title: Tống Thương công

text:
Tống Thương công (chữ Hán: 宋殤公; 750 TCN-711 TCN), tên thật là Tử Di (子夷), là vị vua thứ 15 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Tống Thương công là con thứ của Tống Tuyên công – vua thứ 13 nước Tống. Cha ông truyền ngôi cho chú là Mục công mà không nhường ngôi cho ông. Khi Mục công sắp mất, nhớ ơn cha ông, bèn truyền ngôi cho ông chứ không truyền cho con mình là công tử Phùng. Năm 719 TCN, Mục công mất, Tử Dữ Di lên nối ngôi, tức là Tống Thương công.

Người em họ Tử Phùng bỏ trốn sang nước Trịnh, được Trịnh Trang công cho ở nhờ.

Chiến tranh với nước Trịnh
Vệ Châu Dụ mới giết Vệ Hoàn công giành ngôi, để lấy uy thế, bèn đề nghị Tống Thương công cùng đánh Trịnh. Tống Thương công lấy cớ Trịnh Trang công chứa chấp công tử Phùng nên nhất trí với Châu Dụ, cùng mời thêm nước Trần và nước Sái. Bốn nước cùng mang quân đánh Trịnh. Sau đó lại gọi thêm nước Lỗ, công tử Huy nước Lỗ mang quân đi hội. Quân 5 nước vây đất Đông Môn nước Trịnh một thời gian rồi gặt lúa lấy mang về nước.

Năm 718 TCN, nhân có người nước Chu đến tố cáo nước Tống lấn đất, Trịnh Trang công mang quân đánh Tống báo thù việc xâm lược năm trước. Hai bên đánh nhau bất phân thắng bại.

Tống Thương công chưa chịu ngừng chiến, mang quân vây đánh đất Trường Cát của nước Trịnh. Nhân lúc vua Trịnh đi đánh Trần, Tống Thương công đánh chiếm Trường Cát.

Năm 713 TCN, Trịnh Trang công cùng Tề Ly công và công tử Huy nước Lỗ hội binh đánh Tống. Quân Trịnh lần lượt đánh chiếm đất Cáo và đất Phòng của Tống, đều cho nước Lỗ. Tống Thương công liên minh với nước Vệ, nước Sái chống lại. Tháng 7 năm đó, vua Tống và vua Vệ lấy cớ tiến vào nước Đái – phụ dung của nước Trịnh - nhân tiện đánh nước Sái. Sau đó liên quân Tống-Vệ-Sái có bất hòa, Trịnh Trang công bèn tiến vào nước Đái, đánh bại liên quân Tống-Vệ-Sái.

Bị giết
Thái tể Hoa Đốc ra đường, thấy vợ Khổng Phủ Gia đẹp, nảy ý muốn chiếm đoạt. Tháng 2 năm 711 TCN Hoa Đốc mang quân tập kích nhà Khổng Phủ Gia, giết chết Phủ Gia. Tống Thương rất giận. Hoa Đốc sợ bị trị tội, bèn mang quân tấn công luôn vào cung, giết chết Tống Thương công.

Trịnh Trang công bèn họp các nước Lỗ, Tề, Trần cùng bàn về loạn nước Tống. Hoa Đốc bèn mang của đút lót cho cả bốn nước và xin đón công tử Phùng về nước làm vua. Trịnh Trang công và các chư hầu bằng lòng, cho Tử Phùng về nước lên ngôi, tức là Tống Trang công.

Tống Thương công làm vua được 9 năm.

Xem thêm
Tống Mục công
Tống Trang công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Tống Vi Tử thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1'', Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Tống
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 711 TCN


title: Khalifah

text:
Một caliphate, khalifah, khilafat hay Triều đại khalip ( ) là một thể chế nhà nước Hồi giáo được lãnh đạo bởi một lãnh tụ tôn giáo (và thường cả chính trị) tối cao gọi là khalip - nghĩa là "người kế tục", ở đây được hiểu là người kế tục nhà tiên tri Muhammad. Do khalip thường là chúa tể của một đế quốc Hồi giáo, thuật ngữ caliphate trong lịch sử thường dùng để chỉ các đế quốc như vậy ở Trung Đông và Tây Nam Á. Về mặt quan niệm, caliphate đại diện cho sự thống nhất chính trị của toàn thể cộng đồng Hồi giáo dưới sự thống trị của một vị khalip duy nhất; thể chế đó về lý thuyết là một nền cộng hòa lập hiến (hiến pháp ở đây chính là Hiến chương Medina) theo đó người đứng đầu Nhà nước, Khalip là đại diện của dân chúng và phải cai trị dựa trên luật Sharia. Những caliphate đầu tiên là những nền quân chủ bầu cử, nhưng hầu hết về sau đều cha truyền con nối. Có khoảng 8 thể chế caliphate được tuyên bố, bao gồm những đế quốc hùng mạnh như Nhà Omeyyad hay Đế quốc Ottoman.

Trong suốt thời kỳ trung cổ, ba khalifah lớn kế vị nhau: Rashidun Caliphate (632–661), Umayyad khalifah (661–750), Abbasid khalifah (750–1258). Trong triều đại thứ tư, Ottoman khalifah, những người cai trị của Đế chế Ottoman đã tuyên bố quyền lực của caliphal từ năm 1517. Trong suốt lịch sử của Hồi giáo, một số khác Nhà nước Hồi giáo, gần như tất cả chế độ quân chủ cha truyền con nối, chẳng hạn như Vương quốc Hồi giáo Mamluk (Cairo) và Ayyubid khalifah đã tuyên bố là các khalifah.

Trước thời Muhammad, các bộ lạc Ả Rập theo một thuyết đa thần Ả Rập tiền Hồi giáo và sống như những cộng đồng bộ lạc ít vận động và du mục tự quản. Sau các cuộc chinh phục đầu tiên của người Hồi giáo của Muhammad, khu vực này trở nên thống nhất về mặt chính trị theo Hồi giáo.

Vào đầu thế kỷ 21, sau thất bại của mùa xuân Ả Rập và thất bại của "Nhà nước Hồi giáo" tự xưng, đã thấy "một sự nắm bắt rộng lớn về bản sắc Hồi giáo tập thể" của những người Hồi giáo trẻ tuổi và sự hấp dẫn của một khalifah như một "trạng thái Hồi giáo tương lai lý tưởng" đã phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Nhà nước Hồi giáo tự xưng
Nhiều chính thể tự nhận mình là một Khalifah (nhà nước Hồi giáo) như
Nhà nước Hồi giáo Afghanistan
Nhà nước Hồi giáo Sulu
Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL) vào ngày 29 tháng 6 năm 2014 đã tuyên bố thành lập một Khalifah trên lãnh thổ chiếm đóng của mình, Người lãnh đạo Abu Bakr al-Baghdadi tự cho mình là một Khalip.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
The theory of government in Islam , by The Internet Islamic University
The History of Al-Khilafah Ar-Rashidah (The Rightly Guided Caliphates) School Textbook, By Dr. 'Abdullah al-Ahsan, `Abdullah Ahsan
The Crisis of the Early Caliphate By Richard Stephen Humphreys, Stephen (EDT) Humphreys from The History of al-Tabari
Reunification of the Abbasid Caliphate By Clifford Edmund (TRN) Bosworth, from The History of al-Tabari
Return of the Caliphate to Baghdad By Franz Rosenthal from The History of al-Tabari
Pan-Islamism: Indian Muslims, the Ottomans and Britain (1877–1924) By Azmi Özcan
Baghdad during the Abbasid Caliphate from Contemporary Arabic and Persian Sources By Guy Le Strange
The Fall of the Caliphate of Cordoba: Berbers and Andalusis in conflict By Peter C. Scales
Khilafat and Caliphate, By Mubasher Ahmad
The abolition of the Caliphate, From The Economist Mar 8th 1924

Liên kết ngoài
The return of the caliphate The Guardian Newspaper
Islamists urge caliphate revival BBC News

Nhà nước Hồi giáo theo loại
Thuật ngữ Hồi giáo

Vai trò lãnh đạo tôn giáo


title: Scopolamine

text:
Scopolamine hay còn gọi là Hơi thở của quỷ hoặc Burundanga, là một loại ma túy hay mê dược có tác dụng gây mê.

Scopolamine là thuốc mê dạng nước cũng có thể được sử dụng như một chất gây mê trong một số trường hợp. Dạng nước của thuốc này thường được sử dụng để điều trị và ngăn ngừa bệnh say tàu xe, tuy nhiên nó cũng có thể được sử dụng với mục đích gây mê cho một số loại phẫu thuật hoặc xét nghiệm. Việc sử dụng Scopolamine là rất nguy hiểm nếu không được sử dụng chính xác hoặc trong số lượng quá lớn. Nó có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng như hoa mắt, chóng mặt, mất cân bằng, rối loạn nhịp tim, và rối loạn tình dục. Do đó, việc sử dụng Scopolamine chỉ nên được thực hiện dưới sự giám sát của các chuyên gia y tế được đào tạo chuyên sâu.

Nguồn gốc
Chất này được bào chế từ các cây trong họ Cà (danh pháp Solanaceae) bao gồm chi Datura (cây Datura stramonium) và chi Brugmansia.

Đặc điểm
Loại thuốc này có đặc điểm là không màu, không mùi và không vị, dễ bay hơi nhưng lại có khả năng tạo ra những giấc mơ kỳ lạ cho con người khi hít phải thuốc này Do cấu trúc hoá học, thuốc có thể gây ra tình trạng hoang tưởng ảo giác rất mạnh. Đặc biệt, Scopolamine sẽ ngăn chặn ngay từ giai đoạn đầu, không để ký ức được hình thành, những sự kiện xảy ra trong thời gian thuốc ảnh hưởng tới thần kinh con người sẽ không được ghi lại đến khi thuốc hết tác dụng, người ta vẫn không tài nào nhớ nổi chuyện gì đã xảy ra, nó có thể gây ra tình trạng mất trí nhớ ở mức độ tương tự như thuốc an thần diazepam. Nếu sử dụng với liều cao thì có thể gây chết người, Scopolamine còn làm con tim đập nhanh hơn và gây ra tình trạng kích động. Scopolamine có thể biến người ta thành dạng không có nhận thức giống như các thây ma sống/xác sống (Zombie) nên người chịu ảnh hưởng của thuốc không thể nhớ chuyện gì đã xảy ra

Sử dụng
Vào thời kỳ trước đây, loại thuốc này được ban cho các vị phu nhân của những thủ lĩnh đã qua đời ở Colombia. Những người phụ nữ này bị chôn sống tại chính hầm mộ của chồng mình, đến ngày này, loại ma dược này vốn được sử dụng trong nhiều thập kỉ qua ở Columbia trong các nghi lễ bản địa. Trong thời kì Chiến tranh Lạnh, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại sử dụng loại thuốc này vào quá trình thẩm vấn tù nhân vì nó có tác dụng có khả năng làm con người tiết lộ những điều mình muốn che giấu.

Loại thuốc được bọn tội phạm thường dùng để xóa trí nhớ và làm mất ý thức tạm thời của nạn nhân, hình thức có thể là bí mật bỏ thuốc vào nước hoặc vẩy bột thuốc vào mặt của nạn nhân, hoặc được hòa với sữa, nước, thuốc lá hay qua đường hô hấp, thường được những tên trộm và bắt cóc dùng trong các quán rượu địa phương. Khi trúng phải, nạn nhân rơi vào trạng thái vô thức và trở nên ngoan ngoãn nghe lời, về nhà lấy hết của cải hay đến ngân hàng rút sạch tiền để đưa cho những tên tội phạm, họ sẽ đưa toàn bộ trang sức, tiền, chìa khóa xe, thậm chí còn rút cả tiền ngân hàng để đưa cho chúng, khi tỉnh lại họ mới nhận ra đã mất đồ và hoàn toàn không nhớ kẻ đó là ai, một số người phụ nữ bị bỏ thuốc trong nhiều ngày, bị hãm hiếp và bán vào nhà chứa. Chỉ cần thổi Scopolamine vào mặt người đi đường là vài phút sau họ sẽ nằm trong sự sai khiến họ bị bảo làm gì cũng được giống như trẻ em.

Một số sự việc được báo cáo gồm tại Côlômbia, nhiều phụ nữ ở Columbia trình báo với cơ quan cảnh sát địa phương rằng họ bị bỏ bùa, bị điều khiển làm những việc như đưa hết tiền bạc hoặc thậm chí bị hãm hiếp, gia đình những người bị hại cũng không biết người thân của mình bị xâm hại. Những người bị hại có độ tuổi từ 8 đến 60 tuổi, kể cả người bị tâm thần và một phụ nữ có thai. Nhiều nạn nhân khác không thể nhớ được mình có bị hãm hiếp hay không, và bị lừa tiền như thế nào vì họ bị bỏ bùa và hoàn toàn không biết gì, đến khi tỉnh dậy, thấy cơ thể đau đớn và quần áo rách nát, tiền thì bị mất hết, họ mới biết chuyện không may đã xảy ra với mình. Tại Mỹ có hai người phụ nữ gốc Việt, trú tại San Jose là nạn nhân của loại thuốc mê này. Họ bị mất tiền bạc, nữ trang một cách ngớ ngẩn. Tại Việt Nam, có rất nhiều nạn nhân trình báo họ đã bị thôi miên như ở Đắc lắk và Thành phố Hồ Chí Minh, họ khai báo rằng họ bị thôi miên đến mức ngoan ngoãn tự mở tủ đưa hết tài sản trong tình trạng vô thức, và bị chiếm đoạt tài sản hoặc bị lừa trong đó có người khai báo rằng đã tiếp xúc với những người đàn ông da đen và bị rơi vào trang thái mê mẩn. Ngày nay, chất này được sử dụng trong cao dán chống say tàu xe.

Chú thích

Liên kết ngoaì

Thuốc
Cây thuốc
Ma túy
Độc tố có nguồn gốc thực vật
RTT
Thuốc thiết yếu của WHO


title: Tống Trang công

text:
Tống Trang công (chữ Hán: 宋莊公;744 TCN-692 TCN, trị vì: 710 TCN-692 TCN), tên thật là Tử Duệ (子睿), là vị vua thứ 16 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Lưu vong và lên ngôi

Tử Phùng là con của Tống Mục công – vua thứ 14 nước Tống. Năm 719 TCN, vua cha Mục công mất, nhớ tới ơn vua anh Tuyên công truyền ngôi cho mình, nên không truyền ngôi cho ông mà truyền ngôi cho con Tuyên công – tức anh họ Tử Phùng - là Tử Dữ Di lên nối ngôi, tức là Tống Thương công.

Tử Phùng bỏ chạy sang nước Trịnh, được Trịnh Trang công cho ở nhờ.

Năm 711 TCN, Thái tể Hoa Đốc giết chết Tư mã Khổng Phủ Gia để chiếm đoạt người vợ và tấn công luôn vào cung, giết chết Tống Thương công.

Trịnh Trang công bèn họp các nước Lỗ, Tề, Trần cùng bàn về loạn nước Tống. Hoa Đốc bèn mang của đút lót cho cả bốn nước và xin đón công tử Phùng về nước làm vua. Trịnh Trang công và các chư hầu bằng lòng, cho Tử Phùng về nước lên ngôi, tức là Tống Trang công.

Quan hệ với chư hầu

Năm 700 TCN, đại phu Tế Trọng (祭足) nước Trịnh đi sứ nước Tống. Công tử Đột là con thứ của Trịnh Trang công ở nước Tống được Tống Trang công ủng hộ, muốn lập làm vua. Nhân Tế Trọng đến, Tống Trang công uy hiếp Tế Trọng lập Cơ Đột đoạt ngôi, nếu không sẽ giết chết. Tế Trọng nghe theo, mật ước với nước Tống, rồi trở về nước ép Trịnh Chiêu công nhường ngôi, lập công tử Đột làm vua tức Trịnh Lệ công.

Sau khi lập vua Trịnh, Tống Trang công nhiều lần đòi của cải với Trịnh Lệ công để trả công giúp lên ngôi, hai nước trở thành thù hằn. Năm 700 TCN, Trịnh liên minh với nước Kỷ và nước Lỗ, còn Tống liên minh với các nước Tề, Yên, Vệ; hai bên giao tranh ở nước Kỷ. Kết quả liên quân Trịnh-Lỗ-Kỷ đánh bại liên quân Tống-Tề-Yên-Vệ.

Sang năm 699 TCN, Tống Trang công lại kêu gọi các nước Tề, Sái, Vệ, Trần đi đánh Trịnh để báo thù. Liên quân tiến vào Đại Quỳ, chiếm ấp Ngư Thủ.

Năm 698 TCN, Tống Trang công hợp quân với Tề Hi công đánh nước Kỉ, nhưng không thắng. Năm 697 TCN, Tế Trọng đuổi Trịnh Lệ công đón Trịnh Chiêu công trở về phục nghiệp. Lệ công trốn sang đất Lịch. Tống Trang công không ủng hộ Trịnh Chiêu công nên cùng hội binh cùng các nước Lỗ, Tề, Trần, Sái đánh Trịnh để giúp Lệ công, nhưng cuối cùng không thắng phải rút quân.

Năm 692 TCN, Tống Trang công qua đời. Ông làm vua 19 năm. Con ông là Tử Tiệp lên nối ngôi, tức Tống Mẫn công.

Xem thêm
Tống Thương công
Tống Mục công
Tống Mẫn công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
 Tống Vi Tử thế gia
Trịnh thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1-2, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 692 TCN


title: Tanzimat

text:
Tanzimât (tiếng Thổ Ottoman: تنظيمات), nghĩa là "tái tổ chức" là một thời kì cải cách ở Đế quốc Ottoman bắt đầu vào năm 1839 trước khi bắt đầu Thời kỳ Hiến pháp thứ nhất năm 1876. Đây là một nỗ lực nhằm hiện đại hóa Đế quốc Ottoman trên nhiều lĩnh vực khác nhau, nhằm bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ trước làn sóng dân tộc chủ nghĩa trong nội bộ đế quốc cũng như các cường quốc hiếu chiến bên ngoài. Bên cạnh nỗ lực vực dậy nền kinh tế - xã hội bằng những biện pháp học tập theo người châu Âu, Tanzimat cũng khuyến khích chủ nghĩa Ottoman trong dân chúng và trao nhiều quyền bình đẳng cho những sắc dân không phải Thổ và không theo Hồi giáo nhằm đồng hóa họ.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm

Hussain, Ishtiaq. "The Tanzimat: Secular reforms in the Ottoman Empire]", Faith Matters  2011

Đế quốc Ottoman
Lịch sử của phong trào xã hội


title: Nấm lưỡi

text:
Bệnh nấm lưỡi hay nấm lưỡi hay còn gọi là bệnh tưa lưỡi/tưa lưỡi hay còn gọi là đẹn là một loại bệnh xảy ra ở lưỡi và thường gặp phải đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ (thường dưới 1 năm tuổi) nhưng cũng có thể xuất hiện ở trẻ lên 10 tuổi, thậm chí 15 tuổi. Nấm lưỡi là một trong những nguyên nhân chính gây chứng biếng ăn ở trẻ, nhưng lại ít được chú ý, bệnh chữa lâu khỏi và dễ tái phát này lại rất phổ biến.

Nguyên nhân và triệu chứng

Bệnh nấm lưỡi do một loại nấm men có tên gọi là Candida albicans thường có trong khoang miệng của trẻ gây ra đây là loại nấm cơ hội, luôn hiện diện trong cơ thể mỗi người và phát triển mạnh khi vệ sinh không tốt hoặc sức đề kháng kém, nấm cũng có thể lây nhiễm từ mẹ trong khi sinh hoặc nhiễm thứ phát sau sinh

Đặc điểm chung là lưỡi của trẻ thường xuyên bị nổi những mảng trắng trên bề mặt và có một số đường nứt nhỏ, hoặc có thể mọc ở lưỡi, niêm mạc miệng, mép. Khi trẻ vệ sinh răng miệng không tốt, loại nấm này sinh sôi nhanh chóng và gây bệnh, bắt đầu là những chấm trắng nhỏ xuất hiện ở phía trên đầu lưỡi, sau đó lan rộng thành mảng trắng trên mặt lưỡi, những đám màu trắng ngà mọc trên mặt lưỡi sau chuyển màu vàng nâu trên lưỡi hoặc cả vùng niêm mạc họng, thậm chí xuống vùng thanh môn và thanh quản, hiếm hơn có thể xuống sâu trong phổi gây nguy hiểm cho đường hô hấp hoặc qua đường tiêu hóa xuống dạ dày gây tiêu chảy... Nếu tự cạo hoặc bóc ra thì rất đau có thể khiến trẻ bỏ ăn.

Phòng trị

Việc đề phòng bệnh nấm lưỡi ở trẻ em bằng cách cho trẻ ăn xong phải vệ sinh khoang miệng và lưỡi của trẻ đúng cách. Dùng nước lọc để cho trẻ uống cho sạch khoang miệng và lưỡi ngay sau khi ăn hoặc có thể dùng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% để súc miệng cho trẻ Nên vệ sinh lau lưỡi cho trẻ hàng ngày bằng nước muối sinh lý: Dùng gạc sạch thấm nước muối sinh lý lau lưỡi cho trẻ ngày 2 lần sáng và trước khi đi ngủ.
Sau khi vệ sinh lưỡi miệng sạch sẽ, dùng 1 gói Nystatine 1g loại dùng cho trẻ nhỏ pha với 2 thìa cà phê nước đun sôi để nguội rồi dùng gạc sạch quấn quanh ngón tay trỏ lau lưỡi và lớp lót trong miệng cho bé ngày 1 lần, sau khi lau khoảng 20 - 25 phút mới cho bé ăn. Trường hợp dùng mật ong để rơ lưỡi cho trẻ (mật ong sát trùng rất tốt) nhưng khi làm xong phải cho trẻ uống nước lọc tráng miệng để khỏi lưu lại chất đường trong miệng.

Chú thích

Bệnh


title: Đẹn (định hướng)

text:
Trong tiếng Việt, đẹn có thể là:
 Tên gọi dân dã của bệnh nấm lưỡi
 Tên gọi địa phương để chỉ về những loài rắn biển


title: Dendrocopos medius

text:
Dendrocopos medius là một loài chim thuộc họ Gõ kiến. Loài gõ kiến này dài 20–22 cm và có bộ lông tương tự như chim gõ kiến nhỏ sườn đỏ.
Loài gõ kiến này chỉ phân bố ở châu Âu và phía tây nam châu Á, từ miền bắc Tây Ban Nha và Pháp phía đông Ba Lan và Ukraina, và phía nam miền trung Italia, bán đảo Balkan, Litva, Latvia, Thổ Nhĩ Kỳ và Kavkaz. Loài này đã từng sinh sản ở Thụy Điển nhưng đã trở nên tuyệt chủng trong những năm 80. Tuy nhiên, loài gõ kiến này đã được nhìn thấy ở Thụy Điển trong môi trường sống giống thích hợp sau khi bị tuyệt diệt. Do tính chất ít di chuyển của nó, nó đã không bao giờ được ghi nhận ở Anh. Nó thích khu vực rừng rụng lá, đặc biệt là khu vực có sồi già, cây trăn và cây du, và các khu phát quang, đồng cỏ và rừng dày đặc.
Nó đục một lỗ trong thân cây để làm tổ, lỗ rộng khoảng 5 cm trong một cành cây mục hoặc nhánh dày. Mỗi tổ đẻ 4-7 quả trứng và ấp 11-14 ngày. Loài gõ kiến này ăn chủ yếu là côn trùng và ấu trùng côn trùng mà nó thấy từ cành cây thay vì lôi ra từ vỏ cây. Nó cũng ăn nhựa cây.

Tham khảo

Medius
Chim Tây Á
Chim châu Âu


title: Hiệp ước Lausanne

text:
Hiệp ước Lausanne là một hiệp ước hòa bình ký ở Lausanne, Thụy Sĩ vào ngày 24 tháng 7 năm 1923. Nó chính thức kết thúc trạng thái chiến tranh tồn tại giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Đồng minh Đế quốc Anh, Cộng hòa Pháp, Italy, Hy Lạp, Vương quốc Romania, Đế quốc Nhật, và Nhà nước Serbia-Croatia-Slovenia kể từ lúc bắt đầu Chiến tranh thế giới thứ nhất. Hiệp ước quy định các đường biên giới của nước Thổ Nhĩ Kỳ (gần giống như hiện tại) trừ biên giới với Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ buộc phải từ bỏ mọi tuyên bố chủ quyền lãnh thổ với phần còn lại của Đế quốc Ottoman để đổi lại sự công nhận chủ quyền pháp lý với biên giới mới.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Toàn văn nội dung Hiệp ước Lausanne (1923)
Hiệp ước Ouchy (1912), còn gọi là Hiệp ước Lausanne thứ nhất

Hòa ước
Lausanne
Di cư bắt buộc


title: Gõ kiến nhỏ sườn đỏ

text:
Gõ kiến nhỏ sườn đỏ (danh pháp hai phần: Dendrocopos major) là một loài chim thuộc họ Gõ kiến. Nó được phân phối khắp châu Âu và phía Bắc châu Á, và thường cư trú quanh năm ngoại trừ trong phần lạnh hơn phạm vi của nó. Nó không được IUCN xem là một loài bị đe dọa, loài chim này có phạm vi phân bố rộng rãi và khá phổ biến.

Mô tả
Gõ kiến nhỏ sườn đỏ có chiều dài khoảng 23–26 cm, sải cánh dài 38–44 cm. Phần trên lưng có màu đen bóng, với màu trắng ở hai bên của khuôn mặt và cổ. Một dòng màu đen chạy từ vai nửa chừng trên ngực (trong một số phân loài gần trung tâm), trở lại sau gáy, có sọc đen, kéo dài từ mỏ, chạy bên dưới mắt phần sau này của dòng ngoằn ngoèo. Trên vai là một mảng màu trắng lớn và những chiếc lông với màu đen và trắng. Ba lông đuôi bên ngoài khi đuôi ngắn cứng mở ra, đóng vai trò như hỗ trợ trong leo trèo. Các phần dưới trắng tối, bụng và phía dưới cuối thân lông màu đỏ thẫm. Chân đen hoặc màu xám xanh.
Chim trống có một điểm màu đỏ thẫm trên gáy, trong khi chim mái và chim non không có. Chim trống trưởng thành năm thứ hai, đỉnh đầu là màu đỏ thẫm giữa mỏ và trung tâm của đỉnh đầu. Nó là loài cư trú ở rừng và công viên, tùy theo thực phẩm và các khu vực làm tổ trên cây cổ thụ.
Thực phẩm chủ yếu bao gồm côn trùng và ấu trùng quả hạt, trái cây, động vật gặm nhấm nhỏ.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Đại lục Á Âu
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Cá mập nước ngọt

text:
Cá mập nước ngọt là cá mập có thể sinh sống trong môi trường nước ngọt như các hồ, sông, bao gồm:
 Cá mập bull (Carcharhinus leucas), có mặt ở các sông vùng nhiệt đới trên thế giới.
 Cá mập sông (Glyphis), tìm thấy ở môi trường nước lợ, nước ngọt ở châu Á và Úc.


title: Halaelurus

text:
Halaelurus là chi (sinh học) thuộc Họ Cá nhám mèo.

Phân loài
 Halaelurus boesemani S. Springer & D'Aubrey, 1972 (Cá nhám mèo Speckled)
 Halaelurus buergeri (J. P. Müller & Henle, 1838) (Cá nhám mèo Blackspotted)
 Halaelurus lineatus Bass, D'Aubrey & Kistnasamy, 1975 (Cá nhám mèo Lined)
 Halaelurus maculosus W. T. White, Last & Stevens, 2007 (Cá nhám mèo Indonesian speckled)
 Halaelurus natalensis (Regan, 1904) (Cá nhám mèo hổ)
 Halaelurus quagga (Alcock, 1899) (Cá nhám mèo Quagga)
 Halaelurus sellus W. T. White, Last & Stevens, 2007 (Cá nhám mèo Rusty)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Cá nhám mang xếp

text:
Cá nhám mang xếp (tên khoa học Chlamydoselachus anguineus) là một loài cá mập thuộc chi Chlamydoselachus, họ Chlamydoselachidae. Đây là loài cá sống chủ yếu ở vùng biển sâu (trên 1.500 mét), phân bố không liên tục trên cả Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Loài cá này có một số đặc điểm của loài cá mập "nguyên thủy", được coi là "hóa thạch sống" dưới đáy biển thời kỳ khủng long. Chúng có chiều dài có thể đạt tới 2 m (6,6 ft), có cơ thể màu nâu sẫm giống con lươn nhưng có sáu cặp khe mang giống với loài cá mập thời tiền sử. Khi di chuyển và săn mồi, cá mập thằn lằn uốn cong cơ thể để di chuyển về phía trước một cách linh hoạt giống với một con rắn biển khổng lồ.

Do tỉ lệ sinh sản thấp, cộng với việc chúng có giá trị thương mại cao nên dù sống ở vùng biển sâu, những nơi khó bị đánh bắt nhưng Liên minh Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã đánh giá chúng là loài gần bị đe dọa.

Phân loại

Người đầu tiên khám phá ra loài cá nhám mang xếp là nhà ngư loại học người Đức có tên Ludwig Döderlein trong chuyến thăm Nhật Bản của ông vào năm 1879 và 1881. Ông đã đưa hai mẫu vật của loài này về Vien (Áo) để nghiên cứu nhưng những bản thảo mô tả của ông đã bị mất. Vì vậy, những mô tả đầu tiên về loài cá nhám mang xếp chính là của nhà động vật học người Mỹ Samuel Garman khi bắt được một con cá nhám cái dài 1,5 mét (4,9 ft) tại Vịnh Sagami (Nhật Bản). Những nghiên cứu của ông được công bố vào năm 1884 với tên "Một loài cá nhám kì dị" được đăng trong kỷ yếu của Viện Essex. ông đã đặt chúng trong một họ và chi mới với tên khoa học là Chlamydoselachus anguineus, từ chlamy trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "xếp thành nếp", và selachus có nghĩa là "cá nhám", còn anguineus trong tiếng Latinh có nghĩa là "giống như loài rắn".

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, đây là loài cá nhám tổ tiên của lớp cá nhám Elasmobranchii (bao gồm cả cá đuối) dựa trên cấu tạo về răng, xương hộp sọ, mang cùng cấu tạo đốt sống của xương sống không rõ ràng. Nhà động vật học Samuel Garman tin rằng, chúng là loài cổ sinh vật giống với loài cá nhám cổ đại Cladoselache đã tuyệt chủng thuộc kỷ Devon. Còn theo Theodore Gill và Edward Drinker Cope thì cá mập thằn lằn liên quan đến các loài cá mập thuộc thời kỳ Mesozoic (Đại Trung Sinh), Cope đã gán cho chúng với loài cá mập tiền sử Xenacanthus.

Cá nhám mang xếp là một trong những loài cá nhám tồn tại lâu đời nhất (cùng với cá nhám sáu mang), có thể là thời kỳ Creta muộn (cách đây 95 triệu năm) hoặc có thể là cuối kỷ Jura (cách đây 150 triệu năm) bởi nó mang những đặc tính "nguyên thủy" giống với tổ tiên xa xưa của chúng.

Phân bố và môi trường sống

Chúng được ghi nhận ở rải rác khắp các vùng biển thuộc Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Ở Đại Tây Dương, chúng được tìm thấy ở khu vực phía Đông bao gồm phía Bắc Na Uy, Bắc Scotland và phía Tây Ireland, vùng biển thuộc Pháp kéo dài tới Maroc bao gồm ở cả Madeira, và Mauritanie. Ở trung tâm Đại Tây Dương, bắt gặp chúng ở một vài khu vực thuộc núi Mid-Atlantic Ridge, phía Bắc của Brazil, Suriname, Ridge Vavilov ngoài khơi Tây Phi, vùng bờ biển khu vực các bang thuộc New England, bang Georgia. Còn trong khu vực Thái Bình Dương, chúng có mặt ở phía Đông nam đảo Honshu (Nhật Bản), Đài Loan, ngoài khơi bờ biển bang New South Wales và Tasmania ở Úc, và xung quanh New Zealand. Ngoài ra là vùng bờ biển Hawaii, California, và phía bắc Chile.

Môi trường sống của cá nhám mang xếp là ngoài khu vực thềm lục địa, khoảng giữa dốc lục địa, những vùng biển mát và có sự đa dạng sinh thái. Chúng sống phổ biến ở độ sâu 1.000 m (3.300 ft) và có thể thấy chúng ở độ sâu lên tới 1.570 m (5150 ft). Ở Nhật Bản, khu vực vịnh Suruga độ sâu phổ biến thấy loài này là từ 50 – 200 m (160–660 ft), nhưng từ tháng tám đến tháng mười một, khi nhiệt độ ở đây vượt quá 15 °C (59 °F) thì chúng xuống những tầng nước sâu hơn.

Mô tả

Trong thần thoại, cá nhám mang xếp được miêu tả giống với những con rắn biển khổng lồ. Chúng có cơ thể thuôn dài giống lươn và xuất hiện một cách kỳ lạ với thân hình màu nâu tối hoặc xám. Đầu của cá nhám mang xếp rộng, phẳng nhưng chúng lại có một cái miệng tròn, ngắn. Đôi mắt hình bầu dục và được bố trí nằm ngang. Lỗ mũi là khe hở nằm theo chiều dọc đầu. Trái ngược với nhiều loài cá nhám khác, răng của chúng ngắn và mảnh nhưng lại dài vào sâu trong khoang miệng được cấu tạo thành nhiều răng nhỏ hơn, cùng với đó là khoảng cách giữa các răng là khá rộng. Mỗi con có khoảng 300 chiếc răng nhỏ, thanh mảnh như những cây kim. Đây là một trong số ít loài cá nhám có 6 cặp khe mang, các khe mang nhỏ được xếp thành nếp giúp mở rộng được các sợi mang. Cặp khe mang đầu tiên nằm ngay ở cổ họng trông như chúng như có một chiếc "cổ áo".

Khi trưởng thành, cá nhám mang xếp có thể đạt chiều dài 1,7 m (5,6 ft) đối với cá thể đực và 2 m (6,6 ft) đối với cá thể cái. Vây ngực của cá nhám mang xếp ngắn và tròn, vây lưng nhỏ nhưng lại nằm ở vị trí khá xa so với cơ thể, ở đối diện với vây hậu môn. Các vây bụng và hậu môn lớn, rộng và tròn. Vây đuôi rất dài và có hình tam giác. Có một cặp nếp gấp da dày không rõ chức năng chạy dọc theo bụng, ngăn cách bởi đường rãnh. Con cái có phần thân giữa dài hơn so với con đực, và vây bụng nằm gần với vây hậu môn hơn.. Cá nhám mang xếp có khoảng 147 đốt sống và ruột chúng có cấu tạo bao gồm 26 - 28 van xoắn ốc. Có một loài cá nhám mang xếp khác ở phía Nam châu Phi được xếp vào loài mới có đầu dài hơn, khe mang ngắn hơn, có nhiều đốt sống và nhiều van xoắn ốc hơn (khoảng 160-171).

Hình thái sinh học
Để thích ứng với cuộc sống ở vùng biển sâu, xương của chúng bị vôi hóa, cùng với đó là việc gan phát triển chứa đầy chất béo ở nồng độ thấp cho phép duy trì trạng thái ít vận động trong môi trường nước. Cá nhám mang xếp có thể gặp nguy hiểm bởi các loài cá mập ăn thịt dữ dằn khác, bằng chứng là những cái đuôi bị cụt của chúng. Một số loài ký sinh trùng của cá nhám mang xếp gồm có các loài sán ở các chi Monorygma, Otodistomum veliporum hay là giun ống Mooleptus rabuka.

Thức ăn

Với cấu tạo hàm dài, cho phép chúng nuốt được những con mồi bằng một nửa nửa hoặc hơn so với chúng. Tuy nhiên, với cấu tạo răng cùng khớp hàm khiến chúng không thể cắn xé con mồi một cách mạnh mẽ như các loài cá mập khác. Thức ăn chủ yếu của cá nhám mang xếp bao gồm các động vật thân mềm bao gồm cả mực, các loài cá nhiều xương (Osteichthyes) và kể cả các loài cá nhám nhỏ hơn. Ở vùng biển Chōshi, một con cá nhám mang xếp dài 1,6 m đã nuốt một con cá mập mèo Nhật Bản (Apristurus japonicus) nặng 590 g (1,3 lb). Đối với những con mồi di chuyển nhanh như là mực, chúng tấn công con mồi một cách bất ngờ và chớp nhoáng giống như một con rắn, cùng với đó là việc đóng các khe mang để tạo ra một lực hút con mồi vào miệng.

Sinh sản
Con cái trưởng thành thì có buồng trứng và tử cung ở bên phải. Khi phôi thai của cá nhám mang xếp phát triển, chúng được nuôi dưỡng bằng các chất dinh dưỡng có trong trứng. Do sống ở những vùng nước sâu ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết hay các mùa nên mùa sinh sản của cá nhám mang xếp không được xác định cụ thể. Cứ khoảng 2 tuần một lần, trứng rụng vào thành tử cung, và chỉ dừng lại đến khi trứng được thụ tinh (trong thời gian mang thai).

Giai đoạn đầu, phôi thai có màng mỏng bảo vệ dạng viên nang hình elip màu vàng nâu. Khi phôi thai dài 6–8 cm (2,4-3,1 in) nó sẽ được đẻ, vào thời điểm này phôi thai đã được phát triển tương đối đầy đủ  và phát triển tiếp tục ở môi trường bên ngoài cho đến khi đạt chiều dài 40 – 50 cm (16 – 20 in). Phôi tăng trưởng trung bình là 1,4 cm (0,55 in) mỗi tháng, và do đó toàn bộ thời kỳ thai có thể kéo dài 3 - 6 tháng, lâu hơn bất kỳ loài động vật có xương sống nào khác. Cá nhám con khi nở có chiều dài từ 40–60 cm (16 –24 in). Chúng sẽ trưởng thành và phát triển cơ quan sinh dục khi đạt chiều dài cơ thể 1 - 1,2 m (3,3 - 3,9 ft) ở con đực và 1,3 - 1,5 m (4,3 - 4,9 ft) đối với con cái.

Tác động
Đây là một loài cá hiếm gặp nhưng chúng không nguy hiểm đối với con người. Người ta bắt gặp cá nhám mang xếp tình cờ trong khi đánh bắt hải sản tại các vùng biển nước sâu khắp nơi trên thế giới, nhất là ở vùng vịnh Suruga. Ngư dân coi đây là sự phiền toái khi bắt được chúng vì thông thường sẽ làm hỏng lưới đánh cá. Đôi khi cá nhám mang xếp được bán hoặc chế biến bột cá nhưng không đáng kể. Do tỷ lệ sinh sản thấp, cùng với việc đánh bắt thủy sản ngày càng nhiều nên nó đã bị liệt kê vào danh sách các loài sắp bị đe dọa bởi IUCN.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Deep Sea: Frilled Shark at ReefQuest Centre for Shark Research

A
M
M
Hóa thạch sống
Động vật được mô tả năm 1884


title: Danh sách loài hoa hồng

text:
Có sự khác biệt về số lượng các loại hoa hồng. Có nhiều loài chỉ được coi là sự biến thể của một loại hoa hồng, một số loài khác có những đặc điểm rất khác và được xếp vào các loài khác nhau. Các nhà thực vật học xếp hoa hồng thành từ 100 đến 160 loài, tuy nhiên số lượng này có thể không chính xác và ít hơn thực tế.

Các phân chi

Chi Rosa được chia thành 4 phân chi:
Hulthemia (formerly Simplicifoliae, nghĩa là "có lá đơn") gồm 1 hay 2 loài sống ở Tây Nam Á, R. persica và R. berberifolia (đồng nghĩa R. persica var. berberifolia) là loài hồng duy nhất không có lá kép.
Hesperrhodos (từ Hy Lạp hay "western rose") gồm 2 loài, cả hai có ở Tây Nam Nam Mỹ. Tên khoa học là R. minutifolia và R. stellata.
Platyrhodon (từ Hy Lạp hay "flaky rose", referring to flaky bark) gồm 1 loài sống ở Đông Á, R. roxburghii.
Rosa (tên của phân chi) gồm các loại hồng còn lại. Phân chi này được chia thành 11 phần.
Banksianae - Hoa hồng trắng vàng từ Trung Hoa
Bracteatae - Gồm có 3 loài, 2 trong số đó đến từ Trung Hoa loài còn lại đến từ Ấn Độ
Caninae - Loài hoa hồng có màu hồng và trắng sống ở châu Á, châu Âu và Nam Phi
Carolinae - Loài hoa hồng có màu trắng, hồng, và hồng phấn, tất cả sống ở Nam Mỹ
Chinensis - Hoa hồng có màu trắng, hồng, vàng, đỏ và màu hòa trộn từ Trung Hoa và Myanmar
Gallicanae - Loài hoa hồng có màu từ hồng đến hoa cà và có sọc ở Tây Á và Âu
Gymnocarpae - Gồm 1 nhóm nhỏ sống ở Tây Nam Mỹ (R. gymnocarpa), và ở Đông Á
Laevigatae - Loài hoa hồng trắng từ Trung Hoa
Pimpinellifoliae - Hoa hồng có màu trắng, hồng, vàng chanh, hoa cà và sọc sống ở Châu Á và châu Âu.
Rosa (đồng nghĩa sect. Cinnamomeae) - Hoa hồng có màu trắng, hồng, hoa cà, màu dâu tầm và đỏ tươi sống ở nhiều nơi trừ Nam Phi
Synstylae - Hoa hồng có màu từ sắc trắng, hồng, đến đỏ thắm sống ở nhiều vùng.

Các loài

Rosa acicularis - Arctic Rose, Prickly Rose (Rosa)
Rosa × alba: Hoa hồng trắng (possibly R. canina × R. gallica)
Rosa alpina xem Rosa pendulina
Rosa anemoniflora
Rosa arkansana (đồng nghĩa R. pratincola, R. suffulta) - Wild Prairie Rose, Arkansas Rose (Rosa)
Rosa arvensis - Field Rose, Trailing Rose (Synstylae)
Rosa azerbaidshanica
Rosa banksiae (Banksianae)
Rosa beauvaisii: hồng Beauvais
Rosa beggeriana - (Gymnocarpae)
R. berberifolia - đồng nghĩa R. persica var. berberifolia
Rosa blvàa
Rosa bracteata - Chicksaw Rose, Macartney Rose (Bracteatae)
Rosa bridgesii
Rosa brunonii - Himalayan Musk Rose, Brown's Musk Rose (Synstylae)
Rosa californica - Hồng dại California (Rosa)
Rosa canina - Tầm xuân (Caninae)
Rosa carolina - Carolina Rose, Pasture Rose (Carolinae)
Rosa centifolia cristata - Crested Moss
Rosa × centifolia (complex hybrid possibly containing R. rubra, R. phoenicia, R. moschata, R. canina)
Rosa chinensis var. spontanea - Nguyệt quý hoa (Chinensis)
Rosa cinnamomea xem R. majalis
Rosa clinophylla (R. involucrata) (Bracteatae)
Rosa × coryana (R. macrophylla x R. roxburghii)
Rosa corymbifera (Caninae)
Rosa cuspidata xem Rosa tomentosa
Rosa cymosa (Banksianae): Hồng roi, tầm xuân
Rosa × damascena ((R. moschata × R. gallica) × R. fedtschenkoana)
Rosa davidii - Father David's Rose (Rosa)
Rosa dumalis - Glaucous Dog Rose
Rosa dumetorum
Rosa ecae (đồng nghĩa R. xanthina var. ecae) (Pimpinellifoliae)
Rosa eglanteria xem Rosa rubiginosa và Rosa foetida
Rosa elegantula - Threepenny Bit Rose (Rosa)
Rosa fedtschenkoana (Rosa)
Rosa filipes
Rosa floribunda xem R. micrantha
Rosa foetida (đồng nghĩa R. lutea) - Austrian Briar (Pimpinellifoliae)
Rosa foliolosa
Rosa forrestiana
Rosa gallica - Hồng Pháp (Gallicanae)
Rosa gentiliana (đồng nghĩa R. polyantha grvàiflora)
Rosa gigantea (đồng nghĩa R. × odorata gigantea) (Chinensis)
Rosa giraldii
Rosa glvàulosa xem Rosa maximowicziana
Rosa glauca (đồng nghĩa R. rubrifolia) - Hồng lá đỏ
Rosa gymnocarpa (Gymnocarpae)
Rosa helenae (Synstylae)
Rosa hemisphaerica (đồng nghĩa R. sulphurea) - Sulphur Rose (Pimpinellifoliae)
Rosa henryi
Rosa holodonta (đồng nghĩa R. moyesii rosea)
Rosa hugonis - Father Hugo's Rose, Golden Rose of China
Rosa involucrata xem Rosa clinophylla
Rosa × kochiana
Rosa kokanica (Pimpinellifoliae)
Rosa kordesii
Rosa laevigata (đồng nghĩa R. sinica) - Kim anh, hồng Camellia, Mardan Rose (Laevigatae)
Rosa laxa (đồng nghĩa R. gebleriana) (Rosa)
Rosa longicuspis: Hồng mũi dài
Rosa luciae xem Rosa wichuraiana
Rosa lucida xem Rosa virginiana
Rosa lutea xem Rosa foetida
Rosa × macrantha
Rosa macrophylla (Rosa)
Rosa majalis (đồng nghĩa R. cinnamomea) - Cinnamon Rose (Rosa)
Rosa maximowicziana (đồng nghĩa R. glvàulosa)
Rosa micrantha (đồng nghĩa R. floribunda, R. numerosa, R. rubiginosa)
Rosa minutifolia (Hesperrhodos)
Rosa mollis
Rosa moschata - Musk Rose
Rosa moyesii (Rosa)
Rosa moyesii var. rosea xem Rosa holodonta
Rosa mulliganii (Synstylae)
Rosa multibracteata (Rosa)
Rosa multiflora - Multiflora Rose (Synstylae)
Rosa nitida (Carolinae)
Rosa numerosa xem R. micrantha
Rosa nutkana - Nootka Rose, Nutka Rose
Rosa obtusifolia
Rosa × odorata var. gigantea xem Rosa gigantea
Rosa omeiensis
Rosa omissa xem Rosa sherardii
Rosa oxyacantha
Rosa palustris - Swamp Rose (Carolinae)
Rosa pendulina (đồng nghĩa R. alpina) - Alpine Rose
Rosa persica (đồng nghĩa Hulthemia persica, R. simplicifolia)
Rosa phoenicia
Rosa pimpinellifolia (đồng nghĩa R. spinosissima) - Burnet Rose, Scots Rose (Pimpinellifoliae)
Rosa pinetorum
Rosa pisocarpa
Rosa polyantha var. grvàiflora xem Rosa gentiliana
Rosa pomifera xem Rosa villosa
Rosa primula - Incense Rose (Pimpinellifoliae)
Rosa roxburghii - Chestnut Rose, Burr Rose (Platyrhodon)
Rosa rubiginosa (đồng nghĩa R. eglanteria) - Sweetbriar, Eglantine (Caninae)
Rosa rubrifolia xem Rosa glauca
Rosa rugosa - Rugosa Rose, Japanese Rose (Rosa)
Rosa salictorum
Rosa sempervirens - Evergreen Rose (Synstylae)
Rosa seraphinii xem Rosa sicula
Rosa sericea - Winged Rose (Pimpinellifoliae)
Rosa setigera - Prairie Rose (Synstylae)
Rosa setipoda
Rosa sherardii (đồng nghĩa R. omissa)
Rosa sicula (đồng nghĩa R. seraphinii)
Rosa simplicifolia xem Rosa persica
Rosa sinica xem Rosa laevigata
Rosa soulieana (Synstylae)
Rosa spinosissima xem Rosa pimpinellifolia
Rosa spithamea
Rosa squarrosa
Rosa stellata - Gooseberry Rose, Sacramento Rose (Hesperrhodos)
Rosa stellata var. mirifica (Hesperrhodos)
Rosa suffulta xem Rosa arkansana
Rosa sulphurea xem Rosa hemisphaerica
Rosa sweginzowii
Rosa tomentosa (đồng nghĩa R. cuspidata)
Rosa villosa (đồng nghĩa R. pomifera) - Hồng Apple (Caninae)
Rosa virginiana (đồng nghĩa R. lucida) - Hồng Virginia (Carolinae)
Rosa webbiana
Rosa wichuraiana (đồng nghĩa R. luciae) - Memorial Rose (Synstylae)
Rosa willmottiae (Gymnocarpae)
Rosa woodsii - Hồng núi
Rosa xanthina - Hồng Manchu

Xem thêm

chi Hoa hồng
Danh sách các loài hoa hồng
Vườn hoa hồng

Tham khảo

Liên kết ngoài
World Federation of Rose Societies

Hoa hồng
Phân loại thực vật

R


title: Bãi cuội bờ biển

text:
Bãi cuội bờ biển là một loại bãi biển được bao phủ bởi đá cuội từ cỡ nhỏ đến cỡ trung (đối lập với bãi biển cát mịn) với đường kính viên đá từ 2 đến 200 mm. Do giữa các viên cuội có những khoảng trống đáng kể nên nước có thể dễ dàng chảy lách qua các khe này, làm giảm hiện tượng xâm thực nên bãi cuội bờ biển thường có độ dốc lớn hơn bãi cát thông thường.

Loại địa hình bãi biển này phổ biến nhất ở Tây Âu; bên cạnh đó, nhiều nơi khác trên thế giới cũng có các bãi cuội bờ biển, ví dụ Bahrain, Bắc Mỹ và bờ biển phía đông đảo Nam (New Zealand). Mặc dù hình thành ở các đường bờ biển nhưng những bãi cuội bờ biển chịu ảnh hưởng của hiện tượng đất nẩy hậu sông băng có thể dâng cao đến 200 m so với mực nước biển, ví dụ trường hợp của Bờ Biển Cao tại Thuỵ Điển.

Những bãi cuội bờ biển nổi bật
 Alby, Öland, Thụy Điển
 Birdling's Flat, Canterbury, New Zealand
 Brighton, Anh
 Chesil Beach, Anh
 Dungeness, Anh
 Quần đảo Hawar, Bahrain
 Herne Bay, Kent, Anh
 Slapton Sands, Anh
 Bãi biển Ngắn, Oregon, Mỹ
 The Stade, Hastings, Anh
 Bãi biển Ixia, Rhodes, Hy Lạp
 Bajo del Mar, Playas de Rosarito, México

Xem thêm
Bãi biển bão
Machair

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Bãi biển
Địa lý ven biển


title: Hendrick Motorsports

text:
Hendrick Motorsports (HMS), trước đây được gọi là All-Star Racing, là một đội đua xe ô tô từ Hoa Kỳ, được thành lập bởi Rick Hendrick. Hiện nay, nhóm nghiên cứu cạnh tranh trong NASCAR Sprint Cup Series. Nhóm nghiên cứu đã thành công trong lịch sử của mình giành được danh hiệu 10 đua xe (1995, 1996, 1997, 1998, 2001, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010).

Các tay đua nổi tiếng
Kasey Kahne
Jeff Gordon
Jimmie Johnson
Dale Earnhardt Jr.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức


title: Bãi biển bão

text:
Bãi biển bão là loại bãi biển chịu tác động trực tiếp của sóng và gió trong các cơn bão. Thường thì bãi biển bão hình thành từ vật liệu thô như đá cuội. Những cơn sóng và cơn gió mạnh thường phá huỷ các bãi biển này thành các địa hình hẹp và dốc. Kích cỡ của đá cuội trên bãi biển bão phân hoá từ nhỏ (gần mép nước) đến lớn (ở nơi cao nhất).

Tham khảo

Bãi biển
Địa lý ven biển


title: Rìa rửa trôi

text:
Rìa rửa trôi (tiếng Anh: wash margin) là một khu vực trên bờ biển mà tại đó vật chất hữu cơ được đùn lên hoặc cuốn đi. Rìa thường chạy dọc theo bờ của một khối nước và phân thành nhiều dải bởi có nhiều mực nước khác nhau. Lượng dinh dưỡng dồi dào tại các rìa rửa trôi dẫn đến sự có mặt thường xuyên của các loài thực vật mọc nơi đổ nát (thực vật tạp thảo).

Tham khảo

Hình ảnh

Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển
Bãi biển
Địa mạo học


title: Thị trấn Smallville

text:
Thị trấn Smallville là một bộ phim truyền hình do Hoa Kỳ sản xuất với nội dung chính kể về cuộc sống của Clark Kent (Siêu nhân) thời niên thiếu. Câu chuyện xoay quanh Clark Kent, gia đình và bạn bè anh trong việc dần khám phá ra bí mật rằng mình có nguồn gốc lạ thường và là người đến từ một hành tinh khác.

Tóm tắt

Câu chuyện diễn ra tại một thị trấn nhỏ yên bình tên là Smallville, Kansas. Mọi chuyện chỉ thực sự bắt đầu khi bầu không khí bình yên bị phá hủy bởi trận mưa sao băng khủng khiếp. Trận mưa sao băng đã tàn phá mọi thứ, và giết rất nhiều người trong đó có cha mẹ của cô bé Lana Lang 3 tuổi (sau này là mối tình đầu của Clark). Thiên thạch rơi xuống một cánh đồng ngô tình cờ đã làm cho cậu bé Lex Luthor bị đột biến một phần và mất hết tóc, đây cũng là lần đầu tiên Lex gặp gở Clark và báo trước mốt quan hệ phức tạp của họ về sau này. Các mảnh thiên thạch tình cờ va phải xe của vợ chồng nhà Kent và làm xe họ lật nhào, khi thoát ra khỏi được họ tình cờ tình thấy một cậu bé, gần đó là một phi thuyền hết sức kì lạ bị cháy xém, họ cho rằng chính trận mưa sao băng đã mang cậu bé tới. Nhà Kent nhận cậu bé đó làm con nuôi và đặt tên cậu là Clark Kent.

16 năm sau, cậu bé ngày nào đã trở thành một chàng trai. Tuy nhiên, cậu bắt đầu khám phá ra nguồn gốc lạ thường và những khả năng phi thường của mình. Ông Kent tiết lộ rằng anh là con nuôi và cho anh xem con tàu đã mang anh tới trái đất. Tại trường trung học, cậu bắt đầu yêu và cảm mến cô bạn Lana Lang, nhưng cậu không bao giờ có thể đến gần cô mà không làm trò ngu ngốc. Lana có một sợi dây chuyền được làm bằng đá krypton (loại đá được mang tới cái ngày mà sao băng rơi xuống), Clark dần phát hiện ra chính loại đá này đã làm anh yếu đi.

Anh có sức khỏe phi thường và chạy rất nhanh, anh dùng khả năng của mình để cứu mọi người. Với sức mạnh của mình, anh đã cứu Lex Luthor trong một vụ tai nạn. Anh tiếp tục phát hiện ra mình có khả năng mình xuyên thấu mọi vật, anh từng bước kiểm soát được khả năng này và cứu sống Lana Lang khỏi cô gái có khả năng biến hình.

Nhân vật

Tom Welling trong vai Clark Kent, một chàng trai trẻ với khả năng siêu phàm, anh luôn cố khám phá ra bản thân mình và phát hiện rằng mình đến từ một thế giới khác. Anh luôn dùng khả năng đặc biệt của mình để giúp người khác khi họ gặp nguy hiểm. Bí mật của Clark trong phần đầu tiên được giữ kín trong gia đình, ngay cả hai người bạn thân của anh cũng không hề biết.

Kristin Kreuk trong vai Lana Lang, là cô gái hàng xóm, mối tình đầu của Clark. Cô có một "mất mát sâu thẩm trong tim" bời vì cô mất cả cha lẫn mẹ trong vụ sao băng, và cảm thấy ganh tị với tất cả mọi người. Cô cảm thấy có một mối liên kết vô hình với Clark. Kreuk không tiếp tục tham gia bộ phim sau khi phần 7 kết thúc, nhưng cô đồng ý tham gia làm diễn viên khách mời trong 5 tập của phần 8.

Michael Rosenbaum trong vai Lex Luthor, là con trai của một tỉ phú, anh được cử đến Smallville để tham gia điều hành chi nhánh công ty phân bón của gia đình tại đây. Sau khi được Clark cứu mạng, hai người bắt đầu trở nên thân thiết. Tuy nhiên, mối quan hệ của họ dần xấu đi, nó thực sự bắt đầu sụp đổ và hai người bắt đầu trở thành kẻ thù của nhau. Rosenbaum rời khỏi bộ phim sau khi phần 7 kết thúc, nhưng anh đã trở lại và các phần cuối của bộ phim.

Allison Mack trong vai Chloe Sullivan, một trong những người bạn thân nhất của Clark. Cô rất yêu Clark, mặc dù tình cảm của cô chưa bao giờ được đáp lại. Cô là biên tập cho tờ báo của trường, là một phòng viên hết sức hiếu kì, luôn chực chờ "khám phá ra lỗi lầm" và "biết được sự thật", đây cũng chính là nguyên nhân gây ra sự căng thẳng trong tình bạn giữa cô với Clark, đặc biệt là sau khi cô khám phá ra bí mật của Clark.

Sam Jones III trong vai Pete Ross, một người bạn thân khác của Clark. Anh là người đầu tiên Clark tiết lộ bí mật của mình. Anh thật lòng yêu Chloe, nhưng luôn giữ trong lòng vì bộ ba Clark-Lana-Chloe cũng đã đủ phức tạp lắm rồi. Ross kết thúc vai trò của mình sau khi phần 3 kết thúc, nhưng anh tiếp tục xuất hiện với vai trò là diễn viên khách mời ở phần 7.

Erica Durance trong vai Lois Lane, là em họ của Chloe. Cô đến Smallville để điều tra về cái chết của Chloe. Cô ở tại nhà của Kents trong thời gian cô ở thị trấn. Mặc dù chỉ là diễn viên khách mời ở phần 4, nhưng sau đó cô trở thành nhân vật không thể thiếu trong cốt truyện. Nhà sản xuất luôn muốn mang nhân vật Lois và bộ phim, và ngay sau cái chết của Chloe ở cuối phần 3, họ bắt đầu nghĩ, có lẽ đã tới lúc cho Lois xuất hiện.

Diễn viên chính
Tom Welling... Clark Kent
Kristin Kreuk... Lana Lang
Michael Rosenbaum... Lex Luthor
Allison Mack... Chloe Sullivan
Annette O'Toole... Martha Kent
John Schneider... Jonathan Kent
John Glover... Lionel Luthor
Erica Durance... Lois Lane

Các tập phim

Mỗi tập phim Smallville hé lộ từng phần về cuộc đời của Clark Kent (Tom Welling), bắt đầu từ khi anh còn là một thiếu niên sống ở thị trấn nhỏ bé Smallville, Kansas, và từng bước các tập phim theo chân anh vào trường trung học, đại học, và những khởi đầu cả mình ở Daily Planet (Nhật Báo Hành Tinh) trước khi anh chính thức mang nhân dạng "Siêu Nhân". Từng bước một, Clark Kent phát hiện ra những khả năng tiềm ẩn của mình mà trước đây anh chưa bao giờ biết đến (nhìn xuyên thấu bằng tia X, tai siêu thính...), cùng với đó là truy tìm nguồn gốc ngoài trái đất của mình và khám phá số phận thực sự của mình.

Phần Một
Tháng Mười một năm 1989, một ngôi sao băng đâm vào thị trấn Smallville mang theo một cậu bé đến thị trấn nhỏ này. Đứa bé được nhận nuôi bởi Martha và Jonathan Kent, được đặt tên là Clark. Mười hai năm sau, Clark bắt đầu tìm hiểu về thân phận của mình. Sau khi Clark cứu Lex Luthor khỏi việc chiết xe Porsche của Lex lao xuống sông, cả hai nhanh chòng trở thành bạn thân. Sau khi có một cuộc trò chuyện hết sức thân mật với Lana Lang, Clark bị bạn trai của Lana là Whitney bắt cóc và treo lên một cái giá được đặt giữa đồng sau đó vẽ hình chữ S lên ngực trông như thằng bù nhìn, hơn thế nữa Whitney còn lấy sợi dây chuyền của Lana đeo lên cổ Clark, chính vì thế mà Clark (với sức mạnh của mình) không thể thoát ra được. May thay, Lex tình cờ đi ngang qua đã cứu Clark. Trong khi đó, Jeremy Creek (Adrian Glynn), một thiếu niên cũng từng bị treo như bù nhìn cái ngày mà ngôi sao băng rơi đã tĩnh dậy trong bệnh viện và tự nhủ là phải trả thù những kẻ đã từng hại mình. Kế hoạch của hắn suýt nữa thành công nhưng Clark đã có mặt kịp thời để chặn hắn ta.

Tiếp ngay sau đó là chuỗi những câu chuyện hết sức kì lạ xảy đến với người dân ở thị trấn nhỏ này. Clark chính vì phải cứu những người này mà nhiều lần đã phải lỡ hẹn với Lana.

Greg Arkin là một người mê côn trùng, tình cờ bị các con côn trùng phát sáng cắn (côn trùng bị đột biến do krypton). Anh ta bị biếng thành người côn trùng và phải lột xác nhiều lần cũng như hoàn tất vòng đời ngắn ngủi của côn trùng bằng cách chọn đối tượng giao phối. Lana là đối tượng của hắn, nhưng Clark đã tới vừa kịp lúc để giải cứu cô.

Huấn luyện viên bóng bầu dục của trường là Arnold tình cờ bị nhiễm krypton và có khả năng điều khiển được lửa, ông dùng khả năng này để khống chế các cầu thủ của mình và các thanh tra giáo dục trong một vụ bê bối về việc cho các cầu thủ của ông đáp án của các bài thi. Chloe phát hiện ra hành vi của ông và định tố cáo, nhưng ông đả dùng khả năng của mình để thiêu chết cô. May thay Clark đã hạ ông và cứu Chloe ra khỏi đám cháy.

Clark bắt đầu phát triển khả năng nhìn xuyên thấu mọi vật bằng tia X khi tình cờ anh bị một người có nhân dạng rất giống Lex Luthor ném qua khỏi cửa sổ, người mà vừa mới cướp nhà băng. Clark phát hiện ra bên trong cơ thể "Lex" này có một chất gì đó màu xanh. Sau này anh phát hiện ra, một trong số các người họ hàng của Lana là Tina Greer đã bị nhiễm krypton và cô có khả năng biến thành bất kì ai cô muốn. Cô thấy mình khác biệt và muốn có cuộc sống bình thường như Lana, thế là cô đã tìm mọi cách để giết Lana và thế chỗ cô. Nhưng sự việc nhanh chóng bị bại lộ và Clark đã ngăn cô ta lại.

Sean Kelvin tình cờ bị rơi xuống hố băng của một cái hồ bị nhiễm krypton, anh cố gắng thoát nhưng vô vọng. Sáng hôm sau, anh xuất hiện với hình thù đông cứng và khát khao có được hơi ấm từ bất cứ cái gì. Hắn bắt đầu đi săn lùng hơi ấm, và bắt đầu bám theo Chloe, nhưng Clark đã kịp thời ngăn hắn lại. Trong một cuộc đối đầu với Clark, Sean đã rút hơi ấm từ người Clark nhưng anh không hề hấn gì và đã ném Sean xuống hồ, hồ nhanh chóng đóng băng và Sean cũng vậy.

Clark gặp một người phụ nữ lớn tuổi bị khiếm thị tên Cassandra Carver (Jackie Burroughs), có khả năng nhìn thấy tương lai của một người chỉ bằng cách chạm vào người đó. Khi bà chạm vào Clark, cả hai cùng nhìn thấy được cảnh anh quỳ xung quanh các ngôi mộ của tất cà những người anh yêu quý nhất, Clark cực kì hoảng sợ về điều này. Bà cũng cảm nhận được Clark không phải là một người bình thường và anh có một vận mệnh cao cả, nhưng tất cà dù có thế nào đi chăng nữa thì anh cũng đều có quyền chọn lựa định mệnh của chính mình, bà cũng hứa là bí mật của anh sẽ luôn an toàn. Đến khi Lex gặp Cassandra, bà chạm vào Lex và chỉ bà thấy được, một cảnh hết sức kinh hoàng, Lex trong một bộ đồ trắng trên cánh đồng hoa hướng dương đang tàn lụi dưới bàn tay của anh ta, cùng bầu trời đen tối đang đổ những cơn mưa máu màu đỏ chót lên gương mặt đang cười ngạo nghễ của Lex. Ngay sau khi nhìn thấy cảnh tượng đó bà Cassandra qua đời.

{| class="wikitable plainrowheaders" style="width: 100%; margin-right: 0;"
|-
! style="background: #b7410e; color: #ffffff;"| Tập
! style="background: #b7410e; color: #ffffff;"| #
! style="background: #b7410e; color: #ffffff;"| Tựa
! style="background: #b7410e; color: #ffffff;"| Đạo diễn
! style="background: #b7410e; color: #ffffff;"| Biên kịch
! style="background: #b7410e; color: #ffffff;"| Phát sóng
|-

|}

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official

 Official MySpace page

 Town of Smallville, Kansas
Miscellaneous

 KryptonSite
 Smallville Wiki at Wikia.com – A Smallville wiki encyclopedia

Phim giả tưởng
Phim hành động
Phim truyền hình Mỹ
Phim truyền hình teen
Loạt phim truyền hình có nội dung du hành thời gian
Chương trình truyền hình siêu nhân
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2000
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Ma trong phim truyền hình
Chương trình truyền hình của Warner Bros. Television Studios
Chương trình mạng The CW
Phim quay tại Surrey
Thuật phù thủy trên truyền hình


title: Đánh đòn

text:
Đánh đòn là một dạng trừng phạt thân thể hay nhục hình, tiến hành bằng cách dùng tay hoặc các vật dụng như roi, gậy, dây da hay thắt lưng,... đánh vào cơ thể của người bị phạt bằng một lực nhất định gây đau đớn về thể xác nhưng không nhằm gây thương tích. Hành vi này được sử dụng như một hình thức kỷ luật, trừng phạt hoặc giáo dục. Mông là bộ phận thường được chọn để đánh vào vì có khả năng hồi phục nhanh và ít gây ảnh hưởng tới các bộ phận khác của cơ thể. Khi bị đánh đòn, người bị phạt thường được yêu cầu nằm sấp trên một mặt phẳng sao cho phần mông được cố định để dễ dàng nhận phạt, hình thức có thể là cởi quần ra để lộ phần mông trần để " ăn đòn" hoặc mặc quần nếu người phạt đánh không yêu cầu. Ngoài ra, đùi hay bắp chân cũng thường được chọn làm mục tiêu để đánh, một số bộ phận như lưng và vai cũng đôi khi được chọn để đánh. Hành vi đánh vào vùng nhạy cảm như đầu hay lòng bàn tay, bàn chân là hết sức nguy hiểm.

Đánh đòn là hình phạt thân thể phổ biến do tính đơn giản, dễ thực hiện, hiệu quả nhanh chóng và đa dạng trong phương pháp tiến hành. Nó từng được sử dụng rộng rãi trong gia đình, nhà trường và pháp luật. Ngày nay, do nhiều tác động tiêu cực do lạm dụng hình phạt quá mức, phương pháp này đã bị hạn chế nhiều.

Tại Việt Nam, phương pháp này từng được sử dụng phổ biến như cha mẹ phạt đánh đòn con cái; thầy đồ, thầy giáo phạt đánh đòn học trò hay vua quan phạt đánh đòn các phạm nhân. Hình phạt đánh đòn bằng trượng thực hiện bởi vua quan thời phong kiến gọi là trượng hình, nhẹ hơn là đánh bằng roi và được tính theo đơn vị "hèo" (Ví dụ: Đánh 100 hèo). Trên thế giới, vào thời trước, hình phạt này cũng được áp dụng phổ biến với nhiều cách thức đa dạng.

Dụng cụ

Các dụng cụ dùng đánh đòn một người thường gặp là: các loại roi (roi mây, roi da, roi ngựa, roi tre), thước gỗ, dây da, keo nến hoặc các loại cây gỗ cứng hoặc dẻo. Hình dạng và tính chất sự đau đón gây ra phụ thuộc tính chất của dụng cụ.

Tư thế

Có nhiều tư thế để người bị đánh đòn chịu phạt, các tư thế thường có mục đích đưa phần cơ thể dùng để chịu đòn như mông, lưng hay bắp đùi ra một vị trí thoáng và thuận lợi cho người đánh đòn quất mạnh dụng cụ vào. Tại Việt Nam, tư thế nằm sấp thẳng người được áp dụng phổ biến trong khi tại phương Tây, người ta thường đứng thẳng người với hai tay chống vào tường, khoanh tay, hoặc chống lên một điểm tựa như bàn hay ghế, hoặc nằm gập người lên một vật dụng nào đó để chịu phạt rất phổ biến. Các tư thế nằm lên đùi của người đánh đòn cũng được áp dụng cho những hình phạt đánh đòn nhẹ. Đối với các hình phạt đánh đòn nặng, gây nhiều đau đớn, người ta thường sử dụng các dụng cụ nhằm cố định tư thế của phạm nhân trước khi đánh.
Vào thời xưa, mỗi khi có một đứa trẻ bị ăn đòn, chúng thường được yêu cầu cởi quần ra để lộ phần mông trần để cha mẹ, thầy đồ hay cô, dì chú bác ông bà cầm roi mây quất vào. Cảm giác đau quắn đít đi kèm cùng những lời răn đe khiến những đứa trẻ sợ hơn để không tái phạm vào lần sau.

Trong Tiếng Việt

Trong tiếng Việt, động từ "ăn đòn" được sử dụng chỉ việc người bị phạt chấp hành và chịu đựng bị đánh đòn bởi một người khác. Cách từ nói tránh đi như " ăn roi", "ăn đét" được dùng phổ biến. Người ta cũng dùng hậu tố ghép sau từ "đánh" để chỉ tính chất của trận đòn: đánh đít (đánh vào mông đít), đánh trượng, đánh roi,đét đít, ăn cây, ăn lươn, sưng đít....

Biến thể

Tại Anh quốc, từng có một truyền thống gọi là "Beating the Bounds" được tiến hành bằng cách cho các bé trai đi xung quanh rìa một khu vực nào đó ví dụ một làng hay một thị trấn. Trên đường đi, những cậu bé này sẽ dừng lại để chịu bị đánh đòn một cách tượng trưng bởi những người khác trên đường đi.

Tại miền Bắc nước Mỹ cũng có một truyền thống gọi là" birthday spankings" thường tiến hành vào các buổi sinh nhật. Người ta sẽ đánh đòn chủ nhân của buổi tiệc sinh nhật với số lần đánh bằng với số tuổi của họ. Mục đích đánh là để cho vui, không nhằm gây ra nhiều đau đớn và thường đánh khá nhẹ.

Tại Slovenia, có một truyền thống vui là ai leo lên đỉnh núi Mount Triglav thành công sẽ "được" tặng một trận đánh đòn.

Ảnh hưởng

Quá khứ
Việc đánh đòn với trẻ con ngày xưa được cho là bình thường. Thậm chí, người Việt còn sáng tạo ra câu: ''Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi" để cổ vũ cho hành vi này. Họ cho rằng việc đánh, mắng sẽ làm đứa trẻ đau và từ đó không phạm lỗi nữa.

Tương tự với trẻ nhỏ, hình thức phạt trượng của Việt Nam thời phong kiến cũng mang ý nghĩa răn đe phạm nhân, đây là hình thức phạt nhẹ hơn xử chém đầu(làm gương cho người khác sợ). Phạm nhân khi bị phạt ở công đường thường nằm sấp trên chiếc phản dài, các lính sẽ cầm chắc tay chân người bị đánh để cố định ngăn họ không xê dịch khỏi vị trí " hưởng roi". Khi nhận phạt người bị đánh sẽ phải cởi quần ra, phơi mông đít trần và lính sẽ cầm những chiếc gậy dài và to đánh thật mạnh lên mông đít phạm nhân. Những chiếc mông liền lập tức đỏ ao và người bị phạt phải chịu cảm giác đau nhói từ đòn roi vọt đã chịu

Hiện tại
Các bậc cha mẹ (tư tưởng tiến bộ) hiện nay không còn coi việc đánh con là một hình thức giáo dục nữa. Pháp luật không công nhận việc này, những người đánh đập con cái hoặc trẻ em khác sẽ được quy vào tội ''Bạo hành trẻ em'' và xử lí nghiêm theo quy định. Điều này được quy định ở điều 37 Hiến pháp năm 2013: "Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ em", nhưng trên thực tế, tình trạng xâm hại, ngược đãi trẻ em vẫn liên tiếp diễn ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất, tinh thần của trẻ em. Vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng nếu xâm phạm thân thể, gây tổn hại về sức khỏe đối với trẻ em hoặc ''dạy'' trẻ bằng cách đánh đập làm chúng tổn thương về thể xác, tinh thần. Ngoài ra, người vi phạm phải trả mọi chi phí khám, chữa bệnh cho nạn nhân. Việc đánh con (hoặc trẻ nhỏ nói chung) có thể gây ra những thương tổn to lớn về cả thể xác lẫn tinh thần. Hậu quả này sẽ kéo dài và có thể gây ra các chứng bệnh tâm lí nghiêm trọng và góp phần làm nạn nhân sau khi lớn lên sẽ thực hiện các hành vi bạo lực tương tự như khi họ chịu hồi nhỏ.

Xã hội ngày nay đã phát triển, luật pháp ngày càng văn minh và công bằng hơn nên các hình thức đánh để phạt tội nhân không được công nhận nữa. Người thực hiện hành vi này có thể có thể được quy vào tội "Cố ý gây thương tích''.

Chú thích

Phong tục tập quán
Trừng phạt thân thể
Quyền trẻ em
Làm cha mẹ


title: Dragon Ball Z: Kami to Kami

text:
là bộ phim hoạt hình dựa trên loạt phim Bảy viên ngọc rồng. Bộ phim được chiếu trên các rạp của Nhật vào ngày 30 tháng 3 năm 2013. Movie là một phần cốt truyện nguyên gốc của bộ Manga của tác giả Toriyama Akira, tương ứng với chapters 517 và 518, bối cảnh được lấy vào thời điểm 4 năm sau cuộc chiến đánh bại Majin-Buu.

Bộ phim do Hosoda Masahiro làm đạo diễn (series anime Cell arc of Dragon Ball Z), kịch bản Watanabe Yuusuke (20th Century Boys, Gantz movie adaptations). Mangaka - Toriayama Akira cũng đã tham gia vào dự án này, ngay từ khâu kịch bản.

Nội dung phim
Bối cảnh phim diễn ra vài năm sau cuộc chiến đánh bại Majin-Buu. Beerus, vị thần hủy diệt duy trì trạng thái cân bằng cho vũ trụ đã thức dậy sau một giấc ngủ dài. Nghe tin đồn rằng có một người Saiyan đã đánh bại Frieza, Beerus lập tức đi tìm Goku.

Sau một thời gian dài không có đối thủ mạnh, Goku bỏ qua lời khuyên của King Kai và thách thức Beerus trong một trận chiến. Tuy nhiên, Goku trong trạng thái Super Saiyan 3 dễ dàng bị Beerus đánh bại chỉ với 2 đòn. Beerus tiếp tục đến Trái đất để tìm tung tích của đối thủ có tên gọi là Thần Siêu Saiyan (Super Saiyan God). Các anh hùng và bạn bè của họ đang ở Capsule Corporation, nơi đang tổ chức tiệc sinh nhật cho Bulma. Beerus đã dễ dàng đánh bại Kuririn, Gohan, Piccolo, Vegeta, và những người khác. Vegeta có vẻ đã gặp Bills từ trước. Vegeta đã cố gắng để không làm Bills nổi giận nhưng mọi công sức của anh đều không thành công. Goku gọi rồng thần ra để hỏi về Super Saiyan God. Rồng thần đã giải thích và cách để trở thành Super Saiyan God: Nếu 5 người Saiyan có trái tim lương thiện cùng truyền năng lượng cho 1 người Saiyan khác cũng có trái tim lương thiện thì người đó sẽ trở thành Super Saiyan God. Goku dưới sự giúp đỡ của 5 chiến binh Saiyan là Vegeta, Trunks, Gohan, Goten và Pan trong bụng Videl đã trở thành Thần Saiyan và cuộc chiến bắt đầu.

Chú thích

Bảy viên ngọc rồng
Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim hành động thập niên 2010
Phim IMAX
Phim Nhật Bản
Phim võ thuật kỳ ảo
Phim của 20th Century Fox


title: Ya Dố

text:
Ya Dố (hay Yă Dố, 1765 - 1795), còn được gọi là Cô Hầu Đốc Tướng; là vợ thứ của thủ lĩnh Nguyễn Nhạc, và là
người lo việc cung cấp lương thực trong buổi đầu của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn ở thế kỷ 18 tại Việt Nam.

Tiểu sử
Bà là người dân tộc Ba Na, quê ở Plây Đê Hmâu (nay thuộc xã Đông, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai).

Mẹ mất sớm, bà ở cùng cha. Cha bà (không rõ họ tên) là một tộc trưởng Plây Đê Hmâu giàu có, khỏe mạnh, và là một xạ thủ danh tiếng trong vùng. Lớn lên, Ya Dố vừa xinh đẹp, vừa giỏi võ nghệ (nhờ cha dạy), lại thạo việc ruộng rẫy và có uy tín với dân làng.

Dòng thời gian
Năm 1771, Nguyễn Nhạc cùng với 2 em (Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ) phất cờ nổi dậy ở Tây Sơn (Bình Định) chống lại chính quyền Trương Phúc Loan. Lực lượng ban đầu của nghĩa quân chủ yếu là người Thượng. Biết uy tín của tộc trưởng Plây Đê Hmâu đối với dân, thủ lĩnh Nguyễn Nhạc nhiều lần đến viếng thăm, rồi xin cưới Ya Dố làm vợ thứ để phát triển lực lượng.

Trong buổi đầu, nghĩa quân Tây Sơn gặp rất nhiều khó khăn, trong đó có vấn đề lương thực. Vì vậy, bà Ya Dố đã đưa người đến Tú Thủy (nay thuộc xã Nghĩa An, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) khai hoang, tạo một cánh đồng rộng hơn 20 mẫu để trồng lúa, bắp....

Khi Nguyễn Nhạc xưng đế (lấy hiệu là Thái Đức, 1778), Ya Dố được đón về Quy Nhơn phong làm thứ phi. Nhưng vì quen với cuộc sống tự do nơi rừng núi, nên bà xin trở về với ruộng đồng .

Năm 1793, chồng bà chết vì uất ức, sau khi bị quân của vua Cảnh Thịnh (con Nguyễn Huệ, gọi ông bằng bác) chiếm đóng Hoàng thành (Quy Nhơn) và vơ vét sạch kho tàng .

Bà Ya Dố mất năm 1795

Ghi nhận công lao
Như đã nói ở trên, để có đủ lương thực cho đội ngũ nghĩa quân ngày càng đông, bà Ya Dố đã tổ chức việc khai hoang ở Tú Thủy, tạo một cánh đồng rộng hơn 20 mẫu, mà ngày nay vẫn còn dấu vết của bờ ruộng. Nơi sản xuất ấy được nhân dân gọi là "Cánh đồng Cô Hầu" (vì bà từng được dân gian gọi là "Cô Hầu Đốc Tướng") để ghi nhớ đóng góp to lớn của bà và người Ba Na đối với cuộc khởi nghĩa Tây Sơn.

Và không chỉ khai hoang làm ra lúa và bắp, bà Yă Dố còn tổ chức trồng những vườn cam, vườn mít ở các vùng Vĩnh Sơn (Bình Định), Kông Hà Nừng (Gai Lai), Kông Chơ Vi (An Khê)...Ở xã Đông (tức Plây Đê Hmâu xưa) còn những cây mít cổ thụ rất sai trái. Ở Kông Hà Nừng cũng như ở Vĩnh Sơn, còn nhiều vườn cam rộng. Theo người xưa truyền lại, thì tất cả đều do bà Ya Dố mua giống từ dưới xuôi mang lên trồng, để lấy trái bồi dưỡng cho nghĩa quân. Những vườn cam ấy đến nay vẫn được gọi là "vườn cam Tây Sơn" .

Thông tin liên quan
Theo Quách Tấn, thì phía trong Tú Thủy chừng 12 cây số có làng Cổ Yêm. Tuy là một làng thượng du nhưng đất đai bằng phẳng, rộng đến 5.600 mẫu. Giữa cánh đồng đột khởi một ngọn núi, không lớn lắm và cao chỉ độ 300 mét. Lưu truyền rằng Cổ Yêm xưa kia là một cánh rừng mênh mông. Tên rừng có tên là Mộ Điểu vì ban đêm chim về nghỉ từng bầy, và kêu vang dậy. Sau khi lôi kéo được người Thượng theo mình, Nguyễn Nhạc đã dùng Mộ Điểu làm căn cứ quân sự, và bà Ya Dố đã tổ chức canh tác ở đây. Dinh trại của Nguyễn Nhạc đóng trên núi. Năm 1778, Nguyễn Nhạc lên ngôi Hoàng Đế ở Đồ Bàn (Quy Nhơn), thì núi ấy được tôn xưng là núi Hoàng Đế, vì được coi như là nơi phát tích nhà Tây Sơn.
Tương truyền sau khi vua Thái Đức là Nguyễn Nhạc mất, Nguyễn Bảo (con cả của Nguyễn Nhạc) được vua Cảnh Thịnh phong làm Hiếu Công, cho ăn lộc một huyện Phù Ly, và gọi là Tiểu triều. Lo sợ, Chánh cung của vua Thái Đức là Trần Thị Huệ liền đem hai con nhỏ là Nguyễn Văn Đức và Nguyễn Văn Lương lên Mộ Điểu nhờ bà Ya Dố che chở . Cũng theo lời kể, thì sau khi nhà Tây Sơn sụp đổ (1802), tướng Võ Văn Dũng có tìm đến Ya Dố, và đề nghị bà chiêu binh khôi phục lại sự nghiệp của chồng, nhưng bà từ chối. Không thuyết phục được bà, tướng Dũng từ tạ ra đi....

Chú thích

Tham khảo

Sinh năm 1695
Mất năm 1795
Người Gia Lai
Nữ tướng nhà Tây Sơn
Người Ba Na


title: Công tử Bạc Liêu

text:
Công tử Bạc Liêu là cụm từ dân gian ở miền Nam Việt Nam đặt ra vào cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20  để chỉ các công tử, con của những gia đình giàu có sống ở tỉnh Bạc Liêu, trong thời kỳ xã hội Việt Nam thời Pháp thuộc. Thời đó, thực dân Pháp đã ổn định về tổ chức của vùng đất thuộc địa Nam Kỳ. Do việc phân chia lại ruộng đất, đã làm nảy sinh rất nhiều đại điền chủ ở vùng đất này. Theo phong trào khi ấy, các đại điền chủ, hào phú quyền quý khắp Nam Kỳ thường cho con lên Sài Gòn học ở các trường Pháp, thậm chí du học bên Pháp . Tuy nhiên, hầu hết các vị công tử giàu có này, ảnh hưởng bởi sự phồn hoa đô hội, sẵn tiền, nên thường đi vào con đường ăn chơi để thể hiện mình. Ngày nay, Công tử Bạc Liêu trở thành một thành ngữ để chỉ những kẻ ăn chơi, tiêu tiền như nước .

Các công tử Bạc Liêu

Trần Trinh Huy

Nổi bật nhất trong số các công tử Bạc Liêu này là Trần Trinh Huy (1900-1974), còn có tên khác là Ba Huy, hay Hắc công tử, là một tay chơi nổi tiếng số 1 ở Sài Gòn và miền Nam những năm 1930, 1940.

Trần Trinh Huy là con trai thứ hai của quan Hội đồng Trần Trinh Trạch, tức Hội đồng Trạch và bà Phan Thị Muồi, con gái bá hộ Phan Văn Bì (còn gọi là Phan Hộ Biết), người có đất ruộng nhiều nhất trong tỉnh Bạc Liêu, được mệnh danh là "Vua lúa gạo Nam Kỳ". Do biết luật lệ và thủ tục hành chánh, lại được cha vợ cho đất, giúp vốn nên ông Trạch mau chóng phất lên, mua thêm nhiều đất điền. Các con và rể khác của ông Phan Hộ Biết mê cờ bạc nên lần lượt phải đem ruộng cầm cố cho ông Trạch, nên đất của ông Trạch càng nhiều thêm. Có lời truyền rằng, ông Trạch mau giàu lớn nhờ tài đánh bạc, thường tổ chức bài bạc trong nhà, cho con bạc vay tiền rồi về sau làm chủ luôn tài sản của các con bạc thiếu nợ.

Tại Nam Kỳ thập niên 1930, giới điền chủ lớn chiếm 1.035.000 ha ruộng đất thì riêng hội đồng Trạch đã chiếm 145.000 ha, trong khi toàn bộ 4 triệu nông dân tại Nam Kỳ chỉ có 500.000 ha ruộng đất. Ông Trạch là chủ sở hữu của 74 sở điền, với 110.000 ha đất trồng lúa, gần 100.000 ha ruộng muối. Theo lời cháu chắt ông Trạch kể lại, toàn tỉnh Bạc Liêu lúc đó có 13 lô ruộng muối thì 11 lô là của ông Trạch, một lô còn lại của cha sở và một lô của dân thường.

Ông Trần Trinh Trạch có bảy người con (ba trai, bốn gái): Hai Đinh, Ba Huy (tức Trần Trinh Huy), Tư Huệ, Năm Thu, Sáu Đông, Bảy Dầy, Tám Bò (tức Trần Trinh Khương), cũng là một "công tử Bạc Liêu.Ông Trạch sống cần kiệm, chí thú làm giàu, nhưng ba người con trai ông Trạch có sẵn gia sản kếch sù của cha, nên đều mặc sức phung phí tiền bạc. Nhờ khả năng tài chính rất mạnh của cha mẹ mình, độ phóng túng đối của công tử Trần Trinh Huy đứng hàng số một, không một ai trong nhóm Công tử Bạc Liêu có thể tranh chấp, đến nỗi danh xưng Công tử Bạc Liêu gần như gán cho riêng ông.

Khi ông Trạch mất tại Sài Gòn năm 1942, tài sản được chia cho các con trai của ông, nhưng những ông này không có tài làm ăn như cha mà chỉ quen tiêu pha nên gia sản cứ hao hụt dần. Trong thập niên 1960, hai cuộc cải cách điền địa của Việt Nam Cộng Hòa với chủ trương thu đất của đại địa chủ cũng khiến hầu hết ruộng đất của gia đình này bị mất đi. Không còn hoa lợi từ ruộng đất, không biết chuyển hướng kinh doanh sang các lĩnh vực khác như công nghiệp - dịch vụ, lại quen tiêu xài phung phí nên gia sản của Ba Huy hao hụt nhanh chóng.

Ông Ba Huy mất vào tháng 1 năm 1974 ở Sài Gòn và được đưa về an táng trong phần mộ gia đình tại ấp Cái Dầy, xã Châu Hưng, huyện Vĩnh Lợi, Bạc Liêu. Ba Huy mất sau khi hoang phí gần hết gia sản, chỉ để lại cho các con mấy căn phố lầu. Ông Ba Huy có tám người con, các con ông cũng tiêu xài phung phí giống cha mình, nên nhà cửa cứ bán dần. Con trai ông Ba Huy là Trần Trinh Đức nhớ lại: đến cuối thập niên 1970, các con của ông Ba Huy quyết định bán căn nhà cuối cùng ở đường Nhất Linh với giá 28 lượng vàng, mỗi người chia nhau một phần rồi ly tán, tự tìm đường làm ăn riêng. Các con ông Huy cũng không làm ăn thuận lợi, ông Trần Trinh Đức ban đầu cũng khá giả nhưng rồi con cái ham mê cờ bạc nên mắc nợ, tất cả tài sản trong nhà đều lần lượt ra đi, ông Đức về sau phải chạy xe ôm kiếm sống. Đến đây thì chính thức kết thúc sự giàu có kéo dài chưa tới ba đời của dòng tộc hội đồng Trần Trinh Trạch.

Số mệnh giàu sang và suy tàn của dòng tộc hội đồng Trần Trinh Trạch để lại nhiều bài học về triết lý "Có vay có trả, của Thiên trả Địa" của Luật Nhân - Quả: ông Trạch phất lên nhờ gia sản của cha vợ và việc cho dân cờ bạc vay nặng lãi, nhưng đời con cháu ông thì lại làm tán gia bại sản cơ nghiệp của cha ông mình, cũng chính vì tiêu xài phung phí và ham mê cờ bạc.

Phan Kim Cân

Phan Kim Cân (? - ?) hay Công tử Cân sinh tại Bạc Liêu.

Ông Phan Kim Cân là chồng bà Sáu Đông (em gái của "Hắc công tử" Trần Trinh Huy đã nói ở trên). Ông nội của Phan Kim Cân là Phan Hộ Biết (cha vợ Trần Trinh Trạch). Như vậy ông vừa là anh em con cô con cậu, vừa là em rể của Hắc công tử Trần Trinh Huy.

Ông Phan Hộ Biết là cha vợ của Trần Trinh Trạch, nhưng bằng thủ đoạn cho vay, dần dần Trần Trinh Trạch đã chiếm gần hết toàn bộ tài sản của Phan Hộ Biết như ruộng muối, ghe chài, các sở điền… khiến cho cha ruột của Phan Kim Cân không còn thừa hưởng tài sản ấy được bao nhiêu… Chính vì lẽ đó, nên giữa họ Trần và Phan không được thân thiện.

Ngay từ năm 1936, ông Cân đã có cảm tình với cách mạng và hoạt động trong một đoàn thể do Việt Minh vận động thành lập, rồi sau đó chính thức tham gia Việt Minh. Về sau, năm 1945, khi Bạc Liêu bị quân Pháp chiếm đóng, ông này đã từ bỏ cuộc sống giàu có để tham gia hoạt động cách mạng và trở thành Ủy viên Tài chánh Ngân khố tỉnh Bạc Liêu cho chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Năm 1954, khi lực lượng cách mạng xuống tàu tập kết ra Bắc, Phan Kim Cân đã đưa con trai mình là Phan Kim Sơn đi theo đoàn quân đó. Đến những năm 1960, ông tiếp tục là đại biểu Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam khu Tây Nam bộ.

Phan Kim Cân là người duy nhất trong nhóm công tử Bạc Liêu tự nguyện rời bỏ cuộc sống giàu sang để tham gia hoạt động cách mạng và ông này đã có cuộc sống cuối đời khác với những người khác trong nhóm, quen tiêu xài hoang phí và cuối đời bị tán gia bại sản.

Phương Đình Trung

Phương Đình Trung hay Công tử Phương, là anh cả trong số 7 anh em của gia đình Hắc Công tử Ba Huy và cũng là một tay ăn chơi có hạng.. Khi miền Nam manh nha nền công nghiệp xay sát lúa gạo, ông Phương Đình Hậu, cha của ông Phương, đã bỏ ra một số vốn khổng lồ để cất "nhà máy lửa" mang tên Hậu Giang, giao cho Công tử Phương cai quản. Đây có thể là một nhà máy lớn nhất Nam Bộ dạo đó, với công suất xay lúa 15 tấn một ngày. Là chủ một nhà máy lớn nên ông Đinh giàu sang nhanh chóng và là tay ăn chơi có hạng. Trong một lần, khi đưa gạo sang Nam Vang (Campuchia) bán, giao du với tầng lớp giàu có ở đó, công tử Đinh quen với một tài xế xe trong cung vua, có người vợ đẹp mê hồn. Do quen với cách ăn nói của một công tử, Đinh ngỏ ý với gã tài xế: "Mày bán vợ cho tao, bao nhiêu tao cũng mua". Tài xế nổi nóng, thách thức: "20.000 đồng đó, ông có tiền mua không?" (Hồi đó, giá 20 cân thóc chỉ một hào). Tưởng nói cho bõ giận, ai dè Hai Đinh mua thật. Vợ người tài xế đó đã ở với Trần Trinh Đinh cho đến cuối đời .

Trần Trinh Khương

Trần Trinh Khương hay còn gọi là Cậu Tám bò, người con út của Trần Trinh Trạch và chính là em trai của "Hắc công tử" Trần Trinh Huy. Ông được du học tại Pháp, nhưng lại nổi tiếng về việc ăn chơi, tiêu xài tiền phung phí và chơi nổi. Năm 1942, ông Trạch mất tại Sài Gòn vì bệnh suyễn, cậu Tám Bò nghĩ ra một "chiêu độc": "xác ông Hội đồng được đeo kiếng đen, đặt ngồi ngay ngắn trong chiếc xe hiệu Chevollet đưa về Bạc Liêu. Khi đến địa phận tỉnh này, tá điền hai bên đường cứ cúi đầu cung kính vì ngỡ ông Hội đồng đi thăm ruộng. Đến khi gia tộc phát tang mới bật ngửa..."

Huỳnh Văn Phước

Huỳnh Văn Phước tên tiếng Hoa là Dù Hột, ông là con của ông chủ Chá, một đại địa chủ xứ Bạc Liêu, là một người Việt gốc Hoa.

Theo nhà văn Phan Trung Nghĩa, đối tượng khai sinh ra thành ngữ Công tử Bạc Liêu chính là Huỳnh Văn Phước. Tương truyền Dù Hột "chịu chơi" đến mức khi thấy có 5 chiếc xe tranh nhau chở khách bèn bao tất tần tật vì ngưỡng mộ cái thú trả tiền không cần "cân đo đong đếm". Công tử Dù Hột cho một chiếc chở ông, chiếc chở nón, chiếc chở gậy, chiếc chở cặp da và chiếc chở mắt kiếng....

Các công tử tay chơi khác
Theo nhà báo, nhà văn Phan Trung Nghĩa, tác giả quyển sách "Công tử Bạc Liêu - sự thật và giai thoại" thì thành ngữ Công tử Bạc Liêu được xã hội hóa và gọi chung cho tất cả những "địa chủ con" gồm những công tử có máu ăn chơi danh bất hư truyền.

Một số công tử cũng nổi tiếng ở những vùng khác nhau của miền nam:

Công tử Mỹ Tho Lê Công Phước

Lê Công Phước (1901-1950) là một tay chơi nổi tiếng ở miền Nam những năm của thập niên 1920, 1930. Ông còn có biệt danh Bạch công tử. Lê Công Phước để lại nhiều giai thoại về ăn chơi hoang phí. Ông còn là người có rất nhiều đóng góp cho nghệ thuật cải lương ở miền Nam khi đó và là một trong số những người chồng của Nghệ sĩ nhân dân Phùng Há.

Sau khi ly dị với Phùng Há, Lê Công Phước ngày càng lún sâu vào nghiện ngập. Tài sản lần lượt bán hết, người ta thấy ông lang thang ở vườn Ông Thượng (nay là Tao Đàn, Thành phố Hồ Chí Minh). Sau đó ông được con trai một người bạn thân của cha mình là ông Nguyễn Hoàng Phi, một điền chủ đất ở Chợ Gạo, đón về chăm sóc. Cuối năm 1949, Nguyễn Hoàng Phi đưa Bạch công tử về chăm sóc tại gia đình ông ở thị trấn Chợ Gạo. Nhưng vì hậu quả của nghiện ngập, Lê Công Phước mất vào đầu năm 1950.

Công tử Vĩnh Long Châu Văn Sanh

Châu Văn Sanh hay còn gọi là công tử Lời là một Liệt sĩ  Ông không chỉ nổi danh tính cách "trọng nghĩa khinh tài" tiêu biểu của người Nam Bộ, mà còn là một nhà cách mạng chống chủ nghĩa thực dân Pháp đòi quyền độc lập dân tộc cho Việt Nam.

Năm 1939, khi ông thuê xe chở sách về quê nhà chợ Cái Nhum, đến Ngã tư Long Hồ thì bị chính quyền thực dân chặn bắt quả tang trên xe có chở nhiều sách cấm và tài liệu tuyên truyền Chủ nghĩa cộng sản. Ngày 20 tháng 7 năm 1940, ông bị tòa án Pháp ở Sài Gòn kết tội "vận động lực lượng bất hợp pháp để lật đổ chính quyền" với bản án 5 năm tù và 10 năm biệt xứ. Ông đã qua đời vào ngày 27 tháng 6 năm 1943 khi bị giam trong tù.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt ca ngợi tinh thần không màng phú quý để tham gia cách mạng của ông:
"Nông dân chúng ta đi làm cách mạng, nếu có mất thì mất đầu và quần tà-lỏn, còn những người như "công tử" Lời, tú tài Nhựt (anh hùng Lê Văn Nhựt, Giám đốc Quốc gia Tự vệ cuộc tỉnh Vĩnh Long năm 1945-1946) thì mất cả đầu và cả gia sản đồ sộ".

Công tử Cần Thơ Dương Văn Quản

Công tử Cần Thơ Dương Văn Quản là con của ông Dương Lập Cang. Ông Cang được cho là người khởi công xây dựng ngôi đình Bình Thủy và nhà cổ Bình Thủy nổi tiếng

Xem thêm
 Tứ đại Phú hộ
 Phú nhị đại - hình ảnh tương tự ở Trung Quốc
 Dân chơi

Chú thích

Liên kết ngoài

Thành ngữ Việt Nam
T
Thương nhân Việt Nam
Xã hội Việt Nam thời Pháp thuộc


title: Tống Mẫn công (Tiệp)

text:
Tống Mẫn công (chữ Hán: 宋閔公; ?-682 TCN; trị vì: 691 TCN-682 TCN), tên thật là Tử Tiệp (子捷), là vị vua thứ 17 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tử Tiệp là con của Tống Trang công – vua thứ 16 nước Tống. Năm 692 TCN, Trang công qua đời, Tử Tiệp lên làm vua, tức Tống Mẫn công.

Chiến tranh với nước Lỗ
Thời Tống Mẫn công, nước Tống và nước Lỗ hay xảy ra xung đột. Năm 685 TCN, sau khi đánh bại quân Tề ở Trường Thược, Lỗ Trang công đem quân quấy nhiễu nước Tống.

Tống Mẫn công bắt hiếp nước Túc nhỏ bé, bắt vua Túc thiên đô về gần mình làm nước phụ dung.

Tháng 6 năm 684 TCN, Tống Mẫn công cùng Tề Hoàn công đều có thù với nước Lỗ, bèn hội binh đánh Lỗ. Hai nước hội ở đất Lang. Lỗ Trang công nghe theo công tử Yển, bất ngờ từ Vũ Môn đi ra, ngựa trùm da hổ tiến lên đánh vào đạo quân Tống ở Thừa Khâu trước. Quân Tống tan vỡ, quân Tề bèn rút lui. Tướng Lỗ là Thuyên Tôn Sinh bắt được tướng Tống là Nam Cung Trường Vạn.

Năm 683 TCN, Tống Mẫn công đem quân đánh Lỗ trả thù, hai bên giao chiến ở Ư Ấp gần Khúc Phụ kinh đô nước Lỗ, quân Lỗ đánh bại quân Tống.

Năm 683 TCN, nước Tống gặp lũ lụt. Lỗ Trang công sai sứ là Tang Văn Trọng đến giúp trị thủy. Tống Mẫn công tạ tội rằng mình không biết tu chính, phụng sự quỷ thần nên mới gây họa.

Bị giết
Năm 682 TCN, Tống Mẫn công sai sứ đến giảng hòa với nước Lỗ. Lỗ Trang công thả Nam Cung Trường Vạn về nước.

Tống Mẫn công thấy Nam Cung Trường Vạn là tù binh từ Lỗ trở về, tỏ ý coi thường, dù vẫn cho làm Đại phu. Trong lúc đánh cờ với Tống Mẫn công, Trường Vạn ca ngợi vua Lỗ là người hiền khiến Tống Mẫn công tức giận mắng lại Vạn chỉ là thằng tù. Trường Vạn tức giận bèn dùng bàn cờ đánh Tống Mẫn công vỡ đầu mà chết.

Các đại phu nước Tống là Cừu Mục và thái tể Đốc cũng bị Trường Vạn giết. Trường Vạn lập công tử Du lên ngôi vua, tức Tống Tử Du. Không lâu sau, công tử Ngự Thuyết đem quân chiếm Thương Khâu, Nam Cung Trường Vạn trốn sang nước Trần, bị người nước Trần đem về Tống giết chết.

Xem thêm
Tống Trang công
Tống Tử Du
Nam Cung Trường Vạn

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tống Vi Tử thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 682 TCN
Vua Trung Quốc bị giết


title: Mũi nhô

text:
Mũi nhô hay mũi cát nhô là một dạng địa mạo bồi tụ thường có mặt tại các đường bờ biển. Đây là một dạng đê cát hay bãi biển hình thành dưới tác động của các dòng chảy dọc bờ tại các khu vực đường bờ lõm vào hướng đất liền.

Hình thành
Dòng chảy dọc bờ hình thành khi sóng biển tiếp xúc bờ biển dưới một góc nghiêng, và rồi dòng nước lại chảy ngược ra khỏi bờ theo phương vuông góc. Những điều này khiến trầm tích được vận chuyển dọc bờ biển theo hình zigzac. Tại những nơi mà đường bờ biển "đổi hướng", tức là lõm vào đất liền (như tại mũi đất của vịnh nhỏ), thì các dòng chảy dọc bờ sẽ bị xua tan. Khi này đa phần số trầm tích của dòng chảy sẽ bồi tụ tại chỗ và tạo nên một đê cát ngầm. Đến lượt mình, đê cát ngầm này cho phép dòng chảy dọc bờ tiếp tục vận chuyển trầm tích đến theo hướng sóng vỡ, giúp đê cát ngày một phát triển và đến một lúc nào đó sẽ nổi lên khỏi mặt nước. Cần chú ý là tiến trình bổ sung trầm tích của các dòng chảy dọc bờ đóng vai trò điều kiện cần để đê cát có thể nổi khỏi mặt biển, và trầm tích hình thành nên mũi nhô có nguồn gốc rất đa dạng.

Đê cát hình thành khi dòng chảy dọc bờ tiếp xúc với phần mũi đất có độ ngoặt trên 30°. Mũi cát sẽ tiếp tục nhô ra biển cho đến khi áp lực nước (ví dụ từ sông) trở nên quá lớn khiến cát không thể bồi tụ được nữa. Từ khi này, mũi nhô dần dần trở nên ổn định và thường thì sinh vật sẽ phát triển trên đó. Có thể xem mũi nhô là một dạng bãi cạn đặc biệt. Khi mũi nhô phát triển, vùng nước ở phía sau được che chắn khỏi sóng và gió, dẫn đến sự ra đời của một đồng lầy mặn.

Hiện tượng khúc xạ sóng có thể diễn ra tại đầu mút của mũi nhô, khiến trầm tích di chuyển và tạo nên hình dạng móc câu cho mũi nhô. Khúc xạ sóng diễn ra theo nhiều hướng khác nhau sẽ dẫn đến sự hình thành nên mũi nhô có hình dạng phức tạp. Các cơn sóng tiếp cận mũi nhô không theo phương nghiêng như trên đã đề cập có thể trì hoãn sự hình thành mũi nhô, phá hủy một phần hoặc thậm chí là toàn bộ mũi nhô.

Trong trường hợp nguồn cung trầm tích cho mũi nhô bị gián đoạn thì cát tại cổ của mũi nhô (mặt hướng vào nội địa) có thể di chuyển về phía đầu mũi nhô và góp phần hình thành nên một hòn đảo. Nếu nguồn cung trầm tích vẫn ổn định đồng thời mũi nhô không bị các yếu tố môi trường tàn phá thì nó có thể trở thành một đê cát nổi với hai đầu nối vào đất liền và tạo nên một đầm phá phía sau đê cát. Nếu hòn đảo ngoài khơi nằm gần nơi mà đường bờ biển đổi hướng thì mũi nhô sẽ tiếp tục phát triển cho đến khi nối liền với hòn đảo đó và tạo nên một dạng địa hình gọi là doi cát nối đảo.

Nguy cơ
Các hoạt động của con người có thể gây tác động mạnh mẽ lên mũi nhô nói riêng cũng như các địa hình ven biển nói chung. Hoạt động chặt gỗ và canh tác nông nghiệp trên thượng nguồn có thể làm gia tăng lượng trầm tích sông, gây tác động xấu lên môi trường sinh thái mong manh của vùng gian triều xung quanh mũi nhô. Việc xây dựng đường sá dọc các vách dựng đứng ở bờ biển có thể làm suy giảm trầm trọng lượng trầm tích xói mòn xuống biển và do đó gây thiếu hụt lượng cung trầm tích để duy trì sự tồn tại của một mũi nhô.

Xem thêm
Danh sách mũi nhô
Bãi cạn
Cửa cắt khía, thường bị nhầm lẫn với mũi nhô.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Mũi nhô
Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển


title: Tống Tử Du

text:
Tống Tử Du (chữ Hán: 宋子游; ?-681 TCN; trị vì: 681 TCN), tên thật là Tử Du (子游), là vị vua thứ 18 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sử ký không rõ thân thế của Tống Tử Du, chỉ biết ông là quý tộc nước Tống. Theo Kinh Xuân Thu và Tả truyện, Tử Du là con của Tống Trang công, vua thứ 16 nước Tống và em Tống Mẫn công, vua thứ 17 của nước Tống.

Năm 681 TCN, tướng Tống là Nam Cung Trường Vạn giết chết Tống Mẫn công ở Mông Trạch, lập Tử Du lên làm vua.

Các công tử nước Tống bất bình với Nam Cung Trường Vạn đều bỏ trốn sang nước ngoài, em Tống Mẫn công là công tử Ngự Thuyết trốn đến đất Hào. Nam Cung Trường Vạn sai con trai là Nam Cung Ngưu vây đất Hào để bắt Ngự Thuyết. Mùa đông năm đó, các công tử nước Tống hợp quân với Hào công. Đại phu Tiêu Thúc mượn quân nước Tào, tấn công giết chết Nam Cung Ngưu rồi đem quân về kinh, giết chết Tống Tử Du.

Sau đó các đại phu nước Tống lập công tử Ngự Thuyết làm vua mới (tức Tống Hoàn công). Nam Cung Trường Vạn và Mãnh Hoạch bỏ chạy, Tử Du bị giết. Ông chỉ ở ngôi được vài tháng. Nam Cung Trường Vạn trốn sang nước Trần, sau bị đưa về nước giết chết.

Xem thêm
Tống Hoàn công
Tống Mẫn công
Nam Cung Trường Vạn

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tống Vi Tử thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1,2 Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 682 TCN
Vua Trung Quốc bị giết


title: Tống Hoàn công

text:
Tống Hoàn Công (chữ Hán:宋桓公) có thể là một trong các vị vua nước Tống, chư hầu nhà Chu:

Danh sách
 Tống Hoàn công, tên thật là Tử Ngữ Thuyết, vua thứ 19 nước Tống
 Tống Hoàn công, tên thật là Tử Tích Binh, vua thứ 32 nước Tống

Xem thêm
 Hoàn Công
 Vũ Hoàn Công
 Tề Hoàn Công
 Chu Hoàn Công
 Yên Hoàn Công
Tống Mẫn công
Tống Minh Vương
Tống Minh Đế
Tống Thiếu Đế

Thụy hiệu


title: MattyBraps

text:
Matthew David Morris (sinh ngày 6 tháng 1 năm 2003), hay còn biết đến nhiều hơn với cái tên MattyB hay MattyBRaps (chữ cái B đại diện cho sự kết hợp giữa chữ cái đầu D của tên đệm David và M của tên họ Morris), là một rapper nhí nổi tiếng với những video thực hiện lại của các bài hát nổi tiếng. Cậu bé bắt đầu phát hành các video của mình trên Youtube năm 2010, đạt 500.000 lượt xem ngay trong tuần đầu tiên phát hành.

Cuộc sống và sự nghiệp

MattyB cư ngụ ở Atlanta, Georgia. Cậu bám đít Justin Bieber và Usher để nổi tiếng. Gia đình của cậu bé giàu có, nên có phòng thu studio ngay trong nhà.

MattyB đã phát hành hơn 445 videos trên Youtube (tính đến ngày 20 tháng 5 năm 2015), đạt hơn 1.704.577.385 triệu lượt xem và hơn 4.014.835 người đăng ký theo dõi. Video nổi tiếng nhất của cậu, "Call Me Maybe", đạt hơn 119.662.476 lượt xem, và hơn 50 video khác đạt ít nhất 1 triệu lượt xem mỗi video. Cậu bé dùng trang Facebook của mình và tài khoản Twitter để giao lưu với fans hâm mộ. Quản lý của MattyB là Blake Sr., cha dượng của cậu bé.

MattyB bắt đầu phát hành những video của mình trên Youtube vào năm 2010, với bản phối lại đầu tiên "Eenie Meenie", đạt 500.000 lượt xem ngay trong tuần đầu tiên. Nghe theo ông bầu, cậu đã hát và phối lại cũng như viết kịch bản hài cho các bài hát thịnh hành như "Ice Ice Baby" của Vanilla Ice, "Party Rock Anthem" của LMFAO, "Born This Way" của Lady Gaga. Bố mẹ MattyB cũng đã dùng tiền thuê người sáng tác vài bài hát, rồi MattyB tự nhận là chính mình sáng tác, bao gồm "The Royal Wedding Song", "Sugar Sugar", "Be Right There", "That's The Way", "Forever and Always", và "That Girl Is Mine".

Bài hát MattyB mua về và nhận là tự sáng tác "That's The Way" năm 2012 đứng vị trí thứ 11 trên bảng xếp hạng Billboard Social 50 vào tháng 10 năm 2012.

Chú thích

Tham khảo ngoài
 Trang web chính thức
 Kênh Youtube chính thức
 Facebook: https://www.facebook.com/MattyBRaps
 Twitter: https://twitter.com/MattyBRaps

Sinh năm 2003
Nhân vật còn sống
Nhạc sĩ nhạc pop Mỹ
Nhạc sĩ nhạc pop thiếu nhi


title: Tống Khang vương

text:
Tống Khang vương (chữ Hán: 宋康王; ?-286 TCN; trị vì: 334 TCN-286 TCN) hay Tống vương Yển (宋王偃), tên thật là Tử Yển (子偃), là vị vua thứ 34 và là vua cuối cùng của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tử Yển là con trai thứ của Tống Hoàn công, vị vua thứ 32 của nước Tống, em của Tống Dịch Thành quân, vua thứ 33 của nước Tống.

Sự nghiệp
Năm 335 TCN, ông làm biến loạn để chống lại anh là Dịch Thành quân. Dịch Thành quân trốn sang nước Tề. Tử Yển tự lập làm vua.

Năm 315 TCN, Tử Yển thấy nhiều nước chư hầu đã xưng vương nên cũng tự lập làm vương, tức là Tống Khang vương. Ông chủ trương khuếch trương thế lực, mang quân đánh các nước chư hầu. Phía đông, ông tấn công nước Tề, chiếm 5 thành. Phía nam, ông đánh bại quân Sở, chiếm 300 dặm đất nước Sở. Phía tây, ông đánh nước Ngụy.

Sau khi mở rộng thế lực, Tống Khang vương xa vào hưởng lạc tửu sắc và tàn ác, làm thần dân oán ghét và phẫn nộ, nên mọi người gọi là Kiệt Tống.

Năm 286 TCN, Tề Mẫn vương huy động nước Sở và nước Ngụy cùng đánh Tống báo thù việc lấn đất. Liên quân 3 nước đánh bại quân Tống, Tống Khang vương phải trốn sang nước Ngụy và qua đời tại đó. Đất Tống bị chia làm ba giữa Tề, Sở và Ngụy.

Tống Khang vương làm vua được 49 năm thì nước Tống diệt vong. Theo niên đại của Sử ký, vua cha Tống Hoàn công mất năm 375 TCN, như vậy Tống Khang vương mất vào năm 286 TCN có thọ ít nhất 90 tuổi. Tính từ Tống Vi Tử Khải đến Khang vương, nước Tống trải qua 34 đời vua.

Ở thời Tống Khang vương trị vì, ông đã có những cải cách quân đội khiến nước Tống chuyển mình nhanh chóng, kêu gọi tráng đinh nhập ngũ và ra sức tập luyện. Ông đã làm được một việc mà các chư hầu khác như Trịnh, Lỗ, Vệ... không thể làm, đó là đánh chiếm đất đai của Thất Hùng, trong đó nổi bật nhất là việc ông xua quân chiếm lãnh thổ phía đông của nước Sở, chia cắt nước này với nước Tề. Nước Sở hùng mạnh cùng tam Tấn, Hàn, Triệu, Ngụy đã phải thay đổi cách nhìn nhận về nước Tống bạc nhược mà trước đây họ từng thay phiên nhau hà hiếp ở thời Xuân Thu. Xét ra, ông là một vị vua giỏi dụng binh và đôn thúc, quản lý quân đội, chính vì vậy mà nước Tống đã quật khởi và hùng cường trong một khoảng thời gian ngắn. Nhưng do tính cách buông thả và ham mê tửu sắc mà khiến ông đánh mất tất cả vào phút chót.

Xem thêm
Tống Dịch Thành quân
Tề Mẫn vương

Chú thích

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tống Vi Tử thế gia

Vua nước Tống
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 286 TCN


title: Các Thánh Anh Hài

text:
Các thánh Anh Hài là câu chuyện được ghi lại trong Kinh Thánh Tân Ước đề cập đến vụ thảm sát do Herodes Đại vương (Hêrôđê Cả) - vị vua người Do Thái được Đế quốc La Mã bổ nhiệm cai trị tỉnh Iudaea - thực hiện trong xứ thuộc quyền mình. Vấn đề lịch sử của vụ việc này vẫn đang được tranh luận mà chưa có hồi kết, nhưng theo Phúc Âm Mátthêu, sau khi nghe tin từ các nhà đạo sĩ từ Phương Đông cho biết có một vị vua người Do Thái mới được sinh ra thì Hêrôđê đã ra lệnh giết tất cả các bé trai sơ sinh trong làng Bethlehem (Bêlem) để không bị mất ngai vàng của mình. Chưa có lời khẳng định nào về số lượng bé trai sơ sinh bị thiệt mạng từ vụ thảm sát này, tuy nhiên trong sách phụng vụ Hy Lạp, người ta ước tính con số có thể là 14.000 bé trai; những người Syria lại nói có thể tới 64.000 em. Đến thời Trung Cổ, một số tác giả ước đoán có tới 144.000 bé căn cứ theo sách Khải Huyền (Kh 14:3) nhưng các tác giả gần đây đã ước đoán con số đó rất nhỏ, có thể chỉ vào khoảng 15 hay 20 em, vì Bêlem khi ấy là một làng rất nhỏ với dân số ít. Họ được Kitô giáo tuyên phong là thánh tử đạo với danh hiệu Anh Hài. Giáo hội Công giáo Rôma mừng lễ vào ngày 28 tháng 12 hằng năm.

Bản văn Tân Ước

Chú thích

Câu chuyện trong Tân Ước
Thánh Công giáo Rôma
Tử đạo Kitô giáo
Từ ngữ trong Tân Ước
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười Hai
Ngày lễ trong mùa Giáng Sinh
Phúc Âm Mátthêu


title: Ramon Magsaysay

text:
Ramón del Fierro Maqsaysay (1907-1957) là tổng thống thứ 7 của Philippines. Ông là tổng thống Philippines đầu tiên sinh ra vào thế kỷ 20 và cũng là tổng thống Philippines đầu tiên sinh sau độc lập. Magsaysay tại nhiệm từ năm 1953 đến khi qua đời vào năm 1957 trong một tai nạn máy bay. Ông từng là một lãnh đạo du kích trong Chiến tranh Thái Bình Dương. Ông được bầu làm Tổng thống khi phục vụ Đảng Thống nhất Quốc gia (Philippines).

Tham khảo

Tổng thống Philippines


title: Động đất Constantinopolis 1509

text:
Động đất Constantinopolis 1509 là một trận động đất diễn ra ở biển Marmara lúc 10 giờ tối giờ địa phương ngày 10 tháng 9 năm 1509. Trận động đất có cường độ ước tính là 7,2 ± 0,3 trên thang cường độ theo sóng bề mặt. Bốn mươi lăm ngày dư chấn sau trận động đất, cũng như một cơn sóng thần. Hơn một nghìn ngôi nhà và 109 nhà thờ Hồi giáo đã bị phá hủy, sóng thần làm phá vỡ các bức từng chắn của thành phố và làm thiệt mạng hơn 10.000 người. Khu vực thiệt hại đáng kể (cường độ ≥ 7) kéo dài từ Corlu ở phía tây Izmit ở phía đông. Galata và Büyükçekmece cũng bị thiệt hại nghiêm trọng. Tại Constantinopolis nhiều nhà sụp đổ, ống khói sập và các bức tường nứt. Bayezid mới được xây dựng Nhà thờ Hồi giáo II đã bị hư hỏng nặng, mái vòm chính đã bị phá hủy và một ngọn tháp sụp đổ. Nhà thờ Hồi giáo Fatih bị hỏng bốn cột lớn và mái vòm vỡ ra. Nhà thờ cũ Hagia Sophia hầu như không bị tổn hại mặc dù một ngọn tháp bị sụp đổ. Bên trong nhà thờ Hồi giáo, thạch cao được sử dụng để che đậy khảm Byzantine bên trong mái vòm đã đổ xuống, để lộ những hình ảnh Kitô giáo.

Tham khảo

Lịch sử Istanbul
Khoa học năm 1509
Constantinopolis


title: Warren Beatty

text:
Warren Beatty ( ; sinh ngày 30/03/1937, là một diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất, kịch bản gia Mỹ. Ông 15 lần được đề cử giải Oscar, nhưng chỉ một lần giành giải này về Đạo diễn xuất sắc nhất.

Danh mục phim

Tham khảo

Đọc thêm
Ellis Amburn, The Sexiest Man Alive: A Biography of Warren Beatty, HarperCollins Publishers Inc., New York, 2002. ISBN 0-06-018566-X
Suzanne Finstad, Warren Beatty: A Private Man, Random House, Inc., New York, 2005. ISBN 1-4000-4606-8
Mark Harris, "Pictures at a Revolution: Five Movies and the Birth of New Hollywood", Penguin Press, New York, 2008. ISBN 978-1-59420-152-3
Suzanne Munshower, "Warren Beatty: His Life, His Loves, HIs Work", St. Martin's Press, New York, 1990. ISBN 0-8065-0670-9
Lawrence Quirk, "The Films of Warren Beatty", Citadel Press, New Jersey, 1979. ISBN 0-8065-0670-9
Stephen J. Ross, "Hollywood Left and Right: How Movie Stars Shaped American Politics", Oxford Press, New York, 2011. ISBN 978-0-19-518172-2
Peter Swirski, "1990s That Dirty Word, Socialism: Warren Beatty's Bulworth." Ars Americana Ars Politica. Montreal, London: McGill-Queen's University Press, 2010. ISBN 978-0-7735-3766-8
David Thomson, "Warren Beatty: A Life and Story", Secker and Warburg, London, 1987. ISBN 0-436-52015-X
David Thomson, "Warren Beatty and Desert Eyes", Doubleday and Co., Inc., New York, 1987. ISBN 0-385-18707-6
Peter Biskind, Star: How Warren Beatty Seduced America, Simon & Schuster, Inc. New York, 2010. ISBN 978-0-7432-4658-3
Peter Biskind, "Easy Riders, Raging Bulls: How the Sex-drugs-and-rock-'n'-roll Generation Saved Hollywood", Simon & Schuster, Inc. New York, 1998. ISBN 0-684-80996-6

Liên kết ngoài

The Carolyn Jackson Collection, no. 13 - Interview with Warren Beatty, from the Texas Archive of the Moving Image

Sinh năm 1937
Nhân vật còn sống
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc
Nam biên kịch Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Northwestern
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người đoạt giải Quả cầu vàng cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Người giành giải Quả cầu vàng Cecil B. DeMille
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy


title: Tống Dịch Thành quân

text:
Tống Dịch Thành quân (chữ Hán: 宋剔成君; trị vì: 375 TCN(?)-335 TCN), tên thật là Tử Đới Hỉ (子戴喜), là vị vua thứ 33 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sử sách chép khác nhau về thân thế Dịch Thành quân. Theo sử ký, ông là con trai của Tống Hoàn công, vị vua thứ 32 của nước Tống. Năm 375 TCN, Tống Hoàn công mất, Đới Hỉ lên nối ngôi, tức là Tống Dịch Thành quân.

Theo Trúc thư kỉ niên, Dịch Thành là hậu duệ của Tử Văn (con Tống Đái công), vì Tống Hoàn công hoang dâm vô độ nên bị ông cướp ngôi.

Năm 356 TCN, ông cùng Tề Uy vương và Triệu Thành hầu họp mặt tại Bình Lục.

Năm 354 TCN, Ngụy Huệ Thành vương đánh Tống, tiến vào đất Hoàng Trì. Tống quân phản công, tấn công trở lại đất Thủ Chỉ của Ngụy.

Năm 329 TCN, em ông là Tử Yển nổi loạn, Ông chạy sang tị nạn Tề được Tề vương phong cho quân hiệu ở đất Dịch Thành về sau gọi là Dịch Thành quân (剔成君), Tử Yển tự lập làm vua, tức Tống Khang vương.

Ông làm vua được 41 năm, không rõ mất năm nào và kết cục ra sao.

Xem thêm
Tống Hoàn công (Chiến Quốc)
Tống Khang vương

Chú thích

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
 Tống Vi Tử thế gia
 Triệu thế gia
 Điền Tề thế gia

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Tống Hoàn công (Chiến Quốc)

text:
Tống Hoàn hầu (chữ Hán: 宋桓侯; trị vì: 362 TCN-350 TCN hay 377 TCN-375 TCN), hay Tống Hoàn công (宋桓公), tên thật là Tử Tích Binh (子闢兵) hay Tử Tích (子闢), là vị vua thứ 32 hay 33 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con trai của Tống Hưu công, vị vua thứ 31 hay 32 của nước Tống. Năm 362 TCN (hay 378 TCN), Tống Hưu công qua đời, Tích Binh lên làm vua, tức Tống Hoàn công.

Theo Sử kí-Tống Vi tử thế gia, Tống Hoàn hầu ở ngôi 3 năm thì mất, con là Dịch Thành quân lên nối ngôi. Theo Trúc thư kỉ niên, Dịch Thành là hậu duệ Tống Đái công, giết con Hoàn hầu để cướp ngôi.

Xem thêm
Tống Hưu công
Tống Dịch Thành quân

Chú thích

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tống Vi Tử thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 375 TCN
Mất năm 350 TCN


title: Truyền thần

text:
Tranh truyền thần là một thể loại hội họa mà người họa sĩ truyền lại cái "thần" của người được vẽ, tức là truyền đạt được cảm xúc, thần thái thông qua tác phẩm.

Để vẽ lại một bức ảnh đòi hỏi người họa sĩ phải có ý chí kiên trì, cần mẫn, tập trung cao độ, bức ảnh sau khi hoàn thành không chỉ giống với ảnh được chụp mà còn phải truyền được thần thái của con người đó. Quan trọng nhất đó chính là đôi mắt của người được vẽ mà người họa sĩ gọi là điểm nhãn, đó chính là nét độc đáo trong các bức tranh truyền thần mà không một loại tranh nào khác thực hiện được.

Xem thêm
 Nghệ thuật Việt Nam
 Mỹ thuật cổ truyền Việt Nam
 Hội họa cổ truyền Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

 "Lão kỳ nhân" truyền thần ở Sài Gòn
 Tranh truyền thần sống "thoi thóp" giữa thời số hoá
 "Sợ tranh truyền thần thất truyền, mỗi năm tôi đều giữ một bức vào phòng trưng bày"
 Người vẽ truyền thần cuối cùng giữa Sài Gòn
 Sài Gòn kỳ nhân - kỳ sự (Kỳ 11): Bậc thầy truyền thần

Hội họa


title: Tống Hưu công

text:
Tống Hưu công (chữ Hán: 宋休公; trị vì: 385 TCN-363 TCN hay 399 TCN-377 TCN), tên thật là Tử Điền (子田), là vị vua thứ 31 hay 32 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con trai của Tống Điệu công- vị vua thứ 30 hay 31 của nước Tống. Năm 385 TCN (hay 399 TCN), Tống Điệu công mất, Tử Điền lên làm vua, tức Tống Hưu công.

Sử ký không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi.

Năm 363 TCN (hay 377 TCN), Tống Hưu công mất. Con ông là Tử Tích Binh lên nối ngôi, tức Tống Hoàn công.

Xem thêm
Tống Điệu công
Tống Hoàn công (Chiến Quốc)

Chú thích

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tống Vi Tử thế gia
Hàn thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 363 TCN


title: Ishikawajima-Harima J3

text:
J3 là loại động cơ máy bay tuốc bin phản lực do tập đoàn công nghiệp nặng Ishikawajima-Harima tại Nhật Bản chế tạo. Đây là loại động cơ phản lực đầu tiên mà Nhật Bản phát triển sau chiến tranh thế giới thứ hai. Động cơ này được trang bị cho các loại máy bay huấn luyện Fuji T-1 và máy bay tuần tra biển Kawasaki P-2J.

Phát triển
Fuji T-1 là loại máy bay phản lực huấn luyện đầu tiên mà Nhật Bản phát triển sau chiến tranh thế giới thứ hai vì thế yêu cầu về động cơ nội địa đã được đặc ra và nó được phát triển đồng thời với máy bay. Vào tháng 5 năm 1955, công ty Nippon Jet-Engine đã bắt đầu thiết kế XJ3 cho T-1, kết quả được đưa cho cơ quan quân đội kiểm tra và sau đó hai nguyên mẫu đã được chế tạo theo như thỏa thuận đến cuối tháng 3 năm 1956.

Việc thiết kế diễn ra suôn sẻ trong 6 tháng và nguyên mẫu mẫu XJ3-3 được hoàn tất. Nhưng sau đó nó gặp vô số rắc rối cần khắc phục trong vận hành cùng một đống vấn đề khác vì thế phải mất hai năm rưỡi để khắc phục các vấn đề này cũng như giảm kích thước của động cơ và đưa vào sử dụng. Việc chế tạo được giao cho tập đoàn công nghiệp nặng Ishikawajima-Harima. Chiếc T-1 hoàn thành thiết kế năm 1957 nhanh hơn động cơ khoảng một năm, vì thế trước khi loại động cơ này sẵn sàng các chiếc T-1 trong loạt chế tạo đầu tiên đã sử dụng động cơ Bristol Siddeley Orpheus. Đến phiên bản T-1B thì bắt đầu chuyển sang trang bị mẫu J3-3 sau đó mẫu có công suất cao hơn là J3-7 được dùng để nâng cấp T-1B cũng như làm động cơ phụ trợ cho các chiếc Kawasaki P-2J.

Biến thể
J3-3: Mẫu trang bị cho T-1B.
XJ3-S1 đến S3: Các mẫu giảm kích thước của mẫu cơ bản.
XJ3-G: Mẫu dùng để thí nghiệm hệ thống nhiên liệu mới.
XJ3-F: Mẫu động cơ tuốc bin cánh quạt đẩy thử nghiệm.
J3-7B: Mẫu tăng công suất dùng để nâng cấp T-1B.
J3-7C: Mẫu dùng như động cơ phụ trợ cho các chiếc P-2J.
J3-7D: Mẫu nâng cấp của J3-7C với công suất cao hơn.
YJ3-8: Mẫu thử nghiệm với công suất cao hơn các mẫu trước.
XJ3-A/B・I: Là mẫu XJ3-3 có thêm chức năng đốt sau.
YJ3-A/B・II: Mẫu nâng cấp của XJ3-A/B・I.

Liên kết ngoài

http://www.saitama-subaru.co.jp/plane/11_j3.html
http://kikuchi.mook.to/AIRPLANE/t-1/index.htm
http://www.kahaku.go.jp/exhibitions/vm/past_parmanent/rikou/Field_10/Detail_1005.html
http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1976/1976%20-%202321.html?search=IHI%20J3&tracked=1

Động cơ máy bay
Động cơ tuốc bin phản lực