title: Yurgovuchia

text:
Yurgovuchia hay còn gọi với tên là Yurgovuchia doellingi là một chi khủng long thuộc họ Dromaeosauridae, mới được phát hiện vào năm 2012 ở Vườn quốc gia Arches, trong một khu vực có tên gọi Doelling’s Bowl Bone Bed. Chi này có 1 loài, hóa thạch của loài này được các nhà cổ sinh vật học Mỹ tìm thấy tại khu vườn quốc gia ở bang Utah. Yurgovuchia là loài khủng long ăn thịt có niên đại 130 triệu năm tuổi và có kích cỡ to bằng một con chó sói đồng cỏ Bắc Mỹ, nó này có một móng vuốt cong lớn trên ngón chân thứ hai, đây là móng vuốt chúng dùng làm vũ khí săn mồi và công cụ hỗ trợ khi bơi hoặc đào bới.

Hình ảnh

Tham khảo

Khủng long Bắc Mỹ
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: National Anthem (bài hát của Lana Del Rey)

text:
"National Anthem" (Quốc ca) là một bài hát của nữ nghệ sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Lana Del Rey, trích từ album phòng thu thứ hai của cô Born to Die (2011). Nó được chọn làm một đĩa đơn thứ năm của album và được phát hành vào ngày 6 tháng 7 năm 2012 bởi Interscope.

Video âm nhạc

Video ca nhạc cho "National Anthem"được đạo diễn bởi Anthony Mandler vào tháng 5 năm 2012  và được phát hành vào 27 tháng 6 năm 2012. Trong video, Del Rey đóng hai vai Marilyn Monroe và Jacqueline Kennedy Onassis còn nghệ sĩ nhạc rap A$AP Rocky đóng vai John F. Kennedy.

Tính đến tháng 4 năm 2020, video đã đạt hơn 73 triệu lượt xem.

Danh sách ca khúc
EP kĩ thuật số
 "National Anthem" - 3:50
 "National Anthem" (Fred Falke Remix Edit) - 3:46
 "National Anthem" (Tensnake Remix) - 3:43
 "National Anthem" (Afterlife Remix) - 3:48

Picture Vinyl
 "National Anthem"
 "National Anthem" (BretonLABS Remix)

Thực hiện
 Lana Del Rey – hát chính, viết lời
 The Nexus – viết lời, chỉnh giọng
 Justin Parker – viết lời
 Emile Haynie – sản xuất, trống, keyboard
 Jeff Bhasker – bổ sung sản xuất, bổ sung keyboard, guitar
 James Bauer-Mein, David Sneddon, Emilie Bauer-Mein – hát bè
 Manny Marroquin – phối âm
 Erik Madrid, Chris Galland – trợ lý phối âm

Xếp hạng

Lịch sử phát hành

Chú thích

Liên kết khác

Đĩa đơn năm 2012
Bài hát Trip hop
Bài hát về Marilyn Monroe
Bài hát của Lana Del Rey
Bài hát năm 2011
Đĩa đơn của Interscope Records


title: Lana Del Ray (album)

text:
Lana Del Ray (tên khác là Lana Del Ray A.K.A. Lizzy Grant) là album đầu tay của nghệ sĩ-nhạc sĩ Lana Del Rey được phát hành bởi 5 Points vào năm 2010, khi Lana Del Ray mới chỉ được biết đến với tên thật của cô Lizzy Grant.

Danh sách ca khúc

Chú thích

Album của Lana Del Rey
Album đầu tay năm 2010


title: Cá voi mõm khoằm Andrews

text:
Cá voi mõm khoằm Andrews (danh pháp hai phần:  ) là một loài cá trong họ Ziphidae. Cá voi mõm khoằm Andrews sinh sống ở Nam bán cầu, và phạm vi chính xác là không chắc chắn. Khoảng 35 mẫu vật bị mắc kẹt đã được ghi nhận ở Úc và New Zealand, Macquarie Island, quần đảo Falkland, và Tristan da Cunha. Đó là phạm vi có thể bao hàm sự phân phối quanh vùng Nam Cực. Tuy nhiên, có không nhìn thấy xác nhận để xác nhận điều này.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

B
Cá voi châu Úc
Động vật được mô tả năm 1908


title: Cá heo California

text:
Cá heo California (danh pháp hai phần: Phocoena sinus) là một loài cá trong họ Cá heo chuột. Cá heo California có môi trường sống giới hạn khu vực phía bắc của vịnh California. Chúng sống ở các đầm phá nông, đục dọc theo các bờ biển và hiếm khi được nhìn thấy ở nhiều nước sâu hơn 30 mét, thật sự nó có thể tồn tại trong các ao hồ để nông nhô ra trở lại trên bề mặt. Loài cá vi này thường được nhìn thấy trong nước 11-50 mét sâu, 11–25 km từ bờ biển, trên đáy bùn và đất sét. Môi trường sống của nó được đặc trưng bởi nước đục với có nhiều con mồi với hàm lượng dinh dưỡng cao.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

S
Loài EDGE
Động vật có vú México
Động vật đặc hữu México
Động vật được mô tả năm 1958


title: Lịch sử hành chính Nam Định

text:
Nam Định là một tỉnh thuộc vùng nam đồng bằng sông Hồng, phía bắc giáp tỉnh Thái Bình, phía nam giáp tỉnh Ninh Bình, phía tây giáp tỉnh Hà Nam, phía đông giáp vịnh Bắc Bộ.

Lịch sử tổ chức hành chính

Trước khi thành lập tỉnh

Thời tiền sử
Trên đất Nam Định, dấu tích con người ở thời kỳ này còn lưu lại ở các dãy núi thuộc huyện Vụ Bản và huyện Ý Yên nằm về phía tây bắc của tỉnh. Tại đây đã tìm thấy những chiếc rìu đá có vai mài lưỡi, các hòn nghè, chày đá và bàn nghiền. Đó là những dấu tích của những cư dân thuộc thời kỳ đồ đá mới hoặc sơ kỳ đồ đồng đã từ vùng rừng núi tiến xuống khai phá vùng đồng bằng ven biển để sinh sống và dần dần tiến tới lập các làng xóm. Vào lúc cực thịnh của thời kỳ đồ đá, ở tỉnh Nam Định cũng như nhiều địa điểm khác trên đất nước, đã nở rộ những nền văn hoá nguyên thủy. Ngoài kinh tế hái lượm những sản phẩm sẵn có trong tự nhiên, người nguyên thủy trên đất Nam Định đã bắt đầu sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Thời dựng nước
Nằm trong cương vực nước Văn Lang của các Vua Hùng trải dài từ miền trung du đến miền đồng bằng ven biển, vùng đất Nam Định khi ấy tương đương với đất các huyện Vụ Bản, Ý Yên, Mỹ Lộc, thành phố Nam Định và phần phía bắc của huyện Nam Trực hiện nay. Theo ngọc phả đền thờ Tam Bành ở thôn Bảo Ngũ, xã Quang Trung thì vào đời vua Hùng Vương, huyện Vụ Bản có tên là huyện Bình Chương thuộc bộ Lục Hải, là một trong 15 bộ của nước Văn Lang. Huyện Bình Chương lúc đó nằm sát biển. Tại đây có cửa biển Côi Sơn (Núi Gôi) mà dấu vết còn lại đến ngày nay là địa danh cồn Dâu, cồn Cói ở các vùng quanh chân núi.

Cùng với các nghề trồng lúa nước, trồng rau củ và hoa quả thì những ngành kinh tế khai thác vẫn giữ vai trò quan trọng. Tại di chỉ núi Hổ, trong các di vật tìm được có nhiều mũi tên bằng đá và xương động vật. Cách đó không xa tại hang Lồ (núi Lê) cũng tìm thấy khá nhiều các loại xương thú khác nhau. Săn bắn bổ sung nguồn thức ăn nhiều dinh dưỡng cho con người, đồng thời cung cấp da, xương, sừng cho một số nghề thủ công như chế tạo đồ trang sức, đồ dùng, vũ khí.

Năm 1963, tại núi Mai Độ (còn gọi là núi Hình Nhân) thuộc xã Yên Tân, huyện Ý Yên đã phát hiện một số hiện vật đồng có giá trị. Núi có 4 đỉnh, đỉnh cao nhất cao 52m. Đây là núi đá có lẫn đất, không có cây cao, trên mặt chỉ phủ một lớp cỏ mỏng. Sườn phía đông có một khoảng đất tương đối bằng phẳng, rộng độ 2 sào, nguyên trước có một kiến trúc tôn giáo không biết của đời nào vì đã bị phá hủy từ lâu. Cách chân núi về phía Tây 400m là thôn Mai Độ, phía Đông là thôn Mai Sơn, xung quanh núi là cánh đồng chiêm. Các hiện vật đồng được phát hiện gồm có dao, giáo và rìu.

Thời Bắc thuộc
Sau khi nước Nam Việt bị nhà Tây Hán đánh chiếm vào năm 111 TCN, đất nước bước vào một thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn một nghìn năm. Nam Định lúc đó nằm trong quận Giao Chỉ. Do điều kiện thuận lợi cho nghề trồng lúa nước, vùng đất Nam Định trở thành một trung tâm nông nghiệp từ rất sớm.

Trên cơ sở một nền văn hoá bản địa vững chắc thể hiện bản lĩnh, cá tính, lối sống và truyền thống mà cốt lõi là ý thức độc lập, tự chủ và tinh thần yêu quê hương, đất nước, cư dân Nam Định cổ đã tiếp thu những yếu tố văn hoá mới, làm phong phú thêm văn hoá truyền thống. Tuy nhiên, nét bao trùm lên lịch sử thời kỳ Bắc thuộc trên đất Nam Định vẫn là cuộc đấu tranh chống lại ách đô hộ và âm mưu đồng hoá của phong kiến ngoại bang, mà tiêu biểu là nhân dân Nam Định nói chung và đặc biệt là phụ nữ, đã hăng hái tham gia và nhanh chóng đứng dưới ngọn cờ nghĩa của Hai Bà Trưng (Đầu năm 40) chống lại ách đô hộ của nhà Đông Hán. Theo tư liệu lịch sử hiện có, Nam Định có tới 20 tướng lĩnh cả nam lẫn nữ tham gia cuộc khởi nghĩa này. Dấu tích về các tướng lĩnh tham gia khởi nghĩa tập trung nhiều ở huyện Vụ Bản, như: Lê Thị Hoa ở Phú Cốc, Chu Liên Hoa ở làng Vậy, Dung Nương và Phương Dung ở làng Cựu, Trần Cao Đạo ở làng Riềng, Bùi Công Mẫn ở xã Trung Thành...

Năm 542, Lý Bí nổi dậy khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của nhà Lương. Sau bốn năm chiến đấu anh dũng, cuộc khởi nghĩa giành được thắng lợi, Lý Bí lên ngôi, xưng Hoàng Đế, xây dựng nước Vạn Xuân độc lập. Đóng góp vào cuộc khởi nghĩa này, Nam Định có tướng quân Hoàng Tề ở làng Lập Vũ (nay thuộc xã Hiển Khánh, huyện Vụ Bản). Ông được Lý Bí phong chức Túc vệ tướng quân, ban gươm báu và luôn cho hầu bên mình.
Khi Lý Bí qua đời, Hoàng Tề theo Triệu Quang Phục.

Thời Ngô - Đinh - Tiền Lê
Sau khi Ngô Quyền mất, vùng hạ lưu sông Hồng khi đó chịu sự chi phối của sứ quân Trần Lãm. Đất Nam Định dần trở thành nơi hội tụ và đối đầu quyết liệt của hào khí bốn phương, trong danh sách 12 sứ quân, rất nhiều vị tướng nhà Đinh và các sứ quân như: Trần Lãm, Lã Đường, Ngô Nhật Khánh, Nguyễn Khoan, Phạm Bạch Hổ được thờ ở đây. Đinh Bộ Lĩnh – người anh hùng "tài năng sáng suốt hơn người, dũng cảm mưu lược nhất đời", tự nhận về mình sứ mệnh thiêng liêng dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước – không thể không tìm về vùng đất duyên hải cửa sông này.

Thời Lý - Trần
Dưới thời Lý, Trần, Nam Định không những là một cửa ngõ của cả vùng châu thổ sông Hồng mà còn là một trung tâm kinh tế quan trọng. Các vua Lý đã dành sự quan tâm đặc biệt cho vùng đất này. Qua các tư liệu lịch sử, ta biết trên đất Nam Định xưa, nhà Lý đã cho xây ít nhất hai hành cung làm nơi cho vua dừng chân nghỉ lại trong những lần đi kinh lý vùng đất này.Vào thời Trần Thiên Trường được coi như kinh đô thứ hai. Vị trí ứng với khu vực tháp Phổ Minh và Đền Trần ngày nay. Nơi đây còn có dấu tích của cung Trùng Quang và cung Trùng Hoa.

Do vị trí trọng yếu, Nam Định trở thành một trong những nơi giao tranh quyết liệt. Năm 1203, quân nổi loạn do Phí Lang và Bảo Lương cầm đầu từ Đại Hoàng (Ninh Bình) xuôi theo sông Đáy đến đất Nam Định, mở rộng hoạt động ra vùng hạ lưu. Sự rối loạn lên đến cực điểm vào năm 1208, khi trong nước "người chết đói nằm chồng chất lên nhau". Đúng lúc triều Lý bất lực trong việc điều hành đất nước, vùng đất Nam Định lại là nơi hưng khởi của nhà Trần, một triều đại đầy sức sống đã đưa quốc gia Đại Việt phát triển hưng thịnh và ba lần đánh thắng quân Nguyên - Mông.
Đời Trần được gọi là lộ Thiên Trường, sau lại chia làm ba lộ: Kiến Xương, An Tiêm, Hoàng giang.

Dưới thời thuộc Minh
Tháng 4-1407, Minh Thành Tổ hạ chiếu đổi nước ta làm quận Giao Chỉ - như một địa phương của quốc gia phong kiến nhà Minh. Bằng hành động này, nhà Minh đã bộc lộ rõ ý đồ không chỉ chiếm đóng mà còn vĩnh viễn xóa bỏ nước ta, sáp nhập hẳn vào đế quốc Minh như tên gọi và đơn vị hành chính mà các đế chế đô hộ phương Bắc đã dùng từ nửa thiên niên kỷ trước.

Dưới quận, nhà Minh chia ra làm 15 phủ. Phần đất Nam Định lúc ấy thuộc hai phủ Kiến Bình và Phụng Hóa.
Phủ Phụng Hóa tương đương với phủ Thiên Trường cuối thể kỷ XIV, gồm bốn huyện là Mỹ Lộc, Tây Chân, Giao Thủy và Thận Uy. Bốn trong số chín huyện thuộc phủ Kiến Bình thuộc về đất Nam Định là Ý Yên, An Bản, Vọng Doanh và Đại Loan. Cả hai phủ thuộc tỉnh Nam Định đều bị nhà Minh đổi tên. Kiến Hưng đổi thành Kiến Bình với ý nghĩa xây dựng, kiến lập sự yên ổn, vững chắc, Thiên Trường đổi thành Phụng Hóa hàm ý tuân theo sự giáo hóa, cải hóa của nhà Minh.

Thời Lê
Đời Lê, thuộc xứ Sơn Nam, đến niên hiệu Cảnh Hưng thứ 2 năm 1741, vùng đất này thuộc lộ Sơn Nam Hạ.

Nhà nước thời Lê sơ rất quan tâm đến việc nông trang nói chung, công cuộc khai hoang mở rộng diện tích canh tác nói riêng bằng hàng loạt chính sách, nhất là dưới thời Hồng Đức. Cùng với hoạt động khẩn hoang tự nguyện của những người nông dân, chính quyền trung ương nhà Lê cũng đặc biệt chú trọng đến việc tổ chức khẩn hoang dưới hình thức đồn điền ở phía Nam khu vực sông Hồng, trong đó có Nam Định. Khó có thể thống kê, khảo sát, xác định được đầy đủ những đồn điền thời Lê sơ đã từng có ở Nam Định. Ngoài lý do thời gian đã quá lâu, còn có nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan khác. Cư dân đầu tiên của các đồn điền này trước hết và chủ yếu là các binh lính, tù binh, tội nhân. Họ ít và khó có điều kiện ghi chép để truyền lại cho đời sau về lịch sử khai hoang lập làng. Tuy nhiên căn cứ vào các nguồn tài liệu chính thống của nhà nước phong kiến như chính sử, điền bạ…có thể thấy vùng Nam Định tập trung khá nhiều đồn điền như:

Sở Vĩnh Hưng (thuộc vùng của tổng Cổ Nông, Trực Ninh)
Sở Đông Hải (nơi có các thôn Đắc Sở, Thượng Đồng, Hạ Đồng thuộc Trực Ninh)
Sở Hoa Diệp (thuộc vùng Phượng Để, Cổ Lễ, Trực Ninh)
Sở Vọng Doanh (nằm trong vùng các xã Yên Quang, Yên Bằng, Yên Khang thuộc Ý Yên).

Khi Nguyến Huệ kéo quân ra đánh Trịnh với danh nghĩa phò Lê thì địa điểm đầu tiên quân Tây Sơn tiến chiếm cũng là quân doanh Vỵ Hoàng tức Nam Định.

Sự trù mật của các đồn điền ở ven cửa biển vùng Giao Thủy, bên đê sông Hồng, sông Đáy tự đã làm nổi bật lên vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng của vùng đất phủ Thiên Trường với nhà nước thời Lê sơ, với quốc gia Đại Việt nửa sau thế kỷ XV. Nửa sau thế kỷ XV, trên vùng ven biển Nam Định chứng kiến một công trình kết tinh thành quả lao động to lớn của nhân dân Đại Việt. Đó là việc khởi công và hoàn thành đê Hồng Đức, một con đê ngăn nước mặn có quy mô lớn đầu tiên của vùng châu thổ. Với sự đầu tư, quan tâm của trung ương và địa phương như vậy, công cuộc đắp đê ở vùng biển Nam Định, Ninh Bình thời Lê sơ đã được tiến hành với tốc độ nhanh quy mô lớn. Trên địa bàn Nam Định qua những dấu tích còn lại thì thấy đê Hồng Đức kéo dài từ cửa Đại An, qua phần bắc Nghĩa Hưng, rồi Hải Hậu về đến Hội Khê. Nhiều đoạn gần trùng với con đường 56 hiện nay.

Cùng với sự phát triển nho học của cả nước, giáo dục nho học ở Nam Định thế kỷ XV có bước phá triển mới. Ngay sau khi kết thúc chiến tranh, vào năm 1428, nhà Lê đã cho mở các trường học ở phủ, lộ. Điều đáng chú ý là trong thời Lê sơ, sự phát triển của nho học ở Nam Định không chỉ diễn ra trên các vùng đất cổ như Ý Yên, Vụ Bản hay tại vùng xung quanh ấp thang mộc của nhà Trần như Lộc Vượng, mà còn ở cả địa bàn ven biển, nơi các làng mạc mới được hình thành. Trong vòng 100 năm của thời Lê sơ, Nam Định có đến 22 tiến sĩ, đại bộ phận số đại khoa này đều đỗ vào nửa sau thế kỷ XV, cho nên có thể nói Nho học ở Nam Định đã thực sự có bước phát triển mới từ sau sự kiện Lương Thế Vinh đỗ trạng nguyên (1463). Ngoài con số các trạng nguyên tiến sĩ kể trên, biểu hiện quan trọng của thành tựu giáo dục nho học vùng Nam Định, điều đáng nói ở chỗ không ít vị đại khoa đã trở thành những nhân vật tiêu biểu cho trí tuệ, tài năng Đại Việt thế kỷ XV nói riêng, lịch sử dân tộc nói chung.

Tỉnh Nam Định - Những thay đổi hành chính

Thời Nguyễn
Dưới triều Nguyễn, năm 1822 (Minh Mạng thứ 3) đổi tên trấn Sơn Nam Hạ thành trấn Nam Định. Đến năm Minh Mạng 13 (1832) đổi trấn Nam Định thành tỉnh Nam Định (tỉnh Nam Định được thành lập), với 4 phủ, 18 huyện, bao gồm phần đất tỉnh Thái Bình hiện nay. Năm 1890, Thái Bình tách ra thành tỉnh riêng và một phần phía bắc Nam Định tách ra để cùng một phần phía nam Hà Nội lập thành tỉnh Hà Nam. Chữ Hà là từ Hà Nội và Nam là từ Nam Định. Điều này cũng lý giải cho việc vì sao chuối ngự thường được gọi là chuối ngự Nam Định bởi cho đến 1890 vùng Lý Nhân vẫn thuộc Nam Định. Từ1890 Nam Định còn lại 2 phủ và 9 huyện.

Thời kỳ độc lập (1945-nay)
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, các đơn vị hành chính trong tỉnh luôn có sự thay đổi.

Có một giai đoạn ngắn nơi đây gồm: tỉnh Nam Định, tỉnh Bùi Chu và thành phố Nam Định. Tỉnh lị Nam Định đặt ở Hành Thiện, Xuân Trường. Sau Bùi Chu nhập với Nam Định mang tên tỉnh Nam Định.

Năm 1953, 7 xã ở phía Bắc sông Đào thuộc huyện Nghĩa Hưng được cắt nhập vào huyện Ý Yên. Đồng thời, 3 huyện Mỹ Lộc, Vụ Bản, Ý Yên nhập vào tỉnh Hà Nam.

Năm 1956, 3 huyện Mỹ Lộc, Vụ Bản, Ý Yên lại được cắt trả cho Nam Định. Đồng thời, thành phố Nam Định chuyển thành tỉnh lị tỉnh Nam Định. Tỉnh Nam Định có 1 thành phố Nam Định và 9 huyện: Giao Thủy, Hải Hậu, Mỹ Lộc, Nam Trực, Nghĩa Hưng, Trực Ninh, Vụ Bản, Xuân Trường, Ý Yên.

Tỉnh Nam Hà
Bài chi tiết: Nam Hà (tỉnh)

Năm 1965, tỉnh Nam Định được hợp nhất với tỉnh Hà Nam thành tỉnh Nam Hà.

Năm 1966, điều chỉnh địa giới một số xã thuộc huyện Hải Hậu.

Năm 1967, hợp nhất huyện Giao Thủy và huyện Xuân Trường thành một huyện lấy tên là huyện Xuân Thủy; huyện Mỹ Lộc nhập vào thành phố Nam Định.

Năm 1968, hợp nhất một số xã thuộc huyện Xuân Thủy. Cùng năm, 7 xã phía Nam sông Ninh Cơ thuộc huyện Trực Ninh nhập vào huyện Hải Hậu, hợp nhất huyện Trực Ninh và huyện Nam Trực thành một huyện lấy tên là huyện Nam Ninh..

Năm 1969, hợp nhất một số xã thuộc huyện Xuân Thủy.

Năm 1971, điều chỉnh địa giới một số xã thuộc các huyện Nghĩa Hưng, Nam Ninh, Xuân Thủy.

Năm 1973, điều chỉnh địa giới một số xã thuộc huyện Xuân Thủy.

Năm 1974, điều chỉnh địa giới một số xã thuộc các huyện Vụ Bản, Nam Ninh, Nghĩa Hưng.

Tỉnh Hà Nam Ninh
Bài chi tiết: Hà Nam Ninh

Năm 1975, Nam Hà hợp nhất với tỉnh Ninh Bình thành tỉnh Hà Nam Ninh.

Năm 1976, hợp nhất một số xã thuộc các huyện Hải Hậu, Nam Ninh.

Năm 1977, tách 9 xã (của huyện Mỹ Lộc cũ) từ thành phố Nam Định về huyện Bình Lục

Hợp nhất một số xã thuộc các huyện Nghĩa Hưng, Nam Ninh.

Năm 1978, hợp nhất một số xã thuộc các huyện Nam Ninh, Vụ Bản; thành lập xã Nam Điền thuộc huyện Nghĩa Hưng..

 Sáp nhập toàn bộ xã Nam Trung (Nam Ninh) vào xã Nam Hồng
 Thành lập xã Nam Thanh (Nam Ninh) trên cơ sở toàn bộ xã Nam Long và xã Nam Ninh
 Sáp nhập một phần xã Hiển Khánh (Vụ Bản) vào xã Hợp Hưng

Năm 1984, thành lập thị trấn Cổ Lễ thuộc huyện Nam Ninh. Cùng năm, điều chỉnh địa giới thành phố Nam Định và huyện Bình Lục.

 Thành lập thị trấn Cổ Lễ (Nam Ninh) trên cơ sở một phần xã Chính Nghĩa. Đổi tên xã Chính Nghĩa (Nam Ninh) thành xã Trực Chính
 Sáp nhập một phần huyện Bình Lục (toàn bộ xã Mỹ Phúc và xã Mỹ Trung) vào thành phố Nam Định

Năm 1985, chia tách một số phường thuộc thành phố Nam Định.

Năm 1986, thành lập thị trấn huyện lị thuộc các huyện Hải Hậu, Xuân Thủy, Ý Yên, Vụ Bản.

 Thành lập thị trấn Yên Định (Hải Hậu) trên cơ sở một phần xã Hải Bắc, xã Hải Hưng và xã Hải Phương. Thị trấn Yên Định có tổng diện tích tự nhiên 223,36 hécta với 5.199 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Ngô Đồng (Xuân Thủy) trên cơ sở một phần xã Bình Hòa, xã Hoành Sơn và xã Xuân Phú. Thị trấn Ngô Đồng có tổng diện tích tự nhiên 215,73 hécta với 6.006 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Lâm (Ý Yên) trên cơ sở một phần các xã Yên Xá, Yên Ninh, Yên Tiến và Yên Hồng. Thị trấn Lâm có tổng diện tích tự nhiên 475,18 hécta với 7.636 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Gôi (Vụ Bản) trên cơ sở một phần xã Tam Thanh. Thị trấn Gôi có diện tích tự nhiên 485,5 hécta với 5.832 nhân khẩu.

Năm 1987, thành lập thị trấn Liễu Đề và đổi tên thị trấn nông trường Rạng Đông thành thị trấn Rạng Đông thuộc huyện Nghĩa Hưng.

 Thành lập thị trấn Liễu Đề trên cơ sở toàn bộ xã Nghĩa Hiệp và một phần xã Nghĩa Trung. Thị trấn Liễu Đề có 421,62 hécta đất với 6.959 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Rạng Đông trên cơ sở toàn bộ thị trấn nông trường Rạng Đông

Năm 1991, chia tỉnh để tái lập 2 tỉnh mới là Nam Hà và Ninh Bình.

Tỉnh Nam Định
Năm 1996, tách tỉnh Nam Hà để tái lập 2 tỉnh mới có tên là Nam Định và Hà Nam; đồng thời, chuyển 7 xã của huyện Bình Lục của tỉnh Hà Nam về thành phố Nam Định quản lý. Khi tách ra, tỉnh Nam Định có 7 đơn vị hành chính gồm thành phố Nam Định và 6 huyện: Hải Hậu, Nam Ninh, Nghĩa Hưng, Vụ Bản, Xuân Thủy, Ý Yên.

Năm 1997, điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Nam Định và huyện Nam Ninh. Cùng năm, điều chỉnh địa giới huyện Nam Ninh và huyện Hải Hậu; các huyện Nam Ninh, Xuân Thủy được chia lại thành các huyện như cũ, tái lập huyện Mỹ Lộc; đồng thời thành lập thị trấn Thịnh Long thuộc huyện Hải Hậu.

 Sáp nhập một phần huyện Nam Ninh (toàn bộ xã Nam Phong và Nam Vân) vào thành phố Nam Định
 Thành lập huyện Mỹ Lộc trên cơ sở một phần thành phố Nam Định. Huyện Mỹ Lộc trên cơ sở 7.897,72 ha diện tích tự nhiên và 74.354 nhân khẩu của thành phố Nam Định, gồn 11 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Mỹ Trung, Mỹ Hưng, Mỹ Hà, Mỹ Thắng, Mỹ Thịnh, Mỹ Tiến, Mỹ Thuận, Mỹ Thành, Mỹ Tân và Lộc Hoà.
 Giải thể huyện Xuân Thủy. Thành lập huyện Xuân Trường và huyện Giao Thủy trên cơ sở toàn bộ huyện Xuân Thủy. Huyện Xuân Trường có 11.167,74 ha diện tích tự nhiên và 170.469 nhân khẩu, gồm 20 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Xuân Thượng, Xuân Châu, Xuân Hồng, Xuân Thủy, Xuân Ngọc, Xuân Hùng, Xuân Tiên, Xuân Kiên, Xuân Ninh, Xuân Hoà, Xuân Vinh, Xuân Thành, Xuân Bắc, Xuân Phương, Xuân Trung, Xuân Đài, Xuân Tân, Xuân Phong, Xuân Phú, Thọ Nghiệp. Huyện Giao Thủy có 22.797,03 ha diện tích tự nhiên và 198.429 nhân khẩu, gồm 22 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Hoàng Sơn, Giao Nhân, Giao Châu, Giao Hải, Giao Long, Bình Hoà, Giao Hà, Giao Tân, Giao Tiến, Giao Yến, Giao Thịnh, Giao Lâm, Giao Phong, Bạch Long, Giao Thiện, Giao An, Giao Thanh, Giao Hương, Hồng Thuận, Giao Lạc, Giao Xuân và thị trấn Ngô Đồng.
 Giải thể huyện Nam Ninh. Thành lập huyện Nam Trực trên cơ sở một phần huyện Nam Ninh. Huyện Nam Trực có 16.203,95 ha diện tích tự nhiên và 201.921 nhân khẩu, gồm 20 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Nam Thắng, Nam Mỹ, Điền Xá, Tân Thịnh, Nam Toàn, Nghĩa An, Hồng Quang, Nam Dương, Nam Giang, Nam Hùng, Nam Hoa, Nam Hồng, Bình Minh, Nam Tiến, Đồng Sơn, Nam Lợi, Nam Cường, Nam Thái, Nam Hải, Nam Thanh.
 Thành lập huyện Trực Ninh trên cơ sở phần còn lại huyện Nam Ninh và một phần huyện Hải Hậu (toàn bộ các xã Trực Thắng, Trực Đại, Trực Thái, Trực Cường, Trực Phú, Trực Hùng). Huyện Trực Ninh có 14.318,96 ha diện tích tự nhiên và 188.189 nhân khẩu, gồm 21 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Trực Thắng, Trực Đại, Trực Thái, Trực Cường, Trực Phú, Trực Hùng, Trực Nội, Trực Hưng, Trực Khang, Trực Mỹ, Trực Thuận, Trực Thanh, Trực Đạo, Trực Tuấn, Cát Thành, Phương Định, Trung Đông, Trực Chính, Liêm Hải, Việt Hùng và thị trấn Cổ Lễ.
 Thành lập thị trấn Thịnh Long (Hải Hậu) trên cơ sở toàn bộ xã Thịnh Long. Thị trấn Thịnh Long có 1.568 ha diện tịch tự nhiên và 13.730 nhân khẩu.

Năm 2003, thành lập thị trấn huyện lị thuộc các huyện Nam Trực, Xuân Trường, Mỹ Lộc và thị trấn Quất Lâm thuộc huyện Giao Thủy.

 Thành lập thị trấn Nam Giang (Nam Trực) trên cơ sở toàn bộ xã Nam Giang. Thị trấn Nam Giang có 704,55 ha diện tích tự nhiên và 18.047 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Xuân Trường (Xuân Trường) trên cơ sở một phần xã Xuân Hùng và xã Xuân Ngọc. Thị trấn Xuân Trường có 616,31 ha diện tích tự nhiên và 11.506 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Mỹ Lộc (Mỹ Lộc) trên cơ sở một phần xã Mỹ Hưng, xã Mỹ Thịnh và xã Mỹ Thành. Thị trấn Mỹ Lộc có 469,17 ha diện tích tự nhiên và 4.880 nhân khẩu.
 Thành lập thị trấn Quất Lâm (Giao Thủy) trên cơ sở toàn bộ xã Quất Lâm. Thị trấn Quất Lâm có 759,41 ha diện tích tự nhiên và 9.726 nhân khẩu.

Năm 2004, thành lập một số phường thuộc thành phố Nam Định.

 Thành lập phường Lộc Vượng trên cơ sở một phần xã Lộc Vượng. Phường Lộc Vượng có 420,07 ha diện tích tự nhiên và 7.962 nhân khẩu.
 Thành lập phường Lộc Hạ trên cơ sở một phần xã Lộc Hạ. Phường Lộc Hạ có 349,50 ha diện tích tự nhiên và 6.931 nhân khẩu.
 Thành lập phường Thống Nhất trên cơ sở phần còn lại xã Lộc Vượng, xã Lộc Hạ, một phần phường Quang Trung và phường Vị Hoàng. Phường Thống Nhất có 68,83 ha diện tích tự nhiên và 7.078 nhân khẩu.
 Thành lập phường Cửa Nam trên cơ sở một phần xã Nam Phong và xã Nam Vân. Phường Cửa Nam có 177,60 ha diện tích tự nhiên và 6.128 nhân khẩu.
 Thành lập phường Trần Quang Khải trên cơ sở một phần phường Năng Tĩnh. Phường Trần Quang Khải có 90,60 ha diện tích tự nhiên và 8.489 nhân khẩu.

Năm 2006, thành lập thị trấn Cát Thành thuộc huyện Trực Ninh trên cơ sở toàn bộ xã Cát Thành. Thị trấn Cát Thành có 830,01 ha diện tích tự nhiên và 14.577 nhân khẩu.

Năm 2007, thành lập thị trấn Quỹ Nhất thuộc huyện Nghĩa Hưng trên cơ sở toàn bộ xã Nghĩa Hòa. Thị trấn Quỹ Nhất có 546,49 ha diện tích tự nhiên và 6.274 nhân khẩu.

Năm 2017, thành lập thị trấn Ninh Cường thuộc huyện Trực Ninh trên cơ sở toàn bộ xã Trực Phú. Thị trấn Ninh Cường có 7,41 km² diện tích tự nhiên và 10.244 người.

Năm 2019, thành lập 2 phường Lộc Hòa và Mỹ Xá thuộc thành phố Nam Định.

 Thành lập phường Lộc Hòa trên cơ sở toàn bộ xã Lộc Hòa. Phường Lộc Hòa có 6,43 km² diện tích tự nhiên, dân số 9.681 người.
 Thành lập phường Mỹ Xá trên cơ sở toàn bộ xã Mỹ Xá. Phường Mỹ Xá có 6,22 km² diện tích tự nhiên, dân số 18.644 người.

Năm 2020, hợp nhất một số xã, thị trấn thuộc các huyện Hải Hậu, Nghĩa Hưng, Ý Yên.

 Sáp nhập toàn bộ xã Hải Toàn (Hải Hậu) vào xã Hải An. Xã Hải An có 11,14 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.727 người.
 Thành lập xã Phúc Thắng (Nghĩa Hưng) trên cơ sở toàn bộ xã Nghĩa Phúc và xã Nghĩa Thắng. Xã Phúc Thắng có 11,89 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 8.662 người.
 Sáp nhập toàn bộ xã Yên Xá (Ý Yên) vào thị trấn Lâm. Thị trấn Lâm có 6,86 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 14.461 người.

Chú thích

Hành chính Nam Định


title: Camera giấu kín

text:
Camera giấu kín là chương trình truyền hình thực tế do Truyền hình Công an Nhân dân (ANTV) và AVG - Truyền hình An Viên phối hợp sản xuất có hình thức thể hiện hết sức đặc biệt với các máy quay được giấu kín và những nhân vật tham gia chương trình không hề hay biết mình đang bị quay phim. Các tập phát sóng của Camera giấu kín không chỉ có tính giải trí, mang đến tiếng cười cho người xem mà còn có ý nghĩa tốt đẹp, nhân văn, đúc rút nhiều bài học về cách ứng xử, giao tiếp cho những người xem chương trình. Chương trình được phát sóng trên kênh ANTV và kênh An Viên của AVG - Truyền hình An Viên.

 Format chương trình
Chương trình đưa ra tình huống giả định để kéo nhân vật tham gia vào chương trình. Những tình huống này đều được lựa chọn để phù hợp với văn hóa Phương Đông.
Tại nhiều vị trí xung quanh bối cảnh, các camera được bố trí ẩn hoặc ở các vị trí mà nhân vật không quan sát được, chính vì vậy, nhân vật sẽ thể hiện các phản ứng bột phát đúng với bản chất thật của mình.
Các biên tập viên của Camera giấu kín luôn có mặt gần bối cảnh để xử lý các tình huống tiêu cực ngoài dự kiến.

 Ý nghĩa và hiệu ứng của chương trình
Camera giấu kín gửi đến người xem nhiều bài học có giá trị, chứa đựng nhiều yếu tố nhân văn, thể hiện tình thương giữa người với người. Bên cạnh đó, chương trình  chỉ ra những điều còn chưa đẹp trong đời sống để đánh động mọi người thay đổi hành vi và cách ứng xử trong đời sống.
Phát sóng trên kênh chuyên về an ninh, chương trình còn có ý nghĩa nâng cao cảnh giác của người dân trong mọi tình huống và thử thách bản lĩnh của các cá nhân trong các trường hợp liên quan đến trật tự, an toàn xã hội.

 Các chương trình tiêu biểu
 Tình huống "Xe ôm Tây phục vụ"
Một người nước ngoài là diễn viên của chương trình đóng vai người hành nghề xe ôm đứng đợi khách ở cổng trường đại học và tại các ngã tư đông người qua lại. Sự có mặt của một anh Tây hành nghề xe ôm đã thu hút sự chú ý của những người đường và ngay cả các "đồng nghiệp" của anh.

 Tình huống "Tây đi taxi"
Một nhóm người nước ngoài cũng là diễn viên của chương trình Camera giấu kín bắt xe taxi để đi một quãng đường ngắn nhưng tài xế taxi đã đưa đi vòng vèo "mua đường" để tăng lệ phí phải trả.
Tình huống này đã phản ánh đúng một thực tế nhức nhối trong xã hội hiện nay.
 Tình huống NS Quyền Linh tham dự chương trình
Nghệ sĩ Quyền Linh được mời tham gia chương trình Camera giấu kín mà anh không hề biết chương trình đó như thế nào. Anh được hai người trong ekip thực hiện đến đón để đưa tới một nhà hàng trong buổi hẹn gặp đạo diễn của chương trình. Trên đường đi, xe đón anh hai lần dừng xe để nhận hàng, anh cũng không biết đó là món hàng gì. Sau đó, xe đón Quyền Linh bất ngờ bị công an yêu cầu dừng lại để kiểm tra. Công an đã phát hiện trên xe có hàng cấm. Quyền Linh sẽ phản ứng ra sao? Đây là tình huống thử phản ứng của người tham gia chương trình khi gặp một tình huống thể hiện sự bản lĩnh của người khi gặp tình huống như vậy.
Sau khi một đoạn cắt clip của chương trình bị rò tỉ trên trang youtube, tình huống này đã gây một phản ứng dữ dội trong dư luận và dấy lên các hoài nghi về NS Quyền Linh cũng như tính nhân văn của nhà sản xuất chương trình. Đích thân NS Quyền Linh phải lên tiếng "Không nên dừng phát sóng tình huống '"Camera giấu kín'".

Tham khảo


title: Cá lúi sọc

text:
Cá lúi sọc (Danh pháp khoa học: Osteochilus microcephalus) là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá chép (Cyprinidae), có thân hình cỡ vừa, mình dày và hơi tròn, lưng màu đen.

Phân bố
Cá lúi sọc phân bố rộng trong khu vực Đông Nam Á, từ hạ lưu sông Mê Kông (Campuchia (Tonle Sap và các chi lưu của sông Mê Kông, bao gồm cả sông Sêrêpôk), Lào (từ thác Khone về phía nam), Thái Lan và Việt Nam) tới lưu vực Salween, Mae Klong và Chao Praya ở Thái Lan (Vidthayanon et al. 1997), tới Indonesia (Sumatra và Kalimantan), Malaysia (Sarawak và Malaysia bán đảo) và Brunei Darussalam.

Sinh sống trong khu vực từ các con sông suối cao nguyên tới các con sông vùng đất thấp và đầm lầy than bùn. Tìm thấy trong nhiều loại môi trường sống nhưng chủ yếu trong vùng nước chảy chậm và đục. Sống ở vùng nước từ giữa tới đáy trong sông, suối, kênh mương, đầm lầy. Di chuyển vào vùng đất rừng và đồng cỏ bị ngập nước trong mùa lũ. Khi nước rút thì trở về sông, với số lượng đông nhất xuất hiện từ tháng 12 năm trước tới tháng 2 năm sau. Được sử dụng để làm món prahoc ở Campuchia.

Tại Việt Nam, cá lúi sọc sinh sống ở những con sông, suối dọc miền Trung Việt Nam. Loại cá này đặc biệt chỉ có ở sông Côn (Bình Định), sông Ba (Gia Lai) và thường xuất hiện nhiều vào những tháng mùa hè oi bức của miền Trung.

Đặc điểm
Loại cá này sinh sản nhanh và sống từng đàn, nhưng con lớn nhất cũng thường chỉ bằng độ hai ngón tay, nhỏ thì bằng ngón tay cái, vảy cũng đều sáng bóng. Cá lúi mẹ to đến hai ba ngón tay, con nào cũng mập, mỡ nhiều, bụng đầy trứng. Cá lúi ở suối là mập, xương mềm, thịt thơm, ngọt và xương có vị chát.

Khi đến mùa sinh sản, cá có đặc điểm là từng đàn cá dưới sông cái theo dòng nước chảy trở ngược về đầu nguồn, lên những dòng suối có nhiều thác ghềnh tìm nơi trú ẩn rồi chuẩn bị mùa đẻ trứng. Hằng năm cứ đến đầu mùa nước lũ lên, thì cá lúi mẹ từ trên nguồn xuôi theo con nước xuống đẻ trứng. Đến giữa tháng 11, đầu tháng 12 âm lịch là hết mùa lũ, nước sông trong xanh là cá lúi con theo dòng nước đi ngược lên nguồn nên gọi là cá lúi lên, từng đàn cá dày đặc như tấm chiếu trải.

Chế biến
Cá lúi sọc là loài đặc sản có giá trị chế biến nhiều món ngon người ở quê không nấu nướng mà thường làm những món dân dã, như cá lúi nấu với rau răm, kho với gừng, kho nghệ, nấu canh rau mương, nấu chua lá giang, nướng dầm nước mắm, cá lúi nướng ăn với rau thơm, cá lúi um nghệ... Tương truyền rằng, chính loại cá này là một trong những loại dược phẩm giúp nghĩa quân Tây Sơn có những ngày đêm hành quân thần tốc để đánh đuổi quân Mãn Thanh.

Đối với món cá lúi suối nướng, không nhất thiết phải làm ruột, không nạo vảy, không ướp bất kỳ gia vị nào mà chỉ cần rửa sơ bằng nước suối, đem nẹp thành từng ghim hoặc từng kẹp rồi nướng đều trên lửa than hồng. Giữ độ nóng vừa phải, tránh cháy sém cá sẽ mất ngon. Cá nướng thường được ăn kèm với các loại rau thơm, rau chuối thái nhỏ, và cơm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cá lúi đồng quê
 Cá lúi Tây Sơn
 Nhớ mùa cá lúi quê tôi

M


title: Hội chứng căng thẳng

text:
Hội chứng căng thẳng (danh pháp khoa học: burnout syndrome) là một thuật ngữ tâm lý - y khoa - xã hội chỉ về hiện tượng kiệt sức hoặc năng suất lao động giảm sút sau một quá trình lao động, hoạt động dài ngày với những triệu chứng như mất ngủ, chóng mặt, ù tai, lo sợ mà không rõ nguyên nhân. Lý thuyết chỉ ra rằng hội chứng này là bao gồm kết quả tiêu cực liên quan đến kiệt sức, do tính chất công việc (hiệu suất, sản lượng,...), kết quả liên quan đến sức khỏe (tăng kích thích tố căng thẳng, bệnh tim mạch vành, các vấn đề tuần hoàn) và các vấn đề sức khỏe tâm thần (trầm cảm, vv). Đây là một căn bệnh có mức độ nghiêm trọng với hơn 500.000 nạn nhân theo thống kê năm 2011 ở Đức.

Triệu chứng
Khi mắc phải hội chứng này, người bệnh thấy cơ thể mệt mỏi, chán chường, nhấc chân nhấc tay cũng không nổi, chẳng buồn ăn uống, tinh thần làm việc hay vui chơi cũng không thể xốc dậy dù được củng cố. Nạn nhân của hội chứng này thường khi còn rất trẻ, trước đó chưa hề có lần đau yếu nghiêm trọng, bỗng nhiên trở nên mệt mỏi dù chưa làm việc bao nhiêu, chợt chán chường dù không có lý do, thậm chí không thể tập trung tư tưởng đến độ đãng trí như người mất hồn.

Thực tế bệnh quá đa dạng, triệu chứng bệnh khá mơ hồ, thậm chí quá thông thường như nhức đầu, chóng mặt, ù tai… nên một số không ít bệnh nhân lọt lưới chẩn đoán, thậm chí người thì nhức đầu, người thì thường mất ngủ khó chẩn đoán. Tuy nhiên một số nhân biết rõ hơn ai hết về cảm giác khó tả, cảm giác ghét công việc đi kèm với nỗi chán chường. Điểm bộc phát là thời điểm nạn nhân không còn hiệu năng như trước nhưng vẫn phải che giấu thực tế là mình đã bị từ lâu.

Trên thực tế cũng có dấu hiệu báo động, thông thường qua ba giai đoạn:
 Mất khả năng hội nhập cộng đồng vì mất hết sinh khí sau nhiều ngày lao động cho an vui của người khác. Nạn nhân vì đặt nhãn hiệu "làm việc không biết mệt mỏi" vào vị trí quá cao nên sợ ảnh hưởng nếu tìm nơi nghỉ ngơi
 Mất hứng thú trong công việc và vì thế khó chịu với mọi người như đó là nguyên nhân khiến mình mất hiệu năng
 Mất tự tin vào khả năng của chính mình và vì thế dễ suy nhược thần kinh với ba triệu chứng điển hình là mất ngủ, đau đầu và trầm uất.

Nguyên nhân

 Do tình trạng căng thẳng thần kinh, dù là bệnh thường biểu lộ với hình ảnh trầm uất cùng với tất cả lý do xói mòn sức đề kháng của cơ thể đến hệ thần kinh trung ương tác động đến não bộ.
 Người hay bị bội nhiễm nhưng không được điều trị đến nơi đến chốn, điển hình là viêm đường tiết niệu, viêm xoang, viêm nha chu, viêm phế quản… là đối tượng dễ trở thành nạn nhân của hội chứng cháy sạch.
 Tình trạng dị ứng cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến hội chứng trong đó thể dạng rối loạn tiêu hóa do dị ứng thức ăn, hay nói đúng hơn, với chất phụ gia trong thực phẩm, mới là nguyên nhân hàng đầu làm suy kiệt sức đề kháng một cách âm thầm.
 Về mặt tâm lý xuất phát từ cảm xúc, hay từ một loại mặc cảm luôn dày vò tinh thần với nỗi bứt rứt không hài lòng với tính chất hoàn hảo của công việc đã thực hiện đi kèm với cảm giác lo sợ vô cớ trước các dự án sắp tiến hành của nhóm đối tượng, tâm trạng quá hăng say và tinh thần trách nhiệm quá cao chính là đòn bẩy khiến nạn nhân chợt một ngày hụt hẫng trong mê lộ của chính mình.

Đối tượng nguy cơ cao
Số người có nghề nghiệp gắn liền trực tiếp hoặc gián tiếp với sinh hoạt mang tính xã hội, trong số đó giáo viên là ứng viên hàng đầu. Người càng theo đuổi lý tưởng một khi thất vọng vì không vượt nổi chướng ngại trong cuộc sống rất dễ trở thành nạn nhân của hội chứng này. Một số nghề nghiệp ít nhiều đòi hỏi đam mê nhưng cũng đầy gian truân như thầy giáo, thầy thuốc, doanh nhân, vận động viên chuyên nghiệp, văn nghệ sĩ… ở hầu hết nạn nhân đều đang thành đạt, nhiều người thậm chí ở ngay đỉnh cao sự nghiệp lại thêm bề ngoài coi rất khỏe, nhưng bỗng dưng gãy gánh sau khi dẫn đầu gần hết đường đua.

Điều trị

Chứng burn-out là một dạng bệnh tâm thần đáng ngại nhưng nếu phát hiện sớm, điều trị đúng cách, kịp thời thì chỉ sau một thời gian thuốc thang và được tư vấn chế độ nghỉ ngơi hợp lý, bệnh nhân có thể hoàn toàn khỏi bệnh và trở lại làm việc, học tập bình thường. Nếu để bệnh quá nặng thì khó điều trị khỏi và người bệnh có thể mất hẳn khả năng làm việc, thậm chí khả năng tự chăm sóc bản thân, trong tương lai.

 Việc thường xuyên lạm dụng thuốc sinh tố liều cao có thể phản tác dụng. Xét về mặt cơ chế dược lý khi thuốc với liều cao và liên tục giống như một thể dạng stress về mặt biến dưỡng cho cơ thể sắp cháy sạch của bệnh nhân.
 Nên áp dụng một số sinh tố và khoáng tố chọn lọc, với liều lượng rất thông thường, nhẹ nhàng hơn cho các cơ quan giữ chức năng giải độc cho cơ thể như lá gan, trái thận nhưng một cách định kỳ và dưới sự hướng dẫn kỹ lưỡng của nhà điều trị.
 Bên cạnh liệu pháp tâm lý cũng như áp dụng những loại thuốc cải thiện dưỡng khí tế bào và ổn định dẫn truyền thần kinh, việc chủ động thay đổi nếp sinh hoạt và cách tư duy của người bệnh chính là yếu tố quyết định.
 Một số chuyên gia khuyên cáo rằng đừng tìm cách nghỉ ngơi vì đằng nào cũng bất khả thi với cá tính ngồi yên chịu không nổi của một số nhân. Càng nghĩ càng điên đầu vì không thể tắt máy tính nghỉ ngơi. Trái lại, nên dồn hết khả năng sáng tạo vào một công việc giải trí nào đó, miễn là khác biệt, thậm chí trái ngược với công việc thường ngày và cần đặt mục tiêu của cuộc sống cho thật thực tế bằng cách kéo chỉ tiêu xuống thật thấp, thay vì tự hành hạ bản thân qua tiêu chí chuyện gì cũng không được phép trật vuột.

Tham khảo

 Hội chứng cháy sạch
 Đừng tự tay châm lửa
 "A review and integration of research on job burnout", Cordes, C. and Dougherty, T. (1993). Academy of Management Review, 18, 621-656. Cited in O'Driscoll, M. P. and Cooper, C.L. (1996).
 "Sources of Management of Excessive Job Stress and Burnout", In P. Warr (Ed.), Psychology at Work Fourth Edition. Penguin.
 "Tailoring treatment strategies for different types of burnout" Farber, B. A. (1998). Paper presented at the Annual Convention of the American Psychological Association, 106th, San Francisco California, August 14–18. ED 424 517

Bệnh
Căng thẳng
Động lực
Lý thuyết tổ chức


title: Xa lộ Liên tiểu bang 87 (New York)

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 87 (tiếng Anh: Interstate 87 hay viết tắt là I-87) là một xa lộ liên tiểu bang dài  nằm hoàn toàn trong tiểu bang New York tại Hoa Kỳ. I-87 là xa lộ liên tiểu bang-nội tiểu bang dài nhất trong Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang. Điểm đầu phía nam của nó nằm gần khu vực cầu Triborough trong Quận the Bronx thuộc Thành phố New York, và điểm đầu phía bắc của nó nằm ở biên giới Hoa Kỳ và Canada trong thị trấn Champlain nơi nó tiếp tục đi vào tỉnh bang Quebec với tên gọi Xa lộ Quebec 15. I-87 kết nối Xa lộ Liên tiểu bang 95 trong Thành phố New York; Xa lộ Tiểu bang New York 17 gần Harriman; I-84 gần Newburgh; và Xa lộ Liên tiểu bang 90 tại thành phố Albany. Đoạn đường của I-87 giữa ranh giới Thành phố New York và thành phố Albany là một bộ phận thuộc Xa lộ cao tốc Tiểu bang New York. Phía bắc thành phố Albany, I-87 có tên gọi là Adirondack Northway.

Mô tả xa lộ

Xa lộ cao tốc Thiếu tá Deegan

I-87 bắt đầu tại nút giao thông lập thể với Xa lộ cao tốc Bruckner (I-278) tại Cầu Triborough (cầu ba quận). Trong  tiếp theo, I-87 được đặt tên là Xa lộ cao tốc Thiếu tá William Francis Deegan khi nó đi qua Quận the Bronx. Quốc lộ Hoa Kỳ 9 hiện nay chạy song song với Xa lộ Thiếu tá Deegan, và có thể đi đến qua lối ra số 10. I-87 tiếp theo đi vào Công viên Van Cortlandt và có nút giao thông lập thể với Công viên Van Cortlandt ở chiều hướng nam, lối ra số 11. Lối ra 12 dùng để đi đến Xa lộ Công viên Henry Hudson và Xa lộ Công viên Sông Saw Mill. Xa lộ cao tốc Thiếu tá Deegan đi vào Quận Westchester tại thành phố Yonkers và trở thành Xa lộ cao tốc Tiểu bang New York, một xa lộ thu phí toàn tiểu bang dài .

Xa lộ cao tốc Tiểu bang New York

Đoạn đường giữa ranh giới Thành phố New York và điểm giao cắt với Xa lộ Liên tiểu bang 90 ở thành phố Albany là một phần của Xa lộ cao tốc Tiểu bang New York. I-87 đi vào Quận Westchester tại thành phố Yonkers. Nút giao thông lập thể Phố Yonkers nằm tại vị trí . Khi I-87 đi về hướng bắc, NY 9A bắt đầu chạy song song với nó và có nút giao thông lập thể với nó ở lối ra số 7. Xa lộ Công viên Sông Saw Mill cũng chạy song song, giao cắt tại lối ra 7A. Lối ra số 8 là để đến I-287. Lối ra số 9 là lối ra cuối trước khi đến Cầu Tappan Zee. Lối ra này để đi đến Xa lộ Tiểu bang New York 119 và Quốc lộ Hoa Kỳ 9 lân cận. Xa lộ Liên tiểu bangs 287 và I-87 qua cầu Tappan Zee vào Quận Rockland.

I-87 bắt đầu một đoạn dài  trong Quận Rockland. Lối ra 11 là vào phố chính Nyack cho Quốc lộ Hoa Kỳ 9 chiều đi hướng bắc và Xa lộ Tiểu bang New York 59 chiều đi hướng nam. I-87 sau đó đi qua Công viên Quận Mountainview Nature khi nó đến gần lối ra 12, nằm trong khu vực bên ngoài Nyack. Lối ra 12 là một nút giao thông lập thể đi đến Xa lộ Tiểu bang New York 303 và Trung tâm bán hàng Palisades. Xa lộ đầu tiên dài  liên đổi đường tại lối ra 13 là Xa lộ Công viên Liên tiểu bang Palisades.

Xa lộ hiện có ba xa lộ nhánh ngắn phụ: I-287 nối với xa lộ mẹ của nó bằng một đoạn đường trùng dài 19 dặm (31 km) gần điểm đầu phía nam của nó. Khi đó I-87 được ghi biển là xa lộ bắc-nam và I-287 là xa lộ đông-tây. Đây là đường tránh đi quanh Thành phố New York. Phía tây đoạn trùng tại lối ra 15, xa lộ đi vòng quanh New York để gặp Xa lộ thu phí New Jersey tại Middlesex County, New Jersey. Phía đông đoạn trùng, I-287 tiếp tục với tên gọi là Xa lộ cao tốc Cross-Westchester để kết thúc tại Xa lộ Liên tiểu bang 95 tại thành phố Rye gần ranh giới tiểu bang Connecticut. Di chuyển lên hướng bắc, Xa lộ Liên tiểu bang 587 là một xa lộ nhánh ngắn phụ dài  nối I-87 đến thành phố Kingston. Cuối cùng, không có lối ra trực tiếp đến thành phố Albany từ I-87; thay vào đó, Xa lộ Liên tiểu bang 787 dài  đưa xe cộ đi và đến từ I-87 và thủ phủ tiểu bang Albany.

Xa lộ bắc Adirondack

Phía bắc thành phố Albany, I-87 có tên là Xa lộ bắc Adirondack, và tiếp tục cuộc hành trình của nó đến biên giới Canada nằm tại thị trấn Champlain. I-87 nhập vào Xa lộ bắc tại lối ra 1. Tuy nhiên, Xa lộ bắc bắt đầu tại một vị trí  ở phía nam nút giao thông lập thể với I-87 và I-90 tại Quốc lộ Hoa Kỳ 20 trong Guilderland. Xa lộ cao tốc nhánh ngắn này, được người dân địa phương gọi là Xa lộ Tùy chọn Lộ Fuller, được đặt tên là Xa lộ Tiểu bang New York 910F. Giữa lối ra 1 và lối ra 22 (ở Hồ George), I-87 là xa lộ cao tốc 6 làn xe với 3 làn xe mỗi chiều.

Giữa lối ra 2 và 5, I-87 chạy song song với Lộ Wolf Road qua thị trấn Colonie. Phần phía nam của Xa lộ bắc đi qua Colonie và Quận Saratoga hiện nay là con đường có đông xe cộ. Từ khi xa lộ được xây dựng, Quận Saratoga đã trở thành khu vực phát triển nhanh nhất của vùng thủ phủ và thật sự tất vùng thượng tiểu bang New York.

Tại làng Lake George, I-87 kết nối với Quốc lộ Hoa Kỳ 9 và Xa lộ Tiểu bang New York 9N tại lối ra 22 bằng một xa lộ hai làn xe ngắn có tên là Xa lộ Kết nối Lake George. Tại đây người lái xe có thể nhìn thấy các biển dấu đầu tiên của Xa lộ Quebec 15 khi đi về phía bắc đến Canada.

Tại mốc dặm 100 trong chiều đi hướng nam của I-87, có một trạm tuần tra biên giới của Quan thuế Hoa Kỳ. Trạm này được đưa vào sử dụng sau vụ tấn công khủng bố 11 tháng 9.

Trong Quận Clinton, các biển dấu từ lối ra 34 đến lối ra 43 được viết bằng hai thứ tiếng là tiếng Anh và tiếng Pháp vì đoạn này nằm gần tỉnh bang Quebec. Các biển dấu của Xa lộ Quebec 15 cũng được dựng khi Xa lộ bắc tiến đến gần biên giới Canada.

Lịch sử

Danh sách lối ra
Các lối ra dưới đây thực hiện theo bảng chỉ dẫn thực tế, và biển dặm 0,00 nằm ngay phía bắc của cầu vượt với I-90.

Các xa lộ phụ trợ

Xa lộ này có ba tuyến đường nhánh hiện tại, tất cả đều nằm dọc theo phần thu phí của I-87. I-287 là một đoạn đường vành đai  xung quanh thành phố New York, bắt đầu tại xa lộ thu phí New Jersey ở quận Middlesex, New Jersey, và kết thúc tại I-95 (tại New England Thruway) gần ranh giới bang Connecticut ở Rye. I-287 và I-87 chồng lên nhau một đoạn 19 dặm (31 km) trên Westchester và quận Rockland. Phía đông nút giao cắt, I-287 được gọi là cao tốc Cross-Westchester. Hai đường nhánh khác, I-587 dài  và I-787 dài , kết nối I-87 tới hai thành phố Kingston và Albany.

Hai xa lộ phụ của I-87 đã được lên kế hoạch nhưng không bao giờ được xây dựng. Trong Thung lũng Hudson, I-487 sẽ chạy dọc theo sông Hudson từ I-87 và I-287 ở Tarrytown đến I-84 phía đông Beacon. Một xa lộ khác, I-687, sẽ kết nối I-90 ở Albany với I-87 gần Sân bay Quốc tế Albany ở Colonie. Cả hai tuyến đường đều bị hủy bỏ vào những năm 1970 do hậu quả của sự phản đối của công chúng.

Xem thêm
 Xa lộ Liên tiểu bang 87 (Bắc Carolina)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Aerial photos of both ends of I-87
 Covering I-87, the Adirondack Northway from Albany to Quebec through the Adirondacks

87


title: Ga Nasva

text:
Ga Nasva là một nhà ga cũ nằm trên nhánh Sankt-Peterburg—Vitebsk của tuyến đường sắt tháng Mười.

Tham khảo


title: .рф

text:
.рф là tên miền cấp quốc gia của Nga được viết bằng Kirin và được dùng từ năm 2010 thay thế .ru và .su. Nó được sử dụng để truy cập trang web về Nga mà không phải chuyển giữa 2 bàn phím Latin-Kirin như trước đây.

Tham khảo

Tên miền quốc gia cấp cao nhất


title: Chudovo

text:
Chudovo () là tên của một số điểm dân cư ở Liên bang Nga.

Điểm dân cư đô thị
Chudovo, Chudovsky, Novgorod, một thị xã có tầm quan trọng cấp huyện, thuộc huyện Chudovsky, tỉnh Novgorod

Điểm dân cư nông thôn
Chudovo, Semyonov, Nizhny Novgorod, là một làng thuộc Xô Viết Bokovskoy, thành phố Semyonov, tỉnh Nizhny Novgorod
Chudovo, Koverninsky, Nizhny Novgorod, một làng thuộc Xô Viết Bolshemostovsky Selsoviet, huyện Koverninsky, tỉnh Nizhny Novgorod
Chudovo, Okulovsky, Novgorod, một làng thuộc khu dân cư kiểu đô thị Uglovka, huyện Okulovsky, tỉnh Novgorod
Chudovo, Kalininsky, Tver, một làng thuộc huyện Kalininsky, tỉnh Tver
Chudovo, Staritsky, Tver, một làng thuộc huyện Staritsky, tỉnh Tver


title: Thượng Đô

text:
Thượng Đô (, ), còn được gọi là Xanadu (; Mông Cổ: Šandu) là thủ đô dưới chế độ cai trị của hoàng đế Mông Cổ Hốt Tất Liệt thời nhà Nguyên ở Trung Quốc, trước khi dời đô về Trung Đô () mà sau đó được đổi thành Khanbaliq, Bắc Kinh ngày nay. Sau đó nó trở thành thủ đô mùa hè, nằm ở Chính Lam, Nội Mông.

Marco Polo từng ghé thăm Thượng Đô vào năm 1275 trước khi nó bị phá hủy vào năm 1369 bởi quân đội nhà Minh dưới thời Chu Nguyên Chương. Năm 1797, lịch sử của thành phố này đã truyền cảm hứng cho nhà thơ lãng mạn người Anh Samuel Taylor Coleridge sáng tác ra bài thơ nổi tiếng Kubla Khan

Mô tả
Thượng Đô ngày nay là một di tích nằm tại thị trấn Thượng Đô, Chính Lam, Nội Mông. Nó nằm cách 350 km về phía bắc của Bắc Kinh, và về tây bắc của thị trấn Dolon Nor khoảng 28 km. Bố trí của thành phố gần như là hình vuông với cạnh khoảng 2.200 mét. Nó bao gồm khu ngoại thành và một khu nội thành nằm ở phía đông nam. Khu nội thành cũng được bố trí như một hình vuông với cạnh là 1.400 mét là nơi có cung điện của hoàng đế, nơi Hốt Tất Liệt cư trú vào mùa hè. Cung điện có mặt ngoài khoảng 550 mét, có diện tích bằng khoảng 40% diện tích của Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh. Tàn tích có thể nhìn thấy là bức tường đất, mặc dù vẫn còn nền gạch.

Tên của thành phố ban đầu là Khai Bình (, Kāipíng), được thiết kế bởi kiến trúc sư Lưu Bỉnh Trung (1252-1256) và nó mang ảnh hưởng của kiến trúc Trung Quốc sâu sắc. Năm 1264, nó được đổi tên thành Thượng Đô. Thời kỳ đỉnh cao, thành phố là nơi có 100.000 người sinh sống bên trong các bức tường. Năm 1369, Thượng Đô bị chiếm đóng bởi quân đội nhà Minh, bị phá hủy và đổi tên thành Khai Bình. Vị hoàng đế cuối cùng của nhà Nguyên là Nguyên Huệ Tông đã chạy trốn khỏi thành phố, và nó bị bỏ hoang trong vài thế kỷ kế tiếp.

Năm 1872, Steven Bushell phối hợp cùng với Quân đội Anh ở Bắc Kinh đã đến nơi này và đã báo cáo về những đền đài, khối đá cẩm thạch lớn và nền gạch còn sót lại tại đó. Vào những năm 1990, tất cả các hiện vật đã biến mất, và rất có thể nó đã bị những người dân ở thị trấn Dolon Nor gần đó thu thập để xây nhà ở. Các tác phẩm nghệ thuật điêu khắc vẫn được nhìn thấy trong các bức tường của một số tòa nhà Dolon Nor.

Ngày nay, Thượng Đô chỉ còn là một tàn tích được bao quanh bởi một gò phủ đầy cỏ trước đây là bức tường thành phố. Từ năm 2002, những nỗ lực để phục hồi di tích này đã được thực hiện. Tháng 6 năm 2012, Thượng Đô đã trở thành Di sản thế giới của UNESCO.

Xem thêm
 Karakorum, thủ đô trước đây của đế chế Mông Cổ được thành lập bởi Thành Cát Tư Hãn và được xây dựng bằng đá bởi Oa Khoát Đài năm 1220.
 Shangri-La
 Shambhala

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Shangdu Google Satellite Map
 Sites of the Yuan Dynasty Upper Capital (Xanadu) and Middle Capital  (UNESCO World Heritage)

Thành phố cổ
Di sản thế giới tại Trung Quốc
Lịch sử Nội Mông
Đế quốc Mông Cổ
Nhà Nguyên


title: Chuyển động lăn

text:
Chuyển động lăn là chuyển động kết hợp giữa chuyển động quay và chuyển động tịnh tiến. Ở điều kiện lý tưởng, thì một vật có thể chuyển động lăn tương đối so với một vật khác mà không bị trượt.

Các công thức vật lý
Chuyển động lăn cơ bản

Ta xét tại một thời điểm, vật thể lăn có thể được xem như đang xoay quanh điểm tiếp xúc với bề mặt lăn, các điểm tiếp xúc sẽ thay đổi theo thời gian. Khi vật thể quay được 1 vòng, nó sẽ di chuyển được 1 đoạn bằng chu vi đường tròn, mỗi điểm trên đường tròn sẽ tiếp xúc với mặt phẳng lăn 1 lần.

Khi vật thể quay được một góc θ, thì quãng đường mà khối tâm đã dịch chuyển là:

với:
 là vận tốc khối tâm đối với bề mặt tiếp xúc
 là vận tốc của một điểm trên vật thể khi lăn

Xét các điểm trên đỉnh của đường tròn:

Suy ra:

Điểm trên đỉnh của đường tròn sẽ có tốc độ tương đối so với mặt đất gấp 2 lần vận tốc của khối tâm.

Xét các điểm tiếp xúc với mặt đất

Điểm tiếp xúc với mặt đất có một tốc độ bằng 0, tức là đang đứng im.

Xét một vật thể lăn từ độ cao h xuống một cái nêm có góc θ mà không bị trượt
Giả sử nêm đứng yên thì vận tốc và vận tốc góc ở trên dốc có thể tính bằng cách sử dụng định luật bảo toàn năng lượng:

Với:
ω là vận tốc góc.
Icom là mômen quay.

Theo định luật bảo toàn năng lượng, ta có:
 ⇒
Khi vật thể lăn:

Suy ra:
 ⇒

Ứng dụng
Chuyển động lăn được ứng dụng để làm giảm ma sát trong các chi tiết hay bộ phận máy (từ ma sát trượt chuyển thành ma sát lăn): các ổ bi, ổ trục, các điểm tiếp xúc cơ khí hay cảm biến...

Tham khảo

 http://www.physics.ohio-state.edu/~gan/teaching/spring99/C12.pdf

Chuyển động
Luyện kim loại


title: Vũ Văn Hiền (chính khách)

text:
Vũ Văn Hiền (1910 - 1961) là một nhà báo, chính khách, chuyên gia về Luật và Tài chính Việt Nam. Ông đồng sáng lập báo Thanh Nghị dưới thời Pháp thuộc, và là Bộ trưởng Bộ Tài chính trong chính phủ Trần Trọng Kim.

Thân thế
Ông sinh năm 1910 tại thôn Thổ Cầu, xã Nghĩa Dân, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên trong một gia đình nhà Nho nghèo. Mồ côi cha từ nhỏ, ông đã được họ hàng nuôi ăn học cho tới bằng Tú tài bản xứ. Từ đó, ông tự mưu sinh học tập, đỗ thủ khoa Cử nhân Luật tại Hà Nội năm 1937 và nhận được học bổng du học tại Pháp. Ông tốt nghiệp Tiến sĩ Luật khoa Đại học Paris năm 1939, với luận án "La propriété communale au Tonkin".

Hoạt động chính trị
Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, ông từ Pháp trở về quê hương. Từ 1939 đến 1941, ông làm trợ tá cho giám đốc Nha Tài chánh Đông Dương tại Hà Nội, trước khi mở văn phòng luật sư riêng của mình. Năm 1941, ông cùng Vũ Đình Hòe và Phan Anh chủ trương ra báo Thanh Nghị, cơ quan ngôn luận tập hợp những trí thức trẻ yêu nước. Ông là cây bút cột trụ của tờ báo, với bút hiệu Tân Phong. Tờ báo được phát hành cho tới năm 1945.

Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương, tuyên bố trao trả độc lập cho Việt Nam. Vua Bảo Đại mời Trần Trọng Kim làm thủ tướng chính phủ, và nội các được thành lập ngày 17 tháng 4 năm 1945. Ông được mời tham gia chính phủ này ở chức Bộ trưởng Bộ Tài chính. Với tư cách đó, ông tích cực trong Hội đồng Cải cách Tư pháp và Tài chính gồm 16 thành viên với nhiệm vụ soạn thảo cơ cấu mới cho chính phủ Đế quốc Việt Nam.

Sau khi nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tuyên bố thành lập, Ông được mời tham gia phái đoàn Việt Nam, do Nguyễn Tường Tam dẫn đầu, đàm phán với Pháp tại Hội nghị Đà Lạt để chuẩn bị cho một hội nghị ở Pháp, với vai trò Tổng thư ký. Ông tiếp tục được chọn vào phái đoàn Việt Nam đi Hội nghị Fontainebleau diễn ra sau đó, nhưng cuối cùng ông bị bệnh nên đã không đi.

Sau ngày Toàn quốc kháng chiến, ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò Hà Nội một thời gian. Năm 1954, ông và gia đình di cư vào Nam, ở Sài Gòn. Từ đó ông ngừng mọi hoạt động chính trị. Tuy nhiên, ông vẫn tiếp tục sự nghiệp luật sư, nổi bật tại các phiên tòa xử những vụ án lớn về chính trị và tài chánh. Đồng thời, ông giảng dạy ở khoa Luật Đại học Sài Gòn.

Ông còn là tác giả của một số sách chuyên môn về kinh tế và tài chính, xuất bản ở Hà Nội và Sài Gòn.

Ông mất năm 1961 tại Sài Gòn.

Gia đình
Vợ ông là bà Nguyễn Thị Quyên, từng phụ trách nhà xuất bản và tiệm sách Sông Nhị ở Hà Nội. Cuối đời, bà viết sách lịch sử và sáng tác văn chương, dưới bút hiệu Nguyễn Thi.

Chú thích

Tác phẩm
 La propriété communale au Tonkin - nxb Sirey, Paris & nxb IDEO, Hà Nội - 1940
  L'impôt personnel et l'impôt des corvées de 1862 à 1936 - nxb IDEO, Hà Nội - 1940
  Les principales contributions indirectes en Indochine - nxb IDEO, Hà Nội - 1942
 Tiền vàng và tiền giấy - nxb Vĩnh Bảo, Sàigòn - 1949
 Nên biết qua pháp luật Việt Nam - nxb Vĩnh Bảo, Hà Nội - 1950
 Kinh tế học phổ thông - nxb Sông Nhị, Hà Nội - 1952
  Chế độ tài sản trong gia đình Việt Nam, tập I, Hôn sản & tự sản - nxb Bộ Quốc gia Giáo dục, Sàigòn - 1960
  Chế độ tài sản trong gia đình Việt Nam, tập II, Di sản - nxb Bộ Quốc gia Giáo dục, Sàigòn - 1960

Tham khảo
 Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam - Nguyễn Q. Thắng & Nguyễn Bá Thế - nxb Văn hóa, Hà Nội - 1997
 Một vài ký vãng về Hội nghị Đà Lạt - Hoàng Xuân Hãn - nxb Văn hóa, Hà Nội - 1996
 Hồi ký Vũ Đình Hòe - Vũ Đình Hòe - nxb Văn hóa, Hà Nội - 1995
 Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc - Phạm Khắc Hòe - nxb Thuận Hóa, Huế - 1987

Xem thêm
 Chính phủ Trần Trọng Kim
 Đế quốc Việt Nam
 Hội nghị Đà Lạt

Người Hưng Yên
Bộ trưởng Đế quốc Việt Nam
Luật sư Việt Nam
Giáo sư Việt Nam
Sinh viên Đại học Paris


title: Iris (vịnh)

text:
""Iris"" là một cái vịnh nhỏ nằm về phía nam của mũi Muller và tọa lạc ở phía đông nam của đảo Nam Georgia, cách mũi Vahsel 6 dặm (10 km) về phía tây bắc. Vịnh nhỏ này được đoàn thám hiểm của James Cook tìm ra năm 1775 và đặt tên là "vịnh Sandwich", theo tên của John Montagu, 4 Earl of Sandwich. Cái tên vịnh Iris được chính thức sử dụng cho đến ngày nay sau cuộc khảo sát Nam Georgia năm 1951 - 1952.

Trích nguồn
 ^ "Iris Bay". Geographic Names Information System, U.S. Geological Survey. Truy cập 2012-07-09.

Tham khảo


title: Vịnh Royal

text:
Royal là một vịnh nhỏ, rộng khoảng 4 dặm (6 km), nằm giữa mũi Charlotte và mũi Harcourt, dọc theo bờ biển phía bắc của Nam Georgia. Giống như các nơi khác trên đảo, vịnh là nơi có nhiều loài chim sinh sống và sinh sản tại đây, trong đó có chim cánh cụt vua, chim cánh cụt gentoo và chim cốc mắt xanh.

Vịnh Royal được phát hiện và đặt tên bởi đoàn thám hiểm người Anh của James Cook vào năm 1775.

Trích nguồn
 Stonehouse, B (ed.) Encyclopedia of Antarctica and the Southern Oceans (2002, ISBN 0-471-98665-8)

Vịnh


title: Xa lộ Liên tiểu bang 83

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 83 (tiếng Anh: Interstate 83 hay viết tắt là I-83) là một xa lộ liên tiểu bang trong miền đông Hoa Kỳ. Điểm đầu phía nam nằm tại thành phố Baltimore, Maryland tại lối ra Phố Fayette; điểm đầu phía bắc nằm tại thành phố Harrisburg, Pennsylvania tại Xa lộ Liên tiểu bang 81.

Phần lớn đoạn đường ở phía nam Lemoyne, Pennsylvania thay thế Quốc lộ Hoa Kỳ 111, một cựu xa lộ nhánh phụ của Quốc lộ Hoa kỳ 11.

Mô tả

Maryland

Xa lộ cao tốc Thác Jones

Xa lộ cao tốc Thác Jones, được dân địa phương gọi tắt là JFX, là một xa lộ cao tốc dài  và nó mang theo Xa lộ Liên tiểu bang 83 đoạn từ phố chính thành phố Baltimore đến các khu ngoại ô phía bắc. Đây là một xa lộ huyết mạch bắc–nam của khu vực này vì Xa lộ Liên tiểu bang 95 gần như chạy theo hướng đông–tây khi đi qua phần lớn thành phố. Điểm đầu phía nam là ở Phố Fayette, và điểm đầu phía bắc ở Xa lộ Maryland 25, ngay phía bắc của Xa lộ vành đai Baltimore (I-695).

Xa lộ bắt đầu tại một ngã tư cùng mặt lộ giữa Xa lộ cao tốc Thác Jones, Phố Fayette, và Phố President. Con đường của Phố President tiếp tục đi hướng nam dọc theo rìa phía đông của khu thương mại trung tâm để kết thúc tại một vòng xoay gần bến tàu Inner]]. Phố Fayette phục vụ như một con đường đi đến khu vực phố chính.

Đi bên dưới Cầu cạn Phố Orleans (một đoạn thuộc Quốc lộ Hoa Kỳ 40), JFX đi theo hướng bắc, đi ngang gần tượng đài Washington.  Giữa lối ra 3 và 4, có một khúc quanh 90 độ mà đôi lúc bắt buộc người lái xe phải giảm tốc đội ngay trước khi đi vào.

Sau khi qua khúc cong, JFX bắt đầu đi song song với MD 25, liên đổi đường với Phố North (là phố mang Quốc lộ Hoa Kỳ 1 và Quốc lộ Hoa Kỳ 40 dành cho xe tải) trước khi tiếp tục hướng bắc qua Hồ Druid. Chạy theo hướng tây bắc ra khỏi trung tâm thành phố, JFX đi song song với dòng nước mà xa lộ mang tên đó là Thác Jones. Phía bên kia dòng nước là hệ thống Đường sắt nhẹ Baltimore. Gần phố chính, tuyến đường sắt nhẹ đổi sang hướng khác trong khi đó con thác chảy ngay bên dưới đoạn đường nâng cao của xa lộ cao tốc I-83. Sau khi liên đổi đường với Đường Cold Spring và Xa lộ Công viên Northern, JFX ra khỏi Baltimore, đi vào Quận Baltimore.

Tại xa lộ vành đai, I-83 rời JFX và nhập vào I-695 khoảng  và rồi tách rời để tiếp tục đi vào miền bắc Maryland.  JFX tiếp tục thêm  trước khi kết thúc tại một điểm giao cắt cùng mặt lộ với Xa lộ Maryland 25 (Lộ Falls).  I-83 và I-695 tách rời tại điểm cuối phía nam của Xa lộ cao tốc Baltimore-Harrisburg. I-695 tiếp tục đi hướng đông qua Towson và Parkville.

Xa lộ cao tốc Baltimore-Harrisburg

Sau khi rời khỏi từ Xa lộ vành đai, I-83 giờ đây được biết với tên gọi Xa lộ cao tốc Baltimore-Harrisburg. Đi theo hướng bắc khỏi xa lộ vành đai, I-83 chạy song song với Xa lộ Maryland 45 (Lộ York), đây là cựu Quốc lộ Hoa Kỳ 111. Đi ngang phía tây của Timonium và Cockeysville, I-83 rời vành đai ngoại ô quanh thành phố Baltimore và đi vào Quận Baltimore nông thôn ở ngay phía bắc cộng đồng Hunt Valley tại Lộ Shawan.  I-83 và MD 45 tiếp tục chạy song song với nhau qua phần phía bắc của quận.

Khu định cư lớn duy nhất mà đoạn đường I-83 đi qua là Monkton nhưng phải đi qua Xa lộ Maryland 137. Ở phía tây I-83, MD 137 nối với điểm đầu phía bắc của MD 25, đây là con đường đồng hành củ của I-83 về phía nam.

Xa lộ liên tiểu bang sau cùng đi qua đường vạch Mason-Dixon để vào Quận York, Pennsylvania, khoảng  ở phía bắc thành phố Baltimore.

Pennsylvania
I-83 vào tiểu bang Pennsylvania qua đường vạch Mason-Dixon và đi qua phía đông xã Shrewsbury, và chạy theo hướng bắc đến York.  Xa lộ đi tránh các xã Loganville và Jacobus trước khi vào thành phố York.

I-83 là xa lộ liên tiểu bang độc nhất vô nhị trên duyên hải phía đông Hoa Kỳ có xa lộ thương mại đi qua phố chính York, được biết với tên gọi Xa lộ Thương mại Liên tiểu bang 83. Xa lộ thương mại này đi theo con đường cũ của US 111, trong khi I-83 quay hướng đông bắc và rồi trở về hướng bắc để đi tránh khu vực đô thị.  Gần Xa lộ Pennsylvania 462, Xa lộ Lincoln, xa lộ liên tiểu bang quay hướng tây một đoạn ngắn và rồi quay về hướng bắc để liên đổi đường với Quốc lộ Hoa Kỳ 30. Bên ngoài Quốc lộ Hoa Kỳ 30, I-83 tiếp tục với một đường thẳng, đi theo hướng bắc ra khỏi thành phố York và đi qua phía tây Emigsville.

Phía bắc Xa lộ Pennsylvania 295, I-83 có tên là Xa lộ cao tốc Susquehanna. Tên này vẫn giữ khi nó đi qua phía nam và tây Valley Green, tiếp tục hướng bắc về Harrisburg. Phía nam Harrisburg, I-83 có nút giao thông lập thể với Xa lộ Liên tiểu bang 76, Xa lộ thu phí Pennsylvania.  Phía bắc I-76, I-83 tiếp tục hướng bắc, đi qua New Cumberland, trước khi nhập với Xa lộ Pennsylvania 581 tại Lemoyne.

Sau khi nhập với PA 581, I-83 có tên là Xa lộ cao tốc Harrisburg.  Xa lộ quay sang hướng đông bên trong đoạn nhập và qua Sông Susquehanna bằng Cầu John Harris ở phía nam khu thương mại trung tâm của phố chính thành phố Harrisburg, đi qua Paxtang trước khi gặp Xa lộ Liên tiểu bang 283 và Quốc lộ Hoa Kỳ 322 tại nút giao thông lập thể Eisenhower.

Bên ngoài nút giao thông lập thể, I-83 lại đi theo hướng bắc qua đông Harrisburg, liên đổi đường với Quốc lộ Hoa Kỳ 22 ở đông bắc khu thương mại trung tâm trước khi kết thúc tại nút giao thông lập thể Xa lộ Liên tiểu bang 81.

Các xa lộ phụ trợ
I-83 có duy nhất một xa lộ nhánh phụ: Xa lộ Liên tiểu bang 283, đây là xa lộ nối đến Xa lộ Liên tiểu bang 76 và PA 283 ở đông nam thành phố Harrisburg.

Các xa lộ thương mại

Xa lộ vòng thương mại của York, Pennsylvania
Xa lộ Thương mại Liên tiểu bang 83 là một xa lộ liên tiểu bang ngắn tại York, tiểu bang Pennsylvania. Đầu phía bắc của nó nằm tại I-83 và Xa lộ Pennsylvania 181 phía bắc York. Điểm đầu phía nam nằm tại I-83, phía nam York. Con đường này có tên là Phố George trên phần lớn chiều dài của nó.

Xa lộ Thương mại I-83 là xa lộ thương mại duy nhất của I-83 và là xa lộ thương mại liên tiểu bang duy nhất tại tiểu bang Pennsylvania mặc dù việc này thay đổi vào năm 2009 khi Xa lộ Thương mại Pennsylvania 60 tại Xã Moon, Pennsylvania gần thành phố Pittsburgh được cắm biển là Xa lộ Thương mại Liên tiểu bang 376 khi con đường hiện thời của PA 60 trở thành một đoạn nối dài của I-376. Con đường này được xây năm 1958 nhưng được cắm biển năm 1957. Xa lộ Thương mại I-83 đi qua phố chính York trên Lộ George, đây là xa lộ huyết mạch nam-bắc chính của thành phố.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 AARoads.com article on I-83
 I-83 @ MDRoads.com
Interstate Guide - I-83
Maryland Multiplexes - I-83/I-695 Duplex
Pennsylvania Multiplexes - I-83/US 322 Duplex
 Steve Anderson's DCroads.net: Baltimore-Harrisburg Expressway (I-83)
 Steve Anderson's DCroads.net: Jones Falls Expressway (I-83)
 Roads to the Future: Baltimore Harbor Interstate Map
 Kelly, Jacques. "JFX is a long stretch of history," The Baltimore Sun, Saturday, ngày 7 tháng 2 năm 2009.

83


title: Khói

text:
Khói là tập hợp các khí và các hạt chất lỏng hoặc chất rắn lơ lửng trong không khí sinh ra khi một nguyên liệu bị đốt cháy hoặc chưng khô, khô cạn, sau phản ứng có sinh ra chất khí có màu, kèm theo đó là một lượng không khí bị cuốn theo và trộn lẫn vào các phần tử đó.

Tham khảo

Khói
Lửa


title: Nguyễn Ngọc Huy

text:
Nguyễn Ngọc Huy (1924-1990) là một chính khách Việt Nam Cộng hòa và một nhà thơ, nhà văn người Việt Nam. Ông là một trong những người sáng lập đảng Tân Đại Việt và là Tổng thư ký đầu tiên của đảng này. Ông cũng là Tổng thư ký của Phong trào Quốc gia Cấp tiến và là một thành viên trong phái đoàn Việt Nam Cộng hòa tham dự Hòa đàm Paris.

Thân thế
Ông sinh ngày 2 tháng 11 năm 1924 tại Hôpital Indigène de Cochinchine (Bệnh viện bản xứ Nam Kỳ) Chợ Lớn, Đông Dương thuộc Pháp.

Nguyên quán của ông thuộc làng Mỹ Lộc, quận Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa. Thuở nhỏ, ông theo học bậc tiểu học ở trường xã Mỹ Lộc rồi sau đó là trường quận Tân Uyên. Đến bậc Trung học, ông theo học tại trường Lycée Petrus Trương Vĩnh Ký.

Khởi đầu sự nghiệp chính trị
Năm 1943, ông ra làm thư ký hành chính tại Tòa Hành chính Cần Thơ. Tại đây, ông tiếp xúc với một số đảng viên Đại Việt Quốc dân đảng và gia nhập đảng này vào đầu năm 1945, sinh hoạt trong Xứ bộ Nam Việt.

Khi Pháp tái chiếm Đông Dương, ông tham gia kháng chiến một thời gian ngắn. Khi chiến sự lan rộng, năm 1946, ông về Sài Gòn làm việc trong một thư viện. Thời gian này, ông tham gia viết các bài báo cho báo Thanh Niên và báo Đuốc Việt của đảng Đại Việt với các bút hiệu Việt Tâm, Hùng Nguyên, Cuồng Nhân, Ba Xạo.

Khi người Pháp bắt đầu tìm cách liên kết với các tổ chức chính trị chống Cộng để chống lại phong trào độc lập của Việt Minh, ông cùng nhiều đảng viên Đại Việt khác bắt đầu hoạt động công khai. Năm 1949, ông làm giảng viên chính trị cho trường Cán bộ Thanh niên Nha Trang. Năm 1950, ông cho xuất bản tập thơ Hồn Việt với bút danh Đằng Phương.

Năm 1951, ông được điều động ra Bắc để hoạt động cho Thanh niên Bảo quốc Đoàn. Đến năm 1953, khi Thanh niên Bảo quốc Đoàn bị giải tán, ông về lại Sài Gòn và dạy quốc văn ở trường tư thục Lê Bá Cang.

Lưu vong lần thứ nhất
Sau Hiệp định Genève, lo ngại trước viễn cảnh cát cứ, Thủ tướng Ngô Đình Diệm đã lần lượt tiêu diệt các thế lực chính trị đối lập mạnh tại miền Nam, trong đó có Đại Việt. Các chiến khu Nguyễn Huệ (Phú Yên) và Châu Đốc đều bị giải tán, chiến khu Ba Lòng (Quảng Trị) bị quân đội tiến đánh khiến tan vỡ. Nhiều lãnh đạo Đại Việt bị bắt giam, thủ tiêu. Một số khác bị buộc phải lưu vong ra nước ngoài như Nguyễn Tôn Hoàn lưu vong sang Pháp. Ông được các lãnh đạo Đại Việt chỉ định cùng đi Pháp phụ giúp cho ông Nguyễn Tôn Hoàn, làm việc tại quán ăn Sông Hương (la Rivière des parfums).

Tại Pháp, ông vừa làm việc, vừa đi học tại Viện Đại học Paris (Université de Paris), lần lượt tốt nghiệp Viện Nghiên cứu chính trị Paris năm 1958, Cử nhân Luật khoa và Khoa học Kinh tế năm 1959, Cao học Chính trị năm 1960 và Tiến sĩ Chính trị học năm 1963.

Về nước và lưu vong lần thứ hai
Sau Đảo chính Việt Nam Cộng hòa 1963, ông về nước. Không lâu sau đó, lãnh tụ Đại Việt Nguyễn Tôn Hoàn cũng về nước và được Chủ tịch Hội đồng Quân nhân Cách mạng Nguyễn Khánh bổ nhiệm vào chức vụ Phó thủ tướng đặc trách bình định. Ông được ông Hoàn bổ nhiệm vào chức vụ Đổng lý Văn phòng cho mình. Tuy nhiên không lâu sau, Phó thủ tướng Nguyễn Tôn Hoàn từ chức để phản đối Hiến chương Vũng Tàu. Đổng lý Nguyễn Ngọc Huy cũng rời khỏi chức vụ. Ông lưu vong lần thứ hai ở Hongkong vào tháng 9 năm 1964. Tháng 10 năm 1964, ông sang Nhật Bản. Bấy giờ lãnh tụ Nguyễn Tôn Hoàn cũng lưu vong tại đây sau vụ binh biến thất bại của tướng Dương Văn Đức và Lâm Văn Phát. Thất vọng với chính trường Việt Nam Cộng hòa, ông Hoàn từ bỏ hoạt động chính trị để tiếp tục ở lại Pháp, để lại quyền lãnh đạo Đại Việt cho người phụ tá lâu năm của mình.

Thành lập đảng Tân Đại Việt
Ngày 26 tháng 10 năm 1964, Thượng hội đồng Quốc gia được thành lập với Phan Khắc Sửu là Quốc trưởng và Trần Văn Hương làm Thủ tướng. Ông trở về nước tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, giữa các lãnh đạo Đại Việt có sự phân hóa trầm trọng. Trước tình hình này, đến ngày 14 tháng 11 năm 1964, ông cùng một nhóm các đảng viên Đại Việt, chủ yếu là các đảng viên trẻ ở vùng Lục tỉnh, tập hợp và lập ra một chính đảng mới lấy tên là Tân Đại Việt. Ông được cử giữ chức Tổng thư ký của đảng, sau đó là Tổng thư ký của Phong trào Quốc gia Cấp tiến, một tổ chức ngoại vi của đảng Tân Đại Việt nhằm để thu hút các thành phần không phải đảng viên nhưng hợp tác được với nhau.

Chính khách - Giáo sư
Năm 1965, ông được mời về làm Giáo sư Chính trị học và Luật Hiến pháp tại Học viện Quốc gia Hành chánh. Ông còn là giảng viên cho nhiều trường và viện đại học khác như Đà Lạt, Huế, Cần Thơ, Vạn Hạnh, Minh Đức và Đại học Sư phạm Sài Gòn, các trường quân sự như trường Cao đẳng Quốc phòng, trường Tham mưu Cao cấp, Đại học Chiến tranh Chính trị,... Năm 1974, ông là một trong những sáng lập viên của trường Cao đẳng Thương mại Minh Trí.

Về sự nghiệp chính trị, năm 1967, ông được bổ nhiệm làm thành viên Hội đồng Dân quân. Năm 1968, ông được cử làm thành viên phái đoàn Việt Nam Cộng hòa tham dự Hòa đàm Paris cho đến năm 1970. Năm 1973, ông là thành viên phái đoàn Việt Nam Cộng hòa tham dự cuộc thương thuyết La Celle Saint Cloud. Ông cũng là thành viên sáng lập và là đồng Chủ tịch của Liên minh Dân chủ Xã hội, một mặt trận gồm 6 chính đảng đối lập theo xu hướng dân chủ trên chính trường Việt Nam Cộng hòa.

Lưu vong lần thứ ba và nỗ lực cuối đời
Sau biến cố 30/4/1975, quyết định ban đầu của ông là ở lại Việt Nam để tiếp tục tranh đấu vì ông cho rằng mình là người đứng đầu một đảng phái chính trị nên không thể bỏ lại đồng đội. Sau đó, theo ý kiến của Giáo sư Stephen Young, Cố vấn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về vấn đề Việt Nam, Nguyễn Ngọc Huy có thể bị ám sát theo lệnh của Lê Duẩn nên ông quyết định tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ.

Những ngày đầu tại Hoa Kỳ, ông làm chuyên gia khảo cứu cho Đại học Harvard, tham gia việc dịch Bộ luật Hồng Đức ra tiếng Anh cũng như chú giải bộ luật này.

Năm 1981, ông tập hợp các thành viên cũ trong Phong trào Quốc gia Cấp tiến và một số nhân sĩ độc lập lưu vong tại hải ngoại để thành lập Liên minh Dân chủ Việt Nam, do ông làm Chủ tịch Ủy ban chấp hành Trung ương. Năm 1986, ông sáng lập và làm Ủy viên danh dự của Ủy ban quốc tế Yểm trợ Việt Nam tự do.

Ngày 28 tháng 5 năm 1988, ông và cựu Đại sứ Bùi Diễm tổ chức cuộc họp với các lãnh đạo của ba hệ phái Đại Việt tại San José, California, đề nghị thống nhất Đại Việt Quốc dân Đảng, nhưng không thành. Ngày 28 tháng 7 năm 1990, ông qua đời tại Paris, Pháp và ý định thống nhất ba đảng Đại Việt cũng tan thành mây khói.

Câu nói

(Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy trả lời cuộc phỏng vấn
do Hoàng Khởi Phong và Lê Đình Điểu thực hiện)

Tác phẩm
 (with Ta Van Tai and Tran Van Liem), The Lê Code: law in traditional Vietnam: a comparative Sino-Vietnamese legal study with historical-juridical analysis and annotations, Athens, Ohio: Ohio University Press, 1987, 3 vol.
Le Code des Lê: "Quốc Triêu Hinh Luât" ou "Lois pénales de la dynastie nationale" à propos d'une récente traduction en anglais de ce code, quelques remarques et réflexions sur le texte du document A 1995 de l’École française d'Extrême-Orient, la traduction française de Deloustal et les dates de promulgation et de publication du code, Paris: École française d'Extrême-Orient, 1980.
Le "Li" dans la pensée et les institutions politiques de la Chine antique, Paris, Mémoire DES, Science politique, oct. 1960.
 Le Thème de l'élite dans la pensée politique de la Chine antique, Paris: Thèse, Science politique, 1963.
 "Causes and Consequences of the Collapse of South Vietnam in 1975", Bussum (Netherlands): DPC Information Service, 1982. (Paper presented to the National Conference on Asian/Pacific American Studies, (1980/11/06 - 1980/11/08: Seattle, WA).
 (with Stephen B. Young), Understanding Vietnam, Bussum (Netherlands): DPC Information Service, 1982.
 "Vietnam under communist rule", [Fairfax, VA]: Indochina Institute, George Mason University, Vietnamese studies papers, [May 1982].

Xem thêm

 Chủ nghĩa dân tộc sinh tồn
 Đại Việt Quốc dân Đảng
 Đảng Tân Đại Việt
 Phong trào Quốc gia Cấp tiến
 Mặt trận Quốc gia Dân chủ Xã hội
 Liên minh Dân chủ Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nguyễn Ngọc Huy on World Cat
 Di Sản Nguyễn Ngọc Huy 1
 Di Sản Nguyễn Ngọc Huy 2
 Di Sản Nguyễn Ngọc Huy 3

Đại Việt Quốc dân Đảng
Chính khách Việt Nam Cộng hòa
Người Đồng Nai
Sinh viên Đại học Paris
Chủ nghĩa dân tộc sinh tồn


title: Bảo quản thực phẩm

text:
Bảo quản thực phẩm là quá trình xử lý thức ăn nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm việc thức ăn bị hư hỏng (giảm chất lượng và giá trị dinh dưỡng hoặc không thể ăn được), nhờ đó thực phẩm giữ được lâu hơn.

Phương pháp bảo quản thường liên quan đến việc ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn, nấm men, nấm mốc,...(mặc dù đôi khi người ta đưa vào thực phẩm các loại vi khuẩn và nấm lành tính để bảo quản) cũng như làm chậm quá trình oxy hóa của chất béo để tránh ôi thiu. Bảo quản thực phẩm còn bao gồm các quá trình kiềm chế sự suy giảm thẩm mỹ của thức ăn, ví dụ phản ứng hóa nâu bởi enzyme ở quả táo sau khi cắt, xảy ra trong khâu chuẩn bị thực phẩm.

Các kỹ thuật truyền thống

Phơi khô

Phơi khô là một trong những phương pháp bảo quản thực phẩm cổ xưa nhất. Nó làm giảm hoạt độ nước đủ để ngăn chặn hoặc trì hoãn sự phát triển của vi khuẩn.

Làm lạnh
Làm lạnh giúp bảo quản thức ăn bằng cách làm chậm sự phát triển và sinh sôi của vi sinh vật cũng như các phản ứng của enzym gây thối rữa thực phẩm.

Đông lạnh là phương pháp bảo quản thực phẩm bằng cách hạ nhiệt độ nhằm biến nước trong thực phẩm thành đá do đó làm ngăn cản sự phát triển của vi sinh vật dẫn đến sự phân hủy của thực phẩm diễn ra chậm. Làm đông cũng giống như làm lạnh nhưng mà nhiệt độ làm đông thấp hơn làm lạnh.

Ướp muối
Ướp muối là một phương pháp bảo quản và chế biến thức ăn bằng cách trộn chúng với muối ăn, nhờ vào khả năng ức chế vi sinh vật gây thối của muối ăn. Ngoài ra, muối ăn cũng có tác dụng làm giảm các ảnh hưởng của các enzym gây hư hỏng. Quá trình ướp muối có thể kết hợp với ướp nước đá lạnh.

Ướp đường
Đường có tác dụng làm dịu vị mặn muối ăn, tạo điều kiện cho vi khuẩn lactic hoạt động, kìm hãm sự phát triển vi khuẩn gây thối.

Muối chua
Muối chua là cách bảo quản thực phẩm tốt nhất bằng cách đặt hoặc nấu nó trong một chất ức chế phù hợp cho tiêu dùng của con người, điển hình như ngâm nước muối (nhiều muối), giấm, rượu và dầu thực vật, nhất là dầu ô liu nhưng cũng có nhiều loại dầu khác. Hầu hết các quá trình muối chua nào cũng liên quan đến việc nấu hoặc đun sôi để các thực phẩm bảo quản trở nên bão hòa với các chất dùng để muối chua. Các thực phẩm qua phương pháp muối chua cũng làm cho chúng trở nên khó tiêu hóa hơn.

Kỹ thuật hiện đại

Hút chân không
Môi trường chân không sẽ hạn chế tối đa oxy nhờ đó không gây ra phản ứng giữa oxy với thực phẩm. Nó ức chế sự phát triển của vi khuẩn giúp bảo quản thức ăn tốt hơn. Người ta sử dụng máy móc (máy hút chân không) hoặc các loại túi hút chân không để tạo ra một môi trường chân không và cho thực phẩm vào đó.

Ưu điểm

 Có thể bảo quản được tất cả các loại thực phẩm từ đồ khô đến đồ tươi, từ thực phẩm sống đến thực phẩm đã qua chế biến, từ dạng khối đến dạng lỏng, từ rau củ quả cho đến thịt cá.
 Thời gian bảo quản dài hơn so với tất cả các cách bảo quản trên. Nếu chúng ta nghĩ đông lạnh là cách bảo quản lâu nhất thì kéo dài thời gian gấp 2-3 lần.
 Bảo quản an toàn tuyệt đối thực phẩm không để vi khuẩn và các vật gây hại thâm nhập.
 Đặc biệt nó giúp bảo quản thực phẩm tươi ngon, đảm bảo hàm lượng dinh dưỡng nguyên vẹn. Đây là điều mà các cách trên không làm được.
 Tiết kiệm tối đa diện tích bảo quản và dễ dàng hơn khi vận chuyển thực phẩm
 Tiệt kiệm chi phí hơn so với các cách trên.

Tham khảo

Xem thêm
Chất bảo quản
Chất chống oxy hóa

Bảo quản thực phẩm


title: Bellubrunnus

text:
Bellubrunnus là một chi (có nghĩa là cái đẹp của Brun trong tiếng Latin) thằn lằn có cánh Rhamphorhynchidae từ cuối kỷ Jura (giai đoạn Kimmeridgia) ở miền nam nước Đức. Nó chứa một loài duy nhất, Bellubrunnus rothgaengeri. Bellubrunnus được phân biệt từ các rhamphorhynchidae khác bởi thiếu các chỗ nhô ra trên các đốt sống đuôi, ít răng ở hàm, và đầu cánh đường cong về phía trước chứ không phải là xuôi ngược như thằn lằn bay khác.

Phát hiện

Bellubrunnus được biết đến từ một bộ xương khớp nối hoàn chỉnh được gọi là BSP-1993-XVIII-2. Nó được tìm thấy vào năm 2002 bởi một nhóm khai quật dẫn đầu bởi Monika Rothgaenger, trùng tên của loài. Nó được bảo quản dưới bụng, có nghĩa là mặt dưới của bộ xương có thể được nhìn thấy từ các phiến đá vôi. Mẫu vật được đặt trong Viện bảo tàng Bürgermeister-Müller, mặc dù nó được xếp vào mục lục cho Paläontologie Staatssammlung Bayerische für und historische. Nó đến từ một mỏ đá gần ngôi làng Brunn, Upper Palatinate, trong một lớp đá nằm dưới lớp đá vôi được biết đến nhiều hơn Solnhofen. Mỏ đá từ giai đoạn Kimmeridgian của thời kỳ cuối kỷ Jura, khoảng 155-150.000.000 năm trước đây. Tia cực tím chiếu sáng tiết lộ nhiều chi tiết của hóa thạch.

Chú thích

Tham khảo

Rhamphorhynchidae


title: Crocus vernus

text:
Crocus vernus là một loài hoa thuộc họ Diên vĩ. Việc trồng trọt loài cây này và Crocus flavus được sử dụng làm cây cảnh. Crocus flavus lớn hơn so với các loài cây diên vĩ được trồng khác (ví dụ, Crocus chrysanthus). Tùy thuộc vào năm, Crocus vernus bắt đầu ra hoa cùng một thời điểm hoặc lên đến 2 tuần sau khi Crocus chrysanthus bắt đầu ra hoa. Chiều cao loài này từ 10–15 cm.

Gallery

Chú thích

Tham khảo
USDA Plants Profile: Crocus vernus
Gardening:Crocus vernus

V|V
Thực vật vườn
Thực vật châu Âu
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Điều hòa thân nhiệt

text:
Điều hòa thân nhiệt là khả năng duy trì nhiệt độ cơ thể của một sinh vật trong các giới hạn nhất định, ngay cả khi nhiệt độ môi trường xung quanh chênh lệnh lớn với nhiệt độ cơ thể của nó. Một sinh vật biến nhiệt, thì ngược lại, chỉ tiếp thu nhiệt độ môi trường làm nhiệt độ của chính cơ thể nó, do đó không cần đến sự điều nhiệt nội môi. Quá trình kiểm soát nhiệt nội môi là một phương diện của cân bằng nội môi.

Với sự ra đời của nhiệt kế, ta có thể thu được các số liệu chính xác về nhiệt độ trên cơ thể động vật. Dựa trên đó, sự khác biệt về nhiệt độ giữa các vùng khác nhau trên một cơ thể sinh vật được phát hiện, sự khác biệt này là do sự sinh và thải nhiệt ở mỗi cơ quan trên cơ thể khác nhau, với nhiệt độ của máu thường là nhiệt độ trung bình của các nội tạng trong cơ thể sinh vật đó.

Phân loại thú dựa trên các tính chất về nhiệt
Dựa trên sự kiểm soát nhiệt ở sinh vật sống, trước đây các nhà khoa học chia chúng ra thành động vật máu nóng và động vật máu lạnh.
Sau này, với nhiều nghiên cứu về khả năng điều nhiệt ở sinh vật sống, người ta thấy động vật có thể theo một hay nhiều cơ chế khác nhau sau đây để điều chỉnh nhiệt độ của chúng:
 Ngoại nhiệt: điều hòa thân nhiệt dựa vào các tác nhân bên ngoài ví dụ như nguồn nhiệt từ ánh sáng Mặt Trời;
 Biến nhiệt: khả năng duy trì hoạt động sống trong một phạm vi thân nhiệt rộng;
 Biến dưỡng chậm: khả năng giảm đáng kể tốc độ biến dưỡng khi cần thiết, ví dụ các động vật ngủ đông;
 Nội nhiệt: khả năng trong việc kiểm soát thân nhiệt của chúng thông qua các biện pháp nội tại như co cơ hay gia tăng trao đổi chất. Một số tác giả hạn chế việc sử dụng thuật ngữ này chỉ là các cơ chế trực tiếp làm tăng tốc độ trao đổi chất ở động vật để sinh ra nhiệt. Ngược lại với động vật nội nhiệt là động vật ngoại nhiệt.
 Hằng nhiệt: khả năng điều chỉnh nhiệt để duy trì một thân nhiệt nội tại ổn định, không phụ thuộc vào ảnh hưởng từ bên ngoài. Nhiệt độ này thường (nhưng không phải luôn luôn) cao hơn so với nhiệt độ của môi trường xung quanh. Ngược lại với động vật hằng nhiệt là động vật biến nhiệt.
 Biến dưỡng nhanh: sự trao đổi chất vẫn cao ngay cả trong giai đoạn "nghỉ ngơi". Các động vật biến dưỡng nhanh có thể coi là chuyển hóa không ngừng nghỉ. Mặc dù trao đổi chất khi nghỉ ngơi của chúng vẫn thấp hơn trao đổi chất khi hoạt động của chúng nhiều lần, nhưng khác biệt này là không lớn như ở động vật biến dưỡng chậm. Động vật biến dưỡng nhanh nói chung gặp khó khăn nhiều hơn khi khan hiếm thức ăn.

Tham khảo

Cân bằng nội môi
Sinh lý học động vật
Truyền nhiệt


title: Los Angeles (lớp tàu ngầm)

text:
Lớp tàu ngầm Los Angeles , đôi khi còn được gọi là  lớp LA hoặc  lớp 688,
là một lớp tàu ngầm tấn công nhanh sử dụng năng lượng hạt nhân là lực lượng nòng cốt của đội
tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ. Với 42 tàu ngầm thuộc lớp này đang hoạt động và 20 tàu đã nghỉ hưu, lớp Los Angeles có nhiều tàu ngầm hạt nhân hơn hẳn bất kì lớp tàu ngầm nào khác trên thế giới. Lớp Los Angels có lớp trước là  và lớp sau là . Ngoại trừ , tất cả tàu ngầm lớp này đều được đặt theo tên các thành phố và một vài
thị trấn của Hoa Kỳ (vd. Key West, Florida và Greeneville, Tennessee).

Trong tổng cộng 42 chiếc, 23 tàu sau này của lớp Los Angeles được thiết kế sao cho vận hành ít tiếng động hơn so với các tàu trước đó, và mang nhiều vũ khí và thiết bị do thám tối tân hơn. Những tàu này cũng được thiết kế để có thể hoạt động bên dưới băng tuyết vùng cực.

Đặc điểm

Khả năng
Theo Bộ quốc phòng Mỹ, tốc độ tối đa của tàu ngầm lớp Los Angeles là trên 25 knots (29 dặm/h. or 46 km/h), mặc dù vận tốc tối đa thật sự vẫn được giữ bí mật. Một số đánh giá khác trong sách báo là 30 đến 33 knots cho tốc độ tối đa. Trong cuốn sách Submarine: A Guided Tour Inside a Nuclear Warship, Tom Clancy đánh giá tốc độ tối đa của tàu ngầm lớp Los Angeles là khoảng 37 knot.

Hải quân Hoa Kỳ đưa ra độ sâu tối đa của tàu ngầm lớp Los Angeles là khoảng , trong khi Patrick Tyler, trong cuốn Running Critical của ông, cho rằng độ sâu hoạt động của tàu ngầm lớp này tối đa là .  Mặc dù Tyler trích dẫn thiết kế của lớp 688- cho thông số này, chính phủ Hoa Kỳ không bình luận gì cả. Tàu có thể lặn sâu tối đa  theo Jane's Fighting Ships, 2004-2005 Edition, edited by Commodore Stephen Saunders of Royal Navy.

Tàu

VLS

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Role of the Modern Submarine at Submarine History.

Tàu ngầm hạt nhân Hoa Kỳ
Lớp tàu ngầm


title: VTV Cup 2012

text:
Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup 2012 là giải đấu lần thứ 9 với sự phối hợp tổ chức của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam. Giải đấu được tổ chức tại nhà thi đấu tỉnh Vĩnh Phúc. Giải đấu được sự tài trợ chính của Exim Bank, nên giải còn có tên gọi là Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Eximbank Cup 2012.

Các đội tham dự
 Việt Nam
 Úc
 Kazakhstan
 Nonthaburi
 Giang Tô
 Nhật Bản  (Thực chất là đội tuyển Sinh viên Nhật Bản)
 Ngân hàng công nghiệp Hàn Quốc
 CHDCND Triều Tiên

Vòng bảng

Bảng A

Bảng xếp hạng

Kết quả chi tiết

|}

Bảng B

Bảng xếp hạng

Kết quả chi tiết

Nguồn
|}

Vòng tranh thứ hạng 1–4

Bán kết

|}

Tranh hạng 3

|}

Chung kết

|}

Vòng tranh thứ hạng 5–8

Tranh hạng 5–8

|}

Tranh hạng 7

|}

Tranh hạng 5

|}

Xếp hạng chung cuộc

Các giải thưởng cá nhân

 Vận động viên xuất sắc toàn diện:  CHDCND Triều Tiên Jong Jin-sim
 Vận động viên tấn công xuất sắc nhất:  CHDCND Triều Tiên Jong Jin-sim
 Vận động viên chắn bóng tốt nhất:  Việt Nam Nguyễn Thị Ngọc Hoa
 Vận động viên chuyền hai tốt nhất: CHDCND Triều Tiên Min Ok Ju
 Vận động viên phát bóng tốt nhất: Ngân hàng công nghiệp Hàn Quốc Lee Hyo Hee
 Vận động viên Libero tốt nhất:  Nhật Bản Yamaghishi Akane
 Vận động viên phòng thủ tốt nhất: Nhật Bản Yamaghishi Akane
 Hoa khôi VTV Eximbank Cup 2012:  Nhật Bản Misaki Tanaka

Tham khảo

2012
Thể thao Việt Nam năm 2012


title: Ni sư Huỳnh Liên

text:
Huỳnh Liên (sinh năm 1923 và mất ngày 16 tháng 04 năm 1987 ) là một ni sư của giáo hội Phật giáo Việt Nam, bà có tên thật (thế danh) là Nguyễn Thị Trừ. Bà là Trưởng Giáo Đoàn Ni và là Đại biểu Quốc hội Khóa VI, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt Trận Tổ Quốc TP, Ủy viên ủy ban Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Hòa Bình Thế giới của Thành phố Hồ Chí Minh.

Tiểu sử
Ni sư Huỳnh Liên sinh năm 1923  tại làng Phú Mỹ, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (ngày nay là xã Phú Mỹ, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang). Cha là ông Nguyễn Văn Vận, mẹ là bà Lê Thị Thảo đã xuất gia.

Năm 1943, khi được 20 tuổi, bà đã quy y Phật Đường Minh Sư, tu học theo hạnh cư sĩ tại gia. Bà kế tục sự nghiệp Tổ Thầy, trực tiếp lãnh đạo hàng Ni chúng Khất Sĩ trong phận sự Ni Trưởng Ni năm 1954.

Từ năm 1960 đến năm 1975, Ni Sư Huỳnh Liên âm thầm và công khai tham gia đấu tranh cho hòa bình, độc lập, thống nhất đất nước. Sau đó từ năm 1975, bà là thành viên Đoàn Đại biểu miền Nam Hiệp Thương Thống Nhất Tổ Quốc Việt Nam. Bà mất ngày 16 tháng 4 năm 1987.

Hoạt động

 Từ năm 1947 đến năm 1954, bà là Trưởng tử Ni trong hàng đệ tử của Đức Tổ Sư Minh Đăng Quang.
 Từ năm 1954 đến năm 1987, Ni sư đảm nhận chức Ni Trưởng Giáo hội Ni Giới Khất Sĩ Việt Nam.
 Từ năm 1976 đến năm 1987, Phó Chủ tịch Ban liên lạc Phật giáo yêu nước TP. HCM.
 Từ năm 1980 đến năm 1981, Ủy viên Ban vận động thống nhất Phật giáo Việt Nam.
 Từ năm 1981 đến 1987, Ủy viên kiểm soát Hội đồng Trị Sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
 Từ năm 1976 đến năm 1980, Đại biểu Quốc hội Khóa VI. Nhiều nhiệm kỳ bà là Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt Trận Tổ Quốc Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Hòa Bình Thế giới của Thành phố Hồ Chí Minh.

Vinh danh

Tên của Ni sư Huỳnh Liên được đặt cho một con đường tại Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tấm gương đạo đức

Ni sư Huỳnh Liên có rất nhiều những người con nuôi, đó là những trẻ em mồ côi. Trong số những người bà cưu mang dạy dỗ có "Ni sư Thích Nữ Liên Thanh" là bác sĩ giám đốc Phòng khám đa khoa từ thiện Long Bửu, bà từng là một trong 5 sinh viên xuất sắc được nhận học bổng của Nhật Bản và có 3 bằng cử nhân: Phật học, Xã hội học và Y dược học.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Danh sách Ban chấp hành khoá IV TW Hội LHPN Việt Nam, Giai đoạn 1955-1975

Sinh năm 1923
Mất năm 1987
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI
Đạo Phật Khất sĩ Việt Nam
Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất
Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ni sư Việt Nam


title: Diên vĩ hoa tím

text:
Diên vĩ hoa tím (danh pháp hai phần: Iris spuria) là một loài thực vật thuộc họ Diên vĩ. Loài được trồng và lai để sử dụng trong vườn. Nó được tìm thấy ở châu Âu, châu Á và châu Phi. Nó được mô tả lần đầu tiên năm 1753 bởi Linnaeus, người đã mô tả nó trong Species Plantarum Đức.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Spuria iris homepage

S
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 6469

text:
Bằng sáng chế số 6469 cấp tại Hoa Kỳ cho sáng chế ứng dụng cho các con tàu hơi nước vào thế kỷ 19, giúp những con tàu vượt qua bãi cạn mà không cần bốc dỡ hàng hoá khỏi tàu. Chủ nhân của bằng sáng chế là Tổng thống Abraham Lincoln, với tấm bằng sáng chế này ông trở thành vị Tổng thống đầu tiên trong lịch sử của nước Mỹ có bằng sáng chế.

Lịch sử
Trên thực tế nhiều người xem vị tổng thống thứ ba của nước Mỹ, Thomas Jefferson là nhà sáng chế vĩ đại nhất từng sống ở Nhà Trắng. Nhưng vị Tổng thống này chưa bao giờ lấy bằng sáng chế cho những ý tưởng của mình. Trong lịch sử nước Mỹ, chỉ duy nhất một Tổng thống từng được cấp bằng sáng chế cho dù bình thường ông ít quan tâm đến công nghệ, đó là Tổng thống Abraham Lincoln.

Vào cuối những năm 1840, Lincoln là đại biểu Quốc hội của bang Illinois. Ông thường đi lại giữa Washington và Illinois trên con tàu chạy bằng hơi nước Great Lakes. Một lần tàu bị mắt kẹt ở bãi cát ngay giữa sông. Tất cả hành khách và hàng hoá phải chuyển đi để con tàu nổi dần lên. Đó là một quá trình dài và buồn tẻ.

Điều này mang đến cho Lincoln một ý tưởng, khi trở về văn phòng luật sư của mình ở Illinois, ông bắt đầu sáng chế ra một thiết bị có thể làm con tàu nổi lên mà không cần phải làm cho nó nhẹ đi bằng việc bóc dở hàng hoá xuống. Ông tranh thủ gọt đẽo mô hình giữa các phiên toà. Kết quả, ông nhận được bằng sáng chế số 6469: "Cách làm nổi những con tàu lớn".

Nội dung bằng sáng chế
Ý tưởng của Lincoln là thêm vào "các khoang chứa không khí có thể điều chỉnh được" bên dưới gấn nước. Khi bị mắc kẹt, những khoang này sẽ được làm đầy khí để con tàu nổi lên. Nó gần giống với ý tưởng các nhà sáng chế sau này sử dụng để tạo ra tàu ngầm hiện đại.

Nhận xét
Sáng chế của Lincoln được chứng minh là không thực tế và không được đưa vào sản xuất. Nhưng nó đã cho thấy vị luật sư có tài xoay xở này sở hữu một trí tuệ đầy sáng tạo và dám thực hiện những ý tưởng mới. Đó là ý chí mà nước Mỹ rất cần trong những năm tháng bất ổn sau này.

Trích nguồn
(tiếng Anh)
 The Greatest Stories Never Told - 100 tales from history to astonish, bewilder, and stupefy_Rick Beyer.
 Nội dung bằng sáng chế Hoa Kỳ số 6469

Xem thêm
 Abraham Lincoln

Tham khảo

Bằng sáng chế cấp tại Mỹ
Phát minh của Hoa Kỳ


title: Nuôi ong

text:
Nuôi ong là việc con người duy trì những đàn ong mật, thường là trong các tổ ong. Người nuôi ong sẽ thu được mật ong và các sản phẩm khác như phấn hoa, keo ong, sáp ong, sữa ong chúa; ngoài ra mục đích của việc nuôi ong còn là để thụ phấn cho cây trồng hoặc tạo ra đàn ong mới để bán cho người nuôi ong khác.

Lịch sử ngành nuôi ong

Khởi nguyên
Có trên 20.000 loài ong dại. Nhiều loài sống đơn độc trong khi nhiều loài khác nuôi những con nhỏ tạo thành những bầy đàn (ví dụ ong nghệ). Nuôi ong liên quan đến việc quản lý khéo léo các loài ong sống theo bầy, mà bầy đàn đó có thể có đến 100.000 cá thể. Ở châu Âu và Hoa Kỳ, loài ong được nuôi phổ biến là ong mật phương Tây (Apis mellifera).

Xem thêm
 Nông nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ethnology meets the Saharan bee and the South Moroccan beekeepers: Online video (12 min)
International Bee Research Association
Honey Bees and AFRICAN Engineers, The effect on Agribusiness .
The international federation of beekeepers associations
Natural Beekeeping Network Forum
New Zealand Beekeepers Forum
National Bee Association, New Zealand
Hobbyist beekeeping site: Christchurch New Zealand
Seasonal Care in Apiculture - Agriculture Guide
A Different Kind of Beekeeping Takes Flight

Chăn nuôi
Nuôi ong


title: Euryplatea nanaknihali

text:
Euryplatea nanaknihali là một loài ruồi thuộc nhóm ruồi lưng gù phorid (gồm khoảng 4.000 loài) sinh sống ở tại Thái Lan vừa được phát hiện và công nhận là loài ruồi nhỏ nhất thế giới với kích thước nhỏ hơn gấp năm lần so với ruồi giấm, thậm chí còn bé hơn hạt muối (0,4 mm) nhưng lại không kém phần hung bạo so với họ hàng của mình. Viện Bảo tàng tự nhiên Los Angeles (Mỹ) đã tìm ra loài ruồi mới tại Công viên quốc gia Kaeng Krachan (Thái Lan). Đây cũng là loài ruồi đầu tiên thuộc dạng này được phát hiện ở châu Á.

Chú thích

Tham khảo

 Brown, B.V. 2012: Small size no protection for acrobat ants: world's smallest fly is a parasitic phorid (Diptera: Phoridae). Annals of the Entomological Society of America, 105(4): 550-554.

 Ruồi nhỏ nhất thế giới

N
Động vật được mô tả năm 2012


title: Pseudacteon formicarum

text:
Pseudacteon formicarum là một loài ruồi thuộc họ ruồi lưng gù phorid, loài ruồi này được tìm thấy tại châu Âu. Pseudacteon formicarum có kích thước cơ thể dài từ 1 đến 3 mm và chỉ săn con mồi có hình dạng lớn hơn. Loài ruồi này nổi tiếng với hành vi trừ khử kiến trong đó bao gồm hành động cắt đầu con mồi.

Ký sinh trên thân kiến
Ban đầu, ruồi sẽ đẻ trứng trên thân kiến. Trứng nở ra và di chuyển lên phần đầu, ăn dần các bó cơ lớn chịu trách nhiệm hoạt động đóng mở hàm kiến. Loài ký sinh này còn có thể chui vào não kiến, khiến con mồi lâm vào tình trạng lang thang không định hướng trong hai tuần.

Cuối cùng, đầu kiến bị cắt lìa, sau khi nhộng ruồi phân hủy lớp màng nối phần đầu với thân. Con nhộng tiếp tục chiếm cứ phần đầu và làm tổ trong vòng hai tuần tiếp theo, trước khi phát triển thành ruồi trưởng thành.

Chú thích

Tham khảo

 BioLib
 Loài ruồi nhỏ nhất thế giới

R
Động vật được mô tả năm 1877
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Sciurumimus

text:
Sciurumimus ("bắt chước sóc," được đặt tên theo việc lông vũ trên đuôi mọc theo kiểu giống trên đuôi sóc) là một chi khủng long theropoda Coelurosauria sống vào thời kỳ Jura muộn tại Đức. Nó được biết tới từ một mẫu vật duy nhất còn non đại diện cho loài điển hình, Sciurumimus albersdoerferi, được tìm thấy ở một mỏ đá vôi gần Painten tại Hạ Bayern.

Mậu vật Sciurumimus được công bố vào năm 2011, nhưng được mô tả và đặt tên chính thức vào năm sau (2012).

Tham khảo

 AMNH Press Release
 Rauhut, O. W. M.; Foth, C.; Tischlinger, H.; Norell, M. A. (2012). "Exceptionally preserved juvenile megalosauroid theropod dinosaur with filamentous integument from the Late Jurassic of Germany". Proceedings of the National Academy of Sciences. DOI:10.1073/pnas.1203238109.
 Switek, B. (2012). "Rise of the fuzzy dinosaurs". Nature. DOI:10.1038/nature.2012.10933
 Hóa thạch tuyệt đẹp về loài khủng long sóc

Khủng long châu Âu
Khủng long kỷ Jura
Coelurosauria
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Bông cải xanh

text:
Bông cải xanh (hoặc súp lơ xanh, cải bông xanh, Broccoli) là một loại cây thuộc loài Cải bắp dại, có hoa lớn ở đầu, thường được dùng như rau. Bông cải xanh thường được chế biến bằng cách luộc hoặc hấp, nhưng cũng có thể được ăn sống như là rau sống trong những đĩa đồ nguội khai vị.

Dinh dưỡng

Bông cải xanh có chứa nhiều Vitamin A, Vitamin C, Vitamin K, chất xơ , Quercetin. Nó cũng chứa nhiều chất dinh dưỡng có khả năng chống ung thư như Myrosinase, Sulforaphane, Di-indolyl mêtan và một lượng nhỏ selen.

Tác dụng chữa bệnh

Viêm xương khớp
Một nghiên cứu của Anh cho thấy bông cải xanh có chứa một hợp chất gọi là Sulforaphane có thể giúp chống lại viêm xương khớp (osteoarthritis) - sulforaphane có thể chặn các enzyme phá hủy sụn bằng cách chặn một phân tử gây viêm.

Chống oxy hóa
Bông cải xanh vẫn được biết đến là có thành phần chống ung thư, ngoài ra chính nó còn giúp cải thiện hệ miễn dịch ở người già và làm chậm quá trình lão hóa. Sulforaphane có khả năng hoạt hóa những gene và enzyme chống oxy hóa trong tế bào miễn dịch. Những thành phần này sẽ ngăn các gốc tự do hủy hoại tế bào. Tiến trình chuyển hóa trong cơ thể sinh ra các sản phẩm phụ là gốc tự do, nếu không ngăn ngừa hoạt động của gốc tự do này có thể gây tổn hại mô dẫn tới bệnh tật và sự lão hoá.

Bệnh tim mạch vành
Nghiên cứu thành phần hóa học trong bông cải xanh tại trường Đại Học Y Khoa Warwick đã phát hiện hợp chất sulforaphane đã làm cho cơ thể tăng cường hình thành các enzyme bảo vệ các mạch máu, giảm các loại phân tử gây tổn hại tế bào. Chất sulforaphane có trong bông cải xanh có thể chống lại sự phát triển bệnh mạch máu do tiểu đường.

Kết quả nghiên cứu trên động vật của trường Đại Học Connecticut cho thấy, những động vật ăn bông cải xanh cải thiện được chức năng tim và ít bị tổn thương về cơ tim hơn khi thiếu oxy. Các nhà nghiên cứu cho rằng những lợi ích của bông cải xanh chính là việc nó bổ sung các chất mà giúp tăng cường các protein bảo vệ tim có tên là thioredoxin. Một chế độ ăn nhiều bông cải xanh sẽ mang lại lợi ích cho tim mạch.

Đau bao tử
Thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy, thành phần sulforaphane trong bông cải xanh và mầm của nó có thể tiêu diệt vi khuẩn helicobacter pylori (HP) đây là loại vi khuẩn chính gây loét dạ dày và phần lớn tác nhân gây ung thư ở đây.  Khi nghiên cứu trên chuột, các nhà khoa học tại Đại Học Johns Hopkins phát hiện thấy, sulforaphane tiêu diệt được cả vi khuẩn HP vẫn kháng lại kháng sinh thông thường. Hóa chất này có thể tìm và diệt vi khuẩn nằm ngoài lẫn nằm trong tế bào. Điều này rất quan trọng vì thông thường, HP hay nằm trong các tế bào lót của niêm mạc dạ dày, khiến bệnh khó lành. Hàm lượng sulforaphane được dùng trong thí nghiệm có thể nhận thấy được bằng cách ăn bông cải xanh hay mầm của nó.

Ung thư
Khi không nấu chín, loại thực phẩm này chứa một lượng nhỏ chất có khả năng bảo vệ DNA trước sự tấn công của các enzyme oxy hóa - tác nhân gây ung thư. Đây là thành quả nghiên cứu mới nhất của Đại Học Illinois. Khi nhai, các tế bào bông cải xanh bị đứt gãy và giải phóng một loại enzyme đặc biệt. Nhờ enzyme này, một chất hóa học gọi là sulphoraphanes được hình thành. Một số phân tử hợp chất mới này được gắn thêm một nguyên tử sulphur, có tác dụng hoạt động cơ chế đối kháng các độc tố sinh ung thư. Bên cạnh đó, trong bông cải xanh còn có thêm protein ESP với nhiệm vụ tạo ra sự cân bằng cho các sulphoraphane kém sulphur.
 Ung thư dạ dày: tiêu diệt vi khuẩn helicobacter pylori (HP) đây là loại vi khuẩn chính gây loét dạ dày và phần lớn tác nhân gây ung thư ở đây.
 Ung thư da: Bảo vệ làn da của bạn chống lại các tác động của tia cực tím - bông cải xanh có thể giúp ngăn ngừa ung thư da, không ăn nó mặc dù, nhưng bằng cách áp dụng nó trực tiếp lên da. Một bài viết trong Kỷ yếu của Viện hàn lâm Khoa học phát hiện ra rằng các tác hại của bức xạ tia UV (tia cực tím) có thể được giảm đáng kể với việc bôi tại chỗ chiết xuất bông cải xanh.
 Ung thư bàng quang: Các nghiên cứu tại Đại Học Ohio State và Đại Học Harvard cho biết: một nhóm chất từ bông cải xanh có khả năng ngăn ngừa và làm chậm phát triển của bệnh ung thư bàng quang. Nghiên cứu cho biết những người ăn từ 2 bữa bông cải xanh mỗi tuần có tỷ lệ mắc ung thư bàng quang thấp hơn 44% so với những người ăn không quá 1 bữa/tuần.  Hợp chất này có tên là glucosinolate từ mầm bông cải xanh. Trong quá trình thái nhỏ, nhai và tiêu hóa, chất này sẽ chuyển thành chất isothiocyanate, có vai trò ngăn ngừa ung thư. Thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, isothiocyanate ngăn chặn phát triển của các tế bào ung thư bàng quang.

Cách chế biến
Bông cải xanh là món ăn ưa thích, tuy nhiên khi chế biến bông cải xanh ở nhiệt độ cao, nhiều nghiên cứu đã cho thấy những thành phần vitamin đặc biệt là nhóm chất có tác dụng ngăn ngừa ung thư bị giảm. Lý do là  nhiệt độ cao sẽ làm mất hoạt tính của các enzyme và chất ESP, làm mất cân bằng của sulforaphane. Hơn nữa, lượng sulforaphane có đính thêm Sulphur trong bông cải xanh rất nhỏ, chỉ chiếm khoảng 20 % tổng số sulphoraphanes và rất dễ bị vô hiệu hóa. Các thành phần còn lại không có đủ nguyên tố Sulphur hữu ích, nên không có khả năng kháng bệnh.

Các nhà nghiên cứu so sánh cách nấu bằng luộc, lò vi sóng và hấp bông cải xanh, và thấy rằng hấp bông cải xanh trong năm phút là cách tốt nhất để giữ lại enzyme myrosinase (một loại enzyme có trong bông cải xanh giúp làm sạch chất gây ung thư trong gan) của nó. Cách luộc và hâm bằng lò vi sóng bông cải xanh trong một phút hoặc nhiều hơn đã phá hủy phần lớn các enzyme, theo Elizabeth Jeffery, một nhà nghiên cứu tại Đại học Illinois tại Urbana-Champaign.

Hiện nay xu hướng dùng bông cải xanh trong bữa ăn như salad trộn không qua nấu chín đang là cách ẩm thực phổ biến và khoa học, có lẽ đây là cách đảm bảo nguyên vẹn thành phần dinh dưỡng có lợi và bảo vệ sức khỏe.

Sản xuất

Ở Bắc Mỹ, bông cải xanh chủ yếu được trồng ở California. Theo mùa, mức giá vận chuyển trung bình cho súp lơ vào năm 2004 là 33 đô-la Mỹ cho mỗi 100 cân pao (hay 0,73 đô cho 1 kg) theo Dịch vụ Thống Kê Nông nghiệp Quốc gia, USDA.

Xem thêm
 Các phytochemical trong thực phẩm

Liên kết ngoài
 What are the health benefits of broccoli?

Tham khảo

Họ Cải
Rau ăn hoa
Thực vật ăn được
Giống cây trồng


title: Jean-Joseph Merlin

text:
John Joseph Merlin (17 tháng 9 năm 1735 – 4 tháng 5 năm 1803, tên khai sinh là Jean-Joseph Merlin) là một thợ làm đồng hồ và là một nhà phát minh người Bỉ. Ông sinh năm 1735 tại thành phố Huy thuộc tỉnh Liège, Bỉ. Lớn lên một chút, Joseph Merlin sang sinh sống ở Paris. Ông theo học nghề thợ cơ khí chế tạo máy chính xác và đồng hồ và được đánh giá là một người thợ có tài năng bẩm sinh. Chính vì điều này, viên Đại sứ Tây Ban Nha ở Anh đã tìm cách đưa Merlin đến Luân Đôn định cư và lập nghiệp vào năm 1760.

Một trong những phát minh đáng nhớ của Joseph Merlin là giày trượt patin, ra đời vào năm 1760 và được xem là cha đẻ của môn thể thao này. Merlin đã trình bày phát minh mới của mình trong một buổi vũ hội hóa trang khi vừa chơi đàn vĩ cầm vừa trượt patanh, nhưng không may ông không điều khiển được phương hướng, đâm sầm vào một chiếc gương lớn và bị thương nặng.

Merlin cũng là một nhạc công nghiệp dư, chơi các loại đàn vĩ cầm và harpsicord. Và ông là tác giả của một số nhạc cụ cải tiến và là người chế tạo ra nhiều máy tự động, tỉ như đồng hồ Cox (đồng sáng chế với James Cox. Chiếc máy tự động Thiên nga Bạc (hiện đang trưng bày ở Bảo tàng Bowes) là một sản phẩm của Merlin.

Ông đã bỏ công xây dựng nên Bảo tàng Cơ khí Merlin tại Quảng trường Hanover để trưng bày các máy móc của mình. Bảo tàng này trong một thời gian dài là nơi thăm viếng của rất nhiều người dân. Một trong những người đến đó chính là Charles Babbage, người thiết kế ra chiếc máy vi tính cơ học đầu tiên.

Danh sách một số phát minh được cho là của Merlin - nếu không kể chiếc giày trượt patin:

 Xe lăn với chỗ ngồi kiểu ghế kiệu dành cho người bị bệnh gút
 Lò quay
 Máy chuyển động liên tục dựa theo sự thay đổi của áp suất khí quyển
 Cân máy
 Đàn harpsicord với cơ chế pianoforte
 Đàn ống
 Đàn harpsichord ghép

Jean-Joseph Merlin qua đời năm 1803 ở Luân Đôn, hưởng thọ 67 tuổi.

Chú thích

Nhà phát minh Bỉ
Sinh năm 1735
Mất năm 1803


title: Di sản thế giới hỗn hợp

text:
Di sản thế giới hỗn hợp (hay cảnh quan văn hóa thế giới) là một loại di sản thế giới kép, đáp ứng đủ cả hai yếu tố nổi bật về văn hóa và thiên nhiên. Một địa danh được công nhận là di sản thế giới hỗn hợp phải thỏa mãn ít nhất là một tiêu chí về di sản văn hóa (tiêu chuẩn i,ii,iii,iv,v,vi) và một tiêu chí về di sản thiên nhiên (tiêu chuẩn vii,viii,ix,x).

Tổng quan
Tính đến hết năm 2023, UNESCO đã công nhận 40 di sản hỗn hợp trên tổng số 1172 di sản thế giới. Số lượng di sản hỗn hợp chỉ chiếm khoảng ~3,4% số lượng di sản thế giới. Nhiều di sản hỗn hợp từng được UNESCO công nhận từ 2 lần trở lên do bổ sung thêm tiêu chuẩn hoặc mở rộng diện tích. Chính là bởi trước khi trở thành di sản thế giới hỗn hợp, nhiều khu vực đã là một di sản thiên nhiên thế giới (như Khu bảo tồn Ngorongoro, Ohrid, Tassili n'Ajjer, Vườn quốc gia Tongariro) hoặc di sản văn hóa thế giới (như núi Thái Sơn, Thành cổ Maya và rừng Calakmul).

Trung Quốc và Úc là hai quốc gia có số lượng di sản hỗn hợp nhiều nhất với 4 địa điểm, tiếp theo là Peru, Mexico, Hy Lạp, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ với hai địa điểm. Vùng hoang dã ở Tasmania của Úc và Thái Sơn của Trung Quốc là 2 di sản thế giới kép đáp ứng nhiều tiêu chuẩn nhất (7 tiêu chuẩn); trong khi đó, Vách đá Bandiagara; Tehuacán-Cuicatlán; Paraty và Ilha Grande-Văn hóa và Đa dạng sinh học; Vùng các hồ Willandra lại là 4 di sản hỗn hợp đạt ít tiêu chuẩn nhất (với chỉ 1 tiêu chuẩn về văn hóa và 1 tiêu chuẩn về thiên nhiên). Có hai di sản xuyên quốc gia là Pyrénées-Mont Perdu và Khu bảo tồn xuyên biên giới Maloti-Drakensberg. Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) hiện là di sản hỗn hợp duy nhất ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Danh sách các di sản kép

Hình ảnh

Xem thêm
Di sản thế giới
Quần thể danh thắng Tràng An

Tham khảo

Di sản
UNESCO
Danh hiệu UNESCO
Tự nhiên
Văn hóa