title: Mũ zucchetto

text:
Mũ zucchetto (đôi khi còn gọi là Mũ sọ, ; ; có nghĩa là "(hình) bầu nhỏ", gốc từ zucca, "bí ngô") là loại mũ đội đầu nhỏ hình bán cầu, dành cho các giáo sĩ trong Giáo hội Công giáo Rôma, Anh giáo cũng như vài giáo hội Chính Thống giáo Đông phương.

Trong truyền thống Công giáo, mũ zucchetto thường được làm bằng lụa tơ tằm hoặc vải polyester, từ tám mảnh hình tam giác ghép lại tạo thành hình bán cầu. Trên đỉnh mũ có một núm nhỏ để tạo sự thuận tiện khi sử dụng.

Về nguyên tắc, tất cả những ai có chức thánh trong Giáo hội Công giáo Rôma đều có đặc quyền đội mũ zucchetto màu đen (nếu họ được thăng chức cao hơn sẽ mang mũ màu khác) và chỉ được đội mũ zucchetto khi có mặc áo Cassock hoặc áo lễ (dù rằng rất hiếm khi giáo sĩ đội mũ zucchetto màu đen). Giám mục có thể đội mũ zucchetto màu tím, hồng y đội màu đỏ, và màu trắng chỉ dành riêng cho giáo hoàng.

Mũ Zucchetto luôn là mũ đội trong cùng nếu đội kèm các loại mũ khác như mũ mitra, mũ biretta. Một giáo sĩ đang đội mũ zucchetto sẽ phải cởi mũ này ra khi gặp một giáo sĩ ở chức cao hơn. Tất cả các giáo sĩ phải cởi mũ zucchetti của mình ra khi gặp giáo hoàng, trừ khi ông cho phép họ tiếp tục đội.

Xem thêm
Mũ mitra

Ghi chú

Tham khảo

Phẩm phục Kitô giáo
Lịch sử trang phục
Lịch sử thời trang


title: Nghi Thánh Hoàng hậu

text:
Huy Từ Nghi Thánh hoàng hậu (chữ Hán: 徽慈儀聖皇后), là một hoàng hậu nhà Trần, vợ của Trần Dụ Tông.

Tiểu sử
Có rất ít thông tin về Huy Từ Nghi Thánh hoàng hậu. Chỉ biết bà là con gái thứ tư của Bình chương Huệ Túc vương Trần Đại Niên, được gọi là Ý Từ công chúa (蘭慈公主) từ nhỏ. Sau khi Trần Hiến Tông băng hà, Thượng hoàng Trần Minh Tông lập con thứ 10 là Hạo (5 tuổi) lên ngôi, tức Trần Dụ Tông. Đến năm Kỷ Sửu (1349), mùa đông, tháng 10, vua Dụ Tông sách phong bà làm Nghi Thánh Hoàng hậu (儀聖皇后).

Năm Đại Trị năm thứ 3 (1360, Canh Tý), tháng 2, cha bà Huệ Túc công Trần Đại Niên được phục lại tước Vương. Năm này Đại Niên mất, thọ mới 55 tuổi. Năm năm thứ 12 (1369, Kỷ Dậu), Trần Dụ Tông chết. Theo ý của Hiến Từ Thái hậu, bà cho đón Trần Nhật Lễ, con trai của Chương Túc vương Trần Nguyên Dục lên nối ngôi. Nghi Thánh Hoàng hậu được tôn làm Huy Từ Tá Thánh Hoàng thái hậu (徽慈佐聖皇太后). Đến đây không thấy chép gì về bà nữa.

Trong truyện về Hà Ô Lôi
Truyện về Hà Ô Lôi được ghi chép trong Lĩnh Nam chích quái, câu chuyện về một dị nhân xấu xí nhưng có tài hát, thường hay tư thông với con gái quan viên, vương hầu. Ở cuối truyện, Hà Ô Lôi tư thông với con gái lớn của gia đình Minh Uy vương, bị bắt được nhưng chưa giết. Ngày hôm sau, Minh Uy vương vào triều tâu rằng: "Ô Lôi ban đêm xông vào nhà của thần, trắng đen khó phân biệt, đã bị thần đánh chết, xin bệ hạ cho biết phải tạ tiền bao nhiêu để tiến nạp". Đế không biết là Ô Lôi chưa bị giết, liền phán rằng: "Trót nhỡ đánh chết thì thôi, chớ kể làm gì". (Bấy giờ Huy Từ Hoàng hậu là họ hàng của Minh Uy vương, cho nên vua Dụ Tông mới lờ đi cho). Minh Uy vương về nhà giết Ô Lôi không chết, bèn dùng chày mà giã mới chết.

Tham khảo

Nguồn

 Lĩnh Nam chích quái

Hoàng hậu nhà Trần
Sinh thế kỷ 14
Mất thế kỷ 14
Công chúa nhà Trần


title: Gia Từ Hoàng hậu

text:
Gia Từ hoàng hậu (chữ Hán: 嘉慈皇后, ? - tháng 10, 1381), là một hoàng hậu nhà Trần với tư cách là nguyên phối của Trần Duệ Tông, bà là mẹ sinh ra Trần Giản Hoàng, hay còn gọi là Linh Đức vương.

Bà là một trong 4 vị Hoàng hậu ngoại tộc đầu tiên được phong Hoàng hậu khi còn sống của nhà Trần, bên cạnh Chiêu Thánh hoàng hậu, Hiển Từ Thuận Thiên hoàng hậu và cháu gái của bà, Khâm Thánh hoàng hậu.

Tiểu sử
Không có nhiều thông tin về thân thế của bà. Đại Việt sử ký toàn thư cho biết, bà là em họ của Lê Quý Ly. Thời gian bà làm vợ của Trần Duệ Tông không rõ, chỉ biết bà sinh ra người con trai là Trần Hiện vào ngày 6 tháng 3 năm 1361, niên hiệu Đại Trị thời Trần Dụ Tông. Có lẽ bà cũng là mẹ của Chương Vũ đại vương Trần Vĩ, con trưởng của Duệ Tông, được sinh ra vào khoảng năm 1359.

Tân Hợi năm thứ 2 (1371), mùa hạ, tháng 4, Cung Tuyên đại vương Trần Kính được lập làm Hoàng thái tử, soạn chương Hoằng huấn ban cho. Phong vợ cả hoàng thái tử là Lê thị làm Hoàng thái tử phi.

Nhâm Tý năm thứ 3 (1372), tháng 11, Nghệ Tông nhường ngôi cho Thái tử lên làm Thái thượng hoàng, Thái tử lên làm vua, tức Trần Duệ Tông, bà được phong làm Hiển Trinh thần phi (顯貞宸妃). Quý Sửu năm thứ 1 (1373), được phong làm Hoàng hậu.

Tân Dậu năm thứ 5 (1381), mùa đông, tháng 10, Hoàng hậu băng ở am Tây chùa Chiêu Khánh (nay là chùa Triệu Khánh), hương Long Đàm.

Về cuối đời, Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng:

Tham khảo

 Đại Việt sử ký toàn thư

Mất năm 1381
Hoàng hậu nhà Trần


title: Nguyễn Linh Nga

text:
Nguyễn Linh Nga (sinh ngày 3 tháng 1 năm 1982) là một nữ đạo diễn điện ảnh người Việt. Cô được biết tới qua các tác phẩm phim mang chủ đề về con người Việt Nam với phong cách phân tích tâm lý nhân vật. Cô là đạo diễn của Inside this peace, bộ phim về nạn nhân chất độc da cam được trình chiếu khắp nước Mỹ và đoạt các giải quan trọng như giải "Phim tài liệu xuất sắc" tại Liên hoan phim Phụ nữ California 2019, giải "Huân chương danh dự" tại Liên hoan phim Impact DOCs Awards 2019 và nhận đề cử giải "Phim tài liệu xuất sắc" của Liên hoan phim Action On Film International Film Festival của Mỹ. Ngoài ra, Linh Nga cũng đoạt nhiều giải thưởng điện ảnh khác và là nhà thành lập hãng phim 9669 Films, LLC.

Thân thế
Linh Nga sinh ra trong một gia đình có truyền thống âm nhạc và nghệ thuật. Cha cô, ông Nguyễn Duy Quang là một nhạc sĩ, ca sĩ. Mẹ cô, bà Lê Thị Bích Thủy là một cựu ca sĩ dòng nhạc thính phòng. Anh trai duy nhất của cô, Nguyễn Duy Linh, là một biên đạo múa, diễn viên múa chuyên nghiệp.

Linh Nga phát huy tài năng ca hát và âm nhạc từ khi nhỏ. Năm 5 tuổi, cô lên sân khấu lần đầu tiên trong một trích đoạn ảo thuật thôi miên của ảo thuật gia Thế Hiển đoàn ca múa nhạc Nam Định.

Sự nghiệp
Năm 1992, tại Hà Nội, gia cảnh nghèo khó, cha mẹ ly thân, Linh Nga và gia đình trải qua thời kỳ khó khăn Năm 1992, Linh Nga thi đậu trường Cao đẳng Múa Việt Nam với số điểm thủ khoa và theo học tại trường hơn 7 năm với một thành tích học tập cao. Cô từng đại diện cho một trong ba học sinh ưu tú nhất của nhà trường tham gia trong vở kịch múa Romeo và Juliet của đoàn nghệ thuật múa Lyon, Pháp và từng đi lưu diễn kịch múa xuyên Việt trong thời gian này. Năm 1999, cô tốt nghiệp trường Cao đẳng Múa Việt Nam, chuyên ngành ba lê với số điểm 10 cho 4/4 môn thi, đạt danh hiệu thủ khoa xuất sắc toàn khóa.

Linh Nga từng tham gia chụp hình mẫu cho nhiều tờ báo có tên tuổi trong thời kỳ những năm 1998-2002 như Báo Người Đẹp, Thể thao Văn Hóa, Người Hà Nội, Mốt, Báo Tiền Phong (báo)..., từng là người mẫu của nhiều nhiếp ảnh gia nổi danh Việt Nam như Ngô Lịch, Quang Phùng, Trọng Thanh. Linh Nga cũng là một trong những thành viên ban đầu của nhóm nhạc 5 Dòng Kẻ.

Năm 1998, Linh Nga nhận lời mời đóng phim truyền hình đầu tiên "Khoảng cách" của đạo diễn Bạch Diệp và đã gây sự chú ý với khán giả Việt Nam nói chung bởi gương mặt buồn và phong cách diễn chuyên nghiệp. Cũng từ sự kiện này, cô chuyển hướng, bỏ nghề múa mà cô đã dày công khổ luyện để bước chân vào Điện ảnh. Năm 2000, cô thi vào trường Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, khoa Đạo diễn Điện ảnh. Ở kỳ thi tốt nghiệp, cô đạt điểm số cao nhất của kỳ thi, ghi kỷ lục trong lịch sử của trường. Cả năm Ban giám khảo, vốn là những nhà làm phim kỳ cựu của Điện ảnh Việt Nam như đạo diễn Nguyễn Khắc Lợi, đạo diễn Nguyễn Xuân Sơn, đạo diễn Hà Sơn, đạo diễn Vũ Châu, đạo diễn Lê Đăng Thực đã chấm cô 4 điểm 10 và 1 điểm 9,5.

Sau trục trặc trong đời sống riêng tư, Linh Nga đi du học tại Mỹ và thi đậu vào Cao học sản xuất phim chuyên sâu về thiết kế âm thanh cho phim (MFA of film production with Sound Design emphasis) tại trường Đại Học Chapman University Mỹ. Ngoài công việc với điện ảnh, Linh Nga cũng làm Phát thanh viên cho Đài truyền hình Vietface TV của Trung tâm Thúy Nga Paris.

Lập hãng phim riêng
Vào tháng 5 năm 2014, Linh Nga tốt nghiệp trường đại học Chapman với tấm bằng Thạc sĩ về sản xuất phim chuyên sâu về âm thanh. Cùng thời điểm này, cô đã thành lập một hãng phim độc lập tại Hoa Kỳ lấy tên 9669films, LLC.

Năm 2015, Linh Nga và công ty 9669films khởi quay bộ phim ngắn hành động hài "What's the good of being good?". Bộ phim phát hành chính thức ngày 02 tháng 11 năm 2017.

Làm phim tài liệu về nạn nhân chất độc da cam tại Mỹ
Đầu năm 2019, bộ phim Inside this peace do Linh Nga và hãng phim 9669 films của cô sản xuất có nội dung về nạn nhân chất độc da cam đã đoạt giải "phim tài liệu dài xuất sắc" tại Liên hoan Phim Phụ Nữ California (tiếng Anh: California Women's Film Festival 2019). Sau đó, Inside this peace tiếp tục đoạt "Huân Chương Danh Dự" từ Liên hoan phim Mang tầm ảnh hưởng của Mỹ (tiếng Anh: Impact DOCs Awards 2019), và được đề cử trong top 6 phim tài liệu cho giải "Phim Tài liệu Xuất Sắc" của Liên hoan Phim Hành Động Điện ảnh quốc tế (tiếng Anh: Action On Film International Festival 2019). Bộ phim có thời lượng 60 phút, nội dung về nạn nhân chất độc da cam/dioxin sống tại Việt Nam."Inside this peace" được trình chiếu và chính thức trao giải thưởng tại rạp Promenade Playhouse Performing Arts ở Hollywood vào tháng 1 năm 2019.

Đời tư
Linh Nga từng yêu và kết hôn với Trần Văn Thuyết (biệt danh Thuyết Buôn vua) vào năm 2000. Hai người được xem là một trong những cặp đôi danh giá và quyền lực nhất tại Hà Nội vào thời điểm những năm 2000. Tuy nhiên, không lâu sau, Thuyết bị bắt và lĩnh án 20 năm tù giam vì có liên quan tới Vụ án Năm Cam trong Vụ án Năm Cam và đồng phạm.

Sau này, khi mọi ồn ào đã qua đi, Linh Nga mới chia sẻ, thời điểm Thuyết bị bắt, Nga đã cố gắng bảo vệ cho tên tuổi của Thuyết. Cô đã hy sinh một khối tài sản của bản thân và của cả cha mẹ để nộp tiền khắc phục hậu quả xin giảm án cho Thuyết từ mức chung thân xuống còn 20 năm, nộp tiền cho ngân hàng để tránh bán phát mại tài sản của Thuyết. Sau khi đã hoàn thành những việc này, do nhiều hiềm khích từ phía anh chị em của Thuyết, Linh Nga đã để lại toàn bộ tài sản cho gia đình Thuyết quản lý và ra đi. Sau khi đã được giảm án, Thuyết quyết định gạch tên Linh Nga với tư cách là vợ trong sổ thăm nuôi và để tên vợ cũ vào, Linh Nga đã quyết định chia tay Thuyết. Cuộc tình của hai người chính thức tan vỡ. Trong bài phỏng vấn đăng tải trên các trang mạng những năm sau này, Thuyết vẫn thể hiện tình cảm và sự trân trọng dành cho Linh Nga, dành cho cô những lời đẹp nhất.

Tháng 7 năm 2015, Linh Nga trở lại Việt Nam và đã tạo nên một làn sóng dư luận trong nước. Tất cả các báo đều viết về cô, nhấn mạnh hai điều, cuộc tình của Linh Nga và Thuyết Buôn Vua, và việc cô về nước sản xuất phim. Trong thời gian này, Linh Nga thừa nhận, dù đã nhiều năm qua, tình yêu với Thuyết vẫn là mối tình lớn và đặc biệt nhất trong cuộc đời cô.

Cuộc sống ở Mỹ
Tháng 7 năm 2015, Linh Nga chia sẻ thông tin về hai con gái. Bé đầu tên Anna Linh, bé thứ 2 tên Mary Linh. Cô cho biết đã ly hôn và làm mẹ đơn thân, nuôi dạy hai con và tập trung sản xuất phim và làm từ thiện.

Nhầm lẫn do trùng tên
Nhiều người hay nhầm lẫn giữa hai nghệ sĩ cùng mang nghệ danh Linh Nga. Người còn lại là nghệ sĩ múa Đặng Linh Nga, sinh năm 1986, đi học múa tại Trung Quốc trở về và hiện đang sống tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Phim tham gia

Giải thưởng & Vinh danh

Albums & Dvds

Albums
 Ngày ban mai (1999) (cùng nhóm 5 Dòng Kẻ)

Dvds
Inside this peace, 2019 (Nhà sản xuất, biên kịch, đạo diễn) 9669Films, LLC
What's the good of being good?, 2017 (Nhà sản xuất, biên kịch, đạo diễn) 9669Films, LLC
Paris By Night 115: Asian Beauty - Nét đẹp Á Đông, 2015 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 114: 1975-2015 Tôi là người Việt Nam, 2015 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 113: Mừng Tuổi Mẹ, 2015 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 112: Đông, 2014 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 111: S, 2014 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
 Vstar Union, 2013 (MC) Paris By Night
 Dumb Luck, 2012 (Diễn viên) Paris By Night
Paris By Night 110: Phát Lộc Đầu Năm (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 109: VIP Party, 2013 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 109: 30th Anniversary Celebration, 2013 (Người mẫu sản phẩm)Paris By Night
Paris By Night 108: Thời Gian - Time, 2013 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 107:Paris By Night 107: Nguyễn Ngọc Ngạn - 20 Năm Sân khấu (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 106: VIP Party, 2013 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 105: Người Tình - The Lovers, 2012 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 106: Lụa - Silk, 2012 (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 102: Nhạc yêu cầu - Tình Ca Lam Phương (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
Paris By Night 101: Hạnh Phúc Đầu Năm (Người mẫu sản phẩm) Paris By Night
 Vùng cửa sóng, 2005 (Diễn viên) Đài Truyền hình Việt Nam
 Mạnh hơn công lý, 2004 (Diễn viên) Đài Truyền hình Việt Nam
 Xuôi ngược đường trần, 2003 (Biên kịch,đạo diễn, diễn viên) Đài Truyền hình Việt Nam
Ai khổ vì ai: Phi Nhung Video Nhạc & Karaoke, 1998 (B00BTGATRI) (Người mẫu)

Tham khảo

Xem thêm
Vụ án Năm Cam và đồng phạm
Xuôi ngược đường trần
Trần Văn Thuyết
Trọng Thanh
Bạch Diệp
5 Dòng Kẻ
Chất độc da cam
Chiến tranh hóa học
Vụ kiện hậu quả chất độc màu da cam trong Chiến tranh Việt Nam

Liên kết ngoài

 Linh Nga: Trang chính thức
 Linh Nga: Công ty 9669Films
Linh Nga: Trang Facebook
Linh Nga: Trang Twitter
Linh Nga: Trang Instagram
Linh Nga: Trang tin tức
 Linh Nga: Tiểu sử Linh Nga Vnexpress

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Người Hà Nội
Đạo diễn điện ảnh Việt Nam
Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Nữ ca sĩ Việt Nam
Diễn viên hải ngoại
Nhà biên kịch điện ảnh Việt Nam
Người Mỹ gốc Việt
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nhà sản xuất phim Mỹ
Nữ đạo diễn phim Mỹ
Nữ người mẫu Việt Nam
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21


title: Rốn

text:
Rốn thực chất là một vết sẹo trên bụng ở chỗ từng nối với nhau thai. Tất cả các loài động vật có vú thuộc lớp phụ Eutheria đều có rốn, trong đó đáng chú ý là loài người. Rốn của các loài động vật khác thì nhẵn và phẳng hơn, hầu hết chỉ là một đường thẳng và thường bị lông che khuất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Belly Button  Belly Button Discharge
 Navelage
 Novel notion - Some navel intelligence - The Vindicator
 Navel Gazer
 Belly Button Bonanza
 Bollywood Navel Mela

Bụng
Ổ bụng


title: Chiến dịch Hoàng Hoa Thám

text:
Chiến dịch Hoàng Hoa Thám là một trong những cuộc tiến công lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam vào khu vực Hải Phòng thuộc đồng bằng Bắc Bộ do quân Liên hiệp Pháp kiểm soát. Đây là một trong 3 chiến dịch lớn trong đông-xuân 1950-1951.

Bối cảnh

Chiến dịch Trần Hưng Đạo kết thúc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đề nghị tạm hoãn mở chiến dịch ở Liên khu 3 và chuyển hướng sang Đông Bắc. Trung ương Đảng Lao động xác định mục đích của chiến dịch: "Tiêu diệt sinh lực địch, phá kế hoạch chấn chỉnh pḥòng ngự của chúng và đẩy mạnh chiến tranh du kích. Mục tiêu đề ra là diệt từ 6 đến 8 tiểu đoàn. Chiến dịch mang tên anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám. Bộ Tổng tham mưu đề ra hai phương án tác chiến để Bộ chỉ huy chiến dịch lựa chọn. Phương án 1 lấy đường số 17 và 18 làm hướng chính, hướng phụ là đường số 13. Phương án 2 lấy đường 13 làm hướng chính, hướng phụ là đường 17 và 18. Sau khi cân nhắc, Đảng ủy quyết định chọn hướng chinh của chiến dịch là đường 18, đoạn từ Băi Thảo đến Uông Bí, dài khoảng 50 km"

Phương châm chiến dịch là "Đánh điểm diệt viện", tiêu diệt sinh lực địch và phát triển chiến tranh du kích. Đây là một trong những chiến dịch quy mô lớn đầu tiên của QĐNDVN đánh vào phòng tuyến Boong ke kiên cố của Jean de Lattre de Tassigny

(Đờlát Đờtátxinhi) ở Bắc Bộ.

Công tác kế hoạch hậu cần phải tính toán nhu cầu vật chất với việc điều tra nắm vững nguồn và kế hoạch huy động nhân vật lực. Để hoàn thành nhiệm vụ bảo đảm hậu cần cho chiến dịch trong một thời gian ngắn, chỉ có 25 ngày. Phòng Cung cấp chiến dịch đã chủ động tổ chức lực lượng quan hệ với các địa phương trong địa bàn chiến dịch để nắm tình hình công tác chuẩn bị hậu cần cho chiến dịch và khả năng cung cấp nhân lực, vật lực, dự kiến nhu cầu vật chất cho chiến dịch về lương thực, vũ khí, đạn, thuốc men, tài chính, dân công phục vụ...

Lực lượng tham chiến

QĐNDVN sử dụng 2 đại đoàn (308, 312), 2 trung đoàn (98, 174), 4 đại đội pháo binh, 2 tiểu đoàn công binh, 2 đại đội bộ đội địa phương và dân quân du kích mở chiến dịch tiến công tuyến phòng thủ trên đường số 18 (đoạn Phả Lại - Uông Bí); đồng thời huy động 2 đại đoàn (304, 320) đánh du kích ở vùng trung du và đồng bằng Liên khu 3 để phối hợp với chiến dịch Đường số 18. Trong chiến dịch, cả ở vùng tự do và vùng Pháp tạm chiếm, đã huy động hơn 2.200 tấn lương thực, 1.000 con trâu, bò, lợn. Hơn 110.000 lượt dân công quy thành 1.288.000 ngày công phục vụ chiến dịch.

Phía Pháp có Binh đoàn cơ động số 6, về sau tăng cường thêm tiểu đoàn 6 dù (6è BPC), yểm trợ bởi pháo binh và cơ giới, cùng quân đồn trú của Quốc gia Việt Nam. Tổng số lực lượng ở khu vực đường 18 là 11 tiểu đoàn (kể cả GM7 đứng chân ở Phả Lại) và hai đại đội pháo 105mm (tám khẩu) đặt ở Đông Triều.

Diễn biến
Đêm ngày 23 tháng 3 năm 1951, mở đầu chiến dịch, QĐNDVN diệt gọn 3 vị trí Lọc Nước, Đập Nước, Sống Trâu, san bằng vị trí Lán Tháp. Tiểu đoàn 23 tiến công bốt Lọc Nước do một trung đội Pháp chiếm đóng, gặp nhiều khó khăn, bộ đội bị thương vong lớn (45 hy sinh, 125 bị thương). Tiểu đoàn 322 diệt hai vị trí Đập Nước và Sống Trâu, không có chiến sĩ nào bị thương vong. Trung đoàn 174 của Đại đoàn 316, cùng một liên đội pháo đánh vị trí Lán Tháp, diệt 14 lính, bắt 11, thu 22 súng các loại. Toàn bộ những bốt bảo vệ hệ thống dẫn nước ngọt từ Vàng Danh về Hải Phòng đều bị tiêu diệt.

Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định đánh thẳng vào thị trấn Uông Bí nằm trên đường 18. Các cầu trên đường 18 đều bị phá. Đường 18 bị cắt đứt một đoạn dài 40 km. Đập nước cung cấp nước ăn cho Hải Phòng bị phá huỷ, đường xe lửa Hà Nội - Hải Phòng bị cắt nhiều nơi, kế hoạch của QĐNDVN là khi nguồn nước ngọt duy nhất bị đe đoạ sẽ buộc quân ứng chiến của Pháp phải kéo tới. Hai trung đoàn 36, trung đoàn 102, bố trí đánh viện binh từ Uông Bí lên Lán Tháp, Đại đoàn 312 ở Trại Cao, Trung Lương, Linh Trung, đón đánh Pháp từ Đông Triều lên, nhưng Pháp chỉ hoạt động thăm dò và tăng cường lực lượng cho các vị trí có thể bị uy hiếp.

Đêm 25 tháng 3, trung đoàn 98 diệt vị trí Chấp Khê. Đêm 27 tháng 3, trung đoàn 102 Đại đoàn 308, được tăng cường hai liên đội pháo tổ chức bốn mũi tiến công Bí Chợ, một vị trí mạnh nằm cạnh đường 18, có khoảng 150 lính Âu - Phi. Đồn Bí Chợ hoàn toàn bị diệt sau 45 phút, pháo binh Pháp không kịp chi viện. Trong trận này Pháp chết 120 lính, bị bắt 50 lính Âu - Phi; QĐNDVN thu ba súng 12,7mm, một súng cối 81mm, ba súng cối 60mm, 10 tiểu liên, 25 súng trường, một vô tuyến điện. QĐNDVN mất 30 chiến sĩ, bị thương 185 người. Cũng trong thời gian này, trung đoàn 36 diệt vị trí Phán Huệ. Trung đoàn 141 Đại đoàn 312, được một liên đội pháo chi viện, đánh vị trí Tràng Bạch, diệt 73 lính, bắt 5, thu một súng cối 81mm, một súng 12,7 mm, chín tiểu liên và một số súng trường.

Chiến dịch Hoàng Hoa Thám diễn ra trong lúc De Lattre không có mặt ở Đông Dương. Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định tiêu diệt Mạo Khê, trận đánh sẽ diễn ra vào đêm ngày 29.

Trong ngày 29, có tin De Lattre đã từ Pari trở lại Hà Nội, và tăng cường cho Mạo Khê Phố tiểu đoàn 6 dù thuộc địa (6è BPC), đưa quân số ở đây từ 150 tăng lên 700 lính. QĐNDVN quyết định ngừng tấn công Mạo Khê. Nhưng mệnh lệnh không tới kịp trung đoàn 36 trước giờ nổ súng. Suốt từ 3 giờ sáng đến trưa ngày hôm sau, QĐNDVN tấn công nhiều đợt nhưng nhờ không quân và pháo binh chi viện mạnh mẽ nên quân Pháp trong đồn vẫn giữ vững và đến 4 giờ chiều khi quân nhảy dù của đại tá Sizaire tới cứu viện. Các đợt tấn công của QĐNDVN bị đẩy lùi, thương vong gần 500 người, trong khi quân Pháp tổn thất 40 chết và 150 bị thương. Bộ chỉ huy chiến dịch nhận thấy các vị trí còn lại trên đường 18 đã được tăng cường, nên quyết định kết thúc đợt 1.

QĐNDVN quyết định chuyển sang đợt 2, tiếp tục đánh một loạt vị trí do các đại đội Pháp chiếm đóng. Những mục tiêu được chọn lần này đều nằm trên đường 17.

Ngày 1 tháng 4, địch tăng cường cho Đông Triều hai tiểu đoàn và điều một phần GM4 từ Lục Nam xuống Phả Lại.

Đêm ngày 4 tháng 4 năm 1951, QĐNDVN nổ súng đánh Bến Tắm, Bãi Thảo, Hoàng Gián, Hạ Chiêu. Nhưng cả bốn trung đoàn đều đột phá không thành công. Trung đoàn 88 đánh Bãi Thảo, chiếm được hai đồi, diệt hơn 100 lính. Quân Pháp cố thủ ở hai đồi còn lại. Đến 4 giờ 30 phút ngày 5 tháng 4, QĐNDVN rút quân vì trời sắp sáng, lại thương vong nhiều (hy sinh 50, bị thương hơn 100 chiến sĩ). Trung đoàn 209 đánh Hoàng Gián, chiếm được hai phần ba đồn, diệt gần 50 lính, hy sinh 5 chiến sĩ, bị thương 34 người. Trung đoàn 98 đánh Hà Chiêu, diệt 13 lính, hy sinh mất 13 người, bị thương 69. Trung đoàn 102 đánh Bến Tắm cũng không thành công, do tổ chức thiếu chu đáo, nên nổ súng chậm, trời sáng, buộc phải rút.

Nắm được tình hình này, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên báo cáo với Tổng tư lệnh là Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng Võ Nguyên Giáp lập tức ra lệnh dừng chiến đấu và kết thúc chiến dịch Hoàng Hoa Thám. Ngày 7/4/1951, chiến dịch Hoàng Hoa Thám kết thúc.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận định: "Thất bại của các trận đánh không phải do quân đồn trú của địch có công sự phòng ngự vững chắc hoặc kiên quyết đối phó, mà chỉ vì chúng đã dựng lên một hàng rào lửa bằng đại bác quanh cứ điểm, ngăn những đợt xung phong của ta"

Kết quả

Sau hơn 2 tuần chiến đấu, QĐNDVN tuyên bố loại khỏi vòng chiến đấu hơn 2.900 quân địch, diệt và bức rút hơn 130 vị trí tháp canh, bức rút 3 vị trí ở vùng mỏ giàu có là Uông Bí, Mạo Khê, Tràng Bạch. Trong thời gian hơn nửa tháng đã tiêu diệt được một phần binh đoàn cơ động thứ 6 và phá vỡ một mảng hệ thống phòng ngự trên đường số 18, 20, 21. QĐNDVN thu được 409 súng các loại, phá huỷ 49 xe cơ giới, 6 xe tăng và thiết giáp. Nhưng cũng có những trận QĐNDVN đã không thành công, toàn chiến dịch bị thương vong tới 2.262 người.

Để đánh giá, rút kinh nghiệm từ chiến dịch nói trên, Quân ủy Trung ương đã tổ chức một hội nghị kiểm điểm, nhìn nhận lại chiến thuật chiến dịch trong tấn công đồn địch. Bộ Tổng Tư lệnh đã tổ chức rút kinh nghiệm, chỉ rõ do công tác chuẩn bị chưa tốt, nhất là việc nắm địch chưa chắc, cách đánh chưa linh hoạt, nặng về đánh điểm, sử dụng lực lượng phân tán. Chiến dịch Hoàng Hoa Thám bộc lộ trình độ chỉ huy của cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển chiến đấu quy mô tập trung lớn. Tư tưởng chỉ đạo tác chiến của đại đoàn chưa hình thành rõ ràng, cơ sở vật chất chuẩn bị không chu đáo do đó bộc lộ nhiều lúng túng, mất dần thế chủ động khi gặp khó khăn, dẫn đến tổn thất lớn. Nguyên nhân chính là ở trong sự chuẩn bị chiến trường thiếu sót, là ở trong sự chấp hành mệnh lệnh của cán bộ có khuyết điểm

Tại hội nghị kiểm thảo chiến dịch, chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự và phát biểu: "Các chú ai cũng có khăn mặt. Có chú phong lưu hơn lại có thêm miếng xà phòng. Khăn mặt và xà phòng dùng để tắm rửa cho sạch. Về tinh thần và tư tưởng cũng cần phải có khăn mặt và xà phòng để rửa cho sạch, nghĩa là phải phê bình và tự phê bình. Trước ta nói phê bình và tự phê bình, bây giờ phải nói tự phê bình và phê bình. Nói như thế là chú trọng phê bình mình trước, phê bình người sau, phê bình mình là chính, phê bình người là phụ. Có đề cao tự phê bình và triệt để tự phê bình mới tẩy rửa được tinh thần và tư tưởng cho thật sạch. Ngày mai các chú họp phải tự phê bình thật nghiêm khắc về các khuyết điểm, rồi ra sức sửa chữa cho bằng được... Tự phê bình là cần, nhưng tự phê bình phải tăng cường đoàn kết, rút ra được bài học kinh nghiệm, xây dựng được lòng tin vào chiến dịch sau".

Về phía Pháp, sau trận Mạo khê, De Lattre thành công trong việc thuyết phục Bảo Đại xúc tiến gấp việc thành lập quân đội Quốc gia Việt Nam. Ngày 19-4-1951, De Lattre mời thủ tướng Trần Văn Hữu và các bộ trưởng trong chính phủ Quốc gia Việt Nam lên Vĩnh Yên để thị sát chiến trường. Tại đó, De Lattre cho đọc bài diễn văn ca ngợi Quốc gia Việt Nam. Bảo Đại và chính phủ Hữu đã đồng ý với De Lattre xúc tiến việc thành lập quân đội Quốc gia Việt Nam. Tiểu đoàn đầu tiên được thành lập với những sĩ quan và hạ sĩ quan chuyển từ Trung đoàn 1 Khinh binh Pháp, trong đó có trung úy Bernard de Lattre de Tassigny chỉ huy một đại đội, Bernard chính là con trai của tướng De Lattre.

Tham khảo
 Võ Nguyên Giáp, Đường tới Điện Biên Phủ.
 Lê Trọng Tấn, Từ Đồng Quan đến Điện Biên.
 Trần Thái Bình,  Võ Nguyên Giáp trong cuộc trường chinh thế kỷ. Nhà xuất bản Sài Gòn giải phóng.
 Lê Mậu Hãn (chủ biên), Đại cương lịch sử Việt Nam.
 Hữu Mai, Không phải huyền thoại.
 Viện Sử học, Việt Nam-Những sự kiện lịch sử (1945-1975).

Chú thích

Liên kết ngoài
 Về thăm Ngọc Thanh - Mảnh đất chiến khu xưa
 Nguyễn Ngọc Lan, Chiến dịch Trần Hưng Đạo Mở lối cho cách đánh vận động chiến
 PGS.TS. Đỗ Văn Trụ, Hội thảo khoa học "Tam Đảo - Di sản Văn hóa và tiềm năng du lịch" - Báo cáo đề dẫn: Tam Đảo - Di sản Văn hóa và tiềm năng du lịch
 Hà Vân, Sư đoàn 312:60 năm vẻ vang... một hoa giáp!
 Ghi chép của Quân Thủy - Hoàng Hà, Trọn tấm lòng "lương y như từ mẫu" (Kỳ 1)
 Nguyễn Văn Thuyết, Truyền thống lực lượng vũ trang tỉnh Vĩnh Phúc
 Nguyễn Xuân Lân, Ngày 12 tháng 2 năm 1950: Một mốc son trong lịch sử kháng chiến chống pháp của tỉnh Vĩnh Phúc 15/4/2010, tạp chí VH, TT & DL Vĩnh Phúc

Hoàng Hoa Thám
Lịch sử Quảng Ninh
Lịch sử Hải Dương


title: ROKS (súng phun lửa)

text:
ROKS (tiếng Nga: РОКС, Ранцевый Огнемёт Клюева — Сергеева, Rantsevyĭ Ognemët Klyueva — Sergyeeva) là loại súng phun lửa do Liên Xô sản xuất và sử dụng trong chiến tranh thế giới lần thứ hai. Nó có hai mẫu chính là ROKS-2 và ROKS-3. Mẫu ROKS-2 được thiết kế để không gây sự chú ý của đối phương nên bình nhiên liệu được thiết kế nhỏ giống như một ba lô bình thường còn ROKS-3 thì giống như các loại súng phun lửa khác với bình nhiên liệu lớn. Bình nitơ được gắn vào để tạo lồng khí đẩy luồng lửa ra xa. ROKS hữu dụng khi chiến đấu tầm gần. Loại súng này được phát triển để trang bị cho lực lượng binh chủng hóa học vào những năm 1930 và sau đó đã được thay bằng súng phun lửa LPO-50 vào những năm 1950.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Information on the ROKS flamethrowers
 Pictures of a ROKS-3

Súng phun lửa
Súng Nga


title: Chó rừng hông sọc

text:
Chó rừng hông sọc (danh pháp hai phần: Canis adustus) là một loài động vật thuộc họ Chó. Chó rừng hông sọc là loài bản địa trung Phi và nam châu Phi. Không giống loài bà con của nó, chó rừng lưng đen sống ở đồng bằng mở, loài chó rừng hông sọc sinh sống chủ yếu ở rừng gỗ và rừng cây bụi.

Phân loài
Có 6 phân loài:

Canis adustus adustus (Tây Phi)
Canis adustus bweha (Đông Phi, Kisumu, Kenya)
Canis adustus grayi (Morocco và Tunis)
Canis adustus kaffensis (Kaffa, tây nam Ethiopia)
Canis adustus lateralis (Kenya, Uasin Gishu Plateau, phía nam của Gabon)
Canis adustus notatus (Loita Plains, Kenya)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A


title: Lửng chó

text:
Lửng chó (danh pháp hai phần: Nyctereutes procyonoides) là một loài động vật thuộc họ Chó. Lửng chó là loài bản địa Đông Á. Loài lửng chó có nguồn gốc từ Đông Á. Tuy nhiên, kể từ thập niên bốn mươi thế kỷ 20, bởi vì có bộ lông tuyệt đẹp, loài này đã được du nhập đến vùng Kavkaz, Ukraina và Belarus, vì vậy ngày nay là một phần của hệ động vật thường trực của các vùng phía tây của Liên Xô cũ, từ đây đã lan rộng đến Scandinavia, Romania, Ba Lan, Cộng hòa Séc, Đức, Thụy Sĩ và Pháp. Mặc dù rất giống gấu mèo (Procyon lotor), chúng không có quan hệ họ hàng gần.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

P
Động vật Triều Tiên
Động vật có vú Nga
Động vật có vú Nhật Bản
Động vật có vú Triều Tiên
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Việt Nam
Động vật có vú châu Á
Loài động vật có vú xâm hại
Động vật được mô tả năm 1834
Động vật Trung Á
Động vật có vú châu Âu


title: Chó hoang châu Phi

text:
Chó hoang châu Phi (danh pháp hai phần: Lycaon pictus) là một loài động vật có vú trong họ Chó phân bố ở châu Phi. Loài này được Temminck mô tả năm 1820. Chó hoang châu Phi được biết đến là bậc thầy của nghệ thuật phối hợp săn mồi trên thảo nguyên với tỷ lệ săn mồi thành công lên đến 3/4 trong mỗi chuyến săn, từng cá thể có ý thức kỹ luật và đoàn kết tốt. Chúng còn là một trong những loài thú có cú cắn mạnh nhất trong các loài động vật có vú trong bộ ăn thịt.

Phân bố
Đã từng có khoảng 500.000 con chó hoang châu Phi trong 39 quốc gia và bầy 100 con hoặc nhiều hơn không phải là hiếm, nhưng nay chỉ có khoảng 3.000-5.500 cá thể phân bố trong ít hơn 25 quốc gia, hoặc có lẽ chỉ trong 14 quốc gia. Chúng chủ yếu sống ở miền đông và miền nam châu Phi, chủ yếu ở hai quần thể lớn ở Selous Game Reserve ở Tanzania và quần thể tập trung ở phía bắc Botswana và Namibia phía đông. Một quần thể nhỏ hơn nhưng dường như an toàn bao gồm 100 cá thể sống ở Zimbabwe (Vườn quốc gia Hwange), Nam Phi (Vườn quốc gia Kruger), và phức hợp Ruaha / Rungwa / Kisigo của Tanzania. Quần thể bị cô lập vẫn tồn tại Zambia, Kenya và Mozambique.

Số lượng loài này thời điểm năm 2016 ước khoảng 39 tiểu quần thể có chứa 6.600 con trưởng thành, chỉ có 1.400 cá thể trong số đó là cá thể trưởng thành đang sinh sản. Sự suy giảm của các quần thể này đang diễn ra, do sự phân mảnh môi trường sống, sự đàn áp của con người và dịch bệnh.
Loài chó châu Phi hoang dã bị đe dọa bởi nạn nhân mãn của con người, mất nơi sống và giết chết kiểm soát động vật ăn thịt. Nó sử dụng vùng lãnh thổ rất lớn (và như vậy chỉ có thể tồn tại trong quần xã động vật hoang dã đông đảo).

Đặc điểm
Chó hoang dã châu Phi là một động vật xã hội cao, sống trong các bầy có phân cấp thống trị riêng biệt cho con đực và con cái. Duy nhất trong số động vật ăn thịt xã hội, con cái chứ không phải là con đực sinh sống phân tán khỏi đàn khi thành thục về sinh dục, và con non được ưu tiên cho ăn đầu tiên khi bắt được con mồi. Loài này chuyên săn linh dương, bắt bằng cách đuổi theo chúng để làm con mồi mệt lữ và kiệt sức. Giống như các loài chó khác, loài này ợ thức ăn ra cho con non, nhưng hành động này cũng được mở rộng cho con lớn, đến mức là nền tảng của đời sống xã hội chó hoang châu Phi. Chúng có rất ít loài săn mồi tự nhiên, mặc dù sư tử là một nguồn chính của khiến loài chó này tử vong, và linh cẩu đốm là loài ký sinh ăn cướp thường xuyên.

Trong văn hoá
Mặc dù không nổi bật trong văn hóa dân gian châu Phi hay văn hóa như loài ăn thịt châu Phi khác, nó đã được tôn trọng trong một số xã hội săn bắn hái lượm, đặc biệt là những người dân người Ai Cập tiền sử và người San.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật có vú Botswana
Động vật có vú Tây Phi
Động vật có vú Kenya
Động vật có vú Nam Phi
Động vật có vú Tanzania
Động vật có vú Uganda
Động vật có vú Zambia
Động vật được mô tả năm 1820
Động vật Đông Phi
Động vật Tây Phi


title: Ga Shibecha

text:
là một nhà ga xe lửa ở Shibecha, Hokkaidō, Nhật Bản.

Tuyến đường
Công ty đường sắt Hokkaido
 Trạm Tuyến chính Senmō B61

Chi tiết

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JR Hokkaido Shibecha Station information

S
Nhà ga mở cửa vào 1927


title: Đại học Extremadura

text:
Đại học Extremadura (in Tiếng Tây Ban Nha:  Universidad de Extremadura) là một đại học công lập ở Tây Ban Nha thuộc vùng Extremadura (Badajoz và Cáceres).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
 Campus Virtual de la Universidad de Extremadura

Extremadura


title: Sẻ thông vàng châu Mỹ

text:
Sẻ thông vàng châu Mỹ (danh pháp hai phần: Spinus tristis) là một loài chim nhỏ thuộc họ Sẻ thông sống ở Bắc Mỹ. Nó là chim di cư, phân bố từ trung Alberta đến Bắc Carolina trong mùa sinh sản.

Là loài duy nhất trong phân họ trải qua quá trình rụng lông hoàn toàn, sẻ thông châu Mỹ có dị hình giới tính về màu sắc; con trống có màu vàng sống động vào mùa hè và màu ô liu trong những tháng mùa đông, trong khi con mái có màu nâu vàng xỉn chỉ hơi sáng trong mùa hè. Con trống phô bày màu sắc rực rỡ của bộ lông trong mùa sinh sản để thu hút bạn tình.

Mô tả
Sẻ thông vàng châu Mỹ là một loài chim nhỏ, dài , với sải cánh . Khối lượng . Mỏ chim nhỏ, hình nón, có màu hồng, nhưng chuyển thành màu cam sáng trong mùa rụng lông mùa xuân ở cả hai giới.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Mỹ
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Nguyễn Ảnh Thủ

text:
Nguyễn Ảnh Thủ (1821-1871) là một thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp trong phong trào Cần Vương.

Ông xuất thân trong một gia đình giàu có tại làng Tân Sơn Nhì, Bà Quẹo, huyện Tân Bình, tỉnh Gia Định (nay là quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh).

Hưởng ứng phong trào Cần vương, dưới cờ nghĩa quân Trương Định, ngày 29 tháng 6 năm 1871 (nhằm ngày 11 tháng 5 năm Tân Mùi) Nguyễn Ảnh Thủ phát động khởi nghĩa. Nghĩa quân của ông đánh chiếm làng Bà Điểm, tiến đánh đồn Thuận Kiều, giết chết trưởng đồn Lepazsuie. Khi quân Pháp tấn công tái chiếm các vùng do nghĩa quân kiểm soát, ông tử trận.

Tiểu sử
Nguyễn Ảnh thủ vốn là một bộ tướng của Trương Định, sau khi Pháp tiến đánh đại đồn Chí Hòa. Nguyễn Ảnh Thủ lập kế trá hàng, ra làm thôn trưởng Tân Thới Nhì đồng thời âm thâm chiêu mộ nghĩa quân để chờ ngày khởi nghĩa. Ông thu thuế nhưng không nộp cho Pháp mà dùng để nuôi nghĩa quân. Việc bị bại lộ, ông phải chạy về Bình Lý, Mây Tàu, rồi xuống vùng Gò Công — Mỹ Tho hoạt động.

Đến năm 1863 Nguyễn Ảnh Thủ trở về chuân bị khởi nghĩa thì bị Pháp bắt. Chúng kết án ông 5 năm tù. Năm 1868 được trả tự do, ông đưa gia đình lên Tân Hưng, bản thân ông cùng các con lên vùng Mây Tàu để chiêu mộ nghĩa quân. Ngày 29 tháng 6 năm 1871 (nhằm ngày 11 tháng 5 năm Tân  Mùi) Nguyễn Ảnh Thủ phất cờ khởi nghĩa, nghĩa quân đánh chiếm làng Bà Điểm, thừa thắng tiến đánh đồn Thuận Kiều, giết chết tên trưởng đồn Lepazsuie cùng nhiều binh lính giặc. Nhưng thủ lĩnh Nguyễn Ảnh Thủ đã anh dũng hy sinh trong khi chiến đấu.

Để tưởng nhớ công ơn và tâm lòng vì nước quên thân của ông, nhân dân đã lập đến thờ ông ở hai nơi: một ở sát đồn Thuận Kiêu. hướng Gò Công — nơi ông hy sinh, một ở âp Tân Hưng nay là âp Hàng Sao, phường Đông Hưng Thuận. Đến năm 1890 nhân dân lập một đến thờ tại tổ 60, khu phố 5, phường Tân Thới Nhất, quận 12 ngày nay.

Ngày 18/8/2011, Đền Nguyễn Ảnh Thủ đã được UBND thành phố công nhận là Di tích lịch sử cấp thành phố (theo Quyết định số 3948/QĐ - UBND).

Đền thờ
Đền thờ Nguyễn Ảnh Thủ tại Phường Tân Thới Nhất, quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh được nhân dân lập để tưởng nhớ Nguyễn Ảnh Thủ sau khi ông qua đời. Đền thờ Nguyễn Ảnh Thủ được Công nhận Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Thành phố theo Quyết định số 3948/QĐ-UBND ngày 18/8/2011 của Ủy ban nhân dân Thành phố.

Trong thời kỳ Tiền khởi nghĩa, Đền thờ Nguyễn Anh Thủ là nơi hội họp của các tổ chức bí mật tại địa phương. Cuối tháng 9 năm 1945 thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta. Trước tình hình đó, các đồng chí trong tổ chức Việt Minh đã vận động Ban trị sự đền thờ Nguyễn Anh Thủ phá bỏ một số công trình để thu hẹp diện tích của đền nhằm phá vỡ kế hoạch đóng quân của Pháp. Tháng 10 năm 1945 đền Nguyễn Anh Thủ được chọn làm nơi tập trung các đội cảm tử quân, tự vệ của Tân Thới Nhất chuẩn bị chiến đấu tại mặt trận này. Đền cũng là nơi thu gom đồng do nhân dân đóng góp để đúc súng, đạn phục vụ kháng chiến

Trong kháng chiến chống Mỹ, Đền thờ Nguyễn Ảnh Thủ là trạm liên lạc, địa điểm hội họp bí mật của bộ đội. Vì vậy Đền nhiều lần bị Mỹ Ngụy càn quét. Chúng từng đưa nhiều tiểu đoàn lính về đóng ngay trong Đền và khu vực xung quanh. Trong cuộc tổng tiến công Mậu Thân 1968, một nhóm biệt động đặc công thuộc Tiểu đoàn 12 được cử về Tân Thới Nhất làm công tác điều nghiên chuẩn bị tấn công sân bay Tân Sơn Nhất trong đợt 2 Mậu Thân. Nhóm trinh sát này được quần chúng xung quanh Đền Nguyễn Ảnh Thủ nuôi giấu.

Năm 1975, để chuẩn bị cho Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, một nhóm trinh sát về bí mật đóng quân ở Tân Thới Nhất. Lúc này phía sau Đền thờ có một hòm thư bí mật, hàng ngày người dân địa phương giúp trao đổi thông tin liên lạc, đem lương thực giấu ở phía sau Đền để nuôi bộ đội.

Chú thích

Khởi nghĩa Trương Định
Nghĩa quân chống Pháp


title: Cáo Darwin

text:
Cáo Darwin hay sói nhỏ (danh pháp hai phần: Lycalopex fulvipes) là loài động vật thuộc họ Chó. Cáo Darwin lần đầu tiên được thu thập từ đảo San Pedro gần Chile bởi nhà tự nhiên học Charles Darwin vào năm 1834. Từ lâu, loài này được coi là một phân loài của cáo xám Nam Mỹ (L. griseus); tuy nhiên, sự phát hiện của một quần thể cáo Darwin ở vườn quốc gia Nahuelbuta vào năm 1990 và phân tích gen khẳng định cáo Darwin là một loài riêng.

Cáo Darwin ăn tạp. Loài này ăn động vật có vú, bò sát, côn trùng và giun, thỉnh thoảng ăn hoa quả, chim, động vật lưỡng cư và xác chết.

Hình ảnh

Tham khảo

F
Động vật có vú Chile


title: Federico Franco

text:
Luis Federico Franco Gómez (sinh ngày 24 tháng 7 năm 1962) là một chính trị gia người Paraguay đã là Tổng thống Paraguay từ 22 tháng 6 năm 2012. Ông là đảng viên của Đảng Tự do Cấp tiến Chân chính, ông được bầu làm Phó tổng thống của Paraguay trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008 với tư cách người cùng chạy đua tranh cử của Fernando Lugo, ông nhậm chức vào tháng 8 năm 2008. Ngày 22 tháng 6 năm 2012, sau khi Fernando Lugo bị Thượng viện Paraguay luận tội và cách chức sau khi Fernando Lugo ra lệnh dùng vũ lực thu hồi đất trái phép khiến 17 người thiệt mạng, ông đã kế nhiệm công Lugo làm Tổng thống.
Franco là một bác sĩ phẫu thuật chuyên nghiệp. Ông là em trai của Julio César Franco, hiện nay thượng nghị sĩ và cựu chủ tịch của Đảng Tự do Cấp tiến Chân chính, và cũng cựu Phó tổng thống. Federico Franco cũng là cựu chủ tịch của PLRA và là Thống đốc của Trung ương Cục 2003-2008.
Theo hiến pháp của Paraguay, Phó Tổng thống Federico Franco sẽ được chỉ định lên thay ông Lugo, người vẫn bị ông Franco lâu nay mạnh mẽ chống lại.

Tiểu sử

Thời trẻ
Federico Franco sinh ở thành phố Asunción ngày 24 tháng 7 năm 1962. Ông đã kết hôn vào ngày 20 tháng 2 năm 1982 với Emilia Alfaro, ông được bầu làm dân biểu quốc hội của Paraguay cho giai đoạn 2008-2013. Ông là cha của bốn đứa con, Luis Federico Franco, Claudia Vanessa, Ivan Alexander và Enzo Sebastian.

Franco học trường tiểu học tại Cộng hòa Dominica. Ông học trung học ở Apostolic College San Jose, tất cả đều ở Asunción.

Đối với bậc đại học, ông hy vọng sẽ trở thành một bác sĩ để ông vào Khoa Khoa học Y khoa, Đại học Quốc gia Asuncion. Sau khi hoàn thành các môn học vào năm 1986, ông đã nhận được danh hiệu của Bác sĩ phẫu thuật với điểm trung bình chung là 4,56 đến 5,00. Sau đó, ông nhận bằng tốt nghiệp trong ngành y nội khoa.

Tham khảo

Tổng thống Paraguay
Sinh năm 1962
Nhân vật còn sống
Người Asunción


title: Chó lông rậm

text:
Chó lông rậm hay chó bờm (danh pháp hai phần: Speothos venaticus) là một loài động vật thuộc họ Chó. Chó lông rậm sinh sống ở Trung và Nam Mỹ, bao gồm Panama, Colombia, Venezuela, Bolivia, Peru, Ecuador, Guianas, Paraguay, phía đông bắc Argentina (tỉnh Misiones) và Brazil (từ rừng nhiệt đới Amazon bang Amazonas).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật có vú Argentina
Động vật có vú Bolivia
Động vật có vú Brasil
Động vật có vú Colombia
Động vật có vú Ecuador
Động vật có vú Guyana
Động vật có vú Panama
Động vật có vú Peru
Động vật có vú Venezuela
Động vật được mô tả năm 1842
Động vật Amazon
Động vật Guianas
Động vật có vú Nam Mỹ


title: Cáo ăn cua

text:
Cáo ăn cua (danh pháp hai phần: Cerdocyon thous) là một loài động vật thuộc họ Chó. Cáo ăn cua là loài đặc hữu trung bộ Nam Mỹ. Cáo ăn cua có phạm vi phân bố trên thảo nguyên, rừng cận nhiệt đới, bụi gai giống cây nhỏ và đồng bằng. Môi trường sống cũng bao gồm bờ sông có cây cối rậm rạp như rừng ven sông. Trong mùa mưa phạm vi của chúng lên trên đồi, vào thời gian khô chúng di chuyển xuống đất thấp. Trong một số khu vực phạm vi, chúng đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

T
Động vật được mô tả năm 1766
Động vật có vú Argentina
Động vật có vú Bolivia
Động vật có vú Brasil
Động vật có vú Colombia
Động vật có vú Paraguay
Động vật có vú Uruguay
Động vật có vú Venezuela
Động vật có vú Nam Mỹ


title: ICOM

text:
() là một nhà sản xuất quốc tế các thiết bị thu / phát vô tuyến, thành lập vào năm 1954 với tên giao dịch ban đầu là "IEW".  Hiện nay, các sản phẩm của nhà sản xuất này bao gồm các mảng thiết bị sử dụng cho vô tuyến nghiệp dư, phi công, công cụ liên lạc hàng hải, ứng dụng chuyên nghiệp di động mặt đất và phục vụ những người đam mê dò sóng vô tuyến.

Trụ sở của ICOM đặt tại Osaka, Nhật Bản, và các chi nhánh tại Mỹ (ở Bellevue, bang Washington), Canada (ở Delta, British Columbia), Úc (Melbourne, Victoria), New Zealand (Auckland), United Kingdom (Kent, Anh), Pháp (Toulouse), Tây Ban Nha (Barcelona) và tại Trung Quốc (Bắc Kinh).

Lịch sử
 Năm 1954, Tokuzo Inoue thành lập công ty "Inoue Electric Works",  (viết tắt là IEW), tại thị trấn Kyoto Yamashiro, quận Sagara, Nhật Bản
 Năm 1970, chuyển trụ sở công ty về Osaka
 Năm 1978, đổi tên công ty như hiện tại: "ICOM", trong đó "I" -viết tắt tên người sáng lập Tokuzo Inoue, "com" -viết tắt của "truyền thông"
 Năm 2001, niêm yết tại thị trường chứng khoán Tokyo

Công nghệ

IDAS
IDAS  là  sự thực thi Icom's của giao thức NXDN cho sản phảm vô tuyến số hóa song công dành cho Vô tuyến di động mặt đất dùng riêng (PLMR - Private Land Mobile Radio) trong thương mại và hệ thống thông tin an toàn công cộng cấp thấp. NXDN là một tiêu chuẩn kỹ thuật dùng giao diện không gian chung (CAI - Common Air Interface) cho truyền thông di động. Nó được kết hợp phát triển bởi Icom Incorporated và Kenwood Corporation.

D-STAR
ICOM đã phát triển hệ thống vô tuyến mở D-STAR dựa trên kỹ thuật vô tuyến số hóa do Liên minh vô tuyến nghiệp dư Nhật Bản phát triển. Hệ thống này được thiết kế để cung cấp các thông tin liên lạc thoại và dữ liệu tiên tiến trên đài phát thanh nghiệp dư bằng cách sử dụng các tiêu chuẩn mở.

Các sản phẩm

ICOM sản xuất máy bộ đàm vô tuyến song công và máy thu sử dụng trong các nghiệp vụ thông tin hàng hải, hàng không, ứng dụng vô tuyến nghiệp dư, di động mặt đất , và ứng dụng FRS / GMRS. Một số loại bộ đàm do ICOM sản xuất, tương thích với hệ thống trung kế của Motorola và SmarTrunk.

Bộ thu phát vô tuyến cao tần (HF) nghiệp dư
 IC-7000
 IC-701
 IC-703
 IC-706
 IC-707
 IC-718
 IC-720
 IC-7200
 IC-720A
 IC-725
 IC-726
 IC-728
 IC-729
 IC-730
 IC-732
 IC-735
 IC-736
 IC-737
 IC-737A
 IC-738
 IC-740
 IC-7400
 IC-745
 IC-746
 IC-746Pro
 IC-751
 IC-751A
 IC-756
 IC-756Pro
 IC-756ProII
 IC-756ProIII
 IC-7600
 IC-761
 IC-765
 IC-7700
 IC-775DSP
 IC-7800
 IC-781

= Bộ thu phát di động dải VHF/UHF nghiệp dư
IC-F14;IC-F24
IC-F1000;IC-F2000
IC-F3003;IC-F4003
IC-F3002;IC-F4002
IC-F3103D;IC-F3103D
IC-F1100DT;IC-F2100DT
IC-F3230DT;IC-F4230DT
 IC-F121
 IC-2820H
 IC-1271A
 IC-1275A
 IC-2000H
 IC-201
 IC-202
 IC-202S
 IC-207H
 IC-207H
 IC-208H
 IC-2100H
 IC-211
 IC-215
 IC-2200H
 IC-228A & H
 IC-229A/H
 IC-22A
 IC-22S
 IC-22U / IC-24E
 IC-230
 IC-2330A
 IC-2340H
 IC-2350H
 IC-2400A
 IC-2410H
 IC-245
 IC-251A
 IC-255A
 IC-25A
 IC-260A
 IC-2700H
 IC-2710
 IC-2710H
 IC-271A/H
 IC-2720
 IC-2720H
 IC-2725E
 IC-275A/H
 IC-27A/H
 IC-2800
 IC-2800H
 IC-2800H
 IC-281H
 IC-2820H
 IC-28A/H
 IC-290A/H
 IC-3200A
 IC-3210A
 IC-3230
 IC-375A
 IC-37A/H
 IC-38A
 IC-402
 IC-451A
 IC-45A
 IC-471A/H
 IC-475A/H
 IC-47A/H
 IC-490A
 IC-501
 IC-502
 IC-502A
 IC-505
 IC-551
 IC-551D
 IC-560
 IC-575H
 IC-71
 IC-820H
 IC-821
 IC-821H
 IC-901A/E
 IC-910H
 IC-970
 IC-970H
 IC-Delta 100
 IC-E208
 IC-F521
 IC-V8000
 ID-1
 ID-800
 ID-880

Bộ thu phát cầm tay dải VHF/UHF nghiệp dư
 IC-V80
 IC-V85
 IC-w31a
 Icom 2GXAT
 Icom 3AT
 Icom A24LI
 Icom E90
 Icom F3GS
 IC-2E
 IC-02AT
 IC-03AT
 IC-24 AT
 IC-2AT
 IC-2GAT
 IC-2GXAT
 IC-2iA
 IC-2SE
 IC-2SRA, (4SRA)
 IC-32AT
 IC-3AT
 IC-3SAT
 IC-4SA
 IC-80AD
 IC-91
 IC-91AD
 IC-92AD
 IC-DELTA1A
 IC-E7
 IC-E90
 IC-F30GS
 IC-H16
 IC-M3
 IC-O3AT
 IC-P7A
 IC-Q7A
 IC-T22A
 IC-T22H
 IC-T2H
 IC-T3H
 IC-T70A
 IC-T7H
 IC-T81A/E
 IC-T90A
 IC-U82
 IC-V21AT
 IC-V68
 IC-V8
 IC-V80
 IC-V82
 IC-W21A
 IC-W2A
 IC-W32A
 IC-Z1A
 Icom P2AT
 Icom P3AT
 Icom P4AT
 Icom Q7A
 Icom T21A
 Icom T8a
 Icom µ2AT

Một số hình ảnh

Liên kết ngoài
 Trang tin điện tử ICOM Toàn cầu
Trang chủ Icom tại Mỹ

Chú thích

Xem thêm
Danh sách công ty điện tử Nhật Bản

Công ty điện tử Nhật Bản
Công ty thành lập năm 1954
Nhãn hiệu Nhật Bản


title: Alice Springs

text:
Alice Springs  (Arrernte: Mparntwe) là đô thị lớn thứ ba của Lãnh thổ Bắc Úc, Úc. Thường được gọi là "the Alice" hay đơn giản là "Alice", Alice Springs toạ lạc gần vị trí trung tâm của lục địa Australia.

Vùng này được gọi là Mparntwe trong ngôn ngữ của người thổ dân Arrernte (còn gọi là Aranda), những người đã sống tại vùng hoang mạc trong và xung quanh Alice Springs trong hàng nghìn năm. Cái tên Alice Springs được đặt ra bởi William Whitfield Mills theo tên Bà Alice Todd (nhũ danh Alice Gillam Bell), vợ của Sir Charles Todd - người xây dựng đường điện báo xuyên Úc đầu tiên.

Alice Springs có dân số 27.972 người (2015), chiếm 10% dân số toàn Lãnh thổ Bắc Úc. Khoảng cách từ Alice Springs tới Adelaide và Darwin gần như ngang nhau.

Thị trấn nằm trên con sông Todd thường khô cạn ở phía bắc dãy MacDonnell. Khu vực nơi Alice Springs toạ lạc được gọi là Trung Úc, hay Red Centre, và có môi trường khô hạn gồm nhiều hoang mạc khác nhau. Alice Springs có khí hậu đặc trưng của hoang mạc, nhiệt độ có thể chênh lệch rất lớn với nhiệt độ tối đa trung bình vào mùa hè là , nhiệt độ tối thiểu trung bình vào mùa đông là .. Thị trấn này được biết là đang phải đối mặt với nhiều tệ nạn trong thời gian gần đây, phần lớn là do tội phạm gia tăng và nạn phân biệt chủng tộc gay gắt trong nhiều năm qua.

Lịch sử

Khu sinh sống của thổ dân
Người thổ dân Arrernte đã biến nhà của họ ở sa mạc Trung Úc trong và xung quanh địa điểm của Alice Springs sau này hàng ngàn năm, với bằng chứng cho thấy sự chiếm đóng bản địa của vùng có niên đại ít nhất 30.000 năm. Tên mà thổ dân đặt cho Alice Springs là Mparntwe. Nhiều người Arrernte cũng sống trong các cộng đồng bên ngoài Alice Springs và trên các trang trại ở xa hơn.

Ba nhóm chính: người phương Tây, Đông và Trung Arrernte sống ở Trung Úc, vùng đất truyền thống của họ bao gồm cả khu vực Alice Springs và MacDonnell Ranges. Chúng cũng được gọi là Aranda, Arrarnta, Arunta và các cách viết tương tự khác. Có năm thổ ngữ của ngôn ngữ Arrernte: Đông Nam, Trung, Bắc, Đông và Đông Bắc.

Lãnh thổ của thổ dân Arrernte phong phú với các dãy núi, hố nước và hẻm núi, tạo ra một loạt các môi trường sống tự nhiên. Theo những câu chuyện truyền thống của Arrernte, ở sa mạc xung quanh Alice Springs, cảnh quan được định hình bởi sâu bướm, chó hoang, khách du lịch nam, hai chị em, Macropus robustus và các nhân vật tổ tiên khác.

Rất nhiều địa điểm có tầm quan trọng truyền thống trong và xung quanh Alice Springs bao gồm Anthwerrke (Emily Gap), Akeyulerre (Đồi Billy Goat), Ntaripe (Heavitree Gap), Atnelkentyarliweke (đồi Anzac) và Alhekulyele (Núi Gillen).

Thời thuộc địa
Năm 1861–62, John McDouall Stuart dẫn đầu một đoàn thám hiểm qua miền Trung Australia, đi về phía tây của những gì sau này trở thành Alice Springs, từ đó thiết lập một con đường từ phía nam lục địa về phía bắc.

Một khu định cư cho người da trắng đã được bắt đầu mười năm sau đó với việc xây dựng một trạm lặp trên đường dây điện thoại Overland Telegraph của Úc (OTL), liên kết Adelaide với Darwin và Vương quốc Anh. OTL được hoàn thành vào năm 1872. Nó đi xuyên qua tuyến đường Stuart và mở thêm các vùng đất khác để định cư vĩnh viễn. Trạm điện báo Alice Springs được đặt gần khu vực được cho là một hố nước trên sông Todd. Khu định cư được đặt tên là Alice Spring theo tên "Alice" từ vợ của cựu Tổng Biên tập Nam Úc, ngài Charles Todd. Sông Todd được đặt tên theo Sir Charles.

Mãi cho đến khi vàng phù sa được phát hiện tại Arltunga, 100 km (62 dặm) về phía đông của Alice Springs hiện tại, năm 1887 đã chứng kiến bất kỳ đợt di cư quan trọng nào của người nhập cư châu Âu đã xảy ra. Tòa nhà quan trọng đầu tiên của thị trấn là trại giam Stuart Town ở phố Parson, được xây dựng vào năm 1909 khi thị trấn có dân số người châu Âu dưới 20 người. Nhiều tù nhân đầu tiên của trại lần đầu tiên liên lạc với những người thổ dân cũng bị giam giữ ở đó vì giết trộm gia súc. Chiếc máy bay đầu tiên do phi công Francis Stewart Briggs lái vào năm 1921. Bệnh viện đầu tiên của Trung Úc, Adelaide House, được xây dựng vào năm 1926 khi dân số châu Âu của thị trấn khoảng 40. Mãi cho đến năm 1929 khi tuyến xe lửa đến Alice được xây dựng, dân số người châu Âu của thị trấn bắt đầu phát triển. Cộng đồng thổ dân đông hơn người châu Âu cho đến giữa những năm 1930. Cho đến ngày 31 tháng 8 năm 1933, thị trấn được chính thức gọi là Stuart.

Chế độ ban đầu của giao thông Anh-Úc ở vùng hẻo lánh di chuyển bằng lạc đà, do người nhập cư từ các bộ lạc Pathan ở biên giới Tây Bắc của Ấn Độ-Anh Ấn Độ (Pakistan ngày nay) điều hành; được biết đến ở địa phương như những người chuyên chăn lạc đà từ Afghanistan có trụ sở tại Hergott Springs, hoặc Marree như bây giờ được biết đến. Nhiều người di chuyển đến sống ở Alice Springs vào năm 1929 khi đường sắt cuối cùng đã đến được thị trấn. Họ sống trên khu phố nơi hội đồng thành phố hiện đang vận chuyển hàng hóa từ đầu đường sắt đến các ga và khu định cư ở phía bắc. Một cơn sốt vàng ở Tennant Creek vào năm 1932 đã tiếp tục thúc đẩy nền kinh tế Alice Springs cho đến khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng phát.

Alice Springs được kết nối với Darwin bằng tàu hỏa vào ngày 4 tháng 2 năm 2004, khi chuyến tàu chở khách đầu tiên đến Darwin từ Adelaide.

Chiến tranh thế giới thứ hai
Chiến tranh thế giới thứ hai mang lại những thay đổi đáng kể cho Alice Springs. Trước chiến tranh, Alice Springs là một khu định cư cực kỳ cô lập với ít hơn 500 người sinh sống. Tuy nhiên, trong chiến tranh, thị trấn là một cơ sở dàn dựng cực kỳ năng động, được gọi là Trại số 9 của Úc, và một căn cứ cho chuyến đi dài bốn ngày đến Darwin. Trung tâm đường sắt ở Alice Springs đã được thực hiện bởi các hoạt động quân sự và số lượng binh lính được đăng ký ở Alice Springs tăng nhanh chóng, cũng như số lượng nhân viên đi qua trên đường đến và đi Darwin. Khi Darwin bị đế quốc Nhật Bản đe dọa tấn công, các tuyến đường biển - phương tiện giao thông chính của thủ phủ Darwin và tiếp tế - bị cắt đứt. Việc sơ tán Darwin lần đầu tiên đã mang lại một số lượng lớn dân thường bao gồm các quan chức được bầu và nhiều hồ sơ của chính quyền lãnh thổ. Alice Springs trở thành thủ phủ dân sự chiến tranh của Lãnh thổ phía Bắc. Khi Darwin bị các lực lượng không quân Nhật Bản đánh bom, một số lượng lớn nhân viên quân sự và thiết bị nặng của họ đã nhanh chóng di chuyển về phía nam đến Alice Springs.

Số lượng binh sĩ được đăng ký ở Alice Springs đạt đỉnh điểm vào khoảng 8.000 và số lượng nhân viên đi qua tổng cộng gần 200.000. Một khi chiến tranh kết thúc, các trại quân sự và những người di tản đã rời đi và dân số của Alice Springs giảm nhanh chóng. Sau khi được gần 200.000 người viếng thăm, trong đó có Tướng quân Mỹ Douglas MacArthur, Alice Springs đã đạt được danh tiếng đáng kể, Những năm chiến tranh cũng để lại nhiều cấu trúc. Nhà hát Totem được xếp hạng lịch sử, được tạo ra để làm dịch vụ giải trí cho trại quân sự, vẫn tồn tại đến ngày nay. Quân đội Úc thành lập Bệnh viện Đa khoa Úc lần thứ 109 tại Alice Springs. Sân bay cách thành phố khoảng 7 dặm được xây dựng bởi Không quân Hoàng gia Úc. Các hoạt động liên quan đến chiến tranh đòi hỏi phải niêm phong đường đầu tiên giữa Alice Springs và Larrimah, mở rộng và cải thiện nguồn cung cấp nước của Alice Springs, và cải thiện tuyến đường sắt. Các hoạt động liên quan đến chiến tranh đã để lại hàng ngàn mảnh thiết bị và phương tiện quân sự dư thừa và sự gia tăng đáng kể dân số của Alice Springs.

Trong Thế chiến II, Alice Springs là địa điểm của RAAF No.24 Kho nhiên liệu máy bay nội địa (IAFD), hoàn thành vào ngày 20 tháng 5 năm 1942 và đóng cửa vào tháng 11 năm 1944. Thường bao gồm bốn xe tăng, 31 kho nhiên liệu được xây dựng trên khắp nước Úc để lưu trữ và cung cấp nhiên liệu máy bay cho Không quân Hoàng gia và Không quân Lục quân Hoa Kỳ với tổng chi phí là 900.000 bảng Anh (1.800.000 đô la)

Sau Thế chiến thứ II
Trong những năm 1960, Alice Springs trở thành một địa điểm phòng thủ quan trọng với sự phát triển của cơ sở giám sát vệ tinh phòng thủ của Mỹ-Úc Pine Gap, nơi có khoảng 700 công nhân từ cả hai quốc gia.

Đến nay ngành công nghiệp chính trong thời gian gần đây là du lịch. Gần như tọa lạc ở trung tâm lục địa châu Úc, Alice Springs cách bờ biển gần nhất 1.200 kilômét (750 mi) và 1.500 km (930 mi) từ các thành phố lớn gần nhất là Darwin và Adelaide. Alice Springs là trung điểm của tuyến đường sắt Adelaide – Darwin.

Thị trấn hiện đại
Thị trấn Alice Springs hiện đại có cả ảnh hưởng của văn hóa Châu Âu và cả thổ dân. Trọng tâm của thị trấn, Todd Mall, tổ chức một số phòng trưng bày nghệ thuật thổ dân và các sự kiện cộng đồng. Lối sống sa mạc của Alice Springs đã truyền cảm hứng cho một số sự kiện độc đáo, chẳng hạn như Camel Cup, Henley-on-Todd Regatta, Lễ hội Beanie và Cuộc đua Sa mạc Tatts Finke.

Xây dựng môi trường
Alice Springs có nhiều tòa nhà lịch sử bao gồm Trạm Overland Telegraph, Tòa án Cũ và Khu Dân Cư và Trường Hartley Street. Adelaide House, một tòa nhà bằng đá tuyệt đẹp ở giữa Mall, bệnh viện đầu tiên của Trung Úc, được thiết kế và xây dựng bởi Mục sư John Flynn, người sáng lập ra dịch vụ bác sĩ bay đầu tiên trên thế giới, vào năm 1926. Nó cũng là địa điểm của thế giới thử nghiệm radio không dây di động thành công đầu tiên được thực hiện bởi Alf Traeger. Hiện nay nó là một bảo tàng, một trong những điểm du lịch quan trọng tạo thành một phần của 'The Flynn Trail' một con đường di sản đô thị tự hướng dẫn.

Ngày nay, thị trấn là một trung tâm dịch vụ và trung tâm du lịch quan trọng cho khu vực xung quanh. Nó là một thị trấn được trang bị đầy đủ với kích thước của nó, với một số khách sạn lớn, một trung tâm hội nghị đẳng cấp thế giới, và một loạt các điểm tham quan du lịch, nhà hàng và các dịch vụ khác.

Địa lí

Khu vực xung quanh Alice Springs là một phần của khu vực rặng núi Xeric Central Ranges của vùng đồng cỏ khô cằn và bao gồm các dãy MacDonnell chạy về phía đông và phía tây của thị trấn và chứa một số đường mòn đi bộ và bơi lội như Ormiston Gorge, Ormiston Gorge Creek, Red Bank Gorge và Glen Helen Gorge. Đường mòn Larapinta dài 223 km (139 dặm) sau Dãy Tây MacDonnell và được coi là một trong những trải nghiệm đi bộ tuyệt vời cho khách du lịch.

Hoang mạc Simpson, phía đông nam của Alice Springs là một trong những khu vực hoang dã tuyệt vời của Úc có chứa những đụn cát đỏ khổng lồ và các thành tạo đá thú vị như Chambers Pillar và Rainbow Valley.

Khí hậu
Nằm ngay phía nam của chí tuyến Nam, thị trấn Alice Springs nằm giữa sông Todd thường khô ở phía bắc của Dãy MacDonnell. Alice Springs nằm ở Trung Úc, còn được gọi là Red Centre, một môi trường khô cằn bao gồm nhiều hoang mạc khác nhau. Trong phân loại khí hậu Köppen, Alice Springs có khí hậu sa mạc (BWh) với mùa hè khô nóng bắt đầu vào 3 tháng đầu và 3 tháng cuối năm. Mùa đông dịu mát hơn, kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9. Với lượng mưa trung bình hàng năm là 285,9 mm (11,3 in), thị trấn có khí hậu bán khô hạn, ngoại trừ sự bốc hơi cao, hoặc sự khô cằn của nó, làm cho Alice Springs có đặc điểm điển hình của khí hậu sa mạc.

Lượng mưa hàng năm khá thất thường, thay đổi hàng năm ở Alice Springs. Năm 2001, lượng mưa là 741 mm (29,2 in) và năm 2002 chỉ còn đạt mức 198 mm (7,8 in). Lượng mưa hàng ngày cao nhất là 204,8 mm (8,06 in), ghi nhận vào ngày 31 tháng 3 năm 1988.

Ở Alice Springs, biên độ nhiệt có thể dao động đến 28 °C (82,4 °F) và lượng mưa có thể thay đổi khá nhiều từ năm này sang năm khác. Vào mùa hè, nhiệt độ tối đa trung bình là vào khoảng 35,6 °C, trong khi vào mùa đông nhiệt độ tối thiểu trung bình có thể xuống đến 5,5 °C (41,9 °F), trung bình 12,4 đêm dưới mức đóng băng mỗi năm, dẫn đến hiện tượng sương muối. Độ cao của thị trấn là khoảng 545 mét (1.788 feet), khiến thị trấn trải qua những đêm mát mẻ vào mùa đông. Nhiệt độ cao nhất được ghi nhận là 45,2 °C (113,4 °F) vào ngày 3 tháng 1 năm 2006, trong khi mức thấp kỷ lục là -7,5 °C (18,5 °F), ghi lại vào ngày 17 tháng 7 năm 1976. Đây cũng là nhiệt độ thấp nhất từng được ghi nhận ở lãnh thổ Bắc Úc.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2016, đã có 23.726 người trong Khu đô thị Alice Springs.

Thổ dân và dân đảo Torres Strait chiếm 18,1% dân số.
64,2% người được sinh ra ở Úc. Các nước bản xứ phổ biến nhất tiếp theo là New Zealand 3,6%, Mỹ 2,8%, Ấn Độ 2,8%, Anh 2,6% và Philippines 2,1%..
68,3% người dân chỉ nói tiếng Anh ở nhà. Các ngôn ngữ khác được nói ở nhà bao gồm Malayalam 1.7%, Arrernte 1.0%, Tagalog 1.0%, Quan thoại 0.8% và Filipino 0.8%...
Câu trả lời phổ biến nhất cho tôn giáo là Không Tôn giáo 32,5% và Công giáo 18,8%.

Từ năm 2013, dân số của Alice Springs đã giảm. Ước tính dân số cho tháng 6 năm 2015 là 27.972 đã giảm 1% vào năm 2014. Tốc độ tăng trưởng trung bình 5 năm cho đến tháng 6/2015 là ≤1% / năm. Năm 2006, nhóm tổ tiên lớn nhất ở Alice Springs là Úc (9,814 hoặc 31%), Anh (6,970 hoặc 22%), Cộng hòa Ireland (2,217 hoặc 7%), Scotland (1,825 hoặc 7%), Thổ dân châu Úc (1,790 hoặc 6 %, mặc dù lưu ý rằng một tỷ lệ lớn hơn các cư dân của thị trấn xác định là Thổ dân), Đức (1,502 hoặc 5%), và Ý (529 hoặc 2%). Mặc dù 75% dân số của Alice Springs được sinh ra ở Úc, nơi sinh phổ biến nhất cho người nhập cư trong Tổng điều tra năm 2006 là Vương quốc Anh (3%), Hoa Kỳ (3%), New Zealand (2%) và Philippines (1%).

Các ngôn ngữ không phải tiếng Anh được nói phổ biến nhất ở Alice Springs là: Tiếng Thượng Arrernte, Warlpiri, Luritja, Pitjantjatjara và tiếng Ý.

Dân số thổ dân
Theo điều tra dân số năm 2006, thổ dân châu Úc chiếm khoảng 19% dân số của Alice Springs và 28% lãnh thổ phía Bắc, mặc dù điều tra dân số cho Alice Springs có thể là một đánh giá thấp. Vì Alice Springs là trung tâm khu vực của Trung Úc, nó thu hút người Thổ dân từ khắp nơi trong vùng đó và vượt ra ngoài. Nhiều người thổ dân thường xuyên ghé thăm để sử dụng các dịch vụ của thị trấn. Thổ dân thường sống ở ngoại ô, cho thuê mục đích đặc biệt (hoặc trại thị trấn), hoặc xa hơn ở Amoonguna ở phía nam và trên các cộng đồng dân cư nhỏ trên đất thổ dân ở các khu vực xung quanh.

Các chủ sở hữu truyền thống của khu vực Alice Springs là những người Trung tâm Arrernte. Vì nó là thị trấn lớn nhất ở miền trung nước Úc, cũng có những người nói tiếng Warlpiri, Warumungu, Kaytetye, Alyawarre, Luritja, Pintupi, Pitjantjatjara, Yankunytjatjara, Ngaanyatjarra, Pertame, Đông và Tây Arrernte trong số những người khác.

Dân số nước ngoài và lưu động

Dân số Mỹ

Người Mỹ đã sống ở Alice Springs liên tục kể từ khi thành lập Lực lượng Không quân Hoa Kỳ 421, năm 1954. Hiện tại nằm trên Schwarz Crescent, nó là một phần của dự án hợp tác giữa Mỹ và Úc được gọi là Trạm Nghiên cứu Địa chất và Địa lý Chung (JGGRS). Các đơn vị được địa phương gọi là "Det 421" hoặc "The Det" và đã tài trợ cho đến 25 gia đình người Mỹ sống như những cư dân tạm thời của quận Alice Springs. Để đánh dấu tình hữu nghị lâu dài với cộng đồng, ngày 1 tháng 7 năm 1995, Hội đồng Thị trấn Alice Springs đã cấp quyền tự do nhập cảnh 421 vào Alice Springs. Kể từ đầu những năm 1970, phần lớn dân số Mỹ ở Alice Springs đã được kết hợp với gần Pine Gap, một trạm theo dõi vệ tinh chung của Mỹ-Úc, nằm cách 19 km (12 dặm) về phía tây nam của Alice Springs, sử dụng khoảng 700 Người Mỹ và người Úc.

Hiện tại, 2.000 cư dân của quận Alice Springs có quốc tịch Mỹ. Nhiều người trong số này, được tham gia bởi một số người Úc, kỷ niệm ngày lễ lớn của Mỹ, bao gồm Ngày Độc lập Hoa Kỳ và Lễ tạ ơn. Người Mỹ ở Alice Springs cũng được biết là tham gia vào một loạt các hiệp hội và các đội thể thao, bao gồm các cuộc thi bóng chày, bóng rổ và bóng đá.

Những nền văn hoá khác
Một số cộng đồng nhập cư nhỏ của các nền văn hóa nước ngoài khác đã tìm thấy một ngôi nhà ở Alice Springs, bao gồm các nhóm dân tộc đến từ Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan và Ấn Độ. Tác động rõ ràng nhất từ sự hiện diện của họ trong một thị trấn nhỏ bé và biệt lập như thế này là việc mở nhiều nhà hàng phục vụ các món ăn truyền thống của đất nước họ.

Dân số lưu động
Alice Springs có dân số lưu động lớn. Dân số này thường bao gồm khách du lịch nước ngoài và những vùng khác của Úc, thổ dân Úc đến từ các cộng đồng Trung Úc gần đó, và công nhân Úc hoặc quốc tế về các hợp đồng ngắn hạn. Các nguồn chính của công việc tuyển dụng lao động vào thị trấn là các trạm và mỏ. Khách du lịch nước ngoài thường đi qua thị trấn trên đường đến Vườn quốc gia Uluru-Kata Tjuta, trong khi khách du lịch Úc thường đi qua đây như một phần của những sự kiện như Masters Games và Race Finke Desert. Những sự kiện này có thể khiến dân số của thị trấn dao động đến vài nghìn người trong vòng vài ngày.

Chính phủ

Hội đồng Thị trấn Alice Springs quản lý khu vực Alice Springs, ở trung tâm thị trấn, các vùng ngoại ô và một số khu vực nông thôn. Hội đồng Thị trấn Alice Springs đã quản lý Alice Springs từ năm 1971. Hội đồng Alice Springs bao gồm chín thành viên: thị trưởng và tám aldermen. Thị trấn không được chia thành các phường. Thị trưởng hiện tại của Alice Springs là Damien Ryan. Cuộc họp Hội đồng được tổ chức vào Thứ Hai cuối cùng của mỗi tháng. Vùng Alice Springs được quản lý bởi khu vực chính quyền địa phương MacDonnell Region mới được tạo ra, nơi Alice Springs đóng vai trò là hội đồng thành phố.

Alice Springs và khu vực xung quanh có bốn thành viên được bầu vào Hội đồng Lập pháp Lãnh thổ phía Bắc. Araluen và Braitling là hoàn toàn trong Alice Springs, trong khi các ghế chủ yếu là nông thôn của Stuart và Namatjira tràn vào thị trấn. Trong lịch sử, Alice Springs đã nghiêng về đảng Tự Do. Đó là một thành trì của Đảng Tự do Quốc gia trong nhiều năm; chỉ có phía đông bắc (một phần trong số đó là ở Stuart) có khynh hướng nghiêng về phía công đảng Úc. Tuy nhiên, những xu hướng này đã bị thay đổi đáng kể trong cuộc bầu cử năm 2016. Cựu Bộ trưởng và cư dân Alice Springs, Adam Giles mất Braitling vào tay công đảng, Araluen được giữ lại bởi một thành viên cũ của CLP đã trở nên độc lập, và Namatjira và Stuart rơi vào công đảng. Kết quả là, CLP đã hoàn toàn đóng cửa ở Alice Springs lần đầu tiên.

Trong Hạ viện Úc, Alice Springs là một phần của Khoa Lingiari, bao gồm tất cả Lãnh thổ bên ngoài khu vực Darwin / Palmerston. Lingiari hiện đang được tổ chức bởi thành viên Lao động và cư dân Alice Springs Warren Snowdon.

Kinh tế

Alice Springs bắt đầu như một thị trấn dịch vụ cho ngành công nghiệp mục vụ đầu tiên đến khu vực này. Ngày nay, thị trấn có diện tích 546.046 kilômét vuông (210.830 dặm vuông) và dân số khu vực là 38.749. Vùng này bao gồm một số công trình khai thác và các cộng đồng mục vụ, Cơ sở Nghiên cứu Không gian Quốc phòng tại Pine Gap và các điểm du lịch tại Vườn quốc gia Uluru-Kata Tjuta, Công viên Quốc gia Watarrka và Dãy MacDonnell.

Người sử dụng lao động lớn nhất ở Alice Springs là Chính phủ Lãnh thổ phía Bắc, với 8% người làm việc trong quản lý nhà nước, 7% trong giáo dục trung học và 4% ở Bệnh viện Alice Springs. Nền kinh tế của Alice Springs phần nào phụ thuộc vào du lịch trong nước và quốc tế, với 4% lực lượng lao động làm việc cung cấp chỗ ở.

Cũng như Territory Discoveries, tất cả các công ty du lịch lớn đều có cơ sở tại Alice Springs, bao gồm AAT Kings & APT, cũng như nhiều nhà khai thác địa phương, bao gồm cả Emu Run Tours, Anganu Waai! các tour du lịch, Alice Wanderer và Wayoutback Desert Safaris, nhà điều hành được công nhận duy nhất tại địa phương được đánh giá cao về du lịch sinh thái.

Alice Springs là nơi có nhiều khách sạn, từ khách sạn Lasseters Hotel Casino 4 sao đến các nhà trọ cho du khách ba lô. Ngoài ra còn có các công viên caravan.

Trung tâm điều phối cho Dịch vụ Bác sĩ Hàng không Hoàng gia Úc hoạt động tại đây. Đây là một trong những tổ chức y tế lớn nhất và toàn diện nhất trên thế giới. Nó cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cấp cứu và cấp cứu cho những người sống ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa của Úc. Đây là một tổ chức phi lợi nhuận cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho những bệnh nhân không thể đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế do khoảng cách xa xôi rộng lớn của vùng hẻo lánh.

Giáo dục
Giáo dục được giám sát trên toàn lãnh thổ bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo (DET). Nó hoạt động để liên tục cải thiện kết quả giáo dục cho tất cả học sinh, tập trung vào các sinh viên bản địa.

Mầm non, tiểu học và trung học
Alice Springs được phục vụ bởi 19 trường công lập và tư thục phục vụ cho học sinh trong và ngoài nước. Hơn 3.843 học sinh tiểu học và trung học được ghi danh vào các trường ở Alice Springs, với 2.187 học sinh theo học tiểu học, và 1.656 học sinh theo học trung học. Có hơn 1.932 học sinh theo học tại các trường công lập và 1.055 học sinh theo học tại các trường tư thục.

Alice Springs có một trường học Alice Springs of the Air cung cấp giáo dục cho học sinh sống ở những vùng hẻo lánh, vùng sâu vùng xa.

Đại học và dạy nghề
Cơ sở ở Alice Springs của Đại học Charles Darwin cung cấp các khóa học về TAFE và giáo dục đại học. Trung tâm Công nghệ phù hợp được thành lập vào năm 1980 và cung cấp một loạt các dịch vụ để khuyến khích và giúp đỡ người thổ dân nâng cao chất lượng cuộc sống của họ ở các cộng đồng hẻo lánh.

Văn hóa và giải trí

Đặc điểm xã hội
Alice Springs được gọi là thủ đô cho người đồng tính nữ của Úc. Phân tích về tỷ lệ sở hữu kép và quyền sở hữu hộ gia đình cùng giới tính từ Tổng điều tra dân số Úc dường như chứng minh được yêu cầu này. Dân số lớn là do sự phản đối hòa bình của phụ nữ Pine Gap năm 1983, tạo ra một quần thể dân số quan trọng và cộng đồng đồng tính nữ tự duy trì liên tục

Sự kiện và lễ hội
Trọng tâm của thị trấn, Todd Mall, tổ chức một số phòng trưng bày nghệ thuật thổ dân và các sự kiện cộng đồng. Lối sống sa mạc của Alice Springs đã truyền cảm hứng cho một số sự kiện độc đáo, chẳng hạn như Lễ hội sa mạc Alice, Red Centre NATS, Parrtjima, Camel Cup, Henley-on-Todd Regatta, Lễ hội Beanie và Cuộc đua sa mạc Finke. Cuộc đua sa mạc Finke là một thách thức 'ở đó và trở lại' từ Alice Springs đến Cộng đồng Aputula (Finke), bao gồm một chuyến đi khứ hồi dài 460 km.

Nghệ thuật và giải trí
Alice Springs được biết đến như là thủ đô Nghệ thuật Thổ dân của Trung Úc, nơi có nhiều phòng trưng bày nghệ thuật địa phương và thổ dân. Nghệ thuật bản địa Úc là chi phối hơn, và phòng trưng bày giới thiệu văn hóa phong phú và truyền thống bản địa mà rất nhiều ở Trung Úc. Thương mại trong nghệ thuật thổ dân tăng vọt sau khi phong trào vẽ tranh bắt đầu tại Papunya, một khu định cư thổ dân Trung Úc, và quét các cộng đồng bản địa khác. Trung Úc là ngôi nhà của một số tên nổi bật nhất trong nghệ thuật thổ dân, bao gồm Emily Kngwarreye, Minnie Pwerle, Clifford Possum Tjapaltjarri, Albert Namatjira và Wenten Rubuntja. Bảo tàng Trung ương Úc / Trung tâm nghiên cứu Stehlow có một số chứng cứ lịch sử tự nhiên quan trọng nhất và các tài liệu lưu trữ gắn liền với lịch sử và văn hóa của khu vực. Lưu trữ Strehlow cũng chứa các tài liệu liên quan đến những người Arrernte của Trung Úc. Trung tâm Nghệ thuật và Giải trí Araluen giới thiệu các vở nhạc kịch và dàn nhạc đẳng cấp thế giới cũng như các buổi biểu diễn của địa phương. Cung Vinh danh Phụ nữ Tiên phong Quốc gia cũng nằm trong thị trấn.

Du lịch

Giải trí
Các hoạt động du lịch giải trí bao gồm đi bộ đường dài trong dãy MacDonnell Ranges gần đó, lái xe theo đường 4 bánh tại Vườn Quốc gia Finke Gorge và ghé thăm nhiều phòng trưng bày nghệ thuật ở Todd Mall.

Thị trấn có một số bảo tàng nhỏ có nhiều hiện vật đặc sắc. Bộ sưu tập rộng lớn tại Bảo tàng Traeger của Old Timer trên đường cao tốc North Stuart bao gồm các đồ tạo tác từ những cư dân Afghanistan và Đức đầu tiên của thị trấn, các đồ tạo tác và đồ vật truyền thống của Thổ dân cho thấy sự kết hợp sớm của nền văn hóa châu Âu và Thổ dân như một con dao có cánh thủy tinh. Một tour du lịch âm thanh và các hoạt động phong cách câu đố giáo dục cho trẻ em có thể được tải xuống từ trang web The Flynn Trail. Bảo tàng mở cửa từ 2 giờ chiều đến 4 giờ tối bảy ngày một tuần.

Công viên và vườn
Alice Springs thường xuyên là điểm dừng chân của những du khách trên đường tham quan di tích Uluru ở Vườn quốc gia Uluru-Kata Tjuta cách thị trấn khoảng 440 km. Công viên sa mạc Alice Springs được tạo ra để phổ biến kiến thức cho du khách về nhiều khía cạnh của môi trường sa mạc xung quanh. Ngoài ra còn có một vườn thực vật trồng nhiều loài cây sống trong môi trường nhiệt đới khô cằn là vườn bách thảo Olive Pink, cách trung tâm thị trấn một đoạn ngắn. Vườn được đặt tên theo nhà nhân loại học, tự nhiên và nghệ sĩ Olive Pink, sống ở thị trấn gần 30 năm và qua đời vào năm 1975. Bà nổi tiếng tại địa phương và được gọi là Hoa hậu Hồng.

Trung tâm bò sát Alice Springs nằm ở trung tâm thị trấn. Trung tâm có bộ sưu tập bò sát lớn nhất ở Lãnh thổ phía Bắc. Những loài đáng chú ý ở trung tâm bao gồm cá sấu nước mặn, kỳ đà khổng lồ, Thằn lằn cổ tử cung, thằn lằn quỷ gai, nhiều loài trăn lớn và nhỏ và cả các loài rắn độc bao gồm cả rắn Taipan nội địa, rắn Brown, rắn Death Adders và rắn Mulga. Trung tâm là một điểm đến du lịch nổi tiếng, đặc biệt đối với trẻ em.

Tội phạm
Tội phạm liên quan đến tài sản là một vấn đề xã hội cấp bách ở Alice Springs, và tỉ lệ tội phạm bạo lực ở thị trấn năm 2010 là ở mức chưa từng thấy, được xem là "ngoài tầm kiểm soát". Alice Springs đã được mô tả là một trong những thị trấn nguy hiểm nhất ở Úc và là "thủ đô giết người" của Úc. Mức độ tội phạm đã có tác động lớn đến ngành du lịch của thị trấn với khách du lịch từ một số quốc gia được cảnh báo để tránh đến thị trấn hoặc có biện pháp phòng ngừa thêm nếu buộc phải tới. Hầu hết các tội phạm bạo lực ở Alice Springs là giữa những người thổ dân, với bạo lực từ những người không phải thổ dân là không quá thường xuyên.

Tội phạm bạo lực là phổ biến ở Alice Springs, chủ yếu liên quan đến người thổ dân, đặc biệt là giữa vợ hoặc chồng hoặc thanh niên. Hầu hết các vụ giết người và nhiều vụ hãm hiếp đều được thực hiện ở lòng sông Todd khô. Hầu hết các nạn nhân giết người của Alice Springs là thổ dân và một tỷ lệ cao là phụ nữ. Hầu hết các nạn nhân tấn công cũng là thổ dân, mặc dù một số người không phải bản địa cũng đã bị tấn công. Dân số thổ dân của Alice Springs là đại diện cho tội phạm bạo lực, chiếm hơn ba phần tư tội phạm tấn công.

Tỷ lệ tội phạm cao là do điều kiện trong cộng đồng thổ dân Alice Springs. Các trại thị trấn của thổ dân Alice Springs nổi tiếng vì tệ nạn nghiện rượu, bạo lực và điều kiện sống không đạt tiêu chuẩn. Các vụ tấn công là phổ biến ở các trại thị trấn của thổ dân và 95% người dân trong thị trấn bỏ chạy khỏi các vụ bạo lực gia đình là người bản địa. Mức độ bạo lực gia đình trong cộng đồng thổ dân đã được mô tả là "ngoài tầm kiểm soát" bởi Northern Coroner. Các trại bản địa của Alice Springs được Bộ trưởng Bộ bản địa mô tả là "thủ đô giết người". Tỷ lệ tội phạm ở Alice Springs từ các cộng đồng thổ dân đạt đến điểm khủng hoảng trong năm 2013, dẫn đến chính quyền địa phương gọi đó là thời điểm cần có một cuộc họp khẩn cấp của chính phủ Lãnh thổ, cảnh sát và các bên liên quan khác để đưa ra giải pháp.

Sự đại diện về tội phạm quá mức của thổ dân cũng được quy cho một phần người thổ dân di chuyển vào Alice Springs từ nhiều cộng đồng hẻo lánh hơn ở bên ngoài.

Tội phạm thanh niên cũng là một vấn đề nghiêm trọng ở Alice Springs, đặc biệt là vào ban đêm khi số lượng lớn thanh niên lang thang trên các đường phố của thị trấn không được giám sát, và thực hiện các cuộc tấn công và trộm cắp, phá hoại tài sản và ném đá vào các phương tiện di chuyển trên đường. Vấn đề tội phạm thanh niên là do người dân bản địa đến thị trấn từ các cộng đồng xa xôi để thoát khỏi sự can thiệp của chính quyền lãnh thổ, với một số trẻ em sử dụng phương tiện giao thông công cộng do chính phủ tài trợ để đi hàng trăm cây số từ các cộng đồng từ xa đến Alice Springs không có người đi kèm. Nghị sĩ địa phương Chansey Paech phản đối điều này là không công bằng khi đổ lỗi cho trẻ em từ các vùng sâu vùng xa, lưu ý rằng một phần lớn thanh niên có vấn đề là từ Alice Springs. Vấn đề tội phạm thanh niên ở Alice Springs cũng được quy cho trẻ em lang thang vào ban đêm để tránh bị lạm dụng và bạo lực gia đình ở nhà.

Những thanh niên ném đá vào những chiếc xe đi trên đường phố ở Alice Springs là một vấn đề đang diễn ra với nhiều xe bị hư hại và một số người lái xe bị thương nặng. Nhân viên dịch vụ cấp cứu, bao gồm cả cảnh sát và xe cứu thương cũng là mục tiêu của các cuộc tấn công bằng đá của giới trẻ.

Giao thông

Nằm trên tuyến đường sắt Adelaide-Darwin, Alice Springs có thể đến bằng tàu hỏa. Ga tàu Alice Springs được hãng tàu Ghan ghé thăm, do Great Southern Rail điều hành, trên hành trình giữa Adelaide và Darwin. Tàu đến hai lần mỗi tuần theo mỗi hướng.

Tuyến đầu tiên mở cửa cho Alice Springs vào năm 1929, là tuyến đường sắt khổ hẹp Trung Úc. Mãi đến năm 1980, đường dây đo tiêu chuẩn hiện tại đã được mở ra, được mở rộng đến Darwin vào năm 2004.

Có dịch vụ xe buýt tốc hành hàng ngày đến và đi từ Adelaide và Darwin phục vụ Alice Springs. Xa lộ Stuart, chạy về phía bắc từ Adelaide đến Darwin qua Alice Springs, là con đường quan trọng nhất của lãnh thổ Bắc Úc. Khoảng cách từ Alice Springs đến Adelaide là 1.530 km (950 mi) và Darwin là 1.498 kilômét (931 mi).

Có các chuyến bay hàng ngày từ Sân bay Alice Springs đến Adelaide, Ayers Rock (Uluru), Cairns, Darwin, Melbourne, Perth và Sydney. Ngoài ra còn có các chuyến bay thẳng một vài lần một tuần đến Brisbane. Hai hãng hàng không phục vụ Alice Springs: Qantas và Virgin Australia.

Alice Springs là cơ sở cho dịch vụ Hoàng gia Bác sĩ Hàng không của Úc.

Tham khảo

Lãnh thổ Bắc Úc


title: Chó tai ngắn

text:
Chó tai ngắn (danh pháp hai phần: Atelocynus microtis) là một loài động vật thuộc họ Chó. Chó tai ngắn là loài chó đặc hữu duy nhất lưu vực Amazon. Nó là loài duy nhất của chi Atelocynus. Chúng còn được gọi là Ma chó vùng Amazon.

Phân loài
 A. m. microtis, Sclater, 1882
 A. m. sclateri, J. A. Allen, 1905

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Alderton, David. Foxes, Wolves and Wild Dogs of the World. Blandford Press: United Kingdom, 1998.
 Nowak, Ronald. Walker's Carnivores of the World. The Johns Hopkins University Press: Baltimore, 2005.
 IUCN/SSC Canid Specialist Group: Small Eared Zorro
 Pro-carnivoros
 Ecology and conservation of the short-eared dog by WildCru
 Studies with a tame short-eared dog by Maria Renata Leite
 Atelocynus microtis Research and Conservation by M. R. Pitman Leite
 PHOTOS: Short-Eared Dog Caught in Camera Trap

 Short haired Dog Video 25 May 2014 National Geographic

M
Động vật được mô tả năm 1883
Động vật có vú Bolivia
Động vật có vú Brasil
Động vật có vú Colombia
Động vật có vú Ecuador
Động vật có vú Peru
Động vật có vú Nam Mỹ


title: Cáo hoa râm

text:
Cáo hoa râm (danh pháp hai phần: Lycalopex vetulus) là một loài động vật có vú trong họ Chó, bộ Ăn thịt. Loài này được Lund mô tả năm 1842. Chúng là loài bản địa Brasil.

Tập tính và chế độ ăn
Cáo hoa râm là loài hoạt động về đêm, và phần lớn sống đơn độc ngoài mùa sinh sản. Nó chủ yếu ăn côn trùng, đặc biệt là mối và bọ hung nhưng cũng ăn gặm nhấm, chim nhỏ và trái cây. Các cá thể có phạm vi sinh sống thay đổi, tùy thuộc vào môi trường địa phương, nhưng trung bình  đã được báo cáo từ các đồng cỏ tại Mato Grosso.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật có vú Brasil
Động vật được mô tả năm 1842
Động vật đặc hữu Brasil


title: Phù Hồng

text:
Phù Hồng (, 284–350) tên ban đầu là Bồ Hồng (), tên tự Quảng Thế (), là một tộc trưởng người Đê. Ông là phụ thân của Phù Kiện - hoàng đế khai quốc của nước Tiền Tần.

Bồ Hồng xuất thân là tù trưởng tộc Đê đã hàng nước Hậu Triệu. Năm 350 nhân lúc Hậu Triệu loạn lạc, Phù Hồng tự xưng là Tam Tần vương () nhận được một lời tiên tri rằng ông sẽ trở thành vua. Trong cùng năm, ông bị thuộc hạ là Ma Thu (麻秋) hạ độc, người này sau đó bị Phù Kiện xử tử. Ông được truy tôn miếu hiệu Thái Tổ (太祖) thụy hiệu (Tiền) Tần Huệ Vũ Đế ().

Tham khảo

Vua Tiền Tần
Vua Trung Quốc bị giết
Sinh năm 284
Mất năm 350
Người nhà Tấn


title: Cáo Bengal

text:
Cáo Bengal (danh pháp hai phần: Vulpes bengalensis) là một loài động vật thuộc họ Chó. Cáo Bengal là cáo đặc hữu của tiểu lục địa Ấn Độ và được tìm thấy từ dãy Himalaya và Terai của Nepal qua miền nam Ấn Độ và từ miền nam và miền đông Pakistan đến miền đông Ấn Độ và đông nam Bangladesh.
Cáo Bengal là một loài cáo tương đối nhỏ với mõm thon, tai dài và nhọn, đuôi rậm lông dài khoảng 50 đến 60% chiều dài của đầu và thân. Màu lông lưng của rất khác nhau, nhưng chủ yếu là màu xám nhạt còn lông bụng; chân của loài này có xu hướng màu nâu hoặc nâu đỏ. Đuôi rậm rạp với chỏm đuôi màu đen nổi bật giúp phân biệt loài này với loài cáo đỏ. Mặt sau tai có màu nâu đậm với rìa màu đen.

Hình ảnh

Tham khảo

B
Động vật có vú Bangladesh
K
Động vật có vú Nam Á


title: Cáo fennec

text:
Cáo fennec hay cáo sa mạc (Vulpes zerda) là một loài cáo mắt nhỏ hoạt động về đêm phân bố ở sa mạc Sahara thuộc Bắc Phi. Điểm đặc biệt của loài là đôi tai lớn bất thường, phục vụ cho mục đích tản nhiệt. Tên gọi loài cáo này xuất phát từ tiếng Ả Rập, فنك (fanak), có nghĩa là cáo, danh pháp loài zerda đến từ tiếng Hi Lạp xeros mang nghĩa khô ráo, đề cập đến môi trường sống của chúng. Cáo fennec là loài nhỏ nhất trong Họ chó. Bộ lông, đôi tai và chức năng thận thích nghi với nhiệt độ cao, lượng nước thấp, môi trường sa mạc. Ngoài ra, thính giác đủ nhạy cảm để nghe con mồi di chuyển dưới lòng đất. Chúng chủ yếu ăn côn trùng, động vật có vú nhỏ và các loài chim.

Cáo fennec có tuổi thọ lên đến 14 năm trong điều kiện nuôi nhốt. Động vật ăn thịt chính săn nó là giống đại bàng cú Bubo châu Phi. Gia đình của cáo fennec đào hang trong cát để ở và bảo vệ, hang của chúng có thể lớn đến  và nối với các hang của các gia đình khác. Số lượng chính xác loài cáo này hiện không biết chính xác, nhưng theo ước lượng chỉ ra rằng động vật này không có nguy cơ tuyệt chủng. Kiến thức về tương tác xã hội của chúng chỉ giới hạn thông tin thu thập được từ các cá thể nuôi nhốt.

Loài này thường được đưa vào chi Cáo; Tuy nhiên, điều này được tranh luận do sự khác biệt giữa cáo fennec và các loài cáo khác. Lông của fennec được đánh giá cao bởi những người dân bản địa của Bắc Phi, và ở một số nơi trên thế giới, loài cáo này được coi là một vật nuôi kỳ lạ.

Mô tả

Cáo fennec nặng khoảng , với chiều dài cơ thể ; nó cao khoảng . Nó là loài nhỏ nhất của họ Chó. Đuôi nó dài , trong khi tai nó dài khoảng . Cáo Fennec có lớp lông chân rất dày. Sa mạc là một môi trường sống rất khắc nghiệt, rất khó khăn để sinh tồn vì sự thay đổi nhiệt độ liên tục. Cáo Fennec không chỉ có bộ lông dày dặn để giữ ấm vào ban đêm mà nó còn mọc lông dày ở cả bàn chân, giúp nó di chuyển dễ dàng hơn trên cát nóng. Cáo fennec cũng có một ít râu chân của chúng. Điều này giúp chúng dễ dàng định hình được dáng vẻ của kẻ thù, nhất là khi trời tối. Bên cạnh những sợi râu trên chân, cáo còn biết sử dụng từ trường của Trái đất để săn mồi. Các nhà nghiên cứu đã để ý thấy rằng những con cáo luôn nhảy theo hướng Đông Bắc khi nhìn thấy những con mồi đang ẩn nấp. Những cuộc tấn công như vậy phần lớn đều thành công trong khi nếu nhảy theo hướng khác thì tỷ lệ thất bại sẽ cao hơn. Các chuyên gia cho rằng, chúng dùng từ trường trái đất để đo khoảng cách và định vị con mồi.

Đời sống và hành vi

Săn bắt và chế độ ăn uống
Cáo fennec là một loài động vật ăn tạp, ăn các loài gặm nhấm nhỏ, thằn lằn, tắc kè, rắn mối, chim nhỏ và trứng của chúng, trái cây và một số loại củ. Nó dựa vào độ ẩm của con mồi, nhưng uống nước khi có sẵn. Nó đi săn một mình và đào trong cát để tìm động vật có xương sống nhỏ và côn trùng. Một số cá thể được quan sát, thấy chôn con mồi để tiêu thụ sau này và tìm kiếm thức ăn trong vùng lân cận các khu định cư của con người.

Chúng không có nhu cầu uống nước. Những con cáo Fennec có thể sống mà không cần uống nước, thay vào đó, chúng lấy nước từ lá, củ, quả và cả những con mồi của mình.

Sinh sản

Cáo fennec nuôi nhốt đạt đến tuổi trưởng thành sinh dục trong khoảng chín tháng và giao phối giữa tháng 1 và tháng 4. Chúng thường chỉ sinh sản một lần mỗi năm. Thời gian giao cấu kéo dài đến hai giờ 45 phút. Thời kỳ mang thai kéo dài từ 50 đến 52 ngày, đôi khi cũng có thể lên đến 63 ngày. Sau khi giao phối, con đực trở nên rất hung dữ và bảo vệ con cái, cung cấp thức ăn cho nó trong thời kỳ mang thai và cho con bú. Con cái sinh từ tháng 3 đến tháng 6 với một lứa từ một đến bốn con cái có thể mở mắt sau 8 đến 11 ngày. Cả con cái và con đực đều chăm sóc con non. Chúng giao tiếp bằng cách sủa, gừ gừ, ngáp và rít. Cáo con vẫn ở trong gia đình ngay cả sau khi một lứa mới được sinh ra. Cáo con được cai sữa ở tuổi 61 đến 70 ngày.

Cáo Fennec đực già nhất được nuôi nhốt được ghi nhận ở tuổi 14, và con cái lớn nhất tuổi 13.

Tổ chức gia đình và xã hội
Cáo Fennec rất chung thủy, chúng sống theo chế độ một vợ một chồng, mỗi năm đẻ khoảng 2 đến 5 cáo con. Những con cáo con có thể ở với bố mẹ ngay cả khi những đứa em được sinh ra. Khi cáo Fennec mang thai và nuôi con, bạn đời của nó sẽ kiếm ăn, chiều chuộng và bảo vệ nó.

Cáo Fennec có tính xã hội cao, sống trong những nhóm có khoảng 10 thành viên. Nhóm nhiều hay ít thành viên được xác định bởi số lượng tài nguyên thực phẩm có sẵn trong vùng lãnh thổ chúng sinh sống. Khi gặp nguy hiểm, loài động vật này tạo ra nhiều âm thanh khác nhau như tiếng sủa, rít (giống mèo) và gầm gừ.

Đời sống và nơi ở
Cáo Fennec yêu cuộc sống về đêm. Giống như rất nhiều loài động vật sa mạc khác, cáo Fennec thích hoạt động ban đêm, tránh cái nóng khủng khiếp của sa mạc ban ngày. Ban ngày, cáo Fennec dành nhiều thời gian để ngủ, lưu trữ tối đa năng lượng cho buổi đêm săn bắt và chơi đùa.

Môi trường sống khắc nghiệt khiến cho Cáo Fennec phải đào những hang trong cát ở khu vực có cây cối, cồn cát ổn định. Diện tích của các hang này có thể lên tới 120m2 và tối đa 15 lối vào khác nhau. Một số trường hợp chúng sống gần các thành viên có cùng huyết thống, Cáo sẽ đào hang thông với nhau.

Thú cưng
Trên một số diễn đàn trao đổi sinh vật cảnh, giá của những chú cáo fennec phụ thuộc nhiều vào giới tính và tuổi của chúng. Fennec cái có giá cao hơn con đực, trong khi càng nhỏ tuổi lại càng đắt đỏ. Giá của một chú Fennec 1 đến 4 tháng tuổi tại Tennessee, Texas và Florida dao động từ 1.800 USD - 3.000 USD, tương đương từ 35 đến hơn 60 triệu đồng/con. Trong khi đó, một chú cáo sa mạc từ 5-6 tuổi chỉ có giá khoảng 500-650 USD, tương ứng 10-15 triệu đồng.

Dù đẹp, được quảng cáo là loài vật nuôi VIP, thể hiện đẳng cấp và khá thu hút sự quan tâm của người chơi thú cảnh, nhưng loài vật vốn sống chủ yếu trong môi trường nắng nóng, ít nước này rất kén chuồng nuôi. Quá hiếm cá thể, giá đắt, môi trường nuôi nhốt không phù hợp để cáo sa mạc thể hiện bản tính hiếu động, leo trèo và đào hang... là những nguyên nhân chủ yếu khiến loài động vật không được phổ biến tại Việt Nam.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Z
Động vật có vú Tây Nam châu Á
Động vật được mô tả năm 1780
Động vật có vú châu Phi


title: Phù Kiện

text:
Phù Kiện (; 317–355), tên ban đầu là Bồ Kiện (蒲健, đổi năm 350), tên tự Kiến Nghiệp (建業), hay còn được gọi theo thụy hiệu là (Tiền) Tần Cảnh Minh Đế ((前)秦景明帝), là người sáng lập nên nước Tiền Tần trong lịch sử Trung Quốc.

Dưới thời cai trị của Thạch Hổ
Bồ Kiện sinh năm 317, là con trai thứ ba của Bồ Hồng (蒲洪) và người vợ Khương thị, khi đó Bồ Hồng đang là một tộc trưởng người Đê dưới quyền cai trị của Hán Triệu. Tuy nhiên, trong phần lớn thời thơ ấu của Bồ Kiện, Bồ Hồng phụng sự dưới quyền hoàng đế Thạch Hổ của Hậu Triệu. Thạch Hổ trong khi bề ngoài đánh giá cao việc phụng sự của Bồ Hồng, thì bên trong lại lo sợ sâu sắc về lòng trung thành của những binh lính người Đê của Bồ Hồng đối với mình, và đã bí mật giết chết hai con trai đầu của Bồ Hồng. Tuy nhiên, do bị ấn tượng trước tính gan dạ, tài bắn cung, cưỡi ngựa, và lòng quảng đại của Bồ Kiện, Thạch Hổ đã tha cho ông.

Năm 349, Thạch Hổ lâm bệnh, ông ta phong Bồ Hồng làm thứ sử Ung Châu (雍州, nay là trung bộ và bắc bộ Thiểm Tây). Tuy nhiên, Bồ Hồng đã không lập tức đảm nhiệm chức vụ do phải chuyển giao binh lính người Đê tại căn cứ của ông ở Phương Đầu (枋頭, nay thuộc Hạc Bích, Hà Nam).

Khi Hậu Triệu sụp đổ
Sau khi Thạch Hổ qua đời, người con trai út của ông ta là Thạch Thế lên kế vị, song quyền lực trên thực tế nằm trong tay Lưu Thái hậu cùng đồng minh của bà ta là Trương Sài (張豺). Bất mãn với Lưu Thái hậu và Trường Sài nên Bồ Hồng cùng một số tướng khác đã thuyết phục một người con trai khác của Thạch Hổ là Bành Thành vương Thạch Tuân tiến về kinh thành Nghiệp Thành, lật đổ Thạch Thế. Thạch Tuân trở thành hoàng đế, song do lo sợ việc Bồ Hồng chiếm giữ vùng Quan Trung, đã tước chức thứ sử Ung Châu của Bồ Hồng. Bồ Hồng tức giận, ngay lập tức trở về chỗ đội quân của mình tại Phương Đầu và tìm kiếm trợ giúp từ nhà Tấn. Phù Kiện trong thời gian này đã ở bên cạnh phụ thân và hỗ trợ cho các tham vọng của ông ta.

Cũng trong năm đó, Thạch Tuân bị người cháu trai nuôi là Thạch Mẫn lật đổ, người này ủng hộ một người con trai khác của Thạch Hổ là Nghĩa Dương vương Thạch Giám làm hoàng đế mới. Khi rối loạn tiếp diễn, những người Đê và Khương đã từng bị Thạch Hổ bắt di chuyển đến phía đông Trung Quốc bắt đầu bất chấp luật pháp Hậu Triệu và tìm cách trở về quê hương ở phía tây. Họ ủng hộ Bồ Hồng làm lãnh đạo. Năm 350, sau khi Nhiễm Mẫn ra lệnh cho giết những người không phải tộc Hán, đặc biệt là người Yết và Hung Nô cũng như bắt đầu cho thấy ý đồ muốn tiếp quản đế quốc, Bồ Hồng là một trong các tướng chống lại Thạch Mẫn. Sau đó cùng năm, triều đình Tấn lập ông làm Quảng Xuyên quận công, và lập Phù Kiện làm Tương Quốc huyện công. Tuy nhiên, Bồ Hồng đã không giữ lại lâu tước hiệu do nhà Tấn ban cho, và ngay sau đó đã xưng làm Tam Tần vương và Đại Thiền vu, và cải họ từ Bồ sang Phù theo một lời tiên tri. Ông dự định tây chinh để chiếm vùng Quan Trung; tuy nhiên khi đang lên kế hoạch, ông ta đã bị tướng Ma Thu (麻秋) của mình đầu độc; trên giường bệnh, Phù Hồng đã lệnh cho Phù Kiện chiếm Quan Trung. Phù Kiện khi ấy đang là thế tử, ông nắm giữ binh quyền và xử tử Ma Thu. Ông từ bỏ các tước hiệu mà cha ông đã tuyên bố, trở lại với tước hiệu được nhà Tấn ban cho.

Cuối năm, Phù Kiện đã sẵn sàng tiến hành một chiến dịch tây chinh, song không muốn để tướng Đỗ Hồng (杜洪), là người trấn giữ thành Trường An ở Quan Trung, biết về ý định, nên ông đã vờ như sẵn sàng an cư lâu dài ở Phương Đầu. Sau khi Đỗ đã yên lòng, Phù mở chiến dịch, phân binh làm hai, một do chính ông và em trai là Phù Hùng (苻雄) chỉ huy, và một do cháu trai ông là Phù Tinh (苻菁) và Ngư Tuân (魚遵). Cả hai đội quân đều tiến về phía tây một cách nhanh chóng, và đến mùa đông năm 350, Trường An đã thất thủ.

Vào mùa xuân năm 351, quân sư Giả Huyền Thạc (賈玄碩) của Phù Kiện đề nghị chúa công xưng làm Tần vương và đã đề nghị triều đình nhà Tấn ban cho ông tước hiệu đó. Phù Kiện không hài lòng do ông đã sẵn sàng tuyên bố độc lập khỏi Tấn. Ngay sau đó ông đã xưng làm "Thiên vương", chính thức đoạn tuyệt với Tấn cùng Hậu Triệu và lập nước Tiền Tần.

Trị vì
Với vai trò là người cai trị Tiền Tần, Phù Kiện trị quốc một cách tận tụy và tiết kiệm, ông đã bãi bỏ nhiều điều luật khắc nghiệt của Hậu Triệu và mời những người có khả năng tham gia vào chính quyền, song ông cũng là người bạo lực và dễ dàng cảm thấy bị xúc phạm. Giả như, năm 351, ông trở nên giận dữ khi Giả đề xuất rằng ông nên xưng vương thay vì xưng đế, ông đã vu cáo Giả âm mưu cùng tướng Tấn là Tư Mã Huân (司馬勳) và xử tử Giả cùng các con trai.

Năm 352, Phù Kiện xưng đế. Ông tiếp tục chống lại các tướng Hậu Triệu, lúc này đang kiểm soát các thái ấp nhỏ cùng quân Tiền Yên và Tấn, ba nước xác định biên giới bằng giao tranh sau khi Hậu Triệu diệt vong vào năm 351 và tiếp theo là khi Nhiễm Mẫn thất bại trước Tiền Yên vào năm 352. Năm 353, Phù Hùng và Phù Tinh cũng đẩy lùi một cuộc tấn công của Tiền Lương, một chư hầu trên danh nghĩa của nhà Tấn.

Năm 354, tướng Hoàn Ôn của nhà Tấn phối hợp cùng quân Tiền Lương để mở một chiến dịch lớn chống lại Tiền Tần. Phù Kiện tập hợp tất cả lực lượng sẵn có của mình và trao quyền chỉ huy cho các con trai là thái tử Phù Trường, Phù Sinh, Phù Thạch, cùng với Phù Hùng và Phù Tinh, sẵn sàng chống lại Tấn. Tuy nhiên, Hoàn Ôn đã tiến được đến vùng lân cận của Trường An, đánh bại mọi toán quân Tiền Tần trên đường hành quân. Tuy nhiên, Hoàn Ôn đã do dự khi bao vây, còn Phù Kiện đã dự đoán được cuộc tấn công của Tấn nên đã cho thu hoạch lúa mì, quân Tấn bắt đầu cạn nguồn lương thảo và buộc phải rút lui vào cuối mùa hè năm 354.

Tuy nhiên, thái tử Phù Trường đã bị một mũi tên gây trọng thương trong chiến dịch chống Hoàn Ôn và đã qua đời vào mùa đông năm 354. Vợ của Phù Kiện là Cường Hoàng hậu muốn lập người con trai út Phù Liễu (苻柳) làm thái tử, song Phù Kiện tin vào một lời tiên tri nên đã lập Phù Sinh làm thái tử, bất chấp việc Phù Sinh có tính bạo lực và đồng bóng.

Vào mùa hè năm 355, Phù Kiện lâm bệnh. Trong quá trình dưỡng bệnh, cháu trai Phù Tịnh tin rằng Phù Kiện đã chết nên đã tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ nhắm vào hoàng cung, với ý định giết chết Phù Sinh và chiếm lấy ngai vàng. Phù Kiện trong khi vẫn đang mang bệnh đã nhanh chóng xuất hiện trước các cận vệ; quân của Phù Tinh trông thấy Phù Kiện đã hoảng sợ và bỏ trốn. Tuy vậy, Phù Kiện chỉ cho giết Phù Tinh. Phù Kiện qua đời năm ngày sau đó, thái tử Phù Sinh lên kế vị.

Tham khảo

 Tấn thư, Phù Kiện truyện (Tái ký, quyển 12)
 Tư trị thông giám, các quyển 98, 99, 100

Vua Tiền Tần
Sinh năm 317
Mất năm 355
Người nhà Tấn


title: Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ

text:
Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ, hay Hiệp hội Ghi âm Hoa Kỳ (tiếng Anh: Recording Industry Association of America – RIAA) là một cơ quan chuyên cấp chứng nhận và bản quyền cho các sản phẩm âm nhạc tại Mỹ. Các thành viên của Hiệp hội gồm các hãng thu âm và các nhà phân phối, theo như RIAA nói "sáng tạo, sản xuất và/hoặc phân phối 85% tổng sản phẩm các ấn hành âm nhạc một cách hợp pháp tại Mỹ". Hiệp hội ghi âm có trụ sở tại thủ đô của Mỹ là Washington, D.C..

Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ được thành lập vào năm 1952.

Các mục tiêu mà RIAA đề ra là:
 Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quyền sửa đổi của các nghệ sĩ.
 Trình bày những tìm kiếm về công nghiệp âm nhạc.
 Giám sát và xem xét những luật thích hợp, quy định và chính sách.

Chú thích

Tổ chức âm nhạc
Tổ chức thành lập năm 1952
Khởi đầu năm 1952 ở Hoa Kỳ
Nhóm thương mại công nghiệp có trụ sở tại Hoa Kỳ


title: Phù Sinh

text:
Phù Sinh () (335–357), tên ban đầu là Bồ Sinh (蒲生), tên tự Trường Sinh (長生), là một hoàng đế của nước Tiền Tần trong lịch sử Trung Quốc. Ông là con trai của Phù Kiện, hoàng đế khai quốc Tiền Tần. Phù Sinh là một người cai trị bạo lực, độc đoán và bạo tàn, và chỉ sau hai năm cai trị ông ta đã bị người em họ Phù Kiên lật đổ trong một cuộc chính biến rồi bị giết, do vậy ông không được truy phong thụy hiệu hoàng đế.

Trước khi lên ngôi
Bồ Sinh sinh năm 335, là con trai thứ ba của Bồ Kiện và người sau này trở thành Cường Hoàng hậu. Lúc đó, cả Bồ Kiện và cha là Bồ Hồng đang là tướng của Hậu Triệu. Bồ Sinh khi sinh ra đã bị mất một mắt (mặc dù có một số nguồn nói rằng ông bị khuyết tật này do bị một con đại bàng tấn công khi cố lấy trứng của nó). Một lần, người ông nội Bồ Hồng đã trêu chọc ông "Ta nghe rằng nhà ngươi, đứa bé mù của ta, chỉ có thể rơi nước mắt từ một mắt; điều đó có đúng không?" Bồ Sinh trong cơn giận dữ đã đâm vào mắt mù của mình, và kêu lên, "Đây là con mắt khác đang rơi nước mắt!" Bồ Hồng rất bất ngờ trước hành động này, đã đánh ông và bảo, "Ngươi chỉ xứng làm một tên nô lệ!" Ông đáp lại, "Đúng như vậy; Cháu sẽ giống như Thạch Lặc (một nô lệ trở thành hoàng đế)." Bồ Hồng trở nên quan tâm đến hành vi của ông, và thấy rằng Bồ Sinh có tính thiếu kỷ luật, Bồ Hồng muốn Bồ Kiện giết chết người con trai này, vì e sợ rằng gia đình sẽ bị đứa cháu này hủy hoại. Phù Kiện đã nghĩ đến việc này song người em trai là Phù Hùng (蒲雄) đã can ngăn. Khi Bồ Sinh lớn lên, ông nổi danh với sức mạnh và tính hung ác trong các trận chiến, ông đủ khỏe để chiến đấu với những con thú hoang, và có tài cưỡi ngựa và sử dụng vũ khí. Sau khi cha ông (đã cải họ từ Bồ sang Phù) lập nước Tiền Tần vào năm 351, ông được lập làm Hoài Nam vương.

Năm 354, khi tướng Hoàn Ôn của nhà Tấn tiến hành một chiến dịch lớn chống Tiền Tần và gần như đã hủy diệt được nước này, Phù Sinh là một trong các tướng mà Phù Kiện phong làm tướng dẫn quân đi đánh Hoàn Ôn. Bản thân Phù Sinh thì đã thành công trong trận chiến và giết được nhiều địch song đã không thành công một cách đặc biệt với vị trí một vị tướng. Cuối cùng, Hoàn Ôn đã buộc phải rút lui do cạn nguồn lương thảo, song Thái tử Phù Trường (苻萇) của Tiền Tần đã bị trúng một mũi tên trong chiến dịch và qua đời vào mùa đông năm 354. Ban đầu, mẹ ông là Cường Hoàng hậu muốn lập em trai ông là Phù Liễu (苻柳) làm Thái tử song Phù Kiện lại tin vào một lời nguyền rằng "ba dê sẽ có năm mắt," vì vậy ông đã phong cho Phù Sinh làm Thái tử do ông có khuyết tật này. Sau một cuộc chính biến thất bại của Phù Tinh (苻菁) vào năm 355, Phù Sinh đã kế vị phụ thân. Ông phong cho mẹ mình làm thái hậu, và vợ ông trở thành Lương Hoàng hậu.

Trị vì
Phù Sinh gần như ngay lập tức đã lộ ra tính chất bạo lực và tàn bạo của mình. Phù Kiện trước đây đã ủy thác một số đại thần để làm thân cận cho Phù Sinh, song hầu hết họ đều đã thiệt mạng dưới thời ông trị vì:

 Ngư Tuân (魚遵): bị giết năm 357 cùng tử tôn sau khi Phù Sinh nằm mơ thấy một con cá (ngư) ăn một cây xương bồ
 Lôi Nhược Nhi (雷弱兒): bị giết năm 355 cùng tử tôn sau khi bị buộc tội sai bởi các thuộc hạ Triệu Thiều (趙韶) và Đổng Vinh (董榮) của Phù Sinh.
 Mao Quý (毛貴), thúc phụ của Lương Hoàng hậu: bị giết năm 355 cùng Hoàng hậu, Lương An (梁安) và Lương Lăng (梁楞) sau khi các nhà chiêm tinh tiên đoán rằng sẽ có một đại tang và quan chức cấp cao sẽ bị giết chết.
 Vương Đọa (王墮): bị giết năm 356 sau khi xúc phạm Đổng Vinh, Đổng Vinh sau đó nói với Phù Sinh rằng một vị đại thần cần phải bị xử tử để tương ứng với các dấu hiệu chiêm tinh
 Đoàn Chuẩn (段純): bị giết năm 355, cùng ngày Phù Sinh lên ngôi, sau khi Phù Sinh bực tức trước việc người này nói rằng việc cải niên hiệu vào giữa năm là không đúng,
 Tân Lao (辛牢): bị giết năm 356, người này bị Phù Sinh dùng tên bắn chết trong một bữa tiệc vì tội là người chủ của bữa tiệc song đã không làm cho tất cả mọi người đều say.

Do Phù Sinh bị mù một bên mắt và dường như luôn sợ rằng mọi người sẽ lấy đó làm trò đùa hay khinh thường mình, ông đã hạ lệnh cấm chỉ dùng các chữ như "Bất túc (不足), bất cụ (不具), thiểu (少), vô (无), khuyết (缺), thương (伤), tàn (残), hủy (毁), thiên (偏), chỉ (只)". Ông cũng sa vào rượu chè và thường bỏ qua các tấu thư của triều thần hoặc ra các quyết định bất hợp lý trong cơn say, do vậy đã tạo điều kiện để những kẻ hầu cận tự do ra quyết định trên danh nghĩa của mình. Ông cũng cho thực thi các hình phạt tàn ác và thường xuyên xử tử. Phù Sinh thích thú với việc đối xử tàn nhẫn với động vật, bao gồm cả ném chúng vào nước sôi hay lột da khi chúng vẫn còn sống, đôi khi ông cũng cho lột da cả người. Năm 356, khi anh em của Cường Thái hậu là Cường Bình (強平) cố uốn nắn ông, ông đã dùng búa đập vỡ hộp sọ của Cường Bình rồi sau đó cho giết, điều này đã khiến cho Thái hậu qua đời trong sợ hãi và đau khổ.

Cũng trong năm 356, em trai Phù Liễu của Phù Sinh đã thuyết phục được nhiếp chính Trương Quán của Tiền Lương bảo vị vua Trương Huyền Tịnh trẻ tuổi chịu xưng làm chư hầu.

Năm 357, tướng cũ của Tiền Tần là Diêu Tương (姚襄), sau khi nổi loạn chống Tấn năm 354 đã dự định tự lập quốc và tấn công lãnh thổ phía bắc của Tiền Tần, các tướng của Tiền Tần là Đặng Khương (鄧羌) và Phù Hoàng Mi (苻黃眉) đã đánh bại cuộc tấn công và giết chết Diêu. Phù Sinh vẫn tôn trọng Diêu Tương và cha người này là Diêu Dặc Trọng (姚弋仲), nên đã cho mang quan tài của họ Diêu theo và chôn cả hai với nghi lễ danh dự. Tuy nhiên, ông không những không thưởng cho Phù Hoàng Mi mà còn xúc phạm Phù Hoàng Mi, điều này đã khiến Phù Hoàng Mi âm mưu ám sát hoàng đế song sự việc đã thất bại còn bản thân Phù Hoàng Mi bị giết.

Cũng năm 357, Phù Sinh bắt đầu nghi ngờ những người em họ là Phù Kiên và Phù Pháp (苻法) và nghĩ đến việc giết họ. Nữ quan của ông đã tiết lộ tin tức cho Phù Kiên và người này đã ngay lập tức dẫn tư binh vào hoàng cung. Các cận binh hoàng cung từ lâu đã phẫn nộ trước sự tàn bạo của Phu Sinh nên đã ngả về phía Phù Kiên. Phù Kiên sau đó bắt giữ Phù Sinh, lúc bị bắt Phù Sinh vẫn còn đang say rượu, Phù Sinh bị phế làm Việt vương rồi bị giết. Phù Kiên lên ngôi hoàng đế.

Tham khảo

 Tấn thư-tái ký-quyển 12
 Tư trị thông giám, các quyển 99, 100

Vua Tiền Tần
Nhân vật quân sự Ngũ Hồ thập lục quốc
Vua Trung Quốc bị giết
Sinh năm 335
Mất năm 357


title: Cú tuyết

text:
Cú trắng (danh pháp hai phần: Bubo scandiacus) hay cú tuyết, là một loài chim thuộc họ Cú mèo. Cú trắng là chim biểu tượng của Quebec.

Miêu tả
Cú trắng là một loài cú lớn có đặc trưng dễ nhận biết với mỏ đen, móng đen, mắt vàng. Hầu như không có túm lông kiểu tai đặc trưng của các loài cú mèo. Đầu và mắt tương đôi nhỏ. Con mái lớn hơn con trống.

Cú trắng có chiều dài 52–71 cm (20–28 in), cân nặng 1,6-3,0 kg (3,5-6,6 lb), với sải cánh 125–150 cm (49–59 in). Đây là một trong những loài cú lớn nhất. Các con đực trưởng thành có bộ lông màu trắng gần như toàn bộ, trong khi bộ lông của những con cái và chim non có nhiền đốm đen. Bộ lông trắng dày giúp cho cú trắng thích nghi tốt với cuộc sống phía bắc của vòng cực Bắc.

Tập tính
Cú trắng thường được thấy ở khu vực xung quanh vòng cực Bắc. Chúng làm tổ trên mặt đất, trên một gò đất hoặc tảng đá cao. Sự sinh sản diễn ra trong khoảng tháng năm, tháng sáu, và số lượng trứng khoảng từ 3 đến 11 quả, tùy thuộc vào số lượng con mồi. Trứng nở sau khoảng năm tuần sau khi đẻ, và con non được chăm sóc và bảo vệ bởi cả chim bố lẫn chim mẹ.

Thức ăn
Loài chim mạnh mẽ này chủ yếu ăn chuột lem-ming và các loài động vật gặm nhấm nhỏ khác trong suốt mùa sinh sản, nhưng vào những thời điểm mật độ con mồi thấp, hoặc trong thời gian gà gô làm tổ, chúng có thể chuyển sang bắt gà gô nhỏ. Chúng là những kẻ săn mồi cơ hội và con mồi có thể thay đổi đáng kể, đặc biệt là trong mùa đông. Chúng ăn nhiều loại động vật nhỏ như chuột đồng nhưng chúng cũng săn những động vật có vú lớn hơn như thỏ, chuột xạ, chuột mar-mot, sóc, thỏ, gấu mèo, sóc chó thảo nguyên, chuột cống, chuột chũi, và các loài chim bao gồm gà gô, vịt, ngỗng, chim dẽ, gà lôi, gà rừng, gà nước, chim lặn, mòng biển, chim sẻ, và thậm chí cả chim ăn thịt khác, kể cả các loài cú khác.

Hầu hết chúng săn bắt mồi theo phong cách "ngồi và chờ đợi", và con mồi có thể bị chộp trên mặt đất, trong không trung hoặc cá bị bắt từ mặt nước bằng móng vuốt sắc nhọn của chúng. Mỗi con cú trắng phải bắt khoảng 7 đến 12 con chuột nhắt mỗi ngày để đáp ứng yêu cầu thực phẩm của mình và có thể ăn hơn 1.600 con chuột lem-ming mỗi năm. Giống như nhiều loài chim khác, cú trắng nuốt toàn bộ con mồi nhỏ của mình.

Kẻ thù
Mặc dù có ít kẻ thù, nhưng những con cú trắng trưởng thành rất thận trọng và luôn sẵn sàng chống lại bất kỳ loại mối đe dọa nào đối với chúng hoặc con cái của chúng. Trong mùa làm tổ, những con cú trắng thường xuyên bảo vệ tổ của chúng đối với cáo Bắc cực, quạ và chim mòng biển, cũng như chó, chó sói xám và các loài chim săn mồi khác. Con đực bảo vệ tổ bằng cách đứng bảo vệ gần đó trong khi các con mái ấp trứng và con non. Cả hai tấn công kẻ thù tiếp cận, tấn công bổ nhào xuống, làm phân tâm và thu hút các động vật ăn thịt đi xa khỏi tổ.

Chúng cũng cạnh tranh trực tiếp chuột lem-ming và những con mồi khác với một số động vật ăn thịt, bao gồm cả diều hâu chân thô, đại bàng vàng, cắt hoàng gia, cắt Bắc cực, chim mòng biển, chim cướp cá, cú tai ngắn, dù dì lớn, cú đại bàng Á Âu, quạ đen, chó sói, cáo Bắc cực, và chồn ermine. Chúng thường chiếm ưu thế hơn các chim ăn thịt khác mặc dù có thể thua (đôi khi tử vong) trong cuộc xung đột với chim ăn thịt lớn như cú đại bàng, đại bàng vàng và loài cắt hoàng gia nhỏ hơn nhưng nhanh hơn nhiều. Một số loài làm tổ gần tổ cú trắng, chẳng hạn như ngỗng tuyết, dường như để được hưởng lợi từ việc bảo vệ của cú trắng khi đuổi động vật săn mồi cạnh tranh ra khỏi khu vực.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S
Chim Greenland
Chim Canada
Chim Bắc Mỹ
Động vật Bắc Cực
S
S
Chim Bắc Cực
Động vật được mô tả năm 1758