title: Công viên Kinabalu

text:
Công viên Kinabalu () được thành lập vào năm 1964 như là một trong những vườn quốc gia đầu tiên của Malaysia. Được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ tháng 12 năm 2000, nó là địa điểm đầu tiên của Malaysia có được danh hiệu này nhờ giá trị phổ quát nổi bật và là một trong những địa điểm đa dạng sinh học quan trọng nhất trên thế giới với hơn 4.500 loài động thực vật, trong đó có 326 loài chim, khoảng 100 loài động vật có vú, và hơn 110 loài ốc cạn.

Công viên này nằm trên bờ biển phía tây của tiểu bang Sabah trên đảo Borneo của Malaysia. Với diện tích 754 kilômét vuông bao quanh núi Kinabalu. Ở độ cao 4.095,2 mét, đây là ngọn núi cao nhất trên đảo Borneo. Nó là một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất ở Sabah và Malaysia nói chung. Năm 1967 đã có hơn 987.653 du khách và 43.430 người leo núi đã đến thăm công viên.

Lịch sử
Khu vực này được chỉ định là một vườn quốc gia vào năm 1964. Nhà quản lý và nhà tự nhiên học thuộc địa Anh Hugh Low đã dẫn đầu một cuộc thám hiểm từ Tuaran đến khu vực vào năm 1851. Ông cũng trở thành người đầu tiên được ghi nhận là đã leo lên đến đỉnh núi Kinabalu. Đỉnh cao nhất của dãy núi sau đó được đặt theo tên của ông, đỉnh Low.

Địa lý
Công viên này nằm trên dãy Crocker, ở bờ biển phía tây Sabah. Về mặt hành chính, nó thuộc quận Ranau, khu vực West Coast. Một khu vực bảo vệ khác nằm riêng biệt ở phía nam là Vườn quốc gia Dãy Crocker.

Trụ sở chính của công viên nằm cách thành phố Kota Kinabalu 88 kilômét. Có những con đường kín dẫn đến trụ sở công viên từ các khu vực khác của Sabah. Nó nằm trên ranh giới phía nam của công viên Kinabalu, ở độ cao .

Sinh thái học
Đây là khu vực chứa nhiều loài động thực vật hoang dã trải rộng trên bốn vùng khí hậu. Từ những khu rừng Dầu phong phú ở vùng đất thấp cho đến những khu rừng trên núi, Đỗ quyên, rừng lá kim, lãnh nguyên núi cao và cả những cây bụi thấp khu vực đỉnh núi. Ngọn núi này cũng được biết đến với nhiều loài thực vật ăn thịt và các loài Phong lan, đáng chú ý bậc nhất là loài bắt mồi Nepenthes rajah, một loài đặc hữu và quý hiểm chỉ có tại khu vực.

Công viên là nơi sinh sống của vô số các loài động vật đặc hữu gồm Địa long khổng lồ Kinabalu (Pheretima darnleiensis) và Đỉa đỏ khổng lồ Kinabalu (Mimobdella buettikoferi ). Ngoài ra là rất nhiều các loài chim, côn trùng, động vật có vú, động vật lưỡng cư và bò sát.

Núi Kinabalu là một trong những ngọn núi không núi lửa trẻ nhất thế giới. Nó được hình thành trong vòng 10 đến 35 triệu năm qua. Ngọn núi vẫn phát triển với tốc độ cao thêm 5 mm mỗi năm.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sabah Parks website
 Tourism Malaysia - Kinabalu Park
 Kinabalu National Park Lonely Planet
 Kinabalu National Park UNESCO

Kinabalu
Di sản thế giới tại Malaysia
Kinabalu


title: Mặt trận Argonne (1914–1915)

text:
Dù chỉ là một khu vực nhỏ trên Mặt trận phía Tây trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, chiến trường rừng Argonne trên mạn đông bắc Pháp chứng kiến nhiều hoạt động giao chiến dữ dội từ tháng 9 năm 1914 cho đến tháng 9 năm 1915. Thực hiện chiến thuật sáng tạo của viên tư lệnh Bruno von Mudra, các đơn vị Phổ-Württemberg thuộc Quân đoàn XIV đã mở hàng loạt đợt tấn công hiệu quả vào hàng phòng ngự vững mạnh của các thành phần quân Pháp thuộc Tập đoàn quân số 3 do tướng Maurice Sarrail chỉ huy, gây cho quân Pháp thiệt hại nặng nề. Quân Đức về cơ bản đã trục được quân Pháp khỏi rừng Argonne vào cuối năm 1915.

Các hoạt động ban đầu
Vào tháng 9 năm 1914, Pháp bài trí một lực lượng mạnh thuộc Tập đoàn quân số 3 dưới quyền tướng Maurice Sarrail trong khu vực rừng Argonne. Do tuyến đường sắt chính trên mạn đông bắc của Verdun chạy qua đây từ Saint Ménéhould về phía tây sang Aubréville về phía đông theo đường Les Islettes và Clermont, ừng Argonne nhanh chóng trở thành mục tiêu tấn công của Tập đoàn quân số 5 Đức, mà cụ thể là Quân đoàn XIV dưới quyền Thượng tướng Bộ binh Bruno von Mudra với thành phần nòng cốt là các sư đoàn 33 và 34 Phổ cùng sư đoàn 27 Württemberg. Việc quân đội Pháp mất quyền kiểm soát hoặc sử dụng tuyến đường sắt nói trên sẽ tạo cơ hội lớn cho Falkenhayn tấn công dứt điểm cuộc chiến tại Verdun.

Trong khi địa hình gồ ghề và rậm rạp của Argonne gây nhiều khó khăn cho quân Đức khai thác hiệu quả của đại bác và súng máy, quân Pháp có nhiều đơn vị thuộc địa và sơn chiến thành thạo với dạng địa hình này. Dù vậy, chiến dịch bước đầu diễn tiến khá thuận lợi cho quân Đức khi họ chiếm được một phần đáng kể của rừng Argonne vào ngày 23 tháng 9 năm 1914. Nhưng đến ngày 28 tháng 9, quân Pháp tăng cường phòng ngự và họ sớm chuyển sang phản công vào ngày 2 tháng 10. Quân Pháp thắng và một chỗ lồi đã được hình thành trong chiến tuyến quân Đức, với trọng điểm quanh các cứ điểm Bagatelle và Saint-Hubert.

Sau các hoạt động tác chiến ban đầu vào tháng 9, Mudra di chuyển cơ quan chỉ huy của mình sâu vào rừng Argonne. Chẳng bấy lâu sau, quân đoàn ông lại phát động một đợt tấn công vào ngày 2 tháng 10 năm 1914. Theo sử gia người Mỹ John Mosier, đây là trận đánh đầu tiên trong cuộc chiến mà quân Đức sử dụng đầy đủ các loại khí giới của mình. Thêm vào các khẩu bích kích pháo 210 mm đã được dùng trong các cuộc tấn công tháng 9, Mudra còn dùng đến một thứ vũ khí mới và cực kỳ hiệu quả mà phe Hiệp ước thời bấy giờ chỉ coi là thứ yếu: Minenwerfer, được các thế hệ sau biết đến với tên gọi đơn giản là súng cối. Bộ binh và công binh của ông cũng được trang bị những loại vũ khí mới mẻ như lựu đạn cầm tay và súng phun lửa. Tuy nhiên, cũng giống như trận đánh đầu tiên mà quân khối Hiệp ước sử dụng xe tăng trong chiến dịch Somme 1916, cuộc tấn công đầu tháng 10 không làm cho Mudra hài lòng. Quân Đức bị tổn thất nặng nề và phải đến ngày 13 tháng 10 họ mới chiếm được dãy chiến hào đầu tiên của Pháp.

Chiến thuật tấn công mới của Đức
Vào ngày 13 tháng 10, Bộ Tư lệnh quân Đức chính thức giao cho Mudra toàn quyền chỉ huy mặt trận Argonne. Trong tay ông ta lúc này có các sư đoàn 27, 33 và 34 cùng trung đoàn Jäger 5 và 6, 3 trung đoàn vệ binh quốc gia (Landwehr), 3 tiểu đoàn công binh và 8 trung đoàn pháo binh. Viên tướng triển khai một chiến thuật mới, theo đó chỉ một địa điểm nhỏ trên mặt trận được xác định làm mục tiêu tấn công. Thoạt tiên, các khẩu đại bác hạng năng của ông sẽ tiến hành một đợt oanh kích rất ngắn nhưng quy mô lớn, nhưng thể dội một quả đạn pháo khổng lồ vào trận tuyến quân địch. Tiếp theo đó, một lực lượng hỗn tạp gồm công binh và bộ binh sẽ thâm nhập vào các vị trí đã bị pháo giã của đối phương. Sau khi lực lượng này "dọn sạch" trận địa phòng thủ của địch bằng lựu đạn, súng phun lửa, súng cối và chất nổ, thêm nhiều toán bộ binh và súng máy sẽ kéo vào tiếp quản trận tuyến.

Buổi đầu khi chiến thuật này còn non trẻ, Mudra chỉ áp dụng nó bằng những cuộc tấn công quy mô nhỏ còn hơn trước. Ông phát động 9 cuộc tấn công trong giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 12. Tiêu biểu trong số đó là đợt tiến công ngày 1 tháng 12, khi 5 đại đội Württemberg đoạt được 3 dãy chiến hào và bắt giữ 21 lính Pháp. Đổi lại, quân Württemberg chỉ thiệt mất 6 người chết và 13 bị thương. Tương tự, trong một cuộc tiến công tại Ravin des Meurissons vào ngày 7 tháng 1 năm 1915, quân Đức tiến được hơn 1 km và bắt 800 tù binh - nhiều gần bằng số quân Đức tham gia tấn công. Ngày 29 tháng 1 ghi dấu một đợt tấn công có phần lớn hơn về Ravin de Dieussion, trong đó quân Đức loại khỏi vòng chiến đấu được 3.000 quân Pháp - gấp 3 lần con số thương vong của Đức. Chỉ trong 3 tháng đầu năm 1915, tổn thất của Tập đoàn quân số 3 Pháp đã lên đến 30.000 quân, phần nhiều trong số này tham chiến tại rừng Argonne.

Theo sử gia John Mosier: "Không một mô tả nào, tuy vậy, có thể làm rõ bản chất khốc liệt của cuộc chiến đấu". Trong các đợt giao tranh vào tháng 12 năm 1914, Trung đoàn 4 (Anh em Garibaldi) Lê dương Pháp đã bị xóa sổ và anh em nhà Garibaldi - những người cháu ruột của nhà cách mạng nổi tiếng người Ý - đều tử trận. Thêm vào đó, ngày 7 tháng 1 năm 1915, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 10 Henri Gouraud - một viên tướng rất được mến mộ của quân đội Pháp - bị thương tại Fille Morte và phải được thay thế. Người của Mudra trong khi ấy tiếp tục thọc sâu vào rừng và tung ra hàng loạt đòn đánh. Ngày 8 tháng 1 năm 1915, họ làm chủ được đường Haute-Chevauchée. Đến ngày 19 tháng 1, họ đoạt được các cứ điểm Saint-Hubert và Fontaine de Madame. Ngày 4 tháng 2, họ chiếm một công sự gần cứ điểm Bagatelle. Tiếp đó, quân Đức chiếm cứ điểm Marie-Thérèse vào ngày 10 và thôn Le-Four-de-Paris - trung tâm của trung tâm của khu vực Argonne - vào ngày 16 tháng 2. Tinh thần quân Pháp bị xuống dốc đáng kể tước những những thắng lợi dồn dập của đối phương.

Các đợt tiến công nhỏ nhưng bài bản này cũng giải quyết được nhiều vấn đề khác cho quân Đức: do phạm vi tiến công luôn nằm trong tầm bắn của pháo binh, họ không cần phải di chuyển đại bác sau mỗi đòn đánh. Ngoài ra các cấp chỉ huy Đức cũng không cần phải tích lũy những đội quân trừ bị lớn. Thêm vào đó, do không có lý do cụ thể nào để tấn công một địa bàn nhỏ, mỗi đợt tấn công đều không thể được đối phương dự đoán và việc chuẩn bị nó sẽ không để lại dấu vết nào cho máy bay trinh sát của đối phương. Nhờ vậy, những đòn tấn công của quân Đức trên chiến trường Argonne năm 1915 đều mang yếu tố bất ngờ cao.

Tình hình tồi tệ của quân Pháp trong rừng Argonne đã được thể hiện qua nhận định của Trung tá Jean-Marie Carré tháp tùng bộ tham mưu Sư đoàn 4: "ta mất, trong vòng 4 tháng, trung bình chỉ hơn 800 m đất. Nhưng ta mất Sư đoàn 4". Bản thân Tổng tư lệnh Joseph Joffre rất lo lắng và ông ta ra sức thúc giục Sarrail làm chủ tình hình và xác lập lại ưu thế của quân Pháp trên chiến trường Argonne. Sarrail hứa sẽ phát động một chiến dịch tấn công lớn vào tháng 7.

Các trận tấn công lớn ngày 20 tháng 6-14 tháng 7
Nhưng tướng Mudra đã chuẩn bị ra tay trước. Vào tháng 5 năm 1915, Mudra gặp gỡ Tổng tham mưu trưởng Falkenhayn, người đã cho phép ông ta thực hiện các cuộc tấn công đại quy mô bằng chiến thuật mới của mình. Trong trận tấn công lớn mở màn ngày 20 tháng 6, phía Đức đã triển khai một lượng lớn vũ khí hạng nặng gồm 75 khẩu pháo dã chiến và 26 khẩu bích kích pháo 0,5 mm như thường lệ, cộng thêm 17 trọng pháo hiện đại cỡ nòng từ 100 đến 150 mm, 10 bích kích pháo 210 mm, và 10 khẩu pháo có kích cỡ lớn hơn nữa. Mudra còn huy động 40 khẩu súng cối hạng nặng và hạng trung để yểm trợ bước tiến của bộ binh. Trên thực tế, số lượng vũ khí hạng nặng của Đức trong trận này không thể sánh bằng những gì quân Pháp khai triển trong các chiến dịch tấn công của mình trên mặt trận Woëvre và Champagne. Nhưng, trái với kho vũ khí hạng nặng dồi dào của Pháp trên các chiến trường nói trên phải hỗ trợ cho hàng chục vạn quân tấn công rải rác trên một mặt trận rộng lớn, các vũ khí hạng nặng của Đức trong ngày 20 tháng 6 chỉ phải yểm trợ cho một lực lượng mang tầm cỡ lữ đoàn tấn công chiếm một tuyến phòng thủ rộng vài ngàn m đất bên ngoài làng Binvarville.

Cuộc tấn công của Đức ngày 20 tháng 6 cũng chính là lần đầu tiên mà đạn pháo chứa hơi độc được sử dụng như một phần của hàng rào pháo di động của một lực lượng tấn công.

10 ngày sau, Mudra lại giáng một đòn mạnh vào các đơn vị phòng thủ Pháp. Lần này ông ta dùng ít pháo dã chiến hạng nhẹ hơn, song ông khai triển đến 30 khẩu bích kích pháo 210 mm. Bên cạnh các khẩu súng cối và súng khạc lửa của mình, lực lượng tấn công của Đức còn được trang bị 36.000 lựu đạn cầm tay mới được sản xuất. Và, cũng như lần trước, toàn bộ lượng vũ khí tối tân này chỉ được sử dụng để hỗ trợ một lữ đoàn Đức đánh chiếm một mặt trận rộng 2 km. Đến ngày 2 tháng 7, cứ điểm Bagatelle đã thất thủ về tay quân Đức.

Bối rối trước những thắng lợi dồn dập của quân Đức trên mặt trận Argonne, Joffre hạ lệnh mở một đợt tấn công lớn để giành lại khu vực bị mất. Cuộc tấn công được dự kiến tiến hành vào ngày 13 tháng 7. Nhưng, tròn 10 ngày sau khi chiếm Bagatelle, Mudra tiếp tục tấn công vào ngày 12 tháng 7 và, một lần nữa, ông đập tan cuộc kháng cự ngoan cường của quân Pháp. Quân Pháp cũng mở các đợt phản công vào trận địa Đức nhưng bị bẻ gãy với thương vong lớn. Kết thúc trận đánh ngày 12 tháng 7, quân Đức chịu mất 525 người tử trận và 1.838 bị thương. Đổi lại, họ bắt được 3.688 lính Pháp và đếm được 2.000 xác lính Pháp nằm chết trên trận địa. Cơ quan Ngôn luận Paris đã mô tả về các trận chiến tại rừng Argonne như sau: "Tập đoàn quân Thái tử - tức Tập đoàn quân số 5 Đức do Thái tử Wilhelm chỉ huy - lại phát động tấn công và gánh chịu một thất bại mới. Địch đã chiếm được một công sự tạm trong dãy chiến hào tiền tiêu của ta và ngay lập tức bị các cuộc phản công của ta đánh đuổi. Không nơi nào bọn Đức tiến được hơn 400 m. Cao điểm 285, mà địch chiếm giữ trong một thời gian ngắn, bị ta giành lại ngay lập tức". Trên thực tế, quân Pháp không hề giành lại được bất kỳ một vị trí bị mất nào và cũng không hề có chuyện "Không nơi nào bọn Đức tiến được hơn 400 m". Do vậy một số người Đức đã đùa rằng: "Thêm vài trận thua như vậy nữa và quân ta sẽ sớm ở Paris". Vài hôm sau chiến thắng ngày 12 tháng 7, vua xứ Württemberg đã thân hành đi thăm Sư đoàn 27 và tuyên dương thành tích chiến đấu của họ.

Tuy thế nhưng phía Pháp vẫn phát động tiến công vào ngày 14 tháng 7, và bị chặn đứng trước các cuộc tấn công bằng hơi độc của Đức. Lữ đoàn Thuộc địa số 1 Pháp phải vừa chiến đấu vừa rút lui về Ravin de Dieusson, và bị loại khỏi vòng chiến gần 3.000 người - phân nửa binh lực của họ. Joffre buộc phải cách chức Sarrail và điều ông ta sang chỉ huy lực lượng khổng lồ của khối Hiệp ước trên mặt trận Salonika, nơi họ nếm mùi thất bại trước quân Bulgaria vào tháng 9 năm 1916.

Giai đoạn sau tháng 7 năm 1915
Tháng 9 năm 1915, phía Đức bắt đầu chuyển nguồn nhân lực và tài lực của mình sang chiến trường Champagne, nơi họ tiên liệu được một cuộc tấn công lớn của quân Pháp. Trước khi phải chấm dứt các hoạt động tấn công của mình và chuyển nguồn lực sang Champagne, Mudra mở một chiến dịch tấn công cuối cùng vào cuối tháng 9 năm 1915. Ngày 15 tháng 9, quân Đức giành được đồi 213 và thành lũy Marie-Thérèse. Đến ngày 27 tháng 9, họ lại thắng và chiếm được khu vực Fille Morte. Vào thời điểm này, rừng Argonne về cơ bản đã nằm trong tay người Đức. Không còn rừng Argonne, quân Pháp trong chiến dịch Champagne phải tiến công qua một địa hình bất lợi nơi họ dễ làm mồi ngon cho pháo binh Đức. Thêm vào đó, mặc dù chưa thật sự làm chủ tuyến đường sắt Verdun, quân Đức đã ngăn được việc quân Pháp sử dụng nó và điều này gây khó khăn rất nhiều cho việc cố thủ và tiếp tế thị trấn Verdun vào năm 1916.

Mặc dù giao chiến ở Argonne đã lắng dần xuống sau từ tháng 7 năm 1915, nó vẫn chưa chấm dứt hẳn trong vòng nhiều tháng tới. Sau khi phần lớn các nhân vật tham chiến trọng yếu của Đức trên mặt trận được điều đi nơi khác (điển hình nhất là Mudra được lãnh chức Tư lệnh Tập đoàn quân số 8 vào tháng 8 năm 1916), cục diện chiến trường Argonne hạn chế chỉ còn các hoạt động đặt mìn của cả hai bên là chủ yếu.

Cuộc chiến đấu trên mặt trận Argonne cũng là nguồn cảm hứng cho bản quân hành ca Đức mang tên "Bài ca rừng Argonne" (Argonnerwaldlied), còn gọi là Bài ca người công binh (Pionierlied) - sáng tác bởi Hermann Albert Gordon khoảng năm 1914/1915. Đây là một trong những bài nhạc lính được người Đức ưa chuộng rộng rãi nhất trong cuộc chiến.

Xem thêm
 Erwin Rommel - một sĩ quan Đức trẻ tuổi tham chiến tại Argonne năm 1915
 Chiến dịch tấn công Meuse-Argonne của liên quân Mỹ-Pháp cuối năm 1918

Chú thích

Xung đột năm 1915
Champagne
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Pháp
Pháp năm 1915


title: Nathalie Kosciusko-Morizet

text:
Nathalie Kosciusko-Morizet (biệt danh NKM; sinh 14 tháng 5 năm 1973 tại Paris) là một nữ chính khách người Pháp. Bà từng làm bộ trưởng Bộ Môi trường, Phát triển bền vững, Giao thông và Nhà ở từ ngày 14 tháng 12 năm 2010. Đến tháng 2 năm 2012, bà được Nicolas Sarkozy chọn làm người phát ngôn trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2012 của ông. Để thực hiện nhiệm vụ mới, bà từ chức bộ trưởng. Bà từng là nghị sĩ các khoá 12, 13 và hiện tại là nghị sĩ khoá 14 (2012-2017) của Pháp, đại biểu của đảng UMP và của tỉnh Essonne.

Tham khảo

Chính khách Pháp
Người Pháp gốc Do Thái
Sinh viên trường Bách khoa Paris
Chính khách từ Paris
Chính khách Đảng liên minh vì phong trào nhân dân


title: Linh dương Eland

text:
Linh dương eland (danh pháp hai phần: Taurotragus oryx) là một loài động vật có vú thuộc chi Taurotragus, trong họ Bovidae, bộ Artiodactyla. Chúng là một loài linh dương sinh sống ở các trảng cỏ ở đông và nam châu Phi, được mô tả lần đầu bởi Peter Simon Pallas in 1766. Con đực trưởng thành cao 1,6 1.6 mét (5 ft) tại vai (con cái cao ít hơn 20 cm) và cân nặng trung bình 500–600 kilogram (1.100–1.300 lb, 340–445 kilogram (750–980 lb) đối với con cái). Nó là loài trâu bò lớn thứ nhì thế giới, nhỏ hơn một chút so với linh dương Eland lớn.

Đây là loài bản địa tại Botswana, Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Ethiopia, Kenya, Lesotho, Malawi, Mozambique, Namibia, Rwanda, Nam Phi, Nam Sudan, Eswatini, Tanzania, Uganda, Zambia và Zimbabwe nhưng không còn hiện diện ở Burundi và Angola.

Phân loài
 T. o. livingstonii
 T. o. oryx
 T. o. pattersonianus

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật có vú Angola
Động vật có vú Ethiopia
Động vật có vú Cộng hòa dân chủ Congo
Động vật có vú Nam Phi
Động vật có vú Namibia
Động vật có vú Uganda
Động vật có vú Zambia
O
Động vật được mô tả năm 1766
Động vật Đông Phi
Động vật có vú châu Phi
Động vật có vú Botswana
Động vật có vú Burundi
Động vật có vú Kenya
Động vật có vú Lesotho
Động vật có vú Malawi
Động vật có vú Mozambique
Động vật có vú Rwanda
Động vật có vú Eswatini
Động vật có vú Tanzania
Động vật có vú Zimbabwe


title: Linh dương Eland lớn

text:
Linh dương eland lớn (danh pháp hai phần: Taurotragus derbianus, tiếng Anh: Giant eland) là một loài một loài động vật có vú trong họ Bovidae, bộ Artiodactyla. Chúng được mô tả lần đầu năm 1847 bởi John Edward Gray, là loài trâu bò lớn nhất với thân dài từ .

Là một động vật ăn cỏ, linh dương eland lớn không phải là loài chiếm lãnh thổ riêng, và có phạm vi nơi ở lớn. Chúng cảnh giác và thận trọng một cách tự nhiên khiến cho chúng khó tiếp cận và quan sát. Linh dương eland lớn có thể chạy với tốc độ lên tới 70 km/h và sử dụng tốc độ này như là một sự bảo vệ chống lại động vật ăn thịt. Giao phối diễn ra trong suốt cả năm, nhưng đỉnh điểm là trong mùa mưa. Chúng chủ yếu sinh sống ở thảo nguyên và rừng và tràng lá rộng.

Linh dương eland lớn có nguồn gốc Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Tchad, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea, Mali, Sénégal, Nam Sudan. Nó không còn hiện diện trong Gambia, Ghana, Bờ Biển Ngà, Togo. Sự hiện diện của nó là không chắc chắn trong Nigeria, Guinea-Bissau, Uganda. Phân loài đã được liệt kê với các trạng thái bảo tồn khác nhau bở Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên (IUCN).

Phân loại

Linh dương eland lớn được mô tả lần đầu năm 1847 bởi nhà động vật học người Anh John Edward Gray dưới tên Boselaphus derbianus. Đương thời, nó được gọi là 'black-necked eland' và Gingi-ganga.

Linh dương eland lớn được đặt trong chi Taurotragus, cùng với linh dương Eland (T. oryx), nó đôi khi được xem là phần của chi Tragelaphus theo phát sinh loài phân tử. Linh dương eland lớn và linh dương thường Đông Phi của chi Taurotragus kết hợp với chi Tragelaphus tạo nên tông Tragelaphini. Du vài tác giả, như Theodor Haltenorth, xem hai loài Taurotragus là đồng nghĩa, chúng thường được tách riêng.

Hai phân loài được công nhận:

 T. d. derbianus J. E. Gray, 1847 – ở Tây Phi, đặc biệt là Sénégal tới Mali
 T. d. gigas Heuglin, 1863 – ở Đông Phi, đặc biệt là Cameroon tới Nam Sudan

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1847
Động vật có vú Cameroon
Động vật có vú Tchad
Động vật có vú Tây Phi
Động vật có vú Nam Sudan
Động vật có vú Cộng hòa Trung Phi


title: Linh dương Sitatunga

text:
Linh dương Sitatunga (danh pháp hai phần: Tragelaphus spekii) là một loài động vật có vú trong họ Bovidae, bộ Artiodactyla. Loài này được Speke mô tả năm 1863.. Chúng thường sinh sống ở đầm lầy được tìm thấy khắp Trung Phi, tập trung ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Cameroon và một số khu vực của Nam Sudan cũng như ở Ghana, Botswana, Zambia, Gabon, Tanzania, Uganda và Kenya. Loài này được mô tả lần đầu bởi nhà thám hiểm Anh John Hanning Speke năm 1863. Chúng là linh dương cỡ vừa. Con đực có chiều cao đến vai khoảng 81–116 cm. Chúng có lông không thấm nước, rậm có nhiều màu khác nhau. Thân và chân đặc biệt thích nghi với môi trường sống đầm lầy. Chỉ có con đực có sừng hình xoắn ốc, có một hoặc hai chỗ xoắn và dài 45–92 cm.

Linh dương Sitatunga giới hạn trong môi trường sống đầm lầy và đầm lầy. Ở đây sinh sống trong thảm thực vật cao lớn và dày đặc cũng như đầm lầy theo mùa, các khu vực cây thưa trong rừng, bụi ven sông và đầm lầy ngập mặn. Việc mất môi trường sống là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với sự sống còn của loài linh dương Sitatunga. Loài này đã được phân loại là loài ít quan tâm theo Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên (IUCN), và theo Phụ lục III (Ghana) của Công ước Washington (CITES). Mặc dù có một số quần thể nhỏ ở một số quốc gia, loài này phổ biến trong nhiều khu vực như đồng bằng sông Okavango và đầm lầy Bangweulu.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

S
Động vật có vú Angola
Động vật có vú Gabon
Động vật có vú Cộng hòa Congo
Động vật có vú Cộng hòa dân chủ Congo
Động vật có vú Namibia
Động vật có vú Sudan
Động vật có vú Tanzania
Động vật có vú Zambia
Động vật được mô tả năm 1863
Động vật được mô tả năm 1963
Động vật Đông Phi
Động vật Tây Phi
Động vật có vú châu Phi
Động vật có vú Tây Phi
Động vật có vú Botswana
Động vật có vú Burundi
Động vật có vú Cameroon
Động vật có vú Tchad
Động vật có vú Guinea Xích Đạo
Động vật có vú Kenya
Động vật có vú Mozambique
Động vật có vú Rwanda
Động vật có vú Uganda
Động vật có vú Zimbabwe


title: Linh dương bụi rậm

text:
Linh dương bụi rậm (danh pháp hai phần: Tragelaphus sylvaticus) là một loài động vật có vú trong họ Bovidae, bộ Artiodactyla. Loài này được Pallas mô tả năm 1766. Đây là loài linh dương phân bố rộng rãi nhất ở châu Phi hạ Sahara. Loài này được tìm thấy ở rừng mưa, rừng núi cao, khảm rừng thảo nguyên và rừng cây bụi và cây gỗ. Gần đây, các nghiên cứu di truyền đã cho thấy rằng loài linh dương này, trên thực tế là một phức hợp hai loài khác biệt về địa lý và kiểu hình. Loài linh dương bụi rậm hạ Sahara là loài được thợ săn thể thao coi là linh dương có kích thước trung bình nguy hiểm nhất, vì nó sẽ ẩn trong các bụi cây sau khi bị thương và rượt đuổi thợ săn khi thợ săn tìm kiếm nó, và có khi húc thợ săn bằng cặp sừng sắc nhọn của nó.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật có vú Angola
Động vật có vú Ethiopia
Động vật có vú Cộng hòa Congo
Động vật có vú Cộng hòa dân chủ Congo
Động vật có vú Kenya
Động vật có vú Nam Phi
Động vật có vú Namibia
Động vật có vú Sudan
Động vật có vú Tanzania
Động vật có vú Zambia
Động vật được mô tả năm 1766
Động vật Đông Phi
Động vật Tây Phi
Động vật có vú châu Phi
Động vật có vú Botswana
Động vật có vú Tây Phi
Động vật có vú Burundi
Động vật có vú Cameroon
Động vật có vú Tchad
Động vật có vú Guinea Xích Đạo
Động vật có vú Gabon
Động vật có vú Malawi
Động vật có vú Mozambique
Động vật có vú Rwanda
Động vật có vú Somalia
Động vật có vú Eswatini
Động vật có vú Uganda
Động vật có vú Zimbabwe
Động vật có vú Cộng hòa Trung Phi


title: Dieter Bohlen

text:
Dieter Günter Bohlen hay gọi ngắn gọi là Dieter Bohlen (sinh ngày 7 tháng 2 năm 1954, Berne, Lower Saxony, gần Oldenburg) là một nhạc sĩ sáng tác, ca sĩ, nhạc công, nhà sản xuất, nhân vật truyền hình Đức. Bohlen được biết đến nhiều nhất cho vai trò của ông trong nhóm nhạc Modern Talking (cùng với Thomas Anders) trong thời kỳ 1983–1987 và 1998–2003.

Sự nghiệp âm nhạc

Các bản hit số 1 tại Đức

Các nghệ sĩ đã từng làm việc với Bohlen với tư cách nhà sản xuất

 Peter Alexander
 Thomas Anders
 Lory Bianco
 Roy Black
 Blue System
 Errol Brown
 C. C. Catch
 Yvonne Catterfeld
 Nino de Angelo
 Sarah Engels
 Anna Fantastic
 Millane Fernandez Millane Fernandez
 Engelbert Humperdink
 Ricky King
 Alexander Klaws
 Daniel Küblböck
 Pietro Lombardi
 Les McKeown
 Al Martino
 Mark Medlock
 Modern Talking
 Chris Norman
 Kevin Reinert
 Daniel Schuhmacher
 Ricky Shane
 Isabel Soares
 Touché
 Indiggo
 Bonnie Tyler
 Wildecker Herzbuben
 Luca Hänni
 Daniele Negroni

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Dieter Bohlen trên laut.de

Sinh năm 1954
Modern Talking
Nam ca sĩ pop Đức
Nhạc sĩ Đức
Cựu sinh viên Đại học Göttingen
Nhân vật còn sống
Ca sĩ pop Đức


title: Poliocephalus poliocephalus

text:
Poliocephalus poliocephalus là một loài chim thuộc họ Podicipedidae được tìm thấy ở Australia và từ năm 1975, ở New Zealand, nơi nó hiếm có. Loài chim này có vạch trắng bạc quanh đầu màu đen. Nó là loài phổ biến ở Úc với số lượng lên tới 500.000 cá thể. Môi trường sống của nó tương tự như loài chim lặn Á-Úc.

Chú thích

Tham khảo

Họ Chim lặn
Động vật được mô tả năm 1827
Chim Nam Úc
Chim Tasmania
Chim Tây Úc


title: Tachybaptus novaehollandiae

text:
Tachybaptus novaehollandiae là một loài thủy cầm phổ biến ở các hồ nước ngọt và sông ở Đại Úc, New Zealand và các đảo Thái Bình Dương gần đó. Nó có chiều dài 25–27 cm, là một trong các loài nhỏ nhất của họ.

Nó là loài chim bơi lặn giỏi và thường lặn ngay tức thì khi có cảnh báo.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BirdLife Species Factsheet
Australian Museum fact sheet
Video at the Internet Bird Collection
A pictorial essay of nesting grebes

Tachybaptus
Chim Úc
Chim Đông Nam Á
Động vật được mô tả năm 1826
Chim Indonesia
Chim Nam Úc
Chim Tasmania
Chim Tây Úc


title: Tachybaptus rufolavatus

text:
Tachybaptus rufolavatus là một loài chim lặn đặc hữu hồ Alaotra và các hồ xung quanh ở Madagascar. Lần cuối người ta nhìn thấy nó (có thể đã là một con lai với le hôi) là vào năm 1985 và loài này đã được công bố là đã tuyệt chủng năm 2010. Chỉ có một bức ảnh chụp loài này được biết đến còn tồn tại.

Loài chim này dài khoảng . Khả năng có thể bay đường dài được tin là bị hạn chế bởi đôi cánh nhỏ.

Loài này giảm sút trong thế kỷ 20 chủ yếu là do sự phá hủy môi trường sống, mắc lưới và bị săn bắt bởi loài cá lóc nhập nội (Channa striata).

Hình ảnh

Tham khảo

Tachybaptus
Chim Madagascar
Động vật được mô tả năm 1932
Chim tuyệt chủng từ năm 1500
Động vật tuyệt chủng châu Phi


title: Chim xanh nhỏ

text:
Chim xanh nhỏ (danh pháp hai phần: Chloropsis cyanopogon) là một loài chim trong họ Chim xanh (Chloropseidae). Nó được tìm thấy ở Brunei, Indonesia, Malaysia, Myanma, Singapore, và Thái Lan. Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

C
Chim châu Á


title: Gà móng hoang dã

text:
Gà móng hoang dã (Opisthocomus hoazin) (tiếng Anh: Hoatzin) là một loài chim nhiệt đới được tìm thấy ở các đầm lầy, rừng ven sông và rừng ngập mặn của lưu vực sông Amazon và đồng bằng Orinoco ở Nam Mỹ. Chim non có các vuốt trên ngón cánh.

Nó là thành viên duy nhất của chi Opisthocomus (tiếng Hy Lạp cổ đại: "lông dài phía sau", chỉ về cái mào lớn của nó). Đây là chi duy nhất còn sinh tồn trong họ Opisthocomidae, bộ Opisthocomiformes. Vị trí phân loại của họ này vẫn còn gây tranh cãi giữa các chuyên gia, và vẫn còn mơ hồ.

Chú thích

H
Opisthocomiformes
Động vật được mô tả năm 1776
Hóa thạch sống
Chim Colombia
Chim Bolivia
Chim Brasil
Chim Ecuador
Chim Guianas
Chim Peru
Chim Venezuela
Chim Nam Mỹ
Chim lưu vực Amazon
Động vật ăn cỏ


title: Phướn ngực nâu dẻ

text:
Phướn ngực nâu dẻ (danh pháp hai phần: Phaenicophaeus curvirostris) là một loài chim cu cu trong họ Cu cu. Loài này được tìm thấy ở Đông Nam Á từ Myanma qua đông Java, Philippines và Borneo, và là loài cu cu lớn dài đến 49 cm với phần trên xanh lá cây đậm và phần dưới nâu dẻ và hàm trên cong lớn. Con trống và con mái có bộ lông giống nhau. Không giống nhiều loài cùng họ khác vốn đẻ nhờ vào tổ chim khác, loài này tự xây tổ và nuôi con.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C


title: Rustavi

text:
Rustavi (tiếng Gruzia: რუსთავი) là một thành phố ở đông nam Gruzia. Thành phố này thuộc vùng Kvemo Kartli, dân số năm 2009 là 117.400 người. Thành phố có cự ly 25 km về phía đông nam thủ đô Tbilisi, bên sông Kura. Nhà máy luyện kim Rustavi là cơ sở kinh tế nổi bật ở thành phố này.

Lịch sử
Rustavi là một trong những thị trấn cổ của Georgia. Lịch sử Rustavi có hai giai đoạn: thời kỳ tiền sử cho đến khi thành phố bị phá hủy ở thế kỷ 13 và lịch sử hiện đại từ thời kỳ Soviet đến hiện tại.

Thời tiền sử
Nền tảng Rustavi có từ time immemorial. Nhà biên niên sử Georgian thế kỷ 11, Leonti Mroveli trong tác phẩm "Georgian Chronicles" liên kết nền tảng của thành phố đến Kartlos, eponymous ancestor của Georgians, vợ của ông thành lập thành phố dọc sông Kura có tên Bostan-Kalaki (lit. "thành phố của những khu vườn"). Nhà biên niên sử cùng thời, trong tác phẩm “Cuộc đời của các vị Vua”, đề cập đến thị trấn Rustavi là một trong những thành phố chống lại quân đội của Alexander Đại đế, cho dù Alexander chưa bao giờ đánh chiếm Iberia. Rustavi được đề cập là một trong những thị trấn cổ Uplistsikhe, Urbnisi, Mtskheta và Sarkineti. Có thể ước đoán rằng Rustavi là một thành phố được tìm thấy ít nhất vào khoảng thời gian thế kỷ thứ 5th–4th B.C. Ngoài các ghi chép còn sót lai, các cuộc khai quật lâu đài Rustavi chứng minh đây là một trung tâm chính trị và hành chánh quan trọng vùng Iberia. Cuối thế kỷ 4 A.D Trdat xứ Iberia đã cho xây một nhà thờ và một con kênh ở Rustavi.

Trong thời kỳ Vakhtang I of Iberia trị vì (thế kỷ thứ 5) Rustavi đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị của Vương quốc Iberia. Đầu thế kỷ thứ 6, vào năm 503, Đế quốc Sasan chinh phục Iberia và biến nơi đây thành một tỉnh Ba Tư được cai trị bởi một marzpan (tỉnh trưởng). Tuy nhiên, các cuộc phản công của Hoàng đế Byzantine Heraclius vào năm 627 và 628 mang lại chiến thắng trước người Ba Tư và tạo quyền bá chủ Byzantine ở Georgia, cho đến khi người Arab xâm chiếm. Cuộc phản kháng chống lại sự cai trị của người Ả Rập lãnh đạo bởi Principality của Kakheti, và sau đó là việc thành lập Vương quốc Kakhetian, và vị vua Kvirike III Đại đế được tước hiệu Eristavi (duke) ở Rustavi. Khi Kvirike băng hà, Kakheti tạm thời được sát nhập vào Vương quốc Georgia. Ngay sau khi người Ả Rập bị đánh bại, vào năm 1068 Georgia lại bị Turk-Seljuks xâm chiếm từ Trung Á, dưới quyền chỉ huy của Sultan Alp Arslan. Đã xảy ra một trận quyết đấu giữa vua Bagrat IV of Georgia và Seljuks, trong đó Bagrat bị đánh bại và kết quả là vua Kakheti giành được độc lập và thiết lập mối liên minh Turkish-Seljuks để giữ vững nền tự chủ. Sau khi Seljukid xâm chiếm Georgia, các lực lượng đồng minh chiếm giữ Tbilisi và Rustavi và giao nơi này cho tiểu vương quốc Tbilisi. Trong thời gian này Rustavi suy tàn, kinh tế bị phá hủy và do vị trí chiến lược của nó nên vẫn còn tồn tại một pháo đài vững chắc trong tay tiểu vương quốc hồi giáo Tbilisi. Năm 1069 Bagrat IV đánh bại tiểu vương Fadlun và chiếm pháo đài Rustavi, Partskhisi và Agarani. Trong các chiến dịch chống Seljuk lãnh đạo bởi David IV Rustavi đóng một vai trò quan trọng trong việc trấn giữ biên giới phía nam Georgia. Rustavi cuối cùng bị phá hủy khi Timur xâm lược Georgia.

Lịch sử hiện đại

Rustavi được xây dựng trở thành trung tâm công nghiệp trong thời kỳ Soviet. Sự phát triển của Rustavi là một phần của kế hoạch tăng tốc công nghiệp hóa của Joseph Stalin, và bao gồm các nhà máy sắt thép, hóa chất và một trạm hỏa xa quan trọng trên tuyến đường sắt Tbilisi–Baku. Rustavi là nơi có gần 90 nhà máy công nghiệp lớn và vừa.

Trái tim của mọi hoạt động của thành phố là Nhà máy Luyện kim Rustavi, được xây dựng trong khoảng thời gian 1941–1950 để xử lý quặng sắt từ Azerbaijan gần đó. Stalin mang đến đây các công nhân từ nhiều vùng khác của Georgia, đặc biệt từ các tỉnh nông thôn nghèo phía Tây Georgia. Rustavi trở thành trung tâm công nghiệp chủ yếu của vùng Transcaucasus. Hoạt động công nghiệp mỏ rộng sang các lĩnh vực sản xuất sản phẩm thép, xi măng, hóa chất và sợi tổng hợp.

Tháng 5 năm 1944 là mốc thời gian quan trọng trong lịch sử hiện đại của Rustavi. Các nhà địa lý bắt đầu khảo sát mẫu đất nơi mà nhà máy luyện kim sẽ được xây dựng. Khu vực này gần như là vùng đất trống, chỉ có vài nhà nghỉ và đầm lầy, nhiều người đã đến Rustavi, từ nhiều vùng khác của Georgia. Tờ báo đầu tiên xuất bản vào ngày 30 tháng 8 năm 1944. Tờ báo có tên “Metallurgiisatvis” (có nghĩa "Cho Metallurgy" trong tiếng Georgia).

Rustavi thường xuyên tổ chức các buổi tiệc nồng ấm khi nhiều người nhập cư đến thành phố mỗi ngày. Năm 1948 những con đường đầu tiên được “đặt tên” ở Rustavi. Con đường đầu tiên được đặt theo tên Đoàn Thanh niên Cộng Sản,  con đường thứ hai đặt tên then những người xây dựng Rustavi, và thứ ba là tên cổ của thành phố Bostan-Kalaki.

Ngày 19 tháng 1 năm 1948, một sắc lệnh của Tối cao Soviet tuyên bố Rustavi là một thành phố quan trọng của Cộng Hòa Xã hội Chủ nghĩa Georgia. Ngày 27 tháng 4 năm 1950, toàn bộ thành phố tổ chức mừng mẻ thép đầu tiên của Georgia được sản xuất.

Các tù nhân chiến tranh Đức bị bắt trong Thế chiến II bị đưa đi xây dựng thành phố Rustavi. Rustavi hiện đại được chia làm hai phần—Dzveli Rustavi (Rustavi cựu) và Akhali Rustavi (Tân Rustavi). Cựu Rustavi gắn liền với kiến trúc Stalinist trong khi Tân Rustavi được ngự trị bởi các block chung cư thời kỳ Soviet.
Sự sụp đổ liên bang Soviet vào năm 1991 gây ra một thảm họa cho Rustavi, khiến cho sự kết nối của thành phố trong nền kinh tế Soviet bị đứt gãy. Phần lớn các nhà máy công nghiệp bị đóng cửa và 65% cư dân bị thất nghiệp, dẫn đến tỉ lệ tội phạm gia tăng và nghèo đói tức thì. Dân số thành phố giảm từ 160,000 vào giữa thập niên 1990 còn 116,000 vào năm 2002 khi mà cư dân tiếp tục di cư kiếm việc làm.

Nghệ sĩ New York Greg Lindquist (b. 1979) đã ghi nhập hình ảnh các nhà máy đổ nát của Rustavi trong các bức tranh và tác phẩm của ông, trong cuộc triển lãm "Nonpasts" năm 2010. Lindquist cũng làm việc với các đối tác Georgia, như nghệ sĩ Gio Sumbadze (b. 1976), trong một dự án phản ảnh hiện thực xã hội, văn hóa và chính trị của kiến trúc đương đại. Năm 2010, Quỹ Laura Palmer tổ chức một cuộc triển lãm tại tòa nhà Bộ Giao thông (Tbilisi Roads Ministry Building) trong đó Lindquist và Sumbadze treo các bức tranh miêu tả lịch sử hệ thống giao thông của Georgia. Tạp chí BOMB interview  with La Toya Frazier for the exhibition "Planet of Slums" addresses many of the complexities of Lindquist's work in the Cộng hòa Georgia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Gruzia


title: Cúp BTV

text:
Cúp BTV,tên đầy đủ là Giải bóng đá vô địch Truyền hình Bình Dương (hoặc còn được gọi là Giải bóng đá vô địch Quốc tế BTV cup Number one (vì lý do tài trợ)),là 1 giải bóng đá nam vô địch giao hữu Quốc tế thường niên được tổ chức tại sân vận động Gò Đậu thuộc tỉnh Bình Dương.Những đội bóng tham dự giải đấu phần lớn là các câu lạc bộ bóng đá & đôi khi có những đội tuyển trẻ Quốc gia.Nhà đương kim vô địch hiện tại là Becamex Bình Dương vào năm 2021.

Tổ chức liên tiếp từ đầu thập niên 2000,giải bóng đá vô địch Truyền hình Bình Dương đã trải qua 21 mùa giải.Từ 1 giải đấu mang tính tập huấn cho các câu lạc bộ bóng đá nam trong nước,giải đấu đã từng bước một trở thành giải đấu vô địch Quốc tế truyền thống hàng năm.

Lịch sử
Tháng 9 năm 2000,Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Dương (BTV) cùng với Sở thể dục thể thao (TDTT) tỉnh Bình Dương tổ chức Cúp bóng đá nam Truyền hình Bình Dương lần đầu tiên với sự tham dự của 5 câu lạc bộ bóng đá đến từ hạng Nhất.Cảng Sài Gòn đã trở thành nhà đương kim vô địch đầu của giải.Lần thứ 2 tổ chức (từ 10 tháng 1 đến 20 tháng 1 năm 2001) với 7 CLB tham dự (Bình Dương,Long An,Bình Định,Cảng Sài Gòn,Khánh Hòa,Hải Quan & Công an Thành phố Hồ Chí Minh),Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã thắng được Cảng Sài Gòn với tỷ số chung cuộc là 3-2 trong trận thi đấu chung kết tranh chức vô địch.

Ở mùa giải năm 2002,bảng đấu A bao gồm 4 câu lạc bộ Bình Dương,Đồng Tháp,Cần Thơ & Ngân hàng Đông Á trong khi bảng đấu B có sự hiện diện của Cảng Sài Gòn,Gạch Đồng Tâm Long An,Tiền Giang và Bình Định.Chủ nhà Bình Dương đã giành được chiến thắng trước Ngân hàng Đông Á để lên ngôi vô địch trong trận thi đấu chung kết.Giải Ba chung cuộc đã thuộc về CLB Gạch Đồng Tâm Long An.

Mùa giải thứ 4 năm 2003,BTV cup đã được Liên đoàn Bóng đá Việt Nam công nhận và được Liên đoàn bóng đá châu Á đưa vào hệ thống thi đấu hàng năm với tên gọi mới "Giải bóng đá vô địch Quốc tế BTV cup Number one".Trong mùa này,giải đấu có tới 3 đội bóng đá nam nước ngoài lần đầu tiên tham dự:Đội tuyển U23 nam Quốc gia Lào,Đội tuyển U.23 nam Quốc gia Campuchia & câu lạc bộ Krungthaibank (Thái Lan),cùng với đấy chính là 5 câu lạc bộ bóng đá nam chuyên nghiệp trong nước tham dự.Câu lạc bộ bóng đá nam Bình Dương đã bảo vệ thành công chức vô địch khi đã đánh bại Gạch Đồng Tâm Long An tại trận thi đấu chung kết tranh chức vô địch với tỷ số chung cuộc 1-0.

Lần tổ chức thứ 5 năm 2004 (5 tháng 8 đến 21 tháng 8) được xem là mùa giải đáng nhớ khi quy tụ tới 6 đội bóng đá nam nước ngoài tham dự:Đội tuyển U-20 nam Indonesia,U-21 nam Malaysia,Matsubara (Brazil),Suwon City (Hàn Quốc),Bưu điện Lào và Osotspa (Thái Lan),tranh tài cùng với 4 câu lạc bộ bóng đá V.League.Câu lạc bộ bóng đá nam Gạch Đồng Tâm Long An đã đánh bại SuwonCity trong trận chung kết tranh chức vô địch với tỉ số chung cuộc 3-1 để lần đầu tiên lên ngôi vô địch.

Tháng 11 năm 2005,giải bóng đá vô địch Quốc tế BTV cup Number one lần thứ 6 với sự tham dự của 8 CLB,trong đó có Hạ Môn (Trung Quốc),Tampines Rover (Singapore),Điện lực Thái Lan & Huyndai Mipo (Hàn Quốc).Tái ngộ Gạch Đồng Tâm Long An ở trận chung kết,câu lạc bộ bóng đá nam Bình Dương tiếp tục giành được chiến thắng,xác lập được cú đúp hat-trick 3 lần giành lấy chức vô địch.

BTV Cup 2006 (30 tháng 11 đến 9 tháng 12) có 3 đội bóng đá nam tới từ nước ngoài (Chonburi (Thái Lan) không thể tham dự vào giờ chót vì lí do khách quan) & 4 câu lạc bộ bóng đá nam trong nước.Busan (Hàn Quốc) trở thành đội khách mời đầu tiên giành lấy chức vô địch BTV Cup sau khi thắng nhà vô địch năm ngoái Bình Dương với tỉ số 2-0 trong trận chung kết tranh chức vô địch.Pjico Bình Định bất ngờ đoạt được hạng Ba chung cuộc với chiến thắng 3-1 trước Gạch Đồng Tâm Long An.

Giải bóng đá vô địch Quốc tế BTV cup Number one lần thứ 8 năm 2007 (15 đến 24 tháng 11) diễn ra với 8 đội bóng đá chia làm 2 bảng:bảng đấu A gồm Becamex Bình Dương,SHB Đà Nẵng,Matsubara (Brazil) & Chonburi (Thái Lan).Bảng đấu B gồm có Dalian Shide (Trung Quốc),Daejeon Citizen (Hàn Quốc),Hoàng Anh Gia Lai và Đồng Tâm Long An.Matsubara & Đồng Tâm Long An đối đầu với nhau ở trận thi đấu chung kết tranh chức vô địch.Hòa nhau ở tỉ số 1-1 trong 2 hiệp thi đấu chính thức,bước vào loạt sút phạt đền luân lưu trên chấm 11m,Matsubara đã thắng với tỷ số 4-3 để giành lấy được chức vô địch.

Khai mạc từ ngày 28 tháng 11 cho tới 7 tháng 12 năm 2008,giải bóng đá vô địch Quốc tế BTV cup Number one lần thứ 9 được chia thành 2 bảng đấu.Trong đó,bảng đấu A bao gồm Becamex Bình Dương,SHB Đà Nẵng,New Radiant (Maldives) và TOT (Thái Lan);bảng đấu B gồm có Xi măng Hải Phòng,Đồng Tâm Long An,tuyển Sinh viên Hàn Quốc & Matsubara (Brazil).Lần đầu tiên,SHB Đà Nẵng giành lấy chức vô địch sau khi đánh bại được Becamex Bình Dương với tỉ số chung cuộc 4-2 trong loạt đá phạt đền luân lưu.

Năm 2009,giải đấu có sự xuất hiện của 4 đội bóng đá nam khách mời Quốc tế đến từ 4 châu lục:MPK Petrzalka của Slovakia (đại diện Châu Âu),Kampala của Uganda (đại diện Châu Phi),Duque de Caxias của Brazil (đại diện Nam Mĩ),Lifan của Trung Quốc (đại diện Châu Á),cùng với 4 câu lạc bộ của Việt Nam gồm SHB Đà Nẵng,Becamex Bình Dương,Đồng Tâm Long An & Xi măng Hải Phòng.Duque de Caxias đã giành chiến thắng chung cuộc 2-1 trước Đồng Tâm Long An trong trận thi đấu cuối cùng để giành lấy chức vô địch.

Ở BTV Cup Number one lần thứ 11 năm 2010 (19 - 28 tháng 11),gặp lại Đồng Tâm Long An trong trận chung kết,nhưng Matsubara không thể tái lập thành tích của năm 2007.Đồng Tâm Long An giành lấy chức vô địch lần 2 nhờ quả đá phạt đền thành công của tiền đạo Danny trong hiệp thi đấu phụ thứ 2.

Năm 2011,giải đấu truyền thống đã bước sang năm thứ 12 với nhà tài trợ mới Becmex IDC.Sức nóng trận thi đấu chung kết giữa Becamex Bình Dương & Matsubara (Brazil) đã khiến SVĐ Gò Đậu chật kín khán giả.Bất chấp sự cổ vũ của khán giả nhà,đội bóng đất Thủ đã chịu thua 0-2 và nhìn đại diện Nam Mĩ nâng cao chiếc cúp vô địch.

Mùa giải thứ 13 (2012) đón chào sự trở lại của nhà tài trợ tập đoàn Tân Hiệp Phát.Sự hiện diện của Đội tuyển U22 nam Quốc gia trong lần đầu tiên tham dự mang lại một màu sắc mới cho giải đấu,khi trận chung kết giữa đội U22 và Becamex Bình Dương đạt đươc số lượng khán giả kỉ lục là 25000 người.Chung cuộc,Becamex Bình Dương đã chiến thắng với tỷ số chung cuộc là 2-0,qua đấy giành lại cho mình chức vô địch sau 7 năm đợi chờ.Ở mùa giải tiếp theo,Becamex Bình Dương 1 lần nữa đối đầu U23 nam Việt Nam trong trận thi đấu cuối cùng và tiếp tục chiến thắng chỉ với bàn thắng duy nhất vào lưới của U23 nam Việt Nam vào những phút thi đấu chính thức cuối cùng.Đội chủ giải BTV Cup cũng xác lập 1 dấu mốc hoàn toàn mới:Trở thành câu lạc bộ giàu thành tích nhất trong lịch sử của BTV cup với 5 lần giành lấy được chức vô địch.

BTV Cup 2014 (diễn ra từ 7 - 16 tháng 11),kỷ niệm 15 năm tổ chức với sự góp mặt của 4 câu lạc bộ trong nước:SHB Đà Nẵng, Đồng Tâm Long An,Than Quảng Ninh,Becamex Bình Dương & 4 CLB nước ngoài:Sinh viên Hàn Quốc,BEC Tero Sansana (Thái Lan),Sport Clube Caxixapa (Brazil),Ayeyawady United (Myanmar).Những cầu thủ của SV Hàn Quốc đã giành được chiến thắng trước Đồng Tâm Long An với tỷ số chung cuộc 2-1 sau trận thi đấu chung kết tranh chức vô địch.

BTV Cup 2015 (từ 6 - 15 tháng 11),thêm 1 mùa giải mà chủ nhà Becamex Bình Dương dừng bước tại vòng bán kết.Tuy nhiên,đây lại là giải đấu khá thành công về mặt thử nghiệm đội hình trẻ (13 cầu thủ) của đội bóng đất Thủ.Ở trận thi đấu chung kết tranh chức vô địch,câu lạc bộ bóng đá nam Bangu Atlético Clube (Brazil) đã thắng đội đương kim vô địch của năm 2014 SV Hàn Quốc với tỉ số chung cuộc 3-2 để giành lấy chức vô địch.Về phía chủ nhà,ngoài hạng 3 chung cuộc ra còn sở hữu cú đúp danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất & Vua phá lưới,đều được trao cho đội trưởng Nguyễn Anh Đức.

Một dấu ấn đậm nét của Giải bóng đá BTV cup Number one 2016 (3 - 12 tháng 12) chính là việc đưa vào chương trình bốc thăm may mắn trúng thưởng đến với khán giả ở trên sân,mang lại nhiều phần quà có giá trị.Vượt qua SHB Đà Nẵng với tỷ số chung cuộc 2-1 trong trận thi đấu chung kết tranh chức vô địch,câu lạc bộ bóng đá nam Shonan Bellmare (Nhật Bản) đã trở thành chủ nhân của chiếc cúp vô địch trong lần đầu tiên được góp mặt.Ngoài ngôi vị á quân,SHB Đà Nẵng còn thâu tóm cả 2 danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất & Vua phá lưới,đều thuộc về cầu thủ Gaston Merlo.

Bước sang năm thứ 18,BTV Cup diễn ra từ ngày 25 tháng 1 đến ngày 4 tháng 2 năm 2017 với sự quy tụ của 3 đại diện trong nước (Quảng Nam,Hoàng Anh Gia Lai,Becamex Bình Dương) & 2 đại diện nước ngoài là Vasco Da Gama B (Brazil) & SV Hàn Quốc. Sau 6 ngày thi đấu với 12 trận,Becamex Bình Dương đã giành lấy chức vô địch với chiến thắng 1-0 trước Vasco Da Gama B.

Vô địch

Các đội tham dự

 Bình Dương (chủ nhà)
 Đồng Tâm Long An 2000-2010, 2013, 2015
 Sông Lam Nghệ An 2003
 Câu lạc bộ bóng đá Hải Phòng 2003, 2008-2011, 2016
 SHB Đà Nẵng 2005-2009, 2011, 2012, 2016, 2018
 Đồng Tháp 2002, 2004
 Tiền Giang 2002
 Cần Thơ 2002
 Than Quảng Ninh 2015, 2016
 Bình Định 2001, 2002, 2006
 Hoàng Anh Gia Lai 2000, 2007, 2017, 2018
 Sài Gòn FC 2018
 Khatoco Khánh Hòa/Sanna Khánh Hòa BVN 2001, 2010, 2015
 Cảng Sài Gòn 2000-2002, 2005
 Công an Thành phố Hồ Chí Minh 2000, 2001
 Ngân hàng Đông Á 2002, 2003
 Hải Quan 2001
 Sài Gòn Xuân Thành 2011, 2012
 U22 Việt Nam 2012, 2013
 U20 Việt Nam 2019
 Đồng Nai 2013
 Quảng Nam 2017
 Matsubara 2004, 2006-2008, 2010, 2011
 Duque de Caxias 2009
 Grêmio Barueri Futebol 2012
 Vasco da Gama B 2017
 Bangu Atlético Clube 2013, 2015, 2016
 U23 Campuchia 2003
 U20 Campuchia 2019
 Boeung Ket Angkor 2016
 Xiamen Lanshi 2005
 Wuhan 2006
 Dalian Shide 2007

 Chongqing Lifan 2009
 Etoile FC 2010
 REAC Sportiskola 2013
 East Bengal F.C. 2011
 U20 Indonesia 2004
 Semen Padang F.C. 2013
 Avispa Fukuoka 2012
 Sinh viên Nhật Bản 2015
  Shonan Bellmare 2016
 Lào 2003
 MCTPC 2004
 U21 Malaysia 2004
 Yadanarbon 2015
 U20 Myanmar 2019
 New Radiant SC 2008
 Tampines Rovers 2005
 Woodlands Wellington 2006
 Artmedia 2009
 MŠK Žilina 2011
 Suwon City FC 2004
 Ulsan Hyundai Mipo Dockyard 2005
 Busan Kyotong 2006
 Daejeon Citizen F.C. 2007
 Sinh viên Hàn Quốc 2008, 2013, 2015, 2016, 2017
 Đại học Hanyang 2018
 Krung Thai Bank F.C. 2003
 Osotsapa F.C. 2004
 PEA 2005
 Chonburi FC 2007, 2010, 2012
 BEC Tero Sassana 2013
 Kampala City 2009
 Express FC 2010
 SC Villa 2011.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Giải đấu bóng đá tại Việt Nam
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Việt Nam
Bình Dương


title: Hoàng Văn Phúc

text:
Hoàng Văn Phúc (sinh năm 1964) là huấn luyện viên bóng đá và cựu cầu thủ bóng đá người Việt Nam. Ông từng là huấn luyện viên trưởng của đội tuyển quốc gia Việt Nam và là người góp công lớn trong chức vô địch V.League 2017 của câu lạc bộ Quảng Nam. Hiện tại. ông đang là giám đốc kỹ thuật của CLB Hà Nội.

Sự nghiệp

Cầu thủ
Ông từng thi đấu cho các CLB Thể Công (1976-1983), Quân khu 3 (1983-1989), Đường sắt Việt Nam (1990-1996). Thời còn là cầu thủ, ông không nổi tiếng so với các đồng đội nhưng được đánh giá cao bởi lối chơi cần mẫn ở vị trí trung vệ.

Huấn luyện viên
Năm 1996, ông giải nghệ và bước vào sự nghiệp huấn luyện. Khi Đội bóng đá Đường sắt Việt Nam chuyển sang phiên hiệu Câu lạc bộ bóng đá Ngân hàng Á Châu vào năm 2000, ông được bổ nhiệm vào chức vụ huấn luyện viên phó. Năm 2006, ông được bổ nhiệm làm Huấn luyện viên trưởng của câu lạc bộ. Ngay trong mùa bóng đầu tiên trên cương vị huấn luyện viên trưởng Hà Nội ACB, ông Phúc đã nhận được danh hiệu Huấn luyện viên xuất sắc nhất tháng 4.

Tuy nhiên, đến năm 2008, sau khi Hà Nội ACB xuống hạng, ông đã nghỉ và chuyển sang mảng đào tạo trẻ tại Liên đoàn Bóng đá Việt Nam. Thời gian này, ông hoàn tất tấm bằng A huấn luyện viên của AFC. Ngay trong năm 2008, ông đã dẫn dắt đội tuyển U-16 Việt Nam giành chức vô địch Đông Nam Á. Dấu ấn trong sự nghiệp huấn luyện của ông là vào năm 2010, khi đội tuyển U-16 Việt Nam vượt qua đối thủ mạnh Trung Quốc để giành ngôi vô địch Đông Nam Á mở rộng. Một năm sau, ông dẫn dát đội tuyển U-19 Việt Nam thi đấu thành công và giành được tấm vé dự vòng chung kết U-19 châu Á 2012.

Đầu mùa giải 2012, ông được Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội T&T giao phụ trách đội trẻ Hà Nội T&T và ngay trong năm đó, đội bóng này đã giành quyền thăng hạng. Tuy nhiên, do quy chế không cho phép 2 đội cùng chủ sở hữu thi đấu tại cùng một giải và bầu Hiển không thể tìm đối tác chuyển giao nên đội trẻ Hà Nội T&T phải ở lại thi đấu ở giải hạng Nhất.

Cuối năm 2012, ông được Liên đoàn Bóng đá Việt Nam giao nhiệm vụ dẫn dắt U-22 Việt Nam tham dự Cúp BTV 2012. Đội thi đấu khá ấn tượng và giành được ngôi vị á quân.

Đầu năm 2013, ông được Liên đoàn Bóng đá Việt Nam mời giữ chức huấn luyện viên trưởng Đội tuyển Việt Nam. Tuy nhiên, do yêu cầu phải chuyên trách nên ông từ chối. Sau khi Liên đoàn Bóng đá Việt Nam bỏ yêu cầu chuyên trách và các ứng cử viên khác cho chức huấn luyện viên trưởng đã bị từ chối, ông được mời lại và lần này ông nhận lời làm huấn luyện viên trưởng tạm quyền, chuẩn bị cho vòng loại Asian Cup 2015. Ngày 16 tháng 5 năm 2013, ông đã chính thức đặt bút ký hợp đồng với VFF, trở thành huấn luyện viên trưởng của ĐTQG và U-23 Quốc gia với thời hạn 2 năm. Trong hợp đồng của HLV này, VFF đưa điều khoản ràng buộc về thành tích ĐT U-23 Việt Nam phải vào chung kết SEA Games 27 và ĐTQG vào bán kết AFF Cup 2014.

Để chuẩn bị cho SEA Games 27, U-23 Việt Nam tham gia giải giao hữu BTV Cup tổ chức tại Bình Dương vào tháng 10 năm 2013. Tại giải này, ông Phúc bị VFF đình chỉ chức vụ Huấn luyện viên trưởng sau trận đấu với CLB Bangu Atletico (Brazil) khi U-23 Việt Nam dẫn trước 3-1 nhưng lại bị gỡ hòa 3-3. Tuy nhiên, sau giải đấu giao hữu đó, VFF lại phục chức cho ông Phúc do không thể kịp tìm được người khác thay thế khi mà SEA Games 27 sẽ diễn ra vào tháng 12/2013.

Tại SEA Games 27, U-23 Việt Nam dưới sự dẫn dắt của ông Phúc khởi đầu bằng chiến thắng đậm 7-0 trước đội yếu U-23 Brunei. Trận đấu tiếp theo, U-23 Việt Nam bất ngờ thua U-23 Singapore 0-1. Mặc dù thắng U-23 Lào với tỷ số 5-0 tại trận đấu thứ ba, U-23 Việt Nam lại để thua U-23 Malaysia với tỷ số 1-2 trong trận cuối cùng của vòng đấu bảng. Với chỉ 6 điểm, Việt Nam bị loại ngay sau vòng đấu bảng của SEA Games lần đầu tiên kể từ năm 2001. Sau SEA Games 27, ông Phúc từ chức huấn luyện viên trưởng của ĐTQG và đội U-23 Quốc gia.

Tháng 5 năm 2014, ông Miura Toshiya được VFF bổ nhiệm là Huấn luyện viên trưởng ĐTQG và Đội U-23 Quốc gia, kế nhiệm HLV Hoàng Văn Phúc.

Tháng 9 năm 2014, ông Phúc nhận lời dẫn dắt CLB Quảng Nam chuẩn bị thi đấu tại V-League 2015. Kết thúc mùa giải 2015, CLB Quảng Nam xếp thứ 8/14 chung cuộc. Sang mùa giải V.League 2016, CLB Quảng Nam xếp hạng 5/14 chung cuộc.

Năm 2017, ông có danh hiệu đầu tiên sau khi đội bóng Quảng Nam F.C. giành chức vô địch Giải bóng đá vô địch quốc gia 2017. Một năm sau đội bóng của ông thi đấu khá ổn định với vị trí thứ 7/14 chung cuộc. Sau khi quyết định rời đội bóng vào tháng 6 năm 2019, đội bóng của ông được HLV Vũ Hồng Việt quản lý. Tháng 2 năm 2020, ông quyết định quản lý đội bóng Sài Gòn FC nhưng lại chia tay đội bóng sau vòng đấu đầu tiên do những bất đồng trong cách cầm quân và đội đó đang được chủ tịch CLB Vũ Tiến Thành dẫn dắt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nóng: HLV Hoàng Văn Phúc là HLV tạm quyền của đội tuyển Việt Nam
 Huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc tạm quyền dẫn dắt ĐTVN
 Huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc tạm quyền dẫn dắt ĐT quốc gia
 Huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc - Người hùng bất đắc dĩ

Người Quảng Ngãi
Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Hậu vệ bóng đá
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Quảng Nam
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2016)
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn


title: Trần Bình Sự

text:
Trần Bình Sự biệt danh Sự gỗ (sinh năm 1947 tại Hà Nam) nhưng ông có hộ khẩu ở Hải Phòng và có sự nghiệp cầu thủ thi đấu cho đội Công an Hải Phòng. Ông là huấn luyện viên từng dẫn dắt các đội bóng Bình Dương, Đồng Nai, Hòa Phát Hà Nội và Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam. Ông đã dẫn dắt Đồng Nai xếp thứ 3 chung cuộc Hạng nhất 2012 và được lên hạng V-league 2013. Nay ông đã nghỉ hưu và không dẫn dắt bất cứ đội bóng nào.

Thành tích huấn luyện viên
Với Bình Dương
Tại V-League
 Á quân (1) 2003.
Tại Cúp Quốc gia
 Á quân (1) 2017.
Với Đồng Nai
 Á quân (1) 2004.
 Hạng 3 (1) 2012.

Chú thích

Tham khảo

Người Hà Nam
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Hải Phòng
Câu lạc bộ bóng đá Bình Dương
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội
Câu lạc bộ bóng đá Đồng Nai
Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
Huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Đồng Nai


title: Bon, Bon

text:
"Bon, Bon" là một ca khúc của nam ca sĩ nhạc rap người Mỹ gốc Cuba Pitbull. Ca khúc được chọn làm đĩa đơn thứ ba cho Armando, album phòng thu thứ năm của Pitbull, và được phát hành vào ngày 25 tháng 10 năm 2010. Ca khúc đã lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100 tại vị trí #61 và vị trí #3 trên bảng xếp hạng Billboard Top Latin Songs. "Bon, Bon" có sử dụng một đoạn nhạc trích từ ca khúc "We No Speak Americano" của Yolanda Be Cool & DCUP, nhưng sau đó người ta biết rằng phiên bản này của "We No Speak Americano" là một phiên bản làm lại được thực hiện bởi Alvaro DJ của Amsterdam.

Danh sách ca khúc
EP kỹ thuật số
"Bon, Bon" (Album Version) – 3:35
"Bon, Bon" (Radio Edit) – 3:06
"Bon, Bon" (English Version) – 3:36
"Bon, Bon" (NRJ Dance 2011) – 3:36
"Bon, Bon" (Bravo Hits 73) – 3:37
"Bon, Bon" (Swiss Edition) – 3:37
"Bon, Bon" (We Love Summer 2011) – 3:37
"Bon, Bon" (The Dome - Summer 2011) – 3:36
"Bon, Bon" (Sommermädchen 2011) – 3:37

Tham gia thực hiện
Armando C. Perez – sáng tác
Nicola Salerno - sáng tác, sắp xếp, dụng cụ, thu âm, phối khí
DJ Alvaro - sản xuất, sắp xếp, dụng cụ, thu âm, phối khí
Johnson Peterson - sáng tác
Sylvester Martinez - sáng tác
Duncan MacLellan - sáng tác

Danh sách thực hiện được lấy từ ghi chú trong album Armando.

Xếp hạng

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2010
Bài hát của Pitbull
Bài hát tiếng Tây Ban Nha
Bài hát năm 2010


title: Họ Ong lỗ

text:
Ong lỗ, tên khoa học Scoliidae, là tên gọi để chỉ một họ ong thuộc bộ Cánh màng. Họ này có 6 chi gồm 20 loài ở Bắc Mỹ nhưng các loài trong họ phân bố trên toàn thế giới với khoảng 300 loài. Chúng thường có màu đen, thường đánh dấu bằng các đốm vàng hay cam và mũi cánh thường nhăn một cách rõ ràng. Con đực thường mảnh hơn và kéo dài hơn con cái, râu dài, nhưng sự dị hình giới tính không phải lớn như thường thấy ở họ Tiphiidae, một họ có mối liên quan chặt chẽ.

Ấu trùng của các loài trong họ này có vai trò là các tác nhân kiểm soát sinh học quan trọng do chúng ăn ấu trùng các loài bọ cánh cứng trong đất, trong đó có loài gây dịch hại nghiêm trọng, bọ cánh cứng Nhật Bản. Con trưởng thành có thể là loài thụ phấn thứ yếu của một số hoa dại.

Các loài ở Bắc Mỹ
Các loài phân bố ở Bắc Mỹ gồm:

Campsomeriella annulata (Fabricius 1793)
Campsomeris completa (Rohwer 1927)
Campsomeris ephippium (Say 1837)
Campsomeris fulvohirta (Cresson 1865)
Campsomeris limos (Burmeister 1853)
Campsomeris pilipes (Saussure 1858)
Campsomeris plumipes (Drury 1770)
Campsomeris quadrimaculata (Fabricus 1775)
Campsomeris tolteca (Saussure 1857)
Campsomeris trifasciata (Fabricius 1793)
Crioscolia alcione (Banks 1917)
Crioscolia flammicoma (Bradley 1928)
Micromeriella marginella (Klug 1810)
Scolia bicincta - Double-banded Scoliid (Fabricius 1775)
Scolia bifasciata (Swederus 1787)
Scolia consors(Saussure 1863)
Scolia dubia - Blue-winged Wasp (Say 1837)
Scolia guttata (Burmeister 1853)
Scolia mexicana (Saussure 1858)
Scolia nobilitata (Fabricius 1805)
Trielis octomaculata (Say 1823)
Trielis pollenifera (Viereck 1906)
Triscolia ardens (Smith 1855)

Chú thích

Tham khảo

Thiên địch

Côn trùng thụ phấn


title: Zugdidi

text:
Zugdidi (;  hay ზუგიდი) là một thành phố miền tây Gruzia, nằm trong tỉnh lịch sử Samegrelo (Mingrelia). Thành phố cao 100–110 trên mực nước biển, cách Tbilisi 318 km về phía tây, cách biển Đen 30 km về phía đông và cách dãy Egrisi 30 km. Zugdidi là thủ phủ vùng Samegrelo-Zemo Svaneti, hợp từ Samegrelo (Mingrelia) và vùng thượng Svaneti.

Tên gọi
Cái tên "Zugdidi" (ზუგდიდი) xuất hiện lần đầu vào thế kỷ XVII, với nghĩa đen tiếng Mingrelia là "đồi lớn" ("Zugu/ზუგუ" - đồi, "didi/დიდი" - lớn). Một phiên bản khác ghi nhận trong những tài liệu cổ hơn là "Zubdidi" (ზუბდიდი). Thành phố tên này nhờ một trái đồi nằm ở mạn đông thành phố, nơi mà tàn tích của một pháo xưa còn hiện diện.

Khí hậu
Zugdidi có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (phân loại khí hậu Köppen Cfa).

Xem thêm

 Vườn bách thảo Zugdidi
 Samegrelo-Zemo Svaneti

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Gruzia


title: Quận Montgomery, Maryland

text:
Quận Montgomery là một quận của tiểu bang Maryland, tọa lạc ở ngay phía bắc thủ đô Washington, D.C., và tây nam thành phố Baltimore. Thủ phủ quận đóng ở Rockville. Quận có tổng diện tích 1313 km2, trong đó diện tích đất là 1285  km², diện tích mặt nước là 31  km². Dân số quận theo điều tra năm 2010 là 971.777 người. Đây là một trong những quận giàu có nhất tại Hoa Kỳ, và có tỷ lệ cao nhất (29,2%) của các cư dân trên 25 tuổi người có trình độ sau đại học. Quận lỵ và khu đô thị lớn nhất là Rockville, mặc dù khu vực chỉ định điều tra dân số Germantown là đông dân hơnGermantown đông dân hơn..

Tính đến năm 2008, Montgomery County là quận giàu thứ hai về thu nhập bình quân đầu người ở tiểu bang Maryland. Năm 2011, quận có thu nhập đầu người cao thứ 10 tại Hoa Kỳ, với thu nhập hộ gia đình trung bình 92.213 USD.
Phần lớn dân cư của quận sinh sống ở các khu vực chưa hợp nhất, trong đó khu vực chưa hợp nhất đông dân nhất là Silver Spring, Germantown và Bethesda, dù các thành phố chưa hợp nhất Rockville và Gaithersburg cũng là các trung tâm dân số lớn. Cả hai thành phố đều thuộc vùng đô thị Washington và vùng đô thị Baltimore-Washington.

Giáo dục
 Khu học chánh quận Montgomery

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Quận Montgomery, Maryland

Quận của Maryland
Vùng đô thị Washington


title: Sở U vương

text:
Sở U Vương (chữ Hán: 楚幽王, 244 TCN-228 TCN, trị vì 237 TCN-228 TCN), là vị vua thứ 43 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Trên danh nghĩa ông là con trai của Sở Khảo Liệt vương, vua thứ 42 của nước Sở, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng người cha theo huyết thống của ông là Xuân Thân quân Hoàng Yết, nguyên là lệnh doãn nước Sở. Trước đó Sở Khảo Liệt vương hiếm muộn, gia thần của phủ Hoàng Yết là Lý Viên đã dùng kế đưa em là Lý Thị vào làm thiếp của Hoàng Yết. Lý thị sau khi có mang đã dụ Hoàng Yết học theo Lã Bất Vi ở nước Tần mà đem Lý Thị dâng cho Khảo Liệt Vương để con ông ta được làm vua. Hoàng Yết nghe theo, bèn dâng Lý thị cho vua Sở. Sau Lý thị sinh đôi được Hãn và Do, Khảo Liệt Vương lập Hãn làm Thái tử.

Năm 238 TCN, Sở Khảo Liệt vương chết, Hoàng Yết bất chấp lời khuyên của Chu Anh một mình vào cung để đưa Thái tử lên ngôi. Nhưng Lý Viên đã đem quân phục sẵn trong cung đợi Hoàng Yết vào và giết chết rồi đưa Hùng Hãn nối ngôi, tức là Sở U Vương. Lúc đó U Vương mới 7 tuổi nên mọi quyền lực đều nằm trong tay Lý Viên.

Năm 235 TCN, nước Tần liên kết với nước Ngụy xuất binh tấn công nước Triệu, rồi liên kết với nước Ngụy đánh Sở nhưng không thắng, phải rút lui.

Năm 228 TCN, Sở U Vương mất khi mới 17 tuổi, ở ngôi 9 năm. Người em song sinh của ông là Do lên ngôi, tức Sở Ai Vương.

Năm 1930, mộ của Sở U vương bị lực lượng quân phiệt khai quật để cướp của. Rất nhiều cổ vật được chôn theo bị thất lạc, chỉ còn sót lại một chiếc đỉnh đồng nay được trưng bày ở bảo tàng tỉnh An Huy.

Xem thêm
Sở Khảo Liệt vương
Sở Ai vương
Hoàng Yết

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Sở thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Sở
Sinh năm 244 TCN
Mất năm 228 TCN
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 220 TCN
Năm 228 TCN


title: Lưu Giản Chi

text:
Lưu Giản Chi (chữ Hán: 刘简之, ? - ?), nguyên quán huyện Lư, quận Bành Thành  nhưng đã nhiều đời sống ở Kinh Khẩu, quan viên cuối đời Đông Tấn.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông có chí lớn, được Lưu Dụ nhận biết. Dụ muốn khởi binh chống lại Hoàn Huyền, cần tập hợp tài lực, nên thường đến thăm Giản Chi, xem ông như tân khách. Giản Chi đoán được, nói với em trai là Kiền Chi rằng: "Lưu Hạ Bi (Lưu Dụ làm Hạ Bi thái thú) luôn đi lại, ắt đang có ý. Nếu không thể nói ra (ở đây), mày thử đến gặp ông ấy xem sao!" Kiền Chi đến nơi thì Lưu Dụ đã hạ được kinh thành. Kiền Chi lập tức đầu quân cho Lưu Dụ.

Giản Chi nghe tin, giết trâu cày, tụ họp mọi người, đi hưởng ứng Lưu Dụ. Ông làm quan đến Thông trực thường thị, Thiếu phủ, Thái úy Tư nghị tham quân.

Tham khảo
 Tống thư

Chú thích

Người Giang Tô
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhân vật chính trị nhà Tấn


title: Lưu Khiêm Chi

text:
Lưu Khiêm Chi (chữ Hán: 刘谦之, ? - ?), nguyên quán huyện Lư, quận Bành Thành  nhưng đã nhiều đời sống ở Kinh Khẩu, nhà sử học, quan viên cuối đời Đông Tấn.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông là em trai của Lưu Giản Chi, tính hiếu học, đã soạn 20 quyển "Tấn kỷ". Cuối những năm Nghĩa Hi (405 – 418), làm Thủy Hưng tướng.

Người Đông Hải là Từ Đạo Kỳ lưu ngụ Quảng Châu, không làm quan, xung đột với những kiều dân cũ. Nhân thứ sử Tạ Hân mất, hắn tập hợp những kẻ không hài lòng để làm loạn, đánh chiếm Châu thành, giết những quan dân không theo hơn trăm người, khống chế quân đội địa phương, kêu gọi những kẻ vong mệnh; rồi đi đánh Thủy Hưng. Khiêm Chi đánh đuổi nghĩa quân, rồi đi dẹp Quảng Châu, giết hết bọn họ, vẫn coi việc Châu.

Ngay sau đó ông được dùng làm Chấn uy tướng quân, Quảng Châu thứ sử; về sau làm đến Thái trung đại phu.

Tham khảo
 Tống thư

Chú thích

Người Giang Tô
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhân vật chính trị nhà Tấn
Nhà sử học Trung Quốc


title: Lưu Kiền Chi

text:
Lưu Kiền Chi (chữ Hán: 刘虔之, ? - ?), nguyên quán huyện Lư, quận Bành Thành  nhưng đã nhiều đời sống ở Kinh Khẩu, quan viên cuối đời Đông Tấn.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông là em trai của Lưu Khiêm Chi, từ nhỏ đã có khí tiết, không chăm lo sản nghiệp, khinh tiền yêu thơ. Sau khi Lưu Dụ hạ được kinh thành, Kiền Chi đến đầu quân cho ông ta.

Lưu Dụ chinh thảo bọn Tư Mã Hưu Chi, Lỗ Tông Chi, sai Tham quân Đàn Đạo Tế, Chu Siêu Thạch đưa bộ kỵ ra Tương Dương, khi ấy Kiền Chi làm Giang Hạ tướng, soái quân đội trong quận ra Vân Thành, đóng đồn ở Tam Liên, lập cầu chứa lương để đợi. Bọn Đạo Tế mãi không đến, con trai Lỗ Tông Chi là Lỗ Quỹ đến tập kích. Quân đội của Kiền Chi ít không địch nổi nhiều, tham quân Tôn Trường Dung rơi nước mắt khuyên lui quân, ông nghiêm sắc mặt nói: "Ta thuận lẽ đi phạt kẻ có tội, về lý không thể thua. Nếu như chẳng may, là số mạng vậy!" Kiền Chi thua trận bị giết, được truy tặng Lương, Tần 2 châu thứ sử, phong Tân Khang huyện nam, thực ấp 500 hộ.

Tham khảo
 Tống thư

Chú thích

Người Giang Tô
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhân vật chính trị nhà Tấn


title: Samtredia

text:
Samtredia ( là thành phố lớn thứ 8 của Gruzia, thuộc vùng Imereti. Thành phố có dân số 25.318 người (năm 2014). Samtredia nằm ở một vùng đất thấp giữa các sông Rioni và Tskhenis-Tsqali, 244 km về phía tây Tbilisi, và 27 km về phía tây Kutaisi. Tuyến đường bộ và đường ray quan trọng nhất Gruzia hội tụ ở thành phố này, khiến Samtredia là trung tâm vận tải quan trọng của quốc gia này. Sân bay Kopitnari có cự ly 10 km so với Samtredia. Khí hậu khu vực là cận nhiệt đới ẩm với mùa đông ấm và ôn hòa, mùa hè nóng.

Khí hậu

Người nổi tiếng

 Kakha Kaladze - Thị trưởng đương nhiệm của Tbilisi, cựu hậu vệ của Dynamo Kyiv, A.C. Milan và cựu đội trưởng đội tuyển bóng đá quốc gia Gruzia.
 Andrea Razmadze - Nhà toán học, đồng sáng lập Đại học Quốc gia Tbilisi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Погода в Самтредиа

Thành phố của Gruzia


title: Sở Ai vương

text:
Sở Ai Vương (chữ Hán: 楚哀王, 244 TCN-228 TCN, trị vì 228 TCN), tên thật là Hùng Do (熊猶), là vị vua thứ 44 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Trên danh nghĩa, ông là con của Sở Khảo Liệt vương, vua thứ 42 của nước Sở, em Sở U vương, vua thứ 43 của nước Sở, nhưng theo ghi chép trong Sử ký Tư Mã Thiên, người cha theo huyết thống của ông là Xuân Thân quân Hoàng Yết, khi vợ Yết là Lý Yến có mang, Hoàng Yết dâng cho Khảo Liệt vương, sinh ra U vương và Ai vương.

Năm 228 TCN, vua anh Sở U Vương mất, do U vương không con nối dõi nên Hùng Do lên nối ngôi, tức Sở Ai vương.

Tuy nhiên Ai vương chỉ làm vua được hai tháng thì bị anh là Phụ Sô (do vợ thứ của Khảo Liệt vương sinh) giết để đoạt ngôi, tức Sở vương Phụ Sô. Phụ Sô sai giết Lý thái hậu và tru di toàn bộ gia tộc họ Lý.

Xem thêm
Sở U vương
Sở vương Phụ Sô
Hoàng Yết

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Sở thế gia

Chú thích

Vua nước Sở
Vua Trung Quốc bị giết
Sinh năm 244 TCN
Mất năm 228 TCN
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 220 TCN
Năm 228 TCN


title: Lưu Khang Tổ

text:
Lưu Khang Tổ (chữ Hán: 刘康祖, ? - 451), nguyên quán huyện Lư, quận Bành Thành  nhưng đã nhiều đời sống ở Kinh Khẩu, tướng lĩnh nhà Lưu Tống.

Cuộc đời và sự nghiệp

Thiếu thời
Ông là con trai của Lưu Kiền Chi, được thừa tập phong tước của cha là Tân Khang huyện nam, làm Trấn quân tham quân cho Trường Sa vương Lưu Nghĩa Hân, chuyển làm Viên ngoại Tán kỵ thị lang.

Khang Tổ quen nghề bắn cung cưỡi ngựa, sức mạnh hơn người, ở quê nhà không chăm lo sự nghiệp, thường lêu lổng rong chơi. Mỗi lần phạm pháp, bị địa phương tra xét, liền trèo tường vượt nhà, không ai bắt được. Ban đêm vào nhà người ta, bị quan binh vây bắt, ông đột vây mà đi, không ai dám đuổi. Nhân trời tối quay về Kinh Khẩu, nửa đêm thì đến. Trời sáng, Khang Tổ lại đến nhiệm sở như chưa có gì xảy ra. Ít lâu sau Kiến Khang gởi thư đến tróc nã, người cùng nhiệm sở làm chứng rằng ông không hề đi đâu! Khang Tổ nhiều lần bị tố giác, Lưu Tống Văn đế xét ông là con của công thần, đều bỏ qua tất cả. Ông ở chức được 10 năm, lại phạm tội đánh bạc nên bị miễn quan.

Tham gia quân đội
Khang Tổ chuyển làm Thái tử Tả tích nỗ tướng quân, theo Xạ thanh hiệu úy Bùi Phương Minh tây chinh Cừu Trì, cùng Phương Minh bị đưa đến Đình úy, sau đó bị miễn quan. Ít lâu sau, Vũ Lăng vương Lưu Tuấn làm Dự Châu thứ sử, trấn Lịch Dương, lấy Khang Tổ làm Chinh lỗ Trung binh tham quân, sau khi nhận chức, bắt đầu sửa đổi tính tình. Sau đó ông chuyển làm Thái tử Dực quân hiệu úy. Một thời gian sau dời làm An Man phủ tư mã cho Nam Bình vương Lưu Thước.

Mùa xuân năm Nguyên Gia thứ 27 (450), Bắc Ngụy Thái Vũ đế tự soái đại quân vây đánh Nhữ Nam, Văn đế điều quân các nơi cứu viện, Khang Tổ nắm tiền quân. Quân đến Tân Thái, còn cách quân Ngụy hơn trăm dặm, ông cho vượt sông trước khi băng tan. Đại quân Ngụy đến, quân Tống hăng hái chiến đấu, chém được Điện trung thượng thư Nhiệm Thành công Khất Địa Chân của địch. Quân Tống đuổi đến vị trí cách Huyền Hồ 40 dặm, quân Ngụy đốt doanh trại bỏ chạy. Khang Tổ chuyển làm Tả quân tướng quân.

Tử trận Thọ Dương
Văn đế muốn cử đại quân bắc phạt, Khang Tổ lấy lý do đã đến cuối năm, xin đợi sang năm. Đế cho rằng Hà Bắc đang nổi dậy phản Ngụy, không thể bỏ lỡ thời cơ, nên không nghe. Mùa thu năm ấy, bọn Tiêu Bân, Vương Huyền Mô, Thẩm Khánh Chi vào Hà Nam, Khang Tổ soái quân Dự Châu ra Hứa, Lạc. Bọn Huyền Mô thua chạy, đại quân Ngụy nam tiến, Nam Bình vương Lưu Thước ở Thọ Dương, Đế lo chỗ ấy bị vây, triệu Khang Tổ nhanh chóng quay về.

Ông lùi quân về cách Thọ Dương mấy chục dặm, gặp Vĩnh Xương vương Khố Nhân Chân của Ngụy đưa 8 vạn kỵ binh Trường An đến, đôi bên đối trận ở Úy Vũ. Quân Tống chỉ có 8000 người, Quân phó Hồ Thịnh Chi muốn dựa vào núi non hiểm trở, cố thủ bên đường. Khang Tổ giận nói: "Ta thụ mệnh bản triều, quét sạch Hà Lạc. Nay giặc tự đến, không phiền vương sư đi xa khó nhọc. Chó, cừu tuy nhiều, thật dễ tiêu diệt. Ta binh sĩ tinh nhuệ, vũ khí sắc bén, cách Thọ Dương mấy chục dặm, viện quân sắp đến, sao lại phải lo?" Rồi kết xe làm doanh mà tiến.

Quân Ngụy 4 mặt đến đánh, đại chiến 1 ngày 1 đêm, quân Ngụy phơi xác đầy đồng. Quân Ngụy chia làm 3, thay nhau đến đánh, đem các thứ cỏ khô đến đốt doanh. Khang Tổ khích lệ tướng sĩ, không ai là không lấy một địch trăm, quân Ngụy chết quá nửa. Ông bị trúng tên vào cổ mà chết, khiến cho quân Tống đại bại, toàn bộ bị giết. Người Ngụy gởi đầu Khang Tổ về Bành Thành, mặt tươi như còn sống.

Năm thứ 28 (451), ông được tặng Ích Châu thứ sử, thụy là Tráng Nam.

Tham khảo
 Tống thư

Chú thích

Người Giang Tô
Năm sinh thiếu
Mất năm 451
Tướng nhà Lưu Tống


title: Sân bay quốc tế Kutaisi

text:
Sân bay quốc tế Kutaisi  cũng gọi là sân bay quốc tế David the Builder Kutaisi là một sân bay có cự ly 14 km về phía tây Kutaisi, thành phố lớn thứ nhì Gruzia và thủ phủ vùng Imereti. Nó là một trong ba sân bay quốc tế hiện đang hoạt động ở Gruzia (cùng với sân bay quốc tế Tbilisi và sân bay quốc tế Batumi ở khu vực nghỉ mát Biển Đen Adjara). Sân bay có một đường băng dài 2600 mét.

Hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Sân bay Gruzia


title: Hồ Thịnh Chi

text:
Hồ Thịnh Chi (chữ Hán: 胡盛之, ? - ?), tướng lĩnh nhà Lưu Tống.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông có sức mạnh, ban đầu làm Trấn quân tham quân Đốc hộ cho Trường Sa vương Lưu Nghĩa Hân. Bọn giặc cỏ cướp bóc Tiếu Quận có 70 người ngựa, trốn ở nơi hiểm trở, Thịnh Chi một mình đến đánh, chém được 58 thủ cấp.

Ông theo Lưu Khang Tổ giao chiến với quân Bắc Ngụy ở Thọ Dương, thua trận bị bắt, rất được Thái Vũ đế sủng ái, thường cho ở bên cạnh.

Tham khảo
 Tống thư

Chú thích

Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Tướng nhà Lưu Tống


title: Sở vương Phụ Sô

text:
Sở vương Phụ Sô (chữ Hán: 楚王負芻, trị vì 228 TCN-223 TCN), là vị vua thứ 45 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông tên là Hùng Phụ Sô (熊負芻), con thứ của Sở Khảo Liệt Vương, vua thứ 42 của nước Sở, anh của Sở U vương và Sở Ai vương, vua thứ 43 và 44 của nước Sở. Tuy lớn tuổi hơn hai em nhưng Phụ Sô lại là con vợ thứ nên không được lập làm thái tử.

Sự nghiệp
Năm 228 TCN, Sở Ai vương lên ngôi được hai tháng, Phụ Sô làm binh biến giết Ai Vương rồi lên ngôi, ra lệnh tru sát toàn bộ gia tộc họ Lý (họ ngoại của Ai vương).

Năm 227 TCN, Tần vương Chính sai quân đánh Sở, Sở thất bại, mất 10 thành về tay Tần. Năm 225 TCN, vua Tần sai Lý Tín đem quan đánh Sở, bị Hạng Yên đánh bại, sau lại sai Vương Tiễn đem 60 vạn quân đánh Sở. Vương Tiễn thấy quân Sở khí thế đang hăng, liền áp dụng phương pháp phòng thủ, quân Sở đến khiêu chiến, trước sau đóng cửa trại không ra đánh. Vương Tiễn hàng ngày cho quân nghỉ ngơi, ăn uống no đủ, bản thân ông thường xuyên sâu sát quân lính, quan tâm tới họ, "đồng cam cộng khổ" với lính. Lúc này, quân Sở không có cơ hội để tác chiến, lòng quyết tâm và nhuệ khí đã giảm. Lợi dụng thời cơ này, Vương Tiễn đã đưa quân truy quét. Quân Sở thua chạy.

Năm sau, Mông Vũ cùng Vương Tiễn hiệp đồng tác chiến bắt sống Sở vương Phụ Sô, đem đất đai nước Sở sáp nhập vào Tần. Hạng Yên lại tìm lập người tông thất nước Sở là Xương Bình quân lên ngôi, chạy về Lan Lăng.

Không rõ kết cục của ông ra sao. Nước Sở dần dần bị nước Tần thôn tính, đặt làm quận huyện. Hạng Yên lập vua mới, tiếp tục chống Tần.

Xem thêm
Sở Ai vương
Xương Bình quân
Vương Tiễn
Hạng Yên

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Sở thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc'', Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Sở
Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ


title: Sân bay Bamboura

text:
Sân bay Bamboura (tiếng Nga: аэропорт Бамбоура, còn được gọi là аэропорт Бомбора - Aeroport Bombora) là một sân bay ở Gruzia. Sân bay nằm ở quận Gudauta, ở nước Cộng hòa Abkhazia, cự ly 40 km so với thủ phủ Sujum. Đây là một trong những sân bay lớn nhất trong Transcaucasia.
Vị trí của nó là lý tưởng cho các mục đích quân sự, cách bờ biển khoảng 60 mét từ bờ biển, cho phép cất cánh bay thấp trên mực nước biển.

Trong thời Xô Viết, sân bay là một cơ sở của máy bay chiến đấu, máy bay ném bom và máy bay vận tải của Không quân Soviética. Trong những năm 1970 tại đây có Sukhoi Su-15 và Sukhoi Su-17, và trong những năm 1980, thêm Sukhoi Su-27 và Sukhoi Su-29

Tham khảo

Sân bay Gruzia


title: Akaki Shanidze

text:
Akaki Gavrilovich Shanidze (tiếng Gruzia: აკაკი შანიძე) (26 tháng 2 năm 1887 - 29 tháng 3 năm 1987) là một nhà ngôn ngữ học và nhà triết học Gruzia. Ông là một trong những người sáng lập của Đại học Nhà nước Tbilisi (1918) và Viện sĩ của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Gruzia (1941), Tiến sĩ Ngữ văn Khoa học (1920), Giáo sư (1920).
Shanidze tốt nghiệp từ Đại học St Petersburg vào năm 1909. Nhiều tác phẩm của ông đã có sức ảnh hưởng nặng nề nghiên cứu học thuật hiện đại của Gruzia và các ngôn ngữ liên quan.

Xem thêm
Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Gruzia

Tham khảo

Shanidze, Akaki. In: Dictionary of Georgian National Biography .
Akaki Shanidze Foundations

Sinh năm 1887
Mất năm 1987
Nhà ngôn ngữ Gruzia
Nhà triếy học Gruzia


title: Đại học Nhà nước Tbilisi

text:
Đại học Nhà nước Tbilisi (  Ivane Javaxishvilis saxelobis Tbilisis saxelmts'ipo universit'et'i) là một trường đại học ở Tbilisi, Gruzia. Trường đại học này được thành lập vào ngày 08 tháng 2 năm 1918 ở Tbilisi. TSU là trường đại học lâu đời nhất trong toàn bộ khu vực Kavkaz. Hơn 18.000 sinh viên đang theo học và tổng số giảng viên và nhân viên (cộng tác viên) là khoảng 5.000 người.
Trường có năm chi nhánh tại các vùng khác nhau của Gruzia, 6 khoa, khoảng 60 phòng thí nghiệm nghiên cứu khoa học và các trung tâm, thư viện khoa học (với hơn 3.700.000 cuốn sách và tạp chí), 7 bảo tàng, nhà xuất bản và báo chí in ấn (báo "Tbilisis Universiteti").

Trường đại học Gruzia