title: Đảo Necker (Hawaii)

text:
Đảo Necker (tiếng Anh: Necker Island, tiếng Hawaii: Mokumanamana) là một đảo đá khô cằn thuộc quần đảo Tây Bắc Hawaii. Tên gọi Mokumanamana xuất phát từ truyền thuyết của Hawaii và có nghĩa là "đảo phân nhánh". Đảo nằm dưới sự quản lý hành chính của quận Honolulu, tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ.

Địa lý

Nằm cách Nihoa khoảng 155 hải lý (287 km) về phía tây bắc, Necker là một đảo đá bazan hình móc câu nằm trên góc đông bắc của một bãi ngầm lớn và nông nằm cách các bãi cạn Frigate Pháp 120 km về phía đông nam. Đây là phần còn lại của một núi lửa hơn 10 triệu năm tuổi. Đảo này có thể được chia làm hai phần. Phần chính dài 1.300 m với chiều rộng từ 60 đến 200 m. Tại đây có năm ngọn đồi, trong đó ngọn cao nhất đạt cao độ 84 m so với mực nước biển. Phần nhỏ hơn - cao tối đa 48 m so với mặt biển - trải dài khoảng 183 m về hướng bắc tính từ góc phía tây của đảo. Hai phần này hợp với nhau tạo thành một vịnh nhỏ có tên gọi là vịnh Shark (Shark Bay). Theo thống kê của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ năm 2000 thì đảo có diện tích là 182.890 m² (18,289 ha). Tuy là đảo nhỏ thứ nhì trong quần đảo Tây Bắc Hawaii nhưng khu vực sinh vật biển sinh sống xung quanh đảo này (tính đến độ sâu 100 m) đạt diện tích 1.538 km², lớn thứ nhì trong quần đảo.

Sự có mặt của con người
Đảo Necker từng ghi dấu chân của người Polynesia từ thế kỉ 13, thể hiện qua sự tương đồng về dấu tích văn hoá giữa Necker với Tahiti và quần đảo Tuamotu. Rất có khả năng người xưa dùng Necker làm nơi tiến hành các nghi thức tôn giáo trong những chuyến thăm viếng ngắn ngày của họ thay vì định cư lâu dài tại đây. Người ta đã phát hiện 55 địa điểm văn hoá trên đảo, trong đó có 33 nơi là dành cho tôn giáo, 17 nơi là hang để trú ngụ và hai nơi chưa rõ công năng. Trên đảo có những tàn tích của các cấu trúc xây từ đá dùng trong các nghi lễ (gọi là heiau), các ki'i pohaku (tượng người bằng đá), rìu đá, đá mài, bát đá và dụng cụ đánh cá.

Ngày 4 tháng 11 năm 1786, trong hành trình từ Monterey, California (Hoa Kỳ) đến Ma Cao, vị thuyền trưởng người Pháp Jean-François de La Pérouse đã "khám phá" và đặt tên cho đảo là Necker nhằm vinh danh Jacques Necker - Bộ trưởng Bộ Tài chính Pháp dưới triều Vua Louis XVI. Năm 1857, Vua Kamehameha IV phái thuyền trưởng John Paty đến tuyên bố chủ quyền của Vương quốc Hawaii đối với đảo. Khoảng đầu thập niên 1890, Anh có ý định sử dụng Necker làm nơi đặt trạm cho tuyến cáp ngầm nối Úc với Canada. Khi chiến thuyền Champion của Anh đến cảng Honolulu thì chính quyền Hawaii ngay tức khắc phái Bộ trưởng Bộ Nội vụ James A. King chiếm hữu chính thức đảo này. Ngày 27 tháng 5 năm 1894, thuyền trưởng của tàu hơi nước Iwalani đến cắm cờ trên đảo Necker dưới danh nghĩa Chính phủ Lâm thời Hawaii.

Sinh thái
Trên bề mặt đảo Necker chỉ có một lớp đất mỏng và thưa thớt đây đó là năm loài thực vật thấp, gồm: Chenopodium sandwicheum, Panicum torridum, Portulaca lutea, Sesuvium portulacastrum và Sesbania tomentosa. Trong vịnh Shark có một khu hệ tảo ở vùng đáy.

Do đảo bị tác động bởi sóng biển mạnh đến từ mọi hướng nên san hô ở Necker phát triển ở những nơi phải được che chắn khỏi sóng biển (dù là không hoàn toàn) như trong hang động và các rãnh nước. Người ta ghi nhận được 16 loài san hô cứng tại đây, trong đó thường gặp nhất là Pocillopora meandrina và Porites lobata. Hải vực Necker có nhiều cá rạn san hô. Có vô số con sao sao sống trên đới sóng vỗ của đảo.

Đảo Necker có 15 loài côn trùng đặc hữu. Đây còn là điểm đến của một số cá thể hải cẩu thầy tu Hawaii và là nơi làm tổ của hàng nghìn con chim biển. Đồi mồi dứa cũng tìm đến phơi nắng tại điểm nối hai phần của hòn đảo nhưng chúng không làm tổ ở đây do đảo này không có các bãi cát.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Quần đảo Tây Bắc Hawaii
Địa điểm khảo cổ Hawaii
Núi lửa Hawaii
Núi lửa Thế Miocen
Hawaii Đại Tân Sinh
Châu Đại Dương Kỷ Paleogen


title: Necker

text:
Necker có thể chỉ:

Người
Jacques Necker (1732–1804): chính khách người Pháp
Mme Necker (1737–94): vợ của Jacques Necker
Louis Albert Necker (1786–1861): nhà nghiên cứu tinh thể học người Thuỵ Sĩ
Albertine Necker de Saussure (1766–1841): nhà văn và nhà giáo dục người Thuỵ Sĩ
Evelyn Necker: một nhân vật hư cấu trong truyện tranh của hãng Marvel Comics

Địa danh
 Đảo Necker: thuộc quần đảo Tây Bắc Hawaii
 Đảo Necker: thuộc quần đảo Virgin thuộc Anh

Khác
Hình lập phương Necker: một loại ảo ảnh quang học
Bệnh viện Necker-Enfants Malades: một bệnh viện ở Paris, Pháp, do Mme Necker thành lập.

Họ tên


title: Albrecht Gustav von Manstein

text:
Albert Ehrenreich Gustav von Manstein hoặc Albert Gustav von Manstein (24 tháng 8 năm 1805 – 11 tháng 5 năm 1877) là một tướng lĩnh quân đội Phổ, đã có nhiều đóng góp đến việc thành lập Đế quốc Đức năm 1871.. Ông đã làm tới cấp bậc cao nhất là Thượng tướng Bộ binh (General der Infanterie). Ông đã phục vụ trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ và Chiến tranh Pháp-Đức, và là ông nội nuôi của nhà chiến lược Erich von Manstein của Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai.

Năm 1822, Manstein gia nhập Trung đoàn Bộ binh số 3. Vào năm 1841, ông được thăng cấp thiếu úy và ông trở thành một sĩ quan phụ tá trong bộ tham mưu của Quân đoàn I. Đến năm 1864, ông được phong quân hàm Trung tướng (Generalleutnant) và được trao quyền tư lệnh Sư đoàn Bộ binh số 6, đơn vị mà ông đã chỉ huy huy trong các trận đánh tại Dybbøl và đảo Als trong Chiến tranh Schleswig lần thứ hai. Trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, ông đã chỉ huy lực lượng trừ bị của Tập đoàn quân số 1, và cùng với quân lính dưới quyền mình tham gia trong trận Königgrätz ngày 3 tháng 7. Công trạng của ông trong trận chiến này đã khiến cho ông được khen tặng Huân chương Thập tự Xanh, phần thưởng quân sự cao quý nhất của Phổ.

Vào năm 1867, Manstein được trao quyền chỉ huy Quân đoàn IV và được thăng cấp Thượng tướng Bộ binh vào năm 1868. Vào tháng 8 năm 1870, sau khi cuộc Chiến tranh Pháp-Đức bùng nổ, Quân đoàn IX đã trở thành một phần thuộc Tập đoàn quân số 2 dưới quyền chỉ huy của Hoàng thân Friedrich Karl. Manstein và Quân đoàn XI dưới sự chỉ đạo của ông đã thể hiện năng lực của mình trong trận chiến khốc liệt ở Gravelotte ngày 18 tháng 8. Sau khi Đế chế thứ hai của Pháp sụp đổ, Manstein chỉ huy quân đoàn chiến đấu trong các chiến dịch quân sự tại Orléans và Le Mans trên thung lũng sông Loire. Nhờ những cống hiến của mình trong cuộc chiến tranh này, ông đã được ban thưởng 100.000 thaler. Ông đã giã từ quân ngũ vào năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

 Howard, Michael, The Franco-Prussian War: The German Invasion of France 1870–1871, New York: Routledge, 2001. ISBN 0-415-26671-8.
 Poten, Berhard von: Manstein, Albrecht Ehrenreich Gustav v. in Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 20, Duncker & Humblot, Leipzig 1884, S. 248.

Sinh năm 1805
Mất năm 1877
Tướng Phổ
Tướng Đức
Quý tộc Đức không có tước hiệu
Nhân vật trong Chiến tranh Schleswig lần thứ hai
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Huân chương Pour le Mérite


title: VTV Cup 2013

text:
Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup 2013 là giải đấu lần thứ 10 với sự phối hợp tổ chức của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và Đài truyền hình Việt Nam. Giải đấu được tổ chức tại Nhà thi đấu Thể dục thể thao tỉnh Ninh Bình. Giải đấu được sự tài trợ chính của Eximbank, nên giải còn có tên gọi là Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Eximbank Cup 2013. Đây là lần đầu tiên Đài truyền hình Việt Nam phát sóng giải này trên hệ thống truyền hình độ nét cao (HD).

Các đội tham dự
 Việt Nam
 Kazakhstan
 Thái Lan
 Giang Tô, Trung Quốc
 Sơn Đông, Trung Quốc
 Úc

Vòng bảng

Bảng xếp hạng

Kết quả chi tiết

|}

Vòng tranh thứ hạng 1–6

Bán kết

|}

Tranh hạng 3

|}

Chung kết

|}

Vòng tranh thứ hạng 5-6

Tranh hạng 5

|}

Xếp hạng chung cuộc

Các giải thưởng cá nhân
 Vận động viên xuất sắc nhất giải đấu:  Việt Nam Nguyễn Thị Ngọc Hoa
 Vận động viên tấn công xuất sắc nhất:  Giang Tô Liu Peiyi
 Vận động viên chắn bóng tốt nhất:  Việt Nam Bùi Thị Ngà
 Vận động viên chuyền hai tốt nhất:  Sơn Đông Sun Weijing
 Vận động viên phát bóng tốt nhất:  Úc Rachel Rourke
 Vận động viên Libero tốt nhất:  Giang Tô Hu Yuxuan
 Vận động viên phòng thủ tốt nhất:  Giang Tô Wang Chenyue
 Hoa khôi VTV Eximbank Cup 2013:  Kazakhstan Batkuldina Aliya

Tham khảo

2013
Thể thao Việt Nam năm 2013


title: Lisianski (đảo)

text:
Đảo Lisianski (tiếng Anh: Lisianski Island, tiếng Hawaii: Papa‘āpoho) là đảo san hô thuộc quần đảo Tây Bắc Hawaii. Trong tiếng Hawaii, Papa‘āpoho nghĩa là "(đảo) phẳng với một chỗ lún". Đảo nằm dưới sự quản lý hành chính của quận Honolulu, tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ.

Địa lý

Nằm cách Honolulu 1.676 km về phía tây bắc và cách đảo Laysan 213 km về phía tây, đảo Lisianski là một đảo san hô phẳng và thấp có chiều dài 1,9 km, chiều rộng 0,8 km và diện tích là 1,555712 km². Nơi cao nhất 12,19 m là một đụn cát ở mặt bắc của đảo. Tương tự đảo Laysan, đảo Lisianski được hình thành khi một rạn san hô vòng được nâng lên khỏi mặt biển nhờ kiến tạo địa chất nhưng thay vì vẫn còn đầm nước ở giữa như Laysan thì Lisianski chỉ có một chỗ đất lún. Bao quanh đảo là một diềm cát trắng. Ở phía nam của đảo là một rạn san hô mang tên là bãi cạn Neva (tiếng Anh: Neva Shoal). Rạn này bao phủ một diện tích đến 979 km².

Lịch sử
Ngày 15 tháng 10 năm 1805, tàu chiến Neva do vị sĩ quan Hải quân Đế quốc Nga là Yuri Lisyansky chỉ huy đã mắc cạn tại khu vực này. Khi đó ông đã phải vứt bỏ một số hàng hoá để làm nhẹ tàu và đưa nó thoát khỏi đây. Họ của ông được dùng để đặt tên cho đảo Lisianski còn tên tàu Neva được dùng để đặt cho phần rạn san hô gần đó.

Sinh thái

Người ta đã ghi nhận được 24 loài san hô cứng tại khu vực Lisianski-Neva. Vùng nước nông gần đảo có nhiều gò san hô Montipora turgescens và Montipora capitata. Một số nhà khoa học gọi các rạn san hô vùng Lisianski-Neva là những "vườn san hô" bởi sự phong phú về số lượng và hình dạng các tập đoàn san hô (hình chóp, hình lâu đài,...). Tại các vùng nước gần bờ đảo, có rất đông cá rạn san hô bơi lội. Có một điểm đặc biệt mà các nhà nghiên cứu nhận thấy khi nghiên cứu những loài cá ăn thịt ở các rạn san hô Lisianski là chúng rất hung dữ. Ngay cả cá vẫu (Caranx ignobilis) cũng quấy rối thợ lặn và thuyền nhỏ.

Ngược về quá khứ thì sự xâm nhập của chuột (năm 1844) và thỏ ngoại lai được xem là nguyên nhân gây tuyệt chủng loài Porzana palmeri (gà nước Laysan) trên đảo. Khoảng năm 1904 thì con người tìm đến đây để khai thác lông chim. Tình hình trở nên nghiêm trọng khiến tổng thống Hoa Kỳ là Theodore Roosevelt phải thành lập Khu bảo tồn chim quần đảo Hawaii vào năm 1909. Ngày nay trên đảo có nhiều chim biển làm tổ và chim di trú như Pluvialis fulva, Tringa incana và Numenius tahitiensis. Số cặp chim Pterodroma hypoleuca sinh sản tại đảo chiếm đến 3/4 tổng số cặp loài này tính trên toàn tiểu bang Hawaii. Ngoài ra, có thể bắt gặp nhiều hải cẩu thầy tu Hawaii và đồi mồi dứa trên các bãi biển của đảo Lisianski.

Đảo Lisianski sở hữu thảm thực vật gần như nguyên sơ, trong đó chỉ có ba đến bốn loài ngoại lai. Có 10 loài thực vật bản địa và ba loài đặc hữu.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Quần đảo Tây Bắc Hawaii
Rạn san hô Hoa Kỳ
Đá ngầm Thái Bình Dương
Hawaii Đại Tân Sinh
Núi lửa Thế Miocen
Châu Đại Dương Kỷ Paleogen


title: Lavaux

text:
Lavaux là một khu vực ở huyện Lavaux-Oron bang Vaud, miền Tây của Thụy Sĩ. Lavaux bao gồm 830 ha vườn nho bậc thang trải dài khoảng 30 km dọc theo bờ phía nam của hồ Geneva.

Mặc dù có một số bằng chứng cho thấy cây nho được trồng trong khu vực từ thời La Mã, nhưng các vườn nho bậc thang thực tế có thể được bắt nguồn từ thế kỷ thứ 11, khi các tu viện dòng Biển Đức và Xitô kiểm soát khu vực này. Nó hưởng lợi từ khí hậu ôn hòa, nhưng cạnh phía nam của Levaux với sự phản chiếu của ánh mặt trời trong hồ và những bức tường đá mang lại một khí hậu Địa Trung Hải cho khu vực. Giống nho chính được trồng ở đây là Chasselas.

Mô tả
Các vườn nho ở Levaux được pháp luật liên bang bảo vệ theo một đạo luật. Kể từ tháng 7 năm 2007, Lavaux được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Các vườn nho ở đây từ năm 2016 đã không còn sử dụng thuốc trừ sâu tổng hợp nữa.

Lavaux là nơi thích hợp với những chuyến đi bộ đường dài băng qua các vườn nho. Có một lối mòn từ Saint-Saphorin đến Lutry do văn phòng du lịch Thụy Sĩ khuyến cáo du khách.

Ảnh hưởng
 Levaux là tên một bài hát của ca sĩ Prince trong album 20Ten (2010).
 Vào năm 2011, Bưu điện Thụy Sĩ đã phát hành ba tem đặc biệt dành riêng cho vùng Lavaux.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lavaux Vineyard Terraces hiking trail
 Lavaux Vinorama

Địa lý Thụy Sĩ
Địa lý Vaud
Di sản thế giới tại Thụy Sĩ
Vùng rượu vang Thụy Sĩ


title: Suzumiya Haruhi no Shōshitsu

text:
, tựa tiếng Anh là The Disappearance of Haruhi Suzumiya, là một bộ phim hoạt hình điện ảnh dựa trên light novel thứ tư cùng tên được viết bởi Nagaru Tanigawa. Nó được sản xuất bởi Kyoto Animation và đạo diễn bởi Tatsuya Ishihara cũng như Yasuhiro Takemoto. Bộ phim được công chiếu tại Nhật Bản vào ngày 6 tháng 2 năm 2010 và được phát hành trên DVD và Blu-ray Disc vào ngày 18 tháng 12, 2010. Bản quyền phát hành tại Bắc Mỹ thuộc về Bandai Entertainment và tại Anh thuộc về Manga Entertainment. Với thời lượng 164 phút, Suzumiya Haruhi no Shōshitsu là bộ phim hoạt hình điện ảnh thứ hai có thời lượng dài nhất tính đến thời điểm công chiếu, chỉ đứng sau Final Yamato.

Cốt truyện

Theo sau các sự kiện của loạt anime Suzumiya Haruhi no Yūutsu, câu chuyện diễn ra từ ngày 16 tháng 12 đến ngày 24 tháng 12, một tháng sau lễ hội văn hoá Nhật Bản. Đoàn SOS, dẫn đầu bởi Suzumiya Haruhi, lên kế hoạch tổ chức một buổi tiệc lẩu có lễ Giáng Sinh. Tuy nhiên, vào sáng ngày 18 tháng 12, Kyon đến trường và phát hiện ra mọi sự đã thay đổi. Haruhi, cùng với Koizumi Itsuki, đã mất tích, Asakura Ryoko đột nhiên xuất hiện trở lại, Asahina Mikuru không còn nhận ra anh ta và Nagato Yuki chỉ là một con người bình thường. Chỉ có Kyon là nhận ra được sự bất thường, trong khi không có ai nhớ về Haruhi hay Đoàn SOS. Manh mối duy nhất mà Kyon tìm được là một tờ giấy dấu trang mà Yuki để lại trước khi mọi thứ thay đổi, yêu cầu cậu phải tìm ra chìa khoá để chạy chương trình. Trong khi vẫn còn đang ngỡ ngàng, Kyon đã làm quen được với Yuki hiện tại, người có vẻ như đang để ý đến cậu. Vào ngày 20 tháng 12, Kyon phát hiện ra rằng Haruhi đang học ở một trường trung học khác, cùng với Itsuki. Nhờ tiết lộ thân phận của mình là "John Smith", Kyon đã khiến Haruhi tin vào câu chuyện của mình. Với sự trợ giúp của cô, Kyon đã tập hợp được đủ các thành viên của Đoàn SOS và mở khoá được một chương trình trong máy tính do Yuki cũ để lại.

Muốn quay về cuộc sống trước đây của mình, Kyon đã kích hoạt chương trình và được đưa về quá khứ ba năm trước ở Tanabata. Sau khi gặp Mikuru tương lai, cậu đã nhận được chương trình giải trừ của Yuki quá khứ, để bắn vào kẻ gây ra sự việc ngay sau khi mọi sự thay đổi vào ngày 18 tháng 12. Trở về hiện tại, họ phát hiện ra hung thủ chính là Yuki, người đã mượn năng lực của Haruhi để thay đổi trí nhớ của mọi người, trừ Kyon, cho phép cậu lựa chọn thế giới mà cậu muốn sống. Kyon tự hỏi chính mình, và quyết định rằng thế giới cũ của mình vui vẻ và thú vị hơn. Kyon cố gắng cài chương trình vào Yuki nhưng lại bị đâm bởi Ryoko. Trước khi Ryoko có thể kết liễu cậu, cô ta đã bị ngăn cản bởi Yuki, Mikuru và Kyon đến từ tương lai. Kyon tỉnh lại vài ngày sau trong một bệnh viện, nơi mọi thứ trở lại bình thường, và mọi người đều cho rằng Kyon đã té cầu thang và bất tỉnh vào ngày 18 tháng 12. Khi Yuki nói với Kyon về việc Thể Thống Nhất Dữ Liệu sẽ trừng phạt cô ấy vì hành vi của cô, Kyon yêu cầu cô truyền lời rằng, nếu họ dám, cậu sẽ bảo Haruhi xoá sổ Thể Thống Nhất Dữ Liệu. Khi ngày 24 tháng 12 đến, Kyon quyết định tham gia vào bữa tiệc Giáng Sinh trước khi quay về quá khứ để cứu lấy chính mình.

Sản xuất và phát hành
Vào ngày 18 tháng 12 năm 2007, trang web chính thức của loạt anime Suzumiya Haruhi no Yūutsu, haruhi.tv, đã được thay đổi thành một thông báo lỗi 404 giả với 5 ô nhập liệu, tham chiếu đến ngày quan trọng của Suzumiya Haruhi no Shōshitsu, tập thứ bốn của light novel. Câu chuyện Suzumiya Haruhi no Shōshitsu không có trong anime tái chiếu 2009 Suzumiya Haruhi no Yūutsu, vốn bao gồm các tập phim chuyển thể từ tiểu thuyết thứ hai, ba và năm. Tuy nhiên, vào ngày 8 tháng 10 năm 2009, một teaser trailer dài 30 đã được phát sóng, tiết lộ rằng Suzumiya Haruhi no Shōshitsu sẽ trở thành một bộ phim điện ảnh, dự kiến ra mắt vào 6 tháng 2 năm 2010. Đoạn phim quảng bá dài một phút đã được phát hành vào tháng 12 năm 2009. Bộ phim đã được phát hành vào trên BD/DVD, các phiên bản chung và giới hạn, vào ngày 18 tháng 12 năm 2010 tại Nhật Bản.

Âm nhạc
Nhạc nền của bộ phim là  do Minori Chihara trình bày, single đã được phát hành vào ngày 24 tháng 2 năm 2010. Bài hát mở đầu là "Bōken Desho Desho?" bởi Aya Hirano. Original soundtrack đã được phát hành vào ngày 27 tháng 1 năm 2010. Soundtrack được trình diễn bởi Đoàn nhạc Giao hưởng Eminence và sản xuất bởi Satoru Kōsaki.

Phương tiện truyền thông liên quan
Một phụ bản manga mang tên  được vẽ bởi Puyo và đang trên Young Ace của Kadokawa Shoten vào tháng 7 năm 2009. Một visual novel mang tên  đã được phát hành vào ngày 12 tháng 5 năm 2011 bởi Bandai Namco Games trên PlayStation 3 và PlayStation Portable. Cậu chuyện của trò chơi diễn ra ít lâu sau bộ phim.

Đón nhận
Khi bộ phim được công chiếu vào ngày 6 tháng 2 năm 2010 tại 24 rạp ở Nhật Bản, nó nằm trong top 10 bộ phim có doanh thu phòng vé tuần đầu tiên cao nhất, và đã thu về 200 triệu yên trong tuần đầu tiên trong chiếu. Bộ phim đã thắng giải Animation Kobe 2010 cho phim điện ảnh hay nhất. Phiên bản BD đã bán được hơn 77,000 bản trong tuần đầu tiên, đứng đầu bảng xếp hạng Oricon, trong khi đứng hạng thứ 4 trong bảng xếp hạng DVD với 19,667 bản. Minori Chihara đã thắng giải Thể hiện Ca khúc Hay nhất trong giải Seiyu Awards thường niên lần 5 tổ chức vào năm 2011 tại Tokyo cho bài "Yasashii Bōkyaku".

Tại Thái Lan, cơn lũ năm 2011 đã buộc bộ phim chỉ có thể được chiếu tại rạp Lido, Siam Square, Bangkok, trong một ngày duy nhất, 6 tháng 11 năm 2011. Tuy nhiên, tất cả vé đã được bán hết trong ngày đặt vé đầu tiên. Sau khi công chiếu, Rose Media & Entertainment, đã tổ chức bán đấu giá các vật phẩm và hàng hoá về Haruhi để gây quỹ ủng hộ nạn nhân vụ lũ lụt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Phim năm 2010

Phim chính kịch thập niên 2010
Phim hoạt hình có tính kịch
Phim hoạt hình tưởng tượng
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Anime và manga kỳ ảo
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2010
Phim phiêu lưu kỳ ảo
Phim Nhật Bản
Anime và manga huyền bí
Anime và manga khoa học viễn tưởng


title: Alpes Thụy Sĩ

text:
Alpes Thụy Sĩ (tiếng Đức: Schweizer Alpen, tiếng Pháp: Alpes Suisses, tiếng Ý: Alpi svizzere, tiếng Romansh: Alps svizras) là một phần của dãy núi Alpes nhưng phạm vi nằm trong Thụy Sĩ. Vì vị trí trung tâm của nó trong toàn bộ phạm vi dãy Alpes, nên dãy núi này cũng được biết đến như là dãy núi Alpes trung tâm. Đỉnh núi cao nhất trong dãy núi là Monte Rosa (4,634 mét) gần biên giới giữa Thụy Sĩ-Ý. Đỉnh núi cao nhất nằm hoàn toàn trên lãnh thổ Thụy Sĩ là Dom (4,545 mét).

Địa lý
Dãy núi Alpes chiếm khoảng 65% diện tích của nước Thụy Sĩ (41.285 km²), khiến nước này trở thành một trong những nước có nhiều đồi núi nhất. Mặc dù nước Thụy Sĩ chỉ bao gồm 14% tổng số diện tích của dãy núi Alpes (192.753 km²), nhiều đỉnh núi cao trên 4000 m (48 trong số 82) nằm trong dãy núi Alpes Thụy Sĩ và những đỉnh núi còn lại chỉ cách biên giới Thụy Sĩ trong vòng 20 km.

Tham khảo

Federal Department of Foreign Affairs informations
Glaciers of the Alps, USGS
Encyclopædia Britannica, Alps
Swiss hiking federation (german, french)

Liên kết ngoài

Du lịch
General timetable of all public transport
MySwitzerland.com
SuisseMobile.com
Scenic PostBus lines in the Swiss Alps
MySwissAlps.com
WalkingSwitzerland.com

Bản đồ
Map of Switzerland with points of interest
Topographic maps of Switzerland

Khác
General informations about the Alps
The Jungfrau-Aletsch-Bietschhorn UNESCO World Heritage site
Photos and paintings of Swiss Alps

Anpơ
Dãy núi tại Thụy Sĩ
Dãy núi tại châu Âu
Dãy núi Alpes
Dãy núi châu Âu


title: Lisianski

text:
Lisianski (Lisiansky, Lisyansky) có thể chỉ:
 Yuri Feodorovich Lisyansky: nhà thám hiểm đồng thời là sĩ quan thuộc Hải quân Đế quốc Nga
 Địa danh đặt theo họ của Yuri Feodorovich Lisyansky:
Đảo Lisianski thuộc quần đảo Tây Bắc Hawaii, Hoa Kỳ
Bán đảo Lisianski ở bờ tây đảo Baranof, Đông Nam Alaska, Hoa Kỳ
Núi Lisianski trên đảo Sakhalin, Liên bang Nga
Eo biển Lisianski ở cực bắc đảo Chichagof, tiểu bang Alaska, Hoa Kỳ
Vịnh Lisianski
Mũi Lisianski


title: H'Drah Jan Kpă

text:
H'Drah Hjan Kpă (1630-1654) hay Bia Than Can là một trong những vị hoàng hậu của Po Romé, vua của Vương triều Chăm Pa, bà là người duy nhất trong số các hoàng hậu của vị vua này tuẫn táng theo chồng.

H'Drah Hjan Kpă là con gái của một vị tù trưởng Ê Đê, trong tiếng Ê Đê tên của bà có nghĩa là Công chúa Hạt Mưa, tương truyền nhan sắc của bà được ví đẹp như hạt mưa, có thể tưới tát mùa màng khô hạn, đem lại sức sống cho muôn cây muôn thú.

Trong hành trình tìm kiếm thuốc để chữa hiếm muộn cho hoàng hậu đầu là Bia Than Cih, vua Po Romé đã say đắm nét đẹp của nàng H'Drah Jan Kpă, nhà vua đã đưa bà về kinh thành, cưới và phong bà làm thứ hậu. Bà cũng là hoàng hậu duy nhất sinh được con cái cho vua Po Romé.

Về sau, khi đã qua tuổi ngũ tuần, nhà vua say đắm nét đẹp của hoàng hậu Ngọc Khoa, một công nữ nước Việt, đến nỗi chặt hạ cây thần Krek, biểu tượng sức mạnh của vương quốc. Khi nhà vua chết, theo tục lệ người Chăm, các bà vợ phải lên giàn hỏa thiêu theo chồng nhưng chỉ có hoàng hậu H'Drah Jan Kpă nguyện chết. Để tưởng nhớ đến hoàng hậu H'Drah Jan Kpă, nhân dân Chăm Pa thờ bà trong một ngôi tháp phụ, rồi khi ngôi tháp sụp đổ, tượng của bà được đưa vào tháp chính phía bên phải tượng Vua là người chồng của mình.

Tham khảo


title: Vancaraya

text:
'Vancaraya 《Dam Khing Jŭ》 (1125- 1169) Vancaraya là tên gọi bằng tiếng Pali Sanskrit của người Ấn Độ, tiếng Êđê gọi là Dam Khing Jŭ có nghĩa là Thủ Lĩnh Da Nâu, sử liệu Trung Quốc gọi là Ying-Ming-Ye (Ưng Minh Diệp), là một thủ lĩnh người Rang Đê, khi đó người Êđê và Jarai chưa phân li thành hai tộc người riêng như ngày nay. Sự kiện vào năm 1150, sau khi đánh đuổi quân Khmer về bên kia dãy Trường Sơn, vua Champa là Jaya Harivarman đã tấn công người Orang Đê,khi đó Vancaraya là một thủ lĩnh Orang Đê và là anh rể của nhà vua Jaya Harivarman, để tái lập trật tự trong nước.Vancaraya (Dam Khing Jŭ) lãnh đạo bộ tộc chống cự quyết liệt,nhưng cuối cùng bị thất bại. Tàn quân của Vancaraya (Dam Khing Jŭ) vượt sông Gianh vào Đại Việt cầu cứu, vua Lý Anh Tôn sai tướng Nguyễn Mông cùng 5.000 binh sĩ từ Thanh Hóa vào tiếp cứu nhưng bị đánh bại, Nguyễn Mông và Vancaraya đều bị tử trận. Toàn bộ các thung lũng ven núi nơi người Orang Đê cư trú đều đặt dưới sự kiểm soát trở lại của Vua Jaya Harivarman. Đây có thể là mối liên hệ sớm nhất giữa bộ lạc Tây Nguyên với người Việt.

Tham khảo


title: Cua đá

text:
Cua đá (tên khoa học Gecarcoidea lalandii) là một loài cua đất lớn thuộc chi Gecarcoidea. Loài cua này có vỏ màu tím sậm, chân dài và càng ngắn. Nó là loài động vật ăn đêm, ban ngày trú ẩn trong các hang đào. Thức ăn chủ yếu của cua đá là động vật. So với loài cua đỏ đảo Christmas Gecarcoidea natalis, cua đá có vùng phân bố rất rộng trong vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, từ quần đảo Andaman trở về phía Đông. Ở Việt Nam, cua đá có sự hiện diện tại vùng Cù Lao Chàm, cụ thể ở các hòn Lao, hòn Giai, hòn Ông, hòn Là và hòn Mồ; trong đó, hòn Lao là nơi cua đá phân bố nhiều nhất. Con trưởng thành chủ yếu sống trong rừng rậm nhưng đôi khi có thể xuất hiện ở các sinh cảnh mở hơn. Đến mùa sinh sản (tháng 6-9), con cái mang trứng di cư ra vùng duyên hải và đẻ trứng ở vùng nước triều. Những con trưởng thành kích thước nhỏ đôi khi bi loài cua Geograpsus crinipes ăn thịt. Cua lột xác trong khoảng tháng 10-12.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1837


title: Trần Hạnh

text:
Trần Hạnh (12 tháng 3 năm 1929 – 4 tháng 3 năm 2021) là một nghệ sĩ sân khấu và truyền hình Việt Nam. Ông là Nghệ sĩ Nhân dân nổi tiếng với các vai ông bí thư đảng ủy trong phim Làng nổi, bố An trong phim Truyện cổ tích tuổi 17, bố Lài trong Tướng về hưu, ông Khiển trong phim Người cầu may, ông Lâm trong phim Chiếc bình tiền kiếp, bố Mai trong phim Hãy tha thứ cho em,...

Sự nghiệp
Trần Hạnh sinh ra và lớn lên ở Hà Nội. Cụ thân sinh ra ông làm việc tại nhà máy in Ngô Tử Hạ ở phố Nhà thờ, còn mẹ ông là một thương gia nhỏ. Nhưng rồi, hạnh phúc chưa được bao lâu thì trong một cơn đau yếu, bố ông đã ra đi để lại vợ con côi cút. Mồ côi cha từ năm 8 tuổi, ông đã phải sống tự lập rất sớm. Để giúp mẹ nuôi sống gia đình, ông làm nghề đóng giày thuê ở phố Tràng Tiền . Vừa đóng giày, Trần Hạnh vừa tham gia sinh hoạt diễn kịch ở Câu lạc bộ Thanh niên (của Thành đoàn Hà Nội). Trong câu lạc bộ có nhiều người bạn sau này đã trở thành những tên tuổi gạo cội trong làng kịch Việt Nam như: NSND Doãn Hoàng Giang, NSND Trọng Khôi, NSND Đoàn Dũng...

Ông lập gia đình khi 23 tuổi, vợ ông là hàng xóm cùng ngõ Phát Lộc (Hàng Bạc, Hà Nội), được bà nội sắp xếp. Dù đã vợ con nhưng không sao bỏ được những buổi "chơi" kịch cùng với ban kịch Thanh niên Hà Nội. Khi mọi người vào học khóa đầu tiên đào tạo diễn viên chính quy của trường Sân khấu thì ông đành phải rẽ ngang về Đoàn kịch Hà Nội bởi lý do duy nhất là phụ cấp ở đó cao hơn 10 đồng.

Ông đã có được những vai diễn xuất sắc trên sân khấu Nhà hát Kịch Hà Nội với nhiều giải vàng, bạc ở các liên hoan sân khấu toàn quốc. Thời hoàng kim của ông là cuối những năm 70, đầu 80 của thế kỷ trước, khi vào vai Nguyễn Trãi trong vở kịch thơ Lam Sơn tụ nghĩa (huy chương vàng Liên hoan Kịch toàn quốc), đảm nhận một vai chính trong vở Tiền tuyến gọi hay trong Âm mưu và tình yêu được dựng bởi đạo diễn Nguyễn Đình Nghi. Trong tập sách Người Hà Nội, Lưu Quang Vũ viết: "Bốn, năm người đóng vai Nguyễn Trãi, riêng Trần Hạnh có phong thái hào hoa của người Hà Nội". Tổng Bí thư Trường Chinh đã tìm ông và khen ông đóng Âm mưu và tình yêu: "Anh đóng hay lắm, tôi không biết dùng từ thế nào nhưng có thể nói là nó rất lãng mạn".

Ông về hưu rời Nhà hát Kịch Hà Nội năm 1989. Khởi nghiệp bằng sân khấu kịch và đoạt giải thưởng trong một số Liên hoan sân khấu Toàn quốc nhưng Trần Hạnh lại được công chúng biết đến nhiều qua các vai diễn trong phim truyền hình.

Trong đóng phim, vai đầu tiên của ông vai nam chính cho phim Chiếc bình tiền kiếp của Đạo diễn Nguyễn Hữu Phần. Sau đó là hàng loạt phim khác, như Tướng về hưu, Hãy tha thứ cho em, Cỏ lau, Người đàn bà thứ hai, Làng nổi,...

Vai diễn truyền hình đầu tiên, và cũng là vai mà ông tâm đắc nhất là vai ông Cần trong phim Cuốn sổ ghi đời của đạo diễn Tất Bình.

Ở Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ 11 – 1996, ông đoạt giải Nam diễn viên xuất sắc nhất trong phim Nước mắt đàn bà (ban tổ chức không gửi giấy mời ông tới nhận giải). Tại Liên hoan Truyền hình toàn quốc năm 2010, ông được vinh danh ở hạng mục Giải thưởng Cống hiến cho vai diễn của ông trong phim Ngõ lỗ thủng, đạo diễn Quốc Trọng.

Những vai diễn của ông đã đi vào lòng công chúng với vẻ khổ hạnh, đáng thương, những vai nông dân hiền lành, chất phác mặc dù ông là người Hà Nội gốc.

Năm 2017, ông tham gia vào bộ phim Cha cõng con với vai diễn là ông mù.

NSND Trần Hạnh qua đời ở tuổi 92, lúc 2 giờ 50 phút tại nhà riêng, ngày 04 tháng 3 năm 2021 vì tuổi cao sức yếu.

Phim đã tham gia

Giải thưởng và vinh danh
Ông là một trong những nghệ sĩ đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú vào năm 1982 – 1984.

Trần Hạnh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1984. Ông đã từng 3 lần đoạt Huy chương vàng trong các vở kịch Nguyễn Trãi, Tiền tuyến gọi, Hamlet, giải Nam diễn viên xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 11 với phim Nước mắt đàn bà và nhiều giải thưởng khác.

Tại Liên hoan Truyền hình toàn quốc năm 2010, ông nhận giải Cống hiến cho vai ông Thống trong phim Ngõ lỗ thủng của đạo diễn Quốc Trọng.

Tháng 5 năm 2018, ông được đặc cách xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Tuy mới đoạt một giải Cống hiến (tương đương giải Vàng) tại Liên hoan Truyền hình toàn quốc 2010 và không đủ số huy chương theo quy định, nhưng Trần Hạnh có nhiều đóng góp cho sân khấu, phim truyền hình. Hồi tháng 3, Trần Hạnh được Sở đặc cách đưa vào danh sách xét trao danh hiệu NSND vì hóa thân vào nhiều vai diễn "có sức lan tỏa, đồng thời có hình ảnh đúng mực trong cuộc sống". Theo Nghị quyết 54/NQ – CP ký ngày 18 tháng 7 năm 2019, ông được phong tặng danh hiệu NSND.

Gia đình
Ông Trần Hạnh tâm sự, cuộc đời thực của ông có khi còn buồn và khổ hơn phim. Gần chục năm, ông phải tự tay cơm nước, chợ búa, giặt giũ, chăm sóc cho người vợ bị liệt nửa người sau một lần bị tai biến mạch máu não . Năm 2011. vợ ông mất vì bị tai biến sau hai năm nằm liệt giường, ở tuổi 84, ông dù già yếu vẫn phải chăm cậu con trai út 47 tuổi bị ngớ ngẩn (15 năm trước, anh bị tai nạn xe máy chấn thương sọ não). Ông thân gà trống nuôi con phải chợ búa, cơm nước, rau cháo, giặt giũ hàng ngày, đi đâu làm gì thì đúng giờ cơm ông phải xắm nắm trở về nhà để lo cho con .

Vợ chồng nghệ sĩ Trần Hạnh có tất cả bảy người con (2 trai, 5 gái) nhưng giờ chỉ còn bốn . Trước kia, ngôi nhà hơn chục mét vuông của ông nằm trong khu Trần Quý Cáp chật chội, dột nát quanh năm với 9 nhân khẩu.

Câu nói
"Sinh ra, mỗi người đã có một số phận. Không thể thay đổi thì đừng than vãn, hãy học cách chấp nhận đứng trên mọi nỗi đau".

Chú thích

Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Người Hà Nội
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
H


title: Phạm Bằng

text:
Phạm Bằng (1931 – 2016), tên đầy đủ là Phạm Văn Bằng, là một nghệ sĩ sân khấu, hài kịch và truyền hình của Việt Nam. Ông được phong danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Ông nổi tiếng qua nhiều vai hài trong chương trình Gặp nhau cuối tuần của VTV3  và loạt phim hài Tết "Chôn nhời" do Công ty cổ phần Nghe nhìn Thăng Long thực hiện.

Ông qua đời vào 20 giờ ngày 31 tháng 10 năm 2016 sau một thời gian chống chọi với căn bệnh ung thư gan, hưởng thọ 85 tuổi.

Sự nghiệp
Phạm Bằng sinh 1931 tại Hà Nội.. Bố ông mất sớm để lại người vợ góa 24 tuổi cùng ba người con. Mẹ ông ở vậy nuôi chị em ông khôn lớn. Mẹ ông không muốn ông theo nghề kịch. Khi biết ông lựa chọn nghề diễn viên cho con đường sống và mưu sinh của mình, mẹ ông dứt khoát không đồng ý. Phạm Bằng chưa bao giờ thấy mẹ vui, không bao giờ bà khen ngợi và cũng không mong bà đến rạp để xem mình biểu diễn.

Năm 1955, Phạm Bằng trở thành sinh viên Trường Cao đẳng Giao thông Công chính. Trong quá trình học ở trường, theo lời lôi kéo, rủ rê của bạn bè, ông cũng tham gia đóng vài vở kịch. Năm 1956, đang học năm thứ hai trường Cao đẳng Giao thông công chính, Phạm Bằng phải nghỉ học. Ông rời trường trong hoàn cảnh hết sức khó khăn: gia đình của ông thuộc diện tư sản cần cải tạo.

Năm 1959, Phạm Bằng tham gia đoàn kịch nghiệp dư của nhà thơ Hoàng Cầm, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng. Đoàn kịch định dựng vở "Vũ Như Tô" nhưng không thành. Cũng trong năm đó, Nhà nước tuyển sinh cho đoàn văn công Hà Nội, đồng thời, mở trường Đại học Sân khấu khóa I. Phạm Bằng được tuyển cả hai nơi. Khác với một số người bạn của mình trở thành sinh viên trường Sân khấu, Phạm Bằng lựa chọn con đường vào đoàn văn công Hà Nội, bởi theo ông: "Vào văn công vừa được học, vừa được diễn, lại vừa có thêm tiền phụ giúp gia đình trong khi vào trường Sân khấu phải trả tiền học phí. Tôi không còn lựa chọn nào khác hơn. Thời kì ấy, gia đình tôi quá nghèo khó, mặt khác tôi lấy vợ trong khi chưa có việc làm". Tháng 12 năm 1959, Phạm Bằng tham gia vào Đoàn văn công Hà Nội. Đó là một đoàn tổng hợp các loại hình, từ ca nhạc, múa, kịch nói, cải lương đến chèo, xiếc.

Năm 1964, đoàn kịch Hà Nội cùng các đoàn cải lương, đoàn chèo,... được tách ra và bắt đầu đời sống riêng của mình. Tại đoàn kịch Hà Nội, đạo diễn Nguyễn Đình Nghi mời Phạm Bằng tham gia các vở diễn. Ông bắt đầu nổi tiếng với các vai phản diện. Sau đó, đạo diễn Trần Hoạt bắt đầu làm một vài tác phẩm kịch hài. Hài đưa vào cuộc sống một cách bình dị nhưng không kém phần sâu sắc. Phạm Bằng cũng tham gia một vài tiết mục. Lời của đạo diễn Nguyễn Đình Nghi về nghề diễn hài làm Phạm Bằng thấy rất đúng để rồi trở thành tâm niệm: "Những người đóng vai bi thì đóng vai hài rất giỏi".

Cuối năm 1974, đầu 1975, Phạm Bằng chuyển sang đoàn kịch nói Trung ương. Giáo sư Đình Quang là người phát hiện ra khả năng đóng vai hài của ông, còn thầy Trần Hoạt thì nhận xét: "Tương lai cậu đóng vai hài giỏi. Khiếu hài là khiếu trời cho, không thể mở lớp diễn viên hài, nhưng các diễn viên hài phải có trình độ văn hóa cao, sâu và tư duy vững". Phạm Bằng tâm sự: "Chỉ đọc mỗi phần diễn của mình thì làm sao nắm bắt được các mối liên hệ nhân vật trong vở kịch được. Riêng tôi từ trước đến nay luôn phải đọc trọn kịch bản, rồi mới yên tâm diễn". Hơn chục năm từ khi vào nghề, cuộc sống của Phạm Bằng rất vất vả.

Sau khi "đứng vững" trên sân khấu, Phạm Bằng truyền nghề diễn chính kịch bằng việc dạy dỗ một số anh em cùng đoàn.

Chương trình Gặp nhau cuối tuần là nơi thực sự đưa nghệ sĩ Phạm Bằng đến với công chúng một cách sâu rộng. Từ năm 2006 đến 2010, nghệ sĩ Phạm Bằng đi diễn liên tục.

Ông còn được người hâm mộ nhớ đến bởi quán bánh trôi Tàu ở 30 Hàng Giầy, Hà Nội. Tuy nhiên do đợt ốm trong khoảng thời gian 2012 – 2013, quán tạm thời đóng cửa. Ngày 28/11/2017, sau 5 năm, quán được mở cửa trở lại bởi con trai út của ông.

Qua đời và lễ tang
Ông qua đời lúc 20h ngày 31/10/2016 tại Bệnh viện Hồng Ngọc, Hà Nội, chưa lâu sau lễ mừng thọ 85 tuổi.

Lễ tang dành cho ông được tổ chức theo nghi thức thông thường và chỉ trong ngày 04 tháng 11 năm 2016. Lễ viếng tổ chức vào 12 giờ 30 phút tại nhà tang lễ Quốc gia, Hà Nội, lễ truy điệu tổ chức vào 14 giờ cùng ngày, sau đó thể theo di nguyện của ông và ý nguyện của gia đình thì ông đã được an táng ngay tại đài hoá thân Hoàn Vũ, Hà Nội.

Gia đình
Vợ Phạm Bằng kém ông 8 tuổi, mất năm 2003. Ông cho rằng bà góp 98% vào thành công của mình. Sau khi bà mất, ông bị khủng hoảng tinh thần một thời gian. Ông bà có bốn người con: ba người con gái và con trai út. Hai người con trưởng thành đã đi xa mỗi người một phương, những năm cuối đời ông sống với con gái thứ ba chưa chồng.

Câu nói
"... bản thân tôi lại không bao giờ nghĩ mình sẽ làm nghề này trong khi ngồi trên ghế nhà trường. Tất cả là do ngoại cảnh tác động".

"Tôi thường trở về nhà với nỗi cô đơn"

"Với tôi tất cả những gì thuộc về 'ngày xưa' đều đẹp đến khắc khoải. Nếu được chọn tôi muốn được sống như ngày xưa, phố phường đẹp, con người đẹp, làm gì cũng hết mình. Và 'ngày xưa' của tôi còn là một gia đình với đầy đủ thành viên."

Chú thích

Nghệ sĩ hài Việt Nam
Người Hà Nội
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam


title: Thâm cung nội chiến

text:
Thâm Cung Nội Chiến, tên gốc là Kim Chi Dục Nghiệt (tiếng Trung: 金枝慾孽, tiếng Anh: War and Beauty) là một bộ phim truyền hình khởi chiếu lần đầu trên TVB Jade từ 23 tháng 8 đến 2 tháng 10 năm 2004, bao gồm 30 tập phim. Đây là bộ phim duy nhất từ trước đến giờ của TVB có tới bốn nữ diễn viên từng dành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất của TVB Anniversary Awards là Lê Tư, Đặng Tụy Văn, Trương Khả Di, Xa Thi Mạn. Ngoài ra phim còn có sự tham gia của hai nam diễn viên chính Lâm Bảo Di và Trần Hào và cả hai đều đã từng dành giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Đây là bộ phim đầu tiên trên thế giới về cung đấu thời phong kiến Trung Quốc và là một tượng đài của dòng phim này.

Ý nghĩa của tên phim
Về mặt ngữ âm, ít nhất là trong tiếng Quan thoại, tên của phim được phát âm gần giống với thành ngữ Trung Quốc「金枝玉葉」 ("Kim Chi Ngọc Diệp", nghĩa đen dịch là "Cành vàng lá ngọc"). Đây là một thành ngữ Trung Hoa cổ điển được sử dụng để mô tả phụ nữ quý tộc nhưng chưa lập gia đình trong xã hội phong kiến Trung Quốc. Thành ngữ cũng được sử dụng để mô tả một phụ nữ từ một nền tảng đặc quyền hoặc quý tộc.

Tên của phim là sự chơi chữ với hai chữ đầu giữ nguyên còn hai chữ cuối được thay thế bằng hai từ khác nhằm mô tả chủ đề chính của toàn bộ loạt phim. Từ「玉」("ngọc") và「葉」("diệp") được thay thế bằng từ tương đương「欲」("dục": dục vọng/tham vọng) và「孽」 ("nghiệt": nghiệp chướng/tà ác). Như vậy, tên phim tự động mô tả toàn bộ cốt truyện, mà nôm na là "phụ nữ có nguồn gốc danh giá với ham muốn, tham vọng quyền lực và sự độc ác".

Nội dung

Bối cảnh
Bộ phim lấy bối cảnh ở Tử Cấm Thành, vào thời nhà Thanh ở Trung Quốc trong những năm trị vì sau này của hoàng đế Gia Khánh. Phim tập trung vào cuộc tranh giành quyền lực giữa các phi tần bằng cách giành lấy sự ân sủng của Hoàng đế và loại bỏ đối thủ, với sự tha hóa, âm mưu và lừa dối là những vũ khí chính được sử dụng. Những người phụ nữ này sẵn sàng thao túng, phản bội và thậm chí tiêu diệt bất cứ ai để có được những gì họ muốn.

Trong suốt phần sau của bộ phim, hậu quả của sự tha hóa này ngày càng trở nên rõ ràng hơn. Các nhân vật chính bắt đầu đánh mất tất cả mọi thứ họ quan tâm, trong khi kết luận rằng họ chỉ nên tự trách mình. Trong khi đó, sự tha hóa cũng bắt đầu ảnh hưởng đến thế giới bên ngoài: toàn bộ chế độ trở nên bất ổn.

Mặc dù vậy, chẳng có gì có thể ngăn cản những người phụ nữ đầy mưu mô này. Ngược lại, ngay cả khi quân nổi dậy tiến đánh vào Tử Cấm Thành, suy nghĩ đầu tiên của họ là tình hình này là một cơ hội tốt cho mục đích của họ. Cuối cùng, chỉ có sự tha hóa là kẻ chiến thắng, còn những người có liên quan đều chết hoặc buộc phải rời khỏi Tử Cấm Thành mãi mãi.

Tóm tắt sơ lược
Nội dung bộ phim diễn ra trong khoảng thời gian một năm, từ một ngày cuối xuân khi Nhĩ Thuần và Ngọc Dinh nhập cung trong đợt tuyển tú nữ, tới một ngày đầu xuân năm sau khi Thiên Lý Giáo đánh vào Tử Cấm Thành. Tuy nhiên, sự kiện trong phim là kết quả của nhiều diễn biến ở những năm trước đó.

Vào năm Càn Long băng hà, Hoàng Quý Phi của Gia Khánh - sau này là Hoàng Hậu (Trần Tú Châu) - vì ghen ghét mà giết hại Yến Quý Nhân rồi vứt xác xuống giếng. Thị nữ của Yến Quý Nhân là Nguyệt Nga trốn thoát khỏi cung nhưng lại bị bán vào lầu xanh làm kỹ nữ. Cũng trong năm này, Gia Khánh xử tử Hòa Thân và tay chân. Vụ án này thường xuyên được lật lại và thêm nhiều bộ hạ cũ của Hòa Thân bị xử tội, điều này khiến cho Từ Vạn Điền, một thái giám làm việc ở phòng thuốc trong cung, vô cùng lo sợ. Ông mua Nguyệt Nga ở lầu xanh về làm vợ, rồi giao cho bà đào tạo những bé gái ngoại hình xinh đẹp, tư chất thông minh mà ông mua hoặc nhặt được, với hi vọng sau khi cho chúng nhập cung, một trong số đó có thể trở thành phi tần đắc sủng của Gia Khánh và giúp đỡ ông nếu tội trạng bị truy cứu. Vào một năm dịch bệnh tràn lan, hai chị em Phúc Nhã (Lương Tranh) và Nhĩ Thuần (Xa Thi Mạn) bị mất cha mẹ. Hai người bỏ quê cùng ra đi rồi bị lạc nhau. Cả hai sau đó được Từ Vạn Điền mang về đào tạo nhưng ông lại không cho họ biết về số phận của người kia.

Ba năm trước, Như Phi - một phi tần hiền lành của Gia Khánh - có thai. Lo sợ địa vị của mình bị đe doạ, Hoàng hậu ra lệnh cho quan thái y Tôn Thanh Hoa đầu độc chết đứa con trong bụng của Như Phi. Trong đêm vì phụng mệnh Hoàng Hậu, Tôn Thanh Hoa không thể về nhà gặp vợ lần cuối, khiến vợ ông chết không nhắm mắt. Chuyện này làm nảy sinh hiềm khích không thể xóa bỏ giữa ông với con trai Tôn Bạch Dương. Vì đứa con bị chết oan, Như Phi căm thù Hoàng Hậu, từ đó trở nên đáng sợ để tự vệ và trả thù. Cũng trong năm này, Phúc Nhã nhập cung và nhanh chóng trở thành Phúc Quý Nhân. Khi đang đắc sủng, cô đột nhiên lâm bệnh nặng và phải dời về điện Hiệt Phương hẻo lánh để dưỡng bệnh. Từ đó, cô bị thất sủng và bị tất cả mọi người trong cung coi thường, ngoại trừ quan thái y Tôn Bạch Dương vẫn tận tình chăm sóc.

Bộ phim bắt đầu khi Nhĩ Thuần và Ngọc Doanh (Lê Tư) cùng đoàn tú nữ trên đường tiến cung. Sau khi Thiên Lý Giáo hạ độc chết quan Tham Lĩnh, các tú nữ sợ hãi bỏ trốn rồi gặp được Khổng Võ (Trần Hào) và Trần Sảng (Vi Gia Hùng) đang lên kinh thành để tiến cống xoài thơm. Khổng Võ đồng ý giúp đỡ đưa các tú nữ đi theo với hi vọng dựa vào quyền thế của họ và gia đình để thăng quan tiến chức. Không may, người chú của Ngọc Doanh ở kinh thành đột ngột qua đời khiến mục đích này của anh không thực hiện được. Không nản chí, anh quyết tâm ở lại kinh thành rồi sử dụng tài năng, lòng dũng cảm và cả các âm mưu, thủ đoạn để thăng tiến.

Sau khi nhập cung, Nhĩ Thuần gặp lại hai chị em kết nghĩa thân thiết Nguyên Kỳ và Thục Ninh, vốn cũng là hai con nuôi khác của Từ Vạn Điền. Lúc này, Hoàng Hậu đang bị thất sủng và Hậu Cung do Như Phi - người lại tiếp tục mang thai, quản lý. Không phi tần nào dám đối đầu với cô để tránh chuốc lấy kết cục bi thảm như Trần Phi - người bị cô ban lụa trắng xử tử. Các tú nữ sau khi nhập cung được sắp xếp ở cung cũ của Trần Phi do An Xuyến - một cung nữ giàu kinh nghiệm, thông minh và chăm chỉ - làm chưởng quản.

Vì tranh sủng, ba chị em Nhĩ Thuần, Nguyên Kỳ, Thục Ninh trở mặt và hãm hại lẫn nhau. Tới khi các tú nữ được nhận sắc phong thì Nguyên Kỳ đã chết trên đường đi đày, Thục Ninh bị đầu độc tới phát điên, chỉ còn lại Nhĩ Thuần cùng với Ngọc Doanh được lập làm Đáp Ứng. Cuộc tranh đấu ở hậu cung trở nên ác liệt khi mỗi người đều không từ thủ đoạn để đạt được mục đích của mình: Như Phi quyết ép An Xuyến khai ra kẻ đã hãm hại Nguyên Kỳ và Thục Ninh để trừ hậu họa, ngược lại Hoàng Hậu vì cố gắng xóa dấu vết của việc giết Yến Quý Nhân năm xưa lại phải bảo vệ An Xuyến. Trong khi đó, Ngọc Doanh tìm mọi cách lấy lòng Như Phi để được nâng đỡ mà không đề phòng Nhĩ Thuần, người đang mưu tính cùng Từ Vạn Điều hãm hại cô. Sau khi Nhĩ Thuần lợi dụng Tôn Bạch Dương giăng bẫy Ngọc Doanh để khiến Như Phi nghĩ rằng Ngọc Doanh là người hãm hại Nguyên Kỳ và Thục Ninh, Ngọc Doanh bị giam vào lãnh cung. Tiếp đó, Nhĩ Thuần cùng Hoàng Hậu tung tin đồn Như Phi tư thông với đạo sĩ, rồi giết cung nữ Bảo Thiền để đổ cho Như Phi tội diệt khẩu, khiến cô bị thất sủng. Nhĩ Thuần sau khi loại bỏ được các đối thủ thì càng đắc sủng hơn và được sắc phong làm Thuần Quý Nhân.

Lo sợ việc Nhĩ Thuần một mình đắc sủng không có đối thủ sẽ ảnh hưởng đến địa vị của mình, Hoàng Hậu cho giết hại bà nội và cũng là người thân duy nhất của An Xuyến để cô không còn muốn xuất cung sau khi đủ tuổi mà thay vào đó ở lại trong cung giúp Ngọc Doanh đối phó với Nhĩ Thuần. Với sự giúp đỡ của An Xuyến, Ngọc Doanh lấy lòng được Hoàng Hậu và Hoàng Đế để thoát khỏi lãnh cung, rồi được sắc phong thành Hoa Quý Nhân, đối đầu trực tiếp với Nhĩ Thuần. Sau khi phát hiện ra việc Hoàng Hậu giết bà nội mình, An Xuyến quyết tâm trả thù Hoàng Hậu. Với lời khuyên của Như Phi, cô lợi dụng Ngọc Doanh để tiếp cận Hoàng Đế, rồi nhanh chóng đắc sủng trở thành An Quý Nhân. Việc này khiến Ngọc Doanh cho rằng mình bị lợi dụng và phản bội, vì vậy cô quyết tiêu diệt An Xuyến.

Trong cuộc đấu tay ba khốc liệt của Thuần Quý Nhân, Hoa Quý Nhân và An Quý Nhân, nhiều người vô tội như Tôn Bạch Dương, Khổng Võ, Phúc Nhã bị cuốn theo, trở thành công cụ của họ và thậm chí phải chịu tội thay cho họ. Khi ba vị Quý Nhân đạt được những thứ phù phiếm họ tranh giành nhưng lại mất đi những thứ thực sự đáng quý của cuộc sống, họ nhận ra sức mạnh và giá trị của tình người, tình yêu. Điều này khiến họ chán ghét việc tranh đấu và thậm chí dám hi sinh chính bản thân mình để bảo vệ người mình yêu thương. Tuy nhiên, không ai có thể quay đầu vì họ đã dấn vào quá sâu. Cuộc tranh đấu ở Hậu Cung lên đỉnh điểm khi An Xuyến đang đắc sủng thì cả Nhĩ Thuần và Ngọc Doanh đều có thai, còn Như Phi giành lại được ân sủng của Hoàng Đế khi Gia Khánh nghĩ rằng ông nợ của cô một mạng sau khi con gái cô qua đời.

Kết thúc của nhân vật chính
Nhiều diễn biến đã xảy ra ở cuối bộ phim. Sự suy đồi của chính trị nhà Thanh trở nên trầm trọng đã thúc ép người dân của đất nước tổ chức một cuộc nổi dậy vũ trang. Cuộc nổi dậy được dẫn đầu bởi Trần Sảng, anh em kết nghĩa của Khổng Võ, người muốn trả thù vì đã phải chịu đựng nhiều bất công trong thời gian trong cung, đặc biệt là việc người anh yêu là cung nữ Bảo Thiền đã bị chết oan trong cuộc tranh đấu của các phi tần. Cuộc nổi dậy này tạo ra một cơ hội hiếm có, đặc biệt là cho Hoàng hậu, người có ý định tiêu diệt các phi tần có thể đe dọa địa vị của bà và đổ tội cho quân nổi dậy.

Tôn Bạch Dương cố gắng sử dụng tình hình để trốn thoát với Ngọc Doanh và Nhĩ Thuần. Tuy nhiên, Ngọc Doanh không muốn đi với họ, và Tôn Bạch Dương bắt Khổng Võ hứa rằng anh sẽ đưa Nhĩ Thuần ra khỏi Tử Cấm thành. Sau đó, Tôn Bạch Dương đến nơi ở của Ngọc Doanh để thuyết phục cô. Tuy nhiên, Hoàng hậu đã biết về mối quan hệ của họ, và trong khi hai người đang nói chuyện, lính gác của Hoàng hậu khóa chặt cửa ra vào và cửa sổ rồi phóng hỏa, khiến cả hai bị thiêu chết. Tôn Thanh Hoa biết được cái chết của con trai mình khi một con quạ mang miếng ngọc bích của anh thả ngay trước mặt ông khi ông đang chờ đợi con mình trên đồng vắng.

An Xuyến, sau khi thất bại trong kế hoạch trả thù Hoàng Hậu liền lên kế hoạch rời khỏi hoàng cung với Khổng Võ và Nhĩ Thuần, người mất hết ý chí sống trong cung điện sau khi cha nuôi của cô, Từ Vạn Điền, qua đời. Đồng thời, Như Phi cũng được cả ba mời rời khỏi cung cùng bọn họ, nhưng cô từ chối do sợ sẽ không thể làm quen với cuộc sống dân thường. Sống sót sau cuộc tấn công của một số lính gác ăn mặc như quân nổi dậy và nhận ra Tôn Bạch Dương và Ngọc Doanh đã chết cùng nhau, cô trực tiếp đối đầu với Hoàng hậu ngay tại cung của Hoàng Hậu và khẳng định vị thế của mình.

Tất cả vẫn chưa kết thúc với những người đã rời khỏi. Trong khi cả ba rời khỏi cung điện, An Xuyến bị trúng một mũi tên lạc rồi sau đó chết trên vai Khổng Võ khi ba người đang chạy trốn trên một chiếc xe ngựa. Cuối cùng, chỉ có Khổng Võ và Nhĩ Thuần thành công trong việc rời khỏi hoàng cung và theo kết thúc mở của bộ phim, họ bắt đầu một cuộc sống mới tự do.

Phân vai

Nhân vật chính

Các nhân vật khác

Nổi tiếng và phê bình
Đối với các nhân viên văn phòng của Hồng Kông, sự thù địch và thay đổi liên minh của những phi tần, với các vấn đề lớn hơn được hy sinh cho lợi ích cá nhân là một phép ẩn dụ cho chính trị văn phòng quen thuộc với nhiều người. Đây là một trong các bộ phim có rating cao nhất của TVB, chỉ sau Thất vọng.

Mặt khác, bộ phim nói lên cuộc sống bất công và bi thảm cho người phụ nữ ở chế độ phong kiến. Nhân vật Ngọc Doanh nói trong phim rằng "đã sinh ra là người phụ nữ, cuộc sống và thành công chỉ là lấy chồng và đấu thắng các bà vợ khác của chồng, vậy tại sao không vào hẳn trong cung mà đấu?". Nhân vật Như Phi đầu phim được thể hiện là một người phụ nữ độc ác, đáng sợ, đam mê quyền lực, nhưng theo mạch bộ phim người xem dần thông cảm sâu sắc cho cô sau khi nhận ra ở cô các bản chất tốt đẹp cũng như một quá khứ trong sáng, ngây thơ, với tất cả những mưu mô và sự đồi bại đều học được từ cung cấm và cô phải sử dụng chúng để tự vệ.

Nhiều nhà xã hội học, tâm lý học và các học giả đã chỉ trích loạt phim là đã đề cập tới sự hận thù và đâm sau lưng là một vấn đề "tự nhiên" trong xã hội, và lo ngại rằng loạt phim sẽ thay đổi nhận thức của thanh thiếu niên về các mối quan hệ xã hội nói chung. Tuy nhiên, nhiều người dân bình thường chỉ đơn giản tin rằng loạt phim là một sự phản ánh của thế giới thực.

Khi một nhà tâm lý học như vậy được hỏi về quan điểm của mình liên quan đến bộ phim, ông nói: "I think we must remind ourselves that even if the intentions of this [War and Beauty] are represented as merely fictitious harm, we should still focus on this harm nonetheless, especially when its in respect to our youth".

Giải thưởng
Nữ diễn viên được yêu thích nhất trong vai diễn chính thuộc về Lê Tư cho vai diễn Ngọc Doanh

Nam diễn viên được yêu thích nhất trong vai diễn chính thuộc về Lâm Bảo Di cho vai diễn Tôn Bạch Dương

My Favorite Powerhouse Actor thuộc về Trần Hồng Liệt cho vai diễn Tôn Thanh Hoa.

My Favorite Powerhouse Actress thuộc về Đặng Tụy Văn cho vai diễn Như Phi.

Nhân vật truyền hình được yêu thích nhất thuộc về Trần Hào, Đặng Tụy Văn, Lâm Bảo Di, Xà Thi Mạn, Lê Tư cho vai diễn của họ.

Bộ phim này được coi là bộ phim truyền hình hay nhất được sản xuất bởi TVB trong năm 2004.

Bộ phim này cũng giành được giải Phim truyền hình được yêu thích nhất tại Astro Wah Lai Toi Drama Awards 2005.

Diễn xuất của Xà Thi Mạn trong bộ phim giành được giải Nữ diễn viên được yêu thích nhất tại Astro Wah Lai Toi Drama Awards 2005.

Sau khi Đặng Tụy Văn thắng giải Nữ diễn viên TVB hay nhất vào năm 2009 và 2010, Thâm Cung Nội Chiến trở thành bộ phim truyền hình TVB giành được nhiều giải Nữ diễn viên được yêu thích nhất. Những người thắng giải Nữ diễn viên TVB hay nhất trong bộ phim là Trương Khả Di, Lê Tư và Xà Thi Mạn đều thắng giải này lần lượt trong năm 2003, 2004 và 2006.

Home video
Thâm Cung Nội Chiến được phát hành trên DVD và VCD một vài tháng sau tập cuối của nó, và rất bán chạy. Nó cũng trở thành bộ phim truyền hình TVB đầu tiên được phát hành đĩa DVD, mặc dù một hạn một. Hộp DVD được làm bằng vải vàng sáng bóng, với tiêu đề của bộ phim dệt trên nó bằng chỉ vàng.

Xem thêm
Tham nhũng
Tử Cấm Thành
Thứ bậc hậu phi nhà Thanh
Hậu cung
Cung Tâm Kế

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức ở TVB
 TVB Anniversary Awards 2006 Official Website

Phim năm 2004
Phim truyền hình TVB
Phim truyền hình Hồng Kông
Phim cung đấu
Phim cung đấu TVB
Phim cổ trang
Phim cổ trang Hồng Kông


title: Thịt rừng

text:
Thịt rừng hay thịt thú rừng là các loại thịt có nguồn gốc từ các động vật hoang dã, nhất là các động vật hoang dã sống ở khu vực rừng được con người săn bắn, bắt giữ, xẻ thịt để tiêu thụ. Thực tế ở một số nước do nhu cầu tiêu thụ thịt rừng cao dẫn đến có hiện tượng làm giả thịt rừng từ các loại thịt thú nuôi không rõ nguồn gốc (thường là thịt heo) và thịt bẩn để bày bán. Thông thường các loại thịt này được giả là thịt nai, thịt heo rừng. Việc bày bán thịt rừng giả này ngày càng phổ biến và tràn lan xuống tận các chợ.

Tổng quan
Thịt rừng là một trong những nguồn thức ăn chính đối với một số dân tộc sống theo lối săn bắt và hái lượm, đồng thời còn là những món ăn đặc sản, khoái khẩu của nhiều người trong xã hội, nhất là ở các quán nhậu. Thịt rừng thông thường được ăn nhiều ở các vùng Châu Á và Châu Phi. Việc tiêu thụ thịt rừng với khối lượng lớn dẫn đến những nguy cơ tuyệt chủng cho các loài động vật hoang dã và gia tăng nạn săn bắn, buôn bán, kinh doanh động vật hoang dã trái phép.

Ở Việt Nam, theo quan niệm của người dân miền Trung thì đầu năm ăn một miếng thịt rừng sẽ gặp may mắn trong suốt cả năm. Thịt rừng vùng Đông Nam Bộ chủ yếu được săn tại Vườn Quốc gia Cát Tiên. Một số nơi, thịt rừng được bày bán ngang nhiên trên đường phố. Để thoát khỏi sự kiểm soát gắt gao, khi bẫy được thợ săn thường sả thịt tại rừng rồi chia nhỏ mang về để qua mặt các chốt kiểm lâm. Năm 2020, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký ban hành chỉ thị về quản lý động vật hoang dã, trong đó yêu cầu dừng nhập khẩu động vật hoang dã cho đến khi có chỉ đạo mới và kiên quyết loại bỏ các khu vực chợ, tụ điểm mua bán động vật hoang dã trái pháp luật.

Chủng loại
Nói chung, thịt thú rừng thịt thường có màu đỏ sậm so với thịt các gia súc. Thịt rừng có nhiều chủng loại phong phú và đa dạng xuất phát từ sự đa dạng của các loại thú rừng, thông thường người ta chia thành các loại thú rừng cỡ lớn và cỡ nhỏ, có thể kể đến như: bò rừng, trâu rừng, nai, lợn rừng, khỉ, dê rừng, bò tót, chồn, voọc, cheo cheo, rắn, kỳ tôm, kỳ đà, cầy voi, dúi, rắn hổ ngựa, gà nước, chim quốc, rắn hổ hành, rắn ráo, cầy hương, kỳ đà vân, nhím bờm, dúi mốc, cầy vòi hương, sóc đen, cầy giông, cầy hương, khỉ mặt đỏ, khỉ vàng, chồn vàng, rắn nước, tê tê, gà rừng, rắn hổ, trút.... trong đó thông dụng là thịt heo rừng, thịt nai, hoẵng, thịt cầy.

Thịt dơi được sử dụng bởi những người dân ở vành đai Thái Bình Dương (ở đảo Guam) và châu Á (như Indonesia, Thái Lan, Lào và Việt Nam), cũng được ghi nhận ở châu Phi (như Guinea và Sierra Leone, phổ biến ở Burkina Faso và đến cả Seychelles), ở châu Âu được ghi nhận ở Vicenza, Italy, theo lề luật Do Thái giáo thì dơi là động vật không được phép ăn, nó không phải là một động vật Kosher, các loài dơi thường làm thức ăn là những con dơi to như Pteropus mariannus, Rhinolophus, dơi quạ (họ Pteropodidae). Thịt dơi được chế biến thành nhiều món chiên, xào, nướng, hầm, hấp, cùng với nhiều gia vị để khử mùi. Dơi là một đặc sản được người dân nhiều nước Châu Á trong đó có Việt Nam ưa thích.

Từ xưa, dơi được làm thức ăn và thuốc để phòng và chữa bênh. Thịt dơi có tiếng ngon ngọt. Theo Đông y, con dơi còn có tên phu dực, biên bức, phi thử (chuột bay). Thịt dơi có vị ngọt, khí bình, không độc. Sách Nam dược thần hiệu của Tuệ Tĩnh đã ghi con dơi (biên bức, phu dực, phi thử (chuột bay) thịt vị ngọt, khí bình, không độc, lợi tiểu, tiêu phù, sáng mắt, trị băng huyết, bạch đới, nhọt lở, hen suyễn, sốt rét. Để có dơi làm thức ăn thuốc thì phải bắt dơi vào ban ngày. Mặc dù nhìn rất đáng sợ nhưng món ăn này là một trong những món hấp dẫn.

Khi làm thịt bắt từng con nhúng vào nước thật sôi cho chết, kỳ sạch lông, mổ bụng bỏ hết nội tạng, chỉ lấy phần thịt rửa sạch máu rồi đem chế biến làm các món ăn.Óc dơi chữa bệnh ung nhọt trong cơ thể. Thịt dơi giúp chữa bệnh cho trẻ em bị ốm yếu, nhiều đàm (hen suyễn), cổ nổi nhiều hạch. Dùng thịt dơi băm với thịt heo nạc thêm tương, muối chưng cho trẻ ăn hoặc nấu thành canh để ăn với cơm. Thịt dơi chế biến nhiều món ăn hấp dẫn khác như cháo dơi, dơi hầm trong ống lồ ô, dơi rán, dơi nướng “mọi”, thịt dơi có thể nấu hoặc xào với hoa hẹ, mướp đắng, hành.

Ở vùng Trường Sơn có hàng chục loại dơi to (ađhôôr) hay dơi nhỏ (briêng) khác nhau theo cách gọi của người dân tộc. Tuỳ theo tập quán vùng cao hoặc thấp mà đồng bào chế biến dơi thành những món ăn hấp dẫn khác nhau. Đây là món được coi là quý hiếm, vì thịt dơi trẻ con ăn chóng lớn, thông minh, nhanh nhẹn, người già ăn thịt dơi khoẻ mạnh, kéo dài tuổi thọ, còn tuổi trẻ được ăn thịt dơi thì đời sống tình dục vợ chồng tăng thêm khi nấu cháo dơi với đậu xanh hoặc hạt sen (ăn mỗi tuần ba lần). Thịt dơi rất lạ, vừa mềm vừa giòn, vừa ngọt ngọt, bùi bùi, ngai ngái rất đặc trưng. Ngoài thịt, huyết dơi cũng được xem là món quý hiếm.

Ở Đồng Nai, thịt dơi là đặc sản được yêu thích, đặc biệt với dân nhậu và tình trạng săn bắt dơi để phục vụ sở thích của nhiều thực khách diễn ra ngày một nhiều khiến đàn dơi trú ngụ trong các hang dung nham ở huyện Định Quán, Đồng Nai phải chuyển đến địa phương khác. Ở Đồng Nai vào mùa trái chín cũng là mùa để người dân đi săn dơi. Càng về đêm, dơi tìm đến càng nhiều, người dân thu được nhiều chiến lợi phẩm là dơi sen, còn các loại dơi khác bắt được thì bỏ vì thịt không ngon. Đặc biệt vào mùa nhãn, thịt dơi càng trở nên mập và ngọt hơn. Bắt dơi không phải việc đơn giản vì nếu không cẩn thận sẽ bị chúng cắn chảy máu tay.

Người ta bắt dơi và chế biến theo nhiều cách khác nhau, có thể phù hợp với khẩu vị và nhu cầu của mọi người. Dơi bắt về được cắt tiết, làm thịt sạch sẽ, nếu không biết cách làm, thịt dơi sẽ mất hương thơm và vị ngọt đặc trưng. Khi làm thịt dơi không được rửa nước, chỉ cần nắm cánh dơi, lột da rồi ngắt phía sau rút hết ruột. Thịt dơi có thể dùng để nướng chao, nướng than tàu, nấu cháo nhưng đơn giản nhất vẫn là dơi xào lăn. Sau khi sơ chế, dơi được chặt thành từng khúc nhỏ, xào với sả, ớt. Thịt dơi cũng có thể băm nhỏ hoặc xắt miếng để nấu cháo. Theo kinh nghiệm thưởng thức thịt dơi thơm ngọt tự nhiên vào khoảng thời gian giữa đêm khuya tĩnh lặng, dơi càng hôi thì thịt càng đậm đà, ngọt và thơm.

Tại vùng đồng bằng sông Cửu Long như ở Sóc Trăng có loại dơi quạ (họ Pteropodidae) có con nặng 1 kg (người dân địa phương thường gọi là “chuột bay”). Trong các loại dơi miệt vườn Nam Bộ, dơi quạ là to nhất, thịt nhiều nhưng khó bắt vì chúng bay rất cao. Người dân chỉ sử dụng hai loại dơi chính dơi sen và dơi quạ để chế biến món ăn. Dơi quạ là dơi đen và to con hơn, dơi sen màu lông chuột. Hai loại dơi này đều xấu và hôi nhưng dơi bắt được ngửi càng hôi thì thịt lại càng thơm và trở thành món nhậu. Để bắt được dơi, vào chập tối, người ta dùng lá mì chụm lại thổi, bắt chước tiếng dơi kêu để dẫn dụ chúng đến. Sau khi nghe tiếng dơi mồi kêu, dơi thường tìm đến và sà xuống thấp, càng về đêm, dơi xuống càng nhiều nên việc bắt dơi dễ dàng.

Dơi nhờ ăn toàn trái cây nên thịt rất ngon, ăn rất mát và bổ, có thể chế biến thành nhiều món như dơi khìa nước dừa, trộn gỏi bắp cải, cuốn bánh tráng chấm nước mắm chua ngọt, nướng chao, nướng than tàu, dơi xào lăn, thịt dơi bằm xúc bánh tráng và cháo dơi. Mùa trái cây chín rộ cũng là thời điểm người ta bắt được nhiều dơi nhất và con nào cũng mập mạp to bằng hai bàn tay người lớn chụm lại, thịt đậm đà, thơm ngon. Sau khi lột da, làm sạch, chặt đầu, bỏ cánh, lấy hai cục xạ trắng cứng dưới nách để đỡ hôi, người ta ướp dơi với nước tương, chao đỏ, rượu, dầu mè, dầu hào, bột ngọt, hạt tiêu rồi băm cả thịt và xương dơi, bắc chảo nóng phi hành tỏi rồi chao đều lên. Để làm món dơi ngon, thao tác làm thịt dơi phải đúng cách, nếu không thịt dơi sẽ mất đi hương thơm và vị ngọt. Đặc biệt, khi làm thịt dơi không được rửa nước.

Chú thích

Tham khảo
 Dơi - món khoái khẩu của dân nhậu miền Tây
 Đặc sản thịt dơi Đồng Nai
 “Khóc thét” với món đặc sản nổi tiếng của Đồng Nai
 Khóc thét với món ăn từ dơi - đặc sản của dân nhậu miền Tây
 Con dơi - cải thiện chứng suy giảm tình dục
 Thịt dơi làm thức ăn và thuốc
 Khó quên thịt dơi
 Dơi "tuyệt vọng" vì thành... đặc sản

Thịt
Vấn đề môi trường liên quan tới rừng
Tội ác môi trường


title: Họ Cua cạn

text:
Họ Cua đất (tên khoa học Gecarcinidae) là một họ cua thích nghi với việc sống trên đất liền. Mặc dù thở bằng mang như các giống cua khác, mang của họ Cua đất đã tiến hóa để phù hợp với lối sống trên cạn: phần mai cua che phủ mang có hình dạng phồng to như chiếc túi và chứa nhiều mạch máu, nhờ đó mang cua có thể lấy ôxi từ không khí và cho cơ thể giống như phổi của các loài động vật có xương sống. Cua đất trưởng thành sống trên cạn, nhưng ấu trùng cua sống dưới nước, và đến mùa sinh sản cua phải di chuyển ra biển để đẻ trứng. Thành viên của họ Cua đất thường là các động vật ăn tạp và đôi khi phá hoại hoa màu, cây trồng. Phần lớn cua đất có một càng lớn và một càng nhỏ.

Các chi
Các chi thuộc họ Cua đất:
 Cardisoma
 Discoplax
 Epigrapsus
 Gecarcinus
 Gecarcoidea
 Johngarthia

Xem thêm
Sesarmidae, một họ khác trong nhóm cua đất
Coenobitidae, một họ ốc mượn hồn sống trên cạn

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Công viên Kalwaria Zebrzydowska

text:
Công viên Kalwaria Zebrzydowska là một quần thể công viên kiến trúc trường phái kiểu cách, công viên hành hương được xây dựng vào thế kỷ 17 sau phong trào Cải cách Công giáo diễn ra vào cuối thế kỷ 16, tạo ra sự hưng thịnh trong việc thiết lập các Đồi Sọ ở châu Âu. Công viên này nằm gần thị trấn Kalwaria Zebrzydowska theo tên của công viên. Năm 1999, công viên trở thành một di sản thế giới được UNESCO công nhận, một Di tích Lịch sử Quốc gia Ba Lan được xếp hạng vào ngày 17 tháng 11 năm 2000 và được quản lý bởi Ủy ban Di sản Quốc gia Ba Lan.

Lịch sử
Kalwaria Zebrzydowska được thành lập vào năm 1600 bởi Mikołaj Zebrzydowski, tỉnh trưởng của Kraków dành cho các tu sĩ dòng Phan Sinh (người chăm sóc Mộ Thánh ở Jerusalem). Nó được mô hình hóa trên bản đồ Jerusalem của Christian Kruik van Adrichem vào năm 1594.

Cấu trúc
 Vương cung thánh đường Thánh Mary: Được thành lập bởi Mikołaj Zebrzydowski cho tu sĩ Phan Sinh. Nhà thờ được thiết kế bởi Giovanni Maria Bernardoni và quá trình xây dựng được thực hiện từ giữa 1603-1609 bởi Paul Baudarth, một kiến trúc sư và thợ kim hoàn từ Antwerp.
 Nhà nguyện Ecce Homo được xây dựng từ 1605-1609 bởi Paul Baudarth. Hầm được trang trí với đồ trang trí bằng vữa theo phong cách kiến trúc và điêu khắc trường phái kiểu cách tại Ba Lan.
 Nhà nguyện Chúa đóng đinh: là cấu trúc đầu tiên được xây dựng bởi Mikołaj Zebrzydowski ở Kalwaria và là công trình khởi đầu của toàn bộ quần thể. Nó được xây dựng khoảng từ năm 1600-1601.
 Nhà nguyện Trái tim của Maria được xây dựng năm 1615 bởi Paul Baudarth theo hình ảnh của một quả tim. Nhà nguyện tưởng nhớ cuộc gặp gỡ của Chúa Giêsu với Đức Mẹ Maria trên đường đến Đàng Thánh Giá.
 Nhà thờ Sự hy sinh của Đức Mẹ Đồng Trinh được xây dựng từ 1615-1642 theo trường phái kiểu cách. Đây là một trong những công trình lớn nhất tại công viên.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Kalwaria Zebrzydowska city website
The Kalwaria Zebrzydowska Sanctuary

Kalwaria Zebrzydowska
Kalwaria Zebrzydowska
Kalwaria Zebrzydowska


title: Trần Khiêu

text:
Trần Khiêu (sinh 1954) là một chính khách Việt Nam. Chức vụ cao nhất trong chính quyền của ông là Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh.

Thân thế và sự nghiệp
Ông Trần Khiêu sinh ngày 10 tháng 5 năm 1954, quê quán tại xã An Trường, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh, thuộc dân tộc Kinh.

Ông bắt đầu hoạt động cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam từ năm 1970. Đến năm 1973, ông là y tá công tác tại Ban Dân y tỉnh Trà Vinh.

Ngày 3 tháng 7 năm 1973, ông là cán bộ trung đội Tiểu đoàn 501, tỉnh Trà Vinh. Ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam ngày 9 tháng 10 năm 1973, chính thức ngày 9 tháng 10 năm 1974.

Ngày 11 tháng 2 năm 1976, ông xuất ngũ và trở thành Học viên trường Bổ túc văn hóa tỉnh Cửu Long; Đảng ủy viên Đảng ủy trường Bổ túc văn hóa.

Từ ngày 5 tháng 4 năm 1980 đến 12 tháng 11 năm 1989, ông được phân công công tác tại Tỉnh đoàn Cửu Long, lần lượt giữ các chức vụ Ủy viên Ban Chấp hành, Ủy viên Thường vụ, Phó Bí thư Tỉnh đoàn. Cũng trong thời gian này, ông hoàn thành chương trình Đại học và có bằng Cử nhân Quản trị kinh doanh.

Từ 13 tháng 11 năm 1989, ông chuyển sang công tác chính quyền, được phân công làm Thư ký Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Cửu Long. Năm 1991, tỉnh Cửu Long tách thành 2 tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh, ông được chuyển sang công tác tại tỉnh Trà Vinh.

Ngày 16 tháng 10 năm 1994, ông được bổ nhiệm làm Phó Ban Tổ chức chính quyền tỉnh Trà Vinh, đến ngày 20 tháng 3 năm 1996, được bổ nhiệm làm Chánh Thanh tra tỉnh Trà Vinh.

Ngày 21 tháng 8 năm 2003, ông được phân công làm Bí thư Huyện ủy huyện Càng Long (tỉnh Trà Vinh). Ngày 13 tháng 5 năm 2004, được bầu làm Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, sau đó được phân công giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh. Ngày 6 tháng 10 năm 2010, ông được bầu làm Phó Bí thư Tỉnh ủy Trà Vinh.

Ngày 21 tháng 6 năm 2011, ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh. Đến ngày 20 tháng 7 năm 2011, Thủ tướng Chính phủ chính thức phê chuẩn kết quả bầu cử này.

Trên báo chí
Ông Trần Khiêu được cho là có liên hệ thân thiết đến bà Trần Hồng Ly, một thuộc cấp cũ của ông, người bị tố cáo là gây nhiều vụ tai tiếng lộng hành. Tuy thừa nhận có liên hệ thân thiết, nhưng ông Khiêu phủ nhận hành vi tai tiếng của bà Ly, thậm chí bênh vực.

Tuy nhiên, không lâu sau sự việc này, ông Khiêu đã nộp đơn xin nghỉ hưu vì lý do sức khỏe.

Khen thưởng
 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng II
 Huân chương Lao động hạng III

Chú thích

Liên kết ngoài
 Tóm tắt tiểu sử Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh Trần Khiêu
 Ông Trần Khiêu phủ nhận bị đập xe, tấn công trụ sở tỉnh Trà Vinh
 Chủ tịch tỉnh "anh em với nữ Phó phòng "quậy" xin nghỉ hưu

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh
Huân chương Kháng chiến
Huân chương Lao động


title: Banská Štiavnica

text:
{{Infobox settlement
| name                            = Banská Štiavnica
| native_name                     =
| other_name                      =
| settlement_type                 = Thị trấn
| image_skyline                   = SK_BS_Trinity_Square.PNG
| image_caption                   = Quảng trường Chúa Ba Ngôi (Námestie Svätej Trojice)
 ở Banská Štiavnica
| image_flag                      =
| image_shield                    = Banska Stiavnica CoA.png
| motto                           =
| nickname                        =
| etymology                       =
| subdivision_type                = Quốc gia
| subdivision_name                =
| subdivision_type1               =
| subdivision_name1               =
| subdivision_type2               = Region
| subdivision_name2               = Banská Bystrica
| subdivision_type3               = Huyện
| subdivision_name3               = Banská Štiavnica
| subdivision_type4               =
| subdivision_name4               =
| image_map                       =
| map_caption                     =
| pushpin_map                     = Slovakia
| pushpin_relief                  = 1
| pushpin_map_caption             = Vị trí của Banská Štiavnica tại Slovakia
| coordinates                     =
| coordinates_footnotes           =
| leader_title                    = Thị trưởng
| leader_name                     = Nadežda Babiaková
| established_title               = First mentioned
| established_date                = 1156
| area_footnotes                  =
| area_total_km2                  = 46,378
| area_total_sq_mi                =
| area_land_sq_mi                 =
| area_water_sq_mi                =
| elevation_footnotes             =
| elevation_m                     = 600
| elevation_ft                    =
| population_as_of                = ngày 31 tháng 12 năm 2018
| population_footnotes            =
| population_total                = 10035
| population_density_km2          = auto
| population_density_sq_mi        =
| population_demonym              =
| timezone1                       = CET
| utc_offset1                     = +1
| timezone1_DST                   = CEST
| utc_offset1_DST                 = +2
| postal_code_type                = Mã bưu chính
| postal_code                     = 969 01
| area_code_type                  =
| area_code                       = +421-45
| geocode                         =
| iso_code                        =
| blank_name                      = Biển số xe
| blank_info                      = BS
| website                         = www.banskastiavnica.sk
| footnotes                       =
| official_name                   =
}}

Banská Štiavnica (tiếng Đức: Schemnitz, tiếng Hungary: Selmecbánya - thường được gọi Selmec; tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Şelmec Ban'a) là một thị trấn ở trung tâm Slovakia, ở giữa của một miệng núi lửa khổng lồ từ thời cổ đại. Miệng núi lửa được biết đến như là dãy núi Štiavnica. Banská Štiavnica có dân số hơn 10.000 người. Nó là một thị trấn trung cổ được bảo tồn nguyên vẹn. Bởi giá trị lịch sử của nó, thị trấn và các đài kỉ niệm lân cận của nó đã được UNESCO công nhận là một di sản thế giới vào ngày 11 tháng 12 năm 1993.

Lịch sử
Lịch sử của Banská Štiavnica liên quan chặt chẽ đến việc khai thác các nguồn tài nguyên phong phú tại khu vực, và cụ thể là bạc. Theo bằng chứng từ các cuộc khai quật, các địa điểm đã được biết đến trong giai đoạn thời đại đồ đá mới.

Việc khai thác lần đầu tiên được thực hiện bởi người Celt trong thế kỷ thứ 3 TCN. Có lẽ họ đã bị chiếm đóng bởi bộ tộc Celtic Cotini. Đế quốc La Mã đề cập đến hoạt động khai thác mỏ của Cotini, những người đã sống tới ngày nay ở trung tâm Slovakia cho đến khi họ bị trục xuất trong cuộc chiến tranh Marcomannic. Thế kỷ thứ 10 và 11, dân số ở đây tăng lên đáng kể. Nơi đây đã được gọi là "terra banensium" (đất của các thợ mỏ). Banská Štiavnica đã trở thành một thị trấn hoàng gia vào năm 1238, là một trong những thị trấn đầu tiên ở Vương quốc Hungary.

Thời kỳ đỉnh cao của thị trấn là vào cuối thời Trung Cổ, với sự có mặt của các nhà máy sản xuất vàng và bạc. Trong cuộc chiến tranh Ottoman ở châu Âu, người Turk đã nỗ lực để chinh phục thị trấn giàu có tài nguyên này. Vì vậy, để bảo vệ, thị trấn đã tiến hành xây dựng các công sự bao gồm cả hai lâu đài xây dựng vào thế kỷ 16.

Năm 1627, thuốc súng đã được sử dụng lần đầu tiên trên thế giới trong các mỏ khai thác ở đây. Để thoát nước từ các mỏ ngập nước, một hệ thống phức tạp của hồ chứa nước nhân tạo và các kênh, được thiết kế và xây dựng bởi các nhà khoa học địa phương bao gồm Hell Karol Jozef, Hell Maximilian, và Samuel Mikovíny trong thế kỷ 18.

ăm 1782, Banská Štiavnica là thị trấn lớn thứ ba tại Vương quốc Hungary (với 23.192 người và vùng ngoại ô 40.000 người), sau Pozsony (Bratislava ngày nay) và Debrecen. Nhưng sự phát triển của thị trấn quá phụ thuộc vào các hoạt động khai thác mỏ đã dần suy giảm kể từ nửa cuối của thế kỷ 19. Ngày nay, Banská Štiavnica là một trung tâm quan trọng về giải trí và du lịch, được hưởng lợi từ di sản lịch sử phong phú và lâu đời.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Banská Štiavnica đã bị quân đội Liên Xô thuộc Tập đoàn quân 53 chiếm đóng vào ngày 7 tháng 3 năm 1945.
Danh thắng
Trung tâm của thị trấn là Quảng trường Chúa Ba Ngôi chi phối bởi cột Đức Mẹ và Chúa Ba Ngôi hoành tráng. Quảng trường được sử dụng cho các sự kiện văn hóa thường xuyên và còn có một bảo tàng khoáng vật học. Hai lâu đài cũ và mới đã được chuyển thành viện bảo tàng.

Bảo tàng khai thác ngoài trời cung cấp một chuyến du ngoạn dưới lòng đất dài  trong các mỏ có từ thế kỷ 17. Du khách sẽ nhận được mũ bảo hiểm, áo choàng và đèn để sử dụng trong suốt chuyến tham quan. Một mỏ cổ khác mở cửa cho công chúng có tên là Glanzenberg thậm chí còn lâu đời hơn. Khu mỏ này nằm ngay dưới trung tâm thị trấn, đã thu hút rất nhiều du khách nổi tiếng như là Joseph II hay Albert II.

Thị trấn được bao quanh bởi các hồ chứa nước nhân tạo cổ đại được dùng cho khai thác được gọi là Tajchy''. Có tổng cộng 60 hồ chứa nhân tạo được xây dựng từ thế kỷ 15 đến 18 để cung cấp năng lượng cho ngành khai thác đang bùng nổ. Chúng được kết nối với nhau bằng một mạng lưới kênh dài hơn . Những di tích lịch sử đặc biệt này hiện được sử dụng chủ yếu cho giải trí.

Đồi nhà thờ Kalvária Banská Štiavnica là một khu phức hợp gồm các nhà thờ và nhà nguyện mang kiến trúc Baroque nằm gần thị trấn được các tu sĩ dòng Tên xây dựng vào thế kỷ 18. Tại đây có tượng đài Chỗ Chúa Giêsu bị đóng đinh vào thập tự giá mang kiến trúc Baroque quan trong nhất ở Slovakia và vương quốc Hungary cũ, thậm chí là ở cả châu Âu.

Quan hệ quốc tế
Banská Štiavnica kết nghĩa với các đô thị:
 Hünenberg, Thụy Sĩ
 Moravská Třebová, Cộng hòa Séc
 Olsztynek, Ba Lan
 Ptuj, Slovenia
 Sopron, Hungary
 Tatabánya, Hungary

Nhân vật đáng chú ý
Ulrika Babiaková, nhà thiên văn học
Jozef Karol Hell, nhà phát minh và kỹ sư khai thác mỏ người Hungary
Maximilian Hell, nhà thiên văn học người Hungary
Dezo Hoffmann, nhiếp ảnh gia
Anton Hykisch, nhà văn, nhà ngoại giao và chính trị gia
Nikolaus Joseph von Jacquin, nhà khoa học người Áo
Andrej Kmeť, nhà khoa học
Domokos Kosáry, sử gia Hungary
Ľudovít Lačný, nhà biên soạn bài toán cờ vua
Master MS, họa sĩ Hungary
Samuel Mikovíny,  nhà toán học, kỹ sư và người vẽ bản đồ
Alexander Pituk, nhà biên soạn bài toán cờ vua người Hungary
Emília Vášáryová, nữ diễn viên
Magda Vášáryová, nữ diễn viên và nhà ngoại giao
Andrej Sládkovič,  linh mục truyền giáo Luther, nhà thơ, nhà phê bình, nhà báo và dịch giả

Chú thích

Liên kết ngoài

Official website of Banská Štiavnica
Map of Banská Štiavnica
Tourist information about Banská Štiavnica
History of Banská Štiavnica
Banská Štiavnica Photo Gallery
The Calvary Mount of Banská Štiavnica

Thành phố Slovakia
Di sản thế giới tại Slovakia


title: Nỗi buồn hoa phượng

text:
"Nỗi buồn hoa phượng" là một ca khúc nổi tiếng về đề tài học trò và mùa hè của nhạc sĩ Thanh Sơn.

Xuất xứ
Trong chương trình Paris By Night 83, nhạc sĩ Thanh Sơn kể lại: Năm 1953, ông học cùng lớp với một người con gái tên là Nguyễn Thị Hoa Phượng. Khi gia đình họ chuyển về Sài Gòn, ông hỏi "Nếu mình nhớ nhau thì làm cách nào". Người con gái trả lời: "Mỗi năm đến mùa hoa phượng nở, anh nhìn hoa phượng anh sẽ nhớ tới em! Bởi tên em là Hoa Phượng mà.". Đó là những cảm hứng để 10 năm sau tác phẩm ra đời.

Ca khúc được viết năm 1963 theo điệu Habanera, tờ nhạc xuất bản lần đầu với tên tác giả là Thanh Sơn – Lê Dinh, là do lúc này nhạc sĩ Thanh Sơn chưa nổi tiếng nên ông đem ca khúc này đến cho nhạc sĩ Lê Dinh xem qua và góp ý (thời gian này nhạc sĩ Lê Dinh là chủ sự phòng sản xuất của Đài Phát Thanh).Theo lời đề nghị của nhạc sĩ Thanh Sơn thì nhạc sĩ Lê Dinh đã đồng ý đứng tên chung để ca khúc dễ ăn khách hơn. Bài hát lập tức được giới trẻ tầng lớp học sinh sinh viên Sài Gòn lúc đó yêu thích và tái bản nhiều lần. Bài hát từ đó đến nay được nhiều ca sĩ thể hiện. Đây là ca khúc gắn liền với tên tuổi nhạc sĩ Thanh Sơn và được ông xem như là ca khúc tâm đắc nhất, cùng với bài Lưu bút ngày xanh.

Nội dung
Bài hát là suy tư, cảm nghĩ của một học sinh khi hè về, nhớ đến những tháng ngày còn đi học của mình với những "chứa chan tình thương". Cao trào của bài hát là câu hát "Mỗi lần hè sang kỷ niệm, người xưa biết đâu mà tìm". Ngoài ra, bài hát còn sử dụng một số hình ảnh đặc trưng của mùa hè để gợi tả nỗi niềm riêng như "tiếng ve nức nở", "hoa phượng"...

Ca sĩ thể hiện
Ca khúc này đến nay đã có rất nhiều thế hệ ca sĩ trình bày, tiêu biểu là: Thanh Tuyền, Hương Lan, Phi Nhung, Như Quỳnh... và sau này là Băng Tâm của Trung tâm Asia trong cuốn Asia 68: Sài Gòn kỷ niệm, nhưng thành công nhất phải kể đến bản thu âm của tiếng hát Thanh Tuyền.

Tham khảo

Ca khúc nhạc vàng
Bài hát tiếng Việt
Bài hát Việt Nam
Tình khúc 1954–1975
Nhạc vàng
Bài hát về loài hoa


title: Mang

text:
Mang là một cơ quan hô hấp tồn tại trong nhiều động vật sống dưới nước, có chức năng trích lọc ôxi trong nước cung cấp cho cơ thể và thải bỏ cacbonic rả khỏi cơ thể sinh vật.

Đại cương
Một số loài động vật sống trên cạn như ốc mượn hồn và cua đất cũng hô hấp bằng mang, nhưng mang của chúng đã tiến hóa để có thể duy trì sự ẩm ướt trong điều kiện sống trên đất liền. Cấu trúc vi mô của mang cho thấy cơ quan này có diện tích bề mặt tiếp xúc với môi trường ngoài cực kì lớn. Một số động vật kích thước nhỏ hoặc ít hoạt động có thể hấp thu ôxi trực tiếp qua bề mặt cơ thể, nhưng các động vật lớn hơn, phức tạp hơn, hoạt động nhiều hơn thì có thể cần sự hiện diện của mang.

Mang thường bao hàm một hay nhiều phiến mô phân nhánh, có nhiều nếp gấp giúp tăng đáng kể diện tích bề mặt tiếp xúc với nước. Diện tích bề mặt lớn này đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với con vật nếu chúng ta xét đến hàm lượng ôxi hòa tan cực kì nhỏ chứa trong nước, nhất là so với hàm lượng ôxi trong không khí. Ví dụ, một mét khối không khí chứa 250 gam ôxi trong điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, tương đương nồng độ 210 cm³/lít, trong khi đó nồng độ ôxi hòa tan trong nước ngọt là 8 cm³/lít. Ngoài ra tốc độ khuếch tán của ôxi trong nước chậm hơn 10.000 lần so với không khí và độ nhớt, tỉ trọng của nước nhiều gấp 100 lần so với không khí. Như vậy, việc dùng một cơ quan dạng túi giống như phổi để lấy ôxi tỏ ra kém hiệu quả hơn rất nhiềy so với việc dùng hệ thống mang với cơ cấu bơm giúp nước chảy một chiều từ đầu này qua đầu kia của mang. Tỉ trọng lớn của nước giúp giữ cho các phiến mang "lơ lửng" trong nước và không đổ sập đè chồng lên nhau, điều xảy ra khi con vật bị lôi lên khỏi mặt nước.

Ngoại trừ trường hợp trong một số côn trùng, mang bao hàm các tơ mang và phiến mang mang nhiều mạch máu và mạch thể dịch, và quá trình trao đổi khí diễn ra thông qua lớp vách mỏng của các mạch này. Sau đó mạch máu sẽ vận chuyển ôxi về các cơ quan của cơ thể, còn cacbônic thấm qua thành vách mỏng đi ra môi trường bẹn ngoài. Mang và các cơ quan tương tự được tìm thấy ở trên nhiều vị trí khác nhau của cơ thể và ở nhiều nhóm động vật ở nước khác nhau, bao hàm các loài thân mềm, giáp xác, côn trùng, cá, và lưỡng cư.

Loài có xương sống

Mang của các loài động vật có xương sống hình thành và phát triển trên vách của hầu, bao hàm một dãy khe mang mở thông ra ngoài. Phần lớn các loài động vật này tận dụng dòng chảy đối lưu để tăng tối đa tốc độ khuếch tán không khí thông qua mang, trong đó nước và dòng máu chảy ngược chiều nhau. Mang bao hàm các tơ mang dạng lược mang các phiến mang giúp tăng diện tích bề mặt tiếp xúc.

Khi một con cá thở, nó hút một lượng lớn nước vào miệng theo từng đợt đều nhau, sau đó đẩy nước ra hai bên thành họng và tống ra ngoài theo đường mang. Mang cá có thể là tiền thân của các cơ quan như amiđan, tuyến ức và vòi Eustach, cũng như nhiều cấu trúc khác phát triển từ túi hầu.

Cá sụn
Cá mập và cá đuối thường có 5 cặp khe mang mở trực tiếp ra môi trường nước bên ngoài, một số cá mập nguyên thủy có đến 6 hay 7 khe mang. Các khe mang kế tiếp nhau được ngăn cách bởi cung mang dạng sụn, từ cung mang này trổ ra các vách ngăn hình phiến, chúng được chống đỡ bằng những tấm sụn gọi là tia mang. Các phiến mang nằm trên cả hai mặt của vách cung mang. Cung mang cũng có thể là nơi nương tựa của lược mang, một cơ quan chuyên dùng để "lọc" các hạt thức ăn li ti trong nước.

Cá sụn có một lỗ thở nằm ngay phía lưng của khe mang thứ nhất, bao hàm một mang phụ giả nhìn giống như mang thật, nhưng chỉ nhận máu chứa sẵn nhiều ôxi chảy từ mang thật tới. Mang giả này được cho là cùng nguồn gốc với lỗ tai trong các động vật có xương sống cấp cao hơn.

Phần lớn các loài cá mập không có khả năng tự "bơm" nước vào mang mà hô hấp bằng cách "tông" vào nước, cụ thể hơn khi cá bơi về phía trước thì dòng nước sẽ di chuyển tương đối về phía sau so với cá, và vì vậy, nếu lấy cá làm hệ quy chiếu thì dòng nước sẽ di chuyển tương đối từ miệng vào mang cá để cá hô hấp. Cá bơi càng nhanh thì dòng nước "chảy" vào mang càng nhanh. Đối với các loài cá sụn bơi chậm như cá đuối, khi tốc độ bơi không đủ nhanh để hô hấp kiểu "tông" vào nước, lỗ thở của chúng có độ rộng lớn hơn và các loài cá nay có khả năng chủ động hút nước để bơm vào mang.

Các loài cá sụn thuộc bộ Chimaeriformes không có cả lỗ thở lẫn khe mang thứ năm, các khe mang còn lại được che bởi một nắp mang bằng sụn, phát triển từ vách ngăn của cung mang nằm phía trước khe mang thứ nhất.

Cá mút đá và cá bà già không có dạng khe mang giống như cá mập, cá đuối, mà mang của chúng nằm trong các túi hình cầu có lỗ tròn thông qua môi trường ngoài. Giống như khe mang của các loài cá cấp cao hơn, mỗi túi mang bao hàm hai mang. Trong một số trường hợp, các lỗ thông hòa nhập vào nhau và hình thành nên một cấu trúc giống như nắp mang. Cá mút đá có 7 cặp túi mang trong khi cá bà già có thể từ 6-14 cặp tùy theo loài. Ở cá bà già, túi mang nối thông với hầu, trong khi ở cá mút đá trưởng thành, hệ thống hô hấp bao hàm một đường ống thở nằm ở dưới hầu, ngăn cách dòng thức ăn và dòng nước dùng trong hô hấp trộn lẫn với nhau bằng một van, van này sẽ đóng lại ở đầu trước của ống khi cá hô hấp.

Cá xương

Đối với các loài cá xương, mang cá nằm ờ một khoang sau đầu, che phủ bởi một nắp mang bằng xương. Phần lớn các loài cá xương có 5 cặp mang, mặc dù một vài loài có ít hơn do sự tiêu giảm trong quá trình tiến hóa. Nắp mang của cá có vai trò quan trông trong việc điều chỉnh áp suất nước trong hầu và nhờ đó giúp cho cá có thể chủ động hút và bơm nước vào mang chứ không phải di chuyển liên tục để hô hấp như nhiều loài cá sụn. Cá xương cũng có những van nằm trong miệng để ngăn nước thất thoátvra ngoài.

Cung mang của cá xương không có vách ngăn và mang cá gắn trực tiếp lên xương cung mang, được chống đỡ bằng các tia mang đơn lẻ. Một số loài cá xương còn giữ lại các lược mang. Phần lớn các loài cá xương - ngoại trừ một số loài nguyên thủy - không có lỗ thở, nhưng mang phụ giả vẫn còn tồn tại và nằm ở gốc nắp mang. Tuy nhiên cơ quan này đã bị tiêu giảm đáng kể và chỉ còn tồn tại dưới dạng một dúm tế bào có hình thù không rõ ràng.

Các loài thuộc Phân thứ lớp Cá xương thật (Teleostei) sống ở biển cũng sử dụng mang để bài tiết chất điện giải. Diện tích bề mặt quá lớn của mang khiến cá gặp nhiều khó khăn trong việc điều tiết nồng độ thẩm thấu của thể dịch vốn thấp hơn nhiều so với nồng độ thẩm thấu của nước biển và khiến cá bị đe dọa mất nước do thẩm thấu. Đối với cá nước ngọt, nồng độ của thể dịch lại cao hơn và vì vậy cá có thể hấp thu nước một cách tự nhiên từ môi trường ngoài qua mang.

Loài khác

Nòng nọc của các loài lưỡng cư có 2-5 khe mang bao hàm những cơ quan hô hấp tựa như mang, nhưng chưa phải là mang thật sự. Thông thường lỗ thở và nắp mang không tồn tại, dù một số loài có thể có những cơ quan tương tự như nắp mang. Và thay vì có mang nằm trong cơ thể, nòng nọc phát triển một cấu trúc mang nằm ngoài cơ thể, mọc từ bề mặt ngoài của các cung mang. Những mang ngoài này sẽ tiêu giảm khi nòng nọc biến thái, nhưng một số loài thì mang ngoài vẫn tồn tại. Cá phổi cũng có mang ngoài, và các loài thuộc chi Cá nhiều vây (Polypterus) cũng có mang ngoài nhưng cấu trúc của nó thì khác so với lưỡng cư.

Loài không xương sống

Quá trình hô hấp của các động vật da gai (bao gồm sao biển và nhím biển) được thực hiện thông qua một dạng mang rất nguyên thủy gọi là nốt nhú (papula, số nhiều papulae) nổi lên ở bề mặt "da" của chúng. Các nốt nhú này bao hàm các túi thừa nằm trong hệ thống mạch dẫn nước của con vật. Các loài giáp xác, thân mềm và một số loài côn trùng có các mang dạng búi hoặc dạng phiến mọc ra ngoài cơ thể.

Mang của các loài côn trùng khác thuộc dạng khí quản và bao hàm các cấu trúc hình búi và hình phiến. Trong trường hợp của thiếu trùng chuồn chuồn, vách của phần cuối ống tiêu hóa có rất nhiều khí quản hoạt động như các mang. Nước được bơm vào và ra khỏi ống tiêu hóa sẽ cung cấp khí ôxi cho hệ thống khí quản kín bao hàm các túi khí. Khí ôxi sẽ thường xuyên được nạp vào các túi này thay cho khí cacbonic sinh ra sau quá trình hô hấp.

Mang vật lý
Đây là kết quả của quá trình thích nghi với việc sống dưới nước của một số côn trùng. Loại mang này sẽ tích chứa ôxi trong không khí ở một khoang nhất định hàm chứa những lỗ thở nhỏ. Cấu trúc này (thường được gọi là yếm thường bao hàm nhiều lông cứng mọc dày đặc giúp ngăn cản nước chảy vào các lỗ thở, nhờ đó trong lỗ thở tồn tại một môi trường chứa không khí giúp con vật có thể thực hiện việc hô hấp giống như trên cạn. Khí cacbonic do con vật thải ra nhanh chóng hòa tan vào nước do độ tan tương đối cao, trong khi đó ôxi khuếch tán vào các bong bóng nước vì nồng độ trong các bong bóng nước đã giảm đi sau khi hô hấp, khí nitơ cũng khuếch tán ra ngoài vì sức căng của bóng đã tăng lên. Ở đây, khí ôxi đi vào bóng nước nhiều hơn so với khí nitơ đi ra ngoài, nhưng lượng ôxi trong phần nước bao quanh côn trùng có thể bị giảm mạnh nếu như nước không bị khuấy động, vì vậy các côn trùng này thường phải chủ động khuấy nước lên để "thu" ôxi.

Sự tồn tại của mang vật lý giúp côn trùng có thể thường xuyên ngụp lặn dưới nước sâu mà không cần ngoi lên để thở. Những ví dụ về các loài côn trùng sử dụng mang vật lý có thể kể đến như các loài bọ nước thuộc họ Elmidae, những loài mọt ngũ cốc sống dưới nước, và các loài thuộc họ Aphelocheiridae trong bộ Cánh nửa.

Xem thêm
 Hô hấp dưới nước
 Phổi sách
 Mang cá
 Lược mang
 Khe mang
 Phổi
 Mang nhân tạo

Chú thích

Liên kết ngoài
 Fish Dissection - Gills exposed Australian Museum. Updated: ngày 11 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2012.

Hệ hô hấp
Cơ quan
Giải phẫu cá
Giải phẫu động vật chân đốt
Giải phẫu học động vật


title: Quán gấm đầu làng

text:
Quán gấm đầu làng là một ca khúc viết trước 1975 gắn liền với tên tuổi nhạc sĩ Giao Tiên. Ngoài ra, bài hát còn nổi tiếng với lời tân cổ giao duyên soạn bởi Thanh Tòng.

Xuất xứ
Bài viết nằm trong một loạt sáng tác đầu tay của Giao Tiên như Phận gái thuyền quyên, Mất nhau rồi, Nhớ người yêu, Đời chưa trang điểm... vào năm 1970. Tên tác giả ban đầu được để là "Hoa thiên lý".

Sau năm 1975, các hãng sản xuất ca nhạc trong nước khi thâu bài này đã để sai tác giả là Giao Tiên và Vinh Sử.

Nội dung
Nội dung dựa theo câu chuyện về Lưu Bình, Dương Lễ và nàng Châu Long. Lúc còn hàn vi, Lưu Bình và Dương Lễ là hai anh em kết nghĩa nhưng Dương Lễ thì lo học hành để tiến thân, còn Lưu Bình chỉ thích ăn chơi. Dương Lễ đỗ Trạng nguyên, còn Lưu Bình phải chịu cảnh nghèo túng, xin ăn để sống qua ngày. Một hôm tình cờ, Lưu Bình gặp lại Dương Lễ nhưng không nhận là anh em mà đem ra cho Lưu Bình "một tô cơm hẩm và hai quả cà thiu". Sau đó, Dương Lễ bí mật cho Châu Long là vợ của mình giúp Lưu Bình có chí khí học hành bằng cách dệt tơ bán nuôi Lưu Bình ăn học và hứa hẹn Lưu Bình khi nào đỗ đạt sẽ thành thân. Khi Lưu Bình đỗ đạt trạng nguyên về thì Châu Long và Dương Lễ nói ra hết sự thật, cả ba cùng đoàn tụ trong nước mắt.

Ca sĩ thể hiện
Bài hát được thể hiện thành công với tiếng hát Minh Cảnh, Chí Tâm, Lệ Quyên (trước 1975). Gần đây, bài hát được thể hiện lại ở hải ngoại bởi Thế Sơn và Hương Thủy trong chương trình "Paris By Night 106: Lụa".

Tham khảo

Tân cổ giao duyên
Ca khúc nhạc vàng
Bài hát tiếng Việt


title: Tổng lãnh sự

text:
Tổng lãnh sự là hàm lãnh sự cao nhất, chức danh người đứng đầu cơ quan tổng lãnh sự quán. Quy chế pháp lí của tổng lãnh sự giống quy chế pháp lí của lãnh sự. Việc cử tổng lãnh sự hay lãnh sự thể hiện mức độ quan hệ lãnh sự giữa nước cử và nước nhận đại diện. Tuy nhiên, có trường hợp tổng lãnh sự làm nhiệm vụ của đại diện ngoại giao, ví dụ trong quan hệ giữa Việt Nam và Ấn Độ trước khi hai nước đặt quan hệ ngoại giao cấp đại sứ quán.

Tham khảo

Quan hệ ngoại giao


title: Julius von Bose

text:
Friedrich Julius Wilhelm Graf von Bose (12 tháng 9 năm 1809 – 22 tháng 7 năm 1894) là một tướng lĩnh trong quân đội Phổ, đã có nhiều đóng góp đến việc thành lập Đế quốc Đức tháng 1 năm 1871. Ông chỉ huy một lữ đoàn Phổ trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ và chỉ huy Quân đoàn XI của Phổ trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức.

Vào năm 1821, Bose trở thành một lính hầu trong cung đình Weimar. Bose đã nhập ngũ trong Trung đoàn Bộ binh số 126 của Phổ vào năm 1826. Đến năm 1829, ông trở thành một sĩ quan. Từ năm 1832 cho tới năm 1835, ông đã học tại Viện Hàm lâm Quân sự Phổ, và đây là một điều kiện tiên quyết để gia nhập Bộ Tổng tham mưu Phổ. Bose đã phục vụ với vai trò là một sĩ quan phụ tá ở các vị trí khác nhau từ năm 1835 cho đến năm 1852. Năm 1853, ông trở thành một thiếu tá trong Bộ Tổng tham mưu. Vào năm 1858, Bose đã trở thành tham mưu trưởng của Quân đoàn IV. Vào năm 1860, ông được thăng quân hàm Đại tá và trao quyền chỉ huy một trung đoàn bộ binh. Một năm sau, ông được giao một chân trong Bộ Chiến tranh Phổ. Bose được phong cấp Thiếu tướng vào năm 1864, và chỉ huy Lữ đoàn Bộ binh số 15 trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866.

Trong trận Podol, Bose đã mang lại cho quân đội Phổ chiến thắng lớn đầu tiên của họ trong cuộc chiến tranh với Áo, tạo điều kiện cho ba tập đoàn quân của Phổ tiến hành hợp vây quân đội Áo. Ngoài ra, ông cũng thể hiện khả năng của mình tại Münchengrätz và Sadowa. Trong trận đánh cuối cùng của cuộc chiến vào ngày 22 tháng 7 năm 1866, ông được lệnh tiến theo một đường núi với hai trung đoàn Phổ đã bọc hậu quân Áo, trong khi tướng Fransecky tấn công trực diện vào chiến tuyến của đối phương. Bose đã hoàn tất nhiệm vụ của mình và tại đỉnh Gämsen Berg, các lực lượng dưới quyền của ông đã giao chiến quyết liệt với một lữ đoàn Áo và đập tan lữ đoàn này. Đường rút của các lực lượng Áo giao tranh với Fransecky đã bị cắt một khi họ bị đánh bại. Mặc dù vậy, hiệp ước đình chiến giữa hai nước vốn đã được khởi đầu trong khi trận đánh còn tiếp diễn, và khoảng thời gian cố định sau khi hiệp định đình chiến mở màn đã chấm dứt trận chiến này. Sau khi chiến tranh kết thúc, ông được thăng quân hàm Trung tướng và chỉ huy Sư đoàn Bộ binh số 20.

Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), ông được giao quyền chỉ huy Quân đoàn XI, một phần thuộc Tập đoàn quân số 3 của Đức dưới quyền tổng chỉ huy của Thái tử Friedrich Wilhelm. Các lực lượng dưới quyền ông đã đóng một vai trò trong chiến thắng của các lực lượng Đức với quân số áp đảo ở trận chiến Wissembourg vào ngày 4 tháng 8 năm 1870. Là một viên tướng ưa thích tấn công và biết phối hợp các binh chủng, ông đã góp phần đến chiến thắng vang dội của quân đội Phổ - Đức trước quân đội Pháp dưới quyền Thống chế Patrice de Mac-Mahon trong trận đánh Wœrth vào ngày 6 tháng 8 năm 1870. Ông đã bị thương trong trận chiến này, và điều đó khiến cho ông không thể tham chiến cho đến năm 1871.

Nhờ những cống hiến của mình cho quân đội Phổ trong cuộc chiến, ông đã được ban thưởng 10 vạn thaler. Vào năm 1880, ông được phong làm Bá tước.

Chú thích

Tham khảo
 Herrmann, Otto, Julius von Bose: preussischer General der Infanterie; eine Lebensbeschreibung nach amtlichen Quellen und privaten Mitteilungen, Verlag A. Bath, 1898.
 Howard, Michael, The Franco-Prussian War: The German Invasion of France 1870–1871, New York: Routledge, 2001. ISBN 0-415-26671-8.
 Poten, Bernhard von, Bose, Julius von in Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 47, Duncker & Humblot, Leipzig 1903, S. 135–137.
 Wawro, Geoffrey, The Austro-Prussian War. Austria's war with Prussia and Italy in 1866 (New York 2007), p. 131-135.
 The Annual Register: World Events..., ProQuestrel, 1867.

Ghi chú
Chú ý đến tên gọi của ông: Graf là một tước hiệu, tương đương với Bá tước, chứ không phải là một tên riêng hoặc tên lót. Trước năm 1919, tước hiệu nằm ở phía trước tên riêng. Tước hiệu cũ của những người còn sống sau năm 1919 là thành phần thuộc tên họ, do đó nằm phía sau tên thánh và không thể được dịch. Tước vị tương đương với Nữ Bá tước là Gräfin.

Sinh năm 1809
Mất năm 1894
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Tướng Phổ
Huân chương Pour le Mérite
Người Sangerhausen


title: Tương đẳng (hình học)

text:
Trong hình học, hai hình hay hai được gọi là tương đẳng (bằng nhau) nếu chúng có cùng hình dáng và kích cỡ. Nói một cách hàn lâm hơn, hai tập hợp các điểm được gọi là tương đẳng nếu khi và chỉ khi một hình được chuyển đổi sang hình khác bằng một phép đẳng cự, một sự kết hợp của phép tịnh tiến, xoay vòng và đối xứng. Có nghĩa là một hình được sắp đặt lại và phản chiếu (nhưng không thay đổi kích thước) để trùng khớp y hệt với hình cũ. Hai đoạn thẳng được gọi là tương đẳng nếu chúng có cùng chiều dài.

Khái niệm đồng dạng cũng được áp dụng nếu hai tam giác khác biệt về kích cỡ nhưng không khác biệt về hình dáng.

Tương đẳng của hình tam giác

Hai tam giác được coi là tương đẳng nếu các cạnh tương ứng có cùng kích thước và các góc tương ứng có cùng số đo độ.

Nếu tam giác ABC tương đẳng với tam giác DEF, mối quan hệ giữa chúng có thể được viết theo dạng toán học như sau:

Trong nhiều trường hợp, chỉ cần tìm ra được sự bằng nhau của ba phần tương ứng là có thể suy luận ra tính tương đẳng của hai hình tam giác.

Quyết định tính tương đẳng

Bằng chứng để kết luận tính tương đẳng của hai hình tam giác trong không gian Euclid có thể được rút ra thông qua các phép so sánh dưới đây:

 c.g.c (cạnh-góc-cạnh): nếu hai cặp cạnh của một tam giác có độ dài bằng nhau và góc ở giữa của chúng cũng có số đo độ bằng nhau, thì hai tam giác đó là tương đẳng.
 c.c.c (cạnh-cạnh-cạnh): nếu ba cặp cạnh của hai tam giác có độ dài bằng nhau, hai tam giác đó là tương đẳng.
 g.c.g (góc-cạnh-góc): Nếu hai cặp góc của hai tam giác có số đo độ bằng nhau và cạnh ở giữa của chúng có chiều dài bằng nhau, thì hai tam giác là tương đẳng.
 g.g.c (góc-góc-cạnh): Nếu hai cặp góc của hai tam giác có số đo độ bằng nhau và một cặp cạnh tương ứng không phải ở giữa chúng có độ dài bằng nhau, thì hai tam giác là tương đẳng.
 ch-cgv (cạnh huyền-cạnh góc vuông): Nếu hai tam giác vuông có cạnh huyền bằng nhau và một cặp cạnh góc vuông bằng nhau, hai tam giác đó là tương đẳng.
 ch-gn (cạnh huyền-góc nhọn): Nếu hai tam giác vuông có cạnh huyền bằng nhau và một cặp góc tương ứng bằng nhau, hai tam giác đó là tương đẳng.

Chú thích

Liên kết ngoài

 The SSS at Cut-the-Knot
 The SSA at Cut-the-Knot
 Interactive animations demonstrating Congruent angles, Congruent line segments, Congruent triangles, Congruent polygons

Hình học Euclid
Tam giác
Đa giác


title: L'Équipe

text:
L'Équipe một tờ báo thể thao hàng ngày của Pháp, thuộc sở hữu của Nhà xuất bản Philippe Amaury. Các bài viết chủ yếu tập trung vào các tin tức, sự kiện của các môn thể thao như bóng đá, bóng bầu dục, đua xe và đi xe đạp. Tiền thân của L'Équipe là báo thể thao L'Auto.

Chú thích

Báo chí Pháp
Tour de France


title: Lãnh sự quán

text:
Lãnh sự quán là cơ quan đại diện ngoại giao, văn phòng của lãnh sự và thường trực thuộc cơ quan đại diện chính của nhà nước tại thủ đô của nước ngoài đó (nước sở tại), thường là đại sứ quán hoặc - giữa các nước thuộc Khối thịnh vượng chung - văn phòng ngoại giao cao cấp. Giống như các thuật ngữ đại sứ quán hoặc văn phòng ngoại giao cao cấp, lãnh sự quán có thể không chỉ đề cập đến văn phòng lãnh sự mà còn để chỉ tòa nhà do lãnh sự và nhân viên của lãnh sự chiếm giữ. Lãnh sự quán có thể chia sẻ cơ sở với chính đại sứ quán.

Cấp lãnh sự
Lãnh sự có cấp bậc cao nhất được gọi là Tổng lãnh sự. Thường có một hoặc nhiều Phó tổng lãnh sự, các lãnh sự, phó lãnh sự và nhân viên lãnh sự làm việc dưới quyền của tổng lãnh sự. Một quốc gia có thể bổ nhiệm nhiều hơn một tổng lãnh sự cho một quốc gia khác.

Quyền hạn và hoạt động
Lãnh sự thuộc các cấp bậc khác nhau có thể có thẩm quyền pháp lý cụ thể đối với các hoạt động nhất định, chẳng hạn như công chứng các tài liệu. Như vậy, các nhân viên ngoại giao với các trách nhiệm khác có thể nhận được bằng sáng chế thư lãnh sự (hoa hồng). Ngoài những yêu cầu được nêu trong Công ước Viên về Quan hệ ngoại giao, có rất ít yêu cầu chính thức nêu rõ những gì một viên chức lãnh sự phải làm. Ví dụ, đối với một số quốc gia, các viên chức lãnh sự có thể chịu trách nhiệm về vấn đề thị thực; các quốc gia khác có thể hạn chế "dịch vụ lãnh sự" trong việc hỗ trợ đồng hương, hợp pháp hóa tài liệu, v.v. Tuy nhiên, các cơ quan lãnh sự sẽ do các lãnh sự thuộc nhiều cấp bậc khác nhau đứng đầu, ngay cả khi các quan chức đó có ít hoặc không có mối liên hệ với ý thức phục vụ lãnh sự hạn chế hơn.

Các hoạt động của cơ quan lãnh sự bao gồm bảo vệ lợi ích của công dân tạm trú hoặc thường trú tại nước sở tại, cấp hộ chiếu ; cấp thị thực cho người nước ngoài và ngoại giao công chúng. Tuy nhiên, vai trò chính của lãnh sự quán theo truyền thống là xúc tiến thương mại - hỗ trợ các công ty đầu tư và xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ cả trong nước và ra nước ngoài của họ. Mặc dù không được thừa nhận công khai, các lãnh sự quán, như đại sứ quán, cũng có thể thu thập thông tin tình báo từ quốc gia được chỉ định.

Khu lãnh sự
Khu lãnh sự là một khu vực tiểu quốc gia do cơ quan lãnh sự chỉ định để thực hiện chức năng lãnh sự ở nước sở tại.  Một khu lãnh sự được phục vụ bởi một lãnh sự hoặc "tổng lãnh sự" và có trụ sở chính tại một lãnh sự hoặc "tổng lãnh sự". Đây là một tiện ích chung để truyền bá các dịch vụ và cơ quan đại diện ngoại giao đến các vùng của nước sở tại ngoài đại sứ quán của nước ngoài tại thủ đô.

Vai trò trong các cơ quan đại diện ngoại giao
Trái với suy nghĩ thông thường, nhiều nhân viên của các cơ quan lãnh sự có thể là các nhà ngoại giao chuyên nghiệp, nhưng họ có các hình thức miễn trừ ngoại giao hạn chế trừ khi họ cũng được công nhận như vậy. Các quyền miễn trừ và đặc quyền dành cho lãnh sự và nhân viên được công nhận của cơ quan lãnh sự (quyền miễn trừ lãnh sự) thường được giới hạn trong các hành động được thực hiện trong khả năng chính thức của họ và đối với chính lãnh sự quán, đối với những hành động cần thiết cho các nhiệm vụ chính thức. Trên thực tế, việc gia hạn và áp dụng các quyền ưu đãi và miễn trừ lãnh sự có thể rất khác nhau giữa các quốc gia.

Lãnh sự quán nhiều hơn các cơ quan đại diện ngoại giao khác, chẳng hạn như đại sứ quán. Các đại sứ chỉ được tập trung ở thủ đô của một quốc gia nước ngoài (trong trường hợp đặc biệt, có thể ở bên ngoài quốc gia đó, như trong trường hợp có nhiều nhiệm vụ; ví dụ, một cường quốc nhỏ có thể chỉ định một đại sứ duy nhất với một số quốc gia láng giềng có tầm quan trọng tương đối khiêm tốn mà không được coi là đồng minh quan trọng).

Lãnh sự được đăng ký tại thủ đô của một quốc gia và ở các thành phố khác trên khắp quốc gia đó, đặc biệt là các trung tâm hoạt động kinh tế và các thành phố nơi có nhiều công dân từ nước sở tại của lãnh sự cư trú. Ví dụ: ở Hoa Kỳ, hầu hết các quốc gia có tổng lãnh sự quán ở thành phố New York, (trụ sở của Liên Hợp Quốc ) và một số quốc gia có tổng lãnh sự quán ở một số thành phố lớn, chẳng hạn như Atlanta, Boston, Chicago, Dallas, Houston, Los Angeles, Miami hoặc San Francisco. Nhiều quốc gia có nhiều văn phòng lãnh sự ở các quốc gia như Đức, Nga, Canada, Brazil và Úc.

Lãnh sự là các chức vụ cấp dưới của cơ quan đại diện ngoại giao của nước sở tại (thường là đại sứ quán tại thủ đô của nước sở tại). Cơ quan đại diện ngoại giao được thành lập theo luật quốc tế theo Công ước Viên về quan hệ ngoại giao, trong khi tổng lãnh sự và cơ quan lãnh sự được thành lập theo luật quốc tế theo Công ước Viên về quan hệ lãnh sự. Về mặt hình thức, ít nhất là trong hệ thống của Hoa Kỳ, nghề nghiệp lãnh sự (xếp theo thứ tự giảm dần: tổng lãnh sự, lãnh sự, phó lãnh sự, lãnh sự danh dự) tạo thành một hệ thống cấp bậc khác với các nhà ngoại giao theo nghĩa chặt chẽ. Tuy nhiên, thông thường các cá nhân được chuyển từ hệ thống cấp bậc này sang cấp bậc khác, và các viên chức lãnh sự đến phục vụ tại thủ đô thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ lãnh sự trong bộ phận lãnh sự của cơ quan ngoại giao; ví dụ, trong một đại sứ quán.

Giữa các quốc gia thuộc Khối thịnh vượng chung, cả hoạt động ngoại giao và lãnh sự đều có thể do Cao ủy ở thủ đô đảm nhiệm, mặc dù các quốc gia thuộc Khối thịnh vượng chung lớn hơn nói chung cũng có lãnh sự quán và tổng lãnh sự tại các thành phố lớn. Ví dụ, Toronto ở Canada, Sydney ở Úc và Auckland, New Zealand, có tầm quan trọng kinh tế lớn hơn các thủ đô quốc gia tương ứng của họ, do đó cần có lãnh sự quán ở đó.

Tham khảo

Đại sứ quán