title: Chi Đông hầu

text:
Đông hầu (danh pháp khoa học: Turnera) hay Hoa thời chung, là tên của một chi thực vật có hoa thuộc họ Lạc tiên (Passifloraceae). Tên chi Turnera được đặc theo tên nhà tự nhiên học người Anh William Turner (1508–1568). Chi này chứa trên 140 loài, là các loài đặc hữu nhiệt đới và cận nhiệt đới vùng Trung Nam Mỹ và bang Texas (Hoa Kỳ); Đông hầu sa mạc (T. oculata) và Đông hầu Thomas (T. thomasii) là hai loài đông hầu duy nhất được tìm thấy ở châu Phi. Đông hầu trắng (T. subulata) và đông hầu vàng (T. ulmifolia) là hai loài được sử dụng làm cây trang trí phổ biến và đã được du nhập vào các nước châu Á, Hawaii và các tiểu bang miền Nam Hoa Kỳ. Đông hầu damiana (T. diffusa) là loài có dược tính, gây thư giản và kích thích tình dục, được sử dụng trong y học dân gian chữa trị chứng yếu sinh lý ở nam giới và rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ. Người Maya cổ đại đã cũng sử dụng loài này trong chữa trị chứng choáng váng và mất thăng bằng. Tuy nhiên, một số loài đông hầu (T. diffusa, T. ulmifolia, T. hassleriana) có chứa một hàm lượng cyanide hữu cơ nhất định, việc sử dụng quá mức có thể dẫn đến ngộ độc gây tử vong.

Các loài

Theo Thực vật chí thế giới trực tuyến (WFO), tính đến nay có 147 loài, 13 thứ và 2 phân loài trong chi Đông hầu đã được công nhận:

 Turnera acaulis Griseb.
 Turnera acuta Willd. ex Schult.
 Turnera albicans Urb.
 Turnera amapaensis R.S.Cowan
 Turnera amazonica Arbo - Đông hầu Amazon
 Turnera angelicae Arbo
 Turnera annectens Arbo
 Turnera annularis Urb.
 Turnera arcuata Urb.
 Turnera arenaria (Urb.) Arbo
 Turnera argentea Arbo
 Turnera armata Urb.
 Turnera aromatica Arbo
 Turnera asymmetrica Arbo
 Turnera aurantiaca Benth. - Đông hầu cam
 Turnera aurelii Arbo
 Turnera bahiensis Urb. - Đông hầu Bahia
 Turnera bahiensis var. bahiensis Urb.
 Turnera benthamiana M.R.Schomb.
 Turnera blanchetiana Urb.
 Turnera blanchetiana var. blanchetiana Urb.
 Turnera brasiliensis Willd. ex Schult. - Đông hầu Brazil
 Turnera brasiliensis var. breviflora Urb.
 Turnera breviflora Moura
 Turnera caatingana Arbo
 Turnera callosa Urb.
 Turnera calyptrocarpa Urb.
 Turnera campaniflora Arbo, Shore & S.C.H.Barrett
 Turnera candida Arbo - Đông hầu hoa trắng
 Turnera capitata Cambess.
 Turnera capitata subsp. capitata Cambess.
 Turnera castilloi Arbo
 Turnera cearensis Urb.
 Turnera chamaedrifolie Cambess.
 Turnera chrysocephala Urb.
 Turnera cicatricosa Arbo
 Turnera cipoensis Arbo
 Turnera clauseniana Urb.
 Turnera coccinea Arbo
 Turnera coerulea Sessé & Moc. ex DC. - Đông hầu tím
 Turnera collotricha Arbo
 Turnera concinna Arbo
 Turnera coriacea Urb.
 Turnera coriacea var. coriacea Urb.
 Turnera coriacea var. solium Arbo
 Turnera crulsii Urb.
 Turnera cuneiformis Poir.
 Turnera curassavica Urb.
 Turnera dasystyla Urb.
 Turnera dasytricha Pilg.
 Turnera diamantinae Arbo
 Turnera dichotoma Gardner ex Hook.
 Turnera diffusa Willd. ex Schult. - Đông hầu damiana, thấu nạp
 Turnera discolor Urb.
 Turnera discors Arbo
 Turnera dolichostigma Urb.
 Turnera elliptica Urb.
 Turnera emendata Arbo
 Turnera fernandezii Arbo
 Turnera fissifolia Arbo
 Turnera foliosa Urb.
 Turnera gardneriana Arbo
 Turnera genistoides Cambess.
 Turnera glabrata Arbo
 Turnera glaziovii Urb.
 Turnera gouveiana Arbo
 Turnera grandidentata Arbo
 Turnera grandiflora (Urb.) Arbo
 Turnera guianensis Aubl. - Đông hầu Guiana
 Turnera harleyi Arbo
 Turnera hassleriana Urb.
 Turnera hatschbachii Arbo
 Turnera hebepetala Urb.
 Turnera hermannioides Cambess.
 Turnera hilaireana Urb.
 Turnera hilaireana var. lanceolata (Cambess. ex St Hil) Urb.
 Turnera hilaireana var. oblongifolia (Cambess. ex St Hil) Urb.
 Turnera hindsiana Benth.
 Turnera huberi Arbo
 Turnera humilis Arbo
 Turnera ignota Arbo
 Turnera incana Cambess.
 Turnera involucrata Arbo
 Turnera iterata Arbo
 Turnera jobertii Arbo
 Turnera joelii Arbo
 Turnera krapovickasii Arbo
 Turnera kuhlmanniana Arbo
 Turnera laciniata Arbo
 Turnera lamiifolia Cambess.
 Turnera lanceolata Cambess.
 Turnera leptosperma Urb.
 Turnera lineata Urb.
 Turnera longiflora Cambess. - Đông hầu hoa đỏ
 Turnera longipes Triana ex Urb.
 Turnera lucida Urb.
 Turnera luetzelburgii Sleumer
 Turnera luetzelburgii var. luetzelburgii Sleumer
 Turnera macrophylla Urb.
 Turnera maigualidensis J.R.Grande & Arbo
 Turnera maracasana Arbo
 Turnera marmorata Urb.
 Turnera melanorhiza Urb.
 Turnera melochia Triana & Planch.
 Turnera melochioides Cambess.
 Turnera melochioides var. genuina Urb.
 Turnera nervosa Urb.
 Turnera oblongifolia Cambess.
 Turnera oculata Story - Đông hầu sa mạc
 Turnera oculata var. paucipilosa Oberm.
 Turnera odorata Rich.
 Turnera opifera Mart.
 Turnera orientalis (Urb.) Arbo
 Turnera panamensis Urb. - Đông hầu Panama
 Turnera paradoxa Arbo
 Turnera paruana Arbo
 Turnera patens Arbo
 Turnera pernambucensis Urb. - Đông hầu Pernambuco
 Turnera pinifolia Cambess.
 Turnera pohliana Urb.
 Turnera prancei Arbo
 Turnera princeps Arbo
 Turnera pumilea L. - Đông hầu Jamaica
 Turnera purpurascens Arbo
 Turnera reginae Arbo
 Turnera revoluta Urb.
 Turnera riedeliana Urb.
 Turnera rosulata Arbo - Đông hầu hoa hồng
 Turnera rubrobracteata Arbo
 Turnera rupestris Aubl.
 Turnera sancta Arbo
 Turnera scabra Millsp.
 Turnera schomburgkiana Urb.
 Turnera serrata Vell.
 Turnera serrata var. schwackei Glaz.
 Turnera sidoides L.
 Turnera sidoides var. herteriana Urb.
 Turnera simulans Arbo
 Turnera stachydifolia Urb. & Rolfe
 Turnera stachydifolia var. stachydifolia Urb. & Rolfe
 Turnera stenophylla Urb.
 Turnera steyermarkii Arbo
 Turnera stipularis Urb.
 Turnera subnuda Urb.
 Turnera subulata Sm. - Đông hầu trắng, đông hầu kem, dừa kem
 Turnera tapajoensis Moura
 Turnera tenuicaulis Urb.
 Turnera thomasii (Urb.) Story - Đông hầu Thomas
 Turnera triglandulosa Millsp.
 Turnera trigona Urb.
 Turnera uleana Urb.
 Turnera ulmifolia L. - Đông hầu, đông hầu vàng
 Turnera ulmifolia var. angustifolia (Mill.) DC.
 Turnera ulmifolia var. surinamensis Urb.
 Turnera urbanii Arbo
 Turnera vallisii Arbo
 Turnera velutina C.Presl
 Turnera venezuelana Arbo - Đông hầu Venezuela
 Turnera venosa Urb.
 Turnera vicaria Arbo
 Turnera violacea Brandegee
 Turnera waltherioides Urb.
 Turnera weddelliana Urb. & Rolfe
 Turnera weddelliana var. normalis Kuntze
 Turnera zeasperma C.D.Adams & V.Bean

Các loài trước đây
Piriqueta cistoides (L.) Griseb. (T. cistoides L. hay T. tomentosa Willd.)
Piriqueta racemosa (Jacq.) Sweet (T. ovata Bello hay T. racemosa Jacq.)

Chú thích

Tham khảo

 USDA PLANTS Profile

T


title: Nhà máy nhiệt điện Mạo Khê

text:
Nhà máy nhiệt điện Mạo Khê chạy than nằm trên địa bàn phường Xuân Sơn và 2 xã Bình Khê, Tràng An thuộc thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam với tổng diện tích 72ha do Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) làm chủ đầu tư. Tổng công suất của nhà máy là 440MW và sản lượng điện năng hàng năm cung cấp khoảng 2,6 tỷ KWh.

Công nghệ

Nhà máy có 2 tổ máy được bố trí theo hình khối, mỗi tổ máy có 1 lò hơi sôi tuần hoàn, 1 tua bin hơi, 1 máy phát, 1 máy biến áp tăng áp. Trong đó, lò hơi sôi tuần hoàn (CFB) có bao hơi và quá trình nhiệt trung gian do hãng Foster Wheeler cung cấp. Đặc biệt, lò CFB có thể đốt than với hiệu suất đốt cháy cao, than cháy kiệt có thể vận hành ổn định ở phụ tải thấp nhất bằng 40% phụ tải định mức mà không cần đốt thêm dầu kèm. Có thể nói TKV là đơn vị đầu tiên áp dụng công nghệ này tại Việt Nam để đốt than nhiệt lượng thấp ở các dự án nhiệt điện như: Cao Ngạn, Sơn Động, Cẩm Phả 1 và 2. Việc sử dụng công nghệ CFB sẽ mang đến hiệu quả tốt hơn nhiều về môi trường so với công nghệ lò hơn đốt than phun, bởi khả năng khử lưu huỳnh trong khói thải bằng việc đốt kèm đá vôi trong buồng đốt, khử bụi tĩnh điện hiệu suất cao hơn 99,8%.
Lò CFB có thể đốt than với hiệu suất đốt cháy cao, than cháy kiệt, nên tro xỉ thải ra có thể tận dụng làm vật liệu xây dựng. Với ống khói được xây cao 150 mét, hệ thống nước thải khép kín và được tái sử dụng sau khi xử lý, do vậy đã hạn chế đến mức thấp nhất việc xả thải ra môi trường. Nhà máy có nhiều thuận lợi về nguồn nguyên liệu và cơ sở hạ tầng cho ngành công nghiệp điện. Tại vị trí này, Nhà máy có thể sử dụng hiệu quả và tiết kiệm nguồn nguyên liệu là than cám nhiệt lượng thấp từ các mỏ Mạo Khê, Tràng Bạch, Khe Chuối, Hồng Thái. Than và tro xỉ của Nhà máy được vận chuyển đến kho và bãi thải bằng hệ thống băng tải.

Dự án xây dựng và sản xuất

Dự án Nhà máy nhiệt điện Mạo Khê khởi công xây dựng từ ngày 8 tháng 7 năm 2009 với tổng mức đầu tư khoảng 9.315 tỷ đồng tương đương 577 triệu đô la.

Ngày 29 Tháng 6 năm 2012, Nhà máy đã tiến hành đốt lò tổ máy số 1 bằng dầu FO, Dự kiến tháng 11 năm 2012 Nhà máy đi vào phát điện thương mại hòa vào lưới điện quốc gia.

Tham khảo

Mạo Khê
Mạo Khê
Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam


title: Đông hầu vàng

text:
Đông hầu vàng (danh pháp hai phần: Turnera ulmifolia) là một loài thực vật thuộc chi Đông hầu, họ Lạc tiên. Đây là loài bản địa Tây Ấn và México. Một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng đông hầu vàng có khả năng tạo hoạt động kháng sinh hoạt động chống lại kháng-methicillin Staphylococcus aureus (MRSA).

Mô tả
Đông hầu vàng thuộc cây bụi thường niên mọc thẳng, có thể cao đến 1.5 mét. Lá hình mũi mác rộng, dài 5-8 cm, viền lá có răng, cuốn lá ngắn và mọc cách. Hoa đơn mọc từ nách lá, có 5 cánh, cánh hoa gần tròn và màu vàng. Bao trái nhỏ và chứa nhiều hạt. Hoa thường nở vào 6:00 sáng và tàn vào 11:30 trưa. Sâu ngài Tawny Coster (Acraea terpsicore) là loài chuyên ăn lá các cây đông hầu. Đông hầu vàng thường được nhầm lẫn với loài đông hầu damiana (Turnera diffusa), loài được sử dụng trong các thức uống truyền thống của người México, do hình thái khá giống nhau.

Thành phần hóa học
right|frame|Caffeine
Đông hầu vàng chứa các cyanogenic glucoside như deidaclin, tetraphyllin A, epi-tetraphyllin B và tetraphyllin B. Dầu hạt chứa các acid béo như uernolic acid, malvalic acid và sterculic acid. Tinh dầu lá chủ yếu chứa β-caryophyllene và (Z)-3-hexen-1-ol. Ngoài ra, caffeine cũng được tìm thấy ở loài này.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

U
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Turnera hindsiana

text:
Turnera hindsiana là một loài thực vật thuộc chi Đông hầu, họ Lạc tiên. Đây là loài đặc hữu Ecuador. Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Ecuador
Chi Đông hầu


title: Turnera diffusa

text:
Turnera diffusa là một loài thực vật thuộc chi Đông hầu, họ Lạc tiên. Đây là loài bản địa tây nam tiểu bang Texas ở Hoa Kỳ, Trung Mỹ, México, Nam Mỹ, và Caribbean. Đây là một loại cây bụi nhỏ có hoa nhỏ và thơm. Nó nở hoa vào đầu đến cuối mùa hè và hoa kết trái có hương vị tương tự quả sung. Cây bụi được cho là có một mùi mạnh mẽ giống như gia vị phần nào giống như hoa cúc, do các loại dầu của cây.. Lá đã được làm thực hiện vào một trà thảo dược và một hương đốt tạo khói thơm được sử dụng bởi người dân bản địa của Trung và Nam Mỹ do hiệu ứng thư giãn của nó. Các nhà truyền giáo Tây Ban Nha đầu tiên ghi nhận rằng người Anh Điêng Mexico uống trà với loại thực vật này trộn với đường để sử dụng như là một kích thích tình dục.

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Ecuador
Chi Đông hầu
Thực vật Bahamas
Thực vật Brasil
Thực vật Cuba
Thực vật Jamaica
Thực vật México
Thực vật Puerto Rico
Thực vật Texas
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1820


title: Cẩm chướng thơm lùn

text:
Cẩm chướng thơm lùn (danh pháp hai phần: Dianthus barbatus) là một loài thực vật thuộc chi Cẩm chướng bản địa miền nam châu Âu và một số khu vực châu Á và đã trở thành một vườn cây cảnh phổ biến. Nó là một loài cây thân thảo có tuổi thọ ngắn, cao 30–75 cm, với hoa trong một cụm dày đặc lên đến 30 ở đầu thân. Mỗi hoa có đường kính 2–3 cm với năm cánh hoa có các cạnh có răng cưa. Thực vật hoang dã có hoa màu đỏ với đế hoa trắng, nhưng màu sắc trong phạm vi trồng trọt có màu từ trắng, hồng, đỏ, và màu tím với hoa văn loang lổ. Nguồn gốc chính xác của tên tiếng Anh phổ biến của nó là không rõ, nhưng lần đầu tiên xuất hiện năm 1596 trong catalog thực vật của John Gerard. Những bông hoa ăn được và có thể có đặc tính chữa bệnh. Hoa ngọt thu hút ong, chim, bướm.

Chú thích

Tham khảo

B
Thực vật Tây Á
Cây thuốc châu Á
Cây thuốc châu Âu
Thực vật vườn châu Âu
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Dianthus monspessulanus

text:
Dianthus monspessulanus là một loài thực vật thuộc chi Cẩm chướng. Loài này cao 30–60 cm. Thân cây là màu xanh lá cây, đứng thẳng, thân cây nhẵn và phân nhánh trên đầu trang, lá đối, đơn, tuyến tính và không cuống. Loài này mọc ở Albania, Nam Tư cũ, Ý, Pháp, Thụy Sĩ, Áo, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M


title: Tù trưởng Seattle

text:
Tù trưởng Seattle (một cách Anh hóa của Si'ahl, phát âm tiếng Lushootseed: [siʔa ː ɬ, ban đầu [siʔa ː tɬ]) hay Xi-át-tơn (khoảng 1786 - 7 tháng 6 năm 1866) là một tù trưởng bộ tộc Duwamish sinh sống tại vùng Tây Bắc Hoa Kỳ, khi vùng đất thuộc tiểu bang Washington ngày nay còn là vùng đất của người da đỏ. Khi người di dân da trắng tiến vào vùng này, xung đột giữa hai sắc dân xảy ra, và cuối cùng thì Tù trưởng Seattle đã thuyết phục được dân da đỏ bán cho người da trắng vùng đất này, và chịu sinh sống trong những khu vực tập trung của người da đỏ. Sau khi ký hiệp định, truyền thuyết cho rằng Tù trưởng Seattle đã ứng khẩu đọc bài diễn văn này, nhưng không có một tài liệu nào ghi chép lại, vì những điều ông nói được dịch lại qua tiếng Anh qua ba thổ ngữ của người da đỏ. Đến năm 1887, bài diễn văn này được bác sĩ Henry A. Smith cho đăng tải trên tờ Seattle Sunday Star của Seattle, số 29 tháng 10, nhưng cũng không có tài liệu nào chứng thật được đó chính là những lời của Seattle. Do đó, ngày nay, gốc tích của bài diễn văn này vẫn còn được giới nghiên cứu tồn nghi. Thành phố Seattle, tiểu bang Washington của Mỹ, được đặt theo tên ông. Ông còn là tác giả của bức thư gửi cho tổng thống Hoa Kỳ thứ 14 Franklin Pierce về việc chuyển nhượng đất của người da đỏ, được đưa vào giảng dạy trong chương trình Ngữ văn 6 học kỳ II.

Bức thư của Tù trưởng Seattle
"...Mỗi tấc đất đều thiêng liêng với đồng bào tôi, từng lá thông óng ánh, từng bờ cát vàng, mỗi hạt sương sớm trong những khu rừng rậm rạp, những đồng cỏ xanh và tiếng ve kêu rào rạc. Tất thảy đều chảy trong huyết mạch, lưu truyền trong kí ức của mỗi chúng tôi.

Chúng tôi biết từng dòng nhựa sống trong hàng cây ấy như biết rõ dòng máu chảy trong huyết quản. Chúng tôi, là một phần của đất mẹ và đất mẹ cũng là một phần của chúng tôi. Những bông hoa ngát hương là chị em của chúng tôi. Từng con gấu, con hươu và đại bàng vĩ đại đều là anh em của chúng tôi. Từng mỏm đá, từng giọt sương trên bãi cỏ, từng sinh linh nhỏ bé và cả con người, cùng thuộc một gia đình.

Dòng nước êm ả chảy qua con suối bờ sông không chỉ là nước, nó là máu của tổ tiên chúng tôi. Nếu chúng tôi phải bán đi đất đai của mình, các ông hãy nhớ rằng nó là thiêng liêng. Từng tia sáng chói chang từ mặt hồ này vẫn đang kể những câu chuyện về cuộc đời của đồng bào tôi. Dòng nước, vẫn đang róc rách tiếng thì thầm của cha ông.

Những dòng sông là người anh em của chúng tôi, giúp chúng tôi nguôi đi cơn khát. Những dòng sông đã đưa thuyền chúng tôi đi xa và nuôi lớn bao thế hệ. Các ông phải nhớ đối xử tử tế với dòng sông như anh em của mình.

Nếu chúng tôi bán đất đi, hãy nhớ trân trọng bầu không khí quý báu ấy, thứ đã thổi linh hồn cho những gì mà nó kề bên che chở. Cũng chính bầu không khí này, cha ông tôi đã hít hơi thở đầu tiên và trút hơi thở cuối cùng. Chính ngọn gió này đã cho lũ trẻ của chúng tôi sức sống mãnh liệt. Nên nếu chúng tôi bán đất, người da trắng phải gìn giữ nó và biến đây thành nơi liêng thiêng, nơi mà ai - dù trắng hay đen, cũng có thể đến để hít một hơi thở ngọt bùi, vị của hương hoa đồng cỏ.

Các ông sẽ dạy lũ trẻ điều mà chúng tôi dạy những đứa trẻ của mình chứ? Rằng Trái Đất là mẹ thiêng liêng? Và điều gì xảy đến với Trái Đất, rồi sẽ xảy đến với những người con này.

Chúng tôi biết rằng: Trái Đất không thuộc về con người, con người mới thuộc về Trái Đất. Tất cả mọi thứ đều kết nối như dòng máu cùng chảy trong huyết quản kết nối con người chúng ta với nhau. Con người không kiến tạo nên chiếc tổ sống này, con người chỉ là sợi tơ trong đó mà thôi. Điều gì con người làm với chiếc tổ này, cũng là đang ảnh hưởng tới chính bản thân.

Chúng tôi chắc chắn: Chúa trời của các ông cũng là Chúa trời của chúng tôi. Trái Đất là điều quý giá với Chúa và làm tổn hại đến nó chính là sự khinh rẻ với bậc kiến tạo này.

Dẫu định mệnh của các ông vẫn là một bí ẩn với chúng tôi. Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi những đàn trâu cứ thế bị tàn sát? Từng đàn ngựa hoang kiêu hãnh bị thuần hóa? Điều gì sẽ xảy ra khi mà những góc rừng kín đáo nặng mùi con người và những gò đồi chín vàng thơ mộng lại bị vấy bẩn bởi đường dây vô tuyến? Những cánh rừng sẽ ở đâu? Biến mất! Cánh chim đại bàng sẽ ở đâu? Biến mất!

Và việc nói lời tạm biệt với những đàn, những đồng ấy bằng cách tận diệt như một thú vui có nghĩa gì? Là sự kết thúc của việc “sống”, sự bắt đầu của những ngày tháng “sinh tồn”.

Và rồi khi mà người da đỏ cuối cùng đã biến mất cùng với sự hoang dã này, với những kí ức cuối cùng của anh ấy về bóng mây trôi qua đồng cỏ, liệu những bờ cát và vạt rừng này có còn ở đây không? Liệu tinh thần ấy còn đọng lại chút nào ở nơi này?

Chúng tôi yêu Trái Đất này như cách mà đứa bé sơ sinh yêu từng nhịp đập con tim của người mẹ. Vậy nên, nếu chúng tôi bán đất, hãy yêu thương nó như cách mà chúng tôi đang coi nó như mẹ của mình. Hãy quan tâm nó, như cách mà chúng tôi vẫn đang quan tâm. Và hãy luôn ghi nhớ kí ức về mảnh đất này vẹn nguyên như khi các ông nhận nó từ chúng tôi. Hãy gìn giữ mảnh đất này, cho con cháu của tất cả chúng ta và yêu nó như cách mà Chúa trời yêu thương ta.

Chúng tôi là một phần của đất mẹ và các ông cũng vậy. Trái Đất này rất quý giá với chúng tôi và cũng quý giá với các ông.

Cuối cùng, chúng tôi biết rằng chỉ có một Chúa trời. Không một ai, dù là da đỏ hay da trắng bị tách rời. Chúng ta, vẫn luôn mãi là anh em."

* Một số chi tiết khó hiểu được lược bớt khi đọc*

Chú thích

Tham khảo
 Lakw’alas (Thomas R. Speer), The Life of Si’ahl, ‘Chief Seattle’ , Duwamish Tribal Services Board of Directors, for the Duwamish Tribe, ngày 22 tháng 7 năm 2004.
 Murray Morgan, Skid Road, 1951, 1960, and other reprints, ISBN 0-295-95846-4.
 William C. ("Bill") Speidel, Doc Maynard, The Man Who Invented Seattle, Nettle Creek Publishing Company, Seattle, 1978.
 Chief Seattle bio, Chief Seattle Arts, accessed online 2009-02-23.
 Brief analysis of the different versions of the speech by Nancy Zussy, Librarian, Washington State Library, accessed online 2010-01-01.

Liên kết ngoài

Suquamish Museum & Cultural Center

Sinh thập niên 1780
Người Mỹ thế kỷ 19


title: Dexter Jackson

text:
Dexter "The Blade" Jackson (sinh ngày 25 tháng 11 năm 1969) là một vận động viên thể hình chuyên nghiệp IFBB từng vô địch giải Mr.Olympia vào năm 2008. Anh sống ở Jacksonville, Florida.

Tiểu sử

Jackson lần đầu tiên tham gia giải đấu NPC Southern States Championship vào năm 1992 và về ở vị trí thứ 3.Anh thi đấu chuyên nghiệp lần đầu tiên vào năm 1999 ở giải Arnold đứng thứ 7, giải Night of Champions đứng thứ 3 và giải Mr. Olympia đứng thứ 9.

Ở giải Mr.Olympia vào năm 2007, Jackson xếp ở vị trí thứ 3, nhiều nhà phê bình cho rằng anh không thích hợp để xếp hạng cao hơn nữa.Vào ngày 27 tháng 9 năm 2008, Jackson vượt qua Jay Cutler-người đã từng thắng giải Mr.Olympia 2 lần để trở thành người thứ 12 có được danh hiệu;Jackson còn trở thành người thứ hai duy nhất thắng được 2 giải Mr.Olympia và Arnold Classic trong cùng một năm.

Năm 2008 là một năm thành công rực rỡ của Jackson, anh thắng rất nhiều giải bao gồm Arnold Classic, Australian Pro Grand Prix VIII, New Zealand Grand Prix, Russian Grand Prix và Mr.Olympia.Jackson về thứ 3 trong cuộc thi Mr.Olympia năm 2009.

Jackson chụp hình cho rất nhiều tạp chí thể hình trong đó có 2 tạp chí là Muscular Development và Flex.Anh cũng là nhân vật trung tâm trong video tài liệu thể hình Dexter Jackson: Unbreakable do Alex Ardenti(làm việc cho hãng phim Ardenti Films ở Florida và California) được phát hành vào năm 2009.

Các giải đấu từng tham dự

1992 NPC Southern States, Lightweight, đứng thứ ba
1995 NPC USA Championships, Light-Heavyweight, đứng thứ nhất
1996 NPC Nationals, Light-Heavyweight, đứng thứ sáu
1998 North American Championships, Light-HeavyWeight, 1st and Overall
1999 Arnold Classic, đứng thứ bảy
1999 Grand Prix England, đứng thứ tư
1999 Night of Champions, đứng thứ ba
1999 Mr. Olympia, đứng thứ chín
1999 World Pro Championships, đứng thứ tư
2000 Arnold Classic, đứng thứ năm
2000 Grand Prix Hungary, đứng thứ hai
2000 Ironman Pro Invitational, đứng thứ ba
2000 Night of Champions, đứng thứ tám
2000 Mr. Olympia, đứng thứ chín
2000 Toronto Pro Invitational, đứng thứ hai
2001 Arnold Classic, đứng thứ năm
2001 Grand Prix Australia, đứng thứ ba
2001 Grand Prix England, đứng thứ tư
2001 Grand Prix Hungary, đứng thứ ba
2001 Night of Champions, đứng thứ hai
2001 Mr. Olympia, đứng thứ tám
2001 Toronto Pro Invitational, đứng thứ hai
2002 Arnold Classic, đứng thứ ba
2002 Grand Prix Australia, đứng thứ hai
2002 Grand Prix Austria, đứng thứ hai
2002 Grand Prix England, đứng thứ nhất
2002 Grand Prix Holland, đứng thứ ba
2002 Mr. Olympia, đứng thứ tư
2002 San Francisco Pro Invitational, đứng thứ ba
2002 Show of Strength Pro Championship, đứng thứ sáu
2003 Arnold Classic, đứng thứ tư
2003 Maximum Pro Invitational, đứng thứ ba
2003 Mr. Olympia, đứng thứ ba
2003 San Francisco Pro Invitational, đứng thứ ba
2003 Show of Strength Pro Championship, đứng thứ nhất
2004 Arnold Classic, đứng thứ ba
2004 Grand Prix Australia, đứng thứ nhất
2004 Ironman Pro Invitational, đứng thứ nhất
2004 Mr. Olympia, đứng thứ tư
2004 San Francisco Pro Invitational, đứng thứ nhất
2005 Arnold Classic, đứng thứ nhất
2005 San Francisco Pro Invitational, đứng thứ hai
2006 Arnold Classic, đứng thứ nhất
2006 Mr. Olympia, đứng thứ tư
2007 Arnold Classic, đứng thứ hai
2007 Mr. Olympia, đứng thứ ba
2008 Arnold Classic, đứng thứ nhất
2008 IFBB Australian Pro Grand Prix VIII, đứng thứ nhất
2008 IFBB New Zealand Grand Prix, đứng thứ nhất
2008 IFBB Russian Grand Prix, đứng thứ nhất
2008 Mr. Olympia, đứng thứ nhất
2009 Mr. Olympia, đứng thứ ba
2010 Arnold Classic, đứng thứ tư
2010 IFBB Australian Pro Grand Prix, đứng thứ hai
2010 Mr. Olympia, đứng thứ tư
2011 Flex Pro, đứng thứ hai
2011 Mr. Olympia, đứng thứ sáu
2011 FIBO Pro, đứng thứ nhất
2011 Pro Masters world champion, đứng thứ nhất
2012 Arnold Classic, đứng thứ năm

Chỉ số hình thể
 Chiều cao: 5'6"
 Cân nặng(không thi đấu): 230-235 pounds
 Cân nặng(thi đấu):215 pounds
 Vòng bắp tay:khoảng 21 inches

Tham khảo

Dexterjacksonshredded.com. Contests. Page aienarasgannnatasha hussiaccessed 11/4/2006. http://www.dexterjacksonshredded.com/
Dexterjacksonshredded.com. Stats. Page accessed 10/5/2009. http://www.dexterjacksonshredded.com/

Liên kết ngoài
http://www.dexterjacksonshredded.com/
Dexter Jackson Bodybuilding Gallery

Vận động viên thể hình chuyên nghiệp

Sinh năm 1969


title: Ixora pavetta

text:
Ixora pavetta là một loài thực vật thuộc chi Trang trong họ Thiến thảo. Loài cây này phân bố ở Nam Á.

Chú thích

Tham khảo

P


title: Lê Khắc

text:
Lê Khắc (1916–1990) là một kỹ sư, Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam và chính khách Việt Nam. Ông từng giữ chức Chủ nhiệm (tương đương Bộ trưởng) Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước giai đoạn 1980–1982.

Thân thế
Ông sinh ngày 6 tháng 2 năm 1916 tại làng Đông Phù, xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Ông học ngành công chính, trở thành kỹ sư.

Sự nghiệp chính trị
Sau khi Cách mạng tháng 8 thành công, ngày 28 tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh thành lập Nha Giao thông công chính. Ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Nha Giao thông công chánh, phụ trách Sở Hỏa xa Hà Nội.

Tham gia quân đội
Sau Toàn quốc kháng chiến, ông được điều động sang quân đội, được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong quân hàm Đại tá năm 1946, công tác ở Cục Quân giới. Ngày 19 tháng 3 năm 1947 ông được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục Giao thông Công binh, Bộ Quốc phòng, tháng 7 năm 1950 ông được cử làm Cục trưởng Cục Công binh (Phó Cục trưởng là Phạm Hoàng). Năm 1951 ông được phân công làm Bí thư Đảng ủy Trung đoàn 151, Trung đoàn Công binh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Công tác quản lý các ngành kỹ thuật
Ngày 4 tháng 10 năm 1952, ông được điều trở về công tác dân sự, được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Nha Công chính Hỏa xa, Bộ Giao thông Công chính.

Sau khi chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiểm soát hoàn toàn miền Bắc, ngày 6 tháng 4 năm 1955, Thủ tướng Phạm Văn Đồng ra quyết định thành lập Tổng cục Đường sắt. Ông được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm đầu tiên của Tổng cục Đường sắt Việt Nam.

Tháng 12 năm 1958, ông được cử làm Ủy viên thường trực Ủy ban Khoa học Nhà nước, phụ trách các lĩnh vực nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật, Phổ biến Khoa học và Kỹ thuật, Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng, Sáng chế - Phát minh, kiêm nhiệm các chức vụ Phó trưởng ban Khoa học và Kỹ thuật, Cục trưởng đầu tiên của Cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Nhà nước, là Ủy viên Đảng đoàn Ủy ban Khoa học Nhà nước từ tháng 8 năm 1959.

Tháng 10 năm 1965, Ủy ban Khoa học Nhà nước tách thành Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam. Ông được bổ nhiệm làm Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước, kiêm trưởng Ban Cơ học. Năm 1969, ông được bổ nhiệm kiêm chức Phó chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước.

Tại Đại hội Đảng IV ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Trung ương và là Ủy viên chính thức Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa V.

Tháng 2 năm 1980, ông được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước. Ông cũng được bầu làm Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa VII... Tháng 4 năm 1982, ông thôi chức Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước.

Ông được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng nhiều huân chương cao quý trong đó có Huân chương Độc lập hạng Nhì . Ông cũng được nhà nước Ba Lan trao tặng Huân chương công trạng của nước Cộng hòa Nhân dân Ba Lan ngày 7 tháng 1 năm 1986.

Ông mất trong năm 1990 tại Hà Nội, thọ 74 tuổi.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Danh sách các vị lãnh đạo nhà nước và các vị phụ trách các cơ quan cao cấp của Nhà nước được bầu tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa VII, ngày 04-7-1981
 Nghị định của Hội đồng Chính phủ số 137/CP ngày 3 tháng 5 năm 1980 về việc quy định chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của ủy ban quan hệ kinh tế với nước ngoài

Người Hà Nội
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Thương mại Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa V
Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Thứ trưởng Việt Nam
Huân chương Độc lập
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VII
Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Kỹ sư Việt Nam
Tư lệnh Binh chủng Công binh, Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Trận Mons

text:
Trận Mons là một phần của Trận Biên giới Bắc Pháp, đồng thời là cuộc giao tranh đầu tiên giữa Quân đội Anh và Đế quốc Đức trên Mặt trận phía Tây trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, diễn ra vào ngày 23 tháng 8 năm 1914. Là trận đánh đầu tiên của Lực lượng Viễn chinh Anh sau khi đặt chân lên đất Pháp, trận chiến kết thúc với chiến thắng của Quân đội Đức, buộc quân Anh dưới sự chỉ huy của Tướng John French phải triệt thoái về Le Cateau sau khi hai bên tàn sát lẫn nhau trong một cuộc chiến đấu quyết liệt. Theo một số tài liệu của Anh, thiệt hại của quân Đức lớn hơn hẳn thiệt hại của quân Anh trong trận chiến này, nhưng các nhà sử học có thiện cảm với Đức cho rằng phía Đức chỉ mất khoảng 2.000 người so với 1.600 thương vong của Anh.

Trong khi Quân đội Đức bất ngờ tấn công nước Bỉ, Lực lượng Viễn chinh Anh dưới quyền French phải đối đầu với Tập đoàn quân số 1 của Đức dưới quyền tướng Alexander von Kluck xung quanh thành phố Mons, ở hướng Tây Namur (Bỉ). Tuy lực lượng này có quân số áp đảo quân đội Anh, gần một nửa binh lực của họ không được đưa vào chiến trận. Vào ngày 23 tháng 8 năm 1914, Kluck tiến hành cuộc tấn công đại quy mô vào các cứ điểm của Quân đoàn II thuộc Lực lượng Viễn chinh Anh, sau một cuộc pháo kích dữ dội. Quân đội của ông cố gắng tiến hành một vận động bước ngoặt qua Bỉ theo kế hoạch Schlieffen. Theo tác giả Hoa Kỳ là Spencer Tucker, trận chiến này đã thể hiện quân Anh là những người lính chuyên nghiệp chứ không phải là quân được tuyển mộ ngắn hạn: súng trường của họ có sức mạnh vượt trội các quân đội khác. Hiệu quả của súng trường của quân Anh đã khiến cho người Đức báo cáo rằng họ được trang bị rất nhiều súng máy. Ngoài ra, quân Anh còn có khả năng lập hào chiến đấu hơn các quân đội ở châu Âu lục địa khi ấy. Với sự hỗ trợ đắc lực của Pháo binh, lực lượng Bộ binh Anh đã cầm cự trong suốt cả ngày. Đến tối, giao tranh chấm dứt, quân Anh thoái lui về một cứ điểm đã được chọn sẵn ở phía Nam kênh Mons-Condé. Tuy nhiên, Zuber cho biết, trên thực tế người Đức chưa hề so sánh súng trường Anh với súng máy mà họ chỉ so sánh súng trường Anh với súng trường của Bỉ và Pháp mà họ cho là cùi nhầy. Đồng thời, lực lượng Pháo binh Anh hiếm khi hỗ trợ được cho Bộ binh và một mình súng trường thường không thể chặn nổi quân Đức. Zuber cũng chỉ trích quan điểm cho rằng quân Bộ binh Đức dàn trận theo các đội hình khối.

Thiệt hại nặng nề của người Anh lại chỉ là cái giá cho việc trì hoãn quân đội của tướng Kluck trong vòng một ngày. Theo nhiều tư liệu, ưu thế áp đảo về quân số của Đức đã đẩy lùi quân Anh sau khi chịu tổn thất nặng nề, nhưng Zuber cho rằng thắng lợi này là do sự huấn luyện và học thuyết chiến thuật ưu việt của người Đức, đồng thời, với khả năng chiến đấu của mình, họ đã gắn chặt vận động với hỏa lực. Trong khi người Đức sẽ dễ dàng bù đắp tổn thất của họ vốn bao gồm là lính tuyển mộ, tổn thất của người Anh là những người lính chính quy khó thể thay thế. Cuối ngày, Tổng hành dinh Quân đội Anh đã nhận thấy tình hình bất lợi. Trong ngày hôm đó, quân Pháp dưới quyền tướng Charles Lanzerac đã rút lui sau trận Charleroi, khiến cho sườn của quân Anh bị sơ hở. Trước uy thế của quân Đức, quân Anh không còn lựa chọn nào khác và phải thoái lui trong hỗn loạn. Sau thắng lợi tại Mons, Kluck đã tiến hành truy kích gắt gao và đánh thắng quân Anh trong trận Le Cateau. Sức chiến đấu của quân Anh trong trận đánh, và do truyền thống của người Anh biến thất bại thành một thắng lợi về tinh thần, trận đánh đầu tiên của Lực lượng Viễn chinh Anh đã trở thành một huyền thoại. Sau trận chiến, có những câu chuyện kể về "các thiên thần tại Mons"đã yểm trợ cho Quân đội Anh triệt thoái. Và, số lượng quân tình nguyện Anh đã tăng vọt sau thất bại tại Mons.

Chú thích

Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Xung đột năm 1914
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Bỉ năm 1914


title: Danh sách ký hiệu toán học

text:
Một ký hiệu toán học là một hình hoặc tổ hợp các hình dùng để biểu diễn một vật thể toán học, một tác động lên vật thể toán học, một tương quan giữa các vật thể toán học, hoặc để sắp xếp những ký hiệu khác xuất hiện trong một công thức. Vì công thức sử dụng nhiều loại ký hiệu khác nhau, để biểu diễn toàn bộ toán học cần nhiều ký hiệu.

Những ký hiệu toán học đơn giản nhất bao gồm các chữ số thập phân (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9), và các chữ cái trong bảng chữ cái Latin. Các chữ số thập phân được dùng để biểu diễn số qua hệ ghi số Ấn Độ–Ả Rập. Theo thông lệ, chữ cái viết hoa được dùng để biểu diễn điểm trong hình học, và chữ cái viết thường dùng cho biến và hằng số. Chữ cái cũng được dùng để biểu diễn nhiều loại vật thể toán học khác. Với sự phát triển của toán học và sự gia tăng về số lượng các đối tượng nghiên cứu, các nhà toán học cũng dùng đến bảng chữ cái Hy Lạp và Hebrew. Trong công thức toán học, kiểu chữ tiêu chuẩn là in nghiêng chữ cái Latin và chữ cái Hy Lạp viết thường, và in đứng cho chữ cái Hy Lạp viết hoa. Để có thêm nhiều ký hiệu nữa, những kiểu chữ khác được sử dụng, bao gồm chữ đậm , chữ viết tay  (chữ viết tay in thường ít được sử dụng vì dễ nhầm lẫn với kiểu chữ thông thường), fraktur tiếng Đức , và in đậm bảng đen  (những chữ cái khác ít khi được sử dụng trong kiểu chữ này).

Những ký hiệu toán học sử dụng chữ cái Latin và Hy Lạp không được liệt kê ở đây. Đối với những ký hiệu đó, xem Biến số và Danh sách các hằng số toán học. Tuy nhiên, một số ký hiệu ở đây có hình dạng giống với chữ cái nguồn gốc của nó, ví dụ như  và .

Những chữ cái này thôi không đủ để đáp ứng nhu cầu của các nhà toán học, và nhiều ký hiệu khác được sử dụng. Một số xuất phát từ dấu câu và dấu phụ thường được dùng trong typography, trong khi một số khác hình thành bằng việc biến dạng chữ cái, như là  và . Ngoài ra, những ký hiệu như  và  được thiết kế đặc biệt cho toán học.

Hướng dẫn
Thông thường, những mục từ trong một bảng chú giải được sắp xếp theo chủ đề và theo thứ tự bảng chữ cái. Việc này là bất khả thi với danh sách này bởi các ký hiệu không có thứ tự nào rõ ràng, và nhiều ký tự được sử dụng ở nhiều nhánh toán học khác nhau với ý nghĩa khác nhau, nhiều khi không liên quan đến nhau. Do đó, bài viết phải đưa ra một số quyết định tùy ý, được tóm tắt sau đây.

Bài viết được chia thành các phần xếp theo mức độ chuyên môn tăng dần: tức là phần đầu tiên chứa các ký hiệu thường gặp trong hầu hết các văn bản toán học, và cần phải biết ngay cả đối với người mới bắt đầu. Ngược lại, những phần cuối chứa các ký hiệu chuyên dụng cho một số lĩnh vực toán học và không được sử dụng bên ngoài các lĩnh vực này. Tuy nhiên, phần về dấu ngoặc đã được đặt gần cuối vì độ dài, mặc dù hầu hết các ký hiệu trong phần nàylà sơ cấp: điều này giúp việc tìm kiếm mục ký hiệu dễ dàng hơn.

Hầu hết các ký hiệu đa nghĩa thường được phân biệt theo ngành học mà nó được dùng hoặc theo cú pháp của chúng, nghĩa là vị trí của chúng bên trong công thức và bản chất của các phần khác của công thức gần với chúng.

Vì người đọc có thể không nhận thức được lĩnh vực toán học có liên quan đến ký hiệu mà họ đang tìm kiếm, các ý nghĩa khác nhau của ký hiệu được nhóm lại trong phần tương ứng với ý nghĩa phổ biến nhất của chúng.

Trong trường hợp ý nghĩa phụ thuộc vào cú pháp, biểu tượng  được sử dụng để biểu thị các thành phần lân cận của công thức chứa ký hiệu đó. Xem phần  cho ví dụ chi tiết.

Phần lớn các ký hiệu có thể được hiển thị bằng hai cách: bằng ký tự Unicode, hoặc bằng LaTeX. Phiên bản Unicode cho phép sử dụng công cụ tìm kiếm và sao chép và dán dễ hơn. Mặt khác, hiển thị bằng LaTeX cho kết quả đẹp hơn, và là tiêu chuẩn được sử dụng trong toán học. Do đó, trong bài viết này, phiên bản Unicode của ký hiệu được dùng (khi có thể) để đánh dấu mục, và phiên bản LaTeX được dùng trong phần giải thích. Để tìm cách gõ ký hiệu bằng LaTeX, người đọc có thể coi mã nguồn của bài viết.

Với hầu hết ký hiệu, dẫn mục là ký tự Unicode tương ứng. Vì vậy, để tìm mục của một ký tự, người đọc chỉ cần gõ hoặc dán ký tự Unicode vào thanh tìm kiếm. Tương tự, khi tên của biểu tượng cũng là một liên kết nếu có thể, cho phép dẫn những bài viết Wikipedia khác dễ dàng.

Phép toán số học

Đẳng thức, tương đương và tương quan

So sánh

Lý thuyết tập hợp

Basic logic
Several logical symbols are widely used in all mathematics, and are listed here. For symbols that are used only in mathematical logic, or are rarely used, see List of logic symbols.

Blackboard bold

The blackboard bold typeface is widely used for denoting the basic number systems. These systems are often also denoted by the corresponding uppercase bold letter. A clear advantage of blackboard bold is that these symbols cannot be confused with anything else. This allows using them in any area of mathematics, without having to recall their definition. For example, if one encounters  in combinatorics, one should immediately know that this denotes the real numbers, although combinatorics does not study the real numbers (but it uses them for many proofs).

Calculus

(Capital Greek letter delta—not to be confused with , which may denote a geometric triangle or, alternatively, the symmetric difference of two sets.}}

(Note: the notation  is not recommend for the four-gradient since both  and  are used to denote the d'Alembertian; see below.)

 (here an actual box, not a placeholder)

Linear and multilinear algebra

Advanced group theory

Infinite numbers

Brackets

Square brackets

Braces

Other brackets

Xem thêm
 Danh sách ký hiệu toán học (Unicode và LaTeX)
 Danh sách ký hiệu toán học theo bộ môn
 Danh sách ký hiệu logic
 Ký hiệu Toán học Chữ và số (dãy Unicode)
 Danh sách hằng số toán học
 Bảng ký hiệu toán học theo ngày được đề xuất
 Danh sách ký tự Unicode
 Ký hiệu giống Chữ
 Dãy Unicode
 Danh sách ký hiệu toán học và toán tử trong Unicode
 Toán tử và Toán tử Bổ sung
 Ký hiệu Toán học Khác: A, B, Kỹ thuật
 Dấu mũi tên và Mũi tên và Ký hiệu Khác
 ISO 31-11 (Các dấu và ký hiệu toán học trong khoa học và công nghệ)
 Dạng Số
 Dạng Hình
 Dấu phụ
 Ngôn ngữ toán học
 Thông lệ về kiểu chữ và ý nghĩa của những ký hiệu thường gặp
 Cú pháp và ký hiệu APL
 Chữ cái Hy Lạp dùng trong toán học, khoa học, và kỹ thuật
 Danh sách ký hiệu vật lý thường gặp
 Hằng số vật lý

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jeff Miller: Earliest Uses of Various Mathematical Symbols
 Numericana: Scientific Symbols and Icons
 GIF and PNG Images for Math Symbols
 Mathematical Symbols in Unicode
 Detexify: LaTeX Handwriting Recognition Tool

 Bảng Unicode các toán tử và ký hiệu toán học:
 Index of Unicode symbols
 Range 2100–214F: Unicode Letterlike Symbols
 Range 2190–21FF: Unicode Arrows
 Range 2200–22FF: Unicode Mathematical Operators
 Range 27C0–27EF: Unicode Miscellaneous Mathematical Symbols–A
 Range 2980–29FF: Unicode Miscellaneous Mathematical Symbols–B
 Range 2A00–2AFF: Unicode Supplementary Mathematical Operators

 Một số trang tham khảo Unicode:
 Short list of commonly used LaTeX symbols and Comprehensive LaTeX Symbol List
 MathML Characters - sorts out Unicode, HTML and MathML/TeX names on one page
 Unicode values and MathML names
 Unicode values and Postscript names from the source code for Ghostscript

Danh sách biểu tượng
Logic toán
Danh sách toán học


title: Trăn đá châu Phi

text:
Trăn đá châu Phi, tên khoa học Python sebae, là một loài trăn thuộc chi python. Loài trăn này phân bố tại châu Phi, phía Nam sa mạc Sahara từ Senegal tới Ethiopia và Somalia, bao hàm Guinea-Bissau, Mali, Guinea, Sierra Leone, Liberia, Bờ Biển Ngà, Thượng Volta, Ghana, Togo, Niger, Nigeria, Cameroon, Guinea Xích đạo, Chad, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Angola, Rwanda, Burundi, Sudan, Uganda, Kenya, Tanzania, Zambia, Malawi, Mozambique, Zimbabwe tới phía Nam tới Namibia, Botswana và Đông Bắc Nam Phi (tới Natal). Loài này có hai phân loài. Chúng có thể đạt chiều dài khoảng từ 6,3 - 8,5m và cân nặng khoảng 120-235kg.

Chú thích

Tham khảo

Trăn
S
H
S
S
Động vật bò sát châu Phi
Động vật được mô tả năm 1788


title: Lakshmi

text:
Lakshmi (Sanskrit: लक्ष्मी , ), phiên âm Hán-Việt là Lạp Khắc Hy Mễ (拉克希米). Bà là một trong ba vị thần nữ (Tridevi) bao gồm Saraswati, Lakshmi và Parvati. Những hình tượng tương đồng của Lakshmi cũng được tìm thấy trong các di tích đạo Jaina và đạo Phật

Nữ thần Lakshmi trong Ấn Độ giáo
Ba nữ thần cùng nhau hỗ trợ các nam thần là Brahma, Vishnu và Shiva trong sự sáng tạo, duy trì sự sống và sự hủy diệt của vũ trụ, Bà tượng trung cho sự giàu có, thịnh vượng (cả về vật chất lẫn tinh thần), vận may và sắc đẹp. Nàng chính là vợ thần Vishnu. Còn được gọi là Mahalakshmi, nữ thần được mọi người tin rằng sẽ mang đến may mắn và đưa những người sùng đạo thoát khỏi cảnh cơ cực và những nỗi phiền muộn về tiền bạc.

Lakshmi (Cát Tường Thiên Nữ) trong đạo Phật

Thần Lakshmi thông qua quá trình tiếp biến văn hóa đã trở thành Cát Tường Thiên nữ (吉祥天女) của Phật giáo, bà còn có tên khác là Công Đức Thiên (功徳天) hay Thiện Nữ Thiên (善女天).

Phật giáo Nhật Bản gọi bà là Kichijōten (吉祥天), một trong Thất Phúc Thần.

Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương Kinh, ghi lời của Bà Công Đức Thiên, cũng gọi là Thiện Nữ Thiên nói và tự giới thiệu với đại chúng trong pháp hội: “Nơi phía Bắc có núi Tu di, ở giữa núi có vị Thiên chủ là Tỳ Sa Môn Thiên Vương, làm chủ một kinh thành tên A-Ni Mạn Đà; giữa thành có một công viên tên là Công Đức Hoa Quang; trong công viên ấy lại còn có một khoảng vườn nữa rất sung túc tên là Kinh Tràng, vì công viên có lối kiến trúc bằng bảy thứ ngọc báu rất tốt, đó là chỗ của Thiện Nữ Thiên thường cư trú.
Thiện Nữ Thiên chính là một trong những hóa thân của Quan Thế Âm Bồ Tát, thị hiện đứng trong hàng chư Thiên phát nguyện hành Bồ tát đạo, là một trong những vị Hộ pháp hộ trì cho những ai phát tâm thực hành hạnh nguyện Bồ tát lợi tha ở cõi ta bà này.

Thần Chú

Thần chú này xuất xứ từ Kinh Kim Quang Minh của đạo Phật.

Âm Phạn
Namo buddhàya, namo dharmàya, namo sanghàya. Namo srì mahà devàya, tadyathà, paripùrna, cale, samanta darsani, mahà vihara gate, samanta, vidhàna gate, mahà karya pati, suparipùre, sarvatha, samanta, suprati, pùrna, ayana, dharmate, mahà vibhasite, mahà maitre upasamhìte, he ! Tithu, samgrhìte, samanta artha anupalani.

Chữ Hán
南無佛陀 南無達摩 南無僧伽 南無室利 摩訶提鼻耶 怛你也他 波利富樓那 遮利三曼陀 達舍尼 摩訶毗訶羅伽帝 三曼陀
毗尼伽帝 摩訶迦利野 波禰 波囉 波禰 薩利縛栗他 三曼陀 修缽黎帝 富隸那 阿利那 達摩帝 摩訶毘鼓畢帝 摩訶彌勒帝 婁簸僧衹帝 醯帝簁 僧衹醯帝 三曼陀 阿他阿笯婆羅尼.

Nghĩa Việt
Quy y Phật, Quy Y Pháp, Quy y Tăng.
Quy y Cát Tường Đại Thiên. Chú nói như vậy:
Hỡi Đấng quyền năng hay ban bố sự viên mãn thù thắng !
Đấng chủ tể Đại tác Nghiệp hay nhìn thấy khắp nẻo rộng lớn !
Hãy khéo léo làm cho tất cả đều được đầy đủ.
Hãy khiến cho khắp tất cả mọi nơi đều được sự viên mãn thù thắng tối thượng.
Hãy thể hiện lòng đại từ làm cho Lý pháp tính tỏa sáng màu nhiệm rộng lớn khiến cho con và chúng sinh được thích ứng với sự lợi ích chân chính.
Mừng thay Đấng biểu hiện của lòng yêu thương. Đấng chân chính gìn giữ sự lợi ích. Hãy giúp cho con và chúng sinh đều gìn giữ được khắp mọi tài sản lợi ích.

Tham khảo

Ấn Độ giáo
Nữ thần Ấn Độ giáo
Chư thiên Phật giáo
Nữ thần Mẹ


title: Gymnothorax fuscomaculatus

text:
Gymnothorax fuscomaculatus là một loài cá lịch biển được tìm thấy ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Nó được mô tả bởi Schultz vào năm 1953,

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1953


title: Gymnothorax pseudothyrsoideus

text:
Gymnothorax pseudothyrsoideus là một loài cá lịch biển được tìm thấy ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Nó có thân dài có thể đến 80 cm và không có vây lưng có thể nhìn thấy. Màu sắc của nó là màu vàng nhạt với những đốm màu nâu sẫm được phân bố không đều trên cơ thể của nó. Con non có màu trắng dọc theo rìa của vây của chúng, nhưng khi trưởng thành mất dần màu trắng để chỉ còn ở đầu đuôi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Cá lịch trần
Động vật được mô tả năm 1852


title: Marshall, Texas

text:
Marshall là một thành phố ở tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Thành phố thuộc quận Harrison ở góc đông bắc của Texas. Marshall là một trung tâm văn hóa và giáo dục ở Đông Texas và khu vực ba bang. Theo điều tra dân số 2010, dân số của Marshall là khoảng 23.523 người. Thành phố là quận lỵ của quận Harrison.
Marshall là một trung tâm chính trị và sản xuất của bang ly khai trong cuộc nội chiến và là một trung tâm đường sắt chính của đường sắt T&P từ cuối thế kỷ 19 cho đến giữa thế kỷ 20. Cộng đòng dân số người Mỹ gốc Phi lớn và sự hiện diện của các tổ chức giáo dục trên phổ thông của người da đen cao hơn đã kiến Marshal là một trung tâm của phong trào quyền dân sự ở Nam Hoa Kỳ. Thành phố này được biết đến để giữ một trong những lễ hội ánh sáng lớn nhất tại Hoa Kỳ, Wonderland of Lights,, và là thủ đô gốm tự công bố của thế giới, cho ngành công nghiệp đồ gốm khá lớn của thành phố.

Marshall cũng được gọi bằng biệt danh khác nhau; Thủ đô Văn hóa Đông Texas, "cửa ngõ Texas", "Athens Texas". Thành phố của Bảy ngọn cờ và "Sân khấu Trung tâm", một khẩu hiệu thương hiệu đã được thông qua bởi Hội nghị Marshall và Phòng khách hàng.

Tham khảo

Thành phố của Texas


title: Tạ Chí Hồng

text:
Tiến sĩ Tạ Chí Hồng  (sinh ngày 29 tháng 9 năm 1952) là giảng viên chính chuyên ngành triết học, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà nghiên cứu Phật học tại Việt Nam . Ông hiện công tác tại Bộ Môn Lý luận Chính trị, trường Đại học Đà Lạt. Ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 2004 tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

Tiểu sử
Tiến sĩ Tạ Chí Hồng sinh ra tại xã Dị Nậu, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Với tình cảm yêu quê hương, ông có bài viết cảm tưởng cuốn sách "Dị Nậu – Lịch sử một làng quê" của tác giả Tạ Đình Hạp.

Nghiên cứu Phật học
Trong bài viết Lời Phật dạy về giá trị đạo đức cho một xã hội, quốc gia , Tiến sĩ quan niệm: Phật muốn trước hết con người phải làm thiện từ tâm, thân, khẩu, chính cái này đem lại hạnh phúc cho mình, cho người và cho xã hội. Rồi sau đó, hành giả buông xả tất cả theo tinh thần vô ngã để tiến tới bờ mé của sự giải thoát viên mãn. Một điểm khác biệt rõ rệt so với các tư tưởng tôn giáo và triết học, Phật giáo xây dựng hệ thống giáo lý trên cái nền bình đẳng giữa người và người. Tức là ai cũng có thể như Phật và ngang hàng với Phật.

"Tứ ân hay Tứ trọng ân là một trong những giáo lý quan trọng của Phật giáo bao gồm: Ơn cha mẹ, Ơn chúng sanh, Ơn quốc vương và Ơn Tam bảo" được Tiến sĩ đề cập tới trong bài viết "Giáo dục tư tưởng Tứ ân cho lớp trẻ".

Các bài viết nghiên cứu

 Tìm hiểu các loại bệnh trong "Sửa đổi lối làm việc" của Hồ Chí Minh, Tạ Chí Hồng, Tạp chí Xây dựng Đảng năm 2008.
 Tìm hiểu quan niệm hạnh phúc của Phật giáo, Tạ Chí Hồng, Nghiên cứu tôn giáo năm 2007.
 Vị trí của tư tưởng đạo đức Phật giáo trong hệ tư tưởng Đạo Phật, Tạ Chí Hồng, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, năm 2004.
 Tìm hiểu quan niệm hạnh phúc của Phật giáo, Tạ Chí Hồng, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, năm 2003.
 Tinh thần vô ngã của Phật giáo trong kinh Đại thừa vô lượng nghĩa, Tạ Chí Hồng, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, năm 2003.
 Bước đầu tìm hiểu về sự hình thành và phát triển của Phật giáo ở Lâm Đồng, Tạ Chí Hồng, Võ Thị Bích Thuý, TC Nghiên cứu Phật học năm 2001.
 Cải thiện của Phật giáo, Tạ Chí Hồng, TC Nghiên cứu Phật học năm 2000.
 Góp phần tìm hiểu khái niệm và quan điểm về Nghiệp của Phật giáo, Tạ Chí Hồng, Triết học, năm 2000.
 Sách chuyên khảo: Đạo Phật và tư tưởng bình đẳng, Đồng tác giả, Nhà xuất bản Lao động, năm 2008.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tìm hiểu các bệnh trong "Sửa đổi lối làm việc" của Hồ Chí Minh, tạp chí Xây dựng Đảng

Nhân vật còn sống
Học giả Phật giáo
Người Phú Thọ
Sinh năm 1952
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Người họ Tạ tại Việt Nam


title: Na Uy tại Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Na Uy tham dự thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn từ 27 tháng 7 đến 12 tháng 8 năm 2012.

Vận động viên có huy chương

Medalists

Tham khảo

Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 2012


title: Đền Bồng Lai (Bắc Giang)

text:
Đền Bồng Lai là một di tích lịch sử - văn hóa tại thôn Bòng, xã Phượng Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam.

Nguyên thủy, đền nằm trên ngọn núi Hoàng Sà, thuộc làng Bòng (tên chữ là Bồng Lai), xã Phượng Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang. Trước đền là 1 đoạn của sông Lục Nam gọi là khúc Nhật Đức. Đền được công nhận di tích lịch sử - văn hóa theo Quyết định số 172/QĐ-CT ngày 2 tháng 2 năm 2005 của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bác Giang.

Tương truyền đây là nơi thờ 3 vị công chúa thời Lý có công giúp nước.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Có một Bạch Vân tự ở Bồng Lai

Di tích tại Bắc Giang


title: Đức tại Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Đức tham dự thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn từ 27 tháng 7 đến 12 tháng 8 năm 2012.
Tính đến ngày 4 tháng 8 năm 2012, đội Đức đã có 19 huy chương, trong đó có 5 huy chương vàng, 9 huy chương bạc và 5 huy chương đồng.

Tham khảo

Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 2012
2012


title: Murghob (huyện)

text:
Huyện Murghob hay Nohiya-i Murghob (: Ноҳияи Мурғоб / ناحیۀ مرغاب) là một huyện của Tajikistan, chiếm hai phần ba phía đông của tỉnh tự trị Gorno-Badakhshan. Huyện có biên giới giáp với Afghanistan ở phía nam, với Khu tự trị Tân Cương của Trung Quốc ở phía đông, và với Kyrgyzstan ở phía bắc. Bên trong Tajikistan, huyện giáp với bốn huyện khác cùng tỉnh ở phía tây và với Các huyện trực thuộc Cộng hòa. Huyện lị là Murghob (cũng gọi là Murghab). Dân số của huyện Murghob là 16.900 và trong đó 4.000 sống tại thị trấn Murghab (ước tính 1 tháng 1 năm 2008).

Đất đai của huyện chủ yếu là một cao nguyên hoang vắng với các dãy núi phân tán, đặc biệt là hướng về phía đông và nam. Các ngọn núi cao nhất nằm quanh sông băng Fedchenko ở phía tây bắc và dọc theo sông Pamir ở phía nam. Dân số trong huyện chủ yếu là người Kyrgyz. Trước đây đất đai chủ yếu được dùng làm nơi chăn thả mùa hè ('jailoo'). Xa lộ Pamir đoạn đi qua huyện uốn cong từ tây nam đến đông bắc. Bốn hồ chính của Murghob là Karakul ở phía đông bắc và ba hồ: Sarez trên sông Bartang, Yashil Kul trên sông Gunt, và Zorkul trên sông Pamir.

Tham khảo

 Bản đồ vùng Gorno-Badakhshan của Tajikistan

Huyện của Tajikistan
Gorno-Badakhshan


title: Gorno-Badakhshan

text:
Tỉnh tự trị Gorno-Badakhshan (; ) là một tỉnh đồi núi nằm ở phía đông của Tajikistan. Tỉnh nằm trên dãy núi Pamir và chiếm 45% diện tích đất đai của đất nước song lại chỉ chiếm 3% về mặt dân số.

Tên tiếng Tajik Kuhistoni Badakhshon, nay là tên chính thức của tỉnh, biểu thị ý nghĩa Badakhshan Đồi núi, tương đương với Gorno-Badakhshan, bắt nguồn từ Gornîy Badakhšan (Горный Бадахшан) trong tiếng Nga.

Lịch sử
Trước năm 1895, khu vực mà nay là tỉnh Gorno-Badakhshan bao gồm một số tiểu quốc bán tự trị khác nhau, như Darwaz, Shughnun-Rushan và Wakhan, họ cai trị những vùng lãnh thổ mà nay là một phần của tỉnh Gorno-Badakhshan tại Tajikistan và tỉnh Badakhshan tại Afghanistan. Khu vực này từng là nơi Trung Quốc cùng với đế quốc Nga và Tiểu vương quốc Afghanistan tuyên bố chủ quyền. Thế lực cai trị Trung Quốc lúc bấy giờ là Nhà Thanh đã tuyên bố kiểm soát toàn bộ dãy núi Pamir, song quân Thanh chỉ kiểm soát được các đèo ở ngay phía đông của trấn Tashkurgan. Trong thập niên 1890, các chính quyền Trung Quốc, Nga và Afghanistan đã ký một loạt các thỏa thuận mà trong đó đã phân chia Badakhshan, song Trung Quốc tiếp tục tranh cãi về vấn đề biên giới cho đến khi một hiệp định biên giới được ký kết vào năm 2002 giữa họ và chính phủ Tajikistan.

Tỉnh tự trị Gorno-Badakhshan được thành lập vào tháng 1 năm 1925. Tỉnh gắn liền với CHXHCN Xô viết Tajikistan sau khi nước cộng hòa này được thành lập vào năm 1929. Trong thập niên 1950, các cư dân bản địa của Gorno-Badakhshan, bao gồm nhiều người Pamir, đã bị cưỡng bức di dời đến tây nam Tajikistan. Gorno-Badakhshan tiếp nhận một số lãnh thổ của tỉnh Gharm khi vùng lãnh thổ này bị giải thể vào năm 1955.

Khi nội chiến nổ ra tại Tajikistan vào năm 1992, chính quyền địa phương tại Gorno-Badakhshan đã tuyên bố độc lập khỏi Cộng hòa Tajikistan. Trong nội chiến, nhiều người Pamir đã trở thành mục tiêu của các nhóm kình địch và Gorno-Badakhshan trở thành một thành trì của hoạt động chống đối. Sau đó, chính quyền Gorno-Badakhshan từ bỏ lời tuyên bố độc lập. Gorno-Badakhshan vẫn là một tỉnh tự trị bên trong thành phần của Tajikistan.

Năm 2012, khu vực đã chứng kiến một loạt các cuộc đụng độ giữa quân đội Tajikistan và các chiến binh trung thành với cựu quân phiệt Tolib Ayombekov sau khi người này bị buộc tội giết chết một Thiếu tướng Ủy ban an ninh quốc gia Abdullo Nazarov.

Địa lý và hành chính
Huyện Darvoz là 'mỏ' phía tây của tỉnh. Tây-trung Gorno-Badakhshan chủ yếu là một loạt các dãy núi phân cách bởi thung lũng của các sông đổ vào sông Panj. Các quận được phân chia tương ứng với các thung lũng sông. Huyện Murghob chiếm nửa phía đông của tỉnh và phần lớn là một cao nguyên hoang vắng với các ngọn núi cao ở phía tây.

Huyện Darvoz (cực tây, bắc)
Huyện Vanj (tây, bắc)
Huyện Rushon (tây, trung)
Huyện Shughnon (tây, trung)
Huyện Roshtqal'a (tây, nam)
Huyện Ishkoshim (tây, cực nam)
Huyện Murghob (hai phần ba phía đông)

Gorno-Badakhshan chiếm toàn bộ phần phía đông của đất nước và có ranh giới phía đông giáp với Khu tự trị Tân Cương của Trung Quốc, ở phía tây và nam giáp với tỉnh Badakhshan của Afghanistan, và ở phía bắc giáp với tỉnh Osh của Kyrgyzstan. Bên trong Tajikistan, phần phía tây của tỉnh giáp với Các huyện trực thuộc Cộng hòa (RRP) và mũi tây nam của tỉnh (huyện Darvoz) giáp với tỉnh Khatlon. Các ngọn núi cao nhất của Gorno-Badakhshan là Pamirs (núi Imeon cổ), và ba trong năm đỉnh núi cao trên 7.000 mét tại vùng Trung Á của Liên Xô trước đây nằm trên địa bàn tỉnh, bao gồm đỉnh Ismail Samani (trước đây là đỉnh Cộng sản) (7.495 m), đỉnh Ibn Sina (trước đây là đỉnh Lenin) (7.134 m, trên biên giới với Kyrgyzstan), và đỉnh Korzhenevskaya (7.105 m).

Nhân khẩu
Dân số của Gorno-Badakhshan tăng từ 160.900 lên 206.000 giữa hai cuộc điều tra vào năm 1989 và 2000. Dân số vào tháng 1 năm 2008 được ước tính là 218.000 người. Theo Ủy ban Thống kê Nhà nước Tajikistan, dân tộc chính tại Gorno-Badakhshan là người Pamir. Bộ phận dân cư còn lại là người Kyrgyz và các sắc tộc khác. Thành phố lớn nhất tại Gorno-Badakhshan là Khorugh, với 29.000 cư dân (ước tính năm 2008); đô thị lớn thứ hai là Murghab, với khoảng 4.000 cư dân.

Gorno-Badakhshan là quê hương của một số ngôn ngữ và phương ngữ riêng biệt của nhóm ngôn ngữ Pamir. Những ngôn ngữ của nhóm Pamir được nói tại Gorno-Badakshan gồm tiếng Shughni, tiếng Rushani, tiếng Wakhi, tiếng Ishkashimi, tiếng Sarikol, tiếng Bartangi, tiếng Khufi, Yazgulyam và tiếng Oroshani. Tiếng Vanji, trước đây được nói tại thung lũng sông Vanj, đã biến mất vào thế kỷ 19.

Có một con số khá lớn những người nói tiếng Kyrgyz tại huyện Murghob. Tiếng Nga và tiếng Tajik cũng được sử dụng rộng rãi trên khắp tỉnh. Tôn giáo chính của Gorno-Badakhshan là Hồi giáo Shia và tôn trọng Aga Khan là điều phổ biến.

Giao thông
Chỉ có hai còn đường đi lại một cách dễ dàng kết nối Gorno-Badakhshan với thế giới bên ngoài, Khorog-Osh và Khorog-Dushanbe, và hai đều là phân đoạn của xa lộ Pamir. Một phần ba tuyến đường từ Khorog đến Tashkurgan tại Trung Quốc qua đèo Kulma rất gồ ghề. Gorno-Badakhshan tách biệt với Gilgit Baltistan qua một nơi hẹp song gần như không thể đi qua là hành lang Wakhan. Con đường khác dẫn từ Khorog đến Wakhan và qua biên giới Afghanistan.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
 Bản đồ khu vực Gorno-Badakhshan tại Tajikistan

Tỉnh của Tajikistan


title: Danh sách đĩa nhạc của David Archuleta

text:
Danh sách đĩa nhạc của nam ca sĩ người Mỹ David Archuleta bao gồm 4 album phòng thu, 4 đĩa mở rộng, 11 đĩa đơn và 8 video âm nhạc.

Album phòng thu

Đĩa mở rộng

Đĩa đơn

Đĩa đơn

Đĩa đơn hợp tác

Các bài hát khác

Video âm nhạc

Tham khảo

Danh sách đĩa nhạc của nghệ sĩ Mỹ


title: Westland Welkin

text:
Westland Welkin là một loại máy bay tiêm kích hạng nặng hai động cơ của Anh, do hãng Westland Aircraft Company chế tạo, nó được thiết kế để bay ở độ cao rất lớn trên tầng bình lưu. Ý tưởng về loại máy bay Welkin bắt đầu từ năm 1940, nó được chế tạo giai đoạn 1942–43, khi Đức có loại máy bay ném bom Junkers Ju 86P chuyên thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, điều này giúp Đức có thể mở lại các cuộc ném bom vào đất Anh với các máy bay ném bom bay tầng cao. Mối đe dọa này không bao giờ trở thành sự thật, nên Westland chỉ sản xuất một số lượng nhỏ Welkin.

Biến thể
 Welkin Mk.I: Tiêm kích tầng cao một chỗ.
 Welkin NF.Mk.II: Mẫu thử tiêm kích đêm hai chỗ.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Welkin F.Mk.I)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 41 ft 6 in (12,67 m)
Sải cánh: 70 ft 0 in (21,30 m)
Chiều cao: 15 ft 9 in (4,80 m)
Diện tích cánh: 250 ft2 (23 m2)
Trọng lượng rỗng: 8.310 lb (3.768 kg)
Trọng lượng có tải: 10.,356 lb (4.697 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 11.410 lb (5.175 kg)
Động cơ: 2 × Rolls-Royce Merlin 76/77, 1.233 hp (920 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 385 mph (625 km/h)
Tầm bay: 1.480 mi (2.380 km)
Trần bay: 44.000 ft (13.420 m)
Vận tốc lên cao: 3.850 ft/phút (19,58 m/s)
Lực nâng của cánh: 41 lb/ft² (204 kg/m²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0,11 hp/lb (0,18 kW/kg)

Vũ khí
 4 khẩu pháo Hispano HS.404 20 mm

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Buttler, Tony. British Secret Projects: Fighters and Bombers 1935–1950. Hinckley, UK: Midland, 2004. ISBN 1-85780-179-2.
 Goulding, James and Robert Jones."Meteor, Whirlwind and Welkin". Camouflage and Markings: RAF Fighter Command Northern Europe, 1936–45. London: Ducimus Books, 1971. ISBN 0-903234-00-9.
 Green, William and Gordon Swanborough RAF Fighters, Part 3 (WW2 Aircraft Fact Files). London: Jane's Publishing Company, 1981. ISBN 0-7106-0119-0.
 James, Derek N. Westland: A History. Gloucestershire UK: Tempus Publishing Ltd., 2002. ISBN 0-7524-2772-5.
 Mondey, David. Westland (Planemakers 2). London: Jane's Publishing Company, 1982. ISBN 0-7106-0134-4.
 Velek, Martin, Michal Ovčáčík and Karel Susa. Westland Welkin F Mk.1, NF Mk.II. Prague, Czech Republic: Mark I Ltd., 2005. ISBN 80-86637-01-8.
 Webb, D. Collier."Tested & Failed, Flight Test Accidents of the 1940s-1960s: Westland Welkin."Aeroplane Monthly, February 1996.

Liên kết ngoài
 British Aircraft of WW2 dead link
 British Aircraft Directory entry  dead link

Welkin
Máy bay quân sự Anh thập niên 1940
Máy bay tiêm kích Anh
Máy bay cánh giữa
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Hành lang Wakhan

text:
Hành lang Wakhan hay Hành lang Ngõa Hãn (瓦罕) thường được sử dụng như một từ đồng nghĩa với Wakhan, một khu vực ở phía đông bắc Afghanistan tạo thành một dải đất hay "hành lang" giữa Afghanistan và Trung Quốc. Hành lang này là một doi đất dài và thon, dài gần  và rộng . Hành lang tách Tajikistan ở phía bắc với Pakistan ở phía nam.

Hành lang là một sáng tạo chính trị của Ván cờ Lớn. Phía bắc của hành lang, các thỏa thuận giữa Anh Quốc và Nga và 1873 và giữa Anh Quốc và Afghanistan năm 1893 đã chia tách trên thực tế khu vực lịch sử Wakhan bằng cách biến sông Panj và sông Pamir thành biên giới giữa Afghanistan và đế quốc Nga. Ở mặt phía nam, thỏa thuận đường Durand vào năm 1893 đã đánh dấu biên giới giữa Ấn Độ thuộc Anh và Afghanistan. Những hành động này đã để lại một dải đất hẹp như một vùng đệm giữa hai đế quốc, trở thành nơi được gọi là hành lang Wakhan trong thế kỷ 20. Hành lang có 12.000 cư dân.

Thuật ngữ hành lang Wakhan cũng được sử dụng với một nghĩa hẹp hơn, đó là một tuyến đường dọc theo sông Panj và sông Wakhan đến Trung Quốc, và phần phía bắc của Wakhan khi đó sẽ được gọi là Pamir thuộc Afghanistan.

Tham khảo

Sách
M. Nazif Mohib Shahrani, The Kirghiz and Wakhi of Afghanistan: Adaptation to Closed Frontiers and War. University of Washington Press, 2002. ISBN 0-295-98262-4.

Liên kết ngoài

 Bản đồ địa hình của CIA
 Hiệp hội phát triển Wakhan

Địa lý Afghanistan
Quan hệ Pakistan-Tajikistan
Địa điểm trên Con đường tơ lụa
Wakhan
Hành lang địa chính trị
Địa lý tỉnh Badakhshan
Quan hệ Liên Xô-Pakistan


title: Forevermore (album của David Archuleta)

text:
Forevermore là album phòng thu thứ tư của nam ca sĩ/nhạc sĩ người Mỹ David Archuleta. Album bao gồm các bài hát của Philippines được Archuleta hát lại và được phát hành vào 26 tháng 3 năm 2012, độc quyền cho Philippines

Đĩa đơn
"Forevermore" và "Nandito Ako" được chọn làm đĩa đơn chính thức của album, và được phát hành kĩ thuật số vào 15 tháng 3 năm 2012. Ngoài ra cũng có một video ca nhạc chính thức cho "Forevermore". Sau đó vào tháng 6, có tin đồn rằng "I'll Never Go" sẽ được chọn làm đĩa đơn thứ ba, và vào 24 tháng 6 năm 2012, một video ca nhạc cho ca khúc này được phát hành.

Danh sách ca khúc

Tham khảo

Album năm 2012
Album của David Archuleta


title: Westland Whirlwind (máy bay tiêm kích)

text:
Westland Whirlwind là một loại máy bay tiêm kích hạng nặng hai động cơ của Anh, do hãng Westland Aircraft phát triển. Nó là máy bay tiêm kích đầu tiên của Không quân Hoàng gia (RAF) trang bị pháo, hai động cơ, một chỗ, cùng thời với Supermarine Spitfire và Hawker Hurricane. Whirlwind là một trong những chiếc máy bay nhanh nhất trong biên chế không quân các nước khi nó bay lần đầu vào cuối thập niên 1930, và nó vũ trang mạnh hơn so với các loại máy bay tương đương khác. Tuy nhiên, các vấn đề liên quan tới việc chậm trễ trong việc phát triển động cơ danh cho Whirlwind là Rolls-Royce Peregrine đã làm chậm toàn bộ đề án và chỉ một số Whirlwind được chế tạo. Trong Chiến tranh thế giới II, chỉ có 2 phi đoàn RAF được trang bị máy bay Whirlwind, mặc dù thành công trong nhiệm vụ tiêm kích-bom, nhưng nó vẫn bị thải loại vào nằm 1943.

Biến thể
Mẫu thử P.9
Mẫu thử máy bay tiêm kích hai động cơ một chỗ. 2 chiếc được chế tạo (L6844 và L6845).

Whirlwind Mk I
Phiên bản tiêm kích hai động cơ một chỗ ngồi. 400 chiếc được đặt mua, 2 mẫu thử và 114 máy bay được chế tạo, tổng cộng là 116 chiếc.
Whirlwind Mk II
Phiên bản tiêm kích-bom hai động cơ một chỗ, mang bom dưới cánh, có biệt danh là "Whirlibombers". Ít nhất 67 chiếc được hoán cải từ phiên bản Mk I.

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Whirlwind Mk I)
Petter's Nine-Day Wonder

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 32 ft 3 in (9,83 m)
Sải cánh: 45 ft 0 in (13,72 m)
Chiều cao: 11 ft 0 in (3,35 m)
Diện tích cánh: 250 ft² (23,2 m²)
Trọng lượng rỗng: 8.310 lb (3.777 kg)
Trọng lượng có tải: 10.356 lb (4.707 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 11.445 lb (5.202 kg)
Động cơ: 2 × Rolls-Royce Peregrine I, 885 hp (660 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 360 mph (313 knots, 580 km/h)
Tầm bay: 800 mi (696 nmi, 1,288 km)
Trần bay: 30.300 ft (9.240 m)

Vũ khí
 4x khẩu pháo Hispano 20 mm
 2 quả bom 250 lb (115 kg) hoặc 1 quả 500 lb (230 kg)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 Bingham, Victor. Whirlwind, The Westland Whirlwind Fighter. Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 1987. ISBN 1-85310-004-8.
 Buttler, Tony. British Secret Projects: Fighters and Bombers 1935-1950. Earl Shilton, Leicester, UK: Midland, 2004. ISBN 1-85780-179-2.
 Buttler, Tony. "Reap The Whirlwind: Britain's Pioneer Cannon Fighter". Air Enthusiast. No. 99, May/June 2002, các trang 2–16. ISSN 0143-5450.
 Crawford, Alex and Phil H. Listemann. "Westland Whirlwind Mk.I." (Allied Wings No.4). London: Casemate Pub & Book Dist. Llc, 2008. ISBN 2-9526381-8-7.
 Green, William, ed. "Foremost with Four Cannon." Flying Review International', Volume 19, No. 7, April 1964.
 Green, William. Warplanes of the Second World War, Fighters, Vol. 2. London: Macdonald, 1961.
 Green, William and Gordon Swanborough. WW2 Aircraft Fact Files - RAF Fighters, Part 3. London: Jane's, 1981. ISBN 0-7106-0119-0.
 Hall, Alan W. Westland Whirlwind F.Mk.I (Warpaint Series no.54). Luton, Berfordshire, UK: Warpaint Books, 2006. No ISBN.
 Heffernan, Terry. "Something Special from Somerset – Part 2". Aeroplane Monthly. Vol. 13, No. 2, February 1985, các trang 60–64. ISSN 0143-7240.
 James, Derek N. "From High Hopes to Low Level" (Database). Aeroplane. Vol. 34, No. 5, May 2006, các trang 70–73. ISSN 0143-7240.
 James, Derek N. "Petter's Nine-Day Wonder" (Database). Aeroplane. Vol. 34, No. 5, May 2006, các trang 66–69. ISSN 0143-7240.
 James, Derek N. Westland (Images of England). Gloucestershire, UK: Tempus Publishing Ltd., 1997. ISBN 0-7524-0799-6.
 James, Derek N. Westland: A History. Gloucestershire, UK: Tempus Publishing Ltd., 2002. ISBN 0-7524-2772-5.
 James, Derek N. Westland Aircraft since 1915. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1991. ISBN 1-55750-921-2.
 James, Derek N. "Westland's Double Trouble" (Database). Aeroplane, Vol. 34, No. 5, May 2006, các trang 62–65. ISSN 0143-7240.
 Mason, Francis K. Royal Air Force Fighters of World War Two, Volume One. Windsor, Berkshire, UK: Hylton Lacy Publishers Ltd., 1969.
 Mondey, David.  Westland  (Planemakers 2). London: Jane's Publishing Company, 1982. ISBN 0-7106-0134-4.
 Morgan, Eric B. "Westland P.9 Whirlwind." Twentyfirst Profile, Vol. 2, No. 14. New Milton, Hertfordshire, UK: 21st Profile Ltd. ISBN 0-9618210-1-1.
 Moyes, Philip J.R. Westland Whirlwind (Profile No. 191). London: Profile Publications, 1967.
 Price, Alfred. "The Vortex from Yeovil: The Story of the Westland Whirlwind Fighter". Air International. Vol. 48 No. 3, March 1995, các trang 157–164. ISSN 0306-5634.
 Ovcácík, Michal and Karel Susa.  Westland Whirlwind: Mk.I Fighter, Mk.I fighter-bomber. Prague, Czech Republic: Mark 1 Ltd., 2002. ISBN 80-902559-6-5.
 Richards, Denis. The Hardest Victory: RAF Bomber Command in the Second World War. London: Coronet, 1995. ISBN 0-340-61720-9.
 Robertson, Bruce. Westland Whirlwind Described. Dandenong, Victoria, Australia: Kookaburra Technical Publications, 1970. ISBN 0-85880-004-7.
 Taylor, John W. R.. Jane's All The World's Aircraft 1982–83. London: Jane's Yearbooks, 1982. ISBN 0-7106-0748-2.
 Taylor, John W.R. "Westland Whirlwind" Combat Aircraft of the World from 1909 to the Present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.

Liên kết ngoài

The Westland Whirlwind Flight ngày 5 tháng 3 năm 1942
"Flying Arsenal Pace Bombers on Raids." Popular Science, June 1942, p. 65.
colour profiles
Aircraft Types and their Characteristics - Whirlwind Flight'' ngày 18 tháng 6 năm 1942

Whirlwind (Fighter)
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay tiêm kích Anh
Máy bay cường kích
Máy bay cánh dưới
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cường kích Anh


title: Nadzikambia

text:
Nadzikambia là một chi thằn lằn trong họ Chamaeleonidae. Hiện tại, chi này được ghi nhận có 2 loài.

Các loài
 Nadzikambia baylissi
 Nadzikambia mlanjensis

Chú thích

Tham khảo

  (1986): Phylogeny and classification of the Chamaeleonidae (Sauria) with special reference to hemipenis morphology. Bonner Zoologische Monographien 22: 1–64.
  (2007): Corrections to species names recently placed in Kinyongia and Nadzikambia (Reptilia: Chamaeleonidae). Zootaxa 1426: 68.


title: Kang So-ra

text:
Kang So-Ra (; sinh ngày 18 tháng 2 năm 1990) là một nữ diễn viên, người mẫu Hàn Quốc. Cô bắt đầu nổi tiếng với vai diễn trong bộ phim điện ảnh Hàn Quốc Sunny sau đó là những bộ phim truyền hình thu hút nhiều người theo dõi như Doctor Stranger,Missaeng .Năm 2008, cô bắt đầu theo học đại học Dongguk, khoa phim truyền hình.

Sự nghiệp diễn xuất

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Chương trình tạp kĩ

Radio

Music video

Hoạt động khác

Album

Quảng cáo/người mẫu

Giải thưởng

Tham khảo

Nữ diễn viên Hàn Quốc
Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nữ diễn viên điện ảnh Hàn Quốc


title: Anh Quốc tại Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Vương quốc Anh tham dự thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn từ 27 tháng 7 đến 12 tháng 8 năm 2012 với tư cách là nước chủ nhà. Luân Đôn sẽ trở thành thành phố đầu tiên đăng cai tổ chức Thế vận hội mùa hè ba lần, trước đó thành phố này đã là chủ nhà của các Thế vận hội mùa Hè năm 1908 và 1948.

Đội Anh, tên theo Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) là Vương quốc Anh, lựa chọn các vận động viên đến từ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, lãnh thổ phụ thuộc của Hoàng gia Anh và tất cả trừ ba lãnh thổ hải ngoại Anh. Đội tuyển được tổ chức bởi Hiệp hội Olympic Anh có từ năm 1999 mang nhãn hiệu Team GB, giải thích rằng Team GB là Đội Olympic Vương quốc Anh và Bắc Ireland.
Là nước chủ nhà, Vương quốc Anh đã giành được vị trí đủ tư cách tự động trong một số sự kiện. Đây là quốc gia duy nhất cạnh tranh trong tất cả 26 môn thể thao tại Olympic, có tổng cộng 541 vận động viên.

Các cơ quan thuộc chính phủ UK Sport đặt mục tiêu tổng cộng 48 huy chương, nhiều hơn một huy chương mà đội Vương quốc Anh giành được tại Thế vận hội mùa hè năm 2008, và kết thúc vị trí thứ tư trong bảng tổng sắp huy chương.

Kết quả, Vương quốc Anh giành được tổng cộng 65 huy chương, trong đó có 29 HC vàng, 17 HC Bạc, 19 HC Đồng.

Tham khảo

Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 2012
2012
Thể thao Vương quốc Liên hiệp Anh năm 2012


title: Lực lượng Viễn chinh Anh (Thế chiến thứ nhất)

text:
Lực lượng Viễn chinh Anh (British Expeditionary Force) hay BEF là một lực lượng được gửi tới Mặt trận phía Tây trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Khởi điểm của kế hoạch thành lập lực lượng viễn chinh Anh là cuộc cải cách Haldane của Quân đội Anh do Bộ trưởng Chiến tranh Richard Haldane đề xướng sau cuộc Chiến tranh Boer lần thứ hai (1899–1902).

Thuật ngữ "Lực lượng Viễn chinh Anh" thường chỉ được dùng để chỉ các lực lượng có mặt tại Tây Âu trước khi trận Ypres lần thứ nhất kết thúc vào ngày 22 tháng 11 năm 1914. Cuối năm 1914—sau các trận đánh tại Mons, Le Cateau, Marne, Aisne và Ypres—quân đội chính quy cũ của Anh đã bị hủy diệt, dù họ đã ngăn được bước tiến của quân Đức. Một điểm kết thúc khác có thể đặt cho BEF là ngày 26 tháng 12 năm 1914, khi đội quân này được chia làm Tập đoàn quân số 1 và Tập đoàn quân số 2 (trong giai đoạn sau của cuộc chiến còn có thêm các Tập đoàn quân số 3, 4 và 5). B.E.F. vẫn là tên chính thức của Quân đội Anh tại Pháp và Flanders trong suốt Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Tương truyền, Đức hoàng Wilhelm II, người nổi tiếng với thái độ xem nhẹ BEF, đã ban nhật lệnh cho quân đội mình "triệt tiêu...bọn Anh xảo trá và đè bẹp cái đội quân nhỏ bé tầm phào của Tướng French" vào ngày 19 tháng 8 năm 1914. Do đó, trong những năm sau, những người sống sót của quân đội chính quy cũ tự đặt cho mình cái tên là "Những tên tầm phào già" (The Old Contemptibles). Bằng chứng về một mệnh lệnh như vậy do Đức hoàng ban bố chưa hề được tìm ra. Nó có lẽ là tuyên truyền sáng tạo của người Anh, nhưng thường được kẻ đến như một sự thật.

Chú thích

Tham khảo

Pearce, Malcolm; Stewart, Geoffrey (2002). British political history, 1867–2001: democracy and decline. Routledge. ISBN 0-415-26869-9

Các cơ quan chỉ huy Quân đội Anh
Các đơn vị và đội hình viễn chính
Đơn vị quân đội và đội hình Quân đội Anh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất


title: Lực lượng Viễn chinh Anh

text:
Lực lượng Viễn chinh Anh (BEF) có thể:
 Lực lượng Viễn chinh Anh (Chiến tranh thế giới thứ nhất), Quân đội Anh tại Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
 Lực lượng Viễn chinh Anh (Chiến tranh thế giới thứ hai), Quân đội Anh tại Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ hai


title: Đền Bồng Lai

text:
Đền Bồng Lai có thể là:
 Đền Bồng Lai (Bắc Giang) ở thôn Bòng, xã Phượng Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
 Đền Bồng Lai (Hải Dương) ở làng Bồng Lai, xã Ninh Hải, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.
 Đền Bồng Lai (Nam Định) ở phường Bà Triệu, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định.


title: Tuần lễ Vàng (năm 1945)

text:
Tuần Lễ Vàng (năm 1945) là sự kiện bắt đầu từ ngày 04 tháng 09 năm 1945 khuyến khích người dân đóng góp ngân sách quốc gia do chủ tịch Hồ Chí Minh phát động nhằm tháo gỡ sự khó khăn về mặt tài chính của đất nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tuần lễ Vàng nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt của đông đảo tầng lớp nhân dân, trong đó, thương nhân và tư sản đóng vai trò chủ chốt.

Kết quả
Trong sự kiện Tuần Lễ Vàng, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã được nhân dân quyên góp tổng cộng 20 triệu đồng Đông Dương và 370 kilôgam vàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nhớ "Tuần lễ vàng", nghĩ về "lòng dân"
 Cuộc sống mới dưới chính quyền cách mạng và thuận lợi sau cách mạng tháng Tám (Từ tháng 8/1945 đến 12/1946)
 Người đàn bà tặng hơn 5.000 lượng vàng cho cách mạng

Sự kiện lịch sử
Lịch sử Việt Nam
Sự kiện tại Việt Nam
Ngân sách Việt Nam


title: Begin (album của David Archuleta)

text:
Begin. (viết cách điệu BEGIN.) là album phòng thu thứ năm của ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ David Archuleta. Album gồm 9 bài hát cover và một bài hát mới do chính Archuleta sáng tác và thể hiện có tên "Broken".

Album được phát hành ngày 7 tháng 8 năm 2012, dưới hãng đĩa Highway Records, một chi nhánh của Shadow Mountain Records trực thuộc Deseret Book.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Tham khảo

Album năm 2012
Album của David Archuleta


title: Hargeisa

text:
Hargeisa (, ) là thành phố lớn thứ hai tại Somalia, thuộc vùng Woqooyi Galbeed. Hargeisa là thủ đô của Somaliland, một nước cộng hòa tự xưng song được quốc tế nhìn nhận là một vùng tự trị của Somalia. Thành phố từng là thủ đô của lãnh thổ bảo hộ Somaliland thuộc Anh từ năm 1941 đến 1960, tức khi lãnh thổ này giành được độc lập với tên gọi Nhà nước Somaliland và thống nhất với Somaliland thuộc Ý để tạo thành Cộng hòa Somalia.

Thành phố nằm ở một thung lũng trên cao nguyên Galgodon (Ogo), và có cao độ 4.377 feet (1.334 m). Là nơi có các hình vẽ trên đá từ thời đại đồ đá mới, Hargeisa cũng là một trung tâm thương mại của đá quý, xay dựng, bán lẻ và xuất nhập khẩu, cũng như các hoạt động khác.

Khí hậu

Thành phố kết nghĩa
 Omdurman, Sudan.
 Khartoum, Sudan.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang thông tin của chính quyền thành phố Hargeisa

Somaliland
Hargeisa
Thủ đô châu Phi


title: Avro Manchester

text:
Avro 679 Manchester là một loại máy bay ném bom hạng nặng hai động cơ được hãng Avro của Anh phát triển trong Chiến tranh thế giới II. Manchester là một mẫu máy bay thất bại do nó kém phát triển, không đủ mạnh, động cơ không tin cậy, nhưng mẫu máy bay kế tiếp của nó là Avro Lancaster, lại là một loại máy bay ném bom thành công nhất trong chiến tranh.

Biến thể
Manchester L7246
Mẫu thử đầu tiên có đuôi kép. Do thiếu khả năng cân bằng hướng, nên người ta đã thêm cánh đuôi thứ ba vào.
Manchester I
Phiên bản sản xuất đầu tiên với đuôi kép và đuôi phụ ở giưuã, 20 chiếc.
Manchester IA
Phiên bản sản xuất chính với đuôi kép và đuôi ngang lớn hơn.
Manchester II
Phiên bản đề xuất lắp 2 động cơ Napier Sabre hoặc Bristol Centaurus. Không chế tạo.
Manchester III BT308
Phiên bản này trang bị 4 động cơ Merlin với sải cánh dài hơn. Biến thể này là mẫu thử đầu tiên của mẫu Avro Lancaster mới nhất.

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Canada

Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Manchester Mk I)

,

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 7
Chiều dài: 70 ft (21,34 m)
Sải cánh: 90 ft 1 in (27,46 m)
Chiều cao: 19 ft 6 in (5,94 m)
Diện tích cánh: 1.131 ft² (105,1 m²)
Trọng lượng rỗng: 31.200 lb (14.152 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 50.000 lb (22.680 kg)
Động cơ: 2 × Rolls-Royce Vulture I, 1.760 hp (1.310 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 265 mph (230 kn, 402 km/h) trên độ cao 17.000 ft (5.180 m)
Tầm bay:: 1.200 dặm (1.930 km) với tải trọng bom tối đa 10.350 lb (4.695 kg)
Trần bay: 19.500 ft (5.852 m)

Vũ khí
 8 khẩu súng máy Browning 0.303 in (7,7 mm)
 10.350 lb (4.695 kg) bom

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 Buttler, Tony. British Secret Projects: Fighters and Bombers 1935–1950. Hickley, UK: Midland Publishing, 2004. ISBN 978-1-85780-179-8.
 Jackson, A.J. Avro Aircraft since 1908. London: Putnam Aeronautical Books, Second edition, 1990. ISBN 0-85177-834-8.
 Lewis, Peter. The British Bomber since 1914. London: Putnam, Second edition, 1974. ISBN 0-370-10040-9.
 "Manchesters". Aeromilitaria No. 2. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 1990.
 Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
 Sinnott, Colin. The RAF and Aircraft Design 1923–1939: Air Staff Operational Requirements (Studies in Air Power). London: Frank Cass, 2001. ISBN 978-0-7146-5158-3.
 Thetford, Owen. Aircraft of the Royal Air Force 1918-57. London: Putnam, First edition, 1957. ISBN 0-370-00101-X.

Đọc thêm

 Chant, Christopher. Lancaster: The History of Britain's Most Famous World War II Bomber. Bath, UK: Parragon, 2003. ISBN 0-7525-8769-2.
 Holmes, Harry. Avro: The History of an Aircraft Company. Marlborough, UK: Crowood Press Ltd, Second edition, 2004. ISBN 1-86126-651-0.
 Holmes, Harry. Avro Lancaster (Combat Legend series). Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 2002. ISBN 1-84037-376-8.
 Jackson, Robert. Aircraft of World War II. Enderby, UK: Silverdale Books, 2006. ISBN 1-85605-751-8.
 Kirby, Robert. Avro Manchester: The Legend Behind the Manchester. Leicester, UK: Midland Publishing, 1995. ISBN 1-85780-028-1.
 Mackay, R.S.G. Lancaster in action. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 1982. ISBN 0-89747-130-X.

Liên kết ngoài

 Avro Manchester
 History, Specifications and Pictures of the Avro Manchester

Manchester
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cánh trên
Máy bay ném bom Anh trong Chiến tranh thế giới II
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Huỳnh đàn lá dày

text:
Dysoxylum pachyphyllum  là cây loại nhỏ thuộc Họ Xoan, đặc hữu ở Đảo Lord Howe. Cây mọc khắp nơi trên đảo và cao khoảng 15 mét.

Chú thích

Tham khảo
 http://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&lvl=sp&name=Dysoxylum~pachyphyllum

Liên kết ngoài

P
Thực vật New South Wales
Thực vật Đảo Lord Howe
Thực vật Úc


title: Carapa megistocarpa

text:
Carapa megistocarpa là loài thực vật thuộc Họ Xoan và là loài đặc hữu ở Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

Carapa
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Lee Wan

text:
Lee Wan tên thật là Kim Hyung-soo là một diễn viên điển trai được yêu thích tại Hàn Quốc, và là em trai ruột của nữ diễn viên được yêu thích nhất Kim Tae-hee.

Ở Việt Nam, anh còn được khán giả biết đến về khuôn mặt baby, chiều cao và ngoại hình cân xứng và vai diễn của nhân vật Tae Hyun qua bộ phim Bãi biển mùa hè.

Các bộ phim tham gia

Giải thưởng
 2004 SBS Acting Award: Diễn viên mới của năm.

Chú thích

Liên kết ngoài
Lee Wan official homepage
Profile (empas)

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Tín hữu Công giáo Hàn Quốc


title: Avro Lancaster

text:
Avro Lancaster là một loại máy bay ném bom hạng nặng 4 động cơ trong Chiến tranh thế giới II của Anh, do hãng Avro thiết kế chế tạo cho Không quân Hoàng gia (RAF). Nó được đưa vào trang bị cho Bộ tư lệnh máy bay ném bom RAF vào năm 1942, tham gia các cuộc ném bom chiến lược trên chiến trường châu Âu, nó trở thành máy bay ném bom hạng nặng chủ lực của RAF, Không quân Hoàng gia Canada (RCAF), và các phi đoàn từ các quốc gia thuộc châu Âu và Khối thịnh vượng chung hoạt động trong RAF, nó làm lu mờ vai trò của các loại máy bay ném bom cùng thời như Handley Page Halifax và Short Stirling. Nó được đặt tên thân mật là "Lanc", tên gọi này đã trở nên nổi tiếng nhất và là máy bay ném bom ban đêm thành công nhất trong Chiến tranh thế giới II, nó đã "thả 608.612 tấn bom (Tấn (Anh)) trong 156.000 phi vụ."

Lancaster là một sự phát triển của loại Avro Manchester kém may mắn, Lancaster được Roy Chadwick thiết kế và lắp 4 động cơ Rolls-Royce Merlin, hoặc trong một phiên bản lại lắp động cơ Bristol Hercules.

Biến thể
B I
B I Special

PR 1
B I (FE)

B II
B III
B III (Special)
ASR III/ASR 3
GR 3/MR 3
B IV
B V
B VI
B VII
B X

B XV

Quốc gia sử dụng

Tính năng kỹ chiến thuật (Lancaster I)

Avro Aircraft since 1908

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 7
Chiều dài: 69 ft 4 in (21,11 m)
Sải cánh: 102 ft 0 in (31,09 m)
Chiều cao: 20 ft 6 in (6,25 m)
Diện tích cánh: 1.297 sq ft (120,5 m²)
Trọng lượng rỗng: 36.457 lb (16.571 kg)
Trọng lượng có tải: 68.000 lb (30.909 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 72.000 lb (32.727 kg) với 22.000 lb (10.000 kg) bom
Động cơ: 4 × Rolls-Royce Merlin XX, 1.280 hp (954 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 282 mph (246 knots, 455,6 km/h)
Vận tốc hành trình: 200 mph (174 knots, 322 km/h)
Tầm bay: 2.530 mi (2.200 nmi, 4.073 km)
Trần bay: 21.400 ft (6523 m)
Vận tốc lên cao: 720 ft/phút (3,66 m/s)

Vũ khí
 8 khẩu súng máy Browning 0.303 in (7,7 mm)
 Tải trọng bom lớn nhất 14,000 lb (6,300 kg) hoặc 22,000 lb (10,000 kg) với 1 bom Grand Slam trong khoang quân giới đã sửa đổi.

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 A.P. 22062A-P.N.: Pilot's and Flight Engineer's Notes for Lancaster. Mark I - Four Merlin XX, 22 or 24 Engines. Mark III - Four Merlin 28 or 38 Engines. London: Air Ministry, May 1944. No ISBN.
 Bridgman, Leonard. Jane's Fighting Aircraft of World War II. New York: Crescent Books, 1988. ISBN 0-517-67964-7.
 Chant, Christopher. Lancaster: The History of Britain's Most Famous World War II Bomber. Bath, UK: Parragon, 2003. ISBN 0-7525-8769-2.
 Cotter, Jarrod. Living Lancasters: Keeping the Legend Alive. Thrupp, Stroud, UK: Sutton Publishing, 2005. ISBN 0-7509-4192-8.
 Franks, Norman. Claims to Fame: The Lancaster. London: Arms & Armour Press, 1995. ISBN 1-85409-220-0.
 Franks, Richard A. The Avro Lancaster, Manchester and Lincoln: A Comprehensive Guide for the Modeller. London: SAM Publications, 2000. ISBN 0-9533465-3-6.
 Holmes, Harry. Avro Lancaster (Combat Legend series). Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 2002. ISBN 1-84037-376-8.
 Holmes, Harry. Avro Lancaster. The Definitive Record 2nd Edition. Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd, 2001. ISBN 1-84037-288-5.
 "The Immortal Lanc". Wings Volume 1, Part 8, 1977. London: Orbis Publishing Ltd.
 Iveson, Tony. Lancaster: The Biography. London: Andre Deutsch Ltd, 2009. ISBN 978-0-2330-0270-5.
 Jackson, A.J. Avro Aircraft since 1908, 2nd edition. London: Putnam Aeronautical Books, 1990. ISBN 0-85177-834-8.
 Jacobs, Peter. The Lancaster Story. London: Arms & Armour Press, 1996. ISBN 1-85409-456-4.
 Mackay, R.S.G. Lancaster in action. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 1982. ISBN 0-89747-130-X.
 Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London: Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
 Mason, Tim. The Secret Years: Flight Testing at Boscombe Down 1939-1945. Manchester, UK: Hikoki, 1998. ISBN 0-9519899-9-5.
 McKinstry, Leo. Lancaster: the Second World War's Greatest Bomber. London: John Murray, 2009. ISBN 978-0-7195-2353-3.
 Moyes, Philip J.R. Avro Lancaster I & II. Kidlington, Oxford, UK: Vintage Aviation Publications Ltd., 1979. ISBN 0-905469-65-8.
 Page, Bette. Mynarski's Lanc: The Story of Two Famous Canadian Lancaster Bombers KB726 & FM213. Erin, Ontario: Boston Mills Press, 1989. ISBN 1-55046-006-4.
 Richards, Denis. The Hardest Victory: RAF Bomber Command in the Second World War. London: Coronet, 1995. ISBN 0-340-61720-9.
 Robertson, Bruce. Lancaster: The Story of a Famous Bomber. Watford, Hertfordshire, UK: Argus Books Ltd., Fifth impression 1977, First impression 1964. ISBN 0-900435-10-0.
 Sweetman, Bill. Avro Lancaster. London: Jane's Publishing Company Ltd., 1982. ISBN 0-7106-0132-8.
 Tarring, Trevor and Mark Joseland. Archie Frazer-Nash... Engineer. London: The Frazer Nash Archives, 2011. ISBN 978-0-9570351-0-2.
 Taylor, John W. R. "Avro Lancaster". Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
 Winchester, Jim. "Avro Lancaster". Aircraft of World War II: The Aviation Factfile. Kent, UK: Grange Books plc, 2004. ISBN 1-84013-639-1.

Liên kết ngoài

The Lancaster Archive
Austin & Longbridge Aircraft Production

The Longest Lancaster Operation - 10 Hours 25 Minutes
History of Lancaster Mk.VII, BullCreek Museum, Western Australia
Surviving Birmingham and Manchester made Avro Lancasters

Lancaster Bomber Crews and Their Experiences
The Lancaster's electronic equipment
"8 Tons", October 1944, Popular Science article with a color cutaway illustration
Avro 683 Lancaster
Avro Lancaster profile, technical details and photos

Video về Avro Lancaster
WWII propaganda film of "Grand Slam" in action Retrieved: ngày 3 tháng 1 năm 2012.
Video of a flight in the Lancaster cockpit Oct 2010
RAF Sinks Tirpitz, 1944/11/22
Video from a Lancaster flying over dams to celebrate the 65th anniversary of the Dambusters raid.

Lancaster
Máy bay quân sự Anh thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên
Máy bay cánh giữa


title: Blohm & Voss BV 142

text:
Blohm & Voss BV 142 là một loại máy bay dân dụng của Đức được phát triển để phục vụ dịch vụ bưu chính xuyên Đại Tây Dương, nó được trang bị cho hãng hàng không quốc gia Đức là Lufthansa. Mẫu thử đầu tiên bay ngày 11/10/1938.

Tính năng kỹ chiến thuật (BV 142 V2/U1)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 6
Chiều dài: 20,48 m (67 ft 2 in)
Sải cánh: 29,53 m (96 ft 11 in)
Chiều cao: 4,44 m (14 ft 7 in)
Diện tích cánh: 130 m2 (1.400 sq ft)
Trọng lượng rỗng: 11.080 kg (24.427 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 16.560 kg (36.509 lb)
Động cơ: 4 × BMW 132H-1, 647 kW (868 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 373 km/h (232 mph; 201 kn)
Vận tốc hành trình: 325 km/h (202 mph; 175 kn)
Tầm bay: 3.900 km (2.423 mi; 2.106 nmi) khi không mang bom
Trần bay: 9.000 m (29.528 ft)
Vận tốc lên cao: 6,67 m/s (1.313 ft/phút)

Vũ khí
 5 khẩu súng máy MG 15 7,92 mm (0.312 in)
 4 quả bom 100 kg (220,462 lb) hoặc 8 quả bom 50 kg (110,231 lb)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Green, William. Warplanes of the Third Reich. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 4th impression 1979, p. 86-88. ISBN 0-356-02382-6.
 Smith J.Richard and Kay, Anthony. German Aircraft of the Second World War. London: Putnam & Company Ltd., 3rd impression 1978, p. 71-73. ISBN 0-370-00024-2.
 Townend, David R. Clipped Wings -- World War Two Edition. Markham: Aerofile Publications, 2010. ISBN 978-0-ngày 94 tháng 1 năm 2020.
 Wood, Tony and Gunston, Bill. Hitler's Luftwaffe: A pictorial history and technical encyclopedia of Hitler's air power in World War II. London: Salamander Books Ltd., 1977, p. 136. ISBN 0-86101-005-1.

BV 142
Máy bay thư tín Đức 1930–1939
Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay cánh quạt


title: Mausolus

text:
Mausolus () là vua của Caria (377–353 TCN). Ông đã tham gia vào cuộc nổi dậy chống lại Artaxerxes Mnemon (362 TCN), chinh phục phần lớn Lycia, Ionia và một vài đảo Hy Lạp. Ông cũng đã liên minh với người đảo Rhodes trong cuộc Social War chống lại Athens. Ông đã dời kinh đô từ Mylasa – mảnh đất cổ xưa của các vị vua Caria – đến Halicarnassus.

Ông là con trai cả của Hecatomnus, một người Caria bản địa, là tổng đốc của  Caria khi  Tissaphernes chết khoảng năm 395 TCN. Những người cai trị Caria thuộc dòng tộc Hecatomnids này đều đã tiếp thu nền văn minh Hy Lạp. Mausolus nổi tiếng vì đền thờ vĩ đại của mình lăng mộ của Mausolus (trong tiếng Anh, "lăng mộ" là "mausoleum", bắt nguồn từ tên Mausolus). Lăng mộ này do người chị và cũng là vợ của ông là Artemisia ra lệnh xây dựng. Antipater xứ Sidon đã liệt kê lăng mộ này là một trong bảy kỳ quan thế giới cổ đại.

Văn chương
 Simon Hornblower: Mausolus, Clarendon Press, Oxford 1982

Liên kết ngoài

Livius, Maussolus  by Jona Lendering
Caria

Tham khảo

Năm sinh không rõ
Mất năm 352 TCN
Mất thập niên 350 TCN
Năm 353 TCN


title: Bán đảo Baja California

text:
Bán đảo Baja California nằm ở tây bắc của México. Dải đất này tách rời Thái Bình Dương với vịnh California. Bán đảo trải dài  từ Mexicali, Baja California ở phía bắc đến Cabo San Lucas, Baja California Sur ở phía nam.

Tổng diện tích của bán đảo Baja California là . Bán đảo tách khỏi đại lục México qua vịnh California và sông Colorado, có các cầu bắc qua sông Colorado để đến bang Sonora. Có bốn khu vực sa mạc chính tại bán đảo: sa mạc San Felipe, sa mạc Bờ biển Trung tâm, sa mạc Vizcaíno và sa mạc đồng bằng Magdalena.

Tham khảo

Baja California State Government: History

Bán đảo México

Vịnh California
Bờ biển Thái Bình Dương của México

California thuộc México
México thuộc địa


title: Mai vàng

text:
Mai vàng (còn gọi là hoàng mai, huỳnh mai hay lão mai, danh pháp khoa học: Ochna integerrima) là loài thực vật có hoa thuộc chi Mai (Ochna), họ Mai (Ochnaceae). Cây này được trồng làm cảnh phổ biến ở miền Nam Việt Nam vào dịp Tết Nguyên Đán.

Nguồn gốc
Mai vàng được lưu dân người Việt Nam thuần hóa từ cây dại khi họ đi khai khẩn miền Nam nước này. Hoa mai vàng có năm cánh và thường nở trùng với dịp Tết Nguyên Đán như hoa đào ở miền Bắc nên người ta đã đem về trang trí vào dịp Tết. Dần dà về sau, hoa mai trở thành một hình ảnh đặc trưng khi nhắc đến ngày tết của miền Nam Việt Nam.

Phân bố
Tại Việt Nam, loài này phân bố tự nhiên nhiều nhất tại những khu rừng thuộc dãy Trường Sơn và các tỉnh từ Quảng Nam, Đà Nẵng cho tới Khánh Hòa. Loài hoa này cũng có nhiều tại các vùng núi ở đồng bằng sông Cửu Long, và tại cao nguyên cũng có, song số lượng ít hơn. Mai vàng Yên Tử tại Quảng Ninh đã được xác định là cùng loài với mai vàng miền Nam.

Đặc điểm

Mai vàng là cây lâu năm, có thể sống trên một trăm năm, gốc to rễ lồi lõm, thân xù xì, cành nhánh nhiều, lá mọc xen. Hoa mai vàng nở thắm tươi vào mỗi độ xuân về vì vậy nó tượng trưng cho mùa xuân ở miền Nam Việt Nam.
Loài mai vàng mọc hoang dã trong rừng có từ 5 đến 9 cánh, song đôi khi lên đến 12 - 18 cánh, gọi là "mai núi". Ở Tây Nguyên, mai núi phân bố khá phổ biến. Ngoài ra, còn có loài mai rừng với thân màu nâu, lá to xanh bóng, có răng cưa ở viền lá, hoa vàng, mọc thành chùm theo dạng chủy nên được gọi là "mai chủy".
Một loài mai vàng khác mọc ở triền cát, ở những khu rừng ven biển được gọi là "mai động". Loài mai này có thân suông, tròn, hoa trổ chi chít trên cành. Nếu chúng có hoa với năm cánh nhỏ thì gọi là "mai sẻ". Mai động hay mai sẻ phân bố rải rác ở các tỉnh miền Trung từ Quảng Bình, Quảng Trị trở vào miền nam, cho tới tận Đồng Nai và Tây Ninh.... Xét về góc độ sai hoa, ngoài mai sẻ còn phải nhắc đến "mai chùm gởi". Loài này có thân cứng, trên cành mọc lên những khối u, chung quanh khối u đâm ra rất nhiều tược non và từ đó nụ hoa mọc ra khá dày, hoa nở san sát vào nhau, tạo thành chùm. Người ta gọi loài này là "mai tỳ bà" hay "mai vương". Hiện nay ở vùng Nam Bộ có rất nhiều giống mai.

Thông thường, mai vàng có mùi hương rất khó nhận ra. Song, ở Việt Nam lại có loài mai vàng năm cánh hương thơm đậm hơn hẳn những loài mai khác nên được gọi là "mai hương". Nó còn tên khác là "mai thơm" (thường được trồng ở Bến Tre) tại miền Nam hay "mai ngự" (mọc khá nhiều ở Huế) ngoài miền Trung". Riêng loài mai có cánh hoa lớn hơn kích cỡ bình thường được gọi là "mai châu" (đọc trại từ "trâu" thành "châu"). Loài có nụ hoa nhỏ, cánh dài và nhọn, được gọi là "mai cánh nhọn".

Có loài mai vàng 5 cánh bình thường, những cành nhánh mềm mại, rũ xuống như cây liễu nên được gọi là "mai liễu". Ở khu rừng Cà Ná có loài cây mai thân nhỏ èo uột, cành rất giòn, lá hình bầu dục, trơn và có răng cưa mịn gọi là "mai rừng Cà Ná". Ngoài ra, còn có loài mai thân rất nặng (nặng gấp rưỡi thân cây mai bình thường) gọi là "mai đá" hay "mai Vĩnh Hảo". Loài này thân cứng, cành giòn, lá nhỏ, hoa to và phẳng, lâu tàn.

Mai có dáng vẻ thanh cao. Thân cây mềm mại, lá xanh biếc dịu dàng, hoa tươi rực rỡ. Mai thường trút lá vào mùa đông và ra hoa vào mùa xuân. Hoa nở thành từng chùm, có cuốn dài treo lơ lửng trên cành, thoảng mùi thơm e ấp, kín đáo. Mỗi nụ hoa thường có năm cánh, cá biệt có hoa tới những chín, mười cánh. Dân gian vẫn tin rằng năm mới nhà nào có cành mai như vậy là dấu hiệu của điềm lành, của một năm thịnh vượng, an khang.

Ở miền Trung thường chuộng dòng mai Huế và mai Bình Định để chưng Tết, mai Huế có giá trị và được chuộng hơn, gốc đẹp hơn, chưng được nhiều năm hơn. Mai Huế có lá dày hơn, thẫm màu hơn, thuần một màu trong khi mai Bình Định lá mỏng hơn, thon kim hơn, có thể có màu nâu sẫm nhưng mai Bình Định thông dụng hơn vì giá cả vừa phải. Mai Huế hay còn gọi là mai Ngự danh với xưng mai Huế như một mặc định cho loài hoa mai có năm cánh với sắc vàng rực rỡ. Loài hoa mai ấy chỉ sinh trưởng trên đất Cố Đô và cũng là đặc sản của vùng sông Hương núi Ngự, mai vàng xứ Huế phải là mai năm cánh, hiếm hoi lắm mới có cây mọc nhiều cánh. Hoa mai Huế không có lá màu đỏ như hồng diệp mai của vùng Trung Trung bộ hay nhiều cánh như hoa mai của miền Nam mà mai Huế chỉ năm cánh và lá xanh, đặc biệt màu vàng đẹp.

Nuôi trồng
Mai thuộc loại dễ trồng và cũng dễ chăm sóc. Người ta thường trồng mai bằng cách chọn những hạt mai chín mẩy, ngâm nước rồi đem gieo vào đất ẩm (có thể gieo trong chậu hoặc ngoài vườn). Nó ưa đất ẩm và ánh sáng nhưng không chịu được úng. Vì vậy, cần trồng cây mai nơi cao ráo và phải thường xuyên tưới nước cho cây. Nếu trồng trong chậu thì cần chú ý bón phân và thay đất hàng năm. Để có một chậu hoa đẹp, ta nên thường chú ý cắt nhánh, uốn cành, tạo thế để có được những chậu mai có hình dạng độc đáo. Để mai ra hoa đúng mồng 1 Tết, người trồng mai thường phải chú ý trút lá và canh thời tiết. Năm nào thời tiết nắng ấm thì trút lá trước Tết khoảng 25 ngày.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Ngày Xuân Nói Chuyện Cây Mai (phần I), Vương Trung Hiếu, Văn chương Việt

I
Tết


title: Cỏ bốn lá

text:
Cỏ bốn lá là một biến dạng bất thường của cỏ ba lá thông thường. Người ta tin rằng cỏ bốn lá đem lại may mắn cho những ai tình cờ tìm thấy chúng. Ngoài ra, mỗi lá cũng được tin là đại diện cho một thứ: lá đầu tiên đại diện cho niềm tin, lá thứ hai là sự hy vọng, lá thứ ba đại diện cho tình yêu và lá thứ tư là sự may mắn. Cỏ ba lá  được thánh Patrick sử dụng như phép ẩn dụ cho Ba Ngôi tại Ireland, không phải là cùng một loài với cỏ ba lá có thể đột biến sinh ra cỏ bốn lá.

Người ta ước tính rằng cứ khoảng 10.000 cây cỏ ba lá thì có một cây bốn lá. Kỷ lục đã được ghi nhận là 56 lá, được Shigeo Obara ở Hanamaki, Iwate, Nhật Bản phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 2009. Một trường hợp được ghi nhận khác với khoảng 160.000 cỏ bốn lá được tìm thấy.

Cần  phân biệt với một số loài đã có sẵn bốn lá trong tự nhiên, như Oxalis tetraphylla, Marsileaceae, nhưng không thuộc chi Cỏ ba lá và không có đường gân trắng song song trên lá và là đặc trưng của cỏ ba lá.

Xem thêm
 Yotsuba&! – Cỏ 4 lá, một manga của tác giả Azuma Kiyohiko
Cách phân biệt cỏ bốn lá với cây me đất

Chú thích

Tham khảo

Chi Cỏ ba lá
May mắn

de:Klee#Das vierblättrige Kleeblatt


title: Nhân Nguyên Vương hậu

text:
Nhân Nguyên Vương hậu (chữ Hán: 仁元王后; Hangul: 인원왕후, 3 tháng 11, năm 1687 - 13 tháng 5, năm 1757), còn gọi  Huệ Thuận Đại phi (惠順王妃), là Vương phi thứ tư và cuối cùng được lập của Triều Tiên Túc Tông. Bà xuất thân cao quý hơn Vương hậu đầu tiên của Túc Tông là Nhân Kính vương hậu Kim thị, nhưng lại thua xa người tiền nhiệm trước đó là Nhân Hiển vương hậu Mẫn thị.

Sau khi được phong làm Vương phi, bà có vai trò lớn trong việc chăm sóc và bảo vệ Triều Tiên Anh tổ. Về sau Anh Tổ lên ngôi không thể không kể đến công lao của bà, nên nhà vua tôn kính dâng hiệu Đại vương đại phi, dâng tôn hiệu hơn 10 chữ. Vì thế, bà là Vương hậu của Triều Tiên có thụy hiệu nhiều chữ nhất từng có (30 chữ).

Thân thế
Nhân Nguyên Vương hậu thuộc gia tộc Khánh Châu Kim thị (庆州金氏), một dòng họ phồn vinh có thủy tổ xuất xứ từ nước Tân La tên là Kim Át Trí (金阏智). Bà sinh ngày 29 tháng 9 (tức ngày 3 tháng 11 dương lịch), năm Túc Tông thứ 13 (1687), tại Dưỡng Chính trai (养正斋) là tư đệ của gia đình bà ở Thuận Hóa phường (顺化坊). Bà là con gái của Khánh Ân phủ viện quân Kim Trụ Thần (慶恩府院君金柱臣; 김주신) và Gia Lâm phủ phu nhân Triệu thị ở Lâm Xuyên (嘉林府夫人林川趙氏).

Bà có 2 em trai là Kim Hậu Diễn (金後衍) và Kim Cửu Diễn (金九衍); một người chị gái kết hôn với Quận thủ Lý Đức Lân (郡守李德隣), một em gái kết hôn với Doãn Miễn Giáo (尹勉教).

Quốc mẫu
Năm 1702, bà được phong làm Vương phi, sau khi Nhân Hiển Vương hậu Mẫn thị bạo bệnh qua đời. Bà rất nhân từ độ lượng, cử chỉ đoan trang, đối với các người con của Túc Tông vô cùng tình cảm, đặc biệt là Diên Nhưng quân (tức Anh Tổ đại vương). Năm 1713, do cảm mến tính tình hiền huệ, Túc Tông đặc biệt phong hiệu cho bà thành Huệ Thuận Vương phi  (惠順王妃).

Năm 1720, Túc Tông thăng hà, Cảnh Tông đại vương lên nối ngôi, bà trở thành Vương đại phi, gia tôn hiệu thành Huệ Thuận Từ Kính vương đại phi (惠順慈敬大王妃). Khi đó, phái Thiếu Luận (少论派) cực lực phản đối việc Diên Nhưng quân kế thừa vị trí Vương trữ (王储). Cảm thấy sinh mệnh khó bảo toàn, Diên Nhưng quân luôn tìm đến tẩm điện của Đại phi và được bà che trở.

Năm 1724, Diên Nhưng quân kế vị, tức Anh Tổ đại vương, tấn tôn Vương đại phi Kim thị trở thành Đại vương đại phi (大王大妃), dâng tôn hiệu Huệ Thuận Từ Kính Hiến Liệt Đại vương đại phi (献烈惠順慈敬大王大妃), trong thời gian đó còn gia tôn thêm 8 tôn hiệu nữa, mỗi lần đều 2 chữ. Anh Tổ đối với kế mẫu cực kỳ hiếu thuận như vậy, mỗi khi rảnh rỗi đều đến thỉnh an. Đặc biệt lễ mừng thọ đều được Anh Tổ tổ chức long trọng, như thể là sinh mẫu của nhà vua vậy.

Theo Hận Trung lục (恨中录), Đại vương đại phi tính tình ôn hậu cẩn trọng, đoan trang tuyệt thế, xử lý mọi việc ở Nội mệnh phụ đều chu toàn, không ai dám có ý đố kị. Bà khi đó rất yêu quý tôn tử là Trang Hiến Thế tử, dù Anh Tổ đại vương khi ấy đối với Thế tử cực kỳ lãnh đạm nghiêm khắc. Đại vương đại phi có vai trò lớn trong việc bảo bọc Thế tử, giúp Anh Tổ và Thế tử tình cảm cha con không bị rạn nứt.

Năm 1757, ngày 26 tháng 3 (tức ngày 13 tháng 5 dương lịch), Đại vương đại phi lâm bệnh nặng và qua đời ở Cảnh Phúc điện (景春殿) trong Xương Đức cung, hưởng thọ 70 tuổi. Bà được chôn cất tại tỉnh Kinh Kì, gần với mộ phần của Túc Tông đại vương và Nhân Hiển Vương hậu trong Minh lăng (明陵).

Gia tộc
 Cao tổ phụ: Thiêm tri trung Xu Phủ sự, tặng Lĩnh nghị chính, Ngao Nguyên quân Kim Thủ Liêm (金守廉, 1574~1651).
 Cao tổ mẫu: Xương Ninh Thành thị (昌寧成氏; 1567 - 1648), tặng Trinh Kính phu nhân.
 Tằng tổ phụ: Lễ tào Phán thư, Khánh Xuyên quân, tặng Tả tán thành Kim Nam Trọng (金南重, 1596 - 1663), thụy Trinh Hiếu công (貞孝公).
 Tằng tổ mẫu: Toàn Châu Lý thị (全州李氏), con gái Lệ Nguyên chính Lý Thế Hiến (李世憲).
 Tổ phụ: tặng Lĩnh nghị chính Kim Nhất Chấn (金一振, 1633 - 1665).
 Tổ mẫu: Phong Nhưỡng Triệu thị (豊壤趙氏, 1633 - 1685), Nhụ nhân, tặng Trinh Kính phu nhân.
 Thân phụ: Lĩnh Đôn Ninh phủ sự, tặng Tả tán thành Kim Trụ Thần (金柱臣, 1661 - 1721), tước Khánh Ân phủ viện quân  (慶恩府院君), thụy Hiếu Giản công (孝簡公).
 Thân mẫu: Lâm Xuyên Triệu thị (林川趙氏, 1660 - 1731), tước Gia Lâm Phủ phu nhân (嘉林府夫人). Con gái của Huyện lệnh của huyện Vĩnh Bình Triệu Cảnh Xương (趙景昌) và Hàn Sơn Lý thị (韓山李氏).
 Chị gái: Khánh Châu Kim thị, tặng Trinh phu nhân (貞夫人), kết hôn với Quận thủ Lý Đức Lân (郡守李德隣).
 Chị gái: Khánh Châu Kim thị, lấy Nghĩa Cấm phủ Đô sự Doãn Miễn Giáo (尹勉教).
 Em trai: Kim Hậu Diễn (金後衍, 1694 - 1735), Hộ tào Tham nghị, tặng Tả tán thành. Kết hôn với Hải Bình Doãn thị (海平尹氏).
 Em trai: Kim Cửu Diễn (金九衍, 1699 - 1743), Đôn Ninh tư phó tự Chủ bộ. Kết hôn với Phan Nam Phác thị (潘南朴氏).

Trong văn hoá đại chúng
Được diễn bởi Kim Hae-sook trong phim điện ảnh Bi kịch triều đại (2015).

Được diễn bởi Oh Yeon-seo trong phim truyền hình Dong Yi (2010).

Thụy hiệu
 Hyesun Jagyeong Heonryeol Gwangseon Hyeonik Kangseong Jeongdeok Suchang Yeongbok Yunghwa Hwijeong Jeongwoon Jeongui Jangmok Nhân Nguyên Wanghu.
 혜순자경헌렬광선현익강성정덕수창영복융화휘정정운정의장목인원왕후.
 惠顺慈敬献烈光宣显翼康圣贞德寿昌永福隆化徽精正运定懿章穆仁元王后.
 Huệ Thuận Từ Kính Hiển Liệt Quang Tuyên Hiển Dực Khang Thánh Trinh Đức Thọ Xương Vĩnh Phúc Long Hóa Huy Tinh Chính Vận Định Ý Chương Mục Nhân Nguyên Vương hậu.

Chú thích

 Triều Tiên vương triều thực lục
 Liệt thánh Vương phi thế phổ - 列聖王妃世譜
 Nhân Nguyên vương hậu

Mất năm 1757
Sinh năm 1687