title: Halloween H20: 20 Years Later

text:
Halloween H20: 20 Năm Sau (tựa tiếng Anh: Halloween H20: 20 Years Later) là bộ phim thứ 7 trong loạt phim kinh dị Halloween của tên sát nhân tâm thần Michael Myers, do Steve Miner làm đạo diễn. Halloween H20 được phát hành vào ngày 5 tháng 8 năm 1998, nó đánh dấu kỷ niệm 20 năm phim Halloween bản gốc năm 1978 ra đời.

Nội dung

Vào ngày 29 tháng 10 năm 1998, ở thị trấn Langdon, Illinois, Marion Chambers-Whittington - người đồng nghiệp cũ của Tiến sĩ Samuel Loomis quay về nhà và phát hiện nhà bà bị đột nhập. Hồ sơ của Laurie Strode, em gái Michael Myers, đã bị mất. Marion chạy qua nhà hai thanh niên hàng xóm nhưng họ đều bị giết. Michael Myers xuất hiện tấn công Marion trước khi cắt cổ bà. Cảnh sát đến nơi đúng lúc Michael rời đi với hồ sơ của Laurie. Hai người cảnh sát thảo luận rằng họ biết về cuộc sống của Loomis. Sống sót sau vụ nổ ở bệnh viện Haddonfield vào năm 1978, Loomis đã về sống ở căn nhà này suốt quãng đời còn lại. Gần hai mươi năm qua, ông không hề tin Michael đã chết và dành phần đời còn lại để tìm hiểu thông tin về người bệnh nhân cũ. Cảnh sát vào căn phòng riêng tư của Loomis, nơi đây có chứa những hình ảnh, bài viết, bài báo về Michael.

Trong khi đó, ở California, Laurie Strode đang sống với người con trai John Tate. Cô làm hiệu trưởng của trường Hillcrest, ngôi trường mà John đang học. Sự kiện năm 1978 đã ám ảnh Laurie và cô lo sợ người anh trai mình sẽ quay trở lại. Laurie sống với hi vọng rằng Michael sẽ không còn truy đuổi cô nữa. Năm xưa cô đã làm giả cái chết của mình trong vụ tai nạn xe hơi, rồi chuyển đến sống ở California với cái tên mới Keri Tate.

Một người phụ nữ và đứa con gái của cô đang đi vệ sinh ở nhà vệ sinh công cộng, họ may mắn không bị Michael giết, hắn chỉ cướp chiếc xe. Ở trường học, các sinh viên đều lên đường đi cắm trại ở Vườn quốc gia Yosemite. Buổi tối đó John, Molly, Charlie và Sarah mở tiệc Halloween dưới tầng hầm. Charlie đi vào bếp và bị Michael giết. Sarah cố gắng bỏ chạy nhưng cũng bị Michael đâm đến chết. Sau đó Michael đuổi theo John và Molly khắp sân trường. Laurie đến cứu họ đúng lúc Michael đến gần. Michael và Laurie đối mặt với nhau lần đầu sau hai thập kỷ.

Laurie cho John và Molly đến nơi an toàn, còn cô thì quay lại ngôi trường để đối đầu với Michael. Laurie ngăn chặn Michael thành công, nhưng cô vẫn chưa hài lòng. Khi cảnh sát đưa xác Michael lên xe cứu thương, Laurie liền leo lên xe lái đi. Michael tỉnh lại tấn công Laurie, khiến chiếc xe bị văng ra khỏi đường. Michael bị mắc kẹt ở giữa chiếc xe cứu thương và một khúc cây, Laurie lấy cây rìu cứu hỏa chặt đầu hắn.

Diễn viên
 Jamie Lee Curtis vai Laurie Strode / Keri Tate
 Josh Hartnett vai John Tate
 Chris Durand vai Michael Myers
 Michelle Williams vai Molly Cartwell
 Adam Arkin vai Will Brennan
 LL Cool J vai Ronald "Ronny" Jones
 Jodi Lyn O'Keefe vai Sarah Wainthrope
 Adam Hann-Byrd vai Charlie Deveraux
 Janet Leigh vai Norma Watson
 Nancy Stephens vai Marion Chambers-Whittington
 Joseph Gordon-Levitt vai Jimmy Howell
 Lisa Gay Hamilton vai Shirley "Shirl" Jones
 Tom Kane vai Tiến sĩ Samuel Loomis (giọng nói)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức.
Halloween H20 tại Internet Movie Database
Halloween H20 tại Allmovie
Halloween H20 tại Rotten Tomatoes
Halloween H20 tại Box Office Mojo

Phim năm 1998
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim kinh dị Mỹ
Phim tâm lý Mỹ
Phim giật gân Mỹ
Phim tiếp nối
Phim tiếp nối Mỹ
Phim của Dimension Films
Phim về giáo viên
Phim về lễ Halloween
Phim lấy bối cảnh ở trường học
Phim lấy bối cảnh ở Illinois
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim kinh dị thập niên 1990
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1990
Phim lấy bối cảnh năm 1998


title: Trịnh Điệu công

text:
Trịnh Điệu công (chữ Hán: 鄭悼公; trị vì: 586 TCN–585 TCN), tên thật là Cơ Phí (姬沸), là vị vua thứ 12 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Phí con trai của Trịnh Tương công – vị vua thứ 11 của nước Trịnh. Năm 587 TCN, Trịnh Tương công qua đời, Cơ Phí lên nối ngôi, tức là Trịnh Điệu công.

Vì việc Trịnh Tương công đánh Hứa khi sắp mất, Hứa Linh công kiện nước Trịnh với Sở Cung vương. Sở Cung vương triệu kiến nước Trịnh. Năm 586 TCN Trịnh Điệu công phải sang nước Sở và bị đuối lý, vua Sở bắt 2 đại phu nước Trịnh là Hoàng Thú và Tử Quốc.

Trở về nước, Trịnh Điệu công tính quay sang theo nước Tấn, bèn sai công tử Yển tới nước Tấn xin giảng hòa. Tháng 8 năm 586 TCN, ông cùng đại phu Triệu Đồng nước Tấn ký minh ước tại Thùy Cức. Cuối năm đó, Trịnh Điệu công lại hội họp chư hầu với nước Tấn và các nước Tề, Tống, Vệ, Tào, Kỷ, Châu.

Năm 585 TCN, Cơ Hỗn ở nước Sở xin đại phu Tử Phản giúp mình về nước. Tử Phản đồng ý, đưa Cơ Hỗn về Trịnh. Cùng năm đó, Sở Cung vương đem quân đánh Trịnh, Tấn Cảnh công đem quân cứu Trịnh.

Cùng năm đó, Trịnh Điệu công qua đời. Ông ở ngôi chỉ được 2 năm. Em ông là Cơ Hỗn lên kế vị, tức Trịnh Thành công.

Xem thêm
Trịnh Tương công
Trịnh Thành công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trịnh thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Trịnh
Năm sinh thiếu
Mất năm 585 TCN


title: Bãi cạn

text:
Bãi cạn, bãi nông, bãi cát hoặc đê cát (tiếng Anh: shoal, sandbank, sandbar) là loại địa hình tích tụ trầm tích có mặt ở thềm lục địa/biển, sông, hồ và thường được tạo thành bởi cát, đất bùn hoặc cuội nhỏ. Tại thềm lục địa, theo quy ước thông thường thì bãi cạn có độ sâu dưới 10 mét (33 ft) khi thủy triều thấp.

Khái niệm này được sử dụng để chỉ rất nhiều loại đối tượng địa lý với các kích thước rất khác nhau, từ vài mét cho đến hàng trăm kilômét. Mũi nhô, doi cát, đảo chắn cũng có thể được gọi là bãi cạn. Trong ngành hàng hải, khái niệm bãi cạn có thể dùng để gọi một bãi cát nổi/ngầm hay một rạn đá ngầm có thể gây nguy hiểm cho tàu thuyền; có thể tìm thấy rất nhiều ví dụ về cách dùng khái niệm "bãi cạn" khi xem xét các thực thể địa lý trong Biển Đông: bãi cạn Truro (rạn đá ngầm), bãi cạn Scarborough (rạn san hô vòng), cụm bãi cạn Luconia (các rạn đá ngầm hình thành từ san hô),...

Hình ảnh

Xem thêm
 Cầu của Adam
 Bãi ngầm
 Đảo chắn
 Bãi cuội bờ biển

Tham khảo

Liên kết ngoài

Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa mạo sông
Thủy văn học
Địa lý ven biển
Hải dương học vật lý
.
Thuật ngữ hải dương học


title: Trịnh Thành công

text:
Trịnh Thành công (chữ Hán: 鄭成公; trị vì: 584 TCN–571 TCN), tên thật là Cơ Hỗn (姬睔), là vị vua thứ 13 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Lên ngôi
Cơ Hỗn là con trai của Trịnh Tương công- vị vua thứ 11 của nước Trịnh, em Trịnh Điệu công- vị vua thứ 12 của nước Trịnh.

Năm 586 TCN, Hứa công gièm pha với Sở Cung vương rằng nước Trịnh muốn phản Sở. Vua anh Trịnh Điệu công sai Cơ Hỗn đi sứ nước Sở. Sở Cung vương bèn bắt giữ Cơ Hỗn. Trịnh Điệu công thấy vậy, lại hội ước với nước Tấn.

Năm 585 TCN, Cơ Hỗn ở nước Sở xin đại phu Tử Phản giúp mình về nước. Tử Phản đồng ý, đưa Cơ Hỗn về Trịnh.

Cùng năm đó, Trịnh Điệu công qua đời. Cơ Hỗn lên kế vị, tức Trịnh Thành công.

Theo Tấn
Vì nước Trịnh thời Điệu công lại theo Tấn, Sở Cung vương mang quân đánh Trịnh. Tấn Cảnh công sai Loan Thư mang quân cứu Trịnh, đánh lui quân Sở tại Nhiễu Giác.

Năm 584 TCN, quân Sở lại sang đánh Trịnh. Nước Tấn lại cầm đầu chư hầu đi cứu. Hai tướng Trịnh là Cung Trọng và Hầu Vũ mang quân ra địch, bắt được tướng Sở là Chung Nghi mang nộp cho Loan Thư nước Tấn. Sau đó nước Trịnh và các chư hầu lại cùng thề ở Mã Lăng.

Bị bắt giam ở Tấn
Sang năm 583 TCN, Sở Cung vương lại dùng nhiều của cải biếu nước Trịnh để lôi kéo. Trịnh lại theo Sở, cùng Sở hội họp. Năm đó, Trịnh Thành công sang triều kiến nước Tấn để giữ quan hệ cả với nước Tấn. Tấn Cảnh công biết chuyện Trịnh Thành công hội với nước Sở bèn bắt giữ Trịnh Thành công. Nước Trịnh sai đại phu Bá Quyên đến xin giảng hòa, Tấn Cảnh công giết Bá Quyên, lại cử Loan Thư đi đánh Trịnh. Đầu năm 582 TCN, quân Tấn sang đánh nước Trịnh.

Nước Trịnh không đầu hàng. Công tử Ban lập một người anh của Trịnh Thành công là Cơ Nhu làm vua mới; lại theo kế của Công Tôn Thân, mang quân vây nước Hứa là một chư hầu cùng phe của nước Tấn. Đến tháng 5, nước Tấn tập hợp thêm các chư hầu Tề, Tống, Tào đi đánh Trịnh.

Nước Trịnh bèn giết vua mới là Nhu, lập con của Trịnh Thành công là Cơ Khôn Ngoan làm vua mới. Tướng Loan Thư nước Tấn thấy Trịnh đã chính thức lập vua mới liền bàn với chư hầu nên trả lại vua Trịnh. Gặp lúc đó vua cũ nước Tấn là Cảnh công ốm nặng sắp mất, vua mới Lệ công mới lập cũng muốn hòa. Công tử Hãn nước Trịnh mang đồ quý là chuông Tương Chung đi hối lộ cho nước Tấn, còn công tử Nhiên đi ngoại giao, thề với nước Tấn ở đất Vu Trạch, còn công tử Tứ đi làm con tin. Sau đó Tấn Lệ công thả Trịnh Thành công về nước. Thành công trở lại ngôi vua.

Bỏ Tấn theo Sở
Từ khi trở lại theo Tấn, Trịnh Thành công lại đi hội chư hầu với nước Tấn.

Năm 578 TCN, vì Tần Hoàn công vừa thề hòa hiếu với nước Tấn rồi ngay lập tức xâm phạm bờ cõi Tấn, Tấn Lệ công họp chư hầu mang quân đánh Tần. Trịnh Thành công cùng các nước Tề, Lỗ, Vệ, Tào, Tống, Châu, Đằng theo Tấn đánh Tần. Liên quân do Tấn đứng đầu đánh bại quân Tần ở đất Mã Toại, bắt được tướng Tần là Thành Sai và Bất Canh Nhữ Phủ.

Năm 576 TCN, Trịnh Thành công lại đánh nước Hứa. Trận đầu quân Trịnh bị thua, sau đó thắng trận thứ 2, buộc nước Hứa phải giảng hòa và cắt đất.

Tháng giêng năm 575 TCN, Trịnh Thành công sai công tử Hỉ mang quân đánh nước Tống, bị tướng Tống là Tương Sừ đánh bại ở Phù Cừ. Sau đó vì tướng Tống chủ quan, bị công tử Hỉ đánh bại tại Chước Lăng, bắt sống được Tương Sừ.

Tháng sau, Sở Cung vương sai công tử Thành lấy ruộng ở Nhữ Âm biếu nước Trịnh để lôi kéo. Vì vậy Trịnh Thành công lại bỏ Tấn theo Sở, cùng thề với nước Sở. Tấn Lệ công giận dữ, lại họp quân chư hầu đánh Trịnh. Trịnh Thành công cầu cứu Sở. Sở Cung vương mang quân tới giao chiến.

Hai bên gặp nhau ở Yển Lăng. Đại chiến nổ ra, quân Tấn đánh bại quân Sở, Sở Cung vương bị bắn chột một mắt. Trịnh Thành công rút chạy, bị các tướng Tấn đuổi theo. Tướng giong xe cho ông là Thạch Phủ hạ lá cờ hiệu của ông xuống khiến quân Tấn không biết dấu để tìm, nên cuối cùng Trịnh Thành công thoát nạn.

Sau đó quân Tấn cùng quân Tề, Lỗ và Châu sang đánh Trịnh. Nhưng không lâu sau thì các cánh quân chư hầu giải tán về nước.

Năm 574 TCN, Tấn lại họp quân nhà Chu cùng các chư hầu Tống, Lỗ, Tào, Vệ, Tề và Châu đánh Trịnh. Công tử Thân nước Sở mang quân cứu Trịnh, quân chư hầu lại rút lui.

Năm 573 TCN, Trịnh Thành công hợp binh với nước Sở đánh nước Tống – đồng minh của Tấn. Hai bên đánh nhau ở Bành Thành. Nước Tống cầu cứu nước Tấn. Tấn Điệu công mang quân đến Thai Cốc cứu Tống. Quân Sở và Trịnh rút lui.

Năm 572 TCN, Tấn Điệu công đem quân đánh Trịnh, đóng ở đất Thượng. Nước Trịnh phòng thủ chặt chẽ, quân Tấn không đánh được phải lui về.

Qua đời
Năm 571 TCN, Trịnh Thành công ốm nặng. Công tử Tư xin nên giảng hòa với nước Tấn, bỏ nước Sở để bớt việc binh với nước Tấn. Nhưng Trịnh Thành công không tán thành, ông dặn các quan rằng vua Sở đã vì mình mà mất một mắt, không thể đối xử bạc với nước Sở.

Sau đó Trịnh Thành công qua đời. Ông làm vua được 14 năm. Công tử Khôn Ngoan lên ngôi lần thứ hai, tức Trịnh Hi công.

Xem thêm
Trịnh Tương công
Trịnh Điệu công
Trịnh Li công
Trịnh quân Nhu

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trịnh thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 3, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Trịnh
Năm sinh thiếu
Mất năm 571 TCN


title: Trung đoàn Trần Cao Vân

text:
Trung đoàn Trần Cao Vân (hay còn gọi là chi đội Trần Cao Vân) là một trung đoàn của Quân đội nhân dân Việt Nam được thành lập từ thời chống Pháp và đóng ở Thừa Thiên -Huế hiện đổi tên thành Trung đoàn 101, thuộc Sư đoàn 325, Quân đoàn 2

Thành lập ngày 5/9/1945 từ những tổ đội vũ trang của các huyện Phong Điền, A Lưới, Hương Thủy... tỉnh Thừa Thiên. Thời gian đầu là 1 chi đội du kích vũ trang, từ cấp tiểu đoàn phát triển lên cấp trung đoàn với tên gọi "trung đoàn Trần Cao Vân" hoạt động ở đồng bằng Thừa Thiên. Sau đó thành lập đại đoàn Bình Trị Thiên với 3 trung đoàn 18, 95, 101. Trung đoàn 101 chiến đấu chống lại quân Pháp và cả Quốc gia Việt Nam, rồi ra phía Bắc Trung Bộ bổ sung quân số và về lại chiến trường cũ. Năm 1954, đơn vị này tập kết ra bắc để chính quy hóa.

Trong chiến tranh kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quân đội nhân dân Việt Nam thành lập mới nhiều E101 bổ sung cho các chiến trường khác nhau. Cuối cuộc chiến, E101 thuộc sư đoàn 325 được điều ra miền Bắc. Trung đoàn hiện đóng quân tại xã Hồng Giang, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.

Nếu bạn đã đọc cuốn Tuổi thơ dữ dội của tác giả Phùng Quán, bạn sẽ rõ hơn về Trung đoàn Trần Cao Vân.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bình Trị Thiên 90 ngày đêm đọ sức
 Người lính già của trung đoàn Cao Vân

Trung đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam
Đơn vị quân sự thành lập năm 1945
Khởi đầu năm 1945 ở Việt Nam
Quân đoàn 2, Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2012

text:
Giải thưởng Âm nhạc Mỹ lần thứ 40 được diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 2012 tại nhà hát Nokia Theatre ở Los Angeles. Lễ trao giải này tôn vinh những nghệ sĩ và album xuất sắc nhất trong năm 2012 và được truyền hình trực tiếp trên kênh ABC. Các đề cử được công bố vào ngày 9 tháng 10 năm 2012 bởi Christina Aguilera. Đề cử lần này có thêm một hạng mục mới là Nhạc Dance Điện tử. Justin Bieber đã giành chiến thắng cả ba hạng mục mà anh được đề cử. Còn trong tổng số bốn đề cử của mình, Nicki Minaj thắng hai, còn Rihanna, Adele và Taylor Swift thắng một.

Đề cử và người thắng
Tên người đoạt giải được in đậm

Biểu diễn

Giới thiệu
Ryan Seacrest giới thiệu hạng mục Nam Nghệ sĩ Pop/Rock được Yêu thích Nhất và sau đó, giới thiệu Stevie Wonder
Eric Stonestreet giới thiệu hạng mục Nữ Nghệ sĩ Đồng quê được Yêu thích Nhất
Lucy Hale & Phillip Phillips giới thiệu Carly Rae Jepsen
Randy Jackson giới thiệu Kelly Clarkson
Stacy Keibler & Ne-Yo giới thiệu hạng mục Album Rap/Hip-Hop được Yêu thích Nhất
Cyndi Lauper giới thiệu Ke$ha
Karmin giới thiệu No Doubt
Kerry Washington & Apolo Ohno giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ Alternative được Yêu thích Nhất
Florida Georgia Line giới thiệu Taylor Swift
Jennifer Morrison & Ginnifer Goodwin giới thiệu hạng mục Nam Nghệ sĩ Soul/R&B được Yêu thích Nhất
Lady Antebellum giới thiệu hạng mục Nam Nghệ sĩ Đồng quê được Yêu thích Nhất
Heidi Klum giới thiệu P!nk
Backstreet Boys giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ Mới của Năm
Colbie Caillat & Gavin DeGraw giới thiệu hạng mục Ban nhạc/Cặp đôi/Nhóm nhạc Đồng quê được Yêu thích Nhất
Carly Rae Jepsen giới thiệu Justin Bieber
Elisha Cuthbert & Kelly Rowland giối thiệu hạng mục Nhạc Dance Điện tử được Yêu thích Nhất
Gloria Estefan giới thiệu Christina Aguilera
Luke Bryan & Jenny McCarthy giới thiệu hạng mục Album Pop/Rock được Yêu thích Nhất và giới thiệu Carrie Underwood
Brandy giới thiệu Swizz Beatz, Chris Brown & Ludacris
Hayden Panettiere & 50 Cent giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ Rap/Hip-Hop được Yêu thích Nhất
Neon Trees giới thiệu hạng mục Album Đồng quê được Yêu thích Nhất
will.i.am giới thiệu hạng mục Nghệ sĩ của Năm và giới thiệu PSY

Tham khảo

Giải thưởng âm nhạc năm 2012
2012


title: Xã dân sự

text:
Xã dân sự (tiếng Anh: civil township) là đơn vị chính quyền địa phương nằm bên dưới một quận tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên chỉ có khoảng 20 tiểu bang trong số 50 tiểu bang có đơn vị hành chính xã.  Các tiểu bang thuộc vùng Tân Anh, tiểu bang New York và Wisconsin dùng từ thị trấn (town) để chỉ đơn vị tương đương xã dân sự.  Các trách nhiệm và mức độ tự trị riêng của các xã dân sự khác nhau theo từng tiểu bang.  Xã dân sự khác biệt xã khảo sát, nhưng tại các tiểu bang có cả hai loại xã thì địa giới của chúng thường trùng hợp, và có thể hoàn toàn phân chia nhỏ địa giới của quận.  Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ xếp loại các xã dân sự là tiểu khu hành chính dân sự (minor civil division).

Chức năng của xã thường được một ban lãnh đạo trông coi cùng với một nhân viên lục sự.  Các viên chức xã thường gồm có quan tòa cấp thấp (justice of the peace), ủy viên đặc trách xa lộ, thẩm định thuế, thi hành pháp luật (constable), và khảo sát.  Trong thế kỷ 20, nhiều xã cũng có một người quản lý hay giám sát các viên chức xã trong tư cách hành chính trưởng của ban lãnh đạo xã.  Trong một số trường hợp, xã điều hành hoạt động của các thư viện, các dịch vụ đặc trách người già, thanh niên, người tàn tật, trợ giúp tình trạng khẩn cấp, và thậm chí dịch vụ mai táng.

Các tiểu bang trung và tây của vùng Trung Tây

Tùy theo tiểu bang, chính quyền xã có mức độ tự trị khác nhau.

Tại tiểu bang Kansas, một số xã dân sự cung cấp các dịch vụ như tu sửa đường sá và cứu hỏa mà quận không cung cấp.

Tại các tiểu bang Thượng Trung Tây gần Ngũ Đại Hồ, các xã dân sự (tên tiếng Anh tại Michigan gọi là "general law township") thường thường nhưng không hẳn nằm chồng trên các xã khảo sát. Mức độ mà các xã này hoạt động như các thực thể chính quyền thì khác nhau từ tiểu bang này đến tiểu bang khác, thậm chí có trường hợp khác nhau trong cùng một tiểu bang. Ví dụ các xã tại phần phía bắc của tiểu bang Illinois hoạt động cung cấp các dịch vụ công cộng như tư sửa đường sá, trông giữ trẻ em sau giờ học, và dịch vụ dành cho người già trong khi đó các xã tại phần phía nam không cung ứng các dịch vụ như mà để cho chính quyền quận đảm nhiệm.  Ngược lại, các xã dân sự tại tiểu bang Indiana hoạt động tương đối giống nhau trên khắp tiểu bang và có chiều hướng được tổ chức tốt.  Đa số các xã tại tiểu bang Illinois cũng cung cấp các dịch vụ như dọn dẹp tuyết, các dịch giao thông và khẩn cấp dành cho người già trong các phần đất chưa hợp nhất của quận.

Các xã dân sự tại các tiểu bang này thông thường không được xem là hợp nhất, và các thành phố lân cận có thể sáp nhập đất nằm trong các xã kề bên một cách khá dễ dàng.  Tại Michigan, xã dân sự, gọi trong tiếng Anh là "general law township", có thể hợp nhất thành xã tự trị, một địa vị nhằm bảo vệ đất đai không bị các khu tự quản lân cận sáp nhập.  Hơn nữa các xã này được phép có một số quyền tự trị tương tự như các thành phố.  Tại tiểu bang Wisconsin, các khu vực được gọi theo tiếng Anh là "town" thay vì "township" thực ra cũng như nhau. Tại tiểu bang Minnesota, luật tiểu bang ám chỉ các thực thể như thế là "thị trấn" tuy nhiên bắt buộc chúng phải có tên gọi theo hình thức "Tên tiếng Anh + Township". Trong cả văn bản và lời nói, "thị trấn" và "xã" được dùng thay thể cho nhau. Các xã của tiểu bang Minnesota có thể là đô thị hay không đô thị (chính quyền xã đô thị có quyền lực lớn hơn), nhưng trong tên xã thì không có gì khác biệt. Tại tiểu bang Ohio, một khu tự quản (thành phố hay làng) được phủ trên xã trừ khi nó ly khai bằng cách thành lập một xã ảo (). Trong những trường hợp mà xã trên giấy không trùng với khu tự quản hoàn toàn, một số miếng đất sẽ nằm trong một khu tự quản và một xã thật (giáp với xã trên giấy) cùng lúc, nên các chủ đất phải trả thuế cho cả khu tự quản và xã. Mười tiểu bang khác cũng cho phép xã dân sự và khu tự quản chồng lấn lên nhau.

Pennsylvania và New Jersey
Xã trong tiểu bang Pennsylvania là một đơn vị chính quyền địa phương có trách nhiệm cung cấp các dịch vụ như cảnh sát, tu sửa và bảo trì đường sá địa phương.  Các xã hoạt động tương tự như thành phố.  Các xã được lập ra theo ranh giới địa lý cho tiện lơi và có diện tích lớn nhỏ khác nhau từ 6 đến 52 dặm vuông Anh(10–135 km²).  Xã trong tiểu bang New Jersey là một hình thức của chính quyền khu tự quản có địa vị ngang bằng với một làng, thị trấn hay thành phố.

Các tiểu bang đông bắc
Tại vùng Tân Anh và tiểu bang New York, quận được chia thành các thị trấn và thành phố, đây là hình thức chủ yếu của chính quyền địa phương. Các tiểu bang này sử dụng thuật từ thị trấn (town) thay vì xã (township). Tổng quát thì các thị trấn này có hình thức giống như các xã dân sự hơn là "thị trấn" mà người ta thường hiểu ở đa số các nơi tại Hoa Kỳ. Các thị trấn Tân Anh là các khu tự quản hợp nhất nhưng các thị trấn của tiểu bang New York thì không. Một số cư dân của hai tiểu bang này thường không công nhận từ "xã" khi ám chỉ chính quyền địa phương của họ cho dù Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ xem cả hai là như nhau. Tại những vùng đất rất ít người sinh sống của tiểu bang New Hampshire, Vermont và đặc biệt là Maine, các đơn vị hành chính bên dưới quận mà chưa hợp nhất thì đôi khi được gọi là xã, hay các từ tiếng Anh khác như 'gore,'  'grant,' 'location,' 'plantation', hay 'purchase.'

Các tiểu bang miền Nam Hoa Kỳ

Tại miền nam, bên ngoài thành phố và thị trấn thường thường không có chính quyền địa phương ngoài chính quyền quận.

Bắc Carolina không ngoại lệ nhưng nó có các xã đóng vai trò như tiểu khu địa lý của các quận, bao gồm cả lãnh thổ chưa hợp nhất và cả vùng đất nằm trong địa giới của các thị trấn và thành phố hợp nhất. Mỗi quận bắt buộc phải được chia thành các xã từ thời Hiến pháp Bắc Carolina năm 1868.  Một số quận đô thị hóa như Quận Mecklenburg (Charlotte) hiện nay đặt số cho xã của mình (Ví dụ "Xã 12") hơn là đặt tên xã. Các xã trên khắp tiểu bang từng có một số cơ quan và trách nhiệm chính thức nhưng hiện nay chỉ được xem là các phân khu lễ nghi của mỗi quận. Tên xã vẫn còn được dùng khá rộng rải ở cấp bậc chính quyền quận tại Bắc Carolina như một cách để định đoạt và phân chia các khu vực cho những mục đích hành chính. Chính yếu là cho mục đích thu thuế quận, quyết định các khu cứu hỏa, cho mục đích địa ốc như phân loại khế ước đất, khảo sát công thổ và các tài liệu địa ốc, và cho mục đích đăng ký cử tri. Tại phần lớn khu vực tại tiểu bang Bắc Carolina nằm bên ngoài địa giới của bất cứ khu tự quản nào (bên ngoài thành phố hay thị trấn), các xã được dùng để chọn ra nơi bỏ phiếu, và trong đa số trường hợp, hội đồng bầu cử quận chia các khu vực bầu cử theo xã.  Tuy nhiên, không có chính quyền cấp bậc xã tại Bắc Carolina cũng như không có cơ quan nào được bổ nhiệm hay được dân chúng bầu lên có liên quan với xã.

Xã khảo sát tồn tại tại các tiểu bang Alabama, Arkansas, Florida, Louisiana và Mississippi.

Xem thêm
 Xã (Hoa Kỳ)
 Xã khảo sát
 Quận (Hoa Kỳ)
 Phân cấp hành chính Hoa Kỳ
 Tiểu khu hành chính dân sự
 Lãnh thổ chưa tổ chức

Ghi chú

Liên kết ngoài
 National Association of Towns and Townships
 U.S. Census Bureau, Geographic Areas Reference Manual - Chapter 8: County Subdivisions

Dân sự
Phân cấp hành chính Hoa Kỳ


title: Trunk

text:
Trunk có thể đề cập đến:

Trunk (hành lý)
Trunk (phần mềm)

ca:Tronc
cs:Chobot
de:Trunk
es:Tronco
fr:Tronc
gl:Tronco
ko:트렁크
io:Trunko
it:Tronco
hu:Chobot
ja:トランク
pt:Tronco
ru:Транк
simple:Trunk
tl:Trunk
th:Trunk


title: Nguyễn Quốc Quân

text:
Nguyễn Quốc Quân là một tiến sĩ Toán học và nhà bất đồng chính kiến người Mỹ gốc Việt.

Tiểu sử
Nguyễn Quốc Quân sinh ngày 20 tháng 11 năm 1953 tại Hà Nội và là trưởng nam của ngâm sĩ Hồ Điệp, gia đình ông di cư vào Miền Nam Việt Nam năm 1954. Ông nguyên là giáo viên tại thị trấn Rạch Sỏi, nay là một phường của thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang. Quân đã vượt biển trốn khỏi Việt Nam trên một tàu đánh cá vào năm 1981. Ông đến Raleigh, bang Bắc Carolina và lấy bằng tiến sĩ Toán tại Đại học Bắc Carolina. Ông đã kết hôn với bà Ngô Mai Hương, và có hai con. Ông tham gia Mặt Trận Quốc gia Thống Nhất Giải Phóng Việt Nam năm 1986, và tiếp tục sinh hoạt khi tổ chức chuyển danh thành Việt Nam Canh tân Cách mạng Đảng. Ông cũng là một trong những người sáng lập Hội Chuyên Gia Việt Nam (VPS).

Hoạt động
Theo nguồn tin từ các cơ quan truyền thông ở Việt Nam, Nguyễn Quốc Quân - một thành viên trung ương của Việt Nam Canh tân Cách mạng Đảng, tức đảng Việt Tân (Phản động) - đã bị bắt tại phi trường Tân Sơn Nhất ngay sau khi nhập cảnh vào ngày 17 tháng 04 năm 2012. Sau 11 ngày tạm giam, cơ quan an ninh Việt Nam đã chính thức công bố lệnh tạm giam bốn tháng để điều tra, cáo buộc Nguyễn Quốc Quân vi phạm Điều 84 Bộ Luật Hình Sự (tức Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân), "nhằm thực hiện ý đồ của tổ chức "Việt Tân", thực hiện kế hoạch kích động biểu tình, khủng bố nhằm phá hoại lễ kỷ niệm 30 tháng 4 và 1 tháng 5 năm 2012 tại Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành phố.". Trong buổi tiếp xúc với đại diện Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ vào ngày 27 tháng 4 năm 2012 tại trại giam Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Quốc Quân đã khẳng định không vi phạm bất kỳ luật lệ nào. Hành lý của ông chỉ bao gồm các đồ dùng cá nhân và không hề chứa đựng bất kỳ vật liệu phi pháp gì. Tất cả số hành lý này đã đi qua hệ thống kiểm duyệt an ninh khi rời Hoa Kỳ.

Cuối tháng 8 năm 2012 bà Ngô Mai Hương, vợ ông Quân, đã xác nhận với BBC rằng chính quyền đã gỡ cáo buộc khủng bố theo điều 84 Bộ Luật hình sự đối với ông mà thay vào đó là tội ‘Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân’ theo điều 79. "Sau bốn tháng, họ (chính quyền Việt Nam) không tìm ra chứng cứ về tội khủng bố nên họ loay hoay tìm cách kết tội anh (ông Quân) và gán cho anh theo điều 79 là âm mưu lật đổ chính quyền," bà Hương nói.

Giáo sư Linda Malone, Giám đốc sáng lập của Trung tâm Luật về An toàn Con người tại Trường Luật William & Mary, đã nhận làm luật sư biện hộ tự nguyện cho Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân.

Bà Malone, thành viên Hội đồng Quản trị của Hiệp Hội Quốc tế về Cải Cách Luật Hình Sự, tác giả của nhiều tài liệu nghiên cứu về luật quốc tế và nhân quyền, đồng luật sư cố vấn cho Bosnia-Herzegovina trong vụ án diệt chủng xử Serbia và Montenegro trước Tòa án Quốc tế, cho biết lý do:

"Thoạt đầu, Trung tâm Nhân quyền thuộc Hiệp Hội Luật sư Hoa Kỳ liên lạc với tôi về trường hợp của Tiến sĩ Quân. Nghiên cứu các khía cạnh của vụ án, tôi thấy rõ ràng có sự vi phạm nhân quyền trong cách thức và lý do ông bị bắt, cách thức ông bị giam cầm và bị khước từ quyền được có người đại diện pháp lý. Cho nên, tôi quyết định làm những gì mình có thể để mang lại sự tự do cho ông và các cáo trạng nhắm vào ông phải bị hủy bỏ."

Đây là lần thứ hai ông bị bắt. Vào tháng 11 năm 2007, Nguyễn Quốc Quân trong chuyến về Việt Nam để quảng bá phương thức đấu tranh bất bạo động, đã bị bắt cùng với một số thành viên khác. Ngày 13 tháng 5 năm 2008, ông bị Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tuyên phạt sáu tháng tù về tội khủng bố và bị trục xuất khỏi Việt Nam.

Kêu gọi phóng thích
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và đích thân Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton cũng như Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Leon Panetta đã lên tiếng kêu gọi Việt Nam trả tự do vô điều kiện cho Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân.

Được trả tự do
Ngày 30 tháng 1 năm 2013 Việt Nam đã phóng thích và trục xuất ông Nguyễn Quốc Quân sau khi phiên xử ông dự định diễn ra vào ngày 22 tháng giêng đã bị hoãn vào phút chót vì lý do các nhân chứng không thể tham dự.". Báo chí nhà nước Việt Nam nói ông Quân được trả tự do sau khi "nhận tội và xin khoan hồng".

Phản ứng dư luận
Dân Biểu Liên Bang Loretta Sanchez, đồng chủ tịch nhóm Congressional Caucus on Vietnam, trình bày cảm tưởng:

"Là người đã và đang bênh vực cho Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân và cho nhân quyền tại Việt Nam, tôi vui mừng được biết là sau 9 tháng giam cầm tùy tiện, Quân đang được trở về với gia đình vào đúng dịp Tết - Năm Mới Âm Lịch của người Việt Nam. Tết là lúc để quây quần đón mừng cùng gia đình và người thân, nhưng rất nhiều người đã không có được cái may mắn như Quân trong thời điểm này. Việc ông được thả như một chiến thắng, một thứ ánh sáng rọi vào những sắc luật mơ hồ mà cộng sản Việt Nam dùng để đàn áp những tiếng nói lương tâm khác như Điếu Cày, Tạ Phong Tần, Paulus Lê Sơn và Trần Thị Thúy. Chúng ta phải tiếp tục đấu tranh cho công lý và chúng ta đang đứng ở phía chính nghĩa của lịch sử."

Ngày 18 tháng 2 năm 2013 Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân được nhận một bằng khen của Quốc hội Mỹ về lòng can đảm.

Chú thích

Phản động
Khủng bố


title: Ludovico Ariosto

text:
Ludovico Ariosto (8 tháng 9, 1474 - 6 tháng 7, 1533) là một nhà thơ người Italia vào thế kỉ 16, bài thơ được biết đến nhiều nhất của ông là Orlando furioso (1516).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Biography and works by Ludovico Ariosto, www.interbooks.eu
 The Poetics of Variatio in Orlando Furioso.pdf, Daniel Javitch
 Works by Ariosto

Sinh năm 1474
Mất năm 1533
Nhà thơ Ý


title: Trịnh Li công

text:
Trịnh Li công hay Trịnh Hi công (chữ Hán: 鄭釐公 hay 鄭僖公; trị vì: 570 TCN–566 TCN), tên thật là Cơ Uẩn (姬恽), hay còn gọi là Cơ Khôn Ngoan (姬髡顽), là vị vua thứ 15 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Uẩn là con trai của Trịnh Thành công – vị vua thứ 11 của nước Trịnh.

Làm vua lần thứ nhất

Theo Tả truyện, năm 582 TCN, vua cha Trịnh Thành công đã theo Sở nhưng vẫn muốn giữ quan hệ với nước Tấn bèn sang triều kiến Tấn Cảnh công, bị vua Tấn bắt giữ. Đại phu Bá Quyên đến xin giảng hòa, cũng bị giết, Tấn Cảnh công lại cử Loan Thư đi đánh Trịnh. Đầu năm 582 TCN, quân Tấn tiến đến nước Trịnh. Trước tình hình đó, công tử Ban lập chú ông là công tử Nhu làm vua, tức Trịnh quân Nhu để nước Tấn thả Trịnh Thành công. Tuy nhiên tháng sau, người nước Trịnh giết công tử Nhu, lập Khôn Ngoan làm vua, tức Trịnh Hi công. Công tử Ban trốn sang nước Hứa.

Theo kế hoạch của Công Tôn Thân, Trịnh bèn mang quân vây nước Hứa. Tháng 5 năm 582 TCN, nước Tấn tập hợp liên minh Tề, Tống, Tào đi đánh Trịnh. Loan Thư thấy Trịnh đã tân quân bèn bàn nên trả lại Trịnh Thành công. Nước Trịnh sai công tử Hãn mang đồ quý là chuông Tương Chung đi hối lộ cho nước Tấn, công tử Nhiên đi hội thề với nước Tấn ở đất Vu Trạch, công tử Tứ đi làm con tin, Tấn Lệ công bèn thả Trịnh Thành công về nước, Khôn Ngoan phải nhường lại ngôi vua.

Tuy nhiên theo ghi chép trong Sử kí-Trịnh thế gia thì sau khi nghe tin nước Trịnh lập Trịnh quân Nhu, Tấn Cảnh công thả Trịnh Thành công. Sau người nước Trịnh giết Trịnh Nhu để đón Thành công, không nhắc tới lần lên ngôi này của Trịnh Hi công.

Làm vua lần thứ 2
Năm 571 TCN, Trịnh Thành công qua đời. Người nước Trịnh lại lập Khôn Ngoan lên ngôi lần thứ hai. Tháng 7 năm đó, nước Tấn hội minh tại đất Thích của nước Vệ bàn kế phạt Trịnh. Khanh sĩ nước Lỗ là Trọng Tôn Miệt muốn đắp thành Hổ Lao để khống chế nước Trịnh, Trịnh Hi công phải xin hòa, thần phục nước Tấn.

Năm sau, 570 TCN, Trịnh Hi công đến dự hội chư hầu với các nước Tấn, Tống, Vệ, Lỗ, Cử, Chu ở Tiêu Ngư, tha hết tù binh của nước Trịnh, rút hết quân đội khỏi nước Trịnh. Nước Trịnh lại theo Tấn.

Năm 568 TCN, Tấn Điệu công lại hội chư hầu, Trịnh cùng các nước Tấn, Tống, Trần, Vệ, Lỗ, Tào, Cử, Chu, Đằng, Tiết và Ngô hội thề ở đất Vệ.

Trịnh Li công không coi trọng lễ. Khi còn là thế tử nước Trịnh đi dự hội chư hầu ông đã nhiều lần vô lễ, vì vậy các công tử trong nước không bằng lòng. Có người can ngăn bị ông giết chết.

Năm 566 TCN, tể tướng nước Trịnh là Tử Tứ đến triều kiến Trịnh Hi công, Trịnh Hi công cũng không giữ lễ.

Tử Tứ tức giận bèn bí mật đầu độc giết chết ông, rồi tuyên cáo với chư hầu rằng Hi công bị bệnh mất. Tử Tứ lập con ông là công tử Gia mới 5 tuổi lên nối ngôi, tức Trịnh Giản công.

Xem thêm
Trịnh Thành công
Trịnh Giản công
Trịnh quân Nhu

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trịnh thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Trịnh
Năm sinh thiếu
Mất năm 566 TCN
Vua Trung Quốc bị giết


title: Dị đoan

text:
Trong Tiếng Việt, từ dị đoan có thể là:

Mê tín (hay thường viết chung là mê tín dị đoan): niềm tin cơ bản không đúng với sự thật, không hợp lý một cách cơ bản.
Một cách khác rộng hơn để chỉ sự Dị giáo: bất cứ niềm tin hay lý thuyết nào không đúng với niềm tin chuẩn mực tôn giáo hoặc phong tục có sẵn đương thời. Dị giáo khác với cải đạo, tức việc từ bỏ quan hệ với một tôn giáo hay nguyên tắc nào đó


title: Linh mục

text:
Linh mục (còn được gọi là thầy cả trong tiếng Việt cổ) là một chức phẩm của Giáo hội Công giáo Rôma, là giáo sĩ có quyền thực hiện các lễ nghi tôn giáo trực tiếp cho giáo dân. Chức linh mục là chức phẩm cơ bản để được tấn phong lên chức cao hơn là Giám mục. Chức linh mục gồm hai loại: linh mục triều là các linh mục có giáo tịch tại một giáo phận nào đó dưới quyền một Giám mục (hoặc giám chức), linh mục dòng là các linh mục thành viên của một dòng tu Công giáo, dưới quyền một vị bề trên. Tùy theo sự bổ nhiệm của Giám mục hoặc bề trên mà các linh mục có thể đảm nhận các nhiệm vụ như: quản trị một giáo xứ, làm việc cho các cơ quan của giáo hội hoặc đi truyền giáo. Giáo Luật Giáo hội Công giáo La Mã quy định linh mục phải sống độc thân và không truyền chức linh mục cho nữ giới.

Chú thích

Giáo hội Công giáo Rôma
Chức vụ trong Giáo hội Công giáo Rôma


title: Trịnh Chiêu công

text:
Trịnh Chiêu công (chữ Hán: 鄭昭公; trị vì: 701 TCN và 697 TCN–695 TCN), tên thật là Cơ Hốt (姬忽), là vị vua thứ tư của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Hốt là con trai trưởng của Trịnh Trang công – vị vua thứ ba của nước Trịnh với phu nhân Đặng Mạn.

Thế tử nước Trịnh
Vua cha Trịnh Trang công tuy làm khanh sĩ ở nhà Chu, nhưng sau một thời gian quan hệ với thiên tử có rạn nứt nên hai bên thỏa ước đổi con tin. Việc thiên tử đổi con tin với chư hầu rất trái ngược với phép tắc, nhưng vì khi đó Bình vương thế yếu nên phải chấp thuận. Bình vương sai con là Duệ Phụ sang làm con tin ở nước Trịnh còn Trịnh Trang công sai Cơ Hốt sang Lạc Ấp ở nhà Chu.

Năm 720 TCN, Chu Bình vương mất. Trang công cho người đón Cơ Hốt về, rồi hộ tống thái tử về triều nối ngôi. Nhưng giữa đường Duệ Phụ bệnh chết, con là Lâm kế vị, tức Chu Hoàn Vương.

Năm 717 TCN, vua cha Trịnh Trang công mang quân đánh nước Trần. Trần Hoàn công phải xin giảng hòa và xin kết thông gia. Trịnh Trang công bằng lòng, lấy con gái Trần Hoàn công cho Cơ Hốt. Tháng 4 năm 715 TCN, ông sang nước Trần cưới vợ là Quy thị.

Năm 706 TCN, nước Tề bị Bắc Nhung xâm lấn. Tề Hy công cầu cứu nước Trịnh. Trịnh Trang công sai Cơ Hốt cứu Tề, đánh đuổi được quân Nhung. Tề Hy công mến phục, định gả con gái là Văn Khương cho Cơ Hốt, đại phu Tế Trọng khuyên Cơ Hốt chấp nhận nhưng ông không nghe. Sau đó vua Tề gả Văn Khương cho Lỗ Hoàn công.

Làm vua lần thứ nhất
Năm 701 TCN, Trịnh Trang công qua đời, Cơ Hốt lên kế vị, tức Trịnh Chiêu công.

Em ông là công tử Đột làm con tin ở nước Tống. Năm 700 TCN Trịnh Chiêu công sai Tế Trọng đi giao hảo với nước Tống. Do mẹ của công tử Đột là Ung thị, có thế lực lớn ở nước Tống nên Tống Trang công ủng hộ công tử Đột, uy hiếp buộc Tế Trọng phế Chiêu công để lập công tử Đột đang làm con tin ở nước mình, nếu không sẽ giết chết. Tế Trọng nghe theo, mật ước với nước Tống.

Sau khi về nước, Tế Trọng khuyên Trịnh Chiêu công nhường ngôi cho công tử Đột. Trịnh Chiêu công thế không làm gì được đành chạy sang nước Vệ. Công tử Đột lên ngôi, tức là Trịnh Lệ công.

Làm vua lần thứ hai
Trịnh Lệ công lên ngôi, oán giận Tế Trọng chuyên quyền. Năm 697 TCN, Lệ công cùng con rể Tế Trọng là Ung Củ mưu giết Tế Trọng nhưng mưu bại lộ, tháng 5 năm 697 TCN Sái Trọng làm binh biến. Trịnh Lệ công phải bỏ trốn. Tế Trọng lại đón Trịnh Chiêu công về phục ngôi. Tháng 6 năm đó, Trịnh Chiêu công trở lại nước Trịnh lên làm vua lần thứ 2.

Trịnh Lệ công trốn sang đất Lịch, giết đại phu Đan Bá trấn giữ ở đó rồi chiếm đất Lịch. Tống Trang công không ủng hộ Chiêu công nên cùng hội binh cùng các nước Lỗ, Vệ, Trần, Sái đánh Trịnh để giúp Lệ công, nhưng cuối cùng không thắng phải rút quân.

Đại phu nước Trịnh là Cao Cừ Di, theo Tả truyện, khi Trịnh Trang công còn tại vị, phong Cao Cừ Di làm khanh, Cơ Hốt đã khuyên Trang công không nên nhưng Trịnh Trang công không nghe, nên Cừ Di thù Chiêu công. Tháng 10 năm 695 TCN, nhân lúc Trịnh Chiêu công ra ngoài, Cao Cừ Di bèn mang quân bản bộ đánh úp giết chết ông.

Sau khi Chiêu công bị giết, người nước Trịnh muốn đón Trịnh Lệ công về phục ngôi nhưng Tế Trọng và Cao Cừ Di không chịu, lập công tử Vĩ lên ngôi. Ít lâu sau, Tử Vĩ và Cao Cừ Di bị Tề Tương công lừa bắt giết.

Trịnh Chiêu công ở ngôi 2 lần, lần đầu được vài tháng, lần thứ 2 được 2 năm.

Xem thêm
Trịnh Trang công
Trịnh Lệ công
Trịnh Tử Vĩ

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trịnh thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Trịnh
Năm sinh thiếu
Mất năm 695 TCN
Vua Trung Quốc bị giết


title: Procavia capensis

text:
Procavia capensis là một trong bốn loài chuột còn sống của bộ Hyracoidea, và loài duy nhất còn sống của chi Procavia. Nó có trọng lượng khoảng gần 4 kg, bên ngoài giống chuột lang nhà với tai và đuôi ngắn. Loài này được tìm thấy khắp châu Phi và Trung Đông trong môi trường sống với các khe đá để thoát khỏi các kẻ thù. Chúng thường sống trong các nhóm của 10-80 cá thể, và đi kiếm ăn theo nhóm. Hành vi của họ nổi bật nhất là việc sử dụng lính gác: một hoặc nhiều cá thể đứng ở trên một điểm thuận lợi và báo động bằng tiếng kêu khi thấy loài săn mồi.

Chúng hoạt động nhiều nhất vào buổi sáng và buổi tối, mặc dù mô hình hoạt động của chúng thay đổi đáng kể với mùa và khí hậu.
Loài này có thân dài đến  và cân nặng khoảng , và một chút dị hình giới tính; con đực nặng hơn khoảng 10% so với con cái. Bộ lông dày và màu nâu xám dù màu lông khác nhau nhiều theo môi trường sinh sống.

Loài này hiện diện ở châu Phi hạ Sahara, ngoài trừ lưu vực Congo và Madagascar. Một phân loài lớn hơn với lông dài hơn có nhiều ở trong các trầm tích băng ở vùng núi cao của núi Kenya . Phân bố tiếp tục vào miền Bắc Algeria, Libya và Ai Cập, Trung Đông, với quần thể ở Israel, Jordan, Syria, bán đảo Ả Rập và đông Thổ Nhĩ Kỳ.
Kẻ săn mồi của loài này là báo, rắn hổ mang Ai Cập, Bitis arietans, linh miêu tai đen, chó hoang, và đại bàng. Đại bàng đen châu Phi đặc biệt là loài chuyên săn loài này.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Animal Diversity: Procavia capensis
 Cute dassie on Table Mountain

Động vật có vú châu Phi
Động vật được mô tả năm 1766
Động vật có vú Tây Nam châu Á
Động vật có vú Trung Đông
Động vật có xương sống bán đảo Ả Rập
Procavia


title: Trịnh Giản công

text:
Trịnh Giản công (chữ Hán: 鄭簡公; sinh 570 TCN, trị vì: 565 TCN–530 TCN), tên thật là Cơ Gia (姬嘉), là vị vua thứ 16 của nước Trịnh – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Cơ Gia là con trai của Trịnh Li công – vua thứ 15 của nước Trịnh. Ông ra đời năm 570 TCN.

Xung đột nội bộ

Năm 566 TCN, đại phu Tử Tứ giết chết Trịnh Li công, lập Cơ Gia làm vua, tức Trịnh Giản công. Khi đó Trịnh Giản công mới năm tuổi nên Tử Tứ nắm giữ quyền chính trong nước.

Cùng năm đó, các công tử nước Trịnh bàn nhau diệt trừ Tử Tứ, Tử Tứ nghe tin, giết hết các công tử chống đối mình giữ chức đại phu là công tử Hồ, Hư, Định và Hầu.

Vua mới còn nhỏ, các công tử tranh nhau làm phụ chính, xung đột với nhau. Tử Tứ cùng Tử Quốc, Tử Không cầm quyền, trong đó Tử Tứ tỏ ra chuyên quyền, chèn ép và lấy đất đai, của cải của các nhà khác. Vì vậy các đại phu Úy Chỉ, Tư Thần, Hầu Tấn, Đỗ Nhữ Phủ, Tử Sư Bộc liên minh đánh Tử Tứ.

Tháng 10 năm 563 TCN, năm nhà mang quân đánh vào cung. Lúc đó Tử Tứ cùng Tử Quốc và Tử Nhĩ đang bàn việc, bị quân Úy Chỉ giết chết. Tử Khổng biết trước ý đồ của năm nhà nên trốn thoát. Úy Chỉ mang Trịnh Giản công ra phía bắc cung.

Nghe tin cha bị giết, con Tử Tứ là Tử Tây cùng con Tử Quốc là Tử Sản mang quân bản bộ cùng Tử Kiều đánh vào cung, giết Úy Chỉ và Tử Sư Bộc, còn Tư Thần, Hầu Tấn, Đỗ Nhữ Phủ bỏ chạy sang nước Tấn và nước Tống.

Tử Khổng được đưa lên cầm quyền thay Tử Tứ, cùng Tử Sản coi việc triều chính.

Năm 554 TCN, Trịnh Giản công đã trưởng thành, giận Tử Khổng chuyên quyền, bèn giết chết Tử Khổng, phong cho Tử Sản làm Chính khanh, nắm quyền ở nước Trịnh. Ông định phong cho Tử Sản sáu ấp nhưng Tử Sản không nhận, chỉ lấy ba ấp.

Năm 543 TCN, Lương Tiêu cầm quyền chính, được Trịnh Giản công sai đi sứ nước Sở, nhưng Lương Tiêu không chịu đi, chỉ uống rượu ở nhà, và sai Tử Tích đi thay. Trịnh Giản công tức giận cùng các đại phu mang quân đánh. Lương Tiêu đang say, người nhà vội khiêng mang chạy trốn sang nước Hứa. Sau đó Lương Tiêu định trở về khôi phục quyền lực nhưng thất bại, bị Tử Đái giết chết. Chính sự nước Trịnh từ đó do Tử Sản đảm đương.

Tử Sản tiến hành cải cách hành chính và nông nghiệp, thi hành pháp luật rất nghiêm. Dưới sự cầm quyền của Tử Sản, nước Trịnh dần dần trở nên giàu mạnh. Năm 543 TCN, Trịnh ban hành bộ Hình thư, trở thành chư hầu đầu tiên ban hành luật pháp ở Trung Quốc.

Năm 542 TCN, các công tử nước Trịnh muốn giết Tử Sản, công tử Vực không đồng ý, cho rằng Tử Sản là người nhân nghĩa không thể giết. Trịnh Giản công nghe theo.

Năm 540 TCN, đại phu Công Tôn Hắc muốn nổi dậy giành quyền bính, nhưng bị Tử Sản và các đại phu dẹp và giết chết.

Quan hệ với chư hầu
Năm 565 TCN, các đại phu nước Trịnh là Tử Quốc và Tử Nhĩ mang quân đánh nước Sái, bắt được tướng Sái là Công tử Tiếp. Trong khi mọi người thấy mừng thì con Tử Quốc là Tử Sản lấy làm lo lắng vì đã gây xung đột với chư hầu. Sau đó Trịnh Giản công được đưa đi dự hội chư hầu với nước Tấn cùng Tề, Tống, Vệ, Châu.

Tháng 9 năm đó, vua Sở cử công tử Trinh mang quân đánh Trịnh vì tội theo Tấn đánh Sái. Nước Trịnh lại xin giảng hòa và theo nước Sở.

564 TCN, Tấn Điệu công tập hợp chư hầu Tề, Tống, Vệ, Tào, Cử, Châu, Đằng, Tiết, Kỷ, Tiểu Châu mang quân đánh Trịnh. Nước Trịnh xin quy phục và đến hội minh, nước Tấn bèn rút về.

Sau đó quân Sở tiến sang, nước Trịnh lại theo Sở. Các chư hầu theo Tấn lại vây đánh nước Trịnh ở ngoài ải Hổ Lao, quân Tấn củng cố thêm đồn lũy. Công tử Trinh nước Sở mang quân cứu Trịnh. Hai bên dàn trận giữ nhau không giao chiến. Quân Tấn ngại quân Sở mạnh không dám giao tranh, cuối cùng giải vây nước Trịnh, cùng chư hầu lui về. Nước Sở cũng bãi binh.

Sang năm 562 TCN, các đại phu nước Trịnh bàn nhau đánh nước Tống, bèn cử Công Tôn Xá Chi mang quân đánh Tống. Nước Tấn lại hội các chư hầu Tề, Tào, Vệ, Cử, Châu, Tiết, Kỷ, Tiểu Châu cùng đánh Trịnh. Quân chư hầu chiếm được đất nước Hứa cũ (mà Trịnh đã chiếm). Trịnh Giản công bèn xin giảng hòa. Hai bên thề ở phía bắc Bạc Thành.

Sở Cung vương bèn sai sứ mượn quân nước Tần. Tần Cảnh công sai đại phu Chiêm mang quân giúp Sở. Nước Trịnh thấy Sở đến lại xin theo Sở, cùng quân Sở và Tần đánh Tống. Nước Tấn bèn kéo chư hầu tới cứu Tống và đánh Trịnh.

Trịnh Giản công muốn theo Tấn, bèn sai sứ là Lương Tiêu và Thạch Xước đến gặp Sở Cung vương báo việc đã theo nước Tấn. Vua Sở tức giận bèn bắt giữ các sứ giả nước Trịnh.

Năm 560 TCN, Sở Cung vương mất, nước Sở mới cho Lương Tiêu và Thạch Xước về nước.

Năm 559 TCN, nước Trịnh cử Công Tôn Mại mang quân hợp với nước Tấn, Tề, Tống, Tào, Cử, Đằng và Tiết cùng đánh Tần, nhưng chưa thắng đã lui quân.

Năm 558 TCN, Trịnh Giản công lại hội binh với chư hầu cùng đánh nước Hứa và nước Sở, nhưng cũng không thắng.

Năm 556 TCN, Tề Linh công lấn chiếm nước Lỗ. Năm 555 TCN, Trịnh lại họp binh với chư hầu do Tấn đứng đầu đánh Tề, đánh bại được Tề Linh công. Tề Linh công bỏ chạy về cố thủ Lâm Tri. Quân các nước vây thành Lâm Tri, đốt phá nhà cửa ở ngoại thành rồi rút đi.

Trong lúc đó thì nội bộ nước Trịnh có tranh chấp. Công tử Gia muốn bãi chức các đại phu để nắm quyền và rời khỏi ảnh hưởng của nước Tấn, bèn mượn nước Sở. Sở Khang vương sai công tử Ngọ mang quân đánh Trịnh, trong lúc cánh quân theo nước Tấn đi đánh Tề chưa về. Các đại phu nước Trịnh ráo riết phòng thủ, quân Sở tiến đến Ngư Lăng, cuối cùng không hạ được thành phải rút lui. Các đại phu nước Trịnh phẫn nộ vì công tử Gia dẫn quân Sở vào nước, Tử Triển và Tử Tây bèn giết chết Gia. Hai người được Trịnh Giản công phong làm khanh.

Năm 549 TCN, Trịnh Giản công đi hội với Tấn Bình công và các chư hầu. Tấn Bình công định đánh Tề vì Tề Trang công liên minh với Sở, nhưng không đủ sức nên không phát lệnh ra quân. Sở Khang vương họp quân các nước Trần, Sái, Hứa đi đánh Trịnh để cứu Tề. Các chư hầu bèn quay về cứu Trịnh. Quân Sở rút lui.

Sang năm 548 TCN, Trịnh Giản công lại theo Tấn đánh Tề. Cùng lúc, tướng quốc Tử Sản giận quân nước Trần khi theo Sở sang đánh Trịnh lần trước đã chặt nhiều cây và lấp giếng nước Trịnh, nên mang 700 cỗ xe sang đánh nước Trần. Quân Trần không chống nổi, Trần Ai công phải chạy vào khu nghĩa địa trốn. Quân Trịnh tiến vào thành, Trần Ai công và thế tử phải ra hàng, xin quy phục và dâng đồ quý trong nước, Tử Sản mới rút quân.

Tử Sản mang đồ quý của nước Trần đến nộp cho tướng nước Tấn đang đánh Tề. Sau đó tướng Trịnh là Công Tôn Hạ lại mang quân đánh Trần lần thứ 2. Trần Ai công phải xin giảng hòa, quân Trịnh mới rút.

Năm 548 TCN, Sở Khang vương lại họp quân Sái, Trần đánh Trịnh. Liên quân tiến đánh phá thành Nam Lý nước Trịnh.

Vệ Hiến công bị đuổi lưu lạc đã mười ba năm, Trịnh Giản công sai sứ đến Tấn xin vua Tấn giúp Vệ Hiến công về nước.

Năm 541 TCN, Trịnh Giản công họp với chư hầu do Tấn đứng đầu tại đất Quắc (thuộc nước Trịnh). Cùng năm, công tử Vi nước Sở đi hội chư hầu ngang qua nước Trịnh, muốn hỏi lấy một người con gái nước Trịnh để được vào thành, tiện thể chiếm luôn nước Trịnh, nhưng Trịnh Giản công đã phòng bị, nên mời công tử Vi làm lễ ngoài thành, vì thế kế hoạch của công tử Vi không thành.

Năm 539 TCN, Trịnh Giản công sang nước Tấn, triều kiến Tấn Bình công. Năm 538 TCN, Sở Linh vương (Tức công tử Vi) bắt được Khánh Phong là kẻ đồng mưu giết Tề Trang công, bèn hội chư hầu ở đất Thân để trị tội. Trịnh Giản công bị bệnh, sai Tử Sản thay mình đến hội.

Tháng 3 năm 530 TCN, Trịnh Giản công qua đời. Ông làm vua được 36 năm, thọ 41 tuổi. Thế tử Cơ Ninh lên nối ngôi, tức là Trịnh Định công. Trong khi đoàn người hộ tống thi hài của Trịnh bá đến chỗ chôn cất có đi ngang qua miếu nhà họ Du, cần phải phá miếu. Tộc trưởng họ Du bảo bọn phu dịch cầm cuốc xẻng và đứng yên chờ đến khi tướng quốc Tử Sản đi qua thì nói với ông ta rằng không nỡ phá miếu, chờ hỏi ý quan tướng quốc. Khi Tử Sản đến nghe được việc ấy, bèn hạ lệnh tránh miếu làm đường đi sang một bên.

Cao Kháng đánh giá về Trịnh Giản công
Trịnh bá đã rời Trung Quốc, tới Sở lâu rồi. Đến thời Giản công, nhân nhờ thế Tấn Niệu mới được phục quốc. Chư hầu giải giáp. Tử Sản giữ chánh quyền. Tính tình từ ái, ân huệ cho dân. Được tiếng trong thời Xuân Thu là hạng người hiền.

Xem thêm
Trịnh Li công
Trịnh Định công
Tử Sản

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
 Trịnh thế gia
Tề Thái công thế gia
Sở thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4-5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Trịnh
Vua thiếu nhi cổ đại
Sinh năm 570 TCN
Mất năm 530 TCN


title: Loài sắp bị đe dọa

text:
Loài sắp bị đe dọa (viết tắt trong phân loại tình trạng bảo tồn là NT) là một tình trạng bảo tồn dùng để chỉ những loài hoặc cấp phân loại thấp hơn có thể được xem là bị đe dọa tuyệt chủng trong tương lai gần, mặc dù nó hiện không hội đủ điều kiện cho tình trạng bị đe dọa. IUCN ghi nhận tầm quan trọng của việc đánh giá lại phân loại bị đe dọa ở những giai đoạn thích hợp. Hiện tại IUCN áp dụng phiên bản phân loại 3.1.

Lý do được sử dụng cho các đơn vị phân loại sắp bị đe dọa thường bao gồm các tiêu chí của đơn vị phân loại dễ bị tổn thương ở mức độ được thừa nhận gần như đáp ứng, chẳng hạn như giảm số lượng cá thể hoặc thu hẹp phạm vi sinh sống. Loài sắp bị đe dọa được đánh giá từ năm 2001 trở đi cũng có thể là phụ thuộc vào những nỗ lực bảo tồn để ngăn ngừa chúng trở thành nhóm bị đe dọa, trong khi trước nhóm này, loài phụ thuộc bảo tồn được xếp vào một danh mục riêng biệt.

Ngoài ra, có 402 đơn vị loài phụ thuộc bảo tồn cũng có thể được xem là sắp bị đe dọa.

Tiêu chí và xếp loại của IUCN phiên bản 2.3

Trước năm 2001, IUCN sử dụng tiêu chí và phân loại phiên bản 2.3, theo đó nhóm phụ thuộc bảo tồn nằm tách biệt (LR/cd) với nhóm sắp bị đe dọa nhưng đều nằm cùng một nhóm lớn là "có nguy cơ thấp".

Hình ảnh

Xem thêm
Các loài sắp bị đe dọa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bảo tồn môi trường
Sách đỏ IUCN


title: Patuxai

text:
Patuxai (tiếng Lào: ປະ ຕູ ໄຊ, nghĩa đen là Cổng chiến thắng hoặc Cổng khải hoàn, trước đây là Anousavary hoặc tượng đài Anosavari, được người Pháp gọi là Monument Aux Morts) là một tượng đài chiến tranh ở trung tâm Viêng Chăn, Lào, được xây dựng từ năm 1957 đến năm 1968. Patuxai được dành tưởng nhớ chiến sĩ trong cuộc đấu tranh giành độc lập từ Pháp. Tên gọi tiếng Lào khi viết bằng chữ Latinh, được phiên âm khác nhau thành Patuxai, Patuxay, Patousai và Patusai. Công trình còn được gọi là Khung vòm Patuxai hoặc Khải hoàn môn của Viêng Chăn vì nó giống với Khải hoàn môn ở Paris. Tuy nhiên, công trình thường mang phong cách Lào trong thiết kế, được trang trí bằng các sinh vật thần thoại như kinnari (nửa nữ, nửa chim).

Lịch sử
Patuxai là một từ ghép, 'Patuu' hoặc 'patu' có nghĩa là "cánh cửa" hoặc "cửa ngõ" và 'Xai', phái sinh từ tiếng Phạn 'Jaya', có nghĩa là "chiến thắng". Vì vậy, nó có nghĩa là "Cổng Chiến thắng". Patuxai được xây dựng trong một thời kỳ đầy biến động của lịch sử Lào. Nó được xây dựng khi Lào còn là một quốc gia quân chủ lập hiến và ban đầu được gọi đơn giản là "Anousavali" ("Đài tưởng niệm"), để tưởng nhớ những chiến sĩ Lào đã hy sinh trong Thế chiến II và cuộc chiến giành độc lập từ Pháp năm 1949.

Tượng đài được xây dựng bằng nguồn tiền và xi măng của Mỹ, ban đầu có mục đích dùng xây dựng một sân bay mới. Thay vào đó, Chính phủ Hoàng gia Lào đã xây dựng tượng đài, khiến nó có biệt danh là "đường băng thẳng đứng".

Tượng đài được Tham Sayasthsena, “một người lính, cựu nhà báo và nhà điêu khắc tự học” người Lào, thiết kế. Năm 1957, kế hoạch của ông đã được lựa chọn trong số kế hoạch do Cục Công chính, Cục Kỹ thuật Quân sự và nhiều kiến trúc sư tư nhân đệ trình. Tham nhận thù lao 30.000 kip. Chi phí xây dựng ước tính là 63 triệu Kip.

Tháng 5 năm 1975, cộng sản Pathet Lào lật đổ chính phủ liên hiệp và lên nắm chính quyền, chấm dứt chế độ quân chủ và một thủ tướng lai Việt nhậm chức. Họ đổi tên tượng đài là Patuxai để vinh danh chiến thắng nhờ Quân đội Bắc Việt.

Địa lý

Patuxai nằm ở cuối Thông lộ Lane Xang tại trung tâm thành phố Viêng Chăn. Công viên Patuxay bao quanh tượng đài.

Kiến trúc

Tượng đài có năm ngọn tháp đại diện cho năm nguyên tắc chung sống giữa các quốc gia trên thế giới. Chúng cũng đại diện cho năm nguyên tắc của Phật giáo là “hòa nhã chu đáo, linh hoạt, trung thực, danh dự và thịnh vượng”.

Tượng đài, khi được xây dựng, có các cổng ở bốn phía hướng về bốn hướng chính. Các cổng đông-tây mở ra Thông lộ Lane Xang, được sử dụng trong các cuộc diễu hành nghi lễ quốc gia. Trước mỗi cổng đều có ao. Bốn ao tượng trưng cho phần lộ thiên của một bông hoa sen (tượng trưng cho sự tôn kính của người Lào đối với những chiến binh dũng cảm của dân tộc). Bốn góc của cổng được trang trí bằng tượng vua Nāga (biểu tượng thần thoại của Lào), với mô tả tượng trưng khi phun nước (gợi ý thiên nhiên, màu mỡ, phúc lợi và hạnh phúc) xuống các ao trên mặt đất. Hai cầu thang bê tông uốn lượn từ bên trong cấu trúc chính, đi qua từng tầng, hướng lên đỉnh đài tưởng niệm. Phòng ngắm cảnh bố trí ở các tầng trên. Tầng 1 chủ yếu có các phòng làm việc của Ban quản lý di tích; Các ki-ốt kinh doanh đồ dùng du lịch (đồ tạo tác, đồ lưu niệm và đồ giải khát) cũng được đặt trên tầng này. Tầng 2 là khu vực quan trọng, nơi đặt bảo tàng, trưng bày các bức tượng, hình ảnh về các nam nữ anh hùng mang tính biểu tượng của đất nước.

Cấp tầng tiếp theo là một không gian mở, nơi bốn tòa tháp được xây dựng ở bốn góc. Những ngọn tháp này đã được trang trí bằng bích họa hoa lá. Các tháp cũng được lắp đèn điện, được bật trong ngày quốc khánh và các lễ hội quan trọng khác. Các tháp nhỏ, trang trí như đền chùa, được thiết kế theo phong cách Lào và có các chóp nhọn. Mỗi tháp có một cầu thang. Ngoài bốn tháp ở góc, có một tháp lớn hơn ở trung tâm phía trên tầng này, cũng có cầu thang dẫn lên tầng trên cùng có đài quan sát từ đó có thể ngắm nhìn toàn cảnh Viêng Chăn. Một kính viễn vọng cũng được trang bị ở tầng đó để có thể quan sát thành phố. Các kế hoạch đã được vạch ra để gắn thang máy từ hai góc chéo của tượng đài, dự kiến sẵn sàng vào năm 2010 khi lễ kỷ niệm 450 năm Viêng Chăn là thủ đô của Lào được tổ chức. Trong dịp này, toàn bộ tượng đài được đề xuất trang trí bằng hoa và chiếu sáng. Tượng đài hoành tráng vẫn chưa hoàn thành cho đến ngày nay, mặc dù chính phủ Lào đã nhiều lần cho phép cấp vốn mới.

Hệ thống đài phun nước được trang bị trong khu vườn trang nhã mới phát triển là do người Trung Quốc quyên góp. Đó là một điểm phổ biến đối với du khách và người dân địa phương đến thăm di tích vào các buổi chiều.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Laos Travel Guide.com Patuxai

Công trình kiến trúc ở Viêng Chăn
Viêng Chăn thế kỷ 20
Năm 1968
L
Du lịch Lào


title: Chùa Phra Keo

text:
Chùa Phra Keo hay Haw Phra Kaew là ngôi chùa Phật ngọc của Thủ đô Viêng Chăn (Lào).

Trước đây ngôi chùa là nơi mà Hoàng tộc thường đến để cầu nguyện. Do vậy, chùa còn có tên là chùa Hoàng gia và có rất nhiều đồ vật quý hiếm đã được đặt ở đây. Trong đó, phải kể đến là một bức tượng Phật bằng ngọc. Ngày nay, chùa không còn được sử dụng làm nơi thờ cúng nữa mà được chuyển thành một nhà bảo tàng.
link=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Emerald_Buddha.jpg|thumb|Tượng Phật ngọc từng ở chùa Phra Keo, sau bị đem sang Bangkok.
Chùa được vua Setthathirat cho xây dựng năm 1565 để làm nơi lưu giữ bức tượng phật ngọc (cái tên Phra Kaew có nghĩa là hình ảnh của Phật Ngọc). Sau cái chết của cha là vua Phothisarat, ông buộc phải rời Lanna – nơi ông đang cai trị để trở về Vientiane và mang theo bức tượng này từ Chiang Mai về theo. Bức tượng ngày nay không còn ở trong chùa nữa.

Khi người Thái Lan dưới sự chỉ huy của vị tướng Chakri (sau nay sẽ là vua Rama đệ nhất) cướp phá Vientiane vào năm 1779, họ đã mang theo bức tượng phật ngọc về Thái Lan và đặt tại chùa Wat Phra Kaew (Chùa Phật ngọc) ở Bangkok. Sau cuộc tấn công đó, Chùa Haw Phra Kaew đã bị phá hủy. Người Lào đã phục dựng lại nhưng rồi ngôi đền này lại bị phá hủy một lần nữa khi người Thái lại tấn công nơi đây vào năm 1828. Sau khi tiến đánh Lào và chiếm pho tượng phật quý, vị vua Thái Lan khi đó vốn là một Phật tử đã làm lại một bức tượng y hệt và trả lại cho đất nước Lào. Bức tượng này được đặt thay thế vào vị trí bức tượng đã bị lấy đi.

Vào năm 1936 và 1942, Haw Phra Kaew được xây dựng lại dưới sự giám sát của hoàng tử Souvanna Phouma - được đào tạo chuyên ngành kiến trúc tại Pháp và sau này là thủ tướng đầu tiên của Lào.

Haw Phra Kaew cũng là một công trình kiến trúc độc đáo: được xây trên nền đá, chạy dọc cầu thang là 2 rồng Lào chạm khắc từ đá.

Ngày nay, có thể thưởng lãm một số tượng phật bằng nhiều chất liệu khác nhau tại Haw Phra Kaew như đồng, đá, đất nung... được tạc theo phong cách Lào - sắc sảo và thanh tú. Đặc biệt, các bức tượng Phật bao quanh chùa mang các sắc thái biểu cảm khác nhau tạo nên một sự đa dạng và độc đáo ở nơi đây. Không bức tượng nào giống bức tượng nào. Và điều quan trọng nhất là cái hồn của bức tượng được thể hiện rất thành công. Các bức tượng ở đây cũng được dát vàng tại những điểm quan trọng như đầu, ngực, bụng...Những bức tượng này như che chở cho người dân Lào có một cuộc sống ấm no và hạnh phúc. Trên các mảng cửa sổ, cửa lớn còn trang trí tượng thần vũ nữ Apsara...

Haw Phra Kaew hiện đang lưu giữ nhiều hiện vật quý: một chiếc ngai vàng, tượng phật Kh’mer, một số tác phẩm điêu khắc gỗ hay các văn tự được khắc trên đá liên quan đến Phật giáo. Đây là những tư liệu rất quý hiếm mà đất nước Lào coi như báu vật quốc gia.

Hình ảnh

Tham khảo

Bảo tàng Lào
Viêng Chăn
Sơ khai Lào
Công trình kiến trúc ở Viêng Chăn


title: Wat Si Saket

text:
Chùa Sisaket (ວັດສີສະເກດ - Wat Sisaket) là một trong những ngôi chùa quan trọng nhất tại Vientiane, toạ lạc ngay trên con phố dẫn đến Phủ Thủ tướng Lào.

Tổng quan
Ngôi chùa này được xây dựng bởi vua Chao Anuvong, vị vua cuối cùng của vương quốc Lan Xang, vào năm 1818. Chùa nằm gần ngôi chùa nổi tiếng khác là chùa Phra Keo, nơi có bức tượng Phật ngọc nổi tiếng. Vào thời điểm này, Lào vừa trở thành nước chư hầu của Xiêm, điều này lý giải tại sao ngôi chùa này có kiến trúc Bangkok (với mái 5 tầng và hồi lang bao quanh chùa chính). Có lẽ chính vì vậy mà Wat Sisaket đã không bị phá hủy khi quân Xiêm tấn công Vientiane năm 1828,chỉ bị cướp bức tượng Phật ngọc. Vì lý do đó mà Wat Sisaket được biết đến là ngôi chùa cổ nhất tại Vientiane. Nhưng cũng có truyền thuyết cho rằng, khi quân Xiêm định tấn công chùa, một đám mây đen phủ kín bầu trời, tất thảy quan quân thất kinh hồn vía, cho là cơn giận dữ của trời đất nên đã tự động rút lui. Nhờ thế mà duy nhất chùa Sisaket còn tồn tại, tiếp tục đóng vai trò là chốn tu hành thiêng liêng trong suốt thế kỷ XIX và cho đến tận ngày nay.

Một chi tiết thu hút du khách là dãy hành lang bao quanh " sim " (chùa chính). Những tường phía trong hành lang là nơi trưng bày hơn 2000 tượng phật lớn nhỏ được làm trong TK 16 – 19. Xung quanh hành lang có đặt hơn 300 tượng phật mang phong cách điêu khắc Lào bằng chất liệu gỗ, đá hoặc thiếc được làm tại Vientiane vào thế kỉ 16 và 19. Giá phía dưới cũng trưng bày hơn 300 tượng phật theo phong cách Lào. Dãy hành lang phía Tây có trưng bày một loạt những bức tượng bị vỡ - kết quả của cuộc tấn công của quân Xiêm năm 1828.

Nơi đây cũng là một bảo tàng - nơi lưu giữ hơn 8000 cuốn sách có giá trị và 6840 tượng phật được làm bằng nhiều chất liệu như đồng, đá, gỗ, bạc hay thạch cao... Mặt trong của chính điện có hàng ngàn hốc nhỏ, mỗi hốc đặt một bức tượng Phật, tạo cảm giác che chở cho người cầu nguyện. Hệ thống trường lang bên ngoài cũng đặt hàng trăm bức tượng Phật lớn nhỏ. Tại đây còn có một thư viện gần 400 năm tuổi với nhiều kinh sách Phật cổ viết bằng tay trên lá cọ...

Hình ảnh

Tham khảo

Chùa Lào
Viêng Chăn
Sơ khai Lào
Công trình kiến trúc ở Viêng Chăn


title: Wat Si Muang

text:
Wat Si Muang hay chùa Sỉ Muông (Sí Muông) được xây dựng năm 1566 là nơi đặt cột trụ chính của thành phố và là ngôi chùa linh thiêng nhất tại Thủ đô Viêng Chăn. Ngôi chùa là linh hồn của thành phố, nơi người dân Lào thường đến để cầu an, cầu phúc, cầu bình yên.

Truyền thuyết địa phương kể rằng, khi xây dựng Viêng Chăn, Đức Vua đã lựa chọn địa điểm tại huyện Sỉ Xắc Ta Nạt để cắm cột trụ thiêng khẳng định chủ quyền của đất nước. Đức Vua đã cho truyền lời kêu gọi thần dân tình nguyện hiến dâng sinh thể của mình làm " cột mốc" thiêng cho Tổ quốc. Vào một buổi sáng ngày lành tháng tốt, sau khi lập đàn cúng bái trời đất, khi người ta đào hố để chôn cột trụ thì trúng mạch nước ngầm, nước phun lên không dứt. Và Nàng Sỉ, một phụ nữ trẻ đang mang thai đã tình nguyện hiến sinh, nhảy xuống để lấp cột nước. Phải 100 ngày sau, hố sâu tự liền lại và nhô lên một cột trụ thiêng. Người ta lấy gạch (xỉ) bao xung quanh thành một ngọn đồi nhỏ (ước chừng cao 5m, dài 15m và rộng 11m) và từ đó gọi tên là Chau Me Sỉ Mương (Chau: chủ; Mương: mường, huyện; Me: mẹ; Sỉ: tên riêng; Chau Me Sỉ Mương: Mẹ Sỉ làm chủ mường, làm chủ đất nước). Cũng từ đó, Nàng Sỉ được coi như vị thần bảo vệ thành phố.

Ngoài sự tích nêu trên chùa Mẹ Sỉ Muông còn có thêm 1 sự kiện nổi bật mang đậm nét tâm linh huyền bí về đôi chim hạc cự ngụ ngay trên hòn giả sơn sau hậu điện. Chẳng biết chúng đến tự bao giờ nhưng nghe nói là đã có rất lâu rồi. Từ khi chim hạc xuất hiện, dân chúng thêu dệt thêm nhiều huyền thoại. Có người cho rằng Đức Phật phái chim hạc bay về canh giữ cho Mẹ Sỉ; lại có người cho rằng linh hồn của Mẹ Sỉ nhập vào chim hạc mà về. Phải đất nước an lành, tươi đẹp, lòng người hài hòa chim hạc mới bay về đậu.

Chùa Sỉ Muông có diện tích khoảng hơn 2 ha. Cấu trúc của chùa gồm một nhà chính thờ Phật và khu vực thờ Mẹ Sỉ Muông. Khuôn viên chùa có đặt nhiều tượng phật, đáng chú ý nhất là bức tượng phật Thích Ca được đặt dưới tán cây bồ đề. Bên cạnh đó, còn có 6 bức tượng đứng và một bức tương nằm tượng trưng cho sự bao bọc thiêng liêng của Thánh Mẹ.

Chùa chính có 2 gian. Gian trước khá sơ sài, thường có một nhà sư ngồi buộc chỉ vào tay để ban phước.Gian sau là gian thờ - chiếm hầu hết diện tích. Điều đặc biệt là bên trong hậu điện của chùa, chính giữa không phải tượng Phật mà lại là một khối đá cao to. Khối đá đó không phải đặt lên trên bàn thờ, mà là một cột đá xuyên thẳng xuống sâu trong lòng đất. Bàn thờ chỉ xây quanh cột đá thôi. Cột đá đó là một trong 2 cột thần trấn giữ cho thành phố Vientiane. Đây là cột mẹ, còn một cột nữa là cột cha nằm trong That Luông, bảo vệ cho xá lị của Phật. Ngôi chùa được trang trí hết sức cầu kỳ và tinh xảo. Ngay ở cổng chính điện, bạn có thể nhìn thấy những bức tranh, bức phù điêu kể về huyền thoại Mẹ và Đức Phật.

Ngôi chùa này được xây dựng trên phế tích của một ngôi đền Khmer. Đằng sau chùa chính hiện vẫn còn phế tích của ngôi đền này với cửa ra vào và tháp mang đậm phong cách Khmer.

Hình ảnh

Tham khảo

Chùa Lào
Viêng Chăn
Sơ khai Lào
Công trình kiến trúc ở Viêng Chăn


title: Ponginae

text:
Ponginae là một phân họ trong họ Người (hominidae). Phân họ này từng được xếp vào họ Pongidae (Pilbeam, 1977) mà nay là tên đồng nghĩa của họ Người.

Các chi
Phân họ này gồm một số chi, nhưng chỉ có một chi còn sinh tồn là đười ươi:
†Ankarapithecus
†Gigantopithecus
†?Griphopithecus
Pongo (đười ươi)
†Khoratpithecus
†Lufengpithecus
†Ouranopithecus
†Sivapithecus

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Họ Người


title: Dancing Queen (bài hát của Girls' Generation)

text:
"Dancing Queen" () là một bài hát của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Girls' Generation, được phát hành vào ngày 21 tháng 12 năm 2012 với vai trò là đĩa đơn mở đường cho album tiếng Hàn thứ tư của nhóm, I Got a Boy. Bài hát được thu âm vào năm 2008 theo kế hoạch ban đầu là để làm ca khúc chủ đề cho mini-album tiếng Hàn đầu tay của nhóm, tuy nhiên đã bị giữ lại. Sau đó "Gee" đã được chọn để thay thế "Dancing Queen".

"Dancing Queen", được làm lại từ bài "Mercy" của ca sĩ người Anh Duffy, là bài hát đầu tiên mà Girls' Generation phát hành tại Hàn sau 14 tháng tạm ngừng hoạt động để ra mắt một số đĩa đơn tại Nhật Bản cũng như album tiếng Nhật thứ hai của nhóm, Girls & Peace.

Thực hiện và phát hành
Ngày 20 tháng 12 năm 2012, SM Entertainment đăng lên Twitter một bức ảnh với dòng chữ "2012. 12. 21 10 A.M." bên dưới một biểu trưng chứa tên của nhóm được bao quanh bởi quốc hoa của Hàn Quốc. Bài hát được cho là một bản cover.

Một ngày sau, cả đĩa đơn và video âm nhạc của bài hát được phát hành, cùng với sự ra mắt của các hình ảnh giới thiệu cho album "I Got a Boy" của từng thành viên, bắt đầu với Hyoyeon.

Quảng bá
Girls' Generation biểu diễn "Dancing Queen" lần đầu tiên trên chương trình đặc biệt Girls’ Generation’s Romantic Fantasy của đài MBC vào ngày 1 tháng 1 năm 2013. Sau đó, cùng với "I Got a Boy", nhóm cũng biểu diễn bài hát này trên M! Countdown của Mnet, Music Bank của KBS, Music Core của MBC và Inkigayo của SBS lần lượt vào các ngày 3, 4, 5 và 6 tháng 1 năm 2013.

Doanh số
Sau khi được phát hành, "Dancing Queen" nhanh chóng đứng đầu tất cả các bảng xếp hạng âm nhạc trực tuyến của Hàn Quốc. Chỉ trong vòng một ngày, bài hát đã bán được 138,344 bản, sau đó lọt vào vị trí thứ 7 trên bảng xếp hạng Gaon Download Chart, và thứ 11 trên bảng xếp hạng Gaon Singles Chart trong tuần đầu tiên. Bài hát cũng đạt vị trí thứ 65 trên bảng xếp hạng Gaon Streaming Chart. "Dancing Queen" xuất hiện lần đầu tiên trên bảng xếp hạng K-Pop Hot 100 ở vị trí thứ 2. Một tuần sau, bài hát chiếm vị trí đầu bảng trên cả hai bảng xếp hạng Gaon Singles và Download.

Bảng xếp hạng

Chú thích

Liên kết ngoài
 Video âm nhạc của "Dancing Queen" trên YouTube

Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của Girls' Generation
Bài hát Hàn Quốc
Bài hát tiếng Triều Tiên
Bài hát nhạc soul
Đĩa đơn quán quân Gaon Digital Chart
Đĩa đơn của SM Entertainment


title: Spellbinder: Vùng đất của Thủ lĩnh Rồng

text:
Spellbinder: Land of the Dragon Lord là một bộ phim truyền hình dành cho thiếu niên, với phần trước đó là Người Spellbinder. Cả hai phần đều kể về việc du hành giữa các thế giới song song. Tuy nhiên chỉ có một điểm chung duy nhất giữa hai phần phim đó là sự xuất hiện xuyên suốt của nhân vật Ashka (Heather Mitchell).

Địa điểm của bộ phim đề cập đến là Australia ("thế giới của Kathy" và một thế giới song song tương tự thế giới của cô), Trung Quốc ("thế giới của Sun") và Ba Lan ("thế giới của Ashka", và hai thế giới song song khác nữa).
Tại Việt Nam, phim từng được TVM Corp. mua bản quyền và phát sóng trên kênh HTV3. Và được xem là bộ phim gắn liền với ký ức tuổi thơ của thế hệ 9x.

Tóm tắt
Mọi chuyện bắt đầu khi Kathy quyết định khám phá một con tàu bí ẩn và khác thường nằm kế bên hồ, cô tình cờ bị đẩy khỏi thế giới mà cô đang sống (Australia) đến một thế giới song song. Thế giới mà cô vừa khám phá ra có một nền văn hóa tương tự như văn hóa Trung Hoa, tuy nhiên với trình độ khoa học kỹ thuật lại phát triển vượt bậc, bao gồm một cỗ máy vi tính có khả năng nói được có tên là "Nhà tiên tri" điều hành mọi hoạt động của vương quốc.

Kathy dành hết thời gian của mình cố để lẫn trốn khỏi những con người nguy hiểm của thế giới này và trở về với thế giới của mình, mong muốn đàn tụ với gia đình. Cô bị giam cầm bởi Ashka, một người đàn bà xảo quyệt và mưu mô vừa mới vượt ngục từ chính thế giới của bà ta (do tội lỗi của bản thân đã gây ra ở phần trước). Bà ta cố tìm người có thể giúp mình đạt được mục đích thống trị thế giới.

Bộ phim cũng đề cập đến hành trình của Sun đến với thế giới của Kathy, nơi mà cậu không còn được bảo vệ bởi đế chế của mình, và mọi người không ai tôn trọng cậu.

Diễn viên
Lauren Hewett...... Kathy Morgan
Ryan Kwanten........Josh Morgan
Leonard Fung........Sun
Anthony Wong........Mek
Heather Mitchell... Ashka
Me Yang.............Sharak
Lenore Smith........Vicky Morgan
Peter O'Brien.......Carl Morgan
Hu Xin..............Princess Aya
Gui Jeilan..........Jasmine

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official distribution website

 UnOfficial Fansite

Phim thiếu nhi Úc
Phim truyền hình Úc
Phim truyền hình teen
Chương trình trên Disney Channel
Phim truyền hình Úc thập niên 1990
Phim truyền hình thiếu nhi Úc
Chương trình Nine Network


title: Spellbinder: Vùng đất của những nhà thông thái

text:
Spellbinder (, nghĩa là "hai thế giới") là một bộ phim truyền hình giả tưởng dành cho thiếu niên. Đây là sản phẩm hợp tác giữa Film Australia của Úc và Telewizja Polska của Ba Lan kết hợp với Australian Children's Television Foundation. Phim dài 26 tập và đã được Mark Shirrefs và John Thomson viết thành tiểu thuyết.

Các cảnh quay trong phim được ghi hình ở Úc để đại diện cho thế giới "hiện đại" (Sydney và Dãy núi Blue thuộc tiểu bang New South Wales) và ghi hình Ba Lan để đại diện cho thế giới song song (Vùng đồi Kraków-Częstochowa, Ogrodzieniec, Zawiercie và lâu đài Czocha).

Phần tiếp theo của Spellbinder mang tên Spellbinder 2: Land of the Dragon Lord với Heather Mitchell vẫn trong vai Ashka.

Tóm tắt
Một nhóm vị thành niên dự buổi cắm trại của trường trên dãy núi Blue ở Úc. Khi đang ở trại thì Paul Reynolds vô tình di chuyển qua một cánh cổng nối thế giới của cậu với thế giới song song. Thế giới này là một xã hội phân biệt đẳng cấp và có trình độ công nghệ khác hẳn với nơi mà Paul đang sống. Nó được cai trị bởi một nhóm người có tên là các Nhà thông thái. Tại vùng đất này, Paul đã gặp cô gái bản xứ mang tên Riana và kết bạn với cô.

Các Nhà thông thái nơi đây biết cách sản xuất và điều khiển điện năng. Họ bay trên các con tàu to lớn bằng đồng sử dụng các viên tinh thể màu cam xoay tròn để tạo đệm từ. Các Nhà thông thái thường dùng năng lượng cho mục đích tốt nhưng cũng có những kẻ ác tâm dùng chúng vào mục đích xấu, và một trong số đó là một Nhà thông thái tên là Ashka.

Sau nhiều nỗ lực, cuối cùng Paul cũng tìm được cách quay về thế giới của mình. Tuy nhiên, cậu buộc phải kéo theo Riana để cứu cô khỏi bị Ashka tấn công. Về sau Paul và Riana quay lại vùng đất của các Nhà thông thái, và Ashka đã theo dõi và đột nhập thế giới của Paul. Tại đây Ashka đã tìm cách lôi kéo cha của Paul giúp đỡ bà chế tạo áo năng lượng mới ("áo bay") để thay thế cho loại áo năng lượng thông thường ở thế giới của bà, mục đích là nhằm quay lại tấn công các Nhà thông thái khác.

Tuy nhiên, cuối cùng thì Paul đã vạch trần và đánh bại âm mưu của Ashka. Bà bị bắt dẫn về thế giới song song trong khi Riana được về nhà và trở thành Người học việc dưới trướng ngài Correon. Cánh cửa giữa hai thế giới từ đó bị đóng lại vĩnh viễn nhằm đảm bảo sự an toàn cho vùng đất của các Nhà thông thái khỏi các thế giới khác tiên tiến hơn.

Nhân vật

Nhân vật chính
 Zbych Trofimiuk trong vai Paul Reynolds - một thiếu niên sống ở Sydney, New South Wales, Úc. Cuộc sống của cậu trôi qua bình thường cho đến một ngày khi cậu vô tình lạc vào vùng đất của các Nhà thông thái. Lúc đầu, Paul không chắc phải làm gì để đối diện với thế giới lạ lẫm này nhưng rồi cậu đã nhanh chóng hòa nhập và khám phá ra âm mưu đen tối của Ashka muốn thống trị vùng đất này. Nhờ có một số kĩ năng chiến đấu thô sơ kết hợp với vốn hiểu biết về khoa học từ người cha của cậu mà Paul đã đánh bại được Ashka.
 Gosia Piotrowska trong vai Riana – một cô gái sống trong vùng đất của các Nhà thông thái. Cuộc sống bình thường của cô bị cắt ngang bởi sự xuất hiện của Paul. Dù lúc đầu giữa cô và Paul có mối hiểu lầm (Riana tưởng Paul là Người man rợ) nhưng hai người sớm trở thành bạn bè của nhau. Cô có những kĩ năng sinh tồn rất hiệu quả và có khả năng dùng giáo và đá buộc. Cô rất quan tâm đến gia đình và buồn rầu khi nhận thấy họ gặp nguy hiểm. Ở thế giới của Paul, Riana dùng một số kĩ năng của mình để giúp đỡ một người bạn mới quen. Tại đây cô núp dưới danh nghĩa "chị họ của Paul đến từ Iceland". Cuối cùng Riana trở thành Người học việc dưới trướng ngài Correon.
 Brian Rooney trong vai Alex Katsonis – cậu bạn thân nhất của Paul. Alex biết được điều gì đã xảy đến với Paul và cố gắng tìm cách đưa bạn mình trở về. Trong Spellbinder, Alex dần xây dựng mối quan hệ với cô bạn học Katrina dù nhìn chung thì họ trái ngược nhau. Cậu có một anh trai làm nghề thợ máy nhưng đã bị sa thải vì lý do không được nêu rõ trong phim.
 Michela Noonan trong vai Katrina Muggleton – bạn học của Paul và Alex. Cô có cha mẹ rất nghiêm khắc, học giỏi nhưng ngây thơ. Katrina là một trong hai người (cùng với Alex) nhìn thấy Paul biến mất vào thế giới khác. Cô phát hiện ra rằng có thể dùng radio để giao tiếp với thế giới song song và cuối cùng đã thành công trong việc đưa Paul trở về. Khi Riana đến thế giới của Paul thì Riana trở thành bạn của cô. Tuy nhiên, Katrina đã bị Ashka lừa khi bà ta xâm nhập thế giới của Paul.
 Heather Mitchell trong vai Ashka – một Nhà thông thái xảo quyệt và nhẫn tâm. Lúc đầu bà nhầm tưởng Paul là Người man rợ và dùng tia điện để tấn công cậu nhưng sau đó bà nhận ra cậu không hề hấn gì (do cậu được cách điện nhờ mang giầy đế cao su). Khi gặp Paul ở lâu đài và thấy cậu làm pháo hoa, Ashka dùng Riana và gia đình cô làm điều kiện để ép buộc Paul cung cấp cho bà ta công thức làm thuốc súng. Paul lừa bà hai lần. Sau này Ashka đã tìm ra cách xâm nhập thế giới của Paul. Dù bỡ ngỡ với thế giới mới này nhưng Ashka nhanh chóng làm quen và tiếp cận được cha của Paul để cùng hợp tác chế tạo áo năng lượng (nhằm quay lại xâm chiếm vùng đất của các Nhà thông thái). Cuối cùng Ashka vẫn thất bại.
 Andrew McFarlane trong vai Brian Reynolds – cha của Paul. Brian là một nhà khoa học và thường đặt nặng công việc hơn gia đình, nhưng về sau ông đã dành nhiều sự quan tâm hơn cho các con của mình. Ông không tin vào những lời Paul kể về thế giới song song khi cậu trở về nhà. Là một người góa vợ, Brian có cảm tình với Ashka. Do không nhận ra bà là một Nhà thông thái có kế hoạch lật độ các Nhiếp chính ở vùng đất của bà nên ông đã giúp Ashka chế tạo áo năng lượng mới. Nhờ vốn kiến thức của mình mà Brian đã góp phần hạ gục Ashka sau khi ông nhận ra sai lầm của mình.
 Krzysztof Kumor trong vai Correon – một Nhà thông thái đồng thời là Nhiếp chính của thế giới song song. Ông nghiên cứu cách sửa tàu bay và áo năng lượng. Tuy nhiên, khi được Riana cho xem công nghệ từ thế giới của Paul thì ông nhận ra rằng Paul không nói dối về thế giới của cậu. Ông hợp tác với Riana và Paul để giúp cậu trở về nhà. Ông gọi Ashka là kẻ dối trá và đấu năng lượng với bà nhưng thua (do bị gian lận), vì thế ông bị đày đến Vùng đất chết - nơi mà ông gặp Zander (một Người man rợ). Ông nhận ra họ không xấu, và ông chính là người nói cho các Nhiếp chính khác biết sự thật về Người man rợ.
 Rafal Zwierz trong vai Gryvon – Người học việc nịnh hót và bợ đỡ của Ashka. Anh là con của Người triệu tập làng Clayhill. Anh hợp tác với Ashka trong các âm mưu đen tối của bà. Gryvon bị tước bỏ danh hiệu Người học việc sau khi Ashka chạy trốn khỏi lâu đài, đồng thời bị phạt phải giúp gia đình Riana sửa lại ngôi nhà đã bị Ashka thiêu rụi. Dù không còn là Người học việc của Ashka nhưng Gryvon vẫn giúp bà làm việc xấu. Cuối cùng, anh và Ashka đều bị đi đày.

Nhân vật phụ
 Joachim Lamża trong vai Lukan – Nhiếp chính vùng đất của các Nhà thông thái
 Hanna Dunowska trong vai Marna – Nhiếp chính vùng đất của các Nhà thông thái
 Piotr Adamczyk trong vai Zander – một dân thường sống ở vùng đất của các Nhà thông thái. Anh bị đày đến Vùng đất chết và trở thành Người man rợ
 Julia Biczysko trong vai Arla – em gái của Riana
 Stanislaw Brejdygant trong vai Người triệu tập làng Clayhill
 Erland Buchan trong vai Jal – em trai của Riana
 Georgina Fisher trong vai Christine Reynolds – em gái của Paul
 Andrzej Grabarczyk trong vai Bron – cha của Riana
 Sława Michalewska trong vai Maran – mẹ của Riana
 Judy Morris trong vai bà Muggleton – mẹ của Katrina
 Christian Mcveigh trong vai Mac - Nhiếp chính vùng đất của các Nhà thông thái

Các tập phim

Phát sóng và phát hành DVD
Spellbinder được chiếu tại Hoa Kỳ trên kênh Disney bắt đầu từ năm 1996. Phần 2 của bộ phim được phát trên kênh Fox Family bắt đầu từ năm 1998. Do tranh cãi về giấy phép nên phiên bản chiếu trên kênh Disney lại sử dụng đoạn mở đầu và kết thúc phim khác so với bản gốc.

Tại Sri Lanka, Spellbinder phần 1 và 2 được chiếu vào năm 1997 trên kênh của Sri Lanka Rupavahini Corporation với phụ đề tiếng Sinhala. Phim trở nên hết sức nổi tiếng ở nước này và được chiếu đi chiếu lại vài lần trên cùng một kênh.

Phim cũng ra mắt ở Pháp trên kênh France 2 và ở Bồ Đào Nha trên kênh Canal Panda từ năm 2002 đến năm 2004. Tại Bỉ, phim được chiếu trên kênh Ketnet.

Tại Anh Quốc và Cộng hòa Ireland, phim ược chiếu tương ứng trên kênh ITV và The Den của RTÉ Two vào năm 1996. Phần 2 được chiếu trên kênh cáp và vệ tinh The Children's Channel và kênh mặt đất The Den vào năm 1997.

Tại Bangladesh, Spellbinder được phát sóng trên kênh BTV trong giai đoạn 1996-1997.

Tại Malaysia, phim được chiếu trên kênh NTV7 vào năm 1998.

Tại Việt Nam, lần đầu phim được thuyết minh và chiếu trên kênh HTV7 vào năm 1997 chiều Chủ nhật lúc 14h hằng tuần, sau đó được phát sóng lại trên các kênh khác cùng hệ thống HTV. Năm 2013, phim được TVM Corp. lồng tiếng lại và phát sóng trên kênh HTV3.

DVD
Trọn bộ Spellbinder phần 1 dưới dạng DVD được cấp phép phát hành ở Úc vào ngày 19 tháng 9 năm 2005. Đĩa lên kệ vào ngày 19 tháng 7 năm 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Official distribution website

Phim giả tưởng
Phim truyền hình Úc
Chương trình trên Disney Channel
Phim truyền hình Úc thập niên 1990
Phim truyền hình thiếu nhi Úc
Chương trình Nine Network


title: Đại bàng Mã Lai

text:
Đại bàng Mã Lai (tên khoa học Ictinaetus malaiensis), là một loài chim săn mồi duy nhất thuộc chi Ictinaetus. Chúng sống ở vùng núi rừng nhiệt đới của châu Á, được nhận biết rất dễ khi chúng bay với hình ảnh cánh dài, xòe giống như những "ngón tay" dài, chân màu vàng, tương phản với màu lông đen đặc trưng.

Phân bố

Chúng sống ở vùng rừng có độ che phủ lớn tại các khu vực núi cao của châu Á từ phía Tây dãy Himalaya qua Nepal tới Đông bắc Murree, Tây Ghats sang Aravalli ở bán đảo Ấn Độ, Sri Lanka. Ngoài ra là khu vực Miến Điện, Nam Trung Quốc (Vân Nam, Phúc Kiến, Đài Loan) và bán đảo Mã Lai cũng thấy sự xuất hiện của loài này.

Mô tả
Đây là loài chim ăn thịt dài khoảng 70 – 80 cm, có bộ lông màu đen đặc trưng cùng bàn chân màu vàng. Cánh rộng dài qua cả chóp đuôi, lông đuôi nhạt hơn, móng vuốt dài và ít cong hơn so với các loài đại bàng khác. Khi bay, chúng bay với tốc độ chậm.

Thức ăn của chúng là động vật có vú, chim và trứng. Chúng làm tổ từ giữa tháng giêng tới tháng tư, trên cây cao và đẻ từ 1 - 2 trứng.

Phân loài
 Ictinaetus malaiensis perniger - Ấn Độ, Nepal, Bhutan và Sri Lanka.
 Ictinaetus malaiensis malaiensis - Myanmar tới miền nam Trung Quốc, Đông Nam Á tới Indonesia.

Phát sinh chủng loài
Ba loài đại bàng đốm trong chi Clanga (trước đây từng gộp trong Aquila) tạo thành một nhánh có quan hệ chị em với Lophaetus occipitalis và Ictinaetus malaiensis. Lophaetus occipitalis đôi khi cũng từng được gộp trong Ictinaetus như là Ictinaetus occipitalis.

Chú thích

Tham khảo

 Internet Bird Collection
 Call and sonogram

M
Đại bàng
Chim châu Á
Chim Ấn Độ
Chim Pakistan
Chim Đông Nam Á
Động vật được mô tả năm 1822
M
Chim Nepal


title: Geena Davis

text:
Virginia Elizabeth "Geena" Davis (sinh ngày 21 tháng 1 năm 1956) là một nữ diễn viên và nhà sản xuất phim người Mỹ. Cô là chủ nhân của nhiều giải thưởng, bao gồm một giải Oscar và một giải Quả cầu vàng.

Sau khi học kịch nghệ tại Đại học Boston, Davis có vai diễn đầu tay trong bộ phim Tootsie (1982) và sau đấy đóng vai chính trong phim giật gân The Fly (1986), tác phẩm trở thành một trong những phim ăn khách phòng vé đầu tiên của cô. Trong khi bộ phim hài kỳ ảo Beetlejuice (1988) làm cô trở nên nổi tiếng thì phim chính kịch The Accidental Tourist (1988) lại mang về cho cô giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Cô tự chứng minh bản thân là một nữ diễn viên hàng đầu với Thelma & Louise (1991), bộ phim mà cô nhận được đề cử giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, còn bộ phim thể thao A League of their Own (1992) mang về cho cô một đề cử Quả cầu vàng. Tuy nhiên, vai diễn của Davis trong tác phẩm thất bại ở phòng vé như Cutthroat Island (1995) và The Long Kiss Goodnight (1996) (cả hai đều do chồng cô lúc ấy là Renny Harlin làm đạo diễn) dẫn đến theo một thời gian dài bước lùi và gián đoạn trong sự nghiệp của cô.

Davis đóng vai mẹ nuôi của nhân vật chính trong loạt phim Stuart Little (1999–2005) và vào vai nữ tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ trong loạt phim truyền hình Commander in Chief (2005–2006), vai tổng thống giúp cô thắng giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim truyền hình chính kịch xuất sắc nhất. Những bộ phim sau này của cô gồm có Accidents Happen (2009) và Marjorie Prime (2017). Cô đã thể hiện vai phụ Bác sĩ Nicole Herman trong Grey's Anatomy (2014–2015, 2018) và Regan MacNeil–Angela Rance trong mùa đầu tiên của bộ phim truyền hình kinh dị The Exorcist (2017).

Năm 2004, Davis thành lập tổ chức Geena Davis Institute on Gender in Media hợp tác với ngành giải trí để làm tăng đáng kể sự hiện diện của các nhân vật nữ trên các phương tiện truyền thông. Thông qua tổ chức, cô phát động Liên hoan phim Bentonville thường niên vào năm 2015 và làm giám đốc sản xuất bộ phim tài liệu This Changes Everything vào năm 2018. Nhờ tổ chức này, cô đã được trao giải thưởng Nhân đạo Jean Hersholt do giải Oscar trao tặng vào năm 2019 và giải Governors do giải Primetime Emmy trao tặng vào năm 2022.

Thân thế
Davis sinh ngày 21 tháng 1 năm 1956 tại Wareham, Massachusetts. Mẹ cô tên Lucille () là trợ lý giáo viên, còn cha cô tên William F. Davis là kỹ sư xây dựng và phó tế nhà thờ. Cả hai đều xuất thân từ các thị trấn nhỏ ở Vermont. Davis có một người anh trai tên Danforth ("Dan").

Cô quan tâm đến âm nhạc từ khi còn nhỏ. Cô theo học dương cầm, sáo và chơi organ đủ tốt lúc thiếu niên để trở thành nghệ sĩ chơi organ tại nhà thờ thuộc Giáo hội Cộng đồng (Congregational) của mình ở Wareham. Davis cũng là một hoạt náo viên và là đội trưởng cổ vũ vào năm cuối trung học. Cô theo học trường trung học Wareham và là học sinh trao đổi ở Sandviken, Thụy Điển, nơi cô học thông thạo tiếng Thụy Điển. Cô muốn học diễn xuất tại Đại học Boston nhưng bỏ lỡ buổi diễn thử bắt buộc trong năm ở Thụy Điển, vì thế cô bắt đầu học đại học tại Đại học New England trước khi chuyển đến Đại học Boston; cô đã không kiếm đủ tín chỉ để tốt nghiệp, bị nhận điểm "không hoàn thành" ở ít nhất một lớp và điểm F trong lớp thao tác múa. Công việc đầu tiên của cô sau đại học là làm người mẫu cho ma-nơ-canh cửa sổ tại chuỗi cửa hàng Ann Taylor; sau đó cô ký hợp đồng với công ty người mẫu Zoli của New York.

Trong cuốn hồi ký của mình ra mắt năm 2022, cô chia sẻ rằng anh trai mình đã đặt biệt danh Geena ngay sau khi cô chào đời để phân biệt cô với dì Virginia (có biệt danh Ginny).

Sự nghiệp

Trở nên nổi tiếng (1982–1987)
Davis đang làm người mẫu khi cô được đạo diễn Sydney Pollack tuyển mộ trong bộ phim Tootsie (1982) với vai một diễn viên kịch xà phòng, cô mô tả nhân vật mình đóng là "người sẽ mặc nội y rất nhiều lần". Đây là bộ phim có lợi nhận cao thứ hai trong năm 1982, nhận được 10 đề cử giải Oscar và được xem là tác phẩm tín đồ. Tiếp theo, cô giành được vai chính Wendy Killian trong bộ phim truyền hình Buffalo Bill (phát sóng từ tháng 6 năm 1983 đến tháng 3 năm 1984) và được đề tên viết kịch bản trong một tập phim. Bất chấp nhận được 11 đề cử giải Emmy, tỷ suất không tốt đã làm bộ phim bị hủy chiếu sau hai mùa. Đồng thời Davis thủ vai vai khách mời trong Knight Rider, Riptide, Family Ties, Remington Steele và kế tiếp là bộ phim Sara kéo dài 13 tập của riêng cô. Trong thời gian này, cô còn đi thử vai cho bộ phim hành động/khoa học viễn tưởng The Terminator (1984) và đọc kịch bản cho vai chính Sarah Connor (chung cuộc vai diễn thuộc về Linda Hamilton). Trong phim hài hành động Fletch (1985), cô diễn cùng với Chevy Chase trong vai đồng nghiệp một phóng viên chìm của báo Los Angeles Times đang cố gắng vạch trần nạn buôn bán ma túy trên các bãi biển của Los Angeles. Cô còn đóng vai chính trong phim hài kinh dị Transylvania 6-5000 với vai một ma cà rồng cuồng dâm cùng với chồng tương lai Jeff Goldblum. Họ cũng đóng vai chính trong phim kinh dị khoa học viễn tưởng The Fly (1986) dựa trên truyện ngắn cùng tên năm 1957 của George Langelaan, trong đó Davis thủ vai một nhà báo khoa học và người yêu một nhà khoa học lập dị. Tác phẩm gặt hái thành công về mặt thương mại và giúp cô thành danh trong vai trò diễn viên. Năm 1987, cô lại xuất hiện cùng Goldblum trong phim hài kỳ quặc Earth Girls Are Easy.

Sự công nhận và tán dương của giới phê bình (1988–1992)

Đạo diễn Tim Burton đã chọn Davis đóng trong phim Beetlejuice (1988); cô vào vai một trong cặp vợ chồng trẻ vừa qua đời trở thành bóng ma ám ảnh ngôi nhà cũ của họ; phim còn có sự tham gia của Alec Baldwin, Michael Keaton và Winona Ryder. Phim kiếm được 73,7 triệu đô la Mỹ từ kinh phí 15 triệu đô la Mỹ, còn diễn xuất của Davis cũng như tổng thể bộ phim nhận được đa số các đánh giá tích cực.

Davis nhận vai một nhân viên bệnh viện thú y và người huấn luyện chó với cậu con trai ốm yếu trong phim chính kịch The Accidental Tourist (1988), diễn cùng William Hurt và Kathleen Turner. Nhà phê bình Roger Ebert chấm bộ phim 4 sao trên 4 sao và bình luận: "Davis (trong vai Muriel) mang đến sự gàn dở không gượng ép cho vai diễn của cô ở những cảnh như cảnh cô ngân nga một bài hát khi đang rửa bát đĩa. Nhưng cô ấy không hề đơn giản như cô đôi khi thể hiện[...]". Bộ phim gặt hài thành công về mặt thương mại lẫn phê bình, và vai diễn trong phim đem về cho cô giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Davis xuất hiện với vai bạn gái của một người đàn ông đội lốt hề cướp nhà băng ở trung tâm Manhattan, trong bộ phim hài Quick Change (1990). Dựa trên cuốn sách cùng tên của Jay Cronley, đây là bản làm lại bộ phim Hold-Up (1985) của Pháp có Jean-Paul Belmondo đóng vai chính. Mặc dù doanh thu phòng vé khiêm tốn, Chicago Tribune nhận xét các diễn viên chính "hài hước và sáng tạo, đồng thời vẫn giữ cho nhân vật của họ có vóc dáng như thật". Kế đến Davis đóng vai chính cùng Susan Sarandon trong bộ phim Thelma & Louise (1991) của Ridley Scott, họ vào vai những người bạn bắt tay vào một chuyến đi với những hậu quả khôn lường. Nhờ thành công về mặt thương mại và phê bình, dây được xem là một tác phẩm kinh điển vì đã tác động đến các bộ phim và tác phẩm nghệ thuật khác và trở thành một bộ phim nữ quyền bước ngoặt. Davis nhận được đề cử giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn của cô. Phim còn có sự góp mặt của Brad Pitt trong vai diễn đột phá của anh; trong phim anh thủ diễn một kẻ đi lang thang; trong bài phát biểu nhận giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất năm 2020, Pitt cảm ơn đạo diễn Ridley Scott và Geena Davis vì đã "trao cho tôi thử thách đầu tiên."

Năm 1992, Davis diễn cùng với Madonna và Tom Hanks trong phim A League of their Own với vai một cầu thủ bóng chày trong đội toàn nữ. Phim đạt vị trí số một tại phòng vé, trở thành bộ phim có doanh thu cao thứ 10 trong năm ở Bắc Mỹ, và mang về cho Davis đề cử giải Quả cầu vàng cho cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Cô thủ vai một phóng viên truyền hình trong bộ phim hài Hero (cùng năm 1992) bên cạnh Dustin Hoffman và Andy Garcia. Mặc dù phim thất bại ở phòng vé, Roger Ebert nhận thấy Davis "sáng sủa và thuyết phục với vai một phóng viên (câu thoại hay nhất của cô ấy, sau khi sống sót sau vụ tai nạn máy bay, là khi cô hét lên qua cửa xe cứu thương:"Đây là câu chuyện của tôi! Tôi là người nghiên cứu!")".

Bước lùi, tạm ngừng diễn xuất và các vai diễn truyền hình (1993–2009)
Trong phim Angie (1994), Davis đóng vai một nhân viên văn phòng sống ở khu Bensonhurst của Brooklyn và mơ ước có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Bộ phim nhận được nhiều đánh giá trái chiều từ giới phê bình, bất chấp nhiều lời khen dành cho Davis và thất bại về mặt thương mại. Trong bản phát hành phim Speechless (1994), Davis tái hợp với Michael Keaton để thể hiện những nhà văn mất ngủ yêu nhau cho đến khi họ nhận ra rằng cả hai đang viết bài phát biểu cho các ứng viên đối thủ trong cuộc bầu cử ở New Mexico. Bất chấp những đánh giá tiêu cực và doanh thu phòng vé khiêm tốn, cô đã nhận được đề cử giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất cho màn thể hiện của mình.

Davis hợp tác với chồng cô lúc bấy giờ là đạo diễn Renny Harlin cho các bộ phim Cutthroat Island (1995) và The Long Kiss Goodnight (1996), Harlin hy vọng rằng chúng sẽ biến cô thành một ngôi sao phim hành động. Trong khi The Long Kiss Goodnight đạt được thành công khiêm tốn, Cutthroat Island lại thất bại về mặt phê bình lẫn thương mại và từng bị Sách kỷ lục Guinness liệt vào hãng ngũ "những bom xịt phòng vé lớn nhất". Bộ phim được xem là yếu tố góp phần vào sự sụp đổ hình tượng một ngôi sao bảo chứng của Davis. Cô ly hôn với Harlin vào năm 1998 và nghỉ hai năm "dài bất thường" để suy nghĩ về sự nghiệp của mình, theo The New York Times. Cô ấy xuất hiện với vai Eleanor Little trong bộ phim hài gia đình được đón nhận nồng nhiệt Stuart Little (1999), cô tái thể hiện vai này các phần phim tiếp theo là Stuart Little 2 (2002) và Stuart Little 3: Call of the Wild (2005).

Vào giữa và cuối thập niên 1990, sự nghiệp điện ảnh của Davis ít được chú ý hơn và sự tán dương của giới phê bình cũng giảm dần. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2016 với Vulture, cô kể lại: "Các vai diễn phim thực sự bắt đầu cạn kiệt khi tôi bước vào độ tuổi 40. Nếu bạn nhìn vào IMDb, cho đến tuổi ấy, tôi đã diễn khoảng một phim mỗi năm. Trong suốt những năm 40 của mình, tôi diễn một phim là Stuart Little. Tôi có nhận được những lời mời, nhưng không có gì hấp dẫn hay thú vị như ở độ tuổi 30 của tôi. Tôi hoàn toàn bị hủy hoại và hư hỏng. Ý tôi là, tôi được đóng vai cả một thuyền trưởng cướp biển! Tôi được đóng mọi loại vai, ngay cả khi bộ phim thất bại."

Davis đóng chính trong bộ sitcom The Geena Davis Show, được phát sóng một mùa trên ABC trong mùa truyền hình Hoa Kỳ 2000–01. Cô tiếp tục thủ vai chính trong bộ phim truyền hình Commander in Chief của ABC với vai nữ tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ. Trong khi vai diễn này đã đem về cho cô giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên chính phim truyền hình chính kịch xuất sắc nhất vào năm 2006, thì bộ phim lại bị hủy chiếu sau mùa đầu tiên; Davis thừa nhận cô ấy đã bị "rất sốc" bởi việc hủy chiếu phim trong một cuộc phỏng vấn năm 2016. "Tôi vẫn chưa vượt qua được chuyện đó. Tôi thực sự muốn phim được chiếu tiếp. Đó là vào tối thứ Ba  đối diện với House, không hề lý tưởng chút nào. Nhưng chúng tôi là chương trình mới hay nhất vào mùa thu năm đó. Sau đó vào tháng 1, chúng tôi đối đầu với American Idol. Họ nói, 'Tỷ suất sẽ bị ảnh hưởng, vì vậy chúng ta nên dời lịch phát sóng toàn bộ chương trình của bạn tránh Idol và đưa nó trở lại vào tháng Năm. Tôi còn dành rất nhiều thời gian và công sức để đưa phim lên một đài khác, song không làm được". Cô còn được đề cử một giải Emmy và giải SAG cho nữ diễn viên chính phim truyền hình chính kịch xuất sắc. Cô được trao giải Lucy cho phụ nữ trong điện ảnh năm 2006.

Davis là diễn viên người Mỹ duy nhất được chọn tham gia phim Accidents Happen (2009) do Úc sản xuất, cô hóa thân thành một người mẹ nghiêm khắc và lắm lời. Cô kể rằng đó là niềm vui lớn nhất mà cô ấy từng có trên phim trường, đồng thời cảm nhận được tình bạn và kết nối sâu sắc với những diễn viên nhí đóng vai con trai cô. Do Brian Carbee viết kịch bản và dựa trên thời thơ ấu và niên thiếu của chính ông, bộ phim nhận được số suất chiếu hạn chế tại rạp và các ý kiến trái chiều từ giới phê bình. Variety nhận thấy phim được "dẫn dắt bởi một Geena Davis dũng cảm", mặc dù có một "kịch bản nhầm lẫn lạm dụng với khôn ngoan".

Mở rộng chuyên môn (2010nay)
Sau một thời gian dài làm việc ngắt quãng, Davis thường mạo hiểm dấn thân diễn xuất trên truyền hình và thông qua tổ chức Geena Davis Institute on Gender in Media, sự nghiệp của cô đã được mở rộng ở thập niên 2010. Năm 2012, cô đóng vai bác sĩ tâm lý trong phim truyền hình ngắn tập Coma, dựa trên tiểu thuyết Coma năm 1977 của Robin Cook và bộ phim chuyển thể năm 1978. Cô đóng vai một nữ giám đốc sản xuất điện ảnh quyền lực trong phim hài In a World... (2013) được giới phê bình đánh giá cao (đây là tác phẩm đạo diễn đầu tay của Lake Bell). Bell nhận thấy yêu thích nhất đoạn hội thoại duy nhất của Davis trong phim và gọi đó là "khoảnh khắc trình bày nổi bật" của mình.

Năm 2014, Davis lồng tiếng cho bản tiếng Anh bộ phim hoạt hình Omoide no Marnie của Studio Ghibli, khi cô bị thu hút bởi những câu chuyện phong phú và sử dụng nhiều nhân vật nữ của bộ phim. Cô đóng vai phụ Bác sĩ Nicole Herman, một bác sĩ phẫu thuật bào thai đang công tác với khối u não đe dọa tính mạng, trong mùa thứ 11 của Grey's Anatomy (2014–15). Năm 2015, Davis phát động một liên hoan phim thường niên được tổ chức tại Bentonville, Arkansas, để làm nổi bật tính đa dạng trong điện ảnh, chấp nhận những bộ phim có điểm nhấn là phụ nữ và người thiểu số trong dàn diễn viên và đoàn phim. Liên hoan phim Bentonville đầu tiên diễn ra từ ngày 5–9 tháng 5 năm 2015. Davis xuất hiện với vai mẹ một ngôi sao truyền hình bán nổi tiếng trong phim hài Me Him Her (2016).

Trong bộ phim truyền hình The Exorcist (2016), dựa trên phim điện ảnh cùng tên năm 1973, Davis đảm nhận vai Regan MacNeil trưởng thành, cô đổi tên mình thành Angela Rance để tìm kiếm sự bình yên và ẩn danh sau thử thách khi còn nhỏ. The Exorcist là một tác phẩm thành công với giới phê bình và khán giả. Năm 2017, Davis đóng vai chính trong phim chuyển thể Marjorie Prime cùng với Jon Hamm, cô thủ vai con gái của một ông lão 85 tuổi trải qua những triệu chứng đầu tiên của bệnh Alzheimer, và xuất hiện trong vai vị thần tưởng tượng của một đứa trẻ 13 tuổi thừa cân trong phim hài Don't Talk to Irene. Vanity Fair viết rằng nữ diễn viên đã đánh cắp "mọi cảnh" trong Marjorie Prime, trong khi Variety nhận xét với vai diễn trong Don't Talk to Irene: "Không có gì phải bàn cãi về độ ngầu phi thường của Geena Davis—sự thật được tôn vinh trong chính thời trang nhận thức của Don't Talk to Irene, một thể loại phim tuổi mới lớn quen thuộc có đặc điểm nổi bật nhất là sự hiện diện của nữ diễn viên".

Năm 2018, Davis trở lại Grey's Anatomy với vai Bác sĩ Nicole Herman trong mùa thứ 14 của chương trình, và làm giám đốc sản xuất bộ phim tài liệu This Changes Everything, trong đó cô cũng được phỏng vấn về kinh nghiệm của mình trong ngành. Phim được công chiếu lần đầu tại Liên hoan phim quốc tế Toronto, nơi phim được vinh danh ở ngôi á quân đầu tiên cho Giải lựa chọn của khán giả: Phim tài liệu. Năm 2019, cô tham gia lồng tiếng cho vai Huntara trong phim She-Ra and the Princesses of Power, và làm giám đốc sản xuất chương trình giáo dục Mission Unstoppable của CBS thông qua tổ chức của cô. Cùng năm đó, cô tham gia dàn diễn viên của GLOW trong vai Sandy Devereaux St. Clair, một cựu vũ công trung sắc trở thành giám đốc giải trí của Khách sạn và Sòng bạc Fan-Tan. Năm 2022, hình ảnh của Davis được sử dụng cho nhân vật Poison Ivy trong loạt truyện tranh Batman '89 của DC Entertainment, lấy bối cảnh giữa các sự kiện của Batman Returns (1992) và The Flash (2023).

Tháng 10 năm 2022, HarperOne xuất bản cuốn sách Dying of Politeness: A Memoir của Davis về hành trình của cô từ thời thơ ấu với nữ tính và tổn thương truyền thống của New England cho đến "táo bạo" của nữ quyền, mỗi lần một vai, trên màn ảnh và trong thế giới thực.

Đời tư

Hôn nhân và gia đình

Davis bắt đầu hẹn hò với chủ nhà hàng Richard Emmolo vào tháng 12 năm 1977 và chuyển đến sống cùng anh sau đó một tháng. Hai người kết hôn vào ngày 25 tháng 3 năm 1981, nhưng ly thân vào tháng 2 năm 1983 rồi ly dị vào ngày 27 tháng 6 năm 1984. Sau đó, cô ấy hẹn hò với Christopher McDonald (bạn diễn tương lai của Thelma & Louise); hai người đã đính hôn trong một thời gian ngắn.

Năm 1985, cô gặp chồng thứ hai là nam diễn viên Jeff Goldblum trên phim trường Transylvania 6-5000. Cặp đôi kết hôn vào ngày 1 tháng 11 năm 1987 và đóng chung trong hai bộ phim nữa: The Fly và Earth Girls Are Easy. Davis đệ đơn ly hôn vào tháng 10 năm 1990, và vụ ly hôn được hoàn tất một năm sau. Năm 2022, Davis kể với People rằng mối quan hệ của hai người "là một chương kỳ diệu trong đời tôi."

Vệ sĩ Gavin de Becker là bạn trai của Davis vào đầu thập niên 1990. Sau 5 tháng tán tỉnh, cô kết hôn với nhà làm phim Renny Harlin vào ngày 18 tháng 9 năm 1993. Anh làm đạo diễn cô trong các phim Cutthroat Island và The Long Kiss Goodnight. Davis đệ đơn ly hôn vào ngày 26 tháng 8 năm 1997, một ngày sau khi trợ lý riêng của cô là Tiffany Browne hạ sinh một đứa trẻ mà Harlin làm cha. Cuộc ly hôn được hoàn tất vào tháng 6 năm 1998.

Năm 1998, Davis bắt đầu hẹn hò với bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ sọ mặt người Mỹ gốc Iran Reza Jarrahy, và được cho là đã kết hôn với anh vào ngày 1 tháng 9 năm 2001. Họ có ba người con: một cô con gái tên Alizeh (sinh vào tháng 4 năm 2002) và hai cậu con trai song sinh tên Kaiis và Kian (sinh vào tháng 5 năm 2004). Tháng 5 năm 2018, Jarrahy đệ đơn ly hôn với Davis, ghi ngày ly thân của họ là ngày 15 tháng 11 năm 2017. Davis đáp lại bằng cách nộp đơn thỉnh cầu, trong đó tuyên bố rằng cô và Jarrahy chưa bao giờ kết hôn hợp pháp. Vụ ly hôn của họ được hoàn tất vào tháng 12 năm 2021. Họ đồng ý đổi họ của hai con trai từ "Davis-Jarrahy" thành "Jarrahy".

Hoạt động

Davis là một người ủng hộ Tổ chức Thể thao Phụ nữ và là người ủng hộ Title IX, một Đạo luật Quốc hội chú trọng vào bình đẳng trong các cơ hội thể thao, hiện được mở rộng để cấm phân biệt giới tính ở các cơ sở giáo dục của Hoa Kỳ.

Năm 2004, trong lúc theo dõi các video và chương trình thiếu nhi cùng con gái, Davis nhận thấy mất cân đối trong tỷ lệ nhân vật nam và nữ. Cô tiếp tục tài trợ cho dự án nghiên cứu lớn nhất từ trước đến nay về giới tính trong lĩnh vực giải trí thiếu nhi (dẫn đến bốn nghiên cứu riêng biệt, gồm một nghiên cứu về truyền hình thiếu nhi) tại Trường Truyền thông Annenberg thuộc Đại học Nam California. Nghiên cứu do Stacy Smith chỉ đạo đã chỉ ra rằng có gần ba nhân vật nam trên mỗi một nhân vật nữ trong gần 400 phim xếp loại G, PG, PG-13 và R được phân tích. Năm 2005, Davis hợp tác với nhóm phi lợi nhuận Dads and Daughters để khởi động một liên doanh nhằm cân bằng số lượng nhân vật nam và nữ trong chương trình truyền hình và phim điện ảnh thiếu nhi.

Davis đã thành lập Geena Davis Institute on Gender in Media vào năm 2007, hợp tác với ngành giải trí để tăng cường sự hiện diện của các nhân vật nữ trên các phương tiện truyền thông hướng đến thiếu nhi, đồng thời giảm bớt bất bình đẳng ở Hollywood và định kiến về phụ nữ đối với ngành công nghiệp bị nam giới thống trị. Nhờ công việc của mình trong lĩnh vực này, cô đã nhận được bằng Tiến sĩ Mỹ thuật danh dự của Đại học Bates vào tháng 5 năm 2009; và giải Oscar danh dự, giải thưởng nhân đạo Jean Hersholt của Viện hàn lâm năm 2019.

Năm 2011, Davis trở thành một trong số ít người nổi tiếng tham gia chiến dịch FWD của USAID và Ad Council, một sáng kiến nâng cao nhận thức gắn liền với hạn hán ở Đông Phi năm đó. Cô đã tham gia cùng với Uma Thurman, Chanel Iman và Josh Hartnett trong các quảng cáo trên truyền hình và internet để "quảng bá sự thật" về cuộc khủng hoảng.

Thế vận hội
Tháng 7 năm 1999, Davis là một trong số 300 vận động viên nữ tranh vé vào bán kết trong đội tuyển bắn cung Olympic Hoa Kỳ để tham gia Thế vận hội Mùa hè Sydney 2000. Cô đứng thứ 24 và không lọt được vào đội, nhưng đã tham dự với một suất đặc cách trong cuộc thi Mũi tên vàng quốc tế Sydney. Tháng 8 năm 1999, cô chia sẻ rằng khi lớn lên cô không phải là một vận động viên và cô nhập môn bắn cung vào năm 1997, hai năm trước khi cô ấy thử sức.

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Video âm nhạc

Đề cử và giải thưởng

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Phỏng vấn Geena Davis năm 1988 về phim The Accidental Tourist từ Texas Archive of the Moving Image

 Geena Davis Institute on Gender in Media

 Geena Davis  Video do Makers: Women Who Make America sản xuất

Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch truyền hình xuất sắc nhất
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Người Mỹ theo chủ nghĩa nữ giới
Nữ diễn viên từ Massachusetts
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1956
Người viết hồi ký Mỹ thế kỷ 21
Học viên Đại học Mỹ thuật Boston
Nhà sản xuất điện ảnh nữ người Mỹ
Cung thủ nữ người Mỹ
Nữ người mẫu từ Massachusetts
Người viết hồi ký nữ người Mỹ