title: Cắt hỏa mai

text:
Cắt hỏa mai hay bồ cắt (danh pháp hai phần: Accipiter nisus) là một loài chim trong họ Ưng. Loài này tìm thấy trên khắp các khu vực ôn đới và cận nhiệt đới của Cựu Thế giới, trong khi các thành viên ở khu vực phía bắc của phạm vi phân bố di cư xuống phía nam trong mùa đông, nhóm ở phía Nam là nhóm định cư hoặc sống phân tán.

Mô Tả
Cắt hỏa mai là một loài chim săn mồi nhỏ, với cánh rộng và đuôi dài. Chim mái có thể lớn hơn đến 25% so với chim trống và cân nặng tới hai lần.

Chim trống trưởng thành có chiều dài 29–34 cm, với sải cánh 59–64 cm và trọng lượng 110-196 g; chim mái lớn hơn nhiều với chiều dài khoảng 35–41 cm, sải cánh 67–80 cm, và trọng lượng 185-342 g. Chim trống có lông màu xám xanh, còn chim mái có lông màu nâu sẫm hoặc nâu xám. Phần dưới của cả chim trống lẫn chim mái có lông vằn màu cam xen lẫn màu sáng. Chim chưa trưởng thành có lông màu nâu nhạt.

Cắt hỏa mai đôi mắt màu vàng nhạt, với cái mỏ nhỏ và sắc bén. Đôi chân dài và đặc trưng ngón chân của chúng thích nghi cho việc săn bắt chim. Đôi cánh tròn, rộng, ngắn và đuôi dài giúp chúng dễ dàng bay liệng trong môi trường cây cối rậm rạp.

Phân bố và môi trường sống

Cắt hỏa mai phân bố phổ biến rộng khắp các vùng ôn đới và cận nhiệt đới của Cựu thế giới, trong một phạm vi toàn cầu ước tính khoảng 23.600.000 km2 và có số lượng ước tính là 1,5 triệu con trong năm 2009. Các thành viên sống ở các vùng lạnh phía Bắc Âu và châu Á di cư về phía nam vào mùa đông, còn các thành viên sống ở phía Nam là chim cư trú. Nó là một trong những loài chim săn mồi phổ biến nhất ở châu Âu.

Cắt hỏa mai rất phổ biến ở hầu hết các loại rừng trong phạm vi phân bố của nó và cũng ở trong các khu vực cây cối thưa. Chúng thích sống và săn bắt mồi ở bìa rừng, nhưng chim di cư có thể được nhìn thấy trong bất kỳ môi trường sống nào. Chúng cũng được thấy trong vườn, trong khu vực đô thị và thậm chí là sống ở các công viên trong thành phố.

Lối sống
Cắt hỏa mai sinh sản ở vùng rừng gỗ bất kỳ. Chúng làm tổ trên cây với chiều ngang đến 60 cm, từ các cành cây. Chúng đẻ 4-5 quả trứng màu xanh nhạt, nâu đốm, sự thành công của nỗ lực sinh sản phụ thuộc vào con mái duy trì trọng lượng cao, trong khi con trống mang mồi cho con mái. Trứng nở sau 33 ngày ấp chim non được nuôi đủ lông đủ cánh trong thời gian sau khi nở 24 đến 28 ngày.

Chim trống có xu hướng săn bắt những con chim nhỏ hơn, bao gồm cả bạc má, chim sẻ, sẻ thông và sẻ đồng, còn chim mái bắt chủ yếu săn chim hoét và sáo đá, nhưng có khả năng giết chết con mồi có trọng lượng 500 gram hoặc lớn hơn, như bồ câu hay ác là. Đôi khi chúng săn cả các loài động vật có vú nhỏ, dơi và sâu bọ.

Phân loài
Có sáu phân loài Cắt hỏa mai được công nhận:
 A. n. nisus, được mô tả bởi Linnaeus vào năm 1758. Chúng phân bố từ châu Âu và Tây Á đến miền Tây Siberia và Iran, phía nam Địa Trung Hải, phía đông bắc châu Phi, Ả Rập và Pakistan.
 A. n. nisosimilis được mô tả bởi Samuel Tickell năm 1833. Chúng phân bố từ phía đông Siberia tới Kamchatka và Nhật Bản, và về phía nam tới miền bắc Trung Quốc. Phân loài này sống di cư, trú đông từ Việt Nam và Ấn Độ qua Đông Nam Á và miền nam Trung Quốc tới Hàn Quốc và Nhật Bản, một số thậm chí đến châu Phi.
 A. n. melaschistos được mô tả bởi Allan Octavian Hume năm 1869. Phân loài này phân bố ở vùng núi từ Afghanistan qua dãy Himalaya và Tây Tạng đến phía tây nam Trung Quốc, và mùa đông ở vùng đồng bằng.
 A. n. wolterstorffi, mô tả bởi Otto Kleinschmidt năm 1900, phân bố ở Sardinia và Corsica. Đây là loài nhỏ nhất của tất cả phân loài.
 A. n. granti, mô tả bởi Richard Bowdler Sharpe năm 1890, là chỉ giới hạn ở Madeira và quần đảo Canary. Nó là loài nhỏ và màu tối.
 A. n. punicus, mô tả bởi Erlanger năm 1897, phân bố ở phía tây bắc châu Phi, phía bắc sa mạc Sahara.

Hình ảnh

Chú thích

Nisus
Chim Đại lục Á Âu
Chim Quần đảo Canaria
Động vật được mô tả năm 1758


title: Burhanuddin Harahap

text:
Burhanuddin Harahap (1917-1987) là thủ tướng thứ 9 trong  Danh sách thủ tướng Indonesia. Với tư cách thành viên của Đảng Masyumi, ông nắm quyền thủ tướng từ ngày 11 tháng 8 năm 1955 đến ngày 20 tháng 3 năm 1956.

Xem thêm
 Danh sách thủ tướng Indonesia

Tham khảo

Sinh năm 1917
Mất năm 1987
Người Medan
Anh hùng Indonesia
Thủ tướng Indonesia
Cựu sinh viên đại học Gadjah Mada
Tín hữu Hồi giáo Indonesia


title: Wannarot Sonthichai

text:
Wannarot Sonthichai (tiếng Thái: วรรณรท สนธิไชย, phiên âm: Van-na-rót Xon-thi-chai, sinh ngày 10 tháng 4 năm 1989) còn có nghệ danh là Vill (วิว), là một nữ ca sĩ, diễn viên và người mẫu người Thái Lan. Cô được biết đến qua vai Nampetch trong Đêm định mệnh, Dao trong Vì sao lạc và hai chị em sinh đôi Kandaomani/Kandaowasi trong Bi tình song sinh ...

Sự nghiệp
Wannarot Sonthichai từng theo học một trường trung học ở Thái Lan. Sau này, cô tốt nghiệp Đại học Silapakorn (khoa Khảo cổ học, chuyên ngành Nhân học). Cô bước vào làng giải trí Thái cùng với Yuke Songpaisan khi họ cùng nhau thử giọng tại Exact. Cả hai sau đó đã cặp đôi và trở thành những vai diễn hàng đầu trong lakorn "Đêm định mệnh" (bản làm lại của phim "Dòng máu phượng hoàng"). Bộ phim là một thành công lớn và đạt được đánh giá cao nhất cho một tập phim là 17. Cả hai đã nhanh chóng trở thành một trong những cặp Koo Jin nổi tiếng nhất trong những năm đó.

Năm 2010, cô đóng phim "Em là phụ nữ" cùng với ca sĩ nổi tiếng Bie Sukrit Wisedkaew. Rating của phim đạt đến con số 14 và được giải thưởng "Bộ phim nước ngoài của năm hay nhất" của đài An Huy Trung Quốc 2011. Bộ phim đạt tỉ lệ người xem cao nhất trên đài Ch5 năm 2010.

Năm 2013, Vill đóng cặp với Toomtam Yuthana Puengklarng, quán quân The Star 7 trong phim "Bi tình song sinh". Bộ phim đạt tỉ lệ người xem cao nhất trên đài Ch5 năm 2013. Tập cuối của phim đạt rating 6.8.

Năm 2014, Vill đóng cặp với Put Puttichai trong phim "Bắt lấy thiên thần". Bộ phim cũng được đánh giá là top 10 phim hay nhất xứ sở chùa Vàng năm 2014, cặp đôi Push - Vill trong phim cũng trở thành một trong những cặp đôi đẹp nhất màn ảnh và được yêu cầu tái hợp liên tục.

Danh sách phim

Phim truyền hình

Series ngắn

Sitcom

Phim điện ảnh

Video ca nhạc
Kwarm Poog Pun (Seu Kwarm Ruk) Mai Dai" Wichayanee Pearklin.
Yoo Peur Ter" Ruj the star với Yuke Songpaisarn.
Hug" Bie Sukrit Wisedkaew.
Yood Tee Ter" Premmanat Suwannanon.
"Ter Keu Tang Hua Jai" Gam Koonkornpach (แก้ม กุลกรณ์พัชร์) với Nitidon Pomsuwan
 Ngao Nai Hua Jai (A Shadow in My Heart) (2015) Duet by Pex Zeal & Nuengthida Sophon với Yuthana Puengklarng.
"Tee Ruk" (2015) by Ann Thitima với Chanatip Phothongka

Quảng cáo
 NEUTROGENA
 ESSENTIAL DAMAGE CARE
 Nivea super mousse

Tạp chí
 Knock knock
 Campus
 U-pluz
 สุดสัปดาห์
 แพรว
 Cleo
 Volume
 Shopping bag
 ภาพยนตร์บันเทิง
 Spicy
 TVPOOL
 Lisa
 Honeymoon Travel
 หญิงไทย
 Ploygampetch
 Her world
 สาวน่ากอด 2012
 Kwan Ruen
 Wedding
 Koo Sang Koo Som
 Chee Wit Rak
 Wedding Guru
 Praew's 35th Birthday
 Dichan
 Finale
 Pap Pay On Ban Terng
 OHO
 Cheewa Chit
 WE
 Mix
 Banana
 Love
 Traveller's companion - Kobe, Japan
 Kul La Sa Tree
 Olive
 Kazz
 IGenglish
 Student Weekly
 DONT

Giải thưởng

2008 - 2009: Yuke Songpaisan & Vill Wannarot Sonthichai được đề cử giải Diễn viên triển vọng.
2014: Vill được đề cử giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất & Nữ diễn viên được yêu thích nhất cho vai diễn Gandawasee & Gandamanee trong phim Bi tình song sinh tại lễ trao giải Komchadluek.
2015: Vill được đề cử cho giải "Nữ diễn viên được yêu thích nhất" một lần nữa tại lễ trao giải Komchadluek, diễn ra vào ngày 27 tháng 4 năm 2015.
2021: Vill được đề cử giải “Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất” cho vai diễn Mae Wan trong phim Tình yêu hoán kiếp tại Siam Series Awards.

Liên Kết Ngoài

Tham khảo

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên truyền hình Thái Lan
Diễn viên hãng Exact
Người Bangkok
|}


title: Soekiman Wirjosandjojo

text:
Soekiman Wirjosandjojo (1898–1974) là chính trị gia Indonesia và thành viên Đảng Masyumi. Ông nắm quyền tổng thống Indonesia từ tháng 4 năm 1951 đến tháng 4 năm 1952.

Tham khảo

 Ricklefs (1982), A History of Modern Indonesia, Macmillan Southeast Asian reprint, ISBN 0-333-24380-3
 Simanjuntak, P.H.H (2003) Kabinet-Kabinet Republik Indonesia: Dari Awal Kemerdekaan Sampai Reformasi (Cabinets of the Republic of Indonesia: From the Start of Independence to the Reform Era), Penerbit Djambatan, Jakarta, ISBN 979-428-499-8

Sinh năm 1898
Mất năm 1974
Người Surakarta
Thủ tướng Indonesia
Người Java


title: X.Org Server

text:
X.Org Server đề cập đến các gói phát hành máy chủ X stewarded của X.Org Foundation,
được tổ chức bởi freedesktop.org, và cho phép công chúng truy cập vào các tiêu chuẩn X Window cho những nỗ lực của cộng đồng phần mềm miễn phí và mã nguồn mở.

Các dịch vụ mà X.Org Foundation hỗ trợ X Server bao gồm đóng gói của bản phát hành; chứng nhận (với lệ phí); đánh giá các cải tiến cho các mã; phát triển các trang web, và xử lý việc phân phối các khoản đóng góp tiền tệ. Các bản phát hành được mã hoá, tài liệu, và đóng gói bởi các nhà phát triển toàn cầu

Lịch sử

X.Org Foundation hiện đại ra đời năm 2004  khi cơ quan giám sát và phát hành các tham chiếu chính của X chuẩn gia nhập lực lượng với các cựu nhân viên phát triển XFree86.

X11R6.7.0, phiên bản đầu tiên của X.Org Server, được tách ra từ XFree86 4.4 RC2. Lý do lúc đo cho sự chia tách là một số bất đồng với giấy phép mới cho các phiên bản phát hành cuối cùng của XFree86 4.4, nhưng bất đồng nhau trong những đóng góp nổi lên trước khi tách. Nhiều người trong số các nhà phát triển XFree86 rước đó đã tham gia dự án X.Org Server.

Việc phát hành X11R6.9.0/X11R7.0.0 chủ yếu là thêm một hệ thống kiểu mô-đun xây dựng dựa trên GNU Autotools. 6.9.0 được sử dụng hệ thống cũ xây dựng imake trong khi 7.0.0 dùng autotools, cả hai trên cùng một codebase. Đường dẫn kiểu mô-đun (dùng GNU Autotools) tuy nhiên, định hướng tương lai của X.Org server, và cũng đã thấy X 11 nhị phân di chuyển ra khỏi riêng của họ /usr/X11R6 thư mục con cây và vào cây toàn cầu /usr trên nhiều hệ thống Unix.

Thông qua

X.Org Server là phổ biến với các hệ điều hành tương tự Unix, được chấp nhận trong hầu hết các bản phân phối Linux và các biến thểBSD. Nó cũng được bao gồm trong hệ điều hành Solaris của Sun Microsystems, và là máy chủ phổ biến cho các hệ thống x86; Dựa trên hệ thống SPARC hầu như chỉ sử dụng máy chủ Xsun độc quyền của Sun Microsystems, như  driver đồ họa Sun hỗ trợ cho X.Org là rất giới hạn. Nó cũng được dùng trong Cygwin/X, thi hành  X server Cygwin cho Microsoft Windows, VcXsrv và trong Xming. Mac OS X phiên bản trước 10.5 ("Leopard") phát hành với giao diện dựa trên XFree86, nhưng  X server của 10.5 dựa trên các codebase X.Org.

Xem thêm

 Reference implementation – một phần của một gói phần mềm phát hành tiêu chuẩn
 X window manager – một gói phần mềm được cố ý giữ riêng biệt từ các gói X server
 X video extension
 evdev
 X11.app
 XFree86
 Xgl
 xorg.conf
 KDrive – nay là một phần của X.Org
 Xenocara
 Wayland (display server protocol) – Một hệ thống hiển thị và giao thức thay thế, kế hoạch thay thế hệ thống Windowing X cuối cùng trong một số bản phân phối Linux.

Chú thích

Liên kết ngoài
 X.Org home page
 #xorg on freenode

Hệ thống X Window
X servers
Freedesktop.org
Software forks


title: Accipiter

text:
Accipiter là một chi chim săn mồi thuộc phân họ Accipitrinae trong họ Ưng.

Các loài
 Accipiter albogularis: Ó ác là
 Accipiter badius: Ưng xám
 Accipiter bicolor: Diều hâu khoang
 Accipiter brachyurus: Cắt New Britain
 Accipiter brevipes: Cắt Levant
 Accipiter butleri: Cắt Nicobar
 Accipiter castanilius: Cắt sườn hạt dẻ
 Accipiter chionogaster: Diều hâu ngực trắng
 Accipiter cirrocephalus: Cắt cổ áo
 Accipiter collaris: Diều hâu bán cổ áo
 Accipiter cooperii: Diều hâu Cooper
 Accipiter erythrauchen: Cắt cổ nâu đỏ
 Accipiter erythronemius: Diều hâu chân hung
 Accipiter erythropus: Cắt đùi đỏ
 Accipiter fasciatus: Ó nâu
 Accipiter francesii: Ó Frances
 Accipiter gentilis: Ó ngỗng
 Accipiter griseiceps: Ó Sulawesi
 Accipiter gularis: Cắt Nhật Bản
 Accipiter gundlachi: Diều hâu Gundlach
 Accipiter haplochrous: Ó bụng trắng
 Accipiter henicogrammus: Ó Molucca
 Accipiter henstii: Ó Henst
 Accipiter imitator: Bồ cắt giả
 Accipiter luteoschistaceus: Cắt đá phiến
 Accipiter madagascariensis: Cắt Madagascar
 Accipiter melanochlamys: Ó choàng đen
 Accipiter melanoleucus: Ó đen
 Accipiter meyerianus: Ó Meyer
 Accipiter minullus: Cắt bé
 Accipiter nanus: Cắt nhỏ
 Accipiter nisus: Cắt hỏa mai hay bồ cắt
 Accipiter novaehollandiae: Ó xám
 Accipiter ovampensis: Cắt Ovampo
 Accipiter poliocephalus: Ó đầu xám
 Accipiter poliogaster: Ó bụng xám
 Accipiter princeps: Ó New Britain
 Accipiter rhodogaster: Cắt ngực màu rượu vang
 Accipiter rufitorques: Ó Fiji
 Accipiter rufiventris: Cắt ngực hung
 Accipiter soloensis: Ó Trung Quốc
 Accipiter striatus: Diều hâu vuốt sắc
 Accipiter superciliosus: Diều hâu nhỏ
 Accipiter tachiro: Ó châu Phi
 Accipiter toussenelii: Ó ngực đỏ
 Accipiter trinotatus: Ó đuôi đốm
 Accipiter trivirgatus: Ó mào
 Accipiter ventralis: Diều hâu ngực phẳng
 Accipiter virgatus: Ưng bụng hung

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: KDrive

text:
KDrive (hoặc freedesktop.org Xserver hoặc đơn giản là Xserver) là một hệ thống X Window nhỏ được tạo bởi Keith Packard. Không giống X.Org Server, KDrive không dựa trên mã XFree86. Nó được sử dụng bởi các nhà phát triển X.Org như là một mặt bằng thử nghiệm cho những ý tưởng mới, chẳng hạn như EXA.

Nó thực tế thay thế SmallX (thường biết đến như TinyX) và thường được sử dụng trong các hệ thống nhúng với sự cần thiết cho một X server nhỏ.

Một tính năng đặc biệt của KDrive rằng nó đã được cấu hình tại thời gian biên dịch, không phải ở thời gian chạy. Nó thường được biên dịch để sử dụng thiết bị vùng đệm khung Linux bản xứ như đầu ra..

Giống như X.Org Server phiên bản 7.1,  KDrive framework được tích hợp vào thực hiện tham chiếu và bây giờ là một phần của việc phát hành mã nguồn chung của máy chủ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Xserver at freedesktop.org

Hệ thống X Window
X servers
Freedesktop.org
Embedded Linux


title: Cắt cổ áo

text:
Cắt cổ áo (danh pháp hai phần: Accipiter cirrocephalus) là một loài chim lá thuộc accipiter trong họ Ưng. Loài này phân bố ở Úc, và New Guinea và các đảo nhỏ gần đó.

Mô tả
Các phần trên có màu xám với một cổ áo màu hạt dẻ, dưới là chủ yếu là màu hung đo, sọc dọc mịn với màu trắng. Nó tương tự như màu cắt nâu nhưng nhỏ hơn, và giống ở kiểu bay nhanh và linh hoạt của nó. Chiều dài cơ thể là 30–40 cm (11,8-15,7) và sải cánh dài 55–80 cm (21,7-31,5 in). Con mái trưởng thành cân nặng 240 g còn con trống nặng 125 g.

Phân bố và môi trường sống
Cắt cổ áo phổ biến rộng rãi khắp Úc và New Guinea, ngoại trừ cho những sa mạc cát. Nó được tìm thấy trong rừng và rừng cây gỗ. Nó ăn chủ yếu vào những con chim nhỏ bị bắt trong khi bay như chim sẻ nhà thông thường và sáo thông thường, đôi khi chúng ăn côn trùng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C
Ưng
Chim Papua New Guinea
Chim Indonesia
Động vật được mô tả năm 1817
Chim New Guinea
Chim Nam Úc
Chim Đông Nam Á
Chim Tasmania
Chim Tây Úc


title: Hồ Nam TV

text:
Đài Truyền hình vệ tinh Hồ Nam (Hunan Broadcasting System | HBS) (giản thể: 湖南广播电视台; phồn thể: 湖南廣播電視台; bính âm: Húnán Guǎngbò Diànshìtái), trước đây được biết đến với tên gọi Đài Truyền hình vệ tinh Golden Eagle (Golden Eagle Broadcasting System | GBS), là mạng lưới truyền hình lớn thứ hai của Trung Quốc sau Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV). Các mạng lưới truyền hình thuộc sở hữu của chính quyền tỉnh Hồ Nam. Mạng lưới này có trụ sở tại Trường Sa, Hồ Nam và Tây Ninh, Thanh Hải. Ngày 20/05/2009, mạng lưới truyền hình mở rộng dịch vụ của mình đến Hồng Kông và Bắc Mĩ.

Lịch sử

Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam
7 tháng 11 năm 1949, Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam được thành lập, kênh chính của Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam chính thức được phát sóng. Vào ngày 6 tháng 11 năm 1993, kênh chính của Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam được đổi tên thành Đài truyền hình nhân dân Hồ Nam.
8 tháng 8 năm 1992, kênh kinh tế Hồ Nam chính thức bắt đầu phát sóng.
28 tháng 3 năm 1995, Kênh Văn học Nghệ thuật bắt đầu phát sóng; Ngày 8 tháng 12 năm 1997, Kênh Giao thông bắt đầu phát sóng.
8 tháng 3 năm 2000, theo tiêu chuẩn về tên gọi của một đài phát thanh và truyền hình do Cục Quản lý Nhà nước về Phát thanh, Điện ảnh và Truyền hình quy định, Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam, kênh Kinh tế, kênh Văn học và Nghệ thuật và k6nh Giao thông vận tải đã thay đổi cách gọi thành "Kênh tin tức của Đài phát thanh truyền hình nhân dân Hồ Nam" và "Đài truyền hình nhân dân Hồ Nam". "Kênh Kinh tế của Đài phát thanh truyền hình Hồ Nam", "Kênh Nghệ thuật của Đài phát thanh truyền hình nhân dân Hồ Nam" và "Kênh Giao thông của Đài phát thanh truyền hình nhân dân Hồ Nam". Kể từ năm 2005, việc phát sóng Xiaoxiang Voice, Travel Voice và Music Voice đã liên tiếp được khởi động.
25 tháng 1 năm 2010, với việc thành lập và tái cơ cấu Đài phát thanh và truyền hình Hồ Nam, Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam bị bãi bỏ và Trung tâm truyền thông phát thanh truyền hình Đài phát thanh và truyền hình Hồ Nam được thành lập, là một tổ chức nội bộ và là một pháp nhân cấp hai của Đài phát thanh và truyền hình Hồ Nam.

Đài truyền hình Hồ Nam
Năm 1960, đài truyền hình Trường Sa tiền thân của nó bắt đầu phát sóng và sau đó ngừng phát sóng vào năm 1962. Nó tiếp tục phát sóng vào ngày 29 tháng 9 năm 1970, và được đổi tên thành Đài truyền hình Hồ Nam.
1 tháng 7 năm 1987, kênh truyền hình nghệ thuật Hồ Nam bắt đầu phát sóng. Tháng 10 năm 1991, nó được đổi thành chương trình thứ hai của đài truyền hình Hồ Nam.
Năm 1993, kênh thông tin đồ họa Hồ Nam bắt đầu phát sóng.
1 tháng 1 năm 1997, chương trình đầu tiên của Đài truyền hình Hồ Nam chính thức được phát sóng trên vệ tinh, và được đổi tên thành Kênh truyền hình vệ tinh Hồ Nam (gọi tắt là Truyền hình vệ tinh Hồ Nam). Năm 2004, Đài truyền hình vệ tinh Hồ Nam đưa ra khái niệm "Trung Quốc hạnh phúc" và đi đầu trong việc nỗ lực xây dựng "Thương hiệu giải trí truyền hình năng động nhất Trung Quốc". Đây cũng là hãng truyền hình đầu tiên trong nước định vị rõ ràng và Phiên bản nước ngoài của Truyền hình vệ tinh Hồ Nam phát trên vệ tinh nền tảng Vạn Lý Trường Thành đã được phát sóng.
28 tháng 6 năm 1999, chương trình thứ hai của Đài truyền hình Hồ Nam được đổi thành kênh Văn hóa và Thể thao của Đài truyền hình Hồ Nam.
Tháng 12 năm 2002, kênh thông tin Đồ họa Hồ Nam được tổ chức lại thành kênh Thể thao Truyền hình Hồ Nam. Đồng thời, kênh văn hóa thể thao của Đài truyền hình Hồ Nam được đổi tên thành kênh giải trí của Đài truyền hình Hồ Nam.
28 tháng 12 năm 2003, kênh công cộng của đài truyền hình Hồ Nam được ra mắt với tên gọi là "Hunan Public TV".
18 tháng 6 năm 2004, Kênh Thể thao truyền hình Hồ Nam được đổi thành Kênh Thời trang truyền hình Hồ Nam. Ngày 17 tháng 3 năm 2006, kênh Thời trang Hồ Nam được đổi thành Kênh mua sắm vui vẻ và bắt đầu phát sóng. Vào ngày 1 tháng 6 năm 2010, Kênh mua sắm vui vẻ 2 (Kênh Thời trang của Đài truyền hình Hồ Nam) được phát sóng thử nghiệm.
28 tháng 9 năm 2004, chương trình truyền hình vệ tinh Golden Eagle Cartoon được phát sóng thử nghiệm, và chính thức ra mắt vào ngày 30 tháng 10.
20 tháng 11 năm 2005, Kênh phim Xiaoxiang được phát sóng thử nghiệm và chính thức ra mắt vào ngày 1 tháng 1 năm 2006. Kênh này không trực thuộc quản lý của đài truyền hình Hồ Nam mà do tập đoàn điện ảnh Xiaoxiang chịu trách nhiệm.
3 năm 2009, phiên bản nước ngoài của Truyền hình vệ tinh Hồ Nam đã bị thu hồi và chuyển đổi, và phiên bản này đã được nâng cấp thành tên gọi "Kênh quốc tế truyền hình vệ tinh Hồ Nam" và bắt đầu phát sóng thử nghiệm, ngày 20 tháng 5 cùng năm, Kênh quốc tế truyền hình vệ tinh Hồ Nam bắt đầu phát sóng và phủ sóng trên toàn thế giới.
28 tháng 9 năm 2009, truyền hình vệ tinh Hồ Nam chính thức bắt đầu đưa vào loạt kênh video vệ tinh HD và SD đầu tiên.

Đài truyền hình kinh tế Hồ Nam
Tháng 4 năm 1990, đài truyền hình cáp cấp tỉnh đầu tiên của cả nước Đài truyền hình cáp Hồ Nam bắt đầu phát sóng. Năm 1992, đài truyền hình cáp Hồ Nam Channel 2 bắt đầu phát sóng.
Năm 1995, kênh truyền hình kinh tế thứ ba của tỉnh Hồ Nam, Kênh truyền hình Kinh tế Hồ Nam, được thử nghiệm và chính thức ra mắt vào ngày 1 tháng 1 năm 1996.
25 tháng 10 năm 1998, kênh cuộc sống của đài truyền hình Hồ Nam bắt đầu phát sóng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chính thức của Đài Truyền hình Hồ Nam
Trang chính thức của Đài Truyền hình Hồ Nam

Hãng truyền hình Trung Quốc


title: Ó Trung Quốc

text:
Ó Trung Quốc (danh pháp hai phần: Accipiter soloensis) là một loài chim thuộc chi accipiter trong họ Ưng. Loài này sinh sản ở trong khu vực Đông Nam Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc và Siberia; mùa đông ở Indonesia và Philippines, đi qua phần còn lại của khu vực Đông Nam Á. Nó là một loài sinh sống các khu vực rừng gỗ.

Nó có thân dài 30–36 cm với con mái lớn hơn con trống. Con trưởng thành có đầu mũi cánh màu đen nổi bật. Con trống ở trên có màu xám, dưới màu trắng và có đôi mắt màu đỏ. Con mái có ngực và dưới cánh màu hung đỏ, và đôi mắt màu vàng. Con chưa trưởng thành có khuôn mặt màu xám, phía trên màu nâu và đôi mắt màu vàng.
Ó Trung Quốc chủ yếu ăn ếch, nhưng cũng ăn thằn lằn.

Chú thích

Tham khảo

S
Chim Trung Quốc
Chim Đài Loan
Chim Singapore
Chim Indonesia
Chim châu Á
Động vật được mô tả năm 1821
Chim Philippines


title: Cắt ngực màu rượu vang

text:
Cắt ngực màu rượu vang (danh pháp hai phần: Accipiter rhodogaster) là một loài chim thuộc chi accipiter trong họ Ưng. Nó là loài đặc hữu của Indonesia. Môi trường sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ngập mặn cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới, rừng núi cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới ẩm.

Chú thích

Tham khảo

R
Chim Indonesia
Động vật được mô tả năm 1862


title: Ó ngực đỏ

text:
{{Bảng phân loại
| name = Ó ngực đỏ
|image=AsturMacroscelidesKeulemans.jpg
|image caption=Ó ngực đỏ
| status =lc
| status_system = IUCN3.1
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Accipitriformes
| ordo = Accipitriformes
| familia = Accipitridae
| genus = Accipiter
| species = A. toussenelii
| binomial = Accipiter toussenelii
| binomial_authority = (J. Verreaux, E. Verreaux, và Des Murs, 1855)
| synonyms =
 Accipiter macroscelides
| subdivision_ranks = Phân họ
| subdivision = Accipiter toussenelii canescens  Accipiter toussenelii lopezi  Accipiter toussenelii macroscelides  Accipiter toussenelii toussenelii
}}
Ó ngực đỏ (danh pháp hai phần: Accipiter toussenelii) là một loài chim thuộc chi Accipiter trong họ Ưng (Accipitridae''). Loài này phân bố ở Tây Phi. Nó thường được xem là cùng loài với ó châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1855
Chim châu Phi Hạ Sahara


title: Ưng ngỗng châu Phi

text:
Ó châu Phi (danh pháp hai phần: Accipiter tachiro) là một loài chim săn mồi thuộc chi Accipiter trong họ Ưng (Accipitridae). Như định nghĩa ở Handbook of the Birds of the World, nó được tìm thấy ở Angola, Botswana, Burundi, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Eritrea, Ethiopia, Kenya, Lesotho, Malawi, Mozambique, Namibia, Rwanda, Somalia, Somaliland, Nam Phi, Sudan, Swaziland, Tanzania, Uganda, Zambia, và Zimbabwe. Nó được xem là cùng loài với ó ngực đỏ của tây và trung châu Phi (BirdLife International 2007).

Chú thích

Tham khảo

 Photograph from Forestry Images of a Tanzanian bird
 Photograph by Harvey van Diek of a Kenyan bird

T
Động vật được mô tả năm 1800


title: Xfce

text:
Xfce (phát âm như bốn chữ riêng lẻ) là một phần mềm môi trường desktop miễn phí cho các nền tảng Unix và tương tự Unix, chẳng hạn như Linux, Solaris, và BSD. Nó được tạo ra nhằm mục tiêu tạo ra một môi trường desktop nhanh, nhẹ, trong khi vẫn trực quan hấp dẫn và dễ sử dụng. Nó bao gồm các thành phần đóng gói một cách riêng biệt mà cùng nhau cung cấp các chức năng đầy đủ của môi trường desktop, nhưng có thể được lựa chọn trong tập hợp để tạo ra môi trường làm việc cá nhân ưa thích của người dùng. Xfce được sử dụng chủ yếu cho khả năng chạy một môi trường desktop hiện đại trên phần cứng tương đối yếu

Xfce được bao gồm như là một trong những giao diện người dùng đồ họa trên hệ thống chơi game cầm tay Pandora.

Tính năng
Nó dựa trên bộ công cụ GTK+ 2 (giống như GNOME 2.x). Nó sử trình quản lý của sổ Xfwm, được mô tả dưới. Cấu hình của nó hoàn toàn được điều khiển bằng chuột, với các tập tin cấu hình ẩn với người sử dụng bình thường.

Có thể chạy Xfce với 40 MB bộ nhớ bằng cách dùng Alpine Linux. Trên Ubuntu, các kiểm tra cho thấy Xfce 4.6 sử dụng bộ nhớ thấp hơn GNOME 2.29 và KDE 4.4, nhưng cao hơn LXDE 0.5.

Lịch sử
Olivier Fourdan bắt đầu dự án năm 1996. Cái tên "Xfce" ban đầu được đứng cho "XForms Common Environment", nhưng kể từ thời gian đó Xfce đã được viết lại hai lần và không còn sử dụng bộ công cụ XForms. Cáci tên vẫn còn, nhưng nó không còn viết hoa như là "XFCE", thay vào đó là "Xfce". Lập trường hiện tại của nhà phát triển rằng tư tưởng ban đầu không còn đại diện cho bất cứ điều gì cụ thể. Nó có biệt danh "Cholesterol Free Desktop Environment", ngay cả trong một số các trang chính của nó.

Phiên bản đầu tiên

Xfce bắt đầu như là một dự án đơn giản được tạo ra với XForms, có nghĩa là một bản sao miễn phí của CDE cho Linux. Fourdan phát hành chương trình, một thanh công cụ đơn giản, đến ibiblio (sau đó là "SunSITE").

Fourdan tiếp tục phát triển dự án, và vào năm 1998, Xfce 2 được phát hành với phiên bản đầu tiên của trình quản lý của sổ của Xfce, Xfwm. Ông yêu được tham gia các dự án bên trong của Red Hat Linux, nhưng bị từ chối vì dự án dựa trên XForms. Red Hat chỉ chấp nhận phần mềm mã nguồn mở và phát hành theo một trong hai giấy phép tưng thích GPL hoặc BSD, nhưng, vào lúc đó, XForms đã bị đóng mã nguồn chỉ miễn phí cho sử dụng cá nhân. Vì lý do tương tự, Xfce đã không có trong Debian trước phiên bản 3. Xfce 2 đã được chỉ được phân phối trong thành phần đóng góp của Debian.

Tháng 3/1999 Fourdan bắt đầu viết lại hoàn toàn của dự án dựa trên GTK+, một bộ công cụ không độc quyền và ngày càng phổ biến. Kết quả là Xfce 3.0, đã được cấp phép theo GNU GPL. Cùng với được dựa hoàn toàn vào phần mềm miễn phí, dự án đã đạt được hỗ trợ kéo-và-thả, ngôn ngữ bản xứ của GTK, và cấu hình được cải thiện. Xfce được tải lên SourceForge.net trong tháng 2/2001, bắt đầu với phiên bản 3.8.1.

Modern Xfce

Phiên bản 4.0.0, Xfce được nâng cấp để sử dụng thư viện GTK+ 2. Thay đổi trong 4.2.0 bao gồm quản lý kép cho Xfwm bổ sung xây dựng hỗ trợ cho tính minh bạch và thả bóng tối cũng như một tập hợp các icon SVG mới. Tháng 1/2007, Xfce 4.4.0 được phát hành. Nó bao gồm trình quản lý file Thunar, một thay thế cho Xffm. hỗ trợ cho icon desktop đã được bổ sung. Ngoài ra, nhiều cải tiến đã được thực hiện bảng điều khiển để ngăn chặn các plugin lỗi bị treo toàn bộ bảng điều khiển. Trong tháng 2/2009 Xfce 4.6.0 được phát hành. Phiên bản này có một phụ trợ cấu hình mới, thiết lập một nhà quản lý mới và một máy trộn âm thanh mới, cũng như một số cải tiến đáng kể để quản lý phiên và phần còn lại của các thành phần cốt lõi của Xfce.

Tháng 1/2011, phát hành Xfce 4.8.0. Phiên bản này bao gồm thay đổi chẳng hạn như sự thay thế của ThunarVFS và HAL với GIO, udev, ConsoleKit và PolicyKit, và các tiện ích mới để duyệt chia sẻ mạng từ xa bằng cách sử dụng một số các giao thức như SFTP, SMB, và FTP. Cửa sổ lộn xộn được giảm bởi việc sáp nhập tất cả các hộp thoại sự tiến bộ tập tin vào một hộp thoại duy nhất. Các ứng dụng bảng điều khiển cũng được viết lại cho tốt hơn vị trí, minh bạch, quản lý mã và thiết bị phóng. 4.8 cũng đã giới thiệu một plugin trình đơn mới để xem thư mục. Khuôn khổ 4,8 plugin vẫn tương thích với các plugin 4,6. Hộp thoại cấu hình hiển thị trong 4.8 hỗ trợ RandR 1.2, việc phát hiện màn hình tự động và cho phép người dùng lựa chọn độ phân giải màn hình hiển thị ưa thích của họ, tỷ lệ làm mới và xoay màn hình. Màn hình có thể được cấu hình cho một trong hai công việc trong chế độ bản sao hoặc được đặt bên cạnh nhau. Chọn bàn phím đã trở nên dễ dàng hơn và nhiều hơn nữa thân thiện với người sử dụng. Ngoài ra, trình soạn thảo hướng dẫn sử dụng các thiết lập đã được cập nhật thêm chức năng.

Chu kỳ phát triển 4.8 là lần đầu tiên sử dụng các chiến lược phát hành mới được hình thành sau khi "Xfce Release and Development Model" phát triển tại hội nghị Ubuntu Desktop Summit vào tháng 5/2009. Một ứng dụng web được sử dụng để làm cho phiên bản quản lý dễ dàng hơn, và một máy chủ chuyên dụng Transifex đã được thiết lập cho người dịch Xfce. Các dự án hạ tầng máy chủ và phản ánh được cũng nâng cấp, Mostly để đối phó với nhu cầu dự đoán sau thông báo phát hành cho 4.8.

Các ứng dụng

Xfce cung cấp một khuôn khổ phát triển cho các ứng dụng. Nhiều hơn chính Xfce, có những chương trình bên thứ ba mà sử dụng các thư viện Xfce, đáng chú ý nhất là trình soạn thảo văn bản Mousepad, lịch Orage và Terminal. Một trong các dịch vụ cung cấp cho các ứng dụng của khuôn khổ là một biểu ngữ màu đỏ trên đầu trang của cửa sổ ứng dụng đang chạy với quyền root cảnh báo người dùng rằng họ có thể gây tổn hại các tập tin hệ thống..

Các thành phần Xfce khác bao gồm:
 Xfmedia, một trình phát đa phương tiện cho Xfce; bị bỏ dở từ 11/2006 (version 0.9.2)
 Xfprint, Một trình quản lý máy in
 Xfburn, Một trình ghi đĩa CD/DVD

Mousepad

Mousepad, dựa trên trình soạn thảo văn bản Leafpad, là trình soạn thảo văn bản mặc định của Xfce và được phát triển bởi Erik Harrison và Nick Schermer. Ban đầu nó được phát triển để cung cấp hỗ trợ in ấn, Leafpad không có tính năng đó vào thời điểm này. Đã có không có bản phát hành mới của Mousepad trong vòng hai năm gần đấy và bây giờ leafpad có hỗ trợ in ấn.

Orage
Bắt đầu với phiên bản 4.4, Xfcalendar được đổi tên thành Orage và một số tính năng được thêm vào. Orage có hệ thống chuông và sử dụng định dạng iCalendar, làm cho nó tương thích với các ứng dụng lịch khác. Nó cũng bao gồm một plugin bảng đồng hồ và đồng hồ một đơn quốc tế có khả năng đồng thời hiển thị đồng hồ từ các múi giờ khác nhau.

Parole
Parole là một trình nghe nhạc dựa trên nền tảng GStreamer. Nó được phát triển bởi Ali Abdallah và là một phần của Xfce Goodies. Ban đầu là chỉ danh sách chơi dựa, nhưng bây giờ bao gồm một tùy chọn để thay thế các danh sách nhạc toàn bộ khi mở một tập tin để chơi.

Thunar

Thunar là trình quản lý tệp tin mặc định cho Xfce, thay thế Xffm. Nó giống như Nautilus của GNOMEđược thiết kế cho các máy có tốc độ chậm và thiếu bộ nhớ cũng như tùy biến cao thông qua các plugin. Xfce cũng có một công cụ quản lý lưu trữ nhẹ được gọi là Xarchiver, nhưng điều này không phải là một phần của lõi Xfce 4.4.0.
Gần đây, Squeeze đã được bắt đầu như là một trình quản lý lưu trữ được thiết kế để tích hợp tốt hơn vào máy tính để bàn Xfce, mặc dù không có thêm Cập Nhật nào được phát hành từ 24/3/2009, các chi nhánh git phát triển cho cả hai squeeze và xarchiver cập nhật và tính năng phong phú hơn so với bản phát hành ổn định cuối cùng.

Xfwm
Bắt đầu với phiên bản 4.2, Xfwm tích hợp trình quản lý kép của riêng nó.

Xem thêm
 LXDE
 GNOME
 KDE
 Comparison of X Window System desktop environments
 Chương trình quản lý cửa sổ X

Ghi chú

Liên kết ngoài

Hệ thống X Window
Phần mềm 1996
Môi trường màn hình nền tự do


title: Vận động viên

text:
Vận động viên hay còn gọi là lực sĩ là những người được đào tạo để thi đấu các môn thể thao đòi hỏi phải có sức mạnh, dai sức và nhanh nhẹn. Vận động viên có thể là người thi đấu thể thao chuyên nghiệp, nghiệp dư hay bán chuyên nghiệp.

Phần lớn các vận động viên chuyên nghiệp có thể hình cân đối có được nhờ một quá trình tập luyện lâu dài kèm theo một chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt.

Tham khảo

Nghề nghiệp và vai trò thể thao
Thuật ngữ thể thao


title: Địa lý Khánh Hòa

text:
Khánh Hòa là một tỉnh ven biển Nam Trung Bộ Việt Nam, đa số diện tích mặt đất là núi non xen kẽ là các đồng bằng ven biển nhỏ hẹp. Cũng vì điều đó mà Khánh Hòa được ưu đãi có những đầm phá, vịnh rộng lớn và các bãi biển đẹp.

Địa lý tự nhiên

Vị trí địa lý
Tỉnh Khánh Hòa ở về phía khu vực duyên hải Nam Trung Bộ của Việt Nam, phía Bắc giáp ba huyện Sông Hinh, Đông Hòa và Tây Hòa của tỉnh Phú Yên, phía Tây giáp hai huyện M'Drắk và Krông Bông của tỉnh Đắk Lắk, phía Nam giáp huyện Bác Ái và Thuận Bắc của tỉnh Ninh Thuận, phía Tây Nam giáp huyện Lạc Dương của tỉnh Lâm Đồng, phía Đông giáp Biển Đông. Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang, cách Thành phố Hồ Chí Minh 447 km và cách thủ đô Hà Nội 1.278 km đường bộ.

Khánh Hòa có diện tích tự nhiên là 5.217,6 km². Phần đất liền của tỉnh nằm kéo dài từ tọa độ địa lý 12°52’15" đến 11°42’50" vĩ độ Bắc và từ 108°40’33" đến 109°27’55" kinh độ Đông. Điểm cực Đông trên đất liền của Khánh Hòa nằm tại Mũi Đôi trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh và cũng là điểm cực đông trên đất liền của Việt Nam. Chiều dài vào khoảng 150 km, chiều ngang chỗ rộng nhất vào khoảng 90 km.

Địa hình

Là một tỉnh nằm sát dãy núi Trường Sơn, đa số diện tích Khánh Hòa là núi non, miền đồng bằng rất hẹp, chỉ khoảng 400  km², chiếm chưa đến 1/10 diện tích toàn tỉnh. Miền đồng bằng lại bị chia thành từng ô, cách ngăn bởi những dãy núi ăn ra biển. Do đó để đi suốt dọc tỉnh phải đi qua rất nhiều đèo như đèo Cả, đèo Cổ Mã, đèo Chín Cụm, đèo Bánh Ít, đèo Rọ Tượng, đèo Rù Rì.

Vùng núi và bán sơn địa

Khánh Hòa là một tỉnh có địa hình tương đối cao ở Việt Nam, độ cao trung bình so với mực nước biển khoảng 60  m. Núi ở Khánh Hòa tuy hiếm những đỉnh cao chót vót, phần lớn chỉ trên dưới một ngàn mét nhưng gắn với dãy Trường Sơn, lại là phần cuối phía cực Nam nên địa hình núi khá đa dạng.

Phía Bắc và Tây Bắc tỉnh có vùng núi cao thuộc dãy Vọng Phu cao hơn 1000  m, trong đó có dãy Tam Phong gồm ba đỉnh núi cao là Hòn Giữ (cao 1264  m), Hòn Ngang (1128  m) và Hòn Giúp (1127  m). Dãy Vọng Phu - Tam Phong có hướng tây nam - đông bắc, kéo dài trên 60 km, tạo thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên, Đắk Lắk. Các núi thuộc đoạn giữa của tỉnh thường có độ cao kém hơn, có nhiều nhánh đâm ra sát biển tạo nên nhiều cảnh đẹp, gắn với những huyền thoại dân gian và di tích lịch sử, sự kiện của địa phương. Đến phía nam và tây nam, lại xuất hiện một vùng núi rộng, với nhiều đỉnh núi cao trên 1500  m đến trên 2000  m, trong đó có Đỉnh Hòn Giao (2062  m) thuộc địa phận huyện Khánh Vĩnh, là đỉnh núi cao nhất Khánh Hòa. Do có nhiều núi cao, mật độ chia cắt lớn bởi khe, suối, sông tạo thành nhiều hẻm, vực, thung lũng sâu, gây khó khăn cho giao thông. Ngoài ra, khu vực này còn có thung lũng Ô Kha, được biết đến là một vùng nguy hiểm cho hàng không.

Đồng bằng

Đồng bằng ở Khánh Hòa nhỏ hẹp, bị chia cắt bởi các dãy núi đâm ra biển. Chẳng những thế, địa hình rừng núi của tỉnh không thuận lợi cho quá trình lắng đọng phù sa, nên nhìn chung Khánh Hòa không phải là nơi thuận lợi để phát triển nông nghiệp. Các đồng bằng lớn ở Khánh Hòa gồm có đồng bằng Nha Trang - Diên Khánh nằm ở hai bên sông Cái với diện tích 135  km²; đồng bằng Ninh Hòa do sông Dinh bồi đắp, có diện tích 100  km². Cả hai đồng bằng này đều được cấu tạo từ đất phù sa cũ và mới, nhiều nơi pha lẫn sỏi cát hoặc đất cát ven biển. Ngoài ra, Khánh Hòa còn có hai vùng đồng bằng hẹp là đồng bằng Vạn Ninh và đồng bằng Cam Ranh ở ven biển, cùng với lượng diện tích canh tác nhỏ ở vùng thung lũng của hai huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh.

Bờ biển và biển ven bờ

Khánh Hòa là một trong những tỉnh có đường bờ biển đẹp của Việt Nam. Đường bờ biển kéo dài từ xã Đại Lãnh tới cuối vịnh Cam Ranh, có độ dài khoảng 385 km tính theo mép nước với nhiều cửa lạch, đầm, vịnh, cùng khoảng 200 đảo lớn, nhỏ ven bờ. Khánh Hòa có sáu đầm và vịnh lớn, đó là Đại Lãnh, vịnh Vân Phong, Hòn Khói, đầm Nha Phu, vịnh Nha Trang (Cù Huân) và vịnh Cam Ranh. Trong đó có nổi bật nhất vịnh Cam Ranh với chiều dài 16 km, chiều rộng 32 km, thông với biển thông qua eo biển rộng 1,6 km, có độ sâu từ 18-20  m, và thường được xem là cảng biển có điều kiện tự nhiên tốt nhất Đông Nam Á, trước đây được sử dụng làm căn cứ quân sự của Hoa Kỳ rồi Liên Xô (sau này là Nga) nhưng về sau được chuyển thành cảng dân sự.

Thềm lục địa tỉnh Khánh Hòa rất hẹp. Địa hình vùng thềm lục địa phản ánh sự tiếp nối của cấu trúc địa hình trên đất liền. Các nhánh núi Trường Sơn đâm ra biển trong quá khứ địa chất như dãy Phước Hà Sơn, núi Hòn Khô, dãy Hoàng Ngưu không chỉ dừng lại ở bờ biển để tạo thành các mũi Hòn Thị, mũi Khe Gà (Con Rùa), mũi Đông Ba... mà còn tiếp tục phát triển rất xa về phía biển mà ngày nay đã bị nước biển phủ kín. Vì vậy, dưới đáy biển phần thềm lục địa cũng có những dãy núi ngầm mà các đỉnh cao của nó nhô lên khỏi mặt nước hình thành các hòn đảo như hòn Tre, hòn Miếu, hòn Mun... Xen giữa các đái đảo nổi, đảo ngầm là những vùng trũng tương đối bằng phẳng gọi là các đồng bằng biển, đó chính là đáy các vũng, vịnh như vịnh Vân Phong, vịnh Nha Trang, vịnh Cam Ranh.

Ngoài các đảo đá ven bờ, Khánh Hoà còn có các đảo san hô ở huyện đảo Trường Sa, với khoảng 100 đảo bãi cạn, bãi ngầm rải rác trên một diện tích từ 160 đến 180 ngàn km², trong đó có từ 23 đến 25 đảo, bãi cạn nổi thường xuyên, với tổng diện tích 10 km². Đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa là Ba Bình chỉ rộng 0,65 km². Bãi lớn nhất là bãi Thuyền Chài, dài 30 km; rộng 5 km (ngập nước khi triều lên). Địa hình trên bề mặt các đảo rất đơn giản, chỉ là những mõm đá, vách đá vôi san hô, cao vài ba mét.

Sông ngòi

Sông ngòi ở Khánh Hòa nhìn chung ngắn và dốc, cả tỉnh có khoảng 40 con sông dài từ 10 km trở lên, tạo thành một mạng lưới sông phân bố khá dày. Hầu hết, các con sông đều bắt nguồn tại vùng núi phía Tây trong tỉnh và chảy xuống biển phía Đông. Dọc bờ biển, cứ khoảng 5–7 km có một cửa sông.

Mặc dù hướng chảy cơ bản của các sông là hướng Tây - Đông, nhưng tùy theo hướng của mạch núi kiến tạo hoặc do địa hình cục bộ, dòng sông có thể uốn lượn theo các hướng khác nhau trước khi đổ ra Biển Đông. Đặc biệt là sông Tô Hạp, bắt nguồn từ dãy núi phía Tây của huyện Khánh Sơn, chảy qua các xã Sơn Trung, Sơn Bình, Sơn Hiệp, Sơn Lâm, Thành Sơn rồi chảy về phía Ninh Thuận. Đây là con sông duy nhất của tỉnh chảy ngược dòng về phía Tây. Hai con sông lớn nhất tỉnh là Sông Cái (Nha Trang) và sông Dinh.

Sông Cái (còn có tên là sông Phú Lộc, sông Cù, ở phần thượng lưu có tên là sông Thác Ngựa) có độ dài 79 km, bắt nguồn từ hòn Gia Lê cao 1.812  m chảy qua Khánh Vĩnh, Diên Khánh, Nha Trang rồi đổ ra biển. Ở thượng lưu và trung lưu, sông có nhiều thác ghềnh như thác Ngựa, thác Vóng, thác Dằng Xay... Khi chảy đến địa phận thôn Xuân Lạc (xã Vĩnh Ngọc) thì chia làm hai chi lưu. Một chi, chảy men theo núi Đồng Bò đổ ra biển qua Cửa Bé (Tiểu Cù Huân). Chi thứ hai, chảy xuống Ngọc Hội, lại chia làm hai nhánh. Một nhánh chảy qua cầu Xóm Bóng, qua Cửa Lớn (Đại Cù Huân) và chảy ra biển. Nhánh thứ hai, chảy qua cầu Hà Ra, qua Xóm Cồn, rẽ lên phía Bắc rồi hội nước vào dòng chính, chảy ra biển qua Cửa Lớn (Đại Cù Huân). Giữa hai nhánh sông này, nổi lên các cồn, bãi như Cồn Dê, Hải Đảo, Xóm Cồn.
Sông Dinh (còn gọi là sông Cái Ninh Hòa, sông Vĩnh An, sông Vĩnh Phú...) bắt nguồn từ vùng núi Chư H'Mư (đỉnh cao 2.051  m) thuộc dãy Vọng Phu, chảy theo hướng bắc nam, khi đến Eakrơngru, dòng sông mở rộng và chảy lệch sang hướng tây bắc - đông nam. Qua khỏi Dục Mỹ, về phía hạ lưu, sông nhận thêm nước của suối Bông và đến Tân Lạc, sông nhận thêm nước của suối Trầu. Chảy đến Ngũ Mỹ, sông đổi hướng tây - đông, cách Ninh Hòa khoảng một cây số, sông nhận thêm nước của sông Đá Bàn và sông Tân Lan, cách cửa một cây số, còn nhận thêm nước của sông Chủ Chay (sông Dõng). Các phụ lưu lớn (Đá Bàn, Tân Lan, Chủ Chay) hội với dòng chính ở hạ lưu tạo thành mạng với sông Dinh, có dạng nan quạt, với tổng diện tích lưu vực 985  km², bao trùm toàn bộ thị xã Ninh Hòa. Sau khi chảy qua thị xã Ninh Hòa, sông lại chia ra nhiều nhánh nhỏ như lạch Nga Hầu, lạch Nga Dã, lạch Ngòi Sau, lạch Cồn Ngao, rồi qua cửa Hà Liên đổ ra đầm Nha Phu.

Địa chất

Cấu tạo địa chất của Khánh Hòa chủ yếu là đá granit và ryolit, dacit có nguồn gốc mác ma xâm nhập hoặc phún trào kiểu mới. Ngoài ra còn có các loại sa thạch, đá trầm tích ở một số nơi. Về địa hình kiến tạo, phần đất của tỉnh Khánh Hòa đã được hình thành từ rất sớm, là một bộ phận thuộc rìa phía Đông-Nam của địa khối cổ Kom Tom, được nổi lên khỏi mặt nước biển từ đại Cổ sinh, cách đây khoảng 570 triệu năm. Trong đại Trung sinh có 2 chu kỳ tạo sản inđôxi và kimêri có ảnh hưởng một phần đến Khánh Hòa. Do quá trình phong hóa vật lý, hóa học diễn ra trên nền đá granit, ryolit đã tạo thành những hình dáng độc đáo, đa dạng và phong phú, góp phần làm cho thiên nhiên Khánh Hòa có nhiều cảnh đẹp nổi tiếng.

Khí hậu

Khánh Hòa là một tỉnh ở vùng duyên hải cực Nam Trung Bộ, nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa. Song khí hậu Khánh Hòa có những nét biến dạng độc đáo với các đặc điểm riêng biệt. So với các tỉnh, thành phía Bắc từ Đèo Cả trở ra và phía Nam từ Ghềnh Đá Bạc trở vào, khí hậu ở Khánh Hòa tương đối ôn hòa hơn do mang tính chất của khí hậu đại dương. Thường chỉ có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa nắng. Mùa mưa ngắn, từ khoảng giữa tháng 9 đến giữa tháng 12 dương lịch, tập trung vào 2 tháng 10 và tháng 11, lượng mưa thường chiếm trên 50% lượng mưa trong năm. Những tháng còn lại là mùa nắng, trung bình hàng năm có tới 2.600 giờ nắng. Nhiệt độ trung bình hàng năm của Khánh Hòa cao khoảng 26,7 °C riêng trên đỉnh núi Hòn Bà (cách Nha Trang 30 km đường chim bay) có khí hậu như Đà Lạt và Sa Pa. Độ ẩm tương đối khoảng 80,5%.

Từ tháng 1 đến tháng 8, có thể coi là mùa khô, thời tiết thay đổi dần. Những tháng đầu mùa, trời mát, nhiệt độ từ 17-25 °C, nhưng từ tháng 5 đến tháng 8 trời nóng nực, nhiệt độ có thể lên tới 34 °C (ở Nha Trang) và 37-38 °C (ở Cam Ranh). Tháng 9 đến tháng 12, được xem như mùa mưa, nhiệt độ thay đổi từ 20-27 °C (ở Nha Trang) và 20-26 °C (ở Cam Ranh). Khánh Hòa là vùng ít gió bão, tần số bão đổ bộ vào Khánh Hòa thấp chỉ có khoảng 0,82 cơn bão/năm so với 3,74 cơn bão/năm đổ bộ vào bờ biển Việt Nam. Các trận bão được dự đoán sẽ đổ bộ vào Khánh Hòa trong những năm gần đây thường lệch hướng vào Nam hoặc tan ngay khi gần vào bờ. Tuy vậy, do địa hình sông suối có độ dốc cao nên khi có bão kèm theo mưa lớn, làm nước dâng cao nhanh chóng, trong khi đó sóng bão và triều dâng lại cản đường nước rút ra biển, nên thường gây ra lũ lụt.

Địa lý kinh tế

Địa lý nhân văn

Tham khảo


title: Michalovce

text:
Michalovce (; , ,, tiếng Romani: Mihalya, tiếng Yiddish: Mikhaylovets hoặc Mykhaylovyts) là một thị xã bên sông Laborec ở phía đông Slovakia, với dân số khoảng 40.000 người. Nó là đô thị lớn nhất của quận Michalovce (okres) ở khu vực Košice.
Thị xã nằm trong khu vực Košice, trong vùng đất thấp bên sông Laborec Đông, trong lịch sử thuộc quận Zemplén. Thị xã có cự ly khoảng 48 km về phía đông của Košice và 30 km về phía tây của Uzhhorod, Ukraina. Đặc điểm địa lý gần đó bao gồm các dãy núi Vihorlat và Zemplínska šírava hồ.

Lịch sử
Khu định cư đầu tiên được biết đến trong khu vực xung quanh Michalovce trong thời kỳ đồ đá mới. Người Xlavơ đến trong khu vực trong thế kỷ thứ năm . Khu vực là một phần của đế chế Moravia  trong thế kỷ thứ chín. Michalovce là nơi huyền thoại về cái chết của Laborec. Từ thế kỷ thứ mười trở đi, khu vực đã là một phần của Hungary. Sau cuộc chinh phục bởi Ottoman ở phía nam miền trung Hungary vào thế kỷ XVI, Hungary bị chia cắt, và Michalovce ngày nay đã trở thành một phần của vương quốc Hungary Đông, và sau đó Hoàng gia Hungary. Thị trấn đã tăng trưởng đáng kể trong thế kỷ XVIII và XIX và kể từ khi Ausgleich Áo-Hungary năm 1867, nó đạt được một tư cách của một cộng đồng lớn và ngay sau đó đã trở thành thủ phủ của một trong các quận hạt Zemplén.

Sau chiến tranh thế giới thứ I, năm 1918 (xác nhận bởi Hiệp ước Trianon vào năm 1920), Michalovce, cùng với một số bộ phận khác của hạt Zemplén, đã trở thành một phần của Tiệp Khắc sau đó thành lập. Năm 1944, 3500 cư dân Do Thái bị trục xuất khỏi Michalovce. Từ năm 1993, sự khi tách khỏi Tiệp Khắc, Michalovce là một phần của Slovakia. Năm 1996, thị xã đã được chọn làm thủ phủ quận Michalovce.

Nhân khẩu
Năm 1910, Michalovce có 6.120 cư dân, gồm có 3.792 người Hungary, 1586 người Slovak và 542 người Đức. Cơ cấu tôn giáo có 38,6% Công giáo La Mã, người Do Thái 32,3% và 23,2% của Hy Lạp Công giáo.

Theo điều tra dân số năm 2001, thị xã có 39.948 dân cư. 94,57% số dân là người Slovak, người Roma 2,24%,% 0,73% người Séc và 0,47% người Ukraina. Thành phần tôn giáo là 53,92% Công giáo La Mã, 19,65% người Công giáo Hy Lạp, người không theo tôn giáo và Chính thống giáo 5,19% 9,73%.

Tham khảo

Thành phố và thị xã Slovakia


title: Xếp loại sân vận động UEFA

text:
Tổ chức Quy chuẩn Cơ sở hạ tầng Sân vận động (Stadium Infrastructure Regulations) của UEFA đã phân loại các sân bóng đá thành bốn loại từ hạng một đến hạng bốn tăng dần theo chất lượng của sân. Kẻ từ năm 2006, cách đánh giá này đã thay thế phương pháp xếp loại sân vận động từ một đến năm sao có trước đó. Các sân vận động phải được xếp hạng bốn nếu muốn đăng cai các trận đấu playoff trong khuôn khổ  vòng loại UEFA Champions League hoặc bất cứ trận đấu nào trong trận đấu chính. Điều kiên tương tự cũng được đặt ra cho sân vận động nào muốn đăng cai các trận cầu trong giải đấu chính của UEFA Europa League hoặc Giải vô địch bóng đá châu Âu.

Những khác biệt chính giữa các hạng

Tham khảo

UEFA
Các liên đoàn bóng đá quốc gia châu Âu


title: Nguyễn Cường

text:
Nguyễn Cường (sinh năm 1943), là một nhạc sĩ của Việt Nam. Ông là một người nặng lòng với vùng đất Tây Nguyên, có nhiều ca khúc viết về Tây Nguyên, tuy nhiên ông vốn là một chàng trai gốc Hà Nội.

Tiểu sử

Gia đình
Nguyễn Cường sinh năm 1943 trong một gia đình gốc trung lưu ở phố Hàng Bạc, Hà Nội.

Cha ông, cụ Nguyễn Quang Hộ, quê gốc ở Phú Xuyên, Hà Tây cũ, nhưng sinh năm 1910 tại Hà Nội. Thời Pháp thuộc, cha ông là phi công hãng Air France, đã tử nạn trên một chuyến bay dân dụng vì đâm vào núi ở Sơn Trà năm 1953.

Mẹ ông, cụ Nguyễn Thị Nhung sinh năm 1920, gia đình nhà ngoại đã có năm đời sống ở Hà Nội. Từ khi cha ông tử nạn máy bay năm 1953 đến nay, mẹ ông vẫn hưởng lương trợ cấp ở Pháp gửi về, đều đặn khoảng hơn 1.000 euro mỗi tháng.. Ông còn 1 em trai, 3 em gái . Em gái thứ ba của ông, Thu Hằng là vợ nhà sử học Dương Trung Quốc. Em gái thứ hai của ông là Nguyễn Thị Minh Tâm.

Sự nghiệp

Năm 16 tuổi, ông thi vào trường Trung cấp Âm nhạc Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam - Nhạc viện Hà Nội) để học về Violoncelle. Học được vài tuần, thì gia đình ông bị tịch thu gia sản vì diện "gia đình tư sản", ông bị cắt học bổng và phải sống nhờ bằng suất cơm của người bạn cùng trường .

Sau khi tốt nghiệp năm 1965, ông được phân công về Đoàn Ca múa Tây Nguyên (nay là Đoàn Ca múa Đam San), lúc đó đóng tại Hà Nội và ở lại đó hai năm (1965-1967). Từ năm 1967, ông chuyển về công tác tại phòng Giáo dục chính trị Trường Đại học Mỏ - Địa chất.

Tháng 5 năm 1980, sau khi chiến tranh Việt Nam chấm dứt, và sau khi tốt nghiệp khoa Sáng tác Nhạc viện Hà Nội, ông và nhạc sĩ Trần Tiến và một số nhạc sỹ đã được Đoàn Ca múa Đăk Lăk mời về sáng tác . Từ lần đầu tiên đến Tây Nguyên này, ông đã bị cuốn hút vì cái nắng cái gió, cà phê, vì thiên nhiên và con người Tây Nguyên, nên từ đó bắt đầu cho những sáng tác về Tây Nguyên của ông sau này. Ấn tượng mạnh mẽ nhất trong ông lúc ấy là được nghe người dân đánh chiêng trong một đêm uống rượu cần. Tiếng chiêng ấy đã tạo cho ông cảm xúc để viết bài hát "Nhịp chiêng buôn Kơ Siar".. Tuy nhiên, một trong những bài hát về Tây Nguyên đầu tiên của ông, "H'Ren lên rẫy" (hay là "H'Zen lên rẫy"), lúc đầu lại bị một lãnh đạo văn hóa "quy vào tội khủng khiếp là: Sai đường lối của Đảng".,tuyền truyền chống phá nhà nước

Ông được xem là người đã ứng dụng khá thành công chất liệu âm nhạc Tây Nguyên vào ca khúc của mình, mặc dù ông không dùng từ "Tây Nguyên" trong bất cứ tác phẩm nào. Mỗi khi ông đến Tây Nguyên thì lại có cảm xúc để viết ca khúc mới, nhiều khi là sáng tác ngẫu hứng tại chỗ. Ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước năm 2007 vì các ca khúc Hò biển (1974), H'Zen lên rẫy (1981), Một nét ca trù ngày xuân (1984), Em muốn sống bên anh trọn đời (1989), Đôi mắt Pleiku (1994) cũng như nhiều giải thưởng của Hội Nhạc sĩ về mảng ca khúc.

Ngoài ra ông còn dàn dựng các chương trình biểu diễn cho các đoàn ca múa chuyên nghiệp như Đoàn Ca Múa Đak Lak, Nhà hát Tuổi trẻ...

Năm 1987, ông chuyển về Trung tâm Phương pháp Câu lạc bộ Trung ương làm việc cho đến nay.

Năm 2009, ông đã bắt tay vào việc thực hiện ý tưởng là viết một hợp xướng để hát với trống đồng, và ra đời "Ngàn năm Thăng Long nổi trống Lạc Hồng" - một hợp xướng cần tới hàng ngàn nghệ sĩ theo hình thức Acapella không có dàn nhạc đệm, mà biểu diễn trên 100 trống đồng của các nghệ nhân Thanh Hóa đúc tặng Thủ đô Hà Nội nhân sự kiện "Nghìn năm Thăng Long". Từ đó hoàn thành bản hợp xướng "Ngàn năm Thăng Long - Nổi trống Lạc Hồng", đoạt giải thưởng Bùi Xuân Phái năm 2010

Ông trăn trở:

Tác phẩm
Bao nhiêu năm qua, Nguyễn Cường đã cho ra đời khoảng 100 tác phẩm ca khúc và khí nhạc... Một số sáng tác của ông:

Album phòng thu
m’đrak m’đrak! (1987), Dihavina
Nghiêng nghiêng rừng chiều (2004)
Gió bay về ngàn (2016), Mobifone
Tùng Dương hát Nguyễn Cường (2018)

Chú thích

Nhạc sĩ Việt Nam
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Người Hà Nội
Giải thưởng Nhà nước
Tây Nguyên
Người từ Nam Trung Bộ Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Cựu giảng viên Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội


title: Freedesktop.org

text:
Freedesktop.org (fd.o) là một dự án làm việc trên các cơ sở khả năng tương tác và chia sẻ công nghệ cho các phần mềm môi trường desktop miễn phí cho hệ thống X Window (X11) trên Linux và các hệ điều hành tương tự Unix. Nó được thành lập bởi Havoc Pennington từ Red Hat vào tháng 3 năm 2000. Các máy chủ của dự án được lưu trữ bởi Portland State University, do đó được tài trợ bởi HP, Intel và Google.

Dự án tập trung vào người sử dụng. Có rất nhiều framework phát triển cho X, và điều này là không thay đổi. Dự án tìm cách bảo đảm rằng những khác biệt trong khuôn khổ phát triển không sử dụng có thể nhìn thấy.

Những dự án sử dụng rộng rãi phần mềm miễn phí X cho desktop như GNOME, KDE và Xfce đang cộng tác với dự án freedesktop.org. Năm 2006, dự án phát hành Portland 1.0 (xdg-utils), một tập hợp các giao diện chung cho các môi trường desktop.

freedesktop.org trước đây được biết như là X Desktop Group, và từ viết tắt "XDG" vẫn còn phổ biến trong công việc của họ.

Theo một bài viết vào tháng 10 năm 2018 được xuất bản bởi Phoronix, freedesktop.org sẽ chính thức gia nhập X.Org Foundation.

Các dự án đang lưu trữ

freedesktop.org cung cấp lưu trữ cho một số dự án có liên quan. Chúng bao gồm:

 X.Org Server: thi hành các tham chiếu chính thức của X11. Phiên bản hiện tại là một phân nhánh của XFree86 trước khi nó được thay đổi giấy phép thứ 2.
 D-Bus, một bus thông báo giống như DCOP của KDE hoặc Bonobo của GNOME
 Drag-and-drop: X kéo-thả vẫn không làm việc một cách nhất quán.
 HAL (Hardware Abstraction Layer) là một lớp điều hành qua hệ thống nhất quán, nó đã bị phản đối và thay thế bởi udev.
 Fontconfig là một thư viện cho phát hiện phông chữ, tên thay thế, etc.
 Xft, phông chữ chống-biệt bằng cách sử dụng thư viện FreeType, chứ không phải là lõi phông của X cũ.
 Cairo, một thư viện đồ họa véc tơ với hỗ trợ qua thiết bị đầu ra.
 Direct Rendering Infrastructure, hay DRI, là một giao diện được sử dụng trong hệ thống X Window để cho phép các ứng dụng người dùng truy cập vào phần cứng video mà không yêu cầu dữ liệu được thông qua thông qua các X Server.
Geoclue, một dịch vụ thông tin địa lý.
 GStreamer là platform đa phương tiện.
Glamor, Trình điều khiển chung đồ họa 2D cho máy chủ X,nó hỗ trợ nhiều loại chipset đồ họa có hỗ trợ OpenGL/EGL/GBM APIs
Mesa 3D, một triển khai OpenGL.
 XCB, một sự thay thế Xlib.
 GTK-Qt, một công cụ GTK+ 2 sử dụng Qt để vẽ các vật dụng, cung cấp cùng một giao diện ứng dụng KDE và GTK+2.
 Poppler, một thư viện hiển thị PDF.
Wayland, một máy chủ hiển thị nhẹ mà có ý định cung cấp kinh nghiệm giao diện hoàn hảo cho các desktop Linux.
libinput, một thư viện để xử lý các thiết bị đầu vào trong bộ tổng hợp Wayland và để cung cấp trình điều khiển đầu vào X.Org chung. Nó cung cấp khả năng phát hiện thiết bị, xử lý thiết bị, xử lý sự kiện và trừu tượng hóa thiết bị đầu vào để giảm thiểu số lượng bộ tổng hợp mã đầu vào tùy chỉnh cần cung cấp bộ chức năng chung mà người dùng mong đợi

Ngoài ra, Avahi (một triển khai Zeroconf miễn phí) bắt đầu như là một dự án fd.o nhưng đã di chuyển đến nơi khác.

Mục tiêu tuyên bố

Mục đích của dự án không phải là để làm luật tiêu chuẩn chính thức. Thay vào đó, nó nhằm mục đích để nắm bắt các vấn đề khả năng tương tác nhiều trước đó trong quá trình này.

 Thu thập các chi tiết kỹ thuật hiện có, tiêu chuẩn và các văn bản liên quan đến khả năng tương tác desktop X và làm cho chúng có sẵn trong một vị trí trung tâm;
 Thúc đẩy phát triển các chi tiết kỹ thuật và tiêu chuẩn mới được chia sẻ giữa nhiều desktop X;
 Tích hợp các tiêu chuẩn desktop cụ thể vào các tiêu chuẩn nỗ lực rộng lớn hơn, chẳng hạn như Linux Standard Base và ICCCM;
 Làm việc về việc thực hiện các tiêu chuẩn trong X desktop cụ thể;
 Phục vụ như là một diễn đàn trung lập để chia sẻ ý tưởng về công nghệ desktop X;
 Thực hiện công nghệ hơn nữa khả năng tương tác desktop X với các desktop X miễn phí nói chung;
 Thúc đẩy X desktop và X desktop chuẩn cho các tác giả ứng dụng, cả thương mại và tình nguyện viên;
 Giao tiếp với các nhà phát triển hạt nhân hệ điều hành miễn phí, hệ thống X Window, các bản phân phối OS miễn phí, và như vậy để giải quyết các vấn đề liên quan đến desktop;
 Cung cấp kho lưu trữ nguồn (git và CVS), web hosting, Bugzilla, mailing lists và các nguồn lực khác cho các dự án phần mềm miễn phí làm việc hướng tới các mục tiêu trên.

Xem thêm
 GNOME
 KDE
 GTK+
 Qt

Chú thích ngoài

Notes
The Big freedesktop.org Interview (Rayiner Hashem & Eugenia Loli-Queru, OSNews, ngày 24 tháng 11 năm 2003)

Liên kết ngoài
Project home page (wiki-based)

Hệ thống X Window

Tổ chức phần mềm tự do và nguồn mở
Website phần mềm tự do


title: Thái Ung

text:
Thái Ung (chữ Hán: 蔡邕; 133－192), cũng gọi Sái Ung, biểu tự Bá Giai (伯喈), là một danh sĩ trứ danh vào cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông được biết đến không chỉ là một danh sĩ đương thời mà còn là phụ thân của nữ sĩ Thái Diễm (Thái Văn Cơ).

Thời Hán Hoàn Đế
Thái Ung người quận Trần Lưu (nay là huyện Kỷ, Hà Nam, Trung Quốc), tổ Thái Huề (蔡攜), tự Thúc Nghiệp (叔業), cha là Thái Lăng (蔡棱), tự Bá Trực (伯直), mẹ Viên thị là em gái của Tư đồ Viên Bàng (袁滂). Thời trẻ Thái Ung thờ mẹ có hiếu. Sau khi mẹ qua đời, sống với chú và em họ. Lòng hiếu thảo của ông được mọi người khen ngợi. Thái Ung có tài học rộng, theo thụ giáo thầy Thái phó Hồ Quảng học kinh thuật và từ chương, thiên văn, âm luật, trở nên nổi tiếng về học thuật của mình.

Thời Hán Hoàn Đế, các hoạn quan Từ Hoàng, Tả Tá chuyên quyền. Nghe nói Thái Ung giỏi đánh đàn, họ bèn tâu lên Hán Hoàn Đế. Hoàn Đế bèn lệnh cho Thái thú quận Trần Lưu đốc thúc ông về Lạc Dương. Thái Ung không muốn làm quan nhưng không thể từ chối, đành phải lên đường. Do dọc đường trèo đèo lội suối vất vả, đi tới Yển Sư, ông cáo ốm và quay về.

Thời Hán Linh Đế

Sửa Lục kinh
Năm 170 thời Hán Linh Đế, Thái Ung lại được triệu vào cung làm việc cùng Từ đồ Kiều Huyền, được Kiều Huyền trọng dụng. Ít lâu sau ông được phong làm Hà Nam bình trưởng, Triệu bái lang trung, Hiệu thư Đông Quán, rồi thăng làm Nghị lang.

Tại Đông Quán có nhiều sách vở của triều đình, Thái Ung có điều kiện tiếp cận. Ung nhận thấy sách trong Đông Quán có nhiều sai sót do người đời trước có sự kiến giải khiên cưỡng gây hiểu lầm cho người sau, vì vậy ông muốn đính chính lại. Năm 175, cùng các đại thần Đường Khê, Mã Nhật Đê, Trương Thuần, Hàn Thuyết, Đan Lậu tâu lên Hán Linh Đế đề nghị đính chính lại văn tự "Lục kinh". Linh Đế ưng thuận.

Thái Ung cùng các cộng sự kiên trì rà soát và điều chỉnh lại kinh sách, cuối cùng ra được văn bản chính thức để. Ung tự tay viết lên bia đá, mời thợ giỏi về khắc chữ. Công trình hoàn thành, các tấm bia đá được dựng ngoài cổng nhà Thái học. Nhiều kẻ sĩ các nơi tới xem và sao chép, có tới hàng ngàn cỗ xe đến làm đường phố kinh thành tắc nghẽn.

Các bản kiến nghị
Thời Đông Hán thực hiện chế độ Tam hỗ, nghĩa là hai nhà thông gia của hai châu không được làm quan tại nơi cư trú của nhau. Do các nhà thế tộc có nhiều quan hệ họ hàng nên quy định này gây khó khăn cho việc bổ nhiệm quan chức, khiến một số nơi như U châu và Ký châu không đủ quan lại.

Thấy tình trạng đó, Thái Ung bèn làm sớ kiến nghị Hán Linh Đế bỏ chế độ Tam hỗ. Nhưng Hán Linh Đế không chấp thuận.

Ít lâu sau ông lại dâng lên Hán Linh Đế một kiến nghị khác để cải thiện tình hình chính trị đang xuống dốc khi đó. Kiến nghị của ông có 7 điểm:
Cẩn trọng giữ mình trong sạch
Bổ nhiệm rộng rãi người có tài đức,
Mở rộng ngôn luận cho bề tôi trung kiên được can gián, khen thưởng người dám nói thẳng
Tăng cường sát hạch quan lại
Xóa bỏ những kẻ tiểu nhân trong hàng ngũ bộ máy thống trị
Bổ nhiệm, bãi miễn quan lại phải dựa trên công trạng mà có thưởng phạt rõ ràng
Xem xét nhân sự những người trong cung thái tử, không dùng những người mạo nhận là "Tuyên lăng hiếu tử" không có thực tài, cho về quê làm ruộng

Kiến nghị của Thái Ung thống thiết dài vài ngàn chữ, được Linh Đế coi trọng. Linh Đế chuyển những người giúp việc cho Thái tử không có thực tài sang làm thái tử xá nhân vu úy - chức nhỏ ở địa phương. Vì việc này, nhiều người bị động chạm quyền lợi nên thù hằn Ung.

Năm 176, có nhiều điềm tai dị xảy ra, khiến vua Linh Đế lo lắng. Thời đó những điềm tai dị được xem là có liên hệ tới việc chính trị. Vì vậy, Linh Đế triệu Ung cùng các đại thần Mã Nhật Đê, Dương Tứ, Trường Hoa, Đan Cấu cùng hoạn quan Tào Tiết, Vương Phủ vào hỏi nguyên nhân. Linh Đế ban đặc chiếu cho ông, đề nghị kiến giải những chuyện tai dị vì ông là người có học thức sâu rộng. Thái Ung cảm động, tự mình soạn một bản tấu, thẳng thắn vạch ra những điểm chưa tốt của nền chính trị lúc đó, ông cho rằng do xây cất cung thất quá nhiều gây tốn kém, có nhiều tiểu nhân đắc chí làm quan lớn, tham nhũng nhiều; nên ông đề nghị bãi miễn những người này, bổ nhiệm người tài đức.

Bị trả thù
Thái Ung biết bản kiến nghị của mình đụng chạm tới nhiều người, nên ông đề nghị Linh Đế giữ kín. Linh Đế xem xong thở dài, khiến hoạn quan Tào Tiết hầu cận để ý. Nhân lúc Linh Đế đi thay áo, Tào Tiết xem trộm rồi nói lại với những người cùng phe cánh. Do đó trong triều càng thêm nhiều người thù ghét Thái Ung.

Dương Cầu thù oán ông bèn chủ mưu cùng các hoạn quan làm hại ông. Ít lâu sau, hoạn quan Trình Hoàng sai người trình bản tấu kể tội Thái Ung đang có ý định cùng chú là Thái Chất muốn trả thù tư đồ Lưu Lân vì nhờ một việc riêng tư không được. Thái Ung dâng biểu phân trần nhưng không được chấp nhận, ông bị tống giam vì "kết oán với người làm việc công, hãm hại đại thần", chuẩn bị mang xử tử.

Việc khép tội Thái Ung khiến nhiều người không phục. Trung thường thị Lã Cường tâu Hán Linh Đế rằng Thái Ung vô tội và xin tha cho ông. Linh Đế xem lại án nhưng chỉ tha cho ông tội chết nhưng vẫn đày ông đi Sóc Phương ở biên cương phía bắc, vĩnh viễn không cho trở về.

Dương Cầu chủ mưu giết ông, bèn thuê thích khách đuổi theo để giết ông. Nhưng thích khách biết ông là người thẳng thắn chính trực nên không cam tâm hạ thủ. Dương Cầu thấy ý định không thành bèn hối lộ cho quan địa phương nhờ hãm hại ông, nhưng viên quan này cũng không làm theo, báo cho ông biết để đề phòng. Do được những người ngay thẳng giúp đỡ, Thái Ung giữ được tính mạng, đến sống tại An Dương, Sóc Phương.

Một thời gian sau, Thái Ung dâng thư lên Hán Linh Đế xin được trở về quê để viết nốt sách Hậu Hán ký mà trước đây khi ở Đông Quán ông đang cùng Lư Thực, Hàn Thuyết soạn chưa xong. Linh Đế thấy ông có tài, bèn nhân kỳ đại xá năm 177 cho ông được trở về quê.

Thái thú Vương Trí thấy ông được tha bèn bày tiệc đãi ông. Vương Trí vốn là em trai hoạn quan Vương Phủ trong triều, ngày thường kiêu ngạo, vì vậy Thái Ung coi thường. Vương Trí tức giận quát mắng Thái Ung, ông liền phẩy tay áo bỏ về.

Vương Trí bèn viết thư về triều nói rằng Thái Ung bất mãn trong lúc bị lưu đày, thường phỉ báng triều đình. Thái Ung biết mình đã gây thù oán với nhiều đại thần trong triều, không thể dâng thư biện bạch mà vẫn có thể bị bức hại, nên ông không trở về quê nữa mà đi sang vùng Ngô Việt (Triết Giang). Cuộc sống lưu lạc của Thái Ung kéo dài 12 năm.

Thời Hán Hiến Đế
Năm 189, Hán Linh Đế mất, con là Hán Thiếu Đế lên thay. Đổng Trác vào triều cầm quyền, phế Thiếu Đế lập Hiến Đế. Để thu phục nhân tâm, Đổng Trác cho gọi Thái Ung về kinh phong chức. Thái Ung bị hại nhiều lần trên quan trường nên dâng sớ cáo ốm. Đổng Trác nổi giận hạ lệnh sẽ tru di cả họ Thái Ung, ép ông phải trở về. Thái Ung bèn trở về Lạc Dương.

Đổng Trác rất quý trọng Thái Ung, chỉ trong 3 ngày đã phong ông làm các chức Tế tửu, Thị ngự sử, Thượng thư, rồi Thị trung.

Sang năm 190, chư hầu do Viên Thiệu cầm đầu nổi lên thảo phạt Đổng Trác vì tội giết vua Thiếu Đế. Cùng lúc, thủ hạ của Đổng Trác muốn tôn Trác làm Thượng phụ. Đổng Trác bèn hỏi Thái Ung. Ông khuyên Đổng Trác chưa nên xưng hiệu vì thiên hạ đang rối ren không phục. Đổng Trác nghe theo ông.

Thái Ung biết Đổng Trác trọng dụng ông, nhưng họ Đổng tàn bạo chuyên quyền, mất lòng người, ông sẽ bị liên lụy khi Đổng Trác diệt vong. Vì vậy ông định bỏ trốn đến Ký châu. Nhưng em ông là Thái Cốc khuyên rằng ông có tướng mạo khác thường, rất dễ bị nhận diện. Vì vậy Thái Ung bèn thôi ý định bỏ trốn.

Đổng Trác bị chư hầu đánh bại phải mang triều đình bỏ chạy về Tràng An. Năm 192, Đổng Trác bị tư đồ Vương Doãn và tướng Lã Bố giết chết.

Mọi người đều hả hê vì cái chết của Đổng Trác, riêng Thái Ung lại tỏ ra buồn bã. Tư đồ Vương Doãn bèn sai bắt Thái Ung trị tội. Thái úy Mã Nhật Đê thấy vậy vội nói với Vương Doãn rằng Thái Ung là người có tư cách và tài năng, nên để ông sống để viết nốt sử nhà Hán. Nhưng Vương Doãn không đồng tình, dẫn gương Tư Mã Thiên viết Sử ký phỉ báng triều đình, vì vậy quyết không tha cho Thái Ung.

Ít lâu sau Thái Ung qua đời trong ngục. Ông là người sinh cùng năm và mất cùng năm với Đổng Trác, lúc đó 61 tuổi.

Một người học trò của ông là Cố Ung về sau trở thành thừa tướng nước Đông Ngô thời Tam Quốc.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Thái Ung được nhắc tới trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung rất ngắn trong hồi 9.

Cái chết của Thái Ung được đề cập khi ông chạy tới khóc bên xác Đổng Trác, do đó bị Vương Doãn bắt mang chém. Thái Ung xin được nhận hình phạt chặt chân để viết nốt sử nhà Hán nhưng không được Vương Doãn chấp nhận.

Xem thêm
 Hán Linh Đế
 Cố Ung
 Đổng Trác
 Vương Doãn

Tham khảo
 Ngô Tuyển, Chu Quý, Trịnh Hiểu, Thái Hoàng (2006), Chuyện quan trường, Nhà xuất bản Thanh niên
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.

Chú thích

Sinh năm 132
Mất năm 192
Nhân vật chính trị nhà Hán
Nhà toán học Trung Quốc
Nhà sử học thời Hán


title: Xa lộ George Parks

text:
Xa lộ George Parks (tiếng Anh: George Parks Highway), có mã số là Xa lộ Liên tiểu bang A-4 và Xa lộ Alaska 3 và thường được gọi đơn giản là Xa lộ Parks, có tổng chiều dài 323 dặm (520 km), bắt đầu từ Xa lộ Glenn khoảng 35 dặm (56 km) ở phía bắc thành phố Anchorage đến thành phố Fairbanks nằm trong Vùng nội Alaska. Xa lộ được biết với tên gọi ban đầu là Xa lộ Anchorage-Fairbanks được hoàn thành năm 1971, và được đặt tên như hiện tại vào năm 1975.

Xa lộ, phần lớn chạy song song với Đường sắt Alaska, là một trong số những con lộ quan trọng nhất tại tiểu bang Alaska. Nó là con đường chính giữa thành phố Anchorage và thành phố Fairbanks (hai vùng đô thị lớn nhất của tiểu bang Alaska), là lối đi chính yếu đến Khu bảo tồn và Công viên Quốc Denali và Công viên Tiểu bang Denali, và là xa lộ chính trong Thung lũng Matanuska-Susitna.

Có khái niệm chung sai lầm là cái tên "Xa lộ Parks" có được vì xa lộ này gần các công viên quốc gia và công viên tiểu bang Denali; thật ra xa lộ được đặt tên như thế để vinh danh George Alexander Parks, thống đốc của Lãnh thổ Alaska từ năm 1925 đến năm 1933.

Các mốc dặm dọc theo Xa lộ Parks không bắt đầu bằng 0 (số không). Thay vào đó, chúng bắt đầu bằng Dặm số 35 (km số 56), tiếp theo mốc dặm của Xa lộ Glenn là nơi hai xa lộ giao cắt nhau gần Palmer. Mốc dặm 0 của Xa lộ Glenn nằm ở điểm đầu của nó tại phố chính thành phố Anchorage ở nơi giao cắt của Phố số 5 đông và Phố Gambell. Vì vậy các mốc dặm dọc theo Xa lộ Parks phản ánh chiều dài từ thành phố Anchorage chớ thật sự không phải là chiều dài của Xa lộ Parks.

Có hai đoạn xa lộ được xây dựng theo chuẩn mực xa lộ cao tốc. Các đoạn này gồm có một đoạn gần nơi giao cắt của xa lộ với Xa lộ Glenn trong Palmer và một đoạn có tên gọi là Xa lộ cao tốc Mitchell trong thành phố Fairbanks dẫn đến nơi giao cắt của xa lộ với Xa lộ Richardson.

Vấn đề gây tranh cãi
Cựu thống đốc Alaska Tony Knowles chỉ trích Sarah Palin vì ủng hộ xây Cầu Knik Arm, Cầu Đảo Gravina, và một con lộ nằm ở phía bắc bên ngoài thành phố Juneau thay vì xây dựng lại Xa lộ Parks. Tuy nhiên, Tờ nhật báo Ketchikan Daily News ghi nhận rằng, trong số các ứng cử viên thống đốc, "Chỉ có Palin là kiên định với lập trường ủng hộ tất cả các dự án".

Thị trấn và các nơi nằm dọc theo Xa lộ Parks

Wasilla, dặm số 42 (km 68)
Big Lake, qua ngã Lộ Big Lake, dặm 52 (km 84)
Houston, dặm 57 (km 92)
Willow, dặm 69 (km 111)
Hatcher Pass, qua ngã Lộ Hatcher Pass, dặm 71 (km 115)
Talkeetna, qua ngã Lộ nhánh Talkeetna, dặm 99 (km 159)
Trapper Creek, dặm 115 (km 185)
Denali State Park, dặm 132–169 (km 212–272)
Cantwell, dặm 210 (km 338)
Lối vào Khu bảo tồn và Công viên Quốc gia Denali, dặm 237 (km 382)
Healy, dặm 249 (km 400)
Anderson và Trạm Không quân Clear, dặm 284 (km 456)
Nenana, dặm 304 (km 490)
Ester, dặm 352 (km 566)
Fairbanks, dặm 358 (km 576)

Tham khảo

Liên kết ngoài
A journey down the George Parks Highway

Alaska
Xa lộ liên tiểu bang tại Alaska


title: Trận Solicinium

text:
Trận Solicinium là một trận đánh đẫm máu giữa Quân đội La Mã và người Alemanni vào năm 367 hoặc 368. Hai năm sau khi các tướng của ông đè bẹp quân xâm lấn Alemanni trong nhiều trận như ở Châlons, Hoàng đế La Mã là Valentinianus I lại xua quân vượt sông Rhine và tiến công quân Alemanni trên các sườn núi ở Solicinium - một địa điểm không được xác định rõ mà có thể là ở Baden. Trong một đợt giao tranh lẻ tẻ ban đầu, Hoàng đế có lúc suýt chết và bị mất chiếc mũ trụ của ông. Cuộc tấn công của các chiến binh La Mã gặp khó khăn lớn, nhưng mỗi bước tiến của họ đã gia tăng sĩ khí của họ và giảm dần sức kháng cự của người Alemanni, và cuối cùng, quân La Mã đã giành một thắng lợi lớn hơn cả chiến thắng Châlons trước đó. Khi tháo chạy, tàn quân Alemanni đã đụng phải một toán quân La Mã dưới quyền Sebastianus, và bị tiêu diệt. Chỉ một số người Alemanni trốn thoát khi đêm đến. Tuy nhiên, trận Solicinium là một chiến thắng đắt giá do quân La Mã đã hy sinh vài tướng sĩ tài ba.

Sử cũ La Mã của Ammianus Marcellinus đã miêu tả tài nghệ của các chiến binh La Mã trong các đợt giao phong cũng như sự kiên cường của quân Alemanni. Dù quân Alemanni có vị trí phòng thủ thuận lợi, quân La Mã đã thắng nhờ khả năng kéo dài cuộc tấn công của họ. Sau chiến thắng vang dội, Valentinianus I không tiến sâu vào đất Đức mà rút khỏi sông Rhine về nghỉ đông ở Trier và tổ chức ăn mừng thắng lợi.

Bối cảnh lịch sử
Sau khi Hoàng đế La Mã là Jovianus qua đời vào ngày 17 tháng 2 năm 364, quân tướng đã tôn Valentinianus I lên nối vị. Ông liên kết với em là Valens và làm chủ Đế quốc Tây La Mã. Vừa đến thủ đô Mediolanum, ông hay tin các rợ - được cổ vũ do sự suy sụp của Quân đội La Mã trong chiến dịch Ba Tư của Hoàng đế Julianus trước kia - đã tấn công từ mọi phía và cướp phá các tỉnh La Mã. Người Alemanni lần lượt xâm lấn xứ Gaule và Rhaetia mà không vấp phải kháng cự; họ đốt phá làng mạc và bắt cư dân về những khu rừng ở Đức trước khi tướng tá La Mã có thể đánh bại họ. Tháng 1 năm sau, quân Alemanni lại vượt sông Rhine đóng băng, giao tranh với hai Quân đoàn La Mã và dỡ bỏ cờ hiệu của hai Quân đoàn này. Thực chất, hai Quân đoàn này gồm một Quân đoàn người Heruli và một Quân đoàn người Batavi - khi ấy phần lớn quân La Mã là dân rợ. Các tướng lĩnh của Valentinianus I liên tiếp đánh thắng quân Alemanni ở gần Metz, trên sông Moselle và ở Châlons gần Champagne. Hoàng đế cũng thân hành thị sát các thị trấn Rheims, Amiens, Treves, Worm và Köln, và đẩy quân rợ vào thế thủ ở xứ Gaule.

Cùng thời gian đó, theo bộ sử Ammianus Marcellinus XXVI, nhân lúc cư dân vùng Mainz đã tổ chức nghi lễ Ki-tô giáo, chúa rợ Alemanni là Rando đã đột chiếm Maintz bắt hết nam nữ làm nô lệ và thu được nhiều chiến lợi phẩm. Vụ việc này làm ô uế thanh danh của Valentinianus I, và người La Mã đã báo thù bằng việc gửi sứ thần sang đút lót cho dân Alemanni khiến họ ám sát một vị chúa của họ là Vithicabius. Ngoài ra, Hoàng đế cũng quyết tâm thân chinh kéo toàn quân vượt sông Rhine tấn công người Alemanni để trả đũa trên danh nghĩa toàn đế quốc. Ông đến Trier vào ngày 13 tháng 10 năm 367 là trễ nhất, và ở đây cho đến đầu năm 368 thì phá trại để lên đường. Ammianus đã miêu tả quy mô lớn chưa từng thấy của cuộc chinh phạt cũng như sự tận tâm của Hoàng đế trong việc huy động và vũ trang cho đại quân. Qua sông Rhine, ông và con là đồng Hoàng đế trẻ tuổi Gratianus đã tiến vào lãnh thổ đối phương một cách thận trọng. Đoàn hùng binh của hai Hoàng đế được yểm trợ từ hai cánh bởi Jovinus và Severus - hai Trưởng quan Kỵ binh ở phía Tây. Ông cũng xuống lệnh cho Bá tước Sebastianus mang các đạo quân ở Ý và Illyricum tấn công quân rợ nhất là từ hướng Rhaetia. Tuy nhiên, người Alemanni chủ trương không đánh một trận, khiến các chiến binh La Mã nổi điên vì muốn băm nát quân rợ. Trong tuyệt vọng, lính La Mã đã đốt nhà cửa và đất trồng. Nhưng cuối cùng, do không thể ngăn cản quân La Mã tàn phá làng mạc, người Alemanni đã quyết định đụng độ với người La Mã ở một địa điểm gọi là Solicinium. Nơi này không được xác định, nhưng có thể là Sulz am Neckar hay Schwetzingen ở Baden ngày nay. Trong cuốn A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East, tác giả Spencer Tucker cũng ghi nhận nơi đây là Sulz trên sông Neckar.

Diễn biến

Quân Alemanni đóng cứ ở các sườn núi. Ngọn núi này cao ngất và gần như là không thể leo lên được. Các đạo quân La Mã đã hội quân, và các tướng lĩnh truyền lệnh cho ba quân, vốn đang hừng hực khí thế, chờ lệnh bố trận. Trước khi miêu tả trận đánh, Ammianus ngưng lại để kể rằng Valentinianus I ra lệnh cho Sebastianus phải dàn quân sau trận tuyến của quân Alemanni để tiêu diệt đối phương ngay khi họ tháo chạy. Khi duyệt binh, Hoàng đế đột ngột rời đi tìm phương cách tốt hơn, một con đường nào đó rộng mở không bị canh giữ, để chiếm được ngọn núi mà quân Alemanni đóng giữ. Ông ra quyết định này khi chưa hề tham vấn các võ tướng của mình, thành ra tai hại. Hoàng đế và các tùy tùng của ông bị đánh úp và bản thân ông thì thoát chết nhưng mất cái mũ trụ được trang hoàng bằng vàng và đá quý và được các cận vệ giữ cho ông. Các cận vệ này cũng biến mất trong cuộc chạm trán mà không để lại dấu tích gì.

Theo cuốn An universal history: from the earliest accounts to the present time, Phần 1, Tập 17, bất chấp lợi thế của quân Alemanni, các chiến binh La Mã đã tấn công quân rợ bằng lòng vô cùng dũng cảm. Theo sử gia Anh là Edward Gibbon, khi cuộc tổng tiến công bắt đầu, quân La Mã vây khắp và tiến lên ngọn núi từ ba hướng khác nhau. Dù một vài lần họ bị đánh bật, cứ mỗi bước tiến của các chiến binh La Mã đã gia tăng sĩ khí của họ và làm nhụt chí kháng cự của người Alemanni. Miêu tả của Ammianus về trận đánh là hỗn hợp của một loạt các yếu tố cục bộ như khả năng giao đấu của quân La Mã và sự táo bạo của quân Alemanni, ngoài ra còn một số chi tiết rất súc tích như vai trò quan trọng của hai Sĩ quan trẻ tuổi trong cuộc chiến đấu trên dốc. Cuối cùng, sau khi leo lên đồi với khó nhọc khủng khiếp, quân La Mã hợp lại và chiếm được đỉnh núi, quân Alemanni lâm vào hỗn loạn. Tàn quân Alemanni bắt đầu bỏ chạy và quân La Mã hăng hái dụ rợ xuống phía Bắc - nơi Bá tước Sebastianus và đạo quân hùng hậu đã được lệnh chờ sẵn. Đạo quân của ông đã tàn sát quân Alemanni trong biển máu, khiến cho quân Alemanni hoàn toàn tan rã.

Một số người Alemanni đã trốn thoát khi màn đêm buông xuống, song do cuộc triệt thoái của họ bị Sebastianus cắt mất nên phần lớn đội quân của họ đã bị tiêu diệt.

Trong sử cũ của mình, Marcellinus đã ghi rõ tên của hai Sĩ quan quả cảm cùng với quân tướng La Mã trận vong ở Solicinium.

Hệ quả và những gì sau trận đánh
Trận Solicinium là một chiến thắng đắt giá của La Mã, do họ phải hy sinh nhiều binh lực trong đó có vài tướng sĩ giỏi giang trong cuộc tàn sát ghê gớm này. Nhưng đây cũng được công nhận là một thắng lợi to lớn hơn cả chiến thắng Châlons trước đó. Sau đại thắng, Valentinianus I kéo quân (theo một kiểu ca khúc khải hoàn) về Trier để nghỉ đông, nơi đây ông tổ chức lễ lạc hoành tráng để ăn mừng chiến thắng, thu hút sự hân hoan của dân chúng. Antonius - thầy dạy môn Khoa học cho tiểu Hoàng đế Gratianus - là khán giả của những lễ hội ấy. Tuy nhiên, theo Gibbon, vị quốc trưởng sáng suốt thay vì tiến sâu vào đất Đức đã chuyển tầm nhìn sang việc tổ chức phòng thủ kiên cố biên giới Gaule vốn là một chính sách cần thiết để chống lại người Alemanni, khi sức mạnh của họ đã được phục hồi nhờ một làn sóng quân tình nguyện bạo dạn vốn luôn đến từ các bộ lạc xa nhất ở phương Bắc. Sách khác thì cho rằng ông không phát huy chiến thắng do tổn thất không nhỏ trong trận Solicinium và thời tiết không phù hợp.

Dù sao đi chăng nữa, công cuộc phòng vệ xứ Gaule của Valentinianus I đã giữ yên vùng này trong suốt 9 năm cuối thời ông. Trong các năm 371, 374, Hoàng đế lại phát động hai chiến dịch quy mô nhỏ hơn bên sông Rhine và đều giành thắng lợi. Song, trận chiến ở Solicinium vẫn được xem là trận đánh lớn và quan trọng duy nhất giữa quân La Mã dưới thời ông và rợ Alemanni, cũng như là chiến thắng tiêu biểu nhất được biết đến trong các chiến dịch sông Rhine của ông.

Chú thích

Xung đột thế kỷ 4
Năm 367
Trận đánh liên quan tới Đế quốc La Mã
Trận đánh liên quan tới người Alemanni


title: Xa lộ Liên tiểu bang 68

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 68 (tiếng Anh: Interstate 68 hay viết tắt là I-68) là một xa lộ liên tiểu bang dài  nằm trong hai tiểu bang West Virginia và Maryland, kết nối  trong thành phố Morgantown đến  trong thị trấn Hancock.  cũng là Hành lang E thuộc Hệ thống Xa lộ Phát triển Vùng Appalachia. Từ năm 1965 cho đến khi xa lộ cao tốc được xây dựng hoàn thành năm 1991, nó có tên là . Tại tiểu bang Maryland, xa lộ được biết với tên là Xa lộ cao tốc Quốc gia, cái tên gợi nhớ đến Lộ Quốc gia lịch sử mà  chạy song song giữa khu chưa hợp nhất Keysers Ridge và thị trấn Hancock. Xa lộ cao tốc này phần lớn chạy qua các khu vực nông thôn, và băng qua vô số đỉnh núi nằm dọc theo đường của nó. Một chỗ xa lộ chạy cắt ngang qua đồi núi nằm trong khu vực Đồi Sideling phơi bày nhiều đặc điểm địa chất, thu hút khách tham quan.

Công cuộc xây dựng  bắt đầu vào năm 1965 và tiếp tục trong hơn 25 năm cho đến khi hoàn thành vào ngày 2 tháng 8 năm 1991. Trong lúc con lộ này đang được xây dựng thì người ta tiên đoán rằng điều kiện kinh tế sẽ cải thiện dọc theo hành lang này. Hai thành phố lớn được xa lộ này kết nối là Morgantown và Cumberland. Cả hai đều có dân số thường trực ít hơn 30 ngàn người. Mặc dù sự thật là xa lộ cao tốc này không phục vụ vùng đô thị lớn nào nhưng  tạo ra một con đường giao thông chính tại miền tây tiểu bang Maryland và miền bắc tiểu bang West Virginia và cũng tạo ra một con đường nhiệm ý đi đến Xa lộ thu phí Pennsylvania đối với xe cộ lưu thông theo chiều hướng tây từ thủ đô Washington, D.C. và thành phố Baltimore.

Mô tả xa lộ

I-68 có chiều dài tổng cộng là  – kết nối  trong thành phố Morgantown, Tây Virginia đến  tại thị trấn Hancock, Maryland ngang qua Dãy núi Appalachia. Các thành phố có tên trên bản chỉ dẫn trên xa lộ I-68 là Morgantown, Cumberland, và Hancock.  là con đường chính kết nối miền tây Maryland đến phần còn lại của Maryland.  cũng được Cơ quan Quản trị Xa lộ Tiểu bang Maryland mô tả cho người lái xe trên I-70 như là một "xa lộ nhiệm ý để đi đến tiểu bang Ohio và trực chỉ hướng tây".

West Virginia

 bắt đầu tại nút giao thông lập thể 148 trên I-79 gần thành phố Morgantown và chạy theo hướng đông, gặp Quốc lộ Hoa Kỳ 119 khoảng 1 dặm (1,6 km) ở phía đông điểm cuối của nó tại I-79.  quay sang hướng đông bắc, uốn khúc quanh thành phố Morgantown với 4 nút giao thông lập thể nằm trong khu vực Morgantown – I-79, , Xa lộ Tây Virginia 7, và Xa lộ Tây Virginia 705. Rời khu vực Morgantown,  lại chạy theo hướng đông, có nút giao thông lập thể với Xa lộ Tây Virginia 43, tạo lối đi đến Hồ Cheat và thành phố Uniontown, Pennsylvania. Gần nút giao thông lập thể này,  đi qua Hồ Cheat và lên đoạn dốc nằm ngoài Hẻm núi Cheat.

Vào Quận Preston, xa lộ có nút giao thông lập thể với Xa lộ Quận 73/12, tạo lối đi đến Rừng Tiểu bang Coopers Rock. Đối ngược với khu vực thành phố Morgantown, đoạn đường qua Quận Preston mà  đi qua phần lớn là nông thôn với chỉ một thị trấn nằm dọc theo đoạn này là Bruceton Mills. Tại Bruceton Mills,  gặp Xa lộ Tây Virginia 26.  gặp Xa lộ Quận số 5 (Lộ Hazleton) tại lối ra cuối cùng trước khi đi vào Quận Garrett, Maryland.

Vùng Tây Virginia mà xa lộ đi qua là nông thôn là đồi núi. Có vài đoạn có độ dốc cao, đặc biệt là gần Hẻm núi Sông Cheat nơi có một đường dẫn dành riêng cho tải sử dụng khi bị tuộc dốc.

Mật độ đỉnh của xe cộ trên Xa lộ Liên tiểu bang 68 tại Tây Virginia trung bình hàng năm là 32.900 mỗi ngày tại nút giao thông lập thể với I-79 trong thành phố Morgantown. Xe cộ thưa dần càng xa về phía đông, đến đỉnh điểm thấp là 14.600 xe mỗi ngày tại lối ra Hazleton.

Maryland

Sau khi vào Quận Garrett,  tiếp tục chạy qua các vùng nông thôn, băng qua phần phía bắc của quận này. Địa hình của khu vực này gồm có các đỉnh núi kéo dài từ tây nam đến đông bắc với  băng qua các đỉnh núi theo hướng đông tây. Lối ra đầu tiên tại tiểu bang Maryland là ở  trong Friendsville.  đi lên Keysers Ridge là nơi nó gặp  và . Cả hai quốc lộ nhập với xa lộ I-68 tại Keysers Ridge.  đi qua Núi Negro, đỉnh cao nhất dọc theo Lộ Quốc gia lịch sử mà xa lộ này chạy song song ở phía đông Keysers Ridge. Đây là nguồn gốc tên của xa lộ I-68 tại tiểu bang Maryland: Xa lộ cao tốc Quốc gia. Ba dặm (5 km) ở phía đông Grantsville, Quốc lộ Hoa Kỳ 219 rời Xa lộ cao tốc Quốc gia để chạy về hướng bắc đến Meyersdale, Pennsylvania, trong khi đó I-68 tiếp tục hướng đông, băng qua Núi Savage trước khi vào Quận Allegany.

Trong Quận Allegany, xa lộ đi qua Allegheny Front và nó giảm xuống độ cao khoảng  trong đoạn đường dài khoảng .

Mật độ xe cộ trên  trong Quận Garrett thì hiếm hơn so với trong Quận Allegany. Tại ranh giới Maryland – Tây Virginia, trung bình hàng năm có khoảng 11.581 xe lưu thông mỗi ngày. Mật độ này gia tăng đến đỉnh điểm tại lối ra số 22 trong Quận Garrett là nơi Quốc lộ Hoa Kỳ 219 rời ; 19.551 xe mỗi ngày đi qua đoạn này. Tại ranh giới Quận Allegany, mật độ xe giảm dần đến 18.408 xe mỗi ngày. Trong Quận Allegany, con số xe cộ gia tăng đến 28.861 tại LaVale.

Sau khi vào Quận Allegany,  đi tránh khỏi Frostburg về phía nam với 2 lối ra, một đến Lộ Midlothian và một đến Xa lộ Maryland 36.

Ở phía đông Frostburg,  đi qua một cây cầu trên Spruce Hollow gần Clarysville. Xa lộ chạy dọc theo rìa đồi bên trên . Vào LaVale,  có các lối ra đi đến  và Xa lộ Maryland 658. I-68 chạy lên Núi Haystack, vào thành phố Cumberland. Đây là đoạn đường đông xe nhất của xa lộ trong tiểu bang Maryland. Tốc độ giới hạn trên xa lộ giảm từ  trong LaVale xuống  cho đến lối ra Quốc lộ Hoa Kỳ 220, và xuống đến  trong phố chính thành phố Cumberland.

Tại lối ra số 44 tại phía đông Cumberland,  gặp xa lộ cao tốc và kết thúc tại lối ra số 46, Quốc lộ Hoa Kỳ 220 rời  và chạy về hướng bắc đến Bedford, Pennsylvania.  tiếp tục đi ngang qua đông bắc Quận Allegany, đi ngang qua Công viên Tiểu bang Rocky Gap gân lối ra 50. I-68 đi qua vài đỉnh núi dọc theo đoạn này trong đó có Núi Martins, Đèo Town và Đỉnh Green. Xa lộ cũng đi qua Rừng Tiểu bang Green Ridge.

 đi vào Quận Washington ở Lạch Đồi Sideling và chạy lên trên Đồi Sideling. Vết cắt ngang ngọn Đồi Sideling để xây xa lộ I-68 có thể được nhìn thấy vài dặm từ mỗi chiều và nó trở thành một điểm hấp dẫn khách du lịch vì vết cắt này để lộ hình dạng địa chất của ngọn đồi.

Bên sườn phía đông của Đồi Sideling,  lại có nút giao thông lập thể với Quốc lộ Hoa Kỳ 40 tại điểm đầu phía đông của nó nằm ở Lộ Woodmont.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Roads to the Future - National Freeway (I-68)

68


title: Lotfi A. Zadeh

text:
Lotfali Askar Zadeh (sinh 4 tháng 2 năm 1921), thường được biết với tên Lotfi A. Zadeh, là một nhà toán học, kỹ sư điện tử, nhà tin học chuyên ngành trí tuệ nhân tạo và giáo sư danh dự  ngành khoa học máy tính của trường Đại học California tại Berkeley.

Cuộc đời và sự nghiệp
Zadeh sinh tại Baku, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan  với tên khai sinh Lotfi Aliaskerzadeh , trong một gia đình Iran gốc Azerbaijan. Cha ông, Rahim Aleskerzade, quê ở Ardabil là một phóng viên thường trú của Iran còn mẹ ông, Fanya Koriman, một phụ nữ Nga gốc Do Thái  là một bác sĩ nhi khoa . Chính phủ Liên Xô thời điểm này lấy lòng các phóng viên nước ngoài nên gia đình sống khá thoải mái ở Baku . Zadeh học tiểu học trong ba năm ở đây , mà về sau ông nhận xét: "đã có một ảnh hưởng đáng kể và lâu dài đến tư duy và cách nhìn nhận sự vật của tôi" .

Năm 1931, khi Zadeh 10 tuổi, gia đình ông chuyển về quê nhà ở Tehran. Zadeh đăng ký học trường Alborz. Đó là một trường dòng của Giáo hội Trưởng Nhiệm. Tám năm sau, ông tốt nghiệp trường này và cũng gặp người vợ tương lai của mình, Fay, ở đây . Zadeh sau nhận xét rằng ông đã bị "ảnh hưởng sâu sắc" bởi cách truyền giáo "cực kỳ lịch sự, tốt đẹp, trung thực và hữu ích" từ những người Mỹ điều khiển trường này. "Đối với tôi họ đại diện cho những điều tốt nhất mà bạn có thể tìm thấy ở Hoa Kỳ - những con người từ Trung Tây với cội nguồn rõ ràng. Họ thực sự là những người giúp đỡ những kẻ hoạn nạn, sẵn sàng từ bỏ lợi ích của mình vì lợi ích của người khác. Vì vậy, thái độ này ảnh hưởng đến tôi sâu sắc. Nó cũng gieo vào lòng tôi một ước muốn sâu xa sống tại Hoa Kỳ" . Trong thời gian này, Zadeh cũng được cấp một số bằng sáng chế .

Mặc dù sử dụng tiếng Nga nhuần nhuyễn hơn tiếng Ba Tư, Zadeh tham gia kì thi đại học và đứng thứ ba toàn quốc . Ông đứng đầu lớp trong hai năm đầu đại học. Năm 1942, ông tốt nghiệp Đại học Tehran ngành kĩ thuật điện. Ông là một trong ba sinh viên duy nhất tốt nghiệp ngành này trong năm. Do Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô đánh chiếm Iran vì vua Iran lúc đó Reza Shah là một người thân Đức. Liên Xô cùng Anh quản lý đất nước Iran. Hơn 3 vạn lính Mỹ cũng có mặt. Zadeh làm việc cho cha mình, một nhà buôn ngũ kim và vật liệu xây dựng với quân Mỹ .

Năm 1943, Zadeh quyết định di cư sang Mỹ, tới Philadelphia qua con đường Cairo sau khi trễ vài tháng vì giấy tờ hoặc tàu bè. Ông tới Mỹ vào giữa năm 1944, sau đó đăng ký học sau đại học tại Học viện Công nghệ Massachusetts (M.I.T.) . Trong thời gian ở Mỹ, ông đổi tên thành Lotfi Asker Zadeh .

Ông nhận bằng thạc sĩ về kỹ thuật điện ở M.I.T. năm 1946, sau đó đăng ký học tiếp Đại học Columbia vì cha mẹ ông định cư ở New York . Columbia nhận ông làm nghiên cứu sinh và cho phép ông làm trợ giảng . Ông nhận học vị tiến sĩ về kỹ thuật điện tại Columbia năm 1949 và trở thành giáo sư dự khuyết  năm sau đó .

Zadeh giảng dạy 10 năm tại Columbia, được bổ nhiệm chức danh giáo sư năm 1957. Từ năm 1959 ông dạy ở Đại học California tại Berkeley. Ông đề ra lý thuyết về tập mờ, một công trình có tầm ảnh hưởng sâu rộng về sau, năm 1965. Trong nghiên cứu này ông trình bày chi tiết về mặt toán học của lý thuyết tập mờ. Năm 1973 ông công bố lý thuyết về logic mờ.

Cuộc sống và đức tin cá nhân
Zadeh được coi là "nhanh chóng thoát ra khỏi chủ nghĩa dân tộc, nhấn mạnh có những vấn đề đáng quan tâm hơn nhiều trong cuộc sống", như câu trả lời trong một lần phỏng vấn của ông: ""Câu hỏi rõ ràng không phải là tôi là người Mỹ, Nga, Iran, Azerbaijan hay bất cứ dân tộc nào khác. Tôi đã được định hình bởi tất cả những dân tộc và những nền văn hóa trên và tôi cảm thấy khá thoải mái khi ở giữa họ  Zadeh cũng phát biểu trong cùng cuộc phỏng vấn đó: "Ngoan cố và kiên trì. Không sợ bị lôi kéo vào tranh luận. Đó rõ ràng là truyền thống Thổ. Đó cũng là một phần tính cách của tôi. Tôi có thể rất cứng đầu. Đó có thể là điều có lợi cho sự phát triển của logic mờ" . Ông tự mô tả mình là "một người Mỹ hướng tới toán, một kỹ sư điện gốc Iran, sinh tại Nga" .

Zadeh cưới Fay Zadeh và có hai con, Stella và Norman Zadeh.

Công trình khoa học

Tập mờ và hệ thống mờ
Zadeh, trong lý thuyết của mình về tập mờ, đề xuất việc sử dụng hàm thành viên (trong khoảng [0,1]) hoạt động trên mọi giá trị có thể thuộc tập xác định. Ông đề xuất những phép toán mới cho việc tính toán logic và chỉ ra rằng logic mờ là sự tổng quát hoá của logic cổ điển và logic Bool. Ông cũng đề xuất số mờ là một trường hợp đặc biệt của tập mờ, cũng như những luật tương ứng cho các phép toán thích hợp (số học mờ) .

Những công trình khác
Lotfi Zadeh là người, cùng với John R. Ragazzini, đi tiên phong trong việc phát triển phương pháp biến đổi z trong xử lý và phân tích tín hiệu thời gian rời rạc theo thời gian năm 1952. Những phương pháp này ngày nay là tiêu chuẩn trong Xử lý tín hiệu số, điều khiển tín hiệu và các hệ thống rời rạc theo thời gian được sử dụng trong công nghiệp và nghiên cứu. Ông là biên tập viên cho tạp chí International Journal of Computational Cognition.

Công trình gần đây nhất của Zadeh về Tính toán với từ vựng và nhận thức. Những bài báo mới nhất của ông công bố năm 2005, khi ông đã 84 tuổi.

Những công bố chọn lọc
 1965. Fuzzy sets. Information and Control. 1965; 8: 338–353.
 1965. "Fuzzy sets and systems". In: Fox J, editor. System Theory. Brooklyn, NY: Polytechnic Press, 1965: 29–39.
 1972. "A fuzzy-set-theoretical interpretation of linguistic hedges". Journal of Cybernetics 1972; 2: 4–34.
 1973. "Outline of a new approach to the analysis of complex systems and decision processes". IEEE Trans. Systems, Man and Cybernetics, 1973; 3: 28–44.
 1974. "Fuzzy logic and its application to approximate reasoning". In: Information Processing 74, Proc. IFIP Congr. 1974 (3), pp. 591–594.
 1975. "Fuzzy logic and approximate reasoning". Synthese, 1975; 30: 407–428.
 1975. "Calculus of fuzzy restrictions". In: Zadeh LA, Fu KS, Tanaka K, Shimura M, editors. Fuzzy Sets and their Applications to Cognitive and Decision Processes. New York: Academic Press, 1975: 1–39.
 1975. "The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning", I-III, Information Sciences 8 (1975) 199–251, 301–357; 9 (1976) 43–80.
 2002. "From computing with numbers to computing with words — from manipulation of measurements to manipulation of perceptions" trên International Journal of Applied Math and Computer Science, pp. 307–324, vol. 12, no. 3, 2002.

Giải thưởng và vinh danh
Zadeh là thành viên của IEEE, Viện hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoa Kỳ, Hiệp hội kỹ thuật tính toán (ACM), Hiệp hội vì sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo, Viện hàn lâm kỹ nghệ quốc gia. Ông cũng là thành viên của Viện hàn lâm khoa học các nước Azerbaijan, Ba Lan, Bulgaria, Hàn Quốc, Phần Lan và Viện hàn lâm quốc tế về các nghiên cứu hệ thống ở Moskva. Ông nhận được 24 bằng tiến sĩ danh dự .

Những giải thưởng chính
Dưới đây liệt kê những giải thưởng chính Zadeh nhận được, bên cạnh nhiều giải thưởng khác.

 IEEE Education Medal; 1973
 IEEE Richard W. Hamming Medal, vì "những đóng góp sâu sắc cho khoa học thông tin và hệ thống thông tin, bao gồm khái niệm về tập mờ"; 1992
 American Society of Mechanical Engineers Rufus Oldenburger Medal; 1993
 Giáo sư danh dự của Viện hàn lâm Dầu mỏ quốc gia Azerbaijan; 1993
 IEEE Medal of Honor, vì "việc mở đường cho sự phát triển logic mờ và những ứng dụng đa dạng của nó"; 1995
 American Automatic Control Council Richard E. Bellman Control Heritage Award; 1998
 ACM Allen Newell Award; 2001
 Outstanding Contribution Award, Web Intelligence Consortium (WIC), Halifax, Canada, 2003.
 Wall of Fame, Heinz Nixdorf MuseumsForum (HNF), Paderborn, Đức, 2004.
 V. Kaufmann Prize and Gold Medal, International Association for Fuzzy-Set Management and Economy (SIGEF), Barcelona, Tây Ban Nha, Nov. 15, 2004.
 J. Keith Brimacombe IPMM Award về sự phát triển lý thuyết tập mờ và logic mờ, 2005.
 Benjamin Franklin Medal về kỹ thuật điện của The Franklin Institute ở Philadelphia về những phát minh và phát triển trong lĩnh vực "logic mờ"; 2009
 Có tên trên Đại sảnh danh vọng về trí tuệ nhân tạo của tạp chí IEEE Intelligent Systems, 2011, "vì những đóng góp của ông về tính toán mềm, logic mờ và lý thuyết mạng nơ-ron".

Chú thích và tham khảo
Chú thích

Tiểu sử
McNeil, Daniel and Freiberger, Paul. Fuzzy Logic: The discovery of a revolutionary computer technology - and how it is changing our world. New York: Simon & Schuster, 1993. ISBN 0-671-73843-7

Đọc thêm
 Fuzzy Sets and Systems. The main journal of the field which contains many contributions by its founder.
 Zadeh, Fay. "My Life and Travels with the Father of Fuzzy Logic". 1998, TSI Press, Albuquerque, NM.
 Zadeh, Lofti A. "Lotfi Visions", two-part interview with Jack J. Woehr, Dr. Dobb's Journal, July, 1994 (part 1) and August, 1994 (part 2).

Liên kết ngoài

 Lotfi Zadeh,Berkeley Commencement Speech: "Commercialism and Human Values: When You Can't Stop for Lunch," in Azerbaijan International, Vol. 6:1 (Spring 1998), p. 65.
 "Famous People: Then and Now, Lotfi Zadeh (reflecting on his childhood) in Azerbaijan International, Vol. 7:4 (Winter 1999), pp. 28-29.
 "Lotfi Zadeh: Short Biographical Sketch". Azerbaijan International, Vol. 2:4 (Winter 1994), p. 49.
 CS.Berkeley.edu, Academic profile – Berkeley, University of California.
 Univagora.ro , Honorary Chair and Keynote Speaker, ICCCC 2008, A conference dedicated to the Centenary of John Bardeen.
 Công trình về tập mờ năm 1965 tại CS.Berkeley.edu

Học trò nghiên cứu sinh của Zadeh

 Lotfi A. Zadeh trên AI Genealogy

Nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo
Nhà toán học Azerbaijan
Nhà khoa học Azerbaijan
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Giáo sư Đại học California tại Berkeley
Nhà khoa học máy tính Mỹ


title: Georges Boudarel

text:
Georges Boudarel (21 tháng 12 năm 1926 – 26 tháng 12 năm 2003) là một học giả người Pháp, người từng tham gia cùng với Việt Nam trong cuộc chiến tranh Đông Dương. Ông từng bị cáo buộc đã tham gia tra tấn những tù binh người Pháp trong cuộc chiến này.

Tiểu sử
Georges Boudarel sinh ngày 21 tháng 12 năm 1926 tại Saint-Étienne, Loire, trong một gia đình Công giáo. Sau khi tốt nghiệp đại học ngành văn chương, ông tham gia Đảng Cộng sản Pháp. Vào cuối những năm 1940, Georges Boudarel làm giáo viên triết học tại trường trung học Marie-Curie ở Sài Gòn. Thời gian này, ông tham gia với một nhóm Marxism của những người Pháp và qua đó bắt liên lạc với phe kháng chiến Việt Nam. Năm 1949, Georges Boudarel rời bỏ cương vị giáo viên tại trung học Yersin, Đà Lạt, để tham gia vào Việt Minh với bí danh Đại Đồng. Ông được Phạm Ngọc Thạch phân công làm việc tại Địch vận Việt Minh, phát thanh cho ban Pháp Ngữ đài Nam Bộ Kháng chiến. Thời gian sau, Georges Boudarel được thuyên chuyển lên Việt Bắc, giữ nhiệm vụ phó trưởng trại cho trại tù số 113 giam tù binh Pháp tại Láng Kiều, gần biên giới Trung Quốc, phía nam Hà Giang. Theo Georges Boudarel, ông chỉ làm thông dịch và giảng cho các tù binh Pháp các chính sách và quy định của chính phủ Hồ Chí Minh đối với các tù binh. Tuy vậy, nhiều tù binh đã nói rằng chính Georges Boudarel tham gia vào việc thẩm vấn và tra tấn họ. Cáo trạng của các cựu tù nhân nêu rõ ông đã góp phần bỏ đói tù nhân, tra tấn vật lý, tàn phá cơ thể, tuyên truyền chính trị và chỉ điểm tố cáo giữa các tù binh.

Sau khi cuộc chiến tranh Đông Dương kết thúc, Georges Boudarel nhờ sự can thiệp của Đảng Cộng sản Pháp để rời Việt Nam sang Praha vào năm 1964. Ông được Đảng Cộng sản Tiệp Khắc sắp xếp một công việc tại Tổng Công Đoàn thế giới (World Federation of Trade Unions). Năm 1967, sau khi chính phủ Pháp thông qua đạo luật ân xá cho những người phạm tội trong các cuộc chiến tại Đông Dương và Algérie, Georges Boudarel trở về Pháp và tiếp tục đi học. Ông bảo vệ luận án tiến sĩ với đề tài về Phan Bội Châu. Georges Boudarel trở thành một nhà nghiên cứu về Việt Nam quan trọng và được giới học giả công nhận, với nhiều tác phẩm giá trị như  'Phan Bội Châu', 'Cải cách ruộng đất', 'Trăm Hoa đua nở trong bóng đêm miền Bắc', 'Tự do tính dục tại các làng xã Việt cổ truyền' , v.v. Ông cũng là một dịch giả đã giới thiệu nhiều tác phẩm Việt Nam ra tiếng Pháp, như Tắt đèn của Ngô Tất Tố, Dế mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài, Đại thắng mùa xuân của Văn Tiến Dũng... Từ năm 1967 đến khi nghỉ hưu, Georges Boudarel giảng dạy tại trường Đại học Paris VII.

Không giống với những người khác, Georges Boudarel không giấu đi quá khứ đã rời bỏ phía Pháp để theo Việt Minh. Ông nhìn nhận thẳng thắn vào lịch sử của phong trào cộng sản Việt Nam mà bản thân ông có liên quan. Tháng 4 năm 1991, Georges Boudarel bị luật sư Jean-Marc Varaut, đại diện cho Wladislav Sobanski, một cựu tù nhân của trại 113, và Hội Cựu Tù nhân Đông Dương kiện vì tội ác chống lại loài người. Những năm cuối đời, Georges Boudarel sống trong trại dưỡng lão và mất vào ngày 26 tháng 12 năm 2003, thọ 77 tuổi.

Tác phẩm
 Jean Chesneaux, George Bourdarel, Daniel Hémery, Tradition et révolution au Viet-Nam, Paris, Anthropos, 1971.
 Georges Boudarel, Giap, éditions Atlas, 1977
 Georges Boudarel, La Bureaucratie au Viêt Nam, L'Harmattan, 1983
 Georges Boudarel, Cent fleurs éclosent dans la nuit du Viêt Nam: communisme et dissidence, 1954-1956, Jacques Bertoin, 1991
 Georges Boudarel, Autobiographie, Jacques Bertoin, 1991
 Georges Boudarel, Nguyễn Văn Ký, Hanoi 1936-1996: du drapeau rouge au billet vert, Autrement, 1997
 Georges Boudarel, Nguyễn Văn Ký, Hanoi: City of the Rising Dragon, Rowman & Littlefield, 2002.
 Georges Boudarel, Phan Bội Châu và xã hội Việt Nam ở thời đại ông, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 1998

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà sử học Pháp
Nhân vật trong Chiến tranh Đông Dương
Giáo sư Pháp
Đảng viên Đảng Cộng sản Pháp
Người Việt Nam mới


title: Philippe Papin

text:
Philippe Papin là một nhà sử học người Pháp, tác giả của nhiều cuốn sách và bài báo về lịch sử và văn hóa Việt Nam, đặc biệt về lịch sử Hà Nội. Philippe Papin sinh năm 1967 tại Blois.

Lịch sử
Năm 1987, ông vào học ở trường Sư phạm Saint-Cloud và sau đó tốt nghiệp đại học tại Sorbonne. Philippe Papin hoàn thành luận án tiến sĩ với đề tài Lịch sử Hà Nội cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.

Philippe Papin tới Việt Nam lần đầu vào năm 1988, khi đó vẫn còn là một đất nước chưa thực sự mở cửa đối với du khách phương Tây. Trong khoảng thời gian 1992 đến 1995, ông làm việc tại Đại học Quốc gia Hà Nội với tư cách trợ lý. Khi hết hợp đồng, Philippe Papin được nhận vào Viện Viễn Đông Bác cổ, nghiên cứu tại trung tâm của viện ở Hà Nội. Sống tại Hà Nội nhiều năm và lấy một người vợ Việt Nam, Philippe Papin đã viết nhiều cuốn sách và bài báo về Hà Nội. Histoire de Hanoi, nhà xuất bản Fayard phát hành năm 2001, được Papin tham khảo những tài liệu chính sử như Đại Việt sử ký toàn thư, hồi ký của người nước ngoài vào thế kỷ 17, các điều tra thực địa tại những đình, chùa... và tìm hiểu gia phả của các gia đình. Năm 2010, Histoire de Hanoi được Mạc Thu Hương, vợ của Philippe Papin, dịch ra tiếng Việt với tên Lịch sử Hà Nội, và được nhà xuất bản Mỹ thuật cùng Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phát hành.

Tham khảo

Sinh năm 1967
Nhà sử học Pháp
Viện Viễn Đông Bác cổ


title: William S. Logan

text:
William Stewart Logan (sinh năm 1942) là một học giả người Australia, giáo sư tiến sĩ tại Đại học New South Wales, Sydney, và từng là chủ tịch Quỹ Di sản và quy hoạch của UNESCO. William S. Logan là một chuyên gia có nhiều kinh nghiệm về lịch sử kiến trúc, quy hoạch đô thị và bảo tồn đô thị. Ông là tác giả của nhiều tác phẩm thuộc lĩnh vực này, trong đó đặc biệt về những đô thị ở những nước đang phát triển châu Á.

William S. Logan từng giữ cương vị chuyên viên thuộc các cơ quan tài trợ văn hóa của UNESCO và Quỹ Viện trợ Australia, tham gia vào nhiều dự án quy hoạch và bảo tồn ở Hà Nội. Ông cũng là tác giả một cuốn sách viết về Hà Nội mang tên Hanoi, biography of a city (Hà Nội: Tiểu sử một đô thị). Cuốn sách được viết trong thập niên 1990, sau nhiều nghiên cứu của tác giả trên thực địa và các nguồn thư tịch tại Hà Nội, Paris, Aix-en-Provence, Melbourne và Moskva.

Tham khảo

Giáo sư Úc
Nhà sử học Úc


title: Corydoras aeneus

text:
Cá chuột (danh pháp hai phần: Corydoras aeneus) là một loài cá thuộc họ Callichthyidae. Loài cá này phân bố rộng rãi ở Nam Mỹ về phía đông của dãy Andes, từ Colombia và Trinidad đến lưu vực Río de la Plata. Ban đầu nó được mô tả với danh pháp Hoplosoma aeneum bởi Theodore Gill vào ănm 1858 và cũng đã được gọi với tên Callichthys aeneus.. Loài cá này có phương pháp thụ tinh bất thường (uống tinh dịch) được ghi nhận.

Giải phẫu
Kích thước là 6 ½ cm đối với con đực và một lớn hơn một chút 7 cm đối với con cái (2 ½ đến 2 ¾ inch). Tuổi thọ bình quân là 10 năm. Nó có một cơ thể màu vàng hoặc màu hồng, bụng màu trắng, và màu xanh-màu xám trên đầu và lưng. Vây của nó có màu vàng hoặc màu hồng và nguyên vẹn. Một miếng vá màu nâu-cam thường hiện diện trên đầu, nằm phía trước vây lưng, và là điểm đặc biệt nhất của nó khi nhìn từ trên các dòng nước. Bên trên của chúng thường là màu xanh, đó là lý do một tên khác cho loài cá này là Green Corydoras.

Giống như nhiều cá da trơn khác, con cái lớn hơn con đực của loài này.

Sinh thái học
Chúng được tìm thấy ở vùng nước cạn, yên tĩnh với đáy mềm mà đôi khi có thể bị ô nhiễm nặng nề bởi những đám mây bùn từ phía đáy, nhưng nó cũng sinh sống ở nước chảy. Trong môi trường tự nhiên của nó, nó sống ở vùng nước có nhiệt độ từ 25 °C đến 28 °C (77 °F đến 82 °F), độ pH 6,0-8,0, và độ cứng 5-19 dGH. Giống như hầu hết các thành viên của Corydoras, chúng có một phương pháp duy nhất đối phó với mức oxy thấp. Ngoài việc sử dụng mang giống như bất kỳ loài khác, chúng bơi đến mặt nước và hút không khí vào qua miệng của chúng. Ch1ng thường tụ tập thành một nhóm từ 20 đến 30 cá thể. Nó ăn sâu, động vật giáp xác đáy, côn trùng, thực vật.

Bạch tạng

Sự bạch tạng Corydoras aeneus đã được phát triển cho thị trường cá cảnh, với một cơ thể mà hồng nhạt hay màu cam với mắt đỏ.  Có người nói rằng cá bạch tạng thực tế là mù và những con đực có phần vô sinh, mặc dù điều này có thể là do giao phối cận huyết.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Corydoras


title: Phreatobius cisternarum

text:
Phreatobius cisternarum là một loài cá da trơn trong chi Phreatobius. Loài cá Brasil này là một trong vài loài cá sống dưới lòng đất trong môi trường sống nước ngầm. Chứng tỏ có vấn đề trong phân loại của nó, mà còn chưa chắc chắn.

Phân loại học
P. cisternarum được thu thập vào năm 1903 và lần đầu tiên được mô tả bởi E. A. Goeldi năm 1905.. Loài cá này và chi đã được mô tả lại trong năm 2005.

Phân bố và nơi sinh sống
P. cisternarum được tìm thấy ở Brasil. Chúng sinh sống trong môi trường sống ngầm ở cả hai phía bắc và nam cửa sông Amazon cũng như đảo Marajó. Loài cá này sinh sống trên bề mặt, môi trường sống nước ngầm, nhưng không sống trong các tầng chứa nước ngầm tự chảy ở sâu hơn.

Những con cá này được tìm thấy phổ biến trong các giếng đào thủ công ở Marajó. Những giếng này có độ sâu 4-13 mét (13–43 ft). Trong những giếng này, những con cá phổ biến hơn trong mùa khô khi mực nước rút chỉ còn khoảng 30 cm (12 in), và hiếm hơn trong mùa mưa khi độ sâu có thể tăng lên tới vài mét. Nước ấm và có tính chua (pH 5-6).

Chú thích

Tham khảo

Phreatobius
Cá Brasil
Động vật được mô tả năm 1905