title: Lê Hoàng Phu

text:
Lê Hoàng Phu (17 tháng 6 năm 1926 – 30 tháng 1 năm 2003) là Mục sư Tin Lành, Giám đốc Học vụ Thánh Kinh Thần học viện Nha Trang, và là Nhà Sử học Hội thánh.

Thiếu thời
Lê Hoàng Phu sinh ngày 17 tháng 6 năm 1926 tại Đà Nẵng, được trưởng dưỡng trong đức tin Cơ Đốc, cha là Mục sư Lê Văn Long. Đến năm 12 tuổi, cậu tham dự Hội đồng Tổng Liên hội tổ chức tại Vĩnh Long với diễn giả là  "Sứ giả Phục hưng" Tống Thượng Tiết. Tại đây, Lê Hoàng Phu nhận lãnh những trải nghiệm tâm linh ảnh hưởng sâu sắc trên cuộc đời cậu.

Mục vụ
Năm 1948, Trường Kinh Thánh Đà Nẵng khai giảng khóa học mới - sau ba năm liên tiếp ngưng hoạt động do bị ảnh hưởng của chiến tranh  - Lê Hoàng Phu liền xin nhập học. Tốt nghiệp năm 1951, ông được bổ nhiệm về Nhà thờ Huế, và được phong chức mục sư năm 1954.

Năm 1957, Mục sư Lê Hoàng Phu đến New York, Hoa Kỳ, để theo học tại Đại học Nyack, một học viện thuộc Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp. Sau khi tốt nghiệp năm 1959, ông giảng dạy tại Trường Kinh Thánh Đà Nẵng, và tiếp tục phục vụ trong cương vị này khi trường dời vào Nha Trang năm 1960 và đổi tên thành Thánh Kinh Thần học viện. Trong thời gian này, ông được mời giảng luận tại nhiều giáo đoàn trên toàn quốc. Từ năm 1960 – 1965, ông được bầu vào chức vụ Tổng Thư ký Ban trị sự Tổng Liên Hội, Hội thánh Tin Lành Việt Nam.

Năm 1965, ông theo học tại Đại học Wheaton, Illinois, Hoa Kỳ, và nhận văn bằng Thạc  sĩ năm 1967, rồi tiếp tục nghiên cứu tại Đại học New York. Năm 1972, ông nhận học vị Tiến sĩ với luận văn "Lịch sử Hội thánh Tin Lành Việt Nam (1911 – 1965)". Cũng trong năm ấy, ông trở về Thần học viện Nha Trang đảm nhiệm chức trách Giám đốc Học vụ cho đến năm 1975.

Từ năm 1972 – 1975, ông là Giám đốc Học vụ Chương trình Nghiên cứu Phúc âm tại Việt Nam, rồi tại Âu châu và Úc châu từ năm 1980 – 1984. Ông đồng sáng lập và là Viện trưởng Union College of California (từ năm 1991 – 1995), một học viện thần học phục vụ cộng đồng Tin Lành Việt Nam ở hải ngoại trong lĩnh vực học thuật và đào tạo.

Sau khi định cư ở Hoa Kỳ, Mục sư Lê Hoàng Phu thăm viếng và giảng dạy để gây dựng đời sống tâm linh cho các giáo đoàn Tin Lành của người Việt rải rác khắp Bắc Mỹ, Âu châu, và Úc châu. Ngoài ra, ông cũng dự phần trong nỗ lực truyền bá phúc âm ở Đông Âu và Liên Xô.

Mục sư Lê Hoàng Phu đóng góp tích cực cho công cuộc dịch thuật Kinh Thánh sang tiếng Việt. Ông thực hiện một bản dịch Tân Ước được biết dưới tên Thánh Kinh Tân Ước Diễn Ý phát hành năm 1982. Toàn bộ Thánh Kinh Cựu Ước và Tân Ước - Bản Diễn Ý được Thánh Kinh Hội Quốc tế phát hành vào năm 1994.

Bên cạnh việc dịch thuật Thánh Kinh Diễn Ý, năm 1987 Mục sư Lê Hoàng Phu đã cộng tác với Vietnamese Bible Inc. trong một Ủy ban Phiên Dịch Kinh Thánh gồm các mục sư từ một số hệ phái Tin Lành nhằm thực hiện một bản dịch Kinh Thánh Việt ngữ "trung thực, hiện đại, và truyền đạt được chân lý của Chúa". Bản dịch này được Vietnamese Bible Inc. xuất bản vào năm 2002 với tên gọi là Kinh Thánh - Bản Dịch Mới.

Trước đó, Mục sư Lê Hoàng Phu đã cộng tác dịch thuật bốn sách Phúc âm và sách Công vụ các Sứ đồ, được Thánh Kinh Hội Việt Nam xuất bản năm 1973.

Mục sư Lê Hoàng Phu từ trần ngày 30 tháng 1 năm 2003. Ông sống độc thân cho đến cuối đời.

Tác phẩm
Thần học Lịch sử
Thần học Thánh Kinh
Thần học Thực hành
Thần học Hệ thống
Lịch sử Phấn hưng
Lịch sử Truyền giáo
Lịch sử Hội thánh Tin Lành Việt Nam (1911 - 1965)
Các sách Luận giải Kinh Thánh: Ga-la-ti, Ê-phê-sô, Phi-líp, Công vụ các Sứ đồ

Chú thích

Xem thêm
Tin Lành tại Việt Nam
Hội thánh Tin Lành Việt Nam
Hoàng Trọng Thừa
Ông Văn Huyên
Lê Văn Thái
Phạm Xuân Thiều

Tin Lành
Mục sư Tin Lành Việt Nam
Sinh năm 1926
Mất năm 2003


title: Phan Thu Quyên

text:
Phan Thu Quyên sinh năm 1989 tại Kiên Giang. Cô được biết đến với vai trò là Hoa hậu đăng quang trong cuộc thi Hoa hậu phụ nữ Việt Nam qua ảnh 2012, với chiều cao 1,72 mét và số đo 3 vòng lần lượt 86-60-90. Đêm chung kết cuộc thi diễn ra tối ngày 14 tháng 12 năm 2012 tại nhà hát Hòa Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Thu Quyên vừa tốt nghiệp Đại học Cần Thơ chuyên ngành Kinh tế ngoại thương.

Giải thưởng
Với danh hiệu cao nhất, Thu Quyên nhận được phần thưởng bằng tiền mặt trị giá 100 triệu đồng và phần thưởng bằng hiện vật trị giá 200 triệu đồng. Ngoài ra cô sẽ xuất hiện trên trang bìa, 4 số của tạp chí Thế giới Phụ nữ trong 1 năm.

Chú thích

Liên kết ngoài

Hoa khôi Phụ nữ Việt Nam qua ảnh
Nữ người mẫu Việt Nam
Người Kiên Giang


title: Trận Stonne

text:
Trận Stonne là một trận đánh trong Chiến dịch nước Pháp của quân đội Đức Quốc xã năm 1940 thời Chiến tranh thế giới thứ hai, đã diễn ra từ ngày 15 cho đến ngày 25 tháng 5 năm 1940, tại ngôi làng Stonne (nằm trên cao nguyên Mont-Dieu – cao khoảng 15 km – về phía nam Sedan), nước Pháp. Đây là một cuộc phản công của lực lượng thiết giáp trong quân đội Pháp, trong đó có một đại đội Pháp dưới quyền chỉ huy của Đại úy Pierre Billotte, nhằm vào Quân đoàn tăng XIX của quân đội Đức dưới quyền chỉ huy của tướng Heinz Guderian (với Sư đoàn tăng số 10 và Sư đoàn bộ binh "Đại Đức") – sau được Quân đoàn VI hỗ trợ, và trở thành một trong những trận chiến quan trọng nhất của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai. Đây cũng là trận đánh khốc liệt nhất trong chiến dịch tấn công Pháp của Đức Quốc xã, Sau nhiều lần đổi chủ, Stonne cuối cùng đã hoàn toàn thuộc về quyền kiểm soát của người Đức, và chiến thắng của quân Đức trong trận đánh vì Stonne đã đánh dấu thất bại cuối cùng của người Pháp trong nỗ lực thủ tiêu các đầu cầu Sedan đã được thiết lập sau chiến thắng quyết định của quân đội Đức tại Sedan.

Bộ Chỉ huy Tối cao Đức không muốn khai thác chiến thắng của họ tại Sedan và Bulson cho đến các sư đoàn bộ binh Đức hội quân với ba sư đoàn tăng. Đối với Guderian, hành động điên rồ này sẽ bỏ lỡ đại thắng ở Sedan và tạo điều kiện cho đối phương hồi phục và tải tổ chức các đơn vị thiết giáp vẫn còn mạnh của họ. Do đó, ông đã quyết định đánh thọc đến eo biển Anh, và điều này đồng nghĩa với việc mặc kệ Quốc trưởng Adolf Hitler và Bộ Chỉ huy Tối cao. Viên tướng Đức đã ra lệnh cho Sư đoàn tăng số 10 (do Trung tướng Ferdinand Schaal chỉ huy) và Trung đoàn Bộ binh Đại Đức án ngữ tại đầu cầu Sedan, trong khi các Sư đoàn tăng số 1 và 2 tiến về eo biển Anh.. Trong giai đoạn này, các đầu cầu Sedan của Đức vẫn chưa ổn. Các lực lượng Pháp đã tập trung về hướng nam. Do quân Đức thiếu vũ khí chống tăng thích nghi với một trận phòng ngự, Guderian quyết định phải phát động tấn công nhằm mục đích phòng thủ, và bước tiến của các Sư đoàn tăng số 1 và 2 đã cổ vũ cho tiến trình của ông: Quân đoàn X của Pháp, trong khi đang tiến về Sedan, đã bị các Sư đoàn tăng này đánh bại gần Chemery và phải triệt thoái về phía nam. Theo một phần của kế hoạch ban đầu của Guderian, quân Đức đã tiến vào nghi binh về phía nam và ở đằng sau tuyến phòng ngự Maginot, để che chắn ý định đánh thọc vào eo biển. Mặc dù tướng Franz Halder đã bác bỏ hoạch định này, Guderian khôi phục nò và hạ lệnh cho Sư đoàn tăng số 10 và Trung đoàn Đại Đức đánh tràn qua cao nguyên Stonne. Trong khi đó, Stonne cũng có tầm quan trọng lớn đối với người Pháp: họ chọn nó làm bàn đạp để tiến công giành lại các đầu cầu Sedan.

Vào ngày 15 tháng 5, các lực lượng thuộc Quân đoàn XXI của Pháp dưới quyền chỉ huy của tướng Jean Flavigny đã bắt đầu tiến công vào Stonne. Bởi do lực lượng bộ binh Pháp di chuyển chậm chạp, lực lượng thiết giáp Pháp đã nắm giữ vai trò chính trong cuộc giao chiến. Trong lúc này, Stonne chỉ được phòng vệ bởi Tiểu đoàn Đại Đức số 1 và một số khẩu pháo chống tăng của Trung đoàn. Trước bước tiến của các cỗ xe tăng Char B1-Bis khủng khiếp của đối phương, quân phòng thủ yếu ớt của Đức đánh trả và bắt đầu rơi vào hoảng loạn. Bất chợt, một trung đội Đức tiêu diệt được ba xe tăng Char B1-Bis, làm cho quân Pháp trở nên hỗn loạn và phải rút chạy về hướng nam. Cuộc phòng ngự thắng lợi của người Đức đã giết chết huyền thoại về sự bất khả chiến bại của các xe tăng Char B1-Bis. Các cuộc tấn công và phản công đã tiếp diễn trong ngày hôm đó. Với sự hỗ trợ của quân tiếp viện từ Sư đoàn tăng số 10, Trung đoàn Đại Đức đã giành được Stonne vào buổi chiều ngày 15 tháng 5. Thế nhưng, tướng Charles Huntziger đã móp méo các diễn biến tại Stonne thành một "thắng lợi phòng thủ" của Pháp. Giao tranh giữa hai phe đã tiếp diễn trong ngày hôm sau. Trong đêm ngày 16 – 17 tháng 5, Quân đoàn VI đã thế chỗ cho Sư đoàn tăng số 10 của Đức. Đến lúc này, Stonne đã bị phá hủy thành một nghĩa địa của các xe tăng Pháp và Đức. Nhưng hai bên lại tiếp tục giao chiến, lần này người Đức chủ yếu triển khai các Sư đoàn Bộ binh số 16 và 24 của mình, và cuối cùng quân Đức đã giữ chắc được Stonne vào chiều ngày 17 tháng 5 – đây là lần đổi chủ thứ 17 của ngôi làng. Sau khi đập tan các đợt tấn công dữ dội của quân Pháp vào ngày 18 tháng 5, quân Đức đánh thọc về phía nam và vào ngày 25 tháng 5 năm 1940 họ chiếm được toàn bộ cao nguyên Stonne. Các cựu chiến binh Đức và Pháp đã gọi trận đánh này là "Verdun của năm 1940", với thiệt hại nặng nề cho cả hai bên (nhất là về phía Đức theo một tài liệu của Pháp). Với con số tổn thất lớn, Sư đoàn Thiết giáp số 3 của Pháp thực sự là đã bị tiêu diệt trong trận Stonne.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Site de l'association Ardennes 1940 à ceux qui ont résisté, consacrée à la mémoire de la résistance de l'armée française en mai et juin 1940
 La bataille de Stonne du 15 au 25 mai 1940
 La bataille de Stonne en mai 1940 sur le site de Chemins de mémoire
 bataille de Stonne en mai 1940 en DVD

Trận đánh trong Thế chiến thứ hai
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Pháp
Xung đột năm 1940
Pháp năm 1940


title: Xơ dừa

text:
Xơ dừa là phần của vỏ trái dừa được xé ra. Loại sản phẩm này sử dụng rộng rãi trong các ngành thủ công mỹ nghệ hoặc dùng để phủ lên gốc của những cây trồng, giá thể (để trồng rau) . Ngoài ra người ta còn phát hiện ra rằng xơ dừa có thể được dùng để xử lý nước thải rất tốt.

Ngoài ra người ta còn dùng sơ dừa làm áo giáp chống đạn ở Malaysia, đây được coi là áo giáp nhẹ nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Làng nghề "chỉ vàng" xơ dừa Bến Tre, Báo Nhân dân

Cây sợi
Dừa


title: Kiwi (quả)

text:
Kiwi (đọc là Ki-vi) hay dương đào là một loài cây có quả mọng ăn được thuộc nhóm loài cây gỗ thân leo trong chi Dương đào. Nhóm cây quả kiwi được trồng phổ biến nhất là Actinidia deliciosa 'Hayward' quả có hình bầu dục, kích thước bằng quả trứng gà cỡ lớn: dài  và đường kính . Vỏ mỏng, mờ, dạng sợi, có vị chua, vỏ của quả có màu nâu nhạt có thể ăn được, thịt quả màu xanh lục nhạt hoặc vàng với những hàng hạt nhỏ màu đen có thể ăn được. Quả có cấu trúc mềm mại với hương vị ngọt ngào và độc đáo.

Kiwi có nguồn gốc từ miền trung và miền đông Trung Quốc. Mô tả đầu tiên về chúng được ghi lại có niên đại vào thế kỷ 12 dưới triều đại nhà Tống. Vào đầu thế kỷ 20, việc trồng cây kiwi đã lan rộng từ Trung Quốc đến New Zealand, tại đó bắt đầu những vụ trồng thương mại đầu tiên. Trong Thế chiến thứ hai, loại trái cây này trở nên phổ biến đến với các binh sĩ Anh và Mỹ đóng tại New Zealand, về sau được xuất khẩu rộng khắp, đầu tiên xuất khẩu đến Anh và sau đó là California vào những năm 1960.

Tên gọi
Cây quả kiwi (thường được gọi tắt là kiwi ở Bắc Mỹ và Châu Âu) hay còn gọi là cây quả lý gai Trung Quốc. Các giống ban đầu được mô tả trong danh mục cây giống vào năm 1904 với nội dung "...quả có thể ăn được to bằng quả óc chó, mang hương vị của lý gai chín", dẫn đến cái tên quả lý gai Trung Quốc (Chinese gooseberry). Năm 1962, những người trồng trọt ở New Zealand bắt đầu gọi nó là "quả kiwi" (tiếng Anh: "kiwifruit", ) do vẻ ngoài mờ giống với chim kiwi để tiếp thị xuất khẩu, cái tên này được Turners & Growers đăng ký lần đầu tiên vào ngày 15 tháng 6 năm 1959 và sau đó được chính thức thông qua thương mại vào năm 1974. Ở New Zealand và Úc, từ "kiwi" chỉ dùng để chỉ loài chim kiwi hoặc được dùng làm biệt danh gọi người New Zealand; nó hầu như chưa bao giờ được sử dụng để chỉ trái cây. Quả kiwi đã trở thành tên gọi chung cho tất cả các loại quả kiwi xanh được trồng thương mại từ chi Actinidia. Ở Hoa Kỳ và Canada, tên được rút gọn thành "kiwi" thường được sử dụng rộng rãi khi đề cập đến trái cây này.

Lịch sử

Kiwi có nguồn gốc từ miền trung và miền đông Trung Quốc. Mô tả đầu tiên được ghi lại về chúng có niên đại vào thế kỷ 12 dưới triều đại nhà Tống. Loại quả này thường chỉ được thu hái từ tự nhiên và chỉ dùng cho mục đích y học nên nó hiếm khi được trồng hoặc nhân giống.

Vào đầu thế kỷ 20, việc trồng cây kiwi đã lan rộng từ Trung Quốc đến New Zealand, tại đó bắt đầu những vụ trồng thương mại đầu tiên. Trong Thế chiến thứ hai, loại trái cây này trở nên phổ biến đến với các binh sĩ Anh và Mỹ đóng tại New Zealand, về sau được xuất khẩu rộng khắp, đầu tiên xuất khẩu đến Anh và sau đó là California vào những năm 1960.

Ở New Zealand trong những năm 1940 và 1950, trái cây đã trở thành một mặt hàng nông sản thông qua việc phát triển các giống cây trồng thương mại, canh tác, vận chuyển, bảo quản và tiếp thị trong lĩnh vực nông nghiệp.

Các loài và giống kiwi

Chi Actinidia bao gồm khoảng 60 loài. Quả của chúng khá là khác nhau, mặc dù hầu hết các loài kiwi đều dễ dàng nhận ra là kiwi vì vẻ ngoài và hình dạng của quả. Vỏ của quả khác nhau về kích thước, độ xù lông và màu sắc. Thịt quả khác nhau về màu sắc, độ mọng nước, kết cấu và mùi vị. Một số loài quả của chúng không ngon, trong khi những loài khác có vị ngon hơn đáng kể so với phần lớn quả từ các giống cây thương mại.

Quả kiwi được bán phổ biến nhất có nguồn gốc từ A. deliciosa (kiwi lông xù). Các loài khác thường được tiêu thụ để ăn bao gồm A. chinensis (kiwi vàng), A. coriacea (kiwi trứng ngỗng Trung Quốc), A. arguta (kiwi chịu khắc nghiệt), A. kolomikta (kiwi Bắc Cực), A. melanandra (kiwi tím), A. polygama (kiwi nho bạc) và A. purpurea (kiwi đỏ nồng).

Kiwi lông xù

Hầu hết các quả kiwi được bán thuộc một số giống A. deliciosa (kiwi lông xù): 'Hayward', 'Blake' và 'Saanichton 12'. Chúng có lớp vỏ ngoài có lông xù, màu nâu xỉn và thịt màu xanh lục tươi sáng. Giống cây quen thuộc 'Hayward' được Hayward Wright phát triển ở Avondale, New Zealand vào khoảng năm 1924. Ban đầu nó được trồng trong các khu vườn trong nội địa New Zealand, nhưng việc trồng đại trà bắt đầu vào những năm 1940.

'Hayward' là giống cây trồng phổ biến nhất và phân phối rộng khắp các cửa hàng. Nó là một giống cho quả lớn, hình trứng với hương vị ngọt ngào. Giống 'Saanichton 12' xuất xứ từ British Columbia, có hình chữ nhật hơn 'Hayward' và có vị ngọt tương đối, nhưng phần lõi bên trong của quả có thể dai. Giống 'Blake' có thể tự thụ phấn, nhưng nó có quả nhỏ hơn, hình bầu dục hơn và hương vị được coi là kém hơn.

Mọng kiwi
Mọng kiwi là giống cho quả ăn được, quả có kích thước chỉ bằng một quả nho lớn, tương tự như kiwi lông xù về hương vị và hình dáng bên trong, nhưng vỏ mỏng, màu xanh lá cây mịn và không có lông tơ tạo cảm giác ăn toàn bộ quả dễ chịu hơn. Chúng được sản xuất chủ yếu bởi ba loài: Actinidia arguta (kiwi chịu khắc nghiệt), A. kolomikta (kiwi Bắc Cực) and A. polygama (kiwi nho bạc). Chúng là loại cây gỗ thân leo, mọc nhanh, có mùa sinh trưởng bền vững. Chúng được gọi là mọng kiwi, kiwi nhỏ, kiwi tráng miệng, kiwi nho, hay kiwi cocktail.

Giống cây 'Issai' là một giống cây lai giữa kiwi chịu khắc nghiệt và kiwi nho bạc, và có thể tự thụ phấn. Giống này được trồng thương mại vì trái tương đối lớn, 'Issai' ít chịu khắc nghiệt hơn so với hầu hết các giống kiwi chịu điều kiện khắc nghiệt.

Kiwi vàng

Actinidia chinensis (kiwi vàng) có vỏ mịn, màu đồng. Màu sắc của thịt quả thay đổi từ màu xanh lá cây tươi sáng đến màu vàng đậm trông rất rõ ràng. Giống quả này ngọt và thơm hơn so với A. deliciosa, tương tự như một số loại trái cây cận nhiệt đới. Một trong những giống trồng hấp dẫn nhất có 'mống mắt' màu đỏ xung quanh tâm quả và phần thịt bên ngoài màu vàng. Quả màu vàng có giá thị trường cao hơn và ít lông hơn quả kiwi lông xù, ăn ngon miệng hơn mà không cần gọt vỏ.

Một giống trồng khả thi về mặt thương mại của kiwi vòng đỏ này đã được cấp bằng sáng chế với tên gọi EnzaRed, là một giống hồng dương của Trung Quốc.

'Hort16A' là một giống kiwi vàng được bán trên toàn thế giới với tên gọi Zespri Gold. Giống cây trồng này bị thiệt hại đáng kể ở New Zealand trong năm 2010–2013 do vi khuẩn PSA. Một giống kiwi vàng mới, Gold3, được phát hiện có khả năng kháng bệnh tốt hơn và hầu hết người trồng hiện nay đã chuyển sang trồng giống cây này. 'Gold3' được Zespri tiếp thị với tên là SunGold, không ngọt bằng 'Hort16A'.

Các bản sao của giống mới SunGold đã được sử dụng để phát triển, chúng trồng trong các vườn cây ăn quả ở Trung Quốc dẫn đến các nỗ lực pháp lý của Zespri, và họ thành công trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của họ ở Trung Quốc. Vào năm 2021, Zespri ước tính rằng khoảng 5.000 ha vườn Sungold đang được trồng ở Trung Quốc, chủ yếu ở tỉnh Tứ Xuyên.

Trồng trọt
Kiwi có thể trồng ở hầu hết các vùng thuộc khí hậu ôn đới với nhiệt độ mùa hè thích hợp. Ở những nơi mà kiwi lông xù (A. deliciosa) không chịu điều kiện khắc nghiệt được thì các loài khác được trồng thay thế.

Nhân giống

Thường trong trồng trọt thương mại, các giống khác nhau được sử dụng để làm gốc ghép, cây mang quả và các giống cây trồng chuyên thụ phấn. Do đó, hạt giống được tạo ra là con lai của bố mẹ chúng. Ngay cả khi các giống cây này được sử dụng cho cây thụ phấn và cây mang quả, không có gì đảm bảo rằng quả sẽ có chất lượng giống cây bố mẹ. Ngoài ra, cây con mất bảy năm trưởng thành trước khi chúng có đợt ra hoa đầu tiên, vì vậy việc xác định kiwi đang mang trái hay thụ phấn là một việc tốn nhiều thời gian. Do đó, hầu hết các giống cây kiwi, ngoại trừ gốc ghép và các giống mới, đều được nhân giống vô tính. Điều này được thực hiện bằng cách ghép cây thuộc giống cây cho quả vào gốc ghép được trồng từ cây con, hoặc nếu muốn có cây trồng thực thụ, thì gốc ghép phải được trồng từ cành giâm của cây trưởng thành.

Thụ phấn

Kiwi là cây lưỡng tính, nghĩa là một cây có thể là cây đực hoặc cây cái. Cây đực có hoa tạo phấn, cây cái nhận hạt thụ tinh cho noãn và nuôi lớn quả; hầu hết kiwi yêu cầu một cây đực để thụ phấn cho cây cái. Để có một năng suất tốt, một cây đực cho phấn từ ba đến tám cây cái được coi là đủ. Một số giống có thể tự thụ phấn, nhưng thậm chí chúng cũng tạo ra năng suất cao hơn và đáng tin cậy hơn nếu được thụ phấn bởi cây đực. Sự thụ phấn giữa các loài thường (nhưng không phải mọi lúc) thành công miễn là thời gian nở hoa diễn ra đồng bộ với nhau.

Trong tự nhiên, các loài kiwi được thụ phấn bởi các loài chim và ong vò vẽ địa phương, chúng đậu lên hoa để lấy phấn hoa chứ không phải mật hoa. Những bông hoa cái tạo ra bao phấn giả với những thứ trông giống như phấn hoa trên đầu ngọn để thu hút các loài thụ phấn, mặc dù những bao phấn giả này thiếu DNA và giá trị thức ăn của bao phấn đực.

Những nhà nông trồng kiwi phụ thuộc vào ong mật, loài thụ phấn chủ yếu, nhưng kiwi trồng thương mại nổi tiếng là khó thụ phấn. Những bông hoa không hấp dẫn lắm đối với ong mật, một phần là do hoa không tạo ra mật hoa.

Ong mật là loài thụ phấn chéo không hiệu quả cho kiwi vì chúng thực hành “tính chung thủy”. Mỗi con ong mật chỉ đến đậu vào một loài hoa duy nhất và có thể chỉ đến đậu lên một vài nhánh của một cây duy nhất. Phấn hoa cần từ một cây (chẳng hạn như đực đối với cái) có thể không bao giờ đến được cây khác nếu không có sự thụ phấn chéo chủ yếu xảy ra trong quần thể đông đúc; đó là trong các quần thể mà những con ong chứa đầy phấn hoa khác nhau thật sự gặp nhau và phụ phấn.

Để đối phó với những thách thức trong việc thụ phấn này, một số nhà sản xuất thổi phấn hoa đã thu thập được lên những bông hoa cái. Tuy nhiên, phổ biến nhất là thụ phấn bão hòa, trong đó quần thể ong mật được tạo ra quá lớn (bằng cách đặt các tổ ong trong vườn cây ăn quả với mật độ khoảng 8 tổ ong/ha) đến nỗi ong buộc phải sử dụng loài hoa này vì cạnh tranh khốc liệt trong khoảng cách bay gần.

Trưởng thành và thu hoạch
Quả kiwi phải được hái bằng tay và được trồng cho mục đích thương mại trên các cấu trúc hỗ trợ chắc chắn, vì nó sản xuất vài tấn mỗi ha, nhiều hơn khả năng của những giàn đỡ cây trồng khá yếu ớt có thể hỗ trợ. Chúng thường được trang bị hệ thống tưới nước để tưới tiêu và chống sương giá vào mùa xuân.

Dây leo của cây quả kiwi đòi hỏi phải được cắt tỉa mạnh mẽ, tương tự như đối với chăm sóc cây nho. Quả được sinh ra trên những cọng đạt từ một năm tuổi trở lên, nhưng sản lượng giảm dần khi cọng già đi. Cần cắt tỉa và cần thay thế các cọng sau năm thứ ba. Ở bắc bán cầu, quả chín vào tháng 11, trong khi ở nam bán cầu quả chín vào tháng 5. Cây bốn năm tuổi có thể cho năng suất lên đến  trên một mẫu Anh trong khi cây tám năm tuổi có thể sản xuất  trên một mẫu Anh. Cây ra trái tối đa từ tám đến mười năm tuổi. Sản lượng theo mùa có thể thay đổi; mùa quả trĩu nặng trên giàn đỡ cây trồng trong một mùa thường đi kèm với lượng quả thấp vào mùa sau.

Trữ
Trái cây được thu hoạch lúc còn cứng sẽ chín khi được bảo quản đúng cách trong thời gian dài. Điều này cho phép quả kiwi được đưa ra thị trường đến 8 tuần sau thu hoạch.

Kiwi chắc thịt sẽ chín sau vài ngày đến một tuần khi bảo quản ở nhiệt độ phòng, nhưng không nên để trực tiếp dưới ánh nắng. Quá trình chín nhanh hơn xảy ra khi đặt trong túi giấy cùng với táo, lê hoặc chuối. Tuy nhiên, khi quả kiwi đã chín, nó sẽ được bảo quản tối ưu khi để riêng tránh xa các quả khác, vì nó rất nhạy cảm với khí ethylene mà những loại quả khác có thể thải ra, do đó có xu hướng chín quá mức ngay cả khi để trong tủ lạnh. Nếu được bảo quản thích hợp, quả kiwi chín thường giữ được khoảng một đến hai tuần.

Sâu bệnh
Pseudomonas syringae actinidiae (PSA) lần đầu tiên được xác định ở Nhật Bản vào những năm 1980. Dòng vi khuẩn này đã được các nhà vườn kiểm soát và quản lý thành công trong các vườn cây ăn quả ở Châu Á. Năm 1992, nó được tìm thấy ở miền bắc nước Ý. Trong năm 2007/2008, các thiệt hại kinh tế đã xảy ra và nguyên nhân được quan sát là do một chủng độc hơn chiếm ưu thế hơn là biến thể thứ 5 (PSA V). Năm 2010, nó được tìm thấy trong vườn kiwi Bay of Plenty ở Đảo Bắc của New Zealand. Các giống cây kiwi vàng đặc biệt mẫn cảm với chúng. Các giống mới kháng bệnh đã được lựa chọn do chính phủ và những người trồng kiwi tài trợ nghiên cứu để ngành có thể tiếp tục phát triển.

Các nhà khoa học cho biết họ đã tìm ra chủng vi khuẩn PSA ảnh hưởng đến quả kiwi từ New Zealand, Ý và Chile có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Sản xuất

Năm 2018, sản lượng quả kiwi trên toàn cầu là 4 triệu tấn, đứng đầu là Trung Quốc với hơn một nửa tổng sản lượng thế giới. Ý, New Zealand, Iran, Hy Lạp và Chile là những nhà sản xuất quan trọng khác. Ở Trung Quốc, kiwi được trồng chủ yếu ở khu vực miền núi thượng nguồn sông Dương Tử, và Tứ Xuyên.

Lịch sử sản xuất
Xuất khẩu kiwi tăng nhanh từ cuối những năm 1960 đầu những năm 1970 ở New Zealand. Đến năm 1976, xuất khẩu đã vượt quá lượng tiêu thụ trong nước. Bên ngoài Australasia, kiwi New Zealand được bán trên thị trường dưới nhãn hiệu Zespri. Kể từ năm 2012, tên thương mại chung "Zespri" đã được sử dụng để tiếp thị cho tất cả các giống kiwi từ New Zealand.

Vào những năm 1980, ngoài New Zealand ra, các quốc gia khác cũng bắt đầu trồng và xuất khẩu kiwi. Ở Ý, hệ thống cơ sở hạ tầng và kỹ thuật cần thiết để hỗ trợ sản xuất nho đã được điều chỉnh cho phù hợp với quả kiwi. Điều này, cùng với việc gần gũi với thị trường kiwi châu Âu đã khiến Ý trở thành nhà sản xuất kiwi hàng đầu vào năm 1989. Mùa kiwi Ý không trùng lặp nhiều với mùa trồng của New Zealand hay Chile, do đó cạnh tranh trực tiếp giữa Ý với New Zealand hay Chile không phải là một nhân tố quan trọng.

Từ thập niên 1970 đến năm 1999, phần lớn việc nhân giống cây trồng để tinh chế quả kiwi xanh được thực hiện bởi Viện Nghiên cứu Thực vật & Thực phẩm New Zealand (trước đây là HortResearch). Năm 1990, Ban Tiếp thị Kiwi New Zealand (New Zealand Kiwifruit Marketing Board) đã mở một văn phòng Châu Âu tại Antwerp, Bỉ.

Tiêu thụ

Quả kiwi có thể được ăn sống, làm nước ép, dùng trong các món nướng, chế biến với thịt hoặc dùng để trang trí. Toàn bộ quả bao gồm cả vỏ, thích hợp cho con người tiêu thụ; tuy nhiên, vỏ của các giống lông xù thường bị loại bỏ do kết cấu của nó. Một lát cắt của quả kiwi từ lâu đã được sử dụng trang trí trên phần kem ở đỉnh bánh của bánh Pavlova, một món tráng miệng. Theo truyền thống Trung Quốc, quả kiwi không được ăn để thưởng thức mà được dùng làm thuốc cho trẻ em để giúp chúng phát triển và giúp cho phụ nữ sau sinh nở để giúp họ hồi phục.

Quả kiwi chưa chín có chứa actinidain (còn được đánh vần là actinidin), hữu ích về mặt thương mại như một chất làm mềm thịt và có vai trò như một chất hỗ trợ tiêu hóa. Actinidain cũng khiến quả kiwi chưa chín không thích hợp để dùng trong món tráng miệng có chứa sữa hoặc bất kỳ sản phẩm sữa nào khác vì enzym tiêu hóa protein trong sữa. Điều này áp dụng cho các món tráng miệng gelatin, do thực tế là actinidain sẽ hòa tan các protein trong gelatin, khiến món tráng miệng trở nên hóa lỏng hoặc ngăn không cho nó đông lại.

Dinh dưỡng
Với lượng 100 gram, quả kiwi xanh cung cấp 255 kilojoules (61 kilocalories) năng lượng thực phẩm, 83% nước và 15% carbohydrate, với protein và chất béo không đáng kể (bảng). Nó đặc biệt giàu vitamin C (112% DV) và vitamin K (38% DV), có hàm lượng vitamin E vừa phải (10% DV), không có nguyên tố vi lượng nào khác có hàm lượng đáng kể. Quả kiwi vàng có giá trị dinh dưỡng tương tự, nhưng hàm lượng vitamin C cao hơn, (194% DV, bảng).

Quả kiwi đặc biệt rất giàu vitamin C, 1,5 lần mức DRI ở Hoa Kỳ trên 100 gram. Hàm lượng ka li theo trọng lượng ít hơn một lượng nhỏ so với của chuối. Nó cũng có vitamin E, và một lượng nhỏ vitamin A. Vỏ quả là một nguồn tốt chất chống oxy hóa flavonoid (dù nó cũng có thể chứa thuốc sâu và làm rát miệng và cổ ở một số người).

Dầu hạt quả kiwi chứa trung bình 62% acid α-linolenic, một loại axít béo omega-3. Cùi quả kiwi chứa carotenoid, chẳng hạn như provitamin A beta-carotene, lutein và zeaxanthin.

Dị ứng
Chất actinidain được tìm thấy trong quả kiwi có thể là chất gây dị ứng cho một số người, bao gồm trẻ em. Các triệu chứng phổ biến nhất là ngứa ngáy khó chịu và đau miệng, với thở khò khè là triệu chứng nghiêm trọng phổ biến nhất; phản vệ có thể xảy ra.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kiwifruit tại Center for New Crops & Plant Products thuộc Đại học Purdue

Quả
Thực vật vườn châu Á
Trái cây nhiệt đới
Trái cây có nguồn gốc Châu Á


title: Trận Waldaschach

text:
Trận Waldaschach là một trận đánh trong chiến dịch phía Tây của Binh đoàn Main của quân đội Phổ dưới quyền chỉ huy của Thượng tướng Bộ binh Eduard Vogel von Falckenstein trong cuộc Chiến tranh Bảy tuần, đã diễn ra vào ngày 10 tháng 7 năm 1866. Trong trận chiến này, một sư đoàn của quân đội Phổ do Trung tướng Edwin von Manteuffel đã đánh thắng cánh phải của quân đội Bayern, trong khi sư đoàn Phổ do tướng Gustav von Beyer đánh bại quân cánh trái của Bayern tại trận Hammelburg và sư đoàn của tướng August Karl von Göben giành chiến thắng trước trung quân của Bayern trong trận Kissingen. Quân Bayern bị áp đảo về mặt quân số trong tất cả những trận đánh này, và, trong khi quân đội Bayern tại Kissingen đã kháng cự quyết liệt, quân Bayern tại Hammelburg và Waldaschach chỉ gây ít khó khăn cho đối phương. Cả hai phe đều chịu thiệt hại nặng nề trong những trận đánh vào ngày 10 tháng 7. Với thắng lợi tại Waldaschach, quân Phổ đã giành được quyền vượt qua sông Saale tại Waldaschach.

Sau những thất bại của mình ngày 10 tháng 7, toàn bộ quân đội Bayern do Hoàng tử Karl điều khiển đã bắt đầu cuộc triệt thoái về sông Main.

Chú thích

Xung đột năm 1866
Waldaschach
Waldaschach
Waldaschach


title: Tống Nguyên công

text:
Tống Nguyên công (chữ Hán: 宋元公, ?-517 TCN, trị vì 531 TCN-517 TCN), tên thật là Tử Tá (子佐), là vị vua thứ 27 của nước Tống - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Lên ngôi
Tử Tá là con thứ của Tống Bình công – vua thứ 26 nước Tống. Mẹ ông là con gái tư đồ Nhuế, tên là Nhuế Khí có tướng mạo khác thường. Khi Tử Tá trưởng thành tuy xấu người nhưng có đức độ.

Vua cha Bình công vốn sinh được công tử Tòa, đẹp trai nhưng bướng bỉnh, được lập làm thế tử. Năm 547 TCN, thế tử Tòa do mâu thuẫn với hoạn quan Y Lệ, bị Y Lệ vu cáo gièm pha nên phải tự sát. Vì vậy Tử Tá được lập làm thế tử.

Năm 532 TCN, Bình công mất, Tử Tá lên nối ngôi, tức là Tống Nguyên công.

Loạn họ Hoa, họ Hướng
Năm 525 TCN, thái tử Kiến nước Sở bị cha là Sở Bình vương bức bách, phải bỏ trốn sang nước Tống. Tống Nguyên công bèn dung nạp.

Đại phu Hướng Thú nước Tống gả con gái cho vua nước Vũ. Nước Vũ bị nước Châu đánh. Năm 523 TCN, Tống Nguyên công theo thỉnh cầu của Hướng Ninh (con Hướng Thú) bèn mang quân đánh nước Châu, vây ấp Trùng. Được 1 tháng, quân Tống hạ ấp Trùng. Các chư hầu nhỏ là Châu, Nghê, Từ phải đến hội với Tống Nguyên công.

Tống Nguyên công mâu thuẫn với 2 đại phu họ Hướng và họ Hoa. Hoa Định, Hoa Hợi và Hướng Ninh bàn nhau, Hoa Hợi giả bệnh, cho các công tử con Tống Nguyên công đến thăm. Khi các công tử Dần, Ngự Nhung, Cố, Viên và Công Tôn Định đến thăm Hoa Hợi, họ Hoa bèn bắt giam. Hướng Hàng và Hướng Thằng về phe với Tống Nguyên công, bèn đến xin cho các công tử, cũng bị bắt giữ. Tống Nguyên công bất lực không dẹp được họ Hoa và họ Hướng, phải chấp nhận thỏa hiệp đổi con tin: cho thế tử Loan và em cùng mẹ là công tử Thìn sang nhà họ Hoa, và giữ con Hoa Hợi là Hoa Vô Thích, con Hướng Ninh là Hướng La, con Hoa Định là Hoa Khải.

Sau đó xung đột giữa phe Tống Nguyên công và họ Hoa, họ Hướng vẫn nổ ra. Thái tử Kiến nước Sở cùng công tử Thành, Hướng Trịnh, Tư Mã Cương phải bỏ trốn sang nước Trịnh.

Hướng Ninh và Hoa Hợi không dám làm quá, thấy những người phe Tống Nguyên công chạy trốn, bèn xin giảng hòa với Nguyên công. Tháng 10 năm đó, Tống Nguyên công củng cố lực lượng rồi giết các con tin của họ Hoa, họ Hướng và mang quân tấn công 2 họ này. Hoa Hợi, Hướng Ninh bỏ trốn sang nước Trần.

Tư mã Hoa Phí Toại có ba người con, trong đó Hoa Tru làm Thiếu tư mã, Hoa Đa Liêu làm đánh xe cho Tống Nguyên công. Hoa Tru và Hoa Đa Liêu mâu thuẫn với nhau, trong đó Hoa Tru đứng về phía những người lưu vong chống Nguyên công. Đa Liêu bào cho Nguyên công biết. Hoa Tru biết mình bị Đa Liêu làm lộ chuyện, bèn cùng thủ hạ giết chết Đa Liêu, và ép Hoa Phí Toại cùng đón những người lưu vong ở nước Trần về. Hoa Hợi, Hướng Ninh từ nước Trần được hậu thuẫn, bèn mang quân về nước Tống, cùng người đất Nam Lý chống lại Tống Nguyên công. Tống Nguyên công lệnh cho quân đắp thành cố sức giữ.

Tháng 8 năm 521 TCN, Ngô vương Liêu sai công tử Khổ Kiêm và Yển Châu Viên mang quân hợp với quân của Hoa Đăng cùng đánh Tống Nguyên công. Tề Cảnh công sai Ô Chi Minh mang quân giúp nước Tống. Hai bên giao tranh, liên quân Tề - Tống đánh bại quân Ngô ở Hồng Khẩu, bắt hai tướng nước Ngô.

Nhưng sau đó Hoa Đăng lại thu thập tàn quân Ngô, đánh bại quân Tống. Tống Nguyên công lo sợ, định bỏ chạy ra nước ngoài. Tướng Tống là Tru Nhân Bộc và tướng Tề là Ô Chi Minh kiên quyết chiến đấu. Quân Tống – Tề theo kế của Ô Chi Minh, bỏ hết chiến cụ chỉ dùng gươm, kết quả đánh tan quân Hoa Đăng ở đất Tấn Lý.

Tháng 11 năm đó, đại quân chư hầu do nước Tấn dẫn đầu cùng các nước Vệ, Tào đến cứu Tống Nguyên công. Liên quân gặp quân họ Hoa ở Giả Khưu. Quân họ Hoa thua to, bị vây ở Nam Lý. Hoa Tru, Hoa Hợi và Hoa Đăng lấy 70 bộ tốt và 15 cỗ xe xông qua đám quân Tống, phá vây chạy sang nước Sở, cầu viện Sở Bình vương. Sở Bình vương sai Vỉ Việt mang quân cứu họ Hoa. Khi quân Sở lên đường, thái tể Phạm vội vào can ngăn, nhưng không kịp.

Nhưng tướng Vỉ Việt mang quân tới Nam Lý cũng dừng binh, không giao tranh với quân chư hầu để giúp họ Hoa, thậm chí còn muốn đánh họ Hoa. Các chư hầu bàn nhau quyết định để Tống Nguyên công đuổi họ Hoa và họ Hướng đi, để vừa trừ họa cho nước Tống, vừa không mất lòng Sở Bình vương. Cuối cùng Hoa Hợi, Hướng Ninh cùng những người trong họ bỏ chạy lưu vong sang nước Sở.

Năm 517 TCN, Tống Nguyên công qua đời. Ông làm vua được 15 năm. Con ông là Tử Đầu Mạn lên nối ngôi, tức là Tống Cảnh công.

Xem thêm
Tống Cảnh công
Tống Bình công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
 Tống Vi tử thế gia''''
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện'', tập 5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 517 TCN


title: Still Alive

text:
"Still Alive" là một bài hát đặc trưng trong video game Portal. Bài hát này được sáng tác bởi Jonathan Coulton và được thể hiện bởi nhân vật GLaDOS (lồng tiếng bởi Ellen McLain) trong Portal. Bài hát bắt nguồn  từ một buổi gặp mặt giữa hai nhà phát triền Valve và Coulton về việc viết một bài hát cho công ty, và Coulton đã chấp nhận vì ông là một fan của series Half-Life. Đây là bài hát chủ đề kết, và được phát sau khi GLaDOS bị đánh bại bởi Chell (nhân vật chính), và lời bài hát cho thấy rằng cô ấy (GLaDOS) vẫn còn sống. Bài hát nhận được sự khen ngợi đáng kể cho tính hài hước và phong cách thể hiện của mình. Nó cũng được biểu diễn ở nhiều nơi, bao gồm tại Press Start -Symphony of Games- 2009, một sự kiện thường niên của Nhật Bản để giới thiệu các tác phẩm âm nhạc trong video game. Đây cũng là một bài hát tải về miễn phí của series Rock Band, phát hành vào ngày 1 tháng 4, 2008. Một phiên bản tái ghi âm, với Sara Quin hát chính, xuất hiện trong album 2011 của Coulton Artificial Heart. Phần tiếp theo của Portal, Portal 2, cũng được kết thúc bằng một bài hát khác được viết bởi Coulton và trình bày bởi McLain, tên là "Want You Gone".

Tham khảo

Liên kết ngoài
"Still Alive" at Jocopedia, the online Jonathan Coulton encyclopedia
Further clarifications on the song at jonathancoulton.com

Bài hát năm 2007
Portal (series)
Âm nhạc trong video game
Hiện tượng Internet
Bài hát của Jonathan Coulton
Bài hát nhạc alternative rock


title: Johanna Spyri

text:
Johanna Spyri là một nữ tác giả văn học người Thụy Sĩ (Sinh ngày 12 tháng 6 năm 1827 – Mất ngày 7 tháng 7 năm 1901). Bà viết các tác phẩm dành cho trẻ em. Tác phẩm được biết đến nhiều nhất là Heidi (Bản dịch tiếng Việt có tên "Heidi cô bé trên núi cao"). Khi chào đời Johanna Spyri có tên là Johanna Louise Heusser. Bà sinh ra ở một vùng quê hẻo lánh tại Hirzel, Thụy Sĩ. Khi còn nhỏ bà trải qua những mùa hè tại khu vực xung quanh thị trấn Chur, thủ phủ của bang Graubünden (Thụy Sĩ), một nguồn cảm hứng cho các tác phẩm sau này của bà.

Tiểu sử
Năm 1852, Johanna Heusser cưới Bernhard Spyri, một luật sư. Khi định cư tại thành phố Zurich, JOHANNA SPYRI bắt đầu viết về cuộc sống ở vùng quê. Tác phẩm đầu tay của bà, A Note on Vrony's Grave, viết về cuộc sống của một người phụ nữ bị bạo hành gia đình, được xuất bản năm 1871. Những năm tiếp theo, các tiểu thuyết dành cho cả người lớn và trẻ em xuất hiện, một trong số đó là Heidi, một tác phẩm mà bà hoàn thành trong bốn tuần. Heidi là một câu chuyện về một cô bé mồ côi, cô sống với ông nội trên dãy núi Alps ở Thụy Sĩ, tác phẩm nổi tiếng với những miêu tả tuyệt đẹp về khung cảnh đó.
Chồng và đứa con trai duy nhất của bà, Bernard, đều mất trong năm 1884. Trong cảnh cô đơn, bà dấn thân vào các công tác thiện nguyện và viết hơn năm mươi tác phẩm cho đến khi mất năm 1901. Bà được chôn cất trong khu vực dành cho dòng họ bà tại nghĩa trang Sihlfeld-A ở Zürich. Là một nhân vật nổi tiếng tại Thụy Sĩ, chân dung của bà được in trên tem bưu điện năm 1951 và trên đồng xu 20 Franc Thụy Sĩ được phát hành đặc biệt năm 2001.
Tháng 4 năm 2010, một giáo sư, trong lúc nghiên cứu về truyện tranh trẻ em, đã tìm thấy một tác phẩm viết năm 1830 của một giáo viên lịch sử người Đức tên là Adam von Kamp. Có lẽ Johanna Spyri đã dựa trên cuốn sách này để viết Heidi. Tác phẩm của Adam von Kamp được đặt tên là Adelheide - das Mädchen von Alpengebirge— nghĩa là "Adelheide, cô bé trên dãy núi Alps". Hai tác phẩm có rất nhiều điểm tương đồng về diễn biến câu chuyện và lối miêu tả. Nhà nghiên cứu tiểu sử của Spyri, Regine Schindler, nói rằng rất có thể Spyri đã thân thuộc với tác phẩm này vì bà lớn lên trong một ngôi nhà giàu truyền thống văn chương.

Tác phẩm
(Theo thứ tự bảng chữ cái)

 Chel, A Story of the Swiss Mountains (tạm dịch: Chel, câu chuyện của những ngọn núi ở Thụy Sĩ)
 Cornelli
 Erick and Sally (tạm dịch Erick và Sally)
 Gritli's Children (tạm dịch: Những đứa trẻ của Gritli)
 Heidi (Heidi cô bé trên núi cao)
 Jörli. The Story of a Swiss Boy (tạm dịch: Jörli, câu chuyện về một cậu bé Thụy Sĩ)
 Maezli. A Story of the Swiss Valleys (tạm dịch: Maezli, một câu chuyện về những thung lũng ở Thụy Sĩ)
 Moni the Goat-Boy
 Rico and Wiseli (tạm dịch: Rico và wiseli)
 Toni, the Little Woodcarver (tạm dịch: Toni, người thợ chạm khắc gỗ)
 Uncle Titus and His Visit to the Country (tạm dịch: Cậu Titus và chuyến về quê)
 Veronica And Other Friends. Two Stories For Children (tạm dịch: Veronica và những người bạn, hai câu chuyện dành cho trẻ em)
 What Sami Sings with the Birds (tạm dịch: Sami đã hát gì với lũ chim)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Những tác phẩm của Johanna Spyri tại Dự án Gutenberg
 Những tác phẩm của Johanna Spyri tại Classicreader.com

Nhà văn Thụy Sĩ
Nhà văn tiếng Đức
Mất năm 1901


title: Laniarius erythrogaster

text:
Laniarius erythrogaster là một loài chim trong họ Malaconotidae. Loài này được tìm thấy ở Burundi, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Tchad, Cộng hòa Dân chủ Congo, Eritrea, Ethiopia, Kenya, Nigeria, Rwanda, Sudan, Tanzania, và Uganda.

Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là savanna khô, rừng cây bụi nhiệt đới hoặc bán nhiệt đới hay đồng cỏ thấp ngập nước hay ngập theo mùa nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Tham khảo

Laniarius


title: Danh sách quận của Istanbul

text:
Đây là danh sách các quận của Istanbul ở Thổ Nhĩ Kỳ () vào năm 2011. Số các quận đã tăng lên từ 32 tới 39 ít lâu trước cuộc bầu cử địa phương năm 2009.

Tham khảo

Istanbul
Địa lý Thổ Nhĩ Kỳ
Huyện thuộc tỉnh İstanbul


title: Laniarius

text:
Laniarius là chi chim thuộc họ Malaconotidae.

Các loài
Chi này gồm các loài sau:

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Laniarius barbarus

text:
Laniarius barbarus là một loài chim trong họ Malaconotidae. Nó là loài chim sinh sản định cư ở châu Phi xích đạo từ Sénégal và Cộng hòa Dân chủ Congo về phía đông đến Ethiopia.

Nó thường sinh sống ở tầng dưới rừng rậm và các khu vực rừng gỗ khác. Thân dài 22 cm với đuôi dài và cánh ngắn. Con trống và con mái có bề ngoài như nhau nhưng con non thì có màu nhạt hơn và tối hơn. Chúng ăn côn trùng. Tổ làm trên cây hoặc trong bụi cây, mỗi tổ đẻ hai quả trứng.

Tham khảo

 Birds of The Gambia by Barlow, Wacher and Disley, ISBN 1-873403-32-1

Laniarius
Động vật được mô tả năm 1766


title: Laniarius atroflavus

text:
Laniarius atroflavus là một loài chim trong họ Malaconotidae. Loài này được tìm thấy ở Cameroon và Nigeria.
Môi trường sinh sống của nó là rừng núi cao ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng cây bụi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng cây bụi núi cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

Laniarius


title: Dryoscopus angolensis

text:
Dryoscopus angolensis là một loài chim trong họ Malaconotidae.
Nó được tìm thấy ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích đạo, Kenya, Nigeria, Rwanda, Sudan,Tanzania, Uganda. Môi trường sốngtự nhiên của nó là rừng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

Dryoscopus
Động vật được mô tả năm 1860
Chim châu Phi Hạ Sahara


title: Phường chèo hồng

text:
Phường chèo hồng (danh pháp khoa học: Pericrocotus roseus) là một loài chim trong họ Phường chèo. Phường chèo hồng được tìm thấy trong Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Myanmar, Nepal, Pakistan, Thái Lan, Việt Nam. Tại Ấn Độ, nó được tìm thấy ở dãy Himalaya từ tây sang đông đến Arunachal Pradesh và ngọn đồi của Nagaland và Manipur. Môi trường sống là rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và rừng núi cao ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

R
Afghanistan
Bhutan
Trung Quốc
Chim Ấn Độ
Chim Lào
Chim Myanmar
Chim Pakistan
Chim Thái Lan
Chim Việt Nam
Chim châu Á


title: Phường chèo đỏ mỏ ngắn

text:
Phường chèo đỏ mỏ ngắn (danh pháp khoa học: Pericrocotus brevirostris) là một loài chim trong họ Phường chèo. Phường chèo hồng được tìm thấy trong Bangladesh, Bhutan, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Myanmar, Nepal, Thái Lan, Việt Nam. Môi trường sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và rừng núi cao ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Xem thêm
Danh sách chim Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

B
Campuchia
Bhutan
Trung Quốc
Chim Ấn Độ
Chim Lào
Chim Myanmar
Chim Pakistan
Chim Thái Lan
Chim Việt Nam


title: Hierapolis

text:
Hierapolis  ( (, lit. "Thành phố Thánh") là thành phố Hy Lạp cổ đại nằm trên suối nước nóng ở Phrygia, tây nam Anatolia. Tàn tích của nó liền kề với Pamukkale hiện đại ở Thổ Nhĩ Kỳ và hiện bao gồm một bảo tàng khảo cổ tạo thành một Di sản thế giới được UNESCO công nhận.

Các suối nước nóng được sử dụng như một bể tắm hơi kể từ thế kỷ thứ 2 TCN, và những người đến đây để chữa bệnh nhờ những khoáng chất có trong những dòng suối nước nóng. Một nghĩa địa lớn với những chiếc quách, và nổi tiếng nhất là xưởng cưa đá, một ví dụ sớm nhất được biết đến của cơ chế tay quay và thanh truyền.

Thành phố bao gồm các phòng tắm lớn liên kết với nhau, được xây dựng bằng các khối đá khổng lồ mà không sử dụng vữa hay chất kết dính nào khác. Khu phức hợp là một ví dụ được bảo quản tốt của kiến trúc kiểu vòm thời cổ đại.

Vị trí
Hierapolis nằm ở thung lũng sông Büyük Menderes tiếp giáp với thị trấn Pamukkale và ngay bên cạnh "ruộng bậc thang" đá vôi Pamukkale, gần Denizli. Nó nằm ở phần lãnh thổ thuộc châu Á của Thổ Nhĩ Kỳ, gần biển Aegean nên có khí hậu ôn hòa trong năm.

Lịch sử

Hierapolis cổ đại
Chỉ có một vài sự thật được biết đến về nguồn gốc thành phố. Không có dấu vết của sự hiện diện của người Hittite hoặc Ba Tư đã được tìm thấy. Người Phrygia đã xây dựng một ngôi đền, có lẽ vào nửa đầu thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Ngôi đền này ban đầu được sử dụng bởi người dân của thị trấn Laodikeia gần đó, sau này là những gì tạo thành trung tâm của Hierapolis.

Hierapolis được thành như một suối nước khoáng địa nhiệt vào đầu thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên trong phạm vi của vương quốc Seleukos, Antiochos III Đại đế đã gửi 2.000 gia đình Do Thái đến Lydia và Phrygia từ Babylon và Mesopotamia, sau đó có thêm nhiều người hơ nữa tới từ Judea. Cộng đồng Do Thái đã phát triển ở Hierapolis và ước tính lên đến 50.000 cư dân vào năm 62 trước Công nguyên.

Thành phố được mở rộng với chiến lợi phẩm từ trận Magnesia năm 190 trước Công nguyên, nơi Antiochos III Đại đế bị đánh bại bởi Eumenes II. Sau hiệp ước Apamea kết thúc chiến tranh La Mã-Seleukos, Eumenes sáp nhập phần lớn Tiểu Á và lãnh thổ, bao gồm cả Hieropolis. Hierapolis trở thành một trung tâm chữa bệnh, nơi các bác sĩ đã sử dụng các suối nước khoáng nóng tự nhiên để chữa bệnh cho các bệnh nhân của họ. Thành phố bắt đầu đúc tiền đồng vào thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên được gọi là Hieropolis. Chưa rõ nguồn gốc cho tên gọi này có phải từ ngôi đền ban đầu (, hieron) hay nhằm vinh danh Hiera, vợ của Telephus. Telephus là con trai của Heracles và công chúa Auge của Mysia. Ông được cho là người sáng lập giả định của Pergamon của Attalos. Tên này cuối cùng đã đổi thành Hierapolis (Thành phố Thánh), và theo nhà địa lý học Stephanus thì cái tên này xuất phát từ số lượng lớn các ngôi đền nơi đây.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Pamukkale on Hierapolis - Thewotme travel blog
 Dr. Cemil Toksöz - Pamukkale & Hierapolis; 1995, Eriṣ Turizm Tic Pazarlama, Denizli.
 Hierapolis
 230 pictures of the classical city plus 80 in the museum
 Lycos Valley (Colossae, Laodicea, and Hierapolis)
 The Theatre at Hierapolis
 Paul Arthur - Byzantine and Turkish Hierapolis, an archaeological guide; Ege Yayinlari, Istanbul, 2006, ISBN 975-8071-34-3 (online book review)

Di sản thế giới tại Thổ Nhĩ Kỳ


title: Danh sách vùng đô thị châu Âu

text:
Danh sách này liệt kê các vùng đô thị của châu Âu dựa theo các nghiên cứu riêng rẽ của ESPON, Eurostat, Liên Hợp Quốc, OECD và "CityPopulation Studies", do đó có thể thiếu sót vài vùng đô thị như Genoa của Italia.

Các vùng đô thị

Các vùng đô thị đa trung tâm
(Europe without Commonwealth of Independent States và Thổ Nhĩ Kỳ)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Geopolis: research group,university of Paris-Diderot, France - Population of urban areas of 10,000 or more
 Largest Cities (25,000+) of Europe by number of headquarters

Đô thị
Địa lý châu Âu


title: Phường chèo đỏ lớn

text:
Phường chèo đỏ lớn (danh pháp khoa học: Pericrocotus flammeus) hay phường chèo hồng là một loài chim trong họ Phường chèo. Phường chèo đỏ lớn được tìm thấy trong ở nam châu Á nhiệt đới từ tiểu lục địa Ấn Độ đến nam Trung Hoa, Indonesia, Philippines. Chúng là loài sinh sản định cư phổ biến ở rừng và khu vực đồi. Con trống của phần lớn các phân loài có màu từ đỏ tươi đến vàng với trên lưng màu đen, con mái thường có màu vàng với phía trên màu ô liu hơi xám.

Chú thích

Tham khảo

F
Afghanistan
Chim Bhutan
Trung Quốc
Chim Ấn Độ
Chim Lào
Chim Myanmar
Chim Pakistan
Chim Thái Lan
Chim Việt Nam
Chim Brunei
Chim Malaysia
Chim Indonesia
Chim Sri Lanka
Động vật được mô tả năm 1781
Chim Đông Nam Á
Chim Campuchia
Chim Trung Quốc
Chim Philippines
Chim Singapore
Chim Nepal
Chim Bangladesh
Chim châu Á


title: Vùng đô thị Amsterdam

text:
Vùng đô thị Amsterdam (tiếng Hà Lan: Metropoolregio Amsterdam) là một vùng đô thị đơn tâm xung quanh thủ đô Amsterdam, Hà Lan. Vùng đô thị này tọa lạc ở Noordvleugel (Cánh Bắc) của vùng dô thị đa trung tâm Randstad và bao quanh thành phố Amsterdam, các tỉnh Noord-Holland và Flevoland, cũng như 36 khu đô thị tự quản khác trong hai tỉnh này, với tổng dân số hơn 2,6 triệu người.

Các đơn vị
 Các tỉnh Noord-Holland và Flevoland, và
 Các đô thị tự quản Aalsmeer, Almere, Amstelveen, Amsterdam, Beemster, Bennebroek, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Bussum, Diemen, Edam-Volendam, Haarlem, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Hilversum, Huizen, Landsmeer, Laren, Lelystad, Muiden, Naarden, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Uitgeest, Uithoorn, Velsen, Waterland, Weesp, Wijdemeren, Wormerland, Zaanstad, Zandvoort và Zeevang.
 Stadsregio Amsterdam

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vùng đô thị Amsterdam
 Amsterdam metropolitan area 2030 , promotional flyer for the future development of the metro area, City of Amsterdam
 Stadsregio Amsterdam

Địa lý Amsterdam
Vùng đô thị Hà Lan
Vùng của Hà Lan
Vùng của Noord-Holland


title: Mặt trận Quốc dân Đảng Việt Nam

text:
Mặt trận Quốc dân Đảng Việt Nam (thường được gọi tắt là Việt Quốc) là một liên minh các chính đảng quốc gia Việt Nam tồn tại trong giai đoạn 1945 - 1946.

Lịch sử
Sau khi khởi nghĩa Yên Bái thất bại, nhiều đảng viên trốn thoát đã cố gắng xây dựng lại lực lượng. Tuy nhiên, lực lượng của Việt Nam Quốc dân Đảng quốc nội bộ phân hóa thành rất nhiều nhóm, trong đó có 2 nhóm lớn nhất là:
 Nhóm Hà Nội (Tân Việt Nam Quốc dân Đảng) với lãnh tụ Nguyễn Thế Nghiệp, Ngô Thúc Địch, Nhượng Tống
 Nhóm Quảng Nam với lãnh tụ Phan Khôi, Phan Kích Nam.

Một số khác như Trần Huy Liệu, Nguyễn Bình li khai, hợp tác với những người cộng sản hoặc xây dựng lực lượng riêng. Số đảng viên ở Trung Quốc cũng bị phân hóa thành nhiều nhóm, trong đó 2 nhóm lớn nhất là:
 Nhóm Quảng Châu với lãnh tụ Lệnh Trạch Dân và Vũ Hải Thu, về sau thành lập Việt Nam Cách mệnh Đảng (tức Đảng Cách mệnh An Nam), sau đó đổi tên là Việt Nam Quốc dân Cách mệnh Đảng (tức Đảng Quốc gia Cách mệnh An Nam).
 Nhóm Vân Nam với lãnh tụ Lê Phú Hiệp và Nguyễn Thế Nghiệp. Nhóm chủ trương bạo lực vũ trang để gây thanh thế, thành lập "Trung - Việt Cách mệnh Liên quân" (tức "Liên minh cách mệnh Trung Hoa – An Nam") làm lực lượng quân sự.
Được sự hỗ trợ và khuyến khích của Trung Hoa Quốc dân Đảng, từ 15 đến 24 tháng 7 năm 1932, tại Nam Kinh, các nhóm hải ngoại đã họp hội nghị hợp nhất, thành lập một tổ chức chung mang tên Việt Nam Quốc dân Đảng Hải ngoại Biện sự xứ (Bureau d’Outre – Mer du Việt Nam Quốc dân Đảng), còn gọi là Hải ngoại bộ, với thành phần lãnh đạo ban đầu gồm: Vy Đặng Tường (nhóm Quảng Châu) làm Chủ nhiệm, Trưởng ban Tổ chức; Đào Chủ Khải (nhóm Vân Nam) làm Bí thư, Trưởng ban tuyên truyền giáo dục; Nghiêm Xuân Chí (Quảng Châu) làm Thủ quỹ, Trưởng ban kinh tài và trinh thám; Vũ Tiến Lữ (Vân Nam), Trần Ngọc Tuân (Vân Nam), Vũ Văn Giản tức Vũ Hồng Khanh (Vân Nam) và Vũ Bá Biền (nhóm Đông Hưng) làm ủy viên.

Bấy giờ, tinh thần của cuộc khởi nghĩa Yên Bái cũng đã làm dấy lên mạnh mẽ phong trào đấu tranh theo chủ nghĩa Tam Dân. Hàng loạt các đảng phái Quốc dân ra đời, mạnh nhất là Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội do Nguyễn Hải Thần sáng lập năm 1936, Đại Việt Quốc dân đảng do Trương Tử Anh (1914-1946) sáng lập 1938, Đại Việt Dân chính Đảng do Nguyễn Tường Tam sáng lập năm 1938. Một lần nữa, chính phủ Trung Hoa Quốc dân Đảng đã khuyến cáo và hỗ trợ cho các đảng phái Quốc dân liên minh với nhau để tạo lợi thế chính trị sau này.

Tháng 5 năm 1945, tại Trùng Khánh (Trung Quốc), Việt Nam Quốc dân Đảng liên minh với Đại Việt Quốc dân Đảng (lãnh tụ Trương Tử Anh) và Đại Việt Dân Chính đảng (lãnh tụ Nguyễn Tường Tam) thành một tổ chức mới, ở trong nước thì lấy tên là Đại Việt Quốc dân đảng, còn ở Trung Quốc thì lấy tên là Quốc dân Đảng Việt Nam, tránh dùng danh xưng Đại Việt vì lý do tế nhị trong giao tế với bạn đồng minh Trung Hoa. Sau đó các đại biểu của 3 đảng kết hợp trong tổ chức mới lên Trùng Khánh gặp Bí thư Trưởng Trung Quốc Quốc Dân Đảng Ngô Thiết Thành, yết kiến Ủy viên trưởng Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc Tưởng Giới Thạch, và dự lễ liên hoan do Quốc dân Đảng Trung Quốc tổ chức chào mừng Quốc dân Đảng Việt Nam.

Năm 1945, lực lượng quân sự Việt Nam Quốc dân Đảng (Việt Quốc) và Việt Nam Cách mệnh Đồng minh hội (Việt Cách) dưới sự hỗ trợ của quân đội Trung Hoa trở về Việt Nam. Việt Quốc đã đánh chiếm Lào Cai và cướp chính quyền ở Sa Pa.

Theo tài liệu của tổ chức Việt quốc, trong giai đoạn 1945 -1946: Tại miền Bắc và Trung Việt, Việt Nam Quốc dân Đảng thành lập các chiến khu:
 Đệ Nhất Chiến Khu gồm các tỉnh Hải Dương, Kiến An, Hải Phòng, Quảng Yên, Hòn Gai và Móng Cáy.
 Đệ Nhị Chiến Khu gồm các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Lạng Sơn, và bộ Tư lệnh tại Đáp Cầu.
 Đệ Tam Chiến Khu là "địa bàn chủ lực" của Việt Nam Quốc dân Đảng, bao gồm một vùng rộng lớn từ Trung du đến Thượng du Bắc Việt và chia thành nhiều chiến khu quan trọng: chiến khu Hà Giang, Vĩnh Yên, Yên Bái, Phú Thọ, Việt Trì, Lào Cai.
 Đệ Tứ Chiến Khu gồm các tỉnh Hưng Yên và Thái Bình.
 Đệ Ngũ Chiến Khu gồm các tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Chiến Khu này, trong đó có Phân Khu Phát Diệm thuộc Giáo Khu Phát Diệm dưới sự lãnh đạo của Bạch Vân, phụ tá bởi Phạm Quốc Trỵ, hoạt động đến cuối năm 1949.
 Đệ Lục Chiến Khu gồm tỉnh Thanh Hóa.
 Đệ Thất Chiến Khu gồm các tỉnh miền Trung: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Phan Rang, và Bình Thuận.

Tại mỗi chiến khu, Quốc Dân Quân được tổ chức thành đội ngũ "lên tới cấp sư đoàn vào năm 46". Quốc Dân Quân thời đó cũng kiểm soát các tỉnh dọc biên giới như Cao Bằng, Lạng Sơn, Lai Châu, Móng Cáy, "với sự hậu thuẫn của các sắc dân thiểu số địa phương như Nùng, Tầy, Thái",...

Trong Nam, Nguyễn Hòa Hiệp thành lập Đệ Tam Sư đoàn Dân quân, qui tụ Việt Nam Quốc dân Đảng và một số đảng phái không theo chủ nghĩa cộng sản như Việt Nam Quốc gia Đảng, Huỳnh Long Đảng, Việt Nam Ái Quốc Đoàn, và một nhóm Phật giáo. Nguyễn Hòa Hiệp, cựu sĩ quan cấp tướng của quân đội Trung Hoa Dân Quốc, giữ chức sư đoàn trưởng, "mở các mặt trận chống Pháp" tại miền Đông cho đến Tây Ninh và Gia Định.

Thời gian này Việt quốc bị kẹp giữa Việt Minh và thực dân Pháp. Việt Quốc vừa chống thực dân Pháp vừa đối đầu với Việt Minh. Tại Hà Nội, Việt Nam Quốc dân Đảng ra tuần báo Chính nghĩa và nhật báo Việt Nam.

Ngày 19 tháng 11 năm 1945, tướng Tiêu Văn đứng ra tổ chức một cuộc hội nghị hòa giải có Việt Nam Quốc dân Đảng, Việt Nam Cách mạng Đồng minh Hội và Việt Minh tham gia. Sau khi bàn bạc, cả ba phái đều thỏa thuận thành lập một Chính phủ liên hiệp, quân đội các bên không dùng vũ lực giải quyết những vấn đề bất đồng, đồng thời chấm dứt việc công kích nhau trên báo chí. Ngày 24 tháng 11, đại biểu ba đảng trên lại gặp nhau và ký vào bản "Đoàn kết tinh thành". Kết quả là Việt Quốc có 50 ghế đại biểu Quốc hội không qua bầu cử và Nguyễn Tường Long, người của Việt Quốc được cử làm Thứ trưởng Bộ Quốc dân kinh tế trong Chính phủ liên hiệp lâm thời.

Ngày 15 tháng 12 năm 1945, ở phố Jambert, khu Ngũ Xã (Hà Nội), thực hiện nghị quyết Trùng Khánh, Mặt trận Quốc dân Đảng Việt Nam gồm 3 đảng ra công khai, với tên gọi chung là Việt Nam Quốc dân Đảng, với Trương Tử Anh (Đại Việt Quốc dân đảng), làm Chủ tịch, Vũ Hồng Khanh (Việt Nam Quốc dân Đảng) làm Bí thư trưởng và Nguyễn Tường Tam (Đại Việt Dân chính Đảng) làm Tổng Thư ký. Phần chỉ huy tối cao bí mật có: Trương Tử Anh, Nguyễn Tiến Hỷ, Vũ Hồng Khanh, Nghiêm Kế Tổ và Nguyễn Tường Tam.

Chương trình của Mặt trận gồm những nguyên tắc chung:

 Thống nhất quốc gia
 Cương quyết kháng chiến
 Giành quyền độc lập hoàn toàn
 Tăng gia sinh sản
 Gây dựng nền kinh tế quốc dân

Chương trình để thực hiện: Quy định Hiến pháp để củng cố nền dân chủ cộng hòa; thành lập một Chính phủ quốc gia liên hiệp do Quốc hội cử ra; thống nhất chính quyền từ trên xuống dưới; thực hiện một chế độ hành chính cần kiệm, liêm khiết; nâng cao các dân tộc thiểu số theo tinh thần bình đẳng; thân thiện với các nước Đồng minh nhất là Trung Quốc; mật thiết liên lạc với Miên và Lào; đối với Pháp, tranh đấu cho đến hoàn toàn độc lập,.v.v

Chương trình này đưa ra khi thành lập Mặt trận để phục vụ cho công tác bầu cử. Tuy nhiên sau đó vì nhiều lý do đã không tham gia cuộc bầu cử dự kiến ngày 18 tháng 12 năm 1945 sau lùi lại ngày 6 tháng 1 năm 1946.

Ngày 24 tháng 2 năm 1946, tại Đại sứ quán Trung Hoa, dưới sự chủ trì của tướng Tiêu Văn, hội nghị giữa các đảng phái Việt Minh, Việt Quốc, Việt Cách, Đảng Dân chủ đã thống nhất về việc thành lập Chính phủ liên hiệp kháng chiến, Cố vấn đoàn và Kháng chiến Ủy viên hội. Việt Cách và Việt Quốc nắm 4 bộ (Ngoại giao, Kinh tế, Xã hội và Canh nông).

Ngày 2 tháng 3 năm 1946 Quốc hội họp, thảo luận và đã thành lập Chính phủ liên hiệp kháng chiến gồm 12 thành viên, trong đó Hồ Chí Minh (lãnh đạo Việt Minh) làm Chủ tịch, Nguyễn Hải Thần (lãnh tụ Việt Cách) làm Phó Chủ tịch; Nguyễn Tường Tam (Việt Quốc) giữ Bộ trưởng bộ Ngoại giao; Vũ Hồng Khanh là Phó Chủ tịch Kháng chiến uỷ viên hội và Chu Bá Phượng (Việt Quốc) đảm trách bộ Kinh tế.

Tuy nhiên, sự liên hiệp này rất lỏng lẻo. Tháng 7 năm 1946, nhân vụ án phố Ôn Như Hầu (Hà Nội), Việt Minh tấn công lực lượng của Đại Việt Quốc dân Đảng và công khai bằng chứng về một cuộc đảo chính. Các thành viên khác trong Mặt trận như Việt Quốc, Việt Cách cũng bị chỉ trích, buộc các lãnh tụ Nguyễn Hải Thần, Nguyễn Tường Tam, Vũ Hồng Khanh phải trốn sang Trung Hoa. Lãnh tụ Đại Việt Trương Tử Anh bị bắt giữ và đưa ra xét xử, thi hành án tử hình. Khi Pháp tái chiếm Đông Dương thì lực lượng Quốc dân Đảng đã bị tan rã. Riêng Bồ Xuân Luật thì theo Việt Minh.

Xem thêm
 Việt Nam Quốc dân Đảng
 Đại Việt Quốc dân Đảng
 Việt Nam Quốc dân quân
 Việt Nam Độc lập Đồng minh
 Danh sách tổ chức chính trị Liên bang Đông Dương

Tham khảo

 Tưởng niệm nhà cách mạng Trương Tử Anh

Cựu đảng phái chính trị Việt Nam
Tổ chức chính trị Việt Nam thời Pháp thuộc


title: Thịnh vượng chung (vùng quốc hải Hoa Kỳ)

text:
Trong văn mạch nói về vùng quốc hải Hoa Kỳ, thuật ngữ Thịnh vượng chung (tiếng Anh: Commonwealth) là một loại lãnh thổ phụ thuộc có tổ chức nhưng chưa hợp nhất của Hoa Kỳ.

Theo chính sách của Bộ ngoại giao Hoa Kỳ hiện tại, được pháp điển hóa trong sách hướng dẫn của bộ, thì thuật ngữ "Thịnh vượng chung" được định nghĩa như sau: "Thịnh vượng chung không diễn tả hay cung cấp bất cứ mối quan hệ hay tình trạng chính trị đặc biệt nào. Ví dụ, điều đó từng được áp dụng cho cả các tiểu bang và các lãnh thổ. Khi sử dụng có liên quan đến các khu vực nào đó nằm dưới chủ quyền của Hoa Kỳ mà không phải của các tiểu bang thì thuật ngữ này đại thể mô tả một khu vực tự trị dưới hiến pháp của riêng mình và quyền tự trị của mình sẽ không đơn phương bị Quốc hội (Hoa Kỳ) hủy bỏ".

Hiện tại có hai vùng quốc hải Hoa Kỳ được xếp loại tình trạng thịnh vượng chung, đó là Quần đảo Bắc Mariana và Puerto Rico.

Các thịnh vượng chung hiện tại

Thịnh vượng chung Puerto Rico

Trong số các vùng quốc hải Hoa Kỳ hiện tại, thuật ngữ Thịnh vượng chung được Puerto Rico sử dụng lần đầu tiên vào năm 1952 trong tên gọi chính thức của nó bằng tiếng Anh ("Commonwealth of Puerto Rico"). Tên gọi chính thức bằng tiếng Tây Ban Nha của Puerto Rico là "Estado Libre Asociado de Puerto Rico," (có nghĩa "Quốc gia Liên kết tự do Puerto Rico"). Hoa Kỳ lấy được quần đảo Puerto Rico năm 1898 sau Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ. Năm 1950, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua luật (P.L. 81-600) cho phép Puerto Rico tổ chức một hội nghị hiến pháp. Năm 1952, nhân dân Puerto Rico thông qua một bản hiến pháp thành lập chính thể cộng hòa cho hòn đảo. Quan hệ chính trị của Puerto Rico với Hoa Kỳ là nguồn tranh cãi liên tiếp tại Puerto Rico, Quốc hội Hoa Kỳ, và Liên hiệp Quốc. Vấn đề vây quanh là liệu Puerto Rico nên tiếp tục là mộ lãnh thổ của Hoa Kỳ, trở thành một tiểu bang của Hoa Kỳ hay trở thành một quốc gia độc lập. Cuộc tranh cãi này sinh ra mấy cuộc trưng cầu dân ý, các lệnh hành pháp của tổng thống và các đạo luật tại Quốc hội Hoa Kỳ. Cuối cùng thì Quốc hội Hoa Kỳ là nhân tố duy nhất có quyền quyết định cứu xét về tình trạng chính của Puerto Rico, như đã được ghi rõ trong Tiểu đoạn nói về lãnh thổ trong Hiến pháp Hoa Kỳ.

Mặc dù tên tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là quốc gia liên kết tự do nhưng mối quan hệ của Puerto Rico và Hoa Kỳ không phải là một Hiệp ước Liên kết Tự do như trường hợp của Liên bang Micronesia, Palau, và the Quần đảo Marshall.  Trong tư cách là các quốc gia có chủ quyền, các hòn đảo này có đầy đủ quyền tiến hành quan hệ ngoại giao của chính họ trong khi đó Thịnh vượng chung Puerto Rico là một lãnh thổ của Hoa Kỳ.

Lãnh thổ này được tổ chức bởi Đạo luật Foraker năm 1900, và được tu chính bởi Đạo luật Jones-Shafroth năm 1917. Việc người dân của hòn đảo này soạn thảo ra Hiến pháp Puerto Rico được Quốc hội Hoa Kỳ cho phép vào năm 1951, và được thông qua năm 1952. Chính phủ Puerto Rico đã tổ chức vài lần trưng cầu dân ý với chọn lựa trở thành tiểu bang Hoa Kỳ, độc lập và thịnh vượng chung.  Chọn lựa tiếp tục tính trạng là thịnh vượng chung đã thắng thế.

Người Puerto Rico là công dân Hoa Kỳ và bầu lên một Ủy ban Cư dân Puerto Rico có tiếng nói nhưng không có quyền biểu quyết tại Hạ viện Hoa Kỳ. Trừ các nhân viên liên bang (Ví dụ như nhân viên Bưu điện Hoa Kỳ, FBI, và các quân nhân viên chức trong tất cả các quân chủng quân sự), cư dân Puerto Rico không phải trả thuế lợi tức liên bang (ngoại trừ họ phải trả thuế An sinh Xã hội và Medicare) và Puerto Rico không có đại diện trong đại cử tri đoàn là đoàn đại biểu sau hết chọn ra tổng thống và phó tổng thống Hoa Kỳ.

Puerto Rico có chủ quyền về thể thao với đội tuyển Olympic quốc gia riêng của mình. Puerto Rico cũng tham dự vào các tổ chức quốc gia khác như Ủy ban Kinh tế châu Mỹ La tinh (ECLA).

Vào tháng 4 năm 2023, Đạo luật Tình trạng của Puerto Rico, tìm cách giải quyết tình trạng lãnh thổ và mối quan hệ với Hoa Kỳ thông qua một cuộc trưng cầu dân ý có tính ràng buộc ở cấp liên bang, đã được các Đảng viên Đảng Dân chủ giới thiệu lại tại Hạ viện..

Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana
Năm 1976, Quốc hội Hoa Kỳ chấp thuận Thỏa ước thiết lập một thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana hợp nhất chính trị với Hoa Kỳ.  Trước ngày 28 tháng 11 năm 2009, Đạo luật Di dân và Quốc tịch (INA) không được áp dụng tại Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana. Đúng hơn, một hệ thống di dân riêng biệt hiện hữu tại Thịnh vượng chung này. Hệ thống này được thiết lập dưới Thỏa ước Thành lập một Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana hợp nhất chính trị với Hoa Kỳ, được ký kết vào năm 1975 và được pháp điển hóa như 48 U.S.C. § 1801. Thỏa ước này bị đơn phương tu chính bởi Đạo luật Tài nguyên Tự nhiên Thống nhất năm 2008 và được Quốc hội Hoa Kỳ chấp thuận ngày 8 tháng 5 năm, như thế đã thay đổi hệ thống di dân của thịnh vượng chung này.
Đặc biệt, CNRA § 702(a) đã tu chính thỏa ước rằng "các điều khoản về luật lệ di dân (như định nghĩa trong đoạn 101(a)(17) của Đạo luật Di dân và Quốc tịch (8 U.S.C. 1101(a)(17))) sẽ được áp dụng đối với Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana."

Chuyển tiếp sang Lưật Di dân Hoa Kỳ bắc đầu ngày 28 tháng 11 năm 2009 tại Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana (CNMI).

Cựu thịnh vượng chung

Thịnh vượng chung Philippines
Thịnh vượng chung Philippines từng là một vùng quốc hải giữ tình trạng thịnh vượng chung từ ngày 24 tháng 3 năm 1934 cho đến ngày 4 tháng 7 năm 1946. Hoa Kỳ công nhận nền độc lập tương lai của Philippines vào năm 1934 nhưng kêu gọi có một thời kỳ chuyển tiếp từ năm 1934 cho đến năm 1946 khi Philippines trở thành hoàn toàn độc lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Xem thêm
 Thịnh vượng chung (tiểu bang Hoa Kỳ)
 Các lãnh thổ của Hoa Kỳ
 Tiểu bang Hoa Kỳ

Thao khảo

Vùng quốc hải Hoa Kỳ
Phân cấp hành chính Hoa Kỳ


title: Đông Dương Lao động Đảng

text:
Đông Dương Lao động Đảng (tiếng Pháp: Parti Travailliste Indochinois) là một chính đảng hoạt động trong giai đoạn 1926 - 1929, thành phần chủ yếu bao gồm giới tư sản và điền chủ Nam Kỳ.

Lịch sử
Ngày 12 tháng 11 năm 1926, Hội nghị thành lập Đông Dương Lao động Đảng được tổ chức tại nhà hàng Mekong (Sài Gòn). Được sự ủy nhiệm của Hội nghị, Chánh Đảng trưởng Cao Triều Phát gửi ngay cho Tổng thống Pháp Gaston Doumergue một bức điện với nội dung như sau:

Dịch:

Ngày hôm sau, 13 tháng 11, Cao Triều Phát gửi thư cho Toàn quyền Đông Dương Alexandre Varenne và quyền Thống đốc Nam Kỳ Le Fol để thông báo việc thành lập Đông Dương Lao động Đảng. Kèm theo thư là bản điều lệ mang chữ ký toàn Ban trị sự lâm thời và đại biểu các tỉnh.

Đông Dương Lao động Đảng chủ trương đối lập với chính quyền thực dân, bênh vực quyền lợi của những người lao động thông qua hình thức vận động dân chủ (đưa đơn kiến nghị, hội họp quần chúng...). Trong sách Cao Triều Phát - Nghĩa khí Nam Bộ, tác giả Phan Văn Hoàng viết: "Bài xã luận của số báo đầu tiên trên tờ L’ère Nuovelle đã xác định mục tiêu của tờ báo, đồng thời của Đông Dương Lao động Đảng là nhằm nâng cao cả về tinh thần lẫn vật chất cho tất cả những ai vất vả cực nhọc, họ là vốn người quý báu đã bị bọn tư bản kim tiền có nhiều thế lực bóc lột một cách đáng xấu hổ". Cũng trên tờ L’ère Nouvelle số 1, tổ chức này nêu rõ: "Không phải là cơ quan cách mạng hoặc tuyên truyền cho chủ nghĩa cộng sản, tờ báo chỉ muốn là cơ quan cổ động cho sự hiểu biết và hợp tác giữa người Pháp và người Việt".

Do lập trường chống thực dân rõ rệt nên vào tháng 12 năm 1929, chính quyền Nam Kỳ ra lệnh đóng cửa hai tờ Nhựt Tân báo và L’ère Nouvelle, bắt giam chủ nhiệm Cao Hải Để, đồng thời giải tán Đông Dương Lao động Đảng. Bản thân Chánh Đảng trưởng Cao Triều Phát bị trục xuất khỏi Sài Gòn và buộc quản thúc tại gia (Bạc Liêu) một thời gian với tội danh phá rối chính trị an.

Mấy nhân vật tiêu biểu
 Cao Triều Phát: Chánh Đảng trưởng.
 Cao Hải Đễ
 Đặng Trân Phát
 Nguyễn Phước Quan (Quang Đại)
 Nguyễn Đình Thiêu

Xem thêm
 Danh sách tổ chức chính trị Liên bang Đông Dương

Tham khảo

 The birth of Vietnamese parties
 Sài Gòn đầu thế kỷ XX đến 1945: Việt Nam thức tỉnh

Cựu đảng phái chính trị Việt Nam

Tổ chức chính trị Việt Nam thời Pháp thuộc


title: Đảng Công Nông Việt Nam

text:
Đảng Công Nông Việt Nam là một chính đảng hoạt động tại Việt Nam Cộng hòa giai đoạn 1969 - 1975.

Lịch sử

Cuối năm 1967, sau khi nền Đệ Nhị Cộng hòa thành lập, ông Nguyễn Bá Cẩn liên kết với nghị sĩ Đặng Văn Sung thuộc Liên danh Nông Công Binh tại Thượng viện để thành lập Liên khối Dân chủ Xã hội Lưỡng viện. Đến năm 1969, khối này liên kết với ông Trần Quốc Bửu - Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao công Việt Nam - để thành lập Đảng Công Nông Việt Nam. Ông Trần Quốc Bửu được bầu làm Chủ tịch Đảng, ông Nguyễn Bá Cẩn giữ chức Tổng Bí thư.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, cùng với nhiều tổ chức chính trị khác tại Sài Gòn, Đảng Công Nông Việt Nam giải thể.

Các nhân vật tiêu biểu
 Trần Quốc Bửu: Chủ tịch Đảng.
 Nguyễn Bá Cẩn: Tổng Bí thư Đảng.
 Đặng Văn Sung

Xem thêm
 Danh sách tổ chức chính trị Việt Nam Cộng hòa

Tham khảo

 Hội Luận: Ngày Độc Lập của Việt Nam và Đảng Cần Lao

Đảng phái chính trị Việt Nam Cộng hòa


title: Thịnh vượng chung (tiểu bang Hoa Kỳ)

text:
Bốn trong số các tiểu bang tạo thành Hoa Kỳ chính thức sử dụng danh xưng "Thịnh vượng chung". Các tiểu bang này là Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania, và Virginia.

Danh xưng này, không có ảnh hưởng gì đến hiến pháp, nhấn mạnh ý nghĩa rằng họ (các tiểu bang) có một "chính quyền dựa vào sự ưng thuận chung của toàn dân" đối nghịch lại một chính quyền được hợp thức hóa qua thể chế thuộc địa hoàng gia mà được Vương quốc Anh dựng lên trước kia. Từ thịnh vượng chung trong văn mạch này ám chỉ đến "sự thịnh vượng" tổng thể hay phúc lợi của toàn dân.

Ngoài bốn tiểu bang vừa nêu, các tiểu bang khác cũng có thể, đôi khi, dùng thuật từ "thịnh vượng chung" để tự ám chỉ mình. Tiểu bang Vermont, chẳng hạn, dùng thuật từ "thịnh vượng chung" ba lần trong hiến pháp của mình xen kẽ với thuật từ "tiểu bang". Delaware cũng tự gọi mình là một "Thịnh vượng chung" trong bản hiến pháp năm 1776 của mình.

Thịnh vượng chung Kentucky

Ngày 28 tháng 9 năm 1786, cư dân Quận Kentucky bắt đầu thỉnh nguyện Lập pháp Thịnh vượng chung Virginia cho phép trở thành tiểu bang. Họ muốn quận của mình được công nhận là một "tiểu bang độc lập và tự do, được biết đến với tên gọi Thịnh vượng chung Kentucky." Ngày 1 tháng 6 năm 1792, Quận Kentucky chính thức trở thành một tiểu bang. "Thịnh vượng chung Kentucky" xuất hiện trong văn bản Hiến pháp Kentucky vào năm 1850; trước thay đổi này, "Tiểu bang Kentucky" được sử dụng trong hiến pháp.

Kentucky là tiểu bang duy nhất bên ngoài 13 thuộc địa ban đầu sử dụng từ "Thịnh vượng chung" trong tên gọi của mình (mặc dù vào thời điểm độc lập, nó từng là một phần đất của Thịnh vượng chung Virginia).

Thịnh vượng chung Massachusetts

Massachusetts được chính thức đặt tên là "Thịnh vượng chung Massachusetts" bởi hiến pháp của mình. Tên "Tiểu bang Vịnh Massachusetts" được sử dụng trong tất cả các đạo luật và nghị quyết cho đến năm 1780 và lúc thảo ra hiến pháp. Tên hiện tại có nguồn gốc từ bản thảo thứ hai hiến pháp của tiểu bang mà do John Adams viết ra và được thông qua và năm 1780.

Tại Massachusetts, từ tiểu bang đôi khi được sử dụng như tên chính thức nhưng thường trong các danh từ phức hợp hơn là danh từ đứng riêng một mình. Bằng chứng là tên gọi cơ quan "Cảnh sát Tiểu bang Massachusetts," Hạ viện Tiểu bang Massachusetts và "Bệnh viện Tiểu bang Bridgewater".

Thịnh vượng chung Pennsylvania

Con dấu Pennsylvania không sử dụng thuật từ này nhưng các trình tự pháp lý đều sử dụng tên gọi thịnh vương chung và nó là tên gọi chính thức truyền thống khi ám chỉ đến tiểu bang. Năm 1776, hiến pháp đầu tiên của Pennsylvania ám chỉ nó vừa là "Thịnh vượng chung" vừa là "Tiểu bang", việc sử dụng tên gọi như thế tồn tại trong các hiến pháp tiểu bang của năm 1790, 1838, 1874 và 1968.

Thịnh vượng chung Virginia

Tên "Thịnh vượng chung Virginia" có nguồn gốc từ thời Virginia độc lập khỏi Vương quốc Anh. Hiến pháp đầu tiên của Virginia (được thông qua ngày 29 tháng 6 năm 1776) chỉ thị rằng "các hội đồng và các ban sẽ điều hành, nhân danh Thịnh vượng chung Virginia, và tiếp nhận thử thách từ Thống đốc với con dấu của Thịnh vượng chung đi kèm." Bộ trưởng Ngoại giao Thịnh vượng chung vẫn còn đặc cách công việc theo kiểu như thế này.

Tại Virginia, từ Tiểu bang đôi khi được sử dụng trong kiểu cách chính thức, nhưng thường thường trong các danh từ phức hợp hơn là danh từ đứng riêng một mình. Bằng chứng là tên cơ quan "Cảnh sát Tiểu bang Virginia".

Xử án tội phạm

Tại Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania, và Virginia, xử án tội phạm được tiến hành với danh nghĩa "Thịnh vượng chung." Tại California, Colorado, Illinois, Michigan, và tiểu bang New York, tội phạm bị xét xử với danh nghĩa "nhân dân". Tại tất cả các tiểu bang khác, xử án tội phạm được tiến hành với danh nghĩa "Tiểu bang" trong khi xử án tội phạm liên bang được tiến hành với danh nghĩa Hợp chúng quốc Hoa Kỳ"

Xem thêm
 Thịnh vượng chung (vùng quốc hải Hoa Kỳ)
 Tiểu bang Hoa Kỳ

Tổng quát:
 Thịnh vượng chung

Tham khảo

Phân cấp hành chính Hoa Kỳ
Chính thể
Chính phủ Massachusetts


title: Tống Bình công

text:
Tống Bình công (chữ Hán: 宋平公, ?-532 TCN, trị vì: 575 TCN-532 TCN), tên thật là Tử Thành (子成), là vị vua thứ 26 của nước Tống - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Lên ngôi
Tử Thành là con trai của Tống Cung công, vị vua thứ 25 của nước Tống. Tháng 6 năm 576 TCN, vua cha Tống Cung công qua đời. Tư mã nước Tống là Đường Sơn giết chết anh Tử Thành là thế tử Tử Phì. Hữu sư Hoa Nguyên trốn sang nước Tấn, đến đất Hà rồi mượn quân về nước, diệt tộc Đường Sơn rồi lập Tử Thành lên làm vua, tức Tống Bình công.

Sau khi Đường Sơn bị giết, các đại phu Ngư Thạch, Hướng Vi Nhân, Lân　Chu, Hướng Đái định trốn ra nước ngoài nhưng Hoa Nguyên phái người ngăn lại mời về. Các đại phu ban đầu không chịu. Tháng 10 năm đó, Hoa Nguyên đích thân đến mời, đại phu họ Hoàn đồng ý còn những người khác bỏ trốn sang nước Sở. Hoa Nguyên phong cho Hướng Tố Tuất làm Tả sư, Lã Tá Tố làm Tư mã, Nhạc Duệ làm tư khấu để yên định trong nước.

Theo Tấn chống Sở
Cũng như nhiều vua Tống trước, Bình công theo chính sách thân nước Tấn, thường dự hội chư hầu do Tấn tổ chức và hội binh với Tấn chống các nước thuộc phe nước Sở.

Năm 576 TCN, Trịnh Thành công sai công tử Hỉ mang quân đánh Tống. Tống Bình công sai Tương Sừ ra cự. Tương Sừ đánh bại quân Trịnh ở Phù Cừ. Sau đó vì Tương Sừ chủ quan, bị công tử Hỉ đánh bại tại Chước Lăng, bị quân Trịnh bắt sống.

Năm 573 TCN, Trịnh Thành công hợp binh với nước Sở đánh nước Tống – đồng minh của Tấn. Hai bên đánh nhau ở Bành Thành. Nước Tống cầu cứu nước Tấn. Tấn Điệu công mang quân đến Thai Cốc cứu Tống. Quân Sở và Trịnh rút lui, nhưng nước Tống không lấy lại được Bành Thành vì 5 đại phu nước Tống ở đây đã hàng Sở, mang thành này theo nước Sở. Sang năm 572 TCN, Tống Bình công cử Hoa Nguyên mang quân hội với quân Tấn và các chư hầu đánh Bành Thành. Các đại phu nước Tống cũ (đã theo Sở) không chống nổi phải đầu hàng, bị bắt về nước Tấn.

Năm 568 TCN, Sở Cung vương tấn công nước Trần. Trần Ai công cầu cứu nước Tấn. Tấn Điệu công bèn hội quân chư hầu, Tống Bình công mang quân hưởng ứng cùng các nước Lỗ, Tề, Vệ, Trịnh cùng đi cứu nước Trần. Quân Sở giải vây rút về.

Năm 565 TCN, Sở Cung vương lại sai công tử Trinh đi đánh nước Trần. Trần Ai công lại cầu cứu nước Tấn. Tống Bình công lại cùng họp binh cùng nước Tấn, Vệ, Lỗ, Tào, Châu ở nước Trịnh, bàn việc đi cứu nước Trần. Nhưng Tấn Điệu công vẫn không quả quyết tiến quân. Kết quả Trần Ai công phải xin giảng hòa, thần phục với Sở để được giải vây.

Năm 562 TCN, nước Trịnh (chư hầu theo Sở) giao cho Công Tôn Xá Chi mang quân đánh Tống. Nước Tấn lại hội các chư hầu Tề, Tào, Vệ, Cử, Châu, Tiết, Kỷ, Tiểu Châu cùng đánh Trịnh. Quân chư hầu chiếm được đất nước Hứa cũ (mà Trịnh đã chiếm). Trịnh Giản công bèn xin giảng hòa. Hai bên thề ở phía bắc Bạc Thành.

Năm 559 TCN, Tống Bình công hợp binh với nước Tấn, Tề, Vệ, Lỗ, Tào, Cử, Châu, Đằng và Tiết cùng đánh Tần, nhưng chưa thắng đã lui quân.

Năm 557 TCN, Tống Bình công mang quân đánh Trần vì Trần ngả theo Sở. Tướng Trần là Tư đồ Ngang ra nghênh chiến nhưng chủ quan, bị quân Tống bắt sống.

Năm 555 TCN, Tề Linh công lấn chiếm biên giới phía bắc nước Lỗ. Tống Bình công cùng các nước Tấn, Lỗ, Vệ, Trịnh, Tào, Cử, Chu, Đằng, Tiết (薛), Kỷ, Tiểu Chu (小邾) cùng đánh Tề, đuổi theo vây thành Lâm Tri, đốt phá nhà cửa ở ngoại thành rồi rút đi.

Dàn hòa hai nước bá chủ
Hướng Thú nước Tống kết bạn với cả Triệu Mạnh nước Tấn và Lệnh doãn Tử Mộc nước Sở. Hướng Thú muốn chư hầu kết thúc nạn chiến tranh liên miên vì ngôi bá chủ giữa nước Tấn và nước Sở, bèn xin lệnh Tống Bình công. Bình công ưng thuận, cử Hướng Thú đi ngoại giao với 2 nước lớn Tấn, Sở đề nghị dàn xếp để hội chư hầu, trong đó cả hai nước Tấn và Sở đều làm bá chủ.

Hai nước lớn đồng tình với gợi ý của nước Tống, chư hầu thống nhất tổ chức hội nghị tại nước Tống.

Vào tháng 5 năm 546 TCN, chư hầu các nước đến hội họp, Tống Bình công đứng ra tổ chức. Hội chư hầu gồm có Tấn, Sở, Lỗ, Sái, Tần, Vệ, Trần, Trịnh, Hứa, Tào. Đây là hội chư hầu đầu tiên cả vua Tấn và vua Sở cùng làm bá chủ và được xác định là hội nghị duy nhất có sự kiện này trong thời Xuân Thu.

Tại hội, Tấn Bình công và Sở Khang vương cùng lên bôi sáp huyết thề trước tiên, sau đó đến các vua chư hầu nhỏ. Các chư hầu theo Tấn sang chào Sở Khang vương, các chư hầu theo Sở sang chào Tấn Bình công. Tấn và Sở thống nhất coi Tề và Tần là chư hầu hàng thứ 2. Sau khi bàn bạc, tới tháng 7 năm đó Tấn và Sở ký hiệp ước. Từ đó trong một thời gian, các chư hầu bớt phải tham gia vào các liên minh tranh giành bá chủ giữa Tấn và Sở, do công lao của nước Tống.

Năm 534 TCN, nước Trần có loạn, các công tử tranh ngôi. Sở Linh vương sai công tử Khí Tật mang quân đánh Trần. Tống Bình công sai Đái Ác mang quân giúp Sở đánh Trần.

Truyền ngôi
Thời Tống Bình công làm vua tuy có quan hệ đối ngoại tốt nhưng bên trong nước Tống vẫn không hoàn toàn yên ổn. Năm 556 TCN, nước Tống xảy ra nội loạn giữa các đại phu. Đại phu Hoa Duyệt mất, em là Hoa Tần thấy con Duyệt là Tỉ yếu hèn, bèn sai quân cướp giết gia tể là Hoa Ngô trước Lư Môn. Tống Bình công biết chuyện nhưng bất lực không can thiệp được.

Tống Bình công sinh được con lớn là Tử Tòa, lập làm thế tử. Tòa đẹp trai nhưng tính khí khó bảo. Sau đó, ông lấy con gái tư đồ Nhuế là Nhuế Khí có tướng mạo khác thường, sinh được con trai nhỏ là Tử Tá, tuy xấu người nhưng ngoan.

Thế tử Tòa mâu thuẫn với đại thần Huệ Tường Y Lệ. Năm 547 TCN, sứ nước Sở đến nước Tấn đi qua nước Tống, thế tử Tòa bèn xin ra đón tiếp. Y Lệ muốn hại thế tử Tòa, bèn xin Tống Bình công ra giúp thế tử tiếp sứ nước Sở. Được Bình công đồng ý, Y Lệ đi ra trước thế tử Tòa, tự mình giết một con thú làm vật tế và viết một tờ minh ước, giả làm bằng chứng rằng thế tử Tòa tư thông với sứ nước Sở để đánh úp nước Tống nhằm nhanh chóng lên nối ngôi. Tống Bình công tin là thực, bèn sai người đi tra xét việc đó. Quá trưa hôm đó, thế tử Tòa không phân trần được nên thắt cổ chết.

Sau đó, Tống Bình công điều tra ra vụ án là do Y Lệ chủ mưu, bèn sai bỏ Y Lệ vào nồi nấu, rồi lập con thứ là Tử Tá làm thế tử.

Năm 532 TCN, Tống Bình công qua đời. Ông làm vua được 44 năm. Thế tử Tử Tá lên nối ngôi, tức là Tống Nguyên công.

Gia quyến
Cha: Tống Cung công
Mẹ: Trương Thuần Nhã
Con cái:
Tống Nguyên công
Nam Tử - Tử Huệ(sau gả cho Vệ Linh công)

Xem thêm
Tống Cung công
Tống Nguyên công
Tề Linh công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tống Vi tử thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 3-4, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh
 Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin

Chú thích

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 532 TCN


title: Dromaeosauridae

text:
Dromaeosauridae là một họ khủng long theropoda giống chim. Chúng là động vật ăn thịt có lông nhỏ và vừa, chúng từng phát triển mạnh mẽ vào kỷ Phấn trắng. Tên Dromaeosauridae có nghĩa là 'thằn lằn chạy', từ tiếng Hy Lạp dromeus (δρομευς) có nghĩa là "Người chạy" và sauros nghĩa là "thằn lằn" (σαυρος). Một tên được dùng không chính thức là raptor (theo Velociraptor), một thuật ngữ được dùng trong bộ phim Công viên kỷ Jura, một vài chi có cụm từ "raptor" trong tên chúng để nhấn mạnh các tập tính giống chim.

Hóa thạch Dromaeosauridae đã được tìm thấy ở Bắc Mỹ, Châu Âu, Châu Phi, Nhật Bản, Trung Quốc, Mông Cổ, Madagascar, Argentina và Nam Cực. Chúng xuất hiện lần đầu tiên vào giữa kỉ Jura (cuối Bathonian, khoảng 164 triệu năm trước) và sống sót cho đến khi kết thúc của kỷ Phấn trắng (Maastrichtian, 65,5 triệu năm trước), chúng tồn tại hơn 100 triệu năm, cho đến Sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen. Sự hiện diện của Dromaeosauridae vào giữa kỷ Jurassic đã được xác nhận bởi việc khám phá ra răng hóa thạch bị cô lập, mặc dù không có hóa thạch cơ thể dromaeosauridae được tìm thấy từ thời kỳ này.

Chú thích

Tham khảo


title: Tống Cung công

text:
Tống Cung công hay Tống Cộng công (chữ Hán: 宋共公, ?-576 TCN, trị vì 588 TCN-576 TCN), tên thật là Tử Hà (子瑕), là vị vua thứ 25 của nước Tống - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tử Hà là con trai của Tống Văn công, vua thứ 24 của nước Tống. Năm 588 TCN, Tống Văn công qua đời, Tử Hà lên nối ngôi, tức là Tống Cung công.

Năm 589 TCN, tướng Tống là Hoa Nguyên hội với tướng Sở Tử Trọng, tướng Tấn là Loan Thư lập giao ước cho Tấn và Sở kết minh.

Năm 588 TCN, nước Tấn hội quân chư hầu Trịnh, Vệ, Tào hợp quân đánh Tống vì đã bỏ theo Sở. Tống Cung công lại thần phục nước Tấn, cùng ăn thề năm 586 TCN.

Tháng 5 năm 583 TCN, Tống Cung công theo triệu tập của Tấn Cảnh công cùng chư hầu đánh Trịnh vì Trịnh bỏ theo Sở. Nước Trịnh phải chịu quy phục nước Tấn.

Năm 578 TCN, do nước Tần bội ước, Tấn Lệ công cử binh đánh Tần. Tống Cung công hợp cùng quân Tấn, Tề, Lỗ, Vệ, Tào, Trịnh, Chu, Đằng mang quân giúp Tấn đánh bại quân Tần ở đất Mã Toại, bắt được tướng Tần là Thành Sai và Bất Canh Nhữ Phủ.

Tống Cung công lấy con gái Lỗ Tuyên công là Bá Cơ, do Quý tôn Hàng Phủ đưa đến Tống. Sau khi ông mất nước Tống xảy ra hỏa hoạn, Bá Cơ không bỏ chạy và nói: Ban đêm nếu không có người bảo mẫu thì không ra ngoài.

Rồi chịu chết cháy.

Tháng 6 năm 576 TCN, Tống Bình công qua đời. Ông ở ngôi tất cả 14 năm. Tư mã nước Tống là Đường Sơn giết chết thế tử Phì. Hữu sư Hoa Nguyên chạy sang nước Tấn, sau về nước tiêu diệt Đường Sơn và diệt tộc họ Đường.

Hoa Nguyên lập con thứ của Tống Cung công là Tử Thành lên làm vua, tức Tống Bình công.

Xem thêm
Tống Văn công
Tống Bình công
Hoa Nguyên

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Tống Vi tử thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Tống
Năm sinh thiếu
Mất năm 576 TCN


title: Chiến dịch tấn công Saint-Mihiel

text:
Chiến dịch tấn công Saint-Mihiel là một trận đánh quan trọng trên Mặt trận phía Tây thời Chiến tranh thế giới thứ nhất, đã diễn ra từ ngày 12 cho đến ngày 16 tháng 9 năm 1918 tại Pháp. Cuộc tấn công này, do Lực lượng Viễn chinh Mỹ và 48.000 quân Pháp dưới quyền chỉ huy của Đại tướng John J. Pershing của Hoa Kỳ thực hiện nhằm vào các vị trí của quân đội Đế quốc Đức, và nhanh chóng giành được chỗ lồi Saint-Mihiel từ tay các lực lượng Đức vốn bị áp đảo về quân số, trước khi làm chủ hoàn toàn chỗ lồi này vào ngày 16 tháng 9. Thắng lợi tại Saint-Mihiel đã mang lại cho quân Mỹ 15.000 tù binh Đức cùng với 460 khẩu pháo. Bộ phận Không lực Lục quân Hoa Kỳ (sau này là Không quân Hoa Kỳ) đóng một vai trò nổi bật trong trận chiến này.

Trận đánh này đánh dấu lần đầu tiên người Mỹ sử dụng các thuật ngữ 'D-Day' và 'H-Hour'.

Cuộc tiến công vào chỗ lồi St. Mihiel là một phần của kế hoạch của Pershing, theo đó ông hy vọng Hoa Kỳ sẽ chọc thủng các phòng tuyến của Đức và đánh chiếm thành phố công sự Metz. Đây là một trong những chiến dịch tấn công đầu tiên do Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và đợt tấn công đã nổ ra trong khi người Đức đang trong quá trình triệt thoái. Điều này cho thấy là lực lượng pháo binh của Đức đang nằm ngoài khu vực và cuộc tấn công của Hoa Kỳ đã tỏ ra thành công hơn so với dự đoán. Đòn giáng mạnh mẽ của họ đã gia tăng sức mạnh của họ trong mắt của các lực lượng Pháp và Anh, nhưng một lần nữa thể hiện vai trò chủ chốt của pháo binh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và khó khăn trong việc tiếp tế cho các đội quân khổng lồ thời Chiến tranh thế giới thứ nhất trong khi họ đang xông trận. Cuộc tấn công của quân đội Hoa Kỳ đã lắng xuống khi pháo binh và tiếp tế lương thực của họ bị bỏ lại ở phía sau, trên các đoạn đường lấm bùn. Tuy nhiên, Tổng tư lệnh tối cao các lực lượng Hiệp ước Ferdinand Foch đã không thể khai thác được chiến thắng đầu tiên của quân đội Hoa Kỳ, trong khi quân đội Đức đã củng cố các vị trí của họ và quân Mỹ chuyển tầm nhìn của mình sang Chiến dịch tấn công Meuse-Argonne.

Chú thích

Ghi chú

Thư mục

 Bonk, David. (2011) St. Mihiel 1918; The American Expeditionary Forces' trial by fire. Osprey Campaign Series #238. Osprey Publishing. ISBN 978-1-84908-391-1
 C. Tucker, Spencer, (biên tập), A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East: From the Ancient World to the Modern Middle East, ABC-CLIO, 2009. ISBN 1-85109-672-8.

Xem thêm
 Nghĩa trang và Đài tưởng niệm quân đội Mỹ tại St. Mihiel
 Robert Howard Gamble (1893-1918) 2nd Lieut. 11th Infantry U.S. 5th Division

Saint-Mihiel
Saint-Mihiel
Saint-Mihiel
Saint-Mihiel
Pháp năm 1918
Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ thế kỷ 20
Xung đột năm 1918


title: Debra Winger

text:
Debra Winger (sinh ngày 16 tháng 5 năm 1955) là một diễn viên Mỹ. Bà ba lần được đề cử giải Oscar về Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất qua các phim: An Officer and a Gentleman, Terms of Endearment, và Shadowlands.

Danh mục phim

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Transcript of Radio 4 interview
 Texas Monthly Talks: Debra Winger, YouTube video posted on ngày 3 tháng 11 năm 2008

Sinh năm 1955
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nhà sản xuất phim Mỹ


title: Một trăm ngày của Canada

text:
Một trăm ngày của Canada (Canada’s Hundred Days) là hàng loạt các cuộc tấn công do Quân đoàn Canada thực hiện dọc theo Mặt trận phía Tây trong cuộc Tổng tấn công Một trăm ngày thời Chiến tranh thế giới thứ nhất, kéo dài từ ngày 8 tháng 8 cho đến ngày 11 tháng 11 năm 1918. Giai đoạn này được gọi là "Một trăm ngày của Canada" là do vai trò to lớn của Quân đoàn Canada thuộc Tập đoàn quân số 1 của Anh trong việc đánh bại và/hoặc buộc quân đội Đế quốc Đức phải triệt thoái trong hàng loạt những trận đánh quan trọng từ Amiens tới Mons đã cùng với những chiến dịch tấn công khác của khối Hiệp ước dẫn đến thất bại cuối cùng và sự đầu hàng của Đức. Trong thời gian này, Quân đoàn Canada đã chiến đấu tại Amiens, Arras, Tuyến phòng thủ Hindenburg, Canal du Nord, Rừng Bourlon, Cambrai, Denain, Valenciennes và sau cùng là tại Mons, trong những ngày cuối cùng của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Về mặt quân số, trong suốt 96 ngày này, 4 sư đoàn vượt quá giới hạn quân số (hay sư đoàn nặng) của Quân đoàn Canada với khoảng 100.000 binh lính, và phần còn lại của các lực lượng phe Hiệp ước, đã giao chiến và đánh bại hoặc buộc các thành phần thuộc 47 sư đoàn của Đức (chiếm 1/4 binh lực của Đức trên Mặt trận phía Tây) phải phải bỏ chạy. Cuộc Tổng tấn công Một trăm ngày đã đưa danh tiếng của Quân đoàn Canada lên đến đỉnh cao chưa từng thấy, và người chỉ huy của họ là Ngài Arthur Currie được tán dương trên toàn đế quốc Anh.

Tuy nhiên, những thắng lợi của quân Canada đã đem lại cho họ một cái giá đắt, và cho đến khi chiến dịch kết thúc thì quân đoàn chỉ còn bộ khung. Một số binh lính Canada đã tố cáo Currie là kẻ mổ thịt người Canada để lấy lòng chủ nhân của mình là người Anh. Mặc dù vậy, tổn thất của Quân đoàn Canada được xem là cái giá cần thiết để kết thúc chiến tranh trong năm 1918.

Tham khảo

Ghi chú

Chú giải

Đọc thêm

 Brown, Robert Craig; MacKenzie, David Clark, Canada And The First World War: Essays In Honour Of Robert Craig Brown, University of Toronto Press, 2005. ISBN 0802084451.

Xem thêm
Danh sách trận đánh của Canada trong Thế chiến thứ nhất
Quân đoàn Canada
Tổng tấn công Một trăm ngày
Trận Passchendaele
Cao điểm Vimy
Arthur Currie

Canada trong Thế chiến thứ nhất


title: Kimbra

text:
Kimbra Lee Johnson (sinh ngày 27 tháng 3 năm 1990 tại Hamilton, New Zealand), còn được biết đến với nghệ danh Kimbra, là một ca sĩ,nhạc sĩ và người viết lời bài hát người New Zealand,bắt đầu sự nghiệp vào những năm 2000,.Cô chỉ thật sự nổi tiếng và được biết đến nhiều vào năm 2011 khi Kimbra được nam ca sĩ Úc-Bỉ Gotye mời hợp tác trong đĩa đơn đình đám "Somebody That I Used to Know". Bài hát đã mang lại danh tiếng cho cả hai người khi "Somebody That I Used to Know" đạt vị trí quán quân tại Mỹ và tiêu thụ hơn 6 triệu bản tại đây.Ngoài ra,Kimbra còn cho phát hành album phòng thu đầu tay Vows được phát hành vào năm 2011 và đạt vị trí thứ 14 trên bảng xếp hạng Billboard 200.

Sự nghiệp âm nhạc

Thời thơ ấu và bắt đầu sự nghiệp
Kimbra Lee Johnson được sinh vào ngày 27 tháng 3 năm 1990 tại Hamilton và cũng được lớn lên tại đây. Cha của cô, Ken Johnson, là bác sĩ trưởng tại trung tâm sức khỏe của Đại học Waikato, và mẹ cô là y tá trợ giúp tại đó. Khi lên 10 tuổi, Kimbra bắt đầu viết các bài hát. Vào năm 12 tuổi, Kimbra xuất hiện lần đầu trên sân khấu và biểu diễn các bài nhạc bằng ghi-ta (mặc dù cô không hát). Kimbra đã theo học tại Trường trung học Hillcrest và tham gia cuộc thi âm nhạc tại trường trong cả ba năm và đạt giải nhì khi cô mới 14 tuổi. Sau đó, Kimbra đã quay một video âm nhạc mang tên "Smile" cho chương trình thiếu nhi What Now tại New Zealand. Năm 2000 (lúc Kimbra lên 10 tuổi), cô đã biểu diễn quốc ca của New Zealand tại giải đấu NPC trước 27.000 người. Năm 2007, sau khi đạt giải "Nghệ sĩ Đột phá" trên Juice TV cho video âm nhạc "Simply on My Lips", cô đã đăng ký với hãng đĩa Forum 5 tại Melbourne, Victoria (Úc) và định cư luôn tại đây.

Sự nghiệp phát triển với Vows và "Somebody That I Used to Know"
Tháng 6 năm 2010, đĩa đơn của Kimbra mang tên "Settle Down" đã được phát hành bởi hãng đĩa Forum 5. Bài hát này đã được viết bởi Kimbra 4 năm trước đó với Francois Tétaz. Video âm nhạc cho "Settle Down" đã được đạo diễn bởi Guy Franklin. Vào ngày 10 tháng 11 năm 2010, nhóm nhạc Miami Horror đã mời Kimbra hợp tác trong đĩa đơn "I Look To You" trích từ album Illumination của họ. Đầu năm 2011, bài hát "Cameo Lover" của Kimbra đã chiến thắng cuộc thi Những người viết bài hát Trẻ của Vanda.

Sau đó, nam ca sĩ gốc Úc-Bỉ đã mời Kimbra hợp tác cùng với anh ấy trong đĩa đơn đình đám "Somebody That I Used to Know". Đĩa đơn đã được phát hành vào ngày 5 tháng 7 năm 2011 tại Úc, New Zealand và sau đó, năm 2012, bài hát được phát hành tại Mỹ. "Somebody That I Used to Know" đã đem lại danh tiếng cho cả Gotye lẫn Kimbra khi bài hát xếp hạng quán quân tại Mỹ, Úc, Bỉ, Canada, Đan Mạch, Pháp, Đức, Ý, New Zealand, Liên hiệp Anh và rất nhiều quốc gia khác. "Somebody That I Used to Know" còn là đĩa đơn thành công nhất tại Mỹ năm 2012 khi bài hát đạt chứng nhận 6 lần bạch kim bởi RIAA và tiêu thụ hơn 6 triệu bản tại đây.

Album phòng thu đầu tay của Kimbra, Vows được phát hành vào tháng 8 năm 2011. Album mặc dù không thành công lắm ở Mỹ (chỉ đạt vị trí thứ 14 trên Billboard 200) nhưng lại rất thành công tại Úc và New Zealand khi lọt vào tốp 10 bảng xếp hạng album của cả hai nước, đặc biệt đạt vị trí quán quân tại New Zealand. Album đã mang lại cho cô nhiều giải thưởng âm nhạc của Úc và New Zealand.

Danh sách đĩa nhạc

Album phòng thu

Đĩa đơn

Đĩa đơn hợp tác

Giải thưởng

Giải Grammy

|-
|rowspan="2"| 2013
|rowspan="2"|"Somebody That I Used to Know" (với Gotye)
|Thu âm của năm
|
|-
|Trình diễn pop bởi nhóm nhạc/cặp song ca xuất sắc nhất
|
|-
|}

Chú thích

Người đoạt giải Grammy
Nữ ca sĩ-người viết bài hát
Nhạc sĩ nhạc synthpop
Người từ Hamilton, New Zealand
Ca sĩ nhạc synthpop
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Soloviev D-25

text:
D-25 là loại động cơ máy bay tuốc bin trục do Cục thiết kế Soloviev phát triển và chế tạo cho trực thăng vận tải hạng nặng. Được trang bị chủ yếu trên các trực thăng vận tải do Cục thiết kế Mil phát triển.

Động cơ được thiết kế để có thể có thể điều chỉnh tốc độ quay của rotor cánh quạt để phù hợp với chế độ bay và độ cao của trực thăng mà không bị ảnh hưởng bởi tốc độ quay của động cơ. Cũng như mức tiêu thụ nhiên liệu thấp nhất có thể ở các chế độ vận hành khác nhau và động cơ không cần hệ thống ly hợp.

Biến thể
D-25V: Mẫu nâng cấp.
D-25VF: Mẫu có thêm một giai đoạn nén và công suất tăng thêm lên đến 6.500 hp.

Liên kết ngoài
 Сайт завода-производителя
 Данные Д-25В на AirWar.ru

Động cơ máy bay
Động cơ tuốc bin trục


title: Sinbad: Huyền thoại 7 Đại Dương

text:
Sinbad: Legend of the Seven Seas (tựa tiếng Việt là Sinbad: Huyền thoại 7 Đại Dương) là bộ phim hoạt hình 2D cuối cùng của hãng DreamWorks, được làm vào năm 2003. Phim kể về chuyến phiêu lưu của chàng thủy thủ Sinbad, Brad Pitt sẽ lồng tiếng cho nhân vật chính này.

Nội dung
Sau một chuyến phiêu lưu dài, Sinbad trở về vương quốc của hoàng tử Proteus (vốn là bạn thân của anh từ thuở nhỏ) nhưng lại bị nhiều người dân trong vương quốc vu cho tội ăn cắp Quyển Sách Hòa Bình thần kỳ của họ, thực ra người ăn cắp quyển sách đó chính là Nữ thần Xung Đột Eris. Sinbad có 10 ngày để đi tìm nữ thần Eris để lấy lại quyển sách, nếu lấy không được hoặc không về sau 10 ngày thì bạn thân của anh là hoàng tử Proteus phải chết thay cho anh, điều đặc biệt là có một vị hôn thê xinh đẹp của Proteus là Marina đã lẻn lên thuyền của Sinbad để theo dõi anh có đi tìm Eris thật không hay là bỏ trốn.

Diễn viên lồng tiếng
 Brad Pitt - Sinbad
 Catherine Zeta-Jones - Marina
 Michelle Pfeiffer - Nữ thần Xung Đột Eris
 Joseph Fiennes - Hoàng tử Proteus
 Dennis Haysbert - Kale
 Adriano Giannini - Rat
 Timothy West - Vua Dymas
 Jim Cummings - Luca
 Frank Welker - Chú chó Spike

Chú thích và tham khảo
Sinbad tại Internet Movie DataBase
Sinbad tại Big Cartoon Database
Sinbad tại AllRovi
Sinbad tại Box Office Mojo
Website chính thức của phim.

Tham khảo

Phim năm 2003
Phim tiếng Anh
Phim 2D
Hoạt hình Mỹ
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim hoạt hình phiêu lưu
Phim phiêu lưu Mỹ
Nghìn lẻ một đêm
Phim thần thoại Mỹ
Phim hoạt hình thần thoại
Thủy thủ Sinbad
DreamWorks Animation
Phim DreamWorks
Phim giả tưởng Mỹ
Phim hài hoạt hình
Phim hoạt hình năm 2003
Phim hoạt hình Mỹ
Phim kỳ ảo thập niên 2000
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2000
Phim phiêu lưu thập niên 2000
Phim Mỹ


title: Mary, Turkmenistan

text:
Mary là thành phố thủ phủ của tỉnh Mary ở Turkmenistan. Tên cũ bao gồm Merv, Meru và Margiana. Thành phố là một ốc đảo ở sa mạc Karakum, nằm bên sông Murghab. Trong năm 2009, Mary đã cót dân số 123.000 , tăng từ 92.000 trong tổng điều tra năm 1989. Trong truyền thống Kerait, Đức Maria, mẹ của Chúa Giêsu đã được chôn cất ở đây.

Lịch sử
Thành phố cổ Merv là một thành phố ốc đảo trên Con đường tơ lụa. Nó đã bị chiếm bởi Đế quốc Nga vào năm 1884, gây ra Sự kiện Panjdeh giữa các lực lượng Afghanistan và quân đội Hoàng gia Nga. Khu định cư hiện đại được thành lập một năm sau đó như là một tiền đồn quân sự và hành chính của Nga.
Một lực lượng quân đội Ấn Độ thuộc Anh bao gồm một đội súng máy bao gồm 40 quân Punjab và một sĩ quan Anh chống lại những người Bolshevik gần Merv trong tháng 8 năm 1918 trong cuộc đối đầu trực tiếp đầu tiên giữa quân đội Anh và người Nga kể từ khi Chiến tranh Crimea.

Mary được phát triển bởi Liên Xô thành một trung tâm sản xuất bông thông qua việc sử dụng công trình thủy lợi lớn. Năm 1968, dự trữ khí đốt tự nhiên khổng lồ được phát hiện 20 km về phía tây của thành phố.

Kinh tế
Mary là thành phố lớn thứ tư của Turkmenistan, và một trung tâm công nghiệp lớn, cho các ngành công nghiệp khí thiên nhiên và bông, hai ngành công nghiệp xuất khẩu chủ lực của quốc gia. Đây là trung tâm thương mại cho bông, ngũ cốc, da, và len.

Tham khảo

Khu dân cư ở tỉnh Mary
Transcaspia
Lưu vực sông Murghab


title: The Hollywood Reporter

text:
The Hollywood Reporter là một tạp chí của ngành công nghiệp điện ảnh tại Hoa Kỳ. Xuất bản năm 1930, do một người kinh doanh phim là William R. ("Billy") Wilkerson phát hành phiên bản đầu tiên. The Hollywood Reporter là một ấn phẩm của công ty Nielsen.

"The Hollywood Reporter" là báo hàng ngày đầu tiên của ngành công nghiệp giải trí ở Hollywood. Wilkerson lãnh đạo tạp chí cho đến khi ông chết năm 1962. Sau đó, vợ ông, Tichi Wilkerson là nhà xuất bản và biên tập viên. Bà bán tạp chí vào cuối thập niên 80. Chủ nhiệm mới là Teri Ritzer và nhà xuất bản Robert Dowling. Dowling đã nghỉ hưu vào năm 2005 và Tony Uphoff thay thế vị trí này vào năm 2006.

Từ năm 1995 đến 2005 "Hollywood Reporter" đã thu hút nhiều ngôi sao triền vọng với giải thưởng Young Star Awards.

Tham khảo

Tạp chí Mỹ
Tạp chí truyền hình
Tạp chí điện ảnh
Tuần báo
Khởi đầu năm 1930

Tạp chí thương mại giải trí
Khởi đầu năm 1930 ở California


title: Chal

text:
Chal, hoặc Shubat ( ), (đặc biệt là tiếng Turkmenistan và tiếng Kazakhstan) là một loại đồ uống Turkic làm từ sữa lạc đà lên men, màu trắng lấp lánh với một hương vị chua, phổ biến ở Trung Á, đặc biệt là ở Kazakhstan và Turkmenistan. Tại Kazakhstan, thức uống được biết đến với tên shubat, và là một thực phẩm mùa hè thiết yếu. Do yêu cầu chế biến và tính chất dễ hỏng, chal tỏ ra rất khó để xuất khẩu. Agaran (đã ủ men kem) được thu thập từ bề mặt của chal.

Chal lên men được cho là sở hữu virucidal và virus ức chế  không tìm thấy trong sữa lạc đà tươi hoặc sữa bò, cả ở dạng lỏng và đông khô của nó - đặc tính không bị ảnh hưởng bởi thời hạn sử dụng..

Chal thường được chế biến bị bằng cách đầu tiên làm chua sữa lạc đà trong một túi da hoặc bình gốm sứ bằng cách thêm vào sữa đã chua. Trong 3-4 ngày, sữa tươi được trộn vào; món chal hoàn thành bao gồm 1/3 đến 1/5 sữa đã chua trước.

Sữa lạc đà sẽ không bị chua cho đến 72 giờ ở nhiệt độ dưới 10 °C (50 °F). Ở 30 °C (86 °F) sữa này chua trong khoảng 8 giờ (so với sữa bò, chua trong vòng 3 giờ đồng hồ).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Filip Noubel, "Golden Century of the Turkmens:" A Bleak Picture of Village Life in the Desert. EurasiaNet photo essay, 10/25/02

Ẩm thực Turkmenistan
Ẩm thực Kazakhstan
Ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ
Sữa chua
Ẩm thực Trung Á


title: Toum

text:
Toum là một món xốt tỏi được chế biến ở Liban, Syria, Levant và Ai Cập. Nó tương tự món aioli châu Âu. Món nước xốt này bao gồm tỏi, muối, dầu ô liu hoặc dầu thực vật và nước chanh được giã bằng cối và chày Có một số biến thể phổ biến ở nhiều làng, như Zgharta, nơi bạc hà được thêm vào, gọi là "Zeit và Toum".. Món xốt này được sử dụng làm nước chấm, đặc biệt là khoai tây chiên gà và bánh kẹp Liban, đặc biệt với thịt gà.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ẩm thực Ai Cập
Ẩm thực Liban
Ẩm thực Levant


title: Chày cối

text:
Chày cối là những dụng cụ dùng để giã nát một số thực phẩm và dược phẩm. Chày và cối thường được làm bằng đá hoặc gỗ cứng hoặc bằng sứ, sành. Chày hình gậy và nặng, đầu chày dùng để giã hoặc nghiền. Chất được nghiền được đổ vào cối và giã, nghiền hoặc trộn bằng chày.
Chày cối được sử dụng để tách vỏ một số hạt ngũ cốc ra khỏi hạt, như giã lúa hoặc nếp thành gạo.

Tham khảo

Dụng cụ nghiền
Dụng cụ thí nghiệm


title: Trận rừng d'Elville

text:
Trận rừng d'Elville từ ngày 14 tháng 7 cho đến ngày 3 tháng 9 năm 1916, là một cuộc giao chiến trong trận Somme thời Chiến tranh thế giới thứ nhất. Trận đánh đã diễn ra giữa quân đội Đế quốc Đức với các lực lượng liên hợp của Anh Quốc và đế quốc Anh. Rừng d'Elville nằm về hướng đông bắc thị trấn Longueval ởkhu hành chính Somme tại miền bắc nước Pháp. Sau hai tuần tàn sát kể từ khi Chiến dịch tấn công Somme bùng nổ, tình hình đã cho thấy rằng một cuộc đột phá chiến tuyến của cả phe Hiệp ước lẫn Đức là không thể thực hiện và chiến dịch tấn công của người Anh đã trở nên tập trung vào việc đánh chiếm những thị trấn nhỏ, rừng hay một điểm mốc nào đó đem lại cho hai bên lợi thế về mặt chiến thuật: từ đây họ sẽ khai pháo binh hoặc là phát động thêm những cuộc tấn công.

Rừng d'Elville là một địa điểm như vậy, do đó nó có tầm quan trọng đối với các lực lượng Đức và Đồng minh. Như một phần của chiến dịch tấn công lớn đã khởi đầu vào ngày 4 tháng 7, Đại tướng Douglas Haig, Tư lệnh Lực lượng Viễn chinh Anh (British Expeditionary Force) đã dự kiến củng cố sườn phải của quân đội ông, trong khi trung quân tiến chiếm rừng Bois des Fourcaux – khu vực cao hơn ở giữa chiến tuyến của ông. Và, rừng d'Elville là trận đánh để củng cố sườn phải của Haig. Trận đánh đã đạt được mục tiêu của mình và được xem là một thắng lợi chiến thuật của quân đội Đồng minh. Tuy nhiên, đây là một trong những cuộc chạm trán đẫm máu nhất trong Chiến dịch Somme, với thiệt hại nặng nề cho cả hai bên tham chiến. Chiến thắng chiến thuật tại rừng d'Elville cần phải được đối chiếu với những tổn thất mà quân Đồng minh phải hứng chịu cũng như sự thật là bước tiến của quân Anh về phía bắc chỉ đem lại cho họ những thắng lợi nhỏ nhoi vào cuối trận đánh.

Trận đánh này đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với Nam Phi, vì đây là trận đánh lớn đầu tiên có sự tham gia của Lữ đoàn Bộ binh số 1 của Nam Phi trên Mặt trận phía Tây. Tỷ lệ thiệt hại của lữ đoàn này là rất lớn, có thể so sánh với thiệt hại của các tiểu đoàn khối Hiệp ước trong ngày đầu tiên của chiến dịch Somme. Trên Mặt trận phía Tây, các đơn vị thường được xem là không còn khả năng tác chiến nếu thiệt hại của họ đã lên đến 30% và phải họ phải rút lui một khi hứng chịu mức độ thương vong này. Mặc dù bị tổn thất tới 80% binh lực, Lữ đoàn Nam Phi đã giữ được rừng Delville theo thượng lệnh. Cuộc chiến này đã được miêu tả là "...trận đánh đẫm máu nhất của địa ngục năm 1916.", và thanh danh của các lực lượng Nam Phi đã được lan truyền trên khắp đế quốc Anh sau trận đánh.

Ngày nay, d'Elville là một khu rừng được bảo tồn, với những tàn tích có thể thấy được của các chiến hào trong chiến tranh, một viện bảo tàng và khu tưởng niệm (Delville Wood Commonwealth War Graves Commission Cemetery) những người lính Nam Phi đã tử trận.

Xem thêm
 Hiệp hội Lịch sử Quân sự Nam Phi:
 Trang web chính thức của Đài kỷ niệm Quốc gia Nam Phi:
 Toàn cảnh 360° rừng d'Elville:
 Các chiến trường trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.
 Nghĩa trang Delville Wood
 Đài kỷ niệm Quốc gia Nam Phi Delville Wood

Chú thích

Chú giải

Tham khảo

 Eric Anderson Walker (biên tập), The Cambridge History of the British Empire, Tập 4, CUP Archive, 1963.

Liên kết ngoài

 Battles - The Battle of Delville Wood, 1916

Xung đột năm 1916
Pháp năm 1916
Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Nam Phi
Trận Somme
Lịch sử Somme