title: Đập Nha Trinh

text:
Đập Nha Trinh là một đập thủy lợi nằm trên sông Cái Phan Rang tại tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam. Qua hơn 800 năm tồn tại, ngày nay, đập nước vẫn giữ vai trò điều tiết thủy lợi, vừa là khu du lịch sinh thái độc đáo với nhiều cảnh đẹp, hấp dẫn du khách của tỉnh Ninh Thuận.

Thông số

Theo các tài liệu nghiên cứu, đập Nha Trinh được xác định xây dựng trong thời vua Po Klong Garai (Shinhavarmen II), từ khoảng năm 1151 - 1205, nhằm phục vụ điều tiết thủy lợi cho một vùng rộng lớn có tên gọi là Nha Hố (địa danh này ngày nay vẫn còn tồn tại với tên gọi của một thôn ở xã Nhơn Sơn, huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận).

Theo số liệu đo đạc hiện nay, đập Nha Trinh là một công trình thủy lợi đồ sộ, ngoài phần thân đập chính dài 385m, cao 5m và rộng 3m, thì còn có một hệ thống mương dẫn rất dài, trong đó Mương Chăm (chính là mương cái do phụ nữ đào theo truyền thuyết) dài đến 60 cây số, còn mương Đực (tức mương do nam giới đào) dài khoảng 50 cây số. Dưới phần thân đập chính, Nha Trinh còn có bốn đập con được xây liền kề để tích nước vào mùa khô. Tổng diện tích đất nông nghiệp ăn nguồn nước của hệ thống thủy lợi này lên đến hơn 12.000 ha.

Giá trị du lịch
Nha Trinh vừa là công trình thủy lợi lớn của tỉnh Ninh Thuận, vừa là khu du lịch sinh thái độc đáo với nhiều cảnh đẹp, hấp dẫn du khách. Trải qua hơn 800 năm chống chọi với thiên nhiên, đập Nha Trinh vẫn còn bền vững và phát huy tốt vai trò của nó.
Hàng năm, mỗi dịp tết đến, người dân trong và ngoài tỉnh lại đến nơi đây thưởng ngoạn và vui chơi.

Truyền thuyết

Truyền thuyết trong dân chúng kể lại rằng, đập Nha Trinh (theo tiếng Chăm là Chakling, sau này dân Kinh đọc trại đi thành Nha Trinh) do vua Shinhavarmen III (vua Po Klong Garai) chủ trì xây dựng, và ông cũng chính là vị thần được dân thờ trong ngôi tháp trên núi Trầu. Nhưng theo các nghiên cứu sử học, thì vua Po Klong Garai chính là Suryavarmadeva, một con người nổi tiếng bởi máu phiêu lưu và một thân thế đầy sóng gió; còn ngôi tháp thờ ông là tác phẩm của vua Jaya Simhavarman (tức vua Chế Mân) dựng lên để tưởng nhớ tiền nhân của dân tộc mình.

Khác với chính sử, chủ yếu ghi lại chiến công của các vị vua chăm trên chính trường và chiến trường, thì các câu chuyện truyền thuyết lưu truyền trong dân gian lại có nội dung chủ yếu ghi nhớ sự đóng góp cho đời sống sản xuất của chúng dân. Nghĩ cũng đúng thôi, bởi người dân thời nào cũng thế, chỉ mong một cuộc sống no lành yên cơm ấm áo, đâu thích gì chuyện binh đao hay tranh quyền đoạt vị. Trong nhiều truyền thuyết về vị vua đã cho xây con đập, ngày nay còn phổ biến nhất là câu chuyện kể sau đây:

"Ngày xưa ở vùng đất này có gia đình vợ chồng già nọ không con. Họ thường cầu mong trời đất phù hộ để ban cho họ một mụn con để đỡ cô quạnh lúc tuổi già. Một hôm, họ lội qua bến nước phía trên đập Nha Trinh bây giờ, và vô tình trông thấy một cái bọc trôi lềnh bềnh giữa sông. Ông bà vội vàng vớt lên, khi mở ra thì thấy bên trong có một bé gái rất xinh. Ông bà rất đỗi vui mừng, nghĩ là trời phật đã thấu lời khấn nguyện của mình và quyết định đem bé gái về nuôi.Thấm thoắt, cô bế đã lớn khôn và thường theo bố mẹ vào rừng đốn củi. Một hôm, trời nắng gắt, cô gái khát nước, mà khu rừng, nơi ba người đang hái củi, lại không có khe suối gì cả. ông già khuyên con gái ráng chịu, về nhà sẽ uống nước. Không chịu nổi cơn khát, cô gái lén đi tìm nước uống. Đi một quãng xa, cô thấy một tảng đá rất to, ở giữa tảng đá có một vũng nước trong vắt. Cô gái mừng rỡ, lấy tay vục nước uống. Khi ông bà già tìm thấy cô gái, thì vũng nước tự nhiên cạn dần. Ba người cho là điềm lạ, đành quay về. Từ hôm đó, tự nhiên cô gái thụ thai. Tới tháng, cô sinh được một bé trai mình mẩy ghẻ lở trông hết sức kinh tởm. Ông bà già rất quý cháu, nuôi cháu rất cấn thận và đặt tên cháu là Pô Ông.Lên bảy tuổi, Pô Ông đi chăn bò cho nhà vua. Một hôm, vì mê chơi cùng lũ trẻ, Pô Ông để lạc một con bò trong đàn. Chạy tìm kiếm khắp nơi mà không thấy, Pô Ông bèn trèo lên một cây cao để nhìn, và thấy con bò của mình đang bị cột trong vườn một ngôi nhà to lớn. Mừng quá, Pô Ông tụt vội xuống đất, làm cho cây rung chuyển. Cây bỗng trở nên đỏ chói, rồi biến thành một con rồng. Con rồng đứng yên nhìn chàng trai một cách kính cẩn. Pô Ông nhờ một người lớn đến xin lại con bò. Không ngờ, chủ ngôi nhà ấy là một vị thầy cả có cô con gái xinh đẹp. Thấy Pô Ông ghẻ lở đầy mình, cô gái vội thưa với cha hãy trả bò cho anh ta và đuổi anh ta đi. Nhưng người cha thấy trên người chàng trai có những tướng lạ, thì rất vui mừng. Ông nói cho con gái biết điều đó và hứa gả con gái mình cho Pô Ông. Một thời gian sau, Pô Ông kết thân với một người bạn tên là Pô Klông Chanh và rủ nhau đi buôn trầu. Thường ngày, hai người về nghỉ ở một chỗ rồi thay phiên nhau về nhà lấy cơm ra cùng ăn. Một hôm, đến lượt Pô Klông Chanh đi lấy cơm, còn Pô Ông thì nằm nghỉ và ngủ thiếp đi. Khi Pô Klông Chanh trở lại thì thấy một cảnh tượng kỳ lạ: một con rồng đang liếm khắp thân mình ghẻ lở của Pô Ông, bao nhiêu vết ghẻ lở của Pô Ông biến mất, còn Pô Ông thì biến thành một chàng trai đẹp lạ thường.Một hôm, nhớ tới chàng trai chăn bò ghẻ lở, vị thầy cả tìm đến kết thân. Pô Ông nhận cô con gái thầy cả làm vợ. Được ít lâu, vị vua băng hà, nhưng không có hoàng tử kế vị. Trong khi triều đình lo nghĩ, thì con voi trắng của hoàng cung phá chuồng chạy thẳng tới chỗ Pô Ông, quỳ xuống và đưa vòi ra tỏ ý mời. Tưởng voi có chuyện gì cần đến mình, Pô Ông nhảy lên mình voi. Voi đưa chàng trai về kinh thành. Các triều thần biết đây là ý trời bèn tôn Pô Ông lên làm vua. Pô Ông đăng cơ với tên gọi là Pô Klaung Girai. Pô Ông tỏ ra là một vị vua tài ba, có tài dẫn thủy nhập điền. Ruộng vườn, trước kia khô cạn, nhờ có ngài mà tươi tốt. Dân chúng no ấm hơn xưa. Ngài cho làm một chiếc bè bằng thân cây chuối, đặt ít đất lên bè rồi thả bè trên sông Dinh, đọc thần chú cho bè trôi ngược dòng. Khi chiếc bè trôi đến Nha Trinh, ngài hô "dừng lại". Lập tức, bè chìm xuống và biến thành cái đập lớn chắn ngang sông. Ngài chỉ cho dân đào hai con mương để dẫn nước vào ruộng mà ngày nay vẫn gọi là mương Chăm. Nữ đào mương bên phải, nam đào mương bên trái. Vì cứ lo đi chòng ghẹo các cô gái, nên bên nam đào mương rất chậm. Con mương bên trái vì thế đành bỏ dở, không dùng được...''

Chú thích

Đập tại Việt Nam
Khu du lịch sinh thái Việt Nam
Công trình thủy lợi


Computer Entertainment Rating Organization (CERO) - một tổ chức phi lợi nhuận Nhật Bản, trao giải thưởng xếp hạng trò chơi máy tính và phần mềm để bán tại Nhật Bản. Xếp hạng cho thấy người tiêu dùng trong nhóm tuổi, một thể loại của những người sử dụng có thể sử dụng sản phẩm này. Chạy từ tháng 7 năm 2002 trở đi như là một nhánh của Hiệp hội các nhà cung cấp máy tính giải trí.

Đánh giá

Lần cập nhật mới xếp hạng tổ chức tổ chức tháng 3 năm 2006, những lá thư tương ứng được đặt trực tiếp trên da. Bán trò chơi thể loại Z kiểm soát của nhà nước.

 (A) là sản phẩm phù hợp cho mọi lứa tuổi. Các thành viên nổi tiếng nhất: Pokemon, dòng Dance Dance Revolution, Disgaea Armored Core, Ace Combat, âm thanh tung, Dragon Ball: Raging Blast, Need for Speed: Shift, Super Mario Galaxy 2, Split Second: Velocity, Final Fantasy IX.

 (B) sản phẩm là thích hợp cho người dân của 12 tuổi và ở trên. Các thành viên nổi tiếng nhất: Sengoku Basara loạt, Super Smash Bros Brawl, Tekken, Burnout Paradise, Street Fighter IV, Halo Wars, Tales of Vesperia, Valkyria Chronicles, Shin Megami Tensei Series: Persona 4, The Legend of Zelda: Twilight Princess, Alan Wake, Metroid: Other M, Parasites Eve.

 (C) là các sản phẩm phù hợp cho những người từ 15 tuổi và cao hơn. Các thành viên nổi tiếng nhất: Devil May Cry, WWE SmackDown vs. Raw, Lost Planet, Perfect Dark Zero Soulcalibur IV, Dissidia: Final Fantasy, Midnight Club: Los Angeles, Silent Hill: Shattered Memories, Metal Gear Solid: Peace Walker, trước nhiệm vụ phát triển.

 (D) các sản phẩm là thích hợp cho người dân của 17 tuổi và ở trên. Các thành viên nổi tiếng nhất: Yakuza Ninja Gaiden, Bully, Resistance 2, Bayonetta, Call of Duty: Modern Warfare 2, Resident Evil: The Darkside Chronicles, Dante's Inferno, Nier, Dead to Rights: Retribution, Halo: Reach, Vanquish.

 (Z) là một sản phẩm phù hợp cho những người 18 tuổi và ở trên. Các đại diện nổi tiếng nhất của: Grand Theft Auto, Assassin Creed, Gear Of War, Infamous, Left 4 Dead 2, MadWorld, God of War III, Dead Rising 2, Fallout: New Vegas, Call of Duty: Black Ops.

Tham khảo

Trò chơi trên Windows
Tổ chức phi lợi nhuận
Tổ chức từ Nhật Bản


title: Vườn quốc gia Spingbrook

text:
Vườn quốc gia Springbrook là một vườn quốc gia tại Springbrook trên dãy núi McPherson thuộc nội địa Gold Coast của bang Queensland, Úc. Vườn quốc gia này cách Brisbane 96 km về phía nam.

Nơi đây là một phần của hệ thống núi lửa thuộc Các rừng mưa Gondwana của Úc được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1986. Nó bảo vệ vùng rừng quan trọng Scenic Rim và là vùng chim quan trọng, là nhà của một số các loài chim cực kỳ nguy cấp.

Tham khảo

 Mount Cougal section Visitor Information sheet, by Queensland Parks and Wildlife Service, BP417-3 APR99, 1999.

Liên kết ngoài

Springbrook National Park at Queensland Government Department of National Parks, Recreation, Sport and Racing / Parks.
The Lure of Glow Worms by Wendy Pyper at the Australian Broadcasting Commission

Vườn quốc gia Queensland
Di sản thế giới tại Úc
IUCN Loại II


title: Video Games (bài hát)

text:
"Video Games" (Trò chơi điện tử) là đĩa đơn đầu tiên của ca sĩ, nhạc sĩ Lana Del Rey trích từ album phòng thu thứ hai của cô, Born to Die. Lần đầu, đĩa đơn được đưa lên internet vào ngày 29 tháng 6 năm 2011 và ban đầu được đưa vào đĩa đơn mở rộng Lana Del Rey. Sau này, nó trở thành đĩa đơn đầu tiên cho Born to Die và được tái phát hành vào ngày 10 tháng 10 năm 2011 bởi hãng đĩa Interscope. Tính đến nay, đây là ca khúc duy nhất của Lana Del Rey lọt vào Billboard Hot 100 ở vị trí 91.

Nội dung
Nội dung bài hát là lời bộc bạch một cô gái dù bị người yêu cự tuyệt, không ngó ngàng nhưng vẫn một lòng yêu thương anh ta.

MV
Video âm nhạc chính thức của ca khúc được đạo diễn và biên tập bởi chính Lana Del Rey. Video gồm những hình do cô tự quay xen kẽ những đoạn webcam quay chính cô đang biểu diễn ca khúc.

Danh sách nhạc

Đĩa đơn
"Video Games" (Radio Edit) – 4:01
"Blue Jeans" – 3:31

EP kỹ thuật số
"Video Games" – 4:46
"Blue Jeans" – 3:34
"Video Games" (Mr Fingers Remix) – 9:00
"Video Games" (Omid 16B Remix) – 5:14

The Remix EP
"Video Games" – 4:03
"Blue Jeans" – 3:33
"Video Games" (Club Clique for The Bad Girls Remix) – 4:59
"Video Games" (White Lies C-mix) – 7:33
"Video Games" (Larry "Mr. Finger" Heard Remix) – 9:00
"Video Games" (Helium Robots Remix) – 4:51
Digital Remix EP
"Video Games" (Club Clique for The Bad Girls Remix) – 4:57
"Video Games" (Jakwob and Etherwood Remix) – 3:42
"Video Games" (White Lies C-Mix) – 7:32
"Video Games" (Jamie Woon Remix) – 5:14
"Video Games" (We Don't Belong In Pacha Remix) – 5:19

Biểu diễn trực tiếp
"Video Games (Live)"  từ album: "This Is BBC Radio 6 Live"

Chú thích

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2011
Pop ballad
Ballad thập niên 2010
Đĩa đơn đầu tay
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Bài hát của Lana Del Rey


title: Video game (định hướng)

text:
Video game có thể là:
Video game: một loại trò chơi điện tử
Video Games (bài hát): bài hát của Lana Del Rey


title: Trần Chung Ngọc

text:
Trần Chung Ngọc (1931– 29 tháng 1 năm 2014) là một tác giả Phật giáo người Mỹ gốc Việt. Tốt nghiệp bằng tiến sĩ Vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison, Trần Chung Ngọc từng tham gia giảng dạy tại trường Đại học Khoa học Sài Gòn thời Việt Nam Cộng hòa, ông cũng có thời gian nhập ngũ trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Sau năm 1975, Trần Chung Ngọc sang định cư tại Hoa Kỳ, ông tiếp tục nghiên cứu vật lý. Sau khi về hưu, ông Ngọc tham gia nhóm Giao Điểm viết về các chủ đề lịch sử và tôn giáo liên quan đến Việt Nam, đặc biệt là những nội dung chống Công giáo.

Tiểu sử
Trần Chung Ngọc sinh năm 1931 tại Hà Nội, Trần Chung Ngọc tham gia quân ngũ từ năm 1952 đến năm 1956 rồi quy y cửa Phật tại Chùa Văn Thánh, Sài Gòn với pháp danh Phúc Lâm. Đến năm 1962 thì theo học tại trường Đại học Khoa học Sài Gòn. Sau thời gian tái ngũ Quân lực Việt Nam Cộng hòa từ năm 1962 – 1965, Trần Chung Ngọc quay về giảng dạy tại Đại học Khoa học Sài Gòn rồi được cử đi Hoa Kỳ học tiến sĩ vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison. Tốt nghiệp năm 1972, ông trở lại Việt Nam giảng dạy đến năm 1975 thì di cư sang Hoa Kỳ làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ trong vòng 2 năm cho Đại học Wisconsin-Madison, rồi làm ở phòng nghiên cứu vật lý của trường này cho đến khi về hưu năm 1996.

Trần Chung Ngọc nghỉ hưu từ năm 1996 và bắt đầu nghiên cứu, viết bài về các chủ đề lịch sử, chính trị và tôn giáo. Các bài viết của ông được đăng trên trang Giao điểm và Sách hiếm.

Trần Chung Ngọc mất lúc 11 giờ ngày 29 tháng 1 năm 2014 tại Illinois, Hoa Kỳ do một cơn đau tim.

Các nhận định nổi bật
Theo báo Công An Nhân dân, Trần Chung Ngọc là một trí thức hải ngoại từng ở phía Việt Nam Cộng hòa nhưng ủng hộ vai trò giải phóng dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam, ủng hộ giải phóng Miền Nam, đánh giá tích cực "đợt di dân vĩ đại chưa từng có trong lịch sử Việt Nam".

Giáo sư Trần Chung Ngọc cho rằng: "Mỹ không có bất cứ lý do chính đáng nào để can thiệp vào Việt Nam, một nước nhỏ, nghèo, chưa phát triển và không có bất cứ khả năng nào có thể gây hại cho nước Mỹ. Do đó, việc Mỹ can thiệp vào Việt Nam là bất chấp dư luận, bất chấp cả công pháp quốc tế, nghĩa là: "dùng cường quyền thắng công lý" của một cường quốc tự cho mình có quyền can thiệp vào bất cứ đâu mà Mỹ muốn"

Trần Chung Ngọc cho rằng không có Đảng Cộng sản Việt Nam thì sẽ không có độc lập dân tộc: "không có Đảng Cộng sản Việt Nam thì chế độ nô lệ thực dân Pháp có cáo chung không", "chiến thắng quân ngoại xâm Pháp rồi Mỹ của Đảng Cộng sản Việt Nam". Ông cho rằng: ""Giải phóng miền Nam" là khẩu hiệu của những người Cộng sản để thực hiện thống nhất đất nước."
Ông là một người gốc Việt ở nước ngoài phê phán cuốn Bên thắng cuộc của Huy Đức. Ông cũng là người có các bài viết bảo vệ Hồ Chí Minh trước các phê phán của một số người Việt hải ngoại về Hồ Chí Minh.. Ông cũng phê phán mục tiếng Việt của các hãng thông tấn VOA, BBC, RFA, RFI là để "chống phá Việt Nam, phục vụ cho đường lối chỉ đạo của các quốc gia liên hệ".

Tác phẩm

Đã xuất bản
Công giáo Chính Sử (1998; Tái bản lần 2: 2000)
Đức Tin Công giáo (2000)
Chúa Giê-su Là Ai? Giảng Dạy Những Gì? (2002)
Công giáo Hắc Sử (1998; Tái bản lần 2: 2000)

Tác phẩm viết chung với nhiều tác giả khác
 Bản Chất Các Phản Ứng Về Bài Giảng Của HT Nhất Hạnh (2001)
 Dialogue With Pope John Paul II (1997)
 Đối Thoại Với Giáo hoàng Gioan Phao Lô II (1995; Tái bản lần 3: 2000)
 Ki Tô Giáo Và Kế Hoạch Cải Đạo Á Châu (2005)
 LM Trần Lục, Thực Chất Con người Và Sự nghiệp (1999)
 Nguyễn Trường Tộ, Thực Chất Con người Và Di Thảo (1998)
 Nguyễn Trường Tộ Yêu Nước ?? (2002)
 Người Việt Nam & Đạo Giêsu (2007)
 Phật giáo Trong Thế Kỷ Mới; Tuyển Tập I (1996)
 Phật giáo Trong Thế Kỷ Mới; Tuyển Tập II (1997)
 Phê Bình Những Bài Phê Bình Cuốn Đối Thoại…[Tập 1, Phê Bình Ông Dương Ngọc Dũng; Tập 2, Phê Bình Ông Đỗ Mạnh Tri] (1997)
 Tôn Giáo Và Tổ Quốc (2003)
 Tuyển Tập: 1963 – 2003: Bốn Mươi Năm Nhìn Lại (2003)
 Vạch Trần Âm Mưu Phá Ngầm Phật giáo (2000)
 Vatican: Thú Tội Và Xin Lỗi (2000)
 Võ Văn Ái: Con Nội Trùng Của Phật giáo Việt Nam (2005)

Các bài viết
 Hơn 200 bài viết về các vấn đề tôn giáo, lịch sử, khoa học, thời sự,... đăng trên các báo Nguồn Sống [Tu viện Kim Sơn], Phật giáo Hải Ngoại [Phật Học viện Quốc tế], Sen Trắng [Chùa Giác Lâm], và trên các trang nhà,...

Đánh giá
Tiến sĩ Thích Nhật Từ, Trụ trì Chùa Giác Ngộ đánh giá: “GS.TS. Trần Chung Ngọc là nhà tri thức lớn của Phật giáo Việt Nam nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung. Với 5 quyển sách chuyên khảo, 16 quyển sách viết chung và hơn 200 bài nghiên cứu mang tính học thuật của giáo sư Ngọc về tôn giáo và lịch sử Việt Nam là những đóng góp to lớn về mặt tri thức và phương pháp, nhằm giúp cho độc giả rộng mở tầm nhìn về tôn giáo, Phật giáo và khoa học.”

Chú thích

Liên kết ngoài
 Các bài viết  của Trần Chung Ngọc trên Giaodiemonline
 Phật tử Giáo sư Trần Chung Ngọc con bài của thế lực nào? (web archive) Bài phản bác của Trần Chung Ngọc
 Dương Ngọc Dũng. "Những luận điểm phản trí thức của Trần Chung Ngọc (Giao Điểm, Hoa Kỳ)".

Sinh năm 1931
Mất năm 2014
Người Hà Nội
Người Mỹ gốc Việt


title: Huệ Thi

text:
Huệ Thi (惠施) (370 TCN-310 TCN) là 1 nhà triết học cổ đại Trung Quốc thuộc phái Danh gia. Ông từng làm tướng quốc cho Ngụy Huệ Thành vương và là người nổi tiếng hiểu sâu biết rộng về mọi mặt và giỏi biện luận. Được người đời tôn xưng là Huệ Tử (惠子).

Thân thế
Huê Thi là người nước Tống. Ông là tướng quốc của nước Ngụy thời Chiến Quốc.

Mười mệnh đề của Huệ Tử
Đương thời, khi trao đổi với Trang Tử, Huệ tử đã đề cập tới mười chuyện ngịch lí của thế gian:

Hán âm
1. Chí đại vô ngoại, vị chi đại nhất; chí tiểu vô nội, vị chi tiểu nhất. (至大無外，謂之大一；至小無內，謂之小一)

2. Vô hậu, bất khả tích dã, kỳ đại thiên lý. (無厚，不可積也，其大千里)

3. Thiên dữ địa ti, sơn dữ trạch bình. (天與地卑，山與澤平)

4. Nhật phương trung phương nghễ, vật phương sinh phương tử. (日方中方睨，物方生方死)

5. Đại đồng nhi dữ tiểu đồng dị, thử chi vị «tiểu đồng dị»; vạn vật tất đồng tất dị, thử chi vị «đại đồng dị». (大同而與小同異，此之謂 «小同異»；萬物畢同畢異，此之謂 «大同異»)

6. Nam phương vô cùng nhi hữu cùng. (南方無窮而有窮)

7. Kim nhật thích việt nhi tích lai. (今日適越而昔來)

8. Liên hoàn khả giải dã. (連環可解也)

9. Ngã tri thiên hạ chi trung ương, Yên chi bắc Việt chi nam thị dã. (我知天下之中央，燕之北 、越之南是也)

10. Phiếm ái vạn vật, thiên địa nhất thể dã. (泛愛萬物，天地一体也)

Dịch nghĩa
1. Cái cực lớn và không có gì ở ngoài nó thì gọi là lớn nhất, cái cực nhỏ và không có gì ở trong nó thì gọi là nhỏ nhất.

2. Cái không có bề dày và không thể bị chồng lên thì lớn một ngàn dặm.

3. Trời thấp như đất. Núi ngang với đầm.

4. Mặt trời đứng bóng thì nghiêng. Vật vừa sinh là vừa chết.

5. Sự đại đồng (giống nhau nhiều) khác với sự tiểu đồng (giống nhau ít), đó gọi là «tiểu đồng dị» (sự khác biệt của sự giống nhau ít). Mọi vật hoàn toàn giống nhau hay hoàn toàn khác nhau, đó gọi là «đại đồng dị» (sự khác biệt của sự giống nhau nhiều).

6. Phương nam vô cùng tận mà lại cùng tận.

7. Hôm nay tôi đến nước Việt và hôm qua tôi đến đó.

8. Vật liên kết có thể bị tách rời ra.

9. Tôi biết trung ương của thiên hạ: nó ở phía bắc nước Yên và phía nam nước Việt.

10. Hễ yêu khắp vạn vật, thì trời và đất hợp thành một thể.

Viếng tang vợ Trang tử
Vợ Trang tử chết, Huệ Thi đến viếng, thấy Trang tử ngồi duỗi hai chân, tay gõ nhịp vào bàn mà ca hát. Huệ Thi bảo: "Mình ăn ở với người ta, có con với người ta. Bây giờ người ta già, người ta chết, không khóc cũng còn được đi, lại còn gõ bàn mà hát, chẳng quá lắm ru?".
Trang tử đáp:

Chú thích
 Cự thất nghĩa là nhà lớn

Xem thêm
Học thuyết của Huệ Thi

Tham khảo

Danh gia
Sinh năm 370 TCN
Mất năm 310 TCN
Mặc gia


title: Takahiro Mitsuyoshi

text:
Takahiro Mitsuyoshi (tiếng Nhậtみつよしたかひろ, Hán tự:光吉孝浩）là một đạo diễn phim tài liệu người Nhật.

Tiểu sử cá nhân
Sau khi tốt nghiệp trường đại học Waseda, Takahiro Mitsuyoshi' theo nghiệp chụp ảnh và trở thành một đạo diễn cho các chương trình chiếu trên đài truyền hình. Ông từng tham gia chương trình đào tạo Khoa Học Sáng Tác tại đại học Tokyo Attend trong Contents Creation Science Program vào năm 2007. Bộ phim đầu tay do ông đạo diễn là phim Blue Symphony.

Phim Blue Symphony đã được chiếu vào năm 2008 tại Liên hoan Phim Tokyo Quốc tế.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đạo diễn Nhật Bản
Nhân vật còn sống


title: Massimiliano Allegri

text:
Massimilano "Max" Allegri (sinh ngày 11 tháng 8 năm 1967) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá Ý cho câu lạc bộ Juventus. Ông đã giúp Milan giành Scudetto ngay trong mùa giải đầu tiên mà ông dẫn dắt, giúp đội bóng này giành chức vô địch kể từ năm 2004. Sau khi bị Milan sa thải vào đầu năm 2014, trong mùa giải đầu tiên dẫn dắt Juventus sau đó, ông giúp đội bóng giành cú đúp quốc nội và vào tới chung kết UEFA Champions League.

Sự nghiệp cầu thủ
Sau khi bắt đầu sự nghiệp của mình tại các câu lạc bộ ở các hạng giải bóng đá thấp, trong đó có câu lạc bộ ở quê ông là Livorno, năm 1991 ông gia nhập Pescara đang chơi tại Serie B. Ông đã bắt đầu chơi tốt dần ở hàng tiền vệ cùng với Giovanni Gaelone và đã giúp Pescara thăng hạng Serie A.

Khi Pescara thăng hạng, ông là một trụ cột không thể thiếu. Mặc dù Pescara bị xuống hạng, không có mục tiêu, nhưng ông đã ghi được 12 bàn ở vị trí tiền vệ tại Serie A. Ông chuyển đến Cagliari, sau đó là Perugia và Napoli trước khi trở về Pescara vào năm 1999. Hai năm cuối sự nghiệp (2002-2003), ông chơi cho Pistoiese và Aglianese trước khi giải nghệ vào năm 2003.

Trong sự nghiệp cầu thủ bóng đá của ông không phải là ông không dính líu đến scandal. Trong trận chung kết Coppa Italia năm 2000, ông cùng 6 cầu thủ khác bị phát hiện dàn xếp tỷ số, và đã bị Liên đoàn bóng đá Ý cấm thi đấu 1 mùa giải.

Sự nghiệp huấn luyện

Thời gian đầu
Ông Allegri bắt đầu sự nghiệp huấn luyện vào đầu năm 2004, và điểm đến của ông là đội bóng cuối cùng mà ông thi đấu, đó là Aglianese lúc đó chơi ở giải Serie C2. Họ đã có một mùa giải ấn tượng, và sau khi giành quyền thăng hạng, Allegri chuyển đến đội bóng Grosseto. Tại Serie C1, tuy ông đã chứng tỏ được kinh nghiệm với các huấn luyện viên các câu lạc bộ tại Serie C1 khác, nhưng đây lại là mùa giải không thành công với đội bóng ông huấn luyện, và thế là ông bị sa thải vào đầu mùa 2006-07.

Một thời gian sau khi bị Grosseto sa thải, ông được Giovanni Galeone, huấn luyện viên của Udinese và cũng là cầu thủ đá tiền vệ với ông những năm ông bắt đầu sự nghiệp tại Pescara, gọi về làm trợ lý, và trở thành một người trong đội ngũ trợ lý của Gaelone. Thực tế, tuy nhiên ông được chứng minh là không thực hiện đúng luật bóng đá Ý, do ông đã ký hợp đồng với Câu lạc bộ vùng Toscana, khiến Allegri bị đình chỉ huấn luyện trong 3 tháng đầu năm 2008.

Sassuolo
Tháng 8 năm 2007, ông trở thành huấn luyện viên trưởng đội bóng Serie C1 Sassuolo. Ông đã giúp đội bóng này đăng quang Serie C1 mùa 2007-08 và chính thức được thăng hạng Serie C.

Cagliari
Ngày 29 tháng 5 năm 2006, ông trở thành huấn luyện viên trưởng của Cagliari thay thế cho Davide Ballardini. Mặc dù có một khởi đầu đáng thất vọng, với năm trận thua liên tiếp trong 5 vòng đầu tiên, ông vẫn được xác nhận bởi chủ tịch Massimo Cellino và sau đó tiếp tục mang lại cho đội bóng của mình lên đến một vị trí giữa bảng xếp hạng trong tháng 12.

Sau chiến thắng 1-0 trước Palermo, ông được ký hợp đồng mới có hiệu lực đến hết 1 tháng 6 năm 2011. Hợp đồng sau đó được tiết lộ là đã được ký kết vào 13 tháng 10 năm 2008, ở giữa cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 2008..

Mùa giải 2008-09 ông giúp đội bóng kết thúc ở vị trí thứ 9. Đây được xem là một kết quả tốt, đối với nguồn lực hạn chế, thiếu các cầu thủ lớn và chất lượng tốt của phong cách bóng đá tấn công của Cagliari.

Mùa giải 2009-10, ông tiếp tục giúp đội bóng có một kết quả cao ở giữa bảng xếp hạng mặc dù mất tiền đạo chủ lực Robert Acquafresca.

Ngày 13-4-2010, ông bất ngờ bị ban lãnh đạo sa thải mặc dù đứng an toàn ở vị trí thứ 12 với 40 điểm và người thay thế là huấn luyện viên đội trẻ Giorgio Melis.

Milan
Sau khi bị Cagliari sa thải, ông được AC Milan dòm ngó. Ngày 25 tháng 6 năm 2010, ông được Milan bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng. Trong mùa giải đầu tiên ông dẫn dắt Milan đến danh hiệu vô địch đầu tiên của họ kể từ năm 2004, đánh bại đương kim vô địch Internazionale trong cả hai trận sân nhà và sân khách. Đội bóng của ông, tuy nhiên, không thể vượt qua vòng bán kết của Coppa Italia, thua Palermo 4-3 chung cuộc. Và tại đấu trường châu Âu, ông bị loại bởi Tottenham.

Tiếp đà thành công, ông cùng các học trò giành được siêu cúp Italia sau chiến thắng 2-1 trước Inter. Mùa giải 2011-12 là một mùa giải tốt của AC Milan. Nhưng họ bị loại tại Bán kết Coppa Italia trước Juventus và bị loại ở tứ kết Champions League trước Barcelona. Rossoneri kết thúc ở vị trí thứ hai sau Juventus và do đó đủ điều kiện dự UEFA Champions League.

Ngày 13 tháng 1 năm 2012, ông gia hạn hợp đồng với Milan đến hết mùa 2013-14. Vào ngày 05 tháng 6 năm 2012, Allegri cho biết ông dự định sẽ huấn luyện 10 năm nữa và dự định nghỉ hưu ở tuổi 55. Ông cũng nói rằng ông hy vọng sẽ huấn luyện đội tuyển quốc gia Italia trước khi nghỉ hưu.

Vào đầu mùa bóng 2012-13, Milan chỉ giành được có 8 điểm trong 7 trận đã đấu, và ông có nguy cơ bị sa thải. Bất chấp chỉ trích, ông vẫn tiếp tục sử dụng các cầu thủ trẻ để thi đấu và chèo kéo Milan từ vị trí thứ 16 lên vị trí thứ 3 sau khi mùa giải kết thúc, được dự vòng play-off UEFA Champions League 2013-14. Vào ngày 02 tháng 6 năm 2013, Silvio Berlusconi xác nhận Massimiliano Allegri vẫn là huấn luyện viên của Milan, mặc dù đã có rất nhiều tin đồn rằng ông sẽ chuyển sang AS Roma và được thay thế bởi cựu cầu thủ của Milan Clarence Seedorf.

Mùa giải 2013-14, Milan thi đấu không tốt, không còn phong độ ổn định như những năm trước. Sau trận thua ngược 4-3 trước Sassuolo, ban lãnh đạo Milan đã sa thải Allegri và thay bằng cựu cầu thủ của Milan Clarence Seedorf..

Juventus
Ngày 16 tháng 7 năm 2014, ông được Juventus bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng. Trong năm đầu dẫn dắt, ông đã đưa Juventus giành Scudetto và đưa đội bóng đến trận Chung kết UEFA Champions League 2015. Juventus chỉ chịu khuất phục trước Barca với tỷ số 3-1 vào ngày 6 tháng 6 năm 2015.

Mùa bóng 2015-16, Allegri giúp Juventus giành cú đúp danh hiệu trong nước là Serie A và Coppa Italia. Tháng 5/2016 Allegri gia hạn hợp đồng với Juventus đến năm 2018.

Thống kê sự nghiệp huấn luyện

Thành tích đạt được

Danh hiệu đạt được

Sự nghiệp cầu thủ
Cagliari Calcio
 Bán kết UEFA Cup: 1994

Sự nghiệp huấn luyện viên
Albo Panchina d'Oro: 2009
Huấn luyện viên xuất sắc nhất năm Italia: 2011, 2015

Đội bóng
Sassuolo
Vô địch Serie C1: 2007–08

AC Milan
Vô địch Serie A: 2010–11
Á quân Serie A: 2011–12
Vô địch Siêu cúp bóng đá Ý: 2011
Vô địch Berlusconi Trophy: 2011
Tứ kết Champions League: 2011–12
Juventus
Vô địch Serie A: 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19
Á quân Champions League: 2014–15, 2016–17
Vô địch Cúp bóng đá Ý: 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18
Vô địch Siêu cúp bóng đá Ý: 2015, 2018
Huấn luyện viên xuất sắc nhất Serie A: 2014–15, 2015–16, 2016–17

Chú thích

Liên kết ngoài
Massimiliano Allegri – UEFA

Huấn luyện viên A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá Ý
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Serie A
Huấn luyện viên Juventus F.C.
Cầu thủ bóng đá A.C. Perugia Calcio
Huấn luyện viên bóng đá Ý
Sinh năm 1967


title: Chùa Từ Đàm

text:
Chùa Từ Đàm là một ngôi chùa cổ danh tiếng ở Huế, chùa hiện tọa lạc tại số 1 đường Sư Liễu Quán, thuộc phường Trường An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam.

Lịch sử
Chùa do Thiền sư Minh Hoằng - Tử Dung khai sơn vào khoảng cuối thế kỉ XVII, và sau đó được đặt tên là chùa Ấn Tôn (印宗寺, hay Tông), với ý nghĩa là "lấy sự truyền tâm làm tông chỉ".

Năm 1702, nhà sư Liễu Quán (về sau cũng là một cao tăng) đến chùa, xin tham học với Thiền sư Minh Hoằng - Tử Dung

Năm 1703, Thiền sư Minh Hoằng - Tử Dung cho trùng tu chùa. Cũng trong năm này, chúa Nguyễn Phúc Chu ban cho chùa tấm biển Sắc Tứ Ấn Tôn Tự. Sau khi Sư viên tịch, theo lời phó chúc, học trò của Sư là Thiền sư Thiệt Vinh - Bửu Hạnh làm Trụ trì chùa.

Năm 1802, nhà Tây Sơn bị đánh đổ. Khi ấy, vì thời gian và vì chiến tranh, chùa Ấn Tôn bị hư hại nặng như nhiều ngôi chùa khác trong vùng . Tuy nhiên, mãi đến năm Gia Long thứ 12 (1813), Thiền sư Đạo Trung - Trọng Nghĩa mới có thể tổ chức trùng tu chùa.

Năm 1841, vua Thiệu Trị đổi tên chùa Ấn Tôn thành Từ Đàm-慈曇寺 (do kỵ húy tên vua là Miên Tông) , với ý nghĩa là "đám mây lành của Phật pháp" .

Năm Thành Thái thứ 9 (1897), nhà vua cho mở đường lên đàn Nam Giao. Vì đường này đi xuyên qua khuôn viên chùa Từ Đàm, nên vua ban lệnh cho Trụ trì là Thiền sư Thanh Hiệp - Tường Vân dời 5 bảo tháp chứa di cốt của chư Tổ sang khuôn viên chùa Báo Quốc ở gần đó. Có lẽ nhân dịp này, vị Trụ trì ấy lại cho trùng tu chùa .

Từ những năm 1920 trở về sau, phong trào chấn hưng Phật giáo Việt Nam được phát triển ở cả ba miền. Trong quãng thời gian ấy, chùa Từ Đàm là trung tâm của phong trào Chấn hưng Phật giáo Trung Kỳ.

Năm 1932, An Nam Phật học hội (sau đổi lại là Hội Phật học Trung Việt) thành lập tại Huế...Đến năm 1936, chư sơn môn phái Lâm Tế đồng thuận giao chùa Từ Đàm cho hội ấy để làm nơi thờ phụng và làm trụ sở của hội.

Ngày 18 tháng 12 năm 1938, Tỉnh hội Phật học Thừa Thiên cho đại trùng tu chùa Từ Đàm, đồng thời cho đúc pho tượng Phật Thích Ca cùng các pháp khí để tôn trí trong chánh điện, đến năm 1940 thì hoàn tất. Các hạng mục khác như giảng đường, nhà tăng và một số nhà làm việc của Tỉnh hội cũng được xây dựng trong quãng thời gian ấy.

Năm 1943, Gia đình Phật Hóa Phổ ra đời; đến năm 1951, đổi thành Gia đình Phật tử, và đặt trụ sở tại chùa Từ Đàm.

Năm 1951, Đại hội thành lập Tổng Hội Phật giáo Việt Nam đã diễn ra tại chùa.

Năm 1951, Hội nghị thành lập Hội Phật giáo Việt Nam (gồm 51 đại biểu của 6 tập đoàn Tăng già và cư sĩ ở ba miền) cũng đã tổ chức tại đây. Khi đó, Hội cũng đã phê chuẩn việc Hòa thượng Tố Liên thay mặt Hội ký tên gia nhập Hội Phật giáo thế giới.

Vào những năm 1960, chùa Từ Đàm là trung tâm của các hoạt động đấu tranh chống lại chính sách tôn giáo dưới thời của Tổng thống Ngô Đình Diệm.

Hiện nay, tại chùa có đặt Văn phòng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Thừa Thiên Huế.

Kiến trúc

Ban đầu, chùa Từ Đàm chỉ là tịnh thất nhỏ làm bằng cây lá, sau nhiều lần trùng tu mới có diện mạo như ngày nay.

Cổng tam quan được xây dựng năm 1965 (ảnh 2). Bên phải sân (từ cổng nhìn vào) là cội bồ đề có nguồn từ cây bồ đề ở Bồ Đề Đạo Tràng tại Ấn Độ (tức nơi Phật Thích Ca thành đạo).

Ngôi chính điện chùa cũ gồm ba gian, lợp ngói, rộng 7,4 m, dài 18 m, và mặt tiền ngó về hướng Đông Nam .
Đến ngày 4 tháng 7 năm 2006, chùa đã tổ chức tái thiết ngôi chánh điện, và khánh thành vào sáng ngày 30 tháng 3 năm 2010. Công trình mới có chiều dài 42 m, chiều ngang 35,9 m, gồm hai phần (dưới là tầng hầm làm hội trường, trên là ngôi chánh điện), được kiến trúc theo mô hình trùng thiềm điệp ốc, gồm ba gian hai chái, và hai bện có lầu chuông, lầu trống. Đây là kiểu kiến trúc truyền thống của chùa Huế (ảnh 1). Sau đó, Đại lễ An vị Phật đã được tổ chức trọng thể vào ngày rằm tháng 11 năm Đinh Hợi (24 tháng 12 năm 2007).

Phía bên phải chánh điện là nhà khách và phòng Tăng. Trước nhà khách là một vườn hoa nhỏ. Ở giữa vườn có tượng bán thân (bằng thạch cao trắng) của cư sĩ Tâm Minh, là người có nhiều công lao với chùa, với phong trào phục hưng và phát triển Phật giáo Trung Việt.

Ngày 6 tháng 1 năm Mậu Tý (12 tháng 2 năm 2008), tháp Ấn Tôn 7 tầng (mỗi tầng thờ một tượng Phật bằng đồng) cao 27 m (ảnh 3) cũng được khởi công xây dựng ở sân chùa (từ cổng nhìn vào ở phía trái), và khánh thành ngày rằm tháng 2 năm Canh Dần (30 tháng 3 năm 2010) .

Ngoài ra, phía bên phải sân chùa (từ cổng nhìn vào) là Hội quán rộng lớn, gồm 10 gian phòng, cao 2 tầng. Tầng dưới của Hội quán hiện được dùng làm Văn phòng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Thừa Thiên Huế.

Bài trí
Điện Phật trong chính điện được bài trí tôn nghiêm, nhưng đơn giản. Chính giữa chỉ thờ duy nhất một tượng Phật Thích Ca, hai bên có phù điêu hai vị Bồ tát là Văn Thù và Phổ Hiền. Phía trên chánh điện có treo tấm biển sơn son thiếp vàng đề ba chữ Hán: "Ấn Tông Tự". Hai bên tấm biển này là cặp câu đối cũng sơn son thiếp vàng. Ngoài ra, ở ngoài hiên chùa còn có cặp đối của nhà yêu nước Phan Bội Châu và của cư sĩ Tâm Minh (bác sĩ Lê Đình Thám).

Xem thêm
 Minh Hoằng - Tử Dung

Chú thích

Liên kết ngoài
 "Chùa Từ Đàm" của Cao Huy Thuần
 "Ấn Tôn Từ Đàm Tự" trên website chùa Từ Đàm

Từ Đàm


title: Cuộc chiến khốc liệt

text:
Cuộc chiến khốc liệt (tên gốc tiếng Anh: War) là phim điện ảnh hành động tội phạm hồi hộp của Mỹ do Philip G. Atwell đạo diễn, và đây cũng là phim điện ảnh đạo diễn đầu tay của ông. Phim có sự tham gia diễn xuất của Lý Liên Kiệt và Jason Statham, và được công chiếu tại Mỹ vào ngày 24 tháng 8 năm 2007. Đây là lần cộng tác thứ hai của Lý Liên Kiệt và Statham sau bộ phim The One ra mắt năm 2001. Trong phim, Jason Statham vào vai một đặc vụ FBI trong công cuộc lần chiến đấu chống lại tên ám sát bí ẩn có biệt danh Rogue. Ban đầu bộ phim có tựa là Rogue nhưng do trùng tên với một bộ phim khác nên được đổi thành War. Tuy nhiên phim còn được biết với tựa đề Rogue Assassin ở một số quốc gia như New Zealand, Nhật Bản, Hồng Kông, Singapore, Ấn Độ, Úc, Philippines và vài nước ở châu Âu.

Nội dung

Sau trận đấu súng với băng đảng hội Tam Hoàng, hai đặc vụ FBI John Crawford và Tom Lone chạm trán Rogue - tên sát thủ bí ẩn khét tiếng đang làm việc với băng đảng Yakuza. Rogue bị Lone bắn và rơi xuống sông, xác của hắn không được tìm thấy, cảnh sát cho rằng hắn đã chết. Thực ra Rogue vẫn còn sống, vài ngày sau hắn đến nhà Lone để sát hại gia đình anh, cả căn nhà bị thiêu rụi. John Crawford quyết định sẽ trả thù cho Lone.

Ba năm sau, Rogue xuất hiện trở lại, hắn làm việc với ông chủ Tam Hoàng Li Chang. Chang bảo Rogue giúp đánh cắp cặp ngựa bằng vàng từ băng đảng Yakuza. Rogue đồng ý và dẫn vài tên gangster Tam Hoàng đi theo. Khi giết hết gangster Yakuza, Rogue liền đem cặp ngựa vàng về chỗ giấu bí mật của hắn chứ không đưa cho Chang, vì hắn đã có kế hoạch khác. Với tâm địa độc ác lạnh lùng, Rogue đã gài bẫy cho hai băng đảng Tam Hoàng và Yakuza giết chóc lẫn nhau hằng ngày. John Crawford cùng những đặc vụ khác nghe tin Rogue trở lại thì cũng ngạc nhiên. Crawford định bắt Rogue nhiều lần nhưng Rogue là kẻ vô cùng thông minh, hắn luôn đi trước Crawford một bước.

Rogue đã phản bội Chang, hắn giết Chang rồi đưa vợ con Chang đi trốn băng đảng Yakuza. Thủ lĩnh của Yakuza là Shiro Yanagawa đang ở Nhật khi biết chuyện Li Chang chết thì liền đến Mỹ để kiểm soát bang hội. Crawford có cảnh báo Yanagawa rằng Rogue có thể sẽ tiêu diệt ông nhưng Yanagawa không tin. Hôm đó Rogue đến gặp Yanagawa, hắn đưa ông ta ngựa vàng. Yanagawa phát hiện đó là hàng giả và ra lệnh thuộc hạ tra khảo Rogue. Tuy nhiên Rogue giết hết thuộc hạ của Yanagawa rồi lấy kiếm Katana giao chiến với Yanagawa. Rogue tiết lộ cho Yanagawa biết hắn chính là Tom Lone, ba năm trước tên Rogue thật xông vào nhà giết vợ con Lone thì Lone đã bắn chết hắn, Lone đốt nhà và đi đổi khuôn mặt, giọng nói để giả làm Rogue. Rogue nói rằng hắn làm những hành động vừa qua nhằm mục đích lừa Yanagawa đến Mỹ, hắn có thể giết Yanagawa vì năm xưa ông cho tên Rogue thật giết gia đình Lone.

Yanagawa cũng tiết lộ ba năm trước chính Crawford đã bán đứng Lone, ông còn nói vì Crawford nên vợ con Lone mới chết. Rogue tức giận chém đầu Yanagawa và bỏ đi. Rogue gửi cho vợ của Chang thùng hàng có chứa ngựa vàng thật để cô ta bắt đầu cuộc sống mới, còn ở Nhật thì con gái Yanagawa cũng nhận được thùng hàng tương tự nhưng bên trong chỉ có cái đầu của ông Yanagawa. Hôm sau Rogue hẹn gặp Crawford tại bến cảng, hai người đánh nhau dữ dội, cuối cùng Rogue tiết lộ danh tính thật của hắn. Crawford bất ngờ xin Rogue tha lỗi chuyện năm xưa, Rogue vẫn rút súng bắn chết Crawford. Sau ngày hôm đó, Rogue đem con ngựa vàng còn lại biến mất khỏi thành phố San Francisco, không ai biết hắn đã đi đâu.

Diễn viên

 Lý Liên Kiệt vai Rogue / Tom Lone
 Jason Statham vai John Crawford
 Terry Chen vai Tom Lone
 John Lone vai Li Chang
 Mathew St. Patrick vai Wick
 Sung Kang vai Goi
 Devon Aoki vai Kira Yanagawa
 Ryo Ishibashi vai Shiro Yanagawa
 Luis Guzmán vai Benny
 Saul Rubinek vai Bác sĩ Sherman
 Kenneth Choi vai Takada
 Mark Cheng vai Wu Ti
 Johnson Phan vai Joey Ti
 Andrea Roth vai Jenny Crawford
 Nicholas Elia vai Daniel Crawford
 Nadine Velazquez vai Maria Chang
 Kennedy Lauren Montano vai Ana Chang
 Steph Song vai Diane Lone
 Annika Foo vai Amy Lone
 Kim Jung-Yul vai Yuzo
 Hiro Kanagawa vai Yoshido
 Wilken Yam vai Wong
 Aaron Au vai Eddie
 Mark Louie vai Lau
 Nadia Farès vai Kinler
 Aaron Pearl vai Clark
 Kane Kosugi vai Gangster Yakuza
 Don Lew vai Gangster Yakuza

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2007
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hình sự Mỹ
Phim hành động Mỹ
Phim võ thuật Mỹ
Phim tâm lý Mỹ
Phim giật gân Mỹ
Phim đạo diễn đầu tay
Phim của hãng Lionsgate
Phim trinh thám cảnh sát
Phim xã hội đen
Phim tội phạm
Phim về tội phạm
Phim lấy bối cảnh ở San Francisco, California
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim quay tại California
Phim quay tại Vancouver
Phim hành động thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000
Phim hành động giật gân thập niên 2000
Phim hành động giật gân Mỹ


title: Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 (trận tranh vé vớt)

text:
Trận tranh vé vớt vòng loại giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 diễn ra giữa 8 đội nhì bảng chia thành 4 cặp thi đấu loại trực tiếp sân nhà - sân khách để giành 4 suất còn lại. Các trận đấu ở vòng play-off sẽ diễn ra trong các ngày 11 và 15 tháng 11 năm 2011.

Thứ tự các đội nhì bảng
4 đội nhì bảng có vị trí cao hơn trong bảng xếp hạng hệ số của UEFA sẽ được ưu tiên đá trận lượt về trên sân nhà.

Thứ tự các đội nhì bảng

Phân nhóm

Lễ bốc thăm cho các trận play-off được tổ chức vào ngày 13 tháng 10 năm 2011 tại Kraków, Ba Lan, để xác định bốn cặp cũng như thứ tự của các đội nhì bảng.

Lễ bốc thăm được điều hành bởi Tổng thư ký UEFA Gianni Infantino và cựu tiền đạo huyền thoại của ĐT Ba Lan, Zbigniew Boniek, đại sứ của vòng chung kết EURO 2012. Các trận lượt đi vòng play-off diễn ra vào ngày ngày 11, trận lượt về vào ngày 15 tháng 11 năm 2011.

Kết quả của các hạt giống như sau:

Trận đấu

|}

Lượt đi

Lượt về

Croatia thắng với tổng tỉ số 3-0 và giành quyền tham dự Euro 2012.

Cộng hòa Séc thắng với tổng tỉ số 3-0 và giành quyền tham dự Euro 2012.

Ireland thắng với tổng tỉ số 5-1 và giành quyền tham dự Euro 2012.

Bồ Đào Nha thắng với tổng tỉ số 6-2 và giành quyền tham dự Euro 2012.

Danh sách cầu thủ ghi bàn
2 bàn

 Robbie Keane

 Hélder Postiga

 Cristiano Ronaldo

1 bàn

 Zvjezdan Misimović
 Emir Spahić
 Vedran Ćorluka
 Mario Mandžukić
 Ivica Olić

 Petr Jiráček
 Václav Pilař
 Tomáš Sivok
 Konstantin Vassiljev
 Keith Andrews

 Jonathan Walters
 Stephen Ward
 Nani
 Miguel Veloso

Thẻ phạt

1 thẻ đỏ
 Senad Lulić
 Raio Piiroja
 Andrei Stepanov

2 thẻ vàng
 Raio Piiroja
 Andrei Stepanov

1 thẻ vàng
 Edin Džeko
 Sanel Jahić
 Haris Medunjanin
 Saša Papac
 Elvir Rahimić
 Sejad Salihović
 Emir Spahić
 Vedran Ćorluka
 Tomislav Dujmović
 Mario Mandžukić
 Ivica Olić
 Domagoj Vida
 Milan Baroš
 Václav Pilař
 Jan Rezek
 Tomáš Sivok

1 thẻ vàng (tiếp)
 Jarmo Ahjupera
 Sergei Pareiko
 Taavi Rähn
 Martin Vunk
 Dejan Damjanović
 Nikola Drinčić
 Miodrag Džudović
 Milan Jovanović
 Savo Pavićević
 Milorad Peković
 Stefan Savić
 Mirko Vučinić
 Fábio Coentrão
 Hélder Postiga
 Hamit Altıntop
 Serkan Balcı
 Hakan Balta
 Emre Belözoğlu
 Caner Erkin
 Selçuk İnan
 Egemen Korkmaz
 Sabri Sarıoğlu
 Arda Turan

Tham khảo

Vòng loại giải vô địch bóng đá châu Âu 2012


title: Hwang Min-woo

text:
Hwang Min-woo (, sinh ngày 17 tháng 5 năm 2005, còn có biệt danh là Little PSY), là một nghệ sĩ Hàn Quốc, được đánh giá là một vũ công nhí xuất sắc của xứ kim chi sau khi xuất hiện trong video năm 2012 "Gangnam Style".

Sự nghiệp

Tại Hàn Quốc
Năm 2010, Min-WOO trở nên nổi tiếng và gây sự chú ý bởi các phương tiện truyền thông Hàn Quốc với những bước nhảy của mình trong siries chương trình tuyền hình Star King. Vị nghệ sĩ nhí này cũng xuất hiện trên chương trình thực tế Korea's Got Talent (Cuộc thi Tìm kiếm tài năng Hàn Quốc - Korea's Got Talent), tại cuộc thi này cậu cũng được tán thưởng và yêu mến từ khả năng vũ đạo bởi ban giám khảo.

Trên thế giới
Ca sĩ nổi tiếng PSY đã thấy được tài năng của Hwang Min Woo thông qua cuộc thi Tài năng Hàn Quốc, và sau đó đã mời nghệ sĩ nhí này vào tham gia video âm nhạc của mình, mà ngày sau đó trở nên đình đám trên thế giới, đó là "Gangnam Style".

Với việc "Gangnam Style" trở thành một hiện tượng đặc biệt trên thế giới, Hwang đã nhận được một sự hưởng ứng và ngưỡng mộ, tạo được sự chú ý bởi tuyền thông nước ngoài như CNN, ABC News... nghệ sĩ nhí này còn đóng quảng cáo, tham gia các đợt trình diễn ở nước ngoài như: Philippines, Hồng Kông và Los Angeles. Theo Soompi thì Hwang là một trong những nhân vật nổi tiếng nhất K-Pop.

Cuộc sống cá nhân
Hwang Min Woo có hai dòng máu (Việt - Hàn), cha của cậu là một người Hàn Quốc và mẹ là người Việt Nam. Năm 2012 Hwang là một trong mười người nhận giải thưởng "Thanh niên đa văn hóa" của Korea Times với sự đống góp đặc biệt của cậu trong việc tăng cường đa dạng văn hóa quốc gia.

Trong cuộc phỏng vấn bởi hãng Reuters, Hwang Min Woo tiết lộ rằng cậu muốn trở thành một "ngôi sao toàn cầu" và vượt qua sự nổi tiếng của PSY trong tương lai.

Xem thêm
 PSY

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nghệ sĩ hải ngoại
Người Hàn Quốc gốc Việt
Nam ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Sinh năm 2005
Nhân vật còn sống


title: Heinrich von Zastrow

text:
Alexander Friedrich Adolf Heinrich von Zastrow (11 tháng 8 năm 1801 – 12 tháng 8 năm 1875) là một tướng lĩnh Phổ, đã tham gia chỉ huy quân đội trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ và Chiến tranh Pháp-Đức.

Heinrich von Zastrow chào đời năm 1801 trong gia đình quý tộc cổ Zastrow, là con trai của Alexander Heinrich Gebhard von Zastrow (1768 – 1815) và Mathilde von Blankenstein (1777 – 1868). Zastrow đã gia nhập lực lượng bộ binh Phổ với quân hàm thiếu úy vào năm 1819. Đến năm 1836, ông trở thành một thành viên trong Bộ Tổng tham mưu. Từ năm 1839 cho đến năm 1842, ông được gửi đến Thổ Nhĩ Kỳ. Zastrow được phong quân hàm thiếu tá vào năm 1848 và phục vụ tại Schleswig trong cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất. Vào năm 1850, ông được giao quyền chỉ huy một tiểu đoàn trong Trung đoàn Bộ binh số 2. Vào năm 1852, ông được bổ nhiệm làm sĩ quan chỉ huy của đội quân trú phòng tại Stralsund. Vào năm 1856, ở độ tuổi 55, Zastrow kết hôn với nữ bá tước Ottilie von Rantzau, nhỏ hơn ông 16 tuổi. Được thăng cấp Đại tá, ông đã chỉ huy Trung đoàn Bộ binh số 28 và về sau này ông chỉ huy Lữ đoàn số 19 với quân hàm Thiếu tướng. Vào năm 1863, ông được bổ nhiệm làm Tướng Tư lệnh của Sư đoàn số 11 với quân hàm Trung tướng.

Trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, Heinrich von Zastrow chỉ huy sư đoàn của mình tại trận Königgrätz. Khi cuộc Chiến tranh Pháp-Đức bùng nổ vào năm 1870, Zastrow được bổ nhiệm làm Tướng Tư lệnh của Quân đoàn VII (một phần thuộc Binh đoàn thứ nhất dưới quyền Steinmetz), và trên cương vị này ông đã thể hiện khả năng của mình trong các trận chiến tại Spicheren, Gravelotte cùng với Cuộc vây hãm Metz. Sau khi thành Metz thất thủ, Zastrow tiến hành các cuộc vây hãm Thionville, Montmédy và Mézières. Trong giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến tranh, Quân đoàn VII là một phần của Binh đoàn phía Nam mới được thành lập do Thượng tướng Bộ binh Manteuffel chỉ huy. Sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt, ông được tặng thưởng 10 vạn thaler vì những cống hiến của mình cho quân đội Đức. Ông nghỉ hưu vào năm 1872, và 3 năm sau, ông từ trần ngày 12 tháng 8 năm 1875 tại thủ đô Berlin.

Tham khảo
 Howard, Michael, The Franco-Prussian War: The German Invasion of France 1870–1871, New York: Routledge, 2001. ISBN 0-415-26671-8.
 Häckermann, Adolf, Zastrow, Heinrich Adolf von in Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 44, Duncker & Humblot, Leipzig 1898, S. 717–719.

Tham khảo

Sinh năm 1801
Mất năm 1875
Người Gdańsk
Người Tây Phổ
Tướng Phổ
Quý tộc Đức không có tước hiệu
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Người nhận Pour le Mérite


title: El Fuerte de Samaipata

text:
El Fuerte de Samaipata hoặc Fort Samaipata còn được gọi đơn giản là El Fuerte là một địa điểm khảo cổ Thời kỳ Tiền Columbo và là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận nằm ở tỉnh Florida, vùng Santa Cruz, Bolivia. Khu vực khảo cổ này nằm ở phía đông chân núi Andes thuộc Bolivia, và là một điểm đến du lịch phổ biến, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Gần đó là thị trấn Samaipata. Đây được coi là một trong số ít các tác phẩm vĩ đại về kiến trúc đá của thế giới và là địa điểm khảo cổ duy nhất của ba nền văn hóa Chané, Inca và Tây Ban Nha.

Mặc dù được gọi là pháo đài nhưng nó lại có chức năng về tôn giáo, nghi lễ, dân cư. Việc xây dựng của nó có lẽ được bắt đầu bởi người Chané, một nền văn hóa tiền Inca có nguồn gốc từ Arawak. Ngoài ra còn có tàn tích của một quảng trường và nhà ở Inca có niên đại từ cuối thế kỷ 15 và đầu thế kỷ 16 khi đế quốc Inca mở rộng về phía đông. Chané, Inca và Tây Ban Nha đều phải chống lại các cuộc tấn công từ các chiến binh Guarani (Chiriguano), những người cũng định cư trong khu vực. Người Guarani đã chinh phục vùng đồng bằng và thung lũng Santa Cruz và chiếm đóng khu vực Samaipata. Họ thống trị khu vực này cho tới thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha.

Người Tây Ban Nha cũng đã xây dựng một khu định cư gần ngôi đền và những phần còn lại của tòa nhà mang kiến trúc Ả Rập điển hình của Andalucia. Người Tây Ban Nha bỏ hoang khu vực này và chuyển đến thung lũng gần đó là thị trấn Samaipata ngày nay.
Khu khảo cổ tại Fuerte là địa điểm duy nhất bao gồm các tòa nhà của ba nền văn hóa khác nhau:. Chane, Inca và Tây Ban Nha.

Mô tả
Đây là khu vực rộng  được chia thành hai phần là khu vực nghi lễ và khu vực dân cư hành chính. Một số công trình xây dựng của người Inca được xây dựng trên các cấu trúc trước đó của người Chané.
 Khu vực đầu tiên là một tảng đá điêu khắc có chiều dài 250 mét, rộng 60 mét trải dài trên diện tích 1,2 ha. Vị trí của khối đá nằm trên ngọn đồi cao 1.950 mét. Đây là khối đá sa thạch được chạm khắc với các hình động vật, hình học, thiên văn học. Tại đây, có vị trí khảo cổ được coi là quan trọng nhất có tên là El Cascabel. Đây là hai đường thẳng song song với các điểm được đánh dấu hướng lên bầu trời phía đông ở vị trí có góc phương vị 71 ° và độ cao khoảng 6,75 °. Theo các nhà khảo cổ, Người Inca nhìn dọc theo hai đường thẳng này từ vị trí chân của khối đá lúc mặt trời mọc vào ngày 20 tháng 8 năm 1066 họ thấy hai hành tinh Sao Kim và Sao Mộc. Các nhà khoa học còn cho rằng các hình khắc trên đá là để kỷ niệm Sao chổi Halley đi qua vào tháng 3 năm 1066.
 Khu vực thứ hai là khu vực dân cư và đền thờ nằm ở phía Nam của tảng đá, có diện tích vài mẫu Anh. Điểm nổi bật nhất tại đây là một quảng trường hình thang rộng khoảng , mỗi bên về phía nam là "kallanka", một tòa nhà hình chữ nhật đặc trưng và tượng trưng cho quyền lực chính trị của người Inca. Kallanka dài  và rộng  được sử dụng cho các hoạt động công cộng, bữa tiệc, nhà khách và binh lính. Đây là Kallanka lớn thứ hai tại Bolivia nhưng dường như việc xây dựng đã bị gián đoạn qua việc kênh thoát nước và mái tranh không được hoàn thành.

Bảo tồn
Hiện nay, di sản này đang bị hư hại do du khách đi trên những biểu tượng khắc trên đá, cùng với đó là tình trạng xói mòn bởi mưa và nước trút xuống từ các ngọn núi xung quanh, chính vì thế nên khu vực bên trong được phong tỏa. Tuy nhiên hầu hết các hình khắc vẫn có thể xem được. Du khách có thể dễ dàng tới được địa danh này bằng xe buýt chạy từ Samaipata. Địa điểm này được bảo vệ bởi một tổ chức xã hội phi lợi nhuận và học viện bảo tồn và các văn bản pháp luật về bảo tồn nghệ thuật đá.

Tham khảo

Liên kết ngoài

StoneWatch - society and academy for conservation and documentation of rock art
Official UNESCO World Heritage Site webpage
Site with some pictures and information

Di sản thế giới tại Bolivia
Địa điểm khảo cổ ở Bolivia


title: Florida (tỉnh Bolivia)

text:
Florida là một tỉnh trong ở Santa Cruz, Bolivia. Thủ phủ của tỉnh là Samaipata. Tỉnh được thành lập vào ngày 15 tháng 12 năm 1924.

Tỉnh được chia thành 4 đô thị, tương ứng cũng là 4 thị trấn trung tâm của các đô thị này là: Samaipata, Pampa Grande, Mairana và Quirusillas. Dân số của tỉnh này vào khoảng 27.447 người (năm 2001).

Tỉnh này nổi tiếng với di chỉ khảo cổ Fuerte de Samaipata và vườn quốc gia Amboró.

Tham khảo

Tỉnh của Bolivia
Vùng Santa Cruz (Bolivia)


title: Công Tôn Long

text:
Công Tôn Long (giản thể: 公孙龙, phồn thể: 公孫龍, bính âm: Gōngsūn Lóng; Wade-Giles:. Kung-sun Lung, khoảng 320-250 TCN), tương truyền tên chữ là Tử Bỉnh (子秉), là một triết gia thuộc trường phái Danh gia (名家) của nền triết học Trung Quốc cổ đại. Rất ít tài liệu về thân thế sự nghiệp của ông, thêm vào đó là nhiều tác phẩm của ông đã bị mất. Trong tổng số 14 cuốn sách của ông chỉ còn lại 6 cuốn, trong đó có cuốn Công Tôn Long tử (公孫龍子).

Thân thế
Ông sinh năm 325 ra ở nước Triệu vào đời Chiến Quốc và được coi là khách quý của Triệu, trong đó ông có quan hệ rất thân thiết với Bình Nguyên quân.

Một số tác phẩm
指物论 - Chỉ vật luận
通变论 - Thông biến luận
坚白论 - Kiên bạch luận
名实论 - Danh thực luận
迹府 - Tích phủ

Xem thêm
Ly kiên bạch

Chú thích

Sinh năm 325 TCN
Mất năm 250 TCN
Nhà triết học Trung Quốc
Sinh năm 320 TCN
Mặc gia
Năm 250 TCN
Mất thập niên 250 TCN
Năm 320 TCN
Triết gia nhà Chu


title: Virus cúm A/H7N9

text:
Virus cúm A phân nhóm H7N9 là một serotype (kiểu huyết thanh) của virus cúm A (virus cúm gia cầm hay virus cúm chim). H7 thường lây truyền giữa các loài gia cầm với một số biến thể thỉnh thoảng cũng lây sang người. Năm 2013 tại Trung Quốc lần đầu tiên báo cáo có ca nhiễm virus H7N9 ở người.

Hầu hết các trường hợp được báo cáo nhiễm ở người người đều dẫn đến bệnh hô hấp nặng. Keiji Fukuda, trợ lý tổng giám đốc của WHO về sức khỏe, an sinh và môi trường, đã xác định H7N9 là "... một loại virus bất thường nguy hiểm đối với con người." Tính đến ngày 17 tháng 4 năm 2013, tỷ lệ tử vong là 21%, nhưng còn nhiều bệnh nhân vẫn đang nguy kịch, nên tỷ lệ có thể tăng lên.

Tác hại được báo cáo trong năm 2013

Ngày 31 tháng 3 năm 2013, Trung tâm bảo vệ sức khỏe (CHP) của bộ Y tế Hồng Kông đã nhận được thông báo từ Ủy ban Sức khỏe Quốc gia và Kế hoạch hóa gia đình về việc xác nhận 3 ca nhiễm cúm A (H7N9).

Ngày 02 tháng 4 năm 2013, CHP xác nhận thêm bốn trường hợp nữa ở tỉnh Giang Tô, tất cả được quan sát kỹ lưỡng trong tình trạng nguy kịch tại các bệnh viện ở Nam Kinh, Tô Châu và Vô Tích. Trong một tuyên bố, CHP nói rằng không phát hiện ra mối liên hệ về dịch tễ học giữa bốn bệnh nhân và cho đến nay không phát hiện ra ca nhiễm H7N9 nào trong 167 người có mối quan hệ thân cận với những bệnh nhân này.

Ca tử vong đầu tiên liên đới với H7N9 được báo cáo là một người đàn ông 87 tuổi chết vào ngày 4 tháng 3. Người đàn ông thứ hai là Wu Liangliang 27 tuổi, qua đời vào ngày 10 tháng 3. Vào ngày 3 tháng 4 năm 2013, chính quyền Trung Quốc đã đưa tin về một trường hợp tử vong khác, nâng tổng số người tử vong lên 3. Ngày 4 tháng 4 năm 2013, số lượng người nhiễm bệnh được báo cáo là 14, với 5 ca tử vong, nạn nhân là một người đàn ông 48 tuổi và một người phụ nữ 52 tuổi đều ở Thượng Hải. Ngày 5 tháng 4 năm 2013, một nông dân 64 tuổi sống tại Phúc Châu (tỉnh Chiết Giang) chết, nâng số người chết lên 6. Ngày 6 Tháng 4 năm 2013, Bộ Y tế Trung Quốc báo cáo thêm 18 trường hợp dương tính, số người chết vẫn là 6. Hai ngày sau, số trường hợp dương tính đã tăng lên 24 và thêm một trường hợp nữa tử vong ở Thượng Hải, đưa số người chết đến 7.

Chú thích

Serotype của virus cúm A
Thảm họa năm 2013


title: Po Klong Garai

text:
Po Klong Garai (tiếng Chăm: Po Klaung Yăgrai, 1151 - 1205) là vua Champa trong hơn 50 năm. Ông đã lãnh đạo người Chăm đương cự thành công ách đô hộ của triều đình Angkor, bình định xứ sở và phát triển nông nghiệp, được người Chăm suy tôn như vị thần thủy lợi.

Lịch sử
Là một người được suy tôn là thần thủy lợi, anh hùng dân tộc Chăm, ông đã cho xây dựng nhiều công trình lớn như:
Tháp Hòa Lai
Đập Nha Trinh
Đập Lâm Cấm

Công lao
Dời đô đến Băl Hangâu
Ông đã lãnh đạo một cuộc thủy chiến chớp nhoáng ngược sông Mêkong để tấn công đế quốc Angkor, giải phóng tiểu quốc Panduranga.
Xây dựng nhiều tháp Chăm, trong đó có tháp Hòa Lai.
Xây dựng công trình thủy lợi như đập Nha Trinh, đập Sông Cấm,...

Phụng thờ
Vua Klong Garai được thờ tự tại Tháp Po Klong Garai.

Tháp Poklong Garai nằm trên đồi Trầu, thuộc phường Đô Vinh, cách trung tâm thành phố Phan Rang-Tháp Chàm 9 km về phía Tây Bắc, được xây dựng vào cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14 (thời vua Shihavaman, người Việt gọi là Chế Mân) để thờ vua Klong Garai (1151-1205), vị vua đã có nhiều công lớn trong việc cai trị đất nước

Tháp Po Klong Garai là một cụm tháp Chàm hùng vĩ và đẹp nhất còn lại ở Việt Nam. Tháp Pô Klong Garai là một tổng thể gồm ba tháp: tháp chính (cao 20,5m), tháp lửa (cao 9,31m), tháp cổng (cao 8,56m). Công trình này có trình độ kiến trúc, nghệ thuật, điêu khắc đạt đến đỉnh cao. Tháp đã được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1979.

Truyền thuyết
Có một truyền thuyết liên quan đến tháp Poklong Garai kể rằng ngày xưa ở Plei Chakling có hai ông bà tên Ôn Paxa và Muk Chakling dù đã cao niên nhưng chưa có con. Một lần ra biển mò cua bắt ốc ông bà thấy có một đứa bé đang trôi trên bọt nước bèn đem về nuôi và đặt tên là Karit.

Karit lớn lên trở thành một cô gái xinh đẹp, nết na nên được nhiều người quý mến. Một hôm, Karit cùng cha vào rừng hái củi. Trời nóng nực, hai cha con khát nước nhưng chung quanh lại không có sông suối. Bỗng Karit thấy một tảng đá bên trên đọng ít nước trong, liền đến uống. Lạ thay nàng uống đến đâu nước trong đá tràn ra đến đó. Nhưng khi nàng đi gọi cha đến uống thì chẳng thấy giọt nước nào.

Sau dạo đó Karit có thai và rồi sinh ra một cậu bé đã xấu xí lại rất háu ăn. Ông bà đặt tên cho cậu là Jatol. Karit không chịu nổi lời đàm tiếu là gái chửa hoang nên bỏ đi để con lại cho ông bà nuôi. Đứa bé càng lớn càng xấu xí, mình lại đầy ghẻ chốc nên chẳng mấy đứa chịu chơi chung. Khi ông bà mất, cậu cũng vừa khôn lớn. Cậu cùng bạn là Po Klonchanh đi buôn trầu. Một hôm trên đường về, Jatol thấy mệt nên nghỉ ở tảng đá bên đường. Pô Klonchanh về trước rồi đem cơm ra cho bạn. Khi trở lại Pô Klonchanh thấy có hai con rồng trắng đang liếm mình Jatol. Po Klonchanh chạy đến thì hai con rồng biến mất và lạ thay Jatol đã trở thành một thanh niên tuấn tú, khôi ngô khác thường. Điềm lạ đó dần lan ra khắp miền và rồi đến tai vua Nuhol, người đang cai trị Iaru. Được biết Jatol sẽ là một vị thiên tài xuất chúng, vua Nuhol cho vời Jatol đến. Thấy đúng như lời đồn đại vua đã giữ Jatol lại và gả công chúa Thakol cho.

Năm 1167, vua Sulekha ở Băl Sri Banoy băng hà mà không có người nối ngôi. Biết Jatol là một nhân tài, quần thần đã cho voi trắng rước về nối ngôi. Jatol lên làm vua, xưng là Po Klong Garai. Sau 5 năm, ông dời đô ra Bal Hangâu. Bấy giờ, Panduranga, quê hương của ông bị quân Chân Lạp thường xuyên đánh phá. Pô Klong Garai phải mang quân vào Panduranga tiếp sức và dẹp loạn. Theo sử liệu Chăm thì vào năm Sửu, Chăm lịch, vua Po Klong Garai từ Balcribanơi vào Panduranga xem địa thế để xây tháp kỷ niệm thuở hàn vi của mình. Khi đến vùng Balhul thì bị tướng Hakral người Miên đang cai quản hạt này ngăn cản. Vua Po Klong Garai không muốn xảy ra cuộc đổ máu vô ích nên thách tướng Miên thi tài xây tháp, ai xây xong trước sẽ thắng. Biết khó đánh thắng vua Pô Klong Garai bằng sức mạnh quân sự, Hakral đã chấp thuận. Vua Po Klong Garai xây tháp trên đồi Balhla, còn tướng Hakral xây ở vùng Balhul. Kết cục, bên vua Po Klong Garai hoàn thành trước, tướng Hakral thua cuộc đành rút quân về.

Xem thêm
 Chiến tranh Khmer-Chăm Pa

Tham khảo

 Người Ninh Thuận


title: Santa Cruz (vùng Bolivia)

text:
Santa Cruz là khu vực với diện tích 370.621 km ², là vùng có diện tích lớn nhất trong 9 vùng của Bolivia. Theo điều tra dân số năm 2001, dân số của cả vùng này là 2.029.471 người. Thủ phủ cũng là thành phố lớn nhất, Santa Cruz de la Sierra. Đây là một trong những khu vực giàu có ở Bolivia với trữ lượng lớn khí thiên nhiên.

Chú thích

Tham khảo
 Santa Cruz Travel Guide
 Weather in Santa Cruz
 Full information of Santa Cruz Department

Santa Cruz


title: Vườn quốc gia Amboró

text:
Vườn quốc gia Amboró là một vườn quốc gia nằm ở trung tâm Bolivia. Đây là một khu bảo tồn thiên nhiên với hơn 800 loài chim, 127 loài động vật có vú - trong đó có 43 loài dơi, bao gồm báo, mèo rừng và gấu mặt ngắn Andes. Vườn quốc gia có diện tích 4.425 km ² (1.709 dặm vuông), được bảo vệ tránh xa các khu định cư của con người, săn bắn, khai thác và phá rừng, mặc dù các vấn đề trên vẫn còn tồn tại ở đây. Vườn quốc gia Carrasco nằm liền kề với Amboró tạo thành vùng bảo tồn rộng lớn của cả hai vườn quốc gia.

Địa lý
Vườn quốc gia này nằm ở phía tây của vùng Santa Cruz tại phần "khuỷu tay" của dãy núi Andes, nơi mà dãy núi Cordillera Oriental uốn cong về phía tây trong hành trình hướng bắc của nó. Vườn quốc gia bảo vệ hệ sinh thái rừng ẩm Tây nam Amazon và Gran Chaco ở cao độ nhỏ hơn và rừng lá rộng ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới (Bolivia Yungas) cùng rừng khô Bolivia ở cao độ lớn hơn.

Hệ thực vật của vườn quốc gia dao động từ 300 đến 3.500 mét so với mực nước biển với lượng mưa hàng năm dao động từ 1.400 tới 4.000 mm.

Động thực vật
127 loài động vật có vú đã được tìm thấy tại đây, trong đó có 43 loài dơi. Trong số các động vật có vú lớn, người ta còn tìm thấy gấu bốn mắt, báo đốm, và thú ăn kiến khổng lồ. Vườn quốc gia có mức độ đặc hữu cao, 105 loài động vật lưỡng cư, trong đó có 50 loài cóc.

Số lượng các loài chim quan sát trong khu vực là trên 840 loài, chiếm hơn 60% tổng số loài của quốc gia Nam Mỹ này. Ngoài ra là 109 loài loài cá đã được xác định, có mặt tại các đồng bằng phù sa dưới 700 m. Trên độ cao 1.000 m, sự đa dạng loài của cá giảm xuống mãnh liệt.

Amboró là một trong những vườn quốc gia giàu có nhất trên thế giới về các loài thực vật với số lượng được ghi nhận khoảng 3.000 loài. Quần đảo đảo Hawaii có diện tích gấp 6 lần vườn quốc gia cũng chỉ có 2.800 loài, hay quần đảo Anh (gấp 65 lần diện tích của Amboró) chỉ có khoảng 2.000 loài. Hay là toàn bộ vùng thực vật California một trong những nơi đa dạng nhất trên thế giới cũng chỉ có 8.000 loài, cũng chỉ gấp 2,5 lần trong khi diện tích của nó gấp 170 lần. Các loài thực vật đặc hữu bao gồm gụ, thông, óc chó, dương xỉ khổng lồ cùng với vô số các loài phong lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
English:
 Derksen, Jonathan   Amboro National Park, Bolivia Orbitz Away LLC
   Amboro National Park, Bolivia Bolivia Contact (2001)
   Amboro National Park, Bolivia Enjoy Bolivia

Spanish:
   Amboro National Park, Bolivia Tourism in Bolivia
   Amboro National Park, Bolivia Amboro's Principal Page
   Amboro National Park, Bolivia Tourism

Vườn quốc gia Bolivia
IUCN Loại II


title: The Great Gig in the Sky

text:
"The Great Gig in the Sky" là ca khúc của ban nhạc Pink Floyd nằm trong album thứ năm của họ, The Dark Side of the Moon, được phát hành vào năm 1973. Ca khúc này có phần góp giọng đặc biệt của ca sĩ Clare Torry. Ca khúc thường được coi là thành tựu xuất sắc nhất của nghệ sĩ keyboard Richard Wright.

Sáng tác

Ca khúc bắt đầu với những hợp âm của Wright, vốn tổng hợp từ ca khúc trước đấy có tên "The Mortality Sequence" hay "The Religion Song". Trong tour diễn năm 1972 của The Dark Side of the Moon (trước khi album được thu âm), ca khúc chỉ đơn giản bao gồm giai điệu organ đi cùng với phần đọc Kinh thánh cùng nhiều trích đoạn nhỏ của Malcolm Muggeridge – một cây viết người Anh có những quan điểm khá bảo thủ về tôn giáo. Theo thời gian, phần nhạc cụ chính sử dụng dần được chuyển từ piano thành organ. Rất nhiều hiệu ứng được bổ sung, trong đó có cả đoạn hội thoại của các phi hành gia NASA trên trạm vũ trụ không gian, tuy nhiên đều không làm họ thỏa mãn. Cuối cùng, chỉ khoảng 2 tuần trước khi chính thức hoàn chỉnh album, Pink Floyd quyết định chọn một giọng nữ "rên rỉ" để dẫn dắt giai điệu cho phần nhạc làm nền.

Đóng góp của Torry
Khi ban nhạc tìm kiếm ca sĩ nữ, kỹ thuật viên Alan Parsons gợi ý cho họ Clare Torry – nhạc sĩ và ca sĩ 25 tuổi rất tiềm năng. Parsons trước đó từng làm việc với Torry, và đặc biệt thích chất giọng của cô trong sản phẩm album biên tập các ca khúc hát lại. Nhân viên của Abbey Road Studios liên lạc với Torry và thu xếp để cô tới thu âm ngay trong buổi chiều, nhưng cô không tỏ vẻ hào hứng. Torry không phải người hâm mộ ban nhạc Pink Floyd, và cô còn có vài kế hoạch khác trong ngày, mà sau này cô kể lại, là đi gặp Chuck Berry. Vậy nên, kế hoạch được dời xuống ngày Chủ nhật.

Ban nhạc hoàn thiện phần nhạc không lời cho Torry, rồi họ đề nghị một số yêu cầu với cô để bổ sung phần hát. Ban đầu, Torry có phần choáng váng với đòi hỏi của nhóm, nhưng cô lại rất thích thú khi mình có cơ hội góp giọng như một nhạc cụ. Cô thu âm hoàn chỉnh 2 ấn bản, và bản thứ 2 có nhiều cảm xúc hơn bản đầu tiên. David Gilmour đề nghị thu thêm bản thứ 3, nhưng khi được một nửa thì Torry dừng lại khi cảm thấy rằng cô đang lặp lại và cô đã làm những gì tốt nhất có thể. Ấn bản album tổng hợp lại cả ba ấn bản. Các thành viên của Pink Floyd ấn tượng sâu sắc với phần trình diễn của Torry, nhưng vẫn luôn giữ quan điểm rằng cô chưa thể hiện hết được bản thân mình và phần hát không thể được lựa chọn vào sản phẩm cuối cùng. Torry chỉ thực sự biết rằng các bản thu của mình được sử dụng khi cô nhìn thấy The Dark Side of the Moon bày bán trên kệ với tên mình trong phần sản xuất.

Thu âm
Wright nói về việc sáng tác ca khúc: "Đơn giản là tôi đang chơi trong phòng thu với vài hợp âm. Dave và Roger tới và nói: "Hmm... hay đấy. Có thể chúng ta sẽ dùng chúng cho album sắp tới." Vậy nên, tôi đi ra góc khác và cố phát triển nó. Tôi viết phần giai điệu cho nó, và ở đó có vài đoạn ngắn với phần hát của Clare Torry – giọng hát tuyệt vời đó. Chúng tôi cần thứ gì đó để lấp đầy đoạn ngắn ấy, và cô ấy tới hát."

Waters nhớ lại: "Đó là thứ mà Rick đã viết từ trước. Đó là một chuỗi hợp âm hoàn hảo. "The Great Gig in the Sky" và phần piano của "Us and Them" dưới con mắt của tôi, là sản phẩm hoàn hảo nhất của Rick – cả hai đều vô cùng đẹp. Và Alan gợi ý Clare Torry cho chúng tôi. Tôi không biết một chút nào về cô ấy hay ý tưởng cần một giọng hát rên rỉ là của ai. Một ngày nọ Clare tới phòng thu, và chúng tôi nói: "Không hề có ca từ ở đây, vì nó nói về cái chết, không có một chút gì để hát cả, thưa cô." Tôi nghĩ cô ấy hoàn thiện chỉ trong 1 lần thử. Và chúng tôi thốt lên: "Wow, vậy là xong rồi đó. Đây 60 bảng của cô đây.""

Parsons nhận xét về lựa chọn của mình: "Cô ấy vừa mới hoàn thiện một album biên tập. Tôi vẫn luôn nhớ cách cô ấy hát "Light My Fire". Tôi thấy cô ấy có chất giọng tốt. Khi mọi chuyện xảy tới, ban nhạc vò đầu và than vãn: "Ai mà dám hát cái đoạn này chứ?" Vậy nên tôi bảo "Tôi có ý này – tôi biết một cô gái." Cô ấy tới, và chỉ vài giờ sau đó là hoàn tất. Cô ấy nói với tôi rằng cô không được hát bất cứ một từ nào. Khi cô mới bắt đầu, cô buột miệng nói "Oh yeah baby" và vài thứ giống như vậy, nên cô phải kiềm chế lại mình. Thực tế không có sự hướng dẫn nào cả – chỉ một mình cô cảm nhận nó."

Gilmour nói: "Clare không thực sự thuộc ê-kíp. Cô ấy tới vì Parsons. Chúng tôi muốn để cô gái vào trong đó hát, gào thét tới cực điểm. Alan từng làm việc với cô, nên chúng tôi muốn cô thể hiện. Và cô ấy thật tuyệt diệu. Chúng tôi có động viên cô ấy chút ít. Chúng tôi có dành cho cô chút gợi ý: "Có thể cô sẽ thích đoạn này một cách nhỏ nhẹ, đoạn khác ồn ào hơn." Có lẽ cô ấy đã làm khoảng 5 lần, và sau đó chúng tôi tổng hợp thành bản hoàn thiện lắp ghép từng đoạn nhỏ. Nó không được hoàn thiện chỉ trong 1 lần thu.".

Bản thân Torry nhớ lại: "Tôi bước tới, đeo tai nghe và cất những từ đầu tiên "Ooh-aah, baby, baby – yeah, yeah, yeah" và họ kêu lên "Không không, chúng tôi không muốn vậy. Nếu cần vậy thì chúng tôi đã nhờ tới Doris Troy rồi." Và họ nói "Hãy thử những nốt dài hơn" và tôi bắt đầu thử. Tới lúc đó, tôi bắt nhịp được với phần nhạc nền [...] vậy nên tôi nghĩ "Cõ lẽ mình nên thể hiện như một nhạc cụ", và tôi nói "Hãy bật ca khúc lại lần nữa". Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất đó là tính cân bằng của chiếc tai nghe. Alan đã tạo nên những âm thanh tuyệt vời với giọng của tôi; vang, song không quá vang. Khi tôi khép mắt lại – như tôi vẫn thường làm thế – nó như bao bọc tôi vậy; một giọng ca tuyệt hảo, đối với một ca sĩ, luôn luôn tạo cảm hứng."

Chris Thomas được Alan Parsons mang tới phòng thu để hỗ trợ chỉnh âm, nhớ lại rằng họ có mặt khi album đang ở trong quá trình đầu tiên của việc chỉnh âm. Trong DVD Classic Albums: Pink Floyd – The Making of The Dark Side of the Moon, rất nhiều thành viên của nhóm nhớ lại rằng họ có ca khúc trong tay nhưng không rõ phải xử lý như thế nào. Wright nhớ lại rằng sau khi thu âm xong, Torry còn tỏ ý xin lỗi vì phần hát của mình cho dù ban nhạc thực sự ấn tượng với phần trình diễn của cô.

Những trích dẫn sử dụng
Vài câu trích dẫn từ các đoạn phỏng vấn được Pink Floyd thực hiện trước đó được sử dụng trong cấu trúc và nội dung ca khúc:
(Tại 0:38) "Và tôi không hề sợ hãi trước cái chết. Khi nó tới, tôi không quan tâm. Tại sao tôi lại phải sợ hãi trước cái chết? Không có lý do gì phải như vậy – rồi ai cũng phải tới lúc đó."
— Gerry O'Driscoll, bảo vệ phòng thu Abbey Road Studios

(Tại 3:33, nhỏ dần) "Tôi chưa bao giờ nói rằng mình phải sợ cái chết."
— Patricia 'Puddie' Watts, vợ của quản lý di chuyển của ban nhạc – Peter Watts

Vụ kiện quyền tác giả
Năm 2004, Torry kiện Pink Floyd và hãng EMI về bản quyền sáng tác ca khúc khi cho rằng "Great Gig in the Sky" là phần đồng sáng tác giữa cô và Richard Wright. Ngoài ra, cô còn giữ bằng chứng mình được trả lương cho buổi thu âm ngày chủ nhật với giá 30 £. Năm 2005, trước khi vụ việc bị đưa ra Tòa Phúc thẩm, một thỏa thuận hòa giải đã được thống nhất giữa các bên. Cho dù chi tiết của thỏa thuận không được tiết lộ, mọi ấn phẩm kể từ sau năm 2005 đều được ghi sáng tác chung của Richard Wright và Clare Torry.

Thành phần tham gia sản xuất
 Richard Wright – piano, Hammond organ.
 David Gilmour – pedal steel guitar.
 Roger Waters – bass.
 Nick Mason – trống, định âm.
 Clare Torry – hát chính.

Trình diễn trực tiếp
Pink Floyd trình diễn ca khúc này từ năm 1972 trong giai đoạn phôi thai của nó với nhan đề "The Mortality Sequence" và không có phần hát của Clare Torry. Sau khi hoàn thiện, "The Great Gig in the Sky" được trình diễn trực tiếp trong những giai đoạn 1973–1975 và 1987–1994. Trong tour diễn 1974–1975, Gilmour chơi cả pedal steel guitar và Hammond organ để Wright có thể toàn tâm chơi piano (các keyboard được đặt ở chỗ khác khiến anh không thể chơi đồng thời). Pedal steel guitar của Gilmour vì thế cũng được bố trí ngay bên chiếc Hammond của Wright. Tới năm 1987, keyboard đi tour của nhóm Jon Carin phụ trách phần chơi Hammond. Thông thường, có 3 ca sĩ sẽ tham gia lĩnh xướng phần hát, mỗi người phụ trách một đoạn riêng biệt. Trong tour diễn 1974–75, phần hát này do 2 cựu thành viên nhóm The Blackberries là Venetta Fields và Carlena Williams đảm nhiệm.

Trong video trích từ Delicate Sound of Thunder, phần hát được chia sẻ giữa Rachel Fury, Durga McBroom và Margret Taylor. Clare Torry xuất hiện trong buổi diễn Knebworth '90. Trong album trực tiếp P•U•L•S•E (1995), Sam Brown, Durga McBroom và Claudia Fontaine phụ trách phần hát. Khi quản lý của Pink Floyd, Steve O'Rourke, qua đời vào năm 2003, Gilmour, Wright và Mason cùng nhau chơi "Fat Old Sun" và "The Great Gig in the Sky" tại đám tang của ông.

Quảng cáo
Một đoạn ngắn video của ca khúc được sử dụng trong quảng cáo chuối cho hãng Dole vào năm 1974. Một bản thu phối khí lại của ca khúc cũng được chọn làm nhạc nền cho quảng cáo thuốc đau nhức Ibuprofen trên truyền hình Anh vào năm 1990. Pink Floyd không phải là ban nhạc chơi ấn bản này, song Clare Torry tham gia hát chính với Neil Conti chơi trống và Lati Kronlund chơi bass.

Các bản hát lại
Trong album Dub Side of the Moon của nhóm nhạc reggea Easy Star All-Stars, có tới hai bản hát lại ca khúc này theo phong cách dub là "The Great Gig in the Sky" và "Great Dub in the Sky".

Một ấn bản hòa nhạc giao hưởng, hòa âm bởi Jaz Coleman, trình bày bởi Dàn nhạc giao hưởng London và chỉ huy bởi Peter Scholes, được xuất hiện trong album hòa tấu năm 1995 có tên Us and Them: Symphonic Pink Floyd.

Nhóm Phish cũng hát lại ca khúc này trong đĩa thứ ba của album Live Phish Vol. 7.

Ban nhạc The Squirrels tới từ Seattle thực hiện một album hài hước phỏng theo The Dark Side of the Moon có tên The Not-So-Bright Side of the Moon. Ca khúc "Great Gig" do ca sĩ Baby Cheevers trình bày sau khi tay guitar Joey Kline nói "Sorry, the girl didn't show up!".

Nhóm The Flaming Lips cũng hát lại ca khúc này trong ấn bản album tri ân The Dark Side of the Moon, và nữ ca sĩ Peaches trình bày phần hát của Torry, trong khi Henry Rollins dựng lại nội dung những đoạn phỏng vấn gốc.

Trong chuỗi hoạt động "Official Bootlegs: Covers", nhóm progressive metal Dream Theater đã trình diễn lại ca khúc này bên cạnh những ca khúc khác của album với Theresa Thomason phụ trách phần hát

Tham khảo

Thư mục

Bài hát của Pink Floyd
Bài hát năm 1973
Bài hát về cái chết


title: The Joshua Tree

text:
The Joshua Tree là album phòng thu thứ năm của ban nhạc người Ireland, U2. Album được sản xuất bởi Daniel Lanois và Brian Eno, và được phát hành ngày 9 tháng 3 năm 1987 bởi Island Records. Trái với những cảm xúc mang tính trải nghiệm của album trước đó The Unforgettable Fire, The Joshua Tree quan tâm tới những âm thanh mạnh mẽ hơn bám theo những cấu trúc khác nhau của ca khúc. Album mang nhiều ảnh hưởng từ âm nhạc Mỹ cũng như âm nhạc Ireland truyền thống, từ đó nói lên những tình cảm yêu-ghét nước Mỹ của ban nhạc với một thứ ca từ chứa đựng đầy tính chính trị, xã hội và cả tính tượng trưng trong tư tưởng.

Sau những tour diễn tại Mỹ, U2 đã quyết định chọn đây làm chủ đề cho album của mình. Công việc được bắt đầu thực hiện từ tháng 1 năm 1986 tại Ireland, để đảm bảo sự thư giãn và không gian sáng tạo, ban nhạc đã thu âm album tại 2 dinh thự riêng biệt, cùng với đó là 2 phòng thu chuyên nghiệp khác nữa. Rất nhiều sự kiện diễn ra vào thời điểm đó đã ảnh hưởng lớn tới quan điểm âm nhạc của nhóm, chẳng hạn như việc ban nhạc tham gia tour diễn A Conspiracy of Hope, cái chết của người lái xe của nhóm Greg Carroll, và việc ca sĩ chính của nhóm Bono thực hiện chuyến du lịch dài ngày ở Trung Mỹ. Việc thu âm hoàn tất vào tháng 11 năm 1986, song các công việc phụ khác vẫn còn kéo dài tới tận tháng 1 năm 1987. Trong khoảng thời gian đó, U2 đi tìm chất "điện ảnh" cho album của mình, đại ý nói về sự rộng lớn và không gian mở của nước Mỹ. Cuối cùng họ đã thể hiện nó ở phần bìa album với một bức ảnh chụp ban nhạc đứng một góc trên vùng hoang mạc ở phía Tây nước Mỹ.

The Joshua Tree có được thành công vang dội trên toàn thế giới với vị trí dẫn đầu ở 20 quốc gia và phá hàng loạt kỷ lục. Theo tạp chí Rolling Stone, album này đã đưa "những người hùng trở thành siêu sao". U2 cũng cho phát hành các đĩa đơn bao gồm "With or Without You", "I Still Haven't Found What I'm Looking For", và "Where the Streets Have No Name". Album giành được 2 giải Grammy năm 1988, trong đó có giải Album của năm và Album trình diễn song ca và nhóm giọng Rock xuất sắc nhất. Năm 1987, ban nhạc tổ chức The Joshua Tree Tour nhằm quảng bá album. Song song với những đánh giá cho rằng đây là một trong những album nhạc Rock xuất sắc nhất lịch sử, The Joshua Tree cũng là một trong những album bán chạy nhất thế giới với khoảng 25 triệu đĩa đã bán. Năm 2007, ban nhạc cũng cho ra mắt bản chỉnh âm kỹ thuật số hoàn chỉnh nhân dịp kỷ niệm 20 năm phát hành album. The Joshua Tree cũng được đưa vào danh sách lưu trữ của Thư viện Quốc hội Mỹ vào tháng 4 năm 2014.

Danh sách ca khúc
Trong quá trình chỉnh âm và thiết kế album, người vợ của Lillywhite – ca sĩ Kristy MacColl – đã tình nguyện sắp xếp thứ tự các ca khúc. Ngoài việc yêu cầu vị trí 2 ca khúc "Where the Streets Have No Name" và "Mothers of the Disappeared", các ca khúc còn lại đều được sắp đặt theo ý của MacColl.

Đánh giá

Thành phần tham gia sản xuất
U2
 Bono – hát chính, harmonica, guitar.
 The Edge – guitar điện, hát nền, piano.
 Adam Clayton – bass.
 Larry Mullen, Jr. – trống.

Các nghệ sĩ khác
 Brian Eno – keyboards, DX7, hát nền.
 Daniel Lanois – sắc-xô, Omnichord, guitar nền, hát nền.
 The Armin Family – dàn dây trong "One Tree Hill".
 The Arklow Silver Band – dàn hơi trong "Red Hill Mining Town".

Ê-kíp sản xuất
 Sản xuất – Daniel Lanois, Brian Eno.
 Thu âm – Flood.
 Kỹ thuật viên âm thanh – Dave Meegan cùng Pat McCarthy, Mark Wallis và Mary Kettle.
 Trộn âm – Steve Lillywhite (trong "Where the Streets Have No Name", "With or Without You", "Bullet the Blue Sky" và "Red Hill Mining Town").
 Kỹ thuật viên phòng thu – Joe O'Herlihy, Des Broadberry, Tom Mullally, Tim Buckley, Marc Coleman, Mary Gough, Marion Smyth.

Xếp hạng và chứng chỉ

*Ấn bản kỉ niệm 20 năm phát hành cũng có được chứng chỉ Bạc tại Anh.

Xem thêm
 Danh sách đĩa nhạc của U2
 Danh sách album bán chạy nhất tại Mỹ
 Danh sách album bán chạy nhất thế giới

Tham khảo

Ghi chú

Thư mục

Liên kết ngoài
 The Joshua Tree tại U2.com
The Joshua Tree  (Adobe Flash) tại Radio3Net (có dấu bản quyền).

Album của U2
Album năm 1987
Album quán quân Billboard 200
Album quán quân tại Anh
Album quán quân tại Úc
Giải Grammy cho Album của năm
Album chủ đề
Album của Island Records


title: Ghê sợ song tính luyến ái

text:
Ghê sợ song tính luyến ái là sự ghét sợ đối với song tính luyến ái và những người trong nhóm song tính hoặc từng cá nhân. Ghê sợ song tính dẫn tới việc kỳ thị đối với người song tính dựa trên những ấn tượng xấu hoặc nỗi sợ vô cớ.

Mặc dù, ghê sợ song tính và ghê sợ đồng tính là hai khái niệm khác nhau, chúng có những đặc điểm chung: sự bị hấp dẫn bởi người cùng giới và/hoặc giới tính, như là một phần của song tính luyến ái, người theo chủ nghĩa dị tính luyến ái xem dị tính luyến ái là sự bị hấp dẫn hoặc lối sống "đúng đắn" và áp dụng quan niệm này đối với người song tính cũng như đồng tính. Tuy nhiên, người song tính cũng bị kỳ thị trên khía cạnh khác nữa: quan niệm rằng song tính luyến ái không tồn tại và những người song tính thì lang chạ.

Quan niệm song tính luyến ái không tồn tại bắt nguồn từ quan niệm nhị nguyên rằng con người hoặc hoàn toàn đồng tính hoặc hoàn toàn dị tính; những người song tính có thể là những người đồng tính nhưng tỏ ra mình là dị tính hoặc đang thử nghiệm tình dục; và một người không thể là song tính trừ khi người đó bị hấp dẫn bởi nam và nữ bằng nhau. Những câu nói phổ biến, chẳng hạn như "người ta là đồng tính, dị tính hoặc nói dối" nhấn mạnh quan niệm phân đôi đối với xu hướng tình dục.

Xem thêm

 Xóa bỏ song tính luyến ái

 Song tính luyến ái
 Đơn tính luyến ái
 Chứng ghê sợ đồng tính luyến ái
 Xu hướng tính dục

Tham khảo

LGBT
Phân biệt đối xử
Song tính luyến ái
Thù ghét
Hội chứng sợ
Định kiến
Định kiến giới tính
Thiên hướng tình dục và xã hội


title: Sắt(II) chloride

text:
Sắt(II) chloride là một hợp chất hóa học có công thức là FeCl2. Nó là một chất rắn thuận từ có nhiệt độ nóng chảy cao, và thường thu được dưới dạng chất rắn màu lục nhạt. Tinh thể dạng khan có màu trắng hoặc xám; dạng ngậm nước FeCl2·4H2O có màu vàng lục. Trong không khí, nó dễ bị chảy rữa và bị oxy hóa thành sắt(III) chloride. Nó được điều chế bằng cách cho axit clohydric tác dụng với mạt sắt rồi kết tinh sản phẩm thu được. Hợp chất được dùng làm chất cầm màu trong công nghiệp nhuộm vải sợi; dùng trong phòng thí nghiệm hoá học và điều chế sắt(III) chloride.

Tính chất hóa học
Tác dụng với kim loại (trừ kiềm và kiềm thổ):
3FeCl2 + 2Al → 3Fe↓ + 2AlCl3
Tác dụng với dung dịch kiềm:
FeCl2 + 2NaOH → Fe(OH)2↓ + 2NaCl
Tác dụng với axit mạnh hơn axit clohydric:
6FeCl2 + 6H2SO4 (đ) → Fe2(SO4)3 + 3SO2↑ + 6H2O + 4FeCl3
Tác dụng với muối:
FeCl2 + 2AgNO3 → Fe(NO3)2 + 2AgCl↓
Ngoài ra hợp chất còn tác dụng với chất có tính oxy hóa mạnh như đicromat, pemanganat trong môi trường axit, halogen... Trong điều kiện thích hợp, các muối tương ứng FeCr2O7 và Fe(MnO4)2 sẽ được tạo thành.

Hợp chất khác
FeCl2 còn tạo một số hợp chất với NH3, như 3FeCl2·2NH3 hay FeCl2·⅔NH3 là chất rắn màu nâu, amin FeCl2·NH3 có màu xám. Điamin FeCl2·2NH3 cũng có tính chất tương tự như muối amin. Hexamin FeCl2·6NH3 là chất rắn màu trắng (CAS#: 13815-13-9). Decamin FeCl2·10NH3 cũng có tính chất tương tự như muối hexamin.
FeCl2 còn tạo một số hợp chất với N2H4, như FeCl2·2N2H4 là tinh thể màu vàng nhạt.
FeCl2 còn tạo một số hợp chất với NH2OH, như FeCl2·2NH2OH là chất rắn màu đỏ đậm.
FeCl2 còn tạo một số hợp chất với CO(NH2)2, như các phức ngậm nước FeCl2·3CO(NH2)2·5H2O (tinh thể nâu) và FeCl2·6CO(NH2)2·3H2O (tinh thể vàng).
FeCl2 còn tạo một số hợp chất với CON3H5, như FeCl2·2CON3H5 là tinh thể màu lục nhạt.
FeCl2 còn tạo một số hợp chất với CS(NH2)2, như FeCl2·4CS(NH2)2 là tinh thể màu lục, D = 1,7 g/cm³.
FeCl2 còn tạo một số hợp chất với CSN3H5, như FeCl2·2CSN3H5·2H2O là tinh thể màu lục nhạt, tan trong nước, tan ít trong metanol và không tan trong ete.

Tham khảo

Hợp chất sắt
Muối chloride
Muối halogen của kim loại


title: Sắt(III) chloride

text:
Sắt(III) chloride là một chất có công thức hóa học là FeCl3. Dạng khan là những vẩy tinh thể màu vàng nâu hoặc phiến lớn hình 6 mặt; nóng chảy và phân huỷ ở . Sắt(III) chloride tan trong nước, etanol, ete và glixerin.

Điều chế
Sắt(III) chloride được điều chế bằng cách cho clo tác dụng lên sắt(II) sunfat (FeSO4) hoặc sắt(II) chloride (FeCl2).

Ứng dụng
Sắt(III) chloride được dùng làm tác nhân khắc axit cho bản in khắc; chất cầm màu; chất xúc tác trong tổng hợp hữu cơ; chất làm sạch nước; dùng trong nhiếp ảnh, y học,..

Hợp chất khác
FeCl3 còn tạo một số hợp chất với NH3, như:
FeCl3·NH3 – chất rắn màu đỏ;
FeCl3·6NH3 – bột màu cam nâu, dễ bị phân hủy bởi nước, CAS#: 23408-42-6;
FeCl3·12NH3 – chất rắn màu trắng.

FeCl3 còn tạo một số hợp chất với N2H4, tạo phức FeCl3·xN2H4 có màu nâu, dễ bị khử thành FeCl2·2N2H4.

FeCl3 còn tạo một số hợp chất với NH2OH, như FeCl3·xNH2OH (x ≈ 0,2585?) là chất rắn màu nâu.

FeCl3 còn tạo một số hợp chất với CO(NH2)2, như FeCl3·6CO(NH2)2·3H2O là tinh thể trắng.

Tham khảo

Đọc thêm
Handbook of Chemistry and Physics, 71st edition, CRC Press, Ann Arbor, Michigan, 1990.
The Merck Index, 7th edition, Merck & Co, Rahway, New Jersey, USA, 1960.
D. Nicholls, Complexes and First-Row Transition Elements, Macmillan Press, London, 1973.
A.F. Wells, Structural Inorganic Chemistry, 5th ed., Oxford University Press, Oxford, UK, 1984.
J. March, Advanced Organic Chemistry, 4th ed., p. 723, Wiley, New York, 1992.
Handbook of Reagents for Organic Synthesis: Acidic and Basic Reagents, (H. J. Reich, J. H. Rigby, eds.), Wiley, New York, 1999.

Hợp chất sắt
Muối chloride
Muối halogen của kim loại


title: Bắc Borneo

text:
Bắc Borneo () là một lãnh thổ bảo hộ thuộc Anh nằm tại phần phía bắc của đảo Borneo. Lãnh thổ Bắc Borneo ban đầu được hình thành từ các nhượng địa của các quốc gia Brunei và Sulu vào năm 1877 và 1878 cho một nhân vật đại diện của Áo-Hung tên là Gustav Overbeck. Overbeck sau đó chuyển giao toàn bộ quyền lợi của mình cho Alfred Dent trước khi rút lui vào năm 1879. Năm 1881, Dent thành lập Hiệp hội hữu hạn lâm thời Bắc Borneo nhằm quản lý lãnh thổ, thể chế này được nhận hiến chương hoàng gia của Anh trong cùng năm. Đến năm sau, hiệp hội này bị thay thế bằng Công ty Đặc hứa Bắc Borneo. Tình hình khiến cho các nhà chức trách Đông Ấn Tây Ban Nha và Đông Ấn Hà Lan lo lắng, kết quả là Tây Ban Nha bắt đầu yêu sách tại miền bắc của Borneo. Nghị định thư Madrid được ký kết vào năm 1885 công nhận sự hiện diện của Tây Ban Nha tại Philippines, đổi lại là ảnh hưởng của quốc gia này nằm ngoài miền bắc Borneo. Nhằm tránh có thêm yêu sách từ các quốc gia châu Âu khác, Bắc Borneo trở thành một lãnh thổ bảo hộ thuộc Anh vào năm 1888.

Bắc Borneo sản xuất gỗ để phục vụ cho xuất khẩu; cùng với nông nghiệp thì ngành này duy trì là nguồn kinh tế chủ yếu của người Anh tại Borneo. Do dân cư quá ít nên không đáp ứng hiệu quả phát triển kinh tế, người Anh bảo trợ nhiều kế hoạch để lao công người Hoa nhập cư từ Hồng Kông và Trung Quốc đến làm việc trong các đồn điền của người châu Âu, và đưa di dân Nhật Bản đến tham gia các hoạt động kinh tế. Chính quyền bảo hộ kết thúc khi quân đội của Nhật Bản xâm chiếm Bắc Borneo trong Chiến tranh thế giới thứ hai, sau chiến tranh thì lãnh thổ nằm dưới quyền một chính phủ quân sự và tiếp đó trở thành một thuộc địa hoàng gia của Anh.

Lịch sử

Hình thành và những năm đầu

Bắc Borneo được hình thành vào năm 1877–1878 thông qua một loạt vụ cắt nhượng lãnh thổ tại miền bắc đảo Borneo từ Vương quốc Hồi giáo Brunei và Vương quốc Hồi giáo Sulu cho một doanh nhân và nhà ngoại giao người Áo gốc Đức là Gustav Overbeck. Một lãnh thổ cũ của Công ty Mậu dịch Hoa Kỳ Borneo tại bờ biển phía tây của miền bắc Borneo đã được chuyển giao cho Overbeck trước đó, khiến ông phải đến Brunei nhằm hợp pháp hóa nhượng địa mà ông mua từ Joseph William Torrey. William Clark Cowie giữ một vai trò quan trọng do là một người bạn thân thiết của Vương quốc Hồi giáo Sulu, nhân vật này giúp Overbeck mua thêm lãnh thổ tại bờ biển phía đông của Borneo. Trong khi đó, dù ảnh hưởng của Vương quốc Hồi giáo Bulungan cũng vươn đến Tawau trên bờ biển phía đông, song Sulu chiếm ưu thế hơn.

Sau thành công trong việc mua được mảnh đất lớn tại cả phần phía tây và phía đông của miền bắc Borneo, Overbeck đến châu Âu để xúc tiến lãnh thổ này tại Áo-Hung và Ý cũng như tại quê nhà là Đức, song không quốc gia nào tỏ ý thực sự quan tâm. Anh là quốc gia duy nhất hồi đáp, họ vốn đã tìm cách kiểm soát các tuyến mậu dịch tại Viễn Đông từ thế kỷ 18. Mối quan tâm của người Anh được củng cố do họ hiện diện tại Labuan từ năm 1846. Do đó, Overbeck nhận được khoản hỗ trợ tài chính từ anh em Dent từ Anh (Alfred Dent và Edward Dent) và hỗ trợ ngoại giao và quân sự từ chính phủ Anh. Sau khi có được ủng hộ từ phía Anh, một điều khoản được đưa vào các hiệp ước, theo đó các lãnh thổ bị cắt nhượng sẽ không được trao cho bên khác mà không có phê chuẩn của chính phủ Anh.

Do không thể thu hút quan tâm từ các chính phủ Áo và Đức, Overbeck rút lui vào năm 1879; toàn bộ các quyền lợi hiệp ước của ông với các vương quốc Hồi giáo được chuyển sang cho Alfred Dent, người này vào năm 1881 lập ra Hiệp hội hữu hạn lâm thời Bắc Borneo cùng sự ủng hộ từ người đồng hương Rutherford Alcock, Đô đốc Henry Keppel, Richard Biddulph Martin, Đô đốc Richard Mayne và William Henry Read. Hiệp hội lâm thời sau đó xin Nữ hoàng Victoria một hiến chương hoàng gia, và được cấp vào ngày 1 tháng 11 năm 1881. William Hood Treacher được bổ nhiệm làm thống đốc đầu tiên, và Kudat tại mũi phía bắc của Borneo được chọn làm thủ phủ hành chính của Hiệp hội lâm thời. Việc cấp hiến chương hoàng gia cho hiệp hội khiến người Hà Lan và người Tây Ban Nha lo ngại, họ sợ rằng người Anh có thể đe dọa đến vị thế các thuộc địa của họ.

Vào tháng 5 năm 1882, Hiệp hội lâm thời bị thay thế bằng Công ty Đặc hứa Bắc Borneo mới thành lập, Alcock giữ vai trò là chủ tịch đầu tiên và Dent trở thành giám đốc điều hành của công ty. Chính quyền này không được nhìn nhận là một lãnh thổ mà Anh giành được, thay vào đó chỉ là một doanh nghiệp tư nhân có hướng dẫn của chính phủ nhằm bảo vệ lãnh thổ khỏi bị các quốc gia châu Âu khác xâm phạm. Dưới thời Thống đốc Treacher, công ty giành được thêm lãnh thổ trên bờ biển phía tây từ Vương quốc Hồi giáo Brunei. Công ty sau đó thu được thêm chủ quyền và quyền lợi lãnh thổ từ sultan của Brunei, bành trướng lãnh thổ đến sông Putatan (tháng 5 năm 1884), huyện Padas (tháng 11 năm 1884), sông Kawang (tháng 2 năm 1885), quần đảo Mantanani (tháng 4 năm 1885) và thêm các lãnh thổ nhỏ tại Padas (tháng 3 năm 1898).

Vào giai đoạn đầu của chính quyền, tồn tại một yêu sách tại miền bắc Borneo từ nhà cầm quyền Tây Ban Nha tại Philippines, có một nỗ lực nhằm dựng quốc kỳ Tây Ban Nha tại Sandakan song bị một chiến hạm của Anh cản trở. Nhằm ngăn chặn xung đột hơn nữa và kết thúc yêu sách của Tây Ban Nha đối với miền bắc Borneo, một thỏa thuận được gọi là Nghị định thư Madrid được ký kết tại Madrid giữa Anh, Đức và Tây Ban Nha và năm 1885, theo đó công nhận sự hiện diện của Tây Ban Nha tại quần đảo Philippines. Do công ty không muốn can dự vào các vấn đề ngoại giao nhiều hơn nữa, Bắc Borneo được chuyển thành một lãnh thổ bảo hộ thuộc Anh vào ngày 12 tháng 5 năm 1888. Năm 1890, Labuan được sáp nhập vào chính quyền của Bắc Borneo, song được trao lại cho chính phủ Anh cai trị vào năm 1904. Cư dân địa phương tiến hành một số cuộc khởi nghĩa, từ năm 1894 đến năm 1900 dưới quyền lãnh đạo của Mat Salleh và dưới quyền lãnh đạo của Antanum vào năm 1915. Chiến tranh thế giới thứ nhất không có tác động lớn đến lãnh thổ, song ngành gỗ phát triển trong giai đoạn giữa hai thế chiến.

Chiến tranh thế giới thứ hai và suy thoái
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Bắc Borneo bị quân Nhật áp đảo vào ngày 17 tháng 12 năm 1941. Đến ngày 3 tháng 1 năm 1942, Hải quân Nhật Bản đổ bộ tại Labuan mà không có kháng cự. Từ ngày 7 tháng 1, binh sĩ Nhật Bản tại Sarawak vượt biên sang Borneo thuộc Hà Lan và bắt đầu đến Jesselton. Một lực lượng lục quân hùng mạnh của Nhật Bản đến từ Mindanao và bắt đầu đổ bộ tại đảo Tarakan trước khi tiến đến Sandakan vào ngày 17 tháng 1. Quân Nhật tiến đến mà không gặp phải sự kháng cự mạnh mẽ nào do lãnh thổ bảo hộ này chủ yếu dựa vào Hải quân Anh để phòng thủ. Mặc dù Bắc Borneo có một lực lượng cảnh sát, song họ chưa từng có lục quân hoặc hải quân riêng. Đến cuối tháng 1, Bắc Borneo hoàn toàn bị quân Nhật chiếm đóng. Lãnh thổ được quản lý như là một bộ phận của Đế quốc Nhật Bản, các viên chức của công ty đặc hứa được phép tiếp tục quản lý dưới sự giám sát của người Nhật.

Việc quân Nhật tiến đến Borneo và liên minh Anh-Nhật sụp đổ đã được dự đoán, các điện báo mật cho thấy các tàu Nhật Bản đậu thường xuyên tại Jesselton tiến hành hoạt động gián điệp. Nhiều binh sĩ Anh và Úc bị bắt sau khi Malaya và Singapore thất thủ đã bị đưa đến Bắc Borneo và trở thành tù binh chiến tranh tại trại giam Sandakan, sau đó họ bị buộc phải đi bộ từ Sandakan đến Ranau. Cuộc chiếm đóng khiến cư dân tại các khu vực duyên hải phải vào nội lục nhằm tìm thức ăn và chạy trốn hành động tàn ác trong thời chiến, dẫn đến hình thành một số phong trào kháng chiến; một trong số đó là quân du kích Kinabalu do Albert Kwok lãnh đạo và được các nhóm bản địa ủng hộ.

Lực lượng Đồng Minh được triển khai đến Borneo trong chiến dịch Borneo nhằm giải phóng đảo. Lực lượng Đế quốc Úc (AIF) giữ vai trò đáng kể trong sứ mệnh này, binh sĩ được phái đến các đảo Tarakan và Labuan để bó chặt phía đông và tây của Borneo. Đơn vị đặc biệt Z của Đồng Minh cung cấp tình báo và thông tin khác từ phía Nhật Bản nhằm giúp tạo thuận lợi để AIF đổ bộ, còn các tàu ngầm của Hoa Kỳ cũng được sử dụng để vận chuyển đặc công của Úc đến Borneo. Hầu hết các đô thị lớn tại Bắc Borneo bị oanh tạc nghiêm trọng trong giai đoạn này. Chiến tranh kết thúc vào ngày 15 tháng 8 năm 1945 sau khi Nhật Bản đầu hàng và chính quyền Bắc Borneo được chính quyền quân sự Anh tiếp quản từ tháng 9. Chính quyền chính thức của công ty trở lại cai quản lãnh thổ, song không thể tìm được vốn cho chi phí tái thiết sau chiến tranh, nên họ nhượng quyền cai trị lãnh thổ bảo hộ cho chính quyền thuộc địa hoàng gia vào ngày 15 tháng 7 năm 1946.

Chính quyền

Hệ thống chính quyền của Công ty Đặc hứa Bắc Borneo dựa trên cấu trúc chính quyền tiêu chuẩn của Đế quốc Anh, theo đó lãnh thổ được chia giữa các tòa thống sứ, và được chia tiếp thành các huyện. Ban đầu, Bắc Borneo chỉ có hai tòa thống sứ là East Coast (Bờ Đông) và West Coast (Bờ Tây), các tòa thống sứ lần lượt đặt tại Sandakan và Jesselton. Mỗi phủ thống sứ được chia thành các tỉnh, về sau gọi là huyện, do công chức huyện điều hành. Đến năm 1922, có 5 phủ thống sứ nhằm phù hợp để phát triển các khu vực mới, chúng gồm có West Coast, Kudat, Tawau, Interior và East Coast. Các phủ thống sứ này được chia thành 17 huyện. Theo hệ thống này, các chức vụ đứng đầu thuộc về người Anh, còn các tù trưởng bản địa quản lý cư dân ở cấp cơ sở. Đây không phải là do người Anh muốn thi hành cai trị gián tiếp, mà là nhằm tạo thuận lợi cho các công chức huyện vốn không quen thuộc với phong tục và chính trị địa phương.

Chính quyền công ty lập ra nền tảng cho phát triển kinh tế tại Bắc Borneo bằng cách khôi phục hòa bình vì tại đây nạn cướp biển và xung đột bộ lạc vốn đã phát triển lan tràn. Chính quyền bãi bỏ chế độ nô lệ và lập các dịch vụ giao thông, y tế và giáo dục cho nhân dân, và cho phép các cộng đồng thổ dân tiếp tục phương cách sinh hoạt truyền thống của họ. Lực lượng cảnh sát Bắc Borneo vào năm 1883 gồm có ba người Âu, 50 người Ấn (Sikh và Pashtun), 30 người Dayak, 50 người Somalia và 20 người Mã Lai. Các cảnh sát viên được đào tạo tại trại huấn luyện trung bình ba ngày mỗi tuần. Năm 1884 lực lượng này có tổng cộng 176 thành viên, và tăng lên khoảng 510 trong vòng ba năm. Do là lãnh thổ bảo hộ nên các quan hệ quốc tế nằm trong phạm vi của chính phủ Anh, còn nội vụ do Công ty Đặc hứa Bắc Borneo cai quản với tư cách một nhà nước độc lập. Hiệp định được ký kết vào ngày 12 tháng 5 năm 1888 quy định:

Hiệp định giữa Chính phủ Anh và Công ty Bắc Borneo thuộc Anh về thành lập lãnh thổ bảo hộ thuộc Anh. —Ký kết tại London, 12 tháng 5 năm 1888.
I. Nhà nước Bắc Borneo bao gồm các lãnh thổ được quy định trong hiến chương hoàng gia đã nêu, và các lãnh thổ khác mà công ty đã thu được, hoặc có thể thu được trong tương lai, ‘theo các khoản trong Điều XV của hiến chương đã nêu.
Lãnh thổ được chia thành 9 tỉnh là:

Tỉnh Alcock;
Tỉnh Cunliffe;
Tỉnh Dent;
Tỉnh Dewhurst;
Tỉnh Elphinstone;
Tỉnh Keppel;
Tỉnh Martin;
Tỉnh Mayne;
Tỉnh Myburgh.

II. Nhà nước Bắc Borneo sẽ tiếp tục cai trị và quản lý của công ty với tư cách là một nhà nước độc lập, phù hợp với các khoản trong hiến chương đã nêu; dưới sự bảo hộ của Anh; song sự bảo hộ như vậy sẽ không trao quyền cho Chính phủ của Điện hạ được can thiệp vào quản lý nội bộ của Nhà nước ngoài quy định ở đây hoặc hiến chương của công ty.
III. Quan hệ giữa Nhà nước Bắc Borneo và toàn thể các nhà nước bên ngoài khác, bao gồm các nhà nước Brunei và Sarawak, sẽ do Chính phủ của Điện hạ thực hiện, hoặc phù hợp với chỉ đạo của họ; và nếu có bất kỳ khác biệt nào xuất hiện giữa Chính phủ Bắc Borneo và bất kỳ nhà nước nào khác, thì Công ty với tư cách là đại diện cho Nhà nước Bắc Borneo sẽ đồng ý tuân theo quyết định của Chính phủ của Điện hạ, và tiến hành tất cả những điều cần thiết để có hiệu lực.

IV. Chính phủ của Điện hạ sẽ có quyền lập viên chức lãnh sự của Anh tại bất kỳ nơi nào trên các lãnh thổ đã nêu, họ sẽ nhận được công nhận lãnh sự nhân danh Chính phủ Bắc Borneo. Họ sẽ được hưởng bất kỳ quyền lợi nào thường được trao cho các viên chức lãnh sự, và họ sẽ được cho quyền tre-o quốc kỳ Anh tại dinh thự và công sở của mình.
V. Các thần dân, hoạt động thương nghiệp, và tàu của Anh sẽ được hưởng cùng quyền lợi, đặc quyền và thuận lợi như thần dân, hoạt động thương nghiệp và tàu của quốc gia được ưu tiên nhất, cũng như bất kỳ quyền lợi, đặc quyền và thuận lợi nào khác mà thần dân, hoạt động thương nghiệp và tàu của Bắc Borneo có thể được hưởng.
VI. Không có việc Chính phủ Bắc Borneo cắt nhượng hoặc chuyển nhượng bất kỳ bộ phận lãnh thổ nào của Nhà nước Bắc Borneo cho bất kỳ nhà nước bên ngoài nào, hoặc thần dân hoặc công dân của họ, mà không có ưng thuận của Chính phủ của Điện hạ; song hạn chế này sẽ không áp dụng cho việc cấp hoặc thuê nhà đất thông thường cho các cá nhân tư nhân nhằm mục đích cư trú, nông nghiệp, thương nghiệp hoặc kinh doanh khác.

Kinh tế

Nhờ các hoạt động kinh tế được quy hoạch tốt, nhà chức trách Bắc Borneo bắt đầu khai hoang đất cho nông nghiệp, và quyền lợi đất đai của người bản địa bắt đầu được hình thành. Tuy nhiên, chính phủ nhận thấy cư dân bản địa quá nhỏ và không phù hợp trong việc đáp ứng yêu cầu phát triển hiện đại, do đó họ bắt đầu bảo trợ nhiều kế hoạch di cư của lao công người Hoa từ Hồng Kông và Trung Quốc. Năm 1882, nhà chức trách Bắc Borneo bổ nhiệm Walter Henry Medhurst làm ủy viên về vấn đề người Hoa nhập cư nhằm tạo lực lượng lao động để thu hút thêm doanh nhân đến đầu tư tại Bắc Borneo. Các nỗ lực của Medhurst tốn kém và không thành công; tuy nhiên người Khách Gia dù không nằm trong kế hoạch song họ bắt đầu di cư đến Bắc Borneo rồi lập nên một cộng đồng nông nghiệp tại đây.

Từ thế kỷ 18, cây thuốc lá trở thành ngành trồng trọt đứng đầu của Bắc Borneo. Lịch sử ngành đốn gỗ tại Bắc Borneo có thể truy từ thập niên 1870. Kể từ thập niên 1890, xuất khẩu gỗ cứng tăng lên, khi quy mô đốn gỗ được mở rộng đặc biệt là vào giai đoạn giữa hai thế chiến. Trong thập niên 1900, Bắc Borneo tham gia làn sóng cao su. Sự kiện hoàn thành tuyến đường sắt Bắc Borneo giúp chuyên chở tài nguyên đến một cảng lớn tại bờ tây. Đến năm 1915, khoảng  đất, cộng thêm các tiểu chủ người Hoa và Bắc Borneo, đã trồng cây cao su. Trong cùng năm, Thống đốc Bắc Borneo Aylmer Cavendish Pearson mời di dân người Nhật tham gia hoạt động kinh tế tại đây. Chính phủ Nhật Bản nhận được yêu cầu nhiệt tình và phái các nhà nghiên cứu đi khám phá các cơ hội kinh tế tiềm năng. Trong giai đoạn đầu, chính quyền Nhật Bản khuyến khích các nông dân của họ đến Bắc Borneo để trồng lúa do Nhật Bản phụ thuộc vào nhập khẩu gạo. Do người Nhật tăng quan tâm về tính kinh tế, họ mua các đồn điền cao su do chính phủ Bắc Borneo sở hữu. Đến năm 1937, Bắc Borneo xuất khẩu 178.000 mét khối gỗ, vượt qua Xiêm La.

Đơn vị tiền tệ ban đầu của Bắc Borneo là dollar Mexico, tương đương 100 cent. Đồng tiền này sau đó được neo với dollar Eo biển và tỷ giá là 9 dollar Eo biển (tương đương 5 dollar Mỹ vào đương thời). Các giấy bạc khác được phát hành trong suốt thời kỳ cai trị, trên tiền miêu tả núi Kinabalu hoặc huy hiệu của công ty.

Xã hội

Năm 1881, có từ 60.000 đến 100.000 cư dân bản địa sống tại Bắc Borneo. Cư dân ven biển chủ yếu là người Hồi giáo, còn thổ dân chủ yếu sống tại nội lục. Kadazan-Dusun và Murut là nhóm bản địa lớn nhất tại vùng nội lục, còn người Bajau, Brunei, Illanun, Kedayan và Suluk chi phối tại các khu vực ven biển. Sau nhiều kế hoạch nhập cư do người Anh khởi xướng, dân số tăng lên 200.000 người vào năm 1920, 257.804 người vào năm 1930, 285.000 người vào năm 1935, và 331.000 người vào năm 1945. Chính phủ của Bắc Borneo không chỉ tuyển lao công người Hoa mà còn nhận các di dân người Nhật đến để khắc phục tình trạng thiếu nhân lực trong lĩnh vực kinh tế.

Một đường điện báo chạy từ Labuan đến Sandakan được xây dựng vào năm 1894; tiếp xúc phát thanh giữa Sandakan và Jesselton bắt đầu vào năm 1914. Đường sắt Bắc Borneo mở cửa cho công chúng vào ngày 1 tháng 8 năm 1914 và là hạ tầng chuyên chở chủ yếu đối với các cộng đồng bờ tây. Dịch vụ bưu chính cũng hiện hữu khắp hệ thống chính quyền.

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 North Borneo Historical Society  – More information on heritage of North Borneo

Borneo
Chấm dứt năm 1963
Lịch sử Brunei
Lịch sử Sabah
Cựu thuộc địa ở Đông Nam Á
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Á
Cựu bảo hộ Anh
Cựu quốc gia ở Borneo
Cựu quốc gia trong lịch sử Brunei
Quốc gia cổ trong lịch sử Malaysia
Đông Nam Á hải đảo
Tranh chấp lãnh thổ của Philippines
Cựu thuộc địa Áo
Borneo thuộc Anh
Malaysia thuộc Anh


title: Korea's Got Talent

text:
Tìm kiếm tài năng Hàn Quốc (Korea's Got Talent) là một chương trình truyền hình thực tế của Hàn Quốc lần đầu tiên được phát sóng vào ngày 04 tháng 6 năm 2011 trên kênh tvN. Chương trình được mua bản quyền từ Anh (Britain's Got Talent). Đây là chương trình thực tế đầu tiên ở Hàn Quốc. Ban giám khảo cuộc thi gồm có: Kolleen Park, Jang Jin và Song Yun-ah.
Chương trình bắt đầu tiếp nhận các ứng viên vào ngày 09 tháng 2 năm 2011 thông qua ARS, trang web chính thức, và qua ứng dụng smart phone. Chương trình tổ chức sơ loại khu vực trên toàn quốc bắt đầu từ Busan 02 tháng 4 năm 2011.

Chương trình trở nên nổi tiếng khắp thế giới sau khi một đoạn video của Sung-bong Choi xuất hiện trên toàn thế giới đã đạt được sự chú ý của phương tiện truyền thông.
Đối với các giải thưởng, các vòng bán kết sẽ có cơ hội ký hợp đồng với Sony Music, và người chiến thắng sẽ nhận được 100.000 USD.

Vòng sơ loại
Vòng sơ loại (Auditions) toàn quốc được tập trung tổ chức tại các thành phố: Seoul, Daejeon, Gwangju, Daegu, Busan và Incheon.

Tham khảo

Truyền hình thực tế
Tìm kiếm tài năng
Loạt chương trình Tìm kiếm Tài năng


title: Đảo Baudisson

text:
Baudisson là một hòn đảo thuộc Papua New Guinea, tọa lạc ở phía nam đảo New Hanover và phía tây bắc đảo New Ireland, nó nằm giữa đảo Selapiu và đảo Manne.

Tham khảo

Đảo Papua New Guinea


title: Đảo Aua

text:
Aua là một hòn đảo trong quần đảo Bismarck. Nó là một phần của quần đảo Tây, Papua New Guinea.

Đảo Aua được trang bị một sân bay theo danh sách mã các sân bay của AITA mã (code: AUI).

Tham khảo

Tỉnh Manus
Đảo Papua New Guinea
Quần đảo Bismarck
Đông Ấn Tây Ban Nha
Vùng Islands