title: Arremonops

text:
Arremonops là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim


title: Atlapetes

text:
Atlapetes là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài
 Atlapetes albiceps (Taczanowski, 1884)
 Atlapetes albinucha (Lafresnaye et Orbigny, 1838)
 Atlapetes albofrenatus (Boissonneau, 1840)
 Atlapetes blancae
 Atlapetes canigenis Chapman, 1919
 Atlapetes citrinellus (Cabanis, 1883)
 Atlapetes crassus Bangs, 1908
 Atlapetes flaviceps Chapman, 1912
 Atlapetes forbesi Morrison, 1947
 Atlapetes fulviceps (Orbigny et Lafresnaye, 1837)
 Atlapetes fuscoolivaceus Chapman, 1914
 Atlapetes latinuchus (Du Bus de Gisignies, 1855)
 Atlapetes leucopis (P. L. Sclater et Salvin, 1878)
 Atlapetes leucopterus (Jardine, 1856)
 Atlapetes melanocephalus (Salvin et Godman, 1880)
 Atlapetes melanolaemus (P. L. Sclater et Salvin, 1879)
 Atlapetes melanopsis Valqui et Fjeldsa, 2002
 Atlapetes nationi (P. L. Sclater, 1881)
 Atlapetes pallidiceps (Sharpe, 1900)
 Atlapetes pallidinucha (Boissonneau, 1840)
 Atlapetes personatus (Cabanis, 1848)
 Atlapetes pileatus Wagler, 1831
 Atlapetes rufigenis (Salvin, 1895)
 Atlapetes rufinucha (Orbigny et Lafresnaye, 1837)
 Atlapetes schistaceus (Boissonneau, 1840)
 Atlapetes seebohmi (Taczanowski, 1883)
 Atlapetes semirufus (Boissonneau, 1840)
 Atlapetes terborghi Remsen, 1993
 Atlapetes tricolor (Taczanowski, 1875)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim


title: Pipilo

text:
Pipilo là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Passerellidae
Pipilo
Melozone


title: Aimophila

text:
Aimophila là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài
 Aimophila ruficeps
 Aimophila rufescens
 Aimophila notosticta

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim


title: Melozone

text:
Melozone là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài
 Melozone aberti
 Melozone albicollis
 Melozone biarcuata
 Melozone cabanisi
 Melozone crissalis
 Melozone fusca
 Melozone kieneri
 Melozone leucotis

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Passerellidae
Melozone


title: Peucaea

text:
Peucaea là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim

Passerellidae


title: Rhynchospiza

text:
Rhynchospiza là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Passerellidae


title: Spizella

text:
Spizella là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài
 Spizella arborea
 Spizella atrogularis
 Spizella breweri
 Spizella pallida
 Spizella passerina
 Spizella pusilla
 Spizella wortheni

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Passerellidae
Spizella


title: Amphispiza

text:
Amphispiza là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim


title: Artemisiospiza

text:
Artemisiospiza là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim


title: Ammodramus

text:
Ammodramus là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài
 Ammodramus aurifrons (Spix, 1825)
 Ammodramus bairdii (Audubon, 1844)
 Ammodramus caudacutus (J.F. Gmelin, 1788)
 Ammodramus henslowii (Audubon, 1829)
 Ammodramus humeralis (Bosc, 1792)
 Ammodramus leconteii (Audubon, 1844)
 Ammodramus maritimus (Wilson, 1811)
 Ammodramus nelsoni Allen, 1875
 Ammodramus savannarum (J.F. Gmelin, 1789)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim


title: Melospiza

text:
Melospiza là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Passerellidae


title: Zonotrichia

text:
Zonotrichia là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài
 Zonotrichia albicollis (J. F. Gmelin, 1789)
 Zonotrichia atricapilla (J. F. Gmelin, 1789)
 Zonotrichia capensis (Muller, 1776)
 Zonotrichia leucophrys (Forster, 1772)
 Zonotrichia querula (Nuttall, 1840)

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Passerellidae


title: Junco

text:
Junco là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Passerellidae


title: Chlorospingus

text:
Chlorospingus là một chi chim trong họ Emberizidae.

Các loài
 Chlorospingus canigularis
 Chlorospingus flavigularis
 Chlorospingus flavopectus
 Chlorospingus flavovirens
 Chlorospingus inornatus
 Chlorospingus parvirostris
 Chlorospingus pileatus
 Chlorospingus semifuscus
 Chlorospingus tacarcunae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 J. M. DaCosta, G. M. Spellman, P. Escalante, et J. Klicka, « A molecular systematic revision of two historically problematic songbird clades: Aimophila and Pipilo », J. Avian Biology, 40 (2009), 206-216.
 J. Klicka., K. Burns, et G. M. Spellman, « Defining a monophyletic Cardinalini: A molecular perspective », Molecular Phylogenetics and Evolution, 45 (2007), 1014-1032.

 Proposal (426) to South American Classification Committee .

Danh sách các chi chim
Passerellidae


title: Chi Sẻ đồng

text:
Chi Sẻ đồng (danh pháp khoa học: Emberiza) là một chi chim Cựu Thế giới trong họ Emberizidae, bộ Passeriformes. Chi này bao gồm 45 loài. Chúng là các loài chim ăn hạt có mỏ hình nón phình to.

Các loài
 Emberiza affinis
 Emberiza alcoveri
 Emberiza aureola
 Emberiza bruniceps
 Emberiza buchanani
 Emberiza cabanisi
 Emberiza caesia
 Emberiza calandra
 Emberiza capensis
 Emberiza chrysophrys
 Emberiza cia
 Emberiza cineracea
 Emberiza cioides
 Emberiza cirlus
 Emberiza citrinella
 Emberiza elegans
 Emberiza flaviventris
 Emberiza fucata
 Emberiza godlewskii
 Emberiza hortulana
 Emberiza impetuani
 Emberiza jankowskii
 Emberiza koslowi
 Emberiza lathami
 Emberiza leucocephalos
 Emberiza melanocephala
 Emberiza pallasi
 Emberiza poliopleura
 Emberiza pusilla
 Emberiza rustica
 Emberiza rutila
 Emberiza sahari
 Emberiza schoeniclus
 Emberiza siemsseni
 Emberiza socotrana
 Emberiza spodocephala
 Emberiza stewarti
 Emberiza striolata
 Emberiza sulphurata
 Emberiza tahapisi
 Emberiza tristrami
 Emberiza variabilis
 Emberiza vincenti
 Emberiza yessoensis

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bunting videos, photos and sounds on the Internet Bird Collection

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ đồng
Emberiza


title: Habia

text:
Habia là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Chlorothraupis

text:
Chlorothraupis là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Caryothraustes

text:
Caryothraustes là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Cardinalis

text:
Cardinalis là một chi chim trong họ Cardinalidae.
Các loài trong chi này phân bố khắp Bắc Mỹ và bắc Nam Mỹ.

Các loài
Cardinalis cardinalis
Cardinalis sinuatus
Cardinalis phoeniceus

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Pheucticus

text:
Pheucticus là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Granatellus

text:
Granatellus là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Amaurospiza

text:
Amaurospiza là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Cyanocompsa

text:
Cyanocompsa là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Passerina (chim)

text:
Passerina là một chi chim trong họ Cardinalidae.

Các loài
 Passerina caerulea
 Passerina cyanea
 Passerina amoena
 Passerina versicolor
 Passerina ciris
 Passerina rositae
 Passerina leclancherii

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Hồng tước


title: Dolichonyx

text:
Dolichonyx là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Dolichonyx
en:Dolichonyx (genus)
fr:Dolichonyx


title: Agelaius

text:
Agelaius là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Nesopsar

text:
Nesopsar là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Nesopsar
en:Nesopsar (genus)
fr:Nesopsar


title: Sturnella

text:
Sturnella là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài
Sturnella bellicosa.
Sturnella defilippii.
Sturnella loyca.
Sturnella magna.
Sturnella militaris.
Sturnella neglecta.
Sturnella superciliaris.

Chú thích

Tham khảo

Icteridae


title: Xanthocephalus

text:
Xanthocephalus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Xanthocephalus
en:Xanthocephalus (genus)
fr:Xanthocephalus


title: Dives

text:
Dives là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

fr:Dives


title: Euphagus

text:
Euphagus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Quiscalus

text:
Quiscalus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Macroagelaius

text:
Macroagelaius là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Gymnomystax

text:
Gymnomystax là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Gymnomystax
en:Gymnomystax (genus)
fr:Gymnomystax


title: Hypopyrrhus

text:
Hypopyrrhus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Lampropsar

text:
Lampropsar là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Lampropsar
en:Lampropsar (genus)
fr:Lampropsar


title: Gnorimopsar

text:
Gnorimopsar là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Gnorimopsar
en:Gnorimopsar (genus)
fr:Gnorimopsar


title: Curaeus

text:
Curaeus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Amblyramphus

text:
Amblyramphus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Amblyramphus
en:Amblyramphus (genus)
fr:Amblyramphus


title: Agelasticus

text:
Agelasticus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài
 Agelasticus cyanopus (Vieillot, 1819)
 Agelasticus thilius (Molina, 1782)
 Agelasticus xanthophthalmus (Short, 1969)

Chú thích

Tham khảo

 Agelasticus
 in The Tree of Life Web Project
 The Tree of Life

Danh sách các chi chim
A


title: Chrysomus

text:
Chrysomus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Xanthopsar

text:
Xanthopsar là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Xanthopsar
en:Xanthopsar (genus)
fr:Xanthopsar


title: Pseudoleistes

text:
Pseudoleistes là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Oreopsar

text:
Oreopsar là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Molothrus

text:
Molothrus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Icterus

text:
Icterus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Amblycercus

text:
Amblycercus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Cacicus

text:
Cacicus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Psarocolius

text:
Psarocolius là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae


title: Clypicterus

text:
Clypicterus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Clypicterus
en:Clypicterus (genus)
fr:Clypicterus


title: Ocyalus

text:
Ocyalus là một chi chim trong họ Icteridae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Icteridae

en:Ocyalus
en:Ocyalus (genus)
fr:Ocyalus


title: Fringilla

text:
Fringilla là một chi chim trong họ Fringillidae.
Chi này gồm các loài sẽ phổ biến được tìm thấy chủ yếu trong môi trường sống rừng, ở châu Âu, Bắc Phi và Tây Á; sẻ xanh là một loài đặc hữu của đảo; và các giống chó ở vùng phía bắc taiga và vùng lãnh nguyên phía nam của lục địa Á-Âu.

Ba loài có cùng kích thước, dài 15 cm và có hình dạng tương tự nhau. Chủng ăn cả côn trùng và hạt. Trong khi sinh sản, chúng nuôi con non bằng côn trùng chứ không phải hạt, không giống như các loài chim sẻ khác.

Các loài
Chi này có các loài sau:
Fringilla coelebs
Fringilla teydea
Fringilla montifringilla

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Euphonia

text:
Euphonia là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài
Danh sách các loài lấy theo World Bird Names
 Euphonia jamaica
 Euphonia plumbea
 Euphonia affinis
 Euphonia luteicapilla
 Euphonia chlorotica
 Euphonia trinitatis
 Euphonia concinna
 Euphonia saturata
 Euphonia finschi
 Euphonia violacea
 Euphonia laniirostris
 Euphonia hirundinacea
 Euphonia chalybea
 Euphonia fulvicrissa
 Euphonia imitans
 Euphonia gouldi
 Euphonia chrysopasta
 Euphonia mesochrysa
 Euphonia minuta
 Euphonia anneae
 Euphonia xanthogaster
 Euphonia rufiventris
 Euphonia pectoralis
 Euphonia cayennensis

Chuyển đi
Ba loài sau đây có quan hệ họ hàng dường như gần với Chlorophonia spp. hơn là với Euphonia spp. Do vậy, tốt nhất nên chuyển chúng sang chi Cyanophonia Bonaparte, 1851, loài điển hình C. musica.
 Euphonia cyanocephala = Cyanophonia cyanocephala
 Euphonia musica = Cyanophonia musica
 Euphonia elegantissima = Cyanophonia elegantissima

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Chlorophonia

text:
Chlorophonia là một chi chim trong họ Fringillidae.

Chi này được Charles Lucien Bonaparte mô tả lần đầu tiên năm 1851,. Chlorophonia là đặc hữu nhiệt đới Tân thế giới. Các loài chim này nhỏ, bộ lông chủ yếu có màu xanh lục tươi, sinh sống trong các khu rừng ẩm ướt và các môi trường sống cận kề, đặc biệt là trong vùng cao nguyên.

Chi Chlorophonia từng có thời được coi là thuộc họ Thraupidae.

Các loài
Chi này chứa 5 loài đã biết:

 Chlorophonia flavirostris
 Chlorophonia cyanea
 Chlorophonia pyrrhophrys
 Chlorophonia occipitalis
 Chlorophonia callophrys

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Leucosticte

text:
Leucosticte là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài
 Leucosticte arctoa (Pallas, 1811)
 Leucosticte atrata Ridgway, 1874
 Leucosticte australis Ridgway, 1874
 Leucosticte brandti Bonaparte, 1850
 Leucosticte nemoricola (Hodgson, 1836)
 Leucosticte sillemi Roselaar, 1992
 Leucosticte tephrocotis (Swainson, 1832)

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Rhodopechys

text:
Rhodopechys là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Bucanetes

text:
Bucanetes là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Rhodospiza

text:
Rhodospiza là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài
 Sẻ sa mạc (Rhodospiza obsoleta)

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Pinicola

text:
Pinicola là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Pyrrhula

text:
Pyrrhula là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài
 Pyrrhula nipalensis Hodgson, 1836
 Pyrrhula leucogenis Ogilvie-Grant, 1895
 Pyrrhula aurantiaca Gould, 1858
 Pyrrhula erythrocephala Vigors, 1832
 Pyrrhula erythaca Blyth, 1862
 Pyrrhula pyrrhula Linnaeus, 1758
 Pyrrhula murina Godman, 1866

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Haemorhous

text:
Haemorhous là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Carpodacus

text:
Carpodacus là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Haematospiza

text:
Haematospiza là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Chloris (chim)

text:
Chloris là một chi chim trong họ Fringillidae, trước đây coi là một phân chi trong chi Carduelis.

Các loài
 Chloris ambigua
 Chloris chloris
 Chloris sinica
 Chloris monguilloti
 Chloris spinoides

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Loxia

text:
Loxia là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Carduelis

text:
Carduelis là một chi chim trong họ Fringillidae.

Chi này trước đây bao gồm nhiều loài, nhưng gần đây các kết quả phân tích phát sinh chủng loài bằng trình tự DNA ti thể và nhân cho thấy chi với định nghĩa truyền thống là đa ngành. Bản chất đa ngành của chi này được xác nhận trong nghiên cứu bao hàm toàn diện của Dario Zuccon và ctv. về các loài sẻ thông năm 2012. Các tác giả đề xuất chia nhỏ chi này thành vài nhánh đơn ngành, và điều này được Hiệp hội Điểu học Quốc tế (International Ornithologists' Union) chấp nhận. Các loài ở châu Mỹ tạo thành một nhánh khác biệt và được chuyển tới chi phục hồi lại là Spinus, các loài khác di chuyển tới chi Chloris và Linaria còn 1 loài duy nhất khác nữa tới chi Acanthis.

Các loài
Chi Carduelis hiện nay chỉ bao gồm 3 loài ở châu Âu:
 Carduelis carduelis
 Carduelis citrinella
 Carduelis corsicana

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Pseudochloroptila

text:
Pseudochloroptila là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Chi Bạch yến

text:
Chi Bạch yến, tên khoa học Serinus, là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài
 Serinus pusillus - Bạch yến trán đỏ
 Serinus serinus - Bạch yến châu Âu
 Serinus syriacus - Bạch yến Syria
 Serinus canaria - Hoàng yến Đại Tây Dương
 Serinus canicollis - Hoàng yến Cape
 Serinus flavivertex
 Serinus nigriceps
 Serinus estherae - Bạch yến núi
 Serinus thibetanus - Bạch yến Tạng

Phân chi Crithagra

Nhóm Dendrospiza
 Serinus citrinelloides
 Serinus frontalis
 Serinus hyposticta
 Serinus capistratus - Hoàng yến mặt đen
 Serinus koliensis
 Serinus scotops

Nhóm Ochrospiza
 Serinus leucopygius
 Serinus menachensis - Bạch yến Yemen
 Serinus rothschildi - Bạch yến Ả Rập
 Serinus flavigula
 Serinus xantholaemus
 Serinus atrogularis
 Serinus reichenowi
 Serinus xanthopygius
 Serinus citrinipectus
 Serinus mozambicus - Hoàng yến trán vàng
 Serinus dorsostriatus

Nhóm Crithagra
 Serinus donaldsoni
 Serinus buchanani
 Serinus flaviventris - Hoàng yến vàng
 Serinus sulphuratus
 Serinus albogularis

Nhóm Poliospiza
 Serinus mennelli
 Serinus tristriatus
 Serinus gularis
 Serinus reichardi

Nhóm Pseudochloroptila
 Serinus totta
 Serinus symonsi

Nhóm chưa xác định
 Serinus leucopterus
 Serinus striolatus
 Serinus burtoni
 Serinus rufobrunneus
 Serinus whytii
 Serinus melanochroa
 Serinus alario - Hoàng yến đầu đen (đôi khi được xếp vào chi Alario)
 Serinus ankoberensis

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Arnaiz-Villena A.; Alvarez-Tejado M.; Ruiz-del-Valle V.; García-de-la-Torre C.; Varela P.; Recio M. J.; Ferre S.; Martinez-Laso J. (1999)."Rapid Radiation of Canaries (Genus Serinus)"(PDF). Mol. Biol. Evol. 16:2–11.
 Arnaiz-Villena, A.; Álvarez-Tejado, M.; Ruiz-del-Valle, V.; García-de-la-Torre, C.; Varela, P.; Recio, M. J.; Ferre. S. & Martínez-Laso, J. (1998). "Phylogeny and rapid Northern and Southern Hemisphere speciation of goldfinches during the Miocene and Pliocene Epochs "(PDF). Cellular and Molecular Life Sciences 54: 1031–1041. (erratum, PDF erratum  )
 Arnaiz-Villena, A., Moscoso, J., Ruiz-del-Valle, V., Gonzalez, J., Reguera, R., Wink, M., I. Serrano-Vela, J. (2007). "Bayesian phylogeny of Fringillinae birds: status of the singular African oriole finch Linurgus olivaceus and evolution and heterogeneity of the genus Carpodacus "(PDF). Acta Zoologica Sinica 53(5): 826-834.
 Arnaiz-Villena, A.; Ruiz-del-Valle V.; Areces C. (mayo de 2012). «El Origen de los Canarios». Ornitología Práctica 53: pp. 3–11. (Divulgation in Spanish).
 Elzen, R. van den & H. Nemeschkal (1991): Radiation in African canaries (Carduelidae): A comparison of different classificatory approaches. - Acta XX. Congr. Intern. Orn., Christchurch 1990: 459 - 467.
 Ryan, P.G.; Wright, D.; Oatley, G.; Wakeling, J.; Cohen, C.; Nowell, T.L.; Bowie, R.C.K.; Ward, V. & Crowe, T.M. 2004. Systematics of Serinus canaries and the status of Cape and Yellow-crowned Canaries inferred from mtDNA and morphology. Ostrich 75:288-294.

Liên kết ngoài

 Serin videos, photos and sounds on the Internet Bird Collection

Danh sách các chi chim
S


title: Rhynchostruthus

text:
Rhynchostruthus là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Coccothraustes

text:
Coccothraustes là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông

en:Coccothraustes (genus)
fr:Coccothraustes


title: Eophona

text:
Eophona là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Mycerobas

text:
Mycerobas là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Telespiza

text:
Telespiza là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Loxioides

text:
Loxioides là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Rhodacanthis

text:
Rhodacanthis là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông
Chim tuyệt chủng từ năm 1500
Động vật đặc hữu Hawaii


title: Chloridops

text:
Chloridops là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Hemignathus

text:
Hemignathus là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông
Hemignathus


title: Oreomystis

text:
Oreomystis là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Paroreomyza

text:
Paroreomyza là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Loxops

text:
Loxops là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Ciridops

text:
Ciridops là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông
Chim tuyệt chủng từ năm 1500
Động vật đặc hữu Hawaii


title: Vestiaria

text:
Vestiaria là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Drepanis

text:
Drepanis là một chi chim trong họ Fringillidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Sẻ thông


title: Passer

text:
Passer là một chi chim trong họ Passeridae. Các loài thuộc chi này được coi là sẻ thực sự.

Các loài
Chi này có 28 loài:
 Passer ammodendri.
 Passer castanopterus.
 Passer cordofanicus.
 Passer diffusus.
 Passer domesticus – Sẻ nhà
 Passer eminibey.
 Passer euchlorus.
 Passer flaveolus – Sẻ bụi vàng
 Passer gongonensis.
 Passer griseus.
 Passer hemileucus.
 Passer hispaniolensis
 Passer iagoensis
 Passer insularis
 Passer luteus
 Passer melanurus.
 Passer moabiticus
 Passer montanus
 Passer motitensis.
 Passer pyrrhonotus.
 Passer rufocinctus.
 Passer rutilans – Sẻ hung.
 Passer shelleyi.
 Passer simplex – Sẻ sa mạc.
 Passer suahelicus.
 Passer swainsonii.

Chú thích

Danh sách các chi chim


title: Montifringilla

text:
Montifringilla là một chi chim trong họ Passeridae.

Các loài
Chi này có 3 loài:

 Montifringilla nivalis
 Montifringilla henrici
 Montifringilla adamsi

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim


title: Bubalornis

text:
Bubalornis là một chi chim trong họ Ploceidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc
Bubalornis


title: Sporopipes

text:
Sporopipes là một chi chim trong họ Ploceidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc


title: Plocepasser

text:
Plocepasser là một chi chim trong họ Ploceidae.

Các loài
Rồng rộc sẻ trán trắng, Plocepasser mahali
 Rồng rọc sẻ mào hung, Plocepasser superciliosus
 Rồng rộc sẻ lưng hung, Plocepasser rufoscapulatus
 Rồng rộc sẻ Donaldson-Smith, Plocepasser donaldsoni

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc
Họ Sẻ


title: Pseudonigrita

text:
Pseudonigrita là một chi chim trong họ Ploceidae.

Các loài

 Pseudonigrita arnaudi
 Pseudonigrita cabanisi

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc
Họ Sẻ


title: Malimbus

text:
Malimbus là một chi chim trong họ Ploceidae, được nhà điểu học người Pháp Louis Jean Pierre Vieillot thiết lập năm 1805.

Từ nguyên
Tên gọi khoa học của chi Malimbus bắt nguồn từ tên gọi Tanagra malimbica (nay là Malimbus malimbicus). Từ malimbica bắt nguồn từ Malimba hoặc Malimbe — tên gọi một địa danh (có lẽ là Malembo ()) trong tỉnh Cabinda (Angola).

Các loài
Chi này hiện tại bao gồm các loài sau:
 Malimbe Gray, Malimbus nitens
 Malimbe mào, Malimbus malimbicus
 Malimbe Ballmann, Malimbus ballmanni
 Malimbe Rachel, Malimbus racheliae
 Malimbe huyệt đỏ, Malimbus scutatus
 Malimbe họng đen, Malimbus cassini
 Malimbe Ibadan, Malimbus ibadanensis
 Malimbe bụng đỏ, Malimbus erythrogaster
 Malimbe mào đỏ, Malimbus coronatus
 Malimbe đầu đỏ, Malimbus rubricollis

Có thể chuyển sang
Nhóm chim châu Phi hiện tại xếp trong chi Ploceus (cũng như loài Anaplectes rubriceps) trong tương lai có thể sẽ chuyển sang chi này bao gồm:
 Ploceus preussi = Malimbus preussi.
 Ploceus dorsomaculatus = Malimbus dorsomaculatus.
 Ploceus tricolor = Malimbus tricolor.
 Ploceus aureonucha = Malimbus aureonucha.
 Ploceus flavipes = Malimbus flavipes.
 Ploceus bicolor = Malimbus bicolor.
 Ploceus sanctithomae = Malimbus sanctithomae.
 Ploceus angolensis = Malimbus angolensis.
 Ploceus albinucha = Malimbus albinucha.
 Ploceus insignis = Malimbus insignis.
 Ploceus olivaceiceps = Malimbus olivaceiceps.
 Ploceus nicolli = Malimbus nicolli.
 Anaplectes rubriceps = Malimbus flavipes.

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc


title: Ploceus

text:
Ploceus là một chi chim trong họ Ploceidae.

Các loài
 Nhóm rồng rộc châu Á
Ploceus hypoxanthus.
Ploceus megarhynchus.
Ploceus benghalensis.
Ploceus manyar
Ploceus philippinus (loài điển hình).
 Có quan hệ họ hàng gần với Quelea và Foudia
 Ploceus superciliosus = Pachyphantes superciliosus
 Nhóm Madagascar = Nelicurvius
Ploceus sakalava.
Ploceus nelicourvi.
 Nhóm châu Phi có quan hệ họ hàng gần với Malimbus
Ploceus preussi.
Ploceus dorsomaculatus.
Ploceus tricolor.
Ploceus aureonucha.
Ploceus flavipes.
Ploceus bicolor.
Ploceus sanctithomae.
Ploceus angolensis.
Ploceus albinucha.
Ploceus insignis.
Ploceus olivaceiceps.
Ploceus nicolli.
 Nhóm châu Phi quan hệ họ hàng xa hơn với Malimbus (=Textor)
 Nhánh 1
Ploceus nigricollis.
Ploceus intermedius.
Ploceus ocularis.
Ploceus subpersonatus.
Ploceus luteolus.
Ploceus pelzelni.
Ploceus melanogaster.
Ploceus alienus.
Ploceus xanthops.
Ploceus subaureus.
Ploceus galbula
Ploceus katangae.
Ploceus reichardi.
Ploceus jacksoni.
Ploceus ruweti.
Ploceus velatus.
 Nhánh 2
Ploceus vitellinus
Ploceus badius.
Ploceus rubiginosus.
Ploceus aurantius.
Ploceus princeps.
Ploceus bannermani.
Ploceus batesi.
Ploceus baglafecht.
Ploceus nigrimentus.
Ploceus bertrandi.
Ploceus nigerrimus
Ploceus grandis.
Ploceus weynsi.
Ploceus golandi.
Ploceus cucullatus (loài điển hình của chi Textor)
Ploceus castaneiceps.
Ploceus xanthopterus.
Ploceus burnieri.
Ploceus bojeri.
Ploceus taeniopterus.
Ploceus castanops.
Ploceus melanocephalus
Ploceus dichrocephalus.
Ploceus temporalis.
Ploceus capensis.
Ploceus heuglini.
Ploceus spekei.
Ploceus spekeoides.

Từ nguyên
Tên gọi khoa học của chi này bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp πλοκευς (plokeus) nghĩa là "thợ dệt", và nó phát sinh từ tiếng Hy Lạp πλεκω (plekō) nghĩa là "bện, tết".

Phát sinh chủng loài
Dựa trên phân tích DNA gần đây, chi Ploceus như được hiểu tại thời điểm năm 2017 gần như chắc chắn là đa ngành. Nếu tất cả các loài hiện tại gộp trong chi này vẫn được giữ nguyên và làm cho chi trở thành đơn ngành thì nó phải bao hàm toàn bộ phân họ Ploceinae. Phân họ Ploceinae có thể chia ra thành 2 nhóm. Nhóm thứ nhất bao gồm chim góa phụ và chim giám mục (chi Euplectes) là chị-em với nhánh chứa các chi Foudia và Quelea là các họ hàng gần nhất và tiếp theo là các loài châu Á của Ploceus (bao gồm P. manyar, P. philippinus, P. benghalensis, P. megarhynchus và P. hypoxanthus – mặc dù loài này không được đưa vào phân tích). Do Georges Cuvier chọn P. philippinus làm loài điển hình của chi này, nên về mặt lôgic thì 5 loài này sẽ vẫn được gán vào chi Ploceus, cho dù định nghĩa của chi này có thay đổi như thế nào đi nữa.

Cơ sở đối với nhóm thứ hai là nhánh chứa 2 loài Ploceus sinh sống ở Madagascar là P. nelicourvi và P. sakalava, và về hình thái thì chúng rất khác biệt với các loài còn lại. Trong tương lai hai loài này có thể gán vào chi Nelicurvius được Charles Lucien Bonaparte lập năm 1850 (sau đó bị sáp nhập vào Ploceus). Tiếp theo, nhóm hai còn bao gồm các chi Malimbus và Anaplectes cũng như các loài còn lại của chi Ploceus. Do Malimbus là tên gọi có sớm hơn, được Vieillot et al. lập nên năm 1805, nên các loài còn lại của Ploceus cũng như Anaplectes rubriceps trong tương lai có thể gán vào chi Malimbus. Các thay đổi này được củng cố thêm chủ yếu là nhờ các sửa đổi hình thái học. Giả sử các chi khác không được đề xuất sáp nhập vào chi "Malimbus" mở rộng đều là đơn ngành thì cây phát sinh chủng loài dưới đây (chưa đầy đủ) thể hiện các hiểu biết hiện tại.

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc


title: Quelea

text:
Quelea là một chi chim trong họ Ploceidae.

Tác động đến nông nghiệp
Q. quelea là loài gây hại chính cho cây ngũ cốc hạt nhỏ ở phần lớn châu Phi cận Sahara; các hạt ngô quá lớn đối với nó. Q. erythrops có thể gây thiệt hại đáng kể cho lúa. Q. cardinalis không được biết là tấn công mùa màng.

Các loài
Chi này có các loài sau:

Quelea cardinalis (Hartlaub, 1880)
Quelea erythrops (Hartlaub, 1848)
Quelea quelea (Linnaeus, 1758)

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc


title: Foudia

text:
Foudia là một chi chim trong họ Ploceidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc


title: Euplectes

text:
Euplectes là một chi chim trong họ Ploceidae.

Các loài
 Giáo sĩ mào vàng, Euplectes afer
 Giáo sĩ ngực lửa, Euplectes diadematus
 Giáo sĩ đen, Euplectes gierowii
 Giáo sĩ đỏ cánh đen, Euplectes hordeaceus
 Giáo sĩ đỏ miền bắc hay giáo sĩ cam, Euplectes franciscanus
 Giáo sĩ đỏ miền nam hay giáo sĩ đỏ, Euplectes orix
 Giáo sĩ Zanzibar, Euplectes nigroventris
 Giáo sĩ lưng vàng, Euplectes aureus
 Giáo sĩ vàng, Euplectes capensis
 Góa phụ đuôi quạt, Euplectes axillaris
 Góa phụ vai vàng, Euplectes macrourus
 Góa phụ cánh trắng, Euplectes albonotatus
 Góa phụ vòng cổ đỏ, Euplectes ardens
 Góa phụ đầm lầy, Euplectes hartlaubi
 Góa phụ vai nâu vàng, Euplectes psammocromius
 Góa phụ đuôi dài, Euplectes progne
 Góa phụ Jackson, Euplectes jacksoni

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Rồng rộc
Euplectes


title: Sẻ đen

text:
Sẻ đen, tên khoa học Nigrita, là một chi chim trong họ Chim di (Estrildidae).

Các loài
 Sẻ đen ngực trắng, Nigrita fusconotus
 Sẻ đen ngực nâu, Nigrita bicolor
 Sẻ đen trán nhạt, Nigrita luteifrons
 Sẻ đen đầu xám, Nigrita canicapillus

Chú thích

Tham khảo

Tham khảo

 Clement, Peter; Harris, Alan & Davies, John (1993) Finches and Sparrows: An Identification Guide, Christopher Helm, London.
 Sinclair, Ian & Ryan, Peter (2003) Birds of Africa south of the Sahara, Struik, Cape Town.

Danh sách các chi chim
N


title: Parmoptila

text:
Parmoptila là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di
Parmoptila


title: Sẻ lưng xanh

text:
Nesocharis là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài
 Nesocharis shelleyi
 Nesocharis ansorgei
 Nesocharis capistrata

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
N


title: Coccopygia

text:
Coccopygia là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Cryptospiza

text:
Cryptospiza là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di
Cryptospiza


title: Estrilda

text:
Estrilda là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di
Estrilda


title: Spermophaga

text:
Spermophaga là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Pyrenestes

text:
Pyrenestes là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Uraeginthus

text:
Uraeginthus là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Granatina

text:
Granatina là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Euschistospiza

text:
Euschistospiza là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Hypargos

text:
Hypargos là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Pytilia

text:
Pytilia là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Lagonosticta

text:
Lagonosticta là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di
Lagonosticta


title: Sporaeginthus

text:
Sporaeginthus là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Ortygospiza

text:
Ortygospiza là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Stagonopleura

text:
Stagonopleura là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Neochmia

text:
Neochmia là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài
 Neochmia temporalis
 Neochmia phaeton
 Neochmia ruficauda
 Neochmia modesta

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di
Neochmia


title: Taeniopygia

text:
Taeniopygia là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài
Taeniopygia bichenovii
Taeniopygia guttata

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Poephila

text:
Poephila là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài
 Poephila personata
 Poephila acuticauda
 Poephila cincta

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Erythrura

text:
Erythrura là một chi chim trong họ Estrildidae.

Các loài
Có 10-13 loài trong chi này. Erythrura gouldiae thường được gộp vào đây.

 Erythrura coloria: Di tai đỏ
 Erythrura cyaneovirens: Di đầu đỏ
 Erythrura hyperythra: Di ngực hung
 Erythrura kleinschmidti: Di mỏ hồng
 Erythrura papuana: Di Papua
 Erythrura pealii: Di Fiji
 Erythrura prasina: Di xanh
 Erythrura psittacea: Di họng đỏ
 Erythrura regia: Di hoàng gia
 Erythrura trichroa: Di mặt lam
 Erythrura tricolor: Di ba màu
 Erythrura viridifacies: Di mặt xanh

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di
Erythrura


title: Euodice

text:
Euodice là một chi chim trong họ Estrildidae. Một số tác giả xếp chi này là một phân chi của chi Lonchura. Các loài trong chi này sinh sống ở những khu vực khô cằn của châu Phi và Ấn Độ. Các loài ở châu Phi và Ấnn Độ trước đây được xem là cùng một loài do thực tế chúng có thể giai phối. Chúng có phát sinh loài riêng biệt và tạo thành một nhánh cơ sở so với các họ hàng của chúng trong họ Chim di.

Các loài
 Euodice cantans - phân bố ở châu Phi
 Euodice malabarica - phân bố ở Ấn Độ

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Họ Chim di


title: Vidua

text:
Vidua là một chi chim trong họ Viduidae. Đây là các loài chim bản địa của châu Phi.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Vidua chalybeata
 Vidua purpurascens
 Vidua raricola
 Vidua larvaticola
 Vidua funerea
 Vidua codringtoni
 Vidua wilsoni
 Vidua nigeriae
 Vidua maryae
 Vidua camerunensis
 Vidua macroura
 Vidua hypocherina
 Vidua fischeri
 Vidua regia
 Vidua paradisaea
 Vidua orientalis
 Vidua interjecta
 Vidua togoensis
 Vidua obtusa

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi chim
Viduidae


title: Trọng tôn Cốc

text:
Trọng tôn Cốc (chữ Hán: 仲孙穀; ?-614), tức Mạnh Văn bá (孟文伯), là vị tông chủ thứ hai của Mạnh tôn thị, một trong Tam Hoàn của nước Lỗ thời Xuân Thu trong Lịch sử Trung Quốc.

Trọng tôn Cốc là con của Trọng tôn Ngao, vị tông chủ đầu tiên của Tam Hoàn với bà Đái Kỉ. Cụ tổ 3 đời của ông là Lỗ Hoàn công, vị vua thứ 12 của nước Lỗ.

Sự nghiệp
Năm 619 TCN, Chu Tương vương qua đời, Trọng tôn Ngao đến điếu tang, sau trốn sang nước Cử gặp Cử nữ. Người nước Lỗ lập Trọng tôn Cốc thế tập.

Trọng tôn Ngao ở nước Cử nhớ cố quốc bèn nhờ Trọng tôn Cốc xin cho mình về nước. Chú ông là Tương Trọng bèn bắt Trọng tôn Ngao không được tham gia chính sự nữa mới cho về. Lỗ Văn công chấp nhận, ra lệnh cho Trọng tôn Ngao về nước nhưng không tham dự chính sự, lại ban tước vị, quan thự, xa hoà phục sức, trạch để… giao cho Trọng tôn Cốc, cho tham gia chính sự. Sau Trọng tôn Ngao lại trốn sang nước Cử.

Năm 614 TCN, Trọng tôn Cốc qua đời, do con ông là Trọng tôn Miệt còn nhỏ nên Lỗ Văn công giao quyền thế tập họ Mạnh cho em ông là Trọng tôn Nạn.

Xem thêm
Trọng tôn Ngao
Trọng tôn Nạn
Trọng tôn Miệt
Tương Trọng
Tam Hoàn

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Lỗ Chu công thế gia
Tả Khâu Minh, Xuân Thu Tả thị truyện

Ghi chú

Nhân vật chính trị Xuân Thu
Năm sinh thiếu
Thủ lĩnh Tam Hoàn
Mất năm 614 TCN
Nước Lỗ


title: Bá Ích

text:
Bá Ích (chữ Hán: 伯益) là 1 nhân vật huyền sử Trung Quốc; ông sống vào thời Ngu Thuấn và Hạ Vũ, ông tên thật là Đại Phí (大费).

Theo Sử Ký Tư Mã Thiên - Tần bản kỷ thì cha ông là Đại Nghiệp tức Cao Dao làm pháp quan trong thời đại thiện nhượng rất có uy tín lúc bấy giờ, mẹ ông là Nữ Hoa- con gái bộ lạc Thiếu Điển. Lớn lên Bá Ích có tài cao được vua nước Hữu Ngu là Diêu Trọng Hoa trọng dụng làm quan ở đó lập nhiều công lớn, sau khi Diêu Trọng Hoa lên ngôi thiên tử " tức Đế Thuấn" thì ban cho ông Diêu Khương Nữ và thưởng cho ông ấp Doanh - từ đó Bá Ích mang họ Doanh.

Bấy giờ Hoàng Hà lũ lụt triền miên nhân dân phải sơ tán không có chỗ ở ổn định, Đế Thuấn cử Bá Ích theo Hạ Vũ làm công tác trị thủy. Sau khi vua Vũ lên làm thiên tử có ý định nhường ngôi cho cha của Bá Ích là Cao Dao nhưng không may Cao Dao qua đời trước Vũ, Vũ bèn quyết định truyền lại ngôi vị cho Bá Ích. Tương truyền lúc Vũ mất, Bá Ích đứng ra chủ trì quốc tang cho nhà vua và chấp chính trong 3 năm, sau khi mãn tang Bá Ích trao lại ngai vàng cho Hạ Khải là con vua Vũ. Hạ Khải cảm động trước hành động này nên phong cho con trai Bá Ích là Đại Liêm tức Nhược Mộc làm vua nước Từ, nước Từ truyền đến đời Mạnh Sác tức Từ Câu vương ở vào thời kỳ vua Thái Mậu nhà Thương. Em Mạnh Sác là Trung Diễn giữ chức quan trong triều đình rất có danh vọng, hậu duệ Trung Diễn là Phi Liêm phục vụ Trụ Vương bị Chu Vũ Vương giết chết. Phi Liêm có hai con trai: một là Ác Lai chính là tổ tiên nước Tần thời Xuân Thu Chiến Quốc - đời sau là Doanh Chính đã thống nhất thiên hạ, hai là Quý Thắng là tổ tiên nước Triệu thời Chiến Quốc.

Một thuyết khác nói rằng khi Hạ Vũ chọn Bá Ích thì con Vũ là Hạ Khải không phục ông nên ngấm ngầm xây dựng lực lượng củng cố niềm tin dân chúng, sau khi vua Vũ mất Hạ Khải đã cất binh tấn công và giết chết Bá Ích mà đoạt lấy ngôi thiên tử tái lập lại chế độ thế tập đã bị vua Nghiêu hủy bỏ trước đó.

Xem thêm
 Cao Dao
 Nhược Mộc

Tham khảo

 Sử Ký Tư Mã Thiên - Tần bản kỷ và Triệu thế gia
 sách Tư Trị Thông Giám phần ngoại kỷ
 sách Vương Triều và Hoàng Đế Trung Quốc - kỷ nhà Hạ - phần viết về Hạ Vũ và Hạ Khải
 sách Thượng Hạ Ngũ Thiên Niên phần Đại Vũ trị thủy

Người thời Tam Hoàng Ngũ Đế
Người nhà Hạ
Thần tiên Đạo giáo
Thần thoại Trung Hoa


title: Thiện nhượng

text:
Thiện nhượng (chữ Hán: 禪讓) có nghĩa là nhường lại ngôi vị, được ghép bởi các cụm từ Thiện vị và Nhượng vị, là một phương thức thay đổi quyền thống trị của những triều đại trong lịch sử Trung Quốc.

Nguồn gốc

Thời tiền sử, khi sản xuất còn lạc hậu, xã hội nguyên thủy phổ biến ở các bộ lạc bởi khả năng có thể tập hợp nhân lực trong sản xuất cũng như chống lại các tai họa đến từ thiên nhiên, muông thú và thậm chí cả con người (cụ thể là các liên minh bộ lạc khác). Xuất phát bởi nhu cầu thực tế đó, dần dần hình thành thể thức bầu cử để lựa chọn một cá nhân có năng lực giữ vai trò thủ lĩnh với mục đích lãnh đạo các thành viên bộ lạc cùng chung sức sản xuất, tự vệ cũng như phân phối công sản theo bình quân sinh hoạt. Theo thể thức này, định kỳ các thành viên bộ lạc sẽ họp bàn rồi bầu chọn một cá nhân làm thủ lĩnh liên minh, đa số sẽ quyết định ai có khả năng nhất, sau đó người thủ lĩnh sẽ tự động nhường lại vị trí của mình cho kẻ khác khi họ không còn đủ sức để gánh vác trọng trách nữa.

Sang thời Tam Hoàng Ngũ Đế, trong các liên minh bộ lạc đã phôi thai hiện tượng truyền ngôi vị thủ lĩnh cho con đẻ hoặc các cháu trong dòng họ, bất kể nội hay ngoại, không phân biệt nam nữ, miễn là có tài sẽ được trọng dụng. Nhiều thư tịch cổ đã ghi nhận việc chế độ Quân chủ thế tập ở Trung Quốc xuất hiện từ thuở khai sơ, đó là liên minh bộ lạc như: Phục Hy thập lục thị, Viêm Đế Khôi Ngỗi thị, Viêm Đế Thần Nông thị, Hoàng Đế Hiên Viên thị... Cũng từ đó mà mỗi lần thay đổi triều đại lại xảy ra xung đột đổ máu, vì những quần thần không phục thủ lĩnh mới của thị tộc khác, nổi trội hơn cả là cuộc chiến giữa Hoàng Đế và Xi Vưu. Bởi Nghiêu Thuấn phá vỡ thông lệ này nên dân tộc Trung Hoa tự hào về thời đại hoàng kim của họ với điều đáng quý là việc nhường ngôi cho người hiền.

Cụm từ Nghiêu Thuấn thiện nhượng là thuật ngữ ca ngợi hành động truyền ngôi cho người hiền của hai vị quân chủ Đường Nghiêu và Ngu Thuấn khi họ đang tại vị, đức hạnh của họ được lý tưởng thành điển hình tốt đẹp nhất, làm khuôn mẫu cho một xã hội thịnh trị trong văn hóa Trung Quốc. Nghiêu khi tuổi cao sức yếu đã không truyền ngôi cho con trai là Đan Chu mà tìm đến Thuấn, một nhân vật tài giỏi và hiếu thảo để thay thế mình. Trước hết, Nghiêu thử thách Thuấn bằng việc gả hai con gái là Nga Hoàng và Nữ Anh cho rồi phong làm thủ lĩnh tộc Hữu Ngu. Vượt qua nhiều phen hoạn nạn phát sinh từ nội bộ gia đình, đặc biệt là những âm mưu sát hại tàn nhẫn của cha và em khác mẹ để chiếm đoạt tài sản, nhưng phong thái hiếu kính của Thuấn vẫn không thay đổi. Nghiêu tiếp tục giao cho Thuấn nhiều chức quan trong mọi lĩnh vực: Tư đồ, tổng quản nội chính, ngoại giao, nông nghiệp, luật pháp, giáo dục... Ở bất kỳ cương vị nào, Thuấn đều hoàn thành tốt nhiệm vụ, lúc đó Nghiêu mới quyết định nhường ngôi. Đến lượt mình, Đế Thuấn cũng bỏ qua con trai là Thương Quân mà cân nhắc rồi nhường ngôi cho người lập công trị thủy là Hạ Vũ. Khác với Nghiêu, Thuấn không cần thử thách bởi ông đã chiêm nghiệm năng lực của Vũ qua việc làm của người này. Thời đó, Đại hồng thủy gây ra tai họa lũ lụt khủng khiếp, dân chúng không có chỗ ở yên ổn phải dịch chuyển nay đây mai đó rất khổ sở, cha Vũ là Cổn từng trị thủy thất bại bị Nghiêu tử hình, nhưng Vũ vẫn nhịn nhục tiếp tục công việc của cha mà không hề oán thán.

Khi công việc hoàn tất, Thuấn lập tức thoái vị. Khi Vũ còn tại vị, từng chỉ định người nối ngôi mình là Cao Dao, nhưng Cao Dao lại mất trước Vũ. Trước khi Vũ băng hà đã bàn giao quyền hành cho con Cao Dao là Bá Ích, Ích đứng ra chấp chính lo liệu quốc tang cho Vũ đúng ba năm rồi nhường lại ngai vàng cho con Vũ là Khải. Có thuyết khác lại nói, Ích định giành ngôi với Khải và bị Khải giết chết, Khải tức vị lập ra nhà Hạ, chế độ thế tập nhờ đó được tái lập. Trong quá trình chuyển giao quyền lực chính trị, Hạ Vũ bề ngoài truyền ngôi cho Ích như quy định "chọn người hiền tài" nhiều đời trước, nhưng thực tế lại giúp con mình là Khải tăng cường lực lượng, đợi thời cơ để đánh bại Ích.

Vua Vũ đăng cơ luận công ban thưởng thực hiện phong tước kiến địa, hình thành nên một vạn chư hầu, các nước này thôn tính lẫn nhau, đến đời Thương còn hơn ba ngàn nước, qua Tây Chu còn trên tám trăm nước. Sang thời Xuân Thu, các nước chư hầu nổi dậy lấn lướt chính quyền trung ương gây gổ sát phạt liên miên, tranh hùng tranh bá, xưng vương xưng đế tiếm hiệu Chu thiên tử khiến xã hội càng rối ren loạn lạc, chẳng ai thiết gì đến nhân nghĩa nữa, do đó xuất hiện nhiều quan điểm lỗi lạc tìm cách sửa đổi mong cứu vớt thiên hạ, trong đó có Nho giáo của Khổng Tử. Huyền thoại 堯天舜日 Nghiêu thiên Thuấn nhật ("ngày Nghiêu tháng Thuấn") được xây dựng dựa trên cơ sở những truyền thuyết dân gian để tôn vinh những bậc thánh chúa đời xưa lấy đạo chí công để trị quốc, chứ không lấy thiên hạ làm của riêng mình, ông cố ý xây dựng hình tượng "Thái bình thánh đại" làm khuôn mẫu Nho giáo gọi là 祖述堯舜,憲章文武 tổ thuật Nghiêu Thuấn, hiến chương Văn Võ ("noi gương vua Nghiêu vua Thuấn, bắt chước vua Văn vua Võ", vua Văn vua Võ là 2 vị vua đã gây dựng nên cơ nghiệp nhà Chu).

Từ Nghiêu Thuấn đến thời Xuân Thu cách xa như vậy nên việc tô điểm cho Nghiêu Thuấn thế nào mà chẳng được, Khổng Tử tạo ra huyền thoại này để chống đỡ tư tưởng chính trị của mình. Theo tư tưởng Triết học đời xưa thì "Kinh thư" là thư tịch cổ nhất nhắc đến chế độ thiện nhượng, nhưng theo các học giả ngày nay phân tích thì sách này do các Nho gia đời Hán ngụy tạo, tài liệu đầu tiên đề cập về Nghiêu Thuấn là "Luận ngữ". Trong đó thiên 20 "Nghiêu viết" ghi rõ những lời của Nghiêu khuyên Thuấn giữ đạo trung chính lúc sắp nhường ngôi, và Thuấn cũng khuyên Vũ như vậy trước khi thoái vị. Theo lẽ thường thì khi Nghiêu nhường ngôi cho Thuấn, thiên hạ sẽ là của Thuấn. Nhưng theo tông chỉ của Nho giáo thì thiên hạ là của trời, Nghiêu chỉ nhường quyền cai trị thiên hạ cho Thuấn. Nếu trời đã không cho Thuấn thì Nghiêu có nhường cũng không được, vì thiên hạ thuận theo Thuấn nên Thuấn mới được thiên hạ. Trên thực tế, Cổ Tẩu và Tượng không hề làm hại Thuấn, mà do Đào Ứng đặt giả thuyết hỏi Mạnh Tử rằng bậc thánh quân nếu gặp phải việc lưỡng nan như vậy thì sẽ xử trí kiểu gì để toàn vẹn. Đến đời Nhà Nguyên, Quách Cư Nghiệp viết sách "Nhị thập tứ hiếu" đã dựa vào cơ sở trên xếp vua Thuấn thành tấm gương hiếu thảo đầu tiên để răn dạy lớp hậu sinh, đây là trường hợp vô tiền khoáng hậu hi hữu trong lịch sử.

Cũng theo truyền thuyết trên, trước khi gặp Thuấn, Nghiêu đã hội kiến quần thần để bàn bạc việc nhường ngôi nhưng chưa thấy ai toại tâm xứng ý. Tiếp theo, Nghiêu từng đến gặp các cao nhân Hứa Do và Tử Châu Chi Phụ để đặt vấn đề nhường ngôi nhưng hai người đó đều thoái thác. Sau này, Ngu Thuấn tìm lại Tử Châu Chi Phụ nhưng ông này vẫn kiên quyết không đồng ý, nhà vua bèn lựa chọn một ẩn sĩ khác là Thiện Quyển để bày tỏ ý định nhưng cũng bị khước từ. Điều đó cho thấy, ngay cả giai đoạn cực trị Nghiêu Thuấn mà vẫn có những người thích cuộc sống ẩn dật không màng thế sự, đâu cứ gì phải thời đại nhiễu nhương lộn xộn. Thực ra, trước Nghiêu Thuấn, Sơn hải kinh cũng từng nhắc tới việc nhường ngôi của Đế Du Võng cho Hiên Viên Hoàng Đế rồi ẩn cư hành y nhưng không phải tự nguyện mà do hoàn cảnh bắt buộc tạo ra, bởi lẽ đó nên Khổng Tử không đề cao vị vua này.

Sau khi định hình học thuyết, Khổng Tử chu du liệt quốc truyền bá tư tưởng của mình, nhưng chư hầu không nghe. Ngài hiểu rằng muốn thay đổi thế cuộc phải có quyền lực, lời nói dẫu hay cũng vô dụng, nên quyết định quay về nước Lỗ, đem kiến thức ghi chép lại, hy vọng hậu thế sẽ có người hiểu và thực hiện đường lối đó. Tư tưởng chính trị của Khổng Tử được các thế hệ học trò như: Tăng Tử, Tử Tư Tử, Mạnh Tử... các đời nối tiếp nhau truyền bá suốt thời Chiến Quốc nhưng hiệu quả đạt được không cao, bởi cường độ chiến tranh trong giai đoạn này còn khốc liệt hơn cả thời Xuân Thu.

Ngoại thiện và Nội thiện

Nhìn lại lịch sử, ta có thể thấy ngay năm hình thức để một bậc đế vương đăng cơ tức vị trong cung cấm, đó là: Thiện vị, Hoàn vị, Kế vị, Tôn vị và Đoạt vị. Thiện vị được phân thành Nội thiện và Ngoại thiện, quân chủ đương nhiệm sẽ chủ động nhường ngôi cho kẻ khác khi họ còn đang tại vị, với hình thức cao nhất là tự nguyện chuyển giao quyền lực cho người hiền. Chế độ này có đặc điểm trái ngược hẳn với việc hành thích đương kim hoàng thượng hoặc công khai tổ chức đảo chính để giành lấy giang sơn gọi là Đoạt vị, khác với Kế vị ở chỗ người tiếp nhiệm sẽ tự động thế chỗ người tiền nhiệm đã qua đời, khác với Tôn vị là trường hợp quân chủ băng hà chưa kịp chọn người thay ngôi nên quần thần hoặc vương tôn quý tộc phải thương nghị đề cử vua mới, khác với Hoàn vị ở đặc điểm ngôi vua vốn của vị vua trước sau khi đã thực hiện một trong mấy hình thức trên nhưng bởi một lý do nào đó ngôi vị được trả lại cho chủ cũ.

Trong chế độ Thế tập, có một điều luật bất di bất dịch là vua cũ băng hà thì mới được lập vua khác, do đó có nhiều trường hợp nhà vua bị trục xuất khỏi triều đình nhưng họ vẫn giữ ngôi trên danh nghĩa tuy công việc chính sự đều do quyền thần khống chế. Điển hình như: Hạ Thái Khang, Chu Lệ Vương, Sái Ai Hầu, Lỗ Chiêu Công... Thời Xuân Thu, Tống Tương Công bị Sở Thành Vương giam hãm, người nước Tống lập mưu tạm thời đưa công tử Mục Di lên ngôi để giữ nước, khi nước Sở phóng thích Tương Công thì Mục Di lập tức thoái vị. Lại có trường hợp Trịnh Thành Công bị bắt giữ ở nước Tấn khiến người nước Trịnh phải giả vờ lập thế tử Khôn Ngoan làm quân chủ mới, vua Tấn thấy vậy bèn thả vua Trịnh ra, khi Thành Công về nước thì Khôn Ngoan lại hoàn vị cho cha. Thời Chiến Quốc, Sở Hoài Vương cũng gặp phải hoàn cảnh tương tự ở bên Tần quốc, nhưng dù dân nước Sở đã lập Sở Khoảnh Tương Vương nhưng vua Tần nhất định không chịu thả, điều đó khiến Hoài Vương phải ôm hận mà chết nơi đất khách quê người. Bởi bó buộc vì nguyên tắc đó mà dẫn đến nhiều tấn thảm kịch như con giết cha, chú giết cháu, anh em giết nhau để đoạt lấy quyền lực. Ở chế độ Thiện nhượng thì vấn đề này hoàn toàn ngược lại, có điều việc tự nguyện nhường ngôi hầu như không tồn tại trên thực tế mà chỉ mang tính tượng trưng.

Ngoại thiện nghĩa là nhường ngôi cho người ngoài dòng tộc, nhưng đây hoàn toàn chỉ là chiêu bài được các quyền thần khác họ sử dụng để hợp lý việc kế thừa ngôi vị trên danh nghĩa theo truyền thống Nho giáo, những trường hợp ngoại thiện thất bại sử sách đều chép là Soán vị. Ví như: Vương Mãng soán Hán, Hoàn Huyền soán Tấn, Hầu Cảnh soán Lương... Vị quân chủ thoái nhiệm thường bị:
Phế truất: phế trừ ngôi vị, truất xuống tước hiệu nhỏ hơn hoặc làm thường dân.
Quản thúc: khống chế giám sát từng cử chỉ hành động, đề phòng nổi dậy phục bích.
Lưu đày: phong cho tước hiệu tử tế nhưng ở những nơi xa miền quan ngoại để giảm sức ảnh hưởng trong triều đình, hoặc để làm tù nhân lao động khổ sai vùng hoang mạc, rừng núi, hải đảo.
Bức tử: quân chủ tiếp nhiệm e ngại lòng dân và quần thần còn quyến luyến cựu vương nên buộc phải quyên sinh, có thể áp dụng biện pháp đầu độc bằng đồ ăn thức uống.

Nội thiện nghĩa là nhường ngôi cho con ruột, cháu nội (trường hợp con trai chết sớm), cháu gọi bằng chú bác ruột (trường hợp toàn con gái), anh em ruột (trường hợp không có con), chú bác ruột (trường hợp không có anh em ruột và con cháu ruột) hoặc cùng lắm là người trong họ (khi ruột thịt trực hệ không còn ai), vị quân chủ từ nhiệm thường được tôn làm Thái thượng hoàng (ở phiên thuộc hay chư hầu chức vụ này gọi là Thái thượng vương). Khi Thái thượng hoàng vẫn còn mà vị quân chủ đương nhiệm tiếp tục nhường ngôi cho người khác, thì Thái thượng hoàng được tôn là Vô thượng hoàng (ở phiên thuộc hay chư hầu không tồn tại danh vị Vô thượng vương mà chỉ phân biệt bằng cách gọi Thái thượng vương và Thượng vương điện hạ), sử sách chép là Tốn vị. Theo thống kê từ những số liệu trong các thư tịch cổ thì có đến già nửa các trường hợp nội thiện có kết cục không khác gì ngoại thiện, vị quân chủ thoái nhiệm thường có bốn nguyên nhân:
Thất thế: bị các vương tôn quý tộc trong họ khống chế hay quyền thần áp đặt.
Bệnh tật: ốm đau lâu ngày không thuyên giảm, sức khỏe kém nên việc cáng đáng quốc gia đại sự đành gác lại.
Xuất gia: ngán ngẩm trước sự trái ngang nghiệt ngã của "nhân tình thế thái" nên mượn chốn thiền am thanh tịnh tu hành nhằm rũ sạch bụi hồng.
An dưỡng: do tuổi cao sức yếu, hoặc chán ngán chuyện lâm triều phê chuẩn tấu chương nên lui về hậu cung nghỉ ngơi hưởng lạc.

Một số quan điểm khác

Sơn Hải Kinh, Hải Nội Nam Kinh có đoạn: 蒼梧之山，帝舜葬于陽，帝丹朱葬于陰 (Thương Ngô chi sơn, đế Nghiêu táng ư dương, đế Đan Chu táng ư âm). Nghĩa là: Núi Thương Ngô, đế Thuấn được táng ở mặt nam của núi, đế Đan Chu được táng ở mặt bắc của núi. Ở đây Đan Chu được gọi là "Đế", như vậy Đan Chu cũng từng làm vua, do đó không có chuyện vua Nghiêu nhường ngôi cho vua Thuấn. Tuy nhiên, theo cuốn Thần thoại Trung Hoa thì việc Đan Chu xưng đế là do bất phục Thuấn nên đã liên thủ với rợ Miêu tạo phản ở Đan Thủy trong ba năm, chính Nghiêu là người trực tiếp cầm quân đi đánh dẹp.
Mạnh Tử, Vạn Chương Thượng có đoạn: 尧死之后，舜避尧之子丹朱于南河之南，天下的诸侯，都跑来朝见舜，打官司的也来找舜，歌谣也是歌颂舜。于是舜就接受了大家的好意，登了帝位 (Nghiêu tử chi hậu, Thuấn tị Nghiêu chi tử Đan Chu vu Nam Hà chi nam, thiên hạ đích chư hầu đô bào lai triều kiến Thuấn, đả quan tư đích dã lai trảo Thuấn, ca dao dã thị ca tụng Thuấn. Vu thị Thuấn tựu tiếp thụ liễu đại gia đích hảo ý, đăng liễu đế vị). Nghĩa là: Sau khi Nghiêu mất, Thuấn tránh con Nghiêu là Đan Chu mà dời sang phía nam Nam Hà, chư hầu trong thiên hạ đều đến triều kiến Thuấn, phái quan tư đi tìm Thuấn, ca ngợi công đức của Thuấn. Do đó, Thuấn tiếp nhận ý tốt của mọi người, đăng cơ đế vị. Ở đây nói đến thuyết "ủng đới" tức là Thuấn được quần thần ủng hộ tôn lập, không phải Nghiêu nhường ngôi cho Thuấn.
Tuân Tử, Chính Luận Biên có đoạn: 夫曰堯舜擅讓，是虛言也，是淺者之傳，陋者之說也 (Phù viết Nghiêu Thuấn thiện nhượng, thị hư ngôn dã, thị thiển giả chi truyền, lậu giả chi thuyết dã). Nghĩa là: Cái gọi là Nghiêu Thuấn thiện nhượng vương vị cho người khác là không phù hợp với sự thực, là chuyện do những kẻ tri thức hạn hẹp loan truyền, là thuyết của những kẻ tri thức nông cạn.
Hàn Phi Tử, Thuyết Nghi có đoạn: 舜偪堯，禹偪舜，湯放桀，武王伐紂。此四王者，人臣弒其君者也，而天下譽之 (Thuấn bức Nghiêu, Vũ bức Thuấn, Thang phóng Kiệt, Vũ vương phạt Trụ. Thử tứ vương giả, nhân thần thí kỳ quân giả dã). Nghĩa là: Thuấn khuynh loát Nghiêu, Vũ bức bách Thuấn, Thành Thang lưu đày Hạ Kiệt, Vũ vương thảo phạt Trụ Vương. Bốn vị vua này đều là thần tử lại giết quân chủ của mình, mà thiên hạ vẫn khen họ.
Sử Ký, Ngũ Đế Bản Kỷ có đoạn: 舜取得了行政管理权之后，大刀阔斧地进行了一系列的人事改组...历史上称之为"举十六相"..."去四凶" (Thuấn thủ đắc liễu hành chính quản lý quyền chi hậu, đại đao khoát phủ địa tiến hành liễu nhất hệ liệt đích nhân sự cải tổ...lịch sử thượng xưng chi vi "cử thập lục tướng"..."khứ tứ hung"). Nghĩa là: Sau khi Thuấn có được quyền quản lí hành chính, để củng cố sự thống trị của mình, lập tức phù trợ những người thân tín, trừ khử những ai khác ý với mình...trong lịch sử gọi là "cử thập lục tướng"..."khứ tứ hung". Gọi là "cử thập lục tướng" chính là ông Thuấn đồng thời dùng "bát khải" gồm: Thương Thư, Đồi Ngai, Đào Dẫn, Đại Lâm, Mang Hàng, Đình Kiên, Trọng Dung, Thúc Đạt và "bát nguyên" gồm: Bá Phấn, Trọng Kham, Thúc Hiến, Quý Trọng, Bá Hổ, Trọng Hùng, Thúc Báo, Quý Li bị Đế Nghiêu trường kì bài trừ ra khỏi trung tâm quyền lực. Gọi là "khứ tứ hung" chính là bài trừ đồng thời bốn nhân vật: Hồn Thuần, Cùng Kì, Phù Ngột và Thao Thiết được Đế Nghiêu lúc tại vị sủng tín. Như vậy làm cho Đế Nghiêu mất thực quyền, sau đó Thuấn lại giam lỏng Đế Nghiêu, không cho gặp mặt con và thân hữu, tiếp đó bức nhường ngôi vị, cuối cùng còn đày con của Đế Nghiêu đến Đan Thủy.
Năm 281, tại huyện Cấp (nay thuộc thành phố cấp huyện Vệ Huy tỉnh Hà Nam) người ta khai quật được cuốn Trúc thư kỉ niên trong mộ của Ngụy Tương Ai vương (chết năm 296 TCN). Qua chỉnh lý nghiên cứu, các học giả thời cổ cho rằng đây là bộ biên niên sử của nước Ngụy thời Chiến Quốc. Nhưng tiếc thay văn bản gốc của sách này đã bị thất lạc, tất cả những phiên bản hiện hành đều do các sử gia hậu thế chép lại, vì lẽ đó khó có thể xác định được bản chất hư thực của nó. Trong phần Ngũ Đế được dẫn từ nhiều nguồn thư tịch, có đoạn: 尧德衰，为舜所囚。舜囚尧，复偃塞丹朱，使父子不得相见也 (Nghiêu đức suy, Thuấn tù Nghiêu, phục yển tắc Đan Chu, sử phụ tử bất đắc tương kiến dã). Nghĩa là: Đạo đức Nghiêu suy đồi, Thuấn giam Nghiêu và không cho Đan Chu gặp cha.
Quát Địa Chí, quyển 1 có đoạn: 《竹書》云：舜囚堯，复偃塞丹朱，使不與父相見也 (Trúc thư vân: Thuấn tù Nghiêu, phục yển tắc Đan Chu, sử bất dữ phụ tương kiến dã). Có nghĩa là: Trúc thư viết: "Thuấn giam Nghiêu, lại cản trở Đan Chu, khiến cho Đan Chu không thể gặp được cha".
Sử Ký Chính Nghĩa, Bổ Tam Hoàng Bản Kỷ có đoạn: 故尧城在濮州鄄城县东北十五里。…昔尧德衰，为舜所囚也。又有偃朱城，在县西北十五里。 (cố Nghiêu thành tại Bộc châu Quyên Thành huyện đông bắc thập ngũ lý...Tích Nghiêu đức suy vi Thuấn sở tù dã, hựu hữu Yển Chu thành, tại huyện Tây Bắc thập ngũ lý). Có nghĩa là: Nghiêu thành xưa ở huyện Quyên Thành, Bộc Châu, phía Đông Bắc 15 dặm...Khi Nghiêu suy yếu, bị Thuấn giam giữ...lại có Yển Chu thành, cách huyện đó về phía Tây Bắc cũng 15 dặm.
Sử Thông, Nghi Cổ Biên có đoạn: 案《汲冢瑣語》云：「舜放堯於平陽。」而書云某地有城，以「囚堯」為號。識者憑斯異說，頗以禪受為疑 (Án "Cấp trủng toả ngữ" vân: "Thuấn phóng Nghiêu ư Bình Dương". Nhi thư vân mỗ địa hữu thành, dĩ Tù Nghiêu vi hiệu. Thức giả bằng tư dị thuyết, phả dĩ thiện thụ vi nghi). Có nghĩa là: Xét "Cấp trủng toả ngữ" thấy có nói: "Thuấn giam Nghiêu ở Bình Dương". Trúc thư lại nói ở nơi đó có một toà thành gọi là thành Tù Nghiêu. Người có kiến thức dựa theo thuyết này vô cùng hoài nghi chuyện thiện vị.
Quảng Hoằng Minh Tập, quyển 11 dẫn Cấp Trủng Trúc Thư (tên gọi khác của Trúc Thư Kỉ Niên) có đoạn: 舜囚堯於平陽，取之帝位" (Thuấn tù Nghiêu ư Bình Dương, thủ chi đế vị). Nghĩa là: Thuấn giam Nghiêu ở Bình Dương, chiếm lấy đế vị.
Cấp Trủng Tỏa Ngữ chú thích Quảng Hoằng Minh Tập dẫn câu: 舜放堯于陽 (Thuấn phóng Nghiêu vu Dương), cũng hàm ý như trên.
Cổ Sử Biện, quyển 7 có đoạn: 禪讓之說乃是戰國學者受了時勢的刺激，在想象中構成的烏托邦 (Thiện nhượng chi thuyết nãi thị Chiến Quốc học giả thụ liễu thời thế đích thích kích, tại tưởng tượng trung cấu thành đích ô thác bang). Nghĩa là: Thuyết Thiện nhượng do các học giả thời Chiến Quốc bế tắc trước thời cuộc xây dựng hình tượng một xã hội lý tưởng dựa trên truyền thuyết. Tác giả cuốn sách Cố Hiệt Cương còn nói thêm: 這是墨家為了宣傳主義而造出來的 (Giá thị Mặc gia vi liễu tuyên truyền chủ nghĩa nhi tạo xuất lai đích). Nghĩa là: Thuyết Thiện nhượng ra đời vào thời mà thuyết Mặc gia được tuyên truyền rộng rãi. Năm 1936, ông phát biểu: 禅让传说起于墨家考 (Thiện nhượng thuyết khởi vu Mặc gia khảo). Nghĩa là: Thuyết Thiện nhượng là do phái Mặc gia dựng lên.
Năm 1993, trong khi khai quật một ngôi mộ cổ ở làng Quách Điếm thuộc Kỷ Sơn, Sa Dương, Hồ Bắc cách đất Dĩnh, kinh đô cuối cùng của nước Sở (676 TCN - 278 TCN) khoảng 9 km người ta đã phát hiện ra một khối lượng thẻ tre lớn trên đó có ghi chép các văn bản cổ, được cho là có niên đại khoảng năm 300 TCN. Số thẻ tre này được gọi là Thẻ tre Quách Điếm, có nhiều ghi chép về Đạo giáo và Nho giáo vốn trước đó chưa từng được biết tới, đem lại nhiều thông tin mới về lịch sử triết học Trung Quốc cổ đại. Năm 1998, sách "Quách Điếm Sở giản thích văn chú thích" được ấn hành, dịch lại toàn bộ số thẻ tre trên. Trong đó thiên "Đường Ngu chi đạo" bác bỏ sự tôn sùng với chế độ Thiện nhượng, có đoạn: 不禅而能化民者，自生民未之有也 (bất thiện nhi năng hóa dân giả, tự sanh dân vị chi hữu dã). Nhấn mạnh vấn đề: ngôi vị thủ lĩnh là dân bầu mà ra, chứ không phải do một cá nhân nhường lại.
Đế Vương Chi Tử, Nghiêu Thuấn Bi có đoạn: 堯被囚禁於平陽而死，舜被流放於蠻荒而死 (Nghiêu bị tù cấm ư Bình Dương nhi tử, Thuấn bị lưu phóng ư man hoang nhi tử). Nghĩa là: Nghiêu bị cầm tù ở Bình Dương rồi mất ở đó, Thuấn bị lưu đày ra man hoang (tức Thương Ngô - Cửu Nghi sơn) mà chết.
Trung Quốc Văn Hóa Sử 500 Nghi Án (tục), Đế vương Biên - nghi án thứ nhất chính là: 有没有过尧舜禅讓 (Hữu một hữu quá Nghiêu Thuấn thiện nhượng). Nghĩa là: Có hay không chuyện Nghiêu Thuấn nhường ngôi.
Công Chúa Thị Chẩm Dạng Sinh Hoạt Đích, mục Nga Hoàng - Nữ Anh có đoạn: 庶出女儿为帮舜夺首领位置囚禁亲父 (Thứ xuất nữ nhi vi bang Thuấn đoạt thủ lĩnh vị trí tù cấm thân phụ). Nghĩa là: Hai người con gái giúp Thuấn đoạt ngôi vị thủ lĩnh và cầm tù vua cha.
Trung Quốc Vị Giải Chi Mê Đại Toàn, Nghiêu Thuấn Thiện Nhượng Chi Mê có đoạn: 尧舜禅让，没有那么严肃和神圣，只不过人们不想担当这份辛苦的职务罢了 (Nghiêu Thuấn thiện nhượng, một hữu na ma nghiêm túc hòa thần thánh, chỉ bất quá nhân môn bất tưởng đảm đương giá phận tân khổ đích chức vụ bãi liễu). Nghĩa là: Nghiêu Thuấn nhường ngôi không có gì là nghiêm túc và thần thánh, chẳng qua chỉ là mọi người không muốn gánh lấy nhiệm vụ cực khổ mà thôi.
99% Đích Trung Quốc Nhân Bất Tri Đạo Đích Lịch sử Chân Tướng, chương 2 có đoạn: 尧舜禅讓并非出于慷慨 (Nghiêu Thuấn thiện nhượng tính phi xuất vu khảng khái). Nghĩa là: Nghiêu Thuấn nhường ngôi không phải do sự hào hiệp.
Phượng Hoàng Quốc Học, số ra ngày 19/11/2015 tác giả Trương Tùng Huy có bài: 禅让制"纯属虚构,禹夺帝位舜晚景凄凉 (Thiện nhượng chế thuần thuộc hư cấu, Vũ đoạt đế vị Thuấn vãn cảnh thê lương). Nghĩa là: Chế độ thiện nhượng hoàn toàn là hư cấu, Vũ đoạt ngôi vua khiến Thuấn có kết cục thê thảm.
Mỗi Nhật Đầu Điều, Do Lịch sử Bách Gia Sự Ô Phát Biểu Can Văn Hóa số ra ngày 21/10/2015 có bài: 禪讓：真的不是你想的那麼美好，堯舜禹都是親戚 (Thiện nhượng: chân đích bất thị nễ tưởng đích na ma mĩ hảo, Nghiêu Thuấn Vũ đô thị thân thích). Nghĩa là: Thiện nhượng, thật sự không phải tốt đẹp như bạn tưởng, Nghiêu Thuấn Vũ đều là thân thích. Căn cứ vào Phả hệ Hoàng Đế vương triều ta có thể thấy: Hoàng Đế sinh Huyền Khí và Xương Ý, Nghiêu là chắt của Huyền Khí. Con trai (có thuyết nói cháu nội) Xương Ý là Chuyên Húc sinh ra Cùng Thiền và Cao Tổ Phụ của Hạ Vũ (có thuyết nói Cổn là con trai Chuyên Húc). Như vậy Nghiêu là anh em "chắt chú chắt bác" với Cùng Thiền và Cao Tổ Phụ của Vũ, trong khi Thuấn là hậu duệ đời thứ sáu của Cùng Thiền còn Cổ Tẩu với Hạ Vũ quan hệ họ hàng "chút chú chút bác". Việc truyền ngôi kiểu như vậy diễn ra phổ biến ở các triều đại sau này, trường hợp những vị quân chủ không có con hoặc toàn con gái.

Ảnh hưởng
Đầu thời Xuân Thu, Thục Vọng Đế nhường ngôi Thục Tùng Đế. Cuối thời Chiến Quốc, Yên vương Khoái nhường ngôi tướng quốc Tử Chi. Cả hai trường hợp này chung cuộc người thoái nhiệm đều táng mệnh thân vong, họ học tập Nghiêu Thuấn tự nguyện nhường ngôi nhưng cái kết của họ lại quá bi đát.

Tần Thủy Hoàng diệt sáu nước thống nhất thiên hạ, thực hiện đường lối Pháp gia, tiến hành đốt sách giết học trò khiến mọi học thuyết của Bách gia chư tử gần như bị triệt thoái hoàn toàn. Đến khi nhà Hán nổi lên, việc trung hưng Nho giáo bắt đầu phôi thai. Bấy giờ tư tưởng trung quân ái quốc của Khổng Tử được quảng bá rộng rãi, thấm nhuần trong đạo đức quần chúng, do kinh nghiệm thực tế từ hai trường hợp nhường ngôi thật sự thời Xuân Thu Chiến Quốc nên trong thâm cung hễ xảy ra cuộc thay đổi triều đại cho người khác họ đều được các quyền thần dàn xếp, ép thiên tử xuống chiếu nhường ngôi cho mình nhằm hợp thức hóa hoàng vị.

Chế độ Thiện nhượng tại Trung Quốc bản thổ

Là nơi khởi nguyên của Nho giáo, chế độ Thiện nhượng phát triển mạnh mẽ nhất bên Trung Quốc. Trừ những lần biến động chính trị ngoài dân gian như: chư hầu quật khởi, ngoại bang xâm lược, nông dân tạo phản, quân phiệt cát cứ, phiên trấn chuyên quyền, v.v. Những thế lực này sát phạt lẫn nhau kịch liệt, cuối cùng còn lại ai thì người đó trở thành "chân mệnh thiên tử", được phái Nho gia tôn vinh bởi đi đúng chính đạo nên mới được nước, sử sách dùng chữ "diệt" (滅) để hiển thị cho việc thay đổi triều đại như vậy. Ví dụ: Thương diệt Hạ, Chu diệt Thương, Tần diệt Chu, Tần diệt lục quốc, Sở diệt Tần, Hán diệt Tây Sở, Hán diệt Tân, v.v.

Tất cả các cuộc thay ngôi đổi chủ ngoài dòng tộc trong cung cấm ở quốc gia này (bao gồm cả Nam Chiếu và Đại Lý) đều được thực thi bởi chế độ Thiện nhượng, cụ thể là:
Hán→Tân
Hán→Ngụy→Tấn
Tấn→Sở
Tấn→Tống→Tề→Lương→Hán
Ngụy→Tề
Lương→Trần
Ngụy→Chu→Tùy→Đường→Chu→Đường→Lương
Tùy→Trịnh
Bạch→Mông
Ngô→Tề
Hán→Chu→Tống
Lý→Trung

Còn về nội thiện, các cuộc nhường ngôi cũng đều có nguyên do ẩn chứa sâu xa, không phải cuộc nội thiện nào cũng diễn ra suôn sẻ, có nhiều cuộc cũng đổ máu và sát phạt hoặc cách thức ép buộc cũng chẳng kém gì ngoại thiện.

Chế độ Thiện nhượng tại các nước đồng văn
Chế độ thiện nhượng có ảnh hưởng trực tiếp đến ba quốc gia đồng văn Hán ngữ là: Nhật Bản, Việt Nam và Triều Tiên. Trước khi văn hóa phương Tây du nhập, tất cả những học thuật và tư tưởng của ba quốc gia trên đều bị Nho giáo thống soái mà không có một trường phái khác đồng hành, hễ Nho giáo ở Trung Nguyên biến thiên ra sao thì ảnh hưởng của nó ở bên ngoài đều phải theo như thế:

Quần đảo Nhật Bản
Ở Nhật Bản do chỉ tồn tại một triều đại duy nhất từ thuở khai quốc đến nay nên không có ngoại thiện, tất cả các cuộc nhường ngôi đều diễn ra trong nội bộ vương thất, trừ vương quốc Lưu Cầu lúc đó chưa phải lãnh thổ Nhật Bản có một cuộc ngoại thiện giữa vương triều Thuấn Thiên và vương triều Anh Tổ.

Việt Nam
Tại Việt Nam, sự thay đổi triều đại đều rất êm thấm, không phải thiện vị thì cũng tôn vị, trừ ba triều đại có được giang sơn nhờ vũ lực là Nhà Đinh, Nhà Nguyễn Tây Sơn và Nhà Nguyễn. Dưới đây là các cuộc ngoại thiện:
Đinh→Lê
Lý→Trần→Hồ
Lê→Mạc
Còn nội thiện đã quy định thành một chế độ rõ rệt từ thời Nhà Trần, các triều đại sau cứ theo đó mà bắt chước. Tuy nhiên, các trường hợp nội thiện sau này đều không suôn sẻ, nếu không phải do giải pháp tình thế bởi chiến tranh loạn lạc thì cũng bị gượng gạo vì quyền thần ép buộc mà ra.

Bán đảo Triều Tiên
Trên bán đảo Triều Tiên có duy nhất một trường hợp ngoại thiện giữa nhà Cao Ly và nhà Triều Tiên, tất cả các trường hợp nhường ngôi còn lại đều là nội thiện.

Chế độ Thiện nhượng thời kỳ cận đại
Năm 1777, tại Nam Dương quần đảo, La Phương Bá xây dựng nên hình thức chính thể cộng hòa đầu tiên ở châu Á áp dụng dân chủ tổng tuyển cử kết hợp truyền thừa thiện nhượng. Theo đó, vị nguyên thủ đương nhiệm trước khi từ chức sẽ tiến cử một thuộc hạ kế vị mình để đa số công dân phê chuẩn, nguyên tắc này là: 國之大事皆眾議而行 Quốc chi đại sự giai chúng nghị nhi hành (khi có việc quan trọng của quốc gia thì mọi quyết định đều phải thông qua hội nghị đại chúng của các công dân).

Chế độ Thiện nhượng trong văn hóa hiện đại
Tháng 5 năm 2013, thông cáo nghị quyết của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc cho rằng cuộc chuyển giao quyền lực giữa các lãnh đạo tối cao của họ mang màu sắc Thiện nhượng hiện đại. Phương châm đó là: 一黨領導、全國選拔、長期培養、年齡限制、定期更替 Nhất đảng lãnh đạo, toàn quốc tuyển bạt, trường kỳ bồi dưỡng, niên linh hạn chế, định kỳ canh thế (Một đảng lãnh đạo, cả nước bầu chọn, bồi dưỡng lâu dài, nhiệm kỳ hạn chế, định kỳ thay đổi).
Tại nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, khi thế hệ lãnh đạo này mãn nhiệm hoặc bị bãi nhiệm vì một lý do khách quan nào đó thường giới thiệu những nhân vật khác có uy tín trong Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng để thay thế mình, và sau đó họ đều đắc cử. Tuy không nhắc tới thuật ngữ Thiện nhượng, nhưng cơ chế hoạt động chẳng khác gì cộng hoà Lan Phương và cách thức cũng tương tự đường lối chủ trương của đảng cộng sản Trung Quốc.

Thư mục

Sử sách Trung Hoa

 (Thanh) Hồng Di Huyên, Cấp chủng tỏa ngữ
Tác giả: (Đường) Lý Thái. Chú giải: Hạ Thứ Quân. Quát địa chí tập hiệu (Quát địa chí). ISBN 9787101045284 Trung Hoa thư cục, 2/1980
Tác giả: (Hán) Tư Mã Thiên, Sử ký. Dịch giả: tác dẫn (Đường) Tư Mã Trinh, chính nghĩa (Đường) Trương Thủ Tiết. ISBN 9787101003048 Trung Hoa thư cục, 11/1982
 Thiếu niên nhi đồng xuất bản xã, 1991
Khảo cổ học - Tập uỷ viên hội,  Trung Quốc đại bách khoa toàn thư. ISBN 9787500059493 Trung Quốc đại bách khoa toàn thư xuất bản xã, 1986
Tác giả: (Xuân Thu) Khổng Tử. Chú giải: Sái Thẩm. Thư kinh. (Kinh thư) ISBN 9787532505036 Thượng Hải cổ tịch xuất bản xã, đệ nhất bản 3/1987
Tác giả: (Tấn) Thường Cừ. Hiệu chú: Lưu Lâm. Hoa dương quốc chí hiệu chú (Hoa dương quốc chí). ISBN 9786661705874 Tân văn phong xuất bản xã, 11/1988
(Chiến Quốc) Hàn Phi, Hàn Phi Tử ISBN 9787532506101 Thượng Hải cổ tịch xuất bản xã, 1989
(Tề-Lương) Thích Tăng Hựu và (Đường) Thích Đạo Tuyên, Hoằng minh tập - Quảng hoằng minh tập ISBN 9787532509287 Thượng Hải cổ tịch xuất bản xã, 1/8/1991
Tác giả: Trương Tú Bình và Vương Hiểu Minh, 100 sự kiện Trung Quốc. Quảng Tây Nhân dân xuất bản xã, 1993. Nhóm biên dịch: Phạm Việt Chương, Xuân Kính, Huy Sanh và Nguyễn Trần Phụng. Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 1998
Thi Tuyên Viên và Lâm Diệu Sâm, Thiên cổ chi mê Trung Quốc văn hóa sử 500 nghi án (tục) tinh. ISBN 9787534812088 Trung Châu cổ tịch xuất bản xã, 01/08/1996
Tác giả: (Tấn) Hoàng Phủ Mật. Dịch giả: Hoàng Vĩnh Niên. Đế vương thế kỷ ISBN 9787538247725 Liêu Ninh giáo dục xuất bản xã, 3/1997
(Tống) La Bì, Lộ sử. ISBN 9787501320042 Bắc Kinh đồ thư quán xuất bản xã, 2003
Tác giả: (Chiến Quốc) Tuân Khanh/Huống. Thích chú: Tôn An Bang và Mã Ngân Hoa. Tuân Tử ISBN 9787805985336 Sơn Tây cổ tịch xuất bản xã, 1/2003
Cố Hiệt Cương, Cổ sử biện. ISBN 9787544309943 Hải Nam xuất bản xã, 01/06/2003
(Tống) Lưu Thứ, Trùng tân hiệu chính tập chú phụ âm tư trị thông giám ngoại kỷ (Thông giám ngoại kỷ). ISBN 9787501322282 Quốc gia đồ thư quán xuất bản xã 7/2003
Hùng Tiêu Xuân, Công chúa thị chẩm dạng sinh hoạt đích. ISBN 9787801157881 Đương đại thế giới xuất bản xã, 1/2004
Bách Dương, Trung Hoa nhân sử cương. ISBN 9787807161219 Đồng Tâm xuất bản xã, 9/2005
Phương Thi Danh và Vương Tu Linh. Cổ bản Trúc thư kỷ niên tập chứng. ISBN 9787532541911 Thượng Hải cổ tịch xuất bản xã, 01/10/2005
Tác giả: Bách Dương. Dịch giả: Quách Y Động. Đế vương chi tử. ISBN 9787020054473 Nhân dân văn học xuất bản xã, 5/2006
Tác giả: (Hạ) Bá Ích. Dịch giả: Lý Nhuận Anh và Trần Hoán Lương. Sơn hải kinh. ISBN 9787806657294 Nhạc lộc thư xã, 5/2006
(Xuân Thu) Khổng Tử, Luận ngữ. ISBN 9787101054187 Trung Hoa thư cục, 12/2006
Tác giả: Kỳ Ngạn Thần, Người Trung Quốc và những hiểu lầm về lịch sử. Dịch giả: Dương Danh Dy. Mã sách: TT05 Nhà xuất bản Công an nhân dân, 12/2007
Tác giả: (Đường) Lưu Tri Kỷ. Thông thích: Phố Khởi Long, chỉnh lý: Vương Hú Hoa. Sử thông thông thích (Sử thông) ISBN 9787532553310 Thượng Hải cổ tịch xuất bản xã, 2009
Tác giả: (Chiến Quốc) Mạnh Kha. Dịch giả: Phương Dũng. Mạnh tử ISBN 9787101072754 Trung Hoa thư cục, 6/2010
Lưu Bác và Dương Liễu, 99% đích Trung Quốc nhân bất tri đạo đích lịch sử chân tướng. ISBN 9787536061644 Hoa Thành xuất bản xã, 1/2011
Thôi Chung Lôi, Trung Quốc vị giải chi mê đại toàn. ISBN 7550605203 ISBN 9787550605206 Phượng hoàng xuất bản xã, 1/6/2011
Phạm Tường Ung, Cổ bản Trúc thư kỷ niên tập hiệu đính bổ. ISBN 9787532558469 Thượng Hải Cổ tịch xuất bản xã, 10/2011
Mã Thừa Nguyên, Thượng Hải bác vật quán tàng Chiến Quốc Sở trúc thư. ISBN 9787532530144 Thượng Hải cổ tịch xuất bản xã, 1/11/2011
Tác giả: (Tấn) Hoàng Phủ Mật. Hội họa: (Thanh) Nhậm Vị Trường, Sa Anh. Soạn văn: Lưu Hiểu Nghệ Cao sĩ truyện ISBN 9787532575046 Thượng Hải cổ tịch xuất bản xã, 12/2014
Tác giả: Ôn Hùng Phi. Tổng chủ biên: Chu Bội. Nam dương hoa kiều thông sử. ISBN 9787215105249 Hà Nam Nhân dân xuất bản xã, 2016
Tác giả: (Nguyên) Quách Cư Nghiệp, Nhị thập tứ hiếu. Dịch giả: Lý Văn Phức, chuyển sang thể thơ Song thất lục bát. Giáo xứ Đa Minh Ba Chuông, địa chỉ: 190 Lê Văn Sỹ phường 10 quận Phú Nhuận Thành phố Hồ Chí Minh

Thư tịch Việt Nam
Nguyễn Hiến Lê, Khổng Tử. Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 1996
Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Khoa Cử Việt Nam - Tập Thượng. Tranh ảnh mượn của: Archives de l'Indochine, Bách khoa thư bằng tranh, S. Baron, BAVH, BEFEO, Michel Đức Chaigneau, John Crawford, P. Doumer, L'Illustration, Mai Ưng, Nguyễn Bá Triệu, Nguyễn Khắc Ngữ, Nguyễn Trọng Niết, Salles, Trần Văn Giáp, Từ Điển Văn Học, Võ Quang Yến. An Tiêm xuất bản lần thứ nhất, Paris - 2002
Trần Trọng Kim, Nho giáo. Nhà xuất bản Văn học, 03/2017. ISBN 9786046994398 Nhà phát hành: Minh Thắng - Mã sản phẩm: 8935236407762

Chú thích

Tham khảo

Tần Giác Thạch, Nghiêu Thuấn thiện nhượng Người cộng tác: Thẩm Diệp Đình. Dân phong ấn thư quán, 1953
Vương Hiểu Nghị và Kim Long, Tòng Đào tự di chỉ đích khảo cổ tân phát hiện khán Nghiêu Thuấn thiện nhượng  Sơn Tây tỉnh khảo cổ nghiên cứu sở, Sơn Tây - Thái Nguyên 030001. Vận Thành thị văn vật công tác điếm, Sơn Tây - Vận Thành 011000. Sơn Tây sư đại học báo - Xã hội khoa học bản Journal of Shanxi Teachers University (Social Science Edition). Trung đồ phân loại hiệu K21, Văn hiến tiêu chức mã A, Văn chương biên hiệu 001-5957(2004)03-0087-05. Kỳ 3 quyển 31 tháng 7 năm 2001
Sarah Allan, Thế tập dữ Thiện nhượng - cổ đại Trung Quốc đích vương triều canh thế truyền thuyết. Dịch giả: Tôn Lâm Phỉ. ISBN 9787301047354 Bắc Kinh Đại học xuất bản xã, 01/01/2002
Dương Vĩnh Tuấn, Thiện nhượng chính trị nghiên cứu ISBN 9787800603808 Học uyển xuất bản, 7/2005
Trương Chình, Thiện nhượng (Trung Quốc lịch sử thượng đích nhất chủng quyền lực du hý) ISBN 9787801066961 Tiền trang thư cục, 7/2007
Trương Kiện Hợp, Nghiêu Thuấn Vũ diễn nghĩa  Hoa nhân bách khoa ISBN 9787203063834 Sơn Tây Nhân dân xuất bản xã, 01/03/2009
Nghiêu Thuấn thời đại hữu quá thiện nhượng chế ma Thượng Hải xã hội khoa học viện, 22/04/2012
Tiền Diệu Bằng, Trung Nguyên văn vật. Nghiêu Thuấn thiện nhượng cố sự đích khảo cổ học nghiên cứu, 20/12/2014
Nghiêu Thuấn thiện nhượng - khai thiên tích địa Trung Hoa sáng thế thần thoại liên hoàn họa hội hệ liệt Tác giả: Trần Xô...Hội họa: Trương Hiểu Ca. ISBN 9787558604362 Thượng Hải nhân mĩ xuất bản xã, 01-07-2017
Luận Thiện nhượng chế xã hội đáo Thế tập xã hội, tài liệu ý nghĩa đích chuyển biến. Học hiệu: 121230031 - chuyên nghiệp: nghệ thuật thiết kế, hội triển phương hướng
Nghiêu Thuấn dữ thiện nhượng chính trị Ân Vĩ Chương - Trung Quốc xã hội khoa học viện khảo cổ nghiên cứu sở giáo viện
Vưu Nhuệ, Thiện nhượng: Chiến Quốc thời kỳ quan ư bình đẳng chủ nghĩa dữ quân chủ quyền lực đích luận tranh.

Xem thêm
Sào Phủ Hứa Do

Liên kết ngoài
Thử tìm hiểu thế nào là đời Nghiêu Thuấn Cao Đài Nantes
Vua Nghiêu Thuấn, dân Nghiêu Thuấn báo điện tử - Tổ Quốc 25/03/2013
Trương Vũ Thuận, Nghiêu Thuấn thiện nhượng Công tác thất biên tập chế tác, tiểu ngưu đốn điện tử thư chế tác đoàn đội biên tập 2013 - Comics & Graphic Novels
Hoàng đế chủ động nhường ngôi cho người không thân thích: Chuyện khó tin nhưng có thật Mã Lương - 11:40, 14/11/2015
Vua Thuấn – Lòng hiếu thảo cảm động trời bởi Hoằng Hóa Xã - 19/02/2017 Hòa thượng Tuyên Hóa giảng
Nhường ngôi người hiền – vua Nghiêu bởi Hoằng Hóa Xã - 30/03/2017 Hòa thượng Tuyên Hóa giảng
Nghiêu – Thuấn nhường ngôi Biên niên sử - lịch sử Trung Quốc 5000 năm

Thoái vị
Thiện nhượng
Chế độ quân chủ
Chuyển giao quyền lực chính trị
Lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Nhật Bản
Lịch sử Triều Tiên
Lịch sử Việt Nam
Nho giáo
Khổng Tử
Văn hóa Trung Hoa
Văn hóa phương Đông


title: Fokker D.XIV

text:
Fokker D.XIV là một loại máy bay tiêm kích phát triển ở Hà Lan vào giữa thập niên 1920.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

 Уголок неба

Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
D 14
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ
Dự án máy bay hủy bỏ của Hà Lan
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker DC.I

text:
Fokker DC.I là một loại máy bay sản xuất ở Hà Lan đầu thập niên 1920, nó có nhiệm vụ làm máy bay tiêm kích và trinh sát.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1920–1929
DC.I
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ
Dự án máy bay hủy bỏ của Hà Lan
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker Dr.I

text:
Fokker Dr.I Dreidecker (máy bay ba tầng cánh) là một loại máy bay tiêm kích trong Chiến tranh thế giới I, do Fokker-Flugzeugwerke chế tạo.

Biến thể
V.4
V.5
V.6
V.7

Quốc gia sử dụng

Luftstreitkräfte

Tính năng kỹ chiến thuật (Dr.I)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Franks, Norman. Sopwith Triplane Aces of World War I (Aircraft of the Aces No. 62). Oxford: Osprey Publishing, 2004. ISBN 1-84176-728-X.
 Franks, Norman and Greg VanWyngarden. Fokker Dr.I Aces of World War I (Aircraft of The Aces No. 40). Oxford: Osprey Publishing, 2001. ISBN 1-84176-223-7.
 Gray, Peter and Owen Thetford. German Aircraft of the First World War. London: Putnam, 1962. ISBN 0-933852-71-1
 Leaman, Paul. Fokker Dr.I Triplane: A World War One Legend. Hersham, Surrey, UK: Classic Publications, 2003. ISBN 1-903223-28-8.
 Loftin Jr., Laurence K. Quest for Performance: The Evolution of Modern Aircraft. NASA Scientific and Technical Information Branch, 2004. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2006.
 Nowarra, Heinz J. Fokker Dr.I In Action (Aircraft No. 98). Carrollton, TX: Squadron/Signal Publications, Inc., 1990. ISBN 0-89747-229-2.
 Vanwyngarden, Greg. Richthofen's Flying Circus: Jagdgeschwader Nr I (Aviation Elite Units No. 16). Oxford: Osprey Publishing, 2004. ISBN 1-84176-726-3.
 Weyl, A.R. Fokker: The Creative Years. London: Putnam, 1965. ISBN 0-85177-817-8.

Liên kết ngoài

 Fokker DR1.com - Research on the Fokker Dr.I
 Fokker Dr.I Triplane: Germany
 Fokker DR.I - The Aerodrome
 Fokker DR1 Fact Sheet – National Museum of the US Air Force

Dr.I
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay ba tầng cánh
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker E.I

text:
Fokker E.I là loại máy bay tiêm kích đầu tiên đưa vào trang bị của Không quân Đức trong Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng

Kaiserliche und Königliche Luftfahrtruppen

Luftstreitkräfte
Kaiserliche Marine

Không quân Ottoman

Tính năng kỹ chiến thuật (E.I.)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Boyne, Walter J. The Smithsonian Book of Flight for Young People. Washington, DC: Smithsonian Institution, 1988. ISBN 0-689-31422-1.
 Dierikx, Marc. Fokker: A Transatlantic Biography. Washington, DC: Smithsonian Institution Press, 1997. ISBN 1-56098-735-9.
 Grosz, Peter M. Fokker E I/II (Windsock Datafile No. 91). Berkhamsted, Herts, UK: Albatros Publications, 2002. ISBN 1-902207-46-7.
 Jarrett, Phillip. "Database: The Fokker Eindeckers". Aeroplane Monthly, December 2004.
 vanWyngarden, Greg. Early German Aces of World War I (Osprey Aircraft of the Aces 73). Botley, Oxfordshire, UK: Osprey, 2006. ISBN 978-1-84176-997-4.
 Winchester, Jim. Fighter: The World's Finest Combat Aircraft - 1913 to the Present Day. New York: Barnes & Noble Publishing, Inc. and Parragon Publishing, 2006. ISBN 0-7607-7957-0.

E.I
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker E.II

text:
Fokker E.II là biến thể thứ hai của loại máy bay tiêm kích cánh đơn Fokker Eindecker của Đức trong Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng

Tính năng kỹ chiến thuật (E.II)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Boyne, Walter J. The Smithsonian Book of Flight for Young People. Washington, DC: Smithsonian Institution, 1988. ISBN 0-689-31422-1.
 Dierikx, Marc. Fokker: A Transatlantic Biography. Washington, DC: Smithsonian Institution Press, 1997. ISBN 1-56098-735-9.
 Grosz, Peter M. Fokker E I/II (Windsock Datafile No. 91). Berkhamsted, Herts, UK: Albatros Publications, 2002. ISBN 1-902207-46-7.
 Jarrett, Phillip. "Database: The Fokker Eindeckers". Aeroplane Monthly, December 2004.
 vanWyngarden, Greg. Early German Aces of World War I (Osprey Aircraft of the Aces 73). Botley, Oxfordshire, UK: Osprey, 2006. ISBN 978-1-84176-997-4.
 Winchester, Jim. Fighter: The World's Finest Combat Aircraft - 1913 to the Present Day. New York: Barnes & Noble Publishing, Inc. and Parragon Publishing, 2006. ISBN 0-7607-7957-0.

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
E.II
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker E.III

text:
Fokker E.III là biến thể chính của loại máy bay tiêm kích Eindecker trong Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng

Kaiserliche und Königliche Luftfahrtruppen
Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine

Không quân Bulgary

Luftstreitkräfte
Kaiserliche Marine

Tính năng kỹ chiến thuật (E.III)

Xem thêm

Tham khảo

E.III
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cánh giữa
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất


title: Fokker E.IV

text:
Fokker E.IV là biến thể cuối cùng của loại máy bay tiêm kích Eindecker, nó được Đức sử dụng trong Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng

Luftstreitkräfte
Kaiserliche Marine

Tính năng kỹ chiến thuật (E.IV)

Xem thêm

Tham khảo

E.IV
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cánh giữa
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker D.VIII

text:
Fokker E.V là một loại máy bay tiêm kích của Đức, do Reinhold Platz thiết kế, Fokker-Flugzeugwerke chế tạo.

Biến thể
 V 26:
 V 28:
 V 30:

Quốc gia sử dụng

Không quân Bỉ.

Luftstreitkräfte
Kaiserliche Marine

Không quân Ba Lan

Không quân Liên Xô

Cục Không quân Lục quân Hoa Kỳ - Sau chiến tranh.

Tính năng kỹ chiến thuật (D.VIII)

Xem thêm

Tham khảo

 Weyl, A.R. Fokker: The Creative Years. 1988. ISBN 0-85177-817-8.

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
D 08
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker K.I

text:
Fokker M.9, còn gọi là K.I (for Kampfflugzeug), là một loại máy bay tiêm kích thử nghiệm của Đức.

Tham khảo

Máy bay cường kích Đức 1910–1919
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
K.I
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cường kích
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker M.16

text:
Fokker M.16E là một loại máy bay tiêm kích phát triển năm 1915.

Tham khảo

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
M16
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker V.1

text:
Fokker V.1 là một mẫu thử máy bay tiêm kích của Đức năm 1916, do hãng Fokker-Flugzeugwerke chế tạo.

Tính năng kỹ chiến thuật

Ghi chú

Tham khảo

 Weyl, A.J. Fokker: The Creative Years. London: Putnam, 1965.

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
V.01
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker V.2

text:
Fokker V.2 và V.3 là máy bay được phát triển từ Fokker V.1. Sử dụng động cơ thẳng hàng làm lạnh bằng chất lỏng của Mercedes công suất 89 kW (120 hp).

Tham khảo

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
V.02
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker V.6

text:
Fokker V.6 là một mẫu thử máy bay tiêm kích ba tầng cánh của Đức trong Chiến tranh thế giới I.

Tính năng kỹ chiến thuật (Fokker V.6)

Tham khảo

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
V.06
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay ba tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker V.7

text:
Fokker V.7 là một mẫu thử máy bay tiêm kích ba tầng cánh của Đức quốc xã trong Chiến tranh thế giới I, đây là một nỗ lực nhằm cải tiến hơn nữa loại máy bay Dr.I nhờ sử dụng động cơ thử nghiệm Siemens-Halske Sh.III.

Tham khảo

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
V.07
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay ba tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker V.8

text:
Fokker V.8 là một loại máy bay năm cánh, do Fokker chế tạo cho Luftstreitkräfte trong Chiến tranh thế giới I.

Sau thành công ban đầu của chiếc máy bay ba tầng cánh Fokker Dr.I, Anthony Fokker đã đề xuất một chiếc máy bay năm cánh, lý luận rằng nếu ba cánh đã tốt thì năm cánh còn tốt hơn. Reinhold Platz, kỹ sư trưởng của Fokker, ban đầu bị sốc bởi ý tưởng này: suy nghĩ xa hơn chỉ củng cố phản ứng này. Tuy nhiên, chiếc máy bay đã được chế tạo. Sử dụng một số bộ phận của V.6, Platz đã thiết kế một cỗ máy có ba cánh ở cực trước của máy bay và một cặp cánh ở giữa dọc theo thân máy bay, các cánh hai tầng cánh ở giữa thân máy bay được đặt ở vị trí các cạnh phía trước của chúng gần như bằng với phía sau phần cuối của buồng lái đến.

Tham khảo

Tài liệu
Peter M. Bowers and Ernest R. McDowell, "Triplanes," Motorbooks Ltd, Osceola WI, 1993, ISBN 0-87938-614-2, pages 106-107
Weyl, A.J. Fokker: The Creative Years. London: Putnam, 1965.

Máy bay thử nghiệm Đức 1910–1919
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
V.08
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay thử nghiệm
Máy bay ba tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker V.17

text:
Fokker V.17 và các loại máy bay bắt nguồn từ nó là một dòng máy bay máy bay tiêm kích cánh đơn thử nghiệm, sản xuất bởi công ty Fokker của Hà Lan trong thập niên 1910.

Tham khảo

V.17
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker V.27

text:
Fokker V.27 là một mẫu thử máy bay tiêm kích cánh đơn của Đức, do Reinhold Platz thiết kế, Fokker-Flugzeugwerke chế tạo.

Tham khảo

V.27
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Folland Gnat

text:
Folland Gnat là một loại máy bay tiêm kích hạng nhẹ và máy bay huấn luyện phản lực cận âm cỡ nhỏ, do hãng Folland Aircraft phát triển cho Không quân Hoàng gia, và nó cũng được trang bị cho Không quân Ấn Độ.

Biến thể

Fo.140 Gnat
Fo.141 Gnat
Gnat F.1
Gnat FR.1
Fo.142 Gnat / Gnat F.2
Fo.143 Gnat / Gnat F.4
Fo.144 Gnat Trainer / Gnat T.1
HAL Ajeet
HAL Ajeet Trainer

Quốc gia sử dụng

Không quân Phần Lan

Không quân Ấn Độ

Viện nghiên cứu khoa học không quân
Không quân Hoàng gia

Không quân SFR Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (Gnat F.1)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 Bingham, Victor. Folland Gnat: Red Arrow and Sabre Slayer. Hailsham, East Sussex, UK: J&KH Publishing, 2002. ISBN 1-900511-78-9.
 Burnet, Charles. "Folland's (G)Natty Fighters." AIR Enthusiast Twenty-four, April–July 1984. Bromley, Kent, UK: Pilot Press Ltd., 1984.
 Chopra, Pushpindar. "Fly with a Sting." Air International, Volume 7, No. 2, August 1974.
 Frédriksen, John C. International Warbirds: An Illustrated Guide to World Military Aircraft, 1914-2000. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2001. ISBN 1-57607-364-5.
 Ross, Andrew L. The Political Economy of Defense: Issues and Perspectives. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 1991. ISBN 0-313-26462-7.
 Spick, Mike. Illustrated Directory of Fighters. Osceola, Wisconsin: Zenith Press, 2002. ISBN 0-7603-1343-1.
 Taylor, John W.R. "Folland Gnat." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
 Willis, David. "The Folland Gnat. (Database)." Aeroplane, September 2008.

Liên kết ngoài

"Aspects of the Gnat"
Folland Gnat Trainer - description in Flight with cutaway
 De Havilland Aviation Ltd - operates the only airworthy former Red Arrows Gnat in Europe, XR537 (G-NATY)
 Thunder and Lightnings
 Cockpit restoration of XM692
 The Wolfpack in action
 "The Answer to Europe's Air Defence Problem" a 1954 Flight advertisement for the Folland Gnat
 "Thoughts on the Gnat" - a 1953 Flight article on the Gnat Light Fighter

Máy bay quân sự Anh thập niên 1950
Máy bay huấn luyện quân sự Anh 1950–1959
Gnat
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay huấn luyện
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ phản lực


title: Folland Midge

text:
Folland Midge là một loại máy bay tiêm kích hạng nhẹ cận âm của Anh.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo
Folland Midge
Gnat Mk 1
Folland Midge and Gnat

Liên kết ngoài

Máy bay thử nghiệm Anh 1950–1959
Máy bay quân sự Anh thập niên 1950
Midge
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Anh
Máy bay một động cơ phản lực


title: Friedrichshafen FF.43

text:
Friedrichshafen FF.43 là một mẫu thủy phi cơ tiêm kích của Đức trong thập niêm 1910, do Flugzeugbau Friedrichshafen chế tạo.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
FF.43
Thủy phi cơ
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Trương Quốc Lập

text:
Trương Quốc Lập (tiếng Hoa: 张国立, bính âm: ZhangGuoLi; sinh ngày 17 tháng 1 năm 1955 tại Thiên Tân, Trung Quốc) là một diễn viên, đạo diễn kiêm chức vụ giám sát sản xuất phim nổi tiếng của Trung Quốc. Ông là "Thị đế tam đại" (tức người đạt Thị đế ở cả 3 giải thưởng truyền hình danh giá Phi thiên, Bạch Ngọc Lan, Kim Ưng) thứ 2 của Trung Quốc sau diễn viên Vương Chí Văn. Hiện nay, ông là thành viên Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Diễn viên Đoàn Văn hóa Đường sắt Trung Quốc, Trưởng khoa Học viện Điện ảnh Trùng Khánh, thành viên Hội kiến quốc dân chủ Trung Quốc .

Sự nghiệp
Khởi nghiệp diễn viên ở Tứ Xuyên, năm 1984, ông đã lên Bắc Kinh xây dựng sự nghiệp. Cũng trong thời gian này, ông đã gặp Đặng Tiệp - người vợ của ông sau này. Trương Quốc Lập đã vứt bỏ sự nghiệp 10 năm gây dựng ở quê hương để lên Bắc Kinh ở gần Đặng Tiệp.
Trương Quốc Lập được biết đến nhiều nhất với vai diễn Hoàng đế Càn Long trong phim Tể tướng Lưu Gù (Tên tiếng Trung là: 宰相刘罗锅) được làm năm 1995. Phim đóng gần đây nhất là phim Muốn yêu cũng khó (Tên tiếng Trung là: 想爱都难) năm 2008.

Phim

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Các Sự Kiện nổi bật Trong Cuộc Đời
 Năm 1984, trong dịp tham gia bộ phim Hồng Lâu Mộng, tình yêu sét đánh đã đến với Trương Quốc Lập. Đó là tình yêu đối với Đặng Tiệp.
 Năm 1992, nhận lời mời làm việc ở Đoàn Văn Công Đường sắt Trung Quốc. Đây cũng chính là mảnh đất chắp cánh cho những hoài bão trong sự nghiệp điện ảnh của Trương Quốc Lập.
 Năm 2000, Trương Quốc Lập được xếp vào hàng ngũ "10 diễn viên xuất sắc nhất Trung Quốc năm 2000".
 Năm 2002, trở thành Viện trưởng Viện Điện ảnh Đại Học Trùng Khánh- Trung Quốc.
 Năm 2008, với bộ phim "Đám Cưới Vàng", Trương Quốc Lập đã được công nhận là "Nam diễn viên xuất sắc nhất Trung Quốc" trong giải thưởng Bạch Ngọc Lan.

Giải thưởng và danh hiệu
 Giải Nam diễn viên xuất sắc nhất tại LHP Bách Hoa lần thứ 19 cho phim Hỗn Tại Bắc Kinh.
 Giải Nam diễn viên xuất sắc nhất tại LHP Truyền hình Trung Quốc Kim Ưng năm 1996 cho phim Khang Hy Vi Hành.
 Giải Nam diễn viên xuất sắc nhất phim truyền hình Trung Quốc cho phim Tử Thủy Vi Lan.
 Giải Nam diễn viên được yêu thích nhất cho phim Trung Thành năm 2001.
 Giải Phim truyền hình xuất sắc nhất tại LHP Truyền hình Kim Ưng năm 2002 cho phim Kiếp này của tôi.
 Giải Mai Hoa Tượng lần thứ 4 cho Nam diễn viên xuất sắc nhất phim Tiểu Thư Chu Lệ.
 Giải thưởng của Hội Điện ảnh Bắc Kinh cho phim Lưu li hán truyền kỳ.
 Giải Đạo diễn xuất sắc nhất của Hội Âm nhạc Trung Quốc cho MTV Vụ Lý Khán Hoa.
 Tượng vàng của Hội Âm nhạc Trung Quốc dành cho các MTV Bá Vương Biệt Cơ, Câu Chuyện Của Mùa Xuân, Hôm Nay Thật Vui, Đông Tây Nam Bắc Đại Bái Niên, Nhị Tiểu Phóng Ngưu Lang, Chín Mươi Tám, Trên Sông Tùng Hoa, Người Ca Nữ Dưới Móng Sắt.
 Giải thưởng của Hội Điện ảnh Biểu diễn Nghệ thuật Trung Quốc cho phim Tháng Chín Của Tôi.
 Giải Mười năm thành tựu âm nhạc lưu hành Trung Quốc.
 Giải thưởng của Đội thanh niên Trùng Khánh.
 Giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại LHP Quốc tế Cairo lần thứ 24 năm 2000 cho phim Một Tiếng Thở Dài.
 Giải Nam diễn viên xuất sắc nhất tại LHP Sinh viên năm 2001 cho phim Một Tiếng Thở Dài.
 Giải thưởng Kiến công lập nghiệp của Bộ Đường sắt quốc gia.
 Giải Đạo diễn xuất sắc nhất và Nam diễn viên xuất sắc nhất tại LHP Truyền hình Bắc Kinh năm 2007 cho phim Tế Công Tân Truyện.
 Giải Nam diễn viên xuất sắc nhất tại LHP Truyền hình Thượng Hải Bạch Ngọc Lan lần thứ 14 cho phim Đám Cưới Vàng.
 Giải Nam diễn viên xuất sắc nhất năm 2007 cho phim Đám Cưới Vàng.
 Trở thành Nhân vật có ảnh hưởng nhất của nên điện ảnh quốc gia trong 30 năm qua.
 Năm 2009, nhận danh hiệu Nhân vật từ thiện công ích.
 Giành "Phi thiên tượng" lần thứ 27 dành cho Nam diễn viên xuất sắc nhất trong phim Đám Cưới Vàng tháng 9/2009.
 Giải Nam diễn viên được yêu thích nhất tại LHP Tứ Xuyên ngày 5/11/2009 cho phim Đại Sinh Hoạt.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zhang Guoli at the Chinese Movie Database

Sinh năm 1955
Nhân vật còn sống
Đạo diễn phim Trung Quốc
Nam diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Người họ Trương
Nam diễn viên truyền hình Trung Quốc
Nam diễn viên lồng tiếng Trung Quốc