title: Tôma Nguyễn Văn Tân

text:
Tôma Nguyễn Văn Tân (1940 – 2013) là một Giám mục người Việt Nam của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm trách vai trò Giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long từ năm 2001 đến khi qua đời. Trước đó, ông đảm nhận vai trò giám mục phó giáo phận Vĩnh Long từ năm 2000. Khẩu hiệu Giám mục của Tôma Nguyễn Văn Tân là Hành trình trong Đức Ái.

Nguyễn Văn Tân sinh ra ở Trà Vinh trong một gia đình nông dân. Con đường tu trì bắt đầu từ năm 13 tuổi, khi cậu Tân vào Tiểu chủng viện Vĩnh Long, sau đó học tại Giáo hoàng học viện Thánh Piô Đà Lạt và được thụ phong linh mục năm 1969. Sau khi được truyền chức, Nguyễn Văn Tân làm Giáo sư Tiểu Chủng viện Vĩnh Long trong thời gian ngắn và đến Rôma tu học tốt nghiệp Tiến sĩ Thần học và trở về nước năm 1974. Trong thời gian tại Việt Nam, ông lần lượt thực hiện việc mục vụ trong giáo phận Vĩnh Long: giáo sư môn Thần học Luân lý, phụ trách nhà thờ chủng viện, phụ trách các lớp Tiền Chủng viện của giáo phận Vĩnh Long.

Năm 2000, giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Tôma Nguyễn Văn Tân làm giám mục phó giáo phận Vĩnh Long, thay thế giám mục phó Raphael Nguyễn Văn Diệp về hưu. Tháng 7 năm 2001, giám mục chính tòa Nguyễn Văn Mầu từ chức, giám mục Tân kế vị chức giám mục chính tòa giáo phận Vĩnh Long.

Ngày 17 tháng 8 năm 2013, giám mục Tôma Nguyễn Văn Tân qua đời sau một cơn đột quỵ, vì chưa có giám mục phó nên giáo phận Vĩnh Long trống tòa. Hội đồng linh mục bầu linh mục Phêrô Dương Văn Thạnh làm giám quản. Tháng 10 năm 2015, giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm linh mục Phêrô Huỳnh Văn Hai làm tân giám mục Vĩnh Long.

Thân thế và tu tập
Nguyễn Văn Tân sinh ngày 27 tháng 12 năm 1940 tại xã Đại Phước, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh, thuộc họ đạo Bãi Xan, Giáo phận Vĩnh Long. Cậu Tân là người con út trong gia đình gồm bảy người con, sáu trai và một gái. Vào thời niên thiếu, cậu sống trong một gia đình nông thôn vùng đồng bằng sông nước nằm cạnh nhà thờ của họ đạo Bãi Xan. Mỗi ngày cậu Tân dậy rất sớm, tuy gặp khá nhiều khó khăn và nguy hiểm nhưng cậu mỗi sáng vẫn đi qua cây cầu tre, băng qua rạch Giồng Tượng đến nhà thờ tham dự lễ. Câu chuyện về sự siêng năng việc học hỏi giáo lý của cậu bé Tân vẫn còn được người xưa kể lại.

Con đường tu trì của Nguyễn Văn Tân bắt đầu khi gia đình cho cậu nhập Tiểu chủng viện Vĩnh Long vào ngày 1 tháng 9 năm 1953. Sau khi hoàn tất chương trình Tiểu chủng viện, chủng sinh Tân theo học Triết học và Thần học tại Giáo hoàng học viện Thánh Piô X Đà Lạt từ tháng 7 năm 1961 và tốt nghiệp với văn bằng Cử nhân thần học vào tháng 6 năm 1970.

Linh mục
Sau quá trình tu học, thầy Tôma Nguyễn Văn Tân được thụ phong linh mục ngày 21 tháng 1 năm 1969 tại Nhà thờ chính tòa Vĩnh Long. Kể từ khi tốt nghiệp Giáo hoàng học viện Thánh Piô X, ông được bổ nhiệm làm giáo sư Tiểu Chủng viện Vĩnh Long và đảm nhận vai trò này trong thời gian ngắn từ năm 1970 đến 1971. Sau đó, linh mục Tân được cho đi Roma du học tại Đại học Giáo hoàng Gregoriana tháng 9 năm 1971 và tốt nghiệp Tiến sĩ Thần học về Hy tế. Sau khi về nước tháng 3 năm 1974, ông được bổ nhiệm làm Giáo sư Đại chủng viện Vĩnh Long.

Năm 1975, linh mục Nguyễn Văn Tân gặp nhiều điều khiến ông đau khổ: người anh và những người thân quen đã qua đời, các linh mục bằng hữu bị đưa đi cải tạo. Nhà thờ bị đóng cửa, nhiều người di tản. Riêng giáo phận Vĩnh Long mất mảnh đất nhà chung, nhà nguyện, gây tổn thất khá lớn cho giáo phận. Hai lần linh mục Tân trở về quê để cử hành lễ an táng cha mẹ tại nghĩa trang Công giáo (thường gọi là Đất Thánh) của họ đạo Bãi Xan. Sau này khi đã trở thành giám mục, mỗi năm, ông đều về thăm quê nhà hai lần cử hành thánh lễ cầu nguyện cho tổ tiên.

Ngày 7 tháng 9 năm 1977, chính quyền tỉnh phong tỏa, khám xét Thánh Giá Học Viện trên đường đường Phạm Thái Bường (tên cũ là Khưu Văn Ba), dòng Thánh Phaolô và Đại chủng viện giao phận Vĩnh Long. Sau cuộc khám xét này, chính quyền đã thu hồi và sau đó tiếp quản toàn bộ cơ sở, tài sản và cho điều tra những người phụ trách trong số đó có linh mục Nguyễn Văn Tân. Nói về ngày này trong một bức thư gửi tín hữu năm 2008, ông nhận định đây là ngày đại nạn của giáo phận Vĩnh Long.

Linh mục Nguyễn Văn Tân phụ trách nhà thờ chủng viện trong khoảng thời gian từ năm 1980 đến năm 2000. Ngoài ra, ông còn đảm nhận công việc giáo sư ngoại trú môn Thần học Luân lý của Đại chủng viện Thánh Quý tại Cái Răng, Cần Thơ trong giai đoạn từ cuối năm 1988 đến năm 2000. Song song với các công việc trên, từ năm 1992 đến năm 2000, linh mục Tân phụ trách quản nhiệm các lớp Tiểu chủng viện của giáo phận Vĩnh Long.

Thời kì làm Giám mục

Giám mục Phó Vĩnh Long
Ngày 27 tháng 5 năm 2000, Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Tôma Nguyễn Văn Tân làm giám mục phó giáo phận Vĩnh Long để thay thế giám mục Raphael Nguyễn Văn Diệp về hưu vì lý do sức khoẻ. Cùng trong đợt bổ nhiệm này, giáo hoàng còn bổ nhiệm linh mục Phaolô Tịnh Nguyễn Bình Tĩnh làm giám mục phó Giáo phận Đà Nẵng. Tính đến năm 2014, Đức cha Nguyễn Văn Tân là giám mục duy nhất xuất thân từ Tiểu chủng viện thánh Philipphê Phan Văn Minh.

Ngày 15 tháng 8 năm 2000, giáo phận Vĩnh Long tổ chức ba dịp kỉ niệm: 60 năm linh mục của giám mục chính tòa Giacôbê Nguyễn Văn Mầu, ngân khánh giám mục của nguyên giám mục phó Raphael Nguyễn Văn Diệp đồng thời là lễ tấn phong giám mục của tân giám mục Nguyễn Văn Tân. Phần nghi thức truyền chức giám mục được cử hành bởi vị chủ phong là giám mục Giacôbê Nguyễn Văn Mầu và hai vị phụ phong là giám mục chính tòa Giáo phận Qui Nhơn Phêrô Nguyễn Soạn và giám mục Nguyễn Văn Diệp. Tân giám mục chọn cho mình khẩu hiệu: "Ambulate in Dilectione" ("Hành trình trong Đức Ái").

Lễ tấn phong giám mục được tổ chức sáng ngày 15 tháng 8 tại nhà thờ chính tòa Vĩnh long. Cử hành buổi lễ có khoảng 14 giám mục cùng với khoảng 300 linh mục thuộc nhiều giáo phận đồng tế. Tham dự lễ tấn phong còn có các tu sĩ nam nữ, các thân nhân của các giám mục dâng lễ và các đại diện các giáo xứ, giáo dân. Riêng thành phần giáo dân tham gia rất đông, và có một số phải dự lễ bên dưới tầng hầm nhà thờ thông qua hệ thống các màn hình chiếu trực tiếp. Giáo hoàng Gioan Phaolô II cũng gửi tông sắc bổ nhiệm, trong văn thư có đoạn:

Giám mục chính tòa Vĩnh Long
Ngày 3 tháng 7 năm 2001, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng chấp nhận đơn xin về hưu của giám mục Nguyễn Văn Mầu. Giám mục phó Nguyễn Văn Tân tiếp nhận vai trò giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long trong cùng ngày. Ông là giám mục giáo phận Vĩnh Long đầu tiên xuất thân từ chính giáo phận này.

Cơn bão số 9 năm 2006 (Durian) đi vào miền Nam Việt Nam, qua phần đất thuộc giáo phận Vĩnh Long. Cơn bão đi qua đã tàn phá nặng nề các cơ sở vật chất như nhà dân, nhà thờ, các vườn cây bị phá hủy, cùng với vụ lúa bị mất trắng do dịch bệnh rầy nâu trước đó, để lại khung cảnh điêu tàn. Lúc này giám mục Tôma Nguyễn Văn Tân đã viết thư kêu gọi sự hỗ trợ. Giám mục Tân cho biết, giáo phận Vĩnh Long trong hoàn cảnh khốn khổ xin được hỗ trợ bằng lời cầu nguyện hay vật chất, thông qua Ủy ban Bác ái Xã hội trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Ngày 17 tháng 12 năm 2007, giám mục Nguyễn Văn Tân cử hai linh mục đến gặp linh mục Quản lý (còn gọi là Bề trên) dòng Đồng Công Gioan Maria Đoàn Phú Xuân và linh mục này đồng ý khi nào nguyên giám mục phó Raphael Nguyễn Văn Diệp qua đời thì sẽ đưa thi hài về an táng tại Vĩnh Long. Tuy vậy, sau khi giám mục Diệp qua đời, linh mục Xuân cho biết giám mục Diệp đã rời khỏi Vĩnh Long để đi hưu tại dòng, có ý muốn được sống và an táng tại dòng. Giám mục Diệp qua đời ngày 20 tháng 12 và giám mục Tân cử hành lễ cầu nguyện sau đó vào ngày 22 tháng 12 cùng năm.

Tháng 5 năm 2008, giám mục Tân viết thư gửi giáo dân, nói về vấn đề yêu cầu chính quyền trao trả lại cơ sở của Dòng Nữ Tu Thánh Phaolô đã được tiếp quản năm 1977. Cuối thư, ông kêu gọi giáo dân không được im lặng, và cho rằng việc im lặng là đồng lõa với bất công. Ngày 18 tháng 12 cùng năm, Nguyễn Văn Tân nói về phần đất ở số 3 Nguyễn Trường Tộ (nay là Tô Thị Huỳnh), sau văn thư trước nhắc đến lô đất này chuẩn bị được xây dựng thành một khách sạn vào giữa tháng 5 năm 2008. Hoàn cảnh ra đời của bức thư, giám mục Vĩnh Long cho biết là viết sau khi chính quyền công bố việc xây dựng quảng trường tại lô đất này ngày 12 tháng 12 trước đó. Trong thư này, ông nêu lên việc cơ sở của Dòng Tu Viện Dòng Thánh Phaolô bị tháo dỡ năm 2003, bày tỏ sự xót xa của mình đối với cộng đoàn nữ tu bị đuổi ra đường trong hoàn cảnh trắng tay với tội danh mà ông này cho là giả tạo: “đào tạo lớp trẻ bất hạnh trở thành lực lượng chống đối cách mạng giải phóng dân tộc”. Đồng thời, giám mục Tân cũng nêu cảm nghĩ rằng tiếng nói quyền lực đã lấn át tiếng nói của công lý và lương tâm, trong thời đại trọng vật chất hơn đạo đức. Nhận định về bức thư này, linh mục Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh O.F.M. cho rằng tiếng nói của giám mục Nguyễn Văn Tân giống như tiếng kêu trong sa mạc và giám mục Tân sẽ gặp nhiều khó khăn trong công việc mục vụ như: không được xuất ngoại để xin viện trợ, không được cấp phép xây dựng, không được tổ chức các buổi lễ trọng thể,...

Cuối tháng 10 năm 2009, giám mục Nguyễn Văn Tân viết thư ngỏ gửi đến giáo dân nhân dịp lễ Các Thánh. Trong thư, ông đề cập nhiều vấn đề lịch sử giáo phận sau giải phóng năm 1975, tranh chấp đất đai cơ sở cũ dòng nữ Thánh Phaolô. Cuối thư, nhân dịp nói đến địa điểm tranh chấp đang dự tính làm quảng trường cho người dân Vĩnh Long vui chơi, giám mục Tân nhắc lại việc công viên cây xanh Nguyễn Thị Minh Khai trước đó là nghĩa trang Công giáo, còn có rất nhiều hài cốt còn nằm lại trong lòng đất tại địa điểm này. Các linh mục giáo phận Vĩnh Long mà đại diện là các linh mục quản hạt ủng hộ bức thư này của giám mục Tân và bảy tỏ sẽ giải thích cho giáo dân tìm hiểu về giai đoạn lịch sử này của giáo phận.

Nguyễn Văn Tân sống đơn sơ nhưng giàu tình cảm và dành sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề ơn gọi tu trì, chủng sinh và giáo dân. Ông từng sang Pháp thăm vị tiền nhiệm là giám mục Antôn Nguyễn Văn Thiện hai lần, lần cuối là vào dịp Ad Limina 2009 của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Giám mục Thiện mù lòa trong hơn 40 năm và đã lãng tai, nên giám mục Tân thường nhắn nhủ những người thân quen đến thăm vị này. Giám mục Tân cũng ước mong xây Nhà hưu dưỡng cho các linh mục giáo phận Vĩnh Long. Ngày 16 tháng 10 năm 2010, ông cùng các linh mục cử hành nghi thức đặt viên đá đầu tiên cho việc khởi công xây cất nhà hưu dưỡng và nay đã hoàn thành.

Giám mục Tân cũng dành sự quan quan tâm đến người tiền nhiệm và tổ chức lễ tạ ơn mừng Kim Khánh 50 năm giám mục của giám mục Antôn Nguyễn Văn Thiện tại giáo phận Vĩnh Long ngày 22 tháng 1 năm 2011. Ngày 13 tháng 5 năm 2012, giám mục Thiện qua đời và được chôn cất tại Pháp. Tại Việt Nam, Nguyễn Văn Tân chủ sự lễ cầu nguyện vào ngày 18 cùng tháng tại nhà thờ chủng viện Vĩnh Long, đồng tế còn có hơn 30 linh mục trong giáo hạt Vĩnh Long. Giám mục Tân cũng đề cử đức ông Barnabê Nguyễn Văn Phương, thay mặt ông và đại diện giáo phận Vĩnh Long, từ Rôma bay sang Pháp dự lễ an táng.

Vào dịp mừng lễ kính trái tim vô nhiễm ngày 16 tháng 10 năm 2012, giám mục Nguyễn Văn Tân cho rước tượng Đức Mẹ Fatima thánh du đi khắp các họ đạo lớn nhỏ trong giáo phận thời gian trong vòng một năm nhằm mục đích ban ơn sám hối và chữa lành hồn xác cho các tín hữu. Ông cũng đã cho tổ chức mừng 75 năm thành lập giáo phận Vĩnh Long vào ngày 8 tháng 1 năm 2013.

Ngày 4 tháng 2 năm 2013, Nguyễn Văn Tân tham dự lễ tang người tiền nhiệm là giám mục Giacôbê Nguyễn Văn Mầu. Tang lễ do hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn – tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh chủ tế, đồng tế có rất nhiều giám mục Việt Nam cùng đông đảo linh mục. Ngày 2 tháng 8 cùng năm, giám mục Tân về quê cử hành thánh lễ an táng cho người anh thứ tư, lúc này gia đình ông chỉ còn lại hai chị em.

Qua đời

Giám mục Nguyễn Văn Tân qua đời vào lúc 21 giờ ngày 17 tháng 8 năm 2013 tại nhà thờ chính tòa giáo phận Vĩnh Long vì bị nhồi máu cơ tim, hưởng thọ 73 tuổi. Giáo phận Vĩnh Long cho biết hai ngày trước đó ông vẫn khỏe mạnh và đã cử hành lễ Đức Mẹ hồn xác lên trời và kỷ niệm 13 năm làm giám mục. Sự qua đời của ông để lại một Giáo phận Vĩnh Long trống toà vì giáo phận lúc đó chưa có giám mục phó. Trước đó, vào 4 giờ sáng cùng ngày, giám mục Giuse Hoàng Văn Tiệm, giám mục chính tòa Giáo phận Bùi Chu, cũng qua đời vì nhồi máu cơ tim. Vậy là cùng một ngày, hai giám mục Việt Nam đương chức qua đời vì nhồi máu cơ tim. Lễ an táng cố giám mục Vĩnh Long được cử hành vào ngày 22 tháng 8 năm 2013 với vị chủ tế là Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam, đồng tế có tổng giám mục Leopoldo Girelli và 18 giám mục khác và hơn 300 linh mục trong và ngoài giáo phận. Số giáo dân tham dự khoảng hơn 10.000 người, giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc, giám mục chính tòa giáo phận Mỹ Tho giảng lễ. Thi hài cố giám mục được an táng tại Nhà thờ chính tòa Vĩnh Long.

Sau khi giám mục Nguyễn Văn Tân qua đời, giáo phận Vĩnh Long trống tòa, hội đồng linh mục giáo phận chọn linh mục Phêrô Dương Văn Thạnh làm linh mục giám quản. Giáo dân các giáo họ trong giáo phận tích cực cầu nguyện xin cho giáo phận có Tân giám mục. Ngày 7 tháng 10 năm 2015, Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm linh mục Phêrô Huỳnh Văn Hai hiện là Trưởng ban mục vụ văn hóa và là thành viên Ban Giảng huấn của giáo phận làm giám mục chính tòa giáo phận Vĩnh Long, kế vị giám mục Nguyễn Văn Tân qua đời cách đó hai năm.

Đóng góp
Giám mục Tôma Nguyễn Văn Tân được nhận định đã bổ nhiệm và thuyên chuyển các linh mục đúng chỗ và đúng việc, ông cũng thúc đẩy làm việc với các Ban trực thuộc Ủy ban giám mục của Hội đồng Giám mục Việt Nam: Giáo lý, Phụng vụ, Giới trẻ, Thiếu nhi,.. Ngoài ra, giám mục Tân quan tâm và đặc biệt chú ý tình trạng đạo đức của giáo dân khi bước vào thời kì xã hội thế tục hoá như vấn đề di dân, nghèo khó, thất nghiệp, thất học,... Hằng năm, ông tổ chức những ngày đại hội giới trẻ, thiếu nhi, gia đình, các khóa giáo lý nâng cao cho giáo dân, để giới thiệu lại cho gia đình hoặc công tác với các linh mục giảng dạy giáo lý Công giáo tại các giáo xứ.

Nguyễn Văn Tân cũng phát triển và xây dựng mới các nhà thờ cũ và xuống cấp trong giáo phận Vĩnh Long. Tính đến thời điểm năm 2013, hầu hết các nhà thờ Công giáo trong giáo phận được xây dựng mới hoặc được sửa chữa nâng cấp. Ngoài ra giám mục Tân cũng cho sửa chữa Toà giám mục và Tiểu chủng viện Vĩnh Long.

Ngoài ra, Nguyễn Văn Tân cũng là một giám mục Công giáo hết sức quan tâm và phát triển ơn gọi. Ông thường nhắc nhở các linh mục quản nhiệm các giáo xứ thuộc giáo phận Vĩnh Long chú ý đến ơn gọi tu sĩ nam nữ bằng cách giúp đỡ vật chất và tinh thần cho các chủng sinh và các dòng tu trong giáo phận. Ông quan tâm và giúp đỡ nhiều việc trong công cuộc đào tạo linh mục, tu sĩ, ông còn tổ chức các khoá huấn luyện và bồi dưỡng cho các nữ tu thuộc hai Hội dòng Mến Thánh Giá và các linh mục trong địa phận của mình. Giám mục Tân cũng quan tâm đến đời sống của các linh mục hưu dưỡng vì chưa có chỗ ở đầy đủ và thích hợp. Để khích lệ và an ủi những gia đình tu sĩ có cha mẹ qua đời, ông đến cử hành thánh lễ an táng và dĩ nhiên khi các linh mục trong giáo phận qua đời ông cũng thực hiện như vậy.

Ngoài các công việc có ích cho Công giáo, Nguyễn Văn Tân còn quan tâm đến vấn đề phát triển xã hội: liên lạc với các linh mục và nữ tu trong ban Bác ái Xã hội và hướng dẫn chương trình hành động cụ thể giúp đỡ người nghèo như: xây dựng và sử dụng nguồn nước sạch, tạo vốn cho những người nghèo có điều kiện làm ăn sinh sống,... Giáo phận Vĩnh Long cũng là một trong hai giáo phận đầu tiên triển khai nguồn vốn cho vay tín dụng không lãi suất dành cho người nghèo, cùng với Giáo phận Đà Lạt.

Giám mục Tôma Nguyễn Văn Tân được xem là người đã mang đến cho giáo phận Vĩnh Long nguồn sức sống mới, củng cố và phát triển giáo phận một cách vững mạnh.

Nhận định
Trong bài viết Phân tích vấn đề Đức Tổng giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt từ chức, Nguyễn Long Thao đưa ra nhận định:

Tông truyền
Giám mục Tôma Nguyễn Văn Tân được tấn phong giám mục năm 2000, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:
 Chủ phong: Giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long Giacôbê Nguyễn Văn Mầu.
 Hai vị phụ phong: Phêrô Nguyễn Soạn, giám mục chính tòa Giáo phận Quy Nhơn và Raphael Nguyễn Văn Diệp, nguyên giám mục phó Giáo phận Vĩnh Long.

Tóm tắt chức vụ

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đức cha Giuse Hoàng Văn Tiêm, giám mục Bùi Chu và Đức cha Tôma Nguyễn Văn Tân, giám mục Vĩnh Long qua đời
 Một chút suy nghĩ trước sự ra đi của hai Đức giám mục

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt

Giám mục Công giáo người Việt
Người Trà Vinh
Người Vĩnh Long
Sinh viên Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Prinz Adalbert (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương Prinz Adalbert là một lớp tàu tuần dương bọc thép được Hải quân Đế quốc Đức (Kaiserliche Marine) chế tạo vào đầu những năm 1900. Hai chiếc thuộc lớp này đã được chế tạo: Prinz Adalbert được đưa vào hoạt động ngày 12 tháng 1 năm 1904, và Friedrich Carl vốn được đưa vào hoạt động sớm hơn vào ngày 12 tháng 12 năm 1903. Chúng là sự cải tiến dựa trên thiết kế của chiếc Prinz Heinrich duy nhất dẫn trước, với đai giáp có cùng độ dày nhưng được mở rộng hơn so với chiếc trước đây. Cả hai con tàu còn được trang bị bốn khẩu pháo chính trên hai tháp pháo nòng đôi so với hai tháp pháo nòng đơn như trên chiếc Prinz Heinrich.

Cả hai chiếc trong lớp đều đã phục vụ rộng rãi cho Hải quân Đức: Prinz Adalbert được sử dụng như một tàu huấn luyện tác xạ trong suốt quảng đời phục vụ thời bình, trong khi Friedrich Carl phục vụ cùng hạm đội cho đến năm 1909, khi nó được rút ra để sử dụng như một tàu huấn luyện ngư lôi. Khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra vào tháng 8 năm 1914, cả hai được huy động trở lại và được phân về hải đội tuần dương tại khu vực biển Baltic. Friedrich Carl bị đắm do trúng thủy lôi của Nga ngoài khơi Memel vào tháng 11 năm 1914, cho dù hầu hết thủy thủ đoàn của nó được cứu vớt an toàn. Prinz Adalbert hai lần bị trúng ngư lôi từ tàu ngầm Anh hoạt động tại vùng Baltic; lần đầu vào ngày 1 tháng 7 năm 1915 gây hư hại nặng nhưng cuối cùng được sửa chữa; lần thứ hai vào ngày 23 tháng 10 năm 1915 gây một vụ nổ hầm đạn thảm khốc vốn đã phá hủy toàn bộ con tàu, khiến 672 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng, là tổn thất nhân mạng cao nhất của Hải quân Đức tại Baltic trong suốt cuộc chiến tranh.

Thiết kế
Đạo luật Hải quân thứ hai của Đức thông qua vào năm 1900 cho phép sở hữu một lực lượng mười bốn tàu tuần dương bọc thép nhằm hoạt động tại các thuộc địa của Đức ở nước ngoài. Tuy nhiên, Hải quân Đức cũng đòi hỏi những tàu tuần dương để hoạt động cùng hạm đội, nên dự định thiết kế những con tàu đáp ứng được cả hai vai trò, chủ yếu là do kinh phí bị giới hạn. Chiếc đầu tiên ra đời theo Luật Hải quân 1900, Prinz Heinrich, là phiên bản cải tiến của một tàu tuần dương bọc thép trước đó, Fürst Bismarck, trang bị ít pháo hơn và vỏ giáp mỏng hơn để đổi lấy tốc độ cao và giảm chi phí. Thiết kế tiếp theo, chính là lớp Prinz Adalbert, được chuẩn bị vào các năm 1899-1900, là một sự cải tiến dựa trên Prinz Heinrich. Chúng trang bị bốn khẩu pháo  bắn nhanh thay cho cặp pháo  chậm hơn trên con tàu cũ. Vỏ giáp có độ dày tương đương như trên chiếc Prinz Heinrich, nhưng được mở rộng hoàn thiện hơn.

Các đặc tính chung

Những chiếc trong lớp Prinz Adalbert có chiều dài ở mực nước là  và chiều dài chung , mạn thuyền rộng . Các con tàu có trọng lượng choán nước theo thiết kế là , nhưng tải trọng tối đa trong tác chiến lên đến , với mớn nước  phía trước và  phía sau. Lườn tàu được cấu trúc từ các khung ngang và dọc, trên đó các tấm thép được bắt vào bằng đinh tán. Các con tàu có mười bốn ngăn kín nước và một đáy kép chiếm 60% chiều dài lườn tàu.

Hải quân Đức xem chúng như những con tàu đi biển tốt, chuyển động nhẹ nhàng khi các hầm chứa than bên dưới được chất đầy. Chúng đáp ứng tốt với việc điều khiển, bị mất cho đến 60% tốc độ khi bẻ lái gắt, nhưng chỉ giảm tốc độ đôi chút khi biển động nặng. Các tháp pháo ụ được bố trí quá thấp khiến bị ướt nước nặng ngay cả khi sóng nhẹ. Chúng có chiều cao khuynh tâm . Con tàu có thành phần thủy thủ đoàn gồm 35 sĩ quan và 551 thủy thủ, nhưng khi hoạt động trong vai trò soái hạm hải đội chúng được tăng cường thêm chín sĩ quan và 44 thủy thủ. Chúng mang theo một số xuồng nhỏ, bao gồm hai xuồng gác, một xuồng đổ bộ, một xuồng chèo, hai ca nô, hai xuồng yawl và hai xuồng nhỏ.

Prinz Adalbert và Friedrich Carl được trang bị ba động cơ hơi nước 3 buồng bành trướng đặt dọc; trục giữa dẫn động một chân vịt ba cánh có đường kính , trong khi hai trục ngoài nối với chân vịt bốn cánh đường kính . Hơi nước được cung cấp từ mười bốn nồi hơi Dürr do hãng Düsseldorf-Ratinger Röhrenkesselfabrik sản xuất. Hệ thống động lực này có công suất  trên chiếc Prinz Adalbert và  cho Friedrich Carl với tốc độ tối đa  và  tương ứng. Cả hai con tàu đều đạt được công suất cao hơn khi chạy thử máy, cho dù tốc độ của chúng không được cải thiện đáng kể. Các con tàu được thiết kế để chở theo  than, nhưng có thể tận dụng các khoang trống để chở tối đa , cho phép chúng có tầm hoạt động tối đa  khi di chuyển ở tốc độ đường trường . Điện năng được cung cấp bởi bốn máy phát có tổng công suất  ở điện thế 110 volt.

Vũ khí
Prinz Adalbert và Friedrich Carl được trang bị dàn pháo chính gồm bốn khẩu  SK L/40 trên hai tháp pháo nòng đôi bố trí trước và sau cấu trúc thượng tầng. Chúng được cung cấp tổng cộng 340 quả đạn pháo, tức 85 quả cho mỗi khẩu. Bệ tháp pháo có thể hạ cho đến góc −5° và nâng tối đa đến góc 30°, cho phép bắn đến mục tiêu cách xa . Kiểu pháo 21 cm bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn . Dàn pháo hạng hai của các con tàu bao gồm mười khẩu  SK L/40, tất cả đều được bố trí hai bên mạn tàu. Ba khẩu được đặt trong các tháp pháo ụ giữa tàu mỗi bên mạn, với một cặp tháp pháo bên trên chúng. Số vũ khí này được cung cấp tổng cộng 1.400 quả đạn pháo, tức 140 cho mỗi khẩu pháo. Chúng bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn ; các khẩu pháo có thể nâng đến góc 30°, cho phép một tầm bắn tối đa .

Các con tàu còn mang theo mười hai khẩu  SK L/35 để phòng thủ tầm gần; chúng được bố trí thành nhóm bốn khẩu đặt trên trụ có che chắn. Bốn khẩu được bố trí chung quanh tháp chỉ huy, bốn khẩu chung quanh hai ống khói phía đuôi tàu cùng bốn khẩu khác trên nóc cấu trúc thượng tầng phía sau. Kiểu pháo này bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn ; chúng có thể nâng tối đa đến góc 25° và đối đầu mục tiêu cách xa . Dàn vũ khí của các con tàu được hoàn thiện với bốn ống phóng ngư lôi ngầm , được bố trí trước mũi, sau đuôi và hai bên mạn, và mang theo 11 quả ngư lôi.

Vỏ giáp
Lớp vỏ thép sử dụng cho hai con tàu do hãng Krupp chế tạo. Đai giáp chính bao gồm một lớp gỗ tếch dày , phủ bởi lớp thép dày  ở phía giữa con tàu vốn bao gồm các khoang động cơ và hầm đạn. Bề dày của đai giáp giảm còn  ở cả hai đầu của phần trung tâm, trong khi mũi và đuôi tàu không được bảo vệ. Sàn tàu bọc thép có độ dày ; đai giáp nghiêng với độ dày  nối liền sàn tàu đến đai giáp. Các tháp pháo ụ vốn được bố trí bên trên đai giáp chính, cũng như các tháp pháo 15 cm, được bảo vệ bởi vỏ giáp dày . Hai tháp pháo 21 cm có các mặt giáp hông dày  và nóc dày . Tháp chỉ huy phía trước được bảo vệ bởi các mặt bên dày  và nóc dày ; tháp chỉ huy phía sau được bảo vệ kém hơn với lớp giáp dày .

Những chiếc trong lớp

Lịch sử hoạt động
Prinz Adalbert được đặt lườn tại Xưởng tàu Đế chế ở Kiel vào năm 1900 dưới số hiệu chế tạo 27 theo hợp đồng chế tạo "B". Lườn tàu hoàn tất được hạ thủy vào ngày 22 tháng 6 năm 1901, và công việc hoàn thiện nó được tiếp nối. Con tàu cuối cùng hoàn tất vào ngày 12 tháng 1 năm 1904, khi nó được đưa vào hoạt động cùng Hải quân Đức. Friedrich Carl được đặt hàng dưới cái tên tạm thời Ersatz König Wilhelm và được phân bổ cho xưởng tàu Blohm & Voss; nơi nó được đặt lườn vào năm 1901. Nó được hạ thủy vào ngày 21 tháng 6 năm 1902, gần đúng một năm sau con tàu chị em. Sau khi hoàn tất việc trang bị, Friedrich Carl được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Đức vào ngày 12 tháng 12 năm 1903, một tháng trước con tàu chị em.

Prinz Adalbert đi vào hoạt động như một tàu huấn luyện tác xạ sau khi gia nhập hạm đội, trong khi Friedrich Carl phục vụ cùng hải đội tuần dương của hạm đội chiến trận. Đến năm 1909, Friedrich Carl tham gia cùng con tàu chị em như một tàu huấn luyện, được sử dụng trong việc thực tập ngư lôi. Cả hai được huy động trở lại phục vụ nơi tuyến đầu khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra vào tháng 8 năm 1914; được điều về hải đội tuần dương dưới quyền Đô đốc Behring tại biển Baltic, nơi Friedrich Carl phục vụ như là soái hạm của ông. Hải đội đặt căn cứ tại Neufahrwasser thuộc Danzig. Behring được lệnh tiến hành các hoạt động đánh phá cảng Nga Libau, được tin là nơi tập trung các tàu ngầm Anh. Trong đợt tấn công cảng này lần thứ nhất vào ngày 17 tháng 11 năm 1914, Friedrich Carl trúng phải hai quả thủy lôi của Nga ngoài khơi Memel. Thủy thủ đoàn cố duy trì chiếc tàu tuần dương nổi đủ lâu cho phép các con tàu lân cận cứu vớt những người sống sót; chỉ có bảy người thiệt mạng trong cuộc tấn công. Dù sao cuộc tấn công vẫn diễn ra theo kế hoạch, và nhiều tàu bị đánh chìm như ụ cản ngăn chặn lối ra vào cảng.

Sau khi Friedrich Carl bị đánh chìm, Behring chuyển cờ hiệu của mình sang Prinz Adalbert. Con tàu tiến hành nhiều hoạt động chống lại lực lượng Nga, bao gồm cuộc bắn phá Libau. Vào tháng 5 năm 1915, nó hỗ trợ cuộc tấn công của Lục quân chiếm đóng thành phố này. Vào ngày 1 tháng 7 năm 1915, nó xuất phát để tăng viện cho một chiếc dịch rải mìn của Đức đang bị một chi hạm đội tuần dương Nga tấn công. Đang trên đường đi cùng với tàu tuần dương bọc thép Prinz Heinrich, Prinz Adalbert trúng ngư lôi phóng từ tàu ngầm Anh E9. Prinz Adalbert bị hư hại nặng, nhưng nó xoay xở quay trở về được Kiel để sửa chữa.

Việc sửa chữa cuối cùng hoàn tất vào tháng 10 năm 1915. Prinz Adalbert đang di chuyển cùng hai tàu khu trục cách  về phía Tây Libau vào ngày 23 tháng 10 khi nó bị tàu ngầm Anh E8 đánh chặn. E8 đã phóng một loạt ngư lôi ở cự ly khoảng , làm kích nổ hầm đạn của con tàu. Vụ nổ dữ dội đã phá hủy chiếc tàu tuần dương, khiến nó chìm ngay lập tức với tổn thất nhân mạng lên đến 672 thành viên thủy thủ đoàn; chỉ có ba người sống sót. Đây là vụ tổn thất nhân mạng lớn nhất của lực lượng Hải quân Đức tại Baltic trong suốt cuộc chiến tranh.

Tham khảo
Chú thích

Thư mục

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương của Hải quân Đức
Tàu tuần dương trong Thế Chiến I


title: Chợ Kim Biên

text:
Chợ Kim Biên được thành lập từ những năm 1960, tọa lạc tại Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ban đầu, chợ hoạt động tự phát để trao đổi, mua bán đô la và hàng hóa quân tiếp vụ.

Sau năm 1975, chợ được chuyển đổi sang cho tiểu thương thuê sạp để kinh doanh nhiều mặt hàng, trong đó, nổi tiếng nhất là hóa chất công nghiệp và các mặt hàng về lĩnh lực hóa chất thực phẩm...

Xem thêm
Sự kiện an toàn thực phẩm

Chú thích

Kim Biên
Quận 5


title: Crinodendron hookerianum

text:
Crinodendron hookerianum là một loài cây thường xanh trong họ Côm đặc hữu Chile. Loài cây này mọc từ Cautin đến Palena (38 đến 43°N). Nó mọc gần các suối hoặc các khu vực rất ẩm hay nơi có bóng râm nhiều.
Nó là loài cây bụi cao  và có đường kính , màu tro. Lá xen kẽ có rìa có răng cưa. Hoa đơn.
Nó có hoa đẹp và được trồng làm cây cảnh đến phía bắc tận Scotland.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

H
Thực vật Chile
Cây trang trí


title: Bãi bùn

text:
Bãi bùn hay bãi triều là một vùng đất ngập nước ven biển, hình thành từ bùn do sông và thủy triều mang tới. Loại địa hình này có thể được tìm thấy tại các khu vực được che chắn như vịnh, bayou, phá và cửa sông. Địa chất học xem bãi bùn là những lớp bùn vịnh bóc lộ được tạo nên từ đất bùn cửa sông, đất sét và các mảnh vụn sinh vật biển. Đa phần trầm tích bãi bùn nằm trong đới gian triều, tức là luân phiên ở trong tình trạng ngập nước/không ngập nước hai lần mỗi ngày.

Trong quá khứ, người ta xem bãi bùn là những vùng không quan trọng về mặt kinh tế; họ thường nạo vét và biến chúng thành đất nông nghiệp. Một vài bãi bùn, đặc biệt là các bãi nông như biển Wadden trở thành địa điểm phổ biến cho môn thể thao đi bộ bãi bùn.

Ở bờ biển Baltic thuộc nước Đức, hoạt động của thủy triều không phải là tác nhân giúp bãi bùn cạn nước mà là hoạt động của gió đã đẩy nước khỏi các vùng nông ra ngoài biển. Trong tiếng Đức, loại bãi bùn này được gọi là Windwatt.

Sinh thái
Bãi bùn, đầm lầy ngập mặn gian triều và rừng thực vật ngập mặn là những bộ phận quan trọng của hệ sinh thái ven biển. Đây là nơi cư trú của rất đông sinh vật hoang dã mặc dù mức đa dạng sinh học không hẳn là cao. Những vùng này đóng vai trò cực kì quan trọng đối với chim di trú cũng như một số loài cụ thể thuộc phân thứ bộ Cua, động vật thân mềm và cá. Các bãi bùn thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland được xếp vào loại hệ sinh thái được ưu tiên trong Kế hoạch hành động đa dạng sinh học (BAP).

Việc duy trì các bãi bùn có vai trò quan trọng để ngăn chặn xói mòn ven biển. Tuy nhiên, bãi bùn trên thế giới đang bị đe doạ bởi sự dâng lên của mực nước biển, hoạt động bồi đất lấn biển nhằm phát triển kinh tế, hoạt động nạo vét cho mục đích vận tải biển và ô nhiễm hoá chất.

Một số ví dụ
 Vịnh Arcachon, Pháp
 Banc d'Arguin, Mauritanie
 Great Rann of Kutch, Ấn Độ
 Belhaven, Lothian Đông, Scotland, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
 Vịnh Bridgwater và vịnh Morecambe, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
 Mũi Vịnh Cod, tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ
 Vịnh hẹp Cook, tiểu bang Alaska, Hoa Kỳ
 Vịnh hẹp Koojosee, Nunavut, Canada
 Đảo Lindisfarne thuộc Anh, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
 Minas Basin, Nova Scotia, Canada
 Vịnh Padilla, tiểu bang Washington, Hoa Kỳ
 Vịnh Plymouth, tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ
 Cảng Tacoma, tiểu bang Washington
 Vịnh Skagit, tiểu bang Washington
 Snettisham, Norfolk, Anh, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
 Biển Wadden, Hà Lan, Đức và Đan Mạch
 Bờ biển phía tây của quần đảo Andros, Bahamas
 Hoàng Hải, Trung Quốc, Triều Tiên

Hình ảnh

Xem thêm
Bùn vịnh
Đất ngập nước ven biển
Đầm lầy ngập mặn
Đới gian triều
Thực vật ngập mặn
Windwatt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tidal Flats
Tidal Flats Field Sites

Đất ngập nước
Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển
Địa mạo

de:Wattenmeer
eo:Vadmaro


title: Sergey Kuzhugetovich Shoygu

text:
Sergey Kuzhugetovich Shoygu (, sinh ngày 21 tháng 5 năm 1955) là một tướng lĩnh và một chính trị gia Nga, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga. Ông là người thuộc sắc tộc người  Tuva. Với cương vị Bộ trưởng tình trạng khẩn cấp, S. K. Shoygu đã có nhiều đóng góp quan trọng và đã được nhận danh hiệu Anh hùng nước Nga vào năm 1999 và được phong quân hàm cấp tướng vào năm 2003. S. K. Shoygu là người thân cận với cựu Tổng thống Nga B. N. Yeltsin, ông đã là thành viên tích cực tham gia tổ chức phong trào "Ngôi nhà của chúng ta là nước Nga" nhằm vận động cho Elsin trong chiến dịch tranh cử năm 1995 - 1996.

Sau đó, vai trò của tướng S. K. Shoygu trở nên nổi bật hơn khi vào năm 1999, ông là một trong ba người sáng lập Đảng "Thống nhất", tiền thân của Đảng "Nước Nga thống nhất" hiện đang chiếm đa số trong Duma Quốc gia Nga. Từ khi đứng trong hàng ngũ lãnh đạo cao cấp của Nga, ông luôn là người tin cẩn của Tổng thống.

Ông từng được giao đảm nhiệm vai trò Phó Thủ tướng đầu năm 2000, trước khi Putin chính thức nhậm chức Tổng thống nhiệm kỳ đầu tiên. S. K. Shoygu cũng là thành viên lâu năm nhất của Hội đồng An ninh Liên bang Nga từ năm 1994 đến năm 2012.

Tháng 3 năm 2012, ông đã được công bố là một trong các ứng cử viên tiềm năng cho chức vụ Tỉnh trưởng tỉnh Moskva. Ngày 05 tháng 4 năm 2012, ông được bầu làm Tỉnh trưởng tỉnh Moskva, và nhậm chức ngày 11 tháng 5 năm 2012.. Ngày 06 tháng 11 năm 2012, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sergei Shoigu trên trang web của bộ quốc phòng Nga

Bộ trưởng Quốc phòng Nga
Sinh năm 1955
Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Đại tướng Liên bang Nga


title: Khô cá lóc

text:
Khô cá lóc đồng là món ăn được làm từ cá lóc tẩm gia vị của vùng Miền Tây như: muối, bột ngọt, hạt tiêu, tẩm màu cá khô bằng ớt trái lớn (ớt bỏ hột giã lấy nước) ướp cá khoảng 30 phút. Sau đó đem phơi với nắng gắt 3 đến 4 ngày. Cá sau khi khô được phân chia bịch 1 kg và được bảo quản ngăn tủ mát. Do đó dù để lâu vẫn giữ được mùi vị thơm ngon của khô cá lóc.

Một số món ngon
Khô cá lóc đem nướng làm ta cảm nhận được mùi vị thơm ngon của nó. Sau khi nướng, đập cho khô mềm, tơi cho dễ xé nhỏ. Khô cá lóc được làm gỏi như: gỏi xoài, gỏi dưa leo, gỏi lá sầu đâu, gỏi đu đủ... Bên cạnh đó, khô cá lóc còn đem chiên, kho ăn rất ngon và lạ miệng.

Cách thưởng thức
Khô cá lóc nướng, xé nhỏ, nhậu với rượu đế hoặc bia.
Khô cá lóc nướng ăn với cơm nguội.
 Ở vùng Quảng Trị còn có món khô cá tràu Gio Linh, là một biến tấu của khô cá lóc. Món này thường làm đồ nhắm uống rượu, bia hay làm món nhậu hoặc kho lên ăn với cơm.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Về Tam Nông ăn khô cá lóc
 Làng nghề khô cá lóc nhộn nhịp vào mùa
 Nghề làm khô cá lóc tạo thu nhập ổn định
 Nghề làm khô cá lóc ở Chợ Mới
 Khô cá lóc Tân Mỹ

Món nướng


title: Arado Ar 66

text:
Arado Ar 66 là một loại máy bay huấn luyện quân sự của Đức quốc xã, phát triển vào năm 1933. Nó cùng được dùng làm máy bay cường kích đêm tại Mặt trận Xô-Đức.

Biến thể
Ar 66a
Ar 66b
Ar 66B
Ar 66C

Quốc gia sử dụng

Không quân Tiệp Khắc

Luftwaffe

Không quân Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (Ar 66C)

Xem thêm

Tham khảo

 Smith, J.R and Kay, Antony L. German Aircraft of the Second World War. London: Putnam, 1972. ISBN 0-85177-836-4.

Liên kết ngoài
 Arado Ar 66c

Ar 066
Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay huấn luyện
Máy bay cường kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cường kích Đức


title: Arado Ar 68

text:
Arado Ar 68 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh một chỗ, được phát triển vào giữa thập niên 1930.

Biến thể
Ar 68V1
Ar 68a
Ar 68b
Ar 68c
Ar 68d
Ar 68 V4
Ar 68e
Ar 68 V5
Ar 68E
Ar 68F
Ar 68G
Ar 68H

Quốc gia sử dụng

Luftwaffe

Không quân Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (Ar 68E-1)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay hai tầng cánh
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay huấn luyện
Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Ar 068
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Arado Ar 96

text:
Arado Ar 96 là một loại máy bay huấn luyện của Đức quốc xã, do hãng Arado Flugzeugwerke chế tạo. Nó là máy bay huấn luyện nâng cao tiêu chuẩn của Luftwaffe trong Chiến tranh thế giới II.

Biến thể
Ar 96A
Ar 96B
Ar 96B-1
Ar 96B-2
Ar 96C
Ar 296
Ar 396A-1
Ar 396A-2
SIPA S.10
SIPA S.11
SIPA S.12
SIPA S.121
Avia C.2B

Quốc gia sử dụng

Không quân Bulgaria

Không quân Tiệp Khắc
An ninh Quốc gia Tiệp Khắc

Không quân Pháp

Luftwaffe

Không quân Hungary

Không quân Romani

Không quân Slovakia

Tính năng kỹ chiến thuật (Arado Ar 96B-2)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Green, William. Warplanes of the Third Reich. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1970 (fourth impression 1979). ISBN 0-356-02382-6.
 Kranzhoff, Jörg Armin. Arado Ar 96 Varianten (Flugzeug Profile Nr. 43) (in German). Stengelheim, Germany: Unitec-Medienvertrieb, e.K., 2006.
 Kudlicka, Bohumir. "An Arado By Other Names". Air Enthusiast, No. 111, May/June 2004. Stamford, UK:Key Publishing. pp. 45–49.
 Mondey, David. The Concise Guide to Axis Aircraft of World War II. London: Chancellor, 1996. ISBN 1-85152-966-7.
 Smith J. R. and Kay, Anthony. German Aircraft of the Second World War. London: Putnam & Company Ltd., 1972. ISBN 0-370-00024-2.

Máy bay cánh dưới
Máy bay chiến đấu
Máy bay huấn luyện
Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Ar 096
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Avia B.122

text:
Avia B.122 Vosa ("Wasp") là một loại máy bay huấn luyện hai tầng cánh của Tiệp Khắc được phát triển vào giữa thập niên 1930.

Biến thể
Avia B.122
Avia Bs.122
Avia Ba.122
Ba.222
Ba.322
Ba.422

Quốc gia sử dụng
 Không quân Bulgary
 Không quân Tiệp Khắc
 Luftwaffe
 Không quân Hoàng gia Romani
 Không quân Slovak (1939-1945)
15 chiếc Ba.122

Tính năng kỹ chiến thuật (Ba.122)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay hai tầng cánh
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
B.122
Máy bay huấn luyện quân sự Tiệp Khắc 1930–1939
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Bücker Bü 133

text:
Bücker Bü 133 Jungmeister (Young master) là một loại máy bay huấn luyện nâng cao của Luftwaffe trong thập niên 1930.

Biến thể
Bücker Bü 133A
Bücker Bü 133B
Bücker Bü 133C
CASA 1.133

Quốc gia sử dụng

Zrakoplovstvo Nezavisne Države Hrvatske

Luftwaffe

Không quân Slovak (1939-1945)

Không quân Nam Phi
 Nhà nước Tây Ban Nha
Không quân Tây Ban Nha

Không quân Thụy Sĩ

Không quân SFR Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (Bücker Bü 133C)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 König, Erwin. Bücker Bü 133 "Jungmeister"(Flugzeug Profile 29) (in German). D-86669 Stengelheim, Germany: Unitec Medienvertrieb e.K.,
 König, Erwin. Die Bücker-Flugzeuge (The Bücker Aircraft) (bilingual German/English). Martinsried, Germany: Nara Verlag, 1987. ISBN 3-925671-00-5.
 König, Erwin. Die Bückers, Die Geschichte der ehemaligen Bücker-Flugzeugbau-GmbH und ihrer Flugzeuge (in German). (1979)
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to Axis Aircraft of World War II. London: Chancellor Press Ltd. ISBN 1-85152-966-7.
 Smith, J.Richard and Kay, Antony L. German Aircraft of the Second World War. London: Putnam and Company Ltd., 3rd impression 1978, p. 92-93. ISBN 0-370-00024-2.
 Wietstruk, Siegfried. Bücker-Flugzeugbau, Die Geschichte eines Flugzeugwerkes (in German). D-82041 Oberhaching, Germany: Aviatik Verlag, 1999. ISBN 3-925505-28-8.
 Wood, Tony and Gunston, Bill. Hitler's Luftwaffe: A pictorial history and technical encyclopedia of Hitlers air power in World War II. London: Salamander Books Ltd., 1977, p. 140. ISBN 0-86101-005-1.

Liên kết ngoài

Bücker Bü 133 page on luftarchiv.de
Photogallery on Airliners.net
Bücker Museum Rangsdorf's online Bü 133C Jungmeister structural detail photos pages
Bücker Bü 133 page of Smithsonian National Air and Space Museum
Bücker Bü 133 C page of Virginian Aviation Museum

Bu 133, Bucker
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay nhào lộn
Máy bay Bücker Flugzeugbau
Máy bay huấn luyện
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Khối đá tàn dư

text:
Trong địa chất học, khối đá tàn dư là một hay nhiều cột đá dốc và thường là dựng đứng ở gần bờ biển và bị cô lập khỏi bờ biển bởi hiện tượng xói mòn. Các khối đá tàn dư được hình thành thông qua các quá trình địa mạo ven biển một cách hoàn toàn tự nhiên. Loại địa hình này hình thành khi một mũi đất bị xâm thực bởi tác động của thủy lực xô vào đá; sức nước làm trầm trọng thêm các vết nứt trong mũi đất, khiến mũi đất này sụp đổ thành những khối đá nằm riêng biệt, thậm chí trở thành một hòn đảo nhỏ. Nếu không có sự tác động liên tục của nước thì các khối đá tàn dư còn có một con đường hình thành khác là thông qua sự đổ sụp của một vòm tự nhiên dưới tác động của các quá trình dưới khí quyển như xói mòn do gió. Những khối đá tàn dư là nơi cư trú quan trọng của các loài chim biển và nhiều nơi còn là điểm đến phổ biến của môn leo núi.

Sự hình thành
Khối đá tàn dư hình thành từ đá trầm tích hoặc đá núi lửa phân tầng ngang, đặc biệt là các vách đá vôi. Đặc điểm của các loại đá này có độ cứng trung bình và khả năng chịu đựng xâm thực cũng ở mức trung bình. Lớp đá nào có tính bền vững cao hơn thì có thể sẽ tạo nên đá phủ. Những bờ vách được tạo thành từ vật chất yếu hơn (như đất sét) thì có xu hướng sụt và xói mòn rất nhanh nên không thể tạo thành khối đá tàn dư, trong khi những loại đá cứng chắc hơn như đá hoa cương thì lại xói mòn theo những cách thức khác.

Quá trình hình thành khối đá tàn dư thường bắt đầu khi nước biển tấn công và làm các vết nứt nhỏ trên mũi đất toác rộng ra. Sau đó, các khe nứt sẽ càng ngày càng nở rộng và trở thành một cái hang nhỏ. Một vòm tự nhiên sẽ thành hình khi hang này xuyên thấu mũi đất. Hiện tượng xâm thực trong giai đoạn về sau sẽ làm sụp đổ vòm tự nhiên này và để lại một cột đá nhỏ. Cột đá này thường sẽ trở thành một đảo đá nhỏ, thấp và bị nhấn chìm khi thủy triều lên. Tuy nhiên, có những khối đá tồn tại rất lâu.

Một số nơi có khối đá tàn dư

Châu Á
 Phá Biên Châu (破邊洲), Lương Thuyền Loan, Hồng Kông
 Tri Brata (Три Брата) và Skala Parus (скала́ Па́рус), Nga
 Ko Tapu, vịnh Phang Nga, Thái Lan
 Công viên Quốc gia Bako, Sarawak, Malaysia

Úc
 Ball's Pyramid, đảo Lord Howe
 Mười Hai Sứ Đồ (Twelve Apostles), Victoria (Úc)

Châu Âu

Pháp
 Étretat, Seine-Maritime
 Les Jumeaux, Hendaye

Đức
 Lange Anna thuộc Heligoland

Ý
 Faraglioni, đảo Capri
 Baia dei Mergoli, Mattinata, miền nam Ý
 Torre Sant'Andrea, miền nam Ý
 Acitrezza, Sicilia
 Isola del Giglio, Toscana
 Nebida và Masua, Iglesias, tây nam Sardegna

Tây Ban Nha
 El Dedo de Dios, quần đảo Canaria

Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
 Old Man of Hoy, Orkney, Scotland
 Old Harry Rocks, Dorset, Anh
 The Needles, đảo Wight, Anh
 Am Buachaille, Sutherland, Scotland
 Old Man of Stoer, Scotland
 Stac an Armin, St Kilda, Scotland
 Stac Dhomnuill Chaim, Lewis
 Yesnaby Castle, Orkney, Scotland

Bắc Mỹ

Canada
 The Big Flowerpot, Flowerpot Island, Hồ Huron
 Three Sisters, Eatonville, Nova Scotia
 Percé Rock, Percé, Québec
 Hopewell Rocks, Hopewell Cape, New Brunswick

Hoa Kỳ
 Goat Rock, California
 Sugar Loaf, đảo Mackinac, Michigan
 Haystack Rock, Cannon Beach, Oregon

Xem thêm
 Đồi sót

Tham khảo

Liên kết ngoài

Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển

de:Brandungspfeiler
nl:Kekoer


title: CAC Wirraway

text:
CAC Wirraway là một loại máy bay huấn luyện và đa dụng quân sự của Úc, do hãng Commonwealth Aircraft Corporation (CAC) chế tạo giai đoạn 1939-1946. Nó được phát triển từ máy bay huấn luyện North American NA-16 của Hoa Kỳ.

Biến thể
 CA-1 – 40 chiếc
 CA-3 – 60 chiếc
 CA-5 – 32 chiếc
 CA-7 – 100 chiếc
 CA-8 – 200 chiếc
 CA-9 – 188 chiếc
 CA-10 – phiên bản ném bom không chế tạo
 CA-16 – 135 chiếc

Quốc gia sử dụng

 Không quân Hoàng gia Úc
 Hải quân Hoàng gia Úc - Không quân Hải quân Hoàng gia

 Không quân Hoàng gia

 Không quân Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (CAC Wirraway)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Commonwealth Aircraft Corporation (1940). Wirraway Overhaul and Repair Manual. RAAF Publication No. 76. Melbourne, Australia.

 Green, William. War Planes of the Second World War, Bombers, Volume Seven. London, Macdonald, 1967. ISBN 0-356-01477-0.
 Pentland, Geoffrey. Wirraway and Boomerang Markings. Dandenong VIC, Australia, Kookaburra Technical Publications, 1970.
 Profile Publications Research Staff. The Commonwealth Wirraway, Aircraft in Profile no.154. Leatherhead, Surrey, UK, 1967.
 Wilson, Stewart.  Wirraway, Boomerang & CA-15 in Australian Service. Sydney, Aerospace, 1991. ISBN 0-9587978-8-9.
 Smith, Peter Charles. T-6: The Harvard, Texan & Wirraway – A Pictorial Record. North Branch, MN: Speciality Press, 1995. ISBN 0-7603-0191-3.
 Smith, Peter C. North American T-6 SNJ, Harvard and Wirraway. The Crowood Press Ltd, Ramsbury, Marlborough, Wiltshire SN8 2HR; 2000. ISBN 1-86126-382-1.
 Zbiegniewski, Andre R. and Nowicki, Jacek. CAC Boomerang & CAC Wirraway, Wydawnicto Militaria 43 (in Polish). Warszawa, Wydawnicto Militaria, 1997. ISBN 83-86209-57-7.

Liên kết ngoài

  Australian National Aviation Museum

Máy bay tiêm kích Australia 1930–1939
Máy bay huấn luyện quân sự Australia 1930–1939
Wirraway
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Pearly Gates (bài hát)

text:
"Pearly Gates" là một ca khúc của nam ca sĩ nhạc rap người Mỹ Pitbull hợp tác với nữ ca sĩ Nayer. Ca khúc được phát hành vào ngày 1 tháng 2 năm 2010. Ca khúc này được sáng tác bởi Pitbull và được sản xuất bởi Jim Jonsin và DJ Noodles. "Pearly Gates" có sử dụng đoạn nhạc mẫu từ một ca khúc nổi tiếng của DJ Sammy năm 2001, "Heaven".

Video âm nhạc
Video âm nhạc cho "Pearly Gates" được đạo diễn bởi David Rousseau. Trong video có sự xuất hiện của cả Pitbull và Nayer.

Danh sách ca khúc
 Tải kỹ thuật số
"Pearly Gates"  – 3:22

Xếp hạng

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Bài hát của Pitbull
Đĩa đơn năm 2010

Bài hát năm 2010


title: I Like (bài hát của Pitbull)

text:
"I Like", hoặc "I Like: The Remix", là một ca khúc của nam ca sĩ nhạc rap người Mỹ Pitbull hợp tác với Enrique Iglesias và Afrojack. Đây là bản phối khí cho đĩa đơn "I Like How It Feels" của Iglesias. Ca khúc này cũng được chọn làm ca khúc chủ đề cho cuộc thi hoa hậu Mỹ Miss USA 2012. Như vậy, đây là ca khúc thứ hai của Pitbull được sử dụng trong một cuộc thi sắc đẹp, sau "Took My Love", một ca khúc trong album Planet Pit,  được chọn làm ca khúc chủ đề cho cuộc thi Miss America 2012.

Danh sách ca khúc
 Tải kỹ thuật số
"I Like: The Remix" – 3:36

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của Pitbull
Bài hát của Enrique Iglesias
Bài hát của Afrojack


title: Nhà Saud

text:
Nhà Saud là gia tộc nắm quyền cai trị của Ả Rập Xê Út. Gia tộc này có hàng ngàn thành viên, bao gồm con cháu của Muhammad ibn Saud và các anh em của ông, mặc dù những người nắm quyền tối cao hiện nay đều là con cháu của vua Abdulaziz ibn Abdul Rahman Al Saud. Gia tộc này theo Hồi Giáo dòng Sunni và ủng hộ cho sự thống nhất của bán đảo Ả Rập.

Người có ảnh hưởng nhất trong gia tộc này là người nắm giữ chức vị Vua Ả Rập Xê Út. Luật thừa kế của Ả Rập Xê Út quy định ngai vàng được truyền cho các con trai của vị vua đầu tiên, Vua Abdulaziz rồi mới truyền đến các con trai của họ. Hoàng gia có tới hơn 15.000 thành viên, nhưng chỉ có 2000 người trong số đó nắm giữ phần lớn của cải và quyền lực trong vương quốc.

Nhà Saud đã cai trị bán đảo Ả Rập qua ba giai đoạn: Nhà nước Saudi I, Nhà nước Saudi II và Ả Rập Xê Út hiện đại ngày nay. Nhà nước Saudi Đầu tiên đước đánh dấu bằng sự mở rộng của chi phái Hồi giáo Wahhabi. Nhà nước Saudi thứ hai được đánh dấu bằng các cuộc đấu đá liên tục trong nội bộ. Vương quốc Ả Rập Xê Út ngày nay là một trong những quốc gia có ảnh hưởng quan trọng trong khu vực Trung Đông. Gia tộc này mâu thuẫn sâu sắc với Đế quốc Ottoman, Tổng đốc của Mecca và gia tộc Al Rashid của Ha'il.

Tên gọi

Nhà Saud là tên dịch ra của "Al Saud". Tên của một triều đại Ả Rập được hình thành bằng cách thêm chữ "Al", có nghĩa là "gia đình" hay "Nhà", hoặc tên của cá nhân hay một tổ tiên. Trong trường hợp của Nhà Saud, đây là tên người cha của người sáng lập triều đại vào thế kỷ XVIII, Muhammad ibn Saud (Muhammad là con trai của Saud).

Ngày nay, "Al Saud" được hình thành từ các hậu duệ của Muhammad ibn Saud hoặc ba anh em của ông, là Farhan, Thunayyan, và Mishari. Các nhánh nhỏ hơn của Nhà Saud được gọi là các chi thứ. Những người này nắm giữ địa vị cao trong xã hội, ở cả hành chính hay quân đội mặc dù họ không phải là những người được thừa kế ngai vàng. Họ liên kết lại với nhau trong Nhà Saud để khẳng định dòng dõi của mình và tiếp tục gây ảnh hưởng trong chính phủ.

Chú thích

Vua Ả Rập Xê Út
Hoàng tộc Trung Đông
Hoàng tộc
Nhóm Ả Rập


title: Vịnh nhỏ

text:
Vịnh nhỏ hay vũng nhỏ là một loại vịnh hẹp ven bờ. Loại vịnh này thường có hình tròn hoặc bầu dục và thường nằm trong một vịnh lớn hơn. Các vịnh, vịnh hẹp, lạch triều hay các hốc lõm trên bờ biển cũng thường được gọi là vịnh nhỏ. Xét theo ngôn ngữ thông thường thì khái niệm vịnh nhỏ có thể dùng để chỉ một vịnh bị che chắn.

Địa mạo học xem vịnh nhỏ là những chỗ hở dạng đài vòng được bao bọc bởi vách đá dựng đứng, như một thung lũng trải dài xuống sườn núi hoặc một chỗ hõm ở vách đá hoặc sườn dốc.

Vịnh nhỏ được hình thành bởi quá trình xâm thực phân dị, xảy ra khi các loại đá mềm bị bào mòn nhanh hơn loại đá cứng bao quanh chúng. Sau đó, đá cứng tiếp tục bị xói mòn, để lại một vịnh hình tròn với một lối vào hẹp được gọi là vịnh nhỏ.

Tham khảo

Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển
Vùng nước


title: Đầm lầy nước ngọt

text:
Đầm lầy nước ngọt là một đầm lầy chứa nước ngọt, thường xuất hiện ở các miệng sông và những khu vực có khả năng tiêu thoát nước kém.

Đầm lầy nước ngọt là những vùng không có cây lớn, không bị ảnh hưởng bởi thủy triều và đất không có than bùn. Loại này rất phổ biến ở vùng duyên hải Vịnh Mexico của Hoa Kỳ, đặc biệt là tiểu bang Florida, trong đó Everglades (Florida) là đầm lầy nước ngọt lớn nhất Hoa Kỳ. Nước ngọt của đầm lầy có thể hình thành từ nguồn nước ngọt khoáng hoá từ nước ngầm, suối hoặc dòng chảy mặt, hoặc có thể hình thành từ nước mưa với ít chất khoáng. Do nước thường có độ pH ở mức trung tính nên nơi đây có rất nhiều loài động thực vật hoang dã với số lượng đông đảo. Một số loài phổ biến là vịt, ngỗng, thiên nga, chim biết hót và nhạn. Trong khi các đầm lầy nước nông thường không có nhiều cá thì các đầm lầy sâu hơn lại là ngôi nhà của rất nhiều loài, trong đó có cá chó Esox lucius và cá chép. Ngoài ra, một số loại thực vật phổ biến các loài thuộc chi Typha (họ Hương bồ), họ Súng và họ Bấc.

Xem thêm
Đầm lầy nước lợ
Đầm lầy ngập mặn

Tham khảo

Đất ngập nước
Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển


title: Lịch sử Hawaii

text:
Lịch sử con người ở Hawaii bao gồm giai đoạn đầu định cư của người Polynesia, người Anh đến đảo, thống nhất, người nhập cư Âu–Mỹ và châu Á, việc lật đổ chế độ quân chủ Hawaii, trong một thời gian ngắn là Cộng hòa Hawaii, việc Hawaii gia nhập Hoa Kỳ thành một Lãnh thổ Hawaii và sau đó là tiểu bang Hawaii.

Phát hiện và định cư
Người Polynesia đã thiết lập các khu định cư sớm nhất ở quần đảo Hawaii khi họ đến Hawaii bằng cách sử dụng thuyền lớn hai vỏ. Họ mang theo heo, chó, gà, khoai môn, khoai lang, dừa, chuối, và mía.

Có một số giả thuyết liên quan đến di cư đến Hawaii. Giả thuyết "một cuộc di cư" cho rằng có một khu định cư duy nhất. Một biến thể của một giả thuyết di một đợt di cư lại cho rằng có một khu định cư đơn nhất và liên tục. Một giả thuyết "nhiều đợt di cư" cho rằng có một khu định cư đầu tiên bởi một nhóm gọi là Menehune (định cư từ quần đảo Marquesas), và sau đó khu định cư thứ hai của người Tahiti.

Ngày 18 tháng 1 1778 Thuyền trưởng James Cook và thủy thủ đoàn của ông, trong khi cố gắng để khám phá các tuyến đường tây bắc giữa Alaska và châu Á, đã rất ngạc nhiên khi tìm thấy những hòn đảo thuộc Hawaii xa về phía bắc ở Thái Bình Dương. Ông đã đặt tên "Quần đảo Sandwich" theo tên Đệ tứ bá tước của Sandwich. Sau khi Cook phát hiện, người châu Âu và Mỹ đã đến quần đảo Sandwich.

Juan de Gaitán đã đến Hawaii vào năm 1555 . Có những bản đồ Tây Ban Nha của thời đó, trong đó hòn đảo được thể hiện trong vĩ độ Hawaii, nhưng 10 ° về phía đông. Bản đồ biển đầu tiên mà có thể chứng minh điều này là ngày 1551, có chữ ký của Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Ý và Pháp vẽ bản đồ, trong đó thể hiện một quần đảo nằm tại các điểm gần nơi Hawaii tọa lạc trên toàn thế giới.

Vương quốc Hawaii

Sự hình thành của Vương quốc Hawaii
Quần đảo này đã thống nhất dưới một người cai trị duy nhất, Kamehameha I, lần đầu tiên vào năm 1810 với sự giúp đỡ vũ khí và cố vấn nước ngoài. Chính quyền quân chủ sau đó đã thông qua việc chọn quốc kỳ tương tự như lá cờ hiện nay đang được tiểu bang Hawaii sử dụng, lá cờ thống nhất của vương quốc (đầu góc bên cạnh cột cờ) và tám sọc ngang (xen kẽ màu trắng, đỏ, xanh dương, từ trên), đại diện cho tám hòn đảo chính của Hawaii.

Trong tháng 5 năm 1819, Hoàng tử trở thành Vua Kamehameha II. Dưới áp lực từ đồng nhiếp chính của ông và bà mẹ kế, Kaahumanu, ông đã bãi bỏ chế độ kapu đã cai trị ở các đảo. Ông đã báo hiệu thay đổi mang tính cách mạng này bằng cách ngồi xuống để ăn với Ka'ahumanu và phụ nữ khác có vai vế lãnh đạo, một hành động bị cấm đoán dưới chế độ tôn giáo 'Ai Noa. Kekuaokalani, một người anh em họ nghĩ rằng ông là chia sẻ quyền lực với Liholiho, tổ chức những người ủng hộ chế độ kapu, nhưng lực lượng của ông đã bị đánh bại bởi Kaahumanu và Liholiho trong tháng 12 năm 1819 tại trận Kuamoo.

Đế chế Nga
Năm 1815, đế quốc Nga đã gây ảnh hưởng cho các đảo khi Georg Anton Schaffer, nhân viên của Công ty Nga-Mỹ, đến lấy hàng bị tịch thu bởi Kaumualii, đảo trưởng hòn đảo Kauai. Kaumualii đã ký một hiệp ước công nhận sự bảo hộ của hoàng đế Alexander I đối với đảo Kauai.Từ 1817 đến 1853, Fort Elizabeth, gần sông Waimea, là một trong ba pháo đài của Nga trên đảo.

Pháp
Trong vương quốc đầu tiên, các Bộ trưởng Tin lành đã thuyết phục các vị vua Hawaii quy định Công giáo bất hợp pháp, trục xuất các linh mục Pháp, và bỏ tù những người bản địa cải đạo Công giáo Hawaii.
Năm 1839 thuyền trưởng Laplace của tàu frigate Artémise của Pháp khởi hành đến Hawaii. Dưới sự đe dọa của chiến tranh, vua Kamehameha III đã ký "chỉ dụ khoan dung" vào ngày 17 tháng 7 năm 1839 và đã trả 20.000 USD bồi thường cho việc trục xuất các linh mục và giam giữ và tra tấn người cải đạo, đồng ý với yêu cầu của Laplace. Giáo phận Công giáo Rôma Honolulu trở lại và Kamehameha III hiến đất cho họ để xây dựng một nhà thờ như một khoản đền bù.

Trong tháng 8 năm 1849, đô đốc Pháp Louis Tromelin đến bến cảng Honolulu với La Poursuivante và Gassendi. De Tromelin ra 10 lệnh cho vua Kamehameha III vào ngày 22 tháng 8, chủ yếu phải trao quyền tôn giáo đầy đủ cho những người Công giáo, (lệnh cấm Công giáo đã được dỡ bỏ, nhưng những người Công giáo vẫn chỉ được hưởng một phần quyền tự do tôn giáo). Vào ngày 25 tháng 8, yêu cầu đã không được đáp ứng. Sau khi một cảnh báo thứ hai được thực hiện đối với những nhân viên dân sự, quân Pháp đã thắng áp đảo trước lực lượng nòng cốt và chiếm pháo đài Honolulu, đánh bại các vị trí phòng thủ bằng súng ven biển và phá hủy tất cả các loại vũ khí khác mà họ đã tìm thấy (chủ yếu là súng trường và đạn dược). Họ đột kích vào tòa nhà chính phủ và tài sản ở Honolulu, gây ra thiệt hại 100.000 USD. Sau các cuộc tấn công lực lượng xâm lược rút về pháo đài. De Tromelin cuối kêu gọi quân mình rút lui và rời Hawaii vào ngày 5 tháng 9.

Đại Anh

Vào ngày 10 tháng 2 năm 1843, huân tước George Paulet trên tàu chiến của Hải quân Hoàng gia HMS Carysfort đã vào cảng Honolulu và yêu cầu vua Kamehameha III nhượng lại quần đảo Hawaii cho Hoàng gia Anh. Dưới sự uy hiếp của các khẩu súng của tàu frigate, Kamehameha đã nhượng bộ trong phản đối. Kamehameha III đầu hàng Paulet ngày 25 tháng 2.

Gerrit P. Judd, một nhà truyền giáo đã trở thành Bộ trưởng Bộ Tài chính, bí mật phái các công sứ đến Hoa Kỳ, Pháp và Anh, để phản đối hành động của Paulet. Cuộc phản đối này đã được chuyển tiếp sang thiếu tướng hải quân Richard Darton Thomas, sĩ quan chỉ huy của Paulet, người đến bến cảng Honolulu ngày 26 tháng 7 năm 1843 trên chiếc tàu HMS Dublin. Thomas bác bỏ hành động Paulet, và vào ngày 31 Tháng 7 năm 1843, khôi phục Chính phủ Hawaii. Trong bài phát biểu khôi phục của mình, Kamehameha tuyên bố rằng "Ua mau ke ea o ka Aina i ka pono", phương châm của Nhà nước tương lai của Hawaii dịch là "Cuộc sống của vùng đất tồn trong sự công bình."

Dòng họ Kamehameha
Triều đại cai trị bởi dòng họ Kamehameha kết thúc vào năm 1872 với cái chết của Kamehameha V. Sau thời gian cầm quyền ngắn ngủi của Lunalilo, nhà Kalakaua lên ngôi hoàng đế. Sự chuyển đổi này thông qua cuộc bầu cử của các ứng cử viên con nhà quý tộc. Công chúa Ka'iulani đã cố gắng rất vất vả để ngăn chặn đất nước mình trở thành một phần của Hoa Kỳ.

Hoa Kỳ
Hiệp ước có đi có lại năm 1875 giữa Anh Hawaii và Hoa Kỳ cho phép miễn thuế nhập khẩu đường ăn Hawaii (từ mía) vào Hoa Kỳ bắt đầu vào năm 1876. Điều này đẩy mạnh ngành trồng trọt mía đường trong các trang trại. Đổi lại, Hawaii nhượng lại miễn phí Trân Châu Cảng, bao gồm đảo Ford (Hawaii, Moku'ume'ume), cùng với bờ biển của nó cho bốn hoặc năm dặm trở lại cho Hoa Kỳ  Hoa Kỳ yêu cầu khu vực này dựa trên một báo cáo 1873 thực hiện bởi Ngoại trưởng chiến tranh Mỹ.
Hiệp ước này rõ ràng thừa nhận Hawaii là một quốc gia có chủ quyền.

Mặc dù hiệp ước này cũng bao gồm miễn thuế nhập khẩu của gạo, vào thời gian này trở thành cây trồng chính ở các vùng đất thấp ẩm ướt trồng khoai môn bị bỏ hoang trong những hòn đảo, chính dòng người nhập cư từ châu Á (đầu tiên là người Trung Quốc, và sau đó là người Nhật Bản) đặt ra nhu cầu cho việc mở rộng trồng lúa. Yêu cầu lượng nước cao để trồng mía trong đã dẫn đến các dự án thủy lợi lớn rộng khắp trên tất cả các đảo lớn để chuyển hướng dòng suối từ sườn núi hứng gió ẩm ướt sang vùng đất thấp khô.

Các cuộc cách mạng Hawaii

Trở thành lãnh thổ Hoa Kỳ

Lãnh thổ

Khi William McKinley thắng cử tổng thống Hoa Kỳ vào tháng 11 năm 1896, vấn đề sáp nhập Hawaii vào Hoa Kỳ được nổi lên lần nữa. Tổng thống tiền nhiệm, Grover Cleveland, là bạn của Nữ hoàng Liliuokalani. Ông phản đối việc phụ thuộc Hawaii vào Hoa Kỳ đến cuối nhiệm kỳ ông, nhưng rồi McKinley bị thuyết phục bởi những người theo chủ nghĩa bành trướng và những người muốn sáp nhập đến từ Hawaii. Ông tán thành cuộc gặp với một Ủy ban người ủng hộ việc sáp nhập đến từ Hawaii, có Lorrin Thurston, Francis Hatch, và William Kinney. Sau khi đàm phán với họ, vào tháng 6 năm 1897, ông McKinley ký hiệp ước sáp nhập với các đại biểu này của Cộng hòa Hawaii. Tổng thống sau đó gửi hiệp ước cho Quốc hội Hoa Kỳ để họ phê chuẩn.

Vụ sáp nhập Hawaii vào Hoa Kỳ bị nhiều người phản đối. Hui Aloha Aina và Hui Kalaiaina tổ chức hai vận động kiến nghị, một vận động lấy gần 22.000 tên ký phản đối sáp nhập, trong khi vận động kia lấy vào khoảng 17.000 tên xin phục hồi chế độ quân chủ. Chỉ có kiến nghị 22.000 tên phản đối sáp nhập được gửi cho chính phủ Hoa Kỳ, trong khi 17.000 tên kia chưa được tìm lại. Hồi đó Lorrin Thurston chỉ trích kiến nghị được gửi do điều tra của ông chỉ ra nhiều gian lận.

Dù những người đó phản đối ở quần đảo, Nghị quyết Newlands ("nghị quyết các vùng đất mới") được thông qua Hạ Nghị viện ngày 15 tháng 6 năm 1898 với kết quả 209 người thuận và 91 người chống, và được thông qua Thượng Nghị viện ngày 6 tháng 7 năm 1898 với kết quả 42–21, sáp nhập Hawaii thành lãnh thổ Hoa Kỳ chính thức, mặc dù những đại biểu phản đối trong Quốc hội. Tuy một số người nghi ngờ sự hợp pháp của vụ sáp nhập này vì nghị quyết được thông qua thay vì hiệp ước, hai viện Quốc hội ủng hộ đạo luật này với đa số hai phần ba, trong khi một hiệp ước chỉ cần hai phần ba của Thượng Nghị viện thuận (Điều II, Đoạn 2, Hiến pháp Hoa Kỳ).

Năm 1900, Hawaii được tự trị và giữ Lâu đài Iolani là trụ sở của thủ phủ lãnh thổ. Tuy có người thử dành cấp tiểu bang vài lần, Hawaii vẫn còn là lãnh thổ kéo dài 60 năm. Các người chủ đồn điền, như là nhóm được gọi Big Five, thấy cấp lãnh thổ rất tiện, để họ tiếp tục nhập khẩu nhân công rẻ từ ngoại quốc; chính phủ liên bang cấm nhập cư như vậy ở các tiểu bang kia.

Quyền của các người chủ đồn điền cuối cùng bị vỡ do những người hoạt động chính trị mà cháu của nhân công nhập cư đầu tiên. Do họ được sinh tại lãnh thổ nước Mỹ, họ tự động là công dân Hoa Kỳ. Mong được quyền bầu cử đầy đủ, họ vận động cho cấp tiểu bang tại quần đảo Hawaii.

Tiểu bang

Tháng 3 năm 1959, hai viện Quốc hội thông qua Đạo luật Nhận, và Tổng thống Dwight D. Eisenhower tán thành nó. (Đạo luật này không kể đảo san hô Palmyra, ngày xưa là phần của Vương quốc và Lãnh thổ Hawaii, khi định nghĩa tiểu bang.) Ngày 27 tháng 6 năm đó, lãnh thổ này tổ chức cuộc trưng cầu dân ý để dân Hawaii biểu quyết về đạo luật đưa cấp tiểu bang. Hawaii chấp nhận nó với kết quả mỗi người chống có 17 người thuận. Ngày 21 tháng 8, các nhà thờ khắp thành phố Honolulu kêu chuông khi Hawaii được tuyên bố là tiểu bang thứ 50 của Liên bang.

Sau khi giành được cấp tiểu bang, Hawaii nhanh chóng trở thành tiểu bang hiện đại, ngành xây dựng và nền kinh tế mở mang rất nhanh. Đảng Cộng hòa Hawaii bị loại ra khỏi chính phủ trong cuộc bầu cử, đảng Cộng hòa là đảng được ủng hộ rất mạnh bởi các người chủ đồn điền. Thay cho đảng này, Đảng Dân chủ Hawaii thống trị nền chính trị tiểu bang kéo dài 40 năm. Tiểu bang này cũng cố gắng xây lại văn hóa của thổ dân Hawaii. Hội nghị Hiến pháp Tiểu bang Hawaii năm 1978 dẫn đến thời kì mà có người gọi là "phục hưng Hawaii". Các đại biểu của tiểu bang tạo ra những chương trình mang lại ngôn ngữ và văn hóa của thổ dân Hawaii. Ngoài ra, họ cố gắng ủng hộ quyền lực thổ dân về vấn đề tiểu bang bằng cách thành lập Văn phòng Công việc Hawaii (Office of Hawaiian Affairs).

Tham khảo

Hawaii


title: Sở Hùng Thắng

text:
Sở Hùng Thắng (chữ Hán: 楚熊勝, trị vì 970 TCN-946 TCN), là vị vua thứ bảy của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Sở Hùng Đán, vua thứ sáu của nước Sở. Năm 970 TCN, Hùng Đán mất, Hùng Thắng nối ngôi.

Sử ký không ghi rõ hành trạng của ông trong thời gian làm vua.

Năm 946 TCN, Hùng Thắng mất. Em ông là Sở Hùng Dương nối ngôi.

Xem thêm
Sở Hùng Đán
Sở Hùng Dương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Sở thế gia

Chú thích

Vua nước Sở
Năm sinh thiếu
Mất năm 946 TCN
Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ


title: Sở Hùng Dương

text:
Sở Hùng Dương (chữ Hán: 熊楊, trị vì 946 TCN-887 TCN), là vị vua thứ tám của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Sở Hùng Đán, vua thứ sáu của nước Sở, và là em út của Sở Hùng Thắng, vua thứ 7 của nước Sở. Năm 947 TCN, Sở Hùng Thắng mất, Hùng Dương nối ngôi.

Sử ký không ghi rõ hành trạng của ông trong thời gian làm vua.

Năm 887 TCN, Hùng Dương mất. Con là Sở Hùng Cừ nối ngôi.

Xem thêm
 Sở Hùng Đán
 Sở Hùng Thắng
 Sở Hùng Cừ

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Sở thế gia

Chú thích

Vua nước Sở
Năm sinh thiếu
Mất năm 887 TCN
Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ


title: Sở Hùng Cừ

text:
Sở Hùng Cừ (chữ Hán: 熊渠, trị vì 887 TCN-877 TCN), là vị vua thứ chín của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Sở Hùng Dương, vua thứ 8 của nước Sở. Năm 887 TCN, Hùng Dương qua đời, Hùng Cừ lên nối ngôi.

Thời Sở Hùng Cừ tương đương với Chu Di vương, nhà Chu bắt đầu suy yếu, chư hầu không vào triều kiến, đánh lẫn nhau. Hùng Cừ ổn định dân cư vùng Giang Hán rồi mang quân đánh sang các vùng lân cận, mở mang đất đai ra Dương Việt đến đất Ngạc. Ông xưng vương và phong cho người con trưởng là Hùng Vô Khang làm Câu Nghi Vương, người con thứ là Hùng Chí Hồng làm Ngạc Vương và người con út là Hùng Chấp Tỳ là Việt Chương Vương. Nước Sở khống chế thượng du sông Trường Giang.

Bấy giờ Chu Công có câu nói: "Nhung Địch thị ưng, Kinh Thư thị trừng" tức quân Nhung Địch phải dẹp yên, quân Kinh Thư - tức quân nước Sở - phải trừng phạt" là ý muốn dẹp nước Sở trong giai đoạn này.

Năm 878 TCN, Chu Lệ vương lên ngôi, là người hung bạo. Hùng Cừ sợ Chu Lệ vương đánh Sở nên từ bỏ tước vương.

Năm 877 TCN, Sở Hùng Cừ mất. Ông làm vua được 10 năm. Do con trưởng Hùng Vô Khang mất sớm nên con thứ là Hùng Chí Hồng lên nối ngôi.

Xem thêm
 Sở Hùng Dương
 Sở Hùng Chí
 Sở Hùng Duyên

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Sở thế gia

Chú thích

Năm sinh thiếu
Mất năm 877 TCN
Vua nước Sở
Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ


title: Đắk Nông (định hướng)

text:
Đắk Nông hay Đăk Nông có thể chỉ:

Tỉnh Đắk Nông
Xã Đăk Nông, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum
Huyện cũ Đắk Nông thuộc tỉnh Đắk Lắk, sau thuộc tỉnh Đắk Nông; nay tương ứng với địa bàn thành phố Gia Nghĩa và huyện Đắk Glong thuộc tỉnh Đắk Nông.
Sông Đắk Nông: một phụ lưu của sông Đồng Nai, chảy qua huyện Đắk Song và thành phố Gia Nghĩa thuộc tỉnh Đắk Nông.


title: Đồng bằng duyên hải

text:
Đồng bằng duyên hải, còn gọi là đồng bằng ven biển là một vùng đất trải rộng, thấp với một bên là biển và bên còn lại là địa hình cao trong nội địa. Thực thế là tỉnh địa chất của đồng bằng ven biển kéo dài vượt khỏi đường bờ biển ra đến thềm lục địa.

Các đồng bằng ven biển hình thành theo hai cách chính. Cách thứ nhất là khi mực nước biển hạ xuống khiến thềm lục địa trước đó chìm dưới nước thì nay nổi lên và trở thành đồng bằng ven biển. Cách còn lại là khi các con sông mang đất, đá và các trầm tích ra đại dương, dần dần bồi đắp và tạo nên đồng bằng ven biển.

Mặc dù các lục địa đều có đồng bằng ven biển nhưng một số thì hẹp và bị chia cắt trong khi số khác thì rộng lớn và liên tục. Đồng bằng ven biển biến đổi theo thời gian do có các con sông để lại trầm tích ở nơi nước nông của thềm lục địa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Encyclopedia of Oklahoma History and Culture - Coastal Plains

Địa hình dốc
Địa mạo đại dương và duyên hải


title: William Charles Cadman

text:
William Charles Cadman (4 tháng 4 năm 1883 - 7 tháng 12 năm 1948) là nhà truyền giáo thuộc Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp. Ông được cử đến Quảng Đông, Trung Quốc, rồi sang truyền bá phúc âm tại Việt Nam từ năm 1914 cho đến khi qua đời năm 1948. Ông được an táng tại Đà Lạt. Cadman là nhân tố chính trong nỗ lực hoàn thành bản dịch Kinh Thánh Tin Lành tiếng Việt đầu tiên được ấn hành năm 1926.

Thiếu thời
William Charles Cadman chào đời ngày 4 tháng 4 năm 1883 tại Rotherhithe, ngoại ô Luân Đôn, Anh Quốc, trong một gia đình ngoại đạo. Lớn lên trong bối cảnh xã hội Anh đang chuyển mình mạnh mẽ bởi sự tác động của cuộc cách mạng công nghiệp, cậu theo nghề in ấn để mưu sinh. Tuy nhiên, Cadman tiếp nhận đức tin Cơ Đốc năm 1904, và quyết định sang Canada để theo học tại một trường Kinh Thánh ở Toronto, rồi Viện Đào tạo Truyền giáo ở Nyack, New York, Hoa Kỳ, để chuẩn bị cho mục vụ.

Truyền giáo
Tháng 9 năm 1910, Cadman đến Trung Quốc để cộng tác với Mục sư R. A. Jaffray trong nỗ lực giới thiệu thông điệp phúc âm cho người Trung Hoa. Mùa xuân năm 1911, R. A. Jaffray, Paul M. Hosler, và G. Lloyd Huglers được cử đến cảng Tourane (nay là Đà Nẵng) như là những nhà truyền giáo đầu tiên của Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp nhằm khơi mở công cuộc truyền bá phúc âm trên đất nước Việt Nam.

Năm 1914, Cadman cũng đến Việt Nam. Tại đây, ông gặp cô Grace Hazenberg, nhà truyền giáo người Mỹ đã có mặt tại Việt Nam từ năm 1913. William kết hôn với Grace năm 1915.

Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ năm 1914, các nhà truyền giáo bị chính quyền Pháp buộc phải rời khỏi Việt Nam. Năm 1917, Cadman và vợ trở lại Việt Nam và đến Hà Nội, khởi sự xây dựng nhà thờ, trong năm sau, họ thành lập Nhà in Tin Lành. Từ những đóng góp đầy nhiệt tâm của ông bà Cadman mà Nhà thờ Hà Nội lúc ấy được xem là một giáo đoàn vững mạnh, trở thành nhân tố tích cực trong nỗ lực truyền bá phúc âm và thành lập những cơ sở Tin Lành khác tại các địa phương ở miền Bắc.

Năm 1922, Agnes, con gái sáu tuổi và là người con duy nhất của ông bà, mắc bệnh và qua đời, được chôn cất tại Hà Nội.

Bản Kinh Thánh Việt ngữ năm 1926
Từ năm 1914, Cadman và vợ - bà đã được đào tạo chuyên ngành tiếng Hi Lạp và tiếng Hebrew - khởi xướng công cuộc dịch thuật toàn bộ Kinh Thánh sang tiếng Việt. Sau một thời gian gián đoạn, đến năm 1919, Cadman đảm nhận chức trách lãnh đạo nhóm dịch thuật Kinh Thánh gồm có: Bà Cadman, John Drange Olsen, Trần Văn Dõng, Nguyễn Hữu Phúc, và nhà văn Phan Khôi. Năm 1926, bản Kinh Thánh Tin Lành Việt ngữ đầu tiên được xuất bản và phát hành rộng rãi tại Việt Nam.

Những hoạt động khác
Tháng 3 năm 1931, Cadman sáng lập Nguyệt san Thánh Kinh, cơ quan thông tin và xây dựng tâm linh cho hội thánh. Ấn phẩm này đã góp phần gây dựng đời sống thuộc linh cho tín hữu trên toàn quốc. Ngoài ra, ông còn tích cực soạn dịch Thánh ca, truyền đạo đơn, bài học Trường Chúa Nhật, tài liệu để sử dụng trong gia đình lễ bái bằng tiếng Việt, tiếng Khmer, tiếng Lào, và những thứ tiếng của các sắc dân thiểu số ở Tây Nguyên.

Cadman dành nhiều thời gian và công sức để biên soạn bộ "Thánh Kinh Từ điển", ngay cả trong thời gian ông bị người Nhật quản thúc, cùng vợ ông và các nhà truyền giáo người Mỹ khác, tại Mỹ Tho trong khi Chiến tranh thế giới thứ hai đang tiếp diễn. Khởi soạn từ năm 1940, đến năm 1951 được in ronéo, rồi in typo và phát hành tại Đà Lạt vào năm 1958, quyển Thánh Kinh Từ điển trở thành một phương tiện hữu ích cho nhiều người khi tra cứu Kinh Thánh.

Năm 1945, kết thúc cuộc đại chiến, quân đội Nhật Bản đầu hàng; các nhà truyền giáo được đưa lên Sài Gòn để trở về Hoa Kỳ, ngoại trừ ông bà Cadman, ông bà E. F. Irwin, và D. I. Jeffrey. Tuy nhiên, đến tháng 11 năm 1945, chỉ còn gia đình Cadman ở lại Việt Nam. Ông nói, "Các anh em trong Chúa ở đây đang gặp hiểm nguy, chúng ta không thể bỏ họ đơn côi, chúng tôi quyết định ở lại với họ."

Trong thời gian bị quản thúc ở Mỹ Tho, Grace Cadman bị tai biến mạch máu não, sức khỏe suy yếu dần, và từ trần ngày 26 tháng 4 năm 1946. Bà được an táng tại Nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi, Sài Gòn.

Đêm 19 tháng 12 năm 1946, trong khi đa số cư dân Hà Nội phải tản cư khỏi thành phố thì có 37 người kể cả trẻ em trú ẩn trong khuôn viên nhà thờ. Khi lính Pháp đến, Mục sư Cadman - trước đó ông từ Sài Gòn ra Hà Nội "để chia sẻ những nỗi đau khổ và hiểm nghèo giữa vòng anh em tôi trong Đấng Christ." - nói với viên đội Pháp, "Họ là tín đồ Đấng Christ, tôi bảo đảm mạng sống của những tín hữu này, xin cho tôi gặp chỉ huy của anh." Hôm sau, Cadman gặp viên đại tá người Pháp và yêu cầu rút binh lính ra khỏi nhà thờ.

Năm 1947, trong dịp nghỉ phép tại Hoa Kỳ, Cadman vận động tài chính để mua một máy in mới từ Anh. Ngày 26 tháng 4 năm 1948, ông tái hôn với Anna G. Kegerize. Lẽ ra ông có thể nghỉ ngơi sau hơn 30 năm phục vụ ở hải ngoại, nhưng chỉ hai tháng sau, ông bà trở lại Việt Nam cho nhiệm kỳ thứ sáu của ông. Họ lên Đà Lạt, bắt tay tu sửa, tân trang nhà in, và chuẩn bị di chuyển nhà in từ Hà Nội về đây.

Ông cũng dành thời gian để hiệu đính quyển Thánh Kinh Từ điển. Trong bối cảnh đất nước đang nỗ lực phục hồi sau chiến tranh, Cadman nói, "Tôi cảm nhận sự thúc giục trong việc truyền bá sự cứu rỗi cho những linh hồn hư mất… Vì vậy chúng tôi cố gắng mở lại cơ sở ấn loát Tin Lành... Chúa Giê-xu sẽ trở lại, Ngài sẽ trở lại nay mai. Khi đó chúng ta sẽ đối mặt với Ngài, và sẽ nhận được phần thưởng vì đã trung tín hầu việc Ngài... Khi ẩn trú nơi Ngài, chúng ta có được sự bình yên".

Sau một cơn đau tim trong tháng 11 năm 1948, đến ngày 7 tháng 12 năm 1948, Cadman từ trần tại Đà Lạt. Ông được an táng trong một nghĩa trang ở thành phố này.

Sau nhiều năm bị vùi lấp, đến năm 1999, mộ phần của Cadman đã được tìm thấy lại, trên bia mộ vẫn còn dòng chữ khắc: "Người trung tín cho đến chết".

Hội Thánh Tin Lành Việt Nam đã cải táng mộ phần của ông bà Cadman về Nghĩa trang Tin Lành Ân Từ Viên tại Lái Thiêu, tỉnh Bình Dương.

Di sản
Sau khi đặt chân đến Việt Nam, Cadman hội nhập tốt với nếp sống của người Việt, và có tình cảm gắn bó với các mục sư và tín hữu ở đây. Với nếp sống đạm bạc, Cadman và vợ dong ruỗi đến những thôn làng hẻo lánh ở miền Bắc, vào Hội An, Huế, ra Hà Nội để rao truyền thông điệp phúc âm. Ông luôn tìm cách bảo vệ các mục sư người Việt khi cùng họ tiếp xúc với chính quyền Pháp.

Bản Kinh Thánh Việt ngữ 1926 – Cadman và vợ là nhân tố đóng góp quan trọng trong công trình dịch thuật này – thủ giữ vị trí then chốt trong tiến trình phát triển cộng đồng Kháng Cách tại Việt Nam. Cho đến ngày nay, bản Kinh Thánh này vẫn là ấn bản được yêu thích nhất; đối với nhiều người, không có bản dịch nào khác có thể thay thế được.

Ngoài ra, cơ sở ấn loát do Cadman và vợ thành lập đặc biệt hữu ích trong nỗ lực phổ biến các tác phẩm Cơ Đốc cho mục tiêu truyền bá phúc âm, tu dưỡng tâm linh, và nâng cao kiến thức tôn giáo cho hội thánh Tin Lành còn non trẻ ở Việt Nam.

Cadman còn viết di chúc hiến tặng toàn bộ tài sản để xây dựng Cô nhi viện Tin Lành trên khu đất rộng 18 mẫu Anh ở Hòn Chồng, Nha Trang. Với sự hỗ trợ của Hội Bảo trợ Nhi đồng Quốc tế, cơ sở này khánh thành ngày 4 tháng 9 năm 1953.

Chú thích

Xem thêm

Grace Hazenberg Cadman
Kinh Thánh Tiếng Việt 1926
Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp

Tín hữu phúc âm
Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp
Nhà truyền giáo người Anh
Người Anh
Sinh năm 1883
Mất năm 1948
Nhà truyền giáo tại Việt Nam
Nhà truyền giáo tại Trung Quốc


title: Nhát hoa lớn

text:
Nhát hoa lớn hay nhát hoa (danh pháp hai phần: Rostratula benghalensis), sinh sống trong các khu đầm lầy ở châu Phi, Ấn Độ, Pakistan và Đông Nam Á. Nó ăn động vật giáp xác, côn trùng, ốc, hạt.

Chú thích

Tham khảo

B
Chim Ấn Độ
Chim Pakistan
Chim Đông Nam Á
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Nepal
Chim Bangladesh
Chim châu Phi Hạ Sahara
Chim Nam Úc
Chim Philippines


title: Ceres (thần thoại)

text:
Trong tôn giáo La Mã cổ đại, Ceres (/ sɪəri ː z /, Latin: Ceres) là một nữ thần nông nghiệp, sinh sản và tình mẫu tử. Bà ban đầu là vị thần trung tâm ở Roma được gọi là người bình dân hoặc Aventine Triad, sau đó là kết hợp với Proserpina con gái trong điều mà người La Mã mô tả là "các nghi thức Hy Lạp của Ceres". Lễ hội bả ngày Cerealia dành cho bà bao gồm Ludi Ceriales phổ biến (trò chơi của Ceres). Bà cũng được vinh danh trong lễ tẩy uế cánh đồng tháng năm tại lễ hội Ambarvalia, thời gian thu hoạch, và trong suốt cuộc hôn nhân và tang lễ La Mã.

Ceres là người duy nhất của nhiều vị thần nông nghiệp La Mã được liệt kê trong số Di Consentes, các vị thần tương đương của La Mã so với Nhóm Mười vị thần Olympia của thần thoại Hy Lạp. Ceres tương đương với nữ thần Hy Lạp Demeter, có thần thoại đã được diễn giải lại cho Ceres trong nghệ thuật và văn học La Mã.

Tham khảo

La Mã cổ đại
Thần thoại La Mã
Nữ thần La Mã


title: Assassination Games

text:
Assassination Games (tựa tiếng Việt: Trò chơi sát thủ) là một bộ phim hành động, võ thuật của Mỹ, làm vào năm 2011, phim được bấm máy ở România và đạo diễn là Ernie Barbarash. Diễn viên chính trong phim là hai nam Diễn viên võ thuật lừng danh Jean-Claude Van Damme và Scott Adkins.

Nội dung phim
Vincent Brazil là một tên sát thủ cừ khôi máu lạnh, hắn luôn sẵn sàng giết bất cứ mục tiêu nào nếu như người thuê hắn ra giá tiền vừa ý hắn. Một hôm nọ hắn được thuê để giết một tên trùm buôn thuốc phiện tên là Polo Yakur, nhưng điều trùng hợp là tên đó cũng là mục tiêu của Roland Flint - người đàn ông có vợ bị Polo cưỡng hiếp đến hôn mê, tình trạng cô ta bị sống dỡ chết dỡ. Thế là cả Vincent và Roland đều có cùng một mục tiêu cần phải khử, một người làm vì tiền và một người làm vì trả thù, chẳng ai chịu nhường ai, ai cũng muốn chính tay mình giết chết Polo. Sau này cả Vincent và Roland đều nhận ra là cả hai đang bị cảnh sát lẫn cả tay sai của Polo truy lùng gắt gao nên họ phải nhanh chóng hợp tác với nhau giết chết Polo trước khi cả hai đều bị thủ tiêu.

Diễn viên
 Jean-Claude Van Damme – Vincent "Vince" Brazil
 Scott Adkins – Roland Flint
 Kevin Chapman – Culley
 Ivan Kaye – Polo Yakur
 Michael Higgs – Godfrey
 Kristopher Van Varenberg – Schell
 Marija Karan – October
 Bianca Van Varenberg – Anna Flint
 Mario Marian - Danzo Yakur
 Viscreanu Constantin - Sĩ quan cảnh sát
 Alin Panc - Kovacs
 Valentin Teodosiu - Blanchard

Chú thích và tham khảo
Trò chơi sát thủ tại Internet Movie Database
Trò chơi sát thủ tại Rotten Tomatoes

Xem thêm
Trang web chính thức.
Danh sách súng trong phim.

Tham khảo

Phim năm 2011
Phim tiếng Anh
Phim tiếng Romania
Phim hành động Mỹ
Phim võ thuật Mỹ
Phim hãng MediaPro Studios
Phim hãng Rodin Entertainment
Phim hãng Sony Pictures Home Entertainment
Phim hãng Samuel Goldwyn Films
Phim Mỹ
Chiến tranh trong các tác phẩm giả tưởng
Phim quay tại New Orleans
Phim hành động thập niên 2010


title: Sở Tiêu Ngao

text:
Sở Tiêu Ngao (chữ Hán: 霄敖,810 TCN-758 TCN), tên thật là Hùng Khảm (熊坎) hay Mị Khảm (羋坎),còn được gọi là Sở Tiêu vương hoặc  Sở vương Khảm là vị vua thứ 18 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con trai của Sở Nhược Ngao, vua thứ 17 của nước Sở. Năm 763 TCN, Nhược Ngao chết, ông lên nối ngôi.

Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Sở trong thời gian ông làm vua.

Năm 758 TCN, Tiêu Ngao mất. Ông làm vua được 6 năm.Hậu thế táng ông tại đất Tiêu,cho nên xưng Tiêu Ngao.Con ông là Hùng Thuận nối ngôi, tức là Sở Lệ vương.

Gia quyến
 Phụ thân: Sở Nhược Ngao Hùng Nghi.
 Con trai:
 Sở Lệ vương Hùng Thuận (?-741 TCN)
Sở Vũ vương Hùng Thông (?-690 TCN

Xem thêm
 Sở Nhược Ngao
 Sở Lệ vương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Sở thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Sở
Mất năm 758 TCN
Năm sinh không rõ


title: Cuộc vây hãm Marsal

text:
Cuộc vây hãm Marsal là một trận vây hãm trong chiến dịch chống Pháp của quân đội Đức vào các năm 1870 – 1871, đã diễn ra từ ngày 13 cho đến ngày 14 tháng 8 năm 1870 , tại pháo đài cổ Marsal  của Pháp. Dưới quyền chỉ huy của Thượng tướng Bộ binh Jakob von Hartmann, Quân đoàn II của Vương quốc Bayern sau khi thế chân cho Sư đoàn Kỵ binh số 4 của Phổ đã buộc lực lượng trú phòng của Đế chế Pháp phải đầu hàng, sau một cuộc kháng cự ngắn ngủi của quân đội Pháp đồn trú tại pháo đài này. Marsal đã thất thủ về tay quân đội Đức trong cùng một giai đoạn với sự thất thủ của các pháo đài Lichtenberg, La Petite-Pierre và Vitry của Pháp. Với thắng lợi nhanh chóng của quân đội xứ Bayern tại Marsal, con đường từ Dieuze tới Nancy đã rộng mở đối với người Đức. Ngoài ra, cuộc vây hãm cũng đem lại cho quân Đức không ít nguyên liệu phục vụ cho chiến tranh, cũng với hàng trăm tù binh (kể cả một số sĩ quan của quân đội Pháp).

Đêm ngày 14 tháng 8 năm 1870, Sư đoàn số 4 của Bayern dưới sự chỉ huy của Trung tướng Friedrich von Bothmer đã khởi sự cuộc hành quân của mình đến La Petite-Pierre. Trên đường tiến đến các cao điểm Mecleuves, họ được lệnh hành binh qua pháo đài Marsal đến Luneville. Trước đó, vào ngày 13 tháng 8, lực lượng kỵ binh Phổ đã đến Marsal, nhưng không thể buộc pháo đài đầu hàng và không chiếm nổi Marsal. Trước tình hình đó, các lực lượng thuộc Quân đoàn II của Bayern (trong đó có các lực lượng pháo binh trừ bị) – một phần của Binh đoàn thứ ba của Đức do Thái tử Phổ là Friedrich Wilhelm điều khiển – đã thay thế cho quân kỵ binh Phổ nhằm tiến hành phong tỏa Marsal. Vào ngày 14 tháng 8, một chi đội của Đức đã đến Marsal. Dưới quyền chỉ huy của Von Bothmer, quân đội Bayern đã khai pháo, và thỏa thuận đã diễn ra giữa người Đức với đội quân trú phòng của Pháp. Trong tiến trình ấy, cuộc pháo kích ngắn ngủi của người Đức đã hủy hoại một kho đạn pháo của Pháp. Lực lượng bộ binh Đức cũng tiến công và làm chủ được một số công sự. Cuộc công pháo của quân đội Đức đã ảnh hưởng đến kết cuộc của thỏa thuận giữa người Đức và Pháp: cuộc phòng thủ của quân Pháp tại Marsal đã kết thúc với việc người trấn thủ của pháo đài phải đầu hàng quân Đức.

Trong chiến dịch năm 1870 – 1871, Marsal, cùng với Lichtenberg, là hai pháo đài của Pháp đã thất thủ về tay quân đội Đức chỉ sau một cuộc dội pháo. Lực lượng trú phòng của pháo đài Marsal được ghi nhận là đã nã duy nhất một phát pháo khi pháo đài bị quân Bayern bao vây.

Chú thích

Cuộc vây hãm Marsal
Xung đột năm 1870
Cuộc vây hãm liên quan tới Pháp
Các trận đánh trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Trận đánh liên quan tới Bayern
Cuộc vây hãm liên quan tới Phổ


title: Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan

text:
Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan () là một tổ chức yêu nước chống phát xít Đức của Ba Lan được thành lập vào ngày 21 tháng 7 năm 1944 ở Chełm. Nó hoạt động như một chính phủ lâm thời tại những vùng lãnh thổ Ba Lan được quân đội Liên Xô giải phóng trong chuỗi chiến dịch hè-thu năm 1944 và là một đối trọng chính trị với Chính phủ lưu vong Cộng hòa Ba Lan tại Luân Đôn.

Thành lập

Ý tưởng về một Ủy ban Giải phóng Dân tộc đại diện cho dân tộc Ba Lan bắt nguồn từ Ủy ban Giải phóng Dân tộc Pháp thành lập vào tháng 6 năm 1943. Đến giữa năm 1944, trước các biến chuyển mau lẹ về quân sự và chính trị tại Byelorussia và Ba Lan, Moskva nhận thấy đã đến lúc thành lập một tổ chức chính trị tương tự đại diện cho dân tộc Ba Lan. Quyết định thành lập Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan được soạn thảo trong cuộc họp từ ngày 18 đến 20 tháng 7 và được chính I. V. Stalin thông qua.

Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan được thành lập vào ngày 27 tháng 7 năm 1944 tại thành phố Chełm ở gần vùng biên giới Đông Nam Ba Lan. Thành phần Ủy ban bao gồm các thành viên thuộc các đảng phái như Đảng Công nhân Ba Lan, Đảng Xã hội Ba Lan, Đảng Dân chủ Ba Lan và Đảng Nhân dân Ba Lan, cụ thể bao gồm các thành viên sau:

Edward Osóbka-Morawski (Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa Ba Lan), chủ tịch Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan kiêm Bộ trưởng Ngoại giao
Wanda Wasilewska (Đảng Công nhân Ba Lan), phó chủ tịch Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan
Andrzjey Vitos (Đảng Nông dân), Bộ trưởng Nông nghiệp và Cải cách điền địa
Stanisław Kotek-Agroszewski (Đảng Nông dân "Ý chí của Nhân dân"), Bộ trưởng Hành chính công
Stanisław Radkiewicz (Đảng Công nhân Ba Lan), Bộ trưởng An toàn công cộng
Jan Stefan Haneman (Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa Ba Lan), Bộ trưởng Kinh tế Quốc gia và Tài chính
Stefan Jędrychowski (Đảng Công nhân Ba Lan), Bộ trưởng Thông tin và Tuyên truyền
Jan Michał Grubecki (Đảng Nông dân), Bộ trưởng Liên lạc, Thư tín và Điện báo
Aleksander Zawadzki (Đảng Dân chủ Ba Lan), Bộ trưởng Văn hóa Nghệ thuật
Michał Rola-Żymierski (Đảng Công nhân Ba Lan), Bộ trưởng Quốc phòng
Emil Sommerstein (không đảng phái), Bộ trưởng Hàn gắn chiến tranh
Stanisław Skrzeszewski (Đảng Công nhân Ba Lan), Bộ trưởng Giáo dục
Boleslaw Drobner (Đảng Xã hội Ba Lan), Bộ trưởng Lao động, Sức khỏe và Phúc lợi xã hội
Jan Czechowski (Đảng Nông dân "Ý chỉ của Nhân dân"), Bộ trưởng Luật pháp
Zygmunt Berling
Marian Spychalski
Władysław Gomułka
Bolesław Bierut
Edward Akhab

Người đứng đầu Ủy ban là Edward Osubka-Morawski. Ủy ban cũng nhận được sự ủng hộ của một số thành viên thuộc chính phủ lưu vong Ba Lan ở Luân Đôn như giáo sư S. Grabski và tướng L. Zeligowski.

Hoạt động

Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan hoạt động với tư cách như là một chính phủ lâm thời tại các vùng lãnh thổ Ba Lan được quân đội Liên Xô giải phóng trong chuỗi hoạt động quân sự hè-thu năm 1944. Nó nhận được sự ủng hộ về vật chất và tinh thần của Liên Xô và cũng là một đồng minh của quốc gia này, trở thành đối trọng chính trị của Chính phủ lưu vong Ba Lan ở Luân Đôn. Hoạt động đầu tiên của Ủy ban là công bố Tuyên ngôn của Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan () - hay còn gọi là Tuyên ngôn tháng Bảy (Manifest Lipcowy) - vào ngày 21 tháng 7 năm 1944, với nội dung bao hàm một chương trình xây dựng một nước Ba Lan dân chủ, độc lập, vững mạnh cũng như tuyên bố sẽ tiếp tục cuộc chiến chống lại quân xâm lược Đức. Để tranh thủ sự ủng hộ của tất cả các lực lượng yêu nước thuộc nhiều đảng phái khác nhau, phiên bản thứ hai của bản tuyên ngôn đã chú ý không đề cập đến những phần nội dung có hàm ý đề cập đến lập trường cực tả hay chủ nghĩa cộng sản. Ngày 1 tháng 8 năm 1944, Ủy ban dời về đóng trụ sở tại thành phố Lyublin, vì vậy nó còn có tên gọi là "Ủy ban Lyublin".

Cơ quan hành chính địa phương - các Hội đồng Nhân dân - đã được thành lập trong thời gian này. Hệ thống hành chính tại các vùng giải phóng, bao gồm 8 tỉnh, 100 thị xã và 300 địa phương cấp xã (gmina) cũng đã hình thành. Ngày 26 tháng 7, chính phủ Liên Xô và Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan ký hiệp định công nhận thẩm quyền của Ủy ban tại các vùng giải phóng của Ba Lan.

Hệ thống pháp luật cũng được ban hành tại các vùng giải phóng, trong đó có các điều luật nghiêm khắc nhằm trừng phạt những phần tử chống lại chính quyền nhân dân (tháng 10 năm 1944) hoặc trừng phạt các phần tử hợp tác với chế độ phát xít Đức (tháng 8 năm 1944). Ngoài ra, Ủy ban Giải phóng dân tộc Ba Lan còn cho phép áp dụng chế độ quân luật tại các vùng vừa được Hồng quân Liên Xô giải phóng. Theo luật này các nhân viên của Bộ Công an (MOB) có quyền bắt giữ những binh sĩ của quân đội Krajowa.

Ngày 15 tháng 8 năm 1944, Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan ban hành lệnh tổng động viên, áp dụng đối với các thanh niên sinh năm 1921-24 cũng như bất cứ cựu sĩ quan, quân nhân nào có khả năng trong việc phục vụ tại quân ngũ. Trong vòng vài tháng, Ủy ban đã tuyển mộ được vài vạn binh sĩ trong cộng đồng người Ba Lan sống ở Liên Xô và khoảng 100.000 người tại các lãnh thổ Ba Lan được giải phóng.

Ngày 6 tháng 9, Ủy ban ban hành sắc lệnh cải cách ruộng đất và tiến hành áp dụng tại một số địa phương. Trong cuộc cải cách, 260 hécta đất đã được cấp phát cho người dân nghèo, trong đó 47% người được cấp phát là cố nông, 49% là bần và trung nông, 4% là nghệ sĩ và các nhóm dân cư khác. Cải cách ruộng đất đã khiến Ủy ban giành được sự ủng hộ của nông dân nghèo.

Các hoạt động của Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan đã gặp phải sự chống phá của một số thành phần chống đối theo nhiều hình thức như phá hoại, ám sát, khủng bố... Chỉ trong năm 1944, các lực lượng chống đối đã giết hại 300 người và trong năm 1945 là gần 3.500 người.

Thành lập Chính phủ lâm thời Cộng hòa Ba Lan
Tháng 10 năm 1944, các thành viên của Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan đã bắt đầu có các cuộc tiếp xúc với Chính phủ lưu vong Ba Lan ở Luân Đôn để đàm phán về việc thành lập một chính phủ lâm thời thống nhất. Đến cuối năm, một số thành viên của chính phủ lưu vong như Stanisław Mikołajczyk đã chấp nhận tham gia Ủy ban Giải phóng. Ngày 31 tháng 12 năm 1944, Ủy ban Giải phóng Dân tộc Ba Lan ban hành sắc lệnh chuyển đổi cơ quan này thành Chính phủ lâm thời Cộng hòa Ba Lan.

Chú thích

Lịch sử Ba Lan
Chiến tranh Lạnh
Ba Lan năm 1944


title: Danh sách tập phim Boboiboy

text:
BoBoiBoy là một loạt phim hoạt hình Malaysia sản xuất bởi Animonsta Studios, xoay quanh một cậu bé có siêu cường và có thể để tách thành ba. Với bạn bè, Ying, Yaya và Gopal, họ chiến đấu để bảo vệ Trái Đất khỏi các mối đe dọa từ người ngoài hành tinh xâm lược Trái Đất để săn lùng đối với hạt ca cao.

Mùa 1
BoBoiBoy loạt công bố trong HDTV. Mùa đầu tiên của BoBoiBoy được phát sóng vào ngày Chủ nhật, 19:00 tối. Tập phim bắt đầu khi nhân vật chính, BoBoiBoy đến Tok Aba (ông nội của BoBoiBoy) ở đảo Rintis trong kỳ nghỉ học. Đồng thời, Adu Du, một người từ hành tinh của Atata Tiga đến Trái Đất, tìm kiếm các nguồn năng lượng. Hắn phát hiện ra rằng có một năng lượng mạnh mẽ - ca cao, đã tuyệt chủng trên hành tinh của mình cách đây 30.000 năm. Adu Du muốn chinh phục tất cả các ca cao cho chính mình, để hắn ta có thể là một anh hùng đối với hành tinh của mình. Để đảm bảo kế hoạch của mình thành công, Adu Du đã nhận sự giúp đỡ từ Quả cầu năng lượng hoặc Ball of Power (Ochobot). Tuy nhiên, Ochobot cho BoBoiBoy và bạn bè mới của cậu ta, Ying, Yaya và Gopal sức mạnh.

Đối với mùa đầu tiên có 13 khe với mỗi khe cắm bao gồm hai tập. Điều này làm cho tổng số 26 tập tất cả cùng nhau. Mỗi tập phim cuối cùng trong 11 phút. Do phổ biến của phim hoạt hình này, Animonsta Studios đã đồng ý để tập thêm không khí có tên là "Extended Finale Episode" vào ngày 01 Tháng 1 năm 2012

{| Class = wikitable plainrowheaders
! # Trong Series! # Trong mùa!Tên! Air ngày đầu tiên  (TV3, )!  Xem (triệu) (TV3, )
| -

{{Episode list
| EpisodeNumber = 12
| EpisodeNumber2 = 12
| Title = BoBoiBoy Cuồng phong và Bago Go
| OriginalAirDate = Tháng ngày 18 tháng 12 năm 2011
| Người xem =
| ShortSummary = BoBoiBoy Lốc xoáy buộc Adu Du ăn bánh quy Yaya. Adu Du và Super Probe nghĩ rằng thời điểm này là một cơ hội tốt để tấn công cậu ta, nhưng hắn đã bị đánh bại. Thật không may, BoBoiBoy Lốc xoáy chuyển cuộc tấn công qua BoBoiBoy Sấm sét. May mắn thay, Ochobot làm bình tĩnh BoBoiBoy Lốc xoáy bằng cách buộc cậu phải xem một video. Trong khi đó, tức giận về thất bại của mình, Adu Du gọi cho Bago Go, một nhà cung cấp vũ khí để mua vũ khí bất hợp pháp.
Adu Du ngất xỉu vì giá được cung cấp bởi Bago Go là các con số cực kỳ tốn kém. Probe đã làm cho tình hình tồi tệ hơn khi hắn bán tàu vũ trụ để mua một cái thìa điện. Thật thú vị, việc mua cái thìa điện đi kèm với một con robot hủy diệt miễn phí bí ẩn gọi là 'Mukalakus'''.

Gopal, Ying và Yaya đã trở thành bị tàn phá vì BoBoiBoy sẽ rời Rintis Đảo trong 3 ngày.
}}

 Mùa 2
Season 2 of BoBoiBoy aired at TV3 on ngày 27 tháng 5 năm 2012. Same as the First Season, it will consist of 26 episodes. The Season 2 Finale will be held on December 23 & 30, 2012.Note:'' The Title of the episode given in this table is not stated in the episode itself but is given to it by the viewers themselves.

{{Episode list


title: Xenoceratops

text:
Xenoceratops là một chi khủng long có sừng trong họ ceratosidae đã tuyệt chủng được biết đến từ cuối Cretaceous (giữa Campania) phát hiện ở phía nam tỉnh Alberta, Canada. Chi này có một loài được biết đến, Xenoceratops foremostensis. Các mảnh xương đầu và sừng hóa thạch được phát hiện trong hệ tầng Foremost có tuổi 78 tiệu năm.
Hóa thạch được phát hiện được xác định là của loài khủng long có sừng Xenoceratops, dài hơn 6 mét, có mỏ giống mỏ vẹt, hai sừng dài, gai mọc trên lưng và nặng hơn hai tấn.
Loài khủng long này ăn cỏ. Loài này được đặt danh pháp khoa học là Xenoceratops foremostensis, theo tiếng Latinh có nghĩa là "quái thú có sừng xứ Foremost", tức một thị trấn nhỏ ở Canada, nơi một số xương hóa thạch được tìm thấy vào năm 1958.

Tham khảo

Ceratopsidae
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long Bắc Mỹ
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Caproni Ca.113

text:
Caproni Ca.113 là một loại máy bay huấn luyện nâng cao sản xuất ở Italy và Bulgary vào đầu thập niên 1930.

Quốc gia sử dụng

Không quân Bulgary

Không quân Peru

Không quân Bồ Đào Nha

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Máy bay huấn luyện dân sự Italy 1930–1939
Máy bay huấn luyện dân sự Bungary 1930–1939
Ca.113
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Caudron C.690

text:
Caudron C.690 là một loại máy bay huấn luyện phi công tiêm kích một chỗ, được phát triển tại Pháp vào cuối thập niên 1930.

Biến thể
 C.690:
 C.690M:

Quốc gia sử dụng

Armee de l'Air

Tính năng kỹ chiến thuật (C.690M)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
C.690
Máy bay huấn luyện
Máy bay quân sự
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Curtiss-Wright CW-22

text:
Curtiss-Wright CW-22 là một loại máy bay huấn luyện nâng cao đa dụng của Hoa Kỳ trong thập niên 1940. Do hãng Curtiss-Wright Corporation chế tạo, nó còn được Hải quân Hoa Kỳ sử dụng làm máy bay huấn luyện trinh sát với tên gọi SNC-1 Falcon.

Biến thể

CW-A22
CW-22
CW-22B
SNC-1 Falcon (CW-22N)

Quốc gia sử dụng

 Đông Ấn Hà Lan
Không quân Lục quân Đông Ấn Hoàng gia Hà Lan

Không quân Lục quân Đế quốc Nhật Bản

Hải quân Hoa Kỳ

Không quân Uruguay

Tính năng kỹ chiến thuật (SNC-1)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Andrade, John. U.S. Military Aircraft Designations and Serials since 1909. Hinckley, UK: Midland Counties Publications, 1979. ISBN 0-904597-22-9.
 Bowers, Peter M. Hải quân Hoa Kỳ Aircraft since 1911. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1990. ISBN 0-87021-792-5.
 Donald, David, ed. The Encyclopedia of World Aircraft. Etobicoke, Ontario: Prospero Books, 1997 ISBN 1-85605-375-X.
  The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). London: Orbis Publishing, 1985.

Liên kết ngoài
Curtiss-Wright CW-22 Falcon SNC
Curtiss-Wright CW-22R/C-22B CW-22R (Siyah Falconlar-Black Falcons) from Không quân Thổ Nhĩ Kỳ
Popular Mechanics, November, Navy Fliers Win Their Spurs in New Navy Combat Training Plane early article with photos on US Navy SNC-1

Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
CW-22
Máy bay trinh sát
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker D.XVII

text:
Fokker D.XVII là một loại máy bay hai tầng cánh của Hà Lan, do hãng Fokker chế tạo.

Tính năng kỹ chiến thuật (D.XVII)

Ghi chú

Tham khảo
Taylor, H.A.. Airspeed Aircraft since 1931. Putnam. 1970. London. ISBN 370 00110 9

Máy bay tiêm kích Hà Lan 1930–1939
Máy bay huấn luyện quân sự Hà Lan 1930–1939
D 17
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Khu vực khai thác ngọc trai ở Bahrain

text:
Khu vực khai thác ngọc trai ở Bahrain hay Đường mòn ngọc trai Bahrain là một di sản thế giới được UNESCO công nhận vào năm 2012. Di sản bao gồm pháo đài Qal'at Bu Mahir ở mũi phía nam của Muharraq, 3 khu vực khai thác ngọc trai ở vùng biển phía Bắc Bahrain và 17 tòa nhà trong thành phố Muharraq được kết nối với nhau bằng một con đường du lịch dài 3,5 km. Khu vực được công nhận là Di sản thế giới từ năm 2012 và là di sản thứ hai được công nhận tại Bahrain sau Qal'at al-Bahrain. Mặc dù địa điểm này được công nhận với tên gọi là Ngọc trai, Chứng nhận của một nền kinh tế đảo nhưng các phương tiện truyền thông quốc tế vẫn gọi nó là Đường mòn ngọc trai Bahrain.

Lịch sử
Lặn khai thác ngọc trai ở Bahrain lần đầu tiên được đề cập trong các bản văn của người Assyria có từ năm 2000 TCN, đề cập đến " mắt cá " của Dilmun. Bahrain được biết đến trong quá khứ là Tylos được Pliny đề cập đến nhờ số lượng ngọc trai lớn. Thời kỳ vàng son được cho là từ những năm 1850 đến 1930, khi ngọc trai quý hơn kim cương và đã thu hút các nhà kim hoàn chẳng hạn như Jacques Cartier đến đây. Đã có khoảng 30.000 thợ lặn ngọc trai vào cuối năm 1930, khiến nó là ngành công nghiệp chính ở Bahrain, trước khi dầu mỏ phát hiện ra vào năm 1932. Sau sự sụp đổ của ngành công nghiệp ngọc trai, hầu hết các thợ lặn chuyển sang lĩnh vực dầu mỏ mới thành lập. Hiện nay, việc buôn bán ngọc trai nuôi ở Bahrain bị cấm, và ngày nay chỉ còn rất ít thợ lặn ngọc trai.

Khu vực là ví dụ hoàn chỉnh còn lại cuối cùng về truyền thống văn hóa khai thác ngọc trai và sự giàu có mà nó tạo ra vào thời điểm giao thương thống trị nền kinh tế vùng Vịnh (thế kỷ 2 đến những năm 1930 khi Nhật Bản phát triển ngọc trai nuôi cấy). Nó cũng tạo thành một ví dụ nổi bật về việc sử dụng truyền thống tài nguyên biển và tương tác của con người với môi trường, hình thành cả nền kinh tế và bản sắc văn hóa xã hội của hòn đảo.

Năm 2012, UNESCO đã công nhận di sản khu vực khai thác ngọc trai bao gồm:

 Khu vực khai thác ngọc trai Hayr Bū-l-Thāmah
 Khu vực khai thác ngọc trai Hayr Bū ‘Amāmah
 Khu vực khai thác ngọc trai Hayr Shtayyah
 Khu vực khai thác ngọc trai Bū Māhir Seashore
 Cảng pháo đài Qal‘at Bū Māhir
 Nhà Al-Ghūṣ
 Nhà Badr Ghulum
 Nhà Al-Jalahma
 Nhà Al-Alawi
 Nhà Fakhro
 Nhà Murad
 Murad Majlis
 Cửa hàng Siyadi
 Amārat Yousif A.Fakhro
 Amārat Ali Rashed Fakhro I
 Amārat Ali Rashed Fakhro II
 Nhà Nūkhidhah
 Nhà Siyadi
 Siyadi Majlis
 Nhà thờ Hồi giáo Siyadi

Tham khảo

Liên kết ngoài
Original Decision Document
UNESCO Profile

Di sản thế giới tại Bahrain


title: IMAM Ro.41

text:
IMAM Ro.41 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh hạng nhẹ của Ý, trang bị cho Regia Aeronautica trong thập niên 1930-40, chủ yếu làm máy bay huấn luyện.

Quốc gia sử dụng

Regia Aeronautica
Aeronautica Militare Italiana

Không quân Tây Ban Nha

Luftwaffe

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

 Vigna, Achille IMAM Ro.41, Storia Militare magazine, May 2003, pp. 4–16, Albertelli editions, Parma

Liên kết ngoài
 Ro.41 Specs
 Ro.41 brief description
 The Ro.41 in Spain

Máy bay quân sự Ý thập niên 1930
Máy bay huấn luyện quân sự Italy 1930–1939
Ro.41
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Koolhoven F.K.56

text:
Koolhoven F.K.56 là một loại máy bay huấn luyện của Hà Lan trong thập niên 1930, do hãng Koolhoven thiết kế chế tạo.

Quốc gia sử dụng

Không quân Bỉ

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Máy bay huấn luyện quân sự Hà Lan 1930–1939
FK56
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Messerschmitt Bf 108

text:
Messerschmitt Bf 108 Taifun là một loại máy bay thể thao và du lịch của Đức, do Bayerische Flugzeugwerke (Bavarian Aircraft Works) phát triển.

Biến thể

M 37/Bf 108A
Bf 108B
Bf 108C
Me 208
Nord 1000 Pingouin

Quốc gia sử dụng

 Varig

 Không quân Bulgary

 Không quân Cộng hòa Trung Hoa

 Không quân Nhà nước Độc lập Croatia

 Không quân Tiệp Khắc

 Armée de l'Air

 Luftwaffe

 Không quân Hoàng gia Hungary

 Regia Aeronautica

 Không quân Lục quân Đế quốc Nhật Bản

 Manchukuo National Airways

 Không quân Hoàng gia Na Uy

 Không quân Ba Lan

 Không quân Hoàng gia Romani

 Không quân Tây Ban Nha

 Không quân Thụy Sĩ

 Không quân Liên Xô

 Không quân Hoàng gia

 Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ

 Không quân Hoàng gia Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (Bf 108B)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Craig, James F. The Messerschmitt Bf.109. New York: Arco Publishing Company, 1968.
 Cross, Roy and Gerald Scarborough. Messerschmitt Bf 109 Versions B-E (Classic Aircraft No. 2, Their History and How to Model Them). London: Patrick Stevens, 1972. ISBN 0-85059-106-6.
 Feist, Uwe. The Fighting Me 109. London: Arms and Armour Press, 1993. ISBN 1-85409-209-X.
 Grey, C.G. "Messerschmitt Bf 108." Jane's All the World's Aircraft, 1938. London: David & Charles, 1972. ISBN 0-7153-5734-4.
 Hitchcock, Thomas H. Messerschmitt Bf 108 Taifun (Monogram Close-Up 5). Acton, Massachusetts: Monogram Aviation Publications, 1979. ISBN 0-914144-05-7.
 Smith, J. Richard. Messerschmitt: An Aircraft Album. London: Ian Allan, 1971. ISBN 978-0-7110-0224-1.

Liên kết ngoài

 N.Z. Warbirds Association
 Messerschmitt 108 to Nord 1002

Bf 108
Máy bay thông dụng dân sự Đức 1930–1939
Máy bay thông dụng quân sự Đức 1930–1939
Máy bay dân sự
Máy bay quân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Morane-Saulnier M.S.225

text:
Morane-Saulnier M.S.225 là một loại máy bay tiêm kích của Pháp trong thập niên 1930.

Biến thể
M.S.225
M.S.226
M.S.226bis
M.S.227
M.S.275
M.S.278

Quốc gia sử dụng

Armee de l'Air
Aeronavale

Tính năng kỹ chiến thuật (M.S.225)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Angelucci, Enzo. The Rand McNally Encyclopedia of Military Aircraft, 1914-1980. San Diego, California: The Military Press, 1983. ISBN 0-517-41021-4.
 Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York:Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). London: Orbis Publishing, 1985.
 Taylor, John W. R. and Jean Alexander. Combat Aircraft of the World. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-71810-564-8.

Liên kết ngoài
 Virtual Aircraft Museum
 Aviafrance
 Avia

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay huấn luyện
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay cánh trên
MS.225
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Muniz M-9

text:
Muniz M-9 là một loại máy bay huấn luyện hai tầng cánh của Brazil.

Quốc gia sử dụng

Không quân Argentina

Không quân Brazil

Paraguayan Air Force

Tính năng kỹ chiến thuật (M-9)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay huấn luyện dân sự Brazil 1930–1939
Máy bay huấn luyện quân sự Brazil 1930–1939
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Nardi FN.305

text:
Nardi FN.305 là một loại máy bay huấn luyện và liên lạc của Ý, do hãng Fratelli Nardi thiết kế chế tạo.

Biến thể
FN.305
FN.305A
FN.305B
FN.305C
FN.305D

Quốc gia sử dụng

Không quân Bulgary

Không quân Pháp

Không quân Hoàng gia Hungary

Regia Aeronautica

Không quân Hoàng gia Romani

Không quân Chile

Tính năng kỹ chiến thuật (FN.305A)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay huấn luyện quân sự Italy 1930–1939
FN.305
FN.305
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Khí cụ bay Piaggio
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Nardi FN.316

text:
Nardi FN.316 là một loại máy bay huấn luyện nâng cao của Ý, do Fratelli Nardi phát triển từ Nardi FN.305.

Biến thể
FN.316
FN.316B
FN.316M

Quốc gia sử dụng

Luftwaffe

Regia Aeronautica

Tính năng kỹ chiến thuật (FN.316M)

Tham khảo

Máy bay huấn luyện quân sự Italy 1940–1949
FN.316
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Nieuport-Delage NiD 62

text:
Nieuport-Delage NiD 62 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Pháp vào đầu thập niên 1930.

Biến thể
Nieport NiD 62
Nieuport NiD 621
Nieuport NiD 622
Nieuport NiD 623
Nieuport NiD 624
Nieuport NiD 625
Nieuport NiD 626
Nieuport NiD 629

Quốc gia sử dụng

Không quân Pháp
French Aéronavale

Không quân Peru

Không quân Thổ Nhĩ Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (NiD 622)

Xem thêm

Tham khảo

Green, William and Gordon Swanborough. "A Gallic Rarity...The 'One-and-a-Half' Nieuport-Delage". Air International, February 1990, Vol 38 No 2. Bromley, UK:Tri-Service Press. pp. 75–83, 92–93, 97. ISSN 0306-5634.
Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
NiD 62
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt