title: Mộ Dung Hi

text:
Mộ Dung Hi () (385–407), tên tự Đạo Văn (道文), gọi theo thụy hiệu là (Hậu) Yên Chiêu Văn Đế ((後)燕昭文帝), là một hoàng đế của nước Hậu Yên trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một trong những người con trai nhỏ tuổi nhất của Mộ Dung Thùy (Vũ Thành Đế). Sau cái chết của cháu trai Mộ Dung Thịnh (Chiêu Vũ Đế), ông đã lên ngôi hoàng đế nhờ mối quan hệ tình ái giữa ông và mẹ của Mộ Dung Thịnh, Đinh Thái hậu. Ông là được coi là một người cai trị tàn bạo và thất thường, các hành động bất thường của ông cùng với hoàng hậu Phù Huấn Anh đã hủy hoại nước Hậu Yên. Sau khi Phù Hoàng hậu qua đời năm 407, ông rời khỏi kinh đô Long Thành (龍城, nay thuộc Cẩm Châu, Liêu Ninh) để chôn cất bà, các binh lính tại Long Thành đã nhân cơ hội này để quay sang nổi loạn và thay thế ông bằng con trai nuôi của Mộ Dung Bảo là Mộ Dung Vân, bản thân Mộ Dung Hi sau đó bị giết. Bởi Mộ Dung Vân là con nuôi và sau này đã cải sang họ gốc là "Cao" nên một số sử gia coi Mộ Dung Hi là vị hoàng đế cuối cùng của Hậu Yên, còn Cao Vân là hoàng đế đầu tiên của Bắc Yên.

Cuộc sống đầu đời
Mộ Dung Hi sinh năm 385, là con trai của Mộ Dung Thùy và Đoàn quý tần, ngay sau khi Mộ Dung Thùy lập nước Hậu Yên. Năm 393, Mộ Dung Thùy lập ông làm Hà Gian vương. Ông cũng là một trong những người con trai được Mộ Dung Thùy yêu mến. Sử sách ít ghi chép các thông tin ông trong thời gian trị vì của cha.

Dưới thời Mộ Dung Bảo và Mộ Dung Thịnh
Sau khi Mộ Dung Thùy qua đời vào năm 396 và anh ông là thái tử Mộ Dung Bảo lên kế vị, Hậu Yên đã phải hứng chịu cuộc tấn công của vua Thác Bạt Khuê của nước Bắc Ngụy, và kinh thành Trung Sơn (中山, nay thuộc Bảo Định, Hà Bắc) đã bị quân Bắc Ngụy bao vây. Năm 397, Mộ Dung Bảo quyết định bỏ Trung Sơn và dời đô về cố đô của Tiền Yên là Long Thành (龍城, nay thuộc Cẩm Châu, Liêu Ninh), và ban đầu, Mộ Dung Hi cùng các anh em là Bột Hải vương Mộ Dung Lãng (慕容朗) và Bác Lăng vương Mộ Dung Giám (慕容鑒) do tuổi còn nhỏ nên đã không thể đuổi kịp nhóm của Mộ Dung Bảo, Cao Dương vương Mộ Dung Long phải quay trở lại để tìm họ, song họ cuối cùng đã đuổi kịp Mộ Dung Bảo và tiến về Long Thành.

Năm 398, quân của Mộ Dung Bảo đã kiệt sức với chiến tranh nên khi Mộ Dung Bảo tiến quân về phía nam để đánh Bắc Ngụy, họ đã nổi loạn dưới sự chỉ huy của Đoàn Tốc Cốt (段速骨), họ Đoàn đưa con trai của Mộ Dung Long là Mộ Dung Sùng (慕容崇) lên làm lãnh đạo trên danh nghĩa. Trong cuộc nổi loạn, nhiều thân vương đã bị giết chết, song nhờ Mộ Dung Hi và Mộ Dung Sùng là bạn bè nên Mộ Dung Sùng đã sử dụng ảnh hưởng của mình để quân nổi loạn tha cho Mộ Dung Hi. Sau khi Đoàn Tốc Cốt bị Lan Hãn giết chết, Lan Hãn đặt bẫy Mộ Dung Bảo và nắm lấy quyền lực, Lan Hãn không giết chết mà lập Mộ Dung Hi làm Liêu Đông công để thờ phụng tổ tiên dòng họ Mộ Dung. Khi con trai của Mộ Dung Bảo là Mộ Dung Thịnh giết chết Lan Hãn trong một cuộc chính biến vào cuối năm 398 và phục hồi nước Hậu Yên, ông ta ban đầu vẫn chỉ xưng vương, do vậy các vương gia cũng chỉ được mang tước công. Theo đúng quy định, tước hiệu Mộ Dung Hi trở thành Hà Gian công. Mộ Dung Thịnh cũng phong cho ông làm một tướng quân chính yếu. Năm 400, khi Mộ Dung Thịnh tấn công Cao Câu Ly, Mộ Dung Hi trở thành tướng tiên phong, và đóng góp rất lớn cho chiến thắng của Hậu Yên. Lúc đó, Mộ Dung Thịnh nhận xét:

Thúc phụ, lòng dũng cảm của người sánh được với Thế Tổ (miếu hiệu của Mộ Dung Thùy), song các kế sách của người thì không phải ai cũng nghĩ ra được.

Song một kẻ mưu mẹo và tàn nhẫn như Mộ Dung Thịnh cũng không biết rằng, ông chú của mình đã lăm le ngồi lên ngai vàng từ lâu. Và người đứng sau giúp đỡ Mộ Dung Hi không phải ai khác chính là người mẹ của Mộ Dung Thịnh – Đinh Thái hậu.

Trong lúc những tông thất họ Mộ Dung còn đang mải mê chém giết tranh giành ngai báu thì vị vương tử đa tình Mộ Dung Hi bắt đầu để ý người chị dâu cô đơn trong chốn thâm cung là Đinh thái hậu - mẹ của Mộ Dung Thịnh. Năm ấy, Mộ Dung Hi mới 15 tuổi, lại khôi ngô tuấn tú xuất chúng, nổi tiếng khắp Hậu Yên. Trong khi đó, Mộ Dung Bảo chinh chiến liên miên bên ngoài rồi bị sát hại. Tuổi còn xuân sắc, Đinh Hoàng hậu đã phải lên chức Thái hậu. Vì vậy chuyện hai người đến với nhau. Khi Mộ Dung Thịnh bị sát hại trong một cuộc chính biến vào năm 401, hầu hết các triều thần muốn người kế vị phải nhiều tuổi hơn thái tử Mộ Dung Định (慕容定), và hầu hết tiến cử em trai của Mộ Dung Thịnh là Mộ Dung Nguyên (慕容元). Tuy nhiên, Đinh Thái hậu vì có quan hệ với Mộ Dung Hi nên lại nói rõ rằng bà muốn Mộ Dung Hi kế vị con trai mình. Các triều thần bị ép phải theo ý muốn của bà, và khi Mộ Dung Hi chính thức trao ngôi vị cho Mộ Dung Nguyên, Mộ Dung Nguyên đã không dám chấp thuận, và do vậy Mộ Dung Hi đã lên ngôi. Ông sử dụng tước hiệu "Thiên vương". Thế là bằng vẻ ngoài tuấn tú và mối tình với bà hoàng cô độc, Mộ Dung Hi đã leo lên được ngai vàng một cách dễ dàng khi 16 tuổi. Nhưng Mộ Dung Hi chẳng vì thế mà chung tình với Đinh Thái hậu.

Trị vì
Mộ Dung Hi là một người cai trị tàn ác và chuyên quyền, sẵn sàng trừ khử bất kỳ ai không nghe lời ông hay bị ông xem là một mối đe dọa tiềm tàng. Nạn nhân đầu tiên là Mộ Dung Nguyên, ông đã bắt người này phải tự sát chỉ vài ngày sau khi lên ngôi. Khi một âm mưu liên quan đến các tướng Mộ Dung Đề (慕容提) và Trương Phất (張佛) nhằm đưa thái tử của vua cũ là Mộ Dung Định lên ngôi bị phát hiện chưa đầy một tháng sau đó, Mộ Dung Hi cũng đã ra lệnh cho người cháu trai nhỏ tuổi của mình phải tự sát.

Năm 402, Mộ Dung Hi đã lấy hai con gái của viên quan quá cố Phù Mô (苻謨) làm thê thiếp, tức Phù Nhung Nga (苻娀娥) và Phù Huấn Anh. Phù Mô vốn thuộc hoàng tộc Tiền Tần. Chính vì vậy mà 2 cô con gái của ông đều nổi tiếng vì nhan sắc xinh đẹp và thông minh hơn người. Vốn tính háo sắc, ưa của lạ nên Mộ Dung Hi rất yêu chiều hai chị em họ Phù. Mộ Dung Hi tỏ ý thiên vị Phù Huấn Anh khi phong cô chị Phù Tung Nga làm Quý nhân, còn em gái lại làm Quý tần, suốt ngày quấn quýt chơi đùa không biết chán.

Đinh Thái hậu từ chỗ là tình nhân duy nhất giờ bị lép vế bởi hai chị em họ Phù, vì vậy bà đã trở nên ghen tuông và giận dữ. Thái hậu đã âm mưu cùng với cháu trai Đinh Tín (丁信) định lật đổ Mộ Dung Hi và đưa con trai của Mộ Dung Bảo là Mộ Dung Uyên (慕容淵) lên ngôi. Kế hoạch bị phát giác và Mộ Dung Hi đã xử tử Đinh Tín cùng Mộ Dung Uyên và buộc Đinh Thái hậu phải tự sát. Đinh Thái hậu tuy vậy vẫn được an táng với danh dự của một thái hậu. Mộ Dung Hi ngay sau đó đã cho xây dựng một số công trình lớn.

Cùng năm 402 vua Quảng Khai Thổ Thái Vương nước Cao Câu Ly xua quân tấn công và đánh bại Hậu Yên (đời vua Mộ Dung Hi), chiếm một số thành trì của họ dọc biên giới hai nước.

Năm 403, ông cho xây Long Đằng uyển (龍騰苑) bên trong lâm viên của hoàng cung, được mô tả là rộng tới 2 km² và phải cần đến 20.000 người xây cất. Ông còn tiếp tục xây dựng một ngọn đồi nhân tạo bên trong cung điện mới này và được mô tả là rộng 500 bước và cao 57 mét. Sau đó, ông phong cho mẹ mình làm thái hậu và lập Phù Huấn Anh làm hoàng hậu. Mộ Dung Hi yêu chiều Huấn Anh tới mức bất cứ việc gì khiến cô ta vui, Hy đều thực hiện bằng được.

Năm 404 vua Quảng Khai Thổ Thái Vương nước Cao Câu Ly xua quân tấn công vào bán đảo Liêu Đông của nước Hậu Yên. Mộ Dung Hi tin tưởng quân đội nước mình cản được quân Cao Câu Ly nên không chi viện cho tiền tuyến.

Vào mùa hè năm 404, Mộ Dung Hi cho xây Tiêu Diêu cung (逍遙宮) ở Long Đằng uyển, với hàng trăm căn phòng, và cũng cho xây một hồ nhân tạo. Các binh sĩ được sử dụng làm lao công song không được nghỉ ngơi, và hơn một nửa trong số đó được thuật lại là đã chết vì nóng bức và kiệt sức. Tất cả chỉ là để Phù Hoàng hậu có chỗ vui chơi.

Vào mùa thu năm 404, Phù Tung Nga lâm bệnh. Ngự y Vương Vinh (王榮) nói rằng ông có thể chữa khỏi cho bà song cuối cùng bà đã qua đời. Mộ Dung Hi trói Vương Vinh ở một cửa cung điện và hành hình rồi đốt cháy thi thể. Ông truy phong cho bà là Hoàng hậu.

Sau cái chết của Phù Tung Nga, Mộ Dung Hi thậm chí còn say mê Phù Hoàng hậu hơn. Bất cứ chuyện lớn nhỏ gì trong triều Mộ Dung Hi đều hỏi qua ý kiến của Phù Hoàng hậu rồi mới quyết định. Phù Hoàng hậu yêu thích săn bắn và du ngoạn. Mộ Dung Hi bỏ hết việc triều chính để đưa bà đi khắp mọi nơi, không kể là vùng núi non hiểm trở hay cao nguyên khắc nghiệt. Vào mùa đông năm 404, họ đã đi săn bắn dài ngày, xa về phía bắc đến Bạch Lộc sơn (白鹿山, nay thuộc Thông Liêu, Nội Mông), về phía đông đến Thanh Lĩnh (青嶺, được mô tả là cách khoảng 100 km về phía đông của Long Thành), và về phía nam xa đến Hải Dương (海陽, nay thuộc Tần Hoàng Đảo, Hà Bắc) trước khi trở về Long Thành. Vì vậy mà người dân khốn khổ không thôi. Sách sử ghi lại rằng trong hành trình này đã có trên 5.000 binh sĩ hộ tống đã chết vị bị hổ hay chó sói tấn công hoặc do thời tiết lạnh giá.

Phù Hoàng hậu thích đi bơi, Mộ Dung Hy liền dẫn nàng đi khắp tìm những sông hồ đẹp nhất để nàng thỏa thích bơi lội. Phù Hoàng hậu thích ăn ngon lại rất kén chọn, Mộ Dung Hi chẳng ngại ngần mà ra lệnh cho quan ở các nơi vận chuyển sơn hào hải vị đến kinh thành cho mình. Phù Hoàng hậu lại còn sở thích ăn những món trái mùa. Mùa hè nóng nực thì đòi ăn vây cá đông, mùa đông tuyết rơi thì đòi ăn địa hoàng tươi. Ở thời cổ đại, việc trồng trọt săn bắt đều phụ thuộc vào thời tiết, ăn còn không đủ nói gì đến thức ăn trái mùa. Nhưng tất thảy đều được Mộ Dung Hi chiều theo. Bất cứ ai không thực hiện được theo yêu cầu của Phù Hoàng hậu đều bị tội chặt đầu.

Đầu năm 405 vua Quảng Khai Thổ Thái Vương nước Cao Câu Ly đã đánh chiếm toàn bộ bán đảo Liêu Đông của nước Hậu Yên. Mộ Dung Hi lúc này mới giật mình thức tỉnh về mối đe dọa của Cao Câu Ly từ phía đông.

Càng về sau, Mộ Dung Hi càng không thể rời khỏi Phù Hoàng hậu, đến mức dẫn quân đi đánh trận, cũng phải mang theo. Vào mùa xuân năm 405, Mộ Dung Hi tấn công thành Liêu Đông (遼東, nay thuộc Liêu Dương, Liêu Ninh) của Cao Câu Ly và gần như chiếm được thành. Tuy nhiên, ông lại ra lệnh cho các binh sĩ của mình san bằng các bức tường thành để ông cùng Hoàng hậu có thể tiến vào bằng xe ngựa. Sự chậm trễ này đã cho phép quân Cao Câu Ly có thể củng cố lại thành, và ông không thể chiếm được nó.

Khoảng tết năm 406, Mộ Dung Hi cùng với Phù Hoàng hậu thực hiện một cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào các bộ lạc Khiết Đan và khi ông thấy rằng người Khiết Đan quá mạnh và định rút lui thì Hoàng hậu lại không nghe, muốn được xem đánh trận. Để chiều lòng người đẹp, ông đã bỏ qua đội cận binh nặng nề của mình và cùng với kị binh tiến đánh Cao Câu Ly. Đường hành quân dài hơn 3 nghìn dặm, binh sĩ mệt mỏi chết ở dọc đường vô số. Quân đội của Mộ Dung Hi chẳng bị ai đánh cũng tự tan tác, tất cả chỉ vì một cái lắc đầu của Phù Hoàng hậu. Cuộc tấn công đã không thành công và ông đã buộc phải rút quân. Tướng Mộ Dung Vân đã bị một mũi tên trong trận chiến làm cho bị thương và do lo sợ sự tàn ác của Mộ Dung Hi, ông ta đã dùng việc này để từ bỏ chức vụ và ở nhà.

Năm 407, Mộ Dung Hi cho xây một cung điện mới cho Phù Hoàng hậu, Thừa Hoa cung (承華殿), triều đình sử dụng nhiều đất tơi đến nỗi nó được mô tả là đắt như ngũ cốc. Vào mùa hè năm 407, Phù Hoàng hậu qua đời. Theo sử sách ghi khi Phù Hoàng hậu qua đời vì bạo bệnh, Mộ Dung Hi được sử cũ miêu tả là “đau buồn như mất cha, mất mẹ”. Hoàng đế “điên cuồng khóc lóc”, ôm thi thể của Huấn Anh vào người mà lẩm bẩm: “Thi thể đã lạnh, sinh mạng cũng không còn.”Mộ Dung Hi ngất đi trong nỗi bi thương tột độ. Khi ông tỉnh lại, thi thể của Hoàng hậu đã được đưa đi khâm liệm, nhập quan. Chính tại thời điểm này, Mộ Dung Hi đã làm nên một việc “hoang đường” chấn động trong lịch sử Trung Quốc.

Khi việc nhập quan cho Hoàng hậu đã xong xuôi, Mộ Dung Hi tự tay cậy nắp quan tài, bò vào bên trong để làm chuyện đồi bại với thi thể của Phù Huấn Anh ngay trước mặt mọi người. Tương truyền rằng, chỉ đến khi thi thể của Hoàng hậu phát ra mùi hôi, Hoàng đế mới miễn cưỡng cho người đi chôn cất.

Ngày đưa tang Hoàng hậu, Mộ Dung Hi xuất hiện trong bộ dạng không hề giống một đấng quân vương: Tóc tai bù xù, y phục xộc xệch, chân không mang giày. Ông đích thân đi bộ cùng xe tang để tiễn đưa Phù Huấn Anh về nơi an nghỉ. (Ông dùng sạch tiền trong quốc khố để xây cho Phù Hoàng hậu một nơi gọi là “Chinh Bình Lăng” có chu vi lên tới vài dặm để an táng, dự định sau này sẽ chôn cùng Phù Hoàng hậu tại đây).

Khi linh cữu đi tới cổng thành, vì xe tang quá cao nên không thể ra khỏi cửa, Mộ Dung Hi lập tức sai người phá cổng Bắc Môn để xe đi qua. Lúc đó, có bậc cao nhân không khỏi cảm thán: “Gia tộc Mộ Dung tự tay hủy cổng thành, chẳng bao lâu nữa ắt sẽ bại vong.” Mộ Dung Hi thương tiếc bà đến nỗi đã ra lệnh xây cho bà một lăng mộ tráng lệ, và buộc chị dâu của mình, Trương vương phi (vợ của Mộ Dung Long) là người có chút nhan sắc phải tự sát để chôn cùng với Phù Hoàng hậu… cho có bạn. Để tỏ lòng thương tiếc, Mộ Dung Hi còn hạ lệnh cho các quan phải khóc thật lớn và cho người bí mật giám sát. Ai khóc to, khóc nhiều sẽ được thưởng, ai giả khóc hay khóc không có lệ sẽ bị xử nặng, vì vậy họ đã để ớt vào trong mồm để kích thích tiết ra nước mắt. Cuối cùng, Mộ Dung Hi đã đi đưa tang Phù Hoàng hậu ra bên ngoài Long Thành.

Sau khi Mộ Dung Hi rời khỏi Long Thành, tướng Phùng Bạt và anh em trai là Phùng Tố Phất (馮素弗) (hai người này trước đó đã đi ở ẩn vì Mộ Dung Hi muốn giết họ) đã âm mưu cùng với người anh em họ là Phùng Vạn Nê (馮萬泥) để bắt đầu nổi loạn. Họ đã tiến hành kế hoạch với sự giúp đỡ của Trương Hưng (張興) và những người trước đó đã âm mưu chính biến bất thành cùng với tướng Phù Tiến (苻進) vào hồi đầu năm. Do Phùng Bạt là bạn của Mộ Dung Vân nên ông ta đã thuyết phục được Mộ Dung Vân làm lãnh đạo của cuộc nổi loạn, và họ đã nhanh chóng chiếm được hoàng cung và đóng cửa thành. Mộ Dung Vân xưng làm Thiên vương.

Mộ Dung Hi trở về Long Thành và ở bên ngoài thành, tại Long Đằng uyển để chuẩn bị tấn công vào thành. Vào thời điểm này, một cận binh hoàng cung tên là Trữ Đầu (褚頭) đã chạy trốn đến chỗ ông và thông báo với ông rằng các cận binh hoàng cũng khác đã sẵn sàng quay sang chống lại Mộ Dung Vân ngay khi ông tấn công vào thành. Tuy nhiên, không rõ vì nguyên cớ gì, Mộ Dung Hi lại hoảng sợ trước tin này và chạy trốn. Tướng của ông là Mộ Dung Bạt (慕容拔) đã cố duy trì cuộc tấn công nhằm vào Long Thành và bước đầu đã thành công, song đến khi các binh sĩ bắt đầu nhận ra rằng Mộ Dung Hi đã bỏ trốn nên đội quân này đã sụp đổ, còn Mộ Dung Bạt thì bị Phùng Bật giết chết.

Sau đó, Mộ Dung Hi được tìm thấy khi đang mặc quần áo dân thường ở trong một khu rừng, ông bị bắt và giao cho Mộ Dung Vân. Mộ Dung Vân đã đích thân đọc cáo trạng về các tội ác của ông và sau đó chặt đầu cựu hoàng đế cùng các con trai. Cái chết của Mộ Dung Hi là dấu chấm hết cho nhà Hậu Yên.

Cũng vì sự si tình của vị vua cuối cùng này, người ta đã quyết định chôn Mộ Dung Hi cùng với Phù Hoàng hậu để hoàn thành tâm nguyện cuối cùng của ông.

Tham khảo

 Tư trị thông giám
 Ngụy thư
 Tấn thư

Vua Hậu Yên
Vua Trung Quốc bị giết
Sinh năm 385
Mất năm 407


title: Cheb (huyện)

text:
Huyện Cheb (tiếng Séc: Okres Cheb) là một huyện (okres) nằm trong vùng Karlovy Vary của Cộng hòa Séc. Huyện Cheb có diện tích 933 km², dân số năm 2002 là 89107 người. Thủ phủ huyện đóng ở Cheb. Huyện này có 39 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Cheb có 39 khu tự quản sau: Aš -
Cheb -
Dolní Žandov -
Drmoul -
Františkovy Lázně -
Hazlov -
Hranice -
Krásná -
Křižovatka -
Lázně Kynžvart -
Libá -
Lipová -
Luby -
Mariánské Lázně -
Milhostov -
Milíkov -
Mnichov -
Nebanice -
Nový Kostel -
Odrava -
Okrouhlá -
Ovesné Kladruby -
Plesná -
Podhradí -
Pomezí nad Ohří -
Poustka -
Prameny -
Skalná -
Stará Voda -
Trstěnice -
Třebeň -
Tři Sekery -
Tuřany -
Valy -
Velká Hleďsebe -
Velký Luh -
Vlkovice -
Vojtanov -
Zádub-Závišín

Tham khảo

Vùng Karlovy Vary
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Karlovy Vary (huyện)

text:
Huyện Karlovy Vary (tiếng Séc: Okres Karlovy Vary) là một huyện (okres) nằm trong vùng Karlovy Vary của Cộng hòa Séc. Huyện Karlovy Vary có diện tích 1628 km², dân số năm 2002 là 121886 người. Thủ phủ huyện đóng ở Karlovy Vary. Huyện này có 55 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Karlovy Vary có 55 khu tự quản sau: Abertamy -
Andělská Hora -
Bečov nad Teplou -
Bochov -
Boží Dar -
Božičany -
Březová -
Černava -
Chodov -
Chyše -
Čichalov -
Dalovice -
Děpoltovice -
Hájek -
Horní Blatná -
Hory -
Hroznětín -
Jáchymov -
Jenišov -
Karlovy Vary -
Kolová -
Krásné Údolí -
Krásný Les -
Kyselka -
Merklín -
Mírová -
Nejdek -
Nová Role -
Nové Hamry -
Ostrov -
Otovice -
Otročín -
Pernink -
Pila -
Potůčky -
Pšov -
Sadov -
Smolné Pece -
Stanovice -
Stráž nad Ohří -
Stružná -
Šemnice -
Štědrá -
Teplá -
Teplička -
Toužim -
Útvina -
Valeč -
Velichov -
Verušičky -
Vojkovice -
Vrbice -
Vysoká Pec -
Žlutice

Tham khảo

Vùng Karlovy Vary
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Sokolov (huyện)

text:
Huyện Sokolov (tiếng Séc: Okres Sokolov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Karlovy Vary của Cộng hòa Séc. Huyện Sokolov có diện tích 753  km², dân số năm 2002 là 93227 người. Thủ phủ huyện đóng ở Sokolov. Huyện này có 38 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Sokolov có 38 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Karlovy Vary
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Beroun (huyện)

text:
Huyện Beroun (tiếng Séc: Okres Beroun) là một huyện (okres) nằm trong vùng Trung Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Beroun có diện tích 662 km², dân số năm 2002 là 76101 người. Thủ phủ huyện đóng ở Beroun. Huyện này có 85 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Beroun có 85 khu tự quản sau:
Bavoryně -
Beroun -
Běštín -
Broumy -
Březová -
Bubovice -
Bykoš -
Bzová -
Cerhovice -
Drozdov -
Felbabka -
Hlásná Třebaň -
Hořovice -
Hostomice -
Hředle -
Hudlice -
Hvozdec -
Hýskov -
Chaloupky -
Chlustina -
Chodouň -
Chrustenice -
Chyňava -
Jivina -
Karlštejn -
Komárov -
Koněprusy -
Korno -
Kotopeky -
Králův Dvůr -
Kublov -
Lážovice -
Lhotka -
Libomyšl -
Liteň -
Loděnice -
Lochovice -
Lužce -
Malá Víska -
Málkov -
Měňany -
Mezouň -
Mořina -
Mořinka -
Nenačovice -
Nesvačily -
Neumětely -
Nižbor -
Nový Jáchymov -
Olešná -
Osek -
Osov -
Otmíče -
Otročiněves -
Podbrdy -
Podluhy -
Praskolesy -
Rpety -
Skřipel -
Skuhrov -
Srbsko -
Stašov -
Suchomasty -
Svatá -
Svatý Jan pod Skalou -
Svinaře -
Tetín -
Tlustice -
Tmaň -
Točník -
Trubín -
Trubská -
Újezd -
Velký Chlumec -
Vinařice -
Vižina -
Vráž -
Všeradice -
Vysoký Újezd -
Zadní Třebaň -
Zaječov -
Záluží -
Zdice -
Žebrák -
Železná

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Kladno (huyện)

text:
Huyện Kladno (tiếng Séc: Okres Kladno) là một huyện (okres) nằm trong vùng Trung Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Kladno có diện tích 692 km², dân số năm 2002 là 150181 người. Thủ phủ huyện đóng ở Kladno. Huyện này có 100 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Kladno có 100 khu tự quản sau:

Běleč -
Běloky -
Beřovice -
Bílichov -
Blevice -
Brandýsek -
Braškov -
Bratronice -
Buštěhrad -
Černuc -
Chržín -
Cvrčovice -
Dolany -
Drnek -
Družec -
Dřetovice -
Dřínov -
Hobšovice -
Horní Bezděkov -
Hořešovice -
Hořešovičky -
Hospozín -
Hostouň -
Hradečno -
Hrdlív -
Hřebeč -
Jarpice -
Jedomělice -
Jemníky -
Kačice -
Kamenné Žehrovice -
Kamenný Most -
Kladno -
Klobuky -
Kmetiněves -
Knovíz -
Koleč -
Královice -
Kutrovice -
Kvílice -
Kyšice -
Lány -
Ledce -
Lhota -
Libochovičky -
Libovice -
Libušín -
Lidice -
Líský -
Loucká -
Makotřasy -
Malé Kyšice -
Malé Přítočno -
Malíkovice -
Neprobylice -
Neuměřice -
Otvovice -
Páleč -
Pavlov -
Pchery -
Pletený Újezd -
Plchov -
Podlešín -
Poštovice -
Pozdeň -
Přelíc -
Řisuty -
Sazená -
Slaný -
Slatina -
Smečno -
Stehelčeves -
Stochov -
Stradonice -
Studeněves -
Svárov -
Svinařov -
Šlapanice -
Třebichovice -
Třebíz -
Třebusice -
Tuchlovice -
Tuřany -
Uhy -
Unhošť -
Velká Dobrá -
Velké Přítočno -
Velvary -
Vinařice -
Vraný -
Vrbičany -
Zájezd -
Zákolany -
Zichovec -
Zlonice -
Zvoleněves -
Želenice -
Žilina -
Žižice -

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Mladá Boleslav (huyện)

text:
Huyện Mladá Boleslav (tiếng Séc: Okres Mladá Boleslav) là một huyện (okres) nằm trong vùng Trung Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Mladá Boleslav có diện tích 1058 km², dân số năm 2002 là 114042 người. Thủ phủ huyện đóng ở Mladá Boleslav. Huyện này có 123 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Mladá Boleslav có 123 khu tự quản sau:
Bakov nad Jizerou -
Bělá pod Bezdězem -
Benátky nad Jizerou -
Bezno -
Bílá Hlína -
Bítouchov -
Boreč -
Boseň -
Bradlec -
Branžež -
Brodce -
Březina -
Březno -
Březovice -
Bukovno -
Ctiměřice -
Čachovice -
Čistá -
Dalovice -
Dlouhá Lhota -
Dobrovice -
Dobšín -
Dolní Bousov -
Dolní Krupá -
Dolní Slivno -
Dolní Stakory -
Domousnice -
Doubravička -
Horky nad Jizerou -
Horní Bukovina -
Horní Slivno -
Hrdlořezy -
Hrušov -
Husí Lhota -
Charvatce -
Chocnějovice -
Chotětov -
Chudíř -
Jabkenice -
Jivina -
Jizerní Vtelno -
Josefův Důl -
Katusice -
Klášter Hradiště nad Jizerou -
Kluky -
Kněžmost -
Kobylnice -
Kochánky -
Kolomuty -
Koryta -
Kosmonosy -
Kosořice -
Košátky -
Kováň -
Kovanec -
Krásná Ves -
Krnsko -
Kropáčova Vrutice -
Ledce -
Lhotky -
Lipník -
Loukov -
Loukovec -
Luštěnice -
Mečeříž -
Mladá Boleslav -
Mnichovo Hradiště -
Mohelnice nad Jizerou -
Mukařov -
Němčice -
Nemyslovice -
Nepřevázka -
Neveklovice -
Niměřice -
Nová Telib -
Nová Ves u Bakova -
Obrubce -
Obruby -
Pěčice -
Pětikozly -
Petkovy -
Písková Lhota -
Plazy -
Plužná -
Prodašice -
Předměřice nad Jizerou -
Přepeře -
Ptýrov -
Rabakov -
Rohatsko -
Rokytá -
Rokytovec -
Řepov -
Řitonice -
Sedlec -
Semčice -
Sezemice -
Skalsko -
Skorkov -
Smilovice -
Sojovice -
Sovínky -
Strašnov -
Strážiště -
Strenice -
Sudoměř -
Sukorady -
Tuřice -
Ujkovice -
Velké Všelisy -
Veselice -
Vinařice -
Vinec -
Vlkava -
Vrátno -
Všejany -
Zdětín -
Žďár -
Žerčice -
Židněves

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Praha Đông (huyện)

text:
Huyện Praha Đông hay Praha-východ (tiếng Séc: Okres Praha-východ) là một huyện (okres) nằm trong vùng Trung Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Praha-východ Đông có diện tích 584 km2, dân số năm 2002 là 98453 người. Trung tâm hành chính huyện đóng ở Praha. Huyện này có 91 khu tự quản.

Các khu tự quản

Babice -
Bašť -
Borek -
Bořanovice -
Brandýs nad Labem-Stará Boleslav -
Brázdim -
Březí -
Čelákovice -
Černé Voděrady -
Čestlice -
Dobročovice -
Dobřejovice -
Doubek -
Dřevčice -
Dřísy -
Herink -
Hlavenec -
Horoušany -
Hovorčovice -
Hrusice -
Husinec -
Jenštejn -
Jevany -
Jirny -
Kaliště -
Kamenice -
Káraný -
Klecany -
Klíčany -
Klokočná -
Konětopy -
Konojedy -
Kostelec u Křížků -
Kostelec nad Černými lesy -
Kostelní Hlavno -
Kozojedy -
Křenek -
Křenice -
Křížkový Újezdec -
Kunice -
Květnice -
Lázně Toušeň -
Lhota -
Líbeznice -
Louňovice -
Máslovice -
Měšice -
Mirošovice -
Mnichovice -
Modletice -
Mochov -
Mratín -
Mukařov -
Nehvizdy -
Nová Ves -
Nový Vestec -
Nučice -
Nupaky -
Odolena Voda -
Oleška -
Ondřejov -
Oplany -
Panenské Břežany -
Pětihosty -
Petříkov -
Podolanka -
Polerady -
Popovičky -
Prusice -
Předboj -
Přezletice -
Radějovice -
Radonice -
Říčany -
Sedlec
Senohraby -
Sibřina -
Sluhy -
Sluštice -
Strančice -
Struhařov -
Stříbrná Skalice -
Sudovo Hlavno -
Sulice -
Svémyslice -
Světice -
Svojetice -
Šestajovice -
Škvorec -
Štíhlice -
Tehov -
Tehovec -
Úvaly -
Veleň -
Veliká Ves -
Velké Popovice -
Větrušice -
Vlkančice -
Vodochody -
Všestary -
Vyšehořovice -
Výžerky -
Vyžlovka -
Zápy -
Záryby -
Zdiby -
Zeleneč -
Zlatá -
Zlonín -
Zvánovice -

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Praha Tây (huyện)

text:
Huyện Praha Tây (tiếng Séc: Okres Praha-západ) là một huyện (okres) nằm trong vùng Trung Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Praha-západ Tây có diện tích 586 km2, dân số năm 2002 là 86777 người. Trung tâm hành chính huyện là Praha. Huyện này có 80 khu tự quản.

Các khu tự quản
Bojanovice -
Bratřínov -
Březová-Oleško -
Buš -
Černolice -
Černošice -
Červený Újezd -
Číčovice -
Čisovice -
Davle -
Dobrovíz -
Dobříš -
Dobřichovice -
Dolní Břežany -
Drahelčice -
Holubice -
Horoměřice -
Hostivice -
Hradištko -
Hvozdnice -
Choteč -
Chrášťany -
Chýně -
Chýnice -
Jeneč -
Jesenice -
Jílové u Prahy -
Jíloviště -
Jinočany -
Kamenný Přívoz -
Karlík -
Klínec -
Kněževes -
Kosoř -
Kytín -
Lety -
Libčice nad Vltavou -
Libeř -
Lichoceves -
Líšnice -
Měchenice -
Mníšek pod Brdy -
Nučice -
Ohrobec -
Okoř -
Okrouhlo -
Ořech -
Petrov -
Pohoří -
Průhonice -
Psáry -
Ptice -
Roblín -
Roztoky -
Rudná -
Řevnice -
Řitka -
Slapy -
Statenice -
Středokluky -
Svrkyně -
Štěchovice -
Tachlovice -
Trnová -
Třebotov -
Tuchoměřice -
Tursko -
Úholičky -
Úhonice -
Únětice -
Velké Přílepy -
Vestec -
Vonoklasy -
Vrané nad Vltavou -
Všenory -
Zahořany -
Zbuzany -
Zlatníky-Hodkovice -
Zvole

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Příbram (huyện)

text:
Huyện Příbram (tiếng Séc: Okres Příbram) là một huyện (okres) nằm trong vùng Trung Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Příbram có diện tích 1628 km², dân số năm 2002 là 107260 người. Thủ phủ huyện đóng ở Příbram. Huyện này có 120 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Příbram có 120 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Hradec Králové (huyện)

text:
Huyện Hradec Králové (tiếng Séc: Okres Hradec Králové) là một huyện (okres) nằm trong vùng Hradec Králové của Cộng hòa Séc. Huyện Hradec Králové có diện tích 875 km², dân số năm 2002 là 159622 người. Thủ phủ huyện đóng ở Hradec Králové. Huyện này có 101 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Hradec Králové có 101 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Jičín (huyện)

text:
Huyện Jičín (tiếng Séc: Okres Jičín) là một huyện (okres) nằm trong vùng Hradec Králové của Cộng hòa Séc. Huyện Jičín có diện tích 887 km², dân số năm 2002 là 77368 người. Thủ phủ huyện đóng ở Jičín. Huyện này có 111 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Jičín có 111 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Náchod (huyện)

text:
Huyện Náchod (tiếng Séc: Okres Náchod) là một huyện (okres) nằm trong vùng Hradec Králové của Cộng hòa Séc. Huyện Náchod có diện tích 851 km², dân số năm 2002 là 112448 người. Thủ phủ huyện đóng ở Náchod. Huyện này có 78 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Náchod có 78 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Rychnov nad Kněžnou (huyện)

text:
Huyện Rychnov nad Kněžnou (tiếng Séc: Okres Rychnov nad Kněžnou) là một huyện (okres) nằm trong vùng Hradec Králové của Cộng hòa Séc. Huyện Rychnov nad Kněžnou có diện tích 998 km², dân số năm 2002 là 79003 người. Thủ phủ huyện đóng ở Rychnov nad Kněžnou. Huyện này có 83 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Rychnov nad Kněžnou có 83 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Trutnov (huyện)

text:
Huyện Trutnov (tiếng Séc: Okres Trutnov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Hradec Králové của Cộng hòa Séc. Huyện Trutnov có diện tích 1147 km², dân số năm 2002 là 119996 người. Thủ phủ huyện đóng ở Trutnov. Huyện này có 75 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Trutnov có 75 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Česká Lípa (huyện)

text:
Huyện Česká Lípa (tiếng Séc: Okres Česká Lípa) là một huyện (okres) nằm trong vùng Liberec của Cộng hòa Séc. Huyện Česká Lípa có diện tích 1137 km², dân số năm 2002 là 106411 người. Thủ phủ huyện đóng ở Česká Lípa. Huyện này có 59 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Česká Lípa có 59 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Liberec
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Jablonec nad Nisou (huyện)

text:
Huyện Jablonec nad Nisou (tiếng Séc: Okres Jablonec nad Nisou) là một huyện (okres) nằm trong vùng Liberec của Cộng hòa Séc. Huyện Jablonec nad Nisou có diện tích 402 km², dân số năm 2002 là 88232 người. Thủ phủ huyện đóng ở Jablonec nad Nisou. Huyện này có 34 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Jablonec nad Nisou có 34 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Liberec
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Liberec (huyện)

text:
Huyện Liberec (tiếng Séc: Okres Liberec) là một huyện (okres) nằm trong vùng Liberec của Cộng hòa Séc. Huyện Liberec có diện tích 925 km², dân số năm 2002 là 158988 người. Thủ phủ huyện đóng ở Liberec. Huyện này có 57 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Liberec có 57 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Liberec
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Semily (huyện)

text:
Huyện Semily (tiếng Séc: Okres Semily) là một huyện (okres) nằm trong vùng Liberec của Cộng hòa Séc. Huyện Semily có diện tích 699 km², dân số năm 2002 là 74660 người. Thủ phủ huyện đóng ở Semily. Huyện này có 65 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Semily có 65 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Liberec
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Bruntál (huyện)

text:
Huyện Bruntál (tiếng Séc: Okres Bruntál) là một huyện (okres) nằm trong vùng Moravia–Silesia của Cộng hòa Séc. Huyện Bruntál có diện tích 1658 km², dân số năm 2002 là 104480 người. Thủ phủ huyện đóng ở Bruntál. Huyện này có 67 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Bruntál có 67 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Moravia–Silesia
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Frýdek-Místek (huyện)

text:
Huyện Frýdek-Místek (tiếng Séc: Okres Frýdek-Místek) là một huyện (okres) nằm trong vùng Moravia–Silesia của Cộng hòa Séc. Huyện Frýdek-Místek có diện tích 1273 km², dân số năm 2002 là 226592 người. Thủ phủ huyện đóng ở Frýdek-Místek. Huyện này có 72 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Frýdek-Místek có 72 khu tự quản sau:
Baška Bílá Bocanovice BrušperkBruzoviceBukovecBystřiceČeladnáDobráDobraticeDolní DomaslaviceDolní LomnáDolní TošanoviceFryčoviceFrýdek-MístekFrýdlant nad OstravicíHnojníkHorní DomaslaviceHorní LomnáHorní TošanoviceHrádekHrčavaHukvaldyJablunkovJanoviceKaňoviceKomorní LhotkaKošařiskaKozloviceKrásnáKrmelínKunčice pod OndřejníkemLhotkaLučinaMalenoviceMetyloviceMilíkovMorávkaMosty u JablunkovaNávsíNižní LhotyNošoviceNýdekOstravicePalkovicePaskovPazdernaPísečnáPísekPražmoPržnoPstružíRaškoviceRopiceŘekaŘepištěSedlištěSmiloviceSoběšoviceStaré HamryStaré MěstoStaříčStřítežSviadnovTřanoviceTřinecVělopolíVendryněVojkoviceVyšní LhotyŽabeňŽermanice

Tham khảo

Vùng Moravia–Silesia
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Karviná (huyện)

text:
Huyện Karviná (tiếng Séc: Okres Karviná) là một huyện (okres) nằm trong vùng Moravia–Silesia của Cộng hòa Séc. Huyện Karviná có diện tích 347 km², dân số năm 2002 là 277244 người. Thủ phủ huyện đóng ở Karviná. Huyện này có 17 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Karviná có 17 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Moravia–Silesia
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Nový Jičín (huyện)

text:
Huyện Nový Jičín (tiếng Séc: Okres Nový Jičín) là một huyện (okres) nằm trong vùng Moravia–Silesia của Cộng hòa Séc. Huyện Nový Jičín có diện tích 918 km², dân số năm 2002 là 159473 người. Thủ phủ huyện đóng ở Nový Jičín. Huyện này có 53 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Nový Jičín có 53 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Opava (huyện)

text:
Huyện Opava (tiếng Séc: Okres Opava) là một huyện (okres) nằm trong vùng Moravia–Silesia của Cộng hòa Séc. Huyện Opava có diện tích 1144 km², dân số năm 2002 là 180769 người. Thủ phủ huyện đóng ở Opava. Huyện này có 77 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Opava có 77 khu tự quản sau:

Bělá, Bohuslavice, Bolatice, Branka u Opavy, Bratříkovice, Březová, Brumovice, Budišov nad Budišovkou, Budišovice, Čermná ve Slezsku, Chlebičov Chuchelná, Chvalíkovice, Darkovice, Děhylov, Dobroslavice, Dolní Benešov, Dolní Životice, Háj ve Slezsku, Hať, Hlavnice, Hlubočec, Hlučín, Hněvošice, Holasovice, Hrabyně, Hradec nad Moravicí, Jakartovice, Jezdkovice, Kobeřice, Kozmice, Kravaře, Kružberk, Kyjovice, Lhotka u Litultovic, Litultovice, Ludgeřovice, Markvartovice, Melč, Mikolajice, Mladecko, Mokré Lazce, Moravice, Neplachovice, Nové Lublice, Nové Sedlice, Oldřišov, Opava, Otice, Píšť, Pustá Polom, Radkov, Raduň, Rohov, Šilheřovice, Skřipov , Slavkov, Služovice, Sosnová, Štáblovice, Staré Těchanovice, Stěbořice, Štěpánkovice, Štítina, Strahovice, Sudice, Svatoňovice, Těškovice, Třebom, Uhlířov, Velké Heraltice, Velké Hoštice, Větřkovice, Vítkov, Vřesina, Vršovice, Závada.

Tham khảo

Vùng Moravia–Silesia
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Ostrava (huyện)

text:
Huyện Ostrava (tiếng Séc: Okres Ostrava) là một huyện (okres) nằm trong vùng Moravia–Silesia của Cộng hòa Séc. Huyện Ostrava có diện tích 214 km2, dân số năm 2002 là 314102 người. Thủ phủ huyện đóng ở Ostrava. Huyện này có 13 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Ostrava có 13 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Moravia–Silesia
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Jeseník (huyện)

text:
Huyện Jeseník (tiếng Séc: Okres Jeseník) là một huyện (okres) nằm trong vùng Olomouc của Cộng hòa Séc. Huyện Jeseník có diện tích 719 km², dân số năm 2002 là 42251 người. Thủ phủ huyện đóng ở Jeseník. Huyện này có 24 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Jeseník có 24 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Olomouc (huyện)

text:
Huyện Olomouc (tiếng Séc: Okres Olomouc) là một huyện (okres) nằm trong vùng Olomouc của Cộng hòa Séc. Huyện Olomouc có diện tích 1451 km², dân số năm 2002 là 224156 người. Thủ phủ huyện đóng ở Olomouc. Huyện này có 92 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Olomouc có các khu tự quản sau:
Babice -
Bělkovice-Lašťany -
Bílá Lhota -
Bílsko -
Blatec -
Bohuňovice -
Bouzov -
Bukovany -
Bystročice -
Bystrovany -
Červenka -
Charváty -
Cholina -
Daskabát -
Dlouhá Loučka -
Dolany -
Doloplazy -
Domašov nad Bystřicí -
Domašov u Šternberka -
Drahanovice -
Dub nad Moravou -
Dubčany -
Grygov -
Haňovice -
Hlásnice -
Hlubočky -
Hlušovice -
Hněvotín -
Hnojice -
Horka nad Moravou -
Horní Loděnice -
Hraničné Petrovice -
Huzová -
Jívová -
Komárov -
Kožušany-Tážaly -
Krčmaň -
Křelov-Břuchotín -
Liboš -
Lipina -
Lipinka -
Litovel -
Loučany -
Loučka -
Luběnice -
Luká -
Lutín -
Lužice -
Majetín -
Medlov -
Měrotín -
Mladeč -
Mladějovice -
Moravský Beroun -
Mrsklesy -
Mutkov -
Náklo -
Náměšť na Hané -
Norberčany -
Nová Hradečná -
Olbramice -
Olomouc -
Paseka -
Pňovice -
Přáslavice -
Příkazy -
Řídeč -
Samotišky -
Senice na Hané -
Senička -
Skrbeň -
Slatinice -
Slavětín -
Strukov -
Střeň -
Suchonice -
Svésedlice -
Štarnov -
Štěpánov -
Šternberk -
Šumvald -
Těšetice -
Tovéř -
Troubelice -
Tršice -
Újezd -
Uničov -
Ústín -
Velká Bystřice -
Velký Týnec -
Velký Újezd -
Věrovany -
Vilémov -
Želechovice -
Žerotín

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Přerov (huyện)

text:
Huyện Přerov (tiếng Séc: Okres Přerov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Olomouc của Cộng hòa Séc. Huyện Přerov có diện tích 884 km², dân số năm 2002 là 138895 người. Thủ phủ huyện đóng ở Přerov. Huyện này có 104 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Přerov có 104 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc
Huyện Přerov


title: Prostějov (huyện)

text:
Huyện Prostějov (tiếng Séc: Okres Prostějov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Olomouc của Cộng hòa Séc. Huyện Prostějov có diện tích 770 km², dân số năm 2002 là 109524 người. Thủ phủ huyện đóng ở Prostějov. Huyện này có 96 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Prostějov có 96 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Šumperk (huyện)

text:
Huyện Šumperk (tiếng Séc: Okres Šumperk) là một huyện (okres) nằm trong vùng Olomouc của Cộng hòa Séc. Huyện Šumperk có diện tích 1316 km2, dân số năm 2002 là 125924 người. Thủ phủ huyện đóng ở Šumperk. Huyện này có 78 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Šumperk có 78 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Chrudim (huyện)

text:
Huyện Chrudim (tiếng Séc: Okres Chrudim) là một huyện (okres) nằm trong vùng Pardubice của Cộng hòa Séc. Huyện Chrudim có diện tích 1030 km², dân số năm 2002 là 104748 người. Thủ phủ huyện đóng ở Chrudim. Huyện này có 113 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Chrudim có 113 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Pardubice (huyện)

text:
Huyện Pardubice (tiếng Séc: Okres Pardubice) là một huyện (okres) nằm trong vùng Pardubice của Cộng hòa Séc. Huyện Pardubice có diện tích 889 km², dân số năm 2002 là 160251 người. Thủ phủ huyện đóng ở Pardubice. Huyện này có 115 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Pardubice có 115 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Svitavy (huyện)

text:
Huyện Svitavy (tiếng Séc: Okres Svitavy) là một huyện (okres) nằm trong vùng Pardubice của Cộng hòa Séc. Huyện Svitavy có diện tích 1335 km², dân số năm 2002 là 101832 người. Thủ phủ huyện đóng ở Svitavy. Huyện này có 113 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Svitavy có 113 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Ústí nad Orlicí (huyện)

text:
Huyện Ústí nad Orlicí (tiếng Séc: Okres Ústí nad Orlicí) là một huyện (okres) nằm trong vùng Pardubice của Cộng hòa Séc. Huyện Ústí nad Orlicí có diện tích 1265 km2, dân số năm 2002 là 138753 người. Thủ phủ huyện đóng ở Ústí nad Orlicí. Huyện này có 111 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Ústí nad Orlicí có 111 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Domažlice (huyện)

text:
Huyện Domažlice (tiếng Séc: Okres Domažlice) là một huyện (okres) nằm trong vùng Plzeň của Cộng hòa Séc. Huyện Domažlice có diện tích 1140 km², dân số năm 2002 là 58895 người. Thủ phủ huyện đóng ở Domažlice. Huyện này có 86 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Domažlice có 86 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Klatovy (huyện)

text:
Huyện Klatovy (tiếng Séc: Okres Klatovy) là một huyện (okres) nằm trong vùng Plzeň của Cộng hòa Séc. Huyện Klatovy có diện tích 1939 km², dân số năm 2002 là 87680 người. Thủ phủ huyện đóng ở Klatovy. Huyện này có 95 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Klatovy có 95 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Mộ Dung Đức

text:
Mộ Dung Đức () (336–405), năm 400 đổi tên thành Mộ Dung Bị Đức (慕容備德), tên tự Huyền Minh (玄明), gọi theo thụy hiệu là (Nam) Yên Hiến Vũ Đế ((南)燕獻武帝), là hoàng đế khai quốc của nước Nam Yên thời Thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một trong số các con trai của hoàng đế khai quốc của nước Tiền Yên là Mộ Dung Hoảng và là em trai của cả hoàng đế Tiền Yên Mộ Dung Tuấn và hoàng đế Hậu Yên Mộ Dung Thùy, và bởi vậy, ông từng là một thân vương và tướng lĩnh của cả hai nước. Sau khi con trai của Mộ Dung Thùy là Mộ Dung Bảo để mất phần lớn lãnh thổ của Hậu Yên vào tay Bắc Ngụy, Mộ Dung Đức đã cho quân dưới quyền chỉ huy của mình đi về phía nam và lập nước Nam Yên, kiểm soát vùng Sơn Đông hiện nay, song đã thất bại khi tìm cách mở mang lãnh thổ hơn nữa, và nước Nam Yên cuối cùng đã bị Đông Tấn tiêu diệt sau khi Mộ Dung Đức qua đời.

Phụng sự Tiền Yên
Mộ Dung Đức sinh năm 336, là con của Mộ Dung Hoảng và Công Tôn phu nhân, bà trước đó cũng đã sinh hạ Mộ Dung Nạp (慕容納). Vào thời điểm đó, Mộ Dung Hoảng đang có tước hiệu Liêu Đông công và là một chư hầu của Đông Tấn, mặc dù vậy, đến năm 337 ông đã xưng làm Yên vương. Vì Đông Tấn không ban cho ông tước hiệu này (phải đến năm 341 Tấn Thành Đế mới sắc phong), nên sự kiện này được coi là dấu mốc thành lập nước Tiền Yên độc lập. Khi còn trẻ, Mộ Dung Đức đã được coi là người hiếu học, tuấn tú và tài năng.

Năm 354, sau khi anh trai Mộ Dung Tuấn chính thức tuyệt giao với Đông Tấn và xưng đế, Mộ Dung Đức được anh phong là Lương công. Sau khi Mộ Dung Tuấn qua đời năm 360 và con trai Mộ Dung Vĩ kế vị, Mộ Dung Đức được lập làm Phạm Dương vương. Năm 368, ông được giao trấn thủ Nghiệp Thành (鄴城, nay thuộc Hàm Đan, Hà Bắc) khi bốn công tước của nước Tiền Tần kình địch nổi loạn chống hoàng đế Phù Kiên. Mộ Dung Đức đề xuất với người nhiếp chính là Mộ Dung Bình (em Mộ Dung Hoảng), rằng Tiền Yên nên đưa quân đến trợ giúp một trong số này là Phù Sưu (苻廋) và sau đó nắm lấy cơ hội để chinh phục Tiền Tần, song Mộ Dung Bình đã từ chối làm theo kế sách của ông.

Năm 369, khi tướng Hoàn Ôn của Đông Tấn mở một chiến dịch lớn nhắm vào Tiền Yên nhằm tiêu diệt nước này, Hoàn Ôn ban đầu đã thành công và tiếp cận được vùng lân cận của Nghiệp Thành. Anh trai của Mộ Dung Đức là Mộ Dung Thùy đã tình nguyện tiến hành một trận cuối cùng với Đông Tấn, và Mộ Dung Đức khi đó là một tướng dưới quyền chỉ huy của anh trai. Họ đã khiến cho Hoàn Ôn phải thất bại và buộc Hoàn phải từ bỏ chiến dịch của mình. Tuy nhiên, sau đó Mộ Dung Thùy do bị Mộ Dung Bình và Khả Túc Hồn Thái hậu nghi ngờ, đã buộc phải chạy trốn đến Tiền Tần, và do Mộ Dung Đức có mối quan hệ thân cận với Mộ Dung Thùy nên Mộ Dung Đức đã bị thu hồi chức vụ trấn thủ Nghiệp Thành. Sau khi Tiền Tần chính phục Tiền Yên vào năm 370, Mộ Dung Đức cũng như các thân vương khác trong hoàng tộc Mộ Dung, đã đầu hàng quân Tiền Tần.

Phụng sự Tiền Tần
Phù Kiên phong cho hầu hết các thân vương của Tiền Yên làm thái thú các quận trong đế quốc, trong đó có Mộ Dung Đức và Mộ Dung Nạp. Song Mộ Dung Nạp đã sớm bị loại bỏ khỏi chức vụ, rồi cả Mộ Dung Nạp và Công Tôn phu nhân đều đến chỗ Mộ Dung Đức cai quản là quận Trương Dịch (張掖, gần tương ứng với Trương Dịch, Cam Túc ngày nay). Khoảng năm 383, khi Phù Kiên chuẩn bị một chiến dịch để tiêu diệt Đông Tấn và thống nhất Trung Quốc, Mộ Dung Đức và quân của ông đã được huy động. Ông để các con trai, Mộ Dung Nạp và Công Tôn phu nhân ở lại Trương Dịch; trước khi đi, ông đưa cho mẫu thân một con dao vàng để thể hiện sự hiếu thảo của mình.

Sau khi Phù Kiên đại bại trước Đông Tấn tại trận Phì Thủy, Mộ Dung Đức ban đầu đã cố thuyết phục Mộ Dung Thùy (đang giữ trại nơi Phù Kiên chạy đến) rằng hãy giết chết Phù Kiên và tiến hành nổi dậy để phục nước Yên. Khi Mộ Dung Thùy từ chối với lý do là để đáp lại lòng tốt của Phù Kiện với mình, Mộ Dung Đức sau đó lại cố thuyết phục Mộ Dung Vĩ hành động song Mộ Dung Vĩ cũng từ chối.

Tuy nhiên, vào mùa xuân năm 384, Mộ Dung Thùy đã nổi dậy gần Lạc Dương. Sau khi ông ta xưng là Yên vương, lập nước Hậu Yên, Mộ Dung Đức lại được phong tước hiệu cũ là Phạm Dương vương. Khi tin đến Trương Dịch, thái thú Phù Xương (苻昌) đã bắt giữ và xử tử Mộ Dung Nạp và tất cả các con trai của Mộ Dung Đức (và có lẽ cả mẹ của họ). Công Tôn phu nhân được tha vì tuổi tác, trong khi vợ của Mộ Dung Nạp là Đoàn phu nhân, lúc bấy giờ đang mang thai và đã bị tống giam để chờ ngày hành hình sau khi sinh. Tuy nhiên, Công Tôn phu nhân và Đoàn phu nhân đã được cứu thoát nhờ thuộc cấp lúc trước của Mộ Dung Đức là Hô Diên Bình (呼延平). Hô Diên Bình hộ tống hai người đến chỗ các bộ lạc người Khương.

Phụng sự Hậu Yên

Dưới thời Mộ Dung Thùy
Trong thời gian trị vì của Mộ Dung Thùy, Mộ Dung Đức giữ vai trò là một quan lại và tướng lĩnh chính, và Mộ Dung Thùy thường nghe lời khuyên của ông. Trong những năm đầu tiên của Hậu Yên, ông thường tiến hành các chiến dịch để chiếm giữ các khu vực do các quân phiệt bán độc lập cai quản. Đặc biệt, khoảng tết năm 387, ông cùng với sự hỗ trợ của cháu trai Mộ Dung Long, đã đánh bại được một chư hầu của Đông Tấn là Ôn Tường (溫詳) và quân nổi loạn của Đông Tấn là Trương Nguyện (張願), chiếm được lãnh thổ ở gần Hoàng Hà.

Trong hoặc khoảng tết năm 388, Mộ Dung Đức đã kết hôn với Đoàn Quý Phi, em gái của Hoàng hậu Đoàn Nguyên Phi - vợ Mộ Dung Thùy. Người vợ trước đó của ông (nếu có) có thể đã bị xử tử khi ông nổi loạn cùng với Mộ Dung Thùy.

Năm 389, Mộ Dung Đức cùng với cháu trai là Mộ Dung Lân, đã tiến hành một chiến dịch thành công chống lại bộ lạc Hạ Lan (賀蘭) của người Tiên Ti, buộc tộc trưởng Hạ Lan Nột (賀蘭訥) phải khuất phục.

Năm 393, khi Mộ Dung Thùy tính đến việc chinh phục đối thủ Mộ Dung Vĩnh của Tây Yên để giành quyền thừa kế hợp pháp duy nhất của Tiền Yên, hầu hết các triều thần đã phản đối, cho rằng quân Hậu Yên đã kiệt sức. Mộ Dung Đức là một trong số những người hưởng ứng ý định này, cho rằng Mộ Dung Vĩnh đã gây ra bối rối trong nhân dân về việc ai mới là người thừa kế hợp pháp. Mộ Dung Thùy quyết định tiến hành kế hoạch, và vào năm 394 Tây Yên đã bị tiêu diệt.

Năm 395, Mộ Dung Đức là một trong các tướng nằm dưới sự chỉ huy của thái tử Mộ Dung Bảo đi đánh nước Bắc Ngụy của Thác Bạt Khuê vì nước này đã tiến hành cướp bóc vùng biên giới của Hậu Yên. Song với sự bất tài của Mộ Dung Bảo, quân Hậu Yên đã bị quân Bắc Ngụy đánh bại trong trận Tham Hợp Pha và hầu hết binh sĩ đã bị Bắc Ngụy bắt rồi thảm sát.

Sau thất bại ở Tham Hợp pha, Mộ Dung Đức đề nghị với Mộ Dung Thùy phải đánh Bắc Ngụy vì nước này sẽ là một mối đe dọa trong tương lai do Thác Bạt Khê đã xem thường Mộ Dung Bảo. Mộ Dung Thùy chấp thuận và năm 396 lại đích thân mang quân tấn công Bắc Ngụy. Các chiến dịch ban đầu đạt được thành công, song khi quân Hậu Yên đi qua Tham Hợp pha, họ đã tỏ vẻ thê lương trước xương chất đống của quân Yên tử trận khi trước. Điều đó khiến cho Mộ Dung Thùy trở nên bối rối và tức giận rồi lâm bệnh nặng hơn. Quân Hậu Yên buộc phải rút lui và Mộ Dung Thùy chết trên đường trở về kinh thành Trung Sơn (中山, nay thuộc Bảo Định, Hà Bắc). Mộ Dung Bảo lên kế vị phụ thân.

Dưới thời Mộ Dung Bảo
Sau khi Mộ Dung Bảo lên ngôi hoàng đế đã lập Mộ Dung Đức làm đại tướng quân và trấn thủ Nghiệp Thành cùng phía nam đất nước. Tuy nhiên, ngay sau đó, Bắc Ngụy lại tấn công Hậu Yên và Mộ Dung Bảo đã quyết định chỉ phòng thủ các thành lớn ở đồng bằng Hà Bắc. Quân Bắc Ngụy có thể dễ dàng kiểm soát toàn bộ lãnh thổ còn lại. Cuối cùng, chỉ có Trung Sơn và Nghiệp Thành là còn nằm trong tay Hậu Yên. Mộ Dung Đức chiến đấu với quân Bắc Ngụy để giữ Nghiệp Thành, song trong lúc này, Mộ Dung Bảo đã bỏ Trung Sơn và chạy về cố đô của Tiền Yên là Long Thành (龍城, nay thuộc Cẩm Châu, Liêu Ninh) và Mộ Dung Đức đã mất liên lạc với vua cháu. Vào một số dịp, các thuộc hạ đã hỏi ông về việc xưng đế, song mỗi lần, sau khi nhận được tin Mộ Dung Bảo vẫn còn sống, ông đã không làm như vậy. Cuối năm 397, đề xuất của Mộ Dung Đức về việc Mộ Dung Bảo tiến xuống phía nam để thu hồi lại các lãnh thổ đã mất cuối cùng đã đến tay Mộ Dung Bảo. Mộ Dung Bảo chấp thuận và chuẩn bị một chiến dịch lớn vào năm 398.

Tuy nhiên, trong khi đó, Mộ Dung Lân, người đã xưng đế trong một thời gian ngắn, đã chạy trốn đến Nghiệp Thành và đề nghị Mộ Dung Đức bỏ Nghiệp Thành (vì ông ta cho rằng quá lớn để có thể phòng thủ), và tiến về phía nam Hoàng Hà để đến Hoạt Đài (滑台, nay thuộc An Dương, Hà Nam). Mộ Dung Đức đồng ý và đến mùa xuân năm 398, ông bỏ Nghiệp Thành và đem quân đến Hoạt Đài. Tại đây, Mộ Dung Lân nhường tước đế cho Mộ Dung Dức. Mặc dù Mộ Dung Đức từ chối, ông lại xưng tước hiệu Yên vương (tước hiệu mà Mộ Dung Thùy đã có) để thể hiện độc lập và lập nên nước Nam Yên.

Trị vì

Mâu thuẫn nội tộc
Sau khi Mộ Dung Lân trao tước đế cho Mộ Dung Đức, ông ta ngay lập tức lại âm mưu tiến hành nổi loạn. Mộ Dung Đức vì thế đã giết chết người cháu này.

Ngay sau đó, Mộ Dung Đức phải tính đến việc có nên giết chết các cháu trai không. Trong lúc đó, Mộ Dung Bảo vẫn chưa biết rằng thúc phụ đã tuyên bố độc lập nên vẫn bắt đầu một chiến dịch chống lại Bắc Ngụy, song binh lính của ông ta do mệt mỏi với chiến tranh nên đã nổi loạn, buộc ông ta phải trở về Long Thành. Sau đó quân nổi loạn tiếp tục chiếm được Long Thành và buộc ông ta phải chạy về phía nam. Khi đến gần Hoạt Đài, Bảo vẫn không biết gì về việc Mộ Dung Đức đã xưng là Yên vương, và đã cử một hoạn quan tên là Triệu Tư (趙思) làm sứ thần đến chỗ Mộ Dung Đức, yêu cầu Mộ Dung Đức cử quan đến hộ tống ông ta đến nơi một cách an toàn. Mộ Dung Đức ban đầu đã tính đến việc thoái vị và nghênh đón sự trở lại của Mộ Dung Bảo, song sau khi nghe được những lời khuyên trái chiều của Trương Hoa (張華) và Mộ Dư Hộ (慕輿護), ông đã thay đổi ý định và chuẩn bị bắt Mộ Dung Bảo và đưa cháu trai đến với cái chết, song trong lúc Mộ Dư Hộ dẫn quân đến chỗ ẩn náu của Mộ Dung Bảo, Mộ Dung Bảo biết chuyện và chạy về phía bắc. Mộ Dung Đức giữ lại Triệu Tư, song sau khi bị Triệu Tư nguyền rủa là một người cướp ngôi, ông đã cho giết Triệu Tư.

Chiếm Thanh châu xưng đế
Năm 399, tướng Phù Quảng (苻廣), anh em của hoàng đế Phù Đăng của Tiền Tần, đã nghe được lời tiên tri rằng Tiền Tần sẽ sớm được tái lập, và do đó đã tuyên bố nổi loạn, xưng là Tần vương. Mộ Dung Đức đã đích thân dẫn quân đi đánh Phù Quảng và giết chết người này. Tuy nhiên, khi ông đi đánh trận, cháu trai Mộ Dung Hòa (慕容和) ở lại để trấn thủ Hoạt Đài và đã bị tướng Lý Biện (李辯) ám sát, người này sau đó đã trao thành cho Bắc Ngụy. Tổng trấn của Bắc Ngụy là Tố Hòa Bạt (素和跋) đã nhanh chóng tiến vào Hoạt Đài và đánh bại đội quân của Mộ Dung Đức và một người anh em họ tên là Mộ Dung Trấn (慕容鎮), và các thành khác trong vùng Hoạt Đài sau đó cũng đã đầu hàng Bắc Ngụy. Mộ Dung Đức tính đến chuyện bao vây Hoạt Đài, song vì nghe theo lời khuyên của tướng Hàn Phạm (韓範) rằng vây Hoạt Đài sẽ khó, ông quyết định đem quân về phía đông và giao chiến với thứ sử Thanh Châu (青州, nay là trung bộ và đông bộ Sơn Đông) là Tịch Lư Hồn (辟閭渾) của Đông Tấn. Vào mùa thu năm 399, ông chiếm được đô phủ của Thanh Châu là Quảng Cố (廣固, nay thuộc Thanh Châu, Sơn Đông), giết chết Tịch Lư, và biến Quảng Cố thành kinh đô mới. Từ thời điểm này, Mộ Dung Đức còn thực hiện một vài chiến dịch quân sự khác, ông cuối cùng bằng lòng với việc kiểm soát một đế chế nhỏ song ổn định.

Năm 400, Mộ Dung Đức xưng đế và đổi tên từ Mộ Dung Đức thành Mộ Dung Bị Đức (慕容備德) để cho phép người dân dễ dàng hơn trong việc kiêng húy, điều này có nghĩa rằng người dân sẽ chỉ phạm húy nếu họ sử dụng "Bị Đức" cùng nhau, còn nếu dùng "Bị" hoặc "Đức" một cách riêng biệt thì vẫn được phép vì cả hai chữ đều phổ biến. Ông phong cho Đoàn vương hậu là Hoàng hậu.

Tìm người kế nghiệp
Khi Mộ Dung Đức định cư tại Quảng Cố, ông cử nhiều phái đoàn để cố tìm ra tung tích của Công Tôn phu nhân và Mộ Dung Nạp. Năm 401, ông cử quan Đỗ Hoằng (杜弘) đi, bồi thường cho Đỗ Hoằng bằng cách để cha ông ta là Đỗ Hùng (杜雄) làm quan một huyện, song sau khi Đỗ Hoằng đến Trương Dịch, ông ta bị bọn cướp giết chết trước khi có thể tìm hiểu được điều gì. Tuy nhiên, năm 403, sau khi thuộc hạ cũ là Triệu Dung (趙融) đến từ lãnh thổ Hậu Tần, ông ta kể cho ông rằng Công Tôn phu nhân và Mộ Dung Nạp đều đã chết, và Mộ Dung Đức đã thương tiếc họ rất nhiều, đến nỗi ông lâm bệnh và từ thời điểm này trở đi, sức khỏe của ông trở nên không ổn định.

Cũng trong năm 403, theo sự cho phép của Mộ Dung Đức, một anh em của Hàn Phạm đã thực hiện cải cách một chính sách mà Mộ Dung Đức trước đó đã thiết lập, theo đó nếu người dân trong nước bị buộc phải tái định cư, họ sẽ được miễn các loại thuế sở hữu, tuy nhiên điều này dẫn đến các tuyên bố không trung thực về việc cướp ép di dân, và các loại thuế đó lại được khôi phục.

Năm 402, do Hoàn Huyền chiếm quyền nhiếp chính tại Đông Tấn bằng vũ lực, nhiều tướng lĩnh không chống đối được Hoàn Huyền, gồm Lưu Quỹ (劉軌), Tư Mã Hưu Chi (司馬休之), Cao Nhã Chi (高雅之), và Lưu Kính Tuyên (劉敬宣) đã chạy trốn đến Nam Yên. Năm 403, Cao Nhã Chi đề xuất Mộ Dung Đức đánh Hoàn Huyền, hy vọng rằng nếu không chinh phục được Đông Tấn thì cũng có thể lấy được lãnh thổ của Đông Tấn ở phía bắc Trường Giang. Hàn Phạm đồng ý với đề xuất này, cảm thấy rằng Hoàn Huyền không phải là một tướng giỏi và có thể dễ dàng bị đánh bại. Tuy nhiên, Mộ Dung Đức đã do dự và ông giải thích rằng từ lâu chỉ muốn khôi phục lại lãnh thổ Hậu Yên cũ từ tay Bắc Ngụy và chưa từng tính đến việc tiến về phía nam. Sau đó, do được một số tướng đồng tình, kế hoạch của Cao đã không được thực hiện. Quá thất vọng, năm 404, Cao Nhã Chi và Lưu Kính Tuyên đã âm mưu ám sát Mộ Dung Đức và đưa Tư Mã Hưu Chi lên thay thế, song kế hoạch đã bị lộ sau khi họ kể nó với Lưu Quỹ, là người không đồng ý với kế hoạch. Lưu Quỹ và Cao Nhã Chi bị bắt giữ và giết chết, còn Lưu Kính Tuyên và Tư Mã Hưu Chi thì đào thoát về Đông Tấn (khi đó Hoàn Huyền đã bị Lưu Dụ đánh bại).

Vào mùa hè năm 405, người con trai duy nhất còn sống sót của Mộ Dung Nạp là Mộ Dung Siêu (sinh sau cái chết của Mộ Dung Nạp), chạy trốn từ kinh thành Trường An của Hậu Tần đến Nam Lương, chứng minh danh tính của mình bằng cách trình cho Mộ Dung Đức con dao vàng mà Đức đã tặng cho Công Tôn phu nhân trước đây. Mộ Dung Đức vừa hạnh phúc lại vừa buồn rầu, và ông lập Mộ Dung Siêu là Bắc Hải vương, tương đương với tước hiệu của anh ông Mộ Dung Nạp khi còn là thân vương của Tiền Yên. Do Mộ Dung Đức không còn người con trai nào còn sống sót, ông dự định để Mộ Dung Siêu kế vị, và do đó đã lựa chọn những người đủ tài để phò tá cho Mộ Dung Siêu.

Mộ Dung Siêu gây ấn tượng cho hầu hết các quan lại Nam Yên, và hầu hết trong số họ coi ông là người thừa kế hợp pháp. Vài tháng sau đó, trong mùa thu, Mộ Dung Đức lâm bệnh, ông lập Mộ Dung Siêu làm thái tử.

Mộ Dung Đức qua đời ngay sau đó, thọ 70 tuổi. Mộ Dung Siêu lên ngôi suôn sẻ.

Việc chôn cất Mộ Dung Đức được thực hiện theo một cách kỳ lạ, có lẽ là theo ý nguyện của chính ông: sau khi ông qua đời, trên 10 quan tài được đem ra khỏi thành qua các cửa khác nhau và chôn ở những địa điểm bí mật, và chỉ một trong số đó là có thi hài của Mộ Dung Đức. Sau khi đoạn tang, một quan tài rỗng được đem chôn với nghi thức của hoàng đế.

Tham khảo

 Tấn thư, quyển 127.
 Thập lục quốc Xuân Thu, quyển 13.
 Tư trị thông giám, các quyển 101, 102, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114.

Vua Nam Yên
Sinh năm 336
Mất năm 405
Nhân vật quân sự Ngũ Hồ thập lục quốc


title: Plzeň (huyện)

text:
Huyện Plzeň (tiếng Séc: Okres Plzeň) là một huyện (okres) nằm trong vùng Plzeň của Cộng hòa Séc. Huyện Plzeň có diện tích 125 km2, dân số năm 2002 là 163791 người. Thủ phủ huyện đóng ở Plzeň. Huyện này có 15 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Plzeň có 15 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Plzeň
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Plzeň-Nam (huyện)

text:
Huyện Plzeň-Nam (tiếng Séc: Okres Plzeň-jih) là một huyện (okres) nằm trong vùng Plzeň của Cộng hòa Séc. Huyện Plzeň-Nam có diện tích 1080 km2, dân số năm 2002 là 68495 người. Thủ phủ huyện đóng ở Pilsen. Huyện này có 90 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Plzeň-Nam có 90 khu tự quản sau:
Blovice -
Bolkov -
Borovno -
Borovy -
Buková -
Chlum -
Chlumčany -
Chlumy -
Chocenice -
Chotěšov -
Čižice -
Čížkov -
Čmelíny -
Dnešice -
Dobřany -
Dolce -
Dolní Lukavice -
Drahkov -
Honezovice -
Horní Lukavice -
Horšice -
Hradec -
Hradiště -
Jarov -
Kasejovice -
Kbel -
Klášter -
Kotovice -
Kozlovice -
Kramolín -
Letiny -
Lisov -
Líšina -
Louňová -
Lužany -
Měcholupy -
Merklín -
Mileč -
Milínov -
Míšov -
Mladý Smolivec -
Mohelnice -
Nebílovy -
Nekvasovy -
Nepomuk -
Netunice -
Neurazy -
Nezdice -
Nezdřev -
Nová Ves -
Nové Mitrovice -
Oplot -
Oselce -
Otěšice -
Polánka -
Prádlo -
Předenice -
Přestavlky -
Přeštice -
Příchovice -
Ptenín -
Radkovice -
Roupov -
Řenče -
Seč -
Sedliště -
Skašov -
Soběkury -
Spálené Poříčí -
Srby -
Stod -
Střelice -
Střížovice -
Štěnovice -
Tojice -
Třebčice -
Týniště -
Únětice -
Útušice -
Ves Touškov -
Vlčí -
Vlčtejn -
Vrčeň -
Vstiš -
Zdemyslice -
Zemětice -
Žákava -
Ždírec -
Žinkovy -

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Plzeň-Bắc (huyện)

text:
Huyện Plzeň-Bắc (tiếng Séc: Okres Plzeň-sever) là một huyện (okres) nằm trong vùng Plzeň của Cộng hòa Séc. Huyện Plzeň-Bắc có diện tích 1323 km2, dân số năm 2002 là 73610 người. Thủ phủ huyện đóng ở Plzeň-sever. Huyện này có 98 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Plzeň-Bắc có 98 khu tự quản sau:
Bdeněves -
Bezvěrov -
Bílov -
Blatnice -
Blažim -
Bohy -
Brodeslavy -
Bučí -
Čeminy -
Černíkovice -
Čerňovice -
Česká Bříza -
Chotíkov -
Chříč -
Dobříč -
Dolany -
Dolní Bělá -
Dolní Hradiště -
Dražeň -
Druztová -
Heřmanova Huť -
Hlince -
Hněvnice -
Holovousy -
Horní Bělá -
Horní Bříza -
Hromnice -
Hvozd -
Jarov -
Kaceřov -
Kaznějov -
Kbelany -
Kočín -
Kopidlo -
Koryta -
Kozojedy -
Kozolupy -
Kožlany -
Kralovice -
Krašovice -
Krsy -
Křelovice -
Kunějovice -
Ledce -
Líně -
Líšťany -
Líté -
Lochousice -
Loza -
Manětín -
Město Touškov -
Mladotice -
Mrtník -
Myslinka -
Nadryby -
Nečtiny -
Nekmíř -
Nevřeň -
Nýřany -
Obora -
Ostrov u Bezdružic -
Pastuchovice -
Pernarec -
Pláně -
Plasy -
Plešnice -
Pňovany -
Potvorov -
Přehýšov -
Příšov -
Rochlov -
Rybnice -
Sedlec -
Slatina -
Studená -
Štichovice -
Tatiná -
Tis u Blatna -
Tlučná -
Trnová -
Třemošná -
Úherce -
Újezd nade Mží -
Úlice -
Úněšov -
Úterý -
Vejprnice -
Velečín -
Vochov -
Všehrdy -
Všeruby -
Výrov -
Vysoká Libyně -
Zahrádka -
Zbůch -
Zruč-Senec -
Žihle -
Žilov

Tham khảo

Vùng Plzeň
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Rokycany (huyện)

text:
Huyện Rokycany (tiếng Séc: Okres Rokycany) là một huyện (okres) nằm trong vùng Plzeň của Cộng hòa Séc. Huyện Rokycany có diện tích 575 km², dân số năm 2002 là 45574 người. Thủ phủ huyện đóng ở Rokycany. Huyện này có 68 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Rokycany có 68 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Plzeň
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Tachov (huyện)

text:
Huyện Tachov (tiếng Séc: Okres Tachov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Plzeň của Cộng hòa Séc. Huyện Tachov có diện tích 1379 km², dân số năm 2002 là 51329 người. Thủ phủ huyện đóng ở Tachov. Huyện này có 51 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Tachov có 51 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Plzeň
Huyện của Cộng hòa Séc


title: České Budějovice (huyện)

text:
Huyện České Budějovice (tiếng Séc: Okres České Budějovice) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện České Budějovice có diện tích 1625 km2, dân số năm 2002 là 178523 người. Thủ phủ huyện đóng ở České Budějovice. Huyện này có 107 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện České Budějovice có 107 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Český Krumlov (huyện)

text:
Huyện Český Krumlov (tiếng Séc: Okres Český Krumlov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Český Krumlov có diện tích 1615 km², dân số năm 2002 là 59817 người. Thủ phủ huyện đóng ở Český Krumlov. Huyện này có 46 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Český Krumlov có 46 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Jindřichův Hradec (huyện)

text:
Huyện Jindřichův Hradec (tiếng Séc: Okres Jindřichův Hradec) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Jindřichův Hradec có diện tích 1944 km², dân số năm 2002 là 92846 người. Thủ phủ huyện đóng ở Jindřichův Hradec. Huyện này có 106 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Jindřichův Hradec có 106 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Písek (huyện)

text:
Huyện Písek (tiếng Séc: Okres Písek) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Písek có diện tích 1138 km², dân số năm 2002 là 70419 người. Thủ phủ huyện đóng ở Písek. Huyện này có 76 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Písek có 76 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Prachatice (huyện)

text:
Huyện Prachatice (tiếng Séc: Okres Prachatice) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Prachatice có diện tích 1375 km², dân số năm 2002 là 51.41 người. Thủ phủ huyện đóng ở Prachatice. Huyện này có 65 khu tự quản.

Các khu tự quản
Babice -
Bohumilice -
Bohunice -
Borová Lada -
Bošice -
Budkov -
Buk -
Bušanovice -
Chlumany -
Chroboly -
Chvalovice -
Čkyně -
Drslavice -
Dub -
Dvory -
Horní Vltavice -
Hracholusky -
Husinec -
Kratušín -
Křišťanov -
Ktiš -
Kubova Huť -
Kvilda -
Lažiště -
Lčovice -
Lenora -
Lhenice -
Lipovice -
Lužice -
Mahouš -
Malovice -
Mičovice -
Nebahovy -
Němčice -
Netolice -
Nicov -
Nová Pec -
Nové Hutě -
Olšovice -
Pěčnov -
Prachatice -
Radhostice -
Stachy -
Stožec -
Strážný -
Strunkovice nad Blanicí -
Svatá Maří -
Šumavské Hoštice -
Těšovice -
Tvrzice -
Újezdec -
Vacov -
Vimperk -
Vitějovice -
Vlachovo Březí -
Volary -
Vrbice -
Záblatí -
Zábrdí -
Zálezly -
Zbytiny -
Zdíkov -
Žárovná -
Želnava -
Žernovice

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Strakonice (huyện)

text:
Huyện Strakonice (tiếng Séc: Okres Strakonice) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Strakonice có diện tích 1032 km², dân số năm 2002 là 69496 người. Thủ phủ huyện đóng ở Strakonice. Huyện này có 112 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Strakonice có 112 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Tábor (huyện)

text:
Huyện Tábor (tiếng Séc: Okres Tábor) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Bohemia của Cộng hòa Séc. Huyện Tábor có diện tích 1327 km², dân số năm 2002 là 102586 người. Thủ phủ huyện đóng ở Tábor. Huyện này có 111 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Tábor có 111 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Blansko (huyện)

text:
Huyện Blansko (tiếng Séc: Okres Blansko) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Moravia của Cộng hòa Séc. Huyện Blansko có diện tích 943 km², dân số năm 2002 là 107454 người. Thủ phủ huyện đóng ở Blansko. Huyện này có 130 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Blansko có 130 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Břeclav (huyện)

text:
Huyện Břeclav (tiếng Séc: Okres Břeclav) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Moravia của Cộng hòa Séc. Huyện Břeclav có diện tích 1173 km², dân số năm 2002 là 123265 người. Thủ phủ huyện đóng ở Břeclav. Huyện này có 69 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Břeclav có 69 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Brno (huyện)

text:
Huyện Brno (tiếng Séc: Okres Brno) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Moravia của Cộng hòa Séc. Huyện Brno có diện tích 230 km², dân số năm 2002 là 729509 người. Thủ phủ huyện đóng ở Brno. Huyện này có 1 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Brno có 1 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Brno-venkov (huyện)

text:
Huyện Brno-venkov (tiếng Séc: Okres Brno-venkov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Moravia của Cộng hòa Séc. Huyện Brno-venkov có diện tích 1108 km², dân số năm 2002 là 161269 người. Thủ phủ huyện đóng ở Brno-venkov. Huyện này có 137 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Brno-venkov có 137 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Hodonín (huyện)

text:
Huyện Hodonín (tiếng Séc: Okres Hodonín) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Moravia của Cộng hòa Séc. Huyện Hodonín có diện tích 1086 km², dân số năm 2002 là 158602 người. Thủ phủ huyện đóng ở Hodonín. Huyện này có 81 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Hodonín có 81 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Vyškov (huyện)

text:
Huyện Vyškov (tiếng Séc: Okres Vyškov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Moravia của Cộng hòa Séc. Huyện Vyškov có diện tích 889 km², dân số năm 2002 là 114061 người. Thủ phủ huyện đóng ở Vyškov. Huyện này có 81 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Vyškov có 81 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Znojmo (huyện)

text:
Huyện Znojmo (tiếng Séc: Okres Znojmo) là một huyện (okres) nằm trong vùng Nam Moravia của Cộng hòa Séc. Huyện Znojmo có diện tích 1637 km2, dân số năm 2002 là 114061 người. Thủ phủ huyện đóng ở Znojmo. Huyện này có 148 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Znojmo có 148 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Chomutov (huyện)

text:
Huyện Chomutov (tiếng Séc: Okres Chomutov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Ústí nad Labem của Cộng hòa Séc. Huyện Chomutov có diện tích 935 km², dân số năm 2002 là 124744 người. Thủ phủ huyện đóng ở Chomutov. Huyện này có 44 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Chomutov có 44 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Ústí nad Labem
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Děčín (huyện)

text:
Huyện Děčín (tiếng Séc: Okres Děčín) là một huyện (okres) nằm trong vùng Ústí nad Labem của Cộng hòa Séc. Huyện Děčín có diện tích 909 km², dân số năm 2002 là 133631 người. Thủ phủ huyện đóng ở Děčín. Huyện này có 52 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Děčín có 52 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Ústí nad Labem
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Litoměřice (huyện)

text:
Huyện Litoměřice (tiếng Séc: Okres Litoměřice) là một huyện (okres) nằm trong vùng Ústí nad Labem của Cộng hòa Séc. Huyện Litoměřice có diện tích 1032 km², dân số năm 2022 là 117 582 người. Thủ phủ huyện đóng ở Litoměřice. Huyện này có 105 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Litoměřice có 105 khu tự quản sau:

Bechlín -
Bohušovice nad Ohří -
Brňany -
Brozany nad Ohří -
Brzánky -
Bříza -
Budyně nad Ohří -
Býčkovice -
Ctiněves -
Černěves -
Černiv -
Černouček -
Chodouny -
Chodovlice -
Chotěšov -
Chotiměř -
Chotiněves -
Chudoslavice -
Čížkovice -
Děčany -
Dlažkovice -
Dobříň -
Doksany -
Dolánky nad Ohří -
Drahobuz -
Dušníky -
Evaň -
Hlinná -
Horní Beřkovice -
Horní Řepčice -
Hoštka -
Hrobce -
Jenčice -
Kamýk -
Keblice -
Klapý -
Kleneč -
Kostomlaty pod Řípem -
Krabčice -
Křesín -
Křešice -
Kyškovice -
Levín -
Lhotka nad Labem -
Liběšice -
Libkovice pod Řípem -
Libochovany -
Libochovice -
Libotenice -
Litoměřice -
Lkáň -
Lovečkovice -
Lovosice -
Lukavec -
Malé Žernoseky -
Malíč -
Martiněves -
Michalovice -
Miřejovice -
Mlékojedy -
Mnetěš -
Mšené-lázně -
Nové Dvory -
Oleško -
Píšťany -
Ploskovice -
Podsedice -
Polepy -
Prackovice nad Labem -
Přestavlky -
Račice -
Račiněves -
Radovesice -
Rochov -
Roudnice nad Labem -
Sedlec -
Siřejovice -
Slatina -
Snědovice -
Staňkovice -
Straškov-Vodochody -
Sulejovice -
Štětí -
Terezín -
Travčice -
Trnovany -
Třebenice -
Třebívlice -
Třebušín -
Úpohlavy -
Úštěk -
Vědomice -
Velemín -
Velké Žernoseky -
Vchynice -
Vlastislav -
Vražkov -
Vrbice -
Vrbičany -
Vrutice -
Záluží -
Žabovřesky nad Ohří -
Žalhostice -
Židovice -
Žitenice

Tham khảo

Vùng Ústí nad Labem
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Louny (huyện)

text:
Huyện Louny (tiếng Séc: Okres Louny) là một huyện (okres) nằm trong vùng Ústí nad Labem của Cộng hòa Séc. Huyện Louny có diện tích 1118 km², dân số năm 2002 là 85830 người. Thủ phủ huyện đóng ở Louny. Huyện này có 70 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Louny có 70 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Ústí nad Labem
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Most (huyện)

text:
Huyện Most (tiếng Séc: Okres Most) là một huyện (okres) nằm trong vùng Ústí nad Labem của Cộng hòa Séc. Huyện Most có diện tích 467 km², dân số năm 2002 là 116786 người. Thủ phủ huyện đóng ở Most. Huyện này có 26 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Most có 26 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Ústí nad Labem
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Teplice (huyện)

text:
Huyện Teplice (tiếng Séc: Okres Teplice) là một huyện (okres) nằm trong vùng Ústí nad Labem của Cộng hòa Séc. Huyện Teplice có diện tích 469 km², dân số năm 2002 là 126635 người. Thủ phủ huyện đóng ở Teplice. Huyện này có 34 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Teplice có 34 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Ústí nad Labem
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Ústí nad Labem (huyện)

text:
Huyện Ústí nad Labem (tiếng Séc: Okres Ústí nad Labem) là một huyện (okres) nằm trong vùng Ústí nad Labem của Cộng hòa Séc. Huyện Ústí nad Labem có diện tích 405 km2, dân số năm 2002 là 117589 người. Thủ phủ huyện đóng ở Ústí nad Labem. Huyện này có 23 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Ústí nad Labem có 23 khu tự quản sau:

Tham khảo

Vùng Ústí nad Labem
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Havlíčkův Brod (huyện)

text:
Huyện Havlíčkův Brod (tiếng Séc: Okres Havlíčkův Brod) là một huyện (okres) nằm trong vùng Vysočina của Cộng hòa Séc. Huyện Havlíčkův Brod có diện tích 1265 km², dân số năm 2002 là 94778 người. Thủ phủ huyện đóng ở Havlíčkův Brod. Huyện này có 120 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Havlíčkův Brod có 120 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Jihlava (huyện)

text:
Huyện Jihlava (tiếng Séc: Okres Jihlava) là một huyện (okres) nằm trong vùng Vysočina của Cộng hòa Séc. Huyện Jihlava có diện tích 1180 km², dân số năm 2020 là 113628 người. Thủ phủ huyện đóng ở Jihlava. Huyện này có 121 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Jihlava có 121 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Pelhřimov (huyện)

text:
Huyện Pelhřimov (tiếng Séc: Okres Pelhřimov) là một huyện (okres) nằm trong vùng Vysočina của Cộng hòa Séc. Huyện Pelhřimov có diện tích 1290 km², dân số năm 2002 là 72219 người. Thủ phủ huyện đóng ở Pelhřimov. Huyện này có 120 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Pelhřimov có 120 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Třebíč (huyện)

text:
Huyện Třebíč (tiếng Séc: Okres Třebíč) là một huyện (okres) nằm trong vùng Vysočina của Cộng hòa Séc. Huyện Třebíč có diện tích 1518 km², dân số năm 2002 là 116415 người. Thủ phủ huyện đóng ở Třebíč. Huyện này có 173 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Třebíč có 173 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Žďár nad Sázavou (huyện)

text:
Huyện Žďár nad Sázavou (tiếng Séc: Okres Žďár nad Sázavou) là một huyện (okres) nằm trong vùng Vysočina của Cộng hòa Séc. Huyện Žďár nad Sázavou có diện tích 1672  km², dân số năm 2002 là 118216 người. Thủ phủ huyện đóng ở Žďár nad Sázavou. Huyện này có 195 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Žďár nad Sázavou có 195 khu tự quản sau:
Baliny -
Blažkov -
Blízkov -
Bobrová -
Bobrůvka -
Bohdalec -
Bohdalov -
Bohuňov -
Borovnice -
Bory -
Březejc -
Březí nad Oslavou -
Březí -
Březské -
Budeč -
Bukov -
Býšovec -
Bystřice nad Pernštejnem -
Černá -
Chlumek -
Chlumětín -
Chlum-Korouhvice -
Cikháj -
Dalečín -
Daňkovice -
Dlouhé -
Dobrá Voda -
Dolní Heřmanice -
Dolní Libochová -
Dolní Rožínka -
Fryšava pod Žákovou horou -
Hamry nad Sázavou -
Herálec -
Heřmanov -
Hodíškov -
Horní Libochová -
Horní Radslavice -
Horní Rožínka -
Jabloňov -
Jámy -
Javorek -
Jimramov -
Jívoví -
Kadolec -
Kadov -
Karlov -
Kněževes -
Koroužné -
Kotlasy -
Kozlov -
Krásné -
Krásněves -
Křídla -
Křižánky -
Křižanov -
Křoví -
Kuklík -
Kundratice -
Kyjov -
Lavičky -
Lhotka -
Lísek -
Líšná -
Malá Losenice -
Martinice -
Matějov -
Měřín -
Milasín -
Milešín -
Mirošov -
Moravec -
Moravecké Pavlovice -
Netín -
Nížkov -
Nová Ves -
Nová Ves u Nového Města na Moravě -
Nové Dvory -
Nové Město na Moravě -
Nové Sady -
Nové Veselí -
Nový Jimramov -
Nyklovice -
Obyčtov -
Ořechov -
Oslavice -
Osová Bítýška -
Osové -
Ostrov nad Oslavou -
Otín -
Pavlínov -
Pavlov -
Petráveč -
Pikárec -
Písečné -
Počítky -
Poděšín -
Podolí -
Pokojov -
Polnička -
Prosetín -
Račice -
Račín -
Radenice -
Radešín -
Radešínská Svratka -
Radkov -
Radňoves -
Radňovice -
Radostín nad Oslavou -
Radostín -
Řečice -
Rodkov -
Rosička -
Rousměrov -
Rovečné -
Rožná -
Rozseč -
Rozsochy -
Ruda -
Rudolec -
Sázava -
Sazomín -
Sejřek -
Sirákov -
Sklené -
Sklené nad Oslavou -
Skorotice -
Škrdlovice -
Skřinářov -
Sněžné -
Spělkov -
Štěpánov nad Svratkou -
Strachujov -
Stránecká Zhoř -
Strážek -
Střítež -
Sulkovec -
Světnov -
Sviny -
Svratka -
Tasov -
Tři Studně -
Ubušínek -
Uhřínov -
Ujčov -
Újezd -
Unčín -
Vatín -
Věchnov -
Věcov -
Velká Bíteš -
Velká Losenice -
Velké Janovice -
Velké Meziříčí -
Velké Tresné -
Vepřová -
Věstín -
Věžná -
Vídeň -
Vidonín -
Vír -
Vlachovice -
Vlkov -
Vojnův Městec -
Vysoké -
Záblatí -
Zadní Zhořec -
Ždánice -
Žďár nad Sázavou -
Znětínek -
Zubří -
Zvole

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Kroměříž (huyện)

text:
Huyện Kroměříž (tiếng Séc: Okres Kroměříž) là một huyện (okres) nằm trong vùng Zlín của Cộng hòa Séc. Huyện Kroměříž có diện tích 799 km2, dân số năm 2002 là 107852 người. Thủ phủ huyện đóng ở Kroměříž. Huyện này có 80 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Kroměříž có 80 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Uherské Hradiště (huyện)

text:
Huyện Uherské Hradiště (tiếng Séc: Okres Uherské Hradiště) là một huyện (okres) nằm trong vùng Zlín của Cộng hòa Séc. Huyện Uherské Hradiště có diện tích 991 km², dân số năm 2002 là 143763 người. Thủ phủ huyện đóng ở Uherské Hradiště. Huyện này có 78 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Uherské Hradiště có 78 khu tự quản sau:

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Vsetín (huyện)

text:
Huyện Vsetín (tiếng Séc: Okres Vsetín) là một huyện (okres) nằm trong vùng Zlín của Cộng hòa Séc. Huyện Vsetín có diện tích 1143 km², dân số năm 2002 là 145875 người. Thủ phủ huyện đóng ở Vsetín. Huyện này có 61 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Vsetín có 61 khu tự quản sau:
Branky -
Bystřička -
Choryně -
Dolní Bečva -
Francova Lhota -
Halenkov -
Horní Bečva -
Horní Lideč -
Hošťálková -
Hovězí -
Huslenky -
Hutisko-Solanec -
Jablůnka -
Janová -
Jarcová -
Karolinka -
Kateřinice -
Kelč -
Kladeruby -
Krhová -
Kunovice -
Lačnov -
Leskovec -
Lešná -
Lhota u Vsetína -
Lidečko -
Liptál -
Loučka -
Lužná -
Malá Bystřice -
Mikulůvka -
Nový Hrozenkov -
Oznice -
Podolí -
Police -
Poličná -
Pozděchov -
Prlov -
Prostřední Bečva -
Pržno -
Ratiboř -
Rožnov pod Radhoštěm -
Růžďka -
Seninka -
Střelná -
Střítež nad Bečvou -
Študlov -
Ústí -
Valašská Bystřice -
Valašská Polanka -
Valašská Senice -
Valašské Meziříčí -
Valašské Příkazy -
Velká Lhota -
Velké Karlovice -
Vidče -
Vigantice -
Vsetín -
Zašová -
Zděchov -
Zubří

Tham khảo

Zlín (vùng)
Huyện của Cộng hòa Séc


title: Zlín (huyện)

text:
Huyện Zlín (tiếng Séc: Okres Zlín) là một huyện (okres) nằm trong vùng Zlín của Cộng hòa Séc. Huyện Zlín có diện tích 1030 km2, dân số năm 2002 là 192994 người. Thủ phủ huyện đóng ở Zlín. Huyện này có 87 khu tự quản.

Các khu tự quản
Huyện Zlín có 87 khu tự quản sau:
Bělov -
Bohuslavice nad Vláří -
Bohuslavice u Zlína -
Bratřejov -
Březnice -
Březová -
Březůvky -
Brumov-Bylnice -
Dešná -
Dobrkovice -
Dolní Lhota -
Doubravy -
Drnovice -
Držková -
Fryšták -
Halenkovice -
Haluzice -
Horní Lhota -
Hostišová -
Hřivínův Újezd -
Hrobice -
Hvozdná -
Jasenná -
Jestřabí -
Kaňovice -
Karlovice -
Kašava -
Kelníky -
Komárov -
Křekov -
Lhota -
Lhotsko -
Lípa -
Lipová -
Loučka -
Ludkovice -
Luhačovice -
Lukov -
Lukoveček -
Lutonina -
Machová -
Mysločovice -
Napajedla -
Návojná -
Nedašov -
Nedašova Lhota -
Neubuz -
Oldřichovice -
Ostrata -
Otrokovice -
Petrůvka -
Podhradí -
Podkopná Lhota -
Pohořelice -
Poteč -
Pozlovice -
Provodov -
Racková -
Rokytnice -
Rudimov -
Šanov -
Šarovy -
Sazovice -
Sehradice -
Slavičín -
Slopné -
Slušovice -
Spytihněv -
Štítná nad Vláří-Popov -
Tečovice -
Tichov -
Tlumačov -
Trnava -
Ublo -
Újezd -
Valašské Klobouky -
Velký Ořechov -
Veselá -
Vizovice -
Vlachova Lhota -
Vlachovice -
Vlčková -
Všemina -
Vysoké Pole -
Zádveřice-Raková -
Želechovice nad Dřevnicí -
Zlín -
Žlutava

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Mộ Dung Siêu

text:
Mộ Dung Siêu () (385–410), tên tự Tổ Minh (祖明), là hoàng đế cuối cùng của nước Nam Yên thời Ngũ Hồ thập lục quốc. Ông là cháu họ của hoàng đế khai quốc Mộ Dung Đức và từng bị giữ ở Hậu Tần, song được đón về Nam Yên sau khi được Mộ Dung Đức phát hiện tung tích. Do Mộ Dung Đức không còn người con trai nào còn sống sót, Mộ Dung Siêu được thừa kế hoàng vị sau khi chú qua đời vào năm 405. Mặc dù ban đầu được coi là có tài, song sau khi lên ngôi Mộ Dung Siêu lại thể hiện tính khí thất thường và không muốn chấp nhận những lời chỉ trích, và sau khi ông khiêu khích Đông Tấn, tướng Lưu Dụ của Đông Tấn đã bắt và giết chết ông vào năm 410, Nam Yên diệt vong.

Ra đời
Cha của Mộ Dung Siêu là Bắc Hải vương Mộ Dung Nạp (慕容納) tại nước Tiền Yên. Mộ Dung Nạp là con trai của hoàng đế Mộ Dung Hoảng và là em trai của hoàng đế Mộ Dung Tuấn. Sau khi Tiền Tần tiêu diệt Tiền Yên vào năm 370, hoàng đế Phù Kiên của Tiền Tần ban đầu phong cho Mộ Dung Nạp làm Quảng Vũ thái thú, song sau đó Mộ Dung Nạp đã bị tước bỏ chức vụ và phải di chuyển cùng mẹ là Công Tôn phu nhân và vợ là Đoàn phu nhân đến chỗ em trai Mộ Dung Đức, người đang là thái thú ở quận Trương Dịch (張掖, gần tương ứng với Trương Dịch, Cam Túc ngày nay). Sau đó, khi Mộ Dung Đức và Mộ Dung Thùy nổi dậy chống lại Tiền Tần vào năm 384, Mộ Dung Thùy lập nước Hậu Yên và trở thành hoàng đế, thái thú Trương Dịch là Phù Xương (苻昌) của Tiền Tần đã bắt giữ và giết chết Mộ Dung Nạp cùng tất cả con trai của Mộ Dung Đức và Mộ Dung Nạp. Vào lúc đó, Đoàn thị chưa bị giết vì bà đang mang thai, song bà cũng bị cầm tù trong ngục của quận.

Tuy nhiên, ngục duyện Hô Diên Bình (呼延平) là cố lại của Mộ Dung Đức, từng mang tử tội song được Mộ Dung Đức miễn cho, người này đưa Công Tôn thị và Đoàn thị chạy thoát đến vùng đất của các bộ lạc người Khương, Đoàn thị sinh hạ Mộ Dung Siêu ở đó.

Lưu lạc ở Hậu Lương và Hậu Tần
Sau khi Công Tôn thị qua đời năm 394, Hô Diên Bình đưa Đoàn thị và Mộ Dung Siêu đến Hậu Lương. Sau đó, sau khi Hậu Lương khuất phục trước Hậu Tần vào năm 403, Hô Diên Bình, Đoàn thị và Mộ Dung Siêu nằm trong số dân thường tại kinh thành Cô Tang (姑臧, nay thuộc Vũ Uy, Cam Túc) của Hậu Lương buộc phải tái định cư đến kinh thành Trường An của Hậu Tần. Tại đây, Hô Diên Bình qua đời và Đoàn thị bảo Mộ Dung Siêu kết hôn với con gái của Hô Diên Bình.

Mộ Dung Siêu e ngại rằng danh tính thực sự của ông sẽ bị phát hiện, và vì thế ông giả điên hành khất. Tuy nhiên, trong một dịp, anh em của Hoàng đế Diêu Hưng là Diêu Thiệu (姚紹) đã nhìn thấy ông, và thấy rằng đây không thực sự là một người điên vì ông trông khỏe mạnh. Diêu Thiệu thông báo cho Diêu Hưng về việc này và đề nghị Diêu Hưng ban cho Mộ Dung Siêu một tước vị để quản lý ông. Diêu Hưng triệu kiến Mộ Dung Siêu, song Mộ Dung Siêu tiếp tục cố ý trả lời sai hoặc không trả lời tất cả các câu hỏi của Diêu Hưng. Diêu Hưng không tin lời của Diêu Thiệu là chính xác và cho Mộ Dung Siêu đi.

Trở về Nam Yên
Năm 405, sau khi Mộ Dung Đức (lúc này đang là hoàng đế Nam Yên) biết được việc Mộ Dung Siêu còn bị giữ ở Trường An, bèn bí mật cử những người đưa tin đến thuyết phục ông chạy trốn đến Nam Yên. Mộ Dung Siêu không dám nói với mẫu thê, và một mình trốn đến Nam Yên. Trên đường, ông băng qua lãnh thổ của Duyện Châu (兗州, nay là tây bộ Sơn Đông) thứ sử Mộ Dung Pháp (慕容法), Mộ Dung Pháp tin rằng ông không thực sự mang dõng dõi hoàng tộc nên đã coi thường ông, khiến ông mang hiềm khích với Mộ Dung Pháp.

Tháng 4 ÂL, Mộ Dung Siêu đến kinh thành Quảng Cố(廣固, nay thuộc Thanh Châu, Sơn Đông) của Nam Yên, Mộ Dung Đức rất vui mừng, khiển ba trăm quân cưới ngựa nghênh đón. Mộ Dung Siêu trình cho Mộ Dung Đức kim đao mà Mộ Dung Đức từng tặng cho Công Tôn thị trước đây. Mộ Dung Đức gào khóc thảm thiết, và phong Mộ Dung Siêu làm Bắc Hải vương (tương đương với tước hiệu của Mộ Dung Nạp trước đây), bái làm Thị trung, Phiếu kị đại tướng quân, Tư lệ hiệu úy. Do tất cả con trai của Mộ Dung Đức đều đã chết, Mộ Dung Đức muốn Mộ Dung Siêu là người kế vị của mình, và chọn những người tài làm tiêu tá cho Mộ Dung Siêu. Mộ Dung Siêu lúc này được mô tả là cận thận khi phụng sự cho thúc phụ và hành sự thích hợp trong các việc bên ngoài, khiến các quan lại và dân chúng đều hài lòng với ông.

Vào mùa thu năm đó, Mộ Dung Đức lâm bệnh, và tính đến việc lập Mộ Dung Siêu làm thái tử. Ngày Mậu Ngọ (9)tháng 8 (18 tháng 9), Mộ Dung Đức cùng quần thần bàn nghị chuyện lập Mộ Dung Siêu làm thái tử ở Đông Dương điện, song lúc đó lại xảy ra địa chấn, các quan lại kinh sợ, Mộ Dung Đức cunngx không khỏe nên hồi cung. Đến đêm, bệnh tình của Mộ Dung Đức nặng hơn, và không không thể nói được. Hoàng hậu Đoàn Quý Phi nói lớn với Mộ Dung Đức liệu có nên triệu Mộ Dung Siêu và lập làm thái tử, Mộ Dung Đức mở mắt gật đầu. Mộ Dung Siêu lên ngôi thái tử, Mộ Dung Đức cũng mất vào đêm hôm đó. Ngày hôm sau, tức ngày Kỉ Mùi, Mộ Dung Siêu tức hoàng đế vị. Ông tôn cho Đoàn Quý Phi là thái hậu.

Trị vì

Mất lòng người trong nước
Tuy nhiên, Mộ Dung Siêu đã ngay lập tức biểu lộ tính khí thất thường và không muốn nghe những lời chỉ trích. Ông ngay lập tức lập một trong số các thuộc hạ là Công Tôn Ngũ Lâu (公孫五樓) làm Vũ vệ tướng quân, Đồn kị hiệu úy, Nội tham chính sự, bất chấp việc Công Tôn Ngũ Lâu chỉ có khả năng tầm thường, và ông đã tách mình khỏi các cố đại thần của Mộ Dung Đức là Bắc Địa vương Mộ Dung Chung (慕容鍾) và Đoàn Hoành (段宏). Ông còn được mô tả là bị những người xu nịnh vây quanh và dành thời gian của mình cho các việc săn bắn và du ngoạn, từ chối tất cả các lời khuyên không nên làm như vậy. Ông cũng có ý định khôi phục lại các hình phạt như xăm lên mặt, cắt mũi, cắt chân, và cung hình, song vì bị phản đối nhiều nên ông đã không thực hiện các hình phạt này. Ông cũng được mô tả là đã áp thuế và phu dịch nặng nề đối với người dân.

Năm 406, Công Tôn Ngũ Lâu để có được thêm nhiều quyền lực hơn nữa, đã vu cáo Mộ Dung Chung tội phản quốc. Mộ Dung Chung, Mộ Dung Pháp, và Đoàn Hoành do đó đã tham gia vào một âm mưu mà Thượng thư tả bộc xạ Phong Tung (封嵩) và Đoàn thái hậu cũng dính líu vào, song Đoàn thái hậu do lo sợ nên cuối cùng tiết lộ âm mưu cho Mộ Dung Siêu. Phong Tung bị xử tử, và Mộ Dung Siêu cử các tướng Mộ Dung Trấn (慕容鎮) và Hàn Phạm (韓范) đi đánh Mộ Dung Chung, Mộ Dung Pháp và Đoàn Hoành. Đoàn Hoành chạy đến Bắc Ngụy, trong khi Mộ Dung Chung và Mộ Dung Pháp thì chạy đến Hậu Tần.

Xưng thần với Hậu Tần
Năm 407, Mộ Dung Siêu cử Ngự sử trung thừa Phong Khải (封愷) đến Hậu Tần thương lượng để Diêu Hưng trao trả mẫu thê cho ông. Diêu Hưng yêu cầu ông chịu khuất phục làm chư hầu và gửi đến Hậu Tần hoặc là các nhạc công cung đình của Tiền Tần (những người này lúc đó đang ở Nam Yên) hoặc 1.000 tù nhân Đông Tấn. Mộ Dung Siêu đã dễ dàng đồng ý trở thành chư hầu, song lại do dự khi lựa chọn một trong hai yêu cầu sau đó. Cuối cùng, do sợ bị Đông Tấn trả thù, Mộ Dung Siêu chọn cách chuyển đến 120 người Thái nhạc kĩ. Diêu Hưng sau đó giao Đoàn thị và Hô Diên thị cho ông. Năm 408, ông phong Đoàn thị làm hoàng thái hậu và lập Hô Diên thị làm hoàng hậu.

Tết Nguyên Đán năm Kỉ Dậu (409), Mộ Dung Siêu tổ chức triều hội quần thần, ông than thở về việc thiếu các nhạc công cung đình, ông đề xuất tiến hành một cuộc tấn công Đông Tấn để bắt người đào tạo làm nhạc công, bất chấp phản đối từ anh trai của Hàn Phạm là Lĩnh quân tướng quân Hàn Ngôn Trác.

Chiến tranh với Đông Tấn
Tháng 2 ÂL, Mộ Dung Siêu cử các tướng Mộ Dung Hưng Tông (慕容興宗), Hộc Cốt Đề (斛穀提), và Công Tôn Quy (公孫歸) đi đánh Đông Tấn, chiếm được Túc Dự (宿豫, nay thuộc Tú Thiên, Giang Tô) và bắt được 2.500 nam nữ, họ được giao cho quan bộ lễ để dạy nhạc. Được khuyến khích trước thành công này, Mộ Dung Siêu tiếp tục các cuộc tấn công chống Đông Tấn.

Tháng 3 ÂL, tướng Lưu Dụ của Đông Tấn đã đề xuất mở một cuộc tấn công lớn chống lại Nam Yên bất chấp các phản đối trong triều. Công Tôn Ngũ Lâu và Mộ Dung Trấn đề xuất rằng quân Nam Yên phòng thủ ở Đại Hiện sơn (大峴山, nay thuộc Duy Phường, Sơn Đông) không cho quân Tấn đi qua. Tuy nhiên, Mộ Dung Siêu lại tự tin thái quá nên đã quyết định để cho quân Tấn đi qua, và dự định sau đó sẽ giao chiến với Đông Tấn ở vùng đồng bằng ở phía bắc của núi. Ông tiếp tục bác bỏ đề xuất rằng nên đốt cháy các loại cây trồng để không cho quân Đông Tấn dùng làm lương thảo. Khi Mộ Dung Trấn bình luận rằng điều này sẽ khiến đất nước bị tiêu diệt, Mộ Dung Siêu tống Mộ Dung Trấn vào ngục.

Lưu Dụ đã rất vui mứng trước việc Mộ Dung Siêu không phòng thủ ở Đại Hiện sơn như ông ta lo ngại. Tháng 6 ÂL, quân Đông Tấn và Nam Yên giao chiến ở gần Lâm Cù (臨朐, cũng thuộc Duy Phường ngày nay), trong khi bản thân Mộ Dung Siêu thì chờ trong thành tại Lâm Cù. Tướng Hồ Phiên (胡藩) của Đông Tấn tập kích Lâm Cù, chiếm được thành và buộc Mộ Dung Siêu phải chạy trốn. Cùng với việc Mộ Dung Siêu chạy trốn, Lưu Dụ đã đánh bại được hầu hết quân Nam Lương, và Mộ Dung Siêu lại chạy về Quảng Cố. Lưu Dụ thừa thắng bắc tiến và nhanh chóng chiếm được đại thành vào ngày Bính Tý (19) cùng tháng (17 tháng 7), Mộ Dung Siêu tập hợp mọi người bảo vệ tiểu thành. Mộ Dung Siêu phóng thích Mộ Dung Trấn và đề nghị giúp mình giữ thành. Song khi Mộ Dung Trấn đề xuất rằng hãy dốc sức quyết chiến một trận thay vì chỉ phòng thủ Quảng Cố, Mộ Dung Siêu lại ngần ngại, thay vào đó, ông đã cử Hàn Phạm đến Hậu Tần khẩn cấp trợ giúp.

Cuối cùng, Diêu Hưng khiển Vệ tướng quân Diêu Cường (姚強) đem một vạn quân đến cứu Nam Yên, song sau khi bản thân ông ta cũng phải chịu một thất bại dưới tay tướng nổi loạn Lưu Bột Bột (hoàng đế khai quốc của nước Hạ), nên cho đội quân của Diêu Cường quay về Trường An. Hàn Phạm đầu hàng Lưu Dụ, song Mộ Dung Siêu tha cho Phạm gia, quân đồn trú tại Quảng Cố trở nên tuyệt vọng hơn. Một số quan lại đã đề xuất Mộ Dung Siêu nên đầu hàng Đông Tấn song ông đã từ chối và xử tử bất kỳ ai đề nghị như vậy.

Ngày Đinh Hợi (5) tháng 2 năm Canh Tuất (25 tháng 3 năm 410), Lưu Dụ tổng lực công thành, Thượng thư Duyệt Thọ mở cửa thành đầu hàng, Mộ Dung Siêu cùng vài chục kị binh định đột vây tẩu thoát song bị bắt. Lưu Dụ trách tội Mộ Dung Siêu vì nhiều lần từ chối đầu hàng, song Mộ Dung Siêu không hề trả lời lại Lưu Dụ mà chỉ phó thác mẫu thân cho tướng Lưu Kính Tuyên (劉敬宣) của Đông Tấn do người này từng đến đầu hàng Mộ Dung Đức. Mộ Dung Siêu bị giải về kinh thành Kiến Khang của Đông Tấn rồi bị xử tử với khoảng 3.000 quan lại và quý tộc Nam Yên cũng bị giết.

Tham khảo

Vua Nam Yên
Sinh năm 385
Mất năm 410
Hoàng đế Trung Quốc bị giết
Người nhà Tấn
Người Tây Bắc Trung Quốc


title: Thốc Phát Ô Cô

text:
Thốc Phát Ô Cô () (?-399), gọi theo thụy hiệu là Vũ Uy Vũ Vương (武威武王), là vua khai quốc của nước Nam Lương trong lịch sử Trung Quốc. Ông ban đầu là một chư hầu của hoàng đế Lã Quang nước Hậu Lương, song khi thấy Lã Quang cai trị người dân một cách tồi tệ, ông đã tuyên bố độc lập vào năm 397. Ông chỉ trị vì hai năm trước khi qua đời vì vết thương trong một tai nạn khi cưỡi ngựa.

Trước khi độc lập
Cha của Thốc Phát Ô Cô là Thốc Phát Tư Phục Kiền, người này là một chắt trai của tướng người Tiên Ti Thốc Phát Thụ Cơ Năng vào đầu thời nhà Tấn và đã từng là một mỗi đe dọa cho Tấn dưới thời cai trị của Tấn Vũ Đế. Thốc Phát Tư Phục Kiến trở thành tộc trưởng bộ lạc vào năm 356 và là một chư hầu của Tiền Tần, song không rõ thời điểm ông qua đời và Thốc Phát Ô Cô lên kế vị.

Thốc Phát Ô Cô được mô tả là dũng mãnh và đầy tham vọng, và ông đã nghĩ ra nhiều cách để chiếm được Lương Châu (涼州, nay là trung bộ và tây bộ Cam Túc). Tướng Phân Di (紛陁) đã khuyên ông rằng ông cần mẫn cán, khuyến khích nông nghiệp, cai trị hiệu quả và công bằng. Ông đã cố gắng thực hiện theo đề xuất của Phân Di và khả năng của ông đã sớm được biết đến. Năm 394, vua Lã Quang của Hậu Lương, cử sứ thần đến để phong cho Thốc Phát Ô Cô làm một tướng lĩnh, và Thốc Phát Ô Cô đã phải suy tính về việc có nên tiếp nhận tước hiệu này không. Hầu hết các quân sư của ông muốn từ chối việc bổ nhiệm này do họ cảm thấy nhục nhã nếu trở thành chư hầu của Hậu Lương, song chiến lược gia Thạch Chân Nhược Lưu (石真若留) đã chỉ ra rằng Thốc Phát Ô Cô chưa đủ sức để chống lại Lã Quang, và rằng ông nên khuất phục để khiến cho Lã Quang kiêu ngạo. Thốc Phát Ô Cô đồng ý và chấp thuận nhận sự bổ nhiệm của Hậu Lương.

Năm 395, Thốc Phát Ô Cô tấn công một số bộ lạc không chịu thần phục mình ở xung quanh, bao gồm Ất Phất (乙弗) và Chiết Quật (折掘), buộc họ phải khuất phục. Ông cho xây dựng Liêm Xuyên bảo (廉川堡, nay thuộc Hải Đông, Thanh Hải) để làm tổng hành dinh. Cũng trong năm 395, Lã Quang phong cho ông là Quảng Vũ quận công.

Năm 396, khi Lã Quang xưng là "Thiên vương", ông ta đã cố gắng trao các tước hiệu vinh dự hơn cho Thốc Phát Ô Cô, song lúc này Thốc Phát Ô Cô lại từ chối và nói với sứ thần của Lã Quang:

Các con trai của Lã Thiên vương đều tham ô và vô đạo. Các cháu trai của ông ta đặc biệt hung bạo và tàn nhẫn. Người dân gần xa đều giận dữ và sắc sàng nổi dậy. Ta làm sao có thể chống lại người dân và chấp thuận các tước hiệu bất công này? Ta sẽ tự xưng tước vương cho mình.

Thốc Phát Ô Cô mặc dù từ chối nhận các tước hiẹu song lại giữ lại các nhạc sĩ và nghệ sĩ do Lã Quang cử đến như là một phần của việc phong tước.

Năm 397, sau khi Lã Quang thất trận trước vua Khất Phục Càn Quy của Tây Tần, Thốc Phát Ô Cô đã xưng là Tây Bình vương và cải niên hiệu, cũng có nghĩa là lập nên nước Nam Lương. Sau đó ông chiếm Kim Thành (金城, nay thuộc Lan Châu, Cam Túc) của Hậu Lương, thành này vừa được Hậu Lương chiếm từ tay Tây Tần vào đầu năm. Lã Quang cử tướng Đậu Cẩu (竇苟) đi đánh Nam Lương song đã thất bại trước Thốc Phát Ô Cô.

Trị vì
Mục đích chính của Thốc Phát Ô Cô là khiến cho Hậu Lương suy yếu và cuối cùng chiếm lấy kinh thành Cô Tang (姑臧, nay thuộc Vũ Uy, Cam Túc) của họ. Đến năm 397, khi tướng Quách Nôn (郭黁) của Hậu Lương nổi loạn và bị Lã Toản tấn công, ông ta đã nhờ Nam Lương trợ giúp, Thốc Phát Ô Cô đã cử em trai là Thốc Phát Lợi Lộc Cô đến tiếp việc cho Quách, tuy vậy sau đó Quách lại đầu hàng Tây Tần. Năm 398, hai tướng khác của Hậu Lương là Dương Quỹ (楊軌) và Vương Khất Cơ (王乞基) đã khuất phục Thốc Phát Ô Cô, và đến cuối năm Thốc Phát Ô Cô đã đánh bại tộc trưởng người Khương là Lương Cơ (梁饑), và sau chiến thắng này, các bộ lạc Khương và Hung Nô ở phía nam của Hồng Trì lĩnh (洪池嶺, nay cũng thuộc Vũ Uy) đều khuất phục ông. Cùng năm, ông chuyển tước hiệu từ Tây Bình vương thành Vũ Uy vương, có lẽ ám chỉ việc ông cuối cùng sẽ chiếm Cô Tang.

Vào mùa xuân năm 399, Thốc Phát Ô Cô dời đô đến Lạc Đô (樂都, nay thuộc Hải Đông, Thanh Hải). Sử sách mô tả lại rằng vào khoảng thời gian này, ông đánh giá người tài rất hiệu quả, và bất kể thuộc cấp là người Hán hay người Hồ, ông đều đặt họ vào các vị trí tương ứng với tài trí. Ông cũng tìm kiếm lời khuyên về việc nên đánh nước nào trước trong số các nước Tây Tần, Hậu Lương và Bắc Lương. Dương Thống (楊統) đã chỉ ra rằng Lã Quang không đủ năng lực và rằng các con trai của ông ta không tin tưởng lẫn nhau, và Thốc Phát Ô Cô nên cho quân đến quấy rối vùng biên giới với Hậu Lương và cuối cùng chinh phục nước này. Khi hai con trai Lã Thiệu và Lã Toản của Lã Quang đem quân đi đánh Bắc Lương vào cuối năm, Thốc Phát Ô Cô đã cho quân đến cứu viện theo yêu cầu của vua Đoàn Nghiệp, giúp nước này ngăn chặn được cuộc tấn công của Hậu Lương.

Sau đó, Thốc Phát Ô Cổ đã ngã khỏi ngựa trong lúc say rượu, và ông bị thương nặng ở ngực. Ông nói trong khi vẫn cười: "Ta đang làm cho Lã Quang cùng các con trai của hắn vui sướng!" Khi bệnh tình trở nên tồi tệ hơn, ông lệnh rằng một người nhiều tuổi nên kế vị mình, và do đó các quý tộc đã ủng hộ Thốc Phát Lợi Lộc Cô trở thành vua mới.

Tham khảo

 Tấn thư, Thốc Phát Ô Cô truyện
 Tư trị thông giám, các quyển 108, 109

Vua Nam Lương
Mất năm 399
Năm sinh không rõ
Nhân vật quân sự Ngũ Hồ thập lục quốc


title: Thốc Phát Lợi Lộc Cô

text:
Thốc Phát Lợi Lộc Cô () (?-402), hay Hà Tây Khang Vương (河西康王), là một người cai trị của nước Nam Lương trong lịch sử Trung Quốc. Ông là em trai của Thốc Phát Ô Cô, tức vua khai quốc của Nam Lương. Ông được mô tả là một người cai trị cởi mở với các ý kiến khác nhau. Ông đã giao phó các công việc quan trọng nhất của đất nước cho người em trai tài năng là Thốc Phát Nục Đàn, và người này về sau đã kế vị ngai vàng của ông.

Trước khi lên ngôi
Thốc Phát Lợi Lộc Cô được sử sách nói đến lần đầu là vào năm 397, một thời gian ngắn sau khi Thốc Phát Ô Cô tuyên bố độc lập khỏi Hậu Lương và lập nước Nam Lương. Vào mùa thu năm đó, Thốc Phát Ô Cô đã cử ông đi giúp đỡ cho một cuộc nổi loạn tại Hậu Lương của Quách Nôn (郭黁). Vào mùa hè năm 398, ông cùng với một lãnh đạo nổi loạn khác tại Hậu Lương là Dương Quỹ (楊軌), giao chiến với Lã Toản (một con trai của hoàng đế Lã Quang của Hậu Lương) song đã bị Lã Toản đánh bại, Dương Quỹ cuối cùng phải từ bỏ nổi loạn và chạy trốn đến Nam Lương. Năm 399, như là một phần trong việc tổ chức lại việc phòng thủ của Thốc Phát Ô Cô, kinh thành đã được chuyển từ Kim Thành (金城, nay thuộc Lan Châu, Cam Túc) đến Lạc Đô (樂都, nay thuộc Hải Đông, Thanh Hải), Thốc Phát Lợi Lộc Cô được anh trai giao trấn thủ An Di (安夷, cũng thuộc Hải Đông ngày nay). Vào mùa hè năm 399, Thốc Phát Ô Cô cử ông đến giúp đỡ vua Đoàn Nghiệp của nước Bắc Lương khi Bắc Lương bị Lã Toản và thái tử Lã Thiệu của Hậu Lương tấn công, với sự giúp đỡ này thì Lã Toán và Lã Thiệu đã phải rút quân. Ngay sau đó, ông được giao trấn thủ thành Tây Bình (西平, nay thuộc Tây Ninh, Thanh Hải).

Cuối năm đó, Thốc Phát Ô Cô đã gặp phải một tai nạn nghiêm trọng khi cưỡi ngựa trong lúc say rượu, và trong những lời trăn trối cuối cùng, ông đã ra lệnh rằng phải chọn một người đã lớn tuổi kế vị mình. Các quý tộc Nam Lương do đó đã lựa chọn Thốc Phát Lợi Lộc Cô kế vị.

Trị vì
Sau khi kế vị Thốc Phát Ô Cô, Thốc Phát Lợi Lộc Cô dời đô từ Lạc Đô về Tây Bình. Vào đầu năm 400, Lã Toản (lúc này đã trở thành hoàng đế của Hậu Lương) đã lên kế hoạch tấn công ông, quan Dương Dĩnh (楊穎) của Hậu Lương khi cố thuyết phục Lã Toản không thực hiện việc này, đã miêu tả chế độ của Thốc Phát Lợi Lộc Cô là "với một tấm lòng thống nhất, với các thuộc cấp thực hiện chỉ thị của ông một cách trung thành, không có cơ hội nào để tận dụng,". Khi Lã Toản tấn công bất chấp lời khuyên của Dương, Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã cử Thốc Phát Nục Đàn đi chống lại và đã đánh bại được Lã Toản.

Vào mùa hè năm 400, khi Lã Toản thực hiện một cuộc tấn công lớn vào Bắc Lương, Thốc Phát Nục Đàn, có lẽ là theo chỉ thị của Thốc Phát Lợi Lộc Cô, đã tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ vào kinh thành Cô Tang (姑臧, nay thuộc Vũ Uy, Cam Túc) của Hậu Lương, tiến vào được nửa phía đông của Cô Tang và cướp bóc thành rồi rút lui, khiến cho Lã Toản phải từ bỏ chiến dịch đánh Bắc Lương của mình.

Cuối năm đó, sau khi vua Khất Phục Càn Quy của Tây Tần bị Hậu Tần đánh bại, Khất Phục Càn Quy đầu hàng Thốc Phát Lợi Lộc Cô. Ban đầu, em trai của Thốc Phát Lợi Lộc Cô là Thốc Phát Câu Diên (禿髮俱延) nghi ngờ sự chân thành của Khất Phục Càn Quy và yêu cầu Bắc Lương nên đưa Khất Phục Càn Qy đi lưu đày ở phía tây của hồ Thanh Hải song Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã từ chối và nói rằng nếu mình làm như vậy thì sẽ không còn ai đến Bắc Lương đầu hàng ông. Tuy nhiên, khi Khất Phục Càn Quy cuối cùng lại bỏ đến Hậu Tần, Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã hối tiếc nhiều vì không giết chết hay đưa người này đi lưu đày. Sau đó, khi con trai của Khất Phục Càn Quy là Khất Phục Sí Bàn cố bỏ trốn để đến chỗ phụ thân song bị bắt lại, Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã chuẩn bị xử tử ông ta song do được Thốc Phát Nục Đàn thuyết phục nên ông đã không làm như vậy.

Vào mùa xuân năm 401, theo lời thỉnh cầu của nhiều triều thần, Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã tính đến việc xưng đế. Tuy nhiên, ông lại nghe theo lời khuyên của tướng Thâu Vật Lôn (鍮勿崙) rằng một tuyên bố như vậy sẽ biến ông trở thành mục tiêu của những kẻ khác và đã từ bỏ kế hoạch này; đúng hơn, ông chỉ đổi tước hiệu từ Vũ Uy vương (đã được Thốc Phát Ô Cô sử dụng) thành Hà Tây vương, có nghĩa là tuyên bố chủ quyền ở khu vực phía tây của Hoàng Hà. Đến cuối năm, ông đích thân thực hiện một cuộc tấn công chống lại Hậu Lương của Lã Long và đã thành công.

Đến năm 401, có một cuộc trao đổi giữa Thốc Phát Lợi Lộc Cô và viên quan có tên là Sử Cảo (史暠) rằng có thể chứng minh cả sức mạnh và điểm yếu của Thốc Phát Lợi Lộc Cô trong vai trò người cai trị đất nước. Điều này diễn ra vào dịp Thốc Phát Lợi Lộc Cô lệnh cho các quan lại bình phẩm một cách thẳng thắn sự cai trị của ông. Sử Cảo nói:

Mỗi lần, khi bệ hạ cử tướng đi đánh trận, không một ai có thể phản đối họ. Tuy nhiên, họ không coi việc bình định dân chúng là ưu tiên, thay vào đó lại chỉ tập trung tái định cư bọn họ. Người dân muốn có cuộc sống ổn định và lo ngại về vùng đất mà họ không quen thuộc. Đó là lý do vì sao mà nhiều người nổi loạn hoặc trốn chạy. Đó là lý do vì sao chúng ta liên tục giết được các tướng địch và chiếm được nhiều thành của địch, song đất đai của chúng ta không mở mang.

Thốc Phát Lợi Lộc Cô đồng ý với Sử Cảo. Tuy nhiên, không có tường thuật nào về việc Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã thay đổi chính sách theo đề xuất của Sử Cảo. Trong thời gian trị vì còn lại của Thốc Phát Lợi Lộc Cô, tiếp tục có các tư liệu về việc quân Nam Lương cưỡng chế người dân di chuyển.

Mặc dù vậy, vào thời điểm này, quyền lực của Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã khá lớn mạnh, đến nỗi vào mùa thu năm 401, vua mới của Bắc Lương là Thư Cừ Mông Tốn đã buộc phải cử con trai là Thư Cừ Hề Niệm (沮渠奚念) đến chỗ Thốc Phát Lợi Lộc Cô làm con tin để thể hiện sự khuất phục. Tuy nhiên, Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã từ chối nhận Thư Cừ Hề Niệm làm con tin, nói rằng Thư Cừ Hề Niệm còn quá trẻ và ông muốn Thư Cừ Mông Tốn phải đưa em trai là Thư Cừ Noa (沮渠挐) đến, người này cũng là một chiến lược gia và tướng quân chính yếu. Thư Cừ Mông Tốn ban đầu từ chối và nói rằng ông cần Thư Cừ Noa để giúp đỡ mình, điều này đã khiến Thốc Phát Lợi Lộc Cô giận dữ và ông đã cử Thốc Phát Câu Diên cùng một người em khác là Thốc Phát Văn Chi (禿髮文支) đi đánh Bắc Lương và bắt được một người anh em họ của Thư Cừ Mông Tốn tên là Thư Cừ Thiện Thiện Cẩu Tử (沮渠鄯善苟子). Thư Cừ Mông Tốn đã hạ mình khuất phục sau sự kiện này và cử thúc phụ Thư Cừ Khổng Già (沮渠孔遮) đến hứa là sẽ đưa Thư Cừ Noa đến Nam Lương làm con tin, trước khi Thốc Phát Lợi Lộc Cô rút quân và trả lại những người mà họ đã bắt giữ. Tuy nhiên, tự thân Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã nhận thức được quyền lực hạn chế của mình, và ông cũng chịu khuất phục trên danh nghĩa đối với Diêu Hưng, hoàng đế của Hậu Tần, và gửi triều cống cho Diêu Hưng. Năm 401, khi Hậu Tần tấn công Hậu Lương, ông đã ra lệnh cho quân của mình rút lui để nhường đường cho quân Hậu Tần.

Khoảng tết năm 402, đáp lại yêu cầu xin hỗ trợ từ quân nổi loạn Tiêu Lãng (焦朗) tại Hậu Lương, Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã cử Thốc Phát Nục Đàn đi hỗ trợ Tiêu Lãng, và hai đội quân sau đó đã tấn công Cô Tang, khiến cho quân Hậu Lương phải chịu đại bại. Tuy nhiên, đến khi Bắc Lương tấn công Hậu Lương vào mùa xuân năm 402, Thốc Phát Lợi Lộc Cô lại cử thốc Phát Nục Đàn đi giúp Hậu Lương, mặc dù vậy, lúc quân Thốc Phát Nục Đàn đến, Bắc Lương đã rút lui.

Cũng vào mùa xuân năm 402, Thốc Phát Lợi Lộc Cô lâm bệnh, và ông đã chỉ thị giao phó việc quản lý đất nước cho Thốc Phát Nục Đàn. Sau khi Thốc Phát Lợi Lộc Cô qua đời, Thốc Phát Nục Đàn lên kế vị.

Tham khảo

 Tấn thư, tái ký, Thốc Phát Lợi Lộc Cô truyện
 Tư trị thông giám, các quyển 111, 112

Vua Nam Lương
Mất năm 402
Nhân vật quân sự Ngũ Hồ thập lục quốc
Năm sinh không rõ
Sinh thế kỷ 4