title: Odin Sphere

text:
Odin Sphere (オーディンスフィア) là trò chơi điện tử thể loại hành động nhập vai kỳ ảo trên môi trường 2D của hệ PlayStaion 2 được phát triển bởi Vanillaware và Atlus phát hành. Trò chơi được xem là bản kế thừa tinh thần một trò chơi khác của Atlus là Princess Crown. Odin Sphere phát hành tại Nhật Bản vào ngày 17 tháng 5 năm 2007 và Square Enix bắt đầu phát hành ra thị trường quốc tế từ ngày 22 tháng 5 năm 2007 bắt đầu tại Bắc Mỹ.

Trò chơi xoay quanh 5 nhân vật chính, mỗi người có một câu truyện riêng. Mỗi nhân vật điều là người trong hoàng tộc của một trong 5 quốc gia của thế giới Erion trong trò chơi, các câu truyện và nhân vật đều có mối liên quan đến nhau. Người chơi sẽ hoàn tất cả năm câu truyện để hiểu được toàn cảnh cũng như các câu truyện tình lãng mạn giữa các nhân vật. Ngoài ra còn 2 câu truyện để người chơi có thể xem được các kết thúc của các nhân vật cũng như hiểu rõ hơn bối cảnh của trò chơi.

Odin Sphere đã nhận được nhiều đánh giá tích cực và đã tiêu thụ được 96.280 bản trong năm 2007.

Tổng quan

Cách chơi

Phát triển
Atlus đã công bố việc phát hành Odin Sphere trước ngày phát hành ba tháng trên tạp chí Famitsu vào tháng 2 năm 2007, phiên bản tiếng Anh cũng được chi nhánh của công ty công bố tại Bắc Mỹ là đang được thực hiện vào cùng tháng. Các rào cản kỹ thuật trong việc quốc tế hóa phiên bản này bao gồm định dạng và văn bản trong việc thể hiện chữ tiếng Nhật và Latin, các khung chứa các đoạn hội thoại đều phải được điều chỉnh kích thước và thời gian hiển thị sao cho khớp với lời nói.

Sau khi trò chơi phát hành, RPGF đã phỏng vấn George Kamitani về thành công của trò chơi cùng một trò chơi khác của hãng Vanillaware là GrimGrimoire, Kamitani đã nói rằng "Mặc dù các tiến bộ công nghệ đã tạo ra thời đại hoàng kim cho đồ họa 3D, thì việc phát triển công nghệ của các trò chơi 2D bị trì trệ. Hai tác phẩm này nhằm đi đầu trong việc khôi phục mảng này.". Khi được hỏi về bản tiếp theo thì Kamitani đã trả lời "Tôi thấy cốt truyện của Odin Sphere và Princess Crown đã hoàn tất. Do đó tôi không nghĩ đến việc sẽ thực hiện một phiên bản nối tiếp.". Kamitani đã thực hiện việc chỉ đạo nghệ thuật rất tốt và Alexander người viết bài phỏng vấn cho Joystiq đã nói rằng "Ông Kamitani đã đạt đến tầm rất cao các bạn có thể sẽ không tìm thấy được một trò chơi có hình ảnh đẹp hơn trên hệ PS2".

Âm nhạc
Âm nhạc của trò chơi được thực hiện bởi các nhạc công của nhóm Basiscape được lập bởi Sakimoto Hitoshi người từng tham gia Final Fantasy XII. Mỗi bản nhạc đều sử dụng dàn nhạc với giai điệu u sầu thích hợp với bối cảnh, cảm xúc của trò chơi. Sakimoto Đã giải thích "Khi soạn nhạc cho Odin Sphere, tôi đã cố gắng nắm bắt được cảm giác của các nhân vật khi họ đối mặt với sự thật và quyết định tương lai của mình". Trong khi đó cũng có một số bản nhạc có giai điệu vui vẻ phát lên khi chiến thắng. Album chứa các bản nhạc dùng trong trò chơi đã phát hành vào tháng 10 năm 2007.

Đón nhận

Trước ngày phát hành của Odin Sphere, doanh số đặt hàng trước tại Nhật Bản vượt quá sự mong đợi của Atlus. Bill Alexander người chịu trách nhiệm nhận các đơn đặt hàng trước tại Bắc Mỹ trong một chi nhánh của Atlus đã nhận xét "Chúng rất khả quan và ngày càng tốt hơn. Trò chơi đã thật sự tạo ra tiếng tăm.". Trong tuần lễ đầu tiên đã có 59.248 bản được tiêu thụ tại Nhật Bản và đến cuối năm 2007 thì đã có 96.280 bản được tiêu thụ. Tạp chí Famitsu đã đánh giá là 32 trên 40 điểm cũng như trao danh hiệu Giải bạc của tạp chí cho trò chơi và đánh giá cao phần đồ họa là rất trực quan nhưng cũng phê bình là mức độ khó của trò chơi quá cao cũng như nhiều khu vực lại trông quá giống nhau.

Odin Sphere đã nhận được nhiều đánh giá tích cực Game Rankings đã đánh giá trò chơi là 82%, tại Metacritic là 83%. Tạp chí Play thì cho trò chơi điểm tuyệt đối và nói rằng "Với Odin Sphere (chúng tôi) tự tin nói rằng đây là trò chơi hoàn hảo và những ai chơi trò chơi đều sẽ thấy như vậy" đồng thời khen đồ họa 2D, cốt truyện chi tiết và hệ thống chiến đấu độc đáo của trò chơi. Tạp chí PSM3 thì đánh giá "Một trò chơi tuyệt đạp với cốt truyện vô cùng sâu sắc - Nó không tác động nó chỉ diễn ra như một giấc mơ và đã chứng tỏ rằng một trò chơi tuyệt vời không nhất thiết phải là 3 chiều.". IGN cũng đánh giá cao trò chơi nhấn mạnh vào sự cân bằng và hình ảnh đầy màu sắc của trò chơi với nhận xét "Nói đơn giản, hơn 40 tiếng phiêu lưu với nhiều mức độ khó khác nhau và lối chơi cực kỳ sâu sắc, đây là trò chơi hay nhất trên hệ PS2 lúc này".

Các phê bình trò chơi thì tập trung vào hiệu suất đồ họa, nói là tốc độ khung hình trở nên châm lại khi có quá nhiều nhân vật hay vật dụng xuất hiện cùng lúc trên màn hình. GameSpot gọi việc này là "Hiệu suất không đều" cũng như phải nạp lại thường xuyên khi qua cảnh mới. Charles Herold tại tờ The New York Times thì nói rằng "Các hình vẽ đồ họa phức tạp gây rối khi xuất hiện quá nhiều trên màn hình cùng lúc, trong một số cảnh chiến đấu khi quái vật xuất hiện quá nhiều thì tốc độ khung hình bị chậm lại". 1UP.com nói rằng "Đó là một lỗi rất rõ ràng của trò chơi" nhưng "Có thể chấp nhận được" do tính độc đáo của trò chơi trong thời hiện tại. Các lỗi này sau đó đã được khắc phục trong phiên bản phát hành tại châu Âu với tốc độ nạp nhanh hơn nhiều và hiệu suất được tối ưu với tốc độ 50hz. Về độ khó thì Eurogamer đánh giá "Với các khung cảnh lập đi lập lại giống nhau cùng với độ khó của trò chơi khiến cho rất ít người chơi có thể chơi được đến đích.".

Odin Sphere đã được đánh giá cao tại các trang mạng và tạp chí chuyên về trò chơi điện tử. IGN đã trong giải Hay nhất năm 2007 cũng như Thiết kế nghệ thuật đẹp nhất, Cốt truyện hay nhất, Thiết kế sáng tạo nhất và  Trò chơi nhập vai hay nhất cũng như đúng thứ hai về điểm trong danh mục các trò chơi PlayStation 2 có điểm số cao nhất và là Trò chơi PlayStation 2 của năm. IGN cũng đánh giá Vanillaware là hãng phát triển trò chơi tốt nhất năm 2007 và vào năm 2010 thì trò chơi đứng hạng 44 trong danh sách các trò chơi PlayStation 2 hay nhất mọi thời. GamesRadar đã trao danh hiệu Thẩm mỹ thuần khiết và nói "Đồ họa của trò chơi có khả năng thôi miên, nếu không nói theo nghĩa đen".

Liên kết ngoài

  (North America)
  (Europe)
 Trailer
Phiên bản tiếng Việt của fans

Trò chơi điện tử năm 2007
Trò chơi PlayStation 2
Trò chơi điện tử hành động nhập vai
Trò chơi PlayStation Network
Trò chơi PlayStation 3
Trò chơi PlayStation VitaTrò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản

Trò chơi điện tử nhập vai

Trò chơi PlayStation 4


title: Tổng lãnh thiên sứ Micae

text:
Micae (tiếng Do Thái: מִיכָאֵל, Micha'el hoặc Mîkhā'ēl; tiếng Hy Lạp: Μιχαήλ, Mikhaḗl; tiếng Latin: Michael hoặc Míchaël; tiếng Ả Rập: ميخائيل, Mīkhā'īl) là một tổng lãnh thiên sứ trong niềm tin của Do Thái giáo, các giáo hội Kitô giáo và Hồi giáo. Trong Giáo hội Công giáo Rôma, Chính Thống giáo Đông phương, Anh giáo và Lutheran, ông còn được xưng tụng là "Thánh Tổng lãnh thiên sứ Micae" hoặc "Thánh Micae".

Trong tiếng Do Thái, Micae có nghĩa là "Ai bằng Thiên Chúa?". Micae được nhắc đến ba lần trong Sách tiên tri Daniel của Tanakh (Cựu Ước). Mặc dù Do Thái giáo tin Micae là một người che chở cho dân tộc họ nên ông chiếm một vị trí nhất định trong việc thờ phượng, nhưng họ không cho rằng ông là đấng trung gian giữa Thiên Chúa và loài người.

Trong Sách Khải Huyền của Tân Ước, Micae được mô tả là người lãnh đạo các thiên sứ trung thành với Thiên Chúa chống lại Lucifer và các thiên sứ nổi loạn trong cuộc Chiến tranh trên Thiên đàng, phe ông đã chiến thắng và Lucifer bị trục xuất khỏi thiên đàng. Việc tôn kính Tổng lãnh thiên sứ Micae đã phổ biến rộng rãi trong các Giáo hội Kitô giáo Đông phương lẫn Tây phương nhưng theo thời gian, quan điểm giáo lý về Micae đã bắt đầu có sự khác biệt giữa họ. Nhìn chung, Micae được biết đến nhiều hơn trong số các thiên sứ có tên gọi.

Chú thích

Thánh Công giáo Rôma
Thánh Chính Thống giáo Đông phương
Tổng lãnh thiên thần


title: Việt vương Bất Thọ

text:
Việt vương Bất Thọ (chữ Hán: 越王不壽, ?-448 TCN), tên thật là Lạc Bất Thọ (雒不壽), là vị vua thứ 37 của nước Việt, chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tự Bất Thọ là con của Việt vương Lộc Dĩnh, vua thứ 36 của nước Việt. Năm 458 TCN, Lộc Dĩnh qua đời, Bất Thọ lên nối ngôi.

Sử ký không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự kiện xảy ra tại nước Việt dưới thời Bất Thọ.

Năm 448 TCN, Việt vương Bất Thọ bị con là thái tử Chu Câu giết để đoạt ngôi. Chu Câu lên làm vua, tức Việt vương Chu Câu.

Xem thêm
Việt vương Chu Câu
Việt vương Lộc Dĩnh

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Việt vương Câu Tiễn thế gia
Dương Khoan, Chiến Quốc sử liệu biên niên tập chứng, Đài Loan Thương Vụ Ấn Thư Quán

Chú thích

Vua nước Việt
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 448 TCN


title: Hoạch định chuyển động

text:
Hoạch định chuyển động ("định hướng", "di chuyển Piano") là khái niệm sử dụng trong ngành robotics dùng để chỉ quá trình chuyển đổi một nhiệm vụ di chuyển thành các chuyển động rời rạc.

Xét việc định hướng một mobile robot từ trong tòa nhà đi ra ngoài. Để thực hiện nhiệm vụ này, robot cần có khả năng tránh các bức tường và không bị đổ khi di chuyển xuống bậc thang. Giải thuật hoạch định chuyển động sẽ dùng các mô tả nhiệm vụ này là đầu vào để tạo ra các lệnh về tốc độ và điều khiển đến bánh xe robot. Giải thuật hoạch định chuyển động có thể cần xét qua các ràng buộc của robot như: số khớp (đối với tay máy công nghiệp), độ phức tạp của công việc (trong trường hợp di chuyển đồ vật), các ràng buộc khác (robot chỉ di chuyển thẳng tiến) và nhiễu (sai lệch do môi trường hoặc bản thân robot).

Hoạch định chuyển động có nhiều ứng dụng trong ngành robotics, ví dụ như trong điều khiển tự hành, tự động hóa, thiết kế robot bằng phần mềm CAD. Trong các ngành khác như sản xuất phim hoạt hình, trò chơi AI, thiết kế kiến trúc, phẫu thuật bằng robot, nghiên cứu sinh phân tử.

Nội dung
 Các khái niệm
 Giải thuật
 Tính hoàn thành và hoạt động

Các khái niệm

Giải thuật
Để giải bài toán ít bậc tự do, chúng ta có thể dùng giải thuật chia lưới, giải thuật bảo phủ lưới lên không gian đặc tính. Hoặc giải thuật hình học tính toán hình dạng và kết nối Cfree

Hoạch định chuyển động chính xác đối với các hệ thống bậc tự do cao đòi hỏi khối lượng tính toán lớn. Giải thuật trường thế được áp dụng rất hiệu quả trong trường hợp này, nhưng lại có một nhược điểm là cực tiểu địa phương (trừ giải thuật hàm thế điều hòa). Giải thuật lấy mẫu không mắc phải cực tiểu địa phương và giải quyết bài toán tương đối nhanh. Chúng không có khả năng xác định không có đường đi đến đích, nhưng chúng có xác suất không hoàn thành nhiệm vụ tiến đến zero nếu thời gian tính toán đủ lâu.

Giải thuật lấy mẫu hiện đang là giải thuật tốt nhất hiện nay cho bài toán hoạch định chuyển động đối với không gian có bậc tự do cao, và chúng đang được áp dụng cho các vấn đề có hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm bậc tự do (tay máy, sinh phân tử, chuyển động hoạt hình, robot dạng chân).

Giải thuật chia lưới
Bằng cách bao phủ lưới lên cả không gian đặc tính, mỗi điểm trên không gian đặc tính giờ là một điểm lưới. Từ một điểm trên lưới, robot có thể di chuyển đến các điểm kề nếu đường thẳng nối giữa hai điểm này hoàn toàn nằm trong không gian tự do. Việc chia lưới sẽ rời rạc hóa các chuyển động, giải thuật tìm kiếm (ví dụ A*) có thể được sử dụng để tìm đường đi từ điểm ban đầu đến điểm đích.

Chú thích

"Motion Planning" http://en.wikipedia.org/wiki/Motion_planning

Tham khảo
"Motion Planning" http://en.wikipedia.org/wiki/Motion_planning

Khoa học máy tính lý thuyết


title: Việt vương Chu Câu

text:
Việt vương Chu Câu (chữ Hán: 越王朱勾, ?-411 TCN), còn gọi là Việt vương Ông (越王翁) hay Việt vương Châu Câu (越王州勾), tên thật là Lạc Chu Câu (雒朱勾), Lạc Châu Câu (雒州勾) hay Lạc Ông (雒翁), là vị vua thứ 38 của nước Việt - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Chu Câu là con của Việt vương Bất Thọ, vua thứ 37 của nước Việt.

Chu Câu ban đầu được vua cha là Bất Thọ lập làm thái tử. Năm 448 TCN, ông đem quân tấn công vào cung, giết Bất Thọ để đoạt ngôi.

Nước Việt và nước Sở láng giềng xảy ra tranh chấp đất đai, liên tục xảy ra chiến tranh. Quân Sở nhiều lần đánh bại quân Việt.

Việt vương Chu Câu nghe ở nước Lỗ có người tài là Mặc Tử, nhiều lần đến mời đến giúp mình, lại muốn phong thêm cho Mặc Tử năm trăm hộ nhưng Mặc Tử không chịu theo.

Năm 413 TCN, Việt vương Chu Câu đem quân đánh nước Đằng và nước Đàm, tiêu diệt hai nước.

Năm 411 TCN, Việt vương Chu Câu qua đời. Ông ở ngôi tất cả 37 năm. Con ông là Việt vương Ế lên nối ngôi.

Xem thêm
Việt vương Bất Thọ
Việt vương Ế
Mặc Tử

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Việt vương Câu Tiễn thế gia
Dương Khoan, Chiến Quốc sử liệu biên niên tập chứng, Đài Loan Thương Vụ Ấn Thư Quán

Chú thích

Vua nước Việt
Năm sinh thiếu
Mất năm 411 TCN


title: Alessandro Scarlatti

text:
Alessandro Scarlatti (1660-1725) là nhà soạn nhạc, nhạc trưởng, nhà sư phạm người Ý thuộc thời kỳ Baroque. Ông là cha của nhà soạn nhạc Domenico Scarlatti.

Cuộc đời và sự nghiệp
Alessandro Scarlatti sinh ngày 2 tháng 5 năm 1660 tại thành phố Palermo của Ý, lúc bấy giờ thuộc quyền thống trị của Đế quốc Tây Ban Nha. Năm 1672, ông được thụ giáo với nhạc sư Carissimi. Năm 1679, Scarlatti có sáng tác opera thành công đầu tiên, qua đó ông nhận được chức vụ nhạc trưởng của triều đình nữ hoàng Kristina của Thụy Điển khi ấy đang cư trú tại thành Roma. Đồng thời nhà soạn nhạc người Ý còn chỉ đạo dàn nhạc và hợp xướng của nhà thờ. Từ năm 1684 đến năm 1702, Scarlatti là nhạc trưởng cung đình và là nhà soạn nhạc về opera cho phó vương vùng Napoli. Cho đến năm 1725, ông thường xuyên làm việc ở Roma và Napoli cho nhiều triều đình, nhà thờ và một thời gian giảng dạy tại Nhạc viện Santa Maria di Lopeto thuộc thành phố Napoli.

Ông qua đời ngày 24 tháng 10 năm 1725 tại Napoli.

Phong cách sáng tác
Alessandro Scarlatti là người đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nghệ thuật opera, là một trong những đại diện lớn nhất của trường phái opera ở thành phố Naples. Sáng tác của ông đã tích hợp và củng cố vững chắc những nét tiêu biểu trong thể loại opera kinh điển trường phái Naples, khẳng định cả một thời đại trong lịch sử opera. Ông là người hoàn chỉnh hình thức aria 3 đoạn (aria da capo) có mở đầu bảng một đoạn hát nói (recitative), hoàn chỉnh loại nhạc mở màn (overture) của vở opera, cấu trúc thành 3 tốc độ chuyển động (movement) nhanh-chậm-nhanh, đưa vào opera lối hát kỹ xảo coloratura và ông còn nhiều cống hiến khác trong việc thay đổi opera.

Các tác phẩm

Alessandro Scarlatti đã sáng tác 115 vở opera, trong đó chỉ có 1 vở opera hài (có 64 vở được lưu giữ toàn bộ hoặc một phần); khoảng 20 bản oratorio; 10 bản mixa; 660 bản cancata, motet, madrigal, serenade; những tác phẩm hòa tấu nhạc cụ cùng nhiều tác phẩm cho đàn organ.

Chú thích

Tham khảo
 Vũ Tự Lân, Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, 2007.

Istituto Internazionale per lo studio del '700 musicale napoletano

BBC Radio 3 Early Music Show
The Madrigals of Alessandro Scarlatti  Lecture/performance at the University of Minnesota, February 2009

Liên kết ngoài
 Alessandro Scarlatti Toccatas,Weimann Harpsichord
 A. Scarlatti Il Primo Omicidio overo Cain Oratorio / René Jacobs Akademie für Alte Musik Berlin
 Alessandro SCARLATTI (1660 - 1725): Telemaco, opera in 3 acts (1718) (his best opera!!)
 A. Scarlatti Sinfonie di Concerto Grosso for Flute&Strings,Continuo and Concerti I Musici

Sinh năm 1660
Mất năm 1725
Nhà soạn nhạc Ý
Nhà soạn nhạc opera Ý
Nhà soạn nhạc thời Baroque


title: Việt vương Ế

text:
Việt vương Ế (chữ Hán: 越王翳, ?-375 TCN), hay Việt vương Bất Quang (越王不光), Việt vương Thụ (越王授); tên thật là Lạc Ế (雒翳), Lạc Bất Quang (雒不光) hay Lạc Thụ (雒授), là vị vua thứ 39 của nước Việt - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Việt vương Ế là con của Việt vương Chu Câu, vua thứ 38 của nước Việt. Năm 411 TCN, Việt vương Chu Câu qua đời, Việt vương Ế lên nối ngôi.

Năm 404 TCN, Việt vương Ế có binh lực hùng mạnh, bèn mượn cớ họ Điền chuyên quyền lấn át vua Tề, đem quân đánh nước Tề, nhưng không thắng phải rút lui.

Cùng lúc đó, người nước Tăng vốn là phụ dung của nước Tề, ỷ thế có Tề chống lưng, tỏ ra khinh thường nước Việt. Việt vương Ế tức giận, đem quân đánh nước Tăng, diệt nước Tăng.

Năm 391 TCN, Điền Hòa làm tướng của họ Điền, thiên Tề Khang công ra nơi hải đảo rồi chiếm lấy nước Tề. Việt vương Ế nghe tin bèn đem quân đánh phá biên giới nước Tề. Tướng nước Tề muốn phản công đánh quân Việt nhưng Điền Hòa không nghe. Sau năm 386 TCN, họ Điền được Chu thiên tử công nhận làm chư hầu.

Nước Tề và nước Sở ngày một cường thịnh, nước Việt dần mất ngôi bá chủ. Cùng lúc đó quý tộc cũ của nước Ngô muốn nổi dậy phục quốc. Việt vương Ế cho quân phòng bị.

Năm 378 TCN, Việt vương Ế thiên đô từ Lang Da về đất Ngô.

Em Việt vương Ế muốn đoạt ngôi vua, đã sát hại ba vị vương tử con Việt vương, sau lại gièm pha với Việt vương Ế để giết thái tử Chư Cữu nhưng ông không nghe. Năm 375 TCN, Chư Cữu sợ bị giết, đem quân bao vây vương cung, giết chết Việt vương Ế. Việt vương Ế ở ngôi được 36 năm.

Tháng 10 năm đó, người nước Việt hợp sức giết chết Chư Cữu. Nước Việt không có vua, xảy ra nội loạn. Một số người ở đất Ngô lập con Chư Cữu là Thác Chi lên làm vua, tuy nhiên không bao lâu sau, các đại phu hợp lại dẹp loạn và đưa Việt vương Vô Dư lên ngôi, an định lại nước Việt.

Xem thêm
Việt vương Chu Câu
Việt vương Thác Chi

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Việt vương Câu Tiễn thế gia
Dương Khoan, Chiến Quốc sử liệu biên niên tập chứng, Đài Loan Thương Vụ Ấn Thư Quán

Chú thích

Vua nước Việt
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 375 TCN


title: Trường Đại học Nguyễn Tất Thành

text:
Trường Đại học Nguyễn Tất Thành là một đại học tư thục tại Việt Nam. Được thành lập vào 5 tháng 6 năm 2005 thuộc quản lý của bộ GD&ĐT . Trước đây là trường công lập sau được sáp nhập thành trường tư nhưng vẫn được điều hành bởi nhà nước Việt Nam  Trường hiện có 14 khoa, 54 chương trình đào tạo các bậc thuộc các khối ngành: Sức khỏe, Kinh tế, Xã hội – Nhân văn, Kỹ thuật – Công nghệ, Nghệ thuật – Mỹ thuật.

Khối giảng dạy

 Khoa Y
 Dược
 Điều dưỡng
 Quản trị
Luật
 Tài chính - Kế toán
 Cơ khí - Điện - Điện tử - Ô tô
 Công nghệ Hóa và Thực phẩm
 Công nghệ Sinh học
 Công nghệ thông tin
 Âm nhạc
 Kiến trúc - Xây dựng - Mỹ thuật ứng dụng
 Ngoại ngữ
 Du lịch và Việt Nam học
 Ngoại thương.

Cơ sở vật chất

 Đầu tư hơn 2000 tỉ đồng xây dựng cơ bản và trang thiết bị dạy học.
 Tổng diện tích sàn là 100.000m2
 Thư viện có hơn 44.775 bản sách với hơn 11.484 đầu sách
 100% phòng học, phòng thực hành được lắp máy lạnh
 3.000 máy tính được nối Internet phục vụ việc dạy và học
 100% khuôn viên trường được phủ sóng wifi
 248 phòng học và giảng đường
 Trường có ký túc xá nội trú cho sinh viên.

Chất lượng đào tạo

Đội ngũ giảng viên
Tính đến tháng 3 năm 2017, trường có 1211 giảng viên. Trong đó có 8 giáo sư, 17 phó giáo sư, 83 tiến sĩ, 565 thạc sĩ và 538 giảng viên có trình độ đại học.

Cơ sở đào tạo
Hiện tại trường có 1 trường chính và có thêm 5 cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh:
 Trụ sở chính: số 300A Nguyễn Tất Thành, Phường 13, Quận 4.
 Cơ sở 2: 298A Nguyễn Tất Thành, Phường 13, Quận 4.
 Cơ sở 3: 27A Nguyễn Oanh, Phường 17, Quận Gò Vấp.
 Cơ sở 4: 331 Quốc lộ 1, Phường An Phú Đông, Quận 12.
 Cơ sở 6: 90/2 Phan Huy Ích, Phường 16, Quận Gò Vấp.
 Cơ sở 7: 38 Tôn Thất Thuyết, Phường 16, Quận 4.

Xem thêm

 Danh sách trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh
 Danh sách trường đại học, học viện và cao đẳng tại Hà Nội

Tham khảo

Trường đại học và cao đẳng tại Thành phố Hồ Chí Minh


title: Dietrich Buxtehude

text:
Dietrich Buxtehude (1637-1707) là nhà soạn nhạc, nghệ sĩ đàn đại phong cầm người Đan Mạch. Một trong những nhà soạn nhạc quan trọng nhất thời ba rốc.

Năm 1668, ông là người chơi đàn organ tại nhà thờ ở Lubeck, nhờ vậy ông trở nên nổi tiếng về sáng tác và tài chơi đàn organ. Các tác phẩm của ông chỉ còn lưu lại được 120 bản gốm các bản oratorio-cantata, sonata, trio-sonata, tổ khúc cho những dàn đồng diễn thính phòng, fugue, toccata, chaconne. Phong cách của ông có ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhiều nhà soạn nhạc thế hệ sau.

Hằng năm, ông biểu diễn đàn organ vào 5 ngày chủ nhật trước Giáng sinh. Johann Sebastian Bach đã phải đi bộ 200 dặm để nghe nhà soạn nhạc Đan Mạch biểu diễn.

Chú thích

Tham khảo
 Vũ Tự Lân, Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, 2007.

The most comprehensive life-and-works study of Buxtehude; contains an extensive bibliography. Written for both the serious scholar and casual reader. A revised edition of this book was published in May 2007 under the same title by the University of Rochester Press (see Boydell.co.uk  for more details). The new edition also includes a CD of Buxtehude's works which makes a splendid introduction to the work of this neglected composer.

A concise summary of Buxtehude's life and works, a bibliography, and a complete list of works and sources.

A detailed study of the presence of rhetorical argument in Buxtehude's music.

An analysis of Buxtehude's organ praeludia.

A collection of Buxtehude-related essays on a wide variety of topics.

A study of the sources of Buxtehude's free organ works, along with a suggested chronology.

Liên kết ngoài

Dietrich Buxtehude Chamber Sonatas,Ton Koopman
Prelude, Fugue, and Chaconne BuxWV 137 , hypermedia by Jeff Hall and Tim Smith at the BinAural Collaborative Hypertext ; Shockwave Player required.
The International Dieterich Buxtehude Society , a recently formed Buxtehude-related group
Activities Buxtehudeyear , organized by The Netherlands Bach Society
Biography  on Goldbergweb
Pipedreams program An audio program of works by and biography of Buxtehude, from Pipedreams
Wolf’s Thematic Index of the Works of the Great Composers
Prélude et fugue en sol mineur BuxWV 150 Score from Sibley Music Library Digital Scores Collection
Fugue en ut BuxWV 174 Score from Sibley Music Library Digital Scores Collection
Free scores  Mutopia Project
 Complete Organ (and a few Clavier) Works of Buxtehude played on virtual instruments
Kunst der Fuge: Dietrich Buxtehude – MIDI files

Sinh năm 1637
Mất năm 1707
Nhà soạn nhạc
Người Đan Mạch
Nhà soạn nhạc Đức
Sinh thập niên 1630
Nhà soạn nhạc Đan Mạch
Nhà soạn nhạc thời Baroque


title: Việt vương Thác Chi

text:
Việt vương Thác Chi (chữ Hán: 越王錯枝, ?-?), hay vương tử Sưu (王子搜), là vị vua thứ 40 của nước Việt - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Thác Chi là con của thái tử Tự Chư Cữu và là cháu nội của Việt vương Ế, vua thứ 39 của nước Việt.

Em của vua ông Việt vương Ế là Tự Dự muốn đoạt ngôi vua, gièm pha với Việt vương Ế để giết thái tử Chư Cữu nhưng Việt vương Ế không nghe. Năm 375 TCN, Chư Cữu sợ bị giết, đem quân bao vây vương cung, giết chết Việt vương Ế. Tháng 10 năm đó, người nước Việt hợp sức giết Chư Cữu. Thác Chi bỏ trốn đến đất Đan

Ngôi vua nước Việt bỏ trống không ai kế thừa. Các đại phu thỉnh cầu Thác Chi lên nối ngôi. Thác Chi không chịu, trốn trong hang sâu không ra ngoài. Người nước Việt dùng kế thổi khói vào hang ép Thác Chi ra, rồi tôn lên làm vua. Thác Chi ngồi trên xe, ngửa mặt hô to rằng mình không muốn lên ngôi và thoái vị. Đại phu Tử Khu lập người trong họ của ông là Việt vương Vô Dư lên làm vua.

Việt vương Thác Chi ở ngôi chỉ có một năm, sau không rõ mất năm nào.

Sử ký Tư Mã Thiên không cho rằng Thác Chi là một vị vua nước Việt, chỉ viết Việt vương Ế nhường ngôi cho con là Chi Hầu (Tức Vô Dư).

Xem thêm
Việt vương Ế
Việt vương Vô Dư

Tham khảo
Dương Khoan, Chiến Quốc sử liệu biên niên tập chứng, Đài Loan Thương Vụ Ấn Thư Quán

Chú thích

Vua nước Việt
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Chùa Ông Mẹt

text:
Chùa Ông Mẹk (លោកតាមាស" Lokta Meas") do phát âm của người Việt không thể đọc được là Ta Meas nên thường được gọi là Ông Mẹt. Chùa có tên chính thức theo tiếng Khmer là Bodhisálaràja, còn có tên gọi khác là chùa Kom Pong. Chùa có vị trí ở phường 1, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh, Việt Nam.

Lịch sử
Đây là một ngôi chùa rất cổ ở Trà Vinh. Theo lời truyền kể thì chùa được tạo dựng đầu tiên vào khoảng năm 642 tại khu vực gần sân vận động tỉnh bây giờ. Đến khoảng năm 711, chùa mới được dời về vị trí hiện nay.

Kiến trúc
Ngôi chùa hiện nay có diện tích 12.900 m². Chính điện được trùng tu vào những năm đầu của thế kỷ 20. Đây là một tòa nhà hình chữ nhật, mặt quay về hướng Đông, tọa lạc trên nền cao tam cấp. Mái chùa lợp ngói và có ba lớp. Mái trên cùng dốc hơn các mái kia. Các góc đầu đao của mái đều có đuôi rồng cao vút uốn lượn. Giữa các cấp mái có rèm che mưa, che nắng làm bằng gỗ, chạm khắc hoa văn. Trên các bờ dãy giáp mí của mái là các con rồng (phu chông) nằm xoãi dài. Ở các đầu cột ngoài hành lang chùa đều có tượng vũ nữ Kaynor dang tay chống đỡ mái ngói. Cột, kèo, xiên, đòn tay, la phông,... ở ngôi chính điện đều bằng gỗ quý sơn son thếp vàng và chạm khắc hoa văn hết sức công phu, sắc sảo với nhiều đề tài khác nhau. Trên vách có vẽ các tranh phân kỳ sự tích Phật Thích Ca. Trên mái có đấp hình tượng rồng rất độc đáo. Như bao ngôi chùa thuộc hệ phái Nam tông Khmer khác, bên trong chính điện chùa Ông Mẹt cũng thờ duy nhất Phật Thích Ca.

Ngoài ngôi chính điện, trong khuôn viên chùa còn có thư viện được xây dựng năm 1916, theo kiểu nhà sàn, quay mặt về hướng Đông, hai đầu có cầu thang lên xuống. Thư viện được chia làm ba gian: gian chính dùng để trưng bày sách; hai gian hai bên dùng để đọc. Sàn thư viện được làm bằng gỗ quý. Các chân cột được xây gạch bên dưới để tránh mối mọt, ẩm. Các đầu cột và xiên bên trong được chạm khắc hoa văn và sơn son thếp vàng. Đầu hồi ở phía tây chạm khắc hoa hướng dương, đầu hồi ở phía đông là hai sư tử cầm dù che mâm để kinh sách. Đặc biệt, ở gian chính có bức bình phong gỗ là tác phẩm mỹ thuật độc đáo. Trải qua thời gian, ngôi chùa được trùng tu sửa chữa trùng lần, nhưng hai công trình trên (chính điện và thư viện) vẫn giữ được giá trị về mặt kiến trúc nghệ thuật.

Để tạo điều kiện tốt cho quý sư ở các nơi về chùa tu học, năm 2001, chùa xây dựng thêm ngôi Tăng xá Đại Đoàn Kết.

Chùa thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông Khmer, và hiện là nơi đặt Trường trung cấp Phật học Nam tông Khmer.

Di tích cấp Quốc gia
Ngày 3 tháng 3 năm 2009, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ra Quyết định số 834/QĐ-BVHTTDL công nhận chùa Ông Mẹt là di tích cấp Quốc gia thuộc loại hình di tích kiến trúc nghệ thuật.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Chùa Ông Mẹt, chùa Ấp Sóc được xếp hạng Di tích Văn hóa trên website Sở Giao thông Vận tải tỉnh Trà Vinh.
  Nghệ thuật kiến trúc trang trí chùa Khmer Nam Bộ trên websie Đại học Mỹ thuật TP. HCM.

Chùa tại Trà Vinh
Di tích tại Trà Vinh
Di tích quốc gia Việt Nam


title: Danh sách nhân vật trong Thiên long bát bộ

text:
Đây là danh sách các nhân vật xuất hiện từ tiểu thuyết võ hiệp Thiên long bát bộ của nhà văn Kim Dung. Có hơn 230 nhân vật trong cuốn tiểu thuyết, bao gồm cả những người được đề cập chỉ bằng tên. Một số nhân vật như Đoàn Dự, Đoàn Chính Thuần, Đoàn Chính Minh, Liêu Đạo Tông và Kim Thái Tổ được dựa trên các nhân vật có thật, trong khi còn lại là các nhân vật hư cấu.

Nhân vật chính

Kiều Phong

Đoàn Dự

Hư Trúc

Vương Ngữ Yên

A Châu
 A Châu  là con gái lớn của Đoàn Chính Thuần và Nguyễn Tinh Trúc, tình yêu và niềm hạnh phúc của Tiêu Phong, có tài giả trang. Cha của cô vốn là một người có tướng mạo tiêu sái, uy võ nên dung nhan của A Châu chắc chắn không thể tầm thường. Trong Thiên long bát bộ, cô được miêu tả như "một người con gái xinh đẹp, có đôi mắt linh động, nụ cười như hoa xuân mới nở, da trắng như tuyết, là một mỹ nhân hiếm thấy của thiên hạ". Cô là con hầu trong nhà Mộ Dung Phục. Cô gặp Đoàn Dự và cứu anh khỏi Cưu Ma Trí. Tuy vậy, bản tính cô có phần lém lỉnh, tinh nghịch nên cô giả làm một bà lão và bắt chàng quỳ lạy mình. Cô sau đó cải trang Đoàn Dự thành Mộ Dung Phục và bản thân mình làm Tiêu Phong để giải cứu các thành viên của Cái Bang bị binh lính Tây Hạ bắt. Sau đó, cô lại cải trang thành một nhà sư Thiếu Lâm để ăn cắp bí kíp võ công của phái này cho Mộ Dung Phục, nhưng sau đó bị phát hiện và bị Huyền Từ phương trượng đánh bị thương nặng. Tiêu Phong đưa cô bỏ trốn và phát hiện ra cô là phụ nữ. Anh sử dụng nội công của mình để cứu sống và chăm sóc cho cô trong khi cô đang bị thương. Trong khoảng thời gian này, họ trở nên thân thiết với nhau và A Châu bắt đầu yêu Tiêu Phong. Sau khi vết thương của cô đã được chữa lành, A Châu chờ Tiêu Phong năm ngày năm đêm và nói rằng cô muốn đi theo anh mãi mãi. Tiêu Phong cảm động trước tấm lòng ôn nhu của A Châu và chấp nhận tình cảm cô dành cho mình, xem cô là chỗ dựa duy nhất. Mặc dù họ trải nghiệm một cuộc sống yên ấm và thanh bình trong vùng hoang dã, Tiêu Phong vẫn mong muốn tìm ra người đã giết cha mẹ mình là ai. Họ trở về lãnh thổ nước Tống và A Chu tình nguyện giúp Tiêu Phong cải trang đánh lừa Khang Mẫn tiết lộ danh phận của "Đại ca lãnh đạo". Tuy nhiên, Khang Mẫn cũng lừa ngược lại cô, cung cấp thông tin sai lệch rằng "Đại Ca lãnh đạo" là Đoàn Chính Thuần để mượn tay Tiêu Phong giết Đoàn Chính Thuần. Tiêu Phong do đó thách đấu với Đoàn Chính Thuần. Trước trận đấu, A Châu phát hiện ra rằng mình là con gái của Đoàn Chính Thuần, cùng với cô em gái đã thất lạc từ lâu là A Tử. Cô quyết định giả trang thành Đoàn Chính Thuần để ngăn chặn một cuộc xung đột giữa người yêu và cha, dẫn đến việc cô bị Tiêu Phong đánh chết. Trước khi qua đời, cô yêu cầu Tiêu Phong chăm sóc cho A Tử.

 Trong Phim Ảnh:
Huỳnh Hạnh Tú (1982),
Lưu Cẩm Linh (1997),
Lưu Đào (2003),
Giả Thanh (2013),
Trần Ngọc Kỳ (2023)

A Tử
A Tử () là em gái của A Châu và là đệ tử của Đinh Xuân Thu. Cũng giống như các thành viên của môn phái Tinh Tú, bản tính cô rất tàn bạo và độc ác, vô cùng thích thú trong việc tra tấn và làm nhục bất cứ ai xúc phạm mình. Cô được coi là phản đồ của phái Tinh Tú do ăn cắp Thần mộc vương đỉnh (神木王鼎), báu vật của Đinh Xuân Thu, (Trong ấn bản mới nhất của tiểu thuyết, lý do cô bỏ trốn là vì Đinh Xuân Thu say mê sắc đẹp của A Tử và có nhiều hành vi đồi bại). Du Thản Chi cũng bị thu hút bởi vẻ đẹp của A Tử và sẵn sàng chịu đựng những "trò chơi" tàn bạo của cô. Hắn thậm chí còn trao đôi mắt của mình cho A Tử sau khi cô bị Đinh Xuân Thu làm cho mù mắt. Tuy nhiên, cô lại phải lòng Tiêu Phong và không hề quan tâm đến Du Thản Chi. Cô thường bắt bẻ Tiêu Phong bằng việc đưa ra lời dặn dò của A Châu lúc lâm chung bất cứ khi nào Tiêu Phong từ chối làm điều gì đó cho cô. Cô do vậy ngày càng trở nên ghen tị với người chị đã chết vốn không thể bị thay thế trong trái tim của Tiêu Phong. Khi Tiêu Phong từ chối dẫn quân tấn công nhà Tống, Liêu Đạo Tông phái một cung phi tiếp cận A Tử và lừa cô cho Tiêu Phong uống rượu chứa "bùa yêu". Trong khi trốn khỏi nước Liêu cùng với A Tử, Tiêu Phong đột nhiên cảm thấy mệt mỏi vì "bùa yêu" thực ra là một chất độc tạm thời làm suy yếu, khiến anh bị bắt và bị tống giam. Cô trốn thoát và nhờ Đoàn Dự cùng các nhân sĩ võ lâm khác cứu Tiêu Phong. Sau khi được giải cứu, Tiêu Phong đã thỏa thuận với Liêu Đạo Tông trên chiến trường và hi sinh mạng sống của mình cho sự hòa bình giữa Liêu và Tống. A Tử nhận ra rằng cô không thể sống mà không có Tiêu Phong và tự sát theo.
 Trong phim:
Trần Phục Sinh (1982),
Lưu Ngọc Thúy (1997),
Trần Hảo (2003),
Giả Thanh (2013),
Lưu Nhã Sắt (2023)

Mộc Uyển Thanh

Chung Linh

Đoàn Thị Đại Lý
 Đoàn Chính Minh () là vị vua nhân từ và khôn ngoan của Đại Lý, rất được tôn trọng bởi chư hầu và người dân. Ông tự nguyện trở thành một nhà sư với pháp danh Bản Trần để giúp các nhà sư cao tuổi của chùa Thiên Long đối phó với Cưu Ma Trí. Tuyệt kỹ của ông là Nhất Dương Chỉ, Quan Xung kiếm trong Lục Mạch thần kiếm.

 Đoàn Chính Thuần () là em trai của Đoàn Chính Minh, được giao chức Trấn Nam Vương. Tuyệt kỹ nổi danh của ông là Nhất Dương Chỉ.

 Đao Bạch Phượng () là hoàng phi của Đại Lý và là vợ chính thức của Đoàn Chính Thuần. Bà bỏ rơi Đoàn Chính Thuần sau khi phát hiện mối quan hệ ngoài hôn nhân của ông và quyết định ngoại tình với một người "thấp hèn" để chọc tức phu quân. Bà đã ngoại tình với một người ăn xin bẩn thỉu, thực ra vốn là thái tử Đoàn Diên Khánh khi đó đang bị trọng thương, và sau đó sinh ra Đoàn Dự. Bà xuất gia làm Ngọc Hư tản nhân ở đạo quán xa kinh thành vì ghen tuông bất mãn với Đoàn Chính Thuần, Khi Đoàn Chính Thuần tự tử ở gần cuối bộ tiểu thuyết, bà tiết lộ sự thật này cho con trai mình để ngăn Đoàn Dự phạm phải tội sát phụ trước khi tự tử theo. Trong ấn bản mới nhất của cuốn tiểu thuyết, bà gợi ý với Đoàn Dự trước lúc chết rằng anh có thể thành thân với tất cả các cô em gái của mình, do anh không phải là anh trai ruột của họ, gia quy Đoàn Thị cũng cho phép kết hôn giữa anh em ngoài giá thú.
 Khô Vinh Đại Sư () là người họ Đoàn, cao thủ đệ nhất về võ thuật trong số tất cả các nhà sư của chùa Thiên Long, sư thúc của Bản Nhân, Bản Trần... Ông là tiền bối võ lâm đã quy ẩn từ lâu tại Mâu ni đường, gần như không ai biết ông còn sống, ông là cao thủ cùng thời với Thiên Sơn Đồng lão, Lý Thu Thủy, Vô Nhai Tử và Linh Môn đại sư, cố phương trượng chùa Thiếu lâm. Ông cho phép Đoàn Dự đọc kinh thư của Lục mạch thần kiếm và ghi nhớ lại trước khi phá hủy nó. Ông là sư phụ xuất gia của Hoàng đế Đoàn Chính Minh với Pháp danh Bản Trần. Tuyệt kĩ võ công: Khô Vinh Công, Nhất Dương Chỉ, Thiếu Thương Kiếm ở ngón tay cái trong Lục Mạch thần kiếm.
 Bản Nhân Đại Sư () là phương trượng chùa Thiên Long (天龍寺), quốc tự của nước Đại Lý nơi các vị quốc vương và hoàng tộc xuất gia, nơi lưu giữ các tuyệt học của họ Đoàn, ông là chú họ của nhà vua. Tuyệt kĩ võ công: Nhất Dương Chỉ, Thương Dương Kiếm trong Lục Mạch thần kiếm.
 Bản Quan Đại Sư là người họ Đoàn, cao thủ hạng nhất chùa Thiên Long, tuyệt kĩ: Nhất Dương chỉ, Trung Xung kiếm trong Lục Mạch thần kiếm.
 Bản Tham Đại Sư là người họ Đoàn, cao thủ hạng nhất chùa Thiên Long, tuyệt kĩ: Nhất Dương chỉ, Thiếu Trạch kiếm trong Lục Mạch thần kiếm.
 Bản Tướng Đại Sư là người họ Đoàn, cao thủ hạng nhất chùa Thiên Long, tuyệt kĩ: Nhất Dương chỉ, Thiếu Xung kiếm trong Lục Mạch thần kiếm.

Nhân vật nước Đại Lý
 Cao Thăng Thái () là Thiện Xiển hầu.
 Tư mã Phạm Hoa (), Tư không Ba Thiên Thạch () và Tư đồ Hoa Hách Cấn () là ba bộ trưởng được xếp hạng cao nhất trong triều đình Đại Lý. Họ có tay nghề cao trong võ thuật và cũng phục vụ như là cận vệ của nhà vua.
 Bốn cận vệ của Đoàn Chính Thuần có nhiệm vụ bảo vệ hoàng tử và gia đình ông. Đoàn Dự coi họ là bạn đồng liêu chứ không phải là cấp dưới. Bốn người bọn họ là:
 Chử Vạn Lý (), cải trang thành một ngư dân. Người này bị giết bởi Đoàn Diên Khánh.
 Cổ Đốc Thành (), cải trang thành tiều phu.
 Phó Tư Quy (), cải trang thành nông dân.
 Chu Đan Thần (), ngoại hiệu là Bút Nghiễn Sinh, thường cải trang thành học giả. Đoàn Dự coi anh như một người bạn thân, vì cả hai đều có hứng thú với văn học và thơ ca.
 Hoàng My Đại Sư () là sư trụ trì của Niêm Hoa tự (拈花寺), ông rất thân thiết với Bảo Định đế Đoàn Chính Minh, võ công của ông chỉ thua nhà vua một chút và là một trong số những cao thủ đệ nhất của nước Đại Lý. Ông đóng một vai trò quan trọng trong việc giải cứu Đoàn Dự từ Vạn Kiếp Cốc bằng cách làm sao nhãng Đoàn Diên Khánh trong trò chơi cờ vây, trong khi người của Đoàn Chính Thuần đột nhập vào chỗ giam Đoàn Dự thông qua một đường hầm dưới lòng đất. Tuyệt kĩ nổi danh: Đại lực kim cang chỉ.
 Chung Vạn Cừu (), biệt hiệu "Kiến Nhân Tựu Sát", là chủ nhân của Vạn Kiếp Cốc (萬劫谷) và là chồng của Cam Bảo Bảo. Ông cực kỳ yêu vợ mình và ghét Đoàn Chính Thuần vì ông cho rằng người này quyến rũ bà. Ông thậm chí còn đặt một biển báo tại lối vào thung lũng với nội dung: Bất kỳ người nào họ "Đoàn" đi vào thung lũng này sẽ bị giết mà không có ngoại lệ (姓段者入此谷杀无赦).

Nhà Cô Tô Mộ Dung

Mộ Dung Bác
Mộ Dung Bác () là cha của Mộ Dung Phục. Ông chia sẻ ảo tưởng phục quốc với con trai ông và là kẻ dàn xếp vụ mai phục tại Nhạn Môn quan dẫn đến cái chết của vợ Tiêu Viễn Sơn. Ông giả chết và trốn vào chùa Thiếu Lâm trong nhiều năm, bí mật học các bí kíp võ công trong thư viện của chùa. Ông được nhà sư quét rác trong chùa chỉ điểm đồng thời hóa giải ân oán với Tiêu Viễn Sơn, ông quyết định từ bỏ tham vọng phục quốc và trở thành học trò của nhà sư. Tuyệt kĩ võ công: Đấu chuyển tinh di nhà Mộ Dung, Nhiên Mộc Đao Thiếu Lâm, Tham hợp chỉ. Ông là con của Mộ Dung Yên.

Mộ Dung Phục
Mộ Dung Phục (), biệt hiệu "Nam Mộ Dung" (), là hậu duệ của gia đình hoàng gia nước Yên (Nam Yên, Hậu Yên, Tiền Yên) thời Thập lục quốc. Cha của Mộ Dung Phục đặt tên cho hắn là Phục (nghĩa đen là phục hồi) để nhắc nhở việc khôi phục nước Yên, đã định ra cuộc đời đau khổ của hắn. Hắn là chàng đại hiệp đến từ Giang Nam, thiên hạ đệ nhất anh tuấn, khí phách hiển hách, võ công được xếp ngang hàng với Tiêu Phong, có tài có trí, có nhiều thủ hạ sẵn sàng bán mạng. Thái tử của Đại Lý ngay khi vừa nhìn thấy tình địch thì suýt nữa đã chảy nước mắt vì: “Người ta hay nói Mộ Dung công tử là nhân trung long phượng, quả nhiên danh bất hư truyền. Chẳng trách Vương cô nương thích hắn như thế. Xem ra số ta phải chịu khổ rồi“. Nghe giọng điệu cam chịu của Đoàn Dự là đủ để chúng ta biết “biểu ca” này đẹp trai đến nhường nào rồi. Là một người đầy âm mưu, tàn nhẫn và ích kỷ, hắn sử dụng đủ mọi cách để khôi phục lại triều đại của mình và trở thành hoàng đế. Hắn thậm chí sẵn sàng cắt đứt liên hệ với người em họ Vương Ngữ Yên, người có tình cảm với mình, rồi sau đó tự tay giết chết trung thần Bao Bất Đồng, bắt đầu giết chết tất cả nhân tình của Đoàn Chính Thuần để thực hiện ước mơ. Trước việc phụ thân Mộ Dung Bác, người trước sau đào tạo hắn phục quốc đã từ bỏ ý định, quy y cửa Phật, kỳ thực hắn cũng biết không còn bất kỳ hy vọng nào. Cuối cùng hắn trở nên điên mà luôn mơ tưởng là mình là hoàng đế, cùng A Bích sống đời nhàn vi. Trong bản sửa 2009, Vương Ngữ Yên đã chăm sóc cho Mộ Dung Phục. Hắn thành thạo nhiều loại võ thuật nhưng không tập trung vào một thứ. Mộ Dung Phục thích sử dụng tuyệt chiêu của đối thủ để chống lại họ. Khi sang Tây Hạ nhất phẩm đường, y lấy tên là Lý Diên Tông. Tuyệt kĩ nổi danh: Đấu Chuyển Tinh Di.
 Trong phim ảnh: Thạch Tú (1982), Trương Quốc Cường (1997), Tu Khánh (2003), Tống Phong Nham (2013), Ngô Việt (2023)

Thuộc hạ của Mộ Dung Phục
 Đặng Bách Xuyên (), là đại ca trong bốn thuộc hạ của Mộ Dung Phục.
 Công Dã Càn (), biệt hiệu Giang Nam Lão Nhị.
 Bao Bất Đồng (), biệt hiệu Phi Dã Phi Dã. Ông nổi tiếng là hay cãi nhau với người khác (thường bắt đầu cuộc trò chuyện với câu "Sai bét, sai bét.") và thử thách đấu miệng với người đó. Ông bị Mộ Dung Phục giết chết để chứng minh lòng trung thành với Đoàn Diên Khánh.
 Phong Ba Ác (), biệt hiệu Nhất Trận Phong. Anh luôn sẵn sàng đánh nhau với những người khác ngay cả khi cơ hội chiến thắng của mình thấp. Anh bị Mộ Dung Phục giết khi muốn đánh nhau để báo thù cho Bao Bất Đồng.
 A Bích () là một người hầu của gia đình Mộ Dung. Cô và A Châu từng giúp Đoàn Dự thoát khỏi Cưu Ma Trí. Cô có giọng nói mềm mại, tướng mạo diễm lệ, thích mặc màu xanh và giỏi đàn hát. Cô rất trung thành với Mộ Dung Phục và tiếp tục phục vụ anh ta ngay cả sau khi anh ta hóa điên.

Nhân tình của Đoàn Chính Thuần
 Tần Hồng Miên (), biệt hiệu Tu La Đao. Bà bỏ đi trong sự tức giận sau khi biết được mối quan hệ của Đoàn Chính Thuần với những người phụ nữ khác và tự gọi mình là "U Cốc Khách". Bà nuôi con gái mình là Mộc Uyển Thanh như là học trò mà không nói cho cô sự thật về cha mẹ của mình cho đến khi Mộc Uyển Thanh tự phát hiện ra. Đóng vai sư phụ của Mộc Uyển Thanh, bà dạy cô võ thuật và phái cô đi giết tình nhân và con ngoài giá thú của Đoàn Chính Thuần. Bà cuối cùng bị giết bởi Mộ Dung Phục, người sử dụng bà làm con tin để buộc Đoàn Chính Thuần từ bỏ ngai vàng.
 Cam Bảo Bảo (), biệt hiệu Tiếu Dược Xoa, là vợ của Chung Vạn Cừu. Con gái bà, Chung Linh, là con ruột của Đoàn Chính Thuần nhưng được coi là con của Chung Vạn Cừu. Chung Vạn Cừu bảo vệ bà rất kỹ, nhưng bà vẫn tiếp tục gặp Đoàn Chính Thuần thông qua một đường hầm bí mật trong phòng ngủ. Bà cuối cùng bị giết bởi Mộ Dung Phục, người sử dụng bà làm con tin để buộc Đoàn Chính Thuần từ bỏ ngai vàng.
 Nguyễn Tinh Trúc () là mẹ của A Châu và A Tử, sống gần Tiểu Kính Hồ (小鏡湖). Tính tình bà muôn phần quái quỷ, ranh mãnh, bướng bỉnh và nhanh nhạy. Giỏi dịch dung và bơi, dùng tiếng đàn Thiên Ma Cầm tấn công địch. Bà sinh ra hai cô con gái xinh đẹp của Đoàn Chính Thuần mà không chính thức kết hôn với ông, bà quyết định từ bỏ con mình để bảo vệ danh tiếng của Chính Thuần. Bà phát hiện ra A Tử là con của mình, nhưng không biết về A Châu cho đến khi cô bị Tiêu Phong vô tình đánh chết. Bà cuối cùng bị giết bởi Mộ Dung Phục, người sử dụng bà làm con tin để buộc Đoàn Chính Thuần từ bỏ ngai vàng.
 Lý Thanh La (), còn được gọi là Vương phu nhân, là chủ nhân của Mạn Đà sơn trang (曼陀山莊). Bà là mẹ của Vương Ngữ Yên và là dì của Mộ Dung Phục. Bà cũng là con gái của Lý Thu Thủy và Vô Nhai Tử Phái Tiêu Dao. Sau khi biết được thói lăng nhăng của Đoàn Chính Thuần, bà trở nên ghét đàn ông và giết bất cứ ai đi ngang qua sơn trang. Bà rất tự hào về vườn hoa sơn trà của mình, từng cho phép Đoàn Dự ở lại trên đảo như một người chăm sóc cho hoa trà. Bà cũng ít quan tâm đến Vương Ngữ Yên. Bà cộng tác với Mộ Dung Phục và Đoàn Diên Khánh trong một nỗ lực để hù dọa Đoàn Chính Thuần và trả thù việc ông phản bội tình yêu của mình. Tuy nhiên, bà nhanh chóng nhận ra Mộ Dung Phục đã đi quá xa trong việc buộc Đoàn Chính Thuần từ bỏ ngai vàng khi y bắt đầu giết chết tất cả nhân tình của Chính Thuần. Mộ Dung Phục đã chĩa lưỡi kiếm của mình về phía bà sau khi Chính Thuần thể hiện tình yêu ông dành cho bà. Trong một nỗ lực để cứu Lý Thanh La, Chính Thuần nói rằng ông ghét bà và sẽ không bao giờ yêu bà. Tưởng thật nên bà đau khổ tự sát, nhưng khi bà hấp hối, Chính Thuần cam đoan rằng ông vẫn yêu bà.
 Khang Mẫn () hay Mã Phu Nhân, là vợ của Mã Đại Nguyên - phó bang chủ của Cái Bang. Bà là một người phụ nữ có dung mạo thanh tú, rất xinh đẹp nhưng đầu óc xảo quyệt và dâm đãng. Bà đã mưu sát chồng là Mã Đại Nguyên. Bà cố gắng dụ dỗ và tìm cách lấy lòng Tiêu Phong do ngưỡng mộ anh. Tuy nhiên, Tiêu Phong cự tuyệt và bà đâm ra căm hận. Bà truyền lá thư mang thông tin chi tiết về nguồn gốc của Tiêu Phong, khiến anh bị những kẻ ghen ghét ngóc đầu dậy hãm hại, tước đoạt chức vị bang chủ. Sau đó, bà đánh lừa làm Tiêu Phong tin rằng Đoàn Chính Thuần giết cha mẹ và sư phụ mình, khiến anh vô tình giết A Châu. Đoàn Chính Thuần sau đó đến thăm để tìm hiểu lý do tại sao bà lừa Tiêu Phong đến chỗ ông, và bà sử dụng ngay cơ hội này để trả thù Chính Thuần vì đã phản bội tình yêu của mình. Bà cho Chính Thuần uống một loại thuốc làm suy yếu và tra tấn ông. Cuối cùng bà bị A Tử tra tấn để trả thù cho A Châu. Khang Mẫn chết vì sốc sau khi nhìn thấy ảnh phản chiếu của mình trong gương.
Nhân vật Khang Mẫn trong phim:Tuyết Lê (1997), Chung Lệ Đề (2003), Trương Hinh Dư (2013), Vương Quân Hinh (2023)

Tứ Đại Ác Nhân
Tứ Đại ác nhân () là một nhóm bốn võ sĩ lập dị chuyên phạm các tội ác ghê tởm. Biệt danh của họ là từ thành ngữ Trung Quốc được sử dụng để mô tả những người ác. Bốn người bọn họ được xếp hạng theo thứ tự cấp bậc:

Đoàn Diên Khánh (), biệt hiệu "Ác Quán Mãn Doanh".

Diệp Nhị Nương (), biệt hiệu "Vô Ác Bất Tác". Bà có một mối tình bí mật với Huyền Từ phương trượng của Thiếu Lâm và sinh cho ông một đứa con trai, nhưng đứa trẻ bị bắt cóc bởi một kẻ tấn công đeo mặt nạ. Bà bị sốc về mặt tinh thần và do đó đi bắt cóc trẻ sơ sinh của người khác và đối xử như là con mình trước khi giết đi. Trong phiên bản mới nhất của tiểu thuyết, bà bỏ rơi đứa trẻ tại nhà người lạ sau khi chơi đùa với chúng. Trong trận chiến tại Thiếu Lâm, bà nhận ra Hư Trúc là con trai của mình sau khi nhìn thấy vết son trên lưng và đoàn tụ với anh. Diệp Nhị Nương chết cùng với Huyền Từ sau khi ông công khai thú nhận mối quan hệ của mình với bà.
 Nhạc Lão Tam (), biệt hiệu "Hung Thần Ác Sát", còn được gọi là "Nam Hải Ngạc Thần", người đứng đầu phái Nam Hải. Ông là nhân vật hài hước nhất trong tiểu thuyết do việc cố gắng biến Đoàn Dự thành học trò của mình, kết thúc với việc ông bị Đoàn Dự lừa trở thành đệ tử. Ông thường tranh cãi với Diệp Nhị Nương, cho rằng ông nên được xếp hạng thứ hai trong Tứ Đại ác nhân, nhưng lại từ bỏ ý định sau khi bà mất. Vũ khí là một cặp kéo khổng lồ, sở trường giết người bằng cách bẻ gãy cổ của họ. Ông bị Đoàn Diên Khánh giết trong khi cố gắng cứu Đoàn Dự.
 Vân Trung Hạc (), biệt hiệu "Cùng Hung Cực Ác", là một con quỷ dâm đãng chuyên săn đuổi các cô con gái trẻ. Vũ khí của hắn là một cây gậy sắt và rất giỏi dùng "khinh công" để theo đuổi và chạy trốn kẻ thù. Hắn cố bắt cóc và định hãm hiếp Vương Ngữ Yên thì bị Đoàn Dự dùng Nhất Dương Chỉ phanh thây. Trong bản sửa lại sau bị Hoa Hách Cấn đã tận dụng là lúc trúng Bi Tô Thanh Phong hôn mê một đao chém chết. Trong bản sửa lại năm 2009 của Kim Dung, Vân Trung Hạc giằng co với Cô Tô Mộ Dung Phục dẫn đến rơi xuống vực và bị Mộ Dung Phục đè chết.

Thiếu Lâm Tự

 Huyền Từ () là sư trụ trì của Thiếu Lâm, võ công rất cao thâm. Ông đã có một mối tình bí mật với Diệp Nhị Nương và Nhị Nương sinh cho ông một người con trai mà ông không hề hay biết. Con của họ đã bị một kẻ tấn công đeo mặt nạ cướp đi và bỏ lại trong khu vườn của Thiếu Lâm. Các nhà sư tìm thấy đứa bé và quyết định nuôi dạy cậu, đặt tên là "Hư Trúc". Huyền Từ chính là "Trưởng bối đại ca", người chỉ huy cuộc mai phục gia đình Tiêu Viễn Sơn tại Nhạn Môn quan nhiều năm trước do ông tin vào thông tin sai lệch của Mộ Dung Bác. Ở cuối bộ tiểu thuyết, ông công khai thú nhận mối quan hệ của mình với Diệp Nhị Nương và chết trong an bình sau khi chấp nhận hình phạt cho hành vi sai trái của mình. Tuyệt kĩ: Cà Sa Phục Ma Công, Đại Kim Cang quyền, Phục Ma Trượng pháp, Không Phách thần quyền.
 Tảo Địa Lão Tăng hay Vô Danh Thần Tăng: Tương truyền ông chính là Thập Tam Tuyệt Thần Tăng hay Không Nhiên thần tăng, đại cao thủ duy nhất từng thông thạo 13 tuyệt kỹ Thiếu Lâm vô tiền khoáng hậu. Ông là một vị cao tăng đắc đạo, mang tấm lòng từ bì bác ái, thông tường triết lý phật pháp, võ công thâm sâu khôn lường, tinh thông Dịch Cân Kinh, là vị sư Thiếu Lâm duy nhất sau Đạt Ma Sư Tổ, luyện thành Thiếu Lâm thất thập nhị huyền công. Nên nhớ Huyền Từ phương trượng Thiếu Lâm chỉ với Cà sa phục ma công và Kim cang chưởng đã đủ sức dẫn dắt cả quần hùng Trung Nguyên năm xưa, thì với Thập Tam tuyệt kỹ này, nếu Vô Danh thần tăng sử ra võ học thì không ai có thể đỡ được sức mạnh của ông. Ông một chưởng đánh gục Mộ Dung Bác, Tiêu Viễn Sơn, dùng một tay đỡ Hàng Long Thập Bát Chưởng của Tiêu Phong, nhẹ nhàng phá giải chưởng lực Vô Tướng Kiếp Chỉ của Cưu Ma Trí, một tay xách Tiêu Viễn Sơn, Mộ Dung Bác, bay đi như chim, dưới hai luồng chưởng lực công kích của Tiêu Phong và Mộ Dung Phục.
 Huyền Bi () là người xuống phía Tây Nam để tới Đại Lý báo tin và hỗ trợ anh em nhà Đoàn Chính Minh trước âm mưu của Tứ Đại Ác Nhân đến tấn công, ông nghỉ trọ tại Thân Giới Tự biên giới của Đại Lý và bị sát hại bởi Mộ Dung Bác bởi chính tuyệt kĩ thành danh của mình. Mộ Dung Phục bị gán cho là hung thủ. Tuyệt kĩ của ông: Vô Tướng Kiếp Chỉ.
 Huyền Nạn () là Thủ tọa Đạt Ma viện. Võ công rất cao cường từng 2 lần giao đấu với Kiều Phong, 1 lần tại Bồ Đề viện chùa thiếu Lâm cùng Huyền Từ, Huyền Thống, 1 lần tại Tụ Hiền Trang, ông được xem là cao thủ hàng đầu Thiếu Lâm tự, ông đánh với Đinh Xuân Thu bị trúng độc và bị hóa tán nội công nên sau đó chết vì "Tam tiếu tiêu dao tán". Tuyệt kĩ: Tụ lý càn khôn.
 Huyền Tịch () là Thủ tọa Giới Luật viện. Tuyệt kĩ: Nhất Phách Lưỡng tán chưởng.
 Huyền Khổ () là sư phụ của Tiêu Phong. Ông bị đánh trọng thương bởi Tiêu Viễn Sơn, người ngụy trang thành Tiêu Phong, và chết sau khi buộc tội Tiêu Phong là kẻ tấn công. Tuyệt kĩ: Nhiên Mộc Đao pháp, Vi Đà Chử.
 Huyền Độ là sư huynh của phương trượng nổi tiếng đức độ, được Hư Trúc rất yêu mến, tuyệt kĩ: Niêm Hoa Chỉ.
 Huyền Thống: Thủ tọa La hán Đường, sau gặp nạn viên tịch do trúng độc của Đinh Xuân Thu ở vùng Giang Nam.
 Huyền Trừng: được xem là 1 thân tuyệt kĩ, nhân tài học võ suốt mấy trăm năm của Thiếu Lâm, là người thông thạo nhiều nhất trong 72 tuyệt kĩ, thông thường mỗi vị chỉ đạt 5-6 môn nhưng nhà sư này tinh thông 13 tuyệt kĩ, do thiếu tu tâm dưỡng tính nên sau khi vị tăng quét rác tại Tàng Kinh Các khuyên nhủ nhiều lần không nghe, ông đã bị tàn phế do đứt kinh mạch... Tuy nhiên trong họa có phúc, từ đó ông chuyên tâm tu hành Phật pháp.
 Huyền Tiệm: phụng mệnh đốc thúc sao chép kinh tại Tàng Kinh các, người phát giác bọn Ba La Tinh, Triết La Tinh. Tuyệt kĩ: Long Trảo Công.
 Tuệ Luân () là sư phụ của Hư Trúc. Ông chết sau khi trúng độc của Đinh Xuân Thu.
 Tuệ Tịnh () là nhà sư bắt được "băng tằm" (冰蟬).
 Các Nhân vật khác: Thanh Tùng, Trì Giới tăng, Thủ Luật tăng, Chỉ Thanh, Chỉ Trầm, Chỉ Uyên.

Cái Bang

Bang chủ tiền nhiệm
 Uông Kiếm Thông (), biệt hiệu "Kiếm Nhiêm", là bang chủ tiền nhiệm của Cái Bang trước Tiêu Phong. Ông có tham gia cuộc mai phục gia đình Tiêu Viễn Sơn tại Nhạn Môn quan. Ông giữ một lá thư của "Đại Đầu đại ca" có chứa thông tin chi tiết về nguồn gốc của Tiêu Phong và đóng dấu gửi nó cho Mã Đại Nguyên trước khi qua đời. Ông cũng đưa ra hướng dẫn là lá thư đó chỉ có thể được mở ra trong sự hiện diện của các trưởng lão của Cái Bang nếu ông chết trong những hoàn cảnh đáng ngờ. Ông qua đời trước khi các sự kiện của tiểu thuyết diễn ra.

Phó Bang chủ
 Mã Đại Nguyên () là phó bang chủ của Cái Bang. Một người chân chính và khiêm tốn, ông rất được các đệ tử tôn trọng. Ông giữ lá thư bí mật có chứa thông tin chi tiết về nguồn gốc của Tiêu Phong nhưng chưa bao giờ mở nó ra. Người vợ Khang Mẫn của Mã Đại Nguyên quyến rũ và buộc Bạch Thế Kính giết ông. Tuyệt kỹ: Tỏa Hầu Công.

Trưởng Lão truyền công, chấp pháp
 Từ Xung Tiêu () là sư bá của tiền nhiệm bang chủ Uông Kiếm Thông, 86 tuổi, là một trưởng lão đã nghỉ hưu của Cái Bang xuất hiện tại cuộc họp trong rừng để khẳng định nội dung của lá thư về nguồn gốc của Tiêu Phong là thật. Ông bị ám sát bởi một kẻ tấn công đeo mặt nạ (sau này được tiết lộ là Tiêu Viễn Sơn) trước khi Tiêu Phong có thể kịp hỏi về danh tính thực sự của "Đại đầu đại ca". Tiêu Phong bị buộc tội là hung thủ cho đến khi anh được minh oan ở Thiếu Lâm. Từ trưởng lão là một trong số ít các tiền bối võ lâm cùng thời với: Linh Môn phương trượng Thiếu Lâm, Khô Vinh đại sư chùa thiên Long - Đại Lý, Vô nhai tử, Lý Thu Thủy, Thiên sơn đồng lão.
Bạch Thế Kính () là trưởng lão chịu trách nhiệm duy trì kỷ luật trong bang. Ông bị Khang Mẫn quyến rũ và bị xúi giục giết Mã Đại Nguyên. Ông bị Tiêu Viễn Sơn giết.
Ngô Trường Phong (), Trần Cô Nhạn (), Hề Sơn Hà () và Tống Trưởng Lão (tên thật: Tống Thanh Khê, ) là bốn trưởng lão cấp cao của Cái Bang. Họ bị Toàn Quán Thanh xúi giục nổi loạn chống lại Tiêu Phong để lật đổ anh khỏi vị trí bang chủ. Kế hoạch của họ không thành công nhưng Tiêu Phong ân xá họ dựa trên các đóng góp trong quá khứ của họ cho Cái Bang. Hề Sơn Hà bị giết bởi Tiêu Phong tại Tụ Hiền trang sau khi anh kết thúc tình bạn của họ.

Đà Chủ
 Toàn Quán Thanh (), biệt hiệu "Thập Phương Tú Tài", là một thủ lĩnh nhỏ nhưng xảo trá của Cái Bang. Ông ta bị quyến rũ bởi Khang Mẫn và được bà ta xúi giục kích động một cuộc nổi loạn chống lại Tiêu Phong. Sau đó, ông ta gặp Trang Tụ Hiền (Du Thản Chi) và thao túng để hắn trở thành bang chủ của Cái Bang. Thản Chi thực sự chỉ là một con rối hành động theo sự hướng dẫn của Quán Thanh. Quán Thanh cố gắng bỏ trốn sau trận chiến ở Thiếu Lâm, nhưng bị các trưởng lão của Cái Bang bắt kịp và xử tử.

Tiêu Dao phái và những người có liên quan

Linh Thứu cung

Phái Tinh Tú
Do Đinh Xuân Thu sáng lập.

Thổ Phồn
 Cưu Ma Trí () biệt hiệu Đại Luân Minh Vương, là Quốc Sư, cố vấn hoàng gia nước Thổ Phồn, một hòa thượng có uy tín của Đại Luân Tự (大輪寺) và là bằng hữu của Mộ Dung Bác. Ông được Mộ Dung Bác, sau khi đã lén lấy đi và học các bí kíp trong chùa Thiếu Lâm, truyền lại cho. Ông rất thành thạo cả về Phật giáo lẫn võ thuật, nhưng lại không theo quy tắc ứng xử của Phật giáo, trong đó bao gồm nỗi ám ảnh là trở thành võ sĩ mạnh mẽ nhất trong giang hồ. Ông cố gắng để có được "Lục mạch thần kiếm" từ chùa Thiên Long, nhưng cuốn sách bị phá hủy. Khi ông biết Đoàn Dự thuộc lòng cuốn sách, ông đã bắt cóc anh và cố gắng buộc Đoàn Dự viết lại nó cho mình, nhưng Đoàn Dự trốn thoát với sự giúp đỡ của A Châu và A Bích. Cuối truyện, ông bị tẩu hỏa nhập ma vì cưỡng cầu luyện Dịch Cân Kinh sau khi luyện các tuyệt kỹ của Thiếu Lâm tự, nhưng lại may mắn thoát chết khi bị Đoàn Dự hút hết nội công. Ông trở nên biết ơn Đoàn Dự mặc dù mất hết tất cả mọi thứ ông đã học được trong nhiều năm và ăn năn sau khi nhìn thấy ảo tưởng của mình đã khiến ông đi lạc khỏi con đường của Phật pháp. Tuyệt Kĩ: Hỏa Diệm Đao, 72 tuyệt kĩ Thiếu lâm (tuy chỉ là hình thức bề ngoài), Tiểu Vô Tướng Công phái Tiêu Dao.
 Hoàng Tử Thổ phồn
 Ba La Tinh, Triết La Tinh: sư đệ của Cưu Ma trí, tới Thiếu Lâm sao chép kinh văn nhưng lén sao chép võ công nên bị bắt giữ, sau được thả.

Đại Liêu
 Tiêu Viễn Sơn () là cha của Tiêu Phong, người trong dòng tộc Tiêu Thái hậu nhà Liêu, học võ công từ 1 người Hán. 30 năm về trước, ông và gia đình bị tấn công bởi một nhóm các kẻ tấn công đeo mặt nạ tại Nhạn Môn quan và vợ ông bị giết. Ông cố gắng tự tử bằng cách nhảy ra khỏi vách đá nhưng sống sót. Ông bèn lẩn trốn trong thư viện của Thiếu Lâm trong khi bí mật điều tra hung thủ thực sự gây thảm án Nhạn Môn Quan. Ông được soi sáng bởi Nhà sư quét lá, người cho ông ngủ và xóa tâm trí của mình khỏi những suy nghĩ trả thù. Ông cảm thấy biết ơn và quyết định trở thành đệ tử của nhà sư.
 Gia Luật Hồng Cơ (Liêu Đạo Tông) () là nhà cai trị đầy tham vọng của Đại Liêu. Ông từng chỉ huy một cuộc đột kích vào tộc Nữ Chân nhưng bị đánh bại và bắt giữ bởi Tiêu Phong. Tiêu Phong tha mạng cho ông và họ trở thành anh em kết nghĩa. Tiêu Phong sau đó giúp ông đàn áp một cuộc nổi loạn và ông ban thưởng cho Tiêu Phong bằng cách phong cho anh làm Nam viện Đại vương. Gần cuối bộ tiểu thuyết, ông ra lệnh cho Tiêu Phong lãnh quân tấn công nhà Tống, nhưng Tiêu Phong từ chối nên bị cầm tù. Trong chương cuối cùng, ông bị bắt làm con tin bởi Tiêu Phong, người buộc ông phải thề rằng ông sẽ không cho phép bất cứ người lính Liêu nào vượt qua biên giới và tấn công nhà Tống chừng nào ông còn sống.
 Gia Luật Niết Lỗ Cổ () là con của Gia Luật Trọng Nguyên và là "Nam Viện Đại Vương" (南院大王) của nước Liêu. Ông nổi loạn chống lại Gia Luật Hồng Cơ để giúp cha mình giành lấy ngai vàng, nhưng bị đánh bại và bị giết bởi Tiêu Phong. Liêu Đạo Tông sau đó ban lại danh hiệu Nam Viện Đại Vương cho Tiêu Phong.
 Gia Luật Trọng Nguyên () là một người chú của Gia Luật Hồng Cơ và chỉ huy quân đội nước Liêu. Ông được kích động bởi con trai là Gia Luật Niết Cổ Lỗ để nổi loạn chống lại Gia Luật Hồng Cơ nhưng cuộc nổi dậy bị đàn áp và ông tự tử.
 Mục Quý Phi () là vợ lẽ được yêu thích của Gia Luật Hồng Cơ. Cô lừa A Tử cho Tiêu Phong uống "bùa yêu", thực ra là một loại thuốc sẽ khiến Tiêu Phong trở nên tạm thời suy yếu.

Tây Hạ
 Công chúa Ngân Xuyên () là công chúa Tây Hạ kết hôn với Hư Trúc. Tên cô là Lý Thanh Lộ () trong phiên bản mới nhất của tiểu thuyết. Cô bị bắt cóc bởi Thiên Sơn Đồng Lão và phải quan hệ tình dục với Hư Trúc mỗi đêm, như là một phần trong nỗ lực của Thiên Sơn Đồng Lão để cám dỗ Hư Trúc phá vỡ quy tắc ứng xử của Phật gia. Cô chưa bao giờ nhìn thấy rõ Hư Trúc, chỉ biết anh là "người tình trong mộng" của mình và gọi anh là Mộng lang. Sau đó, cô yêu cầu cha cô phát thiệp mời các nhân sĩ võ lâm đến tham dự một cuộc thi cầu hôn, trong khi bí mật hy vọng rằng "người tình trong mộng" của cô sẽ xuất hiện. Hư Trúc tham gia cuộc thi và cô nhận ra anh khi anh trả lời chính xác câu hỏi của cô.
 Hách Liên Thiết Thụ () là "Chinh Đông Tướng Quân" (徵東將軍) của Tây Hạ. Ông cũng là người phụ trách của Nhất Phẩm Đường (一品堂), một tổ chức thành lập ở Tây Hạ để tuyển dụng nhân sĩ võ lâm làm lính đánh thuê.

Tộc Nữ Chân
 Hoàn Nhan A Cốt Đả () là con trưởng của Hặc Lý Bát. Ông tình cờ gặp Tiêu Phong và ấn tượng với kỹ năng của Tiêu Phong nên mời anh đến sống cùng với mình.
 Hòa Lý Bố () là một tướng cao cấp trong tộc Nữ chân...

Người của 36 Động chủ, 72 Đảo chủ
 Vô Lượng Kiếm phái (無量劍派) nằm trên núi Vô Lượng (無量山) ở Vương quốc Đại Lý. Họ bị buộc phải phục tùng Thiên Sơn Đồng Lão. Các thành viên của nó bao gồm:
 Tả Tử Mục () là chưởng môn Đông tông phái Vô Lượng.
 Tân Song Thanh () là chưởng môn Tây tông phái Vô Lượng.
 Thủ lĩnh của 36 động và 72 đảo (三十六洞洞主、七十二島島主) là một nhóm các nhân sĩ võ lâm bị buộc phải phục tùng Thiên Sơn Đồng Lão. Họ bị bà đối xử khắc nghiệt nên đã nổi dậy chống lại. Một số các thủ lĩnh là:
 Tang Thổ Công ()
 Huyền Hoàng Tử ()
 Chương Đạt Phu ()
 Đoan Mộc Nguyên ()
 Lê Phu Nhân ()
 Ô Lão Đại ()
 Bất Bình Đạo Nhân ()
 Thôi Lục Hoa ()
 Trác Bất Phàm () là một kiếm sĩ cực kỳ mạnh mẽ, người đã gia nhập 36 động và 72 đảo trong cuộc nổi loạn của họ chống lại Thiên Sơn Đồng Lão.

Khác
Du Thản Chi () là người kế thừa của Tụ Hiền Trang (聚賢莊; Ju Xian Zhuang), vốn thuộc quyền sở hữu của cha hắn là Du Ký và chú là Du Câu.

 Du Ký () và Du Câu () - Du Thị Song hùng là hai anh em sở hữu Tụ Hiền Trang. Cùng với thần y Tiết Mộ Hoa, họ tổ chức một cuộc họp tại sơn trang để thảo luận về kế hoạch đối phó với Tiêu Phong, người được cho là chịu trách nhiệm cho một loạt các vụ giết người. Tiêu Phong xuất hiện tại sơn trang để nhờ Tiết Mộ Hoa chữa thương cho A Châu. Các nhân sĩ võ lâm đối đầu với Tiêu Phong và tình hình leo thang thành một cuộc chiến đẫm máu sau khi Tiêu Phong chúc rượu để chấm dứt mối quan hệ với nhiều bạn bè và người quen cũ của anh. Hai anh em họ Du bị Tiêu Phong đánh bại và vũ khí của họ (cũng là vật gia truyền của gia đình) bị gãy. Họ tự tử vì xấu hổ, khiến Du Thản Chi trở nên bị tổn thương và kể từ đó mang ác cảm với Tiêu Phong.
 Đơn Chính (), biệt hiệu "Thiết Mạo Phán Quan" là một võ sĩ có uy tín từ núi Thái Sơn. Ông có mặt tại hội nghị Cái Bang trong rừng mơ và là một trong số ít người biết được danh tính thật của "Đại Đầu đại ca". Ông và gia đình chết trong một vụ cháy gây ra bởi Tiêu Viễn Sơn. Tiêu Phong bị đổ lỗi cho cái chết của họ cho đến khi sự thật được tiết lộ.
 Đàm Công () và Đàm Bà () là một đôi vợ chồng già đến từ Xung Tiêu Động (冲霄洞) trong Thái Hành Sơn. Họ có mặt tại hội nghị Cái Bang trong rừng và là một trong số ít người biết được danh tính thật của "Đại Đầu đại ca". Đàm Bà bị giết bởi Tiêu Viễn Sơn trong khi Đàm Công tự tử theo. Tiêu Phong bị đổ lỗi cho cái chết của họ cho đến khi sự thật được tiết lộ.
 Triệu Tiền Tôn () là một võ sĩ hèn nhát đã tham gia cuộc tấn công vào gia đình Tiêu Viễn Sơn. Ông có tình ý với Đàm Bà từ những ngày họ còn trẻ và tiếp tục gặp bà sau lưng chồng để hồi tưởng lại thời gian tốt đẹp cũ. Ông bị giết bởi Tiêu Viễn Sơn, và Tiêu Phong bị coi là kẻ sát nhân cho đến khi sự thật được tiết lộ. Ba chữ Trung Quốc tạo nên tên của ông tình cờ lại là ba họ đầu tiên trong Bách gia tính.
 Trí Quang Đại Sư () là một nhà sư có uy tín từ núi Thiên Thai đã tham gia cuộc tấn công vào gia đình Tiêu Viễn Sơn. Một lần đi hái thuốc cho dân ông bị thương và mất hết võ công. Ông có mặt tại hội nghị Cái Bang trong rừng. Ông tự tử sau khi từ chối tiết lộ với Tiêu Phong danh tính của "Đại Đầu đại ca".
 Kiều Tam Hòe () là cha nuôi của Tiêu Phong. Gia đình sống ở núi Thiếu Thất gần Thiếu Lâm. Ông và vợ bị giết bởi Tiêu Viễn Sơn vì đã không nói cho con trai nuôi về huyết thống thực sự của anh. Tiêu Phong bị đổ lỗi cho cái chết của họ cho đến khi sự thật được tiết lộ.
 Thần Sơn Thượng Nhân chùa Thanh Lương, Ngũ Giới Đài, luôn ganh ghét vị thế của Thiếu Lâm, võ công của ông còn trội hơn Huyền Từ Phương trượng Thiếu lâm.
Mã Ngũ Đức người dẫn Đoàn Dự lên xem tỉ võ trên núi Vô Lượng.
 Thần Âm đại sư, Quán Tâm đại sư, Giác Thanh đại sư, Dung Trí đại sư,...

Chú thích

T


title: Việt vương Vô Dư

text:
Việt vương Vô Dư (chữ Hán: 越王無余,?-361 TCN), tên thật là Lạc Vô Dư (雒無余) hay Lạc Mãng An (雒莽安), Lạc Chi Hầu (雒之侯), là vị vua thứ 40 hay 41 của nước Việt, chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Theo Sử kí-Việt Vương Câu Tiễn thế gia, Vô Dư là con của Việt vương Ế, vua thứ 39 của nước Việt và nối ngôi sau khi Việt vương Ế qua đời. Tuy nhiên, theo sử gia Dương Khoan trong Chiến Quốc sử và một số tư liệu khác thì ông là vương thất của nước Việt và không nêu rõ cha mẹ ông là ai.

Năm 373 TCN, Việt vương Thác Chi thoái vị, đại phu nước Việt là Tự Khu lập Vô Dư lên làm vua.

Sử ký không ghi rõ những hành trạng của Vô Dư trong thời gian ở ngôi cũng như những sự kiện liên quan tới nước Việt dưới thời của ông.

Năm 361 TCN, Việt vương Vô Dư qua đời. Ông ở ngôi 12 năm. Con ông là Việt vương Vô Chuyên lên nối ngôi. Còn theo ghi chép trong Sử ký thì người nối ngôi Vô Dư là Việt vương Vô Cương.

Xem thêm
Việt vương Ế
Việt vương Thác Chi
Việt vương Vô Chuyên
Việt vương Vô Cương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Việt vương Câu Tiễn thế gia
Dương Khoan, Chiến Quốc sử liệu biên niên tập chứng, Đài Loan Thương Vụ Ấn Thư Quán

Chú thích

Vua nước Việt
Năm sinh thiếu
Mất năm 361 TCN


title: Thiên niên kỷ 5

text:
Thiên niên kỷ 5 là khoảng thời gian tính từ năm 4001 đến hết năm 5000, nghĩa là bằng 1000 năm, trong lịch Gregory.

Tham khảo

Thiên niên kỷ


title: Tự Vô Dư

text:
Tự Vô Dư trong Tiếng Việt có thể là:
Tự Vô Dư (姒無餘), con thứ vua Thiếu Khang nhà Hạ, quân chủ đầu tiên của nước Việt - chư hầu nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.
Tự Vô Dư (姒無余), quân chủ thứ 40 (hay 41) của nước Việt, chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc, cai trị từ 372 TCN - 361 TCN.


title: Danh sách đĩa nhạc của Paramore

text:
Danh sách đĩa nhạc của Paramore, ban nhạc alternative rock người Mỹ, bao gồm 4 album phòng thu, 3 đĩa mở rộng, 2 album trực tiếp, 16 đĩa đơn, 1 album video và 15 video âm nhạc. Ban nhạc được thành lập tại Franklin, Tennessee vào năm 2004 bởi giọng ca chính Hayley Williams cùng với tay bass Jeremy Davis, tay guitar Josh Farro, tay trống Zac Farro và tay guitar Taylor York. Năm 2005, Paramore ký hợp đồng với hãng ghi âm có trụ sở tại Thành phố New York, Fueled by Ramen, và ra mắt album phòng thu đầu tay có tên All We Know Is Falling. Có ba đĩa đơn được phát hành từ album, tuy nhiên không một đĩa đơn nào trong số đó lọt được vào bảng xếp hạng. Album cũng không xuất hiện trên bảng xếp hạng Billboard 200, mặc dù nó đạt được vị trí thứ 30 trên bảng xếp hạng Billboard Top Heatseekers. All We Know Is Falling ngoài ra cũng được chứng nhận một đĩa Vàng tại Anh.

Bước đột phá của Paramore là khi ban nhạc tung ra album Riot! vào năm 2007. Sau khi được phát hành vào tháng 6, album đạt vị trí 15 trên bảng xếp hạng album Billboard 200 và nhận được chứng nhận tại nhiều quốc gia trên khắp thế giới, trong đó có một đĩa Bạch kim tại Mỹ. Đĩa đơn đầu tiên, "Misery Business", trở thành đĩa đơn đầu tiên của họ được xếp hạng trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và được chứng nhận đĩa Bạch kim. Paramore cũng đóng góp cho album nhạc phim Twilight năm 2008 với việc thu âm hai bài hát, trong đó có đĩa đơn "Decode".

Năm 2009, ban nhạc phát hành album phòng thu thứ ba của họ, Brand New Eyes, ra mắt tại vị trí á quân và cũng là vị trí cao nhất của album tại Mỹ, ngoài ra album cũng đạt được vị trí quán quân tại một số quốc gia khác, trong đó có Úc và Anh. Album đã xuất ra năm đĩa đơn, bao gồm đĩa đơn đầu tiên "Ignorance" và bản acoustic "The Only Exception", đồng thời nhận được chứng nhận Vàng hay Bạch kim ở một số quốc gia.

Album

Album phòng thu

Album trực tiếp

Đĩa mở rộng

Hộp đĩa

Xuất hiện khác

Đĩa đơn

Bài hát khác

Video âm nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Danh sách đĩa nhạc của nghệ sĩ Mỹ


title: Hồ Hodge Close Quarry

text:
Hồ Hodge Close Quarry thuộc bang Cumbria, được mệnh danh là hồ đáng sợ nhất nước Anh.

Những khối đá in bóng xuống mặt hồ, giống hộp sọ người chết, nên hồ còn có tên gọi khác là ‘Hồ đầu lâu’.

Hồ có độ sâu 29 mét, nước hồ lạnh tới 6 độ C.

Hồ đầu lâu đã cướp đi sinh mạng nhiều thợ lặn, với những cái chết bí ẩn

Tham khảo


title: Cầu Yên Bái

text:
Cầu Yên Bái là một cây cầu bắc qua sông Hồng trên Quốc lộ 37 tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.

Cầu nằm ở trung tâm thành phố Yên Bái, nối liền hai phường Hồng Hà và Hợp Minh. Đây là cây cầu đầu tiên bắc qua sông Hồng trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

Cầu Yên Bái được xây dựng theo công nghệ cũ với kết cấu dàn thép, có chiều dài 305 m, chiều rộng là 12,5 m. Công trình được khởi công vào ngày 3 tháng 1 năm 1990 và được khánh thành vào ngày 30 tháng 12 năm 1992.

Chú thích

Yên Bái
Yên Bái (thành phố)


title: What's my name

text:
What's My Name có thể là:

 "What's My Name" của Snoop "Doggy" Dogg
 "What's My Name?" của Rihanna và Drake


title: Đá Sa Huỳnh

text:
Đá Sa Huỳnh là một rạn san hô thuộc cụm Loại Ta của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách đảo chính Loại Ta khoảng 2,3 hải lý (4,3 km) về phía đông-đông bắc và cách đá An Nhơn 4,4 hải lý (8,1 km) về phía tây nam. Đá Sa Huỳnh trải rộng khoảng nửa hải lý với diện tích khoảng 25 ha. Một phần của đá sẽ cạn nước khi thủy triều thấp.

Đá Sa Huỳnh là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát rạn san hô này.

Tham khảo

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Đá Sa Huỳnh Google Maps.

Sa Huỳnh


title: Summer Time Machine Blues

text:
là bộ phim điện ảnh Nhật Bản được đạo diễn bởi Katsuyuki Motohiro.  Trong phim, diễn viên nổi tiếng Eita vào vai một thành viên của câu lạc bộ khoa học giả tưởng ở trường Đại học, Juri Ueno và Maki Yoko là thành viên của câu lạc bộ Nhiếp ảnh, cả hai câu lạc bộ đều ở chung trong một ngôi nhà được trường cấp.

Nội dung phim

Summer Time Machine Blues là câu chuyện xoay quanh những thành viên của câu lạc bộ khoa học giả tưởng, những người hàng ngày tiêu tốn thời gian vào những việc vô bổ như chơi bóng chày và nhờ hai người bạn ở câu lạc bộ Nhiếp ảnh láng giềng chụp ảnh hộ. Vào một ngày, sau khi từ sân bóng chày trở vào nhà sinh hoạt chung của câu lạc bộ, điện bị mất do đó các chàng trai quyết định đi tắm ở nhà tắm công cộng, còn 2 cô gái Yui và Haruka ở lại để rửa những bức ảnh vừa chụp. Khi các chàng trai đang tắm, Niimi phát hiện lọ dầu gội của mình bị mất, cậu nghĩ rằng những người còn lại trêu chọc mình và đã nổi giận, yêu cầu họ trả lại dầu gội cho mình. Tuy nhiên không có ai thừa nhận về việc này.

Trên đường trở về, Takuma rẽ qua rạp chiếu phim để mua vé của bộ phim khoa học giả tưởng hạng B, là phim mới nhất được chiếu tại rạp, cậu hi vọng có thể mời Haruka đi cùng xem phim này với mình. Tuy nhiên khi cậu trở về mọi người có thái độ rất lạ lùng, họ chờ cậu biểu diễn màn múa khỏa thân với chậu rửa mặt. Takuma ngạc nhiên và muốn được giải thích về chuyện đã xảy ra, tuy nhiên sau đó một chuỗi sự kiện bất ngờ xảy ra. Daigo tình cờ làm đổ lon Cô-ca lên chiếc điều khiển điều hòa khi cậu bị ai đó thụi vào mặt. Mọi người cố gắng lau sạch chiếu điều khiển nhưng tất cả đều không kịp, chiếc điều khiển bị hư, không thể dùng để bật điều hòa lên được nữa. Mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn khi ngôi nhà đang dưới cái nắng oi bức của ngày hè.

Chiếc điều khiển không bị hư hại bên ngoài nên mọi người cho rằng nó vẫn có thể sửa được, họ đem nó đến cho giáo viên chủ nhiệm câu lạc bộ, một giáo viên vật lý, và nhờ ông sửa hộ. Sau đó các cậu đi ra bãi rác của trường để tìm lấy một chiếc quạt cũ nào đó bị vứt đi nhưng vẫn có thể hoạt động. Sau đó, khi họ trở lại phòng sinh hoạt thì phát hiện một kẻ lạ mặt đang vội vàng chạy trốn, cậu ta bỏ lại một chiếc máy với hình thù rất kỳ lạ. Sau một đoạn thời gian tìm hiểu, họ phát hiện ra đây chính là một cỗ máy thời gian. Thế là những chàng trai quyết định quay ngược trở về quá khứ để lấy cắp chiếc điều khiển trở về hiện tại khi nó vẫn còn sử dụng được. Tuy nhiên, ngay khi trở về quá khứ, một ngày trước đó, họ không thể điều khiển xảy ra mọi việc theo ý mình, đồng thời những sự kiện kỳ lạ cũng được kết nối lại với nhau ngày càng rõ ràng thêm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Website
CDJapan Product Information
Film Review @ LoveHKFilm
Film Review @ MidnightEye

VietSub Summer Time Machine Blues at Japanest Forum

Phim năm 2005
Phim Nhật Bản
Phim Tiếng Nhật
Phim khoa học giả tưởng Nhật Bản
Phim về cỗ máy thời gian
Phim đề tài du hành thời gian
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000


title: Chùa Âng

text:
Chùa Âng (tên Khmer là Angkorajaborey) là một ngôi chùa cổ trong hệ thống chùa Khmer của tỉnh Trà Vinh. Hiện tọa lạc bên Quốc lộ 53 thuộc khóm 4, phường 8, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh, Việt Nam.

Lịch sử, kiến trúc
Đây là một trong những ngôi chùa tiêu biểu trong hệ thống 141 ngôi chùa Khmer ở Trà Vinh . Theo Bảng Di tích lịch sử chùa Âng, thì chùa có từ năm 990... Đến năm 1695, ngôi chính điện được xây dựng lại bằng lá tre. Năm 1842, chùa được xây dựng lại bằng gỗ quý (rui, mè và 60 cây cột), lợp ngói và tường xây. Sau đó, chùa còn được trùng tu vài lần nữa .

Chùa nằm cách trung tâm thành phố Trà Vinh khoảng 5 km, nằm trong khuôn viên thắng cảnh Ao Bà Om, và đối diện với Bảo tàng Văn hóa dân tộc Khmer của tỉnh. Chùa nằm trong khuôn viên có diện tích khoảng 4 ha, có hào nước sâu bao bọc, và được xây dựng theo lối kiến trúc trang trí chùa Khmer Nam Bộ.

Cổng chùa được xây dựng với ba ngọn tháp ở trên, có đắp hình chằn. Hai bên trụ cổng là hình vũ nữ Kẽn naarr và tượng người đầu chim (Krũd).

Chánh điện quay về hướng Đông, tọa lạc nên một nền cao 2 m . Mái của chính điện được cấu tạo gồm ba cấp, hai mái trên cùng thì dốc và cao hơn mái còn lại. Các gò mái có thần rắn Naga, đuôi cong vút, tượng trưng cho sự dũng mãnh vĩnh cửu. Ở các đầu cột là những tượng vũ nữ Kẽn naarr và tượng người đầu chim (Krũd) với hai tay chống đỡ mái. Quanh chính điện có trụ cột, hàng rào với đầu thần Bayon bốn mặt. Ngoài ra ở đây còn có tượng chằn Yeak mặc áo giáp với khuôn mặt dữ dằn….

Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn có các hạng mục công trình khác như: trai đường, giảng đường, các Tăng xá và các tháp chứa di cốt...

Thờ cúng

Như bao ngôi chùa thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông Khmer khác, bên trong chính điện chùa Âng cũng chỉ thờ duy nhất là Phật Thích Ca. Bệ thờ Phật rộng gần 30 m² gồm bốn bậc. Tượng Phật chính cao 2,1 m. Xung quanh có khoảng 50 tượng Phật khác nhỏ hơn. Ba phía vách chính điện có các bức tranh vẽ kể lại cuộc đời đức Phật Thích Ca. Trần chính điện được trang trí bốn bức bích họa lớn theo chủ đề: Phật Thích Ca đản sinh, xuất gia, đắc đạo và nhập niết bàn.

Và cũng như nhiều ngôi chùa Khmer khác, chùa Angkorajaborey không chỉ là nơi tu hành của các vị sư, là nơi thanh niên Khmer đến tu học, mà còn là một trung tâm văn hóa. Hàng năm, lễ hội Ok Om Bok (rằm tháng 10 âm lịch) là lễ hội lớn nhất của chùa.

Di tích cấp Quốc gia
Ngày 20 tháng 7 năm 1994, Bộ Văn hoá – Thông tin ban hành Quyết định số 921-QĐ/BT công nhận Chùa Âng là Di tích kiến trúc tôn giáo.

Chú thích

Nguồn tham khảo
Chùa Âng trên Cổng thông tin điện tử tỉnh Trà Vinh
Nghệ thuật kiến trúc trang trí chùa Khmer Nam Bộ trên websie Đại học Mỹ thuật TP. HCM

Chùa tại Trà Vinh
Di tích tại Trà Vinh
Di tích quốc gia Việt Nam


title: Hồng Vân (diễn viên)

text:
Ngô Đặng Hồng Vân, thường được biết đến với nghệ danh Hồng Vân (sinh ngày 26 tháng 5 năm 1966), là một nữ diễn viên kiêm đạo diễn sân khấu người Việt Nam.

Tiểu sử
Quê bà ở phường Châu Khê, thị xã Từ Sơn (nay là thành phố Từ Sơn), tỉnh Bắc Ninh. Năm 9 tuổi, Hồng Vân cùng gia đình chuyển vào Sài Gòn sinh sống.

Sự nghiệp
Từ năm 1989 đến năm 2000, bà là diễn viên Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ Thành phố Hồ Chí Minh. Từ năm 2001, bà là diễn viên, đạo diễn đồng thời là Giám đốc Công ty Cổ phần Sân khấu Điện ảnh Vân Tuấn. Hồng Vân cũng là bầu sô của Sân khấu kịch Phú Nhuận tại Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2011, bà được công nhận là Nghệ sĩ Nhân dân. Bà từng là Đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (nhiệm kỳ 2012-2016).

Hồng Vân được coi là một trong những nghệ sĩ thành công ở cả chính kịch và hài kịch tại Sài Gòn cùng với Thành Lộc. Ở cả hai mảng đó bà đều được coi là một tượng đài, là một trong những người có sức ảnh hưởng lớn tới thế hệ trẻ sau này như: Tuyết Thu, NSƯT Trịnh Kim Chi, Thái Hòa, Việt Hương, Cát Phượng, Đức Thịnh, Thúy Nga, Đào Vân Anh, Thanh Thúy, Xuân Trang, Kim Huyền, Ốc Thanh Vân, Lan Phương, Lê Lộc, Xuân Nghị, Tuấn Dũng,...

Ở lĩnh vực hài kịch, bà là nghệ sĩ duy nhất có thể kết hợp ăn ý với cả hai "Vua hài" của hai miền là NSƯT Xuân Hinh và NSƯT Hoài Linh. Bên cạnh đó bà còn là bạn diễn ăn ý với hàng loạt ngôi sao lớn khác của làng hài như NSƯT Bảo Quốc, NSƯT Thành Lộc, NSƯT Đức Hải, Lê Vũ Cầu, Minh Nhí.....

Những vở diễn nổi tiếng của Hồng Vân có thể kể đến như: Mẹ Và Người Tình, Ngôi Nhà Không Có Đàn Ông, Kỹ Nghệ Lấy Tây, Lôi Vũ,...

Gia đình
Mẹ bà là bà Đặng Thị Hồng Phương (sinh 1940) và cha cô là ông Ngô Kế Sương (sinh 1938). Bà đã có 2 đời chồng, lần đầu với một kiến trúc sư có 2 đứa con tên là Nguyễn Ngô Hoàng Châu (Xí Ngầu) (sinh 1994) và Nguyễn Hoàng Khôi Nguyên (Trê Phi) (sinh 1997) và lần hai với diễn viên Lê Tuấn Anh có một đứa con tên là Lê Ngô Ngọc Châu (Bí Ngô) (sinh 2007).

Phim

Phim điện ảnh

 Và nhiều bộ phim khác

Chương trình truyền hình

 Và nhiều chương trình khác

Giải thưởng
 Huy chương Vì sự nghiệp sân khấu Việt Nam
 Bằng khen của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
 Huy chương vàng các tác phẩm "Nỏ thần", "Mẹ và Người tình"
Giải Mai Vàng cho Nữ Nghệ Sĩ Hài được yêu thích nhất năm 1998
Giải Mai Vàng cho Nữ Nghệ Sĩ Kịch Nói được yêu thích nhất năm 2003
Giải quán quân tại Hát cùng mẹ yêu (2017)
Giải Ngôi Sao Xanh cho Nữ Diên Viên Phụ Xuất Sắc Nhất với vai diễn Mệ nội trong Gái Già Lắm Chiêu 3 năm 2020
Giải Cánh Diều Vàng cho Nữ Diên Viên Phụ Xuất Sắc Nhất với vai diễn Mệ nội trong Gái Già Lắm Chiêu 3 năm 2020
Và nhiều giải thưởng lớn nhỏ khác

Chú thích

Liên kết ngoài
 Hồng Vân trên IMDb
Hồng Vân trên Facebook

Nghệ sĩ hài Việt Nam
Nữ diễn viên sân khấu Việt Nam
Đạo diễn sân khấu Việt Nam
Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Người Bắc Ninh
Người giành giải Mai vàng
Huy chương Vì sự nghiệp sân khấu
Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 20
Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 21
Người dẫn chương trình Việt Nam
Phim và người giành giải Cánh diều


title: Tam Thanh (bãi ngầm)

text:
Bãi ngầm Tam Thanh (tiếng Anh: Glasgow Bank; , Hán-Việt: Nam Nhạc ám sa) là một bãi ngầm thuộc cụm An Bang của quần đảo Trường Sa. Theo Findlay (1878), bãi trải dài khoảng 3 hải lý (5,6 km) và cấu thành từ cát và chỏm đá - vài chỗ nhô cao 6,4 - 9,8 m so với mặt biển. Bãi này nằm về phía đông bắc đá Công Đo.

Bãi ngầm Tam Thanh là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Có nguồn dẫn rằng Malaysia đã vẽ bãi này vào tấm bản đồ thể hiện ranh giới lãnh hải và thềm lục địa của mình. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát bãi ngầm này.

Tham khảo

Tam Thanh


title: Sinh học lượng tử

text:
Sinh học lượng tử là ngành ứng dụng cơ học lượng tử và hóa học lý thuyết vào các khía cạnh của sinh học không thể được diễn giải một cách chính xác bằng các định luật của vật lý cổ điển. Sự hiểu biết về các tuơng tác lượng tử nền tảng là cần thiết vì những thứ này sẽ quyết định các đặc tính của cấp độ tổ chức tiếp theo trong các hệ thống sinh học.

Nhiều tiến trình sinh học bao gồm việc chuyển đổi năng lượng thành các dạng để có thể sử dụng được cho các quá trình chuyển đổi hóa học, và đây được xem là cơ học lượng tử trong thế giới tự nhiên. Những tiến trình như vậy bao gồm các phản ứng hóa học, hấp thụ ánh sáng, hình thành trạng thái được kích thích của điện tử, vận chuyển năng lượng exciton, và vận chuyển các electron và proton (ion H+) trong các quá trình hóa học; các tiến trình được đề cập ở trên gặp trong quang hợp, hệ thống khứu giác và hô hấp tế bào. Sinh học lượng tử có thể sử dụng các tính toán để mô hình hóa các tương tác sinh học dựa trên các hiệu ứng của cơ học lượng tử. Thông thường nó liên quan tới những đặc điểm lượng tử "không tầm thường" như chồng chập lượng tử, tính bất định xứ, vướng víu lượng tử và hiệu ứng xuyên hầm, có thể được giải thích bằng cách thu nhỏ các tiến trình sinh học về mức vật lý của các hạt, mặc dù các hiệu ứng này khó để có thể nghiên cứu và có thể mang tính suy đoán.

Lịch sử

Sinh học lượng tử là một lĩnh vực mới nổi, vì hầu hết các nghiên cứu hiện nay đều mang tính lí thuyết và có nhiều câu hỏi cần thực nghiệm thêm. Mặc dù lĩnh vực này hiện chỉ mới nhận được nhiều sự chú ý gần đây, nhưng khái niệm về nó đã được đặt ra bởi các nhà vật lý trong suốt thế kỷ XX. Có ý kiến cho rằng sinh học lượng tử có thể đóng một vai trò tối quan trọng trong y học tương lai. Những người tiên phong của vật lý lượng tử đã nhìn thấy những ứng dụng của cơ học lượng tử trong các vấn đề sinh học. Cuốn sách What Is Life? (1944) của Erwin Schrödinger thảo luận về các ứng dụng của cơ học lượng tử trong sinh học. Schrödinger đề xuất ý tưởng về một "tinh thể không tuần hoàn" chứa thông tin di truyền bên trong cấu hình của các liên kết cộng hóa trị. Ông còn đề xuất thêm ý tưởng các đột biến được tạo ra bởi "các bước nhảy lượng tử". Các nhà tiên phong khác Niels Bohr, Pascual Jordan, và Max Delbrück lập luận ý tưởng lượng tử về tính tổng thể là cơ sở của khoa học sự sống. Năm 1963, Per-Olov Löwdin đã đưa ra ý tưởng xuyên hầm lượng tử proton như một cơ chế khác gây đột biến ADN. Trong bài đăng, ông tuyên bố đây là một lĩnh vực nghiên cứu mới mang tên "sinh học lượng tử". Năm 1979, nhà vật lý Soviet người Ukraina Alexander Davydov xuất bản cuốn sách đầu tiên về sinh học lượng tử với tiêu đề Биология и Квантовая Механика (Sinh học và cơ học lượng tử).

Ứng dụng

Quang hợp

Các sinh vật quang hợp bằng cách hấp thụ năng lượng ánh sáng thông qua quá trình kích thích điện tử diễn ra trong các antenna. Các antenna khác nhau tùy theo dạng sinh vật. Ví dụ, vi khuẩn sử dụng antenna có dạng vòng, trong khi đó thực vật sử dụng sắc tố diệp lục để hấp thụ photon. Quang hợp hình thành các exciton Frenkel, giúp phân tách điện tích mà tế bào chuyển đổi thành năng lượng hóa học có thể sử dụng được. Năng lượng được tạo ra ở các vị trí phản ứng cần phải được chuyển đi nhanh chóng trước khi thất thoát do phát huỳnh quang hoặc dao động nhiệt.

Các cấu trúc khác nhau, như phức hợp FMO ở vi khuẩn lưu huỳnh màu lục, có vai trò chuyển năng lượng từ các antenna tới vị trí phản ứng. Quang phổ điện tử FT nghiên cứu cho thấy mức độ chuyển đổi và hấp thụ electron có hiệu quả trên 99%, điều này không thể được giải thích bằng các mô hình cơ học cổ điển tương tự như mô hình khuếch tán. Thay vào đó, ngay từ năm 1938, các nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết chính tính gắn kết lượng tử (quantum coherence) mới là cơ chế cho sự chuyển dịch năng lượng kích thích.

Các nhà khoa học gần đây đã tìm kiếm bằng chứng thực nghiệm cho cơ chế vận chuyển năng lượng bằng tính gắn kết lượng tử. Một nghiên cứu được công bố năm 2007 tuyên bố đã xác định được tính gắn kết lượng tử điện tử ở nhiệt độ -196 °C (77 K). Một nghiên cứu lí thuyết khác vào năm 2010 cung cấp bằng chứng cho thấy tính gắn kết lượng tử tồn tại lâu tới 300 femto giây ở nhiệt độ phù hợp cho dạng sống (4 °C hoặc 277 K). Trong cùng năm đó, các thí nghiệm đã được tiến hành trên tảo cryptophyte quang hợp sử dụng quang phổ phản hồi photon hai chiều thu được bằng chứng xác nhận thêm cho sự gắn kết lượng tử về mặt dài hạn. Những nghiên cứu này cho thấy thông qua quá trình tiến hóa, tự nhiên đã phát triển cách thức để bảo vệ tính gắn kết lượng tử nhằm tăng cường hiệu quả của quá trình quang hợp. Tuy nhiên, các nghiên cứu tiếp theo đặt câu hỏi về cách diễn giải của những kết quả này. Quang phổ phân tử đơn giờ đây cho thấy các đặc điểm lượng tử của quá trình quang hợp mà không có sự can thiệp của rối loạn tĩnh, và một vài nghiên cứu sử dụng phương thức này để gán các dấu hiệu được báo cáo về tính gắn kết lượng tử cho các quá trình động học hạt nhân diễn ra bên trong các chromophore.  Một số lượng các đề xuất được đưa ra để giải thích cho tính gắn kết tồn tại lâu bất thường. Theo đó, một đề xuất cho rằng, nếu mỗi vị trí bên trong phức hợp cảm nhận được sự nhiễu động môi trường của chính nó, electron sẽ không duy trì ở mức tối thiểu cục bộ nào do cả tình gắn kết lượng tử và môi trường nhiệt mà sẽ tiến tới vị trí phản ứng thông qua các bước đi lượng tử.

Đọc thêm
 Derek Abbott, Julio Gea-Banacloche, Paul C. W. Davies, Stuart Hameroff, Anton Zeilinger, Jens Eisert, Howard M. Wiseman, Sergey M. Bezrukov, and Hans Frauenfelder, "Plenary debate: quantum effects in biology―trivial or not?" Fluctuation and Noise Letters, 8(1), các trang C5–C26, 2008.
 Philip Ball, "Physics of life: The dawn of quantum biology," Nature 474 (2011), 272-274.
 P.C.W. Davies, "Does quantum mechanics play a non-trivial role in life?" BioSystems, 78, pp. 69–79, 2004.
 P.C.W. Davies, "Quantum fluctuations and life", quant-ph/0403017, ngày 2 tháng 3 năm 2004
 Johnjoe McFadden và Jim Al-Khalili, "A quantum mechanical model of adaptive mutation" BioSystems 50 (1999), 203-211.
 Ogryzko VV. "Erwin Schroedinger, Francis Crick and epigenetic stability". Biol Direct. 3, pp. 15, 2008. http://www.biology-direct.com/content/3/1/15
 Erwin Schrödinger. What is Life?, Cambridge, 1944.
 M. Tegmark, "Why the brain is probably not a quantum computer," Information Sciences, 128, pp. 155–179, 2000.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Theoretical and Computational Biophysics Group, University of Illinois at Urbana-Champaign
 Quantum Biology Workshop, September 2012, University of Surrey, UK - videos of plenary talks and interviews with participants

Cơ học lượng tử
Lượng tử


title: Now (bài hát của Paramore)

text:
"Now" là một bài hát bởi nhóm nhạc rock của Mỹ Paramore. Đây là đĩa đơn đầu tiên từ album mang tên nhóm Paramore.

Hậu trường
"Now" là bài hát giúp Paramore chuyển tiếp từ quá khứ đến tương lai sau khi Zac và Farro rời nhóm. Theo Hayley Williams, "Nửa đầu ca khúc... là về việc đến một nơi mới và tiếp tục tiến lên trong cuộc sống. Và khi chúng tôi viết "Now", trước khi kết thúc nó, tôi nghĩ "Chúng ta đã tới. Chúng tôi đã đến được điểm đó và giờ thì chúng ta có thể thật sự tập trung cho những thứ tiếp theo. ("The first half of this record... was all about getting to a new place, moving forward. And when we wrote 'Now,' by the end of the song I was like 'We're there. We got to that point and now we can really focus on what's next...")

Video ca nhạc
Video chính thức cho đĩa đơn ra mắt ngày 11 tháng 2 năm 2013 trên MTV, và Fueled by Ramen tải lên kênh Youtube chính thức ngày hôm sau. Video bắt đầu với Hayley Williams và một binh sĩ ở giữa cánh đồng có sương mù giăng nhẹ. Williams và binh sĩ kia nhìn chằm chằm vào nhau, sau đó binh sĩ đó ném lựu đạn. Nhạc bắt đầu lúc Williams nhắm mắt, ngay trước khi lựu đạn nổ. Williams ngã xuống và những người có vẻ là về phe Williams, bao gồm Jermy Davis và Taylor York, đang đánh nhau với người phe binh sĩ kia. Khi Williams tiến về phía binh sĩ kia, Davis và York liên tục tấn công bất kì ai định lại gần cô ấy. Có người đưa cho Williams một bom khí gas, cô đốt nó và làm binh lính xung quanh ho sặc sụa và phải mang mặt nạ khí gas vào. Hàng loạt người bị đánh toả ra một lớp bụi màu đỏ, tượng trưng cho máu. Williams cuối cùng cũng mặt đối mặt với binh sĩ kia. Sau đó, Williams bị đánh gậy vào sau đầu, làm bụi xanh túa ra phủ lên khắp nơi, trong đó tóc tai của cô.

Cô nhìn quanh, thấy Davis và York bị đè xuống, liền tấn công binh sĩ thì bị người của phe địch bắt giữ. Binh sĩ rút cây gậy dùi cui ra định đánh cô, nhưng cô thoát được khỏi tay đám linh và chạy lại ôm lấy binh sĩ. Binh sĩ này chết lặng, làm rơi gậy và ôm Williams lại. Mọi người xung quanh đều bất ngờ. Video khép lại với cảnh hai người họ vẫn ôm nhau.

Trên các bảng xếp hạng

Chú thích

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2013
Bài hát năm 2012
Bài hát của Paramore


title: Tượng Nhân sư lớn ở Giza

text:
Tượng Nhân sư lớn ở Giza ( , ), thường được biết đến với tên gọi tượng Nhân sư, là một bức tượng làm bằng đá vôi hình một con nhân sư (một sinh vật truyền thuyết với thân sư tử và đầu người) trong tư thế phủ phục nằm ở cao nguyên Giza, trên tả ngạn sông Nile tại Giza, Ai Cập.

Đây là bức tượng nguyên khối lớn nhất thế giới, dài  và cao  và là một trong những bức điêu khắc nguyên khối lâu đời nhất. Bức tượng được cho là do người Ai Cập cổ đại ở thời kỳ Cổ Vương quốc xây dựng, dưới triều đại của Pharaon Khafra (2558-2532 trước công nguyên).

Nguồn gốc và đặc điểm

Tượng Nhân sư là bức tượng lớn và lâu đời nhất thế giới, nhưng những thông tin cơ bản về nó như thời điểm và người xây dựng vẫn đang bị tranh cãi. Những câu hỏi này đã dẫn tới quan niệm phổ biến về "Câu đố của Nhân sư," ám chỉ huyền thoại Hy Lạp về Bí ẩn Nhân sư.

Pliny The Elder đã nhắc đến tượng Nhân sư trong cuốn sách Natural History của mình, nhận xét rằng người Ai Cập tôn thờ bức tượng như một vị thần và "Vua Harmais đã được mai táng ở đó".

Tên gọi

Tên mà người xây dựng nên bức tượng dùng để gọi nó không được biết đến, bởi tượng Nhân sư không hề xuất hiện trong bất kỳ văn tự nào từ thời kỳ Cựu vương quốc. Trong thời kỳ Tân Vương quốc, tượng Nhân sư được gọi là Hor-em-akhet (; Hellenized: Harmachis), pharaon Thutmose IV (1401-1391 hoặc 1397-1388 trước công nguyên) cũng gọi bức tượng như vậy trong Tấm bia Giấc mơ của mình.

Tên thường gọi Nhân sư được đặt cho bức tượng vào khoảng 2000 năm sau thời điểm xây dựng do những điểm tương đồng với con thú trong thần thoại Hy Lạp có thân sư tử, đầu người phụ nữ và cánh đại bàng (mặc dù tượng Nhân sư có đầu người đàn ông và không có cánh giống như những con Nhân sư Ai Cập khác). Từ tiếng Anh sphinx bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ đại Σφίγξ (chuyển ngữ: ), dường như từ động từ σφίγγω (chuyển ngữ:  / ), dựa trên truyền thuyết rằng con nhân sư Hy Lạp đã bóp cổ bất kỳ ai không trả lời được câu đố của nó. Từ tiếng Anh sphincter cũng có chung nguồn gốc.

Cũng có thể tên gọi này có nguồn gốc từ việc phát âm sai từ tiếng Ai Cập cổ Ssp-anx, tên gọi dành cho hoàng gia ở Vương triều thứ Tư (2575-2467 trước công nguyên trở đi) cũng như cho tượng Nhân sư trong thời kì Tân vương quốc (1570-1070 trước công nguyên), mặc dù về mặt phát âm hai từ này không hề giống nhau.

Các nhà văn Ả Rập thời trung cổ, bao gồm al-Maqrīzī, gọi tượng Nhân sư là balhib và bilhaw, cho thấy ảnh hưởng của tiếng Copt. Ngày nay, tên tiếng Ả Rập của bức tượng là أبو الهول (, ).

Quá trình xây dựng và khung thời gian
Mặc dù có những xung đột về chứng cứ và ý kiến trong nhiều năm, quan điểm chung của hầu hết giới Ai Cập học hiện đại là tượng Nhân sư được xây dựng vào khoảng năm 2500 trước công nguyên bởi Pharaon Khafra, người xây Kim tự tháp Khafre ở Giza.

Selim Hassan trong khi viết về những cuộc khai quật tượng Nhân sư vào năm 1949 đã khái quát lại vấn đề:
"Sau khi đã xem xét tất cả mọi thứ, có vẻ như chúng ta phải ghi nhận công xây dựng bức tượng tuyệt vời nhất thế giới này cho Khafre, nhưng phải luôn lưu ý rằng: không hề có một văn tự nào chỉ ra mối quan hệ giữa tượng Nhân sư và Khafre; vì vậy, dù các chứng cứ trông có vẻ đúng đắn bao nhiêu đi chăng nữa, chúng ta phải coi chúng là do suy diễn, cho đến khi một nhát xẻng của nhà khảo cổ nào đó tiết lộ cho cả thế giới biết thông tin chính xác về việc tạo ra tượng Nhân sư."

Chứng cứ "suy diễn" được Hassan nhắc tới bao gồm vị trí của bức tượng nằm trong khu mai táng xung quanh Kim tự tháp Khafre, thường được coi là có mối liên hệ với Khafra. Ngoài Kim tự tháp và tượng Nhân sư, khu tổ hợp này còn bao gồm ngôi đền Nhân sư và ngôi đền Thung lũng, cả hai đều có chung một kiểu kiến trúc và được xây dựng từ những khối đá nặng 200 tấn.

Một bức tượng làm bằng đá diorit của Khafre, được tìm ra trong trạng thái bị chôn vùi trong đống đổ nát ở ngôi đền Thung lũng, cũng được xem là bằng chứng cho giả thuyết về Khafra.

Tấm bia Giấc mơ, xuất hiện rất lâu sau đó dưới Triều đại của pharaon Thutmose IV (1401-1391 hoặc 1397-1388 trước công nguyên) cũng liên kết tượng Nhân sư với Khafra. Khi tấm bia được tìm thấy, những dòng văn tự trên bề mặt của nó đã bị hủy hoại và chỉ nhắc tới Khaf, chứ không phải Khafra.
"... chúng ta mang tới cho ngài: bò... và rau quả tươi tốt; và chúng ta sẽ ngợi ca Wenofer... Khaf... bức tượng dành cho Atum-Hor-em-Akhet."

Nhà Ai Cập học Thomas Young, khi tìm ra các ký tự Khaf trong một hình ô van bao quanh tên hoàng gia, đã thêm vào ký tự ra để hoàn chỉnh tên của Khafra. Khi tấm bia được khai quật lại vào năm 1925, những dòng chữ nhắc đến Khaf đã bong ra và bị phá hủy.

Những giả thuyết bất đồng
Những giả thuyết mà các nhà Ai Cập học đưa ra về thời điểm xây dựng tượng Nhân sư lớn ở Giza đã gặp phải sự phản đối, đồng thời nhiều giả thuyết khác cũng đã được nêu lên để giải thích việc xây dựng bức tượng.

Các nhà Ai Cập học đầu tiên
Một số những nhà Ai Cập học và khảo cổ học đầu tiên cho rằng tượng Nhân sư và các công trình xung quanh nó có từ trước thời điểm xây dựng được công nhận (Triều đại của Khafre hay Khephren, 2520-2492 trước công nguyên).

Năm 1857, Auguste Mariette, người sáng lập Bảo tàng Ai Cập ở Cairo, đã khai quật được những tấm bia có niên đại ước tính khoảng năm 678-525 trước công nguyên ở Vương triều thứ 26 kể về việc Khufu tìm thấy tượng Nhân sư đang bị cát chôn vùi. Mặc dù các tấm bia chứa một vài bằng xác thực, đoạn văn này bị xem là kết quả của việc viết lại lịch sử trong thời kỳ Hậu nguyên.

Gaston Maspero, nhà Ai Cập học người Pháp và là giám đốc thứ hai của Bảo tàng Ai Cập ở Cairo, đã thực hiện một cuộc khảo sát về tượng Nhân sư vào năm 1886 và kết luận:
"Tấm bia tượng Nhân sư cho thấy, ở dòng 13, hình ô van chứa tên của Khephren. Tôi tin điều này chỉ ra rằng một cuộc khai quật đã được vị hoàng tử đó thực hiện, nghĩa là tượng Nhân sư đã bị chôn vùi trong cát ở thời đại của Khafre và các vị vua tiền nhiệm [ví dụ như Vương triều thứ Tư, 2575-2467 trước công nguyên]."

Năm 1904, nhà Ai Cập học người Anh E. A. Wallis Budge viết trong tác phẩm The Gods of the Egyptians:
"Vật vĩ đại này [tượng Nhân sư] đã tồn tại từ thời của Khafre, hay Khephren, và rất có thể nó còn lâu đời hơn cả Triều đại của ông, từ thời xa xưa [2686 trước công nguyên].

Những giả thuyết bất đồng hiện nay
Rainer Stadelmann, cựu giám đốc Viện Khảo cổ Đức ở Cairo, đã nghiên cứu ý nghĩa biểu tượng học đặc trưng của chiếc mũ đội đầu nemes và bộ râu đã bị rời ra của tượng Nhân sư và kết luận rằng kiểu trang phục này liên quan nhiều hơn tới Pharaon Khufu (2589-2566 trước công nguyên), người đã xây Kim tự tháp Kheops và là cha của Khafra. Ông giải thích cho giả thuyết này rằng Khafra đã xây một con đường đắp cao cho phù hợp với một công trình có từ trước mà, dựa trên vị trí của nó, chỉ có thể là tượng Nhân sư.

Colin Reader, một nhà địa chất học người Anh, người đã độc lập thực hiện một cuộc khảo sát về khu vực xung quanh bức tượng, chỉ ra rằng những mỏ đá được khai quật ở địa điểm này đều nằm xung quanh con đương đắp cao. Vì những mỏ đá này từng được Khufu sử dụng, Reader kết luận rằng con đường đắp cao (và hai ngôi đền ở hai bên) phải có từ trước Triều đại của Khufu, từ đó đưa ra những nghi ngờ về niên đại học truyền thống của Ai Cập.

Năm 2004, Vassil Dobrev của Institut Français d'Archéologie Orientale ở Cairo công bố phát hiện của mình về những bằng chứng rằng tượng Nhân sư có thể đã được xây dựng bởi vị pharaon ít được biết đến Djedefre (2528-2520 trước công nguyên), anh em cùng cha khác mẹ với Khafra, con trai của Khufu. Dobrev cho rằng Djedefre xây bức tượng dựa theo hình ảnh của cha mình, liên kết ông với vị thần mặt trời Ra để phục hồi sự kính trọng đối với Vương triều của họ. Dobrev cũng nhận thấy rằng việc con đường đắp cao kết nối kim tự tháp của Khafre với hai ngôi đền được xây xung quanh tượng Nhân sư cho thấy bức tượng đã tồn tại ở thời điểm đó.

Frank Domingo, một nhà khoa học pháp y của Sở Cảnh sát thành phố New York và là chuyên gia pháp y nhân chủng học  đã sử dụng kích thước chi tiết của bức tượng, những bức vẽ giải phẫu và đồ họa máy tính để kết luận rằng Khafra, được mô tả trên những tác phẩm điêu khắc còn sót lại, không phải là hình mẫu cho khuôn mặt của tượng Nhân sư.

Giả thuyết về sự xói mòn do nước
Giả thuyết về sự xói mòn của tượng Nhân sư do nước cho rằng sự phong hóa trên những bức tường xung quanh tượng Nhân sư chỉ có thể được gây ra bởi mưa lớn kéo dài, và rằng bức tượng do đó phải có từ trước pharaon Khafra. Giả thuyết này chủ yếu được ủng hộ bởi nhà địa chất học Robert M. Schoch, giáo sư khoa học tự nhiên của trường đại học Boston và John Anthony West, nhà văn và nhà Ai Cập học.

Giả thuyết về sự tương quan với chòm sao Lạp Hộ

Giả thuyết về sự tương quan với chòm sao Lạp Hộ, do các tác giả nổi tiếng Graham Hancock và Robert Bauval đề xướng, được dựa trên vị trí tương quan tuyệt đối của 3 kim tự tháp Giza với 3 ngôi sao ζ Ori, ε Ori và δ Ori, các ngôi sao tạo nên đai lưng Lạp Hộ, dựa trên vị trí tương đối của 3 ngôi sao này vào năm 10500 trước công nguyên. Hai tác giả cho rằng mối quan hệ về mặt địa lý giữa tượng Nhân sư, các kim tự tháp Giza và sông Nile tương xứng trực tiếp lần lượt với các chòm sao Sư Tử, Lạp Hộ và dải Ngân Hà. Giả thuyết này bị coi là đi ngược lại với các học thuyết thông thường.

Giả thuyết về thần Anubis
Tác giả Robert K. G. Temple đưa ra giả thuyết rằng tượng Nhân từ đầu đã là một bức tượng của Anubis, vị thần của việc mai táng, và rằng khuôn mặt của bức tượng đã được tạc lại để trông giống Amenemhet II, một vị pharaoh của giai đoạn Trung Vương quốc, dựa trên cách trang điểm mắt cũng như kiểu nếp gấp của mũ đội đầu.

Đặc điểm sắc tộc
Một số tác giả đã nhận xét về những đặc điểm mà họ gọi là "Negroid" trên khuôn mặt của tượng Nhân sư. Vấn đề này đã trở thành một phần của những tranh cãi về sắc tộc của người Ai Cập cổ đại, cũng như toàn bộ loài người cổ đại. Khuôn mặt của bức tượng đã bị phá hủy trong suốt nhiều thiên niên kỷ.

Phân tích y khoa
Bác sĩ phẫu thuật Ashrafian của học viện Hoàng gia London đã phân tích tượng Nhân sư và cho rằng bức tượng có thể đã tượng trưng cho một người mắc chứng hàm nhô, tức là được xây dựng dựa trên hình ảnh của một người mắc chứng bệnh này. Ngoài ra, vì tượng Nhân sư có hình dáng của một con sư tử, người đó cũng có thể đã mắc một chứng bệnh liên quan gây ra những đặc điểm giống sư tử (Leontiasis ossea).

Trùng tu
Sau khi khu lăng mộ Giza bị bỏ hoang, tượng Nhân sư dần bị cát vùi lấp đến vai. Nỗ lực khai quật đầu tiên được ghi lại có từ năm 1400 trước công nguyên, khi vị vua trẻ Thutmose IV (1401-1391 hay 1397-1388 trước công nguyên), sau nhiều cố gắng đã tìm cách đào ra hai chân trước. Ông đặt giữa chúng một tấm bia làm bằng đá hoa cương, được biết đến với tên gọi Tấm bia Giấc mơ, có khắc những văn tự sau (trích):
... người con hoàng tộc, Thothmos, lúc đến đây, khi đang đi giữa buổi trưa và ngồi dưới bóng của vị thần đầy quyền năng này, đã bị cơn buồn ngủ xâm chiếm và thiếp đi ngay tại thời điểm Ra ở trên đỉnh [thiên đường]. Chàng thấy vị thần tháng tám nói chuyện với mình, như một người cha nói chuyện với con trai, rằng: Hãy ngắm nhìn, chiêm ngưỡng ta, hỡi con trai ta Thothmos; ta là cha con, Harmakhis-Khopri-Ra-Tum; ta ban cho con quyền cai trị vùng đất của ta, sự tối thượng trên hết tất cả;... Hãy làm theo điều kiện của ta rằng con sẽ bảo vệ chân tay hoàn mỹ của ta. Cát của sa mạc nơi ta nằm đã vùi lấp ta. Hãy cứu ta, giải phóng tất cả những gì ta có trong tim.

Sau đó, Ramesses II (1279-1213 trước công nguyên) có thể đã thực hiện một cuộc khai quật thứ hai.

Nhà Ai Cập học Mark Lehner lúc đầu cho rằng đã có những cuộc trùng tu sớm hơn giai đoạn Cổ Vương quốc (2686-2184 trước công nguyên) rất nhiều, nhưng sau đó đã chối bỏ tư tưởng "dị giáo" của mình.

Năm 1817, cuộc khai quật khảo cổ học đầu tiên, do thuyền trưởng Giovanni Battista Caviglia người Ý giám sát, đã giải phóng toàn bộ phần ngực của bức tượng. Việc khai quật tượng Nhân sư được hoàn thành từ năm 1925 đến năm 1936 với những cuộc khai quật do Émile Baraize chỉ đạo.

Năm 1931 các kỹ sư của chính phủ Ai Cập đã sửa lại phần đầu bức tượng khi một số phần của mũ đội đầu bị rơi ra vào năm 1926 do xói mòn cắt sâu vào phần cổ.

Chiếc mũi và bộ râu bị mất

Chiếc mũi rộng 1 mét trên gương mặt của bức tượng đã bị mất. Kết quả khảo sát cho thấy những vết đục bao gồm một vết từ sống mũi và một vết bên dưới lỗ mũi, từ đó toàn bộ chiếc mũi bị rời ra.

Nhà sử học người Ả Rập al-Maqrīzī đã viết vào thế kỷ XV rằng việc chiếc mũi bị mất là do sự phá hoại của Muhammad Sa'im al-Dahr, một người Hồi giáo mật tông đến từ Sa'id al-Su'ada. Năm 1378, khi chứng kiến việc những nông dân trong vùng cúng lễ vật cho bức tượng để cải thiện mùa màng, Sa'im al-Dahr trở nên phẫn nộ đến mức phá hủy chiếc mũi, rồi sau đó bị treo cổ vì tội phá hoại. Al-Maqrīzī miêu tả tượng Nhân sư là "tấm bùa của sông Nile" bởi người dân trong vùng tin rằng bức tượng quyết định chu kỳ nước lũ.

Cũng có một câu chuyện cho rằng chiếc mũi bị vỡ do đạn đại bác mà quân lính của Napoleon bắn. Theo một số dị bản khác thì việc này là do binh lính Anh, các chiến binh Mamluk, vân vân. Những bản vẽ tượng Nhân sư của Frederic Louis Norden, người Đan Mạch, tên là "View of the Sphinx, near Cairo", thực hiện năm 1737 và xuất bản năm 1755, cho thấy bức tượng đã bị mất mũi.

Bên cạnh chiếc mũi, một bộ râu pharaon cũng được cho là đã nằm trên khuôn mặt của bức tượng, mặc dù có thể nó được thêm vào sau khi bức tượng đã được hoàn thành. Nhà Ai Cập học Vassil Dobrev cho rằng nếu bộ râu đã từng là một phần của bức tượng ngay từ đầu thì chiếc cằm cũng phải bị phá hủy khi nó rơi xuống. Việc không có sự phá hủy rõ rệt nào đã hỗ trợ cho giả thuyết này của ông.

Thần thoại
Colin Reader đưa ra giả thuyết rằng tượng Nhân sư có lẽ đã từng là trung tâm của tín ngưỡng tôn thờ mặt trời ở thời kỳ Sơ Triều đại, trước khi cao nguyên Giza trở thành khu vực mai táng trong giai đoạn Cổ vương quốc (2686-2134 trước công nguyên). Ông cũng kết luận rằng tượng Nhân sư, ngôi đền Nhân sư, con đường đắp cao và ngôi đền tổ chức đám tang Khafra tất cả đều nằm trong một khu phức hợp có từ trước Vương triều thứ năm (2613-2494 trước công nguyên). Sư tử từ lâu đã trở thành biểu tượng liên quan đến mặt trời ở các nền văn minh Tây Á cổ đại. Những hình ảnh mô tả vị vua Ai Cập dưới dạng một con sư tử đang tấn công kẻ thù bắt đầu xuất hiện từ giai đoạn Sơ Triều đại.

Trong thời kỳ Tân vương quốc, tượng Nhân sư mang mối liên hệ đặc biệt với vị thần Hor-em-akhet (Harmachis) hay Horus trên Đường chân trời, đại diện cho pharaon trong vai trò Shesep-ankh (Hình ảnh sống) của vị thần Atum. Pharaon Amenhotep II (1427-1401 hay 1397 trước công nguyên) đã xây một ngôi đền về phía đông bắc của tượng Nhân sư gần 1000 năm sau khi bức tượng được xây dựng để thờ thần Hor-em-akhet.

Các phim tài liệu nổi tiếng
Mystery of The Sphinx, lời kể của Charlton Heston, một bộ phim tài liệu về những giả thuyết của John Anthony West, được lên sóng trên kênh NBC vào ngày 10 tháng 11 năm 1993 và nhận được giải Emmy dành cho nghiên cứu xuất sắc nhất. Một đĩa DVD dài 95 phút tên là Mystery of the Sphinx: Expanded Edition được phát hành vào năm 2007.
Age Of The Sphinx, một bộ phim tài liệu thuộc sê ri Timewatch trên kênh BBC Two về những giả thuyết của John Anthony West đã được lên sóng vào ngày 27 tháng 11 năm 1994.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bí ẩn Nhân sư
Một bài viết học thuật bàn về việc tượng Nhân sư có từ trước thời điểm được công nhận ở Vương triều thứ tư
Nhân sư Ai Cập và Hy Lạp
Ai Cập—Giả thuyết về nền văn minh bị đánh mất
Chiếc mũi của tượng Nhân sư
Chuyện gì đã xảy ra với chiếc mũi của tượng Nhân sư?
Tổng hợp ảnh tượng Nhân sư
Ghi chép của Al Maqrizi

Cao nguyên Giza
Đá nguyên khối
Điểm tham quan ở Ai Cập
Mỹ thuật Ai Cập cổ đại