title: Trăn hoàng gia

text:
Trăn hoàng gia hay Trăn quả bóng (tên khoa học Python regius) là một loài trăn sống ở Châu Phi. Đây là loài nhỏ nhất trong số các loại trăn châu Phi và là một loài vật nuôi tương đối phổ biến - nguyên do là tính tình tương đối dễ chịu của nó. Hiện nay chưa có phân loài nào của trăn hoàng gia được công nhận. Cái tên "trăn quả bóng" bắt nguồn từ việc con trăn có thói quen cuộn tròn lại thành hình quả bóng khi căng thẳng hay lo sợ còn cái tên "trăn hoàng gia" (tiếng La Tinh: regius nghĩa là "hoàng gia") bắt nguồn từ thông tin cho rằng nữ hoàng Ai Cập Cleopatra VII thường mang loài trăn này trên cổ tay mình.

Mô tả
Trăn trưởng thành thông thường không dài quá , một số trường hợp hiếm hoi thì có thể đạt đến . Trăn cái thường có xu hướng hơi to hơn trăn đực với chiều dài trung bình lúc trưởng thành là . Con đực thường có chiều dài trung bình là . Thân hình có dáng bè bè và chắc nịch với đầu nhỏ và thân to. Vảy loài trăn này khá trơn nhẵn và cả con đực lẫn con cái đều có cựa hậu môn ở hai bên lỗ huyệt. Mặc dù con đực thường có cựa to hơn, điều này không hoàn toàn là tuyệt đối, và giới tính của loài trăn này được xác định bằng cách lộn trái bán dương vật (hemipenis) của con vật (nếu là con đực) hay xỏ một que thăm vào lỗ huyệt để xác định xem có bán dương vật hay không. Khi dùng que thăm để xác định giới tính, con đực thường có 8-10 vảy dưới đuôi trong khi đó con cái chỉ có từ 2-4 vảy.

Màu sắc của loài trăn này thường là vàng và nâu sậm ở mặt lưng, nâu nhạt hay nâu vàng ở mặt hông và trắng hay kem (có thể có thêm vệt hay đốm đen) ở mặt bụng. Trong quá trình chọn lọc nhân tạo, các nhà nhân giống trăn hoàng gia đã tạo ra những cá thể có kiểu hình màu sắc khác với thông thường, do đột biến gien gây ra.

Phân bổ địa lý
Trăn hoàng gia được tìm thấy ở nhiều quốc gia châu Phi, từ Senegal, Mali, Guinea-Bissau, Guinea, Sierra Leone, Liberia, Bờ Biển Ngà, Ghana, Bénin và Nigeria through Cameroon, Tchad và Cộng hòa Trung Phi tới Sudan và Uganda. No type locality was given in the original description.

Môi trường sống
Trăn hoàng gia thích sống ở những vùng đồng cỏ, xavan và các cánh rừng thưa.

Hành vi và tính tình

Loài trăn này được biết đến bởi hành vi cuộn mình lại thành hình một quả cầu với đầu và cổ rúc vào giữa khi bị đe dọa hay căng thẳng. Trong tình trạng này, chúng có thể lăn tròn như một trái banh. Chúng cũng thích trốn trong các hang đào của các con vật khác hoặc các hang hốc tự nhiên; đó cũng là nơi chúng ngủ hè. Trăn hoàng gia được xem là một vật nuôi chất lượng tốt do kích thước khá nhỏ và bản tính yên lặng, ít hung dữ khi bị cầm nắm. Những con trăn nuôi trong nhà cũng ít khi cắn người.

Thực phẩm
Trong tụ nhiên, thức ăn của trăn hoàng gia chủ yếu là các loài thú nhỏ, tỉ như chuột lông mềm châu Phi (Mastomys natalensis), chuột chù hay chuột vằn. Những cá thể trẻ hơn thì cũng hay ăn thịt các loài chim. Trăn có nguồn gốc bắt từ ngoài tự nhiên thường khá "kén cá chọn canh" và không thích các loại thức ăn "trong nhà" (chuột nhà, chuột cống, thức ăn đông lạnh,...) như các loại trăn quen được nuôi trong nhà. Cho trăn tự bắt các con mồi còn sống thì khá nguy hiểm và không nên được thực hiện trong trường hợp người nuôi không có kinh nghiệm; nó chỉ nên được tiến hành như là giải pháp cuối cùng khi con trăn đã không ăn uống gì suốt một thời gian dài, hoặc đã sụt ký trầm trọng. Kích cỡ của con mồi phải bằng hoặc lớn hơn một chút so với chiều rộng của phần to nhất của thân trăng. Nhìn chung, trăn hoàng gia khá kén ăn và có thể nhịn đói nhiều tháng liền, nhất là trong mùa đông, giai đoạn sinh sản. Mặc dù đây không phải là điều bất thường, nhưng người nuôi trăn cũng cần chú ý không cho trăn sụt cân quá nhiều. Ký sinh trùng cũng có thể làm cho trăn biếng ăn. Một số nguyên nhân gây biếng ăn khác có thể do xúc kích (stress) do bị ôm, cầm nắm quá nhiều, hay do nhiệt độ quá cao, quá thấp, hay do không gian quá chật chội. Trong điều kiện nuôi nhốt, trăn hoàng gia thường được cung cấp một lượng thức ăn đa dạng từ các loại chuột cho đến thịt gà, tuy nhiên nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng nhất và cũng ổn định nhất là chuột cống. Nếu như trăn tỏ ra quá "đỏng đảnh", người nuôi thường được khuyên là nên cho ăn vào ban đêm, lúc trời tối, các loại đèn đóm đều tắt suốt nhiều giờ vì loài trăn này hoạt động mạnh nhất vào lúc hoàng hôn hay bình minh. Một cách cho ăn khác là bỏ con trăn vào một hộp nhỏ và đặt ở nơi thật yên tĩnh sao cho nó không thể tập trung vào bất cứ thứ gì khác ngoài đồ ăn.

Sinh sản
Trăn hoàng gia là loại động vật đẻ trứng. Mỗi lứa chúng có thể sinh từ 3-11 quả trứng (thông thường nhất là 4-6 quả) với kích thước lớn và vỏ dai). Trứng được con cái ấp dưới lòng đất và sẽ nở sau 55 tới 60 ngày. Con đực trưởng thành sinh dục lúc 11-18 tháng tuổi, còn con cái thì 20-36 tháng tuổi. Ngoài tuổi tác, cân nặng cũng là một trong những yếu tố xác định mức độ trưởng thành sinh dục: con đực sẽ bắt đầu sinh sản khi đạt được cân nặng 600 gam, nhưng trong điều kiện nuôi nhốt thì con số này dôi lên đến 800 gam (1,7 lb). Đối với con cái, các chỉ số này là 1200 gam trong tự nhiên (mặc dù thông thường phải đến 1500 gam thì trăn cái hoang dã mới trưởng thành sinh dục) và 1500 gam (3,3 lb) trong điều kiện nuôi nhốt. Cha mẹ chỉ đảm nhiệm việc ấp và canh chừng trứng, còn khi trứng đã nở thì trănm cha mẹ bỏ đi để cho con cái tự kiếm sống.

Nuôi trăn làm cảnh
Trăn hoàng gia là một loại thú nuôi tương đối phổ biến vì kích thước tương đối nhỏ (so với các loài trăn khác) và tính tình dễ chịu. Đối với những con trăn bị bắt từ ngoài hoang dã, trong thời gian đầu chúng sẽ chưa thích nghi với điều kiện nuôi nhốt dẫn tới triệu chứng biếng ăn do căng thẳng; đồng thời chúng cũng có thể mang trong mình nhiều loại ký sinh trùng - những loại này có thể được tiễu trừ bởi các loại thuốc kháng ký sinh trùng. Thật ra đã có những cá thể tồn tại hơn 40 ngày trong điều kiện nuôi nhốt, trong đó cá thể tồn tại lâu nhất hiện được ghi nhận là 48 năm.

Trong điều kiện nuôi nhốt, trăn hoàng gia phải được nuôi trong một chiếc bồn thủy tinh dài có dung tích ít nhất là , lý do là loài trăn này cư ngụ trên mặt đất, có lối sống khá kín đáo và thích nằm dài, ít di chuyển. Một số con rắn cái lớn có thể cần đến một cái bồn dài có sức chứa . Đồng thời, ít nhất hai ổ nằm phải được chuẩn bị ở hai đầu bồn, một trong số đó phải bố trí máy sưởi có cơ chế điều chỉnh nhiệt để cho con vật điều hòa thân nhiệt của nó. Do phần lớn các loài trăn là chuyên gia trong việc trốn thoát khỏi nơi nuôi nhốt, bồn nuôi trăn phải có khóa để ngăn ngừa chuyện "vượt ngục". Trăn non cũng thường dễ bị căng thẳng khi bị nhốt trong bồn quá lớn do không có không gian hẹp để... trốn, vì vậy nên nuôi trăn non trong những cái bồn nhỏ chừng  hay . Nhiệt độ trung bình cần phải là  với khu vực phơi nắng có nhiệt độ  nằm ở một đầu bồn. Độ ẩm duy trì ở 50-60 phần trăm với chất nền khô.

Trong tín ngưỡng và tôn giáo
Trăn hoàng gia là loài vật linh thiêng trong tín ngưỡng dân gian của người Igbo sống tại miền Tây Nam Nigeria. Nó là biểu tượng của đất vì là loài vật di chuyển gần sát với mặt đất. Ngay cả cộng đồng người Igbo theo Thiên Chúa giáo cũng rất coi trọng loài vật này. Khi một con trăn bò vào làng hay vào nhà dân, cư dân để mặc cho nó bò thoải mái hoặc nếu cần phải đem trả về rừng thì con vật cũng được nâng niu rất cẩn thận. Nếu như một con trăn bị nhỡ tay giết chết, nó được chôn cất trong một quan tài và thậm chí còn được người dân tổ chức cho một lễ mai táng.

Xem thêm
 Danh sách các loài và phân loài trăn

Chú thích

Tham khảo

 Ball Python Articles and Care Sheets at RC Reptiles.com. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2007.
 Ball Python Care and Husbandry at Ball Python Care.
 Ball Python Care Sheet  at Herphangout . Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2007.
 Troubleshooting Guide for Ball Pythons at kingsnake.com. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2007.
 Ball Pythons as Pets  at About.com: Exotic Pets . Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2007.
 Ball Python, Python regius Care at ReptileExpert.org. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2011.
 Ball Python - Basic Breeding Sheet at Morph Capital. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2007.

R
Động vật bò sát châu Phi
Động vật Tây Phi
Động vật Ghana
Động vật Togo
Rắn làm cảnh
R
R
R
Động vật được mô tả năm 1802
Trăn
Động vật bò sát Tây Phi
Rắn châu Phi


title: Hilary Putnam

text:
Hilary Whitehall Putnam (31 tháng 7 năm 1926 – 13 tháng 3 năm 2016) là một nhà triết học, toán học, và khoa học máy tính Hoa Kỳ gốc Do Thái, người có vai trò trung tâm trong triết học phân tích kể từ những năm 1960, đặc biệt trong lĩnh vực triết học tinh thần, triết học ngôn ngữ, triết học toán học, và triết học khoa học. Ông được biết đến cho sự bằng lòng áp dụng những xem xét lại công bằng đối với những lập trường triết học của chính ông so với của người khác, đặt chúng vào sự phân tích kĩ lưỡng cho đến khi ông phơi bày những thiếu sót của chúng. Kết quả là ông nhân được danh tiếng từ việc thay đổi thường xuyên quan điểm triết học của mình. Sinh thời, ông là giáo sư danh dự trường Cogan ở Đại học Havard.

Ghi chú

Nhà toán học Mỹ
Nhà triết học Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts
Sinh năm 1926
Nhà triết học khoa học
Cựu sinh viên Đại học California tại Los Angeles
Mất năm 2016
Triết gia thế kỷ 20
Chết vì ung thư phổi
Nhà triết học ngôn ngữ


title: Trần Quang Huy (bộ trưởng)

text:
Trần Quang Huy (1922 – 1995) là một nhà cách mạng, nhà báo và chính khách Việt Nam. Ông cũng là vị Chủ tịch đầu tiên của thành phố Hà Nội dưới chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Tổng biên tập đầu tiên của báo Nhân dân, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Văn giáo Phủ Thủ tướng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế của Chính phủ.

Thân thế
Ông tên thật là tên Vũ Đức Huề, sinh ngày 4 tháng 2 năm 1922 tại Khánh Hòa. Nguyên quán ông ở Thanh Hóa. Sau khi học xong tiểu học (1935), cha muốn ông vào học ở trường dòng tại Huế, tuy nhiên ông lại muốn ra học ở Hà Nội và được người anh cả Vũ Đức Diên, vốn là một kiến trúc sư xin cho vào học ở trường Tư thục Thăng Long.

Ông đã sớm tham gia tổ chức Thanh niên Dân chủ do ông Đào Duy Kỳ đứng ra tập hợp thanh niên ưu tú đang học trong trường. Thời kỳ này, ông sử dụng nhiều bí danh như Thạch, Hoa, Lương, Nghĩa, Minh. Năm 1938, ông được Thành ủy Hà Nội giao nhiệm vụ phụ trách công tác Thanh vận. Không lâu sau, ông bị thực dân Pháp bắt ở phố Hàng Gai do có chỉ điểm; tuy nhiên do không có chứng cứ rõ ràng, nên ông được trả tự do nhưng không được cho học ở Hà Nội nữa.

Năm 1939, ông được Xứ ủy Bắc Kỳ phân công làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng khi mới 18 tuổi, sau đó là Ủy viên Khu ủy Khu B, trực tiếp phụ trách Quảng Yên và Đặc khu Uông Bí - Hòn Gai, kiêm Chủ bút tờ Chiến đấu. Ở đây, ông bị bắt lần thứ hai và bị chính quyền thực dân Pháp kết án 1 năm tù, 5 năm biệt xứ. Tuy nhiên, chỉ sau khi hết hạn 1 năm tù thì ông được trả tự do nhưng không được lưu trú ở Bắc Kỳ nữa. Ông trở vào Huế, học tiếp trường Lyceé Khải Định và đỗ Tú tài ban Triết.

Giữa năm 1944, ông ra Thanh Hóa, tìm cách bắt liên lạc với các đồng chí quen biết cũ ở trường Bưởi đang bí mật hoạt động và dạy học ở trường dòng (École de la Mission) ở Thị xã Thanh Hóa.

Khoảng đầu năm 1945, do một số đội viên Việt Minh đi rải truyền đơn, chính quyền thực dân Pháp truy đến nhà ông ở Thanh Hóa để khám xét nhưng không tìm được chứng cớ gì. Bấy giờ, ông đang ăn Tết ở Huế. Mồng 6 Tết Ất Dậu, khi từ Huế ra, ông bị bắt ngay ở sân ga Thanh Hóa. Ông bị giam tại nhà giam của thị xã cùng với Việt Phương, một đội viên Thanh niên Cứu quốc thành Hoàng Diệu và một số anh em. Cái tên Trần Quang Huy là tên thật của ông Việt Phương, về sau được ông sử dụng chính là để kỷ niệm tình bạn chiến đấu và tình bạn tri kỷ của họ.

Vị Chủ tịch Hà Nội đầu tiên
Sau khi Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương, ông cùng các đồng chí mình được trả tự do. Ông ra Hà Nội, tham gia công tác chuẩn bị giành chính quyền. Hoạt động trong Ban Công vận Xứ ủy, ông đã góp phần phát triển các tổ Công nhân Cứu quốc và tự vệ trong các nhà máy xí nghiệp trọng yếu của thành phố, tăng cường tuyên truyền trong công nhân, chuẩn bị lực lượng, mua sắm vũ khí để chuẩn bị giành chính quyền khi có thời cơ đến. Lúc này, ông lấy bí danh là Nguyễn Huy Khôi.

Ngày 16 tháng 8 năm 1945, tại số nhà 101 Gambetta (nay là phố Trần Hưng Đạo), Xứ ủy Bắc Kỳ quyết định thành lập Ủy ban Quân sự cách mạng Bắc Kỳ gồm 5 người gồm Nguyễn Khang, Ủy viên Thường vụ Xứ ủy; Nguyễn Huy Khôi, phụ trách Ban Công vận Xứ ủy; Nguyễn Quyết, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Lê Trọng Nghĩa, Bí thư Đảng đoàn của Đảng Dân chủ; Nguyễn Duy Thân, Thành ủy viên; thống nhất chỉ đạo các đội vũ trang để giành chính quyền. Sau khi giành được chính quyền, tối ngày 19 tháng 8, Xứ ủy Bắc Kỳ đã họp và chỉ định Nguyễn Khang làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời Bắc bộ và Nguyễn Huy Khôi làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời Hà Nội. Ông trở thành vị Chủ tịch đầu tiên của thành phố Hà Nội dưới chính thể Dân chủ Cộng hòa.

Tuy chỉ giữ chức vụ này trong 10 ngày, vị chủ tịch trẻ mới 23 tuổi cũng đã ban hành các chính sách mới của chính quyền cách mạng như xóa bỏ các thứ thuế bất hợp lý, đảm bảo tiếp tế gạo cho nội thành, các nhà công thương gia tiếp tục sản xuất và buôn bán, công nhân viên chức tiếp tục đến nhà máy công sở làm việc bình thường, duy trì việc hộ đê, chống lũ lụt. Đến ngày 30 tháng 8 năm 1945, Ủy ban hành chính thành phố Hà Nội chính thức thành lập với Bác sĩ Trần Duy Hưng làm Chủ tịch.

Hai lần làm Bí thư Hà Nội
Trước đó, trong cuộc họp ngày 25 tháng 8 năm 1945, Xứ ủy Bắc Kỳ kiện toàn tổ chức, chỉ định ông làm Bí thư Thành ủy Hà Nội thay ông Nguyễn Quyết chuyển sang phụ trách quân sự. Ông giữ chức vụ Bí thư Thành ủy một thời gian ngắn thì được Xứ ủy chuyển qua làm Trưởng Ty Cảnh sát Bắc Bộ. Đến tháng 12 năm 1945, ông lại được điều chuyển trở lại làm Bí thư Thành ủy cho đến tháng 4 năm 1946.

Tham gia công tác văn hóa báo chí tuyên truyền

Sau khi thôi làm Bí thư Thành ủy Hà Nội, ông được rút về làm ở Chánh Văn phòng Tổng Bí thư kiêm Phó chủ nhiệm Bộ tuyên huấn Trung ương Đảng, phụ tá cho Tổng bí thư Trường Chinh, được giao nhiệm vụ phụ trách công tác tuyên truyền, tờ báo Sự Thật và tờ "Sinh hoạt nội bộ". Lúc này, ông sử dụng cái tên Trần Quang Huy cho đến sau này.

Sau Đại hội đại biểu lần thứ II, ông là Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương, được chỉ định là thành viên của Ban Tuyên huấn và Ban Tổ chức Trung ương. Ông cũng được chỉ định là Tổng biên tập đầu tiên của báo Nhân dân và giữ chức vụ này cho đến đầu năm 1954.

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã mang lại không chỉ thắng lợi về quân sự và cả chính trị cho những người Cộng sản. Trước tình hình mới này, Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã ra nghị quyết xuất bản Tạp chí Học tập và Bộ Chính trị cũng đã chỉ định một Ban biên tập tạp chí do Tổng bí thư Trường Chinh làm Tổng biên tập, ông làm Thư ký tòa soạn. Bộ biên tập Tạp chí được coi như một ban của Ban chấp hành Trung ương. Có thời gian ông làm Tổng biên tập Tạp chí Học tập cho đến năm 1965 khi ông Đào Duy Tùng kế nhiệm.

Ông cùng với Hoàng Tùng giúp việc đồng chí Võ Nguyên Giáp soạn thảo Nghị quyết 15 về cách mạng miền Nam, là cơ sở lý luận phục vụ sự nghiệp cách mạng trước tình hình mới. Ông cũng tham gia tổ công tác giúp đồng chí Lê Duẩn chuẩn bị báo cáo tại Đại hội Đảng lần thứ 3.

Sau đó ông giữ chức Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước (1958 - 1960), Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Văn giáo Phủ Thủ tướng (1965 - 1971), Bộ trưởng chuyên trách Văn giáo (1971 - 1975) (1975 - 1976).

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (1976), ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, là đại biểu Quốc hội Việt Nam các khóa IV, V, VI, VII.

Năm 1976 - 1980 ông giữ chức Bộ trưởng phụ trách công tác văn hóa giáo dục Phủ Thủ tướng  kiêm phụ trách Ban Khoa giáo Trung ương, Trưởng ban Việt kiều Trung ương.

Năm 1980-1988 ông là Bí thư Ban cán sự Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế của Chính phủ hàm Bộ trưởng kế nhiệm ông Trần Công Tường,, lúc này trong thành phần Chính phủ không đặt Bộ Tư pháp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa VII).

Gia đình
Ông có bốn người con là Vũ Minh Phượng, Vũ Quốc Khải, Vũ Quốc Hoàn và Vũ Minh Hà.

Các cháu nội là Vũ Đức Anh, Vũ Lan Chi, Vũ Hương Trang; các cháu ngoại là Lê Vũ Khôi, Lê Thủy Tiên, Lê Ngọc Bích.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Đồng chí Trần Quang Huy
 Chủ tịch UBND Cách mạng lâm thời Hà Nội trong Cách mạng Tháng Tám
 Vị Chủ tịch Hà Nội đầu tiên của chính quyền cách mạng

Sinh năm 1922
Mất năm 1995
Người Khánh Hòa
Người Thanh Hóa
Bí thư Thành ủy Hải Phòng
Bí thư Thành ủy Hà Nội
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV
Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam
Huân chương Độc lập
Huân chương Hồ Chí Minh
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa V
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VII
Tổng biên tập Báo Nhân dân
Nhà báo Báo Nhân dân


title: Kichijōten

text:
Cát Tường Thiên (chữ Hán: 吉祥天, Nhật ngữ: Kichijōten) là một nữ thần Nhật Bản. Được du nhập từ hình ảnh nữ thần Lakshmi (La Khất Thập Mật) trong Ấn giáo, đôi khi bà cũng nằm trong Thất Phước Thần, thay thế cho Thọ Lão Nhân. Bà là nữ thần tượng trưng cho sự hạnh phúc, sanh sôi và sắc đẹp.

Tham khảo

Fertility goddesses
Thần Nhật Bản


title: Maximilian Beister

text:
Maximilian Beister (sinh ngày 6 tháng 12 năm 1990 tại Göttingen) là tiền đạo người Đức của câu lạc bộ 1860 München được cho mượn từ Mainz 05.

Thống kê

1. Bao gồm cả trận playoff lên/xuống hạng.

Tham khảo

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá Fortuna Düsseldorf
Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV II
Người Göttingen
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá 1. FSV Mainz 05
Cầu thủ bóng đá TSV 1860 München
Người Niedersachsen
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức


title: Tolgay Arslan

text:
Tolgay Ali Arslan (sinh ngày 16 tháng 8 năm 1990) là tiền vệ người Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ đang chơi cho đội bóng Serie A Udinese.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Alemannia Aachen
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Người Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức

Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức


title: Ivo Iličević

text:
Ivo Iličević (sinh ngày 14 -11- 1986) là tiền vệ người Croatia gốc Bosnia nhưng sinh ra và lớn lên tại Đức..Anh là cầu thủ thuộc biên chế CLB Kazakhstan là Kairat.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ivo Iličević at transfermarkt.de
Ivo Iličević  at goal.com

Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ bóng đá Croatia
Cầu thủ bóng đá 1. FC Kaiserslautern
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá VfL Bochum
Cầu thủ bóng đá nam Croatia ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Croatia


title: Trận Alma

text:
Trận Alma là trận đánh lớn đầu tiên của cuộc Chiến tranh Krym, diễn ra vào ngày 20 tháng 9 năm 1854 giữa liên quân Anh- Pháp- Ottoman với quân đội Đế quốc Nga, và kết thúc sau 3 tiếng đồng hồ với thắng lợi quyết định của quân Đồng minh, trong đó cả hai phe đều chịu thiệt hại không nhỏ (mà nhất là quân Nga). Cũng như trong trận Balaclava về sau đó, các lực lượng Anh giữ gánh nặng chủ yếu trong trận Alma. Sau chiến thắng này, căn cứ Sevastopol đã rộng mở cho liên quân Anh - Pháp, song họ không khai thác thành quả của họ, tạo điều kiện cho quân Nga cố thủ tại Sevastopol và kéo dài cuộc chiến. Trận Alma đã góp phần thể hiện tài năng của Colin Campbell, người đã gần như là đơn thương độc mã giành thắng lợi trong trận này.

Sau khi đổ bộ ở Eupatoria, liên quân kéo về Sevastopol và phát hiện quân Nga do A. S. Menshikov chỉ huy ở một vị trí phòng ngự vùng thượng lưu sông Alma, ngăn chặn đường tiến của liên quân. Quân Đồng minh triển khai ở bờ bắc sông Alma và trải dài ra ngoài phạm vi. Một sư đoàn Ottoman do người Pháp chỉ huy án ngữ ở bờ Biển Đen. Quân Pháp dưới quyền tướng Jacques Leroy de Saint Arnaud đóng ở bên phải, trong khi quân Anh do tướng Fitzroy Somerset, Nam tước Raglan thứ nhất chỉ huy trấn thủ ở giữa và bên trái. Lữ đoàn Kỵ binh nhẹ Anh của Chuẩn tướng Thomas Brudenell, Bá tước thứ 7 của Cardigan đóng xa về bên trái của liên quân. Dưới sự chỉ huy của Saint-Arnaud, quân Pháp và quân Ottoman đã đánh bọc sườn trái của quân Nga, nhưng bước tiến của họ bị chặn lại. Trước tình hình đó, người Pháp đã gửi thư yêu cầu Anh tấn công để giải nguy. Không chút suy nghĩ, Raglan đã tiến quân quá sớm vào giữa trận địa. Sư đoàn Bộ binh nhẹ Anh cùng với một số đơn vị thuộc Sư đoàn số 2 đã chiếm được Trận địa pháo Lớn của quân Nga, song một cuộc phản công của quân địch đã đánh bật họ. Nhưng sau đó, cuộc tấn công của quân Nga đã bị hai khẩu pháo Anh chặn đứng, và quân Anh đã tiếp tục tấn công. Từ Trận địa pháo Lớn, quân Nga tiến công Lữ đoàn Vệ binh thuộc Sư đoàn số 1 của Anh, nhưng bị đẩy lui và Vệ binh Anh đã chiếm được Trận địa pháo Lớn. Ngoài ra, Thiếu tướng Campbell đã vãn hồi tình hình cho Quân đội Anh. Để khắc phục sai lầm của các cấp trên, ông cho quân vừa bắn súng hỏa mai vừa tiến công nhanh trên một chặn đường dài 2.000 yard. Những người lính của Campbell được xem là lực lượng hùng mạnh nhất trong Quân đội Anh khi ấy: họ đã đánh tan Trung đoàn Suzdal và khoét một lỗ hổng vào quân cánh phải của Nga. Trong khi đó họ chỉ chịu tổn thất nhẹ nhàng.

Không lâu sau, trước sức tấn công mãnh liệt của Lữ đoàn của Campbell, toàn bộ quân Nga triệt thoái. Nhìn chung, cánh trái quân Nga đã chìm trong dưới làn đạn pháo của quân Pháp trong khi trung quân của họ đã bị đập tan trước sức tấn công dữ dội của quân Anh Hỏa lực vượt trội của quân Anh đã tàn sát địch thủ trước cả khi họ nằm trong tầm đạn của quân Nga và đem lại thắng lợi cho họ. Saint-Arnaud đã khước từ đề nghị truy kích của Raglan. Được xem là một thắng lợi huy hoàng của liên quân Anh - Pháp, trận Alma đẫm máu đã góp phần xoay chuyển cục diện cuộc chiến theo chiều hướng bất lợi cho quân Nga sau những thắng lợi của họ trước quân Ottoman.

Chú thích

Liên kết ngoài
British serviceman's journal

Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận đánh liên quan tới Pháp
Trận đánh liên quan tới Đế quốc Ottoman
Xung đột năm 1854
Các trận đánh trong Chiến tranh Krym
Trận đánh liên quan tới binh đoàn Lê dương Pháp


title: Trinh Hi Vương hậu

text:
Trinh Hi Vương hậu (chữ Hán:: 貞熹王后; Hangul: 정희왕후, 8 tháng 12, 1418 - 6 tháng 5, 1483), còn gọi Từ Thánh đại phi (慈聖大妃), là chánh thất của Triều Tiên Thế Tổ, mẹ đẻ của Ý Kính Thế tử và Triều Tiên Duệ Tông và là tổ mẫu của Triều Tiên Thành Tông.

Sau khi Thế Tổ đại vương qua đời, bà trở thành Vương đại phi (王大妃) thay quyền nhiếp chính cho Duệ Tông đại vương. Và sau đó là Đại vương đại phi (大王大妃) nhiếp chính cho Triều Tiên Thành Tông. Trong lịch sử hơn 5 thế kỷ của vương triều Triều Tiên, bà là vị Đại vương đại phi đầu tiên, và cũng là hậu phi đầu tiên thực hiện Thùy liêm thính chánh (垂簾聽政)..

Thân thế
Trinh Hi vương hậu sinh vào ngày 11 tháng 11 âm lịch (8 tháng 12 dương lịch), năm Triều Tiên Thái Tông thứ 18, nguyên quán Pha Bình, thuộc dòng dõi Pha Bình Doãn thị (坡平尹氏), một danh gia vọng tộc lúc bấy giờ. Cha bà là Pha Bình phủ viện quân Doãn Phan (坡平府院君尹璠), mẹ là Hưng Ninh phủ đại phu nhân Lý thị ở Nhân Xuyên (興寧府大夫人仁川李氏).

Anh trai bà là Doãn Sĩ Quân (尹士昀), là tằng tổ phụ của Đại thần Doãn Nhâm (尹任) và Chương Kính vương hậu, Kế phi của Triều Tiên Trung Tông và là mẹ của Triều Tiên Nhân Tông. Em trai bà là Doãn Sĩ Hân (尹士昕), chính là cao tổ phụ của Văn Định Vương hậu, mẹ của Triều Tiên Minh Tông.

Năm 1428, bà thành hôn với Tấn Bình đại quân Lý Nhu (李瑈), được ban phong hiệu Tam Hàn quốc đại phu nhân (三韓國大夫人). Về sau cải chế phân phong tước vị mệnh phụ, bà trở thành Nhạc Lãng phủ đại phu nhân (樂浪府大夫人).

Trung điện
Năm 1455, chồng bà lên ngôi thay vua Triều Tiên Đoan Tông, trở thành Thế Tổ đại vương, Đại phu nhân Doãn thị được phong làm Vương phi (王妃). Khi ấy, Thế Tổ và Vương phi tình cảm sâu đậm, đối với việc Thế Tổ đoạt ngôi năm đó nhiều ý kiến cho rằng không thể thiếu vai trò của Doãn vương phi trong việc hậu cần và hiến kế, động viên.

Năm 1457, quần thần dân tôn hiệu Từ Thánh (慈聖), bấy giờ gọi là Từ Thánh vương phi (慈聖王妃), một biệt lệ chưa từng có vì đương thời Trung điện không thường có tôn hiệu. Cùng năm đó, con trai trưởng của bà là Thế tử Lý Chương (李暲) tạ thế, được truy thụy thành Ý Kính Thế tử (懿敬世子). Ngôi vị Thế tử truyền lại cho người con thứ của bà, Lý Hoảng (李晄). Bà còn có một con gái là Ý Thục công chúa (懿淑公主), hạ sinh vào năm 1442, là em gái của Ý Kính Thế tử và chị gái của Thế tử Lý Hoảng.

Thùy liêm thính chánh
Năm 1468, Triều Tiên Thế Tổ mất, Thế tử Lý Hoảng kế vị, tức Triều Tiên Duệ Tông. Từ Thánh vương phi được tôn làm Từ Thánh vương đại phi (慈聖王大妃).

Năm 1469, Duệ Tông đại vương vốn có thể chất yếu đuối nên qua đời. Con trai của Duệ Tông là Tề An đại quân còn quá nhỏ, bà bèn chọn cháu đích tôn của mình, con trai của Ý Kính Thế tử tên là Lý Huyện (李娎), trở thành Triều Tiên Thành Tông. Đại phi Doãn thị được tôn làm Đại vương đại phi. Năm Thành Tông thứ 2 (1471), dâng tôn hiệu thành Từ Thánh Thần Hiến đại vương đại phi (慈聖神憲大王大妃).

Khi đó, tân vương còn nhỏ để quản lý chính sự, quần thần kính thỉnh Đại vương đại phi buông rèm nghe chính sự, tức là Thùy liêm thính chánh (垂簾聽政). Nhưng cơ bản đại thần vẫn xử lý các việc nhỏ bình thường, còn khi cần dùng người hoặc quốc gia đại sự, Đại vương đại phi mới can thiệp ra mặt. Năm 1477, sau 7 năm chăm coi chính sự thì Đại vương đại phi Doãn thị trả quyền lực về cho Thành Tông.

Năm 1483, ngày 30 tháng 3, Đại vương đại phi Doãn thị qua đời ở Ôn Dương hành cung (溫陽行宮), hưởng thọ 66 tuổi. Bà được hợp táng ở Quang Lăng (光陵) cùng với Triều Tiên Thế Tổ.

Thụy hiệu
 Từ Thánh Khâm Nhân Cảnh Đức Tuyên Liệt Minh Thuận Nguyên Thục Huy Thận Huệ Ý Thần Hiến Trinh Hi vương hậu
 慈聖欽仁景德宣烈明順元淑徽慎惠懿神憲貞熹王后
 자성흠인경덕선열명순원숙휘신혜의신헌정희왕후

Tham khảo

 Triều Tiên vương triều thực lục
 Thể Tổ quang lăng biểu (世祖光陵表)

Liên kết ngoài

Sinh năm 1418
Mất năm 1483
Vương hậu Triều Tiên
Nhiếp chính nhà Triều Tiên


title: Phế phi Doãn thị

text:
Phế phi Doãn thị (chữ Hán: 廢妃尹氏, Hangul: 폐비윤씨; 15 tháng 7, 1455 - 16 tháng 8, 1482), đôi khi còn gọi là Tề Hiến vương hậu (齊獻王后), là vị Vương hậu tại vị thứ hai của Triều Tiên Thành Tông Lý Huyện, thân mẫu của Yên Sơn Quân Lý Long.

Tuy nhiên về sau bà bị phế truất và lưu đày nên còn được gọi là Phế phi (廢妃). Bà là vị Vương phi đầu tiên của nhà Triều Tiên bị phế truất, cũng không được phục vị. Cái chết của bà có ảnh hưởng rất lớn đến việc Yên Sơn Quân trở thành bạo chúa.

Tiểu sử
Phế phi Doãn thị là người quận Hàm An, thuộc gia tộc Hàm An Doãn thị (咸安尹氏), hậu duệ đời thứ 11 của tướng quân Doãn Quán (尹瓘). Tuy nhiên, nhánh tổ tiên tới đời của bà thì gia cảnh sa sút bần cùng. Ngoài ra hậu duệ của tướng quân Doãn Quán còn có nhiều vị vương phi khác như Trinh Hi Vương hậu của Thế Tổ đại vương là cháu đời thứ 10, là cô họ xa của bà; Trinh Hiển vương hậu-kế thất của Thành Tông sau khi bà bị phế bỏ là cháu đời thứ 12, là cháu họ xa của bà; ngoài ra còn có Chương Kính vương hậu (Cháu đời thứ 13) và Văn Định vương hậu (cháu đời thứ 14) của Trung Tông cũng là hậu duệ của Doãn Quán. Cha bà là Doãn Khởi Quyến (尹起畎), còn mẹ là Cao Linh Thân thị (高靈申氏). Sau khi cha qua đời, mẹ bà đưa bà tiến cung, tham gia đợt Hậu cung giản trạch (後宮揀擇).

Năm 1473, bà được phong tước Thục nghi (淑儀), đứng hàng tòng nhị phẩm trong Nội mệnh phụ. Tương truyền, bà là người có nhan sắc diễm lệ nên rất được Thành Tông sủng ái. Năm 1474, Cung Huệ vương hậu Hàn thị qua đời, ngôi Chính Vương phi bỏ trống, Thành Tông sủng ái Doãn thục nghi nên đợi sau khi quốc tang sẽ dự định sắc lập bà lên ngôi trung điện.

Năm 1476, ngày 9 tháng 8, Doãn Thục nghi được tấn phong Vương phi. Tháng 11 năm đó, bà hạ sanh Vương tử Lý Long (李㦕), về sau chính là Yên Sơn Quân. Ngay vừa khi sinh, Lý Long đã được chọn làm Nguyên tử (元子), dự định kế vị chức Vương thế tử.

Vương phi Doãn thị được lập làm Chánh thất nhờ vẻ đẹp của mình, tuy nhiên bà lại được lịch sử ghi chép là có tính hay ghen với các người thiếp khác của Thành Tông. Tương truyền bà thường hay mang theo người tì sương, một chất kịch độc nhằm sát hại các cung tần, cung nhân của Thành Tông. Bên cạnh đó, bà còn xung khắc với Nhân Túy Đại phi Hàn thị, mẹ đẻ của nhà vua. Do nhà vua chịu ảnh hưởng rất lớn từ phía mẹ đẻ nên bà ngày càng bị ghẻ lạnh. Một vài tài liệu tham khảo, không thể kiểm chứng, còn cho rằng bà đã đầu độc một hậu cung vào năm 1477 làm vị hậu cung này mất đi long thai và dùng bùa ếm cả Vương Đại phi Nhân Túy.

Tháng 3, năm 1477, với lý do tàng trữ độc dược và tà thư trong buồng ngủ nên bà bị Thành Tông giáng từ Chính thất tôn quý xuống làm nhất phẩm Tần (嬪) vị. Mặc cho các đại thần như Lư Tư Thận (盧思慎), Nhậm Sĩ Hồng (任士洪), Thẩm Quái (沈澮), Lý Thừa Triệu (李承召)... v.v. ra sức can ngăn, vì có ảnh hưởng đến vị thế của Nguyên tử Lý Long. Cuối cùng, nhà vua mới thu hồi mệnh lệnh này.

Phế truất và qua đời
Ngày 1 tháng 6, năm 1479, nhân ngày sinh nhật của Vương phi Doãn thị, nhà vua ghé lại nơi bà ở. Khi cơn ghen tuông lên tới cực điểm, Doãn thị đã vô tình làm Thành Tông bị thương và để lại một vết sẹo trên má ông, mặc dù ông rất cố gắng che giấu, nhưng Đại phi vẫn phát hiện ra và ra lệnh điều tra. Ngày hôm sau, bà bị phế truất làm thứ nhân (dân thường) và bị đuổi khỏi vương cung. Tình hình còn trở nên tồi tệ hơn khi ngày 12 tháng 6 năm đó, người con trai bé do bà sinh hạ cũng chết. Tháng 11 năm sau, Thành Tông lập người cùng nhập cung một ngày với bà là Thục nghi Doãn thị (tức Trinh Hiển Vương hậu) làm Vương phi. Như thế hy vọng khôi phục Vương vị của bà đã tan biến.

Mặc dù bà đã bị phế làm thứ nhân, nhưng Thành Tông vẫn lo sợ sau khi mình chết thì bà với tư cách là mẹ đẻ của vị vua mới sẽ gây ra nhiều điều nguy hại cho xã tắc. Ngày 16 tháng 8, năm 1482, nhà vua quyết định sai Tả thừa chỉ Lý Thế Tá (李世佐) tới nhà riêng của bà để ban chết cho bà bằng thuốc độc. Tuy vậy vào năm 1489, Thành Tông vẫn ban chiếu chỉ cho bà được hưởng các nghi lễ cúng tế dành cho phi tần. Năm sau, con trai bà Lý Long được phong làm Thế tử.

Năm 1494, Thế tử Lý Long kế vị sau khi Thành Tông qua đời, tức Yên Sơn Quân. Nhà vua kế vị mà không biết bất cứ một chuyện gì về cái chết của mẹ mình. Sau này, một số đại thần thất sủng đã cho ông biết sự thật. Vì căm hận những người gây nên cái chết của bà, Yên Sơn Quân trực tiếp ra lệnh thực hiện hai cuộc thanh trừng nho sĩ lớn nhất Mậu Ngọ sĩ họa (Muo Sahwa, 무오사화) và Giáp Tý sĩ họa (Kapcha Sahwa, 갑자사화), để trả thù cho mẹ mình. Ông ra lệnh sát hại hai vị hậu cung của tiên vương là Nghiêm quý nhân và Trịnh quý nhân, vì cho rằng 2 người là một trong những chủ mưu sát hại mẹ của mình, thậm chí ông còn cố ý xông vào nội điện của Nhân Túy đại vương đại phi, buông lời hỗn xược và bắt đi một số cung nhân hầu hạ bên cạnh Đại vương đại phi vì cho rằng họ đã giúp bà trong việc phế truất mẹ ông, khiến Đại vương đại phi tức giận và trở bệnh, qua đời vào năm 1504. Đức vua còn có ý giết hại đích mẫu Trinh Hiển vương hậu, nhưng do Vương phi Thận thị, chính thất của ông, kịp thời ngăn cản. Việc ông trở thành một bạo chúa và cái chết của Phế chúa Yên Sơn phần lớn từ nguyên nhân cái chết của bà.

Năm 1504, Yên Sơn Quân truy phong Doãn thị là Tề Hiến vương hậu (齊獻王后). Năm 1506, đời vua Trung Tông, tước hiệu của bà bị phế bỏ. Mộ phần của bà hiện nay là Tây Tam lăng (西三陵), ở Goyang, tỉnh Gyeonggi.

Phim ảnh
 Jang Seo Hee (장서희, Trương Thụy Hi) đóng trong phim "Hàn minh quái" (한명회, Han Myung Hoe), sản xuất năm 1994, trình chiếu trên KBS2.
 Kim Seong-ryeong (김성령, Kim Thành Linh) đóng trong phim "Vương dữ phi" (왕과비, Wang Gwa Bi), sản xuất 1998, trình chiếu trên KBS1.
 Park Bo-young (박보영, Phác Bảo Anh, vai thời niên thiếu) và Goo Hye-sun (구혜선, Cụ Huệ Thiện) trong phim Đức vua và tôi (왕과나, Wang Gwa Na), sản xuất năm 2007, trình chiếu trên SBS, tên trong phim của nhân vật là Yoon So-hwa (윤소화, Doãn Tố Hoa).
 Jin Ji-hee (진지희, Trần Trí Hi, vai thời niên thiếu) và Jeon Hye-bin (전혜빈, Toàn Tuệ Bân) trong phim "Nhân Túy Đại phi" (인수대비, Insoo Dae-bi), sản xuất năm 2011, trình chiếu trên JTBC.

Chú thích

Tham khảo

Mất năm 1482
Sinh năm 1455
Hậu cung Triều Tiên


title: Thánh Antôn (định hướng)

text:
Thánh Antôn, cũng phiên âm là Antôniô có thể đề cập đến các vị Thánh sau:
Antôn thành Antiokhia, tử đạo năm 302
Antôn Cả (k.251–356), giáo phụ sa mạc Ai Cập
Antôn thành Padova (k.1195–1231), linh mục


title: Thánh Têrêsa

text:
Thánh Têrêsa hay Thánh Têrêxa có thể chỉ đến một trong các vị Thánh nữ sau đây của Kitô giáo:

 Têrêsa thành Ávila (1515–1582), còn gọi là Thánh Têrêsa Giêsu
 Têrêsa Benedicta Thánh Giá (1891–1942), tên sinh Edith Stein
 Têrêsa thành Calcutta (1910–1997), còn gọi là Mẹ Têrêsa
 Têrêsa thành Lisieux (1873–1897), còn gọi là Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu
 Têrêsa de Los Andes (1900–1920), tên sinh Juana Fernández del Solar
 Têrêsa Margarita Thánh Tâm (1747–1770), còn gọi là Teresa Margherita Redi

Xem thêm
 Chân phước Têrêsa nước Bồ Đào Nha (1181–1250)

Thánh Công giáo Rôma


title: Thánh Elizabeth

text:
Thánh Elizabeth có thể chỉ đến những nhân vật sau:
Bà Elizabeth  còn gọi là Isave, mẹ của thánh Gioan Baotixita(khi này còn là Gioan), nhưng bà Elizabeth(Isave) không được ví là thánh vì bà là nhân vật Cựu Ước, bởi vì Tân Ước mới được tôn làm thánh
Elisabeth Hung Gia Lợi hoặc Elisabeth (Công chúa Hungary) (1207–1231)
Elizabeth của Aragón (1271–1336)

Thánh Công giáo Rôma


title: Thánh Vinh Sơn

text:
Thánh Vinh Sơn (còn được viết là Vincentê) có thể chỉ đến các nhân vật sau:
Vinh Sơn đệ Phaolô
Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm còn có tên là Vicente Liem de la Paz
Vinh Sơn Ferrer

Thánh Công giáo Rôma


title: Thomas Henry Huxley

text:
Thomas Henry Huxley PC FRS (4 tháng 5 năm 1825 – 29 tháng 6 năm 1895) là một nhà sinh học, giải phẫu học người Anh, được biết đến như "Chó bun của Darwin" ("Darwin's Bulldog") vì sự ủng hộ nhiệt liệt với thuyết tiến hóa của Charles Darwin.

Hầu như hoàn toàn tự học, ông đã trở thành một trong những nhà giải phẫu học so sánh xuất sắc nhất cuối thế kỉ 19. Nhiều phát hiện của ông còn được chấp nhận rộng rãi cho tới ngày nay, chẳng hạn dựa trên cơ sở giải phẫu ông đã xác định tổ tiên loài chim tiến hóa từ các loài khủng long có cánh cỡ nhỏ. Tuy nhiên vai trò này ngày nay bị lu mờ bởi vai trò của ông trong cuộc tranh luận bảo vệ thuyết tiến hóa, đặc biệt là cuộc tranh luận ở Oxford năm 1860 với Samuel Wilberforce, và trong công cuộc phát triển nền giáo dục khoa học, chống lại những hình thức giáo dục tôn giáo cực đoan ở Anh.

Chú thích

Tham khảo

Huxley, Thomas Henry (1825-1895) National Library of Australia, Trove, People and Organisation record for Thomas Huxley

The Huxley File at Clark University - Lists his publications, contains much of his writing.
Works by Thomas H. Huxley in audio format from LibriVox
 Huxley review: Darwin on the origin of species The Times, ngày 26 tháng 12 năm 1859 p8–9.
 Huxley review: Time and life: Mr Darwin's "Origin of species." Macmillan's Magazine 1: 1859 p142–148.
 Huxley review: Darwin on the origin of Species, Westminster Review, 17 (n.s.) April 1860 p541–570.

Nhà khoa học Anh
Hội viên Hội Hoàng gia
Nhà sinh học Anh
Tiến hóa sinh học
Mất năm 1895


title: Nga tại Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Nga tham dự Thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn từ 27 tháng 7 đến 12 tháng 8 năm 2012. ↵Vận động viên Nga đã giành được tổng cộng 324 huy chương (316 huy chương từ năm 1994) tại các kỳ Olympic mùa hè trong đó có 313 huy chương đã giành được kể từ Thế vận hội Mùa hè 1996. Tại Thế vận hội Mùa hè Luân Đôn 2012, Nga dự kiến sẽ giành khoảng 70 huy chương và kết thúc huy chương hoàn toàn ở vị trí số 3, tương tự vị trí kỳ Thế vận hội ngay trước đó. Không có đội Nga đã đủ điều kiện tham gia các môn thể thao khúc côn cầu trên sân và bóng đá trong các kỳ Thế vận hội. Đợt Thế vận hội này đánh dấu lần đầu tiên cho Nga mà vận động viên nữ đông hơn vận động viên nam tại Olympic, và quốc kỳ sẽ được một người phụ nữ mang.

Tham khảo

Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 2012
2012
Thể thao Nga năm 2012
Doping ở Nga


title: Pháp tại Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Pháp tham dự thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn từ 27 tháng 7 đến 12 tháng 8 năm 2012. Pháp lần đầu tiên tham gia Thế vận hội Olympic vào năm 1896. Quốc gia này dự kiến sẽ giành chiến thắng hơn 40 huy chương tại Thế vận hội 2012 . Đợt này Pháp có 330 vận động viên tham dự ở 24 môn thể thao khác nhau. Các môn thể thao mà Pháp không có đại diện Olympic vào năm 2012 là hockey và bóng chuyền.

Chú thích

Tham khảo

Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 2012


title: Hàn Quốc tại Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Hàn Quốc tham dự thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn từ 27 tháng 7 đến 12 tháng 8 năm 2012. Hàn Quốc lần đầu tiên tham gia trong Thế vận hội năm 1948 và đến nay đã giành được tổng cộng 215 huy chương.

Chú thích

Tham khảo

Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 2012


title: Jaegwon Kim

text:
Jaegwon Kim (sinh 12 tháng 9 năm 1934 ở Triều Tiên) là một triết gia người Mỹ gốc Triều Tiên hiện đang làm việc ở Đại học Brown. Ông được biết đến nhiều lần về công trình liên quan tới vấn đề nhân quả tinh thần và vấn đề tâm-vật. Các chủ đề chính trong các tác phẩm của ông bao gồm sự phủ nhận siêu hình học Descartes, giới hạn của tính đồng nhất tâm-vật hẹp, tính đột hiện, và tính riêng lẻ của các sự kiện. Các công trình của Kim về các chủ đề trên cũng như các vấn đề siêu hình học và nhận thức luận khác được trình bày trong những bài báo tập hợp trong Supervenience and Mind: Selected Philosophical Essays (Đột hiện và Tinh thần: Tiểu luận Triết học Chọn lọc) in năm 1993.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jaegwon Kim's homepage - at Brown University.
 Interview with Jaegwon Kim  - at Ephilosopher.com, Fall 2000.
 Jaegwon Kim's CV

Nhà triết học Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Princeton
Sinh năm 1934
Nhân vật còn sống
Triết gia thế kỷ 20
Người từ Daegu


title: Gyeongbokgung

text:
Gyeongbokgung (Hangul: 경복궁, Hanja: 景福宮, Hán Việt: Cảnh Phúc Cung) là một cung điện nằm ở phía bắc của thủ đô Seoul, Hàn Quốc. Được xây dựng lần đầu tiên vào năm 1395 và tái thiết lại vào năm 1867, đây là cung điện chính và lớn nhất trong số năm cung điện của triều đại Triều Tiên.

Gyeongbokgung bị thiệt hại nặng nề bởi các cuộc chiến tranh xâm lược trong suốt thế kỷ 20 khi Đế quốc Nhật Bản chiếm đóng bán đảo Triều Tiên.

Lịch sử

Gyeongbokgung được khởi công năm 1394 dưới thời Triều Tiên Thái Tổ. Khai quốc công thần Trịnh Đạo Truyền được vinh dự đặt tên và chọn "Cảnh Phúc". Dưới hai triều vua kế tiếp Thái Tông và Thế Tông, Gyeongbokgung càng được tô điểm và mở rộng thêm. Tuy nhiên, vào năm 1553 thì Cung bị hỏa hoạn, cháy mất một phần nhưng được vua Minh Tông cho tu bổ, sửa chữa lại sau đó.

Gyeongbokgung chiếm vị thế trên một khoảnh đất rộng và bằng phẳng, theo quy hoạch sẽ làm nơi thiết triều chính của vua chúa Triều Tiên. Quy mô ở đây là biểu tượng cho quyền lực phong kiến của vương triều. Nếu đối chiếu với nhà Nguyễn ở Việt Nam thì Gyeongbokgung tương đương với Hoàng thành Huế, còn Cần Chính Điện ở Gyeongbokgung tương đương Thái Hòa Điện.

Khi Nhật Bản xâm lăng Triều Tiên vào cuối thế kỷ 16, Gyeongbokgung bị phá hủy hoàn toàn. Triều đình Triều Tiên phải dùng Xương Đức Cung trong suốt 270 năm cho đến khi Cảnh Phúc Cung được xây lại vào năm 1868.

Ngày 8 tháng 10 năm 1895, Minh Thành Hoàng hậu bị ám sát tại Cảnh Phúc Cung, Triều Tiên Cao Tông cùng hoàng gia phải bỏ Gyeongbokgung và không bao giờ trở lại đó nữa vì sau đó Triều Tiên bị Nhật Bản thôn tính và Gyeongbokgung không còn làm nơi triều chính nữa.

Cung điện ngày nay phần lớn được phục dựng bắt đầu từ năm 1995. Năm 2005, chính phủ Hàn Quốc cho chuyển Bảo tàng quốc gia Hàn Quốc vào Gyeongbokgung, giúp cho việc bảo tồn cho cung điện này.

Các công trình bên trong Gyeongbokgung

Gwanghwamun

Gwanghwamun (Tiếng Hàn: 광화문; Hanja: 光化 門, Hán Việt: Quang Hóa môn) là cổng chính của Cung điện Gyeongbokgung.

Heungryemun

Heungryemun (Tiếng Hàn: 흥례문; 興禮門; Hán Việt: Hưng Lễ môn) là lớp cửa thứ hai, nằm phía sau Gwanghwamun, phía trước Geunjeongmun.

Geunjeongmun

Geunjeongmun (Tiếng Hàn: 근정문; Hanja: 勤政門; Hán Việt: Cần Chính môn) là lớp cửa thứ ba, nằm ngay phía sau Heungryemun và phía trước Geunjeongjeon. Cần Chính môn là cổng chính dẫn vào sân trong và vào Geunjeongjeon. Cổng được chia thành ba lối đi riêng biệt và chỉ có nhà vua mới được phép đi qua lối ở giữa.

Geunjeongjeon

Geunjeongjeon (Tiếng Hàn: 근정전; Hanja: 勤政殿; Hán Việt: Cần Chính điện) là nơi nhà vua chính thức tiếp kiến các triều thần của mình, đưa ra những tuyên bố về tầm quan trọng quốc gia và chào đón các sứ thần và đại sứ nước ngoài trong triều đại Joseon. Công trình này được chỉ định là Bảo vật Quốc gia của Hàn Quốc số 223 vào ngày 8 tháng 1 năm 1985.

Geunjeongjeon ban đầu được xây dựng vào năm 1395 dưới thời trị vì của Vua Taejo, nhưng đã bị thiêu rụi vào năm 1592 khi quân Nhật xâm lược Hàn Quốc. Công trình hiện tại được xây dựng vào năm 1867 khi Gyeongbokgung đang được phục dựng. Cái tên Geunjeongjeon - Geunjeongjeon, do đại thần Trịnh Đạo Truyền đặt ra.".

Geunjeongjeon ược xây dựng chủ yếu bằng gỗ, nằm ở trung tâm của một sân lớn hình chữ nhật, trên đỉnh một bệ đá hai tầng. Nền điện được bao quanh bằng các lan can chi tiết và được trang trí với nhiều tác phẩm điêu khắc mô tả rồng và phượng. Sân thiết triều có hai hàng đá phẩm sơn, gọi là Pumgyeseok (Hán Việt: Phẩm giai thạch; tiếng Hàn: 품계석;Hanja: 品階石), cho biết vị trí của các quan trong triều đình theo cấp bậc của họ. Toàn bộ sân trong được bao bọc hoàn toàn bởi những tấm ván gỗ.

Sajeongjeon

Sajeongjeon (Hán Việt: Tư Chính điện; tiếng Hàn: 사정전; Hanja: 思政殿) là một ngôi điện được vua sử dụng làm nơi điều hành chính sự trong triều đại Joseon. Sajeongjeon nằm phía sau Geunjeongjeon, nhà vua thường xư lý chính vụ và họp với các quan ở đây.

Hai tòa nhà hai bên riêng biệt, Cheonchujeon (Tiếng Hàn: 천추전; Hanja: 千秋殿, Hán Việt: Thiên Thu điện) và Manchunjeon (Tiếng Hàn: 만춘전; Hanja: 萬春殿, Hán Việt: Vạn Xuân điện), nằm ở phía tây và phía đông của Sajeongjeon, và trong khi Sajeongjeon không được trang bị hệ thống sưởi, những tòa nhà này được trang bị Ondols để sử dụng trong những tháng lạnh hơn.

Gyeonghoeru

Gyeonghoeru (Tiếng Hàn: 경회루; Hanja: 慶會樓, Hán Việt: Khánh Hội lâu) là một công trình được sử dụng để tổ chức các bữa tiệc quan trọng và đặc biệt của triều đình trong triều đại Joseon. Nó được đăng ký là Bảo vật Quốc gia của Hàn Quốc số 224 vào ngày 8 tháng 1 năm 1985.

Gyeonghoeru đầu tiên được xây dựng vào năm 1412, năm thứ 12 của triều đại vua Taejong, nhưng đã bị thiêu rụi trong cuộc xâm lược của Nhật Bản vào Hàn Quốc năm 1592. Công trình hiện tại được xây dựng vào năm 1867 (năm thứ 4 của triều đại vua Gojong) trên một hòn đảo của một hồ nước nhân tạo hình chữ nhật, rộng 128 m và ngang 113 m.

Được xây dựng chủ yếu bằng gỗ và đá, Gyeonghoeru có hình thức mà cấu trúc bằng gỗ của tòa nhà nằm trên 48 cột đá lớn, với cầu thang gỗ nối từ tầng hai đến tầng một. Các chu vi bên ngoài của Khânh Hội lâu được hỗ trợ bởi các cột vuông trong khi các cột bên trong là hình trụ; chúng được đặt như vậy để đại diện cho ý tưởng về Âm - Dương. Khi Gyeonghoeru ban đầu được xây dựng vào năm 1412, những cột đá này được trang trí với các tác phẩm điêu khắc mô tả những con rồng bay lên trời, nhưng những chi tiết này không được tái tạo khi tòa nhà được xây dựng lại vào thế kỷ 19. Ba cây cầu đá nối tòa nhà với khuôn viên cung điện, và các góc của lan can quanh đảo được trang trí bằng các tác phẩm điêu khắc mô tả mười hai con vật Hoàng đạo.

Gyeonghoeru từng được đại diện trên tờ tiền 10.000 won của Hàn Quốc (Sê-ri 1983-2002).

Sujeongjeon

Sujeongjeon (Tiếng Hàn: 수정전; Hanja: 修政殿, Hán Việt: Tu Chính điện), một ngôi điện nằm ở phía nam của Gyeonghoeru, được xây dựng vào năm 1867 và được sử dụng bởi nội các của triều đại Joseon.

Gangnyeongjeon

Gangnyeongjeon (Tiếng Hàn: 강녕전; Hanja: 康寧殿, Hán Việt: Khang Ninh điện) là một ngôi điện được sử dụng làm nơi ở chính của nhà vua. Được xây dựng lần đầu tiên vào năm 1395, năm thứ tư dưới thời của vua Thái Tổ, tòa nhà chứa phòng ngủ của nhà vua. Bị phá hủy trong cuộc xâm lược của Nhật Bản vào Hàn Quốc năm 1592, ngôi điện này được xây dựng lại khi Cảnh Phúc cung được xây dựng lại vào năm 1867, nhưng nó lại bị thiêu rụi bởi một trận hỏa hoạn lớn vào tháng 11 năm 1876 và phải được khôi phục lại vào năm 1888 theo lệnh của Vua Cao Tông.

Năm 1917, Gangnyeongjeon bị triệt giải để lấy gỗ xây dựng Xương Đức cung. Gangnyeongjeon hiện tại được xây dựng vào năm 1994, tỉ mỉ khôi phục lại nguyên bản của tòa nhà theo đúng thông số kỹ thuật và thiết kế.

Gangnyeongjeon bao gồm các hành lang và mười bốn phòng hình chữ nhật, mỗi phòng bảy phòng nằm ở bên trái và bên phải của tòa nhà theo một bố cục giống như một bàn cờ. Nhà vua sử dụng phòng trung tâm trong khi các quan đại thần chiếm các phòng bên còn lại để bảo vệ, trợ giúp và nhận lệnh. Tòa nhà nằm trên một nền đá cao và hiên hoặc hiên bằng đá nằm ở phía trước của tòa nhà.

Đặc điểm nổi bật của tòa nhà là không có mái nhà màu trắng trên cùng được gọi là Yongmaru (tiếng Hàn: 용마루) trong tiếng Hàn. Nhiều giả thuyết tồn tại để giải thích sự vắng mặt, trong đó một giả thuyết nổi bật nói rằng, vì nhà vua được biểu tượng là rồng trong triều đại Joseon, Yongmaru, có chứa chữ cái rồng hoặc yong (龍), không thể nằm trên đầu nhà vua khi đang ngủ.

Gyotaejeon

Gyotaejeon (Hán Việt: Giao Thái điện; tiếng Hàn: 교태전; Hanja: 交泰殿) là một ngôi điện được sử dụng làm nơi ở chính của Vương phi của triều đại Joseon. Điện này nằm phía sau Gangnyeongjeon, nơi ở của nhà vua, và chứa buồng ngủ của Vương phi. Nó được xây dựng lần đầu tiên vào khoảng năm 1440, năm thứ 22 dưới triều Thế Tông vương..

Thế Tông, người được ghi nhận là có sức khỏe yếu sau thời kỳ trị vì của mình, đã quyết định xử lý triều chính ở Khang Ninh điện, nơi đặt giường ngủ của ông, thay vì Tư Chính điện. Vì quyết định này có nghĩa là nhiều quan lại triều thần thường xuyên cần đến thăm và xâm phạm đến cấm vực của Khang Ninh điện, nên Thế Tông đã cho xây dựng Giao Thái điện làm nơi cấm vực cho Vương phi.

Tòa điện này bị thiêu rụi vào năm 1592 khi quân Nhật xâm lược, nhưng đã được xây dựng lại vào năm 1867. Năm 1917, Giao Thái điện  bị triệt giải để lấy gỗ xây Xương Đức cung . Tòa điện hiện tại được xây dựng lại vào năm 1994 theo đúng thiết kế và thông số kỹ thuật ban đầu của. Tòa nhà, giống như Gangnyeongjeon, không có mái trên cùng gọi là Yongmaru.

Amisan (Hán Việt: Nga Mi Sơn; tiếng Hàn: 아미산; Hanja: 峨嵋山), một khu vườn nổi tiếng được tạo ra từ một gò đất nhân tạo, nằm phía sau Gyotaejeon. Bốn ống khói hình lục giác, được xây dựng vào khoảng năm 1869 bằng gạch màu cam và mái ngói trang trí, tô điểm cho Amisan mà không cho thấy chức năng tiện dụng của chúng và là những ví dụ đáng chú ý về nghệ thuật tạo hình được tạo ra trong triều đại Joseon. Các ống khói đã được đăng ký là Kho báu số 811 của Hàn Quốc vào ngày 8 tháng 1 năm 1985.

Hyangwonjeong

Hyangwonjeong (Tiếng Hàn: 향원정; Hanja: 香遠亭, Hán Việt: Hương Viễn đình) là một gian nhà nhỏ hình lục giác hai tầng được xây dựng vào khoảng năm 1873 theo lệnh của vua Gojong.

Ngôi đình được xây dựng trên một hòn đảo nhân tạo trong hồ có tên Hyangwonji (Hán Việt: Hương Viễn trì; tiếng Hàn: 향원지; Hanja: 香遠池), và một cây cầu có tên Chwihyanggyo (Hán Việt: Túy Hương kiều; tiếng Hàn: 취향교; Hanja: 醉香橋) nối nó với khuôn viên cung điện. Tên Hyangwonjeong - Hương Viễn đình hiểu theo nghĩa đen là "ngôi đình của hương thơm bay xa", trong khi Chwihyanggyo - Túy Hương kiều là "Cây cầu say đắm hương thơm".

Cây cầu Chwihyanggyo ban đầu nằm ở phía bắc của hòn đảo và là cây cầu dài nhất được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ trong triều đại Joseon; tuy nhiên, nó đã bị phá hủy trong Chiến tranh Triều Tiên. Cây cầu được xây dựng lại theo hình dáng hiện tại ở phía nam của hòn đảo vào năm 1953, nhưng hiện đang được di dời về vị trí ban đầu ở phía bắc. Việc xây dựng lại dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2019.

Jagyeongjeon

Từ Khánh điện (Jagyeongjeon; tiếng Hàn: 자경전; Hanja: 慈慶殿) là một tòa điện được sử dụng làm nơi ở chính của Vương hậu Thần Trinh (Sinjeong; tiếng Hàn: 신정 왕후; Hanja: 神貞王后), mẹ của vua Hiến Tông. Được xây dựng lần đầu tiên vào năm 1865 và bị thiêu rụi hai lần bởi hỏa hoạn nhưng được xây dựng lại vào năm 1888. Jagyeongjeon là cung điện của hoàng gia duy nhất ở Cảnh Phúc cung còn sót lại sau các chiến dịch phá hủy của chính phủ Nhật Bản trong thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Hàn Quốc.

Các ống khói của Jagyeongjeon được trang trí với mười dấu hiệu của sự trường thọ để mong muốn một cuộc sống lâu dài cho nữ hoàng quá cố, trong khi các bức tường phía tây được trang trí bằng các thiết kế hoa. Phần nhô ra phía đông nam của Jagyeongjeon, được đặt tên là Cheongyeollu (Hán Việt: Thanh Yên lầu; tiếng Hàn: 청연루; Hanja: 清讌樓), được thiết kế để mang lại không gian mát mẻ hơn vào mùa hè, trong khi phần phía tây bắc của Jagyeongjeon, được đặt tên là Bokandang (Hán Việt: Phúc An đường; tiếng Hàn: 복안당; Hanja: 福安堂), được thiết kế cho những tháng mùa đông. Phần phía đông của Jagyeongjeon, tên là Hyeopgyeongdang (Hiệp Khánh đường; Tiếng Hàn: 협경당; Hanja: 協慶堂) và được phân biệt bởi chiều cao thấp hơn của tòa nhà, được sử dụng bởi các phụ tá của nữ hoàng quá cố.

Tòa điện và các bức tường trang trí đã được đăng ký là Kho báu số 809 của Hàn Quốc vào ngày 8 tháng 1 năm 1985.

Jibokjae

Jibokjae (Tiếng Hàn: 집옥재; Hanja: 集玉齋, Hán Việt: Tập Ngọc trai) nằm cạnh Dinh thự Geoncheonggung, là một thư viện tư nhân hai tầng được sử dụng bởi vua Cao Tông. Năm 1876, một trận hỏa hoạn lớn xảy ra ở Gyeongbokgung, và vua Cao Tông, trong một thời gian ngắn, đã chuyển đến và cư trú tại Changdeokgung Cuối cùng ông chuyển về Gyeongbokgung vào năm 1888, nhưng ông đã cho tháo dỡ Jibokjae đã có từ trước và chuyển từ Changdeokgung đến vị trí hiện tại vào năm 1891.

Công trình độc đáo thể hiện sự ảnh hưởng nặng nề của kiến trúc Trung Quốc thay vì kiến trúc cung điện truyền thống của Hàn Quốc. Các bức tường bên được xây dựng hoàn toàn bằng gạch, một phương pháp thường được người Trung Quốc đương đại sử dụng, và các hình thức mái, bình phong bên trong và cột của nó cũng thể hiện ảnh hưởng của Trung Quốc. Kiến trúc của này có thể nhằm tạo cho công trình một vẻ ngoài kỳ lạ.

Jibokjae được bao quanh bởi Parujeong (Tiếng Hàn: 팔우정; Hanja: 八隅亭, Hán Việt: Bát Ngung đình), một gian hàng hai tầng hình bát giác, ở bên trái và Hyeopgildang (Tiếng Hàn: 협길당; Hanja: 協吉堂, Hán Việt: Hiệp Cát đường) ở bên phải. Parujeong được xây dựng để lưu trữ sách, trong khi Hyeopgildang là một phần của Jibokjae. Cả hai tòa nhà đều được kết nối nội bộ với Jibokjae.

Bohyeondang (Tiếng Hàn: 보현당; Hanja: 寶賢堂, Hán Việt: Bảo Hiền đường) và Gahoejeong (Tiếng Hàn: 가회정; Hanja: 嘉會亭, Hán Việt: Gia Hội đường), các tòa nhà cũng tạo thành một khu phức hợp thư viện ở phía nam Jibokjae, đã bị chính phủ Nhật Bản phá bỏ vào đầu thế kỷ 20.

Kiến trúc
Gyeongbokgung là công trình tiêu biểu cho nền nghệ thuật kiến trúc phương Đông chịu ảnh hưởng của văn hóa Hán. Đối với người Hàn thì đây là một nét son về mặt lịch sử nơi vua chúa Triều Tiên thiết triều. Về mặt mỹ thuật thì đây cũng là cung điện đồ sộ nhất tại Hàn Quốc.

Gyeongbokgung kết hợp hài hòa giữa bàn tay con người và thiên nhiên. Khuôn viên vườn cảnh có đình tạ, có hoa cỏ cắt tỉa công phu điển hình cho nghệ thuật vườn cảnh Hàn Quốc. Ngày nay, các nghi lễ diễu binh của ngự lâm quân diễn ra hằng ngày ở Gyeongbokgung để diễn lại phần nào phong cảnh huy hoàng của các triều đại vua chúa ngày xưa.

Gyeongbokgung thu hút du khách không hẳn vì quy mô kiến trúc mà có lẽ chủ yếu vì khu vườn thượng uyển nổi tiếng là đẹp. Người dân thủ đô Seoul cũng thường xuyên lui tới đây thỏa mắt ngắm cảnh và thả trí nghỉ ngơi.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Official guide from Cultural Heritage Administration
 Gyeongbok Palace
 Video of Royal Gate Ceremony, Gyeongbokgung
 The Seoul Guide: Gyeongbokgung Palace

Quận Jongno
Công trình xây dựng Seoul
Cung điện ở Hàn Quốc


title: Ốc anh vũ Palau

text:
Ốc anh vũ Palau (danh pháp hai phần: Nautilus belauensis) là một loài ốc anh vũ bản địa ở các vùng nước quanh đảo quốc Thái Bình Dương Palau. N. belauensis rất giống với Nautilus pompilius. Loài này là loài ốc anh vũ lớn thứ nhì sau Nautilus pompilius pompilius. Vỏ có đường kính khoảng 210 mm dù mẫu vật có đường kính 226 mm đã được ghi nhận.

Tham khảo

 Norman, M. 2000. Cephalopods: A World Guide''. Hackenheim, ConchBooks, p. 22.

Liên kết ngoài

B
Động vật được mô tả năm 1981


title: Homalomena wallisii

text:
Homalomena wallisii là một loài cây trong họ Araceae có nguồn gốc tại Venezuela, Colombia, và Panama.

Nó đạt chiều cao 6"(15 cm) nhưng có thể lan rộng đáng kẻ. Nó có thể bị nhầm lẫn với các loài Aglaonema có bề ngoài tương tự.

Chú thích

Tham khảo
 Regel, Gartenflora 26: 33 (1877)
 Gardentia

W
Cây trồng trong nhà
Thực vật Colombia
Thực vật Panama
Thực vật Venezuela
Thực vật được mô tả năm 1877


title: John Searle

text:
John Rogers Searle (sinh 31 tháng 7 năm 1932, ở Denver, Colorado) là một triết gia người Mỹ và hiện là Giáo sư Slusser Triết học ở Đại học California, Berkeley. Được chú ý rộng rãi vì những đóng góp đối với triết học ngôn ngữ, triết học tinh thần và triết học xã hội, ông bắt đầu giảng dạy ở Berkeley năm 1959, nơi ông đã là giáo sư đầu tiên tham gia vào Phong trào Tự Do Phát ngôn (Free Speech Movement), một phong trào đấu tranh của sinh viên năm 1964-1965. Ông nhận Giải thưởng Jean Nicod năm 2000 và Huy chương Nhân văn Gia năm 2004. Trong số các quan niệm nổi tiếng của ông có thí nghiệm tưởng tượng "Phòng Trung Hoa" chống lại trí tuệ nhân tạo "mạnh".

Thư mục
 Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language (1969)
 The Campus War: A Sympathetic Look at the University in Agony (political commentary; 1971)
 Expression and Meaning: Studies in the Theory of Speech Acts (essay collection; 1979)
 Intentionality: An Essay in the Philosophy of Mind (1983)
 Minds, Brains and Science: The 1984 Reith Lectures (lecture collection; 1984)
 Foundations of Illocutionary Logic (John Searle & Daniel Vanderveken 1985)
 John Searle and His Critics (Ernest Lepore and Robert Van Gulick, eds.; 1991)
 The Rediscovery of the Mind (1992)
 The Construction of Social Reality (1995)
 The Mystery of Consciousness (review collection; 1997)
 Mind, Language and Society: Philosophy in the Real World (summary of earlier work; 1998)
 Rationality in Action (2001)
 Consciousness and Language (essay collection; 2002)
 Freedom and Neurobiology (lecture collection; 2004)
 Mind: A Brief Introduction (summary of work in philosophy of mind; 2004)
 Intentional Acts and Institutional Facts (essay collection; 2007)
 Philosophy in a New Century: Selected Essays (2008)
 Making the Social World: The Structure of Human Civilization (2010)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 John Searle's Machines Like Us interview
 Searle's homepage at UC Berkeley
 Conversations with Searle .
 Interview in Conversations with History  series. Available in webcast  and podcast .
Conversations with History:John R. Searle on YouTube
Video or transcript of an interview with John Searle on language, writing, mind, and consciousness

 Webcast of Philosophy of Society lectures
 Philosophy of Language: an interview with John Searle  ReVEL, vol. 5, n. 8, 2007.
 The Moscow Center for Consciousness Studies video interview with John Searle  2011-06-13
 BBC Reith Audio Lectures - John Searle: Minds, Brain & Science (1984)

Nhà triết học Mỹ
Nhà triết học vô thần
Giáo sư Đại học California tại Berkeley
Sinh năm 1932
Nhân vật còn sống
Triết gia thế kỷ 20
Nhà triết học ngôn ngữ


title: Todarodes pacificus

text:
Todarodes pacificus là một loài mực ống trong họ Ommastrephidae. Loài mực này sinh sống ở phía bắc Thái Bình Dương, trong khu vực xung quanh Nhật Bản, đến bờ biển của Trung Quốc sang Nga, sau đó lan rộng trên eo biển Bering về phía bờ biển Alaska và bờ biển của Canada. Chúng có xu hướng chụm lại quanh khu vực trung bộ Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

 Japanese flying squid facts from squid-world.com

Mực (động vật)
Động vật Việt Nam
P
Động vật được mô tả năm 1880
P
Động vật thân mềm ăn được


title: Torenia fournieri

text:
Torenia fournieri là một loài thực vật lâu năm trong họ Lữ đằng với hoa màu xanh da trời, trắng hoặc hồng có các mác màu vàng. Nó cao 12-15 inch.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

F


title: Polikarpov I-16

text:
Polikarpov I-16 là một loại máy bay tiêm kích của Liên Xô, nó được đánh giá là một thiết kế cách mạng; nó là máy bay tiêm kích một tầng cánh cánh thấp đầu tiên trên thế giới, ngoài ra nó còn có càng đáp thu vào được để đạt được trạng thái vận hành và người ta đánh giá nó đã "giới thiệu một mốt mới trong thiết kế máy bay tiêm kích." I-16 được đưa vào trang bị vào giữa thập niên 1930 và là xương sống của Không quân Liên Xô tại thời điểm bắt đầu Chiến tranh Thế giới II. Các máy bay tiêm kích nhỏ bé, có biệt danh "Ishak" ("lừa") do các phi công Liên Xô đặt, đã nổi bật trong Chiến tranh Trung-Nhật, Chiến dịch Khalkhyn Gol và Nội chiến Tây Ban Nha—ở đây nó được phe Quốc gia gọi là Rata ("chuột"), còn phe Cộng hòa gọi là Mosca ("ruồi"). Phần Lan đặt biệt danh cho I-16 là Siipiorava ("Sóc bay").

Biến thể
<small>Có một số sự bất đồng trong các tài liệu về tính năng của các biến thể I-16 cụ thể. Danh sách dưới đây dự vào các nguồn tham khảo.Shavrov 1985</small>

TsKB-12
Mẫu thử đầu tiên, động cơ M-22, 336 kW (450 hp), trang bị 2 súng máy ShKAS ở cánh với 900 viên mỗi khẩu.
TsKB-12bis
Mẫu thử thứ hai, lắp động cơ Wright SGR-1820-F-3 Cyclone 533 kW (715 hp)
TsKB-12P (I-16P)
Mẫu thử lắp pháo ShVAK ở cánh, 150 viên mỗi khẩu.
TsKB-18
Mẫu thử cường kích với động cơ M-22 và buồng lái bọc thép. Trang bị 4 khẩu ShKAS hoặc súng máy PV-1 và 100 kg (220 lb) bom.
TsKB-29 (SPB)
Cánh tà và càng đáp vận hành bằng khí nén, lắp động cơ Wright Cyclone, trang bị 2 khẩu súng máy ShKAS, sử dụng làm máy bay ném bom bổ nhào trong đề án Zveno
I-16 Type 1
Phiên bản sản xuất loạt đầu, lắp động cơ M-22 công suất 358 kW (480 hp).
I-16 Type 4
Phiên bản sản xuất chính thức, lắp động cơ M-22.
I-16 Type 5
Type 4 với động cơ Shvetsov M-25 công suất 522 kW (700 hp).I-16 Type 6Lắp động cơ M-25A 545 kW (730 hp).I-16 Type 10Trang bị 4 khẩu ShKAS, lắp động cơ M-25B 560 kW (750 hp). Máy bay do Hispano-Suiza chế tạo trang bị động cơ Wright Cyclone R-1820-F-54.I-16 Type 17Type 10 với 2 khẩu súng máy ShKAS à 2 khẩu pháo ShVAK, lắp động cơ M-25V 560 kW (750 hp).I-16 Type 18Type 10 với động cơ Shvetsov M-62 620 kW (830 hp), có thể mang 2 thùng nhiên liệu 100 l (26 US gal) dưới cánh.I-16 Type 20Lắp 4 khẩu ShKAS, phiên bản đầu tiên có thể mang thùng nhiên liệu dưới cánh.I-16 Type 24Lắp 4 khẩu ShKAS, lắp động cơ Shvetsov M-63 670 kW (900 hp).I-16 Type 27Type 17 với động cơ M-62.I-16 Type 28Type 24 với 2 khẩu ShKAS 7.62 mm và 2 khẩu ShVAK 20 mm cannonI-16 Type 292 khẩu ShKAS và 1 khẩu 12.7 mm (0.50 in) UBS. Mang được 4-6 quả rocket RS-82.I-16 Type 30Tái trang bị năm 1941-42, lắp động cơ M-63.I-16TKType 10 với bộ tăng áp để tăng khả năng bay cao, đạt vận tốc 494 km/h (307 mph) tại độ cao 8.600 m (28.200 ft), không đưa vào sản xuất.UTI-1Phiên bản huấn luyện 2 chỗ của Type 1.UTI-2UTI-1 cải tiến với càng đáp cố định.UTI-4 (I-16UTI)Phiên bản huấn luyện 2 chỗ của Type 5, hầu hết có càng đáp cố định.

Quốc gia sử dụng

 Cộng hòa Trung Hoa
Không quân Cộng hòa Trung Hoa

Luftwaffe

Không quân Phần Lan
 Mông Cổ
Không quân Lục quân

Không quân Ba Lan có 1 chiếc I-16 (1 Pulk Lotnictwa Myliwskiego) và 2 chiếc UTI-4 (15 Samodzielny Zapasowy Pulk Lotniczy và Techniczna Szkola Lotnicza).

Không quân Hoàng gia Romania

Không quân Xô viết
Không quân NKVD
 Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha
 Nhà nước Tây Ban Nha
Không quân Quốc gia Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (I-16 Type 24)

Đặc điểm riêngTổ lái: 1Chiều dài: 6,13 m (20 ft 1 in)Sải cánh: 9 m (29 ft 6 in)Chiều cao: 3,25 m (10 ft 8 in)Diện tích cánh: 14,5 m² (156,1 ft²)Trọng lượng rỗng: 1.490 kg (3.285 lb)Trọng lượng có tải: 1.941 kg (4.279 lb)Trọng lượng cất cánh tối đa: 2.095 kg (4.619 lb)Động cơ: 1 × Shvetsov M-63, 820 kW (1.100 hp) lúc cất cánh
Hiệu suất bayVận tốc cực đại: 525 km/h (283 kn, 326 mph) trên độ cao 3.000 m (9.845 ft)Tầm bay: 700 km (378 nmi, 435 mi (với thùng nhiên liệu phụ))Trần bay: 9.700 m (31.825 ft)Vận tốc lên cao: 14,7 m/s (2.900 ft/phút)Lực nâng của cánh: 134 kg/m² (27 lb/ft²)Lực đẩy/trọng lượng''' 346 W/kg (0,21 hp/lb)
Vũ khí
 4 × khẩu 7,62 mm (0.30 in) súng máy ShKAS
 6 × quả rocket RS-82 hoặc 500 kg (1.102 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Abanshin, Michael E. and Nina Gut. Fighting Polikarpov: Eagles of the East No. 2. Lynnwood, WA: Aviation International, 1994. ISBN 1-884909-01-9.
 Drabkin, Artem. The Red Air Force at War: Barbarossa and the Retreat to Moscow – Recollections of Fighter Pilots on the Eastern Front. Barnsley, South Yorkshire, UK: Pen & Sword Military, 2007. ISBN 1-84415-563-3.
 Gordon, Yefim and Keith Dexter. Polikarpov's I-16 Fighter: Its Forerunners and Progeny (Red Star, vol.3). Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing Ltd., 2002. ISBN 1-85780-131-8.
 Gordon, Yefim and Dmitri Khazanov. Soviet Combat Aircraft of the Second World War, Volume One: Single-Engined Fighters. Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing Ltd., 1998. ISBN 1-85780-083-4.
 Green, William. Warplanes of the Second World War, Volume Three: Fighters. London: Macdonald & Co. (Publishers) Ltd., 1961 (seventh impression 1973). ISBN 0-356-01447-9.
 Green, William and Gordon Swanborough. The Great Book of Fighters. St. Paul, Minnesota: MBI Publishing, 2001. ISBN 0-7603-1194-3.
 Green, William and Gordon Swanborough. WW2 Aircraft Fact Files: Soviet Air Force Fighters, Part 2. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1978. ISBN 0-354-01088-3.
 Gunston, Bill. The Illustrated Directory of Fighting Aircraft of World War II. London: Salamander Books Limited, 1988. ISBN 1-84065-092-3.
 Kopenhagen, W., ed. Das große Flugzeug-Typenbuch(German). Stuttgart, Germany: Transpress, 1987, ISBN 3-344-00162-0.
Jackson, Robert. Aircraft of world war II - Development - Weaponry - Specifications. London, Amber Books, 2003. ISBN 978-1-85605-751-6.
 Léonard, Herbert. Les Avions de Chasse Polikarpov (bằng tiếng Pháp). Rennes, France: Editions Ouest-France, 1981. ISBN 2-85882-322-7.
 Léonard, Herbert. Les Chasseurs Polikarpov (bằng tiếng Pháp). Clichy, France: Éditions Larivière, 2004. ISBN 2-914205-07-4.
 Liss, Witold. The Polikarpov I-16 (Aircraft in Profile Number 122). Leatherhead, Surrey, UK: Profile publications Ltd., 1966.
 Maslov, Mikhail A. Polikarpov I-15, I-16 and I-153. Oxford, UK: Osprey Publishing, 2010. ISBN 978-1-84603-981-2.
 Price, Alfred. The World War II Fighter Conflict. London: Macdonald and Jane's (Publishers) Ltd., 1975. ISBN 0-356-08129-X.
 Shavrov V.B. Istoriia konstruktskii samoletov v SSSR do 1938 g. (3 izd.) (in Russian). Moscow: Mashinostroenie, 1985. ISBN 5-217-03112-3.
 Shavrov V.B. Istoriia konstruktskii samoletov v SSSR, 1938-1950 gg. (3 izd.) (in Russian). Moscow: Mashinostroenie, 1994. ISBN 5-217-00477-0.
 Stapfer, Hans-Heiri. Polikarpov Fighters in Action, Part 2 (Aircraft in Action number 158). Carrollton, TX: Squadron/Signal Publications, Inc., 1996. ISBN 0-89747-355-8.
 Thomas, Geoffrey J. KG 200: The Luftwaffe's Most Secret Unit''. London: Hikoki Publications, 2004. ISBN 1-902109-33-3.

Liên kết ngoài
 "The I-16 Fighter" resource
 I-16 Fundation Infante de Orleans
 Giới thiệu sơ I-16

I-016
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1930
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Nautilus macromphalus

text:
Nautilus macromphalus là một loài ốc anh vũ bản địa vùng biển ngoài khơi Nouvelle-Calédonie, quần đảo Loyalty, và Đông Bắc Australia. Vỏ của loài này thiếu một mô vỏ, để lại các trôn lòi ra, trong đó các vòng xoắn ốc bên trong của vỏ có thể nhìn thấy.

Giống như tất cả các loài Nautilus, N. macromphalus thường sống ở độ sâu vài trăm mét. Tuy nhiên trong đêm chúng sẽ di chuyển lên vùng biển nông hơn nhiều (độ sâu từ 2–20 m) để kiếm ăn.
Các xúc tu của loài ốc anh vũ này dài và mỏng, có các u, giúp chúng giữ chặt con mồi hơn. Nautilus macromphalus là loài nhỏ nhất của các loài trong chi chi Ốc anh vũ. Vỏ ốc thông thường có đường kính khoảng 16 cm, mặc dù các mẫu vật lớn nhất từng được ghi nhận được có đường kính vỏ đạt 180 mm.

Tham khảo

 Norman, M. 2000. Cephalopods: A World Guide. Hackenheim, ConchBooks, p. 30.

Liên kết ngoài

M
Động vật được mô tả năm 1848


title: PZL P.7

text:
PZL P.7 là một loại máy bay tiêm kích của Ba Lan, được thiết kế vào đầu thập niên 1930 tại nhà máy PZL ở Warsaw. Đây là một trong những máy bay tiêm kích một tầng cánh hoàn toàn bằng kim loại đầu tiên trên thế giới, trong giai đoạn 1933-1935, nó là máy bay tiêm kích chủ lực của Không quân Ba Lan.

Biến thể
P.7/I
Mẫu thử đầu tiên.
P.7/II
Mẫu thử thứ hai.
P.7a
Phiên bản chế tạo.

Quốc gia sử dụng

Luftwaffe

Không quân Ba Lan

Không quân Hoàng gia Romania

Không quân Liên Xô

Tính năng kỹ chiến thuật (PZL P.7)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 6,98 m (22 ft 11 in)
Sải cánh: 10,57 m (34 ft 8 in)
Chiều cao: 2,69 m (8 ft 10 in)
Diện tích cánh: 17,9 m² (193 ft2)
Trọng lượng rỗng: 1.090 kg (2.400 lb)
Trọng lượng có tải: 1.476 kg (3.254 lb)
Động cơ: 1 × Bristol Jupiter VIIF, 520 hp (388 kW)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 327 km/h (203 mph)
Vận tốc hành trình: 285 km/h
Tầm bay: 600 km (370 mi)
Trần bay: 8.500 m (27.900 ft)
Vận tốc lên cao: 62,4 m/phút (10,4 m/s) (2047,2 ft/phút)
Lực nâng của cánh: 82,5 kg/m²

Vũ khí
 2 khẩu súng máy 7,9 mm Vickers E

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Cynk, Jerzy B. History of the Polish Air Force 1918-1968. Reading, Berkshire, UK: Osprey Publishing Ltd., 1972.
 Cynk, Jerzy B. Polish Aircraft, 1893-1939. London: Putnam & Company Ltd., 1971. ISBN 0-370-00085-4.
 Eberspacher, Warren A. and Jan P. Koniarek. PZL Fighters Part One - P.1 through P.8. (International Squadron Monograph 2). St. Paul, MN: Phalanx Publishing Co., Ltd., 1995. ISBN 1-883809-12-6.
 Glass, Andrzej. Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939 (in Polish: "Polish aviation constructions 1893-1939"). Warszawa, Poland: WKiŁ, 1977. no ISBN.
 Glass, Andrzej. PZL P.7: Cz.1. Gdańsk, Poland: AJ Press, 2000. ISBN 83-7237-080-X.
 Kopański, Tomasz J. PZL P.7: Cz.2. Gdańsk, Poland: AJ Press, 2001. ISBN 83-7237-081-8.
 Murphy, Justin D. and Matthew A. McNiece. Military Aircraft, 1919-1945: An Illustrated History of their Impact. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2009. ISBN 1-85109-498-9.

Liên kết ngoài
 PZL P.7/P.11/P.24 series
 PZL P.7 1930

Máy bay tiêm kích Ba Lan 1930–1939
Máy bay PZL
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt