title: Thủy điện Cửa Đạt

text:
Thủy điện Cửa Đạt là một cụm công trình thủy điện xây dựng trên sông Chu. Nhà máy chính của Thủy điện Cửa Đạt đặt tại làng Cửa Đạt, xã Vạn Xuân, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Thủy điện Cửa Đạt có công suất 97 MW với 2 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 430 triệu KWh,
khởi công tháng 2/2004, hoàn thành tháng 11/2010 .

Cùng lấy nước từ hồ Cửa Đạt để vận hành là Thủy điện Dốc Cáy .

Hoạch định
Được xếp vào công trình trọng điểm quốc gia với mục đích hoạch định nhằm tạo nguồn nước tưới ổn định cho gần 87.000 ha đất canh tác; đóng vai trò quan trọng vào việc giảm lũ, bổ sung nước mùa kiệt cho hạ lưu sông Mã để đẩy mặn, cải tạo môi trường sinh thái; bổ sung nguồn điện, nguồn nước phục vụ sản xuất công nghiệp và sinh hoạt; tạo điều kiện phát triển du lịch, thúc đẩy quá trình đô thị hóa vùng Tây Nam tỉnh Thanh Hóa.

Thông số
Hồ chứa nước Cửa Đạt nằm ở vùng sông Chu (địa phận xã Vạn Xuân và thị trấn Thường Xuân), cách đập Bái Thượng khoảng 17 km về phía thượng lưu. Hồ có dung tích gần 1,5 tỷ m3, có nhiệm vụ cắt giảm lũ cho vùng hạ du, đảm bảo cung cấp đủ nước tưới tiêu cho trên 86 ngàn ha đất nông nghiệp, cũng như nhu cầu nước cho công nghiệp và sinh hoạt. Ngoài ra hồ chứa này còn có nhiệm vụ giúp đẩy mặn cho vùng hạ lưu sông Chu và kết hợp với Nhà máy Thủy điện Cửa Đạt với 2 tổ máy phát điện thương mại có tổng công suất 97 MW, bổ sung nguồn cung cho lưới điện quốc gia trung bình khoảng 430 triệu KWh mỗi năm. Tổng mức đầu tư công trình lên tới 1.600 tỷ đồng (tính theo thời giá vào năm 2010).
Công trình được khởi công ngày 2 tháng 2 năm 2004. Lễ chặn dòng diễn ra ngày 2 tháng 12 năm 2006 do Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng đã chính thức phát lệnh chặn dòng sông Chu. Công trình được khánh thành vào ngày 27 tháng 11 năm 2010 .

Tên gọi
Tên gọi Thủy điện Cửa Đạt đặt theo biến âm của tên làng Cửa Đặt ở bờ trái sông Chu tại vị trí đập, phía trên cửa Đặt là nơi sông Đặt đổ vào sông Chu một quãng ngắn. Sông Đặt chảy từ phía xã Xuân Lẹ ở tây nam đến, qua xã Vạn Xuân đến làng Đặt ở bờ phải sông Chu .

Tái định cư
Tái định cư để lại nhiều hệ lụy cho những người dân phải di chuyển để xây dựng thủy điện. Cách thức chủ yếu của tái định cư là "chỉ chỗ cho dân đến ở", xong việc thì... thôi. Thủy điện Cửa Đạt là một trong số thủy điện để lại "nỗi khổ từ thủy điện" cho dân .

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang thông tin chính thức
 Khám phá thủy điện Cửa Đạt
 Danh sách các thủy điện tại Việt Nam

Cửa Đạt
Cửa Đạt
Hệ thống sông Mã


title: Trên đỉnh mùa đông

text:
Trên đỉnh mùa đông là một bộ phim ca nhạc do nhạc sĩ Trần Thiện Thanh biên kịch và đạo diễn, xuất phẩm năm 1971 tại Sài Gòn.

Lịch sử
Những năm cuối thập niên 1960, cùng với Hùng Cường, Chế Linh, Duy Khánh... nhạc sĩ Trần Thiện Thanh thường mặc quân phục lên sân khấu hát nhạc lính. Ông thường xuyên hợp tác với Đài Truyền hình Việt Nam cùng các đài phát thanh để thâu những cuốn băng ca nhạc cổ vũ tinh thần quân dân trong chiến đấu và xây dựng. Trong các phim kịch với đề tài người lính, Trần Thiện Thanh hay ca diễn với Thanh Lan và các em gái (gọi là nhóm Tiếng Hát Đôi Mươi), ông lấy nghệ danh Nhật Trường.

Vào năm 1971, Trần Thiện Thanh thực hiện một số nhạc cảnh về đại úy Nguyễn Văn Đương - anh hùng Tiểu đoàn 3 Nhảy Dù tuẫn tiết ở Hạ Lào ngày 25 tháng 02 năm 1971. Trong đó Nhật Trường vào vai Nguyễn Văn Đương, còn Thanh Lan đóng vai Nguyễn Thị Lệ. Đây là tiết mục thu hút nhiều người xem truyền hình nhất vào giai đoạn đó, chính vì thế - để đáp ứng thị hiếu khán giả, Nhật Trường quyết định thâu thành phim hoàn chỉnh.

Sự kiện này được báo giới coi là mở đầu trào lưu chế tác phim truyền hình tại Việt Nam. Vì đương thời, phim truyền hình còn là lĩnh vực sơ khai trên bình diện quốc tế, có rất ít nhà đài dám thực hiện vì nguồn kinh phí và nhân lực tốn kém trong khi yếu tố thương mại bằng không. Tuy vậy, do nhạc sĩ Trần Thiện Thanh là nhà thầu sóng truyền hình, nên toàn bộ kinh phí ông đều tự chi trả, Đài Truyền hình Việt Nam chỉ yểm trợ kỹ thuật và nhân lực. Sau khi phim hoàn tất và công chiếu đại chúng, Trần Thiện Thanh lại tiến hành thâu dĩa nhựa bản ghi âm (giấy phép số 1267/BTT/PHNT 19-5-71) phát hành rộng rãi để phần nào hoàn vốn.

Nhờ thế, sau tháng tư đen, trong khi cuộn băng gốc phim Trên đỉnh mùa đông đã thất lạc, bản đĩa than vẫn tồn tại trong các nhà sưu tập tư nhân cùng với ít nhiều ảnh chụp và kịch bản được đăng rải rác trên báo chí, nên tới nay nhìn chung nội dung hoàn chỉnh của phim không hề mai một.

Nội dung
Thiếu úy Đương và chuẩn úy Toàn là hai người bạn thân từ thuở nhỏ. Lớn lên lại tình cờ gặp nhau trong cuộc sống hào hùng của những Thiên Thần mũ đỏ.

Trong một lần nghỉ phép về Sài Gòn, Đương và Toàn chở nhau trên xe gắn máy chơi. Khi khúc cua ngang hồ Con Rùa thì vô tình đụng phải một nữ sinh. Đương tận tình đưa cô về nhà, hỏi truyện mới hay cô tên Nguyễn Thị Lệ, hiện theo học trường Văn Khoa.

Không lâu sau, cô Lệ theo đoàn em gái hậu phương ra tiền đồn heo hút thăm hỏi động viên chiến sĩ, tình cờ gặp lại thiếu úy Đương. Họ thực sự cảm mến nhau và đã hò hẹn yêu đương.

Nhưng cha Lệ rất nghiêm khắc, không chấp nhận con mình cưới một quân nhân thường xuyên làm nhiệm vụ nguy hiểm tính mạng đến vậy. Lệ và Đương phải cùng dìu dắt nhau vượt những trở ngại lớn lao, để rồi cô giã từ mái trường đại học với bao mộng tưởng nên thơ mà sống đời vợ anh lính nghèo, ở trong quân doanh chỉ toàn những khó khăn vất vả và đêm đêm thường nghe tiếng súng vọng về phá tan giấc ngủ.

Trong chiến dịch vượt biên Hạ Lào, đơn vị đại úy Đương vấp phải những đợt tấn công biển người của đối phương, mà viện quân chưa ứng cứu kịp. Giữa tình thế tuyệt vọng, Nguyễn Văn Đương ra mệnh lệnh cuối, yêu cầu những anh em còn lại rút hết để mình anh ở lại nghi binh. Sau đó, anh em chiến hữu chỉ nghe được một tiếng súng nổ, đấy là Đương đã tuẫn tiết trên đồi 31.

Ở nhà, Nguyễn Thị Lệ vẫn chưa hay biết gì cả. Trong một giấc chiêm bao, cô thấy anh trở về trong hình hài đầy thương tích, nói lời từ biệt con thơ vợ hiền. Và từ đấy, thi thoảng Lệ chỉ còn gặp chồng trong giấc mơ ngập tràn nước mắt với nỗi bi thương của người góa phụ muôn đời rào rạt như bão mưa.

Kĩ thuật
Phim được thực hiện tại Sài Gòn đầu năm 1971.

Diễn xuất

 Thanh Lan... Nguyễn Thị Lệ
 Nhật Trường... Nguyễn Văn Đương
 Minh Ngọc
 Khả Năng
 Vũ Đức Duy
 Bích Thuận
 Kiều Hạnh
 Phương Hồng Ngọc
 Hồ Hiệp
 Nhóm Tiếng Hát Đôi Mươi

Nhạc nền

 Trên đỉnh mùa đông
 Mùa đông của anh
 Chiều trên phá Tam Giang
 Người chết trở về
 Kỷ vật cho em
 Anh không chết đâu em
 Mảnh hồn hoang

Văn hóa
Thành công rực rỡ của bộ phim Trên đỉnh mùa đông báo hiệu thời vàng son của phim truyền hình Việt Nam về sau. Phim cũng là cơ sở để nhạc sĩ Trần Thiện Thanh thực hiện tiếp cuốn phim Mộng Thường, trình chiếu trên đài THVN9 năm 1974, với cốt truyện còn lâm ly bi đát hơn, rất hợp thị hiếu công chúng thị thành.

Do bối cảnh xã hội miền Nam sau năm 1975 có nhiều chuyển biến phức tạp, cuộn băng gốc của bộ phim đã thất lạc. Đến năm 1994, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh (lấy nghệ danh Trần Thiện Thanh Toàn) lại cùng với ca sĩ Thanh Lan dựng phiên bản mới của bộ phim Trên đỉnh mùa đông trên sân khấu và phát hành dưới dạng băng đĩa. Bản mới này do Trung tâm Nhật Trường (Nam California) phát hành tại Bắc Mỹ.

Tham khảo
 Mộng Thường

Liên kết

Phim truyền hình Việt Nam thập niên 1970
Phim về chiến tranh Việt Nam
Phim lãng mạn Việt Nam
Phim ca nhạc Việt Nam


title: Lãnh thổ Ủy trị Nam Dương

text:
là một lãnh phận ủy trị Hội Quốc Liên gồm một vài nhóm quần đảo (nay là Palau, Quần đảo Bắc Mariana, Liên bang Micronesia, và Quần đảo Marshall) tại Thái Bình Dương nằm dưới quyền quản lý của Đế quốc Nhật Bản sau sự thất bại của Đế chế Đức trong Thế chiến I.

Lịch sử

Lịch sử ban đầu
Theo các điều khoản của Đồng minh Anh-Nhật, sau khi bắt đầu Thế chiến I, Nhật Bản tuyên chiến với Đức vào ngày 23 tháng 8 năm 1914 và tham gia trong một hoạt động chung với quân Anh trong trận Thanh Đảo để chiếm các khu định cư Đức tại tỉnh Sơn Đông. Hải quân Đế quốc Nhật Bản được giao nhiệm vụ đuổi theo và phá hủy Hạm đội Đông Á của Đức và bảo vệ các tuyến thương mại hàng hải của Đồng Minh tại Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Trong quá trình này, hải quân Nhật đã chiếm giữ các thuộc địa của Đức tại Quần đảo Mariana, Quần đảo Caroline, Quần đảo Marshall và nhóm Palau, và hầu như không gặp phải kháng cự vào tháng 10 năm 1914.

Sau khi kết thúc Thế chiến I, Hiệp ước Versailles chính thức công nhận việc Nhật Bản chiếm đóng các thuộc địa cũ của Đức tại Micronesia phía bắc xích đạo, và Nhật Bản được trao quyền úy thác hạng C của Hội Quốc Liên.

Phù hợp với các điều khoản ủy thác, Nhật Bản đã tìm cách hợp nhất các hòn đảo thành một phần lãnh thổ của đế quốc, gắn với các chương trình phát triển kinh tế và di dân một cách tích cực. Người Nhật, Người Lưu Cầu và Người Triều Tiên nhập cư cuối cùng đã vượt lên và gấp đôi dân số bản địa của các đảo.

Chiến tranh Thái Bình Dương
Trong thập niên 1930, hải quân Nhật Bản bắt đầu xây dựng các cảng hàng không, công sự, cảng và các dự án quân sự khác tại các đảo dưới quyền kiểm soát theo Ủy thác, xem các hòn đảo như các "tàu sân bay không bao giờ chìm" với một vai trò quan trọng trong việc phòng thủ quần đảo Nhật Bản chống lại cuộc xâm lược tiềm tàng của Hoa Kỳ. Chúng cũng trở thành các công trình mặt đất quan trọng phục vụ cho các chiến dịch không quân và hải quân trong chiến tranh Thái Bình Dương. Các công trình này được xây dựng trong bí mật, song đây không phải là một hành vi vi phạm trực tiếp Hiệp ước hải quân Washington do hiệp ước này có các điều khoản riêng trong Điều XIX, không áp dụng đối với các Quần đảo Ủy thác.

Kwajalein một căn cứ chính đã hỗ trợ trận Trân Châu Cảng và trận Đảo Wake.
 Palau đã hỗ trợ trận Philippines
 Saipan đã hỗ trợ trận Guam
 Truk trở thành căn cứ để tiến hành các cuộc đổ bộ lên Tarawa và Makin tại quần đảo Gilbert, cũng như Rabaul, tại Ủy thác của Úc tại Lãnh thổ New Guinea
 Majuro, hỗ trợ các cuộc không kích đảo Howland
 Đảo san hô Jaluit là căn cứ để hải quân Nhật Bản chiếm giữ Nauru và Đảo Ocean.

Ngoài tầm quan trọng về hải quân, Lục quân Đế quốc Nhật Bản còn tận dụng các đảo để hỗ trợ các biệt đội hàng không và trên bộ. Chiến lược "nhảy cóc" do quân đội sử dụng đã khiến Nhật Bản dần đánh mất quyền kiểm soát tất cả các đảo từ năm 1943 đến 1945.

Ủy thác của Hội Quốc Liên đã chính thức bị Liên Hợp Quốc thu hồi vào tháng 7 năm 1947, và Hoa Kỳ thực hiện trách nhiệm quản lý các hòn đảo theo một thỏa thuận Ủy thác của Liên Hợp Quốc và lập nên Lãnh thổ Ủy thác Quần đảo Thái Bình Dương.

Hành chính
Saipan tại quần đảo Mariana là đảo quan trọng nhất về chính trị và kinh tế với Ủy thác Nam Dương, và sau đó trở thành một trung tâm địnhncư của người Nhật. Đảo quan trọng khác là Truk ở quần đảo Carolines, được củng cố thành một căn cứ hải quân chính của Hải quân Đế quốc Nhật Bản.

Chính quyền của Ủy thác Nam Dương do Hải quân Đế quốc Nhật Bản quản lý, theo đó, khu vực được chia thành 6 vùng hành chính và báo cáo với trụ sở hải quân ở Truk. Sau đó vào tháng 4 năm 1922, chính quyền dân sự được thành lập dưới hình thức một ban hành chính dân sự song vẫn phải báo cáo với các chỉ huy hải quân của mỗi một trong 6 khu hành chính: Saipan, Palau, Yap, Truk, Ponape và đảo san hô Jaluit.

Sau đó, trụ sở của Ủy thác Nam Dương được chuyển từ Truk đến Koror, Palau, và trưởng quan của Ủy thác sẽ thông báo các vấn đề trực tiếp với Thủ tướng Nhật Bản. Tuy nhiên, sau khi thành lập Thác vụ tỉnh, tức bộ thuộc địa, thì trưởng quan của Ủy thác được lệnh phải báo cáo với bộ trưởng Thác vụ tỉnh vào tháng 6 năm 1929.

Khi Thác vụ tỉnh bị hợp nhất vào Đại Đông Á tỉnh vào tháng 11 năm 1942, địa vị đứng đầu của Hải quân Đế quốc Nhật Bản một lần nữa lại được công nhận qua việc bổ nhiệm một đô đốc làm trưởng quan. Hơn nữa, 6 vùng hành chính được giảm xuống còn 3 vào tháng 11 năm 1943: Mariana, Truk và Palau.

Tầm quan trọng
Dân cư của Ủy thác Nam Dương vẫn còn quá ít để tạo nên một thị trường thu hút và cư dân bản địa có nguồn lực tài chính rất hạn chế đối với việc mua hàng hóa nhập cảng. Ý nghĩa của Ủy thác đối với Đế quốc Nhật Bản là vị trí chiến lược, án ngữ tuyến đường qua Thái Bình Dương và cung cấp điểm dự phòng cho các tàu cần nước ngọt, hoa quả tươi, rau và thịt. Về sau, các đảo trở thành các trạm tiếp than quan trọng cho các tàu chạy bằng hơi nước.

Dân số
Các số liệu ban đầu (1919-1920) cho lãnh thổ Ủy thác là có 50.000 dân đảo bản địa. Tổng dân số tăng lên 70.000 cư dân vào năm 1930, và trên 80.000 vào năm 1933, và ngày càng nhiều người Nhật định cư tại các đảo. Trong đều tra vào tháng 12 năm 1939, tổng dân số của Ủy thác là 129.104, trong đó 77.257 là người Nhật (bao gồm cả người Đài Loan và Triều Tiên), 51.723 dân bản địa và 124 người ngoại quốc.

Kinh tế
Các lãnh thổ Ủy trị sản xuất ra một lượng đáng kể mía đường, chuối, dứa, khoai môn, dừa, và các nông sản nhiệt đới khác sáng ngang với Đài Loan. Các đảo cũng cung cấp căn cứ cho các đội tàu đến từ Nhật Bản.

Về lĩnh vực khoáng sản, nhiều đảo có ngành khai thác phosphat cho trồng trọt, đặc biệt là đảo Angaur, sản xuất ra 60.000 tấn mỗi năm. Bauxite là một phân đoạn của thời kinh tế thuộc địa, các loại khoáng sản chỉ xuất hiện trong nhóm Palau. Đảo sản xuất được một số lượng lớn ngọc trai cả tự nhiên và nuôi cấy.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm

Annual report to the League of Nations on the administration of the South Sea islands under Japanese Mandate. [Tokyo]: Japanese Government. (Years 1921 to 1938)
Herbert Rittlinger, "Der Masslose Ozean", Stuttgart, Germany, 1939
Cressey George B. "Asia's Lands and Peoples", X Chapter: "Natural Basis of Japan" (P.196-285), section "South Seas" (p. 276-277).,1946
Sion, Jules. "Asie des Moussons", Paris Librarie Armand Colin, (1928) I, 189-266, Chapter X "The Nature of Japan", section XIII "Japanese Colonial Empire" (p. 294-324), and section IV "Formosa and Southern Islands" (p. 314-320)
Book "Asia", Chapter X "Japanese Empire" (p. 633-716), section "The Japanese islands in South Seas".
Childress, David Hatcher,"The Lost City of Lemuria & The Pacific", 1988. Chapter 10 "The Pohnpei Island, in finding of sunken city"(p. 204-229)

Cựu thuộc địa ở châu Đại Dương
Cựu thuộc địa Nhật Bản
Lịch sử Micronesia
Lịch sử Liên bang Micronesia
Lịch sử Quần đảo Marshall
Lịch sử Quần đảo Bắc Mariana
Lịch sử Palau
Lãnh thổ ủy trị Hội Quốc Liên
Địa điểm trong Thế chiến thứ hai


title: Karafuto

text:
, thường gọi là Nam Sakhalin, là một đơn vị hành chính của Đế quốc Nhật Bản trên phần lãnh thổ của đế quốc trên đảo Sakhalin từ năm 1905 đến năm 1945. Với Hòa ước Portsmouth, phần phía nam đảo Sakhalin dưới 50°B trở thành thuộc địa của Nhật Bản vào năm 1905. Năm 1907, tỉnh Karafuto được thành lập, thủ phủ nằm ở Ōtomari (大泊, nay là Korsakov) năm 1905 và sau đó là Toyohara (豊原, nay là Yuzhno-Sakhalinsk) vào năm 1907. Năm 1945, với việc Nhật Bản đầu hàng trong Thế chiến II, chính quyền Nhật Bản tại Karafuto không còn hoạt động, và từ năm 1951, phần phía nam của Sakhalin trở thành một phần của Liên Xô (sau năm 1991 là Liên bang Nga).

Tên gọi
Tên Tiếng Nhật  xuất phát từ tiếng Ainu Kamuy Kar Put Ya Mosir (), có nghĩa là "hòn đảo một vị thần được tạo ra ở cửa sông (của sông Amur)". Nó trước đây được gội là , nghĩa là Bắc Ezo (Ezo là tên trước đây của Hokkaidō). Khi Nhật Bản quản lý lãnh thổ, Karafuto thường chỉ có nghĩa là Nam Sakhalin. Để thuận tiện, phần phía bắc của đảo đôi khi được gọi là .

Trong Tiếng Nga, tòn bộ hòn đảo có tên là Sakhalin (Сахалин) hay Saghalien. Ttên này có nguồn gốc từ tiếng Mãn Sahaliyan Ula Angga Hada, nghĩa là "đỉnh của cửa sông Amur". Phần phía nam được gọi đơn giản là Yuzhny Sakhalin (Южный Сахалин, "Nam Sakhalin").

Trong Tiếng Triều Tiên, tên gọi là Sahallin (사할린) hay Hwataedo (화태도, 樺太島), tên sau được dùng trong thời kỳ Triều Tiên thuộc Nhật.

Lịch sử
Người Nhật đã định cư trên đảo Sakhalin ít nhất là từ thời kỳ Edo. Ōtomari được thành lập vào năm 1679, và người vẽ bản đồ của phiên Matsumae đã thể hiện hòn đảo trên bản đồ, đặt tên cho nó là "Kita-Ezo". Người vẽ bản đồ và thám hiểm người Nhật Mamiya Rinzō đã xác nhận việc Sakhalin là một hòn đảo trong chuyến đi của ông về nơi mà nay được đặt tên là eo biển Mamiya (eo biển Tartary) năm 1809. Nhật Bản đơn phương tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ hòn đảo vào năm 1845, song đã bị đế quốc Nga phớt lờ.

Năm 1855, hiệp ước Shimoda thừa nhận rằng cả Nga và Nhật Bản đều có quyền chiếm giữ Sakhalin, không cần vạch ra một biên giới xác định. Khi hòn đảo được định cư vào thập niên 1860 và 1870, sự nhập nhằng này đã làm gia tăng xích mích giữa những người định cư của hai nước. Những nỗ lực của Mạc phủ Tokugawa nhằm mua lại toàn bộ hòn đảo từ đế quốc Nga đã thất bại, và chính quyền Minh Trị sau đó đã không thể thương lượng về việc phân chia đảo thành các vùng lãnh thổ riêng biệt.

Trong Hiệp ước Sankt Peterburg (1875), Nhật Bản đã đồng ý từ bỏ các yêu sách của mình ở Sakhalin để đổi lấy chủ quyền không tranh chấp đối với quần đảo Kuril.

Sakhalin bị Nhật Bản xâm lược trong giai đoạn cuối của chiến tranh Nga-Nhật vào năm 1904–1905, nhưng với hiệp ước Portsmouth năm 1905, Nhật Bản đã được phép giữ lại phần phía nam của đảo bên dưới 50° vĩ Bắc. Nga chiếm giữ phần phía bắc, mặc dù Nhật Bản được trao quyền thương mại thuận lợi, bao gồm cả quyền đánh cá và khai thác khoáng sản ở phía bắc.

Năm 1907, tỉnh Karafuto được chính thức thành lập, với thủ phủ đặt tại Ōtomari. Năm 1908, thủ phủ chuyển về Toyohara.

Sau Sự kiện Nikolaevsk năm 1920, Nhật Bản đã nắm giữ phần phía bắc của Sakhalin và chiếm đóng cho đến khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với Liên Xô vào năm 1925; tuy nhiên, Nhật Bản tiếp tục được nhượng quyền khai thác dầu khí và than đá ở miền bắc Sakhalin cho đến năm 1944.

Năm 1920, Karafuto chính thức trở thành "ngoại địa" của Nhật Bản, trách nhiệm quản lý và phát triển của tỉnh nằm dưới sự bảo trợ của Thác vụ tỉnh, phụ trách các vấn đề thuộc địa. Năm 1942, địa vị của Karafuto được nâng lên thành "nội địa" (内地 naichi), khiến nó trở thành một lãnh thổ đầy đủ của Đế quốc Nhật Bản.

Liên Xô xâm lược

Tháng 8 năm 1945, sau khi từ bỏ Hiệp ước trung lập Xô-Nhật, Liên Xô xâm lược Karafuto. Hồng quân Liên Xô tấn công miền nam Karafuto bắt đầu từ ngày 11 tháng 8 năm 1945, một vài ngày trước khi Nhật Bản đầu hàng. Quân đoàn súng trường Xô viết số 56, thuộc quân 16, bao gồm Sư đoàn súng trường số 79, Lữ đoàn súng trường số 2, Lữ đoàn súng trường số 5 và Lữ đoàn thiết giáp số 214, đã tấn công Sư đoàn bộ binh số 88 của Nhật Bản. Mặc dù Hồng quân Liên Xô vượt trội so với quân Nhật theo tỉ lệ 3:1, họ đã chỉ có thể tiến chậm do sự kháng cự mạnh mẽ của người Nhật. Đến khi lữ đoàn súng trước số 113 và tiểu đoàn súng trường thủy quân lục chiến độc lập số 365 từ Sovetskaya Gavan đổ bộ lên Tōro, một làng ven biển phía tây Karafuto vào ngày 16 tháng 8 thì quân Xô Viết mới bẻ gãy được tuyến phòng thủ của người Nhật. Sự kháng cự của Nhật Bản yếu đi sau cuộc đổ bộ này. Chiến đấu trên thực địa tiếp tục diễn ra cho đến ngày 21 tháng 8. Từ ngày 22 đến 23 tháng 8, hầu hết các đơn vị quân đội Nhật Bản còn lại đã chấp nhận ngừng bắn. Liên Xô hoàn thành chinh phục Karafuto vào ngày 25 tháng 8 năm 1945 với việc chiếm đóng thủ phủ Toyohara.

Di tản và phương diện pháp lý

Có trên 400.000 người sống tại Karafuto khi cuộc tấn công của Liên Xô bắt đầu vào đầu tháng 8 năm 1945. Hầu hết là người Nhật Bản hoặc gốc Triều Tiên, và một cộng đồng nhỏ Bạch vệ cũng như một số người Ainu bản địa. Vào thời gian ngừng bắn, đã có xấp xỉ 100.000 dân thường đã thoát đến Hokkaidō. Chính quyền quân sự do quân đội Liên Xô thành lập ngăn cấm báo chí địa phương, tịch thu ô tô và đài và áp đặt lệnh giới nghiêm. Những người quản lý và quan chức địa phương đã hỗ trợ chính quyền Nga trong quá trình tái thiết, một số người thì bị trục xuất đến các trại lao động cưỡng bức ở phía bắc Sakhalin hay Siberia. Trong các trường học, các khóa học về chủ nghĩa Marx-Lenin được đưa vào chương trình giảng dạy, và trẻ em người Nhật bắt buộc phải học theo chương trình của Liên Xô.

Karafuto từng bước mất đi bản sắc Nhật Bản. Tỉnh Nam Sakhalin được thành lập vào tháng 2 năm 1946, và đến tháng 3 tất cả các thị trấn, làng mạc và đường phố bị đổi sang tên tiếng Nga. Lãnh thổ ngày càng có thêm nhiều người đến từ lục địa Nga, và người Nhật bị buộc phải chia sẻ về nhà ở. Tháng 10 năm 1946, Liên Xô bắt đầu trục xuất tất cả người Nhật còn lại. Đến năm 1950 hầu hết đã hồi hương, cho dù sẵn sàng hay không, đến Hokkaidō, mặc dù họ phải bỏ lại tài sản của mình ở phía sau, bao gồm cả tiến bạc, do đó họ hồi hương trong hoàn cảnh vô gia cư và không một xu dính túi.

Không có hiệp định hòa bình cuối cùng giữa Nga và Nhật Bản, và tình trạng của quần đảo Kuril lân cận vẫn còn đang tranh chấp. Nhật Bản từ bỏ các chủ quyền đối với Nam Sakhalin theo Hiệp ước San Francisco (1952), nhưng cũng không chính thức thừa nhận chủ quyền của Nga đối với nó. Tuy nhiên, không giống như quần đảo Kuril, khu vực này không phải là vùng tranh chấp giữa hai nước.

Địa lý

Kinh tế

Nền kinh tế thời tiền chiến của Karafuto dựa vào ngư nghiệp, lâm nghiệp và nông nghiệp, cùng với khai thác than đá và dầu khí. Trong lĩnh vực công nghiệp, công nghiệp giấy và ngành công nghiệp sản xuất than đá phát triển tốt. Karafuto bị thiếu hụt lao động trong phần lớn lịch sử tồn tại của nó, và các ưu đãi thuế đã được đưa ra nhằm khuyến khích nhập cư. Trong Thế chiến II, một số lượng lớn người Triều Tiên cũng bị ép buộc tái định cư đến Karafuto.

Một mạng lưới đường sắt rộng lớn đã được xây dựng tại Karafuto để hỗ trợ cho việc khai thác các tài nguyên thiên nhiên.  bảo dưỡng 682,6 km đường ray của 4 tuyến đường sắt chính, cộng thêm 58,2 km khác.

Chính quyền
Karafuto trực thuộc chính quyền trung ương ở Tokyo với vị thế  thuộc  của Nội vụ tỉnh. Thác vụ cục trở thành  vào năm 1923 và Karafuto chính thức trở thành một "ngoại địa" của Đế quốc Nhật Bản. Khi Bộ Thuộc địa được hợp nhất vào Đại Đông Á tỉnh vào năm 1942, chính quyền Karafuto được tách ra, và Karafuto trở thành một phần của "nội địa" Nhật Bản.

Trưởng quan Karafuto

Thành phố chính

Đến năm 1945, Karafuto được phân thành 4 phó tỉnh, và được chia tiếp thành 11 quận, và chia tiếp thành 41 hạt (một thành phố, 13 thị trấn, và 27 làng)

Thành phố lớn nhất Karafuto là Toyohara. Các đô thị lớn khác là Esutoru ở bắc-trung và Maoka ở nam-trung.

Chú thích

Tham khảo
Sevela, Marie, Sakhalin: The Japanese under Soviet rule. History and Memory, 1998 (January), pp. 41–46.
Sevela, Marie, Nihon wa Soren ni natta toki. Karafuto kara Saharin e no ikô 1945-1948. Rekishigakukenkû, 1995, n° 676, pp. 26–35, 63.

Liên kết ngoài
Bí mật của đảo Sakhalin (Karafuto)
Bản đồ Karafuto:
Khu vực miền Nam Karafuto dưới sự quản lý của Nhật Bản
Tỉnh Karafuto của Nhật Bản
Quang cảnh người nhật trong cuộc xâm lược của Liên Xô vào thành phố Maoka
Khu vực Nam Sakhalin dưới sự quản lý của Nga ngày nay
Hơi nước và Xe lửa tại Sakhalin

Đế quốc Nhật Bản
Cựu thuộc địa Nhật Bản
Nhật Bản năm 1944
Nhật Bản năm 1905
Phân cấp hành chính Nhật Bản
Lịch sử Sakhalin
Quan hệ Liên Xô-Nhật Bản
Đạo cũ của Nhật Bản
Khởi đầu năm 1905 ở Nhật Bản
Phe Trục
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt năm 1945


title: Nội địa (Nhật Bản)

text:
là một thuật ngữ dùng để phân biệt khu vực Nhật Bản với các lãnh thổ xa xôi của mình. Đây là một thuật ngữ chính thức vào thời kỳ trước chiến tranh Thế giới thứ 2, phân biệt Nhật Bản với các thuộc địa của nó tại Đông Á. Sau khi kết thúc chiến tranh, thuật ngữ hiếm khi được sử dụng, và trở thành một thuật ngữ phi chính thức để phân biệt các khu vực còn lại của Nhật Bản với Okinawa hay Hokkaidō. Thuật ngữ "nội địa Nhật Bản" đôi khi được sử dụng để ám chỉ đảo Honshū, tức hòn đảo lớn nhất, tuy nhiên naichi không mang ý nghĩa này.

Lịch sử sử dụng
Vào thời tiền chiến, Đế quốc Nhật Bản sử dụng naichi để đề cập đến phần "lục địa" của đế quốc. Các lãnh thổ khác của đế quốc được gọi là gaichi (外地, "ngoại địa").

Điều 1 của Cộng thông pháp (共通法) liệt kê các lãnh thổ theo pháp lý của đế quốc,
 Naichi (Nội địa Nhật Bản),
 Chōsen (Triều Tiên),
 Đài Loan,
 Quan Đông, và
 Quần đảo Nan'yō.
Theo cách diễn đạt khác, Naichi gồm các khu vực sau:
Nam Sakhalin
Quần đảo Kuril
Hokkaidō
Honshū
Shikoku
Kyūshū
Quần đảo Izu
Quần đảo Ogasawara
Okinawa
Các đảo nhỏ quanh chúng
Mặc dù nó chưa từng bị bãi bỏ, Cộng thông pháp đã bị mất hiệu lực thi hành sau khi Nhật Bản mất tất cả các thuộc địa trước đây, gọi là gaichi sau Thế chiến II.

Hiện nay
Các cư dân của Hokkaidō và Okinawa đôi khi sử dụng naichi đề đề cập đến "lục địa", tức ngoài khu vực của họ. Cách sử dụng thông tục này "không đúng" về mặt chính thức, do cả hai về phương diện pháp lý thuộc naichi. Tại Hokkaidō, thuật ngữ chính thức để đề cập đến lãnh thổ Nhật Bản ngoài Hokkaidō là Dōgai (Đạo ngoại, ngoài Hokkaidō). Do Dōgai trở nên phổ biến ngay cả trong cách sử dụng thường ngày, naichi không còn được dùng.

Xem thêm
Quần đảo Nhật Bản

Tham khảo

Địa lý Nhật Bản
Nhật Bản


title: Mai Mơ và Chi Li

text:
Mai Mơ và Chi Li là tên của một truyện tranh Việt Nam do Phan Thị Giao Chi viết cốt truyện và Hướng Dương vẽ minh họa. Truyện được đăng trên báo Nhi Đồng trong khoảng thời gian 1995-2005 và được nhà xuất bản Văn Nghệ ấn hành từ năm 2007. Truyện xoay quanh cuộc sống của hai chị em song sinh Mai Mơ và Chi Li cùng với những người bạn thân của mình trong trường dạy phép thuật Úm Ba La.

Danh sách một số nhân vật

Nhóm Mai Mơ và Chi Li
Mai Mơ: Nhân vật nữ chính của truyện và cũng là tâm điểm của những diễn biến tình tiết trong truyện. Một học sinh lười biếng, ham chơi, học kém và hay quậy phá - chính tính cách này đã gây ra nhiều tình huống dở khóc dở cười cho bản thân Mai Mơ cũng như những người xung quanh. Nhưng Mai Mơ cũng là một cô gái tốt bụng và cô thật sự đóng một vai trò quan trọng trong các cuộc phiêu lưu của cả nhóm bạn. Về sau, Mai Mơ theo học về khóa "phép thuật hiện đại" và trở nên rất rành rẽ về món này.
Chi Li: Chị song sinh và là một bản sao ngược của Mai Mơ về tính cách: chăm chỉ, học giỏi, hạnh kiểm tốt. Điểm đáng phàn nàn về tính cách là thái độ chiều chuộng quá mức đối với cô mèo cưng Méo Méo của mình.
An: Một nữ sinh trường Úm Ba La có vẻ ngoài rất nam tính với mái tóc cắt ngắn và trang phục áo thun-quần jean như con trai. Có biệt tài phun lửa - tuy nhiên độ chính xác của ngọn lửa khá thấp và thường dẫn tới tình trạng "quân ta bắn quân mình".
Ti Ti: Nữ sinh của trường Úm Ba La. Điểm đặc trưng là mái tóc dài và luôn vận bộ váy dài chấm gót. Có biệt tài phun nước.
Caron: Nữ sinh của trường Úm Ba La. Sinh ra trong một gia đình ma cà rồng quý tộc và cũng có tính cách rất là quý tộc. Sở hữu mái tóc vàng xoăn tít và luôn vận một bộ váy dài kiểu châu Âu cổ điển. Tuyệt chiêu đặc trưng là "cạp cạp".

Nhân vật phụ trợ
Bạch Tuộc: chú bạch tuộc này chủ yếu đóng vai trò là người dẫn truyện, nhưng đôi khi cũng tham gia hoạt động "giao tiếp" với các nhân vật.
Đôrêméo: nhân vật này một cô mèo máy, có ngoại hình hao hao giống nhân vật Đôrêmon và cũng có các bửu bối như chú mèo máy nổi tiếng - trong số đó bửu bối được nhóm Mai Mơ-Chi Li sử dụng nhiều nhất là cỗ máy thời gian. Tuy nhiên mỗi lần sử dụng bửu bối của Đôrêméo thì khách hàng phải trả phí với giá cắt cổ.
Méo Méo: một cô mèo được Chi Li nhận nuôi và rất được Chi Li cưng chiều. Tuy nhiên, mối quan hệ Mai Mơ - Méo méo thì hoàn toàn ngược lại. Ban đầu Méo méo rất lười bắt chuột, nhưng sau khi nằm mơ bị binh lính vương quốc Chuột bắt làm tù binh thì Méo méo trở nên rất căm thù chuột, sẵn sàng bắt giết để trả thù.

Chú thích

Liên kết ngoài
Cô gái Việt ở phim trường Hollywood
"Phù thủy" truyện tranh

Truyện tranh Việt Nam
Sách thiếu nhi
Truyện tranh thiếu nhi
Truyện tranh ra mắt năm 1995


title: Hệ thần kinh ngoại biên

text:
Hệ thần kinh ngoại biên (HTKNB), hay còn gọi là hệ thần kinh ngoại vi, là một phần của hệ thần kinh, bao gồm các dây thần kinh và hạch thần kinh bên ngoài não bộ và tủy sống. Chức năng chính của HTKNB là liên kết hệ thần kinh trung ương (HTKTƯ) với các chi và cơ quan. Không giống như HTKTƯ, HTKNB không được bảo vệ bởi xương sống và hộp sọ hoặc bởi hàng rào máu não nên nó dễ bị tác động của độc tố và tổn thương cơ học từ bên ngoài. HTKNB được chia ra thành hệ thần kinh thân thể và hệ thần kinh tự chủ, một số giáo trình cho rằng bao gồm cả hệ giác quan.

Dây thần kinh sọ não trừ thần kinh sọ não II, dây thần kinh thị giác cùng võng mạc, cũng thuộc HTKNB. Dây thần kinh sọ não II không phải là dây thần kinh ngoại vi thực sự nhưng là một phần của não trung gian. Hạch thần kinh sọ não bắt đầu từ HTKTƯ. Tuy nhiên, 11 sợi trục dây thần kinh sọ não còn lại kéo dài vượt qua não và do đó được coi là một phần của HTKNB.

Tham khảo

Hệ thần kinh ngoại biên
Khoa học thần kinh


title: Trương Văn Bang

text:
Trương Văn Bang (1911 - 1981) là một nhà cách mạng và chính khách Việt Nam. Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng của Đảng Cộng sản Đông Dương như Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa, Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ.

Thân thế và sự nghiệp
Ông sinh năm 1912, quê xã Phước Lại, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An (nay thuộc huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An), xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo. Ông là con thứ hai trong gia đình, vì vậy theo thông lệ Nam Bộ, ông còn được gọi là Ba Bang.

Giữa thập niên 1920, như nhiều thanh thiếu niên Nam Bộ bấy giờ, ông ngưỡng mộ nhà chí sĩ trẻ Nguyễn An Ninh và tư tưởng cách mạng của ông. Chính vì vậy, cuối năm 1924, ông cùng người anh em họ là Trương Văn Khải hoạt động tích cực hỗ trợ Nguyễn An Ninh gây dựng cơ sở cho đảng Thanh niên Cao vọng. Bấy giờ, Nguyễn An Ninh vừa cưới Trương Thị Sáu, cô ruột của Ba Bang.

Năm 1930, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, năm 1931, huyện ủy viên huyện Cần Giuộc. Năm 1932, tỉnh ủy viên Chợ Lớn, Bí thư Ban cán sự Tỉnh ủy Biên Hòa – Bà Rịa. Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa. Năm 1933, Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ. Bị bắt ở khám lớn Sài Gòn, đày ra Côn Đảo.

Năm 1941, ông ra tù, bị bắt trở lại, đưa đi an trí ở Bà Rá. Đầu năm 1945, vượt ngục về Chợ Lớn, tham gia khởi nghĩa cách mạng tháng 8/1945.

Những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, chỉ huy tiểu đoàn 724, lấy tên là tiểu đoàn Nguyễn An Ninh, hoạt động miệt Cần Giuộc, Nhà Bè, Trung Huyện. Năm 1947, ông công tác ở Trung ương cục Miền Nam, Trưởng ban Tổ chức Phân liên khu miền Đông.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, công tác ở Cục Cán bộ Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau ngày giải phóng, ông nghỉ hưu ở thành phố Hồ Chí Minh và mất tại đây năm 1981.

Gia đình
Con trai ông là Trung tướng Trương Hòa Bình, nguyên Ủy viên Bộ chính trị, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Ông Trương Văn Bang

Người Long An
Nhà cách mạng Việt Nam
Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa
Bí thư Thành ủy Sài Gòn
Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ
Người họ Trương tại Việt Nam
Bí thư Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu


title: File descriptor

text:
Trong hệ điều hành máy tính Unix và kiểu Unix, file descriptor (tạm dịch: mô tả tập tin), thường được viết tắt là fd hay fildes, là định danh (handler) độc nhất cho tập tin hoặc tài nguyên đầu vào/đầu ra khác, chẳng hạn như pipe hoặc socket mạng.

File descriptor thường có giá trị nguyên không âm, còn giá trị âm thì được dành để biểu thị trạng thái "không có giá trị" hoặc tình trạng bị lỗi.

File descriptor là một phần của POSIX API. Mỗi tiến trình Unix (ngoại trừ daemon) phải có 3 file descriptor POSIX tiêu chuẩn, tương ứng với 3 luồng tiêu chuẩn:

Tổng quan

Trong bản thực hiện truyền thống của Unix, file descriptor lập chỉ mục vào trong bảng file descriptor dành riêng cho mỗi tiến trình, kernel có vai trò bảo quản bảng này, kế đến lập chỉ mục vào trong một bảng liệt kê các file đang được mở từ tất cả tiến trình, bảng đó gọi là bảng file và dùng chung cho toàn hệ thống. Bảng này ghi lại chế độ mà file (hoặc tài nguyên khác) được mở lên: để đọc, để ghi, để phụ chú, và có thể là chế độ nào đó khác. Nó cũng lập chỉ mục vào một bảng thứ ba được gọi là bảng inode mô tả tập tin thực tế nằm bên dưới. Để thi hành lên đầu vào hoặc đầu ra thì tiến trình sẽ truyền file descriptor vào kernel thông qua lệnh gọi hệ thống và kernel sẽ truy cập file giùm cho quá trình. Tiến trình không có cách nào truy cập trực tiếp vào file hoặc bảng inode.

Trên Linux, tập hợp các file descriptor được mở trong tiến trình thì có thể được truy cập theo đường dẫn /proc/PID/fd/, trong đó PID là định danh tiến trình. File descriptor /proc/PID/fd/0 là stdin, /proc/PID/fd/1 là stdout và /proc/PID/fd/2 là stderr. Tiến trình đang chạy còn có thể truy cập các file descriptor của chính mình thông qua các thư mục lối tắt là /proc/self/fd và /dev/fd thay vì dùng đường dẫn cụ thể như thế kia.

Trong các hệ thống kiểu Unix, file descriptor có thể tham chiếu đến bất kỳ kiểu file Unix nào có mang tên trong hệ thống file. Không chỉ các file thông thường mà còn bao gồm cả thư mục, thiết bị khối và thiết bị kí tự (còn được gọi là "file đặc biệt"), Unix domain socket và named pipe. File descriptor cũng có thể tham chiếu đến những đối tượng khác mà bình thường không tồn tại trong hệ thống file, chẳng hạn như anonymous pipe và socket mạng.

Cấu trúc dữ liệu FILE trong thư viện I/O tiêu chuẩn C thường bao gồm file descriptor cấp thấp cho các loại đối tượng như trên trong các hệ thống kiểu Unix. Cấu trúc dữ liệu có tính tổng thể đấy mang lại thêm sự trừu tượng và nó được gọi với cái tên khác là file handle.

Các thao tác trên file descriptor
Dưới đây liệt kê các thao tác (hàm) điển hình lên file descriptor trên các hệ thống kiểu Unix hiện đại. Hầu hết các hàm này đều được khai báo trong header <unistd.h>, nhưng một số thì lại nằm trong header <fcntl.h>.

Tạo ra file descriptor

  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (khi kèm cờ CLONE_PIDFD, Linux)
  (Linux)
  (Linux)

Phái sinh ra file descriptor

Thao tác trên file descriptor đơn

 ,
 ,
 ,
 ,
 ,  (cũng được dùng để gửi FD sang tiến trình khác thông qua Unix domain socket)
 ,
 ,

 ,  (Linux)
 ,  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (Linux)
  (khi kèm kiểu ID là P_PIDFD, Linux)
  (hàm stdio: chuyển đổi file descriptor thành FILE*)
  (hàm stdio: in ra file descriptor)

Thao tác trên nhiều file descriptor

 ,
 ,
 ,
 , ,  (Linux, nhận vào một epoll filedescriptor đơn để chờ nhiều file descriptor khác)
  (dành cho Linux)
  (dành cho hệ thống dựa trên BSD).

 ,  (cho Linux)
  (cho Linux)
  (cho Linux)

Thao tác trên bảng file descriptor
Hàm  được dùng để làm các thao tác khác nhau trên file descriptor, tùy vào 'đối số lệnh' được truyền cho nó. Có các lệnh để truy xuất và thiết đặt  những thuộc tính liên đới với file descriptor, bao gồm , ,  và .

  (chỉ có ở BSD và Solaris; xóa hết những file descriptor lớn hơn hoặc bằng  trị số chỉ định nào đó)
  (nhân bản file descriptor có sẵn nào đó, đảm bảo tạo ra file descriptor có trị số nhỏ nhất sẵn có)
 ,  (đóng fd1 nếu cần thiết, và khiến file descriptor fd1 trỏ đến file đang mở của fd2)
  ()

Thao tác sửa đổi trạng thái tiến trình

  (thiết đặt thư mục hiện hành của tiến trình dựa trên file descriptor thư mục nào đó)
  (ánh xạ một khoảng của file vào trong không gian địa chỉ của tiến trình)

Khóa file

  (,  và )

Socket

  (tạo file descriptor mới cho kết nối truyền tới nào đó)

  (shut down một hoặc cả hai đầu của kết nối song công toàn phần nào đó)

Tạp vụ

  (làm được nhiều thao tác lặt vặt trên một file descriptor đơn, thường hay được liên đới với một thiết bị nào đó)

Các thao tác sẽ có
Một loạt các thao tác mới trên file descriptor đã được bổ sung vào nhiều hệ thống kiểu Unix hiện đại  và cũng đã được bổ sung vào khá nhiều thư viện C, nhằm để được chuẩn hóa trong một phiên bản tương lai nào đó của POSIX. Hậu tố at trong tên của hàm biểu thị rằng hàm đấy nhận vào thêm một đối số ở vị trí thứ nhất, đối số đó cung cấp file descriptor ứng với thư mục cơ sở để từ đó phân giải đường dẫn tương đối, còn nếu dùng hàm mà tên không có hậu tố at thì tương đương với việc gọi hàm tương ứng có hậu tố at và truyền file descriptor ứng với thư mục làm việc hiện hành làm tham số thứ nhất. Mục đích của các thao tác mới này là để phòng ngừa một số loại tấn công TOCTOU nhất định.

File descriptor làm công năng
Theo nhiều cách thì file descriptor của Unix vận hành như một dạng công năng. Công năng như vậy có thể được truyền giữa các tiến trình thông qua Unix domain socket bằng cách sử dụng lệnh gọi hệ thống sendmsg(). Tuy nhiên, lưu ý rằng cái thực sự được truyền đi chính là tham chiếu đến "open file description" có trạng thái khả biến đổi (offset của file, tình trạng của file, và cờ truy cập của file). Điều này gây rắc rối cho việc sử dụng file descriptor làm công năng sao cho an toàn, vì khi các chương trình chia sẻ quyền truy cập vào cùng "open file description" thì chúng có thể can thiệp vào việc sử dụng file của nhau như bằng cách thay đổi offset của file hoặc thay đổi file thành blocking hoặc là non-blocking, chẳng hạn vậy. Trong các hệ điều hành được đặc biệt thiết kế để làm hệ thống công năng, rất hiếm khi có bất kỳ trạng thái khả biến đổi nào mà bản thân nó có liên đới với công năng nào đó.

Bảng file descriptor của tiến trình trong Unix là một ví dụ về C-list (danh sách công năng).

Ghi chú thuật ngữ

Tham khảo

POSIX


title: Danh sách sân bay tại Ba Lan

text:
Thư viện ảnh

Tham khảo

Ba Lan
Ba Lan
Sân bay
Sân bay


title: Tân An, Tân Kỳ

text:
Tân An là xã thuộc huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Xã Tân An cách thị trấn Tân Kỳ 10 km về phía tây, phía bắc giáp xã Nghĩa Phúc, phía nam giáp Hương Sơn, phía đông giáp Kỳ Sơn và phía tây giáp 2 xã Đồng Văn và Tiên Kỳ.

Là một xã được thành lập từ Nông trường An Ngãi, nên phần lớn nhân dân ở đây đều là con em từ các huyện miền xuôi xung phong lên làm kinh tế mới vào những năm 70 của thế kỉ XX. Chính vì vậy mà các xóm ở đây phần lớn được đặt tên theo các huyện như Quỳnh Lưu, Nam Đàn, Nghi Lộc, Diễn Châu, Hưng Nguyên, Thanh Chương, Yên Thành, Đô Lương. Ngoài ra, sau khi thành lập xã có thêm một số xóm mới là Tân Thành, Tân Sơn, Thanh An, Thanh Phúc và Quyết Thắng. Với một địa hình khá đa dạng bao gồm đồi núi, thung lũng với nhiều ao hồ lớn nhỏ, có dòng sông con chảy qua và ôm trọn dòng Khe Sanh quanh năm xanh biếc, từ lâu Tân An(trước đây là nông trường An Ngãi) đã nổi tiếng với nhiều sản phẩm nông nghiệp như cam, mía và trong những năm gần đây cây cao su đang ngày càng khẳng định thế đứng mạnh mẽ, trở thành thế mạnh cho mảnh đất này.

Tân An có nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, lịch sử và văn hóa. Tuy nhiên tiềm năng này chưa có điều kiện phát triển. Đây là nơi khởi nguồn và kết thúc của một con khe quanh năm nước xanh biếc. Đầu nguồn con khe là một mạch ùn, nước ùn lên từ khe đá vôi mùa hè nước mát lạnh, mùa đông nước lại ấm như có một bình tắm nóng lạnh vĩnh cửu được đặt trong lòng đất. Mạch nước ùn lên hợp lưu với một dòng nước nhỏ có đặc tính hoàn toàn trái ngược (mùa hè nóng, mùa đông lạnh), cuộc gặp gỡ của hai dòng nước như một mỗi tơ duyên của đất trời hội ngộ, âm dương giao hòa.

Mảnh đất Tân An cũng là chứng tích của lịch sử cha ông mấy trăm năm với bãi Tập Mã (nay thuộc xóm Yên Thành) của nghĩa quân Lê Lợi, gần đó có hang núi Nam Sơn (thuộc xã Nghĩa Phúc) là một hang đá rộng có bàn cờ tướng bằng đá, có sân khấu biểu diễn - là nơi giải trí nghỉ ngơi của quân sĩ Lê Lợi năm xưa.Đầu nguồn Khe Sanh cũng là chứng tích cho cuộc chiến đấu sinh tử của Tướng Lê Mạnh với giặc Minh hung hãn. Trước lúc hi sinh ngài đã tắm trong dòng khe nóng lạnh, rồi mãi mãi bất tử với thời gian. Người dân nơi đây đã tỏ lòng tôn kính và mến mộ chân thành bằng việc lập miếu thờ Khe Sanh (thuộc xóm Quỳnh Lưu) quanh năm hương khói.

Tham khảo


title: Hoàn Nhan Doãn Tế

text:
Hoàn Nhan Vĩnh Tế (chữ Hán: 完颜永济, 1168？—11 tháng 9, 1213), vốn tên là Hoàn Nhan Doãn Tế (完颜允济), tên tự là Hưng Thắng (興勝), là hoàng đế thứ 7 của nhà Kim trong lịch sử Trung Quốc, Ông tại vị trong 5 năm (29/12/1208 – 11/9/1213).

Hoàn Nhan Vĩnh Tế là con trai thứ bảy của Kim Thế Tông Hoàn Nhan Ung, mẹ là Nguyên phi họ Lý. Sau khi người cháu là Kim Chương Tông qua đời mà không có người nối dõi, Vĩnh Tế thừa cơ đoạt lấy ngôi vua.

Trong khoảng thời gian cai trị của ông, Thành Cát Tư Hãn của Mông Cổ đem quân xâm lược nước Kim, nước Kim liên tiếp bị thua trận. Bên trong, Hữu phó soát Ngột Thạch Liệt Hồ Sa Hổ do có ý bất mãn, nhân có hội nắm binh quyền đã tạo phản, sát hại Vĩnh Tế vào năm 1213 rồi lập Dực vương Tuân lên nối ngôi, là Kim Tuyên Tông.

Thân thế

Hoàn Nhan Doãn Tế là em trai của Hoàn Nhan Doãn Cung, là chú của Kim Chương Tông. Ông là con trai thứ 7 của Kim Thế Tông Hoàn Nhan Ung, mẹ là Lý nguyên phi, chào đời vào năm 1168 dưới triều Kim Thế Tông. Vào năm 1171, ông được phong làm Tiết vương, cùng năm cải thành Phong vương. Khi trưởng thành, Vệ vương Vĩnh Tế dung mạo tuấn tú, râu đẹp, tính tình kiệm ước không thích khoe khoang. Năm 1185, được gia phong Khai phủ nghi đồng tam ti, năm sau là Bí thư giám, rồi lại chuyển làm Thượng thư bộ Hình. Năm 1187, đổi làm Điện tiền đô điểm kiểm.

Năm 1189, Kim Thế Tông mất, người cháu đích là Cảnh lên kế ngôi, là Kim Chương Tông. Cùng năm đó ông được đổi phong làm Lộ vương, vì kiêng húy Hiển Tông (Hoàn Nhan) Doãn Cung (bố Chương Tông, anh Doãn Tế) nên ông bị đổi tên thành Vĩnh Tế.

Kim Chương Tông hôn dung vô năng, bên trong đam mê nữ sắc, để cho ngoại thích Lý thị kiểm soát hết triều chính, bên ngoài nghi kị tông thần, công thần, trước sau đã giết hại các hoàng thúc Triệu vương Vĩnh Đạo, Trịnh vương Vĩnh Trung. Đến khi Vĩnh Đạo được minh oan thì lại không có người kế tự, nên con trai của Vĩnh Tế được phong làm tự cho Triệu vương; đồng thời ông được phong tiết độ sứ ở Vũ Định quân. Năm thứ 8 (1197), từ Vũ Định quân vào triều yết. Bấy giờ Kim chủ đối với người thân đề phòng rất nghiêm; ngoài việc giết hai vương trước kia thì đối với những người vương gia còn lại trong tông thất cũng bố trí người quan sát, kềm kẹp. Riêng có Vĩnh Tế tuy là em cùng mẹ với Vĩnh Đạo nhưng do nhu nhược vô năng nên Kim chủ không những không ghét bỏ mà còn thương yêu nữa. Bấy giờ hậu cung không sinh được hoàng tử, nhà vua cũng không có ý lập anh hoặc em, mà muốn nhường ngôi cho Vĩnh Tế.

Lên ngôi vua

Vào năm 1208, nông lịch ngày 20 thang 11, Kim Chương Tông lâm bệnh nặng mà không có con để nối dõi. Bấy giờ trong cung có hai phi tử Giả thị, Phạm thị đang mang thai nhưng chưa sanh nở. Nguyên phi Lý thị cùng Hoàng môn thị lang Lý Tân Hỉ bàn nhau, rồi triệu Bình chương chánh sự Hoàn Nhan Khuông vào triều, soạn di chiếu lập Vĩnh Tế lên ngôi. Ngày 29 tháng 12 năm 1108, di chiếu hoàng thúc Vĩnh Tế tức vị hoàng đế. Trong di chiếu còn bảo về việc hai phi tử có mang, nếu như sinh con trai thì hãy lập làm thái tử.

Vệ vương Vĩnh Tế lên ngôi hoàng đế, lập Nguyên phi Đồ Đan thị làm Hoàng hậu. Vĩnh Tế bàn kế với Bình chương chánh sự Bộc Tán Đoan nói rằng Giả thị vốn phải sinh vào tháng 11 mà nay đã quá 3 tháng; còn Phạm thị phải sinh vào tháng giêng mà thai khí tổn thương, đến nay ngự y chẩn không thấy thai. Rồi bá cáo trong kinh ngoài trấn rằng Giả thị vốn không mang thai, Phạm thị bị sẩy thai, hai người bị bắt phải làm ni cô. Bộc Tán Đoan sau đó được thăng làm Hữu Thừa tướng.

Mùa hạ năm 1209, Kim chủ hạ chiếu định tội của Nguyên phi Lý thị, là người sủng phi của Chương Tông là cùng với Giả thị mưu giả có mang để chiếm đoạt triều chính, ý đồ xấu xa; rồi buộc Lý thị và Giả thị phải tự tử; anh Lý thị là Hỉ Nhi bị đày đi châu xa. Hoàn Nhan Khuông tham gia vào việc khép tội Lý thị, được bái Thượng thư lệnh, phong Thân vương.

Đầu năm 1210, Hoàn Nhan Khuông chết, thăng Hữu Thừa tướng Bộc Tán Đoan làm Tả Thừa tướng, Ngự sử Trương Hành Giản làm Thái bảo. Cuối năm 1211, Vĩnh Tế lấy Thượng Kinh lưu thủ Đồ Đan Dật làm Hữu Thừa tướng.

Chiến tranh với người Mông Cổ

Năm 1206, Thủ lĩnh bộ tộc Thát Đát là Thiết Mộc Chân thống nhất các bộ lạc, lên ngôi Đại Hãn, và có ý định bành trướng khắp Âu - Á. Khi đó Kim chủ Vĩnh Tế gửi thư lên ngôi đến Mông Cổ. Thiết Mộc Chân biết rõ vua Kim là kẻ vô năng, nên từ đó bỏ không chịu thần phục và nảy sinh ý định phạt Kim.

Năm 1209, Mông Cổ xuất binh tấn công thần thuộc của Kim là Tây Hạ. Tây Hạ hướng sang Kim cầu viện song Vệ Thiệu Vương ngồi nhìn không ứng cứu. Tây Hạ sau đó khuất phục Mông Cổ. Năm 1211, Thành Cát Tư Hãn liên kết với người Hạ xuất binh đánh Kim. Được tin, Kim chủ mệnh Chương Độc Cát Thiên Gia Nô, Ngột Thạch Liệt Hồ Sa Hổ làm tướng ra Tây Kinh chống giữ, nhưng bị quân Mông đánh cho một trận lớn, phải tháo chạy. Bấy giờ Hồ Sa Hổ tuy là thua trận nhưng không bị trách phạt mà còn được phong Hữu phó soái, Quyền Thượng thư Tả thừa.

Thành Cát Tư Hãn vào Tây Kinh, chia quân đánh chiếm các châu quận. Tháng 8 năm 1211, hai quân giao chiến một trận lớn tại Dã Hồ Lĩnh. Triều đình nhà Kim đã học được bài học thất bại trong giai đoạn đầu của cuộc chiến tranh là"chia mỏng quân đội để đóng giữ ở các cửa ải, các thành quách", bắt đầu áp dụng chiến lược"tập trung quân số"để đối phó với quân địch. Nhà Kim tập trung 45 vạn quân tinh nhuệ trên cả nước, dàn trận tại Dã Hồ Lãnh, với ý đồ dồn quân đội Mông Cổ vào con đường chết. Thành Cát Tư Hãn đã tiếp nhận kiến nghị của Mộc Hoa Lê, trước tiên dùng đội quân cảm tử để thọc sâu vào Trung quân của Kim, rồi sau đó các cánh quân khác mới mở đường tấn công, tức tập trung 10 vạn quân để đánh thẳng vào một mục tiêu chủ yếu. Hơn nữa, chủ soái của Mông Cổ dù đứng trước mọi tình trạng nguy hiểm vẫn không hốt hoảng, vẫn bình tĩnh chỉ huy. Các tướng sĩ của Mông Cổ dám xông lên chiến đấu. Do vậy, chủ lực của triều đình nhà Kim mới bị đánh bại. Riêng quân Kim tiếp ứng chưa đánh đã bỏ chạy trước. Xác chết của quân Kim đã nằm rải rác trên một diện tích rộng hằng trăm dặm. Tiếp đó, quân Mông Cổ hạ Bắc, Tây, Đông ba kinh, chiếm hơn 90 thành trì của nước Kim. Nước Kim ngày càng nguy cấp.

Tin thất bại khiến cả triều đình nhà Kim bàng hoàng. Kim chủ phải cho bãi chức của Bộc Tán Đoan. Vào tháng 9, quân Mông Cổ tiến đến gần Trung Đô. Kim chủ thất kinh, muốn bỏ Yến Kinh chạy về Biện Kinh nhưng quân Kim liều sức chiến đấu, cộng thêm thành phòng vệ kiên cố và có trọng binh phòng thủ nên tạm đánh lui được quân Mông. Tháng 7 năm 1213, Thành Cát Tư Hãn tập trung đại quân từ Dã Cô Lãnh tấn công và đập tan 30 vạn quân Kim ở Cối Hà Bảo, rồi tiến thẳng tới Cư Dung Quan, bao vây Tây Kinh. Cùng năm, một người Kim tên là Da Luật Lưu Ca tại tỉnh Cát Lâm đã khởi binh phản Kim, trong vài tháng đã phát triển đến trên mười vạn người. Da Luật Lưu Ca dựa vào Mông Cổ, tại phụ cận Xương Đồ, Liêu Ninh ngày nay đã dánh bại 60 vạn quân Kim. Tình hình Kim trở nên xấu đi.

Cái chết

Vệ Thiệu Vương đối đãi do dự, không có tài an bang trị quốc, chỉ biết thủ thành. Ông không khéo dùng người, không phân biệt trung gian, cuối cùng dẫn đến đại họa sát thân.

Hồ Sa Hổ đã từng bị Kim chủ bãi chức nên sinh ra oán hận, mưu đồ thoán nghịch. Mùa hạ năm 1213, ông ta được phong làm Hữu phó nguyên soái, nắm 5000 Vũ Vệ quân đồn trú ở phía bắc Trung Đô. Hồ Sa Hổ sau đó cho giết sứ giả của nhà vua, rồi cùng đồ đảng Hoàn Nhan Sửu Nô nói thác là vâng chiếu đi đánh Tri Đại Hưng phủ Đồ Đan Nam Bình làm phản rồi đưa quân vào Yến Kinh, hạ trại ở cửa Quảng Dương. Sau đó Hồ Sa Hổ giết chết Đồ Đan Nam Nình, đến cửa Đông Hoa; được hộ vệ Tà Liệt, Hòa Nhĩ đưa vào cung, xưng làm Giảm quốc Đô nguyên soái, ép Vĩnh Tế ra khỏi cung, cho 200 quân canh giữa. Lại sai viên Hoàng môn đến chỗ Tả phu nhân Trịnh thị để lấy ngọc tỉ. Trịnh thị nhất định không đưa nói
Ngọc tỉ là đồ của thiên tử. Hồ Sa Hổ chỉ là thần tử, sao dám lấy đi? Còn mày là cận vệ được vương ân sâu nặng, lúc chủ gặp nạn sao không tận trung mà lại hùa với giặc lấy ngọc tỉ. Đầu tao lấy được nhưng ngọc tỉ thì không?

Hồ Sa Hổ vẫn cho người cướp lấy ngọc tỉ, giết thêm mấy chục người; rồi giết Kim chủ Vĩnh Tế. Lai theo ý của Đồ Đan Dật, cho người rước anh của cố chủ Cảnh là Dực vương Tuấn lên ngôi, là Kim Tuyên Tông. Tân Kim chủ bị ép phải giáng Vĩnh Tế làm Đông Hải quận hầu. Không lâu sau Hồ Sa Hổ bị Thuật Hổ Cao Kì giết chết.

Năm Trinh Hữu thứ 4 (1216), Kim Tuyên Tông ra chiếu truy phục Doãn Tế là Vệ Vương, thụy là Thiệu, đời sau gọi là Vệ Thiệu Vương.

Gia đình

Thê thiếp
 Vệ Thiệu Vương Hậu Đồ Đan thị (1168-?) , sơ phong Nguyên phi , thăng Hoàng hậu năm Đại An thứ nhất (1209).
 Khâm Thánh phu nhân Viên thị , sinh Kì Quốc Công chúa.

Con cái
 Lương Vương Hoàn Nhan Tùng Khắc (?-1233) , năm Đại An thứ nhất (1209) thăng Tấn vương kiêm hàm Tể tướng. Năm Thiên Hành thứ nhất (1232) , Kim Ai Tông rời Biện Kinh , tấn làm Lương vương. Năm sau , Khai Phong bị chiếm , Tùng Khắc và toàn bộ con trai của Hoàn Nhan Doãn Tế bị giết.
 Hoàn Nhan Cư (?-1233) , năm Đại An thứ nhất phong Giang vương , năm 1214 rời đến Biện Châu.
 Hoàn Nhan Tuyên (?-1233) , được phong Nhâm vương hoặc Cung vương.
 Hoàn Nhan Tảo (?-1233) , được phong Nhâm vương hoặc Cung vương.
 Kì Quốc Công chúa (Mẫu Viên thị), mẹ là Khâm Thánh Phu nhân , gả cho Thành Cát Tư Hãn , là Công chúa Hoàng hậu nổi tiếng trong lịch sử.

Tham khảo
Kim sử
Tục tư trị thông giám

Chú thích

 Kim sử -Vệ Thiệu Vương bản kỉ

Vua nhà Kim
Vua Trung Quốc bị giết
Hoàng đế từ Bắc Kinh
Sinh năm 1168


title: Hoàn Nhan

text:
Hoàn Nhan thị (, tiếng Mãn:ᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ, Wanggiyan; chữ Nữ Chân:  là một bộ lạc Hắc Thủy Mạt Hạt sinh sống ở lưu vực Hắc Long Giang dưới thời Nhà Liêu của người Khiết Đan. Bộ lạc Hoàn Nhan do Hàm Phổ thành lập, theo "Kim sử" (Jinshi 金史), ông đến từ Cao Ly vào năm 60 tuổi. Bộ lạc là một phần của "Sinh Nữ Chân"(生女真), nghĩa là các bộ lạc không nằm dưới quyền cai trị trực tiếp của hoàng đế Khiết Đan. Các bộ lạc Hắc Thủy Mạt Hạt dưới sự cai trị của hoàng đế Khiết Đan được gọi là "Thục Nữ Chân" (熟女真) để thể hiện rằng họ văn minh hơn.

Năm 1115, Hoàn Nhan A Cốt Đả, tù trưởng của bộ lạc Hoàn Nhan đã lập nên nhà Kim. Ông tiêu diệt nhà Liêu của người Khiết Đan trước khi băng hà vào năm 1123. Hai năm sau, đệ của ông là Hoàn Nhan Ngô Khất Mãi đã xâm lược Tống và chinh phục miền bắc Trung Quốc. Người Nữ Chân sau đó bị Hán hóa. Họ "Hoàn Nhan" (Wanyan) được Hán hóa thành "Vương" (Wang) theo các sử sách chính thức của Nữ Chân. Năm 1234, triều đình Kim bị tiêu diệt trước liên quân của người Mông Cổ và Nam Tống. Cả người Mông Cổ và người Hán đều tuyên bố rằng những người mang họ "Hoàn Nhan" sẽ được xem như có xuất thân từ hoàng tộc nhà Kim và bị hành quyết ngay lập tức. Do vậy, để sống sót, những người mang họ "Hoàn Nhan" phải lựa chọn đổi sang tên dạng tiếng Hán (Vương) hay đi ẩn cư ở những vùng hẻo lánh. Tại Trung Quốc ngày nay, chỉ có cư dân ở một thôn tại Kính Xuyên, tỉnh Cam Túc còn giữ họ "Hoàn Nhan".

Xem thêm
 Họ kép Trung Hoa
 Hoàn Nhan Dược

Tham khảo
Thăm "bộ lạc Hoàn Nhan" ở Kính Xuyên

Nữ Chân
Họ
Họ tên
Người Mãn Châu
Họ người Trung Quốc


title: Marado

text:
Marado hay đảo Mara là một hòn đảo ở cực nam của Hàn Quốc, nằm cách 8 km về phía nam của bờ biển Jeju (điểm cực nam của nước này), đảo có diện tích 0,3 km². Trên đảo có khoảng 90 cư dân sinh sống. Đảo trở thành một địa điểm du lịch được biết đến rộng rãi nhờ vẻ đẹp tự nhiên cũng như trên đảo có nhiều những phiến đá được sắp xếp theo một cách bất thường, đảo được kết nối với đất liền bằng hai tuyến phà cùng nhiều tàu thuyền đưa đón khách tham quan thường xuyên.

Mara-do thuộc vào địa giới hành chính của thị trấn Daejeong (Daejeong-eup) trực thuộc thành phố Seogwipo. Vì có môi trường biển với khí hậu cận nhiệt đới, hòn đảo gần như là một khu bảo tồn thiên nhiên tự nhiên. Đảo được đặt với biệt danh là "Báu vật quốc gia số 423" (천연기념물 제423호) của Hàn Quốc vào ngày 18 tháng 7 năm 2000.

Tổng quan
Marado vốn không có cư dân. Đảo được gọi là Keumdo (금도,禁島, Cấm đảo). Theo một bài báo trên Chosun Ilbo của tác giả Lee Kyu-tae vào năm 1967, hòn đảo được cư ngụ lần đầu bởi Kim Seong-oh (김성오,金成五, Kim Thành Ngũ) và các anh em trai của bà vào năm 1880. Là một nông dân nghèo không có đất trồng trọt, Kim Seong-oh đã quyết định chuyển đến đảo sau khi cha bà đề cập về hòn đảo khi ông hấp hối. Vì vậy, bà đã dời Jeju cùng với hai anh em trai khác, công cụ nông nghiệp, và một ít hạt giống. Họ đã phải vòng quanh hòn đảo ba lần, bởi không thể tìm được nơi để cập bến. Sau khoảng 10 ngày, họ tham gia cùng hai ngư dân bị mắc kẹt đến từ Torishima (도리섬,鳥島), thuộc quần đảo Ryukyu (Nhật Bản).

Tuy nhiên, các tài liệu từ Jeju lại cho thấy một câu chuyện khác về Marado. Theo câu chuyện này, cư dân đầu tiên đến và sinh sống tại Marado là vào năm 1883. Một người đàn ông họ Kim trước đó sống tại Daejeong gol, một ngôi làng nhỏ ở Jeju, đã đến cùng tất cả tài sản của mình. Thân nhân của ông đề nghị đưa họ đến Marado. Sim Hyun Taek, sư tăng Jeju vào lúc đó, đã cho phép họ làm như vậy và Marado lần đầu tiên có người cư ngụ. Sau khi độc lập, đảo được quản lý bởi Gapa-ri, Daejeong-eup của Jeju, và được đăng ký với vị thế là một khu độc lập (ri) gọi là Marari.

Bờ biển
Marado là một hòn đảo có bờ biển khác thường; các hang biển cũng được tìm thấy trên đảo. Do sự xoái mòn của thủy triều, phần bờ biển phía đông có các vách đá rất dốc được các cư dân gọi là Gue Jeong. Độ cao của nó đạt đến 39m và các loài thực vật như xương rồng Triều Tiên được tìm thấy ở đây. Có 4 bến tàu trên đảo Marado, gọi là Sal-rae, Jari, Jangsi và Sinjak-no. Tài nguyên thủy sản phong phú cả năm, đặc biệt là ở Jari.

Hiện tại
Có một trường tiểu học, đồn cảnh sát, nhà thờ và hải đăng tại Marado. Bốn mươi hộ gia đình đăng ký cư trú tại đây và có khoảng 700 khác du lịch đến mỗi ngày. Để phục vụ họ, đảo có 50 phòng ở trọ.

Tham khảo

Seogwipo
Đảo Hoàng Hải
Địa lý Hàn Quốc
Đảo Hàn Quốc


title: Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam

text:
Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (tên tiếng Anh là "Co-operative Bank of Viet Nam", viết tắt: Co-opBank), là một ngân hàng hợp tác xã tại Việt Nam, thành lập năm 2013 theo hình thức chuyển đổi.

Ra đời và phát triển
Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam ra đời trên cơ sở chuyển đổi từ Quỹ Tín dụng Nhân dân Trung ương (tên tiếng Anh là Central People's Credit Fund, viết tắt: CCF). Quỹ tín dụng Trung ương được hình thành dựa trên Quyết định số 390/QĐ-TTg ngày 27/7/1993 và công văn số 6901/KTTH năm 1994 của Chính phủ Việt Nam. Đến năm 1995, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quyết định số 162/QĐ-NH5 ngày 8/6/1995 cho thành lập Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương và Quyết định số 200/QĐ-NH5 nhằm cấp giấy phép hoạt động cho Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương với số vốn điều lệ ban đầu là 200 tỷ đồng. Từ năm 2010, vốn điều lệ được tăng lên 2000 tỷ đồng.

Năm 2013, với vốn điều lệ là 3.000 tỷ đồng, theo giấy phép số 166/GP-NHNN được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ký ban hành ngày 4-6-2013 , Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam được thành lập, có thời hạn hoạt động 99 năm. Vốn điều lệ của ngân hàng bao gồm vốn hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước Việt Nam, vốn góp của quỹ tín dụng nhân dân thành viên và các pháp nhân khác.

Khái niệm "Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương"

Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương là một tổ chức tín dụng hợp tác, do các quỹ Tín dụng Nhân dân cơ sở (viết tắt là QTDND cơ sở), các tổ chức tín dụng và các đối tượng khác tham gia góp vốn thành lập; được Nhà nước hỗ trợ vốn để hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng và dịch vụ Ngân hàng, nhằm mục đích hỗ trợ và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống QTDND, giúp các QTDND Cơ sở ở xã, phường phát triển ổn định. Quỹ tín dụng Trung ương hoạt động không vì mục đích lợi nhuận.

Chức năng chính của Quỹ
 Điều hoà vốn trong hệ thống;
 Cung ứng dịch vụ, chăm sóc, tư vấn cho Quỹ tín dụng thành viên;
 Kinh doanh tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng;
 Thực hiện một số nhiệm vụ của tổ chức liên kết hệ thống QTDND do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định.
Mạng lưới hoạt động
Mạng lưới của Quỹ tín dụng Trung ương trải rộng 53 tỉnh, thành phố của Việt Nam với 26 chi nhánh và gần 100 phòng giao dịch (số liệu tính đến 05/2012) trực tiếp chăm sóc, điều hoà vốn hỗ trợ hơn 1.000 QTDND -cơ sở thành viên trong cả nước, tăng cường mối liên kết trong hệ thống.

Tại quyết định 200/QĐ-NH5 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 20 tháng 7 năm 1995 ghi rõ:

Chuyển đổi thành "Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam"
Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (viết tắt là HTX) có phạm vi hoạt động trên toàn lãnh thổ Việt Nam, được thành lập các đơn vị mạng lưới trong nước và nước ngoài khi được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận bằng văn bản; đồng thời mở rộng đối tượng cung cấp dịch vụ.

Về nội dung, phạm vi hoạt động, ngân hàng này được phép:
 Mở tài khoản tiền gửi cho các thành viên là các quỹ tín dụng nhân dân;
 Nhận tiền gửi, cho vay điều hòa vốn đối với quỹ tín dụng nhân dân thành viên theo Quy chế điều hòa vốn được Hội đồng quản trị Ngân hàng HTX thông qua và được công khai đến tất cả các quỹ tín dụng nhân dân thành viên;
 Xây dựng, phát triển và ứng dụng các sản phẩm, dịch vụ mới trong hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân thành viên đáp ứng nhu cầu của các thành viên quỹ tín dụng nhân dân và phục vụ phát triển lợi ích cộng đồng trên địa bàn sau khi được Ngân hàng Nhà nước cho phép.

Đối với khách hàng không phải là quỹ tín dụng nhân dân thành viên, Ngân hàng HTX được:
 Nhận tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh toán và các loại tiền gửi khác của tổ chức và cá nhân;
 Cho vay đối với khách hàng không phải là quỹ tín dụng nhân dân thành viên khi đã ưu tiên đáp ứng nhu cầu điều hòa vốn của quỹ tín dụng nhân dân thành viên, duy trì tỷ lệ dư nợ cho vay khách hàng không phải là quỹ tín dụng nhân dân thành viên theo đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Ngoài ra, Ngân hàng HTX được phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu, giấy tờ có giá khác để huy động vốn trong nước và nước ngoài theo quy định của Ngân hàng Nhà nước; vay vốn trên thị trường tiền tệ trong nước và vay vốn của tổ chức tài chính, tín dụng, các tổ chức khác và cá nhân trong, ngoài nước theo quy định của pháp luật; Ủy thác và nhận ủy thác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và các quy định của pháp luật liên quan; vay vốn của Ngân hàng Nhà nước dưới hình thức tái cấp vốn và các hình thức vay vốn khác theo quy định; thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu, tái chiết khấu, cầm cố thương phiếu và các giấy tờ có giá khác; bảo lãnh ngân hàng; phát hành thẻ tín dụng theo quy định...

Tham khảo
 Hiệp hội Quỹ tín dụng nhân dân Việt Nam
 Báo chính phủ
 Quyết định thành lập

Chú thích

Xem thêm
Quỹ tín dụng nhân dân

Ngân hàng Việt Nam


title: Nikolai Andreyevich Rimsky-Korsakov

text:
Nikolai Andreyevich Rimsky-Korsakov (, 18 tháng 3 (ngày 6 tháng 3 dương lịch cũ) năm 1844 - 21 tháng 6 (tức ngày 8 tháng 6 dương lịch cũ) năm 1908) là một nhà soạn nhạc người Nga, và là một trong năm thành viên của nhóm các nhà soạn nhạc Nga danh tiếng đương thời Могучая кучка (Ngũ đại thụ).

Lịch sử
Nikolai Andreevich Rimsky-Korsakov sinh ra tại thành phố Tikhvin Sankt-Peterburg, trong gia đình quý tộc Nga, nhiều họ hàng là chính khách và tướng lĩnh quân đội của Nga hoàng từ thời nữ hoàng Elizabeta Petrovna. Bố của ông là nhà soạn nhạc Andrei Petrovich.

Rimsky-Korsakov bắt đầu được tiếp xúc với âm nhạc, vào năm 6 tuổi (1850). Năm 1856 khi 12 tuổi, Rimsky-Korsakov nhập học tại Học viện Thủy quân ở Xanh Peterbua (Sankt-Peterburg), với ước vọng trở thành thủy thủ. Năm 1858, Rimsky-Korsakov với sự hướng dẫn của thầy dạy nhạc nổi tiếng Fedor Andreevich Kanille, Rimsky-Korsakov bắt đầu thử soạn nhạc cổ điển.

Rimsky-Korsakov là một bậc thầy hòa âm phối khí. Một số sáng tác nổi bật nhất của ông phải kể đến: Capriccio Espagnol (tùy khúc Tây Ban Nha), Khúc dạo đầu lễ Phục sinh Nga, tổ khúc giao hưởng Sheherazade, đây đều là những tác phẩm được biểu diễn thường xuyên trong các buổi hòa nhạc cổ điển. Ngoài ra, các trích đoạn và tổ khúc từ 15 vở opera của ông cũng có một chỗ đứng vững chắc trong âm nhạc thế giới. Scheherazade là một thành công tuyệt vời của ông trong việc kể những câu truyện cổ tích và truyện dân gian bằng nhạc giao hưởng.

Rimsky-Korsakov tin tưởng vào việc phát triển một phong cách âm nhạc cổ điển mang đậm chất dân tộc Nga, cũng như các nhạc sĩ đồng nghiệp của ông là Mily Balakirev và nhà phê bình Vladimir Stasov. Phong cách này kết hợp các bài hát và truyện kể dân gian Nga với những yếu tố hòa âm, giai điệu và nhịp điệu kỳ lạ, gọi là chủ nghĩa phương Đông trong âm nhạc, cũng như tránh các phương pháp sáng tác truyền thống của phương Tây. Rimsky-Korsakov đánh giá cao các kỹ thuật âm nhạc phương Tây sau khi ông trở thành giáo sư sáng tác, hòa âm và phối khí tại Nhạc viện Saint Petersburg năm 1871. Sau ba năm khổ luyện, ông trở thành bậc thầy về phong cách sáng tác phương Tây. Rimsky-Korsakov kết hợp những yếu tố này cùng với những ảnh hưởng từ Mikhail Glinka và các thành viên khác của nhóm Năm cây đại thụ. Kỹ thuật sáng tác và phối khí của Rimsky-Korsakov càng phong phú hơn nữa khi ông tiếp xúc với các tác phẩm của Richard Wagner.

Trong phần lớn cuộc đời của mình, bên cạnh vai trò là một nhà soạn nhạc, Rimsky-Korsakov còn làm việc trong quân đội Nga, đầu tiên là sĩ quan trong Hải quân Đế quốc Nga, sau đó là Thanh tra Dân sự của Hải quân. Ông viết rằng: ông đã phát triển niềm đam mê với đại dương từ thời thơ ấu qua việc đọc sách và nghe về những chiến công của anh trai mình trong hải quân. Tình yêu với đại dương này có thể đã ảnh hưởng đến Rimsky-Korsakov khi ông sáng tác hai tác phẩm nổi tiếng nhất của mình, vở kịch âm nhạc Sadko (đừng nhầm lẫn với vở opera cùng tên sau này của ông) và tổ khúc Scheherazade. Với tư cách là Thanh tra của Ban nhạc Hải quân, Rimsky-Korsakov đã mở rộng kiến thức về cách chơi bộ Khí gỗ và bộ Kèn đồng, điều này khiến ông có thể phối khí tốt hơn. Ông truyền lại kiến thức này cho các học trò của mình. Sau khi nhà soạn nhạc mất, người con rể ông là Maximilian Steinberg hoàn thành nốt bộ sách về các phương pháp của bố vợ mình.

Rimsky-Korsakov để lại một khối lượng đáng kể các tác phẩm mang tinh thần dân tộc Nga đầy nguyên bản. Ông cũng hiệu chỉnh lại các tác phẩm của Năm cây đại thụ để đưa đến công chúng, điều này mang lại danh tiếng lâu dài cho các tác phẩm này (mặc dù có tranh cãi về việc ông chỉnh sửa các tác phẩm của Modest Mussorgsky). Với sự nghiệp giáo dục của mình, Rimsky-Korsakov cũng định hình một thế hệ các nhà soạn nhạc và nhạc sĩ trẻ trong suốt nhiều thập kỷ. Do đó, Rimsky-Korsakov được coi là "kiến trúc sư trưởng" của những gì công chúng âm nhạc cổ điển coi là "phong cách Nga" trong sáng tác. Ảnh hưởng của ông đối với các nhà soạn nhạc trẻ là đặc biệt mạnh mẽ, vì ông đóng vai trò là một nhân vật chuyển tiếp giữa những nhạc sĩ tự học, điển hình như Glinka và Năm cây đại thụ và những nhà soạn nhạc được đào tạo chuyên nghiệp-đang ngày càng phổ biến vào cuối thế kỷ 19. Dù phong cách của Rimsky-Korsakov nhận ảnh hưởng từ Glinka, Balakirev, Hector Berlioz, Franz Liszt và, trong một thời gian ngắn, Wagner, ông "đã truyền trực tiếp phong cách này cho hai thế hệ nhà soạn nhạc Nga" và ảnh hưởng đến cả các nhà soạn nhạc không phải người Nga như Maurice Ravel, Claude Debussy, Paul Dukas và Ottorino Respighi.

Xem thêm
 Nhạc cổ điển

Tham khảo

 Nelson, John: The Significance of Rimsky-Korsakov in the Development of a Russian National Identity. Diss. Studia musicologica Universitatis Helsingiensis, 25. University of Helsinki, 2013.  ISBN 978-952-10-9390-6. Abstract.
 Abraham, Gerald, "Rimsky-Korsakov, Nikolay Andreyevich". In The New Grove Dictionary of Music and Musicians (London: Macmillan, 1980) 20 vols., ed. Stanley Sadie. ISBN 0-333-23111-2.
 Abraham, Gerald, Studies in Russian Music (London: William Reeves/The New Temple Press, 1936). ISBN n/a.
 Abraham, Gerald. Rimsky-Korsakov: a Short Biography (London: Duckworth, 1945; rpt. New York: AMS Press, 1976. Later ed.: Rimsky-Korsakov. London: Duckworth, 1949).
 Abraham, Gerald, Slavonic and Romantic Music: Essays and Studies (London: Faber & Faber, 1968). ISBN 0-571-08450-8.
 Abraham, Gerald, "Rimsky-Korsakov, Nikolay Andreyevich". In The New Grove Russian Masters 2 (New York: W.W. Norton & Company, 1986). ISBN 0-393-30103-6.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Early Years, 1840–1874 (New York, W.W. Norton & Company, Inc., 1978). ISBN 0-393-07535-4.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Crisis Years, 1874–1878, (New York: W.W. Norton & Company, 1983). ISBN 0-393-01707-9.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Final Years, 1885–1893, (New York: W.W. Norton & Company, 1991). ISBN 0-393-03099-7.
 Calvocoressi, M.D. and Gerald Abraham, Masters of Russian Music (New York: Tudor Publishing Company, 1944). ISBN n/a.
 Figes, Orlando, Natasha's Dance: A Cultural History of Russia (New York: Metropolitan Books, 2002). ISBN 0-8050-5783-8 (hc.).
 Frolova-Walker, Marina, "Rimsky-Korsakov. Russian family of musicians. (1) Nikolay Andreyevich Rimsky-Korsakov". In The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Second Edition (London: Macmillan, 2001) 29 vols., ed. Stanley Sadie. ISBN 1-56159-239-0.
 Holden, Anthony, Tchaikovsky: A Biography (New York: Random House, 1995). ISBN 0-679-42006-1.
 Leonard, Richard Anthony, A History of Russian Music (New York: Macmillan, 1957). Library of Congress Card Catalog Number 57-7295.
 McAllister, Rita and Iosef Genrikhovich Rayskin, "Rimsky-Korsakov. Russian family of musicians. (3) Andrey Nikolayevich Rimsky-Korsakov". In The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Second Edition (London: Macmillan, 2001) 29 vols., ed. Stanley Sadie. ISBN 1-56159-239-0.
 Maes, Francis, tr. Pomerans, Arnold J. and Erica Pomerans, A History of Russian Music: From Kamarinskaya to Babi Yar (Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press, 2002). ISBN 0-520-21815-9.
 Morrison, Simon, Russian Opera and the Symbolist Movement (Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 2002). ISBN 0-520-22943-6.
 Neff, Lyle, "Rimsky-Korsakov. Russian family of musicians. (2) Nadezhda Nikolayevna Rimskaya Korsakova [née Purgold]". In The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Second Edition (London: Macmillan, 2001) 29 vols., ed. Stanley Sadie. ISBN 1-56159-239-0.
 Poznansky, Alexander Tchaikovsky: The Quest for the Inner Man (Lime Tree, 1993). ISBN 0-413-45721-4.
 Rimsky-Korsakov, Nikolai, Letoppis Moyey Muzykalnoy Zhizni (St. Petersburg, 1909), published in English as My Musical Life (New York: Knopf, 1925, 3rd ed. 1942). ISBN n/a.
 Schonberg, Harold C. Lives of the Great Composers (New York: W.W. Norton & Company, 3rd ed. 1997). ISBN 0-393-03857-2.
 Taruskin, Richard, Stravinsky and the Russian Traditions: A Biography of the Works Through Mavra, Volume 1 (Oxford and New York: Oxford University Press, 1996). ISBN 0-19-816250-2.
 Taruskin, Richard, On Russian Music (Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 2009). ISBN 0-520-24979-8.
 Yastrebtsev, Vasily Vasilievich, Reminiscences of Rimsky-Korsakov (New York: Columbia University Press, 1985), ed. and trans. Florence Jonas. ISBN 0-231-05260-X.
 Zetlin, Mikhail, tr. and ed. George Panin, The Five (Westport, Connecticut: Greenwood Press, 1959, 1975). ISBN 0-8371-6797-3.
 Malko, N.A., Vospominaniia. Stat'i. Pisma [Reminiscences. Articles. Letters] (Leningrad, 1972)

Liên kết ngoài
 The Best of Korsakov
 Tác phẩm Flight Of The Bumblebee của Nikolai Rimsky-Korsakov

Films
  (2004)
  (Soviet biographical film from 1952)

Scores

Other
 The Rimsky-Korsakov Home Page
  – full, searchable text with music images, mp3 files, and MusicXML files
 Principles of Orchestration  full text with "interactive scores."

Nhà soạn nhạc Nga
Nhà soạn nhạc opera
Sinh năm 1844
Mất năm 1908
Giảng viên âm nhạc


title: Trại tập trung Gross-Rosen

text:
Trại tập trung Gross-Rosen là một trại tập trung của Đức Quốc xã, ở Gross-Rosen, tỉnh Niederschlesien (nay là Rogoźnica, Ba Lan). Trại này nằm ngay bên tuyến đường sắt giữa Jauer (nay là Jawor) và Striegau (nay là Strzegom).

Lịch sử
Trại này được dựng lên trong mùa hè năm 1940 như một trại vệ tinh của Trại tập trung Sachsenhausen, và trở thành trại độc lập từ ngày 1.5.1941. Ban đầu, các tù nhân làm công việc khai thác mỏ đá rất lớn của trại, thuộc sở hữu của "SS-Deutsche ERD-und Steinwerke GmbH (Công ty trách nhiệm hữu hạn khai thác Đất và Đá của SS Đức). Khi trại trở nên lớn hơn, thì nhiều tù nhân đã được đưa vào làm việc xây dựng các cơ sở của những phân trại (subcamp) trực thuộc trại liên hợp này.

Tháng 10 năm 194, SS chuyển khoảng 3.000 tù binh Liên Xô tới trại Gross-Rosen để hành quyết bằng cách bắn chết.

Trại Gross-Rosen nổi tiếng về việc đối xử tàn nhẫn với các tù nhân bởi chỉ thị Nacht und Nebel (Đêm và Sương mù, viết tắt là NN), đặc biệt ở mỏ khai thác đá.

Sự đối xử tàn nhẫn với các tù nhân chính trị và người Do Thái không chỉ bởi các người lính SS và các tù nhân hình sự, nhưng - ở một mức độ thấp hơn - cũng bởi các thường dân Đức làm việc tại mỏ đá. Trong năm 1942, thời gian sống sót trung bình cho các tù nhân chính trị là ít hơn 2 tháng. Do một sự thay đổi chính sách vào tháng 8 năm 1942, các tù nhân có khả năng sống sót lâu hơn bởi vì họ là những người lao động nô lệ cần thiết cho các ngành công nghiệp Đức. Trong số các công ty được hưởng lợi từ sức lao động nô lệ của các tù nhân ở trại tập trung là các nhà máy sản xuất đồ điện tử của Đức như Blaupunkt hoặc Siemens. Một số tù nhân không có khả năng làm việc và chưa chết trong vòng vài ngày, đã được gửi đến Dachau trong cái gọi là các chuyến vận tải người tàn phế. Một người trong số này, Willem LodewijkHarthoorn, một tù nhân từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 8 năm 1942, đã viết một bài tường thuật kinh nghiệm của mình tên "Verboden te sterven" (tiếng Hà Lan, có nghĩa là Cấm chết). Tuy nhiên đại đa số tù nhân của trại này là những người Do Thái đến từ các trại tập trung Dachau và Sachsenhausen, rồi sau đó là từ Buchenwald. Các tù nhân Do Thái này chủ yếu đến từ Ba Lan và Hungary, một số khác đến từ Bỉ, Pháp, Hà Lan, Hy Lạp, Nam Tư, Slovakia và Ý.

Tổng cộng có trên 500 nữ binh canh gác trại được huấn luyện và phục vụ ở trại tập trung liên hợp Gross Rosen. Đội nữ SS được bố trí ở các phân trại giam tù nhân nữ Brněnec, Graeben, Gruenberg, Gruschwitz Neusalz, Hundsfeld, Kratzau II, Oberalstadt, Reichenbach, và Schlesiersee Schanzenbau.

Vào thời kỳ cao điểm trong năm 1944, trại liên hợp Gross-Rosen có đến 97 phân trại nằm ở Đông Đức và vùng Ba Lan bị chiếm đóng.

Ngày 1.1.1945, tổng số tù nhân của trại chính và các phân trại là 76.728 người, trong đó khoảng 26.000 người là phụ nữ.

Trong giai đoạn cuối cùng của trại, số tù nhân của các trại Gross-Rosen chiếm tới 11% tổng số các tù nhân trong các trại tập trung của Đức Quốc xã tại thời điểm đó. Tổng cộng có 125.000 tù nhân thuộc các dân tộc khác nhau đã trải qua các trại của Gross-Rosen, trong đó có khoảng 40.000 người đã chết tại chỗ và trong các chuyến vận chuyển di tản. Trại này được Hồng quân giải phóng ngày 14.2.1945.

Một phân trại của trại Gross-Rosen nằm ở thành phố Brněnec của Tiệp Khắc là nơi các tù nhân Do Thái được Oskar Schindler cứu thoát.

 Các người chỉ huy trại
Trong thời kỳ Gross-Rosen là một phân trại của Trại tập trung Sachsenhausen, các sĩ quan SS sau đây làm Lagerführer (người lãnh đạo trại):
 SS-Untersturmführer (thiếu úy SS) - Anton Thumann
 SS-Untersturmführer (thiếu úy SS) - Georg Gussregen

Khi trở thành trại tập trung độc lập từ tháng 5 năm 1941, thì các sĩ quan SS sau đây chỉ huy:
 SS-Obersturmbannführer (trung tá SS) - Arthur Rodl, tháng 5/1941- tháng 9/1942
 SS-Hauptsturmführer (đại úy SS) - Wilhelm Gideon, tháng 9/1942 – tháng 10/1943
 SS-Sturmbannführer (thiếu tá SS) - Johannes Hassebroek, tháng 10/1943 - tới khi di tản

 Các phân trại của trại tập trung Gross-Rosen

 Tù nhân nổi tiếng
Simon Wiesenthal, người săn các tên tội phạm Đức Quốc xã

 Tham khảo

 Alfried Konieczny, Encyclopaedia of the Holocaust. NY: Macmillan, 1990, vol. 2, pp. 623–626.
Inmate accounts
Willem Lodewijk Harthoorn, Verboden te sterven, Van Gruting, 2007, ISBN 978-90-75879-37-7
Johannes Teunissen, Mijn belevenissen in de Duitse concentratiekampen'', Kok, 2006, ISBN 978-90-435-0367-9

Liên kết ngoài

 United States Holocaust Memorial Museum – Gross-Rosen
 Jewish Virtual Library – Gross-Rosen
 Encyclopædia Britannica – Gross-Rosen
 www.druhasvetovavalka.cz - Pages show pictures and videos of the day taken at places connected with the World War II
 The Gross-Rosen Museum in Rogoźnica
 Gross-Rosen trên trang H.E.A.R.T.

Thành lập 1940
Giải thể 1945
Gross
Lịch sử Ba Lan
Khởi đầu năm 1940


title: Phẫu thuật cắt bỏ dạ dày

text:
Phẫu thuật cắt bỏ dạ dày là một [phẫu thuật] cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày. Phẫu thuật cắt bỏ dạ dày được thực hiện để điều trị ung thư dạ dày và thủng thành dạ dày.

Trong chứng bệnh viêm loét tá tràng nghiêm trọng, phẫu thuật này có thể là cần thiết để loại bỏ phần dưới của dạ dày được gọi là môn vị và phần trên của ruột non là tá tràng. Nếu có một phần đầy đủ của tá tràng trên còn lại thì một thủ thuật Billroth I được thực hiện nối phần còn lại của dạ dày với tá tràng trước khi các ống mật và ống tụy. Nếu dạ dày không có thể được nối lại với tá tràng 1 thì thủ thuật Billroth II được thực hiện, nơi mà các phần còn lại của tá tràng được niêm cắt ra, một lỗ được cắt thành các phần tiếp theo của các ruột nhỏ được gọi là các ruột chay và dạ dày được nối lại lỗ này. Do môn vị được sử dụng để nghiền thức ăn và từ từ thả thức ăn vào ruột non, loại bỏ các môn vị có thể làm cho thực phẩm để di chuyển vào ruột non nhanh hơn bình thường, dẫn đến hội chứng trống dạ dày.

Lịch sử
Phẫu thuật cắt thành công đầu tiên được thực hiện bởi Theodor Billroth năm 1881 cho bệnh nhân ung thư dạ dày.
Trong lịch sử, phẫu thuật cắt bỏ dạ dày được sử dụng để điều trị viêm loét dạ dày tá tràng. Ngày nay chứng bệnh này thường được điều trị bằng thuốc kháng sinh, vì nó đã được công nhận rằng chứng bệnh này thường do Helicobacter pylori gây ra.
Trong quá khứ, phẫu thuật cắt dạ dày cho bệnh loét dạ dày thường đi kèm bởi thủ thuật vagotomy, giảm sản xuất acid. Ngày nay, vấn đề này được quản lý với các thuốc ức chế bơm proton.

Tham khảo

Phẫu thuật


title: Carlos IV của Tây Ban Nha

text:
Carlos IV (Tiếng Anh: Charles IV, Tiếng Tây Ban Nha: Carlos Antonio Pascual Francisco Javier Juan Nepomuceno José Januario Serafín Diego; sinh 11/11/1748 - mất 20/01/1819) là vua của Vương quốc Tây Ban Nha và Đế quốc Tây Ban Nha từ ngày 14/12/1788 đến ngày 19/03/1808.

Khi Carlos IV kế thừa ngôi vị, Tây Ban Nha được đánh giá là có ít dấu hiệu bất ổn, nhưng trong suốt thời trị vì của ông, Tây Ban Nha đã tham gia một loạt các liên minh bất lợi và chính phủ của ông liên tục phải tìm kiếm tài chính để đỗ vào các cuộc chiến tranh. Carlos căm ghét người thừa kế ngai vàng và cũng là con trai của ông - Ferdiand, người đứng đầu Âm mưu El Escorial tuy bất thành nhưng sau đó đã buộc Carlos IV phải thoái vị sau sự kiện Cuộc nổi dậy Aranjuez vào tháng 3/1808, cùng với việc lật đổ Đệ nhất Bộ trưởng (Thủ tướng) Manuel de Godoy. Napoléon Bonaparte đã buộc Ferdiand VII và cả Carlos IV phải thoái vị, mở đường cho anh trai của Napoleon là Joseph Bonaparte trở thành vua của Tây Ban Nha. Triều đại của Carlos IV được xem là một bước ngoặt lớn trong Lịch sử Tây Ban Nha.

Thời trẻ

Carlos IV là con trai thứ hai của Carlos III và vợ Maria Amalia của Saxony. Ông sinh ra tại Napoli (11 tháng 11 năm 1748), trong giai đoạn cha của ông là vua của Vương quốc Napoli và Vương quốc Sicilia. Anh trai của ông Don Felipe đã không được chọn làm người kế vị do bị bệnh tâm thần và động kinh. Tại Napoli và Sicilia, Carlos được gọi là Thân vương của Taranto.

Carlos đã được thừa hưởng một thân hình vạm vỡ và sức khỏe tuyệt vời từ dòng dõi Saxon của mẹ, cháu gái của August II của Ba Lan. Khi còn trẻ ông thích đấu vật với những đồng hương mạnh nhất ông có thể tìm thấy. Trong khi ông được nhiều người xem là trí tuệ chậm chạp và khá cả tin, ông cũng được biết đến đối với hành vi tốt đẹp. Carlos còn có biệt danh là "El Cazador" (có nghĩa là "Thợ săn"), do sở thích thể thao và săn bắn, hơn là giải quyết các công việc chính sự. Ông được đánh giá là người dễ mến nhưng có đầu óc đơn giản.

Vua Tây Ban Nha

Năm 1788, Vua Carlos III băng hà, Hoàng tử Carlos Antonio lên kế vị với vương hiệu "Carlos IV", ông đã cai trị đế chế của mình trong 2 thập kỷ tiếp theo. Mặc dù ông luôn thể hiện sự tôn nghiêm với vai trò là một vị vua chuyên chế tuyệt đối trước thần dân của mình, nhưng Carlos IV lại khá buôn thả việc triều chính. Các công việc của chính phủ ông giao lại cho vợ và Manuel de Godoy, người ông bổ nhiệm làm Đệ nhất bộ trưởng (thủ tướng). Phần lớn thời gian của ông sử dụng cho các thú vui săn bắn, cho dù phía bên kia biên giới, Cách mạng Pháp đang diễn ra, người anh em họ Bourbon là vua Louis XVI cùng vợ ông ta đã bị hành quyết và sự nổi lên của Napoléon Bonaparte.

Những ý tưởng về Thời kỳ Khai Sáng đã đến với Tây Ban Nha dưới thời kỳ cai trị của vị vua đầu tiên của Nhà Bourbon Tây Ban Nha - Philip V, cha của Carlos III và ông nội của vị vua đương nhiệm, Carlos IV. Vua Philip V đã theo đuổi một chính sách cải cách tích cực nhằm tìm cách khôi phục Tây Ban Nha về cả mặt chính trị và kinh tế, đưa hệ thống Đế quốc Tây Ban Nha trở nên chặc chẽ và hùng mạnh hơn. Đến thời cha của Carlos IV là vua Carlos III, ông là vị vua năng động, bổ nhiệm nhiều thủ tướng giàu kinh nghiệm để giúp ông đưa ra các quyết định đúng đắn. Ngược lại với vị vua đương nhiệm Carlos IV, được xem là một vị quân chủ không ra gì, với một người vợ độc đoán và một thủ tướng thiếu kinh nghiệm nhưng đầy tham vọng. Tây Ban Nha dưới thời Carlos IV được xem là sự kết hợp giữa một vị vua từ bỏ quyền cai trị, một hoàng hậu buôn thả, dâm dật ngoại tình khắp nơi và một thủ tướng với các chính sách khiến chế độ quân chủ bị thần dân xa lánh và oán ghét.

Khi mới lên ngôi, Carlos IV dự định sẽ vẫn duy trì các chính sách của cha mình, và giữ Bá tước Floridablanca tại ghế Đệ nhất bộ trưởng (Thủ tướng). Chính Đệ nhất bộ trưởng Floridablanca đã giúp Tây Ban Nha tránh một cuộc chiến tranh với Vương quốc Anh trong cuộc khủng hoảng Nootla Crisis, nơi tranh chấp thương mại và hàng hải giữa 2 đế chế tại bờ biển phía Tây Đảo Vancouver vào năm 1789. Tây Ban Nha lúc bấy giờ có thể lôi kéo đồng minh Vương quốc Pháp cùng chống lại Anh, nhưng Floridablanca lại thích đàm phán với Anh hơn là bị lôi kéo vào chính trường Pháp khi cuộc Cách mạng Pháp đang bùng nổ. Năm 1792, Floridablanca bị đẩy khỏi ghế Thủ tướng và Bá tước Aranda được bổ nhiệm thay thế. Tuy nhiên, sau cuộc chiến chống lại Đệ Nhất Cộng hòa Pháp, Bá tước Aranda theo khuyên hướng tự do đã bị hạ bệ, Manuel de Godoy được đưa lên làm Đệ nhất Bộ trưởng, ông ta được cho là người tình của Hoàng hậu Maria Luisa.

Thám hiểm và khoa học
Dưới thời Carlos IV, các cuộc thám khiểm khoa học tiếp tục được tài trợ vởi Hoàng gia Tây Ban Nha, một trong số đó được được bảo trợ bởi vua Carlos III của Tây Ban Nha thời ông còn trị vì. Chuyến thám hiểm thực vật hoàng gia đến New Granada (1783 - 1816), và Chuyến thám hiểm thực vật hoàng gia đến Tân Tây Ban Nha (1787 - 1803), đều được tài trợ bởi hoàng gia Tây Ban Nha dưới thời Carlos IV. Chuyến thám hiểm Malaspina (1789 - 1794), là một cuộc thám hiểm khoa học quan trọng được chỉ huy bởi Alejandro Malaspina<ref>Juan Pimentel, La física de la monarquía. Ciencia y política en el pensamiento colonial de Alejandro Malaspina (1754–1810). Madrid: Doce Calles 1998.</ref>. Chuyến thám hiểm Balmis được thực hiện dưới sự bảo trợ hoàng gia Tây Ban Nha nhằm tiêm chủng cho cư dân ở các Lãnh thổ Hải ngoại của Tây Ban Nha chống lại bệnh đậu mùa. Năm 1799, Carlos IV, cho phép nhà khoa học, quý tộc Phổ - Alexander von Humboldt được phép tự do đi lại và thám hiểm các thuộc địa của Tây Ban Nha ở Tân Thế giới, nhà vua của yêu cầu các quan chức hoàng gia hỗ trợ Alexander von Humboldt trong việc điều tra và thám hiểm các khu vực quan trọng của Đế quốc Tây Ban Nha. Tiểu luận Chính trị của Humboldt về "Vương quốc Tân Tây Ban Nha" là ấn phẩm quan trọng trong chuyến du hành kéo dài 5 năm của ông.

Kinh tế

Các vấn đề kinh tế của Tây Ban Nha đã tồn tại từ lâu, nhưng càng trở nên tồi tệ hơn khi Tây Ban Nha bị kéo vào các cuộc chiến tranh mà đồng minh của họ là Pháp theo đuổi. Nhu cầu tài chính đã thúc đẩy chính sách đối nội và đối ngoại của vua Carlos. Các chính sách kinh tế của Godoy làm gia tăng sự bất mãn của người dân lên chế độ của Carlos. Trong một nỗ lực nhằm thực hiện những thay đổi lớn về kinh tế, Gaspar Melchor de Jovellanos, người theo chủ nghĩa Jansenist đã đề xuất cải cách về quyền sở hữu đất đai để thúc đẩy sự hồi sinh của nông nghiệp. Tác phẩm năm 1795 của ông, Informe en el expediente de ley agraria'' đã lập luận rằng Tây Ban Nha cần nông nghiệp phát triển mạnh để cho phép dân số tăng trưởng và thịnh vượng. Trong phân tích của ông, việc tập trung quyền sở hữu và truyền thống đất đai cũng như các rào cản thể chế là trọng tâm của các vấn đề nông nghiệp. Ông kêu gọi phân chia và bán các khu đất công do các làng nắm giữ, cũng như các vùng lãnh thổ Tây Ban Nha do Mesta kiểm soát (tổ chức của các chủ sở hữu gia súc, những người đã giữ đất chăn thả gia súc để sử dụng làm tài sản cho họ). Jovellanos cũng lập luận về việc bãi bỏ các tài sản có sẵn (mayorazgos), cho phép các điền trang trên đất liền không bị phân chia qua các thế hệ quý tộc, cũng như bán các vùng đất do Giáo hội Công giáo nắm giữ. Mục đích của các chính sách này là tạo ra ở Tây Ban Nha những người nông dân sẽ theo đuổi tư lợi của họ và làm cho đất nông nghiệp trở nên năng suất hơn. Cái giá phải trả là làm suy yếu quyền lực của Giáo hội và tầng lớp quý tộc.

Khi tình hình doanh thu của triều đình gặp khó khăn, năm 1804, nhà vua đã cho áp đặt các biện pháp đẩy mạnh nguồn thu tại các thuộc địa ở châu Mỹ và trong Giáo hội. Những sắc lệnh này bị coi là tệ hại, nó được xem là nhân tố chính tạo ra phong trào đòi độc lập ở Tân Tây Ban Nha (Mexico).

Chính sách đối ngoại
Về chính sách đối ngoại, Godoy tiếp tục chính sách trung lập của Abarca de Bolea, nhưng sau khi Tây Ban Nha phản đối việc xử tử Louis XVI của Pháp, vị vua bị phế truất vào năm 1793, giới cầm quyền Cách mạng Pháp tuyên chiến với Tây Ban Nha. Sau khi tuyên chiến của Pháp được đưa ra, Vương quốc Bồ Đào Nha và Đế quốc Tây Ban Nha đã ký một hiệp ước bảo vệ lẫn nhau chống lại Pháp. Năm 1796, Pháp buộc Godoy tham gia liên minh và tuyên chiến với Vương quốc Anh. Kết quả là, Tây Ban Nha đã trở thành một trong những đế quốc hàng hải đã liên minh với Đệ Nhất Cộng hòa Pháp trong Chiến tranh Cách mạng Pháp.

Tây Ban Nha vẫn là đồng minh của Pháp và hỗ trợ họ Phong tỏa Lục địa cho đến khi hải quân Anh chiến thắng tại Trận Trafalgar, Tây Ban Nha sau đó đã trở thành đồng minh với Anh. Tuy nhiên, sau chiến thắng của Napoléon Bonaparte trước Vương quốc Phổ vào năm 1807, Godoy một lần nữa chèo lái Tây Ban Nha trở lại phe Pháp. Việc chuyển đổi liên minh này làm giảm giá trị vị thế của Vua Carlos, không phe nào xem Tây Ban Nha như một đồng minh đáng tin cậy nữa, nhiều người đã oán ghét Godoy, những người ủng hộ Thái tử Ferdinand và liên minh với Anh tăng mạnh.

Những rắc rối của nền kinh tế, những tin đồn về mối quan hệ tình ái giữa Hoàng hậu và Godoy, và sự không khéo léo của Nhà vua, đã khiến cho chế độ quân chủ bị suy giảm uy tín trong dân chúng. Lo lắng thay cha, và ghen tị với tể tướng, Thái tử Ferdinand đã cố gắng lật đổ Nhà vua trong một cuộc đảo chính bị hủy bỏ vào năm 1807. Ông đã thành công vào năm 1808, buộc cha mình phải thoái vị sau sự kiện Tumult của Aranjuez.

Tuyên bố thoái vị ở Bayonne
Các cuộc bạo loạn và nổi dậy vào năm 1808 đã buộc Carlos IV phải tuyên bố thoái vị vào ngày 19/03, để ủng hộ con trai mình là Ferdinand lên kế vị ngai vàng. Ferdinand lên ngôi với vương hiệu là Ferdinand VII, nhưng Hoàng đế Napoleon của Đệ nhất Đế chế Pháp, người đang có 100.000 quân hiện diện ở Tây Ban Nha trong thời điểm đó không đồng ý do Chiến tranh Liên minh thứ Ba đang diễn ra.

Nhà vua bị lật đổ, đã kêu gọi sự giúp đỡ của Napoleon trong việc giành lại ngai vàng của mình, Carolus IV và cả con trai của ông là Ferdinand VII đều được triệu tập đến Bayonne diện kiến Napoleon vào tháng 4/1808. Napoleon đã buộc cả 2 cha con Carolus IV phải thoái vị, tuyên bố lật đổ Vương triều Bourbon của Tây Ban Nha, sau đó đưa anh trai của Napoleon là Joseph Bonaparte lên ngôi vua Tây Ban Nha với vương hiệu Joseph I, người đã làm gây ra Chiến tranh Bán đảo.

Cuộc sống cuối đời

Sau khi Napoléon Bonaparte phế truất vương triều Bourbon, Carlos cùng vợ ông và cựu Thủ tướng Godoy đã bị giam cầm ở Pháp, lúc đầu là tại Château de Compiègne  và 3 năm ở Marseille (nơi có một khu phố được đặt theo tên ông). Sau sự sụp đổ của chế độ do Napoléon I dựng lên ở Tây Ban Nha, Ferdinand VII được khôi phục lại ngai vàng. Cựu hoàng Carlos IV cuối cùng định cư ở Rome, trong Palazzo Barberini. Vợ ông qua đời ngày 2/01/1819, chỉ 18 ngày sau thì Carlos cũng qua đời. Ngài Francis Ronalds đã mô tả chi tiết về đám tang trong nhật ký du lịch của mình.

Tính cách
Tốt bụng và ngoan đạo, Carlos IV vấp phải một loạt các cuộc khủng hoảng quốc tế vượt quá khả năng giải quyết của ông. Chân dung của ông đã được vẽ bởi Francisco Goya trong một số bức chân dung chính thức của triều đình, mà nhiều nhà phê bình nghệ thuật đã coi là sự châm biếm về năng lực cứng cỏi của Nhà vua.

Vợ và các con
Carlos IV kết hôn với người em họ đầu tiên của mình là Maria Louisa, con gái của Philip, Công tước của Parma, vào năm 1765. Cặp đôi có 14 người con, 6 người trong số đó sống sót đến tuổi trưởng thành:

Tham khảo

Vua Tây Ban Nha
Mất năm 1819
Sinh năm 1748
C
An táng tại El Escorial


title: Triệt sản

text:
Triệt sản hay đình sản (ở nam) là thuật ngữ đề cập đến bất kỳ các hình thức của những kỹ thuật y tế nhằm loại bỏ khả năng duy trì nòi giống của người bị triệt sản, đây là biện pháp tránh thai cho kết quả hầu như chắc chắn hoặc vĩnh viễn. Triệt sản nam là hình thức can thiệp bằng cách thắt ống dẫn tinh chặn đường đi của tinh trùng từ tinh hoàn ra túi tinh. Triệt sản nữ là hình thức can thiệp bằng cách thắt ống dẫn trứng nhằm chặn đường đi của trứng, không cho vào tử cung. Triệt sản là một biện pháp ngừa thai chủ yếu được tiến hành dựa trên sự tự nguyện. Đây còn là một biện pháp nhằm kiểm soát dân số. Cần lưu ý phân biệt giữa triệt sản và vô sinh cũng như thiến hay hoạn.

Cơ chế

Cắt cột ống dẫn tinh (Vasectomy) là phương pháp triệt sản ở nam nhằm ngăn chặn tinh trùng từ nơi chúng được sinh ra (tinh hoàn) đi tìm gặp trứng. Còn cột - cắt ống dẫn trứng (Pomeroy) là phương pháp triệt sản nữ nhằm cắt đường đi của trứng, khiến nó không đến buồng tử cung - nơi trứng và tinh trùng gặp nhau. Đối với nam, tinh trùng vẫn xuất tinh, nhưng bị giới hạn và sau đó, chúng được cơ thể hấp thu. Chính vì thế, sau triệt sản, người nam vẫn có thể sinh hoạt tình dục bình thường. Đối với nữ, mục tiêu của biện pháp này là ống dẫn trứng. Trứng vẫn rụng bình thường, Hai buồng trứng, nơi sản sinh hormone nữ, không thay đổi.

Sau triệt sản không có hiện tượng lãnh cảm, nam hoá, béo phì, mãn kinh sớm,...

Triệt sản ở phụ nữ dưới góc nhìn đạo Phật
Triệt sản theo Phật giáo cho biết, đây là hành vi sai trái.Phật giáo cho rằng đây là tội ác, gây nên quả báo, không chấp nhận việc ác này bởi thai nhi là một sinh mạng, một con người. Không phải đợi đến khi đủ tháng ngày ra khỏi lòng mẹ mới là người mà ngay khi còn trứng nước, lúc tinh cha-huyết mẹ-thần thức giao hội đã là người.

Cốt tủy giới cấm không sát sinh của Phật giáo là không giết người với mọi hình thức. Theo Phật giáo, phá thai hay triệt sản là phạm tội sát sinh, những người có liên quan đến quyết định và tham gia phá thai , triệt sản đều phạm tội sát sinh. Kể cả một số người không xem hành vi đó là tội ác đi nữa cũng bị nghiệp báo nặng nề tác động, ảnh hưởng không ít đến cuộc sống trong hiện tại và cả vị lai.

Triệt sản dưới góc nhìn Nhân quyền
Triệt sản là lựa chọn mang tính tự chủ, tôn trọng tính tự do cá nhân, trao quyền đưa ra quyết định cho cơ thể, hành vi và lối sống của một cá nhân vào tay bản thân họ. Khi có ý định mang thai trở lại, cá nhân có thể tháo nút thắt ống dẫn trứng hay ống dẫn tinh . Tước bỏ đi hay tội lỗi hóa lựa chọn này được xem là xâm phạm quyền sống, tự do và an toàn thân thể của cá nhân (đặc biệt là phụ nữ) bị xâm phạm; đây cũng là hành vi dễ bị lạm dụng bởi các cá nhân có ý muốn xâm hại những người dễ bị tổn thương, phong trào Me Too là phong trào được dấy lên gần đây nhất về vấn đề này.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Bác sĩ Dương Phương Mai, Ngừa thai vĩnh viễn, Trang web Bệnh viện Từ Dũ


title: Cá buồm Đại Tây Dương

text:
Cá buồm Đại Tây Dương (tên khoa học Istiophorus albicans), là một loài cá buồm sinh sống ở biển trong họ Istiophoridae. Loài cá này dài tới 1,7 m và cân nặng tới 20 kg. Loài cá này sinh sống trong khu vực Đại Tây Dương, có thể sống tới các vĩ độ thuộc vùng ôn đới ấm, nó được tìm thấy ở Đại Tây Dương và biển Caribê, trừ khu vực rộng lớn của trung tâm Bắc Đại Tây Dương và Nam Đại Tây Dương, trung tâm từ bề mặt đến độ sâu 200 m. Các thử nghiệm trong năm 1920 ước tính rằng chúng có khả năng bơi nước nước rút đoạn đường ngắn với tốc độ lên đến 111 km một giờ, tuy nhiên, một ước tính bảo thủ hơn, cho con số từ 37 đến 55 km một giờ được mọi người chấp nhận rộng rãi hơn. Chúng săn cá cờ đi theo bầy Đại Tây Dương, như cá mòi, cá cơm và cá thu mặc dù chúng cũng ăn động vật giáp xác và thân mềm.

Cá buồm Đại Tây Dương có màu xanh kim loại với một vây lưng buồm, mỏ dài và nhọn. Chiều dài lên đến 3,15 m và trọng lượng tối đa được công bố là 58,1 kg.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Cá Guatemala
Cá Đại Tây Dương
Cá thể thao
Động vật được mô tả năm 1804


title: Cá buồm

text:
Cá buồm, tên khoa học Istiophorus platypterus, là một loài cá biển trong họ Cá buồm. Loài cá này dài tới 3,6 m và cân nặng tới 125 kg. Sinh sống trong cả Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương, trong khu vực biển quanh vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Cá buồm là loài cá di chuyển với tốc độ nhanh nhất khi đang đi săn(Tốc độ kỉ lục là 120 km/h)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
Cá Pakistan
Cá Hawaii
Động vật được mô tả năm 1792


title: George Tupou V

text:
Siaosi Tupou V (tiếng Anh: George Tupou V, tên đầy đủ: Siaosi Tāufaʻāhau Manumataongo Tukuʻaho Tupou V, 4 tháng 5 năm 1948 – 18 tháng 3 năm 2012) là vua của Tonga sau khi cha mình là Tāufaāhau Tupou IV băng hà năm 2006 cho đến ông băng hà năm 2012 tại Hồng Kông.

Tiểu sử
Tupou V sinh ngày 04 tháng 5 năm 1948. Ông là con trai cả của vua Tāufaāhau Tupou IV (1918–2006) và hoàng hậu Halaevalu Mataaho Ahomee (sinh 1926). Ông được phong Thái tử ngày 04 tháng 5 năm 1966. Trong vai trò đó, ông được biết đến nhiều hơn theo tước hiệu truyền thống Tupoutoa.

Tupou V học King's School và King's College, cả hai ở Auckland. Tiếp theo đó là khoảng thời gian tại trường Leys ở Cambridge, và một trường khác ở Thụy Sĩ. Ông cũng nghiên cứu tại Đại học Oxford và Học viện Quân sự Hoàng gia Sandhurst tại Anh. Ông đã từ trần tại một bệnh viện Hồng Kông vì ung thư bạch cầu.

Vua cha Taufa'ahau Tupou IV vốn từ chối từ bỏ bất kỳ quyền lực nào tại đất nước quân chủ chuyên chế Tonga trong suốt bốn thập kỷ trị vì. Song sau cái chết của Taufa'ahau, những người bất mãn với tốc độ cải cách đã đổ ra đường và phá hủy trung tâm thủ đô Nuku’alofa.

Ba ngày trước khi đăng cơ, Siaosi tuyên bố rằng ông sẽ từ bỏ phần lớn quyền lực và chuyển giao việc điều hành đất nước cho Thủ tướng Tonga. Thủ tướng cũng sẽ là người trực tiếp xử lý các sự vụ hàng ngày. Quyền bổ nhiệm các thẩm phán và ký lệnh giảm án. Nhà vua cũng bán bớt các cổ phần kinh doanh sinh lợi của mình như một động thái từ bỏ quyền lực. Ngoài ra, nhà vua đã thông báo rằng sẽ có cải cách và cuộc bầu cử quốc hội thực hiện trong năm 2010. Fielakepa, người phát ngôn của vương gia Tonga, nói rằng, "Quốc chủ của vương quốc Polynesia duy nhất đang tự nguyện từ bỏ quyền lực của mình để đáp ứng nguyện vọng dân chủ của người dân. Người dân ủng hộ một Nghị viện đại diện và được bầu. Đức vua đồng ý với họ."

Cái chết
Vào tháng 9 năm 2011, Tupou V đã trải qua ca phẫu thuật để cắt bỏ một quả thận sau khi phát hiện ra khối u.

Vào ngày 15 tháng 9 năm 2011, ông đã nhận được Thánh giá lớn của Huân chương Cộng hòa Hungary từ Pál Schmitt, Tổng thống Hungary. Trong thời gian làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, ông đã được bổ nhiệm làm sĩ quan của Quân đoàn Danh dự Pháp.

Tờ Matangi Tonga báo cáo rằng George Tupou V đã chết vì bệnh bạch cầu lúc 15:15 HKT vào ngày 18 tháng 3 năm 2012 tại Bệnh viện Queen Mary ở Pok Fu Lam, Hồng Kông, mặc dù các tổ chức chính phủ ở Tonga không xác nhận điều đó ngay lập tức. Anh trai và người thừa kế được cho là Tupouto'a Lavaka đã ở trong bệnh viện khi anh qua đời.

Chú thích

Ung thư
Sinh năm 1948
Mất năm 2012


title: Quái thú Gévaudan

text:
Quái thú Gauvedan (; , ) là một sinh vật kỳ dị, có hình dáng giống sói và chuyên ăn thịt người tại vùng Gauvedan của nước Pháp vào thế kỷ 18. Đây là một truyền thuyết của người dân địa phương thêu dệt nên một sinh vật bí hiểm được cho là đã tồn tại.

Từ năm 1764-1767 là thời kỳ rộ lên những vụ quái thú Gevaudan tấn công loài người. Số người thiệt mạng vì những vụ tấn công này lên đến hơn 200 người. Bí ẩn này đã được đề cập đến nhiều lần các bộ phim và kịch, nổi tiếng nhất là bộ phim Anh em của sói (Le Pacte des loups) năm 2001.

Mô tả

Trong truyền thuyết, quái thú Gevaudan là một loài sói chuyên ăn thịt người hay là một sinh vật lai giữa chó sói và chó nhà. Gevaudan có răng rất to và đuôi dài hơn đuôi chó sói thường rất nhiều. Một số khác cho rằng quái thú Gévaudan là ma quỷ siêu nhiên chuyên săn người. Theo mô tả thì nó không hẳn là một con sói. Nó có kích thước cỡ con bê một tuổi, bụng trắng, phần còn lại màu hung, trên lưng có một vạch đen, dường như nó không sợ súng đạn.

Truyền thuyết và các vụ việc

Trong suốt những năm 70, 80 của thế kỷ XVIII, ở nước Pháp người ta truyền tai nhau câu chuyện về một con quái vật bí ẩn trong khu rừng Gévaudan thuộc miền Trung nước Pháp. Con quái thú ấy đã gieo rắc nỗi kinh hoàng cho các nông dân tại đây, nó đã xé xác gần 200 mạng người chỉ trong vòng 3 năm.

Vào thời điểm tháng 6 năm 1764 tại miền Trung nước Pháp bỗng thấy xuất hiện những vụ mất tích bí hiểm.
 Đầu tiên là một cô gái chăn bò 14 tuổi. Người ta nhanh chóng tìm ra thi thể đã bị xé nát và ăn mất một phần của cô.
 Vài tuần sau, cách đấy khoảng 10 km lại có hai đứa trẻ khác mất tích bi thảm như thế.
Ban đầu, người ta nghi ngờ rằng rất có thể những người xấu số kia đã bị chó sói tấn công.
 Đầu tháng 9 năm ấy, thêm một thanh niên chăn cừu bị cắn đứt cổ
 Vài ngày sau lại đến một cô gái. Cô ra vườn hái rau vào lúc chập tối và sau đó người ta phát hiện thân thể cô bị xé toác nằm trong vũng máu.

Người ta phái đến một đại đội binh lính với nhiệm vụ giải thoát vùng Gévaudan khỏi nỗi kinh hoàng bởi quái thú. Suốt 3 tháng ròng, đại đội binh lính hoài công lùng sục.

Đến một ngày tháng 12, một con thú bỗng phóng ra từ bụi cây, lao vào đội quân săn lùng. Nó đứng bằng hai chân sau ngay trước mặt viên đại úy, nhìn chừng chừng vào viên đại úy chỉ huy đội quân trong một thoáng rồi phóng đi mất trước khi anh ta kịp hoàn hồn và rút súng.

Cả nước Pháp đều run sợ trước thành tích của con thú. Vua Louis XV cũng thường xuyên được báo cáo về nó. Đến cuối tháng 3 năm 1765, tay săn chó sói nổi tiếng nhất nước là Martin Denneval được phái đến Gévaudan. Sau thời gian săn lùng, ông này thừa nhận rằng đây không phải là một con sói mà là con thú kỳ quái rất hung dữ, xảo quyệt.
 Người ta đã tìm thấy xác một cô gái trong tình trạng cô ta bị ăn mất ruột nhưng tựa như toàn bộ quần áo đã được mặc lại nghiêm chỉnh sau khi chết. Nhiều cái xác khác thì bị đứt đầu theo một cách y hệt nhau.

Những cái chết ngày càng nhiều thêm khiến vua Louis XV tiếp tục phái trung úy Antoine de Beauterne đi trừ khử mối nguy hại. Sau gần 4 tháng, ngày 20 tháng 9 năm 1765, có tin rằng Antoine đã giết được quái thú.
 Tuy nhiên từ đầu tháng 3 đến giữa tháng 5 năm 1767 đã có thêm 15 nạn nhân mới bị con thú xé xác.
Sau này có ông nông dân tên là Jean Chastel đề nghị được tham gia vào việc săn lùng và quả quyết rằng chính ông sẽ hạ được con thú. Sau đó chính ông này đã bắn hạ được con thú. Tuy nhiên vẫn còn nhiều nghị hoặc về lý giải được những biểu hiện kỳ lạ của con vật, từ cách nó tấn công người đến cách nó ăn thịt rồi mặc quần áo lại cho nạn nhân và cả cái cách nó đứng dậy sau các phát đạn như không hề hấn gì...

Ý kiến

Nhà động vật học Michel Louis người Pháp đã mở một cuộc điều tra, ông tìm đọc các tài liệu lịch sử có ghi chép về con thú và những cuộc mất tích đã xảy ra hồi thế kỷ 18. Ông đi đến kết luận rằng quả thật đã có một con thú kỳ lạ hồi đó và khẳng định: Con thú rõ ràng là đã được huấn luyện để tấn công con người và chỉ con người. Do vậy nó không thể là một con sói, vì loài này rất nhút nhát, dễ kích động nên khó huấn luyện. Có lẽ đó là một con vật được lai tạo giữa sói và chó nhà. Ông cũng lưu ý đến gia đình nhà Jean Chastel, bởi người này đã giết được con thú một cách rất dễ dàng nên có thể Jean Chastel và con thú rất quen thuộc nhau.

Và Theo Michel Louis thì Jean Chastel chính là một kẻ bệnh hoạn, điên khùng, hung bạo, có máu giết người hàng loạt. Ông ta đã dạy cách tấn công con người cho một con chó to lớn và khôn ngoan. Thỉnh thoảng ông ta dẫn con vật đi theo để thực hiện các vụ sát hại đẫm máu. Nhằm bảo vệ cho con vật, Jean Chastel còn trang bị cho nó một tấm áo giáp bằng da lợn lòi vì thế nó có sọc đen trên lưng và không bị giết vì đạn bắn.

Tham khảo
 Woodward, Ian (1979). The Werewolf Delusion. p. 256. ISBN 0-448-23170-0.
 "The Fear of Wolves: A Review of Wolf Attacks on Humans" (PDF). Norsk Institutt for Naturforskning. Truy cập 2008-06-26.
 Jackson, Robert (1995). Witchcraft and the Occult. Devizes, Quintet Publishing. p. 25. ISBN 1853488887.
 Smith, Jay M. (2011). Monsters of the Gévaudan. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. pp. 6. ISBN 0674047168.
 Thompson, Richard H. (1991). Wolf-Hunting in France in the Reign of Louis XV: The Beast of the Gévaudan. p. 367. ISBN 0889467463.
 Louis, Michel (2001). La Bête Du Gévaudan - L'innocence Des Loups. Librairie Académique Perrin. ISBN 978-2-262-01739-2.

Chú thích

Quái vật
Lozère


title: Naupactus

text:
Naupactus có thể là:

 Một tên khác của thị trấn Nafpaktos ở Hy Lạp.
 Chi bọ vòi voi Naupactus thuộc họ Curculionidae.