title: Ampulex timulloides

text:
Ampulex timulloides là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được Gess miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Ampulex toroensis

text:
Ampulex toroensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được R. Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Ampulex tridentata

text:
Ampulex tridentata là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1982.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Ampulex trigonopsis

text:
Ampulex trigonopsis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1873.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Ampulex varicolor

text:
Ampulex varicolor là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được R. Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Ampulex venusta

text:
Ampulex venusta là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được St�l miêu tả khoa học đầu tiên năm 1857.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Ampulex viridescens

text:
Ampulex viridescens là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Ampulex yunnanensis

text:
Ampulex yunnanensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Ampulex. Loài này được Wu and Chou miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Ampulex


title: Aphelotoma affinis

text:
Aphelotoma affinis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được R. Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Aphelotoma


title: Aphelotoma auricula

text:
Aphelotoma auricula là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được Riek miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Aphelotoma


title: Aphelotoma fuscata

text:
Aphelotoma fuscata là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được Riek miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Aphelotoma


title: Aphelotoma melanogaster

text:
Aphelotoma melanogaster là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được Riek miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Aphelotoma


title: Aphelotoma nigricula

text:
Aphelotoma nigricula là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được Riek miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Aphelotoma


title: Aphelotoma rufiventris

text:
Aphelotoma rufiventris là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được R. Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1914.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Aphelotoma


title: Aphelotoma striaticollis

text:
Aphelotoma striaticollis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được R. Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Aphelotoma


title: Aphelotoma tasmanica

text:
Aphelotoma tasmanica là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Aphelotoma. Loài này được Westwood miêu tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Phân loài
 Aphelotoma tasmanica tasmanica, Westwood, 1841
 Aphelotoma tasmanica auriventris, R. Turner, 1907

Chú thích

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Tham khảo

T


title: Dolichurus abbreviatus

text:
Dolichurus abbreviatus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Strand miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus abdominalis

text:
Dolichurus abdominalis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1860.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus albifacies

text:
Dolichurus albifacies là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Krombein miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus alorus

text:
Dolichurus alorus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Nagy miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus amamiensis

text:
Dolichurus amamiensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki and Iida miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus apiciornatus

text:
Dolichurus apiciornatus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1977.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus aposanus

text:
Dolichurus aposanus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki in Tsuneki et al. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus aridulus

text:
Dolichurus aridulus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Krombein miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus astos

text:
Dolichurus astos là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Ohl miêu tả khoa học đầu tiên năm 2002.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus baguionis

text:
Dolichurus baguionis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki in Tsuneki et al. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus basuto

text:
Dolichurus basuto là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1952.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus bicolor

text:
Dolichurus bicolor là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Lepeletier de Saint Fargeau miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus bimaculatus

text:
Dolichurus bimaculatus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus carbonarius

text:
Dolichurus carbonarius là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus cearensis

text:
Dolichurus cearensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus clypealis

text:
Dolichurus clypealis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki in Tsuneki et al. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus corniculus

text:
Dolichurus corniculus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Spinola miêu tả khoa học đầu tiên năm 1808.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus crenatus

text:
Dolichurus crenatus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Ohl miêu tả khoa học đầu tiên năm 2002.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus dromedarius

text:
Dolichurus dromedarius là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Nagy miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus formosanus

text:
Dolichurus formosanus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1967.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus foroforo

text:
Dolichurus foroforo là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Ohl, Fritz and Neumann miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus gilberti

text:
Dolichurus gilberti là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được R. Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus greenei

text:
Dolichurus greenei là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Rohwer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1916.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus guillarmodi

text:
Dolichurus guillarmodi là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1952.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus haemorrhous

text:
Dolichurus haemorrhous là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được A. Costa miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus ignitus

text:
Dolichurus ignitus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Phân loài
 Dolichurus ignitus ignitus, F. Smith, 1869
 Dolichurus ignitus contractus, Arnold, 1951

Chú thích

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Tham khảo

I


title: Dolichurus kohli

text:
Dolichurus kohli là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus laevis

text:
Dolichurus laevis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1873.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus lankensis

text:
Dolichurus lankensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Krombein miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus leioceps

text:
Dolichurus leioceps là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Strand miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus maculicollis

text:
Dolichurus maculicollis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1967.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus major

text:
Dolichurus major là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Kazenas miêu tả khoa học đầu tiên năm 1976.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus mindanaonis

text:
Dolichurus mindanaonis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki in Tsuneki et al. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus ombrodes

text:
Dolichurus ombrodes là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Nagy miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus oxanus

text:
Dolichurus oxanus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Nagy miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus palawanensis

text:
Dolichurus palawanensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki in Tsuneki et al. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.

Phân loài
 Dolichurus palawanensis palawanensis, Tsuneki in Tsuneki et al., 1992
 Dolichurus palawanensis davaonis, Tsuneki in Tsuneki et al., 1992

Chú thích

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Tham khảo

P


title: Dolichurus pempuchiensis

text:
Dolichurus pempuchiensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus pigmaeus

text:
Dolichurus pigmaeus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1976.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus quadridentatus

text:
Dolichurus quadridentatus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus rubripyx

text:
Dolichurus rubripyx là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus rugosifrons

text:
Dolichurus rugosifrons là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki in Tsuneki et al. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus secundus

text:
Dolichurus secundus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được de Saussure miêu tả khoa học đầu tiên năm 1892.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus shirozui

text:
Dolichurus shirozui là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1967.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus silvicola

text:
Dolichurus silvicola là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Krombein miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus taprobanae

text:
Dolichurus taprobanae là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus turanicus

text:
Dolichurus turanicus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Gussakovskij miêu tả khoa học đầu tiên năm 1952.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus yungaburra

text:
Dolichurus yungaburra là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Ohl miêu tả khoa học đầu tiên năm 2002.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Dolichurus venator

text:
Dolichurus venator là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Dolichurus. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Dolichurus


title: Paradolichurus boharti

text:
Paradolichurus boharti là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Paradolichurus. Loài này được Kimsey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Paradolichurus


title: Paradolichurus californicus

text:
Paradolichurus californicus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Paradolichurus. Loài này được F. Williams miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Paradolichurus


title: Paradolichurus morelensis

text:
Paradolichurus morelensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Paradolichurus. Loài này được F. Williams miêu tả khoa học đầu tiên năm 1962.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Paradolichurus


title: Paradolichurus obidensis

text:
Paradolichurus obidensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Paradolichurus. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Phân loài
 Paradolichurus obidensis obidensis, Ducke, 1903
 Paradolichurus obidensis maranhensis, Ducke, 1904

Chú thích

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Tham khảo

O


title: Riekefella aterrima

text:
Riekefella aterrima là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Riekefella. Loài này được R. Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1907.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

A


title: Trirogma balaensis

text:
Trirogma balaensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Trirogma. Loài này được Pu and Zhou miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Trirogma


title: Trirogma caerulea

text:
Trirogma caerulea là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Trirogma. Loài này được Westwood miêu tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Trirogma


title: Trirogma narendrani

text:
Trirogma narendrani là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Trirogma. Loài này được Madhavikutty miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Trirogma


title: Trirogma nigra

text:
Trirogma nigra là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Trirogma. Loài này được Cameron miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Trirogma


title: Trirogma pingsheensis

text:
Trirogma pingsheensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Trirogma. Loài này được Pu and Zhou miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Trirogma


title: Trirogma prismatica

text:
Trirogma prismatica là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Trirogma. Loài này được F. Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1858.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Trirogma


title: Trirogma regalis

text:
Trirogma regalis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae, thuộc chi Trirogma. Loài này được Krombein miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Chú thích

Tham khảo

Trirogma


title: Tò vò ngọc lục bảo

text:
Ampulex compressa là một loài côn trùng cánh màng trong họ Ampulicidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học đầu tiên năm 1781. Loài này bắt gián và làm tê liệt, đẻ trứng vào gián còn sống nhưng bị chế ngự, ấu trùng sẽ ăn thịt nạn nhân và trưởng thành.

Loài này chủ yếu được tìm thấy trong các vùng nhiệt đới Nam Á, Châu Phi, Đông Nam Á và các đảo Thái Bình Dương. Số lượng nhiều hơn trong những mùa ấm của năm.

A. compressa được du nhập đến Hawaii bởi F. X. Williams trong năm 1941 như một phương pháp kiểm soát sinh học. Điều này đã không thành công vì những khuynh hướng lãnh thổ của loài này, và đặc tính săn mồi ở quy mô nhỏ.

Hành vi sinh sản và vòng đời
Ngay từ những năm 1940, người ta đã ghi chép hành vi con cái của loài tò vò này chích nọc độc hai lần vào gián (đặc biệt là loài gián Mỹ, gián Úc). Một nghiên cứu sử dụng ghi nhãn phóng xạ đã chứng minh rằng loài tò vò này chích chính xác vào hạch bạch huyết cụ thể của loài gián. Cú chích ban đầu cho một hạch bạch huyết ngực và tiêm nọc độc để làm tê liệt mức độ nhẹ chân trước của nạn nhân. Tình trạng tê liệt sinh hóa thoáng qua này khiến cho con mồi bị chế ngự. Việc mất khả năng di chuyển tạm thời của con gián tạo điều kiện cho tò vò chích nọc độc lần thứ hai tại một vị trí chính xác trong hạch đầu của nạn nhân (não), trong phần điều khiển phản xạ thoát thân. Kết quả của hai cú chích này, con gián bị chích nọc đầu tiên sẽ có biểu hiện lờ đờ, và sau đó trở nên chậm chạp và không thể hiện phản ứng chạy thoát bình thường. Nọc độc của loài tò vò này được cho là có khả năng ngăn chặn các thụ thể cho chất dẫn truyền thần kinh octopamine bên trong cơ thể gián.

Con tò vò tiến hành nhai đứt một nửa của mỗi cọng râu của con gián. Các nhà nghiên cứu tin rằng tò vò nhai râu của gián để bổ sung chất dịch hoặc có thể điều chỉnh lượng nọc độc vì quá nhiều có thể giết chết con gián và quá ít sẽ cho phép con gián phục hồi trước khi ấu trùng tò vò kịp phát triển. Sau đó vì kích thước cơ thể quá nhỏ để có thể tha được cả con mồi trên không, nên tò vò đưa nạn nhân của mình về hang bằng cách kéo một sợi râu của gián như cách người ta kéo một sợi dây xích. Trong hang, con tò vò đẻ trứng lên bụng con gián. Sau đó nó chui ra và lấp kín lối vào hang bằng các viên sỏi, để những kẻ săn mồi khác không thể tìm ra con gián mà cướp mất chứ không phải để con gián khỏi chạy thoát.

Với phản xạ thoát thân đã bị vô hiệu hóa, một con gián đã bị chế ngự nằm trong hang tò vò với những quả trứng của con tò vò khi nở khoảng 3 ngày sau. Ấu trùng tò vò nở và sống trong 4-5 ngày trên thân gián, sau đó nhai tạo đường vào bên trong bụng gián và sống như như ký sinh trùng. Trong khoảng thời gian 8 ngày, ấu trùng tò vò tiêu thụ các cơ quan nội tạng của gián theo thứ tự tối đa hóa khả năng con gián sẽ sống sót, ít nhất là cho đến khi ấu trùng đi vào giai đoạn nhộng và tạo thành một cái kén bên trong cơ thể của gián. Cuối cùng, con tò vò trưởng thành phát triển từ cơ thể của gián để bắt đầu cuộc sống trưởng thành của nó. Phát triển nhanh hơn trong mùa ấm áp.

Con trưởng thành sống trong vài tháng. Giao phối mất khoảng 1 phút, và chỉ có một lần giao phối là cần thiết cho tò vò cái để ký sinh thành công vài chục con gián. Trong khi một số động vật độc hại làm tê liệt con mồi như thức ăn sống cho con non, A. compressa khác ở chỗ ban đầu loài tò vò này khiến gián kém di chuyển và thay đổi hành vi của nó theo một cách độc đáo. Một số loài khác của chi Ampulex cho thấy một hành vi tương tự của con mồi trên gián. Sự ăn thịt của ong chỉ xuất hiện để ảnh hưởng đến phản ứng thoát thân của gián. Trong khi một con gián có biểu hiện khả năng sinh tồn giảm đáng kể (chẳng hạn như bơi lội, hoặc tránh đau) trong khoảng 72 giờ, khả năng vận động như bay hoặc lật ngược là không bị cản trở.

Xem thêm
Danh sách các loài trong họ Ampulicidae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Images of Emerald Cockroach Wasps, from MorphBank biological image database

C
Động vật được mô tả năm 1781
Động vật ký sinh


title: Người Việt tại Sénégal

text:
Người Việt ở Senegal bao gồm cả các chuyên gia và người lao động đến từ Việt Nam cũng như con cháu của những di dân từ thế kỷ 20. Ước tính có tổng cộng hàng trăm người sống ở Senegal và có vài nhà hàng người Việt ở thủ đô Dakar.

Lịch sử di dân
Đều từng là thuộc địa của Pháp, Việt Nam và Senegal đã có một lịch sử dài giao lưu văn hóa. Bắt đầu từ thập niên 1930, nhiều người Senegal tới Việt Nam để phục vụ cho Quân đội Pháp. Một số người đã kết hôn và có con với phụ nữ Việt Nam. Tuy nhiên vào thập niên 1940 nhiều bất ổn, cùng với Chiến tranh thế giới thứ hai và chiến tranh Đông Dương, nhiều phụ nữ Việt Nam lấy người Senegal đã theo chồng đến Senegal. Vào năm 2007, Jean Gomis, một "nhà lãnh đạo cộng đồng không chính thức" mang dòng máu Việt, đã ước tính có ít hơn 5 người phụ nữ như thế còn sống và có hơn 300 người là hậu duệ người Việt sống rải rác khắp Senegal. Những người này còn biết một ít tiếng Việt và vẫn nấu các món ăn Việt Nam. Tuy nhiên Gomis cho rằng trong vòng 10 năm nữa tiếng Việt sẽ bị lãng quên trong cộng đồng người Việt ở Senegal.

Vào thập niên 1990, những chuyên gia nông nghiệp người Việt đã đến Senegal dưới sự bảo trợ của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc, thông qua một sáng kiến thúc đẩy sự hợp tác giữa các quốc gia đang phát triển. Vào năm 2001, số chuyên gia đã tăng từ 40 lên đến 100 người. Phần lớn các chuyên gia đến Senegal trong thời hạn 2 năm, phần lớn không có vợ hoặc chồng đi cùng và sống trong những khu nhà tập thể với những người Việt Nam khác. Họ có nhiệm vụ thúc đẩy nền kĩ thuật và công nghệ còn yếu kém của Senegal phù hợp với sự phát triển kinh tế nước này; ví dụ, những thợ nuôi ong người Việt giới thiệu cho các nông dân Senegal máy triết mật ong ly tâm điều khiển bằng tay và tổ ong bê tông theo kiểu Việt Nam. Những người khác cố gắng làm cho người Senegal biết đến nước mắm Việt Nam. Mặc dù vậy, nước mắm chỉ được sản xuất và sử dụng trong các nhà hàng Việt Nam ở Dakar, các chuyên gia người Việt ở thị trấn ven biển M'Bour đã dạy những nhóm phụ nữ công đoạn chuẩn bị và đã sản xuất được khoảng 20 thùng nước mắm. Phần lớn các chuyên gia chỉ nói tiếng Việt, mặc dù họ có thể học một số từ vựng tiếng Wolof liên quan đến nông nghiệp trong thời gian họ ở đây.

Xem thêm
Việt kiều

Tham khảo

Người châu Á hải ngoại ở châu Phi
Sénégal
Nhóm sắc tộc ở Sénégal


title: Ampulex

text:
Ampulex là một chi tò vò trong họ Ampulicidae.

Các loài
Chi này loài:

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Ampulicidae


title: Thị Texas

text:
Thị Texax (danh pháp hai phần: Diospyros texana) là một loài thực vật thuộc Chi Thị bản địa trung và tây Texas và tây nam Oklahoma ở Hoa Kỳ, và đông Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, và Tamaulipas ở đông bắc México. Tên gọi thông dụng trong tiếng Anh gồm Texas Persimmon, Mexican Persimmon và "black persimmon". Trong tiếng Tây Ban Nha nó có tên gọi Chapote, Chapote Manzano, hay Chapote Prieto, tất cả đều có nguồn gốc từ một từ của Nahuatl tzapotl. Từ này đề cập đến nhiều loài cây có quả.
Chúng sinh sống trên các sườn núi đá khô cằn. Quả nhỏ hơn của cây thị châu Phi, được nhiều loài chim và thú ăn. Nó đã từng được người Mỹ bản địa dùng làm thuốc nhuộm để thuộc da.

Mô tả
Thị Texas là cây nhiều cành với tuổi thọ 30-50 năm. Nó thường cao  nhưng có thể cao đến  on good sites. Vỏ cây mịn, xám hơn đỏ nhẹ, và vỏ cây trưởng thành tróc ra để lộ ra sắc thái của màu hồng, trắng, và màu xám trên thân cây.
D. texana là cây chủ của loài sâu bướm Strymon melinus và Callophrys henrici

Tham khảo

Liên kết ngoài

T
Thực vật được mô tả năm 1849


title: RG-6

text:
RG-6 hay theo mã GRAU là 6G30 là một loại súng phóng lựu ổ quay bán tự động được phát triển trong khoảng năm 1993 đến năm 1994 bởi TSKIB SOO (một phần của Konstruktorskoe Buro Priborostroeniya (Конструкторское бюро приборостроения)). Loại vũ khí này được phát triển theo yêu cầu có thể bắn nhiều và nhanh để tăng hỏa lực của bộ binh trong môi trường đô thị. RG-6 được chế tạo với số lượng hạn chế từ giữa những năm 1990 và hiện tại nó đã được dùng một cách rộng rãi trong lực lượng quân đội Nga, các lực lượng đặc nhiệm, các lực lượng của bộ nội vụ cũng như các lực lượng trấn áp bạo động.

Thiết kế
Thiết kế cơ bản của RG-6 chịu ảnh hưởng rất mạnh từ khẩu Milkor MGL của Nam Phi, như việc ổ đạn sử dụng lò xo xoắn để lên đạn tự động và phải lên dây cót sau mỗi lần bắn nhưng cũng có các điểm khác biệt. RG-6 được thiết kế để bắn tất cả các loại lựu đạn không vỏ 40 mm giống như GP-25 và GP-30. Ngoài các loại lựu đạn dành cho quân sự loại súng này cũng có thể bắn các loại lựu đạn ít sát thương như pháo sáng, lựu đạn khói và hơi cay để giúp trấn áp bạo động. Sau khi tháo ổ đạn ra thì các quả đạn sẽ được nạp vào từ phía trước chứ không phải phía sau như các loại lựu đạn có vành. Ổ đạn của RG-6 giống như nhiều nòng GP-25 được xếp cùng với nhau giữ cố định các quả đạn không vành bằng chốt lò xo. Hệ thống bóp cò và điểm hỏa cũng giống như GP-25.

Hệ thống nhắm cơ bản của loại súng này là thước ngắm dạng thang có thể gấp lại khi không cần thiết. Báng súng có thể rút vào kéo ra để tiết kiệm không gian và cuối báng súng có một miếng đệm cao su giúp chống lại độ giật khi bắn.

Liên kết ngoài

World Guns
Bắn thử RG-6

Súng phóng lựu
Súng Nga
Súng ổ xoay


title: Hippoboscidae

text:
Hippoboscidae là mộ họ ruồi ký sinh trong bộ Ruồi.

Phân loại
Phân họ Ornithomyinae Bigot, 1853
Chi Allobosca Speiser, 1899 (1 loài)
Chi Austrolfersia Bequaert, 1953 (1 loài)
Chi Crataerina von Olfers, 1816 (8 loài)
Chi Icosta Speiser, 1905 (52 loài)
Chi Microlynchia Lutz, 1915 (4 loài)
Chi Myophthiria Róndani, 1875 (13 loài)
Chi Olfersia Leach, 1817 (7 loài)
Chi Ornithoctona Speiser, 1902 (12 loài)
Chi Ornithoica Róndani, 1878 (24 loài)
Chi Ornithomya Latreille, 1802 (29 loài)
Chi Ornithophila Róndani, 1879 (2 loài)
Chi Ortholfersia Speiser, 1902 (4 loài)
Chi Phthona Maa, 1969 (3 loài)
Chi Proparabosca Theodor & Oldroyd 1965 (1 loài)
Chi Pseudolynchia Bequaert, 1926 (5 loài)
Chi Stilbometopa Coquillett, 1899 (5 loài)
Phân họ Hippoboscinae
Chi Hippobosca Linnaeus, 1758 (7 loài)
Chi Struthibosca Maa, 1963 (1 loài)
Phân họ Lipopteninae
Chi Lipoptena Nitzsch, 1818 (30 loài)
Chi Melophagus Latreille, 1802 (3 loài)
Chi Neolipoptena Bequaert, 1942 (1 loài)

Chú thích

Tham khảo

Sheep Ked
Pigeon Louse Fly
Pseudolychia canariensis as Vector of Pigeon Malaria

Photograph of A Louse Fly
Images from Diptera.info.
Images from BugGuide
 Pseudolychia canariensis, pigeon louse fly on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
 Lipoptena mazamae, Neotropical deer ked on the UF / IFAS Featured Creatures Web site


title: Nam Hung Nô

text:
Nam Hung Nô (南匈奴, 48-216) là chính quyền do quý tộc Hung Nô là Nhật Trục Vương Bỉ lập nên. Năm 48, Hung Nô phân thành hai bộ phận là Nam và Bắc, Nam Hung Nô lập Nhật Trục Vương Bỉ làm thiền vu, dựng nên triều đình tại Bao Đầu, Nội Mông ngày nay, xưng thần với Đông Hán, được Hán Quang Vũ Đế cho an trí tại khu vực Hà Sáo. Năm sau, di dời triều đình đến huyện Mỹ Tắc (nay là tây bắc kì Jung Gar tại Nội Mông), tức "Nam đình".

Khu vực thống trị của Nam Hung Nô bao gồm các vùng nay là Khánh Dương thuộc Cam Túc, Ninh Hạ, Sơn Tây, Thiểm Tây, phía bắc Hà Bắc, khu vực từ Hohhot đến Bao Đầu tại Nội Mông. Vào cuối thời Đông Hán, thế lực gia tăng, thành phần bộ tộc phức tạp, khó khăn để quản lý kiểm soát, nhiều lần xâm nhập biên giới Đông Hán giết hại quan lại, cùng với đó là Tiên Ti nhiều lần liên binh thâm nhập cướp bóc, một số Nam Thiền vu bị thuộc hạ sát hại.

Năm 216, Tào Tháo bắt giữ Thiền vu cuối cùng của Nam Hung Nô là Hô Trù Tuyền thiền vu, phái Hữu Hiền Vương là pháp ti giám quốc, Nam Hung Nô phân thành 5 bộ là tả, hữu, nam bắc, trung, an trí tại dải đất Thiểm Tây, Sơn Tây, Hà Bắc. Tả bộ soái là Lưu Bảo cũng con trai Lưu Uyên là những người sáng lập nên Hán Triệu thời Thập lục quốc.

Thiền vu Nam Hung Nô

Tham khảo

Hung Nô
Lịch sử Nội Mông


title: Hải Lạc Thi Trục Đê thiền vu

text:
Hải Lạc Thi Trục Đê thiền vu () (Hô Hàn Tà thiền vu (呼韓邪單于)，?-55), tên là Bỉ là con trai của Ô Châu Lưu Nhược Đê thiền vu của Hung Nô, ban đầu là Nhật Trục Vương, được lĩnh tám bộ ở nam biên Hung Nô và dân Ô Hoàn. Năm 46, Bồ Nô được lập làm thiền vu, Bỉ không được lập, giữ trong lòng nỗi phẫn hận. Năm 48, Bỉ bí mật phái người Hán là Quách Hành dâng địa đồ Hung Nô, các đại nhân của tám bộ thảo luận rồi lập Bỉ làm thiền vu. Tháng 12, Bỉ tự lập làm Hô Hàn Tà thiền vu, xưng là Nam Hung Nô, Hung Nô lần đầu tiên phân làm hai. Năm 49, tiến đánh Bắc Hung Nô. Về sau đem 4 vạn người xuống phía nam nương nhờ nhà Hán, được nhà Hán cho an trí tại khu vực Hà Sáo.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 55


title: Trận Mons Badonicus

text:
Trận Mons Badonicus (tiếng Anh: Mount Badon, Tiếng Wales: Mynydd Baddon) là một trận đánh giữa đội quân của người Briton và quân xâm lược Angles và Sachsen, không thể là diễn ra giữa các năm 490 và 517. Tuy trận này được tin là một sự kiện quân sự và chính trị tiêu biểu, không có sự xác định về niên đại, địa điểm và chi tiết của trận đánh. Trong thư tịch Historia Brittonum vào thế kỷ thứ IX, chiến thắng này được gán ghép cho vị vua-chiến binh Arthur và các sử liệu về sau đó cũng tán đồng, mặc dầu chỉ có một ghi chép gần như là đương thời của tác giả Gildas về Badon là không đề cập đến Arthur  và cũng không xác định rõ rệt thân thế của những người thắng trận.

Nằm trong 12 thắng lợi liên tiếp của ông, đại thắng ở núi Badonicus được xem là đỉnh cao sự nghiệp của vua Arthur huyền thoại - ông đã đánh tan nát quân Sachsen, tàn sát nhiều kẻ địch, chấm dứt thắng lợi cuộc kháng chiến của người Briton và mang lại cho vùng Anh 20 năm hòa bình - gọi là nền "thái bình Arthur". Ông trở thành một vị anh hùng vinh quang của dân tộc Briton.

Địa điểm và ngày tháng: không xác định
Thư tịch cổ nhất đã đề cập đến trận Mons Badonicus là De Excidio et Conquestu Britanniae (Về Sự sụp đổ và cuộc Chinh phạt đảo Anh), do thầy tu Gildas viết vào giữa thế kỷ thứ VI. Gildas ghi nhận trận đánh đã kết thúc với 'một cuộc tàn sát lớn cuối cùng' của người Briton nhằm vào quân xâm lược Angles và Sachsen sau những tháng năm binh lửa ác liệt. Theo lời kể Gildas, trận Mons Badonicus có ý nghĩa là chấm dứt cuộc xâm lăng của người Angles-Sachsen cho đến thời điểm mà ông viết De Excidio et Conquestu Britanniae, tuy nhiên trận đánh ấy và những gì sau đó không thể đưa người Briton trở về những năm tháng huy hoàng xưa cũ của họ.

Gildas cũng cho biết trận chiến này ("obsessio"—một cuộc vây hãm) đã diễn ra trong năm sinh của ông, 44 năm trước khi ông viết tác phẩm. Điều này có thể đặt trận đánh vào một năm tháng nào đó từ cuối thế kỷ thứ V cho đến đầu thế kỷ thứ VI. Tuy nhiên, ông không hề nêu ra tên tuổi của các vị chỉ huy, và cũng không hề kể về địa điểm, diễn biến của trận chiến, hoặc là những người thắng trận. Nhìn chung, sự thầm lặng này là một nét đặc trưng của sử cũ của Gildas. Về sau này, các tác giả thời Trung Cổ thường gán ghép trận đánh này với Vua Arthur huyền thoại (xem thêm, "Nền tảng lịch sử cho Vua Arthur"); tuy nhiên, không có thư tịch nào được xác định ngày tháng rõ ràng trước sử liệu Historia Britonnum vào thế kỷ thứ IX đề cập đến vai trò của Arthur trong trận đánh. Theo sách Myths, scenes & worthies of Somerset của tác giả Charlotte Gilson Allen Boger, đại thắng ở núi Badonicus là đỉnh cao sự nghiệp của Arthur.

Một số học giả hiện đại cho rằng sử liệu của Gildas ngụ ý rằng Aurelius Ambrosius là thủ lĩnh của người Briton tại Badon. Chương 25 miêu tả Aurelius như là lãnh đạo của người Briton trong những đợt chạm trán ban đầu của họ với người Sachsen. Các phiên bản hiện đại của Gildas có một khoảng trống giữa chương này và chương sau, trong đó đề cập đến trận Mons Badonicus; người ta lý giải đây là hàm ý rằng thời gian đã trôi qua giữa Aurelius và chiến thắng cuối cùng tại Mons Badonicus. Tuy nhiên, khoảng trống ấy không hề tồn tại trong các bản viết tay; không có nó, hai chương này có thể được coi là hàm ý rằng chiến công tại Badon là một phần của các chiến dịch của Aurelius.

Chiến địa
Người ta đã đặt nhiều giả thuyết về chiến địa của trận Mons Badonicus, phần lớn là ở nước Anh và xứ Wales ngày nay. (Để xem một loạt các địa điểm được nêu ra, xem bài Các địa điểm và vùng miền gắn liền với huyền thoại Arthur.) Những địa điểm này bao gồm:
Lâu đài Liddington, phía trên ngôi làng Badbury (Tiếng Anh cổ: Baddan byrig) gần Swindon ở vùng đồi Marlborough dẫn đầu con đường Đông-Tây dọc theo hẻm The Ridgeway, nhờ đó quân Briton đẩy lùi cuộc xâm lược của quân Angles-Sachsen ở vùng thung lũng Thames và bảo hộ các thung lũng Avon và Severn.
 Thành lũy trên đồi Badbury / Vành đai Badbury, một thành lũy trên đồi ở Dorset vào Thời kỳ đồ sắt.
Đồi Solsbury gần Bath, theo ghi chép của Geoffrey xứ Monmouth. Bath được người Sachsen gọi là æt Bathum ("ở các phòng tắm"), Hatum Bathum (có thể hiểu là "các phòng tắm nóng bỏng"), Bathumtun, hoặc là Bathanceaster (trong đó ceaster bắt nguồn từ chữ castra, "trại" trong tiếng La Tinh). Có những ngọn đồi khác ở gần Bath, và chúng đều có thể là chiến trường của trận này. Từ "bath" là một từ tiếng German, nhưng "Badon" có lẽ là một cái tên kiểu Celt. Tên tiếng La Mã của Bath là Aquae Sulis, tuy nhiên khu vực này (và đồi Solsbury cận kề) đã có người sinh sống khoảng nghìn năm trước khi người La Mã đến đây.
Buxton, một thị trấn nghỉ dưỡng và là nơi có một phòng tắm thời Cổ La Mã.
Đồi Bardon.
Đồi Bowden tại Linlithgow
Đường dốc Bathampton

Mọi địa điểm này đều là "sản phẩm" của các lý thuyết và suy đoán của giới học giả, dựa trên chứng tích nghèo nàn. Trận đánh này có lẽ đã diễn ra ở vùng ranh giới giữa các lãnh thổ của cư dân bản địa Briton và quân xâm lấn Angles-Sachsen, có lẽ là gần Wansdyke. Hoặc có lẽ là quân Angles-Sachsen đã thọc sâu vào lãnh thổ Anh để tiến chiếm cửa sông Severn và chia rẽ người Wales với người Briton ở hướng Tây Nam. Sử cũ của Gildas có ghi nhận: "Obsessionis Badonici montis", ta hiểu là người Angles-Sachsen đã tiến qua xa vào lãnh thổ của người Briton, thế rồi bị vây bọc và mắc bẫy trên một đỉnh đồi tại Cotswolds. Mục tiêu chiến lược của quân Sachsen cuối cùng đã hoàn thành sau trận Deorham vào năm 577.

Sử liệu Annales Cambriae, được tìm thấy trong bản Historia Brittonum đã được kiểm chứng lại trong bộ sưu tập Harleian, có mục từ viết về "trận Badon lần thứ hai" (bellum Badonis) bào năm 665. Tài liệu ấy kể về một trận giao chiến giữa hai Vương quốc vào thế kỷ thứ VII, các Vương quốc ấy chưa hề được xác định và không rõ trận đánh ấy đã được ghi nhận trong các bộ sử cũ khác của nước Anh hay là không. Có lẽ đây là "bản sao" của trận đánh thứ nhất, là hệ quả của một quá trình truyền miệng lâu dài làm cho thông tin bị khác đi.

Liên hệ với truyền thuyết Arthur
Trong thế kỷ thứ IX, vua Arthur huyền thoại được xem là vị thủ lĩnh của người Briton thắng trận tại Mons Badonicus. Sử liệu cổ nhất đề cập đến thắng lợi của Arthur là Historia Brittonum vào thế kỷ thứ IX. Chương 56 kể rằng Arthur đã chiến thắng trong 12 trận đánh, và trận cuối cùng trong số đó đã diễn ra tại Mons Badonicus, nơi Arthur đơn thương độc mã giết 960 tên địch. Arthur còn được đề cập đến một tư liệu có vẻ là rất cổ khác, bộ Annales Cambriae. Trong phần viết về năm 516, Biên niên sử (Annales) này kể rằng trong cuộc chiến đấu tại Badon, Arthur đã mang "cây Thập tự của Đức Chúa Giê-su Ki-tô trên vai trong suốt ba ngày ba đêm…", và giành được chiến thắng. Trong thế kỷ thứ XII, Geoffrey xứ Monmouth cũng kế tục truyền thống đó bằng miêu tả về chiến thắng của Arthur ở Mons Badonicus trong bộ dã sử nổi tiếng của ông là Historia Regum Britanniae. Thế rồi, chiến tích của Arthur đã xuất hiện trong nhiều biên nên sử và truyện dân gian thời Trung Cổ.

Lý giải cho việc thư tịch cổ nhất của Gildas không đề cập đến Arthur có thể tìm thấy ngay từ thế kỷ thứ XII. Trong thế kỷ ấy, cuốn Cuộc đời của Gildas cho biết rằng thực chất Gildas đã viết rất nhiều Arthur, tuy dưng ông đã căm phẫn và "tẩy chay" Arthur sau khi vị vua này sát hại anh mình là Huail. Các tác giả hiện đại suy đoán rằng các chi tiết của trận đánh đã nổi tiếng đến mức mà Gildas có thể nghĩ rằng độc giả đã quá quen thuộc với chúng. Dù sao đi chăng nữa, các thư tịch Historia và Annales công lại đã được dùng làm minh chứng cho việc Arthur đã chinh chiến tại Badon. Trong thời kỳ hiện đại, cuốn The beloved St. Mungo, founder of Glasgow của tác giả Réginald B. Hale cũng ghi nhận là Arthur đã đánh tan nát quân Sachsen ở trận núi Badon, chấm dứt thắng lợi cuộc kháng chiến của người Briton và đem lại cho vùng Anh 20 năm yên bình - gọi là nền "thái bình Arthur".

Tuy nhiên, các học giả có đồng thuận rằng ghi chép trong Annales đã trực tiếp dựa trên Historia. Phần đó của Annales chỉ được tìm thấy trong các bản viết tay về sau này, và chủ yếu là dựa theo các sử liệu cổ hơn.

Chiến quả
Mặc dù không rõ về ngày tháng, chiến địa và các phe tham chiến, người ta dám chắc là trận đánh này đã kết liễu cuộc xâm lược của người Angles-Sachsen trong vòng vài năm.

Trận Badon lần thứ hai
Theo như Annales Cambriae, vào năm 665 có một trận đánh thứ hai tại Badon. Cũng theo sử liệu này, vào năm 665 người Angles-Sachsen đã cải sang Ki-tô giáo ("Lễ Phục sinh đầu tiên của dân Sachsen") và một "Morgan" nào đó bị chết. Dù chỉ được ghi chép rời rạc như vậy, có lẽ ba sự kiện này có liên hệ gì đó với nhau. Hoặc là, trận đánh này có lẽ là một "bản sao" của trận Badon lần thứ nhất, được truyền tụng theo một lối khác với nhiều chi tiết bị thay đổi.

Chú thích

Tham khảo
Green, Thomas (2007). Concepts of Arthur. Stroud, Gloucestershire: Tempus. ISBN 978-0-7524-4461-1.
 Charlotte Gilson Allen Boger, Myths, scenes & worthies of Somerset, G. Redway, 1887.
 Rosalyn Ashby, Peter Gordon, Peter Lee, Understanding history: recent research in history education, Routledge, 09-06-2005. ISBN 071300245X.
 Réginald B. Hale, The beloved St. Mungo, founder of Glasgow, University of Ottawa Press, 01-01-1989. ISBN 0776602276.

Choang:Xung đột thế kỷ 6

Xung đột thế kỷ 5
Huyền thoại Arthur
Mons Badonicus
Mons Badonicus
Nước Anh thời Hậu La Mã
Trận đánh liên quan tới Vua Arthur


title: Khâu Phù Vưu Đê thiền vu

text:
Khâu Phù Vưu Đê thiền vu ( ?-57, cai trị 56-57), thuộc Luyên Đê thị, tên là "Mạc", là con trai của Ô Châu Lưu Nhược Đê thiền vu của Hung Nô, ban đầu là Tả Hiền Vương. Năm Kiến Vũ Trung Nguyên thứ 1 (56) thời Đông Hán, Hải Lạc Thi Trục Đê thiền vu mất, không có người thừa kế nên Khâu Phù Vưu Đê lên làm thiền vu của Nam Hung Nô, năm sau thì mất.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 57


title: Y Phạt Vu Lự Đê thiền vu

text:
Y Phạt Vu Lự Đê thiền vu (, ?-59), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Hãn", là con trai của Ô Châu Lưu Nhược Đê thiền vu của Hung Nô. Năm Kiến Vũ Trung Nguyên thứ 2 (27) thời Đông Hán, Khâu Phù Vưu Đê thiền vu của Nam Hung Nô mất, hãn nối ngôi là Y Phạt Vu Lựu Đê. Năm 59 (năm Vĩnh Bình thứ 2), hàng nghìn người Bắc Hung Nô đến quy phục Nam Hung Nô, cùng năm Y Phạt Vu Lư Đê mất.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 59


title: Hải Đồng Thi Trục Hầu Đê thiền vu

text:
Hải Đồng Thi Trục Hầu Dê thiền vu (, thuộc Luyên Đê thị, danh là "Quát", là con trai của Hải Lạc Thi Trục Đê thiền vu của Nam Hung Nô. Vào năm Vĩnh Bình thứ 2 (59) thời Đông Hán, Y Phạt Vu Lự thiền vu mất, Quát nối ngôi trở thành Hải Đồng Thi Trục Đầu Đê thiền vu. Năm 62, 67 nghìn kị binh Bắc Hung Nô xâm nhập Ngũ Nguyên quận, Hải Đồng Thi Trục Hầu Đê thiền vi đã đẩy lui quân địch. Năm 63, Hải Đồng Thi Trục Hầu Đê thiền vu mất.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 63


title: Khâu Trừ Xa Lâm Đê thiền vu

text:
Khâu Trừ Xa Lâm Đê thiền vu (, ?-63), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Tô", là con trai của Khâu Phù Vưu Đê thiền vu của Nam Hung Nô. Năm Vĩnh Bình thứ 6 (63) thời Đông Hán, Hải Đồng Thi Trục Hầu thiền vu mất, Tô thừa kế ngôi vị và trở thành Khâu Trừ Xa Lâm Đê thiền vu, được vài tháng sau thì mất.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 63


title: Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê thiền vu

text:
Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê thiền vu (, ?-85), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Trường", là con trai của Hải Lạc Thi Trục thiền vu của Nam Hung Nô. Năm Vĩnh Bình thứ 6 (63) thời Đông Hán, Khâu Trừ Xa Lâm Đê thiền vu mất, Trường được lập làm Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê thiền vu. Năm 73, Hán Minh Đế phát tứ lộ đại quân chinh thảo Bắc Hung Nô, Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê huye động nhân dân tham gia. Năm 85, Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê mất.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 85


title: Y Đồ Vu Lư Đê thiền vu

text:
Y Đồ Vu Lưu Đê (, ?-88), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Tuyên", là con trai của Y Phạt Vu Lự thiền vu của Nam Hung Nô. Năm Nguyên Hoa thứ 1 (85) thời Đông Hán, Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê thiền vu mất, Tuyên thừa kế ngôi vị và trở thành Y Đồ Vu Lư thiền vu. Năm Chương Hòa thứ 1 (87), Tiên Ti tấn công đánh bại Bắc Hung Nô, ngoài ra còn giết chết Ưu Lưu thiền vu của Bắc Hung Nô, Bắc Hung Nô đại loạn, 58 bộ với hơn 20 vạn người chuyển xuống phía nam. Năm sau, Y Đồ Vu Lư thiền vu mất.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 88


title: Hưu Lan Thi Trục Hầu Đê thiền vu

text:
Đồn Đồ Hà (屯屠何), hiệu là Hưu Lan Thi Trục Hầu Đê thiền vu (休蘭尸逐侯鞮單于) thuộc Luyên Đê thị, là con trai của Hải Lạc Thi Trục Đê thiền vu của Nam Hung Nô, sau khi Y Đồ Vu Lưu Đê thiền vu mất, lên kế vị, thời gian vào khoảng năm Chương Hòa thứ 2 (88) thời Đông Hán.

Đồn Đồ Hà xuất binh phối hợp với quân Đông Hán đánh bại Bắc Hung Nô, bắt được rất nhiều người, sau đó rộng lượng tiếp nạn dân chúng Bắc Hung Nô chuyển xuống, thế lực tăng mạnh, Nam Hung Nô vốn có 4 đến 5 vạn dân, tuy nhiên đã phát triển chưa từng có dưới thời trị vì của ông, lên tới 34.000 hộ, 237.300 người, binh lực là 50.170 lính.

Năm Vĩnh Nguyên thứ 5 (93), Hưu Lan Thi Trục Hầu Đê thiền vu mất, đệ của thiền vu tiền vị là Tả Hiền vương An Quốc kế vị.

Tham khảo

 Hậu Hán thư-Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 93


title: An Quốc thiền vu

text:
An Quốc thiền vu (, ?-94) là con trai của Hải Lạc Thi Trục Đê thiền vu của Nam Hung Nô và là đệ của Hưu Lan Thi Trục Hầu Đê. Ông kế vị thiền vu Đồn Đồ Hà vào năm Vĩnh Nguyên thứ 5 (93) thời Đông Hán. Sau khi An Quốc thiền vu kế vị, quan hệ với Tả Hiền vương Sư Tử bất hòa, nội loạn lại xảy ra, không lâu sau An Quốc bị sát hại.

Tham khảo

 Hậu Hán thư -Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 94


title: Đình Độc Thi Trục Hầu Đê thiền vu

text:
Đình Độc Thi Trục Hầu Đê (, ?-98), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Sư Tử", là con trai thứ tư của Hải Đồng Thi Trục Hầu Đê thiền vu của Nam Hung Nô. Vào năm Vĩnh Nguyên thứ 6 (94) thời Đông Hán, được lập làm thiền vu. Do Sư Tử trước đây đã nhiều lần tham gia cấc chiến sự chinh phạt Bắc Hung Nô, nên người Bắc Hung Nô kết hiềm oán, dân chúng các bộ Bắc Hung Nô bất phục. Một nhóm gồm 500-600 người vào ban đêm tấn công Sư Tử, Hán An tập duyệt Vương Quát xuất binh bảo vệ Sư Tử, các phiến quân thất bại.Các bộ tộc không phục mới cũng xuất hiện, 15 bộ với gần 10 vạn người đều tiến hành biến loạn, căng thẳng với các con của thiền vu trước là Đồn Đô Hà là Phùng Hầu về chức thiền vu, Hung Nô lại một lần nữa phân liệt. Đông Hán phái di đại quân và Ô Hoàn, Tiên Ti tổng cộng 4 vạn người đánh bại Phùng Hầu, Phùng Hầu đem dân chúng đến biên giới, quân Hán truy cản không kịp. Sư Tử ở ngôi 4 năm thì mất, con trai của Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê kế vị.

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 98


title: Vạn Thị Thi Trục Hầu Đê thiền vu

text:
Vạn Thị Thi Trục Hầu Đê (, ?-124), thuộc Luyên Đê thị, là con trai của Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê thiền vu của Nam Hung Nô, kế vị chức thiền vu từ Sư Tử vào khoảng năm Vĩnh Nguyên thứ 10 (98) thời Đông Hán. Sau khi kế vị, Vạn Thị Thi Hầu Trục Hầu Đê nghe theo người Hán là Hàn Tông nổi loạn chống lại nhà Hán, về sau lại hàng Hán. Năm 124, Vạn Thị Thi Trực Hầu Đê thiền vu mất.

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 124


title: Ô Kê Hầu Thi Trục Đê thiền vu

text:
Ô Kê Hầu Thi Trục Đê thiền vu (, ?-128), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Bạt", là con trai của Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê thiền vu, là đệ của Vạn Thị Thi Trục Hầu Đê thiền vu của Nam Hung Nô. Năm 124, kế vị chức thiền vu từ người anh đã mất. Hán Thuận Đế giúp đơc Nam Hung Nô lập các công sự phòng ngự, phòng bị Tiên Ti. Năm 128, Ô Kê Hầu Thi Trục Đê thiền vu mất.

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 128


title: Khứ Đặc Nhược Thi Trục Tựu thiền vu

text:
Khứ Đặc Nhược Thi Trục Tựu thiền vu (, ?-140), thuộc Luyện Đê thị, danh là "Hưu Lợi", là con trai của Hồ Tà Thi Trục Hầu Đê thiền vu và đệ của Ô Kê Hầu Thi Trục Đê thiền vu của Nam Hung Nô. Năm 128, lên kế vị người anh mới mất. Mùa hè năm 140, tả bộ Cú Long Vương Ngô Tư của Nam Hung Nô, Xa Nữu và những người khác phản loạn chống nhà Hán, xuất hơn 3000 kị binh chiếm Tây Hà, đánh Sóc Phương, Đại Quận Trường Sử. Thiền vu cởi mũ sang triều Hán tạ tội. Ngũ Nguyên thái thú quy cho thiền vu là không có năng lực chế ngự thuộc hạ, bức thiền vu tự sát.

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 140


title: Hô Lan Nhược Thi Trục Tựu thiền vu

text:
Hô Lan Nhược Thi Trục Tựu (, ?-147), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Đâu Lâu Trữ". Năm 143, sau ba năm Nam Hung Nô không có thiền vu, Hán Thuận Đế đã sắc phong cho Đâu Lâu Trữ, hộ tống tở về triều đình thiền vu. Đến mùa đông, các quan và tướng lính giết chết phản loạn là Cú Long Ngô Tư, đem đầu đến Lạc Dương. Năm 147, Hô Lan Nhược Thi Trục Tựu thiền vu mất.

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 147


title: Y Lăng Thi Trục Tựu thiền vu

text:
Y Lăng Thi Trục Tựu (, ?-172), thuộc Luyên Đê thị, danh là "Cư Xa Nhân". Năm 147, Hô Lan Thi Trục Tựu thiề vu mất, Cư Xa Nhân lên kế vị. Tiên Ti liên tục xâm lấn phương nam, Bắc Trung lãng tướng Trương Hoán nhận thấy Y Lăng Trục Tựu thiền vu không có năng lực quản lý quốc sự, viết một lá thư thỉnh cầu phế truất, Hán Hoàn Đế không đồng ý, ra chiếu viết "Xuân Thu" Đại cư chính, Cư Xa Nhân nhất tâm hướng hóa, hà tội nhi khuất! Kì khiển hoàn đình" (đại ý là Cư Xa Nhân xưa nay đều một lòng cải biến, sao ta có thể phế). Năm 172, Y Lăng Trục Tựu thiền vu mất.

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 172


title: Đồ Đặc Nhược Thi Trục Tựu thiền vu

text:
Đồ Đặc Nhược Thi Trục Tựu thiền vu (, ?-177). Năm 172, Y Lăng Thi Trục Tựu thiền vu mất, kì tử kế vị và lấy hiệu là Đồ Đặc Nhược Thi Trục Tựu thiền vu. Năm 177, ông và trung lang tướng Tang Mân xuất quân đến Nhạn Môn Quan công kích quân Tiên Ti của Đàn Thạch Hòe. Năm 178, Đồ Đặc Nhược Thi Trục Tự thiền vu mất.

Tham khảo

 Hậu Hán thư -Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 177


title: Hô Chinh thiền vu

text:
Hô Chinh thiền vu (, ?-179). Năm 178, Đồ Đặc Nhược Thi Trục Tựu Thiền Vu mất, con trai kế vị và lấy hiệu là Hô Chinh thiền vu. Năm 179, thiền vua và trung lãng tướng Trương Tư bất hòa, rồi bị Trương Tu giết chết.

Tham khảo

 Hậu Hán thư - Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 179


title: Khương Cừ

text:
Khương Cừ (, ?-188) là phụ thân của Ư Phu La và Hô Trù Tuyền, tổ phụ của tả bộ soái Lưu Báo, là một thiền vu của Nam Hung Nô. Năm Quang Hòa thứ 2 (179) thời Đông Hán được kế vị. Vào năm Trung Bình thứ 4 (187), Tiền Đông Sơn tướng của Đông Hán là Trường Thuần phát động phản loạn, Hán Linh Đế ra chiếu yêu cầu Nam Hung Nô phát binh phối hợp diện loạn, Khương Cừ phái con là Tả Hiền vương Ư Phu La xuất binh tiến đánh. Người trong nước lo lắng đội quân đi chinh phạt sẽ không có cơ hội chấm dứt, vì vậy, đã có 10 vạn người phản loạn, giết chết Khương Cừ. Khương Cừ tổng cộng tại vị 10 năm, người trong nước lo ngại đã triệu tập nhau lại báo phục, những người khác ủng hộ Tư Bốc Cốt Đô Hầu làm thiền vi. Ư Phu La trở về bình an, đã bảo lưu lại ở Hà Đông quận.

Tham khảo

 Hậu Hán thư -Nam Hung Nô truyện

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 188
Hung Nô


title: Ư Phu La

text:
Ư Phu La (於夫羅, 150–196; trị vì 188–195), cũng gọi là Ư Phù La (於扶羅), hiệu là Trì Chí Thu Trục Hầu thiền vu (持至尸逐侯單于), là con trai của thiền vu Nam Hung Nô là Khương Cừ, anh trai của Hô Trù Tuyền, cha của Lưu Báo, tổ phụ của hoàng đế Hán Triệu là Lưu Uyên.

Năm 187, Đông Hán thảo phạt quân Tiên Ti của Trương Thuần, ra chiếu Nam Hung Nô để điều binh phối hợp, Khương Cừ phái Tả Hiền vương xuất binh. Sang năm 188, Nam Hung Nô phát sinh chính biến, Khương Cừ bị giết, Tu Bốc Cốt Đô Hầu được lập làm thiền vu, Ư Phu La dẫn theo dân chúng đi đến Hán triều kể rõ sự tình, sau đó lưu lại một thời gian trên đất Hán.

Sau khi Hán Linh Đế mất, Ư Phu La nhân dịp khởi nghĩa Khăn Vàng (Hoàng Cân chi loạn), cùng với lũ tặc khấu tiến đến Thái Nguyên và những nơi khác, nguyên là thụ mệnh chinh thảo Đổng Trác, bởi đại tướng quân Hà Tiến bị ám sát, binh tướng lại quay về kinh đô nhà Hán. Về sau, Ư Phu La gặp Hán Hiến Đế khi chạy trốn khỏi Trường An và đã cứu viện, bảo hộ Hiến Đế.

Năm Sơ Bình thứ 1 (190), Tào Tháo thành lập một liên quân chống Đổng Trác, Ư Phu La đi theo Viên Thiệu, Trương Dương, đóng quân tại Chương Thủy. Năm Sơ Bình thứ 2 (191), Ư Phu La muốn làm phản Viên Thiệu, Trương Dương không theo, Ư Phu La bắt Trương Dương đem đi. Ư Phu La sớm thất bại trước tướng của Viên Thiệu là Khúc Nghĩa, trốn đến Lê Dương, sau đó công phá Liêu tướng quân Cảnh Chỉ, thế lực được chỉnh đốn lại.

Năm 192, tại Nội Hoàng bị quân chinh thảo Hắc Sơn tặc của Tào Tháo đánh bại, sang mùa xuân năm 193, Viên Thuật xuất binh đánh Tào Tháo tại căn cứ địa Trần Lưu, với Hắc Sơn tặc đều chi viện Viên Thuật, tuy nhiên Viên Thuật bị Tào Tháo đánh bại, Ư Phu La cuối cũng quy thuận Tào Tháo.

Trong Tam quốc diễn nghĩa, có đề cập đến dị tộc (Hung Nô) từng cứu Hán Hiến Đế.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Người nhà Hán
Sinh năm 150
Mất năm 196
Hung Nô


title: Hô Trù Tuyền

text:
Hô Trù Tuyền (呼廚泉, ?-?) là thiền vu của Nam Hung Nô những năm cuối thời Đông Hán, Tam Quốc, là con trai của Khương Cừ và là em trai của Ư Phu La. Hiệu là Tu Bốc Cốt Đô Hầu thiền vu

Năm 195, sau khi Ư Phu La mất, Hô Trù Tuyền trở thành thiền vu. Ư Phu La vốn ban đầu chiến đấu với Tào Tháo nhưng sau khi chiến bại đã quay sang quy thuận, đến năm 202, Hô Trù Tuyền lại một lần nữa phát động bạo loạn tại Bình Dương chống Tào Tháo, về sau bị quân Chung Diêu đánh bại rồi sau đó lại quay sang đầu hàng Tào Tháo.

Năm 216, Hô Trù Tuyền đến đông nhà Hán gần thời điểm trao chức quan, do đó lưu lại Nghiệp thành, sự vụ của Hung Nô thì giao Hữu Hiền vương là Lưu Khứ Ti chỉnh đốn. Năm 220, Tào Phi trở thành Ngụy Văn Đế, Hô Trù Tuyền được phong làm Ngụy tỉ thụ, được trao thanh cái xa cùng bảo kiếm. Sau đó, Hán Triệu Đế là Lưu Uyên chính là con của Ư Phu La, cũng là cháu (chất tôn) của Hô Trù Tuyền.

Tham khảo

Thiền vu Hung Nô
Nhân vật quân sự Tào Ngụy
Nhân vật chính trị Đông Hán
Hung Nô
Nhân vật chính trị Tào Ngụy


title: Giải âm nhạc của Hội đồng Bắc Âu

text:
Giải âm nhạc của Hội đồng Bắc Âu là một giải thưởng của "Ủy ban âm nhạc Bắc Âu" (NOMUS) - trực thuộc Hội đồng Bắc Âu - dành cho âm nhạc ở các nước Bắc Âu trong lãnh vực sáng tác và biểu diễn.

Giải này được thành lập từ năm 1965, ban đầu chỉ trao mỗi 3 năm. Từ năm 1990, giải được trao xen kẽ hàng năm: một năm cho tác phẩm nhạc xuất sắc do nhạc sĩ Bắc Âu hiện còn sống sáng tác, một năm cho nhạc sĩ hoặc ban nhạc Bắc Âu biểu diễn đạt tiêu chuẩn nghệ thuật và kỹ thuật cao.

Khoản tiền thưởng của giải hiện nay là 350.000 krone Đan Mạch (tương đương 47.000 euro).

Các tác phẩm hoặc nhạc sĩ, ban nhạc đoạt giải
Dưới đây là danh sách các tác phẩm hoặc nhạc sĩ, ban nhạc đoạt giải:

1965: Aniara (opera) bởi Karl-Birger Blomdahl, Thụy Điển
1968: Tredje symfonien (Third symphony) bởi Joonas Kokkonen, Phần Lan
1970 Drömmen om Thérése (arenaopera) bởi Lars Johan Werle, Thụy Điển
1972 Eco (solo giọng nữ cao, ca đoàn hỗn hợp, dàn nhạc) bởi Arne Nordheim, Na Uy
1974 Gilgamesh (opera) bởi Per Nørgård, Đan Mạch
1976 Konsert för flöjt och orkester bởi Atli Heimir Sveinsson, Iceland
1978 Ryttaren (opera) bởi Aulis Sallinen, Phần Lan
1980 Symfoni/Antifoni bởi Pelle Gudmundsen-Holmgreen, Đan Mạch
1982 Utopia bởi Åke Hermansson, Thụy Điển
1984 De ur alla minnen fallna (Requiem) bởi Sven-David Sandström, Thụy Điển
1986 Poemi for solo violin and string orchestra bởi Hafliði Hallgrímsson, Iceland
1988 Kraft (dàn nhạc giao hưởng, điện tử) bởi Magnus Lindberg, Phần Lan
1990 Gjennom Prisme (cello, organ, dàn nhạc) bởi Olav Anton Thommessen, Na Uy
1991 Nils-Henning Ørsted Pedersen, nhạc sĩ chơi bass Jazz Đan Mạch, giải nghệ sĩ
1992 Symfoni nr 1 by Anders Eliasson, Thụy Điển
1993 Mellersta Österbottens Kammarorkester, Phần Lan, giải nghệ sĩ
1994 Det Sjungande Trädet (opera) bởi Erik Bergman, Phần Lan
1995 Eric Ericson, Thụy Điển, người điều khiển ban hợp ca, giải nghệ sĩ
1996 Sterbende Gärten concerto cho violon và dàn nhạc bởi Bent Sørensen, Đan Mạch
1997 Björk (Guðmundsdóttir), Iceland, ca sĩ, giải nghệ sĩ
1998: Concert cho clarinet và dàn nhạc bởi Rolf Wallin, Na Uy
1999 Leif Segerstam, Phần Lan, người điều khiển ca đoàn, giải nghệ sĩ
2000 Lonh for soprano and electronics bởi Kaija Saariaho, Phần Lan
2001 Palle Mikkelborg, nhạc sĩ chơi trumpet, Đan Mạch
2002 Symphony no. 1 - Oceanic Days bởi Sunleif Rasmussen, Quần đảo Faroe
2003 Mari Boine, ca sĩ, Na Uy
2004 Gudrun's 4th song bởi Haukur Tómasson, Iceland
2005 Ensemble Cikada, Na Uy
2006 ...fetters... bởi Natasha Barrett, Na Uy
2007 The Eric Ericson Chamber Choir của Stockholm
2008 Miki Alone của nhà soạn nhạc Đan Mạch Peter Bruun
2009 Kari Kriikku, nhạc sĩ chơi clarinet, Phần Lan
2010 Lasse Thoresen, nhà soạn nhạc, Na Uy
2011 Mats Gustafsson, nhạc sĩ chơi saxophon, Thụy Điển

Xem thêm
 Giải văn học của Hội đồng Bắc Âu
 Giải phim của Hội đồng Bắc Âu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nordisk Råds Musikpris

Giải thưởng âm nhạc châu Âu
Âm nhạc
Tổ chức âm nhạc quốc tế
Âm nhạc Bắc Âu


title: Trận Chaeronea (86 TCN)

text:
Để tìm hiểu về một trận đánh trước đó, xem bài Trận Chaeronea (338 TCN)

Trận Chaeronea là chiến thắng của quân La Mã do quan Tổng tài Lucius Cornelius Sulla chỉ huy trước vua xứ Pontos là Mithrodates VI gần Chaeronea, ở vùng Boeotia, vào năm 86 trước Công nguyên trong cuộc Chiến tranh Mithridates lần thứ nhất. Trận đánh này được mô tả trong ba thư tịch cổ, mặc dù các ghi nhận ấy có chút điểm khác nhau. Trận đánh được miêu tả qua bộ Những cuộc chiến tranh Mithridates, các phần 42-43 của tác giả Appian, Stratagems của tác giả Frontinus, và cả Cuộc đời Sulla của tác giả Plutarchus, các chương 17-19.

Sau cuộc giao tranh đẫm máu, quân La Mã đã thắng lớn , quân Pontos bị tận diệt. Thảm họa Chaeronea được xem là đại bại đầu tiên của Mithridates VI trước quân lực La Mã. Chiến thắng này khiến cho người La Mã không còn coi Mithridates VI là một mối hiểm nguy nỗi.

Tương quan lực lượng
Appian cho chúng ta biết rằng Đại tướng Archelaus của quân Pontos có các binh sĩ người Thrace, Pontos, Scythia, Cappadocia, Bithynia, Galatia, và Phrygia, với quân số khoảng 12 vạn người. Mỗi dân tộc đều nằm dưới quyền một tướng lĩnh riêng, song Archelaus là vị Tổng tư lệnh của tất cả họ.

Quân lực của Sulla bao gồm vài Binh đoàn Lê dương La Mã, cũng như những người Hy Lạp đã đào ngũ về phe. Quân số của họ là khoảng 4 vạn người.

Địa hình
Địa hình bình nguyên Chaeronea đóng vai trò quan trọng cho trận chiến từ đầu chí cuối. Sulla kiên quyết không đánh một trận với Archelaus cho đến khi ông nhận thấy quân Pontos đóng cứ ở địa thế thuận lợi cho quân đội La Mã.

Chú thích

Năm 86 TCN
Trận đánh liên quan tới Cộng hòa La Mã
Trận đánh liên quan tới Pontos
Chiến tranh Mithridates
Achaea thuộc La Mã


title: Thị sen

text:
Cậy hay thị sen, thị bị, mận chà là (danh pháp hai phần: Diospyros lotus) là một loài cây trồng rộng khắp thuộc chi Thị. Loài này có nguồn gốc ở vùng cận nhiệt đới Tây Nam Á và Đông Nam Âu. Được người Hy Lạp cổ đại biết đến như là "quả của Thượng đế", tức Dios pyros, từ đây mà có tên khoa học của chi này. Quả nhỏ có mùi vị giống như cả mận và chà là. Nó là loài cây trồng cổ xưa nhất, là một trong số các ứng viên cho "cây Lotus" (tạm gọi là cây sen/cây súng) trong Odyssey của Homer.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

L
Thực vật Azerbaijan
Quả
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Diospyros ebenum

text:
Diospyros ebenum (đồng nghĩa: D. hebecarpa, D. glaberrima): ô mộc, mun Ceylon, thị Ceylon, mun Mauritius, mun thị là một loài cây thuộc Chi Thị. Loài cây của vùng nhiệt đới châu Á với gỗ lõi có màu sẫm được dùng trong đồ gỗ mỹ nghệ.
Đây là cây thường xanh có cỡ trung bình, cao 20-25 mét.

Hình ảnh

Tham khảo

E

bn:আবলুস
cs:Eben
hsb:Ebenowe drjewo
he:הובנה
ka:აბანოზი
ml:കരിമരം
ja:コクタン
pt:Ébano
ro:Abanos
fi:Eebenpuu
th:ตะโก
tr:Abanoz


title: Trận cánh đồng Crocus

text:
Trận cánh đồng Crocus () (còn gọi là "Trận Volo") là một trận đánh trong cuộc Chiến tranh Thần thánh lần thứ ba, diễn ra giữa quân Phocis, dưới quyền tướng Onomarchos, và quân Liên minh Thessaly - Macedonia do đích thân vua xứ Macedonia là Philippos II chỉ huy. Trong trận đánh đẫm máu nhất được ghi nhận trong lịch sử Hy Lạp cổ đại, quân đội của Philippos II đã giành thắng lợi quyết định trước quân Phocis. Chiến thắng của Philippos II đã củng cố vai trò của ông là lãnh đạo xứ Thessaly, làm nên một bước tiến quan trọng cho sự trỗi dậy của Macedonia góp phần khiến họ xưng hùng xưng bá ở Hy Lạp cổ đại. Giữa các nhà sử học vẫn chưa có sự thống nhất và niên đại của trận đánh, một số người cho là năm 353 trước Công nguyên và số khác thì cho là năm 352 trước Công nguyên.

Tham khảo

Nguồn cổ đại
Diodorus Siculus – Bibliotheca historica
Justin – Epitome of Pompeius Trogus's Philippic History

Nguồn hiện đại

Tham khảo

Xung đột thế kỷ 4
Trận đánh liên quan tới Hy Lạp cổ đại
Trận đánh liên quan tới Macedonia
Các trận đánh của Philippos II của Macedonia
Năm 354 TCN
Các trận đánh ở Thessaly cổ đại
Những trận đánh lớn trong lịch sử


title: Hypercompe

text:
Hypercompe là một chi bướm đêm trong họ Arctiidae. Có hơn 80 loài được tìm thấy khắp châu Mỹ. Nhiều loài trước đây đã được tách khỏi Ecpantheria nay được xem là một đồng âm nhỏ. Chúng là các loài bướm lớn với cánh trắng và cánh trước có nhiều đốm nặng màu đen và bụg màu sáng lộ ra khi con bướm bị đe dọa.

Các loài
Các loài bao gồm:

Hypercompe abdominalis
Cây thực phẩm bao gồm Brassica và Veronica
Hypercompe albescens
Cây thực phẩm bao gồm: Musa
Hypercompe albicornis
Cây thực phẩm bao gồm Helianthus, Luffa và Phaseolus
Hypercompe albiscripta
Hypercompe alpha
Hypercompe amulaensis
Hypercompe andromela
Hypercompe anomala
Hypercompe atra
Hypercompe bari
Hypercompe beckeri
Hypercompe bolivar
Hypercompe brasiliensis
Hypercompe bricenoi
Hypercompe burmeisteri
Hypercompe campinasa
Cây thực phẩm: Gossypium herbaceum
Hypercompe castronis
Hypercompe caudata (Walker, 1855)
Hypercompe cermellii
Cây thực phẩm bao gồm Gossypium, Plantago và Solanum
Hypercompe chelifer
Hypercompe confusa
Hypercompe conspersa
Hypercompe contexta
Hypercompe cotyora
Hypercompe cretacea
Hypercompe cunigunda
Cây thực phẩm bao gồm: Syagrus romanzoffiana
Hypercompe decora
Hypercompe deflorata
Hypercompe detecta
Hypercompe dissimilis
Hypercompe dognini
Hypercompe dubia
Hypercompe ecpantherioides
Hypercompe eridanus
Cây thực phẩm bao gồm Cissus, Citrus, Erythrina, Ipomoea, Musa, Panicum và Vanilla
Hypercompe euripides
Hypercompe extrema (Walker, 1855)
Hypercompe flavopunctata
Hypercompe fuscescens
Hypercompe gaujoni
Hypercompe hambletoni
Cây thực phẩm bao gồmBidens, Eriobotrya, Gossypium, Hibiscus, Manihot và Ricinus
Hypercompe heterogena
Hypercompe icasia
Cây thực phẩm bao gồm Apium, Cecropia, Cissus, Citrus, Erechtites, Erythrina, Ipomoea, Musa, Phaseolus, Psidium, Solanum, Vanilla
Hypercompe indecisa
Cây thực phẩm bao gồm Beta, Brassica, Citrus, Cucurbita, Datura, Diospyros, Fragaria, Hippeastrum, Leucanthemum, Persea, Pisum, Prunus, Ricinus, Rosa, Senecio, Solanum, Spiraea và Zea
Hypercompe jaguarina
Hypercompe kennedyi
Hypercompe kinkelini
Hypercompe laeta
Hypercompe lemairei
Hypercompe leucarctioides
Hypercompe magdelenae
Hypercompe marcescens
Hypercompe melanoleuca
Hypercompe mielkei
Hypercompe mus
Hypercompe muzina
Cây thực phẩm: Theobroma cacao
Hypercompe nemophila
Hypercompe neurophylla
Hypercompe nigriloba
Hypercompe nigriplaga
Hypercompe obscura
Hypercompe obsolescens
Hypercompe obtecta
Hypercompe ockendeni
Hypercompe ocularia
Hypercompe ochreator
Hypercompe orbiculata
Hypercompe orsa
Cây thực phẩm của nó ghi nhận được gồm có Lantana, Senecio và Sphagneticola
Hypercompe oslari (Rothschild, [1910])
Hypercompe permaculata (Packard, 1872)
Hypercompe perplexa
Hypercompe persephone
Hypercompe persola
Hypercompe pertestacea
Hypercompe peruvensis
Hypercompe praeclara
Hypercompe robusta
Hypercompe scribonia (Stoll, [1790]), Giant Leopard Moth
Hypercompe simplex
Hypercompe suffusa (Schaus, 1889)
Hypercompe tenebra
Hypercompe tessellata
Hypercompe testacea
Hypercompe theophila
Hypercompe trinitatis
Hypercompe turruptianoides

Hình ảnh

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hypercompe at Markku Savela's Lepidoptera site

Arctiini
Hypercompe
Spilosomina


title: Đôn Phục

text:
Đôn Phục là một xã miền núi nằm ở phía bắc của huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đôn Phục nằm ở phía bắc huyện Con Cuông, có vị trí địa lý:
Phía tây giáp xã Cam Lâm
 Phía đông giáp xã Mậu Đức
 Phía Nam giáp xã Chi Khê và xã Bồng Khê
 Phía bắc giáp xã Bình Chuẩn.

Xã có tổng diện tích tự nhiên 10.026,91 ha. Trên địa bàn xã có trục đường liên xã đi Bình Chuẩn nối với Quốc lộ 48C và đường liên xã đi xã Cam Lâm.

Địa hình
Chủ yếu có hai dạng địa hình:
 Dạng đồng bằng: Chủ yếu nằm dọc hai bên bờ khe phèn và ven các khe suối, chiếm khoảng 12% tổng diện tích tự nhiên, đây là loại đất thích hợp trồng các cây lúa, và các loại cây rau màu khác.
 Dạng địa hình đồi: Có diện tích lớn nhất chiếm khoảng 88% tổng diện tích tự nhiên, là vùng đất có nhiều tiềm năng để phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả và cây lâm nghiệp.

Thổ nhưỡng
Theo tài liệu điều tra thổ nhưỡng xã Đôn Phục có những loại đất như sau:
 Bãi cát ven khe: Phân bổ rải rác ở hai bên dòng khe Phèn có diện tích khoảng 57,6 ha, chiếm 0.57% tổng diện tích tự nhiên, địa hình thấp thường bị ngập lụt, sạt lở hàng năm, thành phần cơ giới chủ yếu là cát, có nơi lẫn sỏi, không có khả năng sử dụng trồng trọt được.
 Đất phù sa không được bồi đắp hàng năm:
Diện tích 205.68 ha chiếm 2.05% tổng diện tích tự nhiên, phân bố ở địa hình cao, chế độ nước ổn định, thành phần cơ giới thịt nhẹ đến thịt nặng, loại đất này phù hợp với cây lúa, màu.
 Đất đồi núi:
Diện tích khoảng 8658.29 ha chiếm 86,35% tổng diện tích tự nhiên chủ yếu là đất Feralic nâu vàng và nâu đỏ phát triển trên đá phiến thạch, trên đá vôi, phân bổ trên địa bàn toàn xã, một số do sử dụng không hợp lý nên đã bị thoái hoá, bị xói mòn. Hiện nay những nơi thấp đã được bố trí khu dân cư, trồng cây công nghiệp lâu năm phần lớn thích hợp với cây lâm nghiệp.

Nguồn nước - thủy văn
Xã Đôn Phục làm một xã vùng sâu năm ở phía tả ngạn con sông lam, có nhiều khe suối. Song nguồn nước phân bố không đều gữa các vùng, các mùa, mực nước thấp so với cao trình, địa hình không bằng phẳng, bị chia cắt nên việc khai thác và sản xuất phải đầu tư lớn.

Thời tiết - khí hậu
Xã Đôn Phục, huyện Con Cuông có khí hậu tương đối khắc nghiệt, nằm trong vùng khí hậu chuyển tiếp, vừa có sự ảnh hưởng của gió mùa đông bắc do đó có mùa đông lạnh của khí hậu miền bắc. Nhiệt độ mùa đông thường dao động trong khoảng 6,2 độ C đến 23 độ C, nhiệt độ bình quân khoảng 19 độ C. Vừa có ảnh hưởng trực tiếp của gió tây nam hay còn gọi là gió Lào khô nóng từ tháng 4 đến tháng 8 kéo nền nhiệt trong thời gian này lên đỉnh điểm vào mùa hạ, nhiệt độ có thể đạt 41 độ C, nhiệt độ trung bình thường khoảng 37 – 39 độ C. Cao điểm ở các tháng 5, 6, 7 ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây trồng.

Tổng giờ nắng trung bình trong năm khoảng 1637 giờ. Lượng mưa trung bình là 1900 mm, năm mưa lớn nhất là 2600 mm, năm mưa nhỏ nhất là 1100 mm. Lượng mưa phân bố không đều, mưa nhiều từ trung tuần tháng 9 đến đầu tháng 10 gây úng ngập cục bộ ở một số vùng. Mùa khô từ tháng 1 đến tháng 4, lượng mưa ít chiếm 10% lượng mưa cả năm, thường gây khô hạn nặng.

Độ ẩm bình quân khoảng 80%, độ bốc hơi bình quân khoảng 943 mm/năm.

Tham khảo


title: Canthocamptus

text:
Canthocamptus là một chi copepoda (giáp xác nhỏ) sinh sống ở vùng nước từ Bắc Băng Dương đến Đại Tây Dương. Chi này có hơn 200 loài khác nhau. Một số loài đặc hữu Úc được đưa vào danh sách loài dễ thương tổn trong sách đỏ (dánh dấu "VU", và một loài ở Brasil là phụ thuộc và bảo tồn (đánh dấu "NT").

Các loài

 Canthocamptus ablatifurcatus Hamond, 1988
 Canthocamptus acanthophorus Delachaux, 1924
 Canthocamptus aculeatus Thiébaud, 1912
 Canthocamptus aequipes Kritchagin, 1877
 Canthocamptus aischghoi Schiklejew, 1930
 Canthocamptus aloisianus Brehm, 1908
 Canthocamptus alpestris (Vogt, 1845)
 Canthocamptus antarcticus (Richters, 1906)
 Canthocamptus arcticus Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus armatus Delachaux, 1918
 Canthocamptus arndti Kiefer, 1924
 Canthocamptus assimilis Kiefer, 1931
 Canthocamptus australicus (G. O. Sars, 1908)
 Canthocamptus australis Coker, 1934
 Canthocamptus baikalensis Borutsky, 1930
 Canthocamptus bicolor C. B. Wilson, 1932
 Canthocamptus bidens Schmeil, 1893
 Canthocamptus billwilliamsi Hamond, 1988
 Canthocamptus borcherdingii Poppe, 1889
 Canthocamptus brevicornis Daday, 1884
 Canthocamptus brevipes G. O. Sars, 1863
 Canthocamptus brevisetosus (Daday, 1901)
 Canthocamptus bromeliaecola Chappuis, 1928
 Canthocamptus brunnthaleri Brehm, 1913
 Canthocamptus bryobates Monard, 1928
 Canthocamptus bryophilus Chappuis, 1928
 Canthocamptus bulbifer Borutsky, 1952
 Canthocamptus caecosetosus Hamond, 1988
 Canthocamptus calvus Brehm, 1927
 Canthocamptus campaneri Reid, 1994
 Canthocamptus carinatus Shen & Sung, 1973
 Canthocamptus carolinensis (Chappuis, 1932)
 Canthocamptus catalanus Monard, 1925
 Canthocamptus cavernarum Packard, 1879
 Canthocamptus cingalensis (Brady, 1886)
 Canthocamptus clavifurcatus Hamond, 1988
 Canthocamptus coreensis Chang, 2002
 Canthocamptus crassus G. O. Sars, 1863
 Canthocamptus crenulatus Mrázek, 1902
 Canthocamptus cryptorum Brady, 1868
 Canthocamptus cuspidatoides Kiefer, 1924
 Canthocamptus cuspidatus Schmeil, 1893
 Canthocamptus dacicus Chappuis, 1923
 Canthocamptus dadayi Chappuis, 1924
 Canthocamptus decoratus Daday, 1901
 Canthocamptus dedeckkeri Hamond, 1988
 Canthocamptus dentatus Poggenpol, 1874
 Canthocamptus derelictus Brian, 1927
 Canthocamptus dogieli Rylov, 1923
 Canthocamptus douwei Willey, 1925
 Canthocamptus dumonti Hamond, 1988
 Canthocamptus duthiei Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus echinatus Mrázek, 1893
 Canthocamptus echinopyge Hamond, 1988
 Canthocamptus elaphoides Chappuis, 1924
 Canthocamptus elegantulus Fischer, 1860
 Canthocamptus ensifer Delachaux, 1918
 Canthocamptus ferox Delachaux, 1919
 Canthocamptus fimbriatus (Brehm, 1950)
 Canthocamptus finni Bourne, 1893
 Canthocamptus fontinalis Rehberg, 1880
 Canthocamptus fuhrmanni Thiébaud, 1912
 Canthocamptus furcatus Baird, 1850
 Canthocamptus gauthieri Roy, 1924
 Canthocamptus georgevitchi Chappuis, 1924
 Canthocamptus gibba Okuneva, 1983
 Canthocamptus glacialis Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus globulisetosus Hamond, 1988
 Canthocamptus godeti Delachaux, 1918
 Canthocamptus gracilis G. O. Sars, 1863
 Canthocamptus grandidieri Guerne & Richard, 1893
 Canthocamptus guyanensis Delachaux, 1924
 Canthocamptus hannae Kiefer, 1926
 Canthocamptus henryae Hamond, 1988
 Canthocamptus hiatus Willey, 1934
 Canthocamptus hibernicus Brady, 1880
 Canthocamptus hiemalis Pearse, 1905
 Canthocamptus hippolytes Kroyer, 1863
 Canthocamptus hirsutus (Chappuis, 1951)
 Canthocamptus hirticornis T. Scott, 1895
 Canthocamptus hoferi Douwe, 1907
 Canthocamptus horai Chappuis, 1928
 Canthocamptus horridus Fischer, 1860
 Canthocamptus horvathi Chappuis, 1924
 Canthocamptus howardorum Hamond, 1988
 Canthocamptus huaronensis Delachaux, 1918
 Canthocamptus hutchinsoni (Kiefer, 1929)
 Canthocamptus hyperboreus Willey, 1925
 Canthocamptus iaponicus Brehm, 1927
 Canthocamptus idahoensis Marsh, 1903
 Canthocamptus illinoisensis S. A. Forbes, 1876
 Canthocamptus imus Brady, 1872
 Canthocamptus inconspicuus T. Scott, 1900
 Canthocamptus incurvisetosus Chang & Ishida, 2001
 Canthocamptus inornatus T. Scott, 1897
 Canthocamptus insignipes Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus insignis Delachaux, 1918
 Canthocamptus insoletus Chappuis, 1928
 Canthocamptus japonicus Brehm, 1927
 Canthocamptus javaensis Chappuis, 1928
 Canthocamptus jeanneli Chappuis, 1928
 Canthocamptus kalima Delachaux, 1924
 Canthocamptus kamerunensis Kiefer, 1928
 Canthocamptus kitaurensis Kikuchi in Ishida & Kikuchi, 1999
 Canthocamptus krochini Borutsky, 1952
 Canthocamptus kunzi Apostolov, 1969
 Canthocamptus laccophilus Kessler, 1914
 Canthocamptus laciniatus Douwe, 1911
 Canthocamptus lacinulatus Hamond, 1988
 Canthocamptus lanatus Mrázek, 1901
 Canthocamptus lanceolata Delachaux, 1918
 Canthocamptus latus Borutsky, 1947
 Canthocamptus linearis Dana, 1852
 Canthocamptus longicaudatus Kritchagin, 1877
 Canthocamptus longifurca Hamond, 1988
 Canthocamptus longifurcatus Borutsky, 1947
 Canthocamptus longipes Hamond, 1988
 Canthocamptus longirostris Daday, 1901
 Canthocamptus longisetosus Daday, 1902
 Canthocamptus longisetus (Henry, 1922)
 Canthocamptus lucidulus Rehberg, 1880
 Canthocamptus macrosetifer Ishida in Ishida & Kikuchi, 1999
 Canthocamptus malayicus Chappuis, 1928
 Canthocamptus mammillifurca Hamond, 1988
 Canthocamptus maoricus Brehm, 1928
 Canthocamptus mareoticus Fischer, 1860
 Canthocamptus maximus Delachaux, 1918
 Canthocamptus megalops Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus menzeli Delachaux, 1924
 Canthocamptus microstaphylinus Wolf in Lauterborn & Wolf, 1909
 Canthocamptus minnesotensis Herrick, 1884
 Canthocamptus minusculus Willey, 1925
 Canthocamptus minuticornis (O. F. Müller, 1785)
 Canthocamptus minutus (O. F. Müller, 1776)
 Canthocamptus mirabilis Sterba, 1968
 Canthocamptus mirus Minkiewicz, 1916
 Canthocamptus misogynus Brehm, 1928
 Canthocamptus mobilensis Herrick, 1887
 Canthocamptus monticola Menzel, 1912
 Canthocamptus morimotoi Miura, 1969
 Canthocamptus morrisoni Chappuis, 1929
 Canthocamptus mortoni Hamond, 1988
 Canthocamptus mrazeki Minkiewicz, 1914
 Canthocamptus muscicola Chappuis, 1928
 Canthocamptus nakai Brehm, 1927
 Canthocamptus newyorkensis Chappuis, 1927
 Canthocamptus niloticus Chappuis, 1922
 Canthocamptus nordenskioldii Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus northumbricoides Willey, 1925
 Canthocamptus northumbricoides Brehm, 1923
 Canthocamptus northumbricus Brady, 1880
 Canthocamptus obatogamensis Willey, 1925
 Canthocamptus occultus Kiefer, 1926
 Canthocamptus odaeensis Chang & Ishida, 2001
 Canthocamptus ophiocamptoides Lepeshkin, 1900
 Canthocamptus oregonensis M. S. Wilson, 1956
 Canthocamptus palustris Brady, 1880
 Canthocamptus papuanus Daday, 1901
 Canthocamptus parvulus Claus, 1866
 Canthocamptus parvus T. & A. Scott, 1896
 Canthocamptus pectinatus Delachaux, 1924
 Canthocamptus phreaticus Chappuis, 1925
 Canthocamptus pilosa (Chappuis, 1929)
 Canthocamptus praegeri Scourfield, 1912
 Canthocamptus prominulus Y. Kikuchi, 1994
 Canthocamptus pseudophreaticus (Chappuis, 1928)
 Canthocamptus putealis Chappuis, 1925
 Canthocamptus pygmaeus G. O. Sars, 1863
 Canthocamptus pyrenaicus Chappuis, 1923
 Canthocamptus resupinatus Ishida, 1994
 Canthocamptus rhaeticus Schmeil, 1893
 Canthocamptus richardi Lowndes, 1934
 Canthocamptus robertcokeri M. S. Wilson, 1958
 Canthocamptus robustus Richters, 1907
 Canthocamptus roseus (Dana, 1848)
 Canthocamptus rostratus Claus, 1863
 Canthocamptus rotoruensis (M. H. Lewis, 1972)
 Canthocamptus rubellus Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus salinus Labbé, 1927
 Canthocamptus schroderi Douwe, 1915
 Canthocamptus sculptus Delachaux, 1918
 Canthocamptus semicirculus Ishida, 1994
 Canthocamptus setosus Claus, 1866
 Canthocamptus sewelli Chappuis, 1928
 Canthocamptus signatus Daday, 1901
 Canthocamptus similis Lilljeborg, 1902
 Canthocamptus sinuus Coker, 1934
 Canthocamptus spelaeus Chappuis, 1925
 Canthocamptus staphylinoides Pearse, 1905
 Canthocamptus staphylinus (Jurine, 1820)
 Canthocamptus striblingi Reid, 1990
 Canthocamptus stroemii Baird, 1850
 Canthocamptus subarcticus (Willey, 1925)
 Canthocamptus subdolus Brian, 1927
 Canthocamptus subgracilis Willey, 1934
 Canthocamptus sublaevis Hamond, 1988
 Canthocamptus subsalus Brady, 1895
 Canthocamptus subterraneus Carl, 1905
 Canthocamptus surinamensis Delachaux, 1924
 Canthocamptus takkobuensis Ishida in Ishida & Kikuchi, 1999
 Canthocamptus tasmaniae (Chappuis, 1951)
 Canthocamptus tatricus Daday, 1897
 Canthocamptus tenuicaudis Herrick, 1884
 Canthocamptus timmsi Hamond, 1988
 Canthocamptus tomikoae Ishida, 1994
 Canthocamptus treforti Daday, 1884
 Canthocamptus trigonurus Ekman, 1905
 Canthocamptus trispinosus Brady, 1880
 Canthocamptus typhlops Mrázek, 1893
 Canthocamptus unidens Menzel, 1916
 Canthocamptus unisetiger Graeter, 1899
 Canthocamptus vagus Coker & Morgan, 1940
 Canthocamptus vandouwei Kessler, 1914
 Canthocamptus varicus Graeter, 1910
 Canthocamptus vejdovskyi (Mrazek, 1893)
 Canthocamptus verestschagini (Borutsky, 1931)
 Canthocamptus virescens Dana, 1849
 Canthocamptus weberi Kessler, 1914
 Canthocamptus weigoldi Brehm, 1923
 Canthocamptus wiegoldi Brehm, 1923
 Canthocamptus wierzejskii Mrázek, 1893
 Canthocamptus willeyi Kiefer, 1925
 Canthocamptus winkleri Chappuis, 1928
 Canthocamptus yahiai Blanchard & Richard, 1891
 Canthocamptus zschokkei Schmeil, 1893

Liên kết ngoài
 Photos of Canthocamptus assimilis

Tham khảo

Canthocamptidae


title: Bythaelurus

text:
Bythaelurus là một chi cá mập mèo trong họ Scyliorhinidae.

Loài
 Bythaelurus alcockii (Garman, 1913)
 Bythaelurus canescens (Günther, 1878)
 Bythaelurus clevai (Séret, 1987)
 Bythaelurus dawsoni (S. Springer, 1971)
 Bythaelurus giddingsi McCosker, Long & C. C. Baldwin, 2012: Cá nhám mèo Galápagos
 Bythaelurus hispidus (Alcock, 1891)
 Bythaelurus immaculatus (Y. T. Chu & Q. W. Meng, 1982): Cá nhám mèo không đốm
 Bythaelurus incanus Last & Stevens, 2008
 Bythaelurus lutarius (S. Springer & D'Aubrey, 1972)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Room of Angel (Silent Hill 4: The Room)

text:
Room of Angel là một bài hát trong game Silent Hill 4: The Room, phát hành bởi Konami. Bài hát được viết bởi Akira Yamaoka, nhạc sĩ chính của bảy phần Silent Hill, và được trình bày bởi Mary Elizabeth McGlynn, giọng ca quen thuộc trong series game kinh dị này. Được coi là một trong những bài hát hay nhất trong tất cả các phần game, nội dung bài hát nói về nỗi niềm của tên sát nhân bệnh hoạn Walter Sullivan. Sinh ra trong căn phòng 302, cũng là nơi mà nhân vật chính Henry Townshend đang cố tìm cách để thoát ra, Walter có một tuổi thơ tràn ngập nỗi đau khi bị cha mẹ đẻ bỏ rơi ngay từ lúc mới sinh. Hắn đã coi căn phòng nơi mình được sinh ra là "mẹ" để thay thế cho người mẹ thật sự của mình. Với giai điệu nhẹ nhàng và có phần rùng rợn, bài hát đã toát lên được nỗi cô đơn ẩn sâu trong Walter. Bài hát được phát trong đoạn phim giới thiệu game Silent Hill 4: The Room và trong cảnh Henry bên cạnh cơ thể đẫm máu của Cynthia Velázquez.

Liên kết

Silent Hill 4: The Room
Silent Hill

Tham khảo

Video game OST

en:Room of Angel (Silent Hill soundtrack)


title: Họ Cá nhám mèo

text:
Họ Cá nhám mèo (Scyliorhinidae) là một họ cá nhám với hơn 150 loài được biết đến. Cá nhám mèo được tìm thấy ở các vùng biển nhiệt đới và ôn đới từ các vùng nước thủy triều đến độ sâu  hay hơn, tùy theo loài

Chúng có mắt giống mèo và hai vây lưng nằm xa phía sau. Phần lớn các loài khá nhỏ, không dài hơn quá ; một số ít, như Scyliorhinus stellaris có thể đạt chiều dài .

Các chi
Họ này có 17 chi và hơn 150 loài, là họ cá mập lớn nhất.
 Apristurus Garman, 1913
 Asymbolus Whitley, 1939
 Atelomycterus Garman, 1913
 Aulohalaelurus Fowler, 1934
 Bythaelurus Compagno, 1988
 Cephaloscyllium T. N. Gill, 1862
 Cephalurus Bigelow và Schroeder, 1941
 Figaro Whitley, 1928
 Galeus Rafinesque, 1810
 Halaelurus T. N. Gill, 1862
 Haploblepharus Garman, 1913
 Holohalaelurus Fowler, 1934
 Parmaturus Garman, 1906
 Pentanchus H. M. Smith và Radcliffe in Smith, 1912
 Poroderma A. Smith, 1838
 Schroederichthys A. Smith, 1838
 Scyliorhinus Blainville, 1816

Cladogram

Scyliorhinidae
Scyliorhininae
Galeinae
Pentanchini
Galeini
Galeina
Halelaelurina
Atelomycterininae
Schroedericthyinae

Tham khảo

Liên kết ngoài
 FishBase entry for Scyliorhinidae
 Animal Diversity Web entry for Scyliorhinidae
 Mikko's Phylogeny Archive - Scyliorhinidae

Họ Cá nhám mèo


title: Xuân Hồng, Xuân Trường

text:
Xuân Hồng là một xã của huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Xuân Hồng nằm ở phía Tây Bắc của huyện Xuân Trường
 Phía Bắc giáp sông Hồng và huyện Vũ Thư (Thái Bình).
 Phía Đông giáp xã Xuân Châu, Xuân Thượng, Xuân Thủy và Xuân Ngọc.
 Phía Tây và phía Nam giáp sông Ninh Cơ và huyện Trực Ninh.

Làng Hành Thiện nằm ở ngã ba sông Hồng và sông Ninh Cơ, tiếp giáp với huyện Vũ Thư (Thái Bình) và huyện Trực Ninh.

Diện tích và dân số
 Xuân Hồng là xã lớn nhất của huyện Xuân Trường.
 Xã có diện tích tự nhiên 10,98 km².
 Dân số của xã là 18.229 người (tính đến năm 2005).

Các đơn vị hành chính
Hành Thiện, Dũng Trí: từ xóm 1 đến xóm 15.
Ngọc Tiên: từ xóm 16 đến xóm 22.
Lục Thủy: từ xóm 23 đến xóm 27.
Phú Yên: từ xóm 28 đến xóm 30 (làng Ngọc Tiên).
Hồng Thiện: từ xóm 31 đến xóm 37.

Danh nhân
Làng Hành Thiện
Đặng Xuân Khu (tức Trường Chinh): Cố Tổng Bí Thư Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam.

Làng Lục Thủy
Làng Lục Thủy
 Phạm Thanh Tùng: Anh Hùng Lao động.

Làng Ngọc Tiên

Làng Ngọc Tiên
 Trịnh Huấn Giác: Tú Tài (Quan Tri Phủ Đoan Hùng).
 Nguyễn Hoàng Thuyết: Cố Chủ tịch UBND Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo.

Di tích lịch sử - văn hóa
 Nhà thờ Lục Thủy
 Chùa Keo Hành Thiện (tên chữ: Thần Quang tự 神光寺)
 Chùa Đĩnh Lan (tức chùa Ngoài Hành Thiện, tên chữ: Đĩnh Lan Tự)
 Chùa Ngọc Tiên (Thanh Quang Tự) 神光盛
 Đền Thờ Thành Hoàng làng Ngọc Tiên
 Đền Trần Ngọc Tiên
 Nhà thờ Ngọc Tiên
 Đình Lục Thủy (Ao Trung Linh - Đình Lục Thủy)
 Chùa Dũng Trí
 Nhà lưu niệm Tổng bí thư Trường Chinh.

Đặc Sản
Làng Lục Thủy:

* Nem nắm (Gốc Lục Thủy, sau thành đặc sản cả huyện Xuân Trường, Giao Thủy và Hải Hậu).

* Rau cần Lục Thủy.

* Gạo tám và gạo nếp.

* Sản xuất cối xay lúa.

* Sản xuất bột dong và miến dong.

Làng Hành Thiện:
 Làng học với nhiều người đỗ đạt cao
Làng Ngọc Tiên:
 Gạo nếp Dự (gạo Ngự tiến Vua).
 Chuối ngự, Cam đường (Tiến Vua).
 Bắp cải (Được dân Hà Thành xa xưa ưa chuộng - 36 món ngon Hà Thành).
 Trồng dâu nuôi tằm dệt lụa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Xuân Trường
 Trang tin trường THPT Xuân Trường


title: Androya

text:
Androya có thể là:
 Danh pháp khoa học của một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Xem bài Androya (bọ cánh cứng).
 Danh pháp khoa học của một chi thực vật trong họ Scrophulariaceae. Xem bài Androya (thực vật).


title: Silent Hill 4: The Room

text:
Silent Hill 4: The Room là phần bốn trong series game kinh dị Silent Hill, một trong những loạt game kinh dị nổi tiếng thế giới cùng với Resident Evil. Game được phát hành lần đầu tiên tại Nhật Bản vào tháng 6 năm 2004 và tại các nước Bắc Mỹ và Châu Âu vào tháng 9 cùng năm. Đây là game dành cho các nền tảng PlayStation 2, Xbox và Microsoft Windows.

Không giống ba phiên bản trước và cả các phiên bản sau lấy bối cảnh tại thành phố Silent Hill, Silent Hill 4: The Room lấy bối cảnh tại thành phố giả tưởng South Ashfield cách Silent Hill không xa và nhân vật chính là Henry Townshend, người đang cố gắng tìm cách thoát khỏi căn phòng 302 kinh dị đang bị khóa chặt. Rồi anh khám phá ra một cánh cửa dẫn tới thế giới của những thế lực siêu nhiên, nơi mà có những kẻ không thể chết đang truy lùng mình. Trong suốt quá trình chơi thì người chơi phải quay lại căn phòng 302 nhiều lần để truy tìm những manh mối quan trọng và save game.

Tóm tắt

Cốt truyện
Henry Townshend chuyển đến sống tại căn hộ 302 trong khu chung cư South Ashfield Heights tại thành phố South Ashfield. Một ngày nọ Henry bắt đầu trải qua những cơn ác mộng kinh hoàng và những cơn đau đầu khủng khiếp lặp đi lặp lại. Căn hộ của anh dường như bị một lời nguyền làm cho nó thay đổi một cách ma quái. Điện thoại bị cắt, hàng xóm không nghe được anh gọi, cửa sổ bị gắn chặt bởi một thế lực huyền bí còn cửa chính bị những vòng xích đan kín khóa chặt, trên đó ghi dòng chữ: "Đừng ra ngoài, Walter!". Trong khi cố gằng tìm kiếm lối thoát trong tuyệt vọng, Henry phát hiện một lỗ thủng trong phòng tắm, có vẻ đó là lối thoát duy nhất. Thế nhưng thật sự cuộc đi tìm lối thoát ra khỏi căn phòng bí ẩn 302 lại là một hành trình nguy hiểm và khủng khiếp hơn những gì Henry có thể tưởng tượng.

Lỗ hổng dẫn Henry vào một thế giới khác (Otherworld), trong thế giới này anh chứng kiến bốn cái chết của Cynthia Velázquez, Jasper Gein, Andrew DeSalvo và Richard Braintree, họ đều bị sát hại và bị khắc những con số bí ẩn lần lượt là 16/21, 17/21, 18/21 và 19/21 trên cơ thể. Trở về thế giới thực, Henry nghe radio báo tin những vụ giết người đó cũng đã xảy ra. Qua quyển nhật ký để lại của phóng viên Joseph Schreiber, chủ nhân trước của căn hộ 302 bị mất tích bí ẩn, Henry biết được về Walter Sullivan, một tên giết người hàng loạt đã sát hại mười người và lấy đi trái tim của họ cách đây mười năm tại hai thành phố South Ashfield và Silent Hill. Mười nạn nhân đầu tiên của hắn lần lượt là Jimmy Stone, Bobby Randolph, Sein Martin, Steve Garland, Rick Albert, George Rosten, Billy Locane, Miriam Locane, William Gregory và Eric Walsh. Sau khi gây án, Walter đều khắc những con số lên cơ thể nạn nhân, hắn bị bắt nhưng đã tự tử ngay sau đó. Những năm sau cái chết của Walter và trước khi Hennry dọn đến căn phòng 302, cảnh sát tiếp tục phát hiện thêm ba xác chết của Peter Walls, Sharon Blake và Toby Archbolt cũng với những con số bí ẩn khắc trên cơ thể họ. Rõ ràng những con số được khắc trên cơ thể các nạn nhân Henry gặp trong Otherworlds có sự tương tự với cách thức gây án (modus operandi) của Walter.

Henry tiếp tục dẫn thân vào Otherworld, cùng người đồng hành là cô gái trẻ Eileen Galvin sống một mình ở phòng bên. Họ đã gặp linh hồn Joseph hiện về trên trần của căn phòng 302, và Joseph đã hé lộ nhiều điều về Walter. Walter sinh ra trong chính căn phòng 302 và bị cha mẹ đẻ bỏ rơi ngay lúc mới sinh. Người quản lý tòa chung cư Frank Sunderland (cha của nhân vật chính James Sunderland trong Silent Hill 2) phát hiện ra đứa bé và mang nó đến bệnh viện. Sau đó Walter được nhận nuôi bởi trại trẻ Wish House (Wish House Orphanage) của giáo hội The Order nằm ở cánh rừng ngoại ô Silent Hill. Ở đây Walter bị nhồi nhét vào đầu những ý tưởng và nghi lễ bệnh hoạn, Walter tin rằng căn phòng 302 nơi hắn sinh ra chính là "mẹ" của mình. Bởi thế mà Frank vẫn thường thấy cậu bé Walter quay trở lại South Ashfield thăm "mẹ". Khi trưởng thành, Walter quyết định đánh thức "mẹ" dậy bằng cách thực hiện Nghi Lễ 21 Sacraments, cần phải giết 21 người. Những con số bí ẩn khắc trên người những nạn nhân xấu số chính là thứ tự chết của họ. Sau khi giết mười nạn nhân đầu tiên và moi tim của họ (Ten Hearts), Walter đã thực hiện nghi lễ Holy Assumption cho phép hắn biến thành nạn nhân thứ 11 (Holy Assumption) bằng cách tự tử nhưng vẫn sống trong thế giới riêng Otherworlds do hắn tạo ra. Bóng ma Walter trở lại để thực hiện tiếp những vụ giết người thứ 12 (Void), 13 (Darkness) và 14 (Gloom). Joseph chính là nạn nhân thứ 15 (Despair), bốn người mà Henry đã gặp trong Otherworlds lần lượt là nạn nhân thứ 16 (Temptation), 17 (Source), 18 (Watchfulness) và 19 (Chaos). Trước khi biến mất, Joseph bảo rằng Eileen chính là nạn nhân thứ 20 (The Mother Reborn) và Henry là nạn nhân cuối cùng, thứ 21 (Receiver of Wisdom). Cách duy nhất để kết thúc cơn ác mộng là giết chết Walter và cắt đứt nghi lễ của hắn. Họ còn khám phá ra rằng bố Walter chưa bao giờ muốn có hắn trên đời, ông ta đã bắt mẹ Walter bỏ rơi đứa trẻ. Sau đó, Henry và Eileen bị dẫn tới một căn hầm bí mật, anh nhận ra Eileen đã bị ám và đang đi một cách vô thức về phía cỗ máy giết người giữa căn phòng. Henry lao vào cuộc chiến với Walter để cứu Eileen và cũng là cứu chính mình.

Đoạn kết

Như thường lệ, Silent Hill sẽ có nhiều đoạn kết tùy thuộc vào người chơi đạt được đến đâu các yêu cầu trong game. Silent Hill 4: The Room có bốn cái kết (không có kết thúc đùa).

Escape (Giải Thoát) là phần kết đẹp nhất. Walter bị Henry đánh bại, hắn gục xuống, giơ tay phải lên và gọi "mẹ" rồi chết. Căn phòng bắt đầu rung chuyển, Eileen vẫn còn sống. Henry gọi tên Eileen và đưa tay về phía cô. Màn hình chuyển sang cảnh cảnh đứa bé Walter đang gõ cửa phòng 302 và kêu "mẹ" cho nó vào phòng, sau đó đứa bé gục xuống trước cửa phòng 302 rồi biến mất, cửa phòng 302 cũng từ từ mở ra, ngụ ý rằng Walter đã không thể trở về bên "mẹ". Sau đó màn hình lại chuyển về cảnh Henry đang khập khiểng đi ra xa khỏi khu chung cư, anh nhìn lại rồi bước tiếp, miêng khẽ nhắc tên Eileen. Ngày hôm sau anh đến bệnh viện thăm Eileen với đóa hoa trên tay, cô tươi cười nói đùa với anh rằng chắc cô phải tìm một nơi ở mới.
Mother (Mẹ). Phần kết này giống như Escape cho đến đoạn Henry vào thăm Eileen ở bệnh viện. Tuy nhiên lần này cô nói với Henry là cô sẽ quay lại khu chung cư South Ashfield Heights. Sau đó người chơi sẽ thấy căn phòng 302 bám đầy máu và rỉ sét. Ngụ ý rằng cả Eileen và căn phòng vẫn còn bị ám và mọi chuyện vẫn còn là một dấu hỏi lớn.
Eileen's Death (Cái Chết Của Eileen). Phần kết này giống hai phần kết trên cho đến đoạn đứa bé Walter gục xuống bên cửa căn phòng 302 rồi biến mất và cánh cửa từ từ mở ra. Sau đó Henry tỉnh dậy trên giường, anh nghe trên radio báo tin là Eileen đã chết. Anh đau khổ gục xuống kêu tên cô.
21 Sacraments (Nghi Lễ 21 Sacraments). Đây là phần kết không có hậu nhất nhưng được nhiều phê bình đánh giá là thú vị nhất. Walter gục xuống, giơ tay phải lên và gọi "mẹ" rồi nằm bất động. Henry nhìn chằm chằm vào hắn rồi bất ngờ một cơn đau khiến anh quỳ xuống, tay ôm đầu. Sau đó anh đứng lên, như thể anh cũng đã bị ám. Màn hình chuyển sang cảnh đứa bé Walter nằm trên ghế dài trong căn phòng 302 bám đầy máu và rỉ sét. Đứa bé nói khẽ rằng: "Mẹ ơi! Con về nhà rồi, con sẽ không để bất cứ ai cản đường con nữa, con sẽ ở bên mẹ mãi mãi!". Radio báo tin Eileen, Henry, Frank và nhiều người khác được tìm thấy đã chết trong khi Walter lớn đứng bất động trong căn phòng.

Phần kết đầu tiên thể hiện nghi lễ 21 Sacraments của Walter bị cắt đứt hoàn toàn ở nạn nhân thứ 20 là Eileen (Eileen và Henry đều không chết), phần kết thứ hai để lại một kết thúc mở khi người chơi không rõ nghi lễ đã thực sự chấm dứt hay chưa, ở phần kết thứ ba thì nghi lễ bị cắt đứt ở nạn nhân cuối cùng là Henry (Eileen bị giết), và ở phần kết cuối thì nghi lễ đã thành công khi cả Eileen và Henry đều bị giết và Walter đã trở về được bên "mẹ" của hắn, căn phòng 302.

Nhân vật & diễn viên lồng tiếng

Cách chơi

Silent Hill 4: The Room đã thay đổi nét đặc trưng của mình từ việc thay đổi địa điểm đến cách chơi (gameplay), phiên bản mới lần này có một số thay đổi nhỏ về mặt cấu trúc có thể làm người chơi hơi bỡ ngỡ.

Game đã được bổ sung một góc nhìn ở ngôi thứ nhất khi người chơi đang ở trong phòng 302 và sẽ chuyển trở lại ngôi thứ ba quen thuộc sau khi người chơi đã ra khỏi phòng và chiến đấu. Trong suốt quá trình chơi thì người chơi phải quay lại căn phòng 302 nhiều lần để tìm các manh mối và quan trọng hơn đây là chỗ save game duy nhất. Góc nhìn thứ nhất sẽ giúp người chơi nhìn rõ các đồ vật hơn vì căn phòng sẽ có những thay đổi đáng kể.

Ngoài ra, ở các bản trước, người chơi có thể tạm dừng để sử dụng bình bơm thêm máu. Tuy nhiên trong Silent Hill 4: The Room người chơi phải vừa bơm máu vừa phải chiến đấu, điều này khiến người chơi sẽ gặp khó khăn hơn. Vũ khí trong game chủ yếu là cận chiến (melee), súng hiếm hơn. Những loại vũ khí cận chiến này sẽ bị hỏng sau một thời gian sử dụng, buộc người chơi phải thay đổi vũ khí khác. Giống như việc bơm máu, người chơi phải vừa chơi vừa đổi vũ khí. Một điều nữa là với vũ khí cận chiến người chơi có thể "tụ" rồi mới ra đòn sẽ khiến quái vật mất một lượng máu lớn hơn.

Quái vật trong series game Silent Hill luôn ẩn chứa một điều gì đó, có thể là những tội lỗi trong quá khứ, sự sợ hãi, ức chế, nỗi khát khao hay cái chết. Những con quái vật trong game thường liên quan đến Walter, ví dụ như Wall Man, Gum Head hay Sniffer Dog thể hiện những nỗi sợ hãi của Walter lúc bé, Twin Victims tượng trưng cho hai đứa trẻ sinh đôi xấu số Billy và Miriam Locane bị Walter sát hại một cách dã man, Conjurer tượng trưng cho sự trở về với "mẹ" hay con trùm The One Truth, một trong những con trùm hiếm hoi trong game, là người bảo vệ "mẹ" của Walter.

Phát triển

Thiết kế

Âm thanh & nhạc game

Toàn bộ hệ thống âm thanh và âm nhạc trong game làm cùng một lúc với game và được đánh giá cao, góp phần tạo nên không khí rùng rợn trong game. Phần nhạc được viết bởi Akira Yamaoka, nhạc sĩ chính của bảy phần Silent Hill, và được trình bày bởi Mary Elizabeth McGlynn, giọng ca quen thuộc trong series game kinh dị này, cùng với Joe Romersa. Các bài hát nổi tiếng trong Silent Hill 4: The Room có thể kể đến là "Room of Angel", "Waiting for You" và "Your Rain".

Phát hành

Tiếp nhận

Sự thành công của ba phiên bản Silent Hill trước khiến nhiều người rất mong chờ Silent Hill 4: The Room. Khi game phát hành chính thức đã thu hút nhiều sự quan tâm như của CNN, BBC hay The Times cũng như cộng đồng người chơi. Silent Hill 4: The Room nhận một số phê bình như là thiếu đi những màn mang tính đánh đố, quá ít màn đấu trùm cũng như tập trung hơi nhiều vào yếu tố hành động. Ngoài ra game còn thiếu đi một số thứ đắc trưng trong series game kinh dị này có thể kể đến là màn sương mù huyền ảo, đèn pin và kết thúc đùa như đĩa bay (UFO) của người ngoài hành tinh (ET) bắt nhân vật chính đi hay có một chú chó đứng sau điều khiển tất cả. Cốt truyện, âm nhạc và đồ họa của game cũng nhận được những lời khen ngợi.

1UP.com gọi đây là một bước lùi của Konami trong khi GameSpot vẫn đánh giá khá cao không khí kinh dị trong game. GameRankings đánh giá bản Silent Hill 4: The Room dành cho PS2 số điểm là 76,13% dựa trên 55 phiếu, bản cho Xbox là 73,16% dựa trên 43 phiếu và bản dành cho PC là 70,35% dựa trên 20 phiếu. Trong khi đó Metacritic đánh giá bản cho PS2 76/100 điểm dựa trên 54 phiếu, bản cho Xbox là 76/100 dựa trên 43 phiếu và bản cho PC là 67/100 dựa trên 20 phiếu.

Liên kết ngoài

Chú thích

Trò chơi điện tử năm 2004
Trò chơi điện tử kinh dị
Trò chơi kinh dị tâm linh
Kinh dị sinh tồn
Silent Hill
Trò chơi trên Windows
Trò chơi PlayStation 2
Trò chơi Xbox


title: Tá Bạ

text:
Tá Bạ là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý

Xã Tá Bạ có diện tích 113,76 km², dân số năm 2011 là 2.024 người, mật độ dân số đạt 18 người/km².

Lịch sử
Xã Tá Bạ được thành lập vào ngày 14 tháng 10 năm 2011 trên cơ sở điều chỉnh 11.375,87 ha diện tích tự nhiên và 2.024 người của xã Ka Lăng.

Thời Pháp thuộc, những năm 1920-1930 của thế kỷ 20, địa bàn 2 xã Tá Bạ và Ka Lăng ngày nay (tức xã Ka Lăng trước năm 2011) là vùng đất đai mang tên xã Ka Lang của khu Mường Te châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu xứ Bắc Kỳ Liên bang Đông Dương thuộc Pháp. Khu Mường Te (Mường Tè) khi đó gồm 6 xãː Ka Lăng (Ka Lang), Mương Te,  Núi Ka (tức Moun Ka), Ko Ka (tức Koan La San), Nio Po (tức Núi Po hay Moun Po), Pa Thang.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Ka Lăng (cũ gồm cả Tá Bạ) là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, rồi cùng huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu thuộc khu Tự trị Thái Mèo (1955-1962) và Khu tự trị Tây Bắc (1962-1975) của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau năm 1975, Ka Lăng là một xã của huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu Việt Nam. Thời kỳ 1945-2011, địa bàn xã Ka Lăng gồm cả phần đất xã Tá Bạ ngày nay, và tiếp giáp với Trung Quốc ở cả hai phía tây và đông.

Chú thích

Xem thêm

Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Trung Quốc


title: Vàng San

text:
Vàng San là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý
Địa giới hành chính xã Vàng San:
Phía đông và phía nam giáp huyện Nậm Nhùn
Phía tây giáp xã Kan Hồ
Phía bắc giáp xã Bum Nưa

Xã Vàng San có diện tích 95,22 km², dân số năm 2011 là 2.485 người, mật độ dân số đạt 26 người/km².

Lịch sử
Xã Vàng San được thành lập vào ngày 14 tháng 10 năm 2011 trên cơ sở điều chỉnh 9.521,73 ha diện tích tự nhiên và 2.485 người của xã Bum Nưa.

Chú thích

Xem thêm


title: Nậm Nhùn (thị trấn)

text:
Nậm Nhùn là thị trấn huyện lỵ của huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Nậm Nhùn giáp với các xã Nậm Manh và Nậm Hàng. Thị trấn có diện tích 29,95 km², dân số năm 2012 là 3.444 người, mật độ dân số đạt 115 người/km².

Lịch sử
Thị trấn Nậm Nhùn được thành lập vào ngày 14 tháng 10 năm 2011 trên cơ sở điều chỉnh 2.109,12 ha diện tích tự nhiên, 3.444 người của xã Nậm Hàng và 886,09 ha diện tích tự nhiên của xã Nậm Manh. Khi mới thành lập, thị trấn trực thuộc huyện Mường Tè.

Ngày 2 tháng 11 năm 2012, huyện Nậm Nhùn được thành lập từ một phần các huyện Mường Tè và Sìn Hồ, thị trấn Nậm Nhùn trở thành huyện lỵ huyện Nậm Nhùn.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Pa Khóa

text:
Pa Khóa là một xã thuộc huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý
Địa giới hành chính xã Pa Khóa:
Phía đông giáp huyện Tam Đường và xã Pu Sam Cáp
Phía tây giáp xã Nậm Cha
Phía nam giáp xã Noong Hẻo
Phía bắc giáp xã Nậm Tăm.

Xã Pa Khóa có diện tích 41,28 km², dân số năm 2011 là 2.047 người, mật độ dân số đạt 50 người/km².

Lịch sử
Xã Pa Khóa được thành lập vào ngày 14 tháng 10 năm 2011 trên cơ sở điều chỉnh 1.313,71 ha diện tích tự nhiên và 797 người của xã Nậm Cha; 381,47 ha diện tích tự nhiên và 672 người của xã Noong Hẻo; 1.960,71 ha diện tích tự nhiên và 408 người của xã Nậm Tăm; 472,58 ha diện tích tự nhiên và 170 người của xã Pu Sam Cáp.

Chú thích


title: Lùng Thàng

text:
Lùng Thàng là một xã thuộc huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý
Địa giới hành chính xã Lùng Thàng:
Phía đông giáp thành phố Lai Châu và huyện Tam Đường.
Phía tây giáp các xã Tả Ngảo và Phăng Sô Lin
Phía nam giáp xã Nậm Tăm
Phía bắc giáp xã Ma Quai.

Xã Lùng Thàng có diện tích 81,27 km², dân số năm 2011 là 2.962 người, mật độ dân số đạt 36 người/km².

Lịch sử
Xã Lùng Thàng được thành lập vào ngày 14 tháng 10 năm 2011 trên cơ sở điều chỉnh 8.126,89 ha diện tích tự nhiên và 2.962 người của xã Ma Quai.

Chú thích

Xem thêm