title: Sự ngây thơ của người Hồi giáo

text:
Sự ngây thơ của người Hồi giáo (tiếng Anh: Innocence of Muslims), tên trước đây Sự ngây thơ của Bin Laden, tựa trên YouTube là The Real Life of Muhammad (cuộc sống thật của Muhammad) và Muhammad Movie Trailer, là một bộ phim chống Hồi giáo nghiệp dư năm 2012 sản xuất bởi Nakoula Basseley Nakoula. Nhiều tháng trước khi nó được trình chiếu ở một nhà hát Hollywood, hai trailer phim đã được phát hành trên YouTube vào tháng 6 năm 2012. Bộ phim này đã nhận được tài trợ bởi các thành viên của nhóm thiểu số thành viên của nhóm Thiên Chúa giáo Cổ Ai Cập và đã được quảng bá bởi mục sư Cơ đốc ở Florida, Terry Jones, người đã đốt Kinh Qur'an tại nhà thờ của ông. Trong phim này, Tiên tri Muhammad được mô tả dưới hình thức biếm họa. Bộ phim đã châm ngòi cho các vụ tấn công vào các trụ sở ngoại giao của Hoa Kỳ ở Ai Cập và Libya.

Như lời Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố ngày 14 tháng 9: " Tôi biết rằng đối với một số người thật khó mà hiểu được tại sao Hoa Kỳ không thể cấm được loại video như thế. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh một điều là, với những công nghệ hiện đại, không thể làm được điều đó. Mà cho dù có chặn được, thì đất nước chúng tôi có một truyền thống lâu dài về quyền tự do ngôn luận đã được ghi khắc trong Hiến pháp và các đạo luật của chúng tôi. Chúng ta không thể ngăn cản công dân bày tỏ quan điểm, cho dù chúng ta không đồng ý quan điểm đó".

Phản ứng của thế giới Hồi giáo
Một loạt các cuộc tấn công vào các phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ vào ngày 11 tháng 9 năm 2012 được cho là phản ứng lại một trailer trên Youtube của phim Sự ngây thơ của người Hồi giáo (Innocence of Muslims) phụ đề tiếng Ả Rập bị cho là báng bổ Hồi giáo. Các cuộc tấn công bắt đầu ở Cairo, Ai Cập và Venghazi ở Libya và nhanh chóng lan ra khắp thế giới Hồi giáo, Cairo, Ai Cập' Chennai, Ấn Độ; Benghazi, Libya; Sana'a, Yemen; Tunis, Tunisia. Các cơ quan ngoại giao của Hoa Kỳ tại Ai Cập, Libya, và Yemen bị tấn công, khiến 14 người chết tại Libya, trong đó có đại sứ Hoa Kỳ Christopher Stevens nhân viên an ninh Mỹ Glen Doherty,, cán bộ an ninh Hoa Kỳ Glen Doherty, Tyrone Woods,. Tại Benghazi, súng phóng rocket và vũ khí hạng nhẹ đã bắn vào lãnh sự quán Hoa Kỳ và làm bùng nên một ngọn lửa giết chết Đại sứ Hoa Kỳ ở Libya Christopher Stevens, Vụ trưởng quản lý thông tin đối ngoại Sean Smith.

Tham khảo

Phim năm 2012
Phim tiếng Anh
Phim độc lập của Mỹ
Phim Mỹ
Tranh cãi năm 2012
Phim ngắn Mỹ
Phê phán Hồi giáo
Tranh cãi Hồi giáo
Quan hệ Hoa Kỳ-Libya
Quan hệ Hoa Kỳ-Yemen
Báng bổ
Phản thánh chiến


title: Gõ kiến xanh châu Âu

text:
Gõ kiến xanh châu Âu (danh pháp hai phần: Picus viridis) là một loài chim gõ kiến. Có bốn phân loài và hiện diện ở hầu hết các khu vực châu Âu và Tây Á. Tất cả đều có màu xanh lá cây trên lưng, phần dưới màu vàng nhạt màu, một chiếc mào và sọc dưới cằm màu đỏ trong đó có một trung tâm màu đỏ ở con trống, nhưng là tất cả màu đen ở con mái.

Chim gõ kiến xanh châu Âu ăn kiến trên mặt đất và không thường gõ trên cây như loài chim gõ kiến khác. Nó là một loài chim nhút nhát nhưng thường thu hút sự chú ý với tiếng kêu lớn của nó. Nó làm tổ ở một lỗ đục trong thân cây, nó đẻ từ 4-6 quả trứng và nở sau 19-20 ngày ấp.

Phân phối và môi trường sống
Hơn 75% phạm vi của chim gõ kiến xanh châu Âu là ở châu Âu, nơi mà nó không hiện diện ở một số khu vực phía bắc và đông và từ Ireland, Greenland và quần đảo Macaronesia, còn nơi khác thì phân bố rộng rãi. Hơn một nửa số lượng loài này ở châu Âu được cho là ở Pháp, Tây Ban Nha và Đức, với một số lượng đáng kể cũng ở Bồ Đào Nha, Vương quốc Anh, Thụy Điển, Nga, Croatia, România và Bulgaria.. Nó cũng hiện diện ở phía tây châu Á.

Chim gõ kiến xanh châu Âu có một phạm vi lớn và mức độ toàn cầu ước khoảng giữa 1 triệu đến 10 triệu km vuông, và số lượng trong khu vực của 920.000 đến 2,9 triệu cá thể. Số lượng các cả thể tỏ ra được ổn định, do đó, loài này được xem là loài ít quan tâm. Loài này rất ít di cư và cá nhân hiếm khi di chuyển nhiều hơn khoảng 500 m giữa mùa sinh sản.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

V
Chim châu Âu
Động vật được mô tả năm 1758
Chim châu Á


title: Trận Hannut

text:
Trận Hannut (tránh nhầm lẫn với Trận chiến khe hở Gembloux) là một trận đánh trong Trận nước Bỉ trên Mặt trận phía Tây trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, diễn ra từ ngày 12 cho đến ngày 14 tháng 5 năm 1940 tại Hannut, Bỉ. Trong thời gian đó, trận đánh Hannut được xem là trận đấu tăng lớn nhất đã từng xảy ra.

Mục tiêu hàng đầu của quân đội Đức Quốc xã (Wehrmacht) là để giam chân các thành phần mạnh nhất của Tập đoàn quân số 1 của Pháp và để đánh lạc hướng lực lượng này khỏi mũi đột phá chính yếu của Cụm Tập đoàn quân A của Đức qua vùng núi Ardennes, theo đề xuất của Tướng Erich von Manstein trong kế hoạch chiến dịch Fall Gelb của người Đức. Theo lịch sử, cuộc đột phá tại Ardennes của quân Đức sẽ được thực hiện vào ngày 15 tháng 5 năm 1940, sau các cuộc tiến công của quân đội Đức vào Hà Lan và Bỉ. Sở dĩ quân Đức trì hoãn là để cho khối Đồng Minh tin rằng mũi đột phá chính của quân Đức sẽ xuyên qua Bỉ và theo đó vào thẳng nước Pháp, giống như Kế hoạch Schlieffen thời Chiến tranh thế giới thứ nhất, Khi quân đội Đồng Minh tiến vào Bỉ, họ sẽ bị các chiến dịch tấn công của quân Đức ở miền đông nước Bỉ tại Hannut và Gembloux kìm chân. Với cánh sườn của Tập đoàn quân số 1 của Pháp bị hở, quân Đức có thể thọc sâu về eo biển nước Anh, theo đó hợp vây và tiêu diệt các lực lượng Đồng minh. Trong khi đó, theo kế hoạch của quân đội Pháp, quân Pháp sẽ chuẩn bị một hệ thống phòng ngự cho cuộc phòng thủ lâu dài tại Gembloux, cách Hannut khoảng 21 dặm Anh về hướng tây. Người Pháp phải 2 sư đoàn thiết giáp tới Hannut, để trì hoãn bước tiến của quân Đức và mang lại các lực lượng hùng mạnh của Pháp thời gian để tổ chức phòng ngự tại Gembloux. Không cần biết điều gì sẽ xảy ra tại Hannut, quân Pháp đã dự kiến sẽ triệ thoái về Gembloux.

Quân đội Đức kéo đến khu vực Hanner chỉ hai ngày sau khi họ bắt đầu cuộc tấn công Bỉ, Quân Pháp giành thắng lợi trong một loạt cuộc giao chiến trì hoãn chiến thuật tại Hannut và rút lui về Gembloux theo dự kiến. Tuy nhiên, chiến thắng của quân Pháp đã trở nên vô nghĩa:[ quân Đức thành công trong việc cầm chân các lực lượng hùng hậu của quân Đồng minh tại Hannut vốn có thể tham gia trong đòn giáng quyết định qua vùng núi Ardennes. Mặc dù chịu nhiều thiệt hại về xe tăng hơn quân Pháp, do vẫn chiếm giữ khu vực này, quân Đức đã có thể hồi phục và sửa chữa khoảng 100 xe tăng của mình, trong khi quân Pháp thì ngược lại.

Quân đội Đức không thể hoàn toàn vô hiệu hóa Tập đoàn quân số 1 của Pháp tại Hannut, mặc dù quân Pháp đã bị thiệt hại nặng nề và thoái lui về Gembloux. Nơi đây, quân đội Pháp một lần nữa giành những thắng lợi chiến thuật trong trận Gembloux vào các ngày 14 – 15 tháng 5. Sau trận chiến này, mặc dù hủy hoại nghiêm trọng, Tập đoàn quân số 1 của Pháp đã có thể triệt thoái về Lille, tại đây họ cầm chân quân đội Đức và tạo điều kiện cho Lực lượng Viễn chinh Anh tiến hành cuộc tháo chạy khỏi Dunkirk.

Xem thêm
Trận Gembloux (1940)
Trận pháo đài Eben-Emael
Trận chiến nước Pháp
Trận Hà Lan
Mặt trận phía Tây (Chiến tranh thế giới thứ hai)

Chú thích

Tham khảo
Trích dẫn

Thư mục

 Healy, Mark, Ed. Prigent, John &. Panzerwaffe: The Campaigns in the West 1940. Vol. 1. London. Ian Allan Publishing. 2008 ISBN 978-0-7110-3240-8
 Jackson, Julian. The Fall of France: The Nazi Invasion of 1940, Oxford University Press, 2004. ISBN 0192805509.

 Lewin, Eyal. National Resilience during War: Refining the Decision-Making Model, Lexington Books, 20-08-2012. ISBN 0739174592.

Liên kết ngoài
 10 Most Epic Tank Battles in Military History
 A Thousand Tanks The Battle of Hannut, 12-ngày 14 tháng 5 năm 1940

Trận chiến nước Pháp
Trận Nord (khu hành chính Pháp)
Trận đấu tăng
Trận đánh liên quan tới Pháp
Trận đánh liên quan tới Hà Lan
Trận đánh liên quan tới Đức
Pháp năm 1940
Bỉ năm 1940


title: Quốc lộ 14E

text:
Quốc lộ 14E dài 88 km, nằm hoàn toàn trong tỉnh Quảng Nam.

Quốc lộ 14E có điểm đầu là sông Trà Đóa bên sông Trường Giang, huyện Thăng Bình. Điểm cuối giao cắt với Quốc lộ 14 tại ngã ba Làng Hồi, xã Phước Xuân, cách thị trấn Khâm Đức, huyện Phước Sơn là 7 km về phía Tây Nam. Quốc lộ 14E giao cắt với Quốc lộ 1 tại Hà Lam (Thăng Bình). Nó cũng đi qua thị trấn Tân Bình của huyện Hiệp Đức.

Quốc lộ 14E là một phần Đường Xuyên Á AH17.

Chú thích

14E
Giao thông Quảng Nam


title: Yakutiye

text:
Yeşildere là một quận của thành phố Erzurum và là huyện thuộc tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 183.500 người. Dân số khu vực trung tâm của huyện là 181.980 người.

Huyện này ngoài khu vực trung tâm là thành phố cùng tên còn có 10 làng:
 Akdağ, Yakutiye
 Gökçeyamaç, Yakutiye
 Güngörmez, Yakutiye
 Güzelyayla, Yakutiye
 Karagöbek, Yakutiye
 Kırkgöze, Yakutiye
 Köşkköy, Yakutiye
 Söğütyanı, Yakutiye
 Şenyurt, Yakutiye
 Yeşildere, Yakutiye

Chú thích

Tham khảo

Thành phố tỉnh Erzurum
Huyện thuộc tỉnh Erzurum
Tỉnh Erzurum


title: Astra Modelo 400

text:
{{Infobox Weapon|is_ranged=yes|
|name=Unceta Astra 400 Pistol
|image=
|caption=
|origin=
|type=Súng ngắn bán tự động

|is_ranged=yes

|service=1921-1950s
|wars=Chiến tranh Morocco-Tây Ban NhaNội chiến Tây Ban NhaChiến tranh thế giới thứ hai
|used_by=
|design_date=1920

|designer=
|design_date=1920
|manufacturer=Astra-Unceta y Cia SA
|production_date=1921-1950
|number=Khoảng 106.000 khẩu
|variants=Astra Modelo 300Astra Modelo 600

|weight=1,14 kg
|length=225 mm
|part_length=150 mm

|cartridge= 9mm Largo
|caliber=
|action= Blowback
|rate=
|velocity=335 m/s
|range=
|max_range=
|feed=Hộp đạn rời 8 viên
|sights= Điểm ruồi
}}
Astra Modelo 400 là loại súng ngắn bán tự động do nhà máy Astra-Unceta y Cia SA chế tạo để thay thế cho khẩu Campo-Giro. Đây là loại súng ngắn tiêu chuẩn cho lực lượng quân đội Tây Ban Nha và được sử dụng trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha cũng như được thấy quân đội Đức sử dụng trong chiến tranh thế giới thứ hai. Nó được thay thế trong lực lượng quân đội Tây Ban Nha bằng khẩu Star modelo A vào năm 1946.

Lịch sử
Năm 1920 lực lượng quân đội Tây Ban Nha đã quyết định thay thế loại súng ngắn tiêu chuẩn Gampo-Giro và ba mẫu thiết kế đã tham gia vào việc lựa chọn. Astra 400 là một trong ba mẫu này và nó đã chiến thắng và nhận quyết định trở thành loại súng ngắn tiêu chuẩn vào tháng 8 năm 1921.

Trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha Astra 400 đều được sử dụng ở cả hai bên chiến tuyến. Nhận thấy rằng nhà máy Astra sẽ không thể nào đáp ứng kịp nhu cầu rất cao về loại súng này chính quyền Cộng hòa Tây Ban Nha đã cho xây dựng thêm hai nhà máy nữa để sản xuất Astra 400.

Xưởng công binh Tarrasa đã sản xuất 8000 khẩu với tên F. Ascaso và một công ty tư nhân tại Valencia đã sản xuất 15000 khẩu với tên Republica Española. Hai mẫu này có thể phân biệt bởi tay cầm và thiết kế điểm ruồi khác nhau. Tổng cộng 105000 khẩu đã được bán cho cả bên tham chiến trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha cũng như xuất khẩu cho lực lượng quân đội Chile, Xứ Basque và Đức Quốc xã cũng như dân sự. Việc sản xuất Astra 400 đã bị ngừng lại vào năm 1946.

Thiết kế
Astra 400 sử dụng cơ chế nạp đạn blowback. Lò xo đẩy khối trược nằm bao quanh nòng súng. Súng không có nút điều chỉnh khóa an toàn mà thay bằng nút khóa nằm ở sau tay cầm cò súng, xạ thủ sẽ mở nút khóa này bằng cách nắm mạnh vào tay cầm cò súng để bắn còn nếu tay của xạ thủ rời ra khỏi khẩu súng thì súng sẽ ngay lập tức tự khóa an toàn. Một cơ chế khóa tự động khác nằm ở trong khẩu súng sẽ không cho kết nối giữa cò súng và búa điểm hỏa nếu khối trượt chưa trở về vị trí cũ.

Súng được đánh giá là khá chính xác nhờ có nòng dài và trọng lượng khá nặng để hấp thu một lượng khá lớn lực giật do viên đạn và cơ chế blowback bắn tạo ra. Astra 400 có thể bắn nhiều loại đạn ngoài loại đạn mà nhà sản xuất khuyên sử dụng với chiều dài khác nhau miễn là nhét vừa vào nòng súng nhưng phải biết cách sử dụng nếu không muốn làm hỏng súng và gây nguy hiểm chính xạ thủ cũng như mỗi loại đạn sẽ làm súng có hiệu quả hoạt động khác nhau.

Liên kết ngoài
http://9mmlargo.com/400/index.htm
http://50ae.net/collection/astra400/  Astra mod. 400 Pictorial
Bắn thử Astra Modelo 400

Súng ngắn
Súng Tây Ban Nha


title: Trận Loigny-Poupry

text:
Trận Loigny-Poupry, còn gọi là Trận Loigny, là một trận đánh trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ, diễn ra vào ngày 2 tháng 12 năm 1870 tại Pháp. Trong trận chiến này, quân đội Đức do Friedrich Franz II, Đại Công tước xứ Mecklenburg-Schwerin đã giành chiến thắng vang dội, đẩy lui binh đoàn Loire của Pháp do tướng Louis d'Aurelle chỉ huy, bất chấp lợi của quân đội Pháp về quân số (thực chất đây không phải là lần duy nhất trong cuộc chiến tranh mà quân Pháp với quân số đông hơn đã bị đánh bại). Với thất bại toàn diện trong trận Loigny, binh đoàn Loire rệu rã buộc phải triệt thoái. Những thất bại này của quân Pháp chủ yếu là xuất phát từ sức mạnh vượt trội của quân đội dày dạn của Đức. Mặc dù quân Đức bị thiệt hại không nhỏ trong trận chiến Loigny, thiệt hại của quân Pháp bại trận còn nặng nề hơn, và quân Đức cũng chiếm được một số hỏa pháo từ tay địch thủ.

Sau khi đoạt lại Orléans sau trận Coulmiers, tướng Aurelle đã phái tướng Antoine Chanzy tiến đánh quân đội Đức về hướng tây bắc. Sau khi đánh đuổi quân Đức thuộc quyền Đại Công tước xứ Mecklenburg – người đang trên đường đi hội quân với Hoàng thân Friedrich Karl của Phổ – ra khỏi làng Villepion vào ngày 1 tháng 2 năm 1870, Chanzy chỉu quân đoàn số 17 tiến công Loigny và các ngôi làng phụ cận. Với quân số áp đảo của mình, quân đội Pháp đã đánh bại quân đội Bayern do tướng Von der Tann. Tuy nhiên, trong cơn khủng hoảng này, vị tướng Bayern đã được sư đoàn số 17 của Đức hỗ trợ ở cánh trái của ông, trong khi các sư đoàn kỵ binh thuộc quyền Hoàng thân Albrecht yểm trợ cho ông bên cánh phải. Bất chấp sức tấn công mạnh mẽ của Chanzy, quân đội của Đại Công tước Mecklenburg đã giành lấy quyền chủ động, tái chiếm toàn bộ khu vực mà Chanzy đã chiếm được trước đó, và, quân đoàn số 16 của Pháp đã bị đánh bọc cả hai bên sườn. Với sức tiến công mạnh mẽ của sư đoàn số 17 của Đức, quân Pháp buộc phải bỏ Loigny và để lại nó cho đối phương. Quân Pháp sẽ không thể nào đoạt lại được Loigny trong trận chiến này. Với 2 sư đoàn quân đoàn số 15 bên cánh phải của Chanzy trong cùng lúc đó cũng giao chiến với sư đoàn số 22 của Đức, nhưng bị quân Đức đánh bật, phải rút về Artenay. Quân đoàn số 17 của Pháp không thể tiếp ứng cho đạo quân của Chanzy, ngoại trừ một sư đoàn của quân đoàn này tham chiến trong cuộc giao tranh giữa Poupry và Loigny, nhưng cũng bị đập tan tác và toàn bộ cánh quân của họ đã bị đánh đuổi tới Terminiers.

Với thắng lợi vang dội của quân đội Đức trong trận chiến quyết liệt này, bước tiến của binh đoàn Loire của Pháp đã bị chặn đứng và binh đoàn này rơi vào tình cảnh hỗn loạn. Đúng lúc Chanzy thảm bại tại các làng Loigny và Poupry, Friedrich Karl đã xuống lệnh tiến đánh Orléans, và dốc toàn bộ binh đoàn của mình vào cuộc tiến công trong ngày hôm sau (3 tháng 12), và giành thắng lợi trong cuộc tấn công đoạt lại Orléans trong tay quân Đức trong các ngày 3 – 4 tháng 12 năm 1870.

Chú thích

Đọc thêm
 A Soldier's Message by DCN, Comet Press, 1958
 Compton's Home Library: Battles of the World
 Friedrich Engels: Über den Krieg, Transkription eines Textes aus der The Pall Mall Gazette Nr. 1812 vom 3. Dezember 1870
 Friedrich Engels: Über den Krieg, Transkription eines Textes aus der The Pall Mall Gazette Nr. 1816 vom 8. Dezember 1870
 Friedrich Engels: Über den Krieg, Transkription eines Textes aus der The Pall Mall Gazette Nr. 1824 vom 17. Dezember 1870
 Challan de Belval, Carnet de campagne d’un aide-major, Plon, Paris, 1902

Link liên quan
 Amtspresse Preußen vom 14. Dezember 1970
 Loigny–Poupry, Battle of
 THE ORLEANS CAMPAIGN OF 1870  from the 1911 Encyclopædia Britannica
 History of the Franco-Prussian War

Loigny
Pháp năm 1870
Xung đột năm 1870
Trận đánh liên quan tới Phổ
Trận đánh liên quan tới Pháp


title: Chiến dịch Lý Thường Kiệt

text:
Chiến dịch Lý Thường Kiệt tiến hành từ 25-9 đến 10-10-1951, do Quân đội Nhân dân Việt Nam tiến hành nhằm chiếm vùng thung lũng Nghĩa Lộ của thực dân Pháp ở mặt trận Tây Bắc thuộc địa bàn tỉnh Sơn La, Yên Bái ngày nay.

Bối cảnh
Sau chiến dịch Thu đông 1950, trực tiếp là chiến trường Biên Giới Tây Bắc đã thu hẹp phạm vi phân khu Nghĩa Lộ của quân đội Pháp và chư hầu (Quốc gia Việt Nam, Xứ Thái tự trị). Tinh thần của quân Pháp sa sút trầm trọng và có nguy cơ rất cao là sẽ thất bại trước Việt Minh. Chính nguy cơ này đã dẫn tới việc Mỹ bắt đầu viện trợ cho Pháp để chống lại cuộc kháng chiến của Việt Nam. Sang năm 1951, lực lượng du kích của Quân đội Nhân dân Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn tại vùng địch hậu, nhất là ở Nam Bộ, các căn cứ thường xuyên nằm trong tình trạng bị bao vây, chia cắt sau khi thực dân Pháp và tay sai với sự gia tăng nguồn lực từ Mỹ tăng cường tấn công. Sau Chiến dịch Hà Nam Ninh, tại đồng bằng Bắc Bộ, Pháp ra sức củng cố công sự, tăng cường càn quét, phá cơ sở; đồng thời Pháp đẩy mạnh kế hoạch củng cố vùng Tây Bắc.

Phối hợp với những cuộc càn quét liên tiếp, quân Pháp đẩy mạnh Da vàng hóa chiến tranh, dùng nhiều cách bắt lính người Việt để xây dựng được 68 tiểu đoàn ở toàn miền. Báo cáo của Quân đội Nhân dân Việt Nam cho biết: "Tại nhiều nơi cơ sở của ta gần như mất trắng. Có nơi 80% cán bộ Đảng viên bị bắt, nhiều ku du kích, xóm làng bị triệt hạ, đồng bào bị thiệt hại vùng du kích thu hẹp khá nhiều. Phong trào kháng chiến ở vùng địch hậu giảm sút rõ rệt"

Pháp tăng cường lực lượng củng cố Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái để giữ vựa thóc lớn của Tây Bắc và uy hiếp phía tây căn cứ Việt Bắc. Ngày 11/9/1951, Bộ chính trị ra chỉ thị mở chiến dịch Lý Thường Kiệt ở Tây Bắc nhằm tiêu diệt sinh lực địch, xây dựng cơ sở, đẩy mạnh chiến tranh du kích, phá khối Ngụy quân người Thái. Bộ tư lệnh Đại đoàn 312 được Tổng quân ủy trao trách nhiệm điều hành chiến dịch.

Mục tiêu
Nghĩa Lộ là một đồn cách đông bắc Sơn La khoảng 100 km và cách Yên Bái khoảng 80 km về phía tây nam. Nghĩa Lộ nằm trong một thung lũng rộng lớn phì nhiêu, dài 10 km và rộng 4 km, có khoảng 40 ngàn dân, ngay trên trục giao thông để Việt Minh chuyển vận đồ tiếp tế từ Trung Quốc viện trợ qua Cao Bằng, Tuyên Quang, Yên Bái, Nghĩa Lộ, Sơn La, Điện Biên Phủ. Thị trấn Nghĩa Lộ nằm giữa một thung lũng rộng lớn có đông đúc dân cư. Quân Pháp ở đây có hai đơn vị trấn giữ, chia ra Đồn thượng trên ngọn đồi cao nhòm xuống thị trấn và Đồn hạ, một đồn thấp nằm ngay trong thị trấn.

Quân đội Nhân dân Việt Nam mở chiến dịch Lý Thường Kiệt với chủ đích nắm tất cả vùng tây bắc Việt Nam. Nghĩa Lộ là trạm trung chuyển quan trọng và cũng là một vựa thóc lớn.

Về phía Pháp, ngày 20 tháng 9, Raoul Salan đã cam kết với de Lattre (đang ở Washington DC kể thuyết phục Mỹ viện trợ) là sẽ cố thủ tại Nghĩa Lộ. Đây sẽ là một cuộc thử nghiệm quan trọng cho năng lực chiến đấu của quân Pháp để từ đó có thể tạo sự tin tưởng từ phía Mỹ.

Lực lượng

Quân đội Pháp
Tại phân khu Nghĩa Lộ, lực lượng Pháp có một tiểu đoàn lính người Thái (1e RTA) và bốn đại đội bổ sung chiếm đóng (LCSM), phân ra làm bốn điểm: Nghĩa Lộ, Gia Hội, Ba Khe, Thượng Bằng La, mỗi nơi có một đại đội, do một quan tư chỉ huy chung. Tất cả khoảng chừng 1.000 binh sĩ, trong số đó có 150 sĩ quan và hạ sĩ quan Pháp, cộng với 60 lính pạc-ti-dăng người Nùng, cùng 1 tiểu đoàn sơn pháo 75mm hỗ trợ.

Ngày 2-10-51, khi Nghĩa Lộ bị uy hiếp mạnh, một tiểu đoàn dù khoảng 1.000 lính do đại úy Gauthier chỉ huy, được thả xuống Gia Hội cách Nghĩa Lộ 20 km về phia bắc để tiếp viện. Sáng ngày 4-10, một tiểu đoàn dù khác do đại úy Raffali chỉ huy được thả xuống Gia Hội để phụ lực với Gauthier, và đến 5-10 thì Pháp huy động thêm 1 tiểu đoàn dù nữa để chi viện.

Quân đội nhân dân Việt Nam
Đại đoàn 312 gồm:
Trung đoàn 141
Trung đoàn 165
Trung đoàn 209

Ngoài ra có Trung đoàn 148 độc lập cùng một liên đội sơn pháo 75mm. Được 2 đại đội và 1 tiểu đoàn bộ đội và du kích địa phương hỗ trợ. Căn cứ vào nhiệm vụ chiến dịch và nghiên cứu thực địa, Đảng uỷ và Bộ Tư lệnh Đại đoàn 312 quyết định kế hoạch tác chiến như sau:
Trung đoàn 165 được phối thuộc một đại đội địa phương Yên Bái, một khẩu pháo 75mm, có nhiệm vụ tiến công Ca Vịnh, Ba Khe, Cốc Báng, Cửa Nhì,
2 trung đoàn 141 và 209 cùng với liên đội pháo tiến công Bản Tú, Nghĩa Lộ, Gia Hội.
Chỉ huy sở đại đoàn đặt ở giữa Khe Phong và Ngã Hai.

Về đảm bảo hậu cần, ngoài việc bố trí các kho gạo dọc đường đủ cung cấp cho bộ đội hành quân từ Phú Thọ lên Yên Bái, còn bố trí bên tả ngạn sông Hồng một số lượng gạo bổ sung cho toàn đại đoàn mỗi người 10 ngày ăn và mỗi dân công 21 kg trước khi sang sông. Kho dự trữ của đại đoàn khi tác chiến, một đặt ở Nậm Mười để cung cấp cho hai trung đoàn 141 và 209, một đặt ở gần Ca Vịnh để cung cấp cho trung đoàn 165.

Để phục vụ chiến dịch, vận chuyển hàng hoá, làm lán trại, bè mảng cho bộ đội qua sông, quân dân Tây Bắc đã huy động trên 29.000 dân công, cung cấp 522 ngựa thồ, vận chuyển 96.411 kg lương thực, thực phẩm, vũ khí, trang bị cho bộ đội.

Diễn biến
Hạ tuần tháng 9 lên đường, đến ngày 25/9 đại đoàn 312 vượt sông Hồng tiến vào Tây Bắc, chia làm hai cánh tiến vào phân khu Nghĩa Lộ:
Cánh phụ do trung đoàn 165 đảm nhiệm theo đường 13 vào Nghĩa Lộ theo hướng đông Nam
Cánh chính do hai trung đoàn 141, 209 cùng với liên đội pháo binh 75 ly đi theo đường mòn vào Nghĩa Lộ theo hướng bắc.

Tới cuối tháng 9-1951 thì Pháp biết rằng trung đoàn 141 và trung đoàn 209 đã tiến tới Nam Muội cách Nghĩa Lộ khoảng 10 km về phía bắc. Trung đoàn 165 đã tiến tới Ca Vinh cách Nghĩa lộ 40 km về phía đông.

Ngày 30/9 cánh phụ tiêu diệt Ca Vinh. Lực lượng Pháp ở Ca Vịnh có 135 lính, do quan hai Roch chỉ huy, vũ khí có 12 trung liên, hai súng cối 61mm, một đại liên và nhiều súng trường, lựu đạn. 3 giờ 10 phút thì nổ súng, đến 7 giờ 30 phút thì phá huỷ được một phần công sự, nhưng Quân đội Nhân dân Việt Nam không giải quyết được hoàn toàn cứ điểm và phải rút ra ngoài vì thương vong cao (hy sinh 36 người, bị thương 118 người). Ngày 1 tháng 10, Pháp bỏ Ca Vịnh rút về Ba Khe.

Ngày 1/10, ở cánh chính, tiểu đoàn 166 trung đoàn 209 đánh chiếm Bản Tú. Quân Pháp ở đây có 120 tên, do quan một Renoult chỉ huy, vũ khí có 6 trung liên, hai cối 61mm và tiểu liên, súng trường. 23 giờ 30 phút, Quân đội Nhân dân Việt Nam nổ súng, sau 5 phút đã mở được cửa mở và phát triển vào tung thâm. 24 giờ, Pháp rút về phía Nghĩa Lộ khoảng hai trung đội. Đến 24 giờ 40 phút, Quân đội Nhân dân Việt Nam chiếm xong đồn, diệt 12 lính, bắt 16 (có cả đồn trưởng). Quân đội Nhân dân Việt Nam hy sinh 9 người, bị thương 71 người.

Ngày 2/10/1951, Raoul Salan ném tiểu đoàn dù 8 (8th BPC) do đại úy Gauthier chỉ huy xuống Gia Hội, cách Nghĩa Lộ 20 km về phia bắc để tiếp viện, đe dọa sau lưng cánh quân 312 đang tiến về Nghĩa Lộ. Nhiệm vụ tiểu đoàn này là phá rối trung đoàn 141 và 209 để cầm chân và làm giảm nhẹ áp lực của Quân đội Nhân dân Việt Nam vào Nghĩa Lộ.

Đêm ngày 2/10, trung đoàn 141 cùng một liên đội pháo tăng cường (năm khẩu), hai đại đội công binh, tiến công đồn hạ phía nam Nghĩa Lộ nhưng không thành công. Thiếu tá Girardin trưởng đồn bị tử trận, có lúc Quân đội Nhân dân Việt Nam chỉ còn cách đồn chỉ huy 50m, nhưng cuối cùng đồn vẫn giữ vững không bị thất thủ sau nhiều đợt xung phong của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Về phía bắc, 7 giờ 30 phút ngày 3 tháng 10, hai tiểu đoàn 154 và 166 thuộc trung đoàn 209 vận động đánh quân dù hành quân từ Gia Hội đến tiếp viện cho Nghĩa Lộ, cách Gia Hội 8 km. Sau một giờ chiến đấu, quân Pháp bị cắt làm hai bộ phận. Bộ phận đi đầu khoảng một đại đội cơ bản bị diệt, số còn lại chạy về Gia Hội bị đại đội 612, đại đội 606 truy kích diệt 40 lính. Bị đánh mạnh, tiểu đoàn dù của Gauthier phải rút về giữ thế thủ ở đèo Gia Hội.

Suốt ngày 3 đến sáng ngày 4-10-51, tiểu đoàn 546 của trung đoàn 165 tiến công đồi Cửa Nhì ở phía đông, cùng lúc trung đoàn 141 Quân đội Nhân dân Việt Nam tấn công đồn Sơn Búc, cách Nghĩa Lộ khoảng 10 km phía đông nam, nhưng vấp phải sức kháng cự mãnh liệt của đại uý Bes de Berc và lính người Nùng. Quân Pháp còn có sự yểm trợ của không quân, các máy bay ném bom B-26 Invader và F8F Bearcat liên tục ném bom vào các vị trí Quân đội Nhân dân Việt Nam. Đến 4 giờ sáng ngày 4-10, Quân đội Nhân dân Việt Nam rút lui. Kết quả hai trận đánh ở Nghĩa Lộ (đêm 2 và 4 tháng 10), Quân đội Nhân dân Việt Nam đã diệt khoảng 150 lính, bắt 19, nhưng bị hy sinh 118 người, bị thương 200 người.

Sáng ngày 4/10, Salan được tin tiểu đoàn dù bị thiệt hại nặng đã ném tiếp tiểu đoàn 2 dù xuống Gia Hội. Tiểu đoàn dù 2 do đại úy Raffali chỉ huy được thả xuống Gia Hội để phụ lực với Gauthier. Nhưng cả hai tiểu đoàn dù đều bị chặn đánh ở Văn Tông và gần Nậm Mười, không liên lạc được với nhau.

Ngày 5/10, Salan ném thêm tiểu đoàn 10 dù xuống Nghĩa Lộ, định cắt đường tiếp tế của đại đoàn 312 đang ở trên cánh đồng Nghĩa Lộ. Tiểu đoàn 2 và 8 dù tiến về phía rừng núi Khâu Vác. Những phân đội của Đại đoàn 312 phát hiện quân dù lập tức nổ súng. Tiểu đoàn 154 phục kích cánh quân của tiểu đoàn 8 dù ở bản Văn Tông, sau 10 phút nổ súng và truy kích đến 2 giờ sáng, diệt và bắt 26 lính. Cũng trong thời gian đó, cánh quân của tiểu đoàn 2 dù tiến đến Nậm Mười, bị tiểu đoàn 130 nổ súng chặn đánh. Sau năm đợt xung phong, quân Pháp yếu thế phải bỏ chạy. Quân đội Nhân dân Việt Nam truy kích đến 4 giờ ngày 7 tháng 10 thì rút quân. Kết quả toàn trận, Pháp chết 60 línn; Quân đội Nhân dân Việt Nam hy sinh 15 người, bị thương 62 người.

Cả hai tiểu đoàn dù bị thiệt hại nặng phải rút về Gia Hội, đại úy Gauthier chỉ huy Tiểu đoàn dù 8 bị thương nặng rồi sau đó mất tích. Đêm đó, một lính Lê dương Pháp vì tức giận do đơn vị bị thiệt hại quá nhiều, đã dùng dao cắt cổ một số tù binh người Việt một cách man rợ. Sau trận đánh, lính Lê dương này bị tòa án quân sự kết án tù.

Trên hướng thứ yếu Phong Thổ, từ đêm 29 tháng 9 đến ngày 10 tháng 10; trung đoàn 148 cùng bộ đội địa phương Lào Cai bao vây, tiến công các đồn Yên Na (4 tháng 10), diệt 113 lính, thu 12 súng các loại và 20 tấn quân trang quân dụng. Ngày 9 tháng 10, tiểu đoàn 930 tiến công Than Thuộc, Pác Tà. Sau 30 phút chiến đấu Pháp bỏ đồn chạy. Tiểu đoàn 910 tiến công Than Uyên, không kết quả.

Về phía Việt Nam, lực lượng của đại đoàn 312 cũng bị tiêu hao nhiều sau 10 ngày chiến đấu liên tục (287 người hy sinh, 702 người bị thương, 22 người mất tích), lương thực chỉ còn 2 ngày. Ngày 10 tháng 10, Bộ chỉ huy chiến dịch nhận định thời cơ đánh địch đã hết và ra lệnh kết thúc chiến dịch. Đại đoàn trưởng Lê Trọng Tấn ra lệnh thu quân.

Kết quả
Quân đội Nhân dân Việt Nam tuyên bố chiến thắng và cho biết đã loại khỏi vòng chiến đấu 1.258 lính (trong đó có 255 bị bắt); thu trên 300 súng các loại gồm 20 trung liên, một đại liên, 76 tiểu liên, năm súng cối, 229 súng trường, 28 súng ngắn; và 20 tấn quân lương, 11 tấn đạn dược. Riêng hướng chính tiêu diệt 476 lính, bắt 42 lính. Từ khi nổ súng (29 tháng 9 đến 31 tháng 10) đã đánh 16 trận công đồn, sáu trận phục kích, ba trận tao ngộ, hai trận đánh quân nhảy dù, hai trận truy kích. Qua 29 trận đánh trên các hướng, đã diệt chín đại đội địch, diệt sáu cứ điểm Than Thuộc, Hua Tà, Ca Vịnh, Bản Tu, Tan Man, Pa Pé, bức rút tám vị trí Thượng Bằng La, Đồng Bò, Đèo Pho, Khe Tùa, Cốc Báng, Cửa Nhì, Khang Tiêu, Sài Lương. Giải phóng một vùng rộng lớn từ Quang Huy lên Ca Vịnh, Ba Khe, Sài Lương và từ Phong Tô qua Bình Lư tới Than Uyên.

Nhưng chiến dịch cũng bộc lộ những khuyết điểm chính là: công tác chuẩn bị thiếu chặt chẽ, không giữ được bí mật nên sớm bị Pháp phát hiện được ý định. Đại đoàn 312 chưa quen điều hành nên gặp khó khăn, lúng túng. Lê Trọng Tấn, Tư lệnh đại đoàn cho rằng: "Việc di chuyển bộ đội quá chậm, nên địch đã biết và chuẩn bị đối phó. Từ Yên Bái vào Nghĩa Lộ, ta mất năm ngày hành quân vất vả, nhưng địch tăng cường quân dù từ Hà Nội lên chỉ mất một giờ! Tây Bắc là địa hình rừng núi, nhưng trong thực tế, bộ đội ta đánh nhau với quân dù trên đồng ruộng ban ngày như ở chiến dịch Trung Du, có pháo binh và không quân yểm trợ, chúng vẫn gây cho ta nhiều khó khăn thiệt hại. Ở địa bàn này tiếp tế cho bộ đội bằng quang gánh của dân công trên hàng trăm km vẫn là vấn đề nan giải. Trước khi mở chiến dịch đại đoàn chưa nhìn thấy hết những khó khăn này"

Theo hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì: "Anh Lê Trọng Tấn từ Tây Bắc trở về báo cáo với Bộ, chiến dịch Lý Thường Kiệt đã thất bại. Ta diệt và bắt khoảng 500 quân địch, không rõ số bị thương, nhưng lực lượng ta bị tiêu hao nhiều: 253 hi sinh, 964 bị thương, 87 mất tích. Anh Tấn tự nhận là lần đầu chỉ đạo một chiến dịch nên còn nhiều sai sót... Nhìn chung cả nước, nửa cuối năm 1951, địch đã giành thắng lợi trên mặt trận vùng địch hậu, một thắng lợi chúng chưa hề có được những năm trước đó... Về so sánh lực lượng ta vẫn ở thế yếu. Địch không những đông về số lượng mà còn hơn hẳn về vũ khí, trang bị mọi mặt. Nhưng với khối chủ lực hiện có, số lượng tương đương với khối cơ động của địch, chúng ta vẫn có thể tạo thời cơ giành thắng lợi trên chiến trường chính, chỗ mạnh của ta là hoàn toàn chủ động tiến hành những trận đánh do ta lựa chọn"

Tháng 12 năm 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 312, khen ngợi thành tích trong Chiến dịch và căn dặn cán bộ chiến sĩ rút kinh nghiệm, sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm.

Sau vụ tấn công hồi tháng 10-1951, Quân đội Nhân dân Việt Nam vẫn không bỏ ý định chiếm Nghĩa Lộ bởi đây là nút chặn quan trọng trên đường tiếp tế vùng tây bắc Việt Nam, vì vậy tháng 10 năm 1952, Quân đội Nhân dân Việt Nam lại kéo các đại đoàn 308 và đại đoàn 312 về khu vực đó trong chiến dịch Tây Bắc, và lần này thì Nghĩa Lộ đã thất thủ (Xem Trận Nghĩa Lộ (1952)).

Tham khảo
 Võ Nguyên Giáp, Đường tới Điện Biên Phủ.
 Lê Trọng Tấn, Từ Đồng Quan đến Điện Biên.
 Trần Thái Bình,  Võ Nguyên Giáp trong cuộc trường chinh thế kỷ. Nhà xuất bản Sài Gòn giải phóng.
 Lê Mậu Hãn (chủ biên), Đại cương lịch sử Việt Nam.
 Hữu Mai, Không phải huyền thoại.
 Viện Sử học, Việt Nam-Những sự kiện lịch sử (1945-1975).

Chú thích

Xem thêm
 Kế hoạch De Lattre de Tassigny
 Chiến dịch Trần Hưng Đạo
 Chiến dịch Hoàng Hoa Thám
 Bernard de Lattre de Tassigny

L


title: Quốc lộ 14B

text:
Quốc lộ 14B là một tuyến giao thông cấp quốc gia nối cảng Tiên Sa và thành phố Đà Nẵng với Tây Quảng Nam và Tây Nguyên, một phần của đường Xuyên Á AH17.

Quốc lộ 14B có điểm đầu là cảng Tiên Sa thành phố Đà Nẵng. Điểm cuối là nơi giao cắt với quốc lộ 14 ở phía bắc thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam. Toàn tuyến dài 74 km đi qua trung tâm thành phố Đà Nẵng, qua huyện Hòa Vang của Đà Nẵng và qua thị trấn Ái Nghĩa (huyện Đại Lộc tỉnh Quảng Nam). Đoạn từ Hà Nha tới Hội Khánh trước đây bên trái sông Vu Gia và qua sông bằng cầu phao Hội Khánh. Năm 2006, cầu Hà Nha được đưa vào sử dụng, đoạn từ Hà Nha tới Hội Khánh nằm bên phải sông Vu Gia.

Tham khảo

14B
Giao thông Đà Nẵng
Giao thông Quảng Nam
Đường Xuyên Á


title: Macaronesia

text:
Macaronesia là một tập hợp bốn quần đảo núi lửa ở ngoài khơi châu Phi và châu Âu về phía Bắc của Đại Tây Dương. Chúng thuộc về ba nước: Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, và Cabo Verde. Tên gọi (đôi khi viết sai chính tả "Macronesia" tương tự với Micronesia) có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp nghĩa lá "hòn đảo của những người may mắn" μακάρων. νῆσοι makárōn NESOI, một thuật ngữ được sử dụng bởi các nhà địa lý Hy Lạp cổ đại cho hòn đảo phía tây của eo biển Gibraltar.
Macaronesia bao gồm năm quần đảo:
 Azores (Bồ Đào Nha)
 Quần đảo Canaria (Tây Ban Nha)
 Quần đảo Cabo Verde (Cabo Verde)
 Quần đảo Madeira (Bồ Đào Nha), gồm Quần đảo Desertas, Đảo Porto Santo, và Quần đảo Selvagens
Quần đảo này có nguồn gốc núi lửa và được cho là sản phẩm của một số điểm nóng địa chất.

Tham khảo

Địa hình Đại Tây Dương


title: Scout Taylor-Compton

text:
Scout Taylor-Compton (sinh ngày 21 tháng 2 năm 1989) là một nữ diễn viên điện ảnh người Mỹ. Cô được biết đến qua nhiều vai diễn nhỏ trong những loạt phim trên tivi cũng như nhiều phim điện ảnh, chủ yếu là thể loại phim kinh dị. Vai diễn đáng chú ý nhất của cô là Laurie Strode trong phim Halloween (2007) và Halloween II (2009), cũng như vai Lita Ford trong phim The Runaways (2010).

Thân thế và sự nghiệp
Scout Taylor-Compton sinh ra tại thành phố Long Beach, California. Cô là một trong những diễn viên khá nổi tiếng hiện nay, không những là diễn viên mà cô cũng từng là ca sĩ, người chơi trống trong ban nhạc. Scout tiết lộ rằng khi xưa lúc cô còn bé thì cô thích bơi lội, chơi bóng chuyền, làm cổ động viên, nhảy múa và chơi nhạc rock. Ngoài ra cô cũng thích xăm mình bởi vì cô có 4 hình xăm nhỏ trên người. Trước khi bước vào nghề diễn viên, Scout là một người bơi đua và có ý định sẽ tham gia vào AAU Junior Olympics trước khi tập trung vào sự nghiệp diễn xuất.

Scout là fan hâm mộ của thể loại phim kinh dị, cô nói rằng: "Tôi yêu Michael (Michael Myers), Jason (Jason Voorhees) và búp bê ma Chucky". Ngoài loạt phim Friday the 13th, Child's Play, cô cũng thích nhiều phim kinh dị khác như là Thirteen Ghosts, Halloween 4: The Return of Michael Myers và Halloween 5: The Revenge of Michael Myers. Scout còn là fan hâm mộ của nữ diễn viên Danielle Harris, thật trùng hợp là cả hai người đều đóng chung phim Halloween và phần tiếp theo Halloween II, trong bộ phim Charmed thì hai người cũng đóng chung.

Scout được biết là đã chơi trống cho một ban nhạc nào đó vào năm 2003, cô có hi vọng sẽ thành lập một ban nhạc của riêng mình. Cô rất thích mua sắm tại Urban Outfitters, xem chương trình MTV và The History Channel; chương trình tivi yêu thích của cô là Degrassi: The Next Generation. Cô đã tham gia vào công việc từ thiện, tham gia như là một thành viên trẻ nổi tiếng của chương trình Kids With a Cause và tham gia vào các sự kiện của các tổ chức.

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Tham khảo

Liên kết ngoài
Scout Taylor-Compton tại Internet Movie Database
Scout Taylor-Compton tại ST-Compton.Com, trang web của riêng cô

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nữ diễn viên California
Nữ ca sĩ Mỹ
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Cá bơn vỉ

text:
Cá bơn vỉ (danh pháp hai phần: Paralichthys olivaceus) là loài cá bản địa của vùng tây bắc Thái Bình Dương.

Loài cá này được nuôi ở bán đảo Triều Tiên, Nhật Bản, Trung Quốc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Korea-US Aquaculture: Olive Flounder

Cá Thái Bình Dương
O
Động vật được mô tả năm 1846


title: Danh sách quân chủ nhà Chu

text:
Danh sách quân chủ nhà Chu bao gồm những người đứng đầu bộ tộc Chu ở phía tây Trung Quốc tới khi họ Cơ làm thiên tử cai quản thiên hạ và chấm dứt vào năm 249 TCN. Niên đại của những vị quân chủ này được các nguồn sử liệu ghi chép có những điểm không thống nhất.

Nhà Chu

Tây Bá

Tây Chu

Đông Chu

Vua chư hầu

Xem thêm
 Thế phả quân chủ triều Chu

Tham khảo

Danh sách vua Trung Quốc
Danh sách người Trung Quốc


title: The Immortals (bộ truyện)

text:
The Immortals là một chuỗi các tiểu thuyết được viết bởi Alyson Noël. Hai cuốn sách đầu tiên, Bất Tử và Trăng Xanh, là hai quyển sách bán chạy nhất theo bình chọn của New York Times Bộ truyện được phát hành ở Việt Nam bởi Nhà Xuất Bản Trẻ, tập đầu tiên, Bất Tử, được phát hành vào tháng 2 năm 2010.

Các tập trong bộ truyện
 Bất Tử  (3 tháng 2 năm 2009) (Việt Nam: tháng 2 năm 2010)
 Trăng Xanh  (7 tháng 7 năm 2009) (Việt Nam: tháng 10 năm 2010)
 Vùng Đất Vắng Linh Hồn (17 tháng 11 năm 2009) (Việt Nam: tháng 5 năm 2012)
 Dark Flame (22 tháng 6 năm 2010) (Việt Nam: sắp phát hành)
 Night Star (16 tháng 11 năm 2010) (Việt Nam: sắp phát hành)
 Everlasting (7 tháng 6 năm 2011) (Việt Nam: sắp phát hành)

Tham khảo

Liên kết khác
Trang web chính thức của The Immortals
Trang web chính thức của Alyson Noël: The Immortals
Trang web chính thức của Alyson Noël
Bất Tử - Nhà Xuất Bản Trẻ

Tiểu thuyết kỳ ảo


title: Hóa lỏng đất

text:
Hoá lỏng đất là hiện tượng xảy ra đối với đất bão hoà nước hoặc đất bão hòa một phần dẫn đến mất cường độ và sức kháng, xảy ra khi chấn động địa chất như động đất hoặc những thay đổi điều kiện ứng suất đột ngột. Khi đất bị hoá lỏng sẽ mất hết ma sát gây giảm đáng kể sức chịu tải của cọc hoặc biến dạng lớn cho công trình.

Tuy nhiên, không phải loại nền nào và điều kiện địa chất nào cũng xảy ra hoá lỏng vì hiện tượng hoá lỏng phụ thuộc vào khá nhiều yếu tố như: Niên đại của nền đất, độ sâu mực nước ngầm, hàm lượng hạt sét...

Tham khảo

Cơ học đất
Trầm tích học
Địa chấn học


title: Tiêu Bảo Quyển

text:
Tiêu Bảo Quyển () (483–501), tên lúc mới sinh là Tiêu Minh Hiền (蕭明賢), thường được biết đến với tước hiệu sau khi bị phế là Đông Hôn hầu (東昏侯), tên tự Trí Tàng (智藏), là vị vua thứ sáu của triều Nam Tề trong lịch sử Trung Quốc. Ông được xem là một quân chủ bạo lực, đã cho xử tử các đại thần cấp cao một cách bốc đồng, và điều này đã khiến Nam Tề xảy ra nhiều cuộc nổi loạn lớn. Cuộc nổi loạn cuối cùng là của Tiêu Diễn, người này đã lật đổ được Tiêu Bảo Quyển và cả triều đại Nam Tề, thiết lập nên triều Lương. Sau khi Tiêu Bảo Quyển bị sát hại trong một cuộc vây hãm kinh thành Kiến Khang, Tiêu Diễn đã giáng tước hiệu của ông thành Đông Hôn hầu.

Thân thế
Tiêu Bảo Quyển sinh năm 483, khi đó cha của ông Tiêu Loan đã là một viên quan bậc trung-cao và có tước Tây Xương hầu do là anh họ của Vũ Đế. Tên ban đầu của ông là Tiêu Minh Hiền. Ông là con trai thứ hai của Tiêu Loan, và mẹ của ông là Tây Xương hầu phu nhân Lưu Huệ Đoan (劉惠端). (Huynh trưởng Tiêu Bảo Nghĩa (蕭寶義) do Ân quý tần sinh.) Lưu phu nhân còn có ba người con trai khác là Tiêu Bảo Huyền (蕭寶玄), Tiêu Bảo Dần (蕭寶寅), và Tiêu Bảo Dung (蕭寶融), trước khi qua đời vào năm 489.

Năm 494, người cháu nội phù phiếm và không đủ năng lực của Vũ Đế-Tiêu Chiêu Nghiệp lên ngôi hoàng đế, Tiêu Loan trở thành đại tướng quân. Tiêu Loan đã tiến hành chính biến và lật đổ Tiêu Chiêu Nghiệp. (Trong khoảng thời gian này, ông đổi tên từ Minh Hiền sang Bảo Quyển.) Lúc đầu, Tiêu Loan lập người em trai của Tiêu Chiêu Nghiệp là Tiêu Chiêu Văn làm hoàng đế, rồi tiếp tục củng cố thêm quyền lực, sát hại nhiều con trai của Vũ Đế và Cao Đế, cuối cùng Tiêu Loan đoạt lấy ngai vàng về mình (tức Minh Đế). Do huynh trưởng của Tiêu Bảo Quyển là Tiêu Bảo Nghĩa bị tàn tật và không thể nói chuyện, Tiêu Bảo Quyển được phong làm thái tử.

Làm thái tử
Không biết nhiều về các hoạt động của Tiêu Bảo Quyển khi là thái tử. Minh Đế thường kể với ông về việc Tiêu Chiêu Nghiệp muốn sát hại mình, và cảnh báo rằng ông cần hành động dứt khoát. Ngoài ra, ông không thích học mà thích dành nhiều thời gian cho các trò chơi tiêu khiển, và rằng ông là một người hướng nội-không thích nói chuyện. Năm 495, phụ hoàng ban cuộc hôn nhân giữa ông với con gái của viên quan Trữ Trừng (褚澄), Trữ Lệnh Cừ, bà trở thành thái tử phi. Năm 496, ông đã được tổ chức lễ thành niên. Năm 498, trong cuộc nổi loạn của tướng về hưu Vương Kính Tắc (王敬則), mặc dù quân của Vương còn ở cách xa kinh thành Kiến Khang, song Tiêu Bản Quyển đã nhầm lẫn khi nghĩ rằng một ngọn lửa báo hiệu quân của Vương đang ở gần kinh thành và thay một bộ y phục liền thân để cố gắng chạy trốn, song quân của Vương cuối cùng đã bị đánh bại.

Vào mùa thu năm 498, Minh Đế qua đời. Tiêu Bảo Quyển trở thành người kế vị ngai vàng.

Trị vì
Minh Đế đã để lại một nhóm các đại thần cấp cao để phụ chính gồm: anh họ của Tiêu Bảo Quyển-Thủy An vương Tiêu Diêu Quang (蕭遙光), thượng thư Từ Hiếu Tự (徐孝嗣), người thân tín Giang Tự (江祀) và người anh em Giang Hựu (江祐), cậu của Lưu Bảo Quyển-Lưu Huyên (劉暄), và tướng Tiêu Thản Chi (蕭坦之). Tiêu Bảo Quyển lo âu về việc làm thế nào để thiết lập quyền lực trên toàn đế quốc, song thường dành thời gian của mình cho các trò chơi tiêu khiển cùng với các thuộc hạ thân tín, và thường trao thưởng tiền bạc cho họ. Các đại thần cấp cao, chủ yếu là Giang Tự, đã cố gắng kiềm chế các hành động của ông, và điều này đã khiến cho vị hoàng đế trẻ tuổi chứa oán hận tỏng lòng. Tiêu Bảo Quyển được mô tả lại rằng không thích nghị triều với các quan lực mà chỉ thích chơi với các hoạn quan, lính gác và các sứ giả. Ông lập Thái tử phi của mình làm hoàng hậu, và lập người con trai có tên Tiêu Tụng (蕭誦) làm thái tử, song thái tử là con trai của Hoàng thục nghi.

Tiêu Bảo Quyển ngày càng tỏ ra mình là một quân chủ thiếu đức hạnh, Giang Tự vì thế đã bắt đầu thảo luận với các đại thần cấp cao nhằm phế truất ông và đưa hoàng đệ là Giang Hạ vương Tiêu Bảo Huyền lên thay thế. Tuy nhiên, Lưu Huyên không ưa Tiêu Bảo Huyền, và Tiêu Diêu Quang đã sử dụng tình tiết này để hướng cuộc thảo luận đến quyết định đưa mình lên làm hoàng đế. Tuy nhiên, Lưu Huyên cũng phản đối việc này, và đến năm 499, Tiêu Diêu Quang trọng giận dữ đã ám sát bất thành Lưu, Lưu sau đó tấu trình âm mưu với Tiêu Bảo Quyển. Ngay lập tức, Tiêu Bảo Quyển cho bắt giữ và xử tử Giang Tự cùng Giang Hựu. Trong sợ hãi, Tiêu Diêu Quang đã già vờ bị bệnh và từ nhiệm, song sau đó do sợ rằng Tiêu Bảo Quyển vẫn không tha cho mình, Tiêu Diêu Quang đã bắt đầu tiến hành một cuộc nổi loạn, bao vây hoàng cung. Quân của Tiêu Bảo Quyển dưới quyền chỉ huy của Tiêu Thản Chi cùng hai tướng Tả Hưng Thịnh (左興盛) và Tào Hổ (曹虎) đã tiến hành phản công, bao vây đại bản doanh của Tiêu Diêu Quang, cuối cùng bắt giữ và hành quyết Diêu Quang.

Sau cuộc nổi loạn của Tiêu Diêu Quang, Tiêu Bảo Quyển có được nhiều quyền lực hơn trước, và ban đầu ông thăng chức cho Từ Hiếu Tự, Tiên Thản Chi, Lưu Huyên, Tào Hổ, cũng như Thẩm Văn Quý (沈文季) nhằm thưởng công cho các đóng góp và lòng trung thành của họ. Tuy nhiên, chưa đầy một tháng sau, theo bẩm báo của những thuộc hạ (không ưa Tiêu Thản Chi), Tiêu Bảo Quyển đã cho bắt giữ và xử tử Tiêu Thản Chi. Ngay sau đó, Lưu Huyên và Tào Hổ cũng phải chịu số phận tương tự, và từ thời điểm đó trở đi, toàn bộ triều đình đều run sợ, không biết ai sẽ là người bị sát hại tiếp theo. Hai tháng sau đó, Từ Hiếu Tự và Thẩm Văn Quý cũng bị giết. Khi hay tin về việc Tiêu Bảo Quyển sát hại các đại thần cấp cao, lão tướng Trần Hiển Đạt (陳顯達), khi đó đang là thứ sử Giang Châu (江州, nay là Giang Tây và Phúc Kiến), đã bắt đầu nổi loạn, nhanh chóng tiến quân về Kiến Khang và đến được vùng bên ngoài kinh thành chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, khoảng tết năm 500. Tuy nhiên, sau đó Trần đã chết trận, cuộc nổi loạn của ông bị đánh bại.

Sau khi Trần Hiển Đạt bị đánh bại, Tiêu Bảo Quyển càng trở nên bốc đồng hơn trong các hành vi của mình. Ông thích đi thăm nhiều nơi bên ngoài hoàng cung, song lại không muốn mọi người trông thấy dung mạo của mình, và vì thế ông sẽ cử các cận vệ đi đuổi người dân ra khỏi nhà và hàng quán của họ trước khi đến. Bất cứ ai không di tản, dù cố ý hoặc không, cũng đều bị giết. Vào thời điểm này, các thường dân cũng bắt đầu trở nên phẫn nộ với hoàng đế. Đến mùa xuân năm 500, do lo sợ, tướng Bùi Thúc Nghiệp (裴叔業), thứ sử Dự Châu (豫州, nay là trung bộ An Huy), đã dâng trọng thành Thọ Dương cho kình địch Bắc Ngụy.

Sau đó, Tiêu Bảo Quyển cử các tướng Thôi Huệ Cảnh (崔慧景) và Tiêu Ý (蕭懿) đi lấy lại Thọ Dương. Tuy nhiên, ngay sau khi họ rời khỏi khu vực kinh thành, Thôi Huệ Cảnh đã bố cáo rằng vì hoàng đế là người hung bạo nên ông ta bắt đầu nổi dậy để phế truất hôn quân. Ông đã thuyết phục em trai Tiêu Bảo Quyển là Tiêu Bảo Huyền cùng tham gia và chỉ trong vòng 12 ngày họ đã tiến đến kinh thành và bao vây hoàng cung. Tuy nhiên, lúc này Thôi Hạo do nghĩ rằng thắng lợi đã nằm trong tầm tay nên đã không tích cực tiến hành tiếp các cuộc tấn công, Tiêu Bảo Quyển đã cử người đưa tin đến triệu hồi Tiêu Ý về ứng cứu kinh thành. Tiêu Ý nhanh chóng quay trở lại kinh thành và đánh bại Thôi Huệ Cảnh, bản thân Thôi bị giết trong khi chạy trốn còn Tiêu Bảo Huyền bị xử tử.

Sau cái chết của Thôi Huệ Cảnh, Tiêu Bảo Quyển trở nên tự tin hơn, và các thuộc hạ của ông nhanh chóng kiểm soát triều đình. Ông sủng ái quý phi Phan Ngọc Nhi, trao tặng nhiều thứ cho bà cùng nhạc phụ Phan Bảo Khánh (潘寶慶). Phan Bảo Khánh thường vu cáo những người khác phạm tội và khiến họ bị xử tội chết nhằm tước đoạt lấy tài sản. Tiêu Bảo Quyển cũng cho xây dựng nhiều công trình và thường yêu cầu người dân phải cống nạp những đồ xa xỉ, các thuộc hạ của ông nhân cơ hội này đã bắt dân chúng phải nộp thậm chí còn nhiều hơn nữa.

Sau khi đánh bại được Thôi Huệ Cảnh, Tiêu Bảo Quyển đã phong cho Tiêu Ý chức thừa tướng, song ngay sau đó cũng trở nên nghi ngờ Tiêu Ý, và do bị các thuộc hạ thuyết phục, ông đã buộc Tiêu Ý phải tự sát vào mùa đông năm 500. Tam đệ của Tiêu Ý là Tiêu Diễn, khi đó đang giữ chức thứ sử Ung Châu (雍州, nay là tây bắc bộ Hồ Bắc) đã tuyên bố nổi dậy từ trị sở tại Tương Dương. Tiêu Bảo Quyển đã cử tướng Lưu Sơn Dương (劉山陽) đi đánh Tiêu Diễn. Tiêu Dĩnh Trụ (蕭穎冑), đã tham gia cùng Tiêu Diễn và giết chết Lưu Sơn Dương (Tiêu Dĩnh Trụ là người của Tiêu Bảo Dung, khi đó đang là thứ sử trên danh nghĩa của Kinh Châu (荊州, nay là trung bộ và tây bộ Hồ Bắc). Cả Tiêu Diễn và Tiêu Dĩnh Trụ sau đó đều tuyên bố rằng muốn phế truất Tiêu Bảo Quyển và đưa Tiêu Bảo Dung lên làm hoàng đế. Tiêu Dĩnh Trụ vẫn ở lại Giang Lăng cùng với Tiêu Bảo Dung, trong khi Tiêu Diễn tiến về phía đông.

Tiêu Diễn tiến quân không nhanh song đều đặn, và đến mùa xuân năm 501 thì nửa phía tây của đế quốc đã nằm dưới quyền kiểm soát của quân nổi dậy. Trong khi đó, Tiêu Dĩnh Trụ buộc Tiêu Bảo Dung xưng đế (tức Hòa Đế). Trong vài tháng sau đó, Nam Tề có hai hoàng đế. Trong lúc này, tại Kiến Khang đã có hai âm mưu khác nhằm giết chết Tiêu Bảo Quyển, một là của Ba Lăng vương Tiêu Bảo Trụ (蕭昭冑) (cháu nội của Cao Đế), và một là của Trương Hân Thái (張欣泰), song đều thất bại. Đến mùa đông năm 501, Tiêu Diễn đã tiến về Kiến Khang và bao vây kinh thành và có được các chiến thắng ban đầu trước quân của Tiêu Bảo Quyển, song kinh thành được các tướng Vương Trân Quốc (王珍國) và Trương Tắc (張稷) phòng thủ tốt. Lúc này, Tiêu Dĩnh Trụ, người đã duy trì một thế cân bằng quyền lực với Tiêu Diễn, đã lâm bệnh qua đời, và từ thời điểm này, Tiêu Diễn là người đứng đầu quân nổi dậy.

Khoảng tết năm 501, các thuộc hạ của Tiêu Bảo Quyển nói với ông rằng, theo quan điểm của họ, Vương Trân Quốc và Trương Tắc không toàn tâm toàn ý đánh bại quân của Tiêu Diễn. Hay được tin này, trong lo sợ, Vương và Trương đã ám sát Tiêu Bảo Quyển và đem thủ cấp đến trình Tiêu Diễn. Tiêu Bảo Quyển bị giáng thụy hiệu thành Đông Hôn hầu. Phan quý phi và các thuộc hạ khác của ông đều bị xử tử, còn Trữ Hoàng hậu và Thái tử Tiêu Tụng bị giáng làm thường dân. Năm 502, Tiêu Diễn đoạt ngôi từ Tiêu Bảo Dung, chấm dứt triều Nam Tề và lập nên triều Lương.

Thông tin cá nhân
Cha: Minh Đế
Mẹ: Tây Xương hầu phu nhân Lưu Huệ Đoan (劉惠端), truy tôn Minh Kính Hoàng hậu
Hậu phi:
Hoàng hậu Trữ Lệnh Cừ (褚令璩)
Quý phi Phan Ngọc Nhi (潘玉奴)
Hoàng thục nghi, sinh Tiêu Tụng
Ngô thục viện, sau trở thành phi tần của Lương Vũ Đế
Hậu duệ:
Thái tử Tiêu Tụng (蕭誦)
Tiêu Tống (蕭綜), con trai của Lương Vũ Đế và Ngô thục viện, sau này vì cho rằng mình là con trai của Tiêu Bảo Quyển nên đã đầu hàng Bắc Ngụy và đổi tên thành Tiêu Tán (蕭贊), song không có bằng chứng để chứng minh những gì ông ta tin tưởng là sự thật.

Tham khảo

 Nam Tề thư, quyển 7.
 Nam sử, quyển 5.
 Tư trị thông giám, các quyển 139, 140, 141, 142, 143, 144.

Vua nhà Nam Tề
Sinh năm 483
Mất năm 501
Vua Trung Quốc bị giết


title: Trăng xanh (tiểu thuyết)

text:
Trăng Xanh (tựa gốc: Blue Moon) là tập thứ hai trong bộ truyện The Immortals của nữ tác giả Alyson Noël. Blue Moon đã lọt vào top những cuốn sách bán chạy nhất theo bình chọn của New York Times trong vòng 12 tuần, đến hết ngày 11 tháng 10 năm 2010. Sách đã được phát hành ở Việt Nam vào tháng 10 năm 2010 bởi Nhà Xuất Bản Trẻ.

Nội dung
Ngay khi Ever vừa mới được người tình Damen dạy cho những bài học vỡ lòng về thế giới kỳ bí, ẩn chứa những sắc màu huyền hoặc của bóng đêm, vào lúc cô vừa mới học được cách khám phá những năng lực của một người bất tử, thì một điều gì đó thật kinh khủng cũng xảy đến với người yêu của cô. Năng lượng của Ever càng tăng lên, thì Damen cũng đồng thời trở nên nhợt nhạt… Một chứng bệnh bí ẩn xuất hiện, đe dọa trí nhớ, đe dọa nhân dạng, và cả cuộc sống của anh.

Liều lĩnh cứu người yêu, Ever đã tìm đến chiều không gian kỳ diệu của Khu vườn mùa hè, nơi cô khám phá được những bí mật về quá khứ của Damen - một quá khứ đau đớn kinh hoàng mà anh hi vọng có thể giữ kín. Không chỉ thế, Ever còn tìm ra được một tài liệu cổ xưa để biết cách biến chuyển cả thời gian, trở về quá khứ. Chọn được thời khắc Trăng Xanh, nhưng giờ đây, Ever lại bị đẩy vào một tình huống nan giải: Cô buộc phải chọn lựa giữa việc vặn ngược chiếc đồng hồ thời gian, trở về quá khứ để cứu gia đình của mình khỏi tai nạn bằng cách cảnh báo cho họ - hoặc ở lại với hiện tại và cứu Damen, người đang yếu đi từng giờ từng khắc, từng phút từng giây…

Chuyển thể

Tham khảo

Liên kết khác
 Trang web chính thức
 Trăng Xanh - Nhà Xuất Bản Trẻ

Tiểu thuyết năm 2009


title: HMS Orion (1910)

text:
HMS Orion là một thiết giáp hạm dreadnought được chế tạo cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Được hạ thủy vào năm 1910, nó là chiếc dẫn đầu trong lớp của nó, vốn được xem là những chiếc "siêu-dreadnought" đầu tiên của Anh trang bị dàn pháo chính với cỡ nòng lớn hơn 12 inch cũng như bố trí toàn bộ các tháp pháo trên trục giữa con tàu.

Orion hoạt động cùng Hạm đội Grand trong chiến tranh, đã có mặt trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5-1 tháng 6 năm 1916 và tự nhận đã bắn trúng tàu chiến-tuần dương Đức bốn phát, nhưng điều này không thể kiểm chứng. Sau chiến tranh nó được đưa về lực lượng dự bị, rồi bị tháo dỡ vào năm 1922 theo những điều khoản của Hiệp ước Hải quân Washington.

Thiết kế và chế tạo

Bối cảnh
Orion và những chiếc chị em được đặt lườn vào lúc chính phủ Đảng Dân chủ Tự do Anh buộc phải thực hiện cam kết lúc tuyển cử sẽ cắt giảm mức độ chi tiêu vũ trang. Những thông tin sai lệch được Tùy viên Hải quân tại Đức cung cấp cho thấy họ đang chế tạo dreadnought với một tốc độ, nếu như không đối đầu, cũng sẽ xấp xỉ ngang bằng với lực lượng Anh. Vào lúc đó đang tồn tại một chính sách có tên "Tiêu chuẩn hai thế lực", đòi hỏi hạm đội chiến trận Anh phải luôn luôn mạnh hơn 10% so với lực lượng của hai cường quốc hải quân tiếp theo cộng lại. Theo như được báo cáo lên chính phủ Anh, kế hoạch của Đức được xem như rõ ràng phá vỡ chính sách này. Vì vậy Reginald McKenna, Bộ trưởng Hải quân Anh, đã thúc đẩy trình kế hoạch chế tạo lớp Orion sang Quốc hội Anh dưới sự ủng hộ của Thủ tướng Anh H.H. Asquith nhưng dưới sự phản đối của David Lloyd-George và Winston Churchill.

Đặc tính chung
Orion là những thiết giáp hạm dreadnought đầu tiên của Anh, và cũng là đầu tiên trên thế giới ngoại trừ South Carolina và Michigan của Hải quân Hoa Kỳ, trang bị toàn bộ dàn pháo chính trên trục giữa con tàu. Thiết kế này được đưa ra trước khi có quyết định sau cùng về cỡ pháo. Người ta biết phía Đức sản xuất một số lượng lớn nòng pháo cỡ  và , trong khi kiểu pháo 12 inch/50 calibre đã đạt đến cuối chu kỳ phát triển, nên có nhu cầu phải tăng cỡ nòng pháo chính lên . Điều này đến lượt nó đưa đến sự gia tăng đáng kể kích thước con tàu so với những chiếc dreadnought trước đó, và trọng lượng choán nước tăng thêm khoảng .

Orion có chiều dài chung ; nó có mạn thuyền rộng tối đa  và mớn nước . Trong lượng choán nước của nó là  ở tải trọng thông thường và lên đến  khi đầy tải nặng. Cột ăn-ten trước được bố trí ngay phía sau ống khói trước, giống như trường hợp của HMS Dreadnought và Colossus (nhưng không như các lớp Bellerophon và St. Vincent). Việc này khiến bệ điều khiển hỏa lực bên trên cột hầu như không sống được bởi khói và hơi nóng khi đi vào hướng gió. Lý do duy nhất cho sự sắp xếp này là thuận tiện để bố trí móc treo các chiếc xuồng của con tàu. Để giảm nhẹ phần nào sự bất tiện này, ống khói trước có đường kính nhỏ hơn và chỉ thoát hơi cho sáu nồi hơi, 12 nồi hơi còn lại được thoát qua ống khói sau. Chiều cao của cột ăn-ten chính được hạ thấp và lưới chống ngư lôi được tháo dỡ vào năm 1915; bệ điều khiển hỏa lực được mở rộng sau trận Jutland năm 1916 cũng như một bệ phóng máy bay được đặt trên nóc tháp pháo "B".

Hệ thống động lực
Orion được vận hành bởi bốn turbine hơi nước Parsons dẫn động bốn trục chân vịt. Các trục chân vịt giữa được nối với các turbine áp lực cao trước và sau với một tầng hộp số phía trước để đi đường trường, sẽ ngắt ra khỏi turbine chính bởi một van nối tắt. Các trục chân vịt bên mạn được nối với các turbine áp lực thấp trước và sau; khi đi đường trường chúng được tắt bớt và con tàu chỉ thuần túy dựa vào các trục giữa. Hơi nước cho các turbine được cung cấp từ 18 nồi hơi Babcock and Wilcox, phân thành ba phòng nồi hơi với sáu nồi hơi mỗi phòng. Chúng chủ yếu đốt than, nhưng được phun thêm dầu để làm tăng nhanh áp suất hơi nước.

Công suất thiết kế là  cho phép con tàu đạt tốc độ tối đa . Bình thường con tàu mang theo  than, nhưng có thể chở tối đa  cộng với  dầu đốt; phạm vi hoạt động của nó là  ở tốc độ đường trường , hoặc  ở tốc độ . Khi chạy thử máy nó đạt đến công suất tối đa  và tốc độ tối đa . Vận tốc nhanh nhất mà Orion từng được ghi nhận là .

Vũ khí
Dàn pháo chính bao gồm mười khẩu pháo BL /45 caliber Mark V đặt trên năm tháp pháo nòng đôi, tất cả đều trên trục giữa con tàu. Tháp pháo "A" bố trí trên sàn trước với góc bắn không giới hạn bên trên sàn tàu khoảng 300°. Tháp pháo "B" được đặt ngay sau tháp pháo "A" một sàn cao hơn; trên lý thuyết nó cũng có góc bắn tương đương, nhưng do việc Bộ Hải quân Anh khăng khăng giữ lại vòm quan sát trên các nóc tháp pháo, việc khai hỏa ngay bên trên tháp pháo "A" gây hiệu ứng áp lực nổ không chịu nổi cho những người bên trong, nên chỉ giới hạn trong góc bắn qua mạn tàu. Tháp pháo "Q", được đặt giữa ống khói sau và cấu trúc thượng tầng phía sau và một sàn thấp hơn tháp pháo "A", có góc bắn 120° qua cả hai bên mạn nhưng không thể bắn trực tiếp ra phía trước hay phía sau. Tháp pháo "X" được đặt ngang mức tháp pháo "A" trên sàn sau và bắn thượng tầng bên trên tháp pháo "Y"; nó có góc bắn lý thuyết và giới hạn tương tự như trường hợp tháp pháo "B" do cùng một lý do. Tháp pháo "Y" được đặt trên sàn sau ngang với tháp pháo "Q" với góc bắn không giới hạn ra phía sau trên 300°. Lượng đạn dược mang theo tối đa của con tàu là 100 quả đạn pháo cho mỗi khẩu pháo.

Kiểu pháo BL 13,5 inch Mark V dài trên , nòng pháo nặng hơn  và có tuổi thọ hơn 450 lượt bắn. Chúng bắn ra đạn pháo xuyên thép (CAP) nặng  với  thuốc nổ hoặc đạn pháo nổ mạnh (HE) nặng  với  thuốc nổ. Sử dụng liều thuốc phóng  cordite, chúng đạt tầm xa tối đa  ở góc nâng 20°. Ở khoảng cách  đạn pháo xuyên thép (CAP) có thể xuyên thủng vỏ giáp Krupp dày . Tháp pháo kiểu Mark V trang bị cho Orion nặng khoảng .

Mười sáu khẩu pháo BL  Mk VII nạp bằng khóa nòng được trang bị cho dàn pháo hạng hai. Chúng được bố trí đối xứng với tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía trước có góc bắn ra phía trước và bên mạn, và tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía sau bắn ra bên mạn và phía sau; chúng bắn ra đạn pháo nặng  đến tầm xa tối đa  và có tốc độ bắn từ 6 đến 8 phát mỗi phút. Số khẩu pháo được giảm còn 13 khẩu trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và một khẩu 4 inch phòng không được trang bị trên sàn sau. Nó còn có bốn khẩu pháo chào 3-pounder gắn cao trên cấu trúc thượng tầng, cùng ba ống phóng ngư lôi  ngầm gồm một ống mỗi bên mạn và một phía đuôi. Lớp Orion sử dụng kiểu ngư lôi Whitehead Mark II có tầm xa tối đa  ở tốc độ  hoặc  ở tốc độ  và đầu đạn chứa  thuốc nổ TNT. Có tổng cộng 20 quả ngư lôi được mang theo.

Kiểm soát hỏa lực
Hệ thống kiểm soát hỏa lực của con tàu bao gồm một máy đo tầm xa  đặt trên nóc kiểm soát hỏa lực. Thông tin về tầm xa và phương hướng của mục tiêu được chuyển đến Bảng điều khiển hỏa lực Dreyer, một máy tính cơ khí sơ khai do Frederic Charles Dreyer sáng chế và phát triển; nó tính toán đối chiếu hướng và tốc độ gió, hướng và tốc độ của con tàu, hướng và tốc độ của mục tiêu, nhiệt độ và độ hao mòn của nòng pháo cùng những hiệu chỉnh cho hiệu ứng Coriolis. Kết quả tính toán góc xoay và góc nâng các khẩu pháo được truyền bằng điện trở lại tháp pháo, nơi các pháo thủ làm theo chỉ thị được hướng dẫn. Khi đạn pháo nạp xong, nút chuyển trên khóa nòng đóng lại làm bật sáng đèn chỉ thị trên tháp chỉ huy; các khẩu pháo được sĩ quan hỏa lực khai hỏa bằng điện.

Vỏ giáp
Vào lúc thiết kế lớp Orion, cỡ nòng pháo lớn nhất trang bị cho thiết giáp hạm của mọi nước khác là . Tuy nhiên, người ta tin rằng trong xu hướng tiếp tục tăng thêm kích thước của các lớp tàu chiến, cỡ nòng pháo chắc chắn sẽ tăng lên. Vì thế Orion và các tàu chị em được trang bị vỏ giáp mạnh và rộng rãi hơn so với những chiếc dreadnought Anh trước đó. Đai giáp ở mực nước dày , kéo dài từ ngang giữa bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y"; mép dưới của đai giáp mở rộng  bên dưới mực nước ở tải trọng thông thường. Bên trên đai giáp này là một đai giáp trên dày  có cùng chiều dài và mở rộng lên phía trên nhiều hơn so với những chiếc dreadnought trước đó; mép trên của nó ngang với sàn giữa, cung cấp một chiều cao toàn bộ của đai giáp là . Phía trước bệ tháp pháo "A", đai giáp kéo dài một khoảng ngắn dày  vuốt mỏng còn ; và phần sau đuôi của đai giáp tiếp tục một khoảng ngắn dày . Mũi và đuôi con tàu không được bọc giáp.

Một đai giáp chống ngư lôi chạy dài từ bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y", mở rộng từ sàn dưới đến đáy tàu; nó có độ dày thay đổi  và được dự định ngăn ngừa ngư lôi hay thủy lôi có thể kích nổ hầm đạn. Một vách ngăn bọc thép dày  bố trí ở phần cuối của đai giáp chung quanh bệ tháp pháo "Y", và thêm một vách ngăn khác ở giữa nó và đuôi tàu dày ; cả hai mở rộng từ sàn dưới đến sàn trên. Vách ngăn phía trước kéo dài từ mép trước của đai giáp cả hai bên mạn đến mặt bệ tháp pháo "A" dày  giữa sàn trước và sàn chính, và  giữa sàn chính và sàn dưới. Một vách ngăn khác dày  được bố trí giữa nó và mũi tàu, khoảng một-phần-ba khoảng cách từ mũi đến bệ tháp pháo phía trước.

Có bốn lớp sàn tàu bọc thép. Sàn trên và sàn chính dày , sàn giữa dày  trong khi sàn dưới dày  vuốt mỏng còn 1 inch phía trước và  vuốt mỏng còn  phía sau. Chỗ dày nhất được bố trí bên trên hầm đạn và động cơ. Mặt trước của các tháp pháo dày , đai của bệ tháp pháo dày . Chỗ dày nhất của bệ tháp pháo là , nhưng vuốt mỏng còn  nơi các cấu trúc hoặc sàn tàu tiếp giáp đã cung cấp một mức độ bảo vệ nào đó. Tháp chỉ huy được bảo vệ bởi vỏ giáp dày .

Lịch sử hoạt động
Orion được đặt lườn tại xưởng tàu Portsmouth vào ngày 29 tháng 11 năm 1909. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 8 năm 1910, bắt đầu chạy thử máy vào tháng 9 năm 1911 và được đưa ra hoạt động từ ngày 2 tháng 1 năm 1912. Nó gia nhập đội 2 của Hải đội Chiến trận 2 như là soái hạm thứ hai, thay phiên vai trò của chiếc thiết giáp hạm tiền-dreadnought cũ Hibernia. Vào ngày 7 tháng 1 năm 1912, nó bị tai nạn khi chiếc Revenge bị đứt dây neo khỏi nơi neo đậu và va chạm với Orion, gây hư hại nhẹ bên mạn trái.

Trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5 năm 1916, nó mang cờ hiệu của Chuẩn đô đốc Arthur Leveson, Tư lệnh thứ hai của Hải đội Chiến trận 2 của Hạm đội Grand. Nó tham gia giai đoạn chính trận chiến, không bắn trúng phát nào và cũng không bị trúng phát nào. Đến giai đoạn cuối, nó tự nhận bắn trúng bốn phát vào tàu chiến-tuần dương Đức Lützow, nhưng không thể xác nhận điều này vì con tàu đối phương đã bị chìm trong trận đánh.

Nó tiếp tục ở lại cùng Hạm đội Grand, nhưng giống như các đơn vị khác của hạm đội chiến trận, nó không có hoạt động tác chiến nào khác trong thời gian còn lại của cuộc xung đột. Vào ngày 3 tháng 10 năm 1919 Orion trở thành soái hạm của Hạm đội Dự bị tại Portsmouth, rồi đến tháng 6 năm 1921 nó đảm nhiệm vai trò tàu huấn luyện tác xạ đi biển tại Portland. Vào ngày 12 tháng 4 năm 1922, nó được đưa vào danh sách loại bỏ nhằm tuân thủ các điều khoản giới hạn của Hiệp ước Hải quân Washington. Đến ngày 19 tháng 12 nó bị bán cho hãng tháo dỡ tàu Cox and Danks, và được tháo dỡ tại Upnor từ tháng 2 năm 1923.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Maritimequest HMS Orion Photo Gallery

Lớp thiết giáp hạm Orion
Thiết giáp hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: HMS Orion

text:
Bảy tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc từng được đặt cái tên HMS Orion, theo tên hình tượng Orion trong thần thoại Hy Lạp:

 HMS Orion (1787) là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm 1787 và tháo dỡ năm 1814
 HMS Orion (1854) là một tàu chiến tuyến hạng hai 80 khẩu pháo hạ thủy năm 1854 và tháo dỡ năm 1867
 HMS Orion (1879) là một tàu corvette bọc thép chế tạo cho Đế quốc Ottoman nhưng bị Hải quân Hoàng gia trưng dụng năm 1878 và hạ thủy năm 1879, được cải biến thành tàu kho chứa và đổi tên thành HMS Orontes năm 1909 rồi bị bán năm 1913
 HMS Orion dự định là một tàu tuần dương bọc thép được vạch kế hoạch năm 1904 nhưng chưa từng được chế tạo
 HMS Orion (1910) là một thiết giáp hạm lớp Orion hạ thủy năm 1910 và bị bán năm 1922.
 HMS Orion (85) là một tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Leander hạ thủy năm 1932 và bị bán năm 1949.
 HMS Orion (1940) là một tàu ngầm Pháp chiếm năm 1940, bị bỏ không cho đến năm 1943 rồi tháo dỡ

Ngoài ra:
 HMAS Orion là một tàu ngầm Oberon của Hải quân Hoàng gia Australia hạ thủy năm 1974 và ngừng hoạt động năm 1996.

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: HMS Monarch (1911)

text:
HMS Monarch là một thiết giáp hạm dreadnought lớp Orion được chế tạo cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó đã phục vụ cùng Hải đội Chiến trận 2 thuộc Hạm đội Grand trong chiến tranh, và đã chiến đấu trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5-1 tháng 6 năm 1916 không bị hư hại. Sau chiến tranh, do những giới hạn của Hiệp ước Hải quân Washington, Monarch được cho ngừng hoạt động năm 1921 để sử dụng như một tàu thí nghiệm và mục tiêu. Nó bị chiếc thiết giáp hạm Revenge đánh chìm vào năm 1925.

Thiết kế và chế tạo

Bối cảnh
Monarch và những chiếc chị em được đặt lườn vào lúc chính phủ Đảng Dân chủ Tự do Anh buộc phải thực hiện cam kết lúc tuyển cử sẽ cắt giảm mức độ chi tiêu vũ trang. Những thông tin sai lệch được Tùy viên Hải quân tại Đức cung cấp cho thấy họ đang chế tạo dreadnought với một tốc độ, nếu như không đối đầu, cũng sẽ xấp xỉ ngang bằng với lực lượng Anh. Vào lúc đó đang tồn tại một chính sách có tên "Tiêu chuẩn hai thế lực", đòi hỏi hạm đội chiến trận Anh phải luôn luôn mạnh hơn 10% so với lực lượng của hai cường quốc hải quân tiếp theo cộng lại. Theo như được báo cáo lên chính phủ Anh, kế hoạch của Đức được xem như rõ ràng phá vỡ chính sách này. Vì vậy Reginald McKenna, Bộ trưởng Hải quân Anh, đã thúc đẩy trình kế hoạch chế tạo lớp Orion sang Quốc hội Anh với sự ủng hộ của Thủ tướng Anh H.H. Asquith nhưng dưới sự phản đối của David Lloyd-George và Winston Churchill.

Được đặt hàng theo Ngân sách Hải quân 1909, Monarch được chế tạo với chi phí 1.888.736 Bảng Anh bởi hãng Armstrong Whitworth tại xưởng tàu Walker của họ ở Newcastle on the Tyne. Nó được đặt lườn vào ngày 1 tháng 4 năm 1910, hạ thủy vào ngày 30 tháng 3 năm 1911 và đưa ra hoạt động vào tháng 2 năm 1912.

Đặc tính chung
Lớp Orion là những thiết giáp hạm dreadnought đầu tiên của Anh, và cũng là đầu tiên trên thế giới ngoại trừ South Carolina và Michigan của Hải quân Hoa Kỳ, trang bị toàn bộ dàn pháo chính trên trục giữa con tàu. Thiết kế này được đưa ra trước khi có quyết định sau cùng về cỡ pháo. Người ta biết phía Đức sản xuất một số lượng lớn nòng pháo cỡ  và , trong khi kiểu pháo 12 inch/50 calibre đã đạt đến cuối chu kỳ phát triển, nên có nhu cầu phải tăng cỡ nòng pháo chính lên . Điều này đến lượt nó đưa đến sự gia tăng đáng kể kích thước con tàu so với những chiếc dreadnought trước đó, và trọng lượng choán nước tăng thêm khoảng .

Monarch có chiều dài chung ; nó có mạn thuyền rộng tối đa  và mớn nước . Trong lượng choán nước của nó là  ở tải trọng thông thường và lên đến  khi đầy tải nặng. Cột ăn-ten trước được bố trí ngay phía sau ống khói trước, giống như trường hợp của HMS Dreadnought và Colossus (nhưng không như các lớp Bellerophon và St. Vincent). Việc này khiến bệ điều khiển hỏa lực bên trên cột hầu như không sống được bởi khói và hơi nóng khi đi vào hướng gió. Lý do duy nhất cho sự sắp xếp này là thuận tiện để bố trí móc treo các chiếc xuồng của con tàu. Để giảm nhẹ phần nào sự bất tiện này, ống khói trước có đường kính nhỏ hơn và chỉ thoát hơi cho sáu nồi hơi, 12 nồi hơi còn lại được thoát qua ống khói sau. Chiều cao của cột ăn-ten chính được hạ thấp và lưới chống ngư lôi được tháo dỡ vào năm 1915; bệ điều khiển hỏa lực được mở rộng sau trận Jutland năm 1916 cũng như một bệ phóng máy bay được đặt trên nóc tháp pháo "B".

Hệ thống động lực
Monarch được vận hành bởi bốn turbine hơi nước Parsons dẫn động bốn trục chân vịt. Các trục chân vịt giữa được nối với các turbine áp lực cao trước và sau với một tầng hộp số phía trước để đi đường trường, sẽ ngắt ra khỏi turbine chính bởi một van nối tắt. Các trục chân vịt bên mạn được nối với các turbine áp lực thấp trước và sau; khi đi đường trường chúng được tắt bớt và con tàu chỉ thuần túy dựa vào các trục giữa. Hơi nước cho các turbine được cung cấp từ 18 nồi hơi Babcock and Wilcox, phân thành ba phòng nồi hơi với sáu nồi hơi mỗi phòng. Chúng chủ yếu đốt than, nhưng được phun thêm dầu để làm tăng nhanh áp suất hơi nước.

Công suất thiết kế là  cho phép con tàu đạt tốc độ tối đa . Bình thường con tàu mang theo  than, nhưng có thể chở tối đa  cộng với  dầu đốt; phạm vi hoạt động của nó là  ở tốc độ đường trường , hoặc  ở tốc độ .

Vũ khí
Dàn pháo chính bao gồm mười khẩu pháo BL /45 caliber Mark V đặt trên năm tháp pháo nòng đôi, tất cả đều trên trục giữa con tàu. Tháp pháo "A" bố trí trên sàn trước với góc bắn không giới hạn bên trên sàn tàu khoảng 300°. Tháp pháo "B" được đặt ngay sau tháp pháo "A" một sàn cao hơn; trên lý thuyết nó cũng có góc bắn tương đương, nhưng do việc Bộ Hải quân Anh khăng khăng giữ lại vòm quan sát trên các nóc tháp pháo, việc khai hỏa ngay bên trên tháp pháo "A" gây hiệu ứng áp lực nổ không chịu nổi cho những người bên trong, nên chỉ giới hạn trong góc bắn qua mạn tàu. Tháp pháo "Q", được đặt giữa ống khói sau và cấu trúc thượng tầng phía sau và một sàn thấp hơn tháp pháo "A", có góc bắn 120° qua cả hai bên mạn nhưng không thể bắn trực tiếp ra phía trước hay phía sau. Tháp pháo "X" được đặt ngang mức tháp pháo "A" trên sàn sau và bắn thượng tầng bên trên tháp pháo "Y"; nó có góc bắn lý thuyết và giới hạn tương tự như trường hợp tháp pháo "B" do cùng một lý do. Tháp pháo "Y" được đặt trên sàn sau ngang với tháp pháo "Q" với góc bắn không giới hạn ra phía sau trên 300°. Lượng đạn dược mang theo tối đa của con tàu là 100 quả đạn pháo cho mỗi khẩu pháo.

Kiểu pháo BL 13,5 inch Mark V dài trên , nòng pháo nặng hơn  và có tuổi thọ hơn 450 lượt bắn. Chúng bắn ra đạn pháo xuyên thép (CAP) nặng  với  thuốc nổ hoặc đạn pháo nổ mạnh (HE) nặng  với  thuốc nổ. Sử dụng liều thuốc phóng  cordite, chúng đạt tầm xa tối đa  ở góc nâng 20°. Ở khoảng cách  đạn pháo xuyên thép (CAP) có thể xuyên thủng vỏ giáp Krupp dày . Tháp pháo kiểu Mark V trang bị cho Monarch nặng khoảng .

Mười sáu khẩu pháo BL  Mk VII nạp bằng khóa nòng được trang bị cho dàn pháo hạng hai. Chúng được bố trí đối xứng với tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía trước có góc bắn ra phía trước và bên mạn, và tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía sau bắn ra bên mạn và phía sau; chúng bắn ra đạn pháo nặng  đến tầm xa tối đa  và có tốc độ bắn từ 6 đến 8 phát mỗi phút. Số khẩu pháo được giảm còn 13 khẩu trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và một khẩu 4 inch phòng không được trang bị trên sàn sau. Nó còn có bốn khẩu pháo chào 3-pounder gắn cao trên cấu trúc thượng tầng, cùng ba ống phóng ngư lôi  ngầm gồm một ống mỗi bên mạn và một phía đuôi. Lớp Orion sử dụng kiểu ngư lôi Whitehead Mark II có tầm xa tối đa  ở tốc độ  hoặc  ở tốc độ  và đầu đạn chứa  thuốc nổ TNT. Có tổng cộng 20 quả ngư lôi được mang theo.

Kiểm soát hỏa lực
Hệ thống kiểm soát hỏa lực của con tàu bao gồm một máy đo tầm xa  đặt trên nóc kiểm soát hỏa lực. Thông tin về tầm xa và phương hướng của mục tiêu được chuyển đến Bảng điều khiển hỏa lực Dreyer, một máy tính cơ khí sơ khai do Frederic Charles Dreyer sáng chế và phát triển; nó tính toán đối chiếu hướng và tốc độ gió, hướng và tốc độ của con tàu, hướng và tốc độ của mục tiêu, nhiệt độ và độ hao mòn của nòng pháo cùng những hiệu chỉnh cho hiệu ứng Coriolis. Kết quả tính toán góc xoay và góc nâng các khẩu pháo được truyền bằng điện trở lại tháp pháo, nơi các pháo thủ làm theo chỉ thị được hướng dẫn. Khi đạn pháo nạp xong, nút chuyển trên khóa nòng đóng lại làm bật sáng đèn chỉ thị trên tháp chỉ huy; các khẩu pháo được sĩ quan hỏa lực khai hỏa bằng điện.

Vỏ giáp
Vào lúc thiết kế lớp Orion, cỡ nòng pháo lớn nhất trang bị cho thiết giáp hạm của mọi nước khác là . Tuy nhiên, người ta tin rằng trong xu hướng tiếp tục tăng thêm kích thước của các lớp tàu chiến, cỡ nòng pháo chắc chắn sẽ tăng lên. Vì thế Monarch và các tàu chị em được trang bị vỏ giáp mạnh và rộng rãi hơn so với những chiếc dreadnought Anh trước đó. Đai giáp ở mực nước dày , kéo dài từ ngang giữa bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y"; mép dưới của đai giáp mở rộng  bên dưới mực nước ở tải trọng thông thường. Bên trên đai giáp này là một đai giáp trên dày  có cùng chiều dài và mở rộng lên phía trên nhiều hơn so với những chiếc dreadnought trước đó; mép trên của nó ngang với sàn giữa, cung cấp một chiều cao toàn bộ của đai giáp là . Phía trước bệ tháp pháo "A", đai giáp kéo dài một khoảng ngắn dày  vuốt mỏng còn ; và phần sau đuôi của đai giáp tiếp tục một khoảng ngắn dày . Mũi và đuôi con tàu không được bọc giáp.

Một đai giáp chống ngư lôi chạy dài từ bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y", mở rộng từ sàn dưới đến đáy tàu; nó có độ dày thay đổi  và được dự định ngăn ngừa ngư lôi hay thủy lôi có thể kích nổ hầm đạn. Một vách ngăn bọc thép dày  bố trí ở phần cuối của đai giáp chung quanh bệ tháp pháo "Y", và thêm một vách ngăn khác ở giữa nó và đuôi tàu dày ; cả hai mở rộng từ sàn dưới đến sàn trên. Vách ngăn phía trước kéo dài từ mép trước của đai giáp cả hai bên mạn đến mặt bệ tháp pháo "A" dày  giữa sàn trước và sàn chính, và  giữa sàn chính và sàn dưới. Một vách ngăn khác dày  được bố trí giữa nó và mũi tàu, khoảng một-phần-ba khoảng cách từ mũi đến bệ tháp pháo phía trước.

Có bốn lớp sàn tàu bọc thép. Sàn trên và sàn chính dày , sàn giữa dày  trong khi sàn dưới dày  vuốt mỏng còn 1 inch phía trước và  vuốt mỏng còn  phía sau. Chỗ dày nhất được bố trí bên trên hầm đạn và động cơ. Mặt trước của các tháp pháo dày , đai của bệ tháp pháo dày . Chỗ dày nhất của bệ tháp pháo là , nhưng vuốt mỏng còn  nơi các cấu trúc hoặc sàn tàu tiếp giáp đã cung cấp một mức độ bảo vệ nào đó. Tháp chỉ huy được bảo vệ bởi vỏ giáp dày .

Lịch sử hoạt động
Khi được đưa ra hoạt động vào tháng 2 năm 1912, Monarch là chiếc thứ hai trong lớp Orion được hoàn tất, tiếp nối bởi Thunderer vào tháng 6 và Conqueror vào tháng 11 cùng năm đó; tất cả cùng với Orion hình thành nên Đội 2 của Hải đội Chiến trận 2. Hoạt động trước chiến tranh của chúng tiêu biểu cho mọi tàu chiến chủ lực của hạm đội Anh vào lúc đó, bao gồm các cuộc cơ động hạm đội và thực hành chiến trận.

Ngay đầu Chiến tranh Thế giới thứ nhất, Monarch bị tàu ngầm Đức tấn công bất thành vào ngày 8 tháng 8 năm 1914 ngoài khơi eo biển đảo Fair. Chiếc U15, một tàu ngầm chạy xăng đời đầu, tiến hành chuyến tuần tra đầu tiên cũng là cuối cùng của nó; sau đó U15 bị tàu tuần dương Birmingham phát hiện khi nó đang nổi trên mặt biển. Sau khi Birmingham nổ súng nó lặn xuống rồi bị chiếc tàu tuần dương húc chìm với tổn thất nhân mạng toàn bộ 25 thành viên thủy thủ đoàn. Vào ngày 27 tháng 12 năm 1914, Monarch gặp tai nạn húc phải tàu chị em Conqueror, làm hư hại đáng kể mũi tàu. Nó được sửa chữa tạm thời tại Scapa Flow trước khi được chuyển đến Devonport để sửa chữa đầy đủ. Nó gia nhập trở lại hải đội vào ngày 20 tháng 1 năm 1915. Conqueror cũng bị hư hại đáng kể trong tai nạn này.

Trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5 năm 1916, cả bốn chiếc trong lớp Orion đều hiện diện dưới sự chỉ huy của Chuẩn đô đốc Arthur Leveson, đặt cờ hiệu của mình trên chiếc Orion; chỉ huy của Monarch là Hạm trưởng Đại tá Hải quân G.H. Borret. Monarch tham chiến lúc 18 giờ 33 phút khi nó trông thấy năm thiết giáp hạm Đức gồm ba chiếc lớp König và hai chiếc lớp Kaiser. Nó khai hỏa vào chiếc lớp König dẫn đầu, nhưng chỉ bắn được hai loạt đạn pháo xuyên thép trước khi đối thủ lẫn khuất trong làn khói và sương mù; sau đó nó bắn thêm một loạt đạn pháo chiếc lớp Kaiser dẫn đầu. Mặc dù nó khai nhận chỉ bắn vây quanh chiếc lớp König dẫn đầu, thực ra một quả đạn pháo 13,5 inch của nó đã bắn trúng tháp pháo ụ 5,9 inch bên mạn trái của chiếc König. Đến 19 giờ 14 phút, Monarch nhìn thấy tàu chiến-tuần dương Lützow và đã bắn năm loạt đạn pháo xuyên thép ở khoảng cách  trước khi mục tiêu lẫn khuất trong khói và sương mù. Lützow bị bắn trúng năm phát vào lúc này, và chỉ có thể từ Orion hoặc Monarch, nó lâm vào hoàn cảnh rất khó khăn và chỉ có thể tránh bị thiệt hại thêm nhờ ẩn náu sau làn khói do các tàu khu trục hộ tống thả và rút lui về phía Nam.

Trong suốt trận chiến Monarch đã bắn tổng cộng 53 quả đạn pháo xuyên thép 13,5 inch, và giống như các tàu chị em, nó không sử dụng đến dàn pháo hạng hai và cũng không bị thiệt hại gì. Sau trận này Hạm đội Biển khơi Đức rất ít khi xuất hiện tại Bắc Hải nên nó chỉ hoạt động thuần túy trong nhiệm vụ tuần tra và càn quét.

Sau chiến tranh, do những giới hạn của Hiệp ước Hải quân Washington, Monarch được cho ngừng hoạt động năm 1921 để sử dụng như một tàu thí nghiệm và mục tiêu. Vào ngày 14 tháng 6 năm 1924, nó được giao vai trò sau cùng khi được cho ngừng hoạt động và tháo dỡ mọi thứ có giá trị tại xưởng tàu Portsmouth. Sau đó nó được tàu kéo của xưởng tàu kéo ra biển khơi, và vào ngày 21 tháng 1 năm 1925 nó là mục tiêu của nhiều đợt không kích bởi máy bay ném bom và bị đánh trúng nhiều phát. Tiếp theo sau là các cuộc thực tập tác xạ pháo 6 inch của các tàu tuần dương hạng nhẹ lớp C: Carysfort, Caledon, Curacoa và Calliope cũng như pháo 4 inch của chiếc tàu khu trục lớp V và W Vectis. Sau cùng là đợt thực tập của các tàu chiến-tuần dương Hood và Repulse cùng năm thiết giáp hạm lớp Revenge: Revenge, Royal Oak, Royal Sovereign, Ramillies và Resolution với các khẩu pháo hạng nặng 15 inch của chúng. Không rõ số phát đạn bắn trúng, nhưng sau 9 giờ bị bắn phá, cuối cùng nó chìm lúc 22 giờ 00 sau cú bắn trúng sau cùng từ Revenge, ở vị trí khoảng  phía Nam đảo Scilly.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Lớp thiết giáp hạm Orion
Thiết giáp hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: HMS Monarch

text:
Năm tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc từng được đặt cái tên HMS Monarch:

 HMS Monarch (1747) là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo nguyên là chiếc Monarque của Pháp bị chiếm năm 1747 trong trận chiến mũi Finisterre thứ hai và bị bán năm 1760
 HMS Monarch (1765) là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm 1765 và tháo dỡ năm 1813
 HMS Monarch (1832) là một tàu chiến tuyến hạng hai 84 khẩu pháo hạ thủy năm 1832 và tháo dỡ năm 1866
 HMS Monarch (1868) là một tàu bọc sắt hạ thủy năm 1868 và bị bán năm 1905
 HMS Monarch (1911) là một thiết giáp hạm dreadnought lớp Orion hạ thủy năm 1911 và bị đánh đắm như một mục tiêu năm 1925

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh
Tên gọi tàu thủy Hải quân Hoàng gia Anh


title: Nam Tề Hòa Đế

text:
Nam Tề Hòa Đế (chữ Hán: 南齊和帝; 488–502), tên húy là Tiêu Bảo Dung (), tên tự Trí Chiêu (智昭), là hoàng đế cuối cùng của triều Nam Tề trong lịch sử Trung Quốc. Ông được các tướng Tiêu Dĩnh Trụ (蕭穎冑) và Tiêu Diễn đưa lên ngai vàng vào năm 501 để làm đối trọng với người anh cả là Tiêu Bảo Quyển hung bạo và độc đoán. Năm 502, khi Tiêu Bảo Quyển bị đánh bại và bị giết, Tiêu Diễn đã đoạt ngôi của nhà Tề, chấm dứt triều Nam Tề và mở đầu triều Lương. Ngay sau đó, cựu hoàng mới 14 tuổi bị Tiêu Diễn đưa đến cái chết.

Thân thế
Tiêu Bảo Dung sinh năm 488, khi đó cha Tiêu Loan đang là Tây Xương hầu và là một quan chức cấp trung-cao dưới sự trị vì của Vũ Đế (em họ của Tiêu Loan). Mẹ của ông là chính thất của Tiêu Loan-Lưu Huệ Đoan (劉惠端), bà qua đời vào năm sau (489). Sau đó, Tiêu Loan đoạt lấy quyền lực và sát hại Tiêu Chiêu Nghiệp (cháu nội của Vũ Đế) trong một cuộc chính biến vào năm 494, và năm sau lại đoạt ngôi của Tiêu Chiêu Văn (em trai Tiêu Chiêu Nghiệp), trở thành Minh Đế. Khi đó, Tiêu Bảo Dung được phong làm Tùy quận vương. Năm 499 (sau khi Minh Đế qua đời vào năm 498), huynh trưởng Tiêu Bảo Quyển của Tiêu Bảo Dung, tức người kế vị, đã cải phong tước hiệu của ông thành Nam Khang vương. Một thời điểm nào đó từ 494 đến 499, Tiêu Bảo Dung đã kết hôn với Vương Thuấn Hoa, cháu nội của thừa tướng thời Nam Tề sơ là Vương Kiệm. Cũng trong năm 499, Tiêu Bảo Quyển đã ban cho Tiêu Bảo Dung chức thứ sử một châu quan trọng là Kinh Châu (荊州, nay là trung bộ và tây bộ Hồ Bắc), song quyền lực trên thực tế lại nằm trong tay các quan tham mưu, đặc biệt là Tiêu Dĩnh Trụ.

Nổi loạn chống lại Tiêu Bảo Quyển
Tiêu Bảo Quyển là một vị vua độc đoán và bạo lực, thường xuyên xử tử các quan lại cấp cao vì cho rằng họ là mối đe dọa đối với quyền lực của ông ta. Vào mùa đông năm 500, ông ta xử tử thừa tướng Tiêu Ý (蕭懿), vì thế em trai của Tiêu Ý là Tiêu Diễn-thứ sử Ung Châu (雍州, nay là tây bắc bộ Hồ Bắc) đã tuyên bố nổi loạn từ trị sở Tương Dương (襄陽, nay thuộc Tương Dương, Hồ Bắc). Đáp lại, Tiêu Bảo Quyển cử tướng Lưu Sơn Dương (劉山陽) đến Kinh Châu, lệnh cho tướng này đến gặp Tiêu Dĩnh Trụ và sau đó tiến đánh Tương Dương. Tuy nhiên, Tiêu Diễn đã thuyết phục Tiêu Dĩnh Trụ rằng Lưu nhận được lệnh đánh cả Kinh Châu lẫn Ung Châu. Tiêu Dĩnh Trụ sau đó đã khiến Lưu Sơn Dương tin tưởng bằng cách xử tử sứ giả của Tiêu Diễn là Vương Thiên Hổ (王天虎), song lại đột nhiên sát hại Lưu và đoạt được đội quân của ông ta. Sau đó, Tiêu Dĩnh Trụ tuyên bố nổi dậy và ủng hộ Tiêu Bảo Dung làm lãnh đạo (trên danh nghĩa). Tiêu Dĩnh Trụ và Tiêu Bảo Dung vẫn ở tại Giang Lăng (江陵, nay thuộc Kinh Châu, Hồ Bắc), đô phủ của Kinh Châu và khi đó trở thành kinh đô lâm thời, còn Tiêu Diễn tiến về phía đông để giao chiến với quân của Tiêu Bảo Quyển. Đến mùa xuân năm 501, Tiêu Bảo Dung xưng đế (tức Hòa Đế), song quyền lực thực tế nằm trong tay Tiêu Dĩnh Trụ.

Chiến dịch tiến về phía đông của Tiêu Diễn ban đầu bế tắc tại Dĩnh Thành (郢城, nay thuộc Vũ Hán, Hồ Bắc), song đến mùa thu năm 501 Diễn đã chiếm được thành và tiếp tục tiến về phía đông. Tiêu Diễn nhanh chóng tiến quân đến kinh thành Kiến Khang và bao vây kinh thành. (Trong lúc bao vây Kiến Khang, Tiêu Dĩnh Trụ đã mắc bệnh rồi qua đời; từ lúc đó, Hòa Đế do Hạ Hầu Tường (夏侯詳) và Tiêu Đảm (蕭憺) kiểm soát, cả hai người này đều ủng hộ Tiêu Diễn. Quân của Tiêu Bảo Quyển do các tướng Vương Trân Quốc (王珍國) và Trương Tắc (張稷) chỉ huy ban đầu đã có thể thủ thành. Tuy nhiên, sau đó các thuộc hạ của Tiêu Bảo Quyến lại bẩm báo rằng họ tin việc Kiến Khang vẫn còn bị bao vây là do hai tướng Vương và Trân đã không tận lực chiến đấu, hai tướng trở nên sợ hãi nên đã ám sát Tiêu Bảo Quyển rồi đầu hàng.

Sau khi đánh bại Tiêu Bảo Quyển
Sau khi chiến thắng Tiêu Bảo Quyển, Tiêu Diễn đã để mẹ của Tiêu Chiêu Nghiệp-Thái hậu Vương Bảo Minh làm người nhiếp chính trên danh nghĩa tại Kiến Khang và nắm quyền trên thực tế nhân danh bà. Tiêu Diễn đã buộc bà phải ban cho ông ta các tước hiệu dần cao hơn, bao gồm cả tước Lương Công và Lương vương, và ban cho ông ta cửu tích. Các anh em của Tiêu Bảo Dung dần dần đều bị sát hại, ngoại trừ Tấn An quận vương Tiêu Bảo Nghĩa (蕭寶義) do người này bị tàn tật, và Bà Dương vương Tiêu Bảo Dân do người này đã chạy trốn sang Bắc Ngụy. Đến cuối mùa xuân năm 502, Tiêu Đảm mới đưa Hòa Đế tiến về phía đông để đến kinh thành, song trước khi ông đến nơi, Tiêu Diễn đã buộc Hòa Đế ban chiếu chỉ nhường ngôi lại cho ông ta, chấm dứt triều Nam Tề và mở ra triều Lương. Chiếu chỉ được Vương Thái hậu xác nhận.

Tiêu Diễn (tức Lương Vũ Đế) ban đầu phong Tiêu Bảo Dung là Ba Lăng vương, ra lệnh để một phủ ở Cô Thục (姑孰, nay thuộc Mã An Sơn, An Huy) cho Tiêu Bảo Dung. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau đó, theo lời khuyên của Thẩm Ước rằng Tiêu Bảo Dung sẽ là một mối đe dọa trong tương lại, Tiêu Diễn đã cử người đến buộc Tiêu Bảo Dung phải tự sát bằng rượu độc. Tiêu Bảo Dung từ chối tự sát, song tỏ ý rằng ông sẵn sàng để bị giết, và uống rượu cho say. Người do Tiêu Diễn cử đến là Trịnh Bá Cầm (鄭伯禽) sau đó đã giết chết ông. Ông được an táng theo nghi lễ hoàng đế.

Hậu phi
Hoàng hậu Vương Thuấn Hoa (王蕣華)

Tham khảo

 Nam Tề thư, quyển 8.
 Nam sử, quyển 5.
 Tư trị thông giám, các quyển 139, 140, 141, 142, 143, 144.
 ''Lương thư, quyển 1.

|-

Vua nhà Nam Tề
Sinh năm 488
Mất năm 502
Người từ Lục An


title: HMS Conqueror

text:
Mười tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc từng được đặt cái tên HMS Conqueror (Kẻ chinh phục):

 HMS Conqueror (1745) là một tàu chiến 8 khẩu pháo do chiếc Lowestoffe chiếm của Pháp năm 1745 và bị bán năm 1748.
 HMS Conqueror (1758) là một tàu chiến tuyến hạng ba 68 khẩu pháo hạ thủy năm 1758 và bị đắm năm 1760
 HMS Conqueror (1773) là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm 1773 và bị tháo dỡ năm 1794
 HMS Conqueror (1801) là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm 1801 và bị tháo dỡ năm 1822
 HMS Conqueror (1855) là một tàu chiến tuyến chạy chân vịt hạng nhất 101 khẩu pháo hạ thủy năm 1855 và bị đắm năm 1861.
 HMS Conqueror (1833) là một tàu chiến tuyến hạng nhất 120 khẩu pháo lớp Caledonia được hạ thủy năm 1833 như là chiếc HMS Waterloo, được tái trang bị lại với 89 khẩu pháo và chuyển sang động cơ hơi nước năm 1859, đổi tên thành Conqueror năm 1862, đổi tên thành Warspite năm 1877 và phục vụ như một tàu huấn luyện cho đến khi bị cháy năm 1918
 HMS Conqueror (1881) là chiếc dẫn đầu của lớp thiết giáp hạm tiền-dreadnought mang tên nó hạ thủy năm 1881 và bị bán năm 1907
 HMS Conqueror (1911) là một thiết giáp hạm dreadnought lớp Orion hạ thủy năm 1911 và bị bán năm 1922
 HMS Conqueror dự định là một thiết giáp hạm Lion Lion được đặt lườn năm 1939 nhưng việc chế tạo bị ngừng lại cùng năm đó và sau cùng bị hủy bỏ năm 1945
 HMS Conqueror (S48) là một tàu ngầm chạy năng lượng nguyên tử lớp Churchill hạ thủy năm 1969, là chiếc tàu ngầm nguyên tử duy nhất từng đánh chìm một tàu đối phương và đã ngừng hoạt động năm 1990

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: HMS Conqueror (1911)

text:
HMS Conqueror là một thiết giáp hạm dreadnought lớp Orion được chế tạo cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó đã phục vụ cùng Hải đội Chiến trận 2 thuộc Hạm đội Grand trong chiến tranh, và đã chiến đấu trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5-1 tháng 6 năm 1916 không bị hư hại. Sau chiến tranh, do những giới hạn của Hiệp ước Hải quân Washington, Conqueror được cho ngừng hoạt động năm 1921 và bị tháo dỡ.

Thiết kế và chế tạo

Bối cảnh
Conqueror và những chiếc chị em được đặt lườn vào lúc chính phủ Đảng Dân chủ Tự do Anh buộc phải thực hiện cam kết lúc tuyển cử sẽ cắt giảm mức độ chi tiêu vũ trang. Những thông tin sai lệch được Tùy viên Hải quân tại Đức cung cấp cho thấy họ đang chế tạo dreadnought với một tốc độ, nếu như không đối đầu, cũng sẽ xấp xỉ ngang bằng với lực lượng Anh. Vào lúc đó đang tồn tại một chính sách có tên "Tiêu chuẩn hai thế lực", đòi hỏi hạm đội chiến trận Anh phải luôn luôn mạnh hơn 10% so với lực lượng của hai cường quốc hải quân tiếp theo cộng lại. Theo như được báo cáo lên chính phủ Anh, kế hoạch của Đức được xem như rõ ràng phá vỡ chính sách này. Vì vậy Reginald McKenna, Bộ trưởng Hải quân Anh, đã thúc đẩy trình kế hoạch chế tạo lớp Orion sang Quốc hội Anh với sự ủng hộ của Thủ tướng Anh H.H. Asquith, nhưng dưới sự phản đối của David Lloyd-George và Winston Churchill.

Được đặt hàng theo Ngân sách Hải quân 1909, Conqueror được hãng William Beardmore and Company chế tạo tại xưởng tàu Dalmuir ở Clydebank với chi phí 1.891.164 Bảng Anh. Nó được đặt lườn vào ngày 5 tháng 4 năm 1910, hạ thủy vào ngày 1 tháng 5 năm 1911 và đưa ra hoạt động vào tháng 11 năm 1912.

Đặc tính chung
Lớp Orion là những thiết giáp hạm dreadnought đầu tiên của Anh, và cũng là đầu tiên trên thế giới ngoại trừ South Carolina và Michigan của Hải quân Hoa Kỳ, trang bị toàn bộ dàn pháo chính trên trục giữa con tàu. Thiết kế này được đưa ra trước khi có quyết định sau cùng về cỡ pháo. Người ta biết phía Đức sản xuất một số lượng lớn nòng pháo cỡ  và , trong khi kiểu pháo 12 inch/50 calibre đã đạt đến cuối chu kỳ phát triển, nên có nhu cầu phải tăng cỡ nòng pháo chính lên . Điều này đến lượt nó đưa đến sự gia tăng đáng kể kích thước con tàu so với những chiếc dreadnought trước đó, và trọng lượng choán nước tăng thêm khoảng .

Conqueror có chiều dài chung ; nó có mạn thuyền rộng tối đa  và mớn nước . Trong lượng choán nước của nó là  ở tải trọng thông thường và lên đến  khi đầy tải nặng. Cột ăn-ten trước được bố trí ngay phía sau ống khói trước, giống như trường hợp của HMS Dreadnought và Colossus (nhưng không như các lớp Bellerophon và St. Vincent). Việc này khiến bệ điều khiển hỏa lực bên trên cột hầu như không sống được bởi khói và hơi nóng khi đi vào hướng gió. Lý do duy nhất cho sự sắp xếp này là thuận tiện để bố trí móc treo các chiếc xuồng của con tàu. Để giảm nhẹ phần nào sự bất tiện này, ống khói trước có đường kính nhỏ hơn và chỉ thoát hơi cho sáu nồi hơi, 12 nồi hơi còn lại được thoát qua ống khói sau. Chiều cao của cột ăn-ten chính được hạ thấp và lưới chống ngư lôi được tháo dỡ vào năm 1915; bệ điều khiển hỏa lực được mở rộng sau trận Jutland năm 1916 cũng như một bệ phóng máy bay được đặt trên nóc tháp pháo "B".

Hệ thống động lực
Conqueror được vận hành bởi bốn turbine hơi nước Parsons dẫn động bốn trục chân vịt. Các trục chân vịt giữa được nối với các turbine áp lực cao trước và sau với một tầng hộp số phía trước để đi đường trường, sẽ ngắt ra khỏi turbine chính bởi một van nối tắt. Các trục chân vịt bên mạn được nối với các turbine áp lực thấp trước và sau; khi đi đường trường chúng được tắt bớt và con tàu chỉ thuần túy dựa vào các trục giữa. Hơi nước cho các turbine được cung cấp từ 18 nồi hơi Babcock and Wilcox, phân thành ba phòng nồi hơi với sáu nồi hơi mỗi phòng. Chúng chủ yếu đốt than, nhưng được phun thêm dầu để làm tăng nhanh áp suất hơi nước.

Công suất thiết kế là  cho phép con tàu đạt tốc độ tối đa . Bình thường con tàu mang theo  than, nhưng có thể chở tối đa  cộng với  dầu đốt; phạm vi hoạt động của nó là  ở tốc độ đường trường , hoặc  ở tốc độ . Khi chạy thử máy Conqueror đạt đến công suất tối đa  và tốc độ tối đa .

Vũ khí
Dàn pháo chính bao gồm mười khẩu pháo BL /45 caliber Mark V đặt trên năm tháp pháo nòng đôi, tất cả đều trên trục giữa con tàu. Tháp pháo "A" bố trí trên sàn trước với góc bắn không giới hạn bên trên sàn tàu khoảng 300°. Tháp pháo "B" được đặt ngay sau tháp pháo "A" một sàn cao hơn; trên lý thuyết nó cũng có góc bắn tương đương, nhưng do việc Bộ Hải quân Anh khăng khăng giữ lại vòm quan sát trên các nóc tháp pháo, việc khai hỏa ngay bên trên tháp pháo "A" gây hiệu ứng áp lực nổ không chịu nổi cho những người bên trong, nên chỉ giới hạn trong góc bắn qua mạn tàu. Tháp pháo "Q", được đặt giữa ống khói sau và cấu trúc thượng tầng phía sau và một sàn thấp hơn tháp pháo "A", có góc bắn 120° qua cả hai bên mạn nhưng không thể bắn trực tiếp ra phía trước hay phía sau. Tháp pháo "X" được đặt ngang mức tháp pháo "A" trên sàn sau và bắn thượng tầng bên trên tháp pháo "Y"; nó có góc bắn lý thuyết và giới hạn tương tự như trường hợp tháp pháo "B" do cùng một lý do. Tháp pháo "Y" được đặt trên sàn sau ngang với tháp pháo "Q" với góc bắn không giới hạn ra phía sau trên 300°. Lượng đạn dược mang theo tối đa của con tàu là 100 quả đạn pháo cho mỗi khẩu pháo.

Kiểu pháo BL 13,5 inch Mark V dài trên , nòng pháo nặng hơn  và có tuổi thọ hơn 450 lượt bắn. Chúng bắn ra đạn pháo xuyên thép (CAP) nặng  với  thuốc nổ hoặc đạn pháo nổ mạnh (HE) nặng  với  thuốc nổ. Sử dụng liều thuốc phóng  cordite, chúng đạt tầm xa tối đa  ở góc nâng 20°. Ở khoảng cách  đạn pháo xuyên thép (CAP) có thể xuyên thủng vỏ giáp Krupp dày . Tháp pháo kiểu Mark V trang bị cho Conqueror nặng khoảng .

Mười sáu khẩu pháo BL  Mk VII nạp bằng khóa nòng được trang bị cho dàn pháo hạng hai. Chúng được bố trí đối xứng với tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía trước có góc bắn ra phía trước và bên mạn, và tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía sau bắn ra bên mạn và phía sau; chúng bắn ra đạn pháo nặng  đến tầm xa tối đa  và có tốc độ bắn từ 6 đến 8 phát mỗi phút. Số khẩu pháo được giảm còn 13 khẩu trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và một khẩu 4 inch phòng không được trang bị trên sàn sau. Nó còn có bốn khẩu pháo chào 3-pounder gắn cao trên cấu trúc thượng tầng, cùng ba ống phóng ngư lôi  ngầm gồm một ống mỗi bên mạn và một phía đuôi. Lớp Orion sử dụng kiểu ngư lôi Whitehead Mark II có tầm xa tối đa  ở tốc độ  hoặc  ở tốc độ  và đầu đạn chứa  thuốc nổ TNT. Có tổng cộng 20 quả ngư lôi được mang theo.

Kiểm soát hỏa lực
Hệ thống kiểm soát hỏa lực của con tàu bao gồm một máy đo tầm xa  đặt trên nóc kiểm soát hỏa lực. Thông tin về tầm xa và phương hướng của mục tiêu được chuyển đến Bảng điều khiển hỏa lực Dreyer, một máy tính cơ khí sơ khai do Frederic Charles Dreyer sáng chế và phát triển; nó tính toán đối chiếu hướng và tốc độ gió, hướng và tốc độ của con tàu, hướng và tốc độ của mục tiêu, nhiệt độ và độ hao mòn của nòng pháo cùng những hiệu chỉnh cho hiệu ứng Coriolis. Kết quả tính toán góc xoay và góc nâng các khẩu pháo được truyền bằng điện trở lại tháp pháo, nơi các pháo thủ làm theo chỉ thị được hướng dẫn. Khi đạn pháo nạp xong, nút chuyển trên khóa nòng đóng lại làm bật sáng đèn chỉ thị trên tháp chỉ huy; các khẩu pháo được sĩ quan hỏa lực khai hỏa bằng điện.

Vỏ giáp
Vào lúc thiết kế lớp Orion, cỡ nòng pháo lớn nhất trang bị cho thiết giáp hạm của mọi nước khác là . Tuy nhiên, người ta tin rằng trong xu hướng tiếp tục tăng thêm kích thước của các lớp tàu chiến, cỡ nòng pháo chắc chắn sẽ tăng lên. Vì thế Conqueror và các tàu chị em được trang bị vỏ giáp mạnh và rộng rãi hơn so với những chiếc dreadnought Anh trước đó. Đai giáp ở mực nước dày , kéo dài từ ngang giữa bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y"; mép dưới của đai giáp mở rộng  bên dưới mực nước ở tải trọng thông thường. Bên trên đai giáp này là một đai giáp trên dày  có cùng chiều dài và mở rộng lên phía trên nhiều hơn so với những chiếc dreadnought trước đó; mép trên của nó ngang với sàn giữa, cung cấp một chiều cao toàn bộ của đai giáp là . Phía trước bệ tháp pháo "A", đai giáp kéo dài một khoảng ngắn dày  vuốt mỏng còn ; và phần sau đuôi của đai giáp tiếp tục một khoảng ngắn dày . Mũi và đuôi con tàu không được bọc giáp.

Một đai giáp chống ngư lôi chạy dài từ bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y", mở rộng từ sàn dưới đến đáy tàu; nó có độ dày thay đổi  và được dự định ngăn ngừa ngư lôi hay thủy lôi có thể kích nổ hầm đạn. Một vách ngăn bọc thép dày  bố trí ở phần cuối của đai giáp chung quanh bệ tháp pháo "Y", và thêm một vách ngăn khác ở giữa nó và đuôi tàu dày ; cả hai mở rộng từ sàn dưới đến sàn trên. Vách ngăn phía trước kéo dài từ mép trước của đai giáp cả hai bên mạn đến mặt bệ tháp pháo "A" dày  giữa sàn trước và sàn chính, và  giữa sàn chính và sàn dưới. Một vách ngăn khác dày  được bố trí giữa nó và mũi tàu, khoảng một-phần-ba khoảng cách từ mũi đến bệ tháp pháo phía trước.

Có bốn lớp sàn tàu bọc thép. Sàn trên và sàn chính dày , sàn giữa dày  trong khi sàn dưới dày  vuốt mỏng còn 1 inch phía trước và  vuốt mỏng còn  phía sau. Chỗ dày nhất được bố trí bên trên hầm đạn và động cơ. Mặt trước của các tháp pháo dày , đai của bệ tháp pháo dày . Chỗ dày nhất của bệ tháp pháo là , nhưng vuốt mỏng còn  nơi các cấu trúc hoặc sàn tàu tiếp giáp đã cung cấp một mức độ bảo vệ nào đó. Tháp chỉ huy được bảo vệ bởi vỏ giáp dày .

Lịch sử hoạt động
Conqueror được đưa ra hoạt động vào tháng 11 năm 1912 và là chiếc cuối cùng trong số bốn chiếc trong lớp Orion được hoàn tất, sau các chiếc Orion, Monarch và Thunderer; tất cả hình thành nên Đội 2 của Hải đội Chiến trận 2. Đơn vị này gia nhập Hạm đội Nhà vào năm 1914; và vào ngày 27 tháng 12 năm 1914 nó bị con tàu chị em Monarch húc phải, gây hư hại đáng kể cho cả hai con tàu. Conqueror được sửa chữa tạm thời tại Scapa Flow và Invergordon trước khi được sửa chữa hoàn toàn tại Devonport. Nó gia nhập trở lại hạm đội vào tháng 3 năm 1915.

Trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5 năm 1916, cả bốn chiếc trong lớp Orion đều hiện diện dưới sự chỉ huy của Chuẩn đô đốc Arthur Leveson, đặt cờ hiệu của mình trên chiếc Orion; chỉ huy của Conqueror là Hạm trưởng Đại tá Hải quân O. Backhouse. Người ta cho rằng Conqueror đã gặp trục trặc động cơ trong trận chiến và không thể duy trì tốc độ , vì một tín hiệu của Đô đốc John Jellicoe lúc 17 giờ 17 phút chỉ thị cho Thunderer sẵn sàng thay vị trí nếu Conqueror không giữ được tốc độ. Conqueror tham chiến lúc 18 giờ 31 phút khi nó trông thấy một thiết giáp hạm Đức thuộc lớp König ở khoảng cách  và đã bắn ba loạt đạn pháo 13,5 inch; không phát nào trúng đích và mục tiêu nhanh chóng biến mất trong làn khói và sương mù. Vài phút sau chiếc tàu tuần dương Wiesbaden bị đánh hỏng xuất hiện, nó đã bị tàu chiến-tuần dương Invincible đánh bất động, và giờ đây bị một số lớn thiết giáp hạm Anh nả pháo. Đến 19 giờ 12 phút, Conqueror đụng độ với các tàu khu trục thuộc các chi hạm đội 3, 6 và 9 của Đức đang tung ra đợt tấn công bằng ngư lôi nhằm thu hút Hạm đội Grand để Hạm đội Biển khơi Đức thoát về phía Nam, đồng thời cũng nhằm cứu những người sống sót của Wiesbaden. Conqueror đối đầu với chúng bằng đạn pháo 13,5 inch nhưng không trúng phát nào.

Trong suốt trận chiến Conqueror đã bắn tổng cộng 57 quả đạn pháo 13,5 inch, gồm 16 quả đạn xuyên thép và 41 quả đạn nổ mạnh; nó không chịu bất kỳ thiệt hại hay thương vong nào. Sau trận này Hạm đội Biển khơi Đức rất ít khi xuất hiện tại Bắc Hải nên nó chỉ hoạt động thuần túy trong nhiệm vụ tuần tra và càn quét. Sau chiến tranh, do những giới hạn của Hiệp ước Hải quân Washington, Conqueror được cho ngừng hoạt động vào năm 1921 và bị bán để tháo dỡ vào năm 1922.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Lớp thiết giáp hạm Orion
Thiết giáp hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I