title: Quách Nữ Vương

text:
Văn Đức Quách Hoàng hậu (chữ Hán: 文德郭皇后; 8 tháng 4 năm 184 – 14 tháng 3 năm 235), không rõ tên, biểu tự là Nữ Vương (女王), tuy là kế thất nhưng lại trở thành Hoàng hậu duy nhất của Tào Ngụy Văn Đế Tào Phi, người sáng lập ra của nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Trong lịch sử, Quách thị trở thành Hoàng hậu đầu tiên của triều đại Tào Ngụy, và được tôn làm Hoàng thái hậu bởi Tào Ngụy Minh Đế Tào Duệ, con trai duy nhất của Văn Chiêu Chân Hoàng hậu. Truyền thuyết đều nói rằng, cái chết của Chân Hoàng hậu liên quan đến bà, thậm chí bà còn bị Minh Đế bức tử.

Xuất thân
Văn Đức Quách Hoàng hậu sinh ngày 7 tháng 3 năm Trung Bình nguyên niên Hán Linh Đế (tức ngày 8 tháng 4 năm 184 dương lịch), người huyện Quảng Tông (廣宗; nay là thành phố Hình Đài, tỉnh Hà Bắc).

Cha bà là Quách Vĩnh (郭永), là Thái thú của Nam Quận thuộc Kinh Châu, mẹ là Đổng thị, sinh 3 trai 2 gái, Quách thị là con gái thứ. Khi còn nhỏ, Quách thị đã tỏ ra thông minh tài sắc hơn người nên được cha cao hứng nói: 「"Thử nãi ngô nữ trung vương dã"; 此乃吾女中王也。」, do đó mới có biểu tự là Nữ Vương.

Nhập cung Ngụy

Trở thành sủng phi
Cha mẹ bà qua đời khi bà lên 5 tuổi, về sau không rõ sau đó bà sống thế nào, vào thời gian Tào Tháo làm Ngụy công (khoảng 213 đến 216), Quách Nữ Vương đã được tuyển làm thiếp cho con trai Tào Tháo là Ngũ quan Trung lang tướng Tào Phi. Bà đã cho Tào Phi nhiều lời khuyên khôn ngoan về chính trị trong những tranh chấp với anh em của mình. Tào Phi được Tào Tháo chọn là Thái tử cũng là có một phần công lao của bà.

Năm Kiến An thứ 22 (217), Tào Phi được lập làm Trữ quân, em trai của Quách Nữ Vương được lập làm "Huyện lại" (县吏) của huyện Khúc Chu, nhưng ông ta tham ô vải vóc, bị định tội tử hình. Vào lúc này, Tào Tháo đang ở huyện Tiêu, còn Tào Phi ở lại Nghiệp Thành, vì muốn cứu em vợ mà Tào Phi tự viết thư xin quan quản lý án là Bào Huân. Thế nhưng, Bào Huân kiên quyết không kiên nể, chém chết em trai Quách Nữ Vương, vì thế Tào Phi ôm hận, sắc mệnh bãi miễn Bào Huân.

Năm Kiến An thứ 25 (220), Tào Phi trở thành Ngụy vương, đã phong Quách thị làm Phu nhân. Cùng năm đó, Tào Phi soán ngôi nhà Hán lên làm Hoàng đế, đã phong cho Quách thị là Quý tần (貴嬪), vị thứ chỉ sau Hoàng hậu. Ban đầu, Tào Phi định lập Quách thị lên làm Hoàng hậu, tuy nhiên trước Quách Nữ Vương ông vẫn còn có người vợ cả là Chân phu nhân, con gái của Huyện lệnh Chân Dật, sinh cho Tào Phi trưởng tử Tào Duệ, còn Quách Nữ Vương không có con, nên Tào Phi không thể phong Quách Nữ Vương làm Hoàng hậu. Dù vậy, Tào Phi vẫn thiện đãi gia tộc họ Quách, thăng chức cho người trong họ Quách Nữ Vương là Mạnh Khang làm "Tán kỵ Thị lang" (散骑侍郎), vào lúc ấy chức vị này chỉ có Nho sĩ uyên bác mới đảm nhận, chỉ duy có Mạnh Khang lại được phong vì là ngoại thích của một sủng phi, đặc biệt hiếm có.

Chân phu nhân là chính thê của Tào Phi, lại sinh Hoàng trưởng tử Tào Duệ, hoàn toàn xứng đáng lập Hậu, thế nhưng vì sủng ái Quách Quý tần mà Tào Phi vẫn không đả động gì tới địa vị của Chân phu nhân và vẫn để Chân phu nhân lại Nghiệp Thành. Do đó, Chân phu nhân có phần ai oán, những lời này đến tai Tào Phi và khiến ông giận dữ, ông sai người ban chết Chân phu nhân.

Sách lập Hoàng hậu
Năm Hoàng Sơ thứ 3 (222), tháng 3, không lâu sau cái chết của Chân phu nhân, Tào Phi muốn lập Quách Quý tần làm Hoàng hậu, nhưng triều thần khuyên không nên lập thiếp làm vợ, và nên chọn con gái danh môn sĩ tộc, không nên vì yêu mà lập Hậu.

Tờ chiếu kháng nghị lập Quách Nữ Vương làm Hậu năm đó do Trung lang Sạn Tiềm (栈潜) thượng tấu như sau:

Ngày 9 tháng 9 năm đó, Tào Phi vẫn quyết lập Quách Quý tần làm Hoàng hậu. Tào Phi còn đem Tào Duệ, con trai Chân phu nhân về cho Quách hậu làm con nuôi, trở thành Đích trưởng tử chân chính. Khi ấy, cha và anh em ruột của Quách hậu đều mất, Tào Phi lấy anh họ của Quách hậu là Quách Biểu (郭表) làm con thừa tự, là ngoại thích, phong làm "Phụng Xa đô úy" (奉车都尉). Có người họ ngoại của Quách hậu là Lưu Phỉ (刘斐) muốn kết hôn với người cùng thôn, Quách hậu nghe đến thì ban chỉ nói:""Chư vị thân thích nếu muốn kết hôn, thì nên chọn những môn hộ tương đối tại quê nhà mà liên hôn, tuyệt không được cấu kết hôn sự với nhà quyền thế!". Cháu ngoại của Quách hậu là Mạnh Vũ sau khi về quê, muốn nạp tiểu thiếp liền bị Quách hậu ngăn cản, bà nói:"Bây giờ là khi chiến loạn, phụ nữ không còn mấy người, nên đem những người phụ hợp mà xứng phối làm vợ cho các tướng sĩ, nhà quyền thế không được nạp thiếp. Các vị thân thích nên xem đây là răn đe mà cẩn thận, không tuân thì ắt sẽ bị trừng phạt!". Quách hậu thường nói với Quách Biếu cùng Mạnh Vũ rằng:"Gia tộc của các Hoàng hậu nhà Hán, phần nhiều không thể bảo toàn, tất cả là do kiêu ngạo thái quá, không thể không cẩn thận!".

Quách hậu từ khi trở thành Hoàng hậu, tuy được Tào Phi đặc biệt sủng ái, song nội tâm càng thêm cung kính lễ độ, hiếu kính Biện Thái hậu, lấy tiếng hiếu thuận truyền khắp thiên hạ. Trong nội đình, các vị Quý nhân cùng cung tần có ngẫu nhiên làm sai điều gì, Quách hậu cũng không truy cứu, còn ở trước mặt Tào Phi bao che. Khi có vị sủng phi nào đắc thế, Quách hậu cũng nghiêm khắc dạy dỗ, nhưng ban thưởng đồ dùng cũng không ít, do đó hậu cung tâm phục khẩu phục. Bà có tính tiết kiệm, không thích âm nhạc, thường ngưỡng mộ cách đối nhân xử thế của Minh Đức Mã Hoàng hậu nhà Hán.

Năm Hoàng Sơ thứ 5 (224), Tào Phi suất sư Đông chinh, Quách hậu lưu lại tại Vĩnh Thủy đài (永始颱) ở Hứa Xương. Khi ấy, mưa to liền hơn 5 ngày, thành lầu ở chỗ ấy có nhiều tòa bị sập. Có một quan viên thân thích mời Quách hậu đến nhà hắn ở tạm, Quách hậu bèn nói:"Khi xưa, Sở Chiêu vương du lịch, Vương hậu Trinh Khương lưu lại tiệm đài. Lúc đó sông Trường Giang đến thời điểm chảy siết, sứ giả mời Vương hậu dời đi, nhưng khi vội vàng đã không đem theo tín phù của Sở Chiêu vương. Trinh Khương kiên quyết không đi, do vậy chết ở trong nạn lũ lụt khi đó cũng không tiếc. Hiện giờ Hoàng thượng ngự giá viễn chinh, ta ở hậu phương gặp chuyện còn chẳng bằng cái nguy nạn của Trinh Khương năm đó, thì hà tất gì phải dời đi chứ?!". Quần thần không dám nhắc lại chuyện chuyển nhà nữa.

Năm Hoàng Sơ thứ 6 (225), Tào Phi lại lần nữa đốc sư Đông chinh, đi đến quận Quảng Lăng, Quách hậu lưu lại cố hương của họ Tào là huyện Tiêu. Vào lúc đó, Quách Biểu lưu thủ ở hành cung huyện Tiêu, phụ trách cảnh vệ, muốn ngăn nước để bắt cá, Quách hậu ngăn lại nói:"Sông nước này là đường sông để thông vận chuyển quân lương, ngươi ngăn nước thì cần gỗ, hiện giờ ngươi cũng không có nô khách, thì phải tự mình đến rừng trúc vác gỗ về làm đập. Khinh xa đô úy chỉ vì muốn có cá mà phải làm đến thế ư?".

Năm Hoàng Sơ thứ 7 (226), tháng giêng, Tào Hồng bị liên lụy khi gia khách phạm pháp, bị bắt bỏ tù. Khi đó, Tào Hồng giàu có, tính lại bủn xỉn, Tào Phi khi còn trẻ từng muốn mượn ông ta 100 thớt lụa nhưng lại bị cự tuyệt, thế là sinh oán, muốn mượn chuyện này đem xử tử Tào Hồng. Quần thần tiến đến cầu tình, không có hiệu quả, Biện Thái hậu vì thế nói với Quách hậu rằng:"Nếu hôm nay Tào Hồng chết, ta sẽ lệnh Hoàng đế phế bỏ Hoàng hậu!". Quách hậu vì thế khóc lóc thỉnh cầu Tào Phi mấy lượt, ông mới tha cho Tào Hồng, chỉ lột hết quan tước.

Tấn tôn Thái hậu
Năm Hoàng Sơ thứ 7 (226), Ngụy Văn Đế Tào Phi băng hà, con của Chân thị là Thái tử Tào Duệ lên ngôi, tức là Ngụy Minh Đế. Quách Hoàng hậu không phải là mẹ của Tân Hoàng đế, thế nhưng do là Hoàng hậu của Tiên đế nên bà nghiễm nhiên trở thành Hoàng thái hậu, cư Vĩnh An cung, gọi là Vĩnh An cung Thái hậu (永安宮太后).

Khi ấy, Ngụy Minh Đế Tào Duệ do buồn bực về cái chết của mẹ mình mà có phần bất mãn, tuy nhiên ông vẫn cố cung kính Quách hậu. Còn phần Quách hậu không con, thực sự coi trọng và yêu thương Tào Duệ. Tuy nhiên, Ngụy Văn Đế Tào Phi không thích tính tình Tào Duệ, nên chưa từng lập làm Thái tử dù Tào Duệ đã lớn, mà mưu truyền ngôi cho con cơ thiếp là Kinh Triệu vương Tào Lễ (曹禮). Tuy nhiên đến khi lâm chung, có sự can thiệp của Quách hậu, Tào Phi mới quyết định chọn Tào Duệ kế vị. Vì thế Tào Duệ rất cung kính Quách hậu, thường xuyên dâng đồ tốt và xây cung điện cho bà ở.

Năm Thái Hòa thứ 4 (230), Ngụy Minh Đế phong cha của Quách hậu làm An Dương hương Kính hầu (安阳乡敬侯), mẹ Đổng thị làm Đô Hương quân (都乡君). Anh họ Quách Biểu của Quách Thái hậu làm "An Dương Đình hầu" (安阳亭侯), sau thăng lên "Hương hầu" (乡侯), tăng bổng lộc lên hơn 500 hộ. Không lâu sau, Ngụy Minh Đế phong thêm Quách Biểu làm "Chiêu Đức tướng quân" (昭德将军), cho con trưởng của Quách Biểu là Quách Tường (郭详) cùng con thứ là Quách Huân (郭训) cùng làm "Kỵ đô úy" (骑都尉). Về sau, chị của Quách Thái hậu, mẹ của Mạnh Vũ qua đời, Ngụy Minh Đế cho an táng trọng thể, lại cho tu kiến từ đường. Quách hậu biết đến thì gạt đi, bảo rằng: "Từ khi Hán mạt, thiên hạ đại loạn, đến nay quốc lực còn chưa thịnh, chỉ nên theo lễ của Hán Văn Đế mà an táng giản đơn mà thôi!".

Năm Thanh Long thứ 3 (235), mùa xuân, ngày 8 tháng 3 (tức ngày 14 tháng 3 dương lịch), Quách Thái hậu qua đời tại cung điện ở Hứa Xương. Thụy hiệu của bà được lấy từ chữ "Văn" trong thụy của Tào Phi, còn một chữ "Đức" là chữ biểu thị riêng cho bà, gọi là Văn Đức Hoàng hậu (文德皇后). Triều thần theo thể chế Thái hậu mà tạo mộ phần an táng bà bên cạnh Tào Phi trong Thủ Dương lăng (首陽陵). Ngay cả sau khi bà qua đời, gia đình bà vẫn tiếp tục được Tào Duệ trọng dụng, Quách Biểu được phong làm "Quan Tân hầu" (观津侯), thực ấp 1000 hộ, Quách Tường làm "Phò mã Đô úy" (驸马都尉).

Năm thứ 4 (236), Ngụy Minh Đế ra chỉ cải phong cha của Quách hậu là Quách Vĩnh làm Quan Tân Kính hầu (观津敬侯), mẫu thân Đổng thị làm Đường Dương quân (堂阳君). Truy phong anh của Quách hậu là Quách Phù (郭浮) làm Lương Lý Đình Đái hầu (梁里亭戴), em trai Quách Đô (郭都) làm Vũ Thành Đình Hiếu hầu (武城亭孝侯), Quách Thành (郭成) làm Tân Nhạc Đình Định hầu (新乐亭定侯). Sau khi Quách Biểu chết, con trưởng là Quách Tường kế thừa tước vị của ông.

Truyền thuyết
Tương truyền, Quách Nữ Vương là người có dã tâm tranh sủng, chính bà đã điều tiếng làm Tào Phi chán ghét vợ đầu là Chân phu nhân. Những sách nói về thuyết này có Ngụy lược (魏略), Hán Tấn xuân thu (漢晉春秋) cùng Tư trị thông giám.

Theo sách "Ngụy lược", năm đó Chân phu nhân bị Quách Quý tần dèm pha mà hại. Trước khi bị ban chết, Chân phu nhân đã gửi con trai là Tào Duệ cho một phi tần khác là Lý phu nhân. Sau khi Tào Duệ lên ngôi, tôn Quách thị làm Thái hậu, mấy lần hỏi đến Quách Thái hậu chuyện cũ của mẹ mình, nên Quách Thái hậu sợ hãi mà chết. Do Quách Thái hậu đã mất, Lý phu nhân lúc này mới nói sự thực chuyện Chân hậu cho Tào Duệ nghe, ông bi thống không thôi, đem tóc che hết mặt của Quách Thái hậu rồi mới an táng bà ta.

Sách "Hán Tấn xuân thu" cùng "Tư trị thông giám" ghi lại Chân phu nhân là bởi vì Quách thị được sủng ái mà chết. Khi đó, Chân phu nhân còn bị nhét đầy cám vào mồm, rũ tóc che khuất mặt mới được mai táng, để linh hồn bà không thoát khỏi ra kêu oan được. Sau khi Tào Duệ kế vị, trong lòng phẫn hận, mấy lần khóc thút thít hỏi rõ Quách Thái hậu chuyện cũ. Quách Thái hậu tức giận nói: "Tiên đế ban cho bà ta tội chết liên can gì tới ta? Huống hồ người là con của Tiên đế lẽ nào lại truy tội người cha đã chết của mình, rồi vì người mẹ chết mà ép chết người mẹ sau?". Tào Duệ nghe thấy càng thêm tức giận, vì thế bức chết Quách Thái hậu.

Học giả Lư Bật ghi trong "Tam Quốc Chí tập giải" lại tỏ ra nghi ngờ về các giả thiết này, vì thời điểm Chân phu nhân bị ban chết là năm Hoàng Sơ thứ 2, Tào Duệ đã 17 tuổi, cái chết của mẹ ruột không lẽ không thể biết rõ, còn phải dò hỏi Quách Thái hậu chăng?.

Tham khảo

 Tam Quốc Chí - Trần Thọ
 A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23-220 AD), by Rafe de Crespigny.
 Empresses and consorts: selections from Chen Shou's Records of the Three Kingdoms, by Chen Shou and Pei Songzhi with writings by Robert Joe Cutter, William Gordon Crowell.

Xem thêm
 Tào Phi
 Chân Lạc
 Tào Duệ

Sinh năm 184
Mất năm 235
Hoàng hậu Tam Quốc
Người Hà Bắc
Hoàng thái hậu Tam Quốc


title: Băng tần E

text:
Băng tần E NATO là dải tần số vô tuyến từ 2 GHz tới 3 GHz trong phổ điện từ. Băng tần này có bước sóng từ 10 cm tới 15 cm. Băng E nằm trong phần trên của UHF trong phổ vô tuyến. Băng E NATO nằm trong băng tần S (2–4 GHz) thuộc hệ thống phân loại của IEEE cũ hơn.

Tên gọi Băng tần E mới hơn nằm trong băng tần số cực kỳ caoư từ 71 tới 76 gigahéc (GHz), 81 tới 86 GHz và 92 tới 95 GHz. Nó được dùng cho thông tin băng rộng, tầm ngắn.

Vô tuyến nghiệp dư
Các quy định vô tuyến của Liên minh Viễn thông Quốc tế cho phép các hoạt động vô tuyến nghiệp dư và vệ tinh nghiệp dự hoạt động trong dải tần 76 tới 81 GHz, còn gọi là băng tần 4 mm.

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Tham khảo

Xem thêm

Phổ vô tuyến


title: Băng tần F

text:
Băng tần F là dải tần số vô tuyến từ 90 GHz tới 140 GHz trong phổ điện từ. Bước sóng tương ứng từ 2,1 mm tới 3,3 mm. Băng F nằm ở phần thấp hơn trong băng SHF thuộc phổ vô tuyến.

Băng tần F nằm trong băng tần S thuộc hệ thống phân loại cũ.

Băng F mới nằm trong dải tần 90 và 140 GHz.

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Xem thêm

Tham khảo

Phổ vô tuyến


title: Băng tần G

text:
Băng tần G NATO là dải tần số vô tuyến từ 4 GHz tới 6 GHz trong phổ điện từ. Bước sóng tương ứng từ 5 cm tới 7,5 cm. Băng G nằm ở trong băng SHF thuộc phổ vô tuyến.

Băng G nằm trong băng tần C của hệ thống phân loại cũ hơn.

Băng tần G của IEEE
Với hệ thống cũ hơn, băng G có dải tần 200 tới 250 MHz (1,5 m—1,2 m) và là băng tần A hiện nay.

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Xem thêm

Tham khảo

Phổ vô tuyến


title: Băng tần H

text:
Băng tần H dùng để chỉ hai vùng khác nhau của phổ điện từ, trong vùng tần số vô tuyến và cận hồng ngoại.

Vô tuyến
Băng tần H là dải tần số vô tuyến từ 6 GHz tới 8 GHz trong phổ điện từ. Bước sóng tương ứng từ 3,75 mm tới 5 mm. Băng H nằm trong băng SHF thuộc phổ vô tuyến.

Băng H hiện đại nằm trong băng tần C (4–8 GHz) thuộc hệ thống phân loại IEEE cũ hơn.

Thiên văn học hồng ngoại

Trong thiên văn học hồng ngoại, băng H là cửa sổ truyền dẫn không khí nằm ở 1,65 micromet với độ rộng FWHM là 0,35 micromet (trong vùng cận hồng ngoại).

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Xem thêm

Phổ vô tuyến


title: Băng tần I

text:
Băng tần I là dải tần số vô tuyến từ 8 GHz tới 10 GHz trong phổ điện từ. Bước sóng tương ứng từ 3 mm tới 3,75 mm. Băng I nằm ở phần thấp hơn trong băng SHF thuộc phổ vô tuyến.

Băng I nằm trong băng tần X thuộc hệ thống phân loại IEEE.

Sử dụng
Các radar dẫn đường hàng hải thường dùng băng tần I.

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Xem thêm

Tham khảo

Phổ vô tuyến


title: Băng tần J

text:
Băng tần J dùng để chỉ hai vùng khác nhau của phổ điện từ, trong vùng tần số vô tuyến và cận hồng ngoại.

Vô tuyến
Băng tần J là dải tần số vô tuyến từ 10 GHz tới 20 GHz trong phổ điện từ. Bước sóng tương ứng từ 1,5 mm tới 3 mm. Băng J nằm trong băng SHF thuộc phổ vô tuyến.

Băng I giao với băng tần X và băng tần K trong hệ thống phân loại cũ hơn. Băng tần Ku nằm trong băng J.

Ở Anh, thuật ngữ "băng tần J" cũng được công ty cổ phần vô tuyến dùng để chỉ băng tần thông tin VHF của họ nằm trong dải 139,5-140,5 và 148-149 MHz, dải tần này được dùng trong ngành công nghiệp nhiên liệu và năng lượng.

Thiên văn học hồng ngoại

Trong thiên văn học hồng ngoại, băng J là cửa sổ truyền dẫn không khí nằm ở 1,25 micromet (trong vùng cận hồng ngoại).

Sử dụng
Băng J được dùng cho radar và vệ tinh thông tin, sau này còn dùng cho các hệ thống máy bay và thiết bị điện tử hàng không trên máy bay. Các hệ thống vệ tinh thông tin có thể dùng kết hợp với máy bay để định vị và xác định mục tiêu đối phương hoặc cung cấp vai trò như thiết bị trinh sát cho người lính dưới mặt đất.

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Tham khảo

Xem thêm

Phổ vô tuyến


title: Album tuyển tập

text:
Album tuyển tập, đôi khi được gọi là album chọn lọc, album hay nhất (tiếng Anh: album greatest hits hoặc best-of) là một ấn phẩm đặc biệt của một nghệ sĩ hoặc một nhóm nghệ sĩ. Hầu hết các ca khúc đều là những sáng tác nổi tiếng của họ, được đánh giá cao bởi khán giả và các nhà chuyên môn. Đôi khi để tạo thêm ấn tượng, những người phát hành thường bổ sung những ca khúc được remix lại từ những sáng tác nổi tiếng, thậm chí thêm cả những phần mới. Thông thường, album tuyển tập bao gồm bản thu gốc đã tạo nên tên tuổi của nghệ sĩ.

Xem thêm
 Danh sách các album tuyển tập
 Album tổng hợp

Tham khảo

Tuyển tập


title: Archaeodontosaurus

text:
Archaeodontosaurus ("thằn lằn cổ đại có răng") là một chi khủng long chân thằn lằn, chúng xuất hiện từ kỷ Jura. Hóa thạch của nó được tìm thấy ở Madagascar. Loài điển hình, Archaeodontosaurusdescouensi, được miêu tả lần đầu tiên trong tháng 9 năm 2005. Cái tên được dùng để vinh danh nhà sưu tập Didier Descouens.

Chú thích

Tham khảo
 http://dml.cmnh.org/2005Nov/msg00059.html
 http://bsgf.geoscienceworld.org/cgi/content/french_abstract/176/5/467
 http://www.dinosaurier-info.de/animals/dinosaurs/pages_a/archaeodontosaurus.php

Khủng long Ấn Độ và Madagascar
Khủng long kỷ Jura
Sauropoda


title: Camelotia

text:
Camelotia (có nghĩa "từ Camelot") là một chi khủng long Sauropod hoặc Prosauropod từ kỷ Tam Điệp muộn được phát hiện tại Anh. Các nhà cổ sinh vật học thường cố gắng phân loại nó vào họ mà nó có thể thuộc về, trong quá khứ, Camelotia thường được phân loại vào nhóm Prosauropod, nhưng nhóm khủng long nguyên thủy này luôn luôn biến chuyển.

Loài điển hình, C. borealis, được mô tả lần đầu tiên bởi Galton vào năm 1985. Các loài khủng long trước đây được biết đến là Avalonianus và Gresslyosaurus đã bị loại khỏi Camelotia.

Chú thích

Tham khảo
 Archives of the dinosaur mailing list

Sauropodomorpha
Khủng long châu Âu
Khủng long kỷ Jura
Khủng long kỷ Tam Điệp


title: Plateosaurus

text:
Plateosaurus (có thể có nghĩa là "thằn lằn rộng", thường bị dịch sai là "thằn lằn dẹt") là một chi khủng long trong họ Plateosauridae sống vào thời kỳ cuối kỷ Tam Điệp, khoảng 214 đến 204 triệu năm trước đây, tại nơi bây giờ là Trung và Bắc Âu. Plateosaurus là chi cơ sở (thời kỳ đầu) của phân bộ Sauropodomorpha, một phần của một nhóm được gọi là "prosauropoda". Đến năm 2011, có hai loài đã được ghi nhận: loài điển hình P. engelhardti xuất hiện từ phân đoạn Norian cuối và Rhaetian và loài xuất hiện sớm hơn P. gracilis, có mặt trên trái đấy từ phân đoạn hạ Norian. Tuy nhiên, những loài khác đã được đặt tên trong quá khứ, và không nhận được sự đồng thuận rộng rãi về việc phân loại các loài khủng long Plateosauridae. Tương tự như vậy, cũng có rất nhiều từ đồng nghĩa (tên không hợp lệ bị trùng lặp) chỉ được xếp ở cấp độ chi.

Được phát hiện lần đầu vào năm 1834 bởi Johann Friedrich Engelhardt và được mô tả ba năm sau đó bởi nhà cổ sinh vật học Hermann von Meyer dưới cái tên Plateosaurus engelhardti. Như vậy Plateosaurus là chi khủng long thứ năm được mô tả ra công chúng. Mặc dù nó đã được mô tả trước khi Richard Owen chính thức đặt ra cái tên Dinosauria vào năm 1842, đây không phải là một trong ba chi được Owen dùng để xác định nhóm, bởi vì vào thời điểm đó, nó ít nổi tiếng và rất khó khăn khi xác định nó là một chí khủng long. Plateosaurus chi khủng long đi bằng hai chân, nó là động vật ăn cỏ với hộp sọ nhỏ, nằm trên một cái cổ dài linh hoạt, hàm răng sắc nhưng khỏe, đôi chân sau mạnh mẽ và chi trước ngắn nhưng cơ bắp và bàn tay có thể nắm chặt có các vuốt lớn trên ba ngón, mà có thể đã được sử dụng trong việc tìm thức ăn hay dùng để chống trả trước kẻ thủ. Điều bất thường cho một con khủng long, Plateosaurus đã cho thấy sự phát triển linh hoạt: thay vì có một kích thước trưởng thành đồng đều, một cá thể trưởng thành phát triển đầy đủ dài từ  và cân nặng từ . Thông thường, loài này sống ít nhất từ 12 đến 20 năm, nhưng tuổi thọ tối đa thì không biết chính xác.

Mặc dù có số lượng lớn hóa thạch và phần lớn chúng đều còn nguyên vẹn, nhưng trong một thời gian dài, Plateosaurus là một chi khủng long hay bị hiểu lầm nhất. Một số nhà nghiên cứu đã đề xuất những giả thuyết cho thấy sự mâu thuẫn giữa chứng cứ địa chất và cổ sinh vật học, nhưng điều này đã trở thành mô hình của quan điểm cộng đồng. Từ năm 1980, việc phân loại (các mối quan hệ), và quá trình trở thành hóa thạch, sinh cơ học (bộ xương của chúng đã hoạt động như thế nào), và Cổ Sinh Học (hoàn cảnh sống) của Plateosaurus đều đã được tái nghiên cứu một cách chi tiết, thay đổi các giả thuyết cơ bản về tư thế và hành vi về chúng trước đây.

Nhờ sự phổ biến phong phú của hóa thạch nó ở miền nam nước Đức, Plateosaurus đã trở thành một trong những loài khủng long nổi tiếng nhất đối với khoa học: hơn 100 bộ xương đã được tìm thấy, một số trong đó đều gần như hoàn chỉnh, nhà cổ sinh vật học Friedrich August Quenstedt đã đặt một biệt danh cho Plateosaurus là Schwäbischer Lindwurm (Con rồng xứ Schwaben)

Mô tả
Plateosaurus là một thành viên của một nhóm các động vật ăn cỏ đầu tiên được gọi là "prosauropoda". Tên nhóm đã lỗi thời, vì "Prosauropoda" không phải là một nhóm đơn ngành (vì vậy, nó được đưa vào trong dấu ngoặc kép), và hầu hết các nhà nghiên cứu thích sử dụng thuật ngữ cơ bản hơn là Sauropodomorpha cơ sở. Plateosaurus có hình dạng cơ thể của một con khủng long ăn cỏ đi bằng hai chân điển hình: một hộp sọ nhỏ, một cái cổ dài và linh hoạt, bao gồm 10 đốt sống cổ, một cơ thể chắc nịch và một cái dài lưu động, bao gồm ít nhất 40 đốt sống đuôi. Đôi tay của Plateosaurus khá ngắn so với hầu hết các loài "Prosauropoda" khác. Tuy nhiên, cấu tạo cơ thể của nó thiên về tính chất mạnh mẽ, với việc các tay của nó có thể nắm chặt vào bất cứ vật gì. Tráng vai của nó khá hẹp (thường lệch xuống mép xương), với xương đòn chạm vào điểm giữa của cơ thể như ở các loài Sauropodomorpha cơ bản khác. Chân sau được điểu khiển theo cơ thể, đầu gối và mắt cá chân bị uốn cong một chút, vì vậy có thể suy ra đây là loài di chuyển bằng đầu ngón. Tỷ lệ dài ngắn của cổ chân giúp ta biết được Plateosaurus có thể chạy nhanh trên chân sau của nó đến mức nào. Đuôi của Plateosaurus không khắc gì của những con khủng long thông thường, thường rất vạm vỡ và có tính chuyển động cao.

Loài điển hình của chi Plateosaurus là P. engelhardti. Cá thể trưởng thành dài , và khối lượng từ . Một loài khác là P. gracilis (trước đây có tên Sellosaurus gracilis), có kích thước nhỏ hơn với chiều dài tổng cộng .

Phát hiện

Năm 1834, thầy thuốc Johann Friedrich Engelhardt phát hiện vài đốt sống và xương chân tại Heroldsberg, gần Nuremberg, Đức. Ba năm sau đó, nhà cổ sinh vật học Hermann von Meyer chọn chúng làm mẫu vật điển hình của một chi mới, Plateosaurus. Từ đó, vết tích của hơn 100 cá thể Plateosaurus đã được khám phá ở những khu vực khác nhau trên khắp châu Âu.

Plateosaurus đã được tìm thấy tại hơn 50 vùng thuộc Đức (chủ yếu dọc theo những Thung lũng sông Neckar và Pegnitz), Thụy Sĩ (Frick) và Pháp. Có ba vùng hóa thạch quan trọng, vì chúng chứa số lượng lớn mẫu vật với chất lượng tốt khác thường: gần Halberstadt tại Saxony-Anhalt, Đức; Trossingen ở Baden-Württemberg, Đức; và Frick. Từ thập niên 1910 đến 1930, những cuộc khai quật ở một mỏ đất sét tại Saxony-Anhalt đã giúp tìm ra từ 39 đến 50 bộ xương thuộc về Plateosaurus, cùng với răng và số lượng nhỏ xương của theropoda Liliensternus, hai bộ xương và vài mảnh vỡ của chi rùa Proganochelys. Vài cá thể được xếp vào P. longiceps, một loài được mô tả bởi nhà cổ sinh vật học Otto Jaekel năm 1914 nhưng hiện nay bị xem là đồng nghĩa thứ của P. engelhardti. Museum für Naturkunde tại Berlin tiếp nhận hầu hết các mẫu vật, rất nhiều trong số đó bị phá hủy tại đây vào Thế Chiến II.

Vùng khai quật lớn thứ hai tại Đức, một mỏ ở Trossingen tại Rừng Đen, được đào xới liên tục suốt thế kỷ XX. Từ năm 1911 đến 1932, các nhà cổ sinh vật người Đức Eberhard Fraas (1911–1912), Friedrich von Huene (1921–23), và cuối cùng là Reinhold Seemann (1932) đã tìm ra tại đây 35 bộ xương Plateosaurus hoàn chỉnh hoặc hoàn chỉnh một phần, cũng như những mãnh vỡ rời rạc của 70 hay hơn cá thể. Số lượng lớn mẫu vật ở Schwaben đã khiến nhà cổ sinh vật học Friedrich August von Quenstedt đặt biệt danh cho chi này là Schwäbischer Lindwurm (con rồng xứ Schwaben). Nhiều hóa thạch tại Trossingen bị phá hủy năm 1944, khi Naturaliensammlung tại Stuttgart (tiền thân Bảo tàng lịch sử tự nhiên Stuttgart (SMNS)) bị san phẳng sau cuộc đột kích bằng bom của Quân Đồng Minh. Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2011 bởi người quản lý SMNS Rainer Schoch phát hiện ra rằng, ít nhất từ những cuộc khai vật của Seemann năm 1932, "những hóa thạch có giá trị khoa học nhất vẫn còn đây".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Plateosaurus at DinoData

Khủng long châu Âu
Khủng long kỷ Tam Điệp
Plateosauria
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Đền Hiển Trung

text:
Đền Hiển Trung, tên chữ là Hiển Trung từ, tục gọi là miếu Công Thần; khi xưa tọa lạc trên phần đất của làng Tân Triêm, thuộc trấn Gia Định xưa (nay thuộc Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam). Ngày nay ngôi đền đã không còn vì đã bị quân Pháp phá bỏ trước năm 1954.

Lịch sử
Theo sách Hoàng Việt long hưng chí, sau khi lấy được thành Diên Khánh (Ất Mão, 1795), "Thế Tổ (chỉ chúa Nguyễn Phúc Ánh, sau này là vua Gia Long) sai bộ Lễ ghi tên các công thần trận vong và ốm chết từ khi trung hưng cho tới chiến dịch Diên Khánh, lập đền Hiển Trung ở Gia Định" .

Sách Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức (hoàn thành dưới triều Gia Long), chép tương tự và cho biết thêm, trích: "Đền Hiển Trung cách Trấn thự về phía nam 5 dặm, ở phía tây đường cái quan. Năm Ất Mão (1795) dựng để thờ các công thần khai sáng trung hưng, năm Giáp Tý Gia Long thứ 3 (1804) , vâng chỉ sửa lại, thờ...Tánh Quốc công Võ Tánh,...Chu Quận công Ngô Tùng Châu, bày thần vị ở chính giữa, ngoài ra thì theo thứ tự bày ở tả hữu, ghi ở Hội điển bộ Lễ. Xuân thu hai kỳ tế, lệ có 25 lệ phu

Đến triều Thiệu Trị (1846 hoặc 1847), đền Hiển Trung được nhà vua cho tu bổ lại.

Tháng 2 năm 1859, thành Gia Định mất vào tay quân Pháp. Sau đó, họ nhanh chóng chiếm lấy các ngôi chùa cổ để làm đồn gọi là "phòng tuyến chùa chiền" (lignes des pagodes), gồm: chùa Khải Tường (pagode de Barbe), chùa Kiểng Phước (pagode des Clochetons), chùa Cây Mai (pagode des Pruniers), đền Hiển Trung... Lúc bấy giờ, người Pháp gọi ngôi đền này là pagode de la Fidelite Eclatante (chùa Hiển Trung) hay Pagode des Mares (chùa Ao).

Sau khi Gia Định trở thành lãnh địa của Pháp theo Hòa ước Nhâm Tuất (1862), ở khu vực chùa Kim Chương, người Pháp lập Sở nuôi ngựa, và lập ở khu vực đền Hiển Trung một trại lính (tức thành Ô Ma, Camp aux Mares), khiến ngôi đền nằm gọn trong vòng thành.

Năm 1927, sau khi đã được ghi vào sổ bộ các cổ tích của Trường Viễn Đông bác cổ (nay là Viện Viễn Đông Bác cổ), đền Hiển Trung đã được nhà trường vừa kể xuất tiền trùng tu lại. Qua năm 1939 (ngày 10 tháng 11 dương lịch), triều đình Huế có biệt phái một đại thần vào đây tế tự

Tang thương biến đổi, ngôi đền đã hư tệ sẵn bởi thời gian, lại thêm nỗi các lính tập của Pháp cùng vợ con của họ "đến ăn ở nơi đây không lòng bảo tồn"  (Vương Hồng Sển) nên hầu hết những bài vị đều bị xiêu lạc. Đến thời quân Nhật Bản hoành hành một lúc, rồi đến lượt đạo binh viễn chinh Pháp trở lại chiếm thành Ô Ma sau khi Nhật Bản đầu hàng, thì họ triệt hạ đền Hiển Trung lúc nào không rõ, bất chấp đó là một di tích hiếm có trong Nam . Học giả Vương Hồng Sển kể:
"Đền nầy được trường Viễn Đông Bác Cổ liệt kê vào sổ cổ tích, tưởng nhờ vậy mà được tồn tại, không ngờ đến năm 1954 thì đã không còn! Riêng tôi được đến viếng một phen năm 1947 với ông Pierre Dupont, nhơn viên Trường Bác Cổ, khi ấy đền đã bị mối ăn hư hao nhiều rồi, qua năm 1950, tôi có trở lại viếng với ông Bernard Phillipe Groslier là quản thủ Pháp của viện Bảo Tàng Sài Gòn. Chúng tôi đề nghị cấp tốc sửa chữa đền, nhưng cơ quan nhà binh Pháp không thuận giao trả đền cho Trường Bác Cổ, một hai rằng đền ở trên lãnh thổ nhà binh thì thuộc quyền nhà binh định đoạt! Tưởng việc đâu còn đó, và trong trí tôi đinh ninh nhớ đền ở mé gần đường Võ Tánh cứ đứng ngoài rào, ngay chỗ giáp mối đường Nguyễn Cư Trinh (Marchand) cũ ngó vói qua tường thì thấy nóc đền. Không dè qua năm 1955, chúng tôi trở lại đây với nhơn viên Viện Khảo Cổ, thì đã sao dời vật đổi, đền đâu chẳng thấy, một viên gạch nhỏ cũng không còn, đừng nói chi một bộ kèo trính rường cột chạm trổ tỉ mỉ....

Theo đây, thì lúc bấy giờ đền Hiển Trung ở chỗ "giáp mối" giữa đường Võ Tánh (thời Pháp là đường Frère Louis, sau đó là đường Võ Tánh, và nay là đường Nguyễn Trãi) với đường Nguyễn Cư Trinh (thời Pháp là đường Marchand, sau đó là đường Nguyễn Cư Trinh cho đến nay). Và vì ngôi đền đã bị phá hủy từ lâu, thêm không có tài liệu nào mô tả lại, nên không rõ lối kiến trúc của công trình ấy như thế nào .

Thờ cúng
Lúc sơ khởi, trong đền Hiển Trung thờ 1015 vị công thần, liệt kê như sau:
Bàn thờ chính ở giữa thờ ba vị, là: Võ Tánh, Ngô Tùng Châu (phối thờ Nguyễn Tấn Huyên)
Bàn thờ thứ nhất ở bên trái thờ 10 vị, là: Chưởng dinh Quận công Châu Văn Tiếp, Tiền dinh Quận công Tôn Thất Hội, Thiếu bảo Quận công Tống Viết Phước, Chưởng dinh Quận công Mai Đức Nghị, Chưởng thủy dinh Võ Di Nguy, Chưởng dinh Quận công Nguyễn Cửu Dật, Nguyễn Cửu Toán, Nguyễn Thành, Hữu quân Quận công Tôn Thất Dụ, Tả quân Quận công Nguyễn Văn Chánh.
Bàn thờ thứ nhất ở bên mặt, thờ 10 vị: Chưởng dinh Quận công Nguyễn Hữu Thụy, Nguyễn Đình Thuyên, Nguyễn Kim Phẩm, Trần Xuân Trạch, Tôn Thất Cốc, Tống Phước Hòa, Thiếu phó Nguyễn Thái Nguyên, Chưởng dinh Bùi Kế, Chưởng cơ Đoàn Văn Cát, Hoàng Công Thành.

Ngoài ra, bên ở hai bên hông đền còn có các bàn thờ số còn lại, trong đó có một người Pháp là Chưởng vệ Mạn Hòe (Manuel) .

Về sau, trong số 1015 vị công thần này, có 361 vị được chuyển ra thờ trong các đền Trung Hưng, Trung Tiết ở Huế, và đền Bảo Trung ở Khánh Hòa... Đến khi quân Pháp đánh chiếm Gia Định, đền Hiển Trung không ai chăm sóc, vua Tự Đức bèn truyền đem hết số vị còn lại ra thờ ở Ân Tự, thuộc thôn Vĩ Dạ (huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên) .

Thông tin thêm
Theo sách Gia Định thành thông chí, thì ở gần Đền Hiển Trung có một ngôi đền cũng được xây dưới thời Gia Long, mang tên là Miếu Hội đồng hay Miếu Thánh, trích:Ngôi miếu "cách trấn thự về phía nam 5 dặm rưỡi, ở phía tây đường cái quan, lúc mới mở cõi dựng miếu để thờ linh thần trong hạt, miếu sở rộng rãi, án đẳng đẹp đẽ, nay vẫn để vậy. Xuân thu hai kỳ tế, lệ có 50 lễ sinh hiệu, 25 miếu phu, trước miếu có cây đa rườm rà to đến hai vầng ôm, hành khách đi lại nhiều người nghỉ ở dưới gốc cây".

Đến thời của Trương Vĩnh Ký, thì ngôi đền này cũng "bị các sĩ quan cai quản (và) lính tập chiếm đóng". Theo ông, thì ngôi đền "mằm ở phía trước tường rào và giữa hai hồ sen tỏa hương thơm ngào ngạt cho cả đoạn đường vua thường ngự qua". Và "trước mặt hai ngôi đó (Đền Hiển Trung và Miếu Hội đồng), bên vệ đường ở đầu và cuối ranh giới, có dựng hai cột trụ ghi chữ 'Khuynh cái, Hạ mã' (bỏ nón, xuống ngựa) để tỏ lòng tôn kính". Theo tác giả Nguyễn Thanh thì Miếu Hội đồng bị quân Pháp xóa mất dấu tích khoảng năm 1855. Trung úy Hải quân Pháp Léopold Pallu, sĩ quan tùy viên Tổng hành dinh của tướng Leonard Charner trong đoàn viễn chinh đánh Sài Gòn năm 1861 đã viết về ngôi miếu này như sau:"Chùa Ao  trước kia rất nổi tiếng vì là nơi hành hương cho những người đi buôn bán từ Mỹ Tho trở về. Chùa có hai ao nên gọi là chùa Ao, một lớn một nhỏ, nước dơ bẩn, thường thấy thỉnh thoảng có xuất hiện loại cá sấu caiman .

Sau Hiệp định Genève 1954, quân Pháp rút khỏi Việt Nam và trao trả thành Ô Ma nằm trên đường Võ Tánh (nay là đường Nguyễn Trãi, thuộc phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh) cho Chính quyền Đệ nhất Cộng hòa. Sau đó, tòa thành này trở thành Tổng Nha Cảnh sát, rồi là Bộ Tư lệnh Cảnh Sát Quốc gia dưới thời Việt Nam Cộng hòa. Hiện cơ quan an ninh đang đóng tại đây.

Sách tham khảo chính
Trịnh Hoài Đức, Gia Định thành thông chí in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 3), Nhà xuất bản Thanh Niên, 2011.
Trương Vĩnh Ký, "Ký ức lịch sử về Sài Gòn và vùng phụ cận" (Nguyễn Đình Đầu lược dịch và chú thích) in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 4), Nhà xuất bản Thanh Niên, 2011.
Vương Hồng Sển, Sài Gòn năm xưa, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1991.
Huỳnh Minh, Gia Định xưa, Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin tái bản năm 2006.
Nguyễn Thanh, Thành phố bất khuất. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1984.

Chú thích

Đền tại Việt Nam
Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh


title: Chung kết UEFA Champions League 2012

text:
Chung kết UEFA Champions League 2012 là trận chung kết quyết định nhà vô địch của giải UEFA Champions League 2011-12, giữa đại diện của Anh, là câu lạc bộ Chelsea với Bayern Munich từ Đức. Trận đấu diễn ra vào ngày 19 tháng 5 năm 2012 (bắt đầu lúc 20:45 giờ địa phương, 19:45 GMT) tại Allianz Arena ở München, Đức. Trận đấu sẽ quyết định nhà vô địch của mùa giải UEFA Champions League 2011-12. Đội chiến thắng sẽ nhận được European Champion Clubs' Cup (Cup châu Âu). Đây là trận đấu chung kết thứ 57 của giải Cúp C1, và là trận thứ 20 kể từ khi nó được đổi tên thành UEFA Champions League.

Đây là trận chung kết UEFA Champions League đầu tiên được tổ chức tại Allianz Arena (còn được gọi là "Fußball Arena München" cho trận chung kết) sau khi mở cửa vào năm 2005. Bayern, với tư cách là một trong hai chủ sở hữu chính của Arena, đây là lần đầu tiên kể từ năm 1984 khi một câu lạc bộ có lợi thế sân nhà khi bước vào trận chung kết.

Bayern bước vào trận đấu với tư cách là đội bóng 4 lần dành chức vô địch và lần cuối cùng là từ cách đây 11 mùa giải, lần gần đây nhất mà Bayern bước vào trận chung kết là vào năm 2010, nhưng họ đã bị Inter Milan đánh bại. Trong khi đó, lần duy nhất Chelsea bước vào đến trận chung kết lại kết thúc bằng việc thất bại trên chấm phạt đền năm 2008. Đương kim vô địch F.C. Barcelona đã bị loại bởi Chelsea với tổng tỉ số 3-2 trong trận bán kết. Cả hai đội đều không giành được chức vô địch tại giải quốc nội trong mùa giải 2011-12 (Bundesliga và Premier League), mặc dù Chelsea đã giành được FA Cup năm 2012. Đội chiến thắng trong trận chung kết sẽ chơi với nhà vô địch Europa League 2011-12 là Atlético Madrid trong UEFA Super Cup 2012, và sẽ góp mặt tại vòng bán kết FIFA Club World Cup 2012 với tư cách là đại diện UEFA.

Sân vận động

Allianz Arena đã được công bố bởi UEFA là địa điểm tổ chức chung kết của UEFA Champions League 2012 từ ngày 30 tháng 1 năm 2010, mặc dù sân vận động sẽ được gọi là "Fußball Arena München" cho trận đấu, nhưng điều này không được UEFA chấp thuận. Sân vận động được mở cửa vào năm 2005, là sân vận động nhà của cả Bayern Munich và 1860 Munich, và đã được sử dụng cho sáu trận đấu tại World Cup 2006 bao gồm trận mở màn.

Đây là lần đầu tiên mà sân vận đông tổ chức một trận chung kết châu Âu. Sân vận động Olympic ở Munich, sân nhà trước đây của Bayern Munich và 1860 Munich, đã từng tổ chức ba trận chung kết Cup châu Âu vào năm 1979, 1993 và 1997.

Trong trận đấu, sân vận động sẽ được chiếu sáng màu xanh lá cây và màu ngọc lam để đại diện cho biểu tượng chính thức của UEFA của trận chung kết tại München, vì lớp vỏ bên ngoài của Allianz Arena có thể thay đổi màu sắc. Vì lý do này, các vật chiếu sáng phải được thay đổi, bởi vì Allianz Arena mới chỉ có thể phát sáng ra màu đỏ, trắng và xanh lam cho đến nay.

Đường tới München

Trận đấu

Thông số trận đấu

</div>

Xem thêm

Chung kết UEFA Women's Champions League 2012 (Olympiastadion, 17 tháng 5)
Chung kết UEFA Europa League 2012

Tham khảo

Liên kết ngoài
UEFA Champions League (official website)
2012 final: Fußball Arena München, UEFA.com

2012
UEFA Champions League 2011–12
Trận đấu của FC Bayern München
Trận đấu của Chelsea F.C.


title: Băng tần K

text:
Băng tần K được dùng để chỉ một số dải tần của phổ điện từ, trong miền vi sóng hoặc trong miền hồng ngoại. Băng K sóng cực ngắn được dùng chủ yếu cho vệ tinh thông tin và radar còn băng K hồng ngoại được dùng cho quan sát thiên văn.

Băng tần K NATO
Băng tần K NATO là dải tần trong khoảng 20 đến 40 GHz (ứng với bước sóng 0,75 – 1,5 cm).

Băng tần K IEEE
Băng tần K IEEE là vùng phổ vô tuyến trong dải vi ba có tần số 18 đến 27 GHz. Băng K trong dải 18 đến 26.5 GHz dễ dàng bị hấp thụ bởi hơi nước (H2O hấp thụ nhiều nhất ở tần số 22,24 GHz, 1,35 cm).

Các băng con
Băng K IEEE được chia thành 3 băng con:
Băng tần Ka: băng K phía trên, có tần số 26,5–40 GHz, chủ yếu dùng cho radar và thử nghiệm thông tin.
Băng tần K tần số 18–27 GHz
Băng tần Ku: băng K phía dưới, có tần số 12–18 GHz, chủ yếu dùng cho vệ tinh thông tin, hệ thống vô tuyến tiếp sức mặt đất, radar, đặc biệt là radar đo tốc độ của cảnh sát.

Vô tuyến nghiệp dư
Các quy định vô tuyến của Liên minh Viễn thông Quốc tế cho phép các hoạt động vô tuyến nghiệp dư và vệ tinh nghiệp dư được dùng dải tần số 24 GHz tới 24,250 GHz, còn gọi là băng 1,2 cm. AMSAT gọi băng tần này là băng K.

Thiên văn học hồng ngoại
Trong thiên văn học hồng ngoại, băng K là cửa sổ truyền dẫn khí quyển nằm ở 2,2 micromet (trong vùng cận hồng ngoại 136 THz).

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Xem thêm

Tham khảo

Phổ vô tuyến


title: Super Bass

text:
"Super Bass" là một bài hát của rapper người Mỹ gốc Trinidad Nicki Minaj nằm trong phiên bản sang trọng cho album phòng thu đầu tay của cô, Pink Friday (2010). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ tư trích từ album ở Hoa Kỳ và thứ năm ở hầu hết những thị trường khác vào ngày 5 tháng 4 năm 2011 bởi Young Money Entertainment, Cash Money Records và Universal Motown Records. Bài hát được đồng viết lời bởi Minaj, Ester Dean với nhà sản xuất của nó Kane Beatz. "Super Bass" là một bản pop-rap kết hợp với những yếu tố từ nhạc điện tử và hip hop mang nội dung đề cập đến câu chuyện về một mối tình vui tươi của một cặp đôi, trong đó bao gồm nhiều từ ngữ mang yếu tố khiêu khích và gợi mở. Bài hát bắt đầu thu hút sự chú ý từ công chúng sau khi Taylor Swift thể hiện sự hâm mộ đối với "Super Bass" và yêu cầu phát sóng nó trong một buổi phỏng vấn phát thanh của cô, và hiệu ứng sau khi được Swift giới thiệu đã khiến Minaj quyết định phát hành bài hát dưới dạng đĩa đơn.

Sau khi phát hành, "Super Bass" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu bắt tai và quá trình sản xuất bài hát, đồng thời gọi đây là một điểm nhấn nổi bật từ Pink Friday, mặc dù nó không xuất hiện trong phiên bản chính của album. Bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm một đề cử tại giải thưởng âm nhạc Billboard năm 2012 cho Top Bài hát Rap. "Super Bass" cũng tiếp nhận những thành công lớn về mặt thương mại với việc lọt vào top 10 ở nhiều quốc gia nó xuất hiện, bao gồm những thị trường lớn như Úc, Canada, New Zealand và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí thứ ba trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn đầu tiên trong sự nghiệp của Minaj vươn đến top 5 cũng như tiêu thụ được hơn 5 triệu lượt tải nhạc số tại đây. Tính đến nay, "Super Bass" đã bán được hơn 13 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Video ca nhạc cho "Super Bass" được đạo diễn bởi Sanaa Hamri, trong đó bao gồm những cảnh Minaj tận hưởng khoảng thời gian vui vẻ với một nhóm những người đàn ông và nhảy múa bên nhiều đạo cụ đều có màu hồng. Nó đã nhận được nhiều lượt yêu cầu phát sóng liên tục trên những kênh truyền hình, như MTV, VH1 và BET, đồng thời gặt hái hai đề cử tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2011 cho Video xuất sắc nhất của nữ ca sĩ và Video Hip-Hop xuất sắc nhất, và chiến thắng một giải sau. Để quảng bá bài hát, nữ rapper đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm Good Morning America, giải thưởng âm nhạc Billboard năm 2011 và giải thưởng Âm nhạc Mỹ năm 2011, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của cô. Kể từ khi phát hành, "Super Bass" đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Taylor Swift, Selena Gomez, Little Mix, Bart Baker, Karmin, Tyler Ward và dàn diễn viên của Glee.

Danh sách bài hát
Tải kĩ thuật số
 "Super Bass" – 3:19

Đĩa CD tại Hoa Kỳ
 "Super Bass" – 3:21
 "Moment 4 Life" – 4:39

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2011
Bài hát năm 2010
Bài hát của Nicki Minaj
Bài hát về tình dục
Đĩa đơn của Young Money Entertainment
Đĩa đơn của Cash Money Records
Đĩa đơn của Universal Motown Records


title: Ernst Happel

text:
Ernst Franz Hermann Happel (29 tháng 11 năm 1925 – 14 tháng 11 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá và huấn luyện viên người Áo.

Happel là một trong những huấn luyện viên thành công nhất trong lịch sử, giành được danh hiệu vô địch quốc gia và cúp quốc gia ở Hà Lan, Bỉ, Tây Đức và Áo. Happel cũng giành 2 Cúp C1 châu Âu vào năm 1970 với Feijenoord và 1983 với Hamburger SV, giành ngôi á quân FIFA World Cup 1978 cùng Hà Lan. Ông cũng là huấn luyện viên đầu tiên dành 2 danh hiệu lớn ở 2 câu lạc bộ khác nhau ở châu Âu, cùng với Ottmar Hitzfeld, Jupp Heynckes, Carlo Ancelotti và José Mourinho.

Sự nghiệp

Danh hiệu

Cầu thủ

 Austrian Football Bundesliga (6):
 1946, 1948, 1951, 1952, 1954, 1957
 Austrian Cup (1):
 1946
 Zentropa Cup (1):
 1951

Huấn luyện viên
 ADO Den Haag
 Dutch Cup: 1967–68
 Feyenoord
 Dutch Championship: 1970–71
 European Cup: 1969–70
 Intercontinental Cup: 1970
 Club Brugge
 Belgian Championship: 1975–76, 1976–77, 1977–78
 Belgian Cup: 1976–77
 UEFA Cup: 1975-76 (Runner-up)
 European Cup: 1977-78 (Runner-up)
 Standard Liège
 Belgian Cup: 1980–81
 Belgian Supercup: 1981
 Belgian Championship: 1979-80 (Runner-up)
 The Netherlands
 FIFA World Cup: (Runner–Up) 1978
 Hamburger SV
 German Championship: 1981–82, 1982–83
 German Cup: 1986–87
 European Cup: 1982–83
 UEFA Cup: 1981–82 (Runner-up)
 European Super Cup: 1983 (Runner-up)
 Intercontinental Cup: 1983 (Runner-up)
 '''FC Swarovski Tirol
 Austrian Championship: 1988–89, 1989–90
 Austrian Cup: 1988–89

Liên kết ngoài
 Player profile - Rapid Archive
 Career stats - National Football Teams

Tham khảo

Sinh năm 1925
Mất năm 1992
Cầu thủ bóng đá nam Áo
Huấn luyện viên bóng đá Áo
Cầu thủ bóng đá Ligue 1
Cầu thủ FIFA World Cup 1954
Cầu thủ FIFA World Cup 1958
Chết vì ung thư phổi
Vận động viên Viên
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1958
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1954


title: Băng tần L

text:
Là thuật ngữ chỉ 4 băng tần theo các chuẩn khác nhau của phổ điện từ: 40 tới 60 GHz (NATO), 1 tới 2 GHz (IEEE), 1565 nm to 1625 nm (thông tin quang) và 3,5 micromet (thiên văn hồng ngoại).

Băng L NATO
Băng L NATO chỉ dải tần từ 40 đến 60 GHz (5–7,5 mm).

Băng L IEEE

Trong quân sự
Ở Mỹ và các vùng lãnh thổ phụ thuộc Mỹ, băng L được quân đội sử dụng để viễn trắc, do đó buộc các hệ thống quảng bá vô tuyến số phải dùng băng tần khác. Hệ thống phát thanh số thường dùng dải tần 1452–1492-MHz ở hầu hết các vùng trên thế giới, nhưng các quốc gia khác cũng dùng các băng VHF và UHF.

GNSS
Các sóng mang của hệ thống định vị toàn cầu (GPS) có tần số trong băng L, tần số trung tâm là 1176,45 MHz (L5), 1227,60 MHz (L2), 1381,05 MHz (L3) và 1575,42 MHz (L1).
 Hệ thống định vị Galileo dùng băng L giống như GPS.
 Hệ thống GLONASS dùng băng L như  GPS.

Viễn thông
Các nhà khai thác mạng di động GSM dùng tần số 800–900 và 1800–1900 MHz. Điện thoại vệ tinh Iridium dùng tần số 1616 tới 1626,5 MHz để liên lạc với vệ tinh. Các thiết bị đầu cuối Inmarsat và LightSquared dùng tần số 1525 tới 1646,5 MHz để liên lạc với vệ tinh.

Vô tuyến nghiệp dư
Các quy định vô tuyến của Liên minh Viễn thông Quốc tế cho phép các hoạt động vô tuyến nghiệp dư được dùng dải tần số 1240 tới 1300 MHz, còn vệ tinh nghiệp dư dùng tần số đường lên là 1.260 tới 1.270 MHz. Dải tần này còn gọi là băng 23 cm. AMSAT gọi băng tần này là băng L.

Phát thanh số (Quỹ đạo Trái Đất)
Vệ tinh vô tuyến WorldSpace phát ở tần số 1467–1492 MHz.

Sử dụng băng L cho phát thanh số (DAB)
Các khối sau được dùng cho phát quảng bá T-DAB (mặt đất):

Các khối sau được dùng cho phát quảng bá S-DAB (vệ tinh):

Chú ý: Canada các tần số trung tâm hơi khác một chút cho DAB băng L, trong khi nhiều nước châu Âu thì DAB bị hạn chế một phần băng tân III do dùng phần tần số còn lại cho truyền hình và vô tuyến di động hữu tuyến.

Băng L trong thông tin quang
Băng tần L cũng được dùng trong thông tin quang, bước sóng trong dải 1565 nm tới 1625 nm.

Thiên văn học hồng ngoại

Trong thiên văn học hồng ngoại, băng L là cửa sổ truyền dẫn khí quyển nằm ở 3,5 micromet (trong vùng cận hồng ngoại).

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Tham khảo

Phổ vô tuyến


title: Thích Thanh Bích

text:
Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Bích (1912 – 2013) là một tu sĩ Phật giáo Việt Nam. Hòa thượng từng đảm trách ngôi vị Phó Pháp chủ kiêm Giám luật Hội đồng Chứng minh của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Đại lão Hòa thượng là một trong các vị cao tăng lớn tuổi nhất của Việt Nam trước khi viên tịch ở tuổi 101.

Thân thế
Đại Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Bích – thế danh là Nguyễn Quang Bích, sinh năm 1912 tại làng Mai Xá, Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, trong một gia đình tiểu nông của dòng họ khoa bảng Nguyễn Bá Thị. Cha là cụ ông Nguyễn Hữu Thượng, mẹ là cụ bà Dương Thị Cẩm.

Năm lên 5 tuổi (1917), Hòa thượng theo cha mẹ rời xa bản quán đi buôn bán xa phương. Khi đến thôn Kim Đới, xã Hữu Bằng, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng, gia đình gặp vợ chồng nhà nho Dương Đình Huỳnh, Trọng Thị Như và được nhà nho Dương Đình Huỳnh dạy dỗ cẩn thận, cho đi học các trường tư thục bên ngoài. Năm 12 tuổi, Hòa thượng đã có trong người lượng kiến thức Nho học và xã hội tương đối ổn định; đặc biệt đã học thông tiếng Pháp, có khả năng giao tiếp thạo với người nước ngoài cũng như soạn viết các văn bản chữ Nôm, chữ Hán.

Xuất gia

Hòa thượng phát nguyện xuất gia khi tròn 12 tuổi. Năm 13 tuổi, Hòa thượng được Tổ Thiên Phúc (Hoà Thượng Thích Thông Tiến 1889-1976 thuộc sơn môn Tế xuyên Hà Nam vị đại Luật sư danh tiếng nhất thời đó) cho sang chùa Bà Đá tòng Tăng chấp tác. Cuối năm ấy, Tổ Bà Đá nhận thấy Ngài là bậc pháp khí thiền gia, cơ duyên đầy đủ, liền cho đăng đàn thụ giới Sa Di tại Tổ đình Bà Đá.

Năm 1937 Hoà Thượng được đăng đàn thọ Đại giới tại Đại giới đàn chùa Bút tháp – Thuận Thành – Bắc Ninh, cùng đàn giới còn có người đồng tu Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ sau là Đệ tam Pháp chủ Hội đồng Chứng minh GHPGVN.

Sau 22 năm theo thầy vân du học đạo, năm 1940, Trưởng lão trở về ngôi chùa Sủi – Bắc Ninh (nay là Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội), chuyên tâm công phu tu tập Thiền – Tịnh song tu. Ngày ngày "Nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực", hành hạnh "Thiểu dục tri túc", thực tập ăn cỏ dày, nằm bện rơm, sớm khuya đèn sách, ròng rã trải qua 20 năm mà không hề ngưng nghỉ. Tấm gương sáng đạo hạnh tu hành ấy, người dân Sủi cho đến hôm nay vẫn hết lời ca ngợi và tự hào mảnh đất quê hương của họ đã có những bậc hiền nhân đạo hạnh dừng chân để cho dân làng học noi gương sáng.

Năm 1960, gánh vác trọng trách kế tổ truyền đăng của Tông phong Lâm Tế, Ngài cùng với Tôn sư là Tổ Thiên Phúc trở về Tổ đình Hội Xá, Thường Tín, Hà Nội – nơi phát tích của tổ Tính Dược, Hải Quýnh, Tịch Truyền, Chiếu Khoan, Phổ Tịnh, để duy trì đạo mạch, nối tiếp đèn thiền tông phong của tổ Như Trừng Lân Giác.

Năm 1966, mến mộ đạo hạnh của Đức Trưởng lão, nhân dân xã Nguyễn Trãi, Thường Tín, Hà Tây cảm thỉnh Ngài sang trụ trì ngôi chùa Đậu - Thành Đạo tự, để giúp đỡ nhân dân về đời sống tín ngưỡng tâm linh. Ở nơi đây, học theo hạnh tu của Tổ Vũ Khắc Minh, Vũ Khắc Trường, thường ngày Ngài tiết chế ăn uống, ngủ nghỉ; khi tứ đại bất điều thường nhịn ăn, uống nước, thiền quán chữa bệnh; luôn luôn giữ chính niệm tỉnh giác, như lý tác ý, như lý giác sát. Nhờ thực hành như vậy nên đạo nghiệp không ngừng được tăng trưởng, thân tướng ngày một đoan nghiêm giống thân tướng thiền sư để lại toàn thân xá lợi Vũ Khắc Minh.

Năm 2005, đức đệ nhị Pháp chủ Thích Tâm Tịch trưởng sơn môn Tế Xuyên – Bảo Khám Hà nam viên tịch, ngài được sơn Môn thỉnh làm Trưởng Sơn Môn cho đến khi viên tịch.

Kể từ đó đến nay, Trưởng lão Hòa thượng luôn là bậc trưởng thượng mực thước cho hàng Tứ chúng Thiền gia noi theo. Đối với tự thân thì khắc kỷ, đối với người thì rộng lượng bao dung, chan hòa nhã nhặn, từ bi tiếp vật, mẫn niệm độ sinh; luôn mật hạnh, làm nhiều hơn nói, khiêm nhường nhẫn nại, không tự cao tự đại; lấy việc tu làm yếu vụ, việc sinh tử làm trọng, việc độ sinh là cốt yếu.

Công tác Phật sự

Khi Tăng sai, Đức Trưởng lão đã trải qua nhiều trọng trách của giáo hội như: Chánh Ban đại diện Phật giáo huyện Thường Tín; Trưởng ban Trị sự Phật giáo tỉnh Hà Tây; Hiệu trưởng Trường trung cấp Phật học Hà Tây; Chứng minh Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hà Nội; Ủy viên Hội đồng Trị sự; Thành viên Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam; Viện chủ Tổ đình Hội Xá; Trưởng sơn môn Tế Xuyên Hà Nam.

Đặc biệt, tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VII năm 2012, toàn thể Đại hội đã nhất tâm suy tôn Trưởng lão Hòa thượng lên ngôi: Phó Pháp chủ kiêm Giám luật Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Trưởng lão Hòa thượng cũng là ngôi Thầy Hòa thượng, thầy A Xà Lê đăng đàn truyền trao giới châu tuệ mệnh cho hàng nghìn giới tử Hà Tây, Hà Nội, Hà Nam. Là ngôi đường chủ nhiều năm của Hạ trường Mai Xá, Hội Xá, Mỗ Lao cùng nhiều trường hạ khác trong và ngoài thành phố Hà Nội để làm khuôn mẫu cho học chúng noi theo.

Cuộc sống thường nhật của Đức Trưởng lão Hòa thượng thanh bạch cốt cách, luôn giản dị trong tấm áo nâu sòng đã bạc màu theo năm tháng. Cả đời xuất gia tu đạo, chưa khi nào Trưởng lão tự may cho mình bộ quần áo mới, hay mua những vật dụng trang trí tự thân. Tất cả vật dụng đều do tín thí phát tâm, Ngài đều tùy công đức nhiều ít của mình mà đắc thụ vật dụng đàn na.

Khánh thọ và viên tịch
Đầu xuân 2012, Thành hội phật giáo Hà Nội cùng sơn môn long trọng tổ chức đại lễ khánh thọ 100 tuổi của Hòa thượng. Vào thời điểm đó, Trưởng lão là hòa thượng cao niên bậc nhất trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam còn trụ thế.

Do niên cao lạp trưởng, Trưởng lão Hòa thượng đã an nhiên thu thần viên tịch vào lúc 8 giờ 20 phút ngày 23 tháng 3 năm 2013 (nhằm ngày 12 tháng 02 năm Quý Tỵ), tại Tổ đình Hội Xá, xã Thắng Lợi, huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội.

Tham khảo

Người Hà Nam
Hội đồng Chứng minh của Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhiệm kỳ VII
Sinh năm 1912
Người thọ bách niên Việt Nam
Mất năm 2013


Dòng Thánh Phaolô thành Chartres tại Việt Nam (hoặc đơn giản là: Dòng Thánh Phaolô) hiện nay bao gồm ba tỉnh dòng: Sài Gòn, Đà Nẵng và Mỹ Tho. Hiện diện tại Việt Nam hơn 150 năm qua, Dòng thánh Phaolô đã có những đóng góp lớn lao về giáo dục và y tế, phục vụ trực tiếp xã hội và đặc biệt là phục vụ sứ mạng truyền giáo của Giáo hội Công giáo Rôma. Hiện nay, Dòng Thánh Phaolô thành Chartres tại Việt Nam gồm hơn 1000 nữ tu, chiếm ¼ tổng số nữ tu của Hội dòng trên toàn thế giới.

Lịch sử
Năm 1860, theo lời mời của giám mục Giáo phận Tông tòa Tây Đàng Trong là Dominique Lefèbvre (1810-1865), hai nữ tu của Dòng Thánh Phaolô từ Hồng Kông được gửi sang Việt Nam. Năm 1861, một trong hai nữ tu là Benjamin (1821-1884) người Pháp, được bổ nhiệm làm bề trên chính của dòng tại miền Viễn Đông, đặt trụ sở tại Sài Gòn. Chỉ trong một thời gian ngắn, nữ tu Benjamin đã liên tiếp thành lập 15 cơ sở xã hội và y tế ngay tại những nơi đang diễn ra chiến sự, để chăm sóc cho người bị thương và nuôi dưỡng các trẻ em mồ côi, trong đó có cả một trung tâm phục hồi nhân phẩm cho các thiếu nữ lỡ lầm. Đặc biệt, bà đã cho xây dựng ngôi nguyện đường Tu viện Dòng Thánh Phaolô thành Chartres, Sài Gòn, hiện nay là trụ sở của Tỉnh Dòng Sài Gòn.

Hiện trạng
Tỉnh dòng Sài Gòn gồm 36 cộng đoàn với 403 nữ tu, hoạt động tại năm giáo phận: TP.HCM, Bà Rịa, Xuân Lộc, Phú Cường và Đà Lạt.
Tỉnh dòng Mỹ Tho gồm 24 cộng đoàn với 165 nữ tu, hoạt động tại các giáo phận Miền Tây: Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ, Long Xuyên.
Tỉnh dòng Đà Nẵng gồm 56 cộng đoàn với 469 nữ tu, hoạt động tại 12 giáo phận của giáo tỉnh Hà Nội (Miền Bắc) và giáo tỉnh Huế (Miền Trung).

Chú thích

Giáo hội Công giáo tại Việt Nam


title: Chambeshi

text:
Chambeshi (hay Chambezi) là một sông tại đông bắc Zambia, là đầu nguồn sông xa xôi nhất của sông Congo (về chiều dài) và do vậy cũng được coi là nguồn của sông chính. Tuy nhiên, xét về thể tích nước, sông Lualaba là nguồn lớn hơn của sông Congo.

Chambeshi bắt đầu là một dòng suối tại vùng núi phía đông bắc Zambia gần hồ Tanganyika trên độ cao 1760 mét so với mực nước biển. Sông chảy 480 km vào vùng đầm lầy Bangweulu, một phần của hồ Bangweulu, và vào cuối mùa mưa, tức tháng 5, sông làm ngập đầm lầy và vùng đồng bằng ngập nước ở phía đông nam, hỗ trợ hệ sinh thái vùng đất ngập nước Bangweulu. Dòng nước sau đó chảy ra khỏi đầm lầy và trở thành sông Luapula.

Với chiều dài trên 100 km và chảy đến phía đông của Kasama, sông bao gồm một mê cung các luồng nước hay kênh trong đầm lầy với chiều rộng khoảng 2 km, tại vùng đồng bằng ngập nước rộng 25 km. Xa hơn về phía hạ lưu, có một cây cầu trên tuyến đường Kasama-Mpika và đường sắt Tazara, dòng chảy cố định rộng khoảng 100 m, và lên tới 400 m khi lũ lụt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ngập lụt do Chambeshi gây nên  tại Trạm quan sát Trái đất của NASA

Sông Zambia
Phụ lưu sông Congo
Hồ Bangweulu


title: Lualaba

text:
Lualaba là đầu nguồn sông lớn nhất của sông Congo theo thể tích nước. Tuy nhiên, về chiều dài thì sông Chambeshi là đầu nguồn sông xa nhất. Lualaba có chiều dài 1800 km, chảy từ gần Musofi tại vùng lân cận Lubumbashi tại tỉnh Katanga. Toàn bộ chiều dài dòng chảy của sông nằm trong lãnh thổ Cộng hòa Dân chủ Congo. Sông bắt nguồn từ độ cao 1400 m trên mực nước biển và chảy về phía bắc đến Kisangani, bơi sông Congo chính thức bắt đầu. Nguồn của sông Lualaba River nằm trên cao nguyên Katanga; sông sau đó xuôi xuống cao nguyên Manika, các thác ghềnh đánh dấu mỗi lần thay đổi độ cao. Khi sông xuống vùng lõm Kamalondo (457 m trong 72 km), người ta đã khai thác tiềm năng này để xây dựng một công trình thủy điện với đập Nzilo gần thác Nzilo. Tại Bukama, các tàu thuyền bắt đầu có khả năng thông hành trên sông trong khoảng 640 km qua một loạt đầm lầy (bao gồm hồ Upemba và hồ Kisale).

Sông Luvua hợp vào Lualaba từ phía đông, đối diện với Ankoro. Một số nhà địa lý gọi dòng chảy phía dưới hạ lưu từ điểm này là "Thượng Congo".
Bên dưới Kongola, tàu bè lại một lần nữa không thể đi lại trên sông do dòng chảy của nó đi vào một hẻm núi hẹp mang tên Portes d'Enfer. Giữa Kasongo và Kibombo, tàu bè có thể đi lại trong khoảng 100 km, trước khi các ghềnh chấm dứt việc này tại Kindu-Port-Empain. Phần cuối của con sông được đánh dấu với thác Boyoma, gồm bảy thác nước lớn trong khoảng 100 km giữa Ubundu và Kisangani.

Lualaba được coi như là ranh giới phía bắc và phía tây của vườn quốc gia Upemba tại Cộng hòa Dân chủ Congo.

Lualaba đã từng được cho là có khả năng là nguồn của sông Nin, cho đến khi Henry Morton Stanley tiến hành một hành trình xuôi dòng và đã chứng minh rằng sông thoát nước ra Đại Tây Dương. Thống đốc thực dân Pháp Pierre Savorgnan de Brazza cũng đã khám phá Lualaba.

Chi lưu
Các chi lưu lớn nhất của Lualaba là:
 Sông Ulindi
 Sông Luama
 Sông Lukuga, thoát nước từ hồ Tanganyika
 Sông Lufira
 Sông Lubudi
 Sông Luvua
 Sông Elila

Tham khảo

Đọc thêm
Maria Petringa, Brazza, A Life for Africa. Bloomington, IN: AuthorHouse, 2006. ISBN 978-1-4259-1198-0

Sông của Cộng hòa Dân chủ Congo
Phụ lưu sông Congo
Haut-Lomami
Hồ Tanganyika
Tỉnh Luababa
Địa lý tỉnh Katanga


title: Hồ Lớn châu Phi

text:
Hồ Lớn châu Phi hay Đại Hồ châu Phi là một chuỗi các hồ tạo thành một phần của các hồ Thung lũng Đứt gãy nằm tại và xung quanh Đới tách giãn Đông Phi. Chúng bao gồm hồ Victoria, hồ nước ngọt lớn thứ hai thế giới về diện tích bề mặt; và hồ Tanganyika, hồ lớn thứ hai thế giới về dung tích và cũng là hồ sâu thứ hai thế giới. Thuật ngữ Hồ Lớn cũng được sử dụng, nhưng ít phổ biến.

Các Hồ Lớn châu Phi nằm trong ba lưu vực sông khác nhau, và một số, chẳng hạn như hồ Turkana, có hệ thống thoát nước nội bộ. Các hồ được sắp xếp từ lớn nhất đến nhỏ nhất, có mặt trong hầu hết danh sách về các Hồ Lớn châu Phi:

 Hồ Victoria
 Hồ Tanganyika
 Hồ Malawi
 Hồ Turkana
 Hồ Albert
 Hồ Kivu
 Hồ Edward

Một số cho rằng các Hồ Lớn châu Phi chỉ có bao gồm hồ Victoria, hồ Albert, và hồ Edward, chúng là ba hồ duy nhất thuộc lưu vực sông Nin Trắng. Hồ Kyoga là một phần của hệ thống Hồ Lớn, song nó lại không được coi là một phần của Hồ Lớn do kích thước của nó. Hồ Tanganyika và hồ Kivu đều thuộc lưu vực sông Congo, trong khi hồ Malawi đổ nước vào sông Shire tới Zambezi. Hồ Turkana không có dòng thoát nước ra.

Hai hồ khác gần hồ Tanganyika không xuất hiện trong danh sách mặc dù chúng lớn hơn Edward và Kivu: hồ Rukwa và hồ Mweru.

Bởi thuật ngữ này không rõ ràng, nên nhiều khi các thuật ngữ như Các Hồ Thung lũng Đứt gãy châu Phi hay các Hồ Đông Phi được sử dụng.

Vùng Hồ Lớn châu Phi
Vùng Hồ Lớn châu Phi cũng là một khái niệm không thật sự rõ ràng. Theo nghĩa hẹp thì nó là khu vực nằm giữa phía bắc Hồ Tanganyika, phía tây Hồ Victoria, và các hồ Kivu, Edward và Albert. Theo nghĩa hẹp, vùng bao gồm các nước Burundi, Rwanda, đông bắc CHDC Congo, Uganda và tây bắc Kenya và Tanzania. Theo nghĩa rộng, vùng mở rộng ra toàn bộ Kenya và Tanzania, song thường không xa về phía nam đến Zambia, Malawi và Mozambique hoặc xa về phía bắc đến Ethiopia, mặc dù bốn nước này giáp với một trong các Hồ Lớn.

Do mật độ dân số và thặng dư nông nghiệp được tổ chức ở mức cao ở một số nước nhỏ, trong đó các chế độ quân chủ mạnh nhất là Rwanda, Burundi, Buganda, và Bunyoro. Do vậy, khác với những vùng còn lại của châu Phi Hạ Sahara, biên giới truyền thống tại đây phần lớn vẫn được các thế lực thuộc địa duy trì.

Việc thám hiểm nguồn của sông Nin đã khiến người ta tìm kiếm tại khu vực trong một thời gian dài, khu vực đã được những người chau Âu quan tâm từ lâu. Những người Âu đầu tiên đến khu vực to là các nhà truyền giáo và họ đã cải đạo thành công cho người dân bản địa một cách hạn chế, song vào giai đoạn thuộc địa về sau việc truyền đạo đã được mở rộng. Liên hệ gia tăng với phần còn lại của thế giới đã đem tới một loạt các dịch bệnh cho cả người và gia súc. Dân số của khu vực đã suy giảm đáng kể, ở một số nơi là 60%. Dân số thời kỳ tiền thuộc địa chỉ được khôi phục vào thập niên 1950. Mặc dù được cho là một vùng có tiềm năng lớn sau khi các quốc gia giành được độc lập, song trong các thập kỉ gần đây, các cuộc nội chiến và xung đột đã ảnh hưởng tiêu cực đến khu vực, người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng tồi tệ nhất phải sống trong cảnh nghèo đói cùng cực.

Tham khảo
Jean-Pierre Chrétien. The Great Lakes of Africa: Two Thousand Years of History trans Scott Straus

Lớn

Vùng của châu Phi
Lớn
Địa lý Đông Phi
Lớn


title: Hồ Albert (châu Phi)

text:
Hồ Albert cũng gọi là Albert Nyanza và tên trước đây Hồ Mobutu Sese Seko – là một trong các Hồ Lớn châu Phi. Đây là hồ lớn thứ bảy tại châu Phi, và hồ có dung tích lớn thứ 27 trên thế giới. Năm 1864, nhà thám hiểm Samuel Baker đã tìm ra hồ và đặt tên nó theo Thân vương Albert, phu quân của Nữ hoàng Victoria. Trong thế kỷ 20, tổng thống Congo Mobutu Sese Seko đã từng đặt tên của hồ theo tên chính ông.

Hồ Albert nằm tại trung tâm của lục địa châu Phi, tại biên giới giữa Uganda và Cộng hòa Dân chủ Congo. Hồ Albert là cực bắc của chuỗi hồ tại Đới tách giãn Albertine, nhánh phía tây của Đới tách giãn Đông Phi. Hồ có chiều dài 160 km (100 mi) và rộng 30 km (19 mi), độ sâu lớn nhất là 51 m (168 ft), và mặt nước nằm ở độ cao 619 m (2,030 ft) so với mực nước biển.

Hồ Albert là một phần của hệ thống phức tạp thượng lưu sông Nin. Nguồn chính của nó là Nin Victoria bắt nguồn từ hồ Victoria ở phía đông nam, và sông Semliki chảy ra từ hồ Edward ở phía tây nam. Nước của Nin Victoria có độ mặn thấp hơn nhiều nước ở hồ Albert. Dòng sông ở cực bắc của hồ này là Nin Albert (được gọi là Nin Núi khi nó chảy đến Nam Sudan).

Ở cực nam của hồ, nơi sông Semliki chảy đến, là các đầm lầy. Xa về phía nam hiện ra lờ mờ dãy núi Ruwenzori hùng vĩ, trong khi một dãy đồi gọi là  Dãy núi Xanh vút lên ở bờ phía tây bắc. Các khu định cư dọc theo bờ này bao gồm Butiaba và Pakwach.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Food and Agriculture Organization of the United Nations
 World Lakes Database entry for Lake Albert
 "East African Railways and Harbours, Marine Services": photos of East African lake ferries including SS Robert Coryndon

Hồ Lớn châu Phi
Hồ Cộng hòa Dân chủ Congo
Hồ Uganda
Sông Nin
Biên giới Cộng hòa Dân chủ Congo-Uganda
Hồ thuộc Thung lũng tách giãn Lớn
Hồ quốc tế châu Phi


title: Hồ Kivu

text:
Hồ Kivu là một trong các Hồ Lớn châu Phi. Hồ nằm trên biên giới giữa Cộng hòa Dân chủ Congo và Rwanda, và nằm tại đới tách giãn Albertine, nhánh phía tây của Đới tách giãn Đông Phi. Hồ Kivu thoát nước vào sông Ruzizi, sông này chảy về phía nam và đổ vào hồ Tanganyika. Tên gọi kivu có nghĩa là "hồ" trong tiếng Bantu, cũng giống như các từ tanganyika hay nyanza.

Hồ có diện tích mặt nước là  và có độ cao  trên mực nước biển. Khoảng 1.370 km² hay 58% mặt nước của hồ thuộc lãnh thổ Cộng hòa Dân chủ Congo. Đáy hồ nằm trên một thung lũng tách giãn đang dần bị tách ra, gây nên các hoạt động núi lửa trong khu vực, và khiến nó đặc biệt sâu: xấp xỉ  và là hồ sâu thứ tám trên thế giới. Hồ có các dãy núi hùng vĩ bao bọc.

Đảo nội địa lớn thứ tám trên thế giới là Idjwi nằm tại hồ Kivu, cùng với đó là đảo nhỏ Tshegera, đều nằm trong ranh giới của vườn quốc gia Virunga; các điểm định cư ven bờ hồ bao gồm Bukavu, Kabare, Kalehe, Sake và Goma tại CHDC Congo và Gisenyi, Kibuye và Cyangugu tại Rwanda.

Các loài cá bản địa bao gồm Barbus, Clarias, và Haplochromis, cũng như cá mòi Tanganyika. Limnothrissa miodon, một trong hai loài được biết đến với cái tên cá mòi Tanganyika, được đưa đến vào năm 1959 và tạo nên cơ sở của một vùng thủy sản xa bờ. Vào đầu thập niên 1990, số ngư dân quanh hồ là 6.563 người, trong đó 3.027 liên quan đến thủy sản xa bờ và 3.536 là đánh bắt truyền thống. Xung đột vũ trang đã nổ ra ở khu vực xung quanh từ giữa thập niên 1990 đã khiến cho sản lượng thu hoạch thủy sản bị suy giảm.

Tham khảo

Hồ Lớn châu Phi
Hồ Cộng hòa Dân chủ Congo
Hồ Rwanda
Hồ quốc tế châu Phi
Hồ thuộc Thung lũng tách giãn Lớn
Biên giới Cộng hòa Dân chủ Congo-Rwanda


title: Hồ Edward

text:
Hồ Edward hay Edward Nyanza là hồ nhỏ nhất trong các Hồ Lớn châu Phi. Hồ nằm trên Đới tách giãn Albertine, nhánh phía tây của Đới tách giãn Đông Phi, trên biên giới giữa Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda, bờ phía bắc của hồ chỉ cách xích đạo vài kilômét. Hồ được nhà thám hiểm Henry Morton Stanley đặt tên để tỏ lòng kính trọng Hoàng tử Albert Edward, Hoàng tử xứ Wales, người về sau trở thành Vua Edward VII.

Stanley thấy hồ lần đầu tiên vào năm 1875, và nghĩ rằng nó là một phần của hồ Albert, và đã đặt tên cho nó là vịnh Beatrice. Trong chuyến viếng thăm lần thứ 2 từ 1888 đến 1889, ông nhận ra rằng đây là hai hồ riêng biệt và đặt cho nó cái tên như hiện nay. Năm 1973, Uganda và Zaire (CHDC Congo) renamed đã đổi tên hồ thành Idi Amin hay Idi Amin Dada theo tên nhà độc tài Uganda Idi Amin. Sau khi ông ta bị lật đổ vào năm 1979, tên hồ được đổi lại thành Edward.

Hồ Edward lies nằm trên độ cao 920 mét, hồ dài 77 km và rộng 40 km ở những điểm cực đại, và có tổng diện tích bề mặt là , và là hồ lớn thứ 15 tại lục địa. Hồ được cung cấp nước nhờ các sông Nyamugasani, Ishasha, Rutshuru, Ntungwe River và Rwindi. Hồ thoát nước ra phía bắc qua sông Semliki, sông này đổ nước vào hồ Albert. Hồ George ở phía đông bắc trút nước vào hồ Edward qua kênh Kazinga.

Phần dốc đứng của thung lũng Tách giãn Lớn nổi lên với chiều cao 2000 m trên mực nước biển nằm ở bờ phía tây của hồ. Bờ hồ phía đông và nam là vùng đồng bằng dung nham bằng phẳng. Dãy núi Ruwenzori nằm cách 20 km về phía bắc của hồ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Food and Agriculture Organization of the United Nations
 World Lakes Database (for facts & figures)

Hồ thuộc Thung lũng tách giãn Lớn
Hồ Uganda
Biên giới Cộng hòa Dân chủ Congo Congo-Uganda
Hồ Lớn châu Phi
Hồ Cộng hòa Dân chủ Congo
Hồ quốc tế châu Phi


title: Hồ Kyoga

text:
Hồ Kyoga (cũng viết là Kioga) là một phức hợp hồ nông lớn tại Uganda, có diện tích khoảng  và có độ cao 914 m. Nin Victoria chảy qua hồ này trên dòng chảy từ hồ Victoria đến hồ Albert. Dòng chính từ hồ Victoria được điều hòa bởi nhà máy thủy điện Nalubaale tại Jinja. Nguồn nước khác là vùng núi Elgon trên biên giới Uganda và Kenya.  Trong khi hồ Kyoga là một phần của hệ thống các Hồ Lớn châu Phi, nó không được xem là một Hồ Lớn. Hồ Kwania nằm gần đó.

Phức hợp hồ có độ sâu tối đa là khoảng 5,7 mét, và hầu hết các nơi tại hồ sâu dưới 4 m. Các khu vực sâu dưới 3 m hoàn toàn bị loa kèn nước bao phủ, trong khi nhiều dải đất đầm lầy ven bờ bị chỉ toa thảo (Cyperus papyrus) và bèo tây bao phủ. Loài chỉ toa thảo tạo thành các hòn đảo nổi giữa giữa một số đảo nhỏ thực sự. Vùng đất ngập nước rộng lớn được cung cấp nước từ một hệ thống phức tạp các dòng suối và sông bao quanh các hồ. Hồ Kwania tuy nhỏ hơn song lại sâu hơn hồ Kyoga.

Có 46 loài cá được ghi nhận sống trong hồ Kyoga, và hồ có nhiều cá sấu.

Tham khảo

 DWD (2002) El Niño preparedness for Lake Kyoga and other flood prone areas of Uganda. Directorate of Water Development. Ministry of Water, Lands and Environment, Entebbe, Uganda.
 ILM (2004) Support to the Management of Sudd Blockage on Lake Kyoga. Produced for the Integrated Lake Management Project by Environmental Impact Assessment Centre of Finland, EIA Ltd. (online PDF version )
 Twongo, T. (2001) ''The Fisheries and environment of Kyoga Lakes. Fisheries Resources Research Institute (FIRRI), Jinja, Uganda.
 World Lake Database entry for Lake Kyoga

Liên kết ngoài
Lakes and rivers in Uganda
Lake Kyoga  (World Lakes Database)
Modelling Lake Kyoga  (Environmental Impact Assessment Centre, Finland)

Kyoga
Lưu vực sông Nin


title: Băng tần M

text:
Băng tần M dùng để chỉ 2 vùng tần số khác nhau trong phổ điện từ, đó là tần số vô tuyến và cận hồng ngoại.

Vô tuyến
Băng M là dải tần số vô tuyến từ 60 GHz tới 100 GHz trong phổ điện từ. Bước sóng tương ứng từ 3 mm tới 5 mm. Băng M nằm ở trong băng SHF thuộc phổ vô tuyến.

Băng M hiện đại giao với băng V (50–75 GHz) và W (75–110 GHz) của hệ thống phân loại IEEE cũ hơn.

Thiên văn hồng ngoại

Trong thiên văn học hồng ngoại, băng M là cửa sổ truyền dẫn khí quyển nằm ở 4,7 micromet (trong vùng giữa hồng ngoại).

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Xem thêm

Tham khảo

Phổ vô tuyến


title: Ariane-5

text:
Ariane-5 là  một tên lửa đẩy (TLĐ) thuộc họ tên lửa Ariane, thường được sử dụng để đưa các tải trọng vào quỹ đạo truyền địa tĩnh (GTO), hoặc quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO). Ariane-5 là tên lửa được sản xuất theo thẩm quyền của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) và Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ Quốc gia Pháp (CNES). Ariane-5 được vận hành bởi Arianespace. Các bộ phận của tên lửa Ariane-5 được chế tạo ở châu Âu và đưa đến Trung tâm vũ trụ Guiana tại Guiana thuộc Pháp lắp rắp và phóng tại đây.

Kết cấu Ariane-5 ECA

Ariane-5 ECA được cải thiện từ việc phóng Ariane-5 Generic. Mặc dù chúng có cùng một kiến trúc chung nhưng một số thay đổi lớn đã được thực hiện ở cấu trúc cơ bản của phiên bản Ariane-5 Generic để tăng lực đẩy và cho phép nó để đưa tải trọng lớn hơn vào quỹ đạo.

Động cơ phóng (ĐCP) dùng của Ariane-5 ECA sử dụng động cơ tên lửa nhiên liệu rắn (ĐTR) EAP. Phần trên của ĐTR EAP của Ariane-5 ECA (còn được gọi là phân đoạn S1) mang chất nổ đẩy thêm 10% (2,5 tấn). Điều này, nhiên liệu đẩy thêm cho Ariane 5-ECA 50 tấn bổ sung sức đẩy trong 20 giây đầu tiên sau khi cất cánh. Điều này có nghĩa rằng cùng các tên lửa đẩy hai cung cấp một lực đẩy 1300 tấn lúc cất cánh, gần 10 lần so với mức cung cấp bởi các công cụ mới của sân khấu trung tâm.

Các TLĐ cũng được trang bị một vòi phun mới có phần ít hơn và dễ dàng hơn và rẻ hơn để sản xuất.

Vulcain 2 bắn thử nghiệm
Giai đoạn chính (EPC và Vulcain 2 động cơ)

Một phiên bản cải tiến của động cơ Vulcain đã được phát triển và được sử dụng trên các phiên bản Ariane ECA 5. Động cơ Vulcain đông lạnh đã được sửa đổi để tăng lực đẩy của nó bằng 20%, lên đến 137 tấn. Điều này Vulcain 2 hoạt động dưới áp lực cao hơn một chút với tỷ lệ hỗn hợp có 20% oxy lỏng hơn Vulcain 1. Bởi vì sự thay đổi này trong hỗn hợp, một turbopump oxy mới được phát triển.

Ngoài ra, các Vulcain-2 ống xả turbopump reinjected vào hệ thống chính, do đó cải thiện hiệu suất động cơ ở độ cao cao. Vulcain-2 động cơ là một đóng góp quan trọng cho khả năng nâng bổ sung của phiên bản Ariane-5 ECA vào GTO.

Để giữ oxy lỏng thêm cần thiết cho giai đoạn cốt lõi EPC, năng lực của các bình oxy lỏng đã được tăng lên 16 tấn. Điều này đạt được bằng cách chuyển các vách ngăn xe tăng phổ biến giữa các bình oxy lỏng và hydrogen bể chứa chất lỏng của Ariane-5 giai đoạn Generic EPC và củng cố các yếu tố cấu trúc.

Khả năng chịu tải nhiên liệu mới của EPC là:

Oxy lỏng: 150 tấn;
Hydro lỏng: 25 tấn;
Giai đoạn EPC hoạt động gần 540 giây. Nó cũng thực hiện chức năng điều khiển cuộn trong tất cả các giai đoạn của động cơ đẩy của nó. Tại đóng cửa, ở độ cao giữa 160 km và 210 km tùy thuộc vào quỹ đạo của các nhiệm vụ, giai đoạn EPC tách ra từ hỗn hợp trên và reenters bầu khí quyển phía trên Đại Tây Dương.

Lịch sử phóng
Lần phóng đầu tiên thực hiện vào 4 tháng 6 năm 1996 nhưng không thành công.
Lần phóng thành công đầu tiên của Ariane-5 là vào 10 tháng 12 năm 1999.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Chuẩn bị phóng vệ tinh VINASAT-2
 Một số hình ảnh về quá trình chuẩn bị phóng vệ tinh VINASAT-2
Video Toàn cảnh phóng vệ tinh Vinasat-2 (HD 720p)
Trang chủ của Arianspace
Thông tin các lần bắn vệ tinh trên trang của ESA

Tên lửa đẩy
Khoa học và công nghệ Pháp
Cơ quan Vũ trụ châu Âu


title: Rental Magica

text:
Rental Magica (レンタルマギカ) là loạt light novel do Sanda Makoto thực hiện và Pako minh họa. Loạt tiểu thuyết này bắt đầu đăng trên tạp chí The Sneaker của Kadokawa Shoten từ ngày 31 tháng 8 năm 2004. Kadokawa Shoten sau đó đã tập hợp các chương lại và hiện tại phát hành thành 24 bunkobon, tập cuối cùng đã phát hành vào ngày 01 tháng 4 năm 2013. Cốt truyện xoay quanh Astral trong hội pháp sư với các cuộc phiêu lưu của anh cùng những thành viên trong nhóm để xử lý các công việc liên quan đến phép thuật cũng như những sinh vật siêu nhiên để hoàn tất bản giao kèo đã ký với hội.

Loạt tiểu thuyết còn được chuyển thể thành hai loạt manga, một dành cho Shōjo phát hành trên tạp chí Asuka và một dành cho shōnen trên tạp chí Comp Ace cả hai đều của Kadokawa Shoten. Zexcs đã thực hiện chuyển thể anime của loạt tiểu thuyết này và đã phát sóng từ ngày 07 tháng 10 năm 2007 đến ngày 23 tháng 3 năm 2008 tại Nhật Bản với 24 tập.

Tổng quan

Sơ lược cốt truyện

Cốt truyện tập trung vào công ty dịch vụ ảo thuật và xã hội của Mage: Astral. Nhân vật chính của câu chuyện là giám đốc thứ hai của Astral: Itsuki Iba, mặc dù cậu còn trẻ và thiếu kinh nghiệm và trớ trêu thay cậu không phải là một pháp sư. Trung tâm câu chuyện là những cuộc phiêu lưu của Astral với các linh hồn và sinh vật huyền diệu, cạnh tranh với Goetia, các thành viên lừa đảo, những điều cấm kỵ và Hiệp hội của Dark Magician: Ophion. Tất cả mọi người trong công ty cố gắng hoàn thành đủ công việc để thanh toán hóa đơn và cố gắng để huỷ ý định bãi bỏ công ty của Hiệp hội. Mỗi câu truyện được là một cuộc phiêu lưu của các thành viên Astral và các cộng sự của họ.

Nhân vật

Astral

Chính
Iba Itsuki (伊庭 いつき, いば いつき)

Itsuki là vị giám đốc đời thứ hai của Astral. Cậu thừa kế danh hiệu này sau khi cha mình, vị giám đốc đầu tiên - Tsukasa Iba biến mất. Itsuki sở hữu Glam Sight trong mắt phải của mình. Khi được sử dụng, nó cho phép cậu nhìn thấy phép thuật và những điểm yếu của phép thuật, kiểm soát dòng chảy của phép thuật và thậm chí nhìn vào ký ức của những người sử dụng ma thuật khi đang chiến đấu chống lại. Nhưng khi Glam Sight của Itsuki được sử dụng, cậu sẽ cực kỳ đau đớn. Do thiếu đào tạo  trong việc sử dụng nó, nó là cực kỳ nguy hiểm đến của cậu. Thường thì việc sử dụng Glam Sight của Itsuki dẫn đến việc cậu bị nhiễm làn sóng hắc ám (tương đương huyền diệu của ngộ độc phóng xạ). Khi Itsuki sử dụng Glam Sight của mình, khi đó nhân cách của cậu trở nên trội hơn, và sự tự tin được đẩy mạnh.
 Tuy nhiên, Glam Sight của Itsuki khác với Glam Sight bình thường, vì sức mạnh của nó được khuếch đại đáng kể, nên nó có thể cảnh báo Itsuki về nguy hiểm và cung cấp những phân tích mà Itsuki giúp cậu chiến đấu. Khi cậu còn là nhỏ, cậu đã cùng Honami mạo hiểm đi vào một ngôi nhà ám ảnh, và sau đó họ chạm trán với Dragon và khiến cho Glam Sight trở nên tê liệt. Kí ức của cậu về sự kiện này sau đó đã được phong ấn. Có một kết giới mà các thành viên Astral đầu tiên là Judaix, Hazel, Sekiren, Kashiwara và Nekoyashiki dựng lên để đóng con Rồng lại. Kể từ khi The Dragon Incident arc, Những kí ức của cậu về sự kiện đã trở lại một chút. Itsuki cũng học Gogyouken từ Sekiren, nhưng không có tài năng cho ma thuật.
Honami Takase Ambler (穂波・高瀬・アンブラー, ほなみ・たかせ・ アンブラー)

Honami là nhân viên Astral (cụ thể là thư kí của Itsuki) với phép thuật Celtic. Cô là phù thủy và là cháu gái của một trong những người sáng lập Astral, Hazel Ambler, và là bạn thời thơ ấu của Itsuki. Luôn cảm thấy tội lỗi về sự việc Glam Sight bị lỗi, cô đã nỗ lực khôi phục lại mắt của cậu.
Cô tranh giành vị trí đầu bảng tại "học viện" ở Anh, với một thần đồng khác Adilisia lenn Mathers. Cô nói giọng Kansai và không thích máy tính (một phần là Technophobic). Cô làm một vài công việc phụ để kiếm thêm tiền. Vì yêu thầm Isuki, cô luôn là người đầu tiên đánh cậu khi có một cô gái tiếp cận cậu.
Adelicia Lenn Mathers (アディリシア・レン・メイザース)

Cô là người lãnh đạo của Goetia thuộc Hiệp hội pháp sư, và là hậu duệ của vua Solomon. Cô thiên về phép thuật triệu hồi, tính cách của cô phần nào cũng được thể hiện thông qua các con quỷ mà cô triệu hồi và đa số chúng thuộc dạng tấn công mạnh mẽ. Cô luôn là đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Honami tại "Học viện" ở Anh, nhưng sau đó trở thành lãnh đạo của Goetia sau cái chết của cha cô, Oswald lenn Mathers. Vì nhà lãnh đạo trẻ nhất trong lịch sử của Goetia, cô luôn có chút mâu thuẫn với hội.
Cô cũng yêu thầm Isuki, và giống như Honami cô luôn là người đầu tiên chỉ trích về sự bất tài của cậu. Đặc biệt, Adelicia không biết nấu ăn.
Với sự giúp đỡ của Astral, cô đã dập tắt mọi sự nghi ngờ về Taboo luôn tận lực phục vụ cho Goetia trước đây. Trong sự kiện Alchemist, cô trở thành cổ đông chính của Altral với 20% cổ phần, và kể từ đó cô luôn chiến đấu cùng các thành viên Altral.
Nekoyashiki Ren (猫屋敷 蓮, ねこやしき れん)

Là giám đốc điều hành và chuyên gia Onmyoudou của Altral. Anh là một Onmyouji thích mèo và luôn sử dụng bốn con mèo Shikigami gồm Seiryu (Azure Rồng của phương Đông,青龍), Byakko (Bạch Hổ của phương Tây,白虎), Suzaku (Chu Tước của miền Nam,朱雀) và Genbu (Huyền Vũ của miền Bắc,玄武) (được đặt tên theo Four Symbols) để thực hiện phép thuật. Anh cũng là thành viên của thế hệ đầu Altral, và cho đến hiện tại Nekiyashiki khoảng 35 tuổi. Công việc phụ của anh là viết tạp chí. Khi còn trẻ anh là thành viên của một số tổ chức, bao gồm một gia đình lớn thuộc học viện Onymyoudou mà anh được cho rằng sẽ kế thừa. Có một thời anh cũng muốn thành lập một công ty lấy theo tên của mình.
Katsuragi Mikan (葛城 みかん, かつらぎ みかん)

Kuroha Manami (黒羽 まなみ, くろは まなみ)

Ortwin Grautz (オルトヴィーン・グラウツ)
Lapis (ラピス)

Sekiren (隻蓮, せきれん)

Hazel Ambler (ヘイゼル・アンブラー)

Selim Lefty (セリム・レフティ)

Khác
Iba Tsukasa (伊庭 司, いば つかさ)
Judaix Tholoide (ユーダイクス・トロイデ)

Kashiwara Daisuke (柏原 代介, かしわら だいすけ)

Hội Getia
Daphne (ダフネ)

Oswald lenn Mathers (オズワルド・レン・メイザース)

Clive Roland (クライヴ・ローランド)

Gara (ガラ)

Eleonora lenn Mathers (エレオノーラ・レン・メイザース)

Hiệp Hội
Kagezaki (影崎, かげざき)

Negledo (ニグレド)
Darius Levi (ダリウス・レヴィ)
Lưu Phương Lan (劉芳蘭, リウ・ファンラン)
Isurugi Kei (石動 圭, いするぎ けい)

Ophion
Tabula Lhasa (タブラ・ラサ)
Satyajit (サタジット)
Fin Cruda (フィン・クルーダ)

Cecilie (ツェツィーリエ)
Yesod (礎, イエソド)
Melchiorre (メルキオーレ)
Nazim (ナジム)
Duma (ドゥマ)
Marcella (マルチェッラ)
Jake (ジェイク)
Audrey Larter (オードリー・ラーター)
Ira (アイラ)

Nhà Katsuragi
Katsuragi Suzuka (葛城 鈴香, かつらぎ すずか)

Katsuragi Kikyou (葛城 桔梗, かつらぎ ききょう)

Katsuragi Kaori (葛城 香, かつらぎ かおり)

Shitō Tatsumi (紫藤 辰巳, しとう たつみ)

Tachibana Yuzuru (橘 弓鶴, たちばな ゆづる)

Hachiyo
Mikuriya Kōshin (御厨 庚申, みくりや こうしん)
Mikuriya Tōji (御厨 藤次, みくりや とうじ)

Liên quan đến phép thuật
Macgregor (マクレガー)
Diana (ディアナ)

Fauna (ファウナ)
Minagi Shinogi (御凪 鎬, みなぎ しのぎ)

Minagi Moroha (御凪 諸刃, みなぎ もろは)

Isurugi Sakuya (石動 朔夜, いするぎ さくや)

Chloe Radcliffe (クロエ・ラドクリフ)
Gérard de Molay (ジェラール・ド・モレー)

Khác
Kusakabe Yūka (日下部 勇花, くさかべ ゆうか)
Yamada Kazushi (山田 和志, やまだ かずし)

Kunugi Shōko (功刀 翔子, くぬぎ しょうこ)

Tomakomai Chidori (苫小牧 千鳥, とまこまい ちどり)
Yaguruma Urara (矢車 うらら, やぐるま うらら)

Truyền thông

Light novel
Loạt light novel được thực hiện bởi Sanda Makoto và việc minh họa do Pako thực hiện, tiểu thuyết bắt đầu đăng trên tạp chí The Sneaker của Kadokawa Shoten từ ngày 31 tháng 8 năm 2004. Kadokawa Shoten sau đó đã tập hợp các chương lại và phát hành thành 24 bunkobon, trong đó có 7 tập tập hợp các mẫu truyện ngắn là tập 3, 5, 6, 9, 12, 13 và 15 cùng một tập thêm, tập cuối cùng của loạt tiểu thuyết đã phát hành vào ngày 01 tháng 4 năm 2013.

Internet radio
Ba loạt chương trình internet radio với nội dung xoay quanh loạt tiểu thuyết đã được thực hiện và phát sóng. Loạt thứ nhất có tên Rental Magica: Mahōtsukai, Shaberi Masu! (ラジオ・レンタルマギカ〜魔法使い、しゃべります!) đã phát sóng từ ngày 19 tháng 5 đến ngày 20 tháng 10 năm 2006 với 12 chương trình. Loạt thứ hai có tựa Radio Rental Magica (ラジオ・レンタルマギカ) đã phát sóng từ ngày 29 tháng 6 đến ngày 07 tháng 9 năm 2007 với 6 chương trình. Loạt thứ ba có tựa Rental Magica: Mahōtsukai, Motto Motto Shaberi Masu! (ラジオ・レンタルマギカ〜魔法使い、もっともっとしゃべります!) đã phát sóng từ ngày 05 tháng 10 năm 2007 đến ngày 28 tháng 3 năm 2008 với 26 chương trình.

Manga
Chuyển thể manga của Rental Magica đã được thực hiện với hai loạt. Loạt thứ nhất cùng tên với loạt tiểu thuyết do Narimiya Akiho thực hiện đã đăng trên tạp chí dành cho shōjo là Asuka của Kadokawa Shoten từ tháng 8 năm 2006 đến tháng 8 năm 2009. Kadokawa Shoten sau đó đã tập hợp các chương lại và phát hành thành 5 tankōbon. Cốt truyện dựa trên tập 1 và 2 của loạt tiểu thuyết.

Loạt thứ hai có tựa Rental Magica from SOLOMON do MAKOTO2 thực hiện đã đăng trên tạp chí dành cho shōnen là Comp Ace cũng của Kadokawa Shoten từ ngày 26 tháng 5 năm 2007 đến ngày 26 tháng 4 năm 2008. Các chương sau đó cũng được tập hợp lại và phát hành thành 2 tankōbon. Cốt truyện của loạt này là ngoại truyện tập trung xoay quanh thời thơ ấu của nhân vật của nhân vật Adelicia.

Drama CD
Các drama CD cũng đã được phát hành. Đĩa đầu tiên có tựa Rental Magica Mahou Tsukai no Utage (レンタルマギカ 魔法使いの宴) phát hành vào ngày 02 tháng 8 năm 2006. Đĩa thứ hai có tựa Rental Magica Mahou Tsukai no Susume (レンタルマギカ 魔法使いのススメ) phát hành vào ngày 04 tháng 10 năm 2006. Hai đĩa có tựa Rental Magica Special Gift Ai Album for Otoko no Ko (レンタルマギカSpecial Gift 愛のアルバム〜for♂) và Rental Magica Special Gift Ai Album for Onna no Ko (レンタルマギカ Special Gift 愛のアルバム〜for♀) phát hành vào ngày 14 tháng 2 năm 2008.

Anime
Zexcs đã thực hiện chuyển thể anime của loạt tiểu thuyết này và đã phát sóng từ ngày 07 tháng 10 năm 2007 đến ngày 23 tháng 3 năm 2008 tại Nhật Bản với 24 tập. Kênh Animax Asia đã phát sóng bộ anime này trên toàn hệ thống của mình tại Đông Nam Á và Nam Á. Kadokawa Pictures đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh để tiến hành phát hành tại thị trường Bắc Mỹ còn Nozomi Entertainment cũng đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh nhưng để phân phối và phát sóng trực tuyến trên hệ thống của mình tại Bắc Mỹ.

Âm nhạc
Bộ anime có 3 bài hát chủ đề, 1 bài hát mở đầu và 2 bài hát kết thúc và một bài dùng chung cho mở đầu và kết thúc. Bài hát dùng chung có tên Sora ni Saku (宇宙[そら]に咲く) do Komine Lisa trình bày dùng như bài hát kết thúc của tập 1 và là bài hát mở đầu của các tập sau đó. Bài hát mở đầu có tên Faith do Komine Lisa trình bày dùng trong các tập 7 đến 12, 19 đến 21 và 23. Bài hát kết thúc có tên Aruite Ikō. (歩いていこう。) do Yoshida Jungo dùng trong hầu hết các tập của bộ anime trừ tập 1, phiên bản đồng ca của Aruite Ikō. do các nhân vật trình bày sử dụng trong tập 12 và 21, hai đĩa đơn chứa ba bài hát này đã phát hành vào ngày 21 tháng 11 năm 2007. Album chứa các bài hát do các nhân vật trình bày đã phát hành vào ngày 19 tháng 12 năm 2007. Album chứa các bản nhạc dùng trong bộ anime đã phát hành vào ngày 23 tháng 1 năm 2008.

Đón nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Right Stuf website
Official website

Manga năm 2006
Manga năm 2007
Anime năm 2007
Shōnen manga
Anime và manga kỳ ảo
Anime và manga harem
Light novel
Manga dài tập
Anime và manga kinh dị


title: Pro Evolution Soccer 2011

text:
Pro Evolution Soccer 2011 (PES 2011, được gọi là World Soccer: Winning Eleven 2011 ở châu Á) là một trò chơi điện tử bóng đá trong loạt Pro Evolution Soccer được phát triển và phát hành bởi Konami với sự hỗ trợ sản xuất từ Blue Sky Team. Trò chơi được công bố vào ngày 9 tháng 2 năm 2010 trên hệ máy PlayStation 3, PC và Xbox 360, được phát hành vào ngày 8 tháng 10 năm 2010 tại Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh. Các phiên bản dành cho Wii, PlayStation 2, và PlayStation Portable được phát hành ngày 28 tháng 10 năm 2010. Hai giải đấu UEFA Champions League, UEFA Europa League là những giải đấu chính có bản quyền của trò chơi và lần đầu tiên trong loạt, UEFA Super Cup và Copa Libertadores của CONMEBOL có đầy đủ bản quyền.

Đoạn trailer đầu tiên được tung ra vào ngày 4 tháng 5 năm 2010, trong khi một đoạn trailer khác được tung ra vào tháng 6 năm 2010 tại hội chợ E3, nó thể hiện một số tính năng mới của trò chơi. Trò chơi cũng cho thấy sự trở lại của Lionel Messi trên bìa. Và đây cũng là lần xuất hiện cuối cùng của cầu thủ Argentina này trên bìa. Jim Beglin của ITV đã được mời để cùng bình luận các trận đấu cùng Jon Champion trong PES 2011.
Một phiên bản chơi thử của PES 2011 dành cho hệ máy PC và PS3 đã được tung ra vào ngày 15 tháng 9 năm 2010. Phiên bản chơi thử này cho phép người chơi chơi thử 10 phút với 4 đội có sẵn: FC Barcelona, Bayern München và 2 đội tại giải Copa Libertadores: Chivas de Guadalajara và SC Internacional. Một đoạn video phác thảo đầy đủ thông tin sau mỗi trận đấu trong trò chơi cũng được trình chiếu trong buổi ra mắt tại Anh vào ngày 8 tháng 10 năm 2010.

Xem thêm
 Pro Evolution Soccer 2011 3D

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trò chơi điện tử năm 2010
Trò chơi Nintendo DS bị hủy
Trò chơi trên iOS
Trò chơi PlayStation 2
Trò chơi PlayStation 3
Trò chơi PlayStation Portable
Pro Evolution Soccer
Trò chơi điện tử thể thao có chế độ nghề nghiệp
Trò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản
Trò chơi Wii
Trò chơi trên Windows
Trò chơi Xbox 360