title: Trà Tân Cương

text:
Chè Tân Cương, hay Trà Tân Cương, là một thương hiệu trà nổi tiếng của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Thương hiệu trà Tân Cương đã được đăng ký chỉ dẫn địa lý tại Việt Nam vào tháng 10 năm 2007. Theo đó, chỉ dẫn địa lý "Tân Cương" không chỉ bao gồm phạm vi xã Tân Cương mà còn gồm cả hai xã lân cận là Phúc Xuân và Phúc Trìu.

Đặc điểm
Về vẻ bề ngoài, chè Tân Cương có màu xanh đen, xám bạc, cánh chè sau khi chế biến có dặng xoắn, gọn nhỏ, và giòn. Trên bề mặt cánh chè có nhiều phấn trắng. Nước chè rất trong, xanh ngả vàng nhạt như màu cốm non, sánh. Nước chè có vị chát ngọt, dễ chịu, hài hòa, có hậu, gần như không cảm nhận có vị đắng. Mùi chè thơm ngọt, dễ chịu. Chất lượng bao gồm các chỉ tiêu về ngoại hình, màu nước, vị và đặc biệt về mùi thơm của chè Tân Cương không phải xuất phát từ đặc điểm của giống chè mà là kết quả của quá trình chế biến rất tỷ mỷ, công phu. Mùi thơm đặc trưng của chè Tân Cương chủ yếu là mùi thơm do xử lý nhiệt tạo ra.

Phân biệt chè ngon
Theo kinh nghiệm truyền thống mà các cụ cao niên xứ trà truyền lại, trà ngon hay không được đánh giá theo bốn tiêu chuẩn gồm: Thanh, Sắc, Vị, Thần. Trà ngon là loại trà có màu nước xanh ánh vàng mật ong (Thanh); cánh cong như móc câu, đều đặn, nhìn thẳng màu đen, nhìn nghiêng thì xanh (Sắc); uống vào có vị đậm đà, bùi, ngầy ngậy, có mùi cốm trong miệng, lúc mới uống có vị chat êm, uống xong có vị ngọt đọng lại rất lâu (Vị); hương thơm quyến rũ, chỉ có ở trà, không thể lẫn vào thức uống nào khác, đem lại sự sảng khoái, thăng hoa cho người thưởng trà (Thần). Sau một ấm trà, người thưởng trà thấy ấm áp trong lòng, tình người thăng hoa, tinh thần sảng khoái, cảm giác nhẹ nhàng, thanh thoát.

Lịch sử
Giống chè tại Thái Nguyên được ông Đội Năm, tên thật là Võ Văn Thiệt di thực về vùng này khoảng năm 1920-1922 và vườn chè cổ nay đã 87 tuổi.

Điều kiện tự nhiên
Ba xã Tân Cương, Phúc Xuân và Phúc Trìu có tổng diện tích 48,618 km², nằm ở vùng ngoại thành phía tây của thành phố Thái Nguyên, là các xã thuộc vùng trung du bán sơn địa, xen kẽ có nhiều thung lũng hẹp, bằng phẳng; có sông Công chảy qua địa bàn. Ba xã giáp hoặc nằm gần hồ Núi Cốc và nằm ở phía đông của dãy núi Tam Đảo.

Về đất đai, đất ở Tân Cương được cho là có chứa những nguyên tố vi lượng với tỷ lệ phù hợp thuộc quyền đặc hữu của cây chè, được hình thành chủ yếu trên nền Feralitic, macma axít hoặc phù sa cổ, đá cát; có độ pH phổ biến từ 5,5 đến dưới 7,0, thuộc loại đất hơi bị chua. Về khí hậu, vùng tiểu khí hậu phía Đông dãy núi Tam Đảo cao trên dưới 1.000m so với mực nước biển được cho là điều kiện lý tưởng cho phẩm chất chè được hoàn thiện.. Các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến yếu tố bức xạ nhiệt tại khu vực, tổng bức xạ nhiệt là 122,4 kcal/cm2/năm, trong đó lượng bức xạ hữu hiệu là 61,2 kcal/cm2/năm đếu thấp hơn so với chè khác, và đây chính là yếu tố quyết định đến chất lượng trà Tân Cương Thái Nguyên.

Trồng và thu hái
Thái Nguyên là tỉnh có diện tích trồng chè lớn thứ hai tại Việt Nam. Từ năm 2005 đến năm 2010, diện tích trồng chè tại xã Tân Cương tăng từ 400 ha lên 450 ha. Sản lượng búp khô đạt trên 1.100 tấn/năm. Năm 2010, tổng giá trị từ cây chè đạt trên 70 tỷ đồng, chiếm 79% GDP của xã. Giá trị thu nhập từ cây chè đạt 120 triệu đồng/ha/năm, có nhiều hộ thu nhập từ 350 đến 400 triệu đồng/ha/năm. Thu nhập bình quân đầu người đạt 15,2 triệu đồng/năm.

Người trồng chè tại Tân Cương thói quen sử dụng phân hữu cơ chăm bón cho cây chè. Họ hái chè rất non, phần lớn hái búp chè một tôm 2 lá, cả khi hái đến lá thứ 3, lá chè cũng rất non nhưng khi mang về đề chế biến, họ vẫn tách riêng lá thứ 3 để chọn lấy búp 1 tôm 2 lá nhằm đảm bảo chất lượng của sản phẩm.

Chế biến, tiêu thụ
Trà Thái Nguyên nói chung và trà Tân Cương nói riêng chủ yếu vẫn được chế biến theo phương pháp thủ công, truyền thống theo quy mô hộ gia đình. Sau khi được hái, chè sẽ được bảo quản tốt và không để dập nát rồi được đưa ngay vào xưởng hay nhà máy để chế biến. Trong thời gian chờ đợi, búp chè sẽ được rũ tơi và rải đều trên các nong bằng tre, quá trình này được gọi là "quá trình héo lá chè". Sau đó chè sẽ được đưa đi xào diệt men, và trong quá trình này, phải có sự đồng đều giữa lượng nhiệt ở đáy chảo và lượng nguyên liệu, đảo đều và nhịp nhàng. Nếu thực hiện quá trình xáo diệt men đúng quy trình, nước sẽ thoát ra khỏi lá chè đều và toàn bộ lá chè trở nên mềm dẻo và không bị quá khô hay quá ướt, là chè vẫn giữ được màu xanh. Sau đó, chè sẽ lại được tại ra nong thành lớp mỏng để làm nguội và sau đó lại tiếp tục đến công đoạn vò. Quá trình vò được thực hiện rất cẩn thận để lá chè xuăn chặt mà các tế bào ít bị dập. Sau khi vò xong, chè được đưa đi sao để làm khô, số lần sao và thời gian sao tùy thuộc yêu cầu của chất lượng chè sản phẩm. Thông thường chè được sao từ 2 đến 4 lần.

Hoạt động quảng bá thương hiệu
Tại lễ hội Văn hóa trà Đà Lạt, Lâm Đồng 2006, có năm mẫu trà nhãn hiệu Tân Cương của Thái Nguyên đứng ở Top 10 và được trao cúp vàng chất lượng.

Ngoài việc đăng ký chỉ dẫn địa lý, chính quyền Thái Nguyên cũng đã thúc đẩy ngành trà trong tỉnh nói chung và trà Tân Cương nói riêng thông qua việc tổ chức Festival trà Quốc tế lần đầu tiên tại Thái Nguyên vào năm 2011, trong đó có riêng một "không gian văn hóa Trà Tân Cương".

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đậm đà hương sắc chè Tân Cương
 Chè Tân Cương - tự hào một vùng đất
 Giữ thương hiệu chè Tân Cương
 Thái Nguyên có một vùng trà
 Chè Tân Cương
 Đậm đà hương vị chè Thái
 Vườn chè quý trước nguy cơ biến mất
 Tưng bừng ngày hội chè Tân Cương
 Đến đất chè Thái Nguyên học làm nghệ nhân
 Mộc mạc chè Thái
 Tìm sự khác biệt cho trà
 Tân Cương - Mùa chè Tết

Chỉ dẫn địa lý ở Việt Nam
Đặc sản Thái Nguyên


title: Natri myreth sulfat

text:
Natri myreth sunfat là một hỗn hợp hợp chất hữu cơ với cả hai thành phần tẩy rửa và hoạt động bề mặt. Công thức hóa học của hợp chất là CH3(CH2)12CH2(OCH2CH2)nOSO3Na. Nó được tìm thấy trong nhiều loại sản phẩm chăm sóc cá nhân như: xà phòng, dầu gội đầu và kem đánh răng. Đây là một chất tạo bọt rẻ và hiệu quả. Natri myreth sunfat chứa nhiều hợp chất có gần giống với các loại chất giặt rửa khác. Đôi khi số đơn vị ete của etylen glycol (n) được ghi rõ trong tên như myreth-n sunfat, ví dụ myreth-2 sunfat.

Sản xuất
Natri myreth sunfat rất giống với natri laureth sunfat; sự khác biệt duy nhất là có thêm hai nguyên tử cacbon trong phần alcohol no của đuôi kị nước. Nó được sản xuất bằng phương pháp etoxi hóa (vì thế nên có đuôi "eth" trong "myreth") alcohol myristylic. Sau đó nhóm OH cuối bị chuyển thành gốc sunfat khi xử lý với axit closunfuric.

An toàn
Như các etoxilat khác, natri myreth sunfat có thể trở nên gây ô nhiễm với 1,4-đioxan trong khi sản xuất, được xem là chất nghi ngờ gây ung thư nhóm 2B bởi Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC). Tuy nhiên, ở nồng độ cho phép, hợp chất này được xem là không độc hại và không gây ăn mòn da.

Xem thêm
Amoni lauryl sunfat

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cơ sở dữ liệu sản phẩm gia dụng  trên website của NIH.

Ether
Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ
Hóa chất mỹ phẩm
Hóa chất gia dụng


title: Junonia hierta

text:
Junonia hierta là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm giáp được tìm thấy ở Cựu nhiệt đới giới. Nó sinh sống ở môi trường thảo nguyên và cây bụi mở. Khu vực phân bố ở châu Phi và Đông Nam Á.
Ấu trùng có màu nâu tối như mặt đất hoặc xám. Nhộng màu hơi đỏ.

Hình ảnh

Phân loài

 Junonia hierta hierta (Fabricius, 1798) (phía nam Vân Nam)
 Junonia hierta cebrene Trimen, 1870 (khu vực khô hơn của châu Phi, Arabia)
 Junonia hierta paris Trimen, 1887 (Madagascar)
 Junonia hierta magna? (Evans, 1926) (Sikkim)

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1798
Junonia
Bướm tại Ấn Độ


title: Black Jesus † Amen Fashion

text:
"Black Jesus † Amen Fashion" là một ca khúc của nữ nghệ sĩ thu âm người Mỹ Lady Gaga trích từ bản đặc biệt album phòng thu thứ hai của cô, Born This Way (2011). Cùng với sự phát hành của album, "Black Jesus † Amen Fashion" ra mắt tại vị trí thứ 172 trên bảng xếp hạng UK Singles Chart vào 4 tháng 7 năm 2011, và vị trí thứ 22 trên Spanish Singles Chart vào 9 tháng 9 năm 2011. Theo Gaga, lời của ca khúc nói về những suy nghĩ mới mẻ của cô khi cô chuyển đến sống tại trung tâm của New York khi cô chỉ mới tròn 19 tuổi.

Bối cảnh và thu âm
"Black Jesus † Amen Fashion" được đồng sáng tác và đồng sản xuất bởi Lady Gaga và DJ White Shadow. Gaga giải thích các ý nghĩa đằng sau lời bài hát, cô nói rằng nó là "đại diện của một phong cách sống hoàn toàn mới", mà là dựa trên những sự việc mà cô chứng kiến khi sống tại New York City. Cô nói tiếp, rằng "Tất cả là về một cách suy nghĩ mới mẻ, dễ dàng y như khi mặc lên người một bộ quần áo thôi".

Thực hiện
"Black Jesus † Amen Fashion" được viết và sản xuất bởi DJ White Shadow và Lady Gaga.

Danh sách ca khúc
Born This Way: Bản Đặc biệt
 "Black Jesus † Amen Fashion" – 3:36

Born This Way: The Remix
 "Black Jesus † Amen Fashion" (Michael Woods Remix) - 4:03

Xếp hạng
Cùng với sự phát hành của album, "Black Jesus † Amen Fashion" ra mắt tại vị trí thứ 172 trên bảng xếp hạng UK Singles Chart vào 4 tháng 7 năm 2011. Vào 9 tháng 9 năm 2011, ca khúc đạt vị trí thứ 22 trên Spanish Singles Chart.

Chú thích

Bài hát năm 2011
Bài hát của Lady Gaga

es:Black Jesus † Amen Fashion
pt:Black Jesus † Amen Fashion


title: Natri dehydroacetat

text:
Natri dehydroacetat là một hợp chất hữu cơ có công thức Na(CH3C5HO(O2)(CH3)CO). Nó là muối natri của axit dehydroacetic, là một dẫn xuất của axit acetic. Hợp chất này chủ yếu tồn tại dưới dạng bột màu trắng.

Nó có số E là "E266".

Ứng dụng
Natri dehydroacetat được dùng làm chất diệt nấm, làm dẻo, kem đánh răng, chất bảo quản trong thực phẩm.

Tham khảo

Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ
Alkoxide


title: Natri thiomethoxide

text:
Natri thiometoxit hay natri metanthiolat (CH3SNa, viết tắt: MeSNa) là muối natri base liên hợp của metanthiol. Hợp chất này có mặt trên thị trường dưới dạng bột trắng, tan tốt trong nước. Nó là chất nucleophin mạnh có thể dùng để điều chế các thiometyl ete. Nó thủy phân trong không khí ẩm sinh ra metanthiol, có mùi nhẹ và độc.

Tham khảo

Thiolat
Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ


title: Trận Schleswig

text:
Trận Schleswig hay Trận Slesvig, còn gọi là Trận Dannevirke là trận đánh thứ hai của cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất, diễn ra vào ngày lễ Phục Sinh 23 tháng 4 năm 1848 giữa Quân đội Phổ và quân Schleswig – Holstein do tướng Phổ là Friedrich von Wrangel thống lĩnh với Quân đội Đan Mạch do Đại tá Frederik Læssøe chỉ huy. Sau một cuộc giao chiến ác liệt, quân Phổ và quân Schleswig – Holstein, với lợi thế lớn về quân số, đã đánh tan tành quân Đan Mạch, buộc đối phương phải rút lui. Chiến thắng toàn diện này đã tạo điều kiện cho quân đội Đức chiếm lĩnh hầu hết vùng Schleswig. Mặt khác, quân đội Đan Mạch vẫn còn tồn tại, dù rằng nhiều thương binh Đan Mạch đã chết sau chiến bại này.

Đây là thời khắc để quân Schleswig - Holstein rửa hận cho thất bại của mình trong trận Bov. Quân đội Phổ - vốn chỉ vừa mới tham chiến về phía Schleswig - Holstein, đã cùng với quân Schleswig - Holstein tiến công quân Đan Mạch buổi sáng lạnh lẽo hôm ấy. Mặc dù không trực tiếp tham gia trận chiến, sự hiện diện của một đoàn quân Liên minh các quốc gia Đức đã buộc quân Đan Mạch phải cố thủ. Quân Đan Mạch đã khôn khéo chống trả trước sức tấn công của quân Đức trong trận đánh này. Sau khi buộc đội tiền quân Đan Mạch phải thoái lui, Tướng Wrangel hạ lệnh cho quân cánh trái của ông tiến về hướng Tây, song một số đơn vị của cánh quân này đã thẳng tiến trước khi chỉ huy cánh quân này phát lệnh và giao tranh với quân Đan Mạch tại Bustrup. Đồng thời, Wrangel quyết định tấn công cao điểm về hướng Bắc Bustrup và ông ra lệnh cho quân cánh trái quay lại, song chỉ một phần của cánh quân này là nhận được lệnh. Quân Đan Mạch đã tổ chức phản công, và bất ngờ đội hậu quân cánh trái của Phổ đánh tan tác quân Đan Mạch. Về phía Đông, quân Phổ đã chiếm được Erdbeerenberg và cuộc giao chiến diễn ra ác liệt ở một số vị trí, và cuối cùng quân Đan Mạch phải tiến hành rút lui. Quân Đức đã đột chiếm được tuyến phòng thủ Dannevirke của đối phương. Trận đánh này đã gây ra tâm trạng thất vọng của người Đan Mạch đối với cuộc chiến tranh, trái ngược với thái độ lạc quan tại Copenhagen hồi tháng 3 năm 1848. Đồng thời, trận chiến Schleswig cũng được xem là một bước ngoặt thuận lợi cho đoàn quân Phổ trong chiến dịch này.

Quân Đức trong trận chiến này chịu thiệt hại là 461 người, trong khi thiệt hại của phía Đan Mạch là 891 người. Với việc quân đội Đan Mạch phải triệt thoái về hòn đảo Funen, quân đội Phổ dưới quyền tướng Wrangel đã chiếm giữ Jutland. Trận Schleswig đã tạo cảm hứng cho tác giả Carl Ploug sáng tác một bài hát về trận chiến này, "Passkeklokken kimed mildt..." (xem nguyên văn tại đây)

Bối cảnh lịch sử
Trong cuộc cuộc chiến tranh ly khai kéo dài ba năm, Schleswig - Holstein được Vương quốc Phổ, Đế quốc Áo và Liên minh các quốc gia Đức ủng hộ đã chống lại Đan Mạch. Không những là vua Đan Mạch, Frederik VII còn là Công tước của Công quốc Schleswig-Holstein nhỏ bé của người Đức, mà người Đan Mạch xem là một phần của nước họ.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Battle of Schleswig (Danish Military History site) [in Danish]

Trận đánh liên quan tới Phổ
Trận đánh liên quan tới Đan Mạch
Trận đánh trong Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất
Xung đột năm 1848


title: Darling (sông)

text:
Sông Darling (tiếng Anh: Darling River) là sông dài thứ ba tại Australia, với chiều dài  từ nguồn ở phía bắc New South Wales đến điểm hợp lưu với sông Murray tại Wentworth, New South Wales. Nếu tính theo các chi lưu liền kề dài nhất thì tổng chiều dài hệ thống sông là , khiến nó trở thành hệ thống sông dài nhất tại Australia.

Sông Darling là tuyến đường thủy nổi tiếng nhất của vùng hẻo lánh nước Úc..

Lịch sử
Đầu nguồn thuộc Queensland của sông Darling đã dần bị thuộc địa hóa từ năm 1815. Năm 1828, các nhà thám hiểm Charles Sturt và Hamilton Hume đã được Thống đốc New South Wales là Ralph Darling cử đi, nhiệm vụ là khảo sát dòng chảy của sông Macquarie. Họ đã phát hiện ra sông Bogan và đến đầu năm 1829, họ đã tiếp cận vùng thượng du sông Darling, và sông được đặt theo họ của Thống đốc. Năm 1835, thiếu tá Thomas Mitchell đã đi 483 km dọc sông Darling. Ông cùng những người đi cùng đã không bao giờ tiếp cận được điểm hợp lưu giữa sông Darling và sông Murray mặc dù đã nhận định một cách chính xác.

Năm 1856, Blandowski Expedition bắt đầu lên đường đến điểm hợp lưu giữa sông Darling và Murray để khám phá và sưu tập các loài cá cho Bảo tàng Quốc gia. Chuyến thám hiểm là một thành công với 17.400 mẫu vật đã được đưa đến Adelaide vào năm sau.

Mặc dù dòng chảy của sông Darling không theo quy luật, vào cuối thế kỷ 19, Darling đã trở thành một tuyến giao thông chính, những người chăn nuôi gia súc ở miền tây New South Wales đã sử dụng dòng sông là gửi len của họ bằng các tàu hơi nước từ các cảng sông nhộn nhịp như Bourke và Wilcannia đến các ga đầu cuối tại Nam Australia Morgan và Murray Bridge. Nhưng trong thế kỷ vừa qua, tầm quan trọng về vận chuyển đường thủy của sông đã suy giảm.

Năm 1992, sông Darling đã phải hứng chịu nạn tảo lam nghiêm trọng trải dài suốt chiều dài của sông. Sự hiện diện của Phosphor là yếu tố để tảo độc phát triển. Tốc độ chảy, sự nhiễu loạn, độ đục và nhiệt độ là các yếu tố khác góp phần vào sự kiện này.

Dòng chảy
Toàn bộ hệ thống sông Murray-Darling, một trong những hệ thống sông lớn nhất thế giới, thoát nước cho toàn bộ lãnh thổ New South Wales ở phía tây Great Dividing Range, nhiều phần ở bắc Victoria và nam Queensland và một số phần của Nam Úc. Dòng chảy quanh co của sông dài hơn ba lần so với khoảng cách trực tiếp mà nó đã chảy qua.

Phần lớn vùng đất mà sông Darling chảy qua là các vùng đồng bằng và do đó tương đối bằng phẳng, có độ dốc trung bình 16 mm mỗi km. Theo quan điểm chính thức thì sông Darling bắt đầu giữa Brewarrina và Bourke tại điểm hợp lưu giữa Culgoa và Barwon; các chi lưu này bắt nguồn từ các dãy núi ở phía nam của Queensland và phía bắc New South Wales ở phía tây Great Dividing Range.

Phía đông nam của Broken Hill, các hồ Menindee từng được nối với sông Darling qua một sông ngắn. Kế hoạch hồ Menindee đã làm giảm tần suất ngập lụt tại các hồ Menindee. Do vậy có khoảng 13.800 ha Muehlenbeckia florulenta và 8.700 ha Eucalyptus largiflorens đã bị phá hủy. Các đập nước và dòng chảy thấp đã làm phân khúc hệ thống sông và cản trở các loài cá di chuyển.

Sông Darling chảy theo hướng nam-tây nam, từ vùng Viễn Tây của New South Wales, đến nơi hợp lưu với sông Murray ở ranh giới New South Wales - Victoria tại Wentworth, New South Wales.

Xa lộ Barrier tại Wilcania, xa lộ Silver City tại Wentworth và tuyến đường sắt Broken Hill tại Medindee, tất cả đều phải vượt qua sông Darling. Phần sông ở phía bắc Menindee là ranh giới của vườn quốc gia Kinchega. Phản ứng lại với trận lụt sông Murray 1956 một đập nước đã được xây dựng tại Menindee để làm dịu bớt dòng chảy từ sông Darling.

Phía bắc của sông Darling là vùng sinh thái xavan ôn đới Đông Nam Úc và ở phía tây nam của Darling là một phần của vùng sinh thái vùng lõm Murray Darling.

Các trung tâm dân cư
Các điểm định cư chính dọc theo sông Darling gồm Brewarrina, Bourke, Louth, Tilpa, Wilcannia, Menindee, Pooncarie và Wentworth. Wentworth là cảng nội địa bận rộn nhất Australia vào cuối thập niên 1880.

Việc đi lại bằng tàu hơi nước đến Brewarrina đã lần đầu tiên thành công vào năm 1859. Brewarrina cũng là nơi gặp gỡ liên bộ lạc của những người Australia bản địa nói tiếng Darling và sinh sống trong lưu vực sông. Các bẫy cá cổ xưa trên sông đã cung cấp thực phẩm cho các thổ dân trong các dịp lễ. Những công cụ này được ước tính đã hơn 40.000 năm tuổi và đồ vật do con người tạo ra lâu đời nhất trên hành tinh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "A river runs through it" Daily Telegraph article - ngày 6 tháng 6 năm 2007
 Photos of the Darling/Barwon river between Brewarrina and Bourke, taken over 2003-2006. Flickr

Sông Úc
Chi lưu của sông Murray


title: Chi Cá lăng

text:
Chi Cá lăng, tên khoa học Hemibagrus, là một chi cá da trơn (bộ Siluriformes) thuộc họ Cá lăng (Bagridae).

Các loài trong chi Hemibagrus sinh sống trong khu vực Đông Nam Á, Ấn Độ và Hoa Nam. Chúng được tìm thấy trong các lưu vực các con sông phía đông sông Hằng-sông Brahmaputra cũng như phía nam sông Dương Tử, và sự đa dạng loài lớn nhất có trong khu vực Sundaland.

Chi này chứa các loài cá da trơn có kích thước lớn. H. wyckioides là loài cá lăng to lớn nhất tại miền trung Đông Dương và có thể nặng tới 80 kg. Nó bao gồm các loài với đầu bẹp, các tấm khiên đầu nhăn nheo không được da che phủ, và các vây béo khá dài.

Tại Đông Nam Á, các loài cá lăng của chi Hemibagrus là một nguồn cung cấp protein động vật quan trọng.

Loài đã tuyệt chủng, H. major, được tìm thấy ở dạng hóa thạch có trong hệ động vật ao hồ thuộc thế Miocen trong khu vực ngày nay là Ban Nong Pia, tỉnh Phetchabun, Thái Lan.

Các loài
Hiện tại người ta công nhận 45 loài thuộc chi này:
 Hemibagrus amemiyai (Sh. Kimura, 1934)
 Hemibagrus baramensis (Regan, 1906)
 Hemibagrus bongan (Popta, 1904)
 Hemibagrus camthuyensis V. H. Nguyễn, 2005: cá lăng Cẩm Thủy
 Hemibagrus caveatus H. H. Ng, Wirjoatmodjo & Hadiaty, 2001
 Hemibagrus centralus Đ. Y. Mai, 1978: cá lăng Quảng Bình
 Hemibagrus chiemhoaensis V. H. Nguyễn, 2005: cá lăng Chiêm Hóa
 Hemibagrus chrysops H. H. Ng & Dodson, 1999
 Hemibagrus divaricatus Ng & Kottelat, 2013: cá lăng sông Perak
 Hemibagrus dongbacensis V. H. Nguyễn, 2005: cá lăng đông bắc
 Hemibagrus filamentus (P. W. Fang & Chaux, 1949): cá lăng hầm
 Hemibagrus fortis (Popta, 1904)
 Hemibagrus furcatus H. H. Ng, Martin-Smith & P. K. L. Ng, 2000
 Hemibagrus gracilis P. K. L. Ng & H. H. Ng, 1995
 Hemibagrus guttatus (Lacépède, 1803): cá lăng chấm
 Hemibagrus hainanensis (T. L. Tchang, 1935)
 Hemibagrus hoevenii (Bleeker, 1846)
 Hemibagrus hongus Đ. Y. Mai, 1978: cá lăng sông Hồng
 Hemibagrus imbrifer H. H. Ng & Ferraris, 2000
 Hemibagrus johorensis (Herre, 1940)
 Hemibagrus lacustrinus Ng & Kottelat, 2013: cá lăng sông Danau Singkarak
 Hemibagrus macropterus Bleeker, 1870
 Hemibagrus maydelli (Rössel, 1964)
 Hemibagrus menoda (F. Hamilton, 1822): cá lăng Menoda
 Hemibagrus microphthalmus (F. Day, 1877): cá lăng đuôi đỏ, cá lăng đỏ, cá lăng nha đuôi đỏ
 Hemibagrus nemurus (Valenciennes, 1840): cá lăng vàng
 Hemibagrus olyroides (T. R. Roberts, 1989)
 Hemibagrus peguensis (Boulenger, 1894)
 Hemibagrus planiceps (Valenciennes, 1840): Cá chốt trắng
 Hemibagrus pluriradiatus (Vaillant, 1892)
 Hemibagrus punctatus (Jerdon, 1849)
 Hemibagrus sabanus (Inger & P. K. Chin, 1959)
 Hemibagrus semotus Ng & Kottelat, 2013: cá lăng sông Padas
 Hemibagrus songdaensis V. H. Nguyễn, 2005: cá lăng sông Đà
 Hemibagrus spilopterus H. H. Ng & Rainboth, 1999
 Hemibagrus taybacensis V. H. Nguyễn, 2005: cá lăng tây bắc
 Hemibagrus variegatus H. H. Ng & Ferraris, 2000
 Hemibagrus velox H. H. Tan & H. H. Ng, 2000
 Hemibagrus vietnamicus Đ. Y. Mai, 1978: cá huốt, cá quất
 Hemibagrus wyckii (Bleeker, 1858): cá lăng ki
 Hemibagrus wyckioides (P. W. Fang & Chaux, 1949): cá lăng nha

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Cá châu Á


title: Rita rita

text:
Rita rita (tên thường gọi: Rita (tiếng Anh), রিঠা (Bengal)) là một loài cá thuộc Họ Cá lăng. Loài cá này phân bố ở Afghanistan, Bangladesh, Ấn Độ, Myanmar, Nepal và Pakistan. Nó là một trong các loài lớn của chi, phát triển đến chiều dài 150 cm.

R. rita là một cá ăn thịt, phần lớn trong chế độ ăn uống của nó bao gồm các động vật thân mềm. Ngoài ra, nó ăn cá nhỏ, động vật giáp xác, côn trùng, cũng như các chất hữu cơ phân hủy.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1822
Cá châu Á
Cá Afghanistan
Cá Bangladesh
Cá Ấn Độ
Cá Pakistan


title: Cá huốt

text:
Hemibagrus vietnamicus là một loài cá thuộc họ Cá lăng. Loài này được tìm thấy ở sông suối Việt Nam.

Tham khảo

V


title: Fiat CR.42

text:
Fiat CR.42 Falco ("Falcon", số nhiều:Falchi) là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh, được trang bị chủ yếu cho Regia Aeronautica (không quân Ý) trước và trong Chiến tranh Thế giới II. Máy bay do hãng Fiat Aviazione tại Turin chế tạo, được đưa vào trang bị số lượng nhỏ cho không quân Bỉ, Thụy Điển và Hungary. Trên 1.088 chiếc được chế tạo, đây là loại máy bay được sản xuất nhiều nhất của Italy tham gia vào Chiến tranh thế giới II. Fiat CR.42 là máy bay tiêm kích hai tầng cánh cuối cùng của Fiat được đưa vào trang bị cho các đơn vị ở tuyến đầu làm máy bay tiêm kích. Tình báo của không quân Anh đánh giá đấy là loại máy bay có khả năng cơ động đặc biệt và nhấn mạnh rằng "máy bay vô cùng mạnh mẽ." Hiệu năng của CR.42 được thể hiện tốt trong biên chế của Không quân Hungary ở Mặt trận phía Đông.

Biến thể
CR.42 CR.42 trang bị súng máy 12,7 mm (.5 in) và 1 khẩu 7,7 mm (.303 in). CR.42bis thay khẩu 7,7 mm bằng một khẩu 12,7 mm khác.
CR.42 Egeo Dùng cho chiến trường Aegean, lắp thêm một thùng nhiên liệu 80 L (20 US gal) ở thân.
CR.42AS Phiên bản chi viện mặt đất trực tiếp.
CR.42B 1 chiếc trang bị động cơ Daimler-Benz DB 601, vận tốc đạt cực đại 518 km/h (323 mph). Còn gọi là CR.42DB.
CR.42bis Lắp 2 súng máy 12,7 mm.
CR.42CN Phiên bản tiêm kích bay đêm.
CR.42ter 2 khẩu 12,7 mm (.5 in) và hai khẩu khác ở cánh.
ICR.42
CR.42LW
CR.42 "Bombe Alari"
CR.42 two-seaters
CR.42DB

Quốc gia sử dụng

Không quân Bỉ

Luftwaffe

Magyar Királyi Honvéd Légierő (Không quân Hungary)

Regia Aeronautica

Không quân Tây Ban Nha

Không quân Thụy Điển

Tính năng kỹ chiến thuật (CR.42)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 8.25 m (27 ft 1 in)
Sải cánh: 9.70 m (31 ft 10 in) (cánh trên), 6.50 m (21 ft 4 in) (cánh dưới)
Chiều cao: 3.585 m (10 ft)
Diện tích cánh: 22.4 m² (241.0 ft²)
Trọng lượng rỗng: 1,782 kg (3,929 lb)
Trọng lượng có tải: 2,295 kg (5,060 lb)
Động cơ: 1 × Fiat A.74 RC38, 627 kW (840 hp at 2,400 r.p.m./12,500 ft)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 441 km/h (238 kn, 274 mph) trên độ cao 20,000 ft
Vận tốc hành trình: 399 km/h (215 kn, 248 mph)
Tầm bay: 780 km (420 nmi, 485 mi)
Trần bay: 10,210 m (33,500 ft)
Vận tốc lên cao: 11.8 m/s (2,340 ft/min)
Lực nâng của cánh: 102 kg/m² (21 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 270 W/kg (0.17 hp/lb)

Vũ khí
 Súng máy: Breda SAFAT 7,7 mm (0.303 in)
 Về sau: 2 khẩu 12,7 mm Breda SAFAT, 400 viên đạn /súng
 2 khẩu 12,7 mm (.5 in) ở dưới cánh.
 Bom: 200 kg (440 lb) trên 2 giá treo dưới cánh

Xem thêm

Chuỗi định danh máy bay
 Fiat CR.20 - Fiat CR.30 - Fiat CR.32 - Fiat CR.42

Máy bay có sự phát triển liên quan
 Fiat CR.32

Máy bay có tính năng tương đương
 Avia B-534
 Gloster Gladiator
 Polikarpov I-153
 Henschel Hs 123

Danh sách khác
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới

Tham khảo
Ghi chú

Citations

Tài liệu

 Apostolo, Giorgio. Fiat CR 42, Ali e Colori 1 (in Italian/English). Torino, Italy: La Bancarella Aeronautica, 1999. No ISBN.
 Apostolo, Giorgio. Fiat CR 42, Ali d'Italia 1 (in Italian/English). Torino, Italy: La Bancarella Aeronautica, 1998. No ISBN.
 Avions militaires 1919-1939 - Profils et Histoire (bằng tiếng Pháp). Paris: Hachette, Connaissance de l'histoire, 1979.
 Beale, Nick, Ferdinando D'Amico and Gabriele Valentini. War Italy: 1944-45. Shrewbury, UK: Airlife Publishing, 1996. ISBN 1-85310-252-0.
 Boyne, Walter J. Scontro di Ali (in Italian). Milano: Mursia, 1997. ISBN 88-425-2256-2.
 Cull, Brian and Frederick Galea. Gladiators over Malta: The Story of Faith, Hope and Charity. Malta: Wise Owl Publication, 2008. ISBN 978-99932-92-78-4.
 De Marchi, Italo. Fiat CR.42 Falco (in Italian). Modena, Italy: Stem Mucchi, 1994. No ISBN.
 Forslund, Mikael. J 11, Fiat CR 42 (in Swedish with English summary). Falun, Sweden: Mikael Forslund Production, 2001. ISBN 91-631-1669-3.
 Gustavsson, Håkan and Ludovico Slongo. Fiat CR.42 Aces of World War 2. Midland House, West Way, Botley, Oxford /New York, Osprey Publishing, 2009. ISBN 978-1-84603-427-5.
 Gustavsson, Håkan. "South African Air Force use of the Fiat CR.32 and CR.42 during the Second World War." Håkans aviation page, ngày 9 tháng 4 năm 2009. Truy cập: ngày 13 tháng 4 năm 2009.
 Haining, Peter. The Chianti Raiders: The Extraordinary Story Of The Italian Air Force in The Battle Of Britain. London: Robson Books, 2005. ISBN 1-86105-829-2.
 Kopenhagen, W. Das große Flugzeug-Typenbuch (in German). Stuttgart, Germany: Transpress, 1987. ISBN 3-344-00162-0.
 Lucas, Laddie, ed. Wings of War: Airmen of All Nations Tell their Stories 1939-1945. London: Hutchinson, 1983. ISBN 0-09-154280-4.
 Massimello, Giovanni and Giorgio Apostolo. Italian Aces of World War 2. Oxford / New York: Osprey Publishing, 2000. ISBN 978-1-84176-078-0.
 Neulen Hans Werner. In the skies of Europe - Air Forces allied to the Luftwaffe 1939-1945. Ramsbury, Marlborough, THE CROWOOD PRESS, 2000. ISBN 1-86126-799-1.
 Pacco, John. "Fiat CR.42" Belgisch Leger/Armee Belge: Het militair Vliegwezen/l'Aeronautique militaire 1930-1940 (bằng tiếng Pháp). Artselaar, Belgium, 2003, pp. 66–69. ISBN 90-801136-6-2.
 Pagani, Flaminio. Ali d'aquila Duelli Aerei nei Cieli d'Europa 1936-1943 (in Italian). Milano: Mursia, 2007.
 Punka, George. Fiat CR 32/CR 42 in Action (Aircraft Number 172). Carrollton, TX: Squadron/Signal, 2000. ISBN 0-89747-411-2.
 "S.C." (in Italian). Il Messaggero Roma, Thursday, ngày 12 tháng 7 năm 1984.
 Sgarlato, Nico. Fiat CR.42 (in Italian). Parma, Italy: Delta Editrice, 2005.
 Skulski, Przemysław. Fiat CR.42 Falco. Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2007. ISBN 83-89450-34-8.
 Sutherland, Jon and Diane Canwell. Air War East Africa 1940-41 The RAF versus the Italian Air Force. Barnsley, South Yorkshire, UK: Pen and Sword Aviation, 2009. ISBN 978-1-84415-816-4.
 Taylor, John W.R. "Fiat CR.42." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
 Thomas, Andrew. Gloster Gladiator Aces. Botley, UK: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-289-X.
 Vossilla, Maggiore. "Pilota Ferruccio, comandante 18° Gruppo C.A.I (in Italian)." Prima Battaglia Aerea Relazione giornaliera Ministero dell'Aeronautica, 11 Novembre 1940.
 Winchester, Jim. "Fiat CR.42." Aircraft of World War II (The Aviation Factfile). Kent, UK: Grange Books plc, 2004. ISBN 1-84013-639-1.

Liên kết ngoài
The Fiat CR.42 in the Belgian Air Force
The Fiat CR.42 in the Hungarian Air Force
The Fiat CR.42 in the Swedish Air Force

Máy bay quân sự Ý thập niên 1930
CR.42
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cá lăng vàng

text:
Cá lăng vàng (danh pháp hai phần: Hemibagrus nemurus) là một loài cá thuộc họ Cá lăng. Con đực trưởng thành dài 65 cm
Loài này phân bố ở các sông Mekong, Chao Phraya và Xe Bangfai. Nó cũng hiện diện ở bán đảo Malacca, Sumatra, Java và Borneo.

Chú thích

Tham khảo

N
N
N
N


title: Bắt nạt

text:
Bắt nạt là hành vi sử dụng vũ lực, cưỡng ép, hoặc đe dọa gây tổn thương, ngược đãi, dọa dẫm hoặc chi phối gây hấn đối phương. Hành vi thường có tính chất lặp lại và theo thói quen. Điều kiện tiên quyết cốt lõi là sự nhận thức (của người bắt nạt hoặc của những người khác) về sự mất cân bằng sức mạnh thể chất hoặc quyền lực. Sự mất cân bằng này phân biệt bắt nạt với xung đột. Bắt nạt là một phạm trù con của hành động gây hấn, đặc trưng bởi ba tiêu chí sau: (1) ý định thù địch, (2) mất cân bằng quyền lực và (3) lặp lại trong một khoảng thời gian. Bắt nạt là hành động gây hấn có tính lặp đi lặp lại nhằm gây tổn thương cho các cá nhân khác về mặt thể chất, tinh thần hoặc cảm xúc.

Bắt nạt có phạm vi từ bắt nạt cá nhân, một đối một cho đến bắt nạt nhóm (hay còn gọi là bắt nạt tập thể), trong đó bên bắt nạt có thể có một hoặc nhiều "kẻ thế vai" sẵn sàng hỗ trợ kẻ bắt nạt chính trong những hoạt động bắt nạt của họ. Bắt nạt ở trường và công sở cũng được xem là "ngược đãi người đồng trang lứa". Robert W. Fuller đã phân tích bắt nạt nằm trong phạm trù của chủ nghĩa xếp hạng. Nhà nghiên cứu người Na Uy-Thụy Điển Dan Olweus cho rằng bắt nạt xảy ra khi một người "bị đặt vào những hành động tiêu cực, hết lần này đến lần khác bởi một hoặc nhiều người khác", và nhận định rằng những hành động tiêu cực xảy ra "khi một người cố ý gây tổn thương hoặc gây khó chịu cho người khác thông qua tiếp xúc thân thể, bằng lời nói hoặc những cách thức khác". Bắt nạt cá nhân thường đặc trưng bởi một người có lối hành xử nhất định nhằm đoạt lấy quyền lực trước người kia.

Văn hóa bắt nạt có thể phát triển trong bất kì hoàn cảnh nào mà nhân loại tương tác với nhau. Tức là nó có thể hiện hữu ở trường học, gia đình, công sở, ngôi nhà và hàng xóm. Không gian bắt nạt chính trong nền văn hóa đương đại nằm trên các trang web mạng xã hội. Trong một nghiên cứu năm 2012 của các nam cầu thủ bóng bầu dục Mỹ ở độ tuổi vị thành niên, "phép dự đoán [bắt nạt] tốt nhất là nhận thức xem liệu người đàn ông giàu ảnh hưởng nhất trong cuộc đời của một cầu thủ có tán thành hành vi bắt nạt không." Một nghiên cứu về sức khỏe thiếu nhi và trẻ vị thành niên của The Lancet vào năm 2019 cho thấy mối liên hệ giữa việc các bé gái sử dụng mạng xã hội và việc gia tăng khả năng họ bị bắt nạt.

Bắt nạt có thể được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Tại Liên hiệp Anh, không có định nghĩa hợp pháp về bắt nạt, trong khi một vài bang ở Mỹ có luật chống lại nó. Bắt nạt được chia làm 4 loại hình ngược đãi cơ bản: tâm lý (đôi khi gọi là cảm xúc hoặc quan hệ), lời nói, thể chất và trên mạng.

Những hành vi được dùng để giành lấy sức chi phối như vậy gồm có hành hung hoặc cưỡng bức, quấy rối bằng lời nói hoặc đe dọa, và những hành vi ấy có thể nhắm vào các mục tiêu cụ thể lặp lại nhiều lần. Đôi khi những lý giải cho hành vi ấy gồm có sự khác biệt về giai cấp xã hội, chủng tộc, tôn giáo, giới tính, khuynh hướng tình dục, ngoại hình, hành vi, ngôn ngữ cơ thể, cá tính, danh tiếng, dòng dõi, sức khỏe, kích cỡ hoặc khả năng. Nếu bắt nạt được thực hiện bởi một nhóm người thì gọi là bắt nạt tập thể.

Thuật ngữ
Từ tiếng Anh của bắt nạt là "bully" lần đầu được sử dụng ở thập niên 1530, có nghĩa là "người yêu" (áp dụng cho nam hoặc nữ) có nguồn gốc từ boel trong tiếng Hà Lan ("tình nhân, anh em"), có thể nhẹ hơn từ "anh em" buole trong tiếng Thượng German Trung Cổ vốn có nguồn gốc chưa rõ ràng (so với từ German "tình nhân" buhle). Ý nghĩa của từ bị làm xấu đi ở thế kỉ 17 thông qua "bạn đồng chí tốt", "kẻ dọa nạt" cho đến "kẻ quấy rối kẻ yếu". Đây có thể là ý nghĩa liên hệ giữa "tình nhân" và "côn đồ" như trong "người bảo vệ gái điếm", tức là "bắt nạt" (mặc dù không được chứng thực cụ thể cho đến năm 1706). Động từ "to bully" (bắt nạt) lần đầu được chứng thực vào năm 1710. Trong quá khứ, trong văn hóa Mỹ, thuật ngữ đã được sử dụng theo nhiều cách khác nhau, giống như một tiếng kêu/hô hào, đặc biệt nổi tiếng gắn liền với Theodore Roosevelt và tiếp tục cho đến ngày nay trong bục giảng bắt nạt, là từ do Roosevelt đặt ra và còn giống như một lời khen mờ nhạt/phản kháng ("bully for him").

Loại hình
Bắt nạt được hội đồng văn học phân làm các loại hình khác nhau. Chúng có thể ở dạng hành vi phi ngôn ngữ, bằng lời nói hoặc thể chất. Một phép phân loại nữa dựa trên những thủ phạm hoặc những người dính líu tới, vì thế các loại hình gồm có bắt nạt cá nhân và tập thể. Còn một cách giải thích khác cũng chỉ ra bắt nạt cảm xúc và quan hệ ngoài việc gây tổn hại thể chất với người khác hay thậm chí là tài sản. Ngoài ra, hiện tượng phổ biến hơn thời gian gần đây gọi là bắt nạt trên mạng. Bắt nạt thể chất, bằng lời nói và quan hệ phổ biến nhất ở trường tiểu học và còn có thể bắt đầu sớm hơn, đồng thời tiếp tục tái diễn trong những giai đoạn sau của cuộc đời con người.

Cá nhân
Những thủ đoạn bắt nạt cá nhân do chỉ một người thực hiện nhằm vào một hoặc nhiều đối tượng. Bắt nạt cá nhân có thể được phân làm bốn loại dưới đây:

Thể chất
Bắt nạt thể chất là loại bắt nạt làm tổn thương cơ thể của ai đó hoặc làm hư hại tài sản của họ. Trộm cắp, xô đẩy, đánh nhau và cố ý phá hoại tài sản của người khác là những loại bắt nạt thể chất. Hiếm khi bắt nạt thể chất là dạng bắt nạt đầu tiên mà nạn nhân phải trải qua. Thường thì bắt nạt sẽ bắt đầu ở dạng khác và sau đó tiến tới bạo lực thể chất. Trong bắt nạt thể chất, vũ khí bắt nạt chính mà kẻ bắt nạt sử dụng là cơ thể của anh/cô ta, hoặc một vài bộ phận (tay hay chân); hoặc dùng một vật làm vũ khí tấn công đối tượng của anh/cô ta. Đôi khi những nhóm thanh niên mới lớn sẽ nhắm đến và xa lánh một đứa bạn đồng trang lứa vì một vài định kiến của tuổi vị thành niên. Điều này có thể dẫn tới tình huống chúng bị bạn bè cùng lớp chế nhạo, tra tấn và đánh đập. Bắt nạt thể chất thường leo thang theo thời gian và có thể dẫn tới một kết cục tai hại, thậm chí gây chết người, do đó nhiều người cố ngặn chặn nó thật sớm để ngăn cản vụ việc leo thang hơn nữa.

Bằng lời nói
Bắt nạt bằng lời nói là một trong những kiểu bắt nạt phổ biến nhất. Đây là loại bắt nạt được thực hiện bằng lời nói, sử dụng giọng nói khác và không có bất cứ dính dáng gì đến thể chất. Bắt nạt bằng lời nói gồm những hình thức sau:
Gọi tên và đặt biệt hiệu mang hàm ý xấu
Phát tán những tin đồn hoặc nói dối về người nào đó
Đe dọa người khác
Hét vào mặt hoặc nói chuyện với người khác bằng giọng điệu thô tục và không tử tế, đặc biệt là không có lý do chính đáng
Chế nhạo giọng điệu hoặc lối nói chuyện của người khác
Cười nhạo ai đó
Lăng mạ hoặc chế nhạo người khác
Trong bắt nạt bằng lời nói, vũ khí chính mà kẻ bắt nạt sử dụng là lời nói. Trong nhiều trường hợp, bắt nạt bằng lời nói phổ biến ở cả hai giới, nhưng các bé gái thường thực hiện hành vi ấy hơn. Nói chung, các bé gái thường lăng mạ tinh vi hơn các bé trai. Các bé gái sử dụng bắt nạt bằng lời, cũng như những kỹ thuật loại trừ quan hệ, nhằm thống trị và kiểm soát những người khác, thể hiện quyền lực và sức trội của họ. Tuy nhiên, cũng có nhiều bé trai sử dụng những kỹ thuật ngôn từ đủ khôn khéo để thống trị, và cả những bé trai tập sử dụng những câu từ mà họ muốn tránh rắc rối có thể xảy đến khi bắt nạt thể chất với người khác.

Quan hệ
Bắt nạt quan hệ (đôi khi gọi là công kích xã hội) là loại bắt nạt sử dụng các mối quan hệ để gây tổn hại những người khác. Thuật ngữ cũng chỉ bất kì hình thức bắt nạt nào được thực hiện với ý định gây tổn hại danh tiếng hoặc địa vị xã hội của người khác (có thể liên quan đến những kĩ thuật đã nêu trong bắt nạt thể chất và bằng lời nói). Bắt nạt quan hệ là dạng bắt nạt phổ biến ở thanh thiếu niên, nhưng đặc biệt là với các bé gái. Loại trừ xã hội (khinh thường hoặc làm người ta cảm thấy "bị bỏ rơi") là một trong những kiểu bắt nạt quan hệ thông dụng nhất. Bắt nạt quan hệ có thể được những kẻ bắt nạt dùng làm công cụ để nâng cao địa vị xã hội của họ và kiểm soát những người khác. Không giống như bắt nạt thể chất vốn thể hiện rõ ràng, bắt nạt quan hệ không công khai và có thể tiếp diễn một thời gian dài mà không bị chú ý tới.

Bắt nạt trên mạng
Bắt nạt trên mạng là sử dụng công nghệ để quấy rối, đe dọa, gây xấu hổ hoặc nhắm vào người khác. Khi một người lớn có liên can, nó có thể trở thành định nghĩa của quấy rối trên mạng hay theo dõi trên mạng, một tội hình sự có thể dẫn tới những hậu quả pháp lý và đi tù. Những hình thức bắt nạt trên mạng có thể là sử dụng email, nhắn tin tức thời, các website mạng xã hội (như Facebook), nhắn tin văn bản, gọi điện thoại di động. Bắt nạt trên mạng được cho là phổ biến hơn là trường cấp hai hơn là trường tiểu học.

Tập thể
Những thủ đoạn bắt nạt tập thể được nhiều cá nhân sử dụng để nhắm vào một hoặc nhiều đối tượng. Bắt nạt tập thể còn được biết tới là bắt nạt nhóm và có thể gồm bất kỳ loại bắt nạt cá nhân. Hành vi troll trên mạng xã hội (mặc dù thường được độc giả xem là hành vi cá nhân) đôi khi được thực hiện bởi những người được tài trợ ngầm.

Bắt nạt nhóm

Bắt nhóm thường chỉ hành vi bắt bạt một cá nhân bởi một nhóm theo bất kì hoàn cảnh nào, như một gia đình, nhóm bạn bè, trường học, công sở, hàng xóm, cộng đồng hoặc trực tuyến. Khi nó xảy ra dưới dạng ngược đãi cảm xúc tại nơi công sử (ví dụ như bị "bao vây" bởi những đồng nghiệp, cấp trên hoặc sếp để ép người ta ra khỏi nơi làm việc thông qua tin đồn, nói bóng gió, hăm dọa, làm nhục, làm mất thể diện và cô lập, nói chung đó là hành vi quấy rối ác ý, phi giới tính, phi chủng tộc/chủng tộc.

Đặc điểm

Của những kẻ băt nạt và đồng bọn
Những nghiên cứu chỉ ra đố kị và oán giận có thể là động cơ của bắt nạt. Nghiên cứu về lòng tự trọng của những kẻ bắt nạt đã cho ra đời những kết quả không rõ ràng. Trong khi một vài kẻ bắt nạt thường kiêu ngạo và ái kỷ, chúng cũng có thể dùng bắt nạt như một công cụ để che giấu nỗi xấu hổ hoặc lo âu, hoặc để tăng lòng tự trọng của bản thân bằng cách hạ thấp người khác, khiến kẻ ngược đãi cảm thấy quyền lực hơn. Những kẻ bắt nạt có thể bắt nạt vì đố kị hoặc vì chính chúng bị bắt nạt. Nhà tâm lý học Roy Baumeister khẳng định rằng những người dễ có hành vi lăng mạ thường tỏ ra tự mãn nhưng mang cái tôi mỏng manh. Vì họ nghĩ quá nhiều tới bản thân, họ thường bị xúc phạm bởi những lời chỉ trích và thiếu tôn trọng của người khác, rồi phản ứng sự thiếu tôn trọng này bằng bạo lực và lăng mạ.

Những nhà nghiên cứu còn nhận diện những nhân tố rủi ro khác như sầu muộn và rối loạn nhân cách, cũng như dễ nổi cáu và sử dụng vũ lực, chứng nghiện các hành vi gây hấn, lầm tưởng hành động của người khác là đối địch, quan tâm gìn giữ hình ảnh bản thân và dính líu tới những hành động ám ảnh hoặc cứng nhắc. Sự kết hợp của những yếu tố kể trên cũng có thể là nguyên nhân của hành vi bắt nạt. Trong một nghiên cứu về giới trẻ, sự kết hợp của những đặc điểm chống đối xã hội và sầu muộn được xem là yếu tố dự đoán bạo lực ở giới trẻ tốt nhất, trong khi việc tiếp xúc với bạo lực của trò chơi điện tử và trên truyền hình không báo trước được những hành vi này.

Bắt nạt còn có thể bắt nguồn từ khuynh hướng về mặt di truyền hoặc một chứng dị tật não ở đối tượng bắt nạt. Trong khi phụ huynh có thể giúp đỡ một đứa bé mới biết đi phát triển khả năng điều tiết và khống chế cảm xúc nhằm hạn chế hành vi gây hấn, một vài trẻ nhỏ không phát triển được những kỹ năng này do gắn bó không bền chặt với gia đình chúng, rèn kỷ luật không hiệu quả và các yếu tố môi trường như đời sống gia đình căng thẳng và có anh/chị em đối địch. Ngoài ra, theo một vài nhà nghiên cứu, những kẻ bât nạt có thể có chiều hướng tiêu cực và làm thành tích học tập giảm sút. Tiến sĩ Cook nhận định: "Một kẻ bắt nạt điển hình thường gặp khó khăn khi giải quyết những vấn đề với người khác và cũng có vấn đề về học hành. Anh hoặc cô ta thường có thái độ và niềm tin tiêu cực về người khác, cảm thấy tiêu cực về chính anh/cô ta, xuất phát từ một môi trường gia đình đặc trưng bởi xung đột và nuôi dạy kém, cảm thấy tiêu cực nơi học đường và bị ảnh hưởng tiêu cực bởi bạn bè đồng trang lứa."

Ngược lại, một vài nhà nghiên cứu cho rằng một số kẻ bât nạt là người có tâm lý mạnh nhất và có địa vị xã hội cao trong số các bạn bè của chúng, trong khi những đối tượng chúng nhắm đến là những người đau buồn và bị gạt ra ngoài xã hội. Những nhóm bạn bè thường cổ vũ những hành động của kẻ bắt nạt, và những thành viên trong các nhóm bạn này còn tham gia giúp một tay, như chế giễu, loại trừ, đấm đá và làm nhục người kia như một nguồn giải trí. Những nhà nghiên cứu khác còn nhận định rằng một số ít những kẻ bất nạt (không bị bất nạt) thích đến trường và ít ngày nghỉ ốm hơn.

Nghiên cứu chỉ ra rằng những người lớn bắt nạt có tính cách độc đoán, cộng với nhu cầu kiểm soát hoặc thống trị mạnh. Cũng có ý kiến cho biết quan điểm chèn ép người cấp dưới có thể là một yếu đặc biệt tiềm tàng. Trong một nghiên cứu gần đây, những kẻ bắt nạt thể hiện lòng tự trong liên quan đến kết quả học tập ở trường thấp hơn những học sinh không tham gia bắt nạt. Chúng cũng thể hiện lòng tự trọng xã hội cao hơn so với các nạn nhân của tệ nạn bắt nạt truyền thống. Các nghiên cứu về não bộ thì chỉ ra rằng phần não liên quan đến phần thưởng hoạt động khi những kẻ bắt nạt được cho xem một video về một người làm tổn thương người kia.

Của những người ngoài cuộc điển hình
Thông thường, bắt nạt diễn ra khi có sự hiện diện của một nhóm đông người ngoài cuộc chẳng liên quan đứng xem. Trong nhiều trường hợp, kẻ bắt nạt có thể tạo ra ảo tưởng rằng chúng đang có sự ủng hộ của số đông người đứng xem, dấy lên nỗi sợ "lên tiếng" phản đối các hoạt động bắt nạt mà nhóm người quan sát. Trừ phi "tâm lý" bị thử thách trong bất kì nhóm nào trong giai đoạn đầu tiên, thông thường nó trở thành chuẩn mực được chấp nhận hoặc ủng hộ trong nhóm. Trừ phi có hành động can thiệp, "văn hóa bắt nạt" thường khắc ghi trong một nhóm trong nhiều tháng, nhiều năm hoặc lâu hơn thế nữa. Những người ngoài cuộc (mà có thể tự lập "nhóm bạn bè" hoặc "nhóm ủng hộ" riêng) được xem là có nhiều khả năng lựa chọn lên tiếng chống hành vi bắt nạt hơn những người không làm thế. Ngoài việc truyền đạt mong chờ rằng những người ngoài cuộc nên can thiệp và tăng niềm tin cá nhân, ngày càng có nhiều nghiên cứu đề xuất rằng những biện pháp can thiệp nên xây dựng trên nền tảng rằng bắt nạt là sai trái về mặt đạo đức. Ở người lớn, việc là người đứng ngoài cuộc xem bắt nạt nơi công sở có liên hệ tới trầm cảm.

Của nạn nhân
Tiến sĩ Cook nhận định: "Một nạn nhân điển hình thường tỏ ra hung hăng, thiếu kĩ năng xã hội, suy nghĩ tiêu cực, gặp khó khăn trong việc giải quyết các vấn đề xã hội, xuất thân từ một gia đình, môi trường trường học và cộng đồng tiêu cực, đáng lưu ý là bị các bạn đồng trang lứa chối bỏ và cô lập." Những nạn nhân thường có đặc điểm như thể chất và tinh thần yếu, cũng như dễ bị quẫn trí về mặt cảm xúc. Họ còn có thể mang những đặc điểm hình thể biến họ dễ thành đối tượng bị bắt nạt hơn như thừa cân hoặc mang một vài dị tật trên cơ thể. Những bé trai nhiều khả năng trở thành nạn nhân của bắt nạt thể chất, trong khi các bé gái thì có nhiều khả năng bị bắt nạt gián tiếp hơn.

Những mức độ tự trọng thấp thường được xem là tiền đề của những nạn nhân bị bắt nạt. Những nạn nhân của bắt nạt truyền thống thường mang lòng tự trọng cảm xúc, liên quan đến cơ thể, xã hội và toàn cầu thấp hơn so với những học sinh không như vậy. Mặt khác, những nạn nhân của bắt nạt trên mạng có thể không có điểm số lòng tự trọng thấp hơn những học sinh không như vậy, nhưng có thể mang lòng tự trọng liên quan đến cơ thể cao hơn cả những nạn nhân của bắt nạt truyền thống.

Các kết quả của phân tích tổng hợp do Cook tiến hành (được xuất bản bởi Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ vào năm 2010) kết luận rằng những nhân tố rủi ro chính với trẻ nhỏ và thanh thiếu niên bị bắt nạt (và còn đối với việc trở thành những kẻ bắt nạt) là thiếu các kĩ năng giải quyết vấn đề xã hội. Trẻ nhỏ bị bắt nạt thường thể hiện những dấu hiệu thể chất hoặc cảm xúc như: sợ tới trường, kêu đau đầu hoặc chán ăn, không quan tâm đến các hoạt động ở trường, dành thời gian cùng bạn bè và gia đình, miễn cưỡng ra nơi công cộng vì sợ có thể gặp phải những kẻ bắt nạt mình ở nơi công cộng ngoài trường học, và nhìn chung là có cảm giác buồn.

Tác động
Mona O'Moore của Trung tâm chống bắt nạt tại Đại học Trinity ở Dublin đã viết: "Ngày càng có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các cá nhân, bất kể là trẻ em hay người lớn (thường xuyên là đối tượng bị ngược đãi) có nguy cơ mắc bệnh liên quan đến stress, đôi khi có thể dẫn tới tự sát". Những người từng là đối tượng bị bắt nạt có thể chịu những vấn đề về cảm xúc và hành vi lâu dài. Bắt nạt có thể gây cô đơn, sầu muộn, lo âu, dẫn đến lòng tự trọng thấp và tăng khả năng nhiễm bệnh. Bắt nạt cũng được cho là gây ra tình trạng bất thường ở trẻ nhỏ và những đối tượng bị bắt nạt, thậm chí những người tự bắt nạt chính họ còn phơi bày những vấn đề xã hội lớn hơn. Một báo cáo sức khỏe tâm thần còn phát hiện rằng bắt nạt có liên quan tới rối loạn ăn uống, lo âu, mặc cảm ngoại hình và gây những tác động tâm lý tiêu cực khác. Cả những nạn nhân và kẻ bắt nạt đều được cho là thể hiện mức độ cô đơn cao hơn.

Tự sát

Mặc dù có bằng chứng cho thấy bắt nạt làm tăng nguy cơ tự sát, nhưng chỉ mỗi bắt nạt thì không gây tự sát. Sầu muộn là một trong những nguyên nhân chính mà trẻ nhỏ bị bắt nạt tìm đến tự vẫn. Ước tính từ 15 đến 25 trẻ em tự sát mỗi năm chỉ tính riêng ở Liên hiệp Anh vì chúng bị bắt nạt. Một số nhóm có nguy cơ tự sát cao hơn như người Mỹ bản địa, người bản địa Alaska, người Mỹ gốc Á và LGBT. Khi một người cảm thấy không được bạn bè hoặc gia đình ủng hộ, tình hình của nạn nhân có thể diễn biến tệ hơn nhiều.

Trong một nghiên cứu tự báo cáo bởi các học sinh từ lớp 9 đến 12 ở New York, những nạn nhân của bắt nạt cho biết có nhiều triệu chứng sầu muộn và tâm lý đau buồn hơn những người không trải qua việc bị bắt nạt. Tất cả những loại hình bắt nạt ở cả các bé trai và gái có liên hệ tới chứng sầu muộn, thậm chí một vài năm sau mới phát sinh. Một nghiên cứu nữa được tiến hành với các thanh thiếu niên của Phần Lan hai năm sau cuộc khảo sát đầu tiên cho thấy thanh thiếu niên có ý định tự sát và sầu muộn cao hơn những người cho biết chưa trải qua việc bị bắt nạt. Một nghiên cứu lên các học sinh tiểu học của Hà Lan theo chiều dọc báo cáo rằng các bé trai từng đóng cả vai trò nạn nhân lẫn kẻ bắt nạt có nhiều khả năng trải qua sầu muộn hoặc có ý tự sát nghiêm trọng hơn những người chỉ là nạn nhân hoặc kẻ bị bắt nạt, trong khi các bé gái có bất kì dính líu nào tới bắt nạt thì sở hữu nguy cơ mắc sầu muộn ở mức cao hơn. Trong một nghiên cứu lên các học sinh trung học được thực hiện tại Boston, những học sinh tự cho biết mình là nạn nhân của bắt nạt có nhiều khả năng cân nhắc tự tử khi so với những bạn không cho biết mình bị bắt nạt. Cũng nghiên cứu này cho thấy nguy cơ tìm đến tự tử cao hơn ở thanh thiếu niên cho biết mình là thủ phạm, nạn nhân, hoặc cả nạn nhân lẫn thủ phạm. Những nạn nhân và nạn nhân-kẻ bắt nạt có liên quan tới nguy cơ tìm đến tự sát cao hơn. Nơi mà thanh thiếu niên sinh sống dường như cũng khác biệt so với những trải nghiệm bắt nạt của họ, vì thế những người sống ở các khu vực thành thị (cho biết mình bị bắt nạt lẫn đi bắt nạt người khác) dường như thể hiện nguy cơ ý định tự tử và thử tự tử ở mức cao hơn. Một nghiên cứu quốc gia được tiến hành với các học sinh từ lớp 6 đến lớp 10 ở Mỹ phát hiện rằng những nạn nhân của bắt nạt trên mạng trải mức độ sầu muộn cao hơn những nạn nhân trải qua các hình thức bắt nạt khác. Điều này có thể liên quan đến chức năng ẩn danh đằng sau mạng xã hội. Nếu một thanh thiếu niên đang bị bắt nạt và thể hiện các triệu chứng của sầu muộn, vấn đề ấy nên được bàn đến và cần có các biện pháp can thiệp. Nghiên cứu của Đan Mạch chỉ ra rằng trẻ nhỏ bị bắt nạt nói chuyện với phụ huynh và giáo viên của chúng về tệ nạn này, một số người báo cáo rằng bắt nạt đã thuyên giảm hoặc bị ngăn chặn sau khi một phụ huynh hoặc giáo viên can thiệp. Nghiên cứu nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc thực hiện chương trình hợp tác ở trường học để lên các công tác và biện pháp chống bắt nạt để ngăn chặn và can thiệp đúng cách khi nó xảy đến. Nghiên cứu còn cho thấy tầm quan trọng của việc phụ huynh và cha mẹ trò chuyện với những kẻ bắt nạt về hành vi bắt nạt của chúng, nhằm đem đến sự hỗ trợ cần thiết cho những người bị bắt nạt.

Trong khi một số người thấy rất dễ lờ đi tệ nạn bắt nạt, một số khác lại thấy thật khó khăn và đạt đến ngưỡng mất kiểm soát. Có những trường hợp tự sát vì bắt nạt đã được truyền thông đưa tin chi tiết. Trong số đó phải kể đến những cái chết của Ryan Halligan, Phoebe Prince, Dawn-Marie Wesley, Nicola Ann Raphael, Megan Meier, Audrie Pott, Tyler Clementi, Jamey Rodemeyer, Kenneth Weishuhn, Jadin Bell, Kelly Yeomans, Rehtaeh Parsons, Amanda Todd, Brodie Panlock, Jessica Haffer, Hamed Nastoh, Sladjana Vidovic, April Himes, Cherice Moralez và Rebecca Ann Sedwick. Theo tổ chức giáo dục những tiếng nói nhận thức về tự sát, tự sát là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở thanh thiếu niên từ 15 đến 24 tuổi. Hơn 16% học sinh nghiêm túc tìm đến tự tử, 13% lập một kế hoạch và 8% đã thử tự tử một cách nghiêm túc.

Phát triển tích cực
Một số người cho rằng bắt nạt có thể dạy những bài học về cuộc sống và truyền đạt sức mạnh. Helene Guldberg (chuyên gia về phát triển thiếu nhi) đã gây tranh cãi bằng nhận định rằng việc trở thành đối tượng bị bắt nạt có thể dạy cho trẻ "cách quản lý những tranh chấp và làm tăng khả năng tương tác với người khác", và giáo viên không nên can thiệp mà để trẻ tự phản ứng lại bắt nạt. Việc dạy những kĩ năng đối phó chống bắt nạt như vậy cho "những người sẽ trở thành đối tượng" và những người khác được cho là một phương án hiệu quả lâu dài nhằm giảm tỉ lệ bắt nạt và mang lại bộ kỹ năng giá trị cho các cá nhân.

Nội tiết tố
Trong thống kê kiểm tra độ tuổi và tình trạng dậy thì, những kết quả chỉ ra rằng trung bình các bé gái bị bắt nạt bằng lời nói cho ra ít testosterone hơn, còn các bé trai bị bắt nạt bằng lời nói lại tạo ra nhiều testosterone hơn những bé không bị bắt nạt.

Tham khảo

Đọc thêm
 Kohut MR The Complete Guide to Understanding, Controlling, and Stopping Bullies & Bullying: A Complete Guide for Teachers & Parents (2007)
 Bullies and Victims in Schools: a guide to understanding and management by Valerie E. Besag (1989)
 The Fight That Never Ends by Tim Brown
 Odd Girl Out: The Hidden Culture of Aggression in Girls" by Rachel Simmons
 Bullycide, Death at Playtime by Neil Marr and Tim Field
 Bullycide in America: Moms Speak Out about the Bullying/Suicide Connection – by Brenda High, Bullycide.org
 A Journey Out of Bullying: From Despair to Hope by Patricia L. Scott
 "Peer Abuse Know More! Bullying From A Psychological Perspective" By Elizabeth Bennett
 New Perspectives on Bullying by Ken Rigby
 Garbarino, J. & de Lara, E. (2003). And Words Can Hurt Forever: How to Protect Adolescents from Bullying, Harassment, and Emotional Violence.  The Free Press: New York NY.
 Joanne Scaglione, Arrica Rose Scaglione Bully-proofing children: a practical, hands-on guide to stop bullying 2006
 Why Is Everybody Always Picking on Me: A Guide to Handling Bullies for Young People. by Terrence Webster-Doyle. Book and Teaching curriculum.
 "Why Nerds are Unpopular", by Paul Graham. This essay is an example of how even medium differences, in a hierarchical, zero-sum, or negative environments, can lead to ostracism or persecution.
 Chúa Ruồi'' của William Golding (1954). Một tác phẩm văn học nổi tiếng nói về một nhóm nam sinh bị kẹt trên đảo và trở nên man rợ ra sao.

Liên kết ngoài

 Citizens Advice in the UK
 Bullying. No Way! (Australian Education Authorities)
 Bullying in schools (UK – schools)
 PBSKids.org "Great Books About Bullies"
 Be Brave Against Bullying, a UFT project
 U.S. Department of Education's Education Resources Information Center (ERIC)
 Bully Online

Hành vi con người
Tâm lý học xã hội
Áp bức
Lạm dụng
Bất công
Lạm dụng tâm lý


title: Cá chốt trắng

text:
Cá chốt trắng (danh pháp hai phần: Hemibagrus planiceps) là một loài cá thuộc họ Cá lăng. Loài này sinh sống ở sông Mê Kông, Sumatra và Java.

Chú thích

Tham khảo

P
P
P
P


title: Cá lăng Quảng Bình

text:
(danh pháp hai phần: Hemibagrus centralus) là một loài cá thuộc họ Cá lăng. Loài này được tìm thấy ở Quảng Bình, Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

C


title: Gloster Gauntlet

text:
Gloster Gauntlet là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Anh. Do hãng Gloster Aircraft thiết kế chế tạo vào thập niên 1930. Đây là loại tiêm kích cuối cùng của RAF có buồng lái mở.

Thiết kế và phát triển
Gloster S.S.18 bay lần đầu vào tháng 1/1929. Gauntlet là một phát triển của thiết kế Gloster S.S.19B, ban đầu đặt 6 súng máy (4 khẩu trong cánh và 2 khẩu trong thân). Mẫu thử S.S.19 lắp một động cơ Bristol Mercury VIS, bay lần đầu năm 1933. Khi đang thử nghiệm S.S.19, Bộ Không quân đã đặt mua 24 chiếc vào tháng 9 năm 1933 và đặt tên là "Gauntlet".

Biến thể
 SS.18: Mẫu thử một chỗ.
 SS.18A: SS.18 lắp động cơ 480 hp (358 kW) Bristol Jupiter VIIF.
 SS.18B: SS.18 lắp động cơ 560 hp (418 kW) Armstrong Siddeley Panther III.
 SS.19: Mẫu thử một chỗ; lắp động cơ Bristol Jupiter.
 SS.19A:
 SS.19B: Mẫu thử một chỗ; lắp động cơ 536 hp (400 kW) Bristol Jupiter VIS.
 Gauntlet Mk I: Tiêm kích một chỗ cho RAF; 24 chiếc.
 Gauntlet Mk II: Tiêm kích một chỗ; phiên bản sửa đổi của Gauntlet Mk I; 221 chiếc.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Hoàng gia Australia
 Phi đoàn 3

 Hærens Flyvetropper
 Phi đoàn 1 Hærens Flyvetropper

 Không quân Phần Lan
 Phi đoàn 30
 Phi đoàn 34
 Phi đoàn 25
 Phi đoàn 17
 Phi đoàn 35

 Không quân Nam Rhodesia
 Phi đoàn 1 SRAF

 Không quân Nam Phi
 Phi đoàn 1 SAAF
 Phi đoàn 2 SAAF

 Không quân Hoàng gia
 Phi đoàn 6 RAF
 Phi đoàn 17 RAF
 Phi đoàn 19 RAF
 Phi đoàn 32 RAF
 Phi đoàn 33 RAF
 Phi đoàn 46 RAF
 Phi đoàn 47 RAF
 Phi đoàn 54 RAF
 Phi đoàn 56 RAF
 Phi đoàn 65 RAF
 Phi đoàn 66 RAF
 Phi đoàn 73 RAF

 Phi đoàn 74 RAF
 Phi đoàn 79 RAF
 Phi đoàn 80 RAF
 Phi đoàn 111 RAF
 Phi đoàn 112 RAF
 Phi đoàn 151 RAF
 Phi đoàn 213 RAF
 Phi đoàn 234 RAF
 Phi đoàn 237 RAF
 Phi đoàn 504 RAF
 Phi đoàn 601 RAF
 Phi đoàn 602 RAF
 Phi đoàn 615 RAF
 Phi đoàn 616 RAF

Tính năng kỹ chiến thuật (Gauntlet Mk II)

Gloster Aircraft since 1917

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 26 ft 5 in (8,05 m)
Sải cánh: 32 ft 9½ in (10,0 m)
Chiều cao: 10 ft 3 in (3,13 m)
Diện tích cánh: 315 ft² (29,3 m²)
Trọng lượng rỗng: 2.770 lb (1.259 kg)
Trọng lượng có tải: 3.970 lb (1.805 kg)
Động cơ: 1 × Bristol Mercury VI S2, 645 hp (481 kW)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 200 knots (230 mph, 370 km/h) trên độ cao 15.800 ft (4.820 m)
Vận tốc hành trình:
Tầm bay: 400 nm (460 mi, 740 km)
Trần bay: 33.500 ft (10.210 m)
Vận tốc lên cao: 2.300 ft/min (11,7 m/s)
Lực nâng của cánh: 12,6 lb/ft² (61,6 kg/m²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0,162 hp/lb (266 W/kg)

Vũ khí
 Súng: 2 khẩu súng máy Vickers 0.303 in (7,7 cm)

Xem thêm

Máy bay có sự phát triển liên quan
Gloster Gladiator

Máy bay có tính năng tương đương
 Avia B-534
 Blériot-SPAD S.510
 Bristol Bulldog
 Hawker Fury
 Kawasaki Ki-10

Danh sách khác
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Crawford, Alex. Bristol Bulldog, Gloster Gauntlet. Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2005. ISBN 83-89450-04-6.
 Goulding, James and Robert Jones. "Gladiator, Gauntlet, Fury, Demon".Camouflage & Markings: RAF Fighter Command Northern Europe, 1936 to 1945. London: Ducimus Books Ltd., 1971.
James, Derek J. Gloster Aircraft since 1917. London:Putnam, 1971. ISBN 0-370-00084-6.
 James, Derek N. Gloster Aircraft since 1917. London: Putnam and Company Ltd., 1987. ISBN 0-85177-807-0.
 Lumsden, Alec and Owen Thetford. On Silver Wings: RAF Biplane Fighters between the Wars. London: Osprey Publishing Company, 1993. ISBN 1-85532-374-5.
 Mason, Francis K. The British Fighter Since 1912. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-082-7.
 Mason, Francis K. The Gloster Gauntlet (Aircraft in Profile 10). Leatherhead, Surrey, UK: Profile Publications Ltd., 1965.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II. London: Aerospace Publishing, 1994. ISBN 1-85152-668-4.
 Thetford, Owen. Aircraft of the Royal Air Force 1918-57. London: Putnam, First edition 1957.

Liên kết ngoài

 British Aircraft of WW2
 Hakans Aviation Page

Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay Gloster
Máy bay tiêm kích Anh
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cá trích Thái Bình Dương

text:
Cá trích Thái Bình Dương, tên khoa học Clupea pallasii, là một loài cá trích thuộc họ Cá trích có liên quan với môi trường Thái Bình Dương của Bắc Mỹ và Đông Bắc Á. Loài cá này phân bố rộng rãi dọc theo bờ biển California từ Baja California về phía bắc Alaska và biển Bering, ở châu Á thì phạm vi phân bố nằm ở phía nam Nhật Bản. Clupea pallasii đôi khi được coi là một loài yếu tố quyết định vì nó có khả năng sinh sản rất cao và tương tác với một số lượng lớn các loài săn mồi và con mồi. Theo các nguồn tin chính phủ, ngành thủy sản đánh bắt cá trích Thái Bình Dương suy sụp trong năm 1993, và đang dần hồi phục khả năng thương mại trong khu vực Bắc Hoa Kỳ. Loài này được đặt tên theo Peter Simon Pallas, một nhà tự nhiên và thám hiểm nổi bật Đức.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Alaska Fish and Game species writeup
 U.S. Fish and Wildlife Service species profile: Pacific herring
 Abundance, age, sex, and size statistics for Pacific herring in the Togiak district of Bristol Bay, 2004 by Chuck Brazil. Hosted by the Alaska State Publications Program .
 Kodiak management area herring sac roe fishery harvest strategy for the 2007 season / by Jeff Wadle, Geoff Spalinger, and Joe Dinnocenzo. Hosted by the Alaska State Publications Program .

P
Cá thương mại
Cá Thái Bình Dương
Động vật được mô tả năm 1847
Cá ăn được
Cá Bắc Băng Dương


title: Danh sách đĩa nhạc của Carly Rae Jepsen

text:
Danh sách đĩa nhạc của nữ ca sĩ người Canada Carly Rae Jepsen bao gồm 2 album phòng thu, 1 đĩa mở rộng, 8 đĩa đơn và 7 video âm nhạc. Jepsen là một cô gái tài năng, cô đã từng lọt vào top 3 Canadian Idol, và sau đó nhanh chóng ký hợp đồng với hãng thu âm Fontana và MapleMusic. Album phòng thu đầu tay của cô được phát hành vào tháng 9 năm 2008, với hai đĩa đơn lọt vào Canadian Top 40, "Tug of War" and "Bucket", cả hai đĩa đơn đều được chứng nhận đĩa Vàng bởi CRIA. Tài năng của cô chỉ thực sự được biết đến với bản hit "Call Me Maybe", ca khúc đã giành được vị trí quán quân tại các bảng xếp hạng của nhiều quốc gia trên toàn thế giới. Đĩa mở rộng đầu tiên của cô, Curiosity đạt được vị trí thứ 6 ở Canada.

Album

Album phòng thu

Đĩa mở rộng

Đĩa đơn

Đĩa đơn

Đĩa đơn hợp tác

Các bài hát khác

Video âm nhạc

Chú thích

Carly Rae Jepsen
Danh sách đĩa nhạc pop


title: Đạo hàm của các hàm lượng giác

text:
Đạo hàm của các hàm lượng giác là phương pháp toán học tìm tốc độ biến thiên của một hàm số lượng giác theo sự biến thiên của biến số. Các hàm số lượng giác thường gặp là sin(x), cos(x) và tan(x).

Biết được đạo hàm của sin(x) và cos(x), chúng ta dễ dàng tìm được đạo hàm của các hàm lượng giác còn lại do chúng được biểu diễn bằng hai hàm trên, bằng cách dùng quy tắc thương. Phép chứng minh đạo hàm của sin(x) và cos(x) được diễn giải ở bên dưới, và từ đó cho phép tính đạo hàm của các hàm lương giác khác. Việc tính đạo hàm của hàm lượng giác ngược và một số hàm lượng giác thông dụng khác cũng được trình bày ở bên dưới.

Đạo hàm của các hàm lượng giác và các hàm lượng giác ngược

Chứng minh đạo hàm của hàm sin và cos

Giới hạn của  khi θ → 0

Cho đường tròn tâm O bán kính r (hình bên). Gọi θ là góc tại O tạo bởi OA và OK. Do ta giả định θ tiến dần tới 0, có thể xem θ là một số dương rất nhỏ: .

Gọi: R1 là diện tích tam giác OAK, R2 là diện tích hình quạt OAK, R3 là diện tích tam giác OAL. Dễ thấy:

Dùng công thức lượng giác, tính được diện tích tam giác OAK là

Diện tích hình quạt OAK là , còn diện tích tam giác OAL là

Từ đó ta có:

Vì  ta chia bất đẳng thức trên cho ½·r2. Ngoài ra, vì  dẫn đến , ta có thể chia bất đẳng thức cho sin(θ), từ đó:

Theo định lý kẹp ta có

Trong trường hợp θ là số âm rất nhỏ là tiến dần tới 0, tức là: , sử dụng tính chất lẻ của hàm sin ta được:

Và do đó:

Giới hạn của  khi θ → 0
Ta có

Vì  nên  Do đó

Đạo hàm của hàm sin

Theo định nghĩa đạo hàm:

Dùng công thức biến đổi lượng giác  và hai giới hạn vừa chứng minh ở trên, ta được

Đạo hàm của hàm cos

Theo định nghĩa:

Dùng công thức biến đổi lượng giác  và hai giới hạn vừa chứng minh ở trên, ta được

Chứng minh đạo hàm của các hàm ngược

Đạo hàm của hàm arcsin
Cho

Trong đó

Thì ta có

Dùng đạo hàm ẩn và giải dy/dx:

Thế ,

Thế ,

Đạo hàm của hàm arccos
Cho

Trong đó

Thì ta có

Dùng đạo hàm ẩn và giải dy/dx:

Thế ,

Thế ,

Đạo hàm của hàm arctang
Cho

Trong đó

Thì ta có

Dùng đạo hàm ẩn và giải dy/dx

Thế ,

Thế ,

Xem thêm
 Lượng giác
 Vi tích phân
 Đạo hàm và vi phân của hàm số

Tham khảo

Đạo hàm


title: Danh sách tích phân với hàm lượng giác

text:
Đây là danh sách tích phân (nguyên hàm) của các hàm lượng giác. Đối với tích phân của chứa hàm lượng giác và hàm mũ, xem Danh sách tích phân với hàm mũ. Đối với danh sách đầy đủ các tích phân, xem Danh sách tích phân. Đối với danh sách các tích phân đặc biệt của các hàm lượng giác, xem Tích phân lượng giác.

Nhìn chung, với  là đạo hàm của hàm số , ta có

Trong mọi công thức dưới đây,  là một hằng số khác không và  ký hiệu cho hằng số tích phân.

Tích phân chỉ chứa hàm sin

Tích phân chỉ chứa hàm cos

Tích phân chỉ chứa hàm tan

Tích phân chỉ chứa hàm secant

Tích phân chỉ chứa hàm cosecant

Tích phân chỉ chứa hàm cotang

Tích phân chứa hàm sin và cos
Tích phân một hàm hữu tỉ (phân thức) của  và  có thể được tính bằng quy tắc Bioche.

Tích phân chứa hàm sin và tang

Tích phân chứa hàm cos và tang

Tích phân chứa hàm sin và cotang

Tích phân chứa hàm cos và cotang

Tích phân chứa hàm secant và tang

Tích phân chứa hàm cosecant và cotang

Tích phân trên một phần tư đường tròn

Tích phân với giới hạn đối xứng

  ( là số nguyên dương lẻ)

  ( là số nguyên dương)

Tích phân trên toàn bộ đường tròn

Tham khảo

Hàm lượng giác
Lượng giác
Tích phân với hàm lượng giác


title: Chi Cá thiểu nam

text:
Chi Cá thiểu nam (danh pháp khoa học: Paralaubuca) là một chi chứa 5 loài cá dạng cá chép, được tìm thấy ở khu vực Đông Nam Á.

Các loài
 Paralaubuca barroni (Fowler, 1934) - cá thiểu mại, cá thiểu ba. Phân bố: lưu vực các sông Mekong và Chao Phraya.
 Paralaubuca harmandi Sauvage, 1883. Phân bố: lưu vực các sông Mekong và Chao Phraya.
 Paralaubuca riveroi (Fowler, 1935) - cá thiểu, cá thiểu nam. Phân bố: lưu vực các sông Mekong, Maeklong và Chao Phraya cũng như bán đảo Mã Lai.
 Paralaubuca stigmabrachium (Fowler, 1934). Phân bố: lưu vực các sông Mekong và Chao Phraya.
 Paralaubuca typus Bleeker, 1864 - cá thiểu mẫu. Phân bố: lưu vực các sông Mekong, Maeklong và Chao Phraya cũng như bán đảo Mã Lai.

Xem thêm
 Chi Cá thiểu (Culter) cùng họ.

Chú thích

Tham khảo

Cá châu Á


title: Xa lộ Liên tiểu bang 37

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 37 (tiếng Anh: Interstate 37 hay viết tắt là I-37) là một xa lộ liên tiểu bang nội tiểu bang dài , nằm hoàn toàn bên trong tiểu bang Texas của Hoa Kỳ.  Xa lộ này ban đầu được đặt tên vào năm 1959 như một con đường giao thông giữa thành phố Corpus Christi và San Antonio.  Công cuộc xây dựng tại các đô thị Corpus Christi và San Antonio bắt đầu vào thập niên 1960 và các đoạn xa lộ tại các vùng nông thôn được hoàn thành vào thập niên 1980.  Trước khi có I-37, lộ trình đi giữa Corpus Christi và San Antonio được hai xa lộ kết hợp phục vụ, đó là Xa lộ Tiểu bang Texas 9 (SH 9) từ Corpus Christi đến Three Rivers và Quốc lộ Hoa Kỳ 281 (US 281) từ Three Rivers đến San Antonio.  Khi xây dựng I-37, Xa lộ Tiểu bang Texas 9 bị loại bỏ khỏi Hệ thống xa lộ tiểu bang Texas.

Điểm đầu phía nam của xa lộ này nằm tại Quốc lộ Hoa Kỳ 181 và Xa lộ Tiểu bang Texas 35 trong thành phố Corpus Christi.  Điểm đầu phía bắc của nó nằm tại Xa lộ Liên tiểu bang 35 trong thành phố San Antonio.  Xa lộ được tiếo tục bởi Quốc lộ Hoa Kỳ 281 lên phía bắc thành phố San Antonio trong vai trò một xa lộ cao tốc then chốt.  Tại thành phố Corpus Christi, xa lộ tạo lối đi đến khu vực phố chính thành phố, Cảng Corpus Christi và Phi trường Quốc tế Corpus Christi.  Tại thành phố San Antonio, xa lộ tạo lối đến khu vực phố chính thành phố San Antonio, Brooks City-Base, Alamodome, Tháp the Americas, Đường đi dạo Sông San Antonio, khu tưởng niệm Alamo. Ngoài ra xa lộ cũng tạo lối đến Phi trường Quốc tế San Antonio qua ngã Quốc lộ Hoa Kỳ 281.  Xa lộ cung cấp tuyến giao thông liên kết quan trọng giữa Xa lộ Liên tiểu bang 35 và Duyên hải Vịnh Mexico của tiểu bang Texas cũng như đóng vai trò như một xa lộ di tản tránh bão khẩn cấp khỏi duyên hải miền nam Texas.

Mô tả xa lộ

I-37 bẳt đầu trong thành phố Corpus Christi trên Duyên hải Vịnh Mexico thuộc tiểu bang Texas và chạy lên hướng bắc đến thành phố San Antonio.  Đây là xa lộ chính yếu giữa Xa lộ Liên tiểu bang 35 và Vịnh Mexico và các thành phố nằm trong Thung lũng Rio Grande là Brownsville và McAllen qua ngã Quốc lộ Hoa Kỳ 281 và Quốc lộ Hoa Kỳ 77.  Xa lộ cũng đóng vai trò như một trong số ít xa lộ di tản tránh bão cho vùng duyên hải miền nam tiểu bang Texas.  Xa lộ gần như chạy song song với Quốc lộ Hoa Kỳ 181 và Quốc lộ Hoa Kỳ 281. Trên thực tế, US 181 cùng bắt đầu và kết thúc tại I-37.

Không chính thức, I-37 bắt đầu tại giao lộ với Đại lộ Shoreline ở ngoài rìa Vịnh Corpus Christi. Sau đó nó hướng về phía tây như một con đường trên mặt đất cho ba khối nơi nó trở thành lối vào và lối ra dốc nối với đường cao tốc. Điểm đầu phía nam của I-37 nằm tại điểm kết nối với US 181 và SH 35 gần Vịnh Corpus Christi trong thành phố Corpus Christi.

I-37 đi hướng tây từ US 181 qua thành phố Corpus Christi, giao cắt hai xa lộ cao tốc là SH 286 (Xa lộ cao tốc Crosstown) và SH 358 (Lộ Đảo Padre).  Xa lộ quay hướng tây bắc sau khi qua nút giao thông với SH 358.  Ngay trước khi rời địa giới thành phố Corpus Christi, I-37 giùao cắt và có một đoạn trùng ngắn với Quốc lộ Hoa Kỳ 77.  Cả hai xa lộ tiếp tục đi hướng bắc và tách nhau sau khi qua Sông Nueces.  I-37 tiếp tục theo hướng tây bắc trong khi đó US 77 tiếp tục theo hướng đông bắc.

I-37 đi qua vùng nông thôn ngay khi ra khỏi bên ngoài địa giới thành phố Corpus Christi trên đường đến Mathis và Hồ Corpus Christi.  Nó tiếp tục đi hướng tây bắc và giao cắt với Quốc lộ Hoa Kỳ 59 ở phía đông George West.  I-37 bắt đầu chạy song song với US 281 về phía đông trước khi hai xa lộ cắt nhau và chạy trùng nhau ở phía bắc thành phố Three Rivers gần Hồ chứa nước Choke Canyon.  Quốc lộ Hoa Kỳ Thay thế 281 tách ra từ US 281/I-37 gần Sunniland và chạy song song với US281/I-37 trước khi nhập lại ở phía bắc Campbellton.  I-37 và US 281 vẫn chạy trùng nhau cho đến khi US 281 tách khỏi để đí đến Pleasanton trong khi đó I-37 đi tránh thành phố về phía đông.  Sau khi US 281 rời để đi về hướng tây bắc, I-37 quay hướng bắc để đi đến thành phố San Antonio.

Khi I-37 vào địa giới thành phố San Antonio, nó giao cắt điểm đầu phía bắc của Quốc lộ Hoa Kỳ 181.  Tiếp tục hướng bắc, I-37 giao cắt I-410, đây là xa lộ vành đai quanh thành phố San Antonio.  Tại điểm kết nối này, I-37 một lần nữa chạy trùng với US 281 mà trước đó chay trùng với I-410.  Đi hướng bắc qua phía nam thành phố San Antonio, I-37 tạo lối đi đến Brooks City-Base.  Sau nút giao thông lập thể tại Xa lộ vành đai Tiểu bang Texas 13, I-37 quay về hướng tây bắc. Xa lộ giao cắt với Xa lộ Liên tiểu bang 10 là xa lộ chạy trùng với Quốc lộ Hoa Kỳ 90 và Quốc lộ Hoa Kỳ 87 tại nút giao thông lập thể ở góc đông nam phố chính của San Antonio.  Sau nút giao thông, I-37 lần nữa đi về hướng bắc trên phía đông phố chính.  Nó đi qua gần Alamodome, Tháp the Americas, Đường đi dạo Sông San Antonio và khu tưởng niệm Alamo.  I-37 kết thúc tại gốc đông bắc phố chính tại điểm kết nối với I-35.  US 281 tiếp tục đi hướng bắc trong vai trò một xa lộ cao tốc tạo lối đi đến Phi trường Quốc tế San Antonio.

I-37 tại San Antonio từ I-410 đến I-10 được đặt tên là Xa lộ cao tốc Lucian Adams để vinh danh cựu chiến binh Chiến tranh thế giới thứ hai.  Adams là người gốc thành phố Port Arthur, và nhận được Huân chương Vinh dự vì phục vụ tại Pháp cũng như nhận được Huân chương Ngôi sao Đồng và Trái tim Tím vì sự dũng cảm của ông trong Chiến dịch Cassino. Từ I-10 đến điểm đầu phía bắc nằm tại I-35, xa lộ được đặt tên là Xa lộ cao tốc William J. Bordelon. Bordelon là người gốc thành phố San Antonio đầu tiên nhận Huân chương Vinh dự sau khi tử trận trong thời Chiến tranh thế giới thứ hai.

Lịch sử
Trước I-37, tuyến đường giữa Corpus Christi và San Antonio được bao phủ bởi SH 9 từ Corpus Christi đến Three Rivers và US 281 từ Three Rivers đến San Antonio. Bắt đầu từ năm 1971, các phần của SH 9 đã được chính thức loại bỏ khỏi Hệ thống Đường cao tốc Tiểu bang khi I-37 được hoàn thành. Không có phần nào của Quốc lộ Hoa Kỳ 281 bị loại khỏi Hệ thống đường cao tốc quốc gia do việc xây dựng I-37, nhưng hai phần này có chung đường thẳng tại hai điểm khác nhau giữa San Antonio và Three Rivers. Ngoài ra, US 281 được chuyển hướng đến I-37 ở San Antonio vào năm 1978.

I-37 được chỉ định lần đầu tiên vào năm 1959 để cung cấp một tuyến đường giữa San Antonio và Corpus Christi. Việc xây dựng bắt đầu vào những năm 1960 và tuyến đường được hoàn thành vào những năm 1980. Phần đầu tiên của đường cao tốc hoàn thành là ở Corpus Christi. Xa lộ được hoàn thành từ ga cuối phía nam đến  về phía tây tại cầu vượt Port Avenue để bao gồm nút giao SH 286 vào năm 1963. Trong năm 1964, đường cao tốc đã được mở rộng thêm  về phía tây với việc hoàn thành của nút giao Nueces Bay Boulevard và Buddy Lawrence Boulevard. Đến năm 1965, đường cao tốc đã được mở rộng thêm về phía tây  to Navigation Boulevard. Vào 1966, nút giao với SH 358 đã hoàn thiện, theo các làn chính tới đường Products Road,  ở phía tây nút giao SH 358. Đến năm 1968, cao tốc hoàn thành với việc thêm  xa hơn về phía tây đến đường Callicoatte. Cầu I-37 hướng nam qua sông Nueces được xây dựng vào năm 1933 cho US 77 (tương lai I-69E) khi nó lần đầu tiên được chuyển qua Corpus Christi. Cầu bắc cầu được xây dựng vào năm 1958 với việc mở rộng US 77 (tương lai I-69E) lên bốn làn xe.

Lối ra

Tham khảo

Liên kết ngoài

Interstate Guide: I-37

37


title: Paralaubuca barroni

text:
Paralaubuca barroni là một loài cá trong họ Cyprinidae. Con đực trưởng thành dài 15 cm. Loài này sinh sống ở sông Mekong và Chao Phraya.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Catalogue of Life (tiếng Anh)

B


title: Ptychocheilus lucius

text:
Ptychocheilus lucius là một loài cá thuộc họ Cá chép. Đây là loài cá lớn nhất trong họ này ở Bắc Mỹ với chiều dài tới 1,83 m (6 ft). Loài này đã từng được tìm thấy ở lưu vực sông Colorado ở tây nam Hoa Kỳ, hiện diện tại Arizona, California, Colorado, Nevada, New Mexico, Utah và Wyoming, cũng như ở Mexico.

Việc xây dựng đập và môi trường sống thay đổi đã hạn chế loài này lên thượng lưu sông Colorado, hiện nay, quần thể còn lại được biết đến từ sông Green, sông Gunnison, sông White, sông San Juan, và sông Yampa. Ngoài ra, các nhà quản lý đất đai trong quá khứ đã cố gắng giảm số lượng cá bản địa của lưu vực sông Colorado để hỗ trợ đánh bắt cá thể thao. Trong thập niên 1960, chính phủ liên bang đổ chất độc rotenon vào sông Green và sông San Juan, cố gắng để tạo ra một môi trường hỗ trợ đánh bắt cá thể thao phi bản địa. Chúng đã được đã được di thực vào sông Salt và sông Verde, cả hai con sông đều nằm bên ngoài phạm vi bản địa của chúng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

L
Cá Bắc Mỹ
Động vật được mô tả năm 1856


title: Chi Cá thiểu

text:
Chi Cá thiểu (danh pháp khoa học: Culter) là một chi cá dạng cá chép, bao gồm 4 loài đã được công nhận. Tên gọi khoa học của chi này có nguồn gốc từ tiếng Latinh culter, nghĩa là "con dao". Việt Nam tự điển định nghĩa cá thiểu là "thứ cá nước ngọt, mình nhỏ và dài" mà không đề cập gì tới đặc điểm mồm rộng như cá ngão.

Phân tích phát sinh chủng loài của Tang et al. (2013) cho thấy Chanodichthys, Culter và Ancherythroculter như định nghĩa hiện tại là đa ngành, với mối quan hệ như sau:
 Nhánh 1: Ancherythroculter nigrocauda + Culter dabryi + Culter alburnus (loài điển hình chi Culter) + Chanodichthys erythropterus (cá thiểu).
 Nhánh 2: Chanodichthys mongolicus (loài điển hình chi Chanodichthys) + Ancherythroculter daovantieni + Culter flavipinis (cá ngão, cá ngão gù, cá mè Huế).

Các loài
 Culter alburnus Basilewsky, 1855 - cá thiểu bạc. Khu vực phân bố: hồ Buir, lưu vực các sông Onon và Kherlen ở Mông Cổ; từ lưu vực sông Amur tới sông Hồng, các đảo Đài Loan và Hải Nam.
 Culter flavipinnis Tirant, 1883 - cá ngão gù. Loài đặc hữu Việt Nam.
 Culter oxycephaloides Kreyenberg & Pappenheim, 1908. Loài đặc hữu Trung Quốc.
 Culter recurviceps (J. Richardson, 1846). Loài đặc hữu Trung Quốc, trong lưu vực sông Châu Giang và đảo Hải Nam.

Xem thêm
 Chi Cá thiểu nam

Ghi chú và tham khảo

Chú thích

Tham khảo


title: Cá ngão gù

text:
Cá ngão gù (danh pháp hai phần: Culter flavipinnis) là một loài cá thuộc họ Cá chép. Đây là loài đặc hữu Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật đặc hữu Việt Nam
Cá Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1883
R
Cá chép


title: Gloster Gladiator

text:
Gloster Gladiator (hay Gloster SS.37) là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh do Anh chế tạo. Nó được trang bị cho không quân Hoàng gia (RAF) và Hải quân Hoàng gia (biến thể Sea Gladiator), ngoài ra nó còn được xuất khẩu rộng rãi tới các quốc gia khác trong thập niên 1930.

Biến thể
SS.37
Mẫu thử.
Gladiator I
Phiên bản trang bị động cơ 840 hp (627 kW) Bristol Mercury IX. Thụy Điển đặt tên là J 8. Giao hàng 1937-38, 378 chiếc.
Gladiator II
 Phiên bản trang bị động cơ Bristol Mercury VIIIA. Thụy Điển đặt tên là J 8A. Giao hàng 1938-39, 270 chiếc.
Sea Gladiator Interim
Tiêm kích một chỗ cho hải quân hoàng gia Anh, 38 chiếc hoán đổi từ Gladiator II. Số thứ tự: N2265 - N2302.
Sea Gladiator
Máy bay tiêm kích cho hải quân hoàng gia Anh, 60 chiếc. Số thứ tự: N5500 - N5549 and N5565 - N5574.

Quốc gia sử dụng

 (số lượng nhỏ)

Tính năng kỹ chiến thuật (Gloster Gladiator Mk I)

Gloster Aircraft since 1917

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 27 ft 5 in (8.36 m)
Sải cánh: 32 ft 3 in (9.83 m)
Chiều cao: 11 ft 9 in (3.58 m)
Diện tích cánh: 323 ft² (30.0 m²)
Trọng lượng rỗng: 3,217 lb (1,462 kg)
Trọng lượng có tải: 4,594 lb (2,088 kg)
Động cơ: 1 × Bristol Mercury IX, 830 hp (619 kW)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 253 mph (220 knots, 407 km/h) trên độ cao 14,500 ft (4,400 m)
Vận tốc hành trình: 210 mph
Trần bay: 32,800 ft (10,000 m)
Vận tốc lên cao: 2,300 ft/min (11.7 m/s)

Vũ khí
 Phiên bản đầu: 2 súng máy Vickers ở thân, 2 súng máy Lewis ở 2 cánh.
 Phiên bản sau: 4 khẩu M1919 Browning; 2 ở thân, 2 ở cánh

Xem thêm

Máy bay có sự phát triển liên quan
Gloster Gauntlet

Máy bay có tính năng tương đương
Avia B-534
Bristol Bulldog
Fiat CR.32
Fiat CR.42
Grumman F3F
Polikarpov I-15
Polikarpov I-153

Danh sách khác
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
Danh sách máy bay của Không quân Hoàng gia

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Ministry of Information. The Air Battle of Malta, The Official Account of the RAF in Malta, June 1940 to November 1942. London: His Majesty's Stationery Office, 1944.
 Barber, Mark. The British Fleet Air Arm in World War II. Oxford, UK: Osprey Publishing, 2008. ISBN 978-1-84603-283-7.
 Belcarz, Bartłomiej and Robert Pęczkowski. Gloster Gladiator, Monografie Lotnicze 24 (in Polish). Gdańsk, Poland: AJ-Press, 1996. ISBN 83-86208-34-1.
 Bierman, John and Colin Smith. The Battle of Alamein: Turning Point, World War II. New York: Viking, 2002. ISBN 0-670-03040-6.
 Crawford, Alex. Gloster Gladiator. Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2002. ISBN 83-916327-0-9.
 Cull, Brian and Paul Sortehaug. Hurricanes over Singapore - RAF, RNZAF and NEI Fighters in Action against the Japanese over the Island and the Netherlands East Indies, 1942. London, UK: Grub Street, 2004. ISBN 1-904010-80-6.
 Emiliani, Angelo, Giuseppe F. Ghergo and Achille Vigna. Regia Aeronautica: I Fronti Africani(in Italian). Parma: Ermanno Albertelli editore, 1979.
 Fodor, Denis J. The Neutrals (Time-Life World War II Series). Des Moines, Iowa: Time-Life Books, 1982. ISBN 0-8094-3431-8.
 Goulding, James and Robert Jones. "Gladiator, Gauntlet, Fury, Demon".Camouflage & Markings: RAF Fighter Command Northern Europe, 1936 to 1945. London: Ducimus Books Ltd., 1971.
 Green, William and Gordon Swanborough. WW2 Aircraft Fact Files: RAF Fighters, Part 1. London: Macdonald and Jane's, 1978. ISBN 0-354-01090-5.
 Gustavsson, Håkan and Ludovico Slongo. Desert Prelude: Early Clashes, June–November 1940. Hampshire UK: MMP/Stratus White Star No. 9107, 2010. ISBN 978-83-89450-52-4.
 Harrison, W.A. Gloster Gladiator in Action. Carrollton, Texas: Squadron Signal, 2003. ISBN 0-89747-450-3.
 Kennedy, Michael. Guarding Neutral Ireland. Dublin: Four Courts Press, 2008. ISBN 978-1-84682-097-7.
 Keskinen, Kalevi and Kari Stenman. Hurricane & Gladiator (Suomen Ilmavoimien Historia 25) (bilingual Finnish/English). Espoo, Finland: Kari Stenman, 2005. ISBN 952-99432-0-2.
 Ketley, Barry, and Mark Rolfe. Luftwaffe Fledglings 1935-1945: Luftwaffe Training Units and their Aircraft. Aldershot, UK: Hikoki Publications, 1996. ISBN 978-0-951989-920.
 Jackson, Robert. The Forgotten Aces: The Story of the Unsung Heroes of World War II. London: Sphere Books, 1989. ISBN 978-0-7474-0310-4.
 James, Derek N. Gloster Aircraft since 1917. London: Putnam, 1971. ISBN 0-370-00084-6.
 Ketley, Barry. French Aces of World War 2. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1999. ISBN 978-1-85532-898-3.
 Lumsden, Alec. "On Silver Wings - Part 19". Aeroplane Monthly, Vol. 20, No, 4, Issue 228, April 1992, các trang 8–14. ISSN 0143-7240.
 Lyman, Robert. Iraq 1941: The Battles for Basra, Habbniya, Fallujah and Baghdad. Oxford, UK: Osprey Publishing, 2006. ISBN 1-84176-991-6.
 Mason, Francis K. British Fighters of World War Two, Volume One. Windsor, Berkshire, UK: Hilton Lacy Publishers Ltd., 1969. ISBN 0-85064-012-1.
 Mason, Francis K. The Gloster Gladiator. London: Macdonald, 1964.
 Mason, Francis K. The Gloster Gladiator. Leatherhead, UK: Profile Publications, 1966.
 Matricardi, Paolo. Aerei Militari: Caccia e Ricognitori (in Italian). Milan: Mondadori Electa, 2006.
 Neulen, Hans Werner. In the Skies of Europe. Ramsbury, Marlborough, UK: The Crowood Press, 2000. ISBN 1-86126-799-1.
 Patri, Salvatore.L' ultimo Sparviero dell'impero Italiano: A.O.I. 1940-1941 (in Italian). Rome: IBN editore 2006
 Pacco, John. "Gloster Gladiator Mk I" Belgisch Leger/Armee Belge: Het Militair Vliegwezen/l'Aeronautique Militare 1930-1940 (bilingual French/Dutch). Aartselaar, Belgium: J.P. Publications, 2003, các trang 56–59. ISBN 90-801136-6-2.
 Poolman, Kenneth. Faith, Hope and Charity: Three Biplanes Against an Air Force. London: William Kimber and Co. Ltd., 1954. (First pocket edition in 1958.)
 Rawlings, John D.R. Fighter Squadrons of the RAF and Their Aircraft. London: Macdonald and Jane's, 1969. (Second edition 1976.) ISBN 0-354-01028-X.
 Rimell, Ray. Battle of Britain Aircraft. Hemel Hempstead, Hertfordshire, UK: Argus Books, 1990. ISBN 1-85486-014-3.
 Sgarlato, Nico. Fiat CR.42 (in Italian). Parma: Delta Editrice, 2005.
 Shores, Christopher and Brian Cull with Nicola Malizia. Malta: The Hurricane Years. London: Grub Street, 1987. ISBN 0-948817-06-2
 Spencer, Tom. Gloster Gladiator (Warpaint Series No.37). Luton, UK: Warpaint Books, 2003. ISSN 1361-0369.
 Thetford, Owen. Aircraft of the Royal Air Force 1918-57. London:Putnam, 1957.
 Thetford, Owen. "On Silver Wings - Part 20". Aeroplane Monthly, Vol. 20 No. 5. Issue 229, May 1992, các trang 8–15. ISSN 0143-7240.
 Thomas, Andrew. Gloster Gladiator Aces. Botley, UK: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-289-X.
 Thomas, Andrew. "Oriental Gladiators: The combat debut for the Gloster biplane." Air Enthusiast #121, January/February 2006, các trang 73–75.
 Williams, Anthony G. and Dr. Emmanuel Gustin. Flying Guns: World War II. Ramsbury, Marlborough, UK: The Crowood Press, 2003. ISBN 978-1-84037-227-4.
 Zbiegniewski, Andre R. 112 Sqn "Shark Squadron", 1939-1941 (bi-lingual Polish/English text). Lublin, Poland: Oficyna Wydawnicza Kagero, 2003. ISBN 83-89088-55-X.

Liên kết ngoài

RAF Museum
BoB net
Warbirds Resource Group
Fleet Air Arm Archive
aeroflight
maltaaviationmuseum
Faith, Hope & Charity
Gladiator Camouflage and Markings
 Håkans aviation page Biplane fighter aces
 Håkans aviation page Biplane Fighter Aces
 Håkans aviation page Biplane Fighter Aces
Gloster Gladiator profile, technical details and photos

Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Gladiator
Máy bay tiêm kích Anh
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Grumman FF

text:
Grumman FF (mã định danh công ty G-5) là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Mỹ, nó được trang bị cho Hải quân Hoa Kỳ vào thập niên 1930.

Biến thể
XFF-1 Mẫu thử, số A8878
FF-1 27 chiếc, tiêm kích hai chỗ trang bị cho tàu sân bay của hải quân Hoa Kỳ
FF-2 25 chiếc FF-1 hoán đổi thành máy bay huấn luyên
XSF-1 Mẫu thử, số A8940
SF-1 33 chiếc, máy bay trinh sát 2 chỗ của hải quân Hoa Kỳ
XSF-2 1 chiếc, đây là khung thân của SF-1 với động cơ 650 hp (485 kW) Pratt & Whitney R-1535-72 Twin Wasp Junior
G23 Goblin 57 chiếc FF-1 được Canadian Car & Foundry Company chế tạo
AXG1
1 chiếc Grumman FF-2 cung cấp cho Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản để đánh giá năm 1935.

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Canada

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Không quân Nicaragua
 Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (FF-1)
The Complete Encyclopedia of World Aircraft

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 24 ft 6 in (7.47 m)
Sải cánh: 34 ft 6 in (10.52 m)
Chiều cao: 11 ft 1 in (3.38 m)
Diện tích cánh: 310 ft² (28.8 m²)
Trọng lượng rỗng: 3,098 lb (1,405 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 4,677 lb (2,121 kg)
Động cơ: 1 × Wright R-1820-78 Cyclone, 700 hp (520 kW)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 207 mph tại độ cao 4,000 ft (333 km/h)
Tầm bay: 685 mi (1,100 km)
Trần bay: 22,100 ft (6,735 m)
Vận tốc lên cao: 1,667 ft/min (508 m/min)

Vũ khí
 2 khẩu súng máy M1919 Browning 0.30 in (7,62 mm)
 1 quả bom 100 lb (45 kg)

Xem thêm

Máy bay có sự phát triển liên quan
 Grumman F2F
 Grumman XSBF

Danh sách khác
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Cacutt, Len, ed. "Grumman Single-Seat Biplane Fighters." Great Aircraft of the World. London: Marshall Cavendish, 1989. ISBN 1-85435-250-4.
 Eden, Paul and Soph Moeng, eds. The Complete Encyclopedia of World Aircraft. London: Amber Books, 2002. ISBN 0-7607-3432-1.
 Fitzsimons, Bernard, ed. The Illustrated Encyclopedia of the 20th Century Weapons and Warfare. New York: Purnell & Sons Ltd., 1967/1969, ISBN 0-8393-6175-0.
 Green, William, ed. "The Strange Story of Grumman's First Fighter".Flying Review International, Volume 22, No. 2, October 1966.
 Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York: Barnes & Noble Inc., 1988, ISBN 0-7607-0904-1.
 Levy, Howard. "All the Way Home." Air Progress, Volume 19, No. 4, October 1966.
 Levy, Howard. "Canadian-built Goblin Restored." Canadian Aviation, Volume 39, No. 12, December 1966.
 Listemann, Phil H. Allied Wings No.6: Grumman FF. London: Philedition, 2008. ISBN 978-2-9532544-0-2.
 Swanborough, Gordon and Peter M. Bowers. United States Navy Aircraft Since 1911. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1976. ISBN 0-87021-968-5.
 Winchester, Jim. Fighters of the 20th Century. Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 2002. ISBN 1-84037-388-1.

Liên kết ngoài
 Grumman Goblin
 Grumman FF-1 'Fifi'
 Grumman FF

Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
FF1, Grumman
F01F
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Chi Cá ngão

text:
Chi Cá ngão (danh pháp khoa học: Chanodichthys) là một chi cá dạng cá chép, bao gồm 5 loài đã được công nhận. Tên gọi khoa học có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp chanos nghĩa là "sâu thẳm, miệng mở, rộng lớn", và ichthys nghĩa là "cá" và điều này phù hợp với định nghĩa cá ngão (Ngão: Loài cá sông mồm rộng. Mồm rộng như mồm cá ngão.) của Việt Nam tự điển .

Chanodichthys có quan hệ họ hàng gần với Culter và một số loài đã từng dược di chuyển giữa các chi này. Phân tích phát sinh chủng loài của Tang et al. (2013) cho thấy Chanodichthys, Culter và Ancherythroculter như định nghĩa hiện tại là đa ngành, với mối quan hệ như sau:
 Nhánh 1: Ancherythroculter nigrocauda + Culter dabryi + Culter alburnus (loài điển hình chi Culter) + Chanodichthys erythropterus (cá thiểu).
 Nhánh 2: Chanodichthys mongolicus (loài điển hình chi Chanodichthys) + Ancherythroculter daovantieni + Culter flavipinis (cá ngão, cá ngão gù, cá mè Huế).

Các loài
 Chanodichthys abramoides (Dybowski, 1872). Khu vực phân bố: Nga.
 Chanodichthys dabryi (Bleeker, 1871) (cá ngão lưng gù). Khu vực phân bố: từ lưu vực sông Amur tới sông Dương Tử.
 Chanodichthys erythropterus (Basilewsky, 1855) - cá ngão (cá thiểu). Khu vực phân bố: hồ Buir ở Mông Cổ, Đài Loan, từ sông Amur tới sông Hồng.
 Chanodichthys mongolicus (Basilewsky, 1855) (cá ngão vây đỏ Mông Cổ). Khu vực phân bố: hồ Buir, lưu vực sông Onon và Kherlen ở Mông Cổ; lưu vực sông Amur tới Dương Tử.
 Chanodichthys oxycephalus (Bleeker, 1871). Khu vực phân bố: sông Dương Tử.

Chú thích

Tham khảo

Cá châu Á


title: Camellia yunnanensis

text:
Hầu tử mộc hay trà Vân Nam (danh pháp hai phần: Camellia yunnanensis) là một loài thực vật thuộc chi Trà. Cây cao 1,3-7 mét. Lá của nó là elip rộng elip hoặc hình trứng, elip, thẳng và nhọn. Cây này có màu xanh lá cây đậm. Hoa đơn màu trắng.

Phân loài
Camellia yunnanensis var. camellioides
Camellia yunnanensis var. yunnanensis

Tham khảo

Y
Thực vật Trung Quốc
Động thực vật Vân Nam


title: Grumman F3F

text:
Grumman F3F là loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh cuối cùng của Hoa Kỳ, nó được trang bị cho Hải quân Hoa Kỳ, và phục vụ giữa 2 cuộc thế chiến. Thiết kế của F3F dựa trên sự cải tiến chiếc F2F, nó được đưa vào trang bị năm 1936. Hoa Kỳ rút F3F khỏi các phi đoàn ở tiền tuyến vào cuối năm 1941 trước khi nó có thể hoạt động trong Chiến tranh thế giới II, loại máy bay thay thế nó là Brewster F2A. F3F kế thừa kết cấu hạ cánh lần đầu tiên được dùng trên Grumman FF, sau này nó được phát triển thành F4F Wildcat.

Quốc gia sử dụng

 Không lực Lục quân Hoa Kỳ
 Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ
 Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (F3F-3)

Great Aircraft of the World

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 23 ft 2 in (7,06 m)
Sải cánh: 32 ft 0 in (9,75 m)
Chiều cao: 9 ft 4 in (2,84 m)
Diện tích cánh: 260 ft² (24,15 m²)
Trọng lượng rỗng: 3.285 lb (1.490 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 4.795 lb (2.175 kg)
Động cơ: 1 × Wright R-1820-22 "Cyclone", 950 hp (710 kW)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 264 mph (229 kn, 425 km/h) trên độ cao 15.250 ft (4.658 m)
Vận tốc hành trình: 150 mph (130 kn, 240 km/h)
Tầm bay: 980 mi (850 nmi, 1.600 km)
Trần bay: 33.200 ft (10.120 m)
Vận tốc lên cao: 2.800 ft/min (14 m/s)

Vũ khí
 Súng:
 1 khẩu súng máy M1919 0.30 in (7,62 mm)
 1 khẩu súng máy M2 0.50 in (12,7 mm)
 Bom: 2 quả 116 lb (52,6 kg) Mk IV

Xem thêm

Chuỗi định danh máy bay
 FF - F2F - F3F - F4F - XF5F - F6F

Máy bay có tính năng tương đương
 Avia B-534
 BF2C Goshawk
 F11C Goshawk
 Fiat CR.32
 Fiat CR.42
 Gloster Gladiator
 Polikarpov I-15
 Polikarpov I-153

Danh sách khác
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
 Danh sách máy bay tiêm kích

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Cacutt, Len, ed. "Grumman Single-Seat Biplane Fighters." Great Aircraft of the World. London: Marshall Cavendish, 1989. ISBN 1-85435-250-4.
 Crosby, Francis. Fighter Aircraft. London: Lorenz Books, 2002. ISBN 0-7548-0990-0.

Liên kết ngoài

 The Grumman F3F: The U.S. Navy's Last Biplane Fighter
 Fantasy of Flight's F3F

F03F
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
FF3, Grumman
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay vận tải
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Camellia tunghinensis

text:
Trà hoa Đông Hưng Kim (danh pháp hai phần: Camellia tunghinensis) là một loài thực vật trong chi Trà. Đây là loài thực vật bản địa Trung Hoa đại lục. Trà hoa Đông Hưng Kim mọc ở Quảng Tây. Nó bị đe dọa mất môi trường sông.

Chú thích

Tham khảo

T
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Thực vật dễ tổn thương


title: Bảng xếp hạng âm nhạc

text:
Một bảng xếp hạng âm nhạc, hay bảng xếp hạng thu âm, là đánh giá những bài hát dựa trên sự phổ biến trong một khoảng thời gian nhất định.

Có rất nhiều tiêu chí, được dùng trong những bảng xếp hạng khác nhau, để cho thấy sự phổ biến, thông dụng: lượng đĩa thu âm, băng cassette và đĩa CD bán ra; lượng phát trên radio; và (gần đây) là số lượt tải về.

Một số bảng xếp hạng còn dành riêng cho một thể loại âm nhạc và hầu hết phân theo một khu vực địa lý nhất định (mặc dù bảng xếp hạng lượt tải về không dễ dàng phân chia theo cách này). Khoảng thời gian phổ biến nhất được tính trong một bảng xếp hạng thường là một tuần, với việc bảng xếp hạng được in hay phát sóng một thời gian sau đó. Bảng xếp hạng tổng kết cho năm và thập kỉ sau đó được tính từng tuần gộp lại. Những bảng xếp hạng đã trở thành một cách quan trọng để đánh giá sự thành công về mặt thương mại của từng bài hát.
Danh sách người đứng đầu trong giới giải trí Việt năm 2017:
1.Đăng Bo
2.Sơn Tùng
3.Chi Pu
4.Hoàng Tùng Sơn

Bài hit của bảng xếp hạng
Một bài hit của bảng xếp hạng là một bài hát rất phổ biến, được xác định bằng sự có mặt của nó trong bảng xếp hạng bằng doanh thu hay những tiêu chí khác để đánh giá những phát hành phổ biến. Đứng đầu bảng xếp hạng hay những thuật ngữ liên quan (như number 1 hit, bài hit của bảng xếp hạng, và vân vân) được dùng một cách rộng rãi trong giao tiếp thường ngày, và trong tiếp thị, và được định nghĩa một cách lỏng lẻo. Ở Bắc Mỹ, bảng xếp hạng hàng tuần từ tạp chí Billboard thường được nhắc đến nhiều nhất (và cũng cả trên quốc tế nữa), đặc biệt là bảng xếp hạng đĩa đơn Billboard Hot 100 và bảng xếp hạng album Billboard 200, mặc dù có nhiều bảng xếp hạng và nguồn khác. Bởi giá trị của nó trong việc quảng bá các nghệ sĩ và phát hành, đến trực tiếp với người dùng, và khuyến khích sự bùng nổ trên đài, TV và các phương tiện thông tin đại chúng khác; vị trí trong bảng xếp hạng đã là chủ đề để rà soát và tranh cãi từ lâu. Phương pháp tổng hợp và nguồn dữ liệu thì tùy thuộc, từ những bảng xếp hạng đồn thổi dựa trên ý kiến của nhiều các nhà chuyên môn, tới những bảng xếp hạng phản ánh dữ liệu thực nghiệm như doanh số bán lẻ. Vì vậy, một bài hát đứng đầu bảng xếp hạng có thể là sự lựa chọn "đáng tin" cho đến nóng hổi.

Các thuật ngữ khác

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bảng xếp hạng âm nhạc
Nhạc đại chúng


title: Grumman F2F

text:
Grumman F2F là loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh, một động cơ, có kết cấu thiết bị hạ cánh có thể thu gọn vào thân, nó làm máy bay tiêm kích tiêu chuẩn cho Hải quân Hoa Kỳ giai đoạn 1936–1940. Nó được thiết kế để hoạt động trên tàu sân bay và trên sân bay đất liền.

Thiết kế và phát triển
Sau thành công của Grumman với mẫu tiêm kích hai chỗ FF-1, nó thậm chí còn nhanh hơn so với các loại tiêm kích một chỗ cùng thời, nên quân đội Mỹ tiếp tục ký hợp đồng về mẫu XF2F-1 một chỗ. Nó trang bị 1 khẩu súng máy.30 caliber (7,62 mm), thiết kế mới cũng tích hợp các khoang kín nước để giảm trọng lượng và cải thiện khả năng sống sót khi hạ cánh khẩn cấp xuống nước. Mẫu thử bay lần đầu ngày 18/10/1933, trang bị động cơ thử nghiệm  XR-1534-44 Twin Wasp Junior, và đạt vận tốc lớn nhất là  trên độ cao  - , nhanh hơn so với FF-1 ở cùng độ cao. Khả năng cơ động cũng tốt hơn máy bay hai chỗ trước đó.

Lịch sử hoạt động
Hải quân đặt mua 54 chiếc tiêm kích F2F-1 vào ngày 17/5/1934, chiếc đầu tiên giao hàng ngày 19/1/1935. F2F được trang bị cho các phi đoàn ở tiền tuyến từ năm 1935 tới cuối năm 1939, sau đó chúng bị thay thế bởi F3F-3. Sau khi rút khỏi các phi đoàn ở tiền tuyến, chúng được hoán đổi để làm máy bay huấn luyện và các nhiệm vụ khác.

Quốc gia sử dụng

 Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (Grumman F2F-1)

United States Navy Aircraft since 1911

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 21 ft 5 in (6.53 m)
Sải cánh: 28 ft 6 in (8.69 m)
Chiều cao: 9 ft 1 in (2.77 m)
Diện tích cánh: 230 ft² (21.4 m²)
Trọng lượng rỗng: 2,691 lb (1,221 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 3,847 lb (1,745 kg)
Động cơ: 1 × Pratt & Whitney R-1535-72 Twin Wasp Jr, 700 hp (522 kW)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 231 mph (201 knots, 372 km/h)
Tầm bay: 985 mi (857 nmi, 1,585 km)
Trần bay: 27,100 ft (8,260 m)
Vận tốc lên cao: 2,050 ft/min (10.4 m/s)

Vũ khí
 2 khẩu súng 0.30-in

Xem thêm

Máy bay có sự phát triển liên quan
 Grumman F3F

Chuối định danh
FF - F2F - F3F - F4F - F5F

Danh sách khác
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
 Danh sách máy bay tiêm kích
 Danh sách máy bay của Hải quân Hoa Kỳ

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Cacutt, Len, ed. "Grumman Single-Seat Biplane Fighters." Great Aircraft of the World. London: Marshall Cavendish, 1989. ISBN 1-85435-250-4.
 Swanborough, Gordon and Peter M. Bowers. United States Navy Aircraft since 1911. London: Putnam, Second edition, 1976. ISBN 0-370-10054-9.

FF2
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
F02F
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cá đuối ó phương nam

text:
Cá đuối ó phương nam (danh pháp hai phần: Dasyatis americana) là một loài cá đuối ó trong họ Dasyatidae. Loài này được tìm thấy ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới của Đại Tây Dương Tây Dương từ New Jersey đến Brazil. Nó có một đĩa phẳng hình kim cương, với màu nâu bùn, ô liu, và bề mặt lưng màu xám và bụng màu trắng (bề mặt bụng) điểm nhô trên đuôi của nó có răng cưa và được bao phủ trong một chất nhầy có nọc độc, được sử dụng để tự vệ.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1928
Cá Đại Tây Dương


title: Baratang

text:
Baratang là một hòn đảo thuộc quần đảo Andaman, Ấn Độ, với diện tích xấp xỉ . Đây là một trong các đảo chính của nhóm Andaman Lớn trong vịnh Bengal, tiếp giáp với biển Andaman. Andaman Giữa nằm ở phía bắc của đảo Baratang, và Andaman Nam nằm ở phía nam. Các đảo của quần đảo Ritchie nằm cách đảo  về phía đông. Port Blair, thủ phủ của Lãnh thổ Quần đảo Andaman và Nicobar, nằm cách đảo  về phía nam.

Baratang có các núi lửa bùn duy nhất được biết đến tại Ấn Độ. Các núi lửa bùn này không phun trào thường xuyên, với các vụ phun trào gần đây nhất vào năm 2005 được cho là có quan hệ với động đất Ấn Độ Dương năm 2004. Vụ phun trào chủ yếu trước đây được ghi nhận là vào ngày 18 tháng 2 năm 2003. Người dân bản địa gọi các núi lửa bùn này là jalki.

Có các núi lửa khác trong khu vực. Núi lửa đảo Barren là núi lửa hoạt động duy nhất tại Nam Á và núi lửa Narcondum được coi là một núi lửa có khả năng hoạt động.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Geological Survey of India

Đảo của Quần đảo Andaman và Nicobar
Núi lửa tại Ấn Độ
Núi lửa tại Ấn Độ Dương
Núi lửa nấm
Quần đảo Andaman và Nicobar