title: Xuân Định

text:
Xuân Định là xã thuộc huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Xuân Định nằm ở phía tây của huyện Xuân Lộc.
Phía đông giáp xã Bảo Hòa.
Phía nam giáp xã Xuân Bảo, huyện Cẩm Mỹ và xã Hàng Gòn, thành phố Long Khánh
Phía tây giáp các xã Hàng Gòn và phường Xuân Tân, thành phố Long Khánh.
Phía bắc giáp phường Xuân Tân và phường Xuân Hòa, thành phố Long Khánh cùng với xã Bảo Hòa.

Lịch sử hành chính
Năm 1994, ấp Nam Hà của xã Xuân Định được chuyển vào xã Xuân Bảo đồng thời một phần diện tích và dân số của xã Xuân Định được tách ra để thành lập xã Bảo Hòa

Hành chính
Xã Xuân Định được chia thành 3 ấp: Bảo Định, Bảo Thị, Nông Doanh.

Giao thông
Xã Xuân Định nằm bên Quốc lộ 1.

Toàn bộ 63 tuyến đường giao thông của xã đã được bê tông hóa.

Kinh tế
Năm 2012, xã Xuân Định không còn hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người đạt 30,6 triệu đồng, tăng gấp hai lần so với năm 2008.

Thông tin khác
Năm 2011, xã Xuân Định đã đạt 100% các tiêu chí của tỉnh Đồng Nai về xây dựng nông thôn mới. Đây có thể là địa phương đầu tiên trên cả nước được công nhận là xã nông thôn mới.

Chú thích

Liên kết ngoài
Bản đồ xã Xuân Định trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ CHXHCNVN. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2012.


title: Mỡ hành

text:
Mỡ hành là một món gia vị làm phụ gia cho các món ăn ở Việt Nam, nó là hỗn hợp lỏng được làm từ hành lá, phi dầu hoặc mỡ, đôi khi trộn với tóp mỡ chiên hay hành phi. Mỡ hành giúp cho các món ăn có độ béo đặc trưng, vừa làm tăng vị thơm ngon cho món ăn, vừa tạo màu sắc cho món ăn thêm hấp dẫntuy nhiên một số người không ăn vì nhiều lý do. Mỡ hành là món kèm theo cũng rất quan trọng trong dĩa cơm tấm, cơm bình dân, các món sườn nướng, bò nướng lá lốt, bánh bèo, bánh bột lọc, bánh khoái, bánh hỏi, cá lóc nướng trui…

Nguyên liệu làm mỡ hành từ mỡ lưng, dùng để thắng tóp mỡ, mỡ nước để làm món mỡ hành hay cho vào thịt kho, cá kho... tiếp đến nguyên liệu quan trọng là hành lá. Mỡ hành được chế biến theo hai cách:
 Cách thông thường: hành lá lấy phần xanh cắt nhỏ, cho hành vào tô, rắc muối, bắc chảo lên bếp cho dầu vào đun cho nóng già rồi đổ dầu vào tô hành và trộn cho hành chín tái đều.
 Cách làm nhanh bằng lò vi sóng: cho hành lá cắt nhỏ và thêm muối và dầu vừa đủ vào tô rồi bao lại cho vào lò vi sóng khoảng 30 giây là được (tùy công suất lò và lượng hành nhiều ít), lấy ra trộn lại cho đều.

Chú thích

Ẩm thực Việt Nam
Gia vị


title: Closterium regulare

text:
Closterium regulare  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium rostratum

text:
Closterium rostratum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium striolatum

text:
Closterium striolatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium sublatum

text:
Closterium sublatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium toxon

text:
Closterium toxon  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium turgidum

text:
Closterium tumidum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium ulna

text:
Closterium ulna  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium venus

text:
Closterium venus  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium abruptum

text:
Closterium abruptum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium brunelii

text:
Closterium brunelii  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium cuspidatum

text:
Closterium cuspidatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium laterale

text:
Closterium laterale  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium malmei

text:
Closterium malmei  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium pusillum

text:
Closterium pusillum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium flaccidum

text:
Closterium flaccidum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium limneticum

text:
Closterium limneticum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium seracerosum

text:
Closterium seracerosum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


Vấn đề biên giới Việt-Trung thời Lê trung hưng phản ánh những hoạt động quân sự - ngoại giao giữa nhà Lê trung hưng ở Việt Nam với các triều đại nhà Minh, nhà Thanh của Trung Quốc xung quanh vấn đề biên giới phía bắc Đại Việt. Mặc dù từ sau khởi nghĩa Lam Sơn (1427) đến trước trận Ngọc Hồi-Đống Đa (1789), Việt Nam và Trung Quốc không có cuộc chiến tranh lớn nào nhưng biên giới phía bắc thường có tranh chấp. Trong một số trường hợp, việc tranh chấp bắt nguồn từ cuộc nổi dậy của các thổ quan địa phương hai bên tự ý cướp phá bên kia; trong một số trường hợp khác do sự tác động chủ ý của chính quyền trung ương cả hai bên.

Quan hệ Mạc - Minh
Xem bài chính: Vấn đề biên giới Việt-Trung thời Mạc

Năm 1527, Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê. Năm 1533, Nguyễn Kim lập Lê Trang Tông lên ngôi, tái lập nhà Lê. Lê Trang Tông cầu viện nhà Minh đánh nhà Mạc. Trước việc bị bức bách, năm 1541, Mạc Đăng Dung phải tự trói mình lên biên giới xin hàng nhà Minh, cắt hai châu Như Tích, Chiêm Lãng (vốn được Hoàng Kim Quảng mang về theo nhà Lê năm 1427) thuộc An Bang cho nhà Minh. Kết quả nhà Mạc được nhà Minh công nhận cai trị Đại Việt, nhưng hạ từ An Nam quốc xuống An Nam Đô thống sứ ty. Từ đó tình hình biên giới phía bắc khá yên ổn, nhà Mạc không còn gặp phải sự uy hiếp của nhà Minh.

Khi Mạc Mậu Hợp lên ngôi, nhà Mạc đã suy yếu, thường thất thế trước quân Nam triều nhà Lê. Nhà Mạc dùng chính sách tăng cường ngoại giao, cống nạp cho nhà Minh để tranh thủ sự ủng hộ khi bị thất thế.

Năm 1592, quân Nam triều do Trịnh Tùng chỉ huy chiếm được Thăng Long, bắt giết Mạc Mậu Hợp. Họ Mạc rút chạy lên Cao Bằng. Nhà Lê trở lại Thăng Long, quyền cai trị thực tế trong tay các chúa Trịnh.

Vấn đề biên giới phía bắc giữa nhà Lê với phương bắc trong thời kỳ suy tàn của nhà Minh và sau đó là nhà Thanh có những thay đổi lớn so với thời Lê Sơ.

Vấn đề Cao Bằng của họ Mạc
Xem thêm: Mạc Kính Khoan, Mạc Kính Vũ, Đinh Văn Tả
Sau khi chiếm được Thăng Long, nhà Hậu Lê xin cầu phong của nhà Minh. Sau lần hội khám năm 1597, nhà Minh vẫn chỉ phong cho Lê Thế Tông làm An Nam đô thống sứ ty như phong cho nhà Mạc trước đây. Đồng thời, nhà Minh dùng uy thế "thiên triều" ép họ Trịnh cắt đất Cao Bằng cho họ Mạc cát cứ.

Vì bị người Nữ Chân ở phương bắc do Nỗ Nhĩ Cáp Xích đứng đầu uy hiếp, nhà Minh suy yếu không thể gây chiến với phương nam, vấn đề biên giới Việt-Trung yên ổn trong khá nhiều năm. Hai bên đều bận lo nội chiến. Phía nhà Lê, nhiều lần điều quân chống họ Mạc nhưng chiến tranh cũng kéo dài, khi yếu thế họ Mạc thường chạy sang Trung Quốc và khi quân Lê-Trịnh rút về thì họ Mạc lại trở về Cao Bằng.

Năm 1644, nhà Minh bị nhà Thanh tiêu diệt. Các vua Nam Minh nổi dậy cố khôi phục nhà Minh. Trong hoàn cảnh đó phía Lê - Trịnh vẫn thần phục nhà Minh. Năm 1647, tranh thủ sự ủng hộ của nhà Lê, Quế vương Chu Do Lang mới phong vua Lê làm An Nam Quốc vương và năm 1651 phong chúa Trịnh làm An Nam phó vương.

Năm 1662, nhà Nam Minh bị nhà Thanh diệt. Do nhà Thanh tiếp tục ủng hộ họ Mạc, vấn đề Cao Bằng vẫn không được giải quyết. Tới năm 1673, Mạc Kính Vũ ủng hộ Ngô Tam Quế phản nhà Thanh, vì vậy không được sự hậu thuẫn từ phương bắc nữa. Năm 1677, Trịnh Tạc sai Đinh Văn Tả đánh chiếm Cao Bằng, Mạc Kính Vũ bỏ chạy sang Long châu không trở về được nữa.

Sau khi lấy lại Cao Bằng, họ Trịnh vẫn phải đối phó với các dư đảng họ Mạc câu kết với chúa Bầu Vũ Công Tuấn khiến các thổ ty nhà Thanh lợi dụng chiếm giữ vùng biên rộng lớn ở phía tây Cao Bằng. Các quan lại vùng biên nhà Minh sang cướp phá một số nơi và một số đất đai phía bắc lọt vào tay các thổ ty nhà Thanh.

Vấn đề Tuyên Quang của họ Vũ và trấn Hưng Hoá

Xem chi tiết: Chúa Bầu, Hoàng Công Chất

Các chúa Bầu họ Vũ trấn giữ Tuyên Quang từ thời nhà Mạc. Khi nhà Mạc cai trị Thăng Long thì theo Lê chống Mạc; khi nhà Lê trung hưng lại cùng Mạc chống Lê.

Sau khi Vũ Công Đức bị giết, nhà Lê phong cho con Đức là Vũ Công Tuấn làm Khoa quận công. Năm 1672, nhân lúc triều đình sơ hở, chúa Trịnh mang đại quân đi đánh chúa Nguyễn phía nam, Vũ Công Tuấn trốn về Tuyên Quang cướp bóc nhân dân. Tuấn câu kết với dòng dõi họ Mạc là Mạc Kính Vũ, tự xưng Tiểu Giao Cương Vương và chạy sang Vân Nam nhờ nhà Thanh giúp sức. Thổ ty phủ Khai Hóa (Vân Nam) nhà Thanh nhân dịp này chiếm đất hai châu Vị Xuyên, Bảo Lạc thuộc Tuyên Quang và châu Thủy vĩ thuộc Hưng Hoá, cướp dân của Đại Việt, cho đặt Tuần ty ở các động ven biên giới để thu thuế.

Theo tờ tấu của sứ thần Đại Việt năm 1691, trong các năm 1688 và 1690, Thổ ty nhà Thanh đã chiếm của Đại Việt các châu động sau:
Thổ ty Khai Hoá (Vân Nam) chiếm các xã thôn: Bách Đích (百的), Mỹ Phong, Túc Lẫm, Hữu Sào, Ngọc Tỷ ở châu Bảo Lạc (Tuyên Quang); các động Đông Mông (東蒙), Vô Cữu (無咎), Ngưu Dương (牛羊), Hồ Điệp (蝴蝶), Phổ Viên (普園) ở châu Vị Xuyên (Tuyên Quang) và 28 thôn ở các động ở châu Thủy Vĩ (thuộc Hưng Hoá)
Thổ ty Mông Tự (Vân Nam) xâm chiếm 25 thôn của động Trình Hàm ở châu Thủy Vĩ (thuộc Hưng Hoá)
Thổ tù họ Nùng ở xâm lấn 4 động ở châu Quỳnh Nhai, 3 động châu Chiêu Tấn và các châu Quang Lang, Hoàng Nham, Hợp Phi (Hưng Hoá)

Trong những vùng bị lấn chiếm, nhiều nơi có khoáng sản quý (chì, đồng). Tuy nhiên, bản tấu trình này của nhà Lê không được vua Khang Hy nhà Thanh trả lời.

Năm 1699, Vũ Công Tuấn bị triều đình nhà Lê bắt giết. Cùng năm, Sầm Trì Phượng ở châu Tiểu Trấn Yên bên Trung Quốc lại sang quấy rối vùng biên thuộc châu Bảo Lạc (Tuyên Quang). Năm 1701, Thổ ty phủ Tư Lăng nhà Thanh là Vi Vinh Diệu kéo sang lấn ruộng lúa của dân châu Lộc Bình.

Trước tình hình đó, các chúa Trịnh kiên trì chính sách ngoại giao để đòi lại đất. Năm 1725, thời vua Ung Chính, sứ giả Đại Việt lại được Trịnh Cương cử sang thương thuyết về vấn đề biên giới, hai bên giằng co nhưng không có kết quả. Sang năm 1726, Khi Chúa Trịnh sai sứ qua tấu đòi đất những nơi bị các Thổ ty, các Tù trưởng đã đem dâng nạp cho nhà Minh - Thanh. Với lý lẽ: "Nếu như các quan lại của Thanh triều mang đất của thượng quốc sang cho nhà Lê mà nhà Lê nhận lấy thì có được không?". Vua Ung Chính đuối lý nên chấp nhận trả lại 80 dặm trong số 120 dặm chiếm ở hai châu Vị Xuyên và Thủy Vĩ, còn 40 dặm chỗ có xưởng đồng thì nhà Thanh không trả. Tới năm 1728, Ung Chính mới đồng ý trả nốt 40 dặm có mỏ đồng Tụ Long (Tụ Long nay là trấn Đô Long huyện Mã Quan tỉnh Vân Nam Trung Quốc. Thời nhà Nguyễn Việt Nam thì Tụ Long (聚竜) là xã thuộc tổng Phương Độ châu Vị Xuyên phủ Yên Bình (安平) tỉnh Tuyên Quang nhà Nguyễn, do nhà Nguyễn kiểm soát (nhưng nhà Thanh vẫn quy thuộc An Bình sảnh của tỉnh Vân Nam). Tụ Long thuộc lãnh thổ Việt Nam cho đến trước công ước Pháp-Thanh 1895 thì bị cắt về cho Trung Quốc). Trịnh Cương cho Nguyễn Huy Nhuận và Nguyễn Công Thái làm sứ lên nhận đất. Ban đầu thổ ti phủ Khai Hóa nhà Thanh muốn giữ lại các sách ở Bảo Sơn nên chỉ sai chỗ khác, bảo đó là sông Đổ Chú (堵呪) (thượng lưu của sông Chảy nay là sông Hưởng Thủy (响水河)). Tuy nhiên Nguyễn Công Thái biết là gian trá, bèn tự mình xông pha lặn lội vào chỗ hiểm trở, đi qua các xưởng bạc, xưởng đồng, nhận ra đúng chỗ sông Đổ Chú. Thổ ty phủ Khai Hóa phải thừa nhận và Nguyễn Công Thái dựng bia làm nơi giáp ranh, lấy sông Đổ Chú làm ranh giới hai nước.

Khi các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài nổ ra (1739), chúa Trịnh phải lo đối phó và không kiểm soát nổi toàn bộ biên giới, đất đai phía tây bắc phủ An Tây (Hưng Hoá) giáp Vân Nam cũng bị nhà Thanh dưới thời Càn Long lấn chiếm. Nguyên phủ An Tây có 10 châu: Chiêu Tấn, Quỳnh Nhai, Lai Châu, Ninh Biên, Quảng Lăng, Hoàng Nham, Hợp Phi, Lễ Truyền, Khiêm Châu và Tuy Phụ. Khi Hoàng Công Chất nổi dậy đã chiếm giữ vùng Hưng Hoá phía tây bắc. Năm 1769, Công Chất chết, con là Hoàng Công Toản bị dẹp, chạy sang Vân Nam. Nhà Thanh nhân lúc đó lấn chiếm 6 châu: Quảng Lăng, Hoàng Nham, Hợp Phi, Lễ Truyền, Khiêm Châu và Tuy Phụ.

Nhà Lê đã gửi văn thư sang Vân Nam đề nghị giải quyết, nhưng gặp lúc chúa Trịnh Sâm chết (1782) nên việc này không thực hiện được. Sáu châu Hưng Hoá của Đại Việt cho đến khi kết thúc nhà Lê vẫn chưa đòi lại được.

Vùng tiếp giáp biên giới thuộc lãnh thổ Trung Hoa

Thời nhà Minh giai đoạn 1428-1644
 Tỉnh Vân Nam

 Phủ Quảng Namː châu Phú (富州, nay là huyện Phú Ninh châu Văn Sơn tỉnh Vân Nam, tiếp giáp với châu Bảo Lạc phủ Yên Bình thừa tuyên (xứ) Tuyên Quang Đại Việt).
Phủ Quảng Tâyː Châu Duy Ma (維摩), (Làng Đông An (Đông An lý 東安里) châu Duy Ma, nay là đất thuộc các trấn Mã Lật và Đại Bình của huyện Ma Lật Pha châu Văn Sơn; các hương trấn Tân Mã Nhai, Lão Nhai của huyện Tây Trù châu Văn Sơn, tiếp giáp với xã Bình Di châu Vị Xuyên (Bình Nguyên) phủ Yên Bình thừa tuyên (xứ) Tuyên Quang Đại Việt). Địa bàn châu Duy Ma nay là vùng đất bờ trái sông Bàn Long kéo dài từ huyện Khâu Bắc (丘北, Đại Duy Ma) qua huyện Tây Trù ([西疇, Tiểu Duy Ma), xuống tới huyện Ma Lật Pha châu Văn Sơn tỉnh Vân Nam.
Phủ Lâm Anː Giáo Hóa trưởng quan ty (Giáo hóa tam bộ trưởng quan ty (教化三部)) (tiếp giáp với động Ngưu Dương châu Vị Xuyên (Bình Nguyên) thừa tuyên (xứ) Tuyên Quang Đại Việt). An Nam trưởng quan ty (安南長官司, nay là phần lớn huyện Bình Biên (屏边) châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam, cùng với hương Lão Trại huyện Mông Tự châu Hồng Hà), (tiếp giáp với Bát Trại, động Phổ Viên (có thể là thuộc châu Thủy Vĩ hay có thể thuộc châu Phú của Đại Việt), động Hồ Điệp, Đan Xá thuộc ải Lê Hoa châu Thủy Vĩ phủ Quy Hóa xứ Hưng Hóa của Đại Việt, và cũng tiếp giáp với cả động Ngưu Dương châu Vị Xuyên). Huyện Mông Tự (濛自, tiếp giáp với ải Lê Hoa (ải Liên Hoa) động Liên Hoa (Cao Trại) thuộc châu Thủy Vĩ phủ Quy Hóa xứ Hưng Hóa Đại Việt). Nạp Lâu Trà điện (納楼茶甸), nay thuộc huyện Kiến Thủy châu Hồng Hà. Tả Năng (左能) trại, nay thuộc huyện Hồng Hà châu Hồng Hà. Khê Xử điện (溪处甸). Tư Đà điện (思陀甸). Khuya Dung điện (虧容甸). Lạc Khủng điện (落恐甸). Vương Lộng Sơn trưởng quan ty (王弄山).

Thời nhà Thanh

Vùng tiếp giáp biên giới thuộc lãnh thổ Đại Việt
Xứ Tuyên Quang
 Phủ Yên Bìnhː Châu Bảo Lạc (các xã Đông Mông, Vô Cữu, Bách Đích, ...). Châu Vị Xuyên (các xã Tiểu Miện, Bình Di, Phấn Vũ, Tụ Long, ... động Ngưu Dương (nay thuộc các hướng trấn Pha Cước (坡脚镇), Đại Lật Thụ () và Mã Bạch () huyện Mã Quan châu Văn Sơn, Vân Nam).
Xứ Hưng Hóaː
 Phủ Quy Hóaː Châu Phú (của Đại Việt)ː Bát Trại (nay là trấn Bát Trại huyện Mã Quan châu Văn Sơn tỉnh Vân Nam). Châu Thủy Vĩː động Phổ Viên (Cổ Lâm Thanh), động Hồ Điệp (nay là các hương trấn Lão Phạm Trại, Dao Sơn, Nam Khê, Hà Khẩu (Lãnh Thủy Câu), Kiều Đầu của huyện Hà Khẩu; hương Mộc Xưởng của huyện Mã Quan), ải Lê Hoa (Đan Xá tức động Liên Hoa), Cao Trại (nay thuộc Đại Trại (hương) huyện Kim Bình châu Hồng Hà), Giã Bồ (vùng sông Lũng Pô, nay là hương Mã Yên Để huyện Kim Bình), Mãnh Liệt (nay là trấn Mãnh Kiều huyên Kim Bình. Châu Thủy Vĩ (các động Hoàng Lạn (Trình Tường), Hoa Quán (Bát Xát), Gia Phú (Phú Lệnh), Cam Đường, Ngọc Uyển).
 Phủ An Tâyː Mường Thu (Phong Thổ) của châu Chiêu Tấn (tức Mãnh Thoa thuộc nhà Thanh sau thuộc Bắc Kỳ Việt Nam từ 1895). Châu Quảng Lăng, Châu Hợp Phì (Giả Mễ). Châu Tung Lăng (xã Sín Thầu huyện Mường Nhé). Châu Tuy Phụ (Mường Tè). Châu Lễ Tuyền (địa bàn Nậm Nhùn ngày nay). Châu Hoàng Nham (xã Mường Toong huyện Mường Nhé). Châu Khiêm.

Ghi nhận từ Minh sử
Theo Minh sử, tập 129, trang 2230/31: Tháng 3 năm 1624, quan nhà Minh là Jia Yu tại Quảng Tây báo:
'"Quảng Tây có ba mối lo lớn, là Giao di (tức người Giao Chỉ), các thổ quan, và dân Dao, Tráng. Lương bổng cho võ quan hiện chỉ đủ để canh chừng thổ dân Dao và Tráng. Hiện người ta không để ý đến Giao di hay là thổ quan. Giờ thì Giao di đã tuyển quân lính trái phép, và chẳng cần xin triều đình chấp thuận khi nhậm chức. Quân lính của chúng lấn chiếm tại châu Tư Lăng (Si-ling) và dồn ép, đuổi các thổ quan của ta khỏi nhiệm sở. Chúng gây sức ép lên các đất Shang Shi-xi, Thái Bình (Tai-ping) và Tư Minh (Si-ming) của ta, và đã chiếm đóng 272 thôn...

Kết quả
Khi nhà Lê chấm dứt, dải biên giới thuộc hai trấn Tuyên Quang và Hưng Hoá  đã mất vào tay nhà Thanh của Trung Quốc ngày nay do chiếm từ tay loạn quân Hoàng Công Toàn đã không kịp khôi phục.

Đối chiếu các thư tịch và tư liệu từ gia phả Lê - Trịnh, cho thấy: Thời kỳ nhà Lê - Trịnh còn mạnh, chính sách đối ngoại mềm dẻo nhưng kiên quyết đã giúp giữ yên đất nước, bảo toàn được lãnh thổ quốc gia trong một khoảng thời gian dài. (hơn 200 năm).

Xem thêm
 Nhà Hậu Lê
 Nhà Mạc
 Chúa Bầu
 Vấn đề biên giới Việt-Trung thời Mạc
 Vấn đề lãnh thổ biên giới Việt Nam-Trung Quốc
 Thủ công nghiệp Đàng Ngoài thời Lê trung hưng

Tham khảo
 Viện sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Viện sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Văn Tạo (2006), Mười cuộc cải cách, đổi mới lớn trong lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm

Chú thích

Lịch sử Việt Nam thời Lê trung hưng
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc


title: Closterium peracerosum

text:
Closterium peracerosum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium nematodes

text:
Closterium nematodes  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium spetsbergense

text:
Closterium spetsbergense  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium subangulatum

text:
Closterium subangulatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium sublaterale

text:
Closterium sublaterale  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium tumidulum

text:
Closterium tumidulum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium eriense

text:
Closterium eriense  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Closterium brebissonii

text:
Closterium brebissonii  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Closterium.

Chú thích

Tham khảo

Closterium


title: Cosmarium

text:
Cosmarium  là một chi Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Staurastrum avicula

text:
Staurastrum avicula  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Staurastrum chaetoceros

text:
Staurastrum chaetoceros  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Staurastrum gracile

text:
Staurastrum gracile  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Staurastrum arachne

text:
Staurastrum arachne  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Bảo Hòa

text:
Bảo Hòa là một xã thuộc huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bảo Hòa nằm ở phía tây của huyện Xuân Lộc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Xuân Phú
Phía nam giáp huyện Cẩm Mỹ
Phía tây giáp xã Xuân Định
Phía bắc giáp thành phố Long Khánh (ranh giới tự nhiên là sông Gia Liêu).

Hành chính
Xã Bảo Hòa được chia thành 4 ấp: Chiến Thắng, Hòa Hợp, Hòa Bình và Bưng Cần.

Lịch sử
Năm 1994, xã Bảo Hòa được thành lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Xuân Định.

Giao thông
Xã Bảo Hòa nằm bên Quốc lộ 1.

Chú thích

Tham khảo
Bản đồ xã Bảo Hòa trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ CHXHCNVN. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2012.


title: Staurastrum arctiscon

text:
Staurastrum arctiscon  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Rau diếp (định hướng)

text:
Trong tiếng Việt: Rau diếp có thể là
 Rau diếp cá Houttuynia cordata.
 Một số loài, thứ thuộc chi Rau diếp Lactuca
 Lactuca sativa L. var. longifolia Lamk. (rau diếp hoặc xà lách).
 Lactuca sativa L. var. capitata L. (xà lách hay diếp xoăn, rau diếp xoăn).
 Lactuca sativa L. var. crispa L. (diếp xoăn).
 Một số loài thuộc chi Diếp xoăn Cichorium
 Cichorium endivia L. (rau cúc đắng hay diếp xoăn).
 Cichorium intybus L. (diếp xoăn hay cải ô rô, bồ công anh hoa tím).


title: Staurastrum aspinosum

text:
Staurastrum aspinosum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Staurastrum bieneanum

text:
Staurastrum bieneanum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Staurastrum botrophilum

text:
Staurastrum botrophilum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Staurastrum brachiatum

text:
Staurastrum brachiatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Staurastrum brasiliense

text:
Staurastrum brasiliense  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.

Chú thích

Tham khảo

Staurastrum


title: Gối ôm

text:
Gối ôm là một loại gối có hình dạng ống tuýp dài, được thiết kế để ôm khi ngủ. Giống như gối bình thường, các gối ôm được nhồi bằng bông gòn, lông vũ hay các vật liệu sợi khác, hoặc có khi bên trong gối là không khí như các loại gối hơi. Ởcác nước phương Tây, chức năng của nó không hẳn là để ôm - như ở các nước thuộc Nam Á và Đông Nam Á - mà để kê đầu và cổ như các loại gối đầu. Tuy nhiên, tại Hoa Kỳ có thịnh hành một loại gối gọi là "gối cơ thể" có hình dạng tương tự và được dùng đúng trong việc ôm.

Trong tiếng Anh, gối ôm được gọi là "bolster", bắt nguồn từ chữ "ƀulstraz" của tiếng Giécmanh cổ. Tên "bão chẩm" (枕抱) trong tiếng Trung và dakimakura (抱き枕) trong tiếng Nhật cũng có nghĩa là "gối ôm". Trong tiếng Quảng Đông, loại gối này được gọi là "Lam Chum". Trong tiếng Philippines, gối ôm được gọi là "gối hotdog" hay gọi bằng tên bản ngữ là "tandayan" vì hình dạng của nó giống như chiếc bánh hotdog. Người Indonesia và Mã Lai gọi nó là "bantal peluk" hay "bantal guling". Ở Ấn Độ, Pakistan và các nước trong khu vực Nam Á, tên của nó là Gao-Takkiya.

Một loại gối ôm làm bằng trúc mang tên Trúc phu nhân (竹夫人) theo truyền thống được cho là sản phẩm của các bà vợ tặng chồng trước một chuyến đi xa, để khi đêm tối cô đơn, chồng ôm gối cũng như là ôm vợ.

Chú thích

Bedding
Giường chiếu


title: Nhà Lê trung hưng

text:
Nhà Lê trung hưng (chữ Nôm: 茹黎中興, chữ Hán: 黎中興朝, Hán Việt: Lê trung hưng triều, 1533–1789) là giai đoạn sau của triều đại quân chủ nhà Hậu Lê (giai đoạn đầu là nhà Lê sơ) trong lịch sử Việt Nam. Nhà Lê trung hưng được thành lập khi Lê Trang Tông với sự phò tá của cựu thần nhà Lê sơ là Nguyễn Kim được đưa lên ngôi báu. Đây là triều đại dài nhất so với các triều đại Việt Nam với 256 năm.

Bối cảnh

Từ thời Lê Uy Mục và Lê Tương Dực, chính sự nhà Hậu Lê bắt đầu suy. Các cuộc khởi nghĩa nông dân và sự tranh chấp quyền lực trong nội bộ khiến nhà Lê nghiêng ngả. Năm 1516, giữa lúc đang đối phó với lực lượng khởi nghĩa của Trần Cảo sắp đánh vào kinh thành thì trong cung đình nhà Lê xảy ra phế lập. Đại thần Trịnh Duy Sản giết chết vua Lê Tương Dực và lập vua mới Lê Chiêu Tông, mang xa giá vào Thanh Hóa.

Sau khi Trần Cảo bị đánh bật khỏi kinh thành Thăng Long, các quyền thần Trịnh Tuy, Nguyễn Hoằng Dụ, Trần Chân chia bè phái đánh lẫn nhau. Tình hình tạm yên, Trần Chân trở thành người nắm binh quyền. Chiêu Tông bất bình với quyền hành của Trần Chân bèn giết chết Trần Chân. Các thủ hạ của Trần Chân là Nguyễn Kính, Nguyễn Ánh khởi binh báo thù cho chủ.

Tháng 9 năm 1518, Trịnh Tuy và văn thần Nguyễn Sư lập một tông thất có họ xa với Chiêu Tông là Lê Do làm vua tranh thủ được sự ủng hộ của Nguyễn Kính.

Lê Chiêu Tông phải dựa vào võ tướng Mạc Đăng Dung đang trấn thủ Hải Dương về cứu. Đăng Dung một mình cầm quân dẹp loạn và dần dần trở thành quyền thần mới.

Tháng 7 năm 1519, Đăng Dung dẹp được Lê Do, bắt giết Do và Nguyễn Sư. Trịnh Tuy bỏ chạy vào Thanh Hoá, Nguyễn Kính đầu hàng. Năm 1521, Mạc Đăng Dung dẹp được Trần Cung (con Trần Cảo), quyền thế át cả Chiêu Tông. Năm 1522, Chiêu Tông chạy ra ngoài gọi quân Cần vương. Đăng Dung bèn lập em Chiêu Tông là Xuân lên ngôi, tức là Lê Cung Hoàng, tuyên bố phế truất Chiêu Tông.

Chiêu Tông được một số đại thần ủng hộ, dàn quân đánh nhau với Đăng Dung. Nhưng sau đó các tướng cần vương bất hòa, chia rẽ và lần lượt bị Mạc Đăng Dung đánh bại. Năm 1524, Trịnh Tuy thua trận bỏ chạy rồi chết. Năm 1525, Mạc Đăng Dung bắt được Chiêu Tông mang về Thăng Long và giết chết năm 1526.

Năm 1527, Mạc Đăng Dung phế truất Cung Hoàng và lên làm vua, lập ra nhà Mạc. Nhà Lê sơ truyền đúng 100 năm và mất chỉ 30 năm sau cái chết của vua Lê Thánh Tông.

Trong cuộc chiến với nhà Mạc

Sau khi nhà Mạc thành lập, một số đại thần nhà Lê không thần phục, muốn khôi phục lại nhà Lê. Anh em Trịnh Ngung, Trịnh Ngang sang Trung Quốc cầu viện nhà Minh nhưng nhà Minh không đáp ứng. Hai anh em chết già ở Trung Quốc. Năm 1529, tông thất nhà Lê là Lê Ý khởi binh chống Mạc nhưng không lâu sau bị dẹp tan.

Con vua Chiêu Tông
Từ năm 1529, một tướng của nhà Lê sơ là Nguyễn Kim chạy vào vùng núi Thanh Hóa rồi sang Ai Lao chống nhà Mạc. Đến năm 1533, Kim tìm được con vua Chiêu Tông là Lê Ninh đưa lên ngôi tại Ai Lao, tức Lê Trang Tông. Các sử gia nghi ngờ tính xác thực của việc Ninh là con của Lê Chiêu Tông vì hai cha con chênh nhau quá ít tuổi. Nhà Mạc, trong biểu tâu nhà Minh còn nói Kim dựng con mình lên ngôi, xưng bừa là con của Lê Chiêu Tông.

Dù sao, việc vua Lê được lập lại khiến một bộ phận nhân dân, sĩ phu theo về vì thiên hạ còn nhớ nhà Lê. Nguyễn Kim mang quân về nước đánh chiếm Thanh Hóa. Từ đó sử gọi nhà Mạc là Bắc triều và nhà Lê trung hưng là Nam triều.

Dòng dõi Lê Trừ
Năm 1545, Nguyễn Kim bị sát hại, con trai cả Nguyễn Uông lên thay, Nguyễn Uông bị em rể là Trịnh Kiểm hại rồi tiếm chức.

Năm 1548, Lê Trang Tông mất, con là Lê Trung Tông lên thay. Được 8 năm Lê Trung Tông mất không con nối. Dòng dõi Lê Thái Tổ vẫn còn một số hậu duệ sống ở Thanh Hóa, như các con cháu của Lê Kiện (con út vua Lê Thánh Tông). Nhưng Trịnh Kiểm quyết định chọn dòng dõi của Lê Khôi (con trai của Lê Trừ - anh trai thứ hai của vua Lê Thái Tổ) đưa lên ngôi, tức Lê Anh Tông. Từ đó về sau, các vua nhà Lê đều là con cháu của Lê Anh Tông.

Năm 1570, Trịnh Kiểm chết, hai con Trịnh Cối, Trịnh Tùng tranh ngôi. Con lớn là Trịnh Cối yếu thế sang hàng nhà Mạc. Lê Anh Tông muốn giành lại quyền lực từ tay Trịnh Tùng nên mâu thuẫn với Trịnh Tùng, chạy đi nơi khác. Tùng lập con út của vua lên ngôi, tức Lê Thế Tông và lùng bắt cha con vua mang về giết chết. Việc triều chính từ đó hoàn toàn do họ Trịnh quyết định không cần hỏi vua Lê (xem chi tiết bài Chúa Trịnh). Chiến tranh Lê-Mạc là trên danh nghĩa “phò Lê diệt Mạc”, thực ra là Chiến tranh Lê–Mạc.

Nhờ tài năng của Trịnh Kiểm, Trịnh Tùng, quân nhà Lê dần dần thắng thế. Năm 1592, quân Nam Bắc triều chiếm được Thăng Long, họ Mạc bỏ chạy lên cát cứ ở Cao Bằng.

Giai đoạn thống nhất không toàn vẹn và ngắn ngủi
Sau khi Trịnh Tùng chiếm được Thăng Long (1592) và giết cha con Mạc Mậu Hợp, năm 1593, Lê Thế Tông được rước về Thăng Long. Nhưng lúc đó thế lực họ Mạc vẫn rất mạnh ở bên kia sông Hồng, thường tập hợp tấn công trở lại. Vì vậy Trịnh Tùng vài lần phải rước vua Thế Tông trở về căn cứ Thanh Hóa.

Vài năm sau, thế lực họ Mạc suy yếu hẳn, chỉ có ảnh hưởng quanh khu vực Cao Bằng, Thái Nguyên, vua Lê lại được đưa trở về Thăng Long.

Do họ Mạc từng được nhà Minh nhận hàng (năm 1540 khi Mạc Đăng Dung lên biên giới xin quy phục) và khi thất thế chạy sang Trung Quốc báo với nhà Minh, vua Minh chưa công nhận nhà Lê trung hưng ngay. Tháng 3 năm 1597, nhà Minh sai ủy quan là Vương Kiến Lập đến trấn Nam Giao đòi lễ cống và hội khám (diễu binh). Ngày 28 tháng 3, Thế Tông thân đốc hữu tướng Hoàng Đình Ái, thái úy Nguyễn Hoàng, Nguyễn Hữu Liêu cùng tả hữu đô đốc 7, 8 viên, voi và 5 vạn quân đến trấn Nam Giao đề phòng khi mở cửa quan, hội khám quân Minh tràn sang giúp phía Mạc lưu vong bắt vua, hiếp tướng. Hoàng Đình Ái đề nghị với Trịnh Tùng được tùy nghi đối phó, Trịnh Tùng đồng ý.

Tại cửa ải Nam Quan, ủy quan Vương Kiến Lập cùng tàn quân Mạc trông thấy quân Lê đông đúc, binh hùng tướng mạnh, phải lẳng lặng từ bỏ những ý đồ đánh chiếm. Cuộc hội khám cử hành đúng nghi lễ, từ đó nhà Minh phải công nhận nhà Lê, nhưng vẫn can thiệp để họ Mạc được giữ đất Cao Bằng tới gần 80 năm nữa.

Các chúa Bầu họ Vũ ở Tuyên Quang, vốn ủng hộ nhà Lê trung hưng khi nhà Mạc còn ở Thăng Long, từ khi nhà Lê trở lại Thăng Long lại ly khai, tiếp tục cát cứ và liên kết với họ Mạc chống nhà Lê. Họ Vũ còn chiếm giữ Tuyên Quang thêm 100 năm sau mới bị dẹp hẳn.

Vì vậy từ khi nhà Lê trở lại Thăng Long, tuy trên danh nghĩa đã thống nhất Đại Việt, nhưng riêng tại Bắc Bộ bị cắt hai vùng Tuyên Quang, Cao Bằng do họ Vũ và Mạc chiếm đóng. Ngoài ra, một nguy cơ chia cắt mới tiềm ẩn ở phía nam, do công thần họ Nguyễn mâu thuẫn với công thần họ Trịnh và ngấm ngầm ý định ly khai.

Thời kỳ vua Lê chúa Trịnh

Xung đột 2 họ nhân danh "phù Lê"

Ngôi vua nhà Lê trung hưng vốn do tướng Nguyễn Kim dựng lại. Nguyễn Kim chết (1545), con rể là Trịnh Kiểm nắm quyền, từ đó họ Trịnh đóng vai trò phụ chính. Con thứ Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng, sau khi thấy anh cả là Nguyễn Uông bị Trịnh Kiểm hại, bèn xin vào nam trấn thủ Thuận Hóa (1558) rồi Quảng Nam (1570). Vì họ Trịnh phải tập trung vào cuộc chiến với nhà Mạc phía bắc nên Nguyễn Hoàng được kiêm quản hai vùng đất rộng lớn.

Nhà Mạc bị diệt (1592), Trịnh Tùng bèn tính tới việc thanh trừng Nguyễn Hoàng, nên triệu tập ra bắc nhân danh cùng dẹp dư đảng họ Mạc. Sau một số trận đánh chống họ Mạc, Nguyễn Hoàng bỏ trốn về Nam (1600). Năm 1613, con Nguyễn Hoàng là Nguyễn Phúc Nguyên lên thay trấn thủ Thuận – Quảng, bắt đầu thực hiện ý định ly khai.

Năm 1627, với lý do Nguyễn Phúc Nguyên có hành động chống đối, bỏ cống nạp nhiều năm, Trịnh Tráng nhân danh vua Lê Thần Tông mang quân Nam tiến. Cuộc chiến giữa họ Trịnh và họ Nguyễn bùng nổ. Họ Nguyễn cũng nhân danh "phù Lê" chống họ Trịnh lộng quyền lấn át quyền vua, chiêu binh dựng lũy, đúc súng ống chống lại. Từ năm 1627 đến 1672, hai họ đánh nhau 7 lần, trong đó 6 lần họ Trịnh đánh vào nam, 1 lần họ Nguyễn đánh ra bắc. Để có chính danh, các chúa Trịnh từng rước vua Lê đi thân chinh. Sau 7 lần xung đột bất phân thắng bại, hai họ ngưng chiến, lấy sông Gianh làm ranh giới. Phía bắc sông Gianh thuộc chính quyền vua Lê-chúa Trịnh gọi là Đàng Ngoài, phía nam sông Gianh thuộc chúa Nguyễn gọi là Đàng Trong. Bề ngoài, họ Nguyễn cũng tôn phù nhà Lê, nhưng trên thực tế đã biến lãnh thổ Đàng Trong thành một vùng cai trị độc lập, có thể chế riêng về mọi mặt.

Khoanh tay rủ áo

Nắm quyền chi phối triều chính và chỉ huy quân đội, họ Trịnh nắm thực quyền thời Lê trung hưng. Mọi chính sách từ ngoại giao, kinh tế, xã hội, giáo dục, văn hóa đều do họ Trịnh quyết định. Từ năm 1600, với công lao đánh bại nhà Mạc – phục hưng nhà Lê, Trịnh Tùng chính thức xác lập địa vị là "chúa", lập phủ riêng. Họ Trịnh được hưởng thế tập ngôi chúa. Từ đây họ Trịnh lập ra hệ thống tổ chức chính quyền ở phủ chúa tương ứng với chính quyền có sẵn bên cung vua, ngoài cung vua phía đông còn có phủ chúa ở phía tây. Chính thể Đàng Ngoài do đó được gọi là chính quyền "vua Lê chúa Trịnh", đây là thời kỳ duy nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam có sự điều hành của quyền thần được thế tập, truyền nối nhiều đời.

Trịnh Tùng bãi bỏ chức Tả, Hữu thừa tướng và Bình chương của thời trước, đặt ra chức Tham tụng làm việc Tể tướng. Quyền lực của Tham tụng rất lớn, đều do chúa Trịnh tiến cử từ các viên Thượng thư (tương đương với Bộ trưởng) hoặc Thị lang lên. Năm 1601, Trịnh Tùng đặt thêm chức Bồi tụng đảm đương trọng trách trong phủ Chúa. Dưới Tham tụng và Bồi tụng, chúa Trịnh đặt thêm các Phiên, tương đương với các Bộ bên cung vua.

Đến các đời chúa Trịnh sau hoàn chỉnh bộ máy với việc lập ra Ngũ phủ (ban võ) và Phủ liêu (ban văn) cùng các cơ quan giúp việc (Lục phiên). Đó là quá trình thâu tóm quyền hành từ cung vua về phủ chúa. Triều đình vua Lê cuối cùng chỉ còn vài chức quan hư hàm làm nhiệm vụ nghi thức. Về danh nghĩa, chúa Trịnh chỉ xưng vương và đứng đầu Ngũ phủ, Phủ liêu nhưng trên thực tế lại nắm hết quyền điều hành việc nước.

Sau cái chết của vua Anh Tông, cháu vua là Lê Kính Tông (Duy Tân - con vua Thế Tông) cũng có ý định chống Trịnh Tùng và cũng bị thắt cổ năm 1619. Kể từ đó các vua Lê hoàn toàn "khoanh tay rủ áo", như cách nói của các sử gia đương thời, đối với chính sự. Mọi công việc từ trị sự đến quân sự đều do chúa Trịnh đảm đương.

Vì vậy, mọi thành tựu, sự kiện, từ quân sự đến xã hội, thịnh trị hay rối ren, đều do tay họ Trịnh. Các chúa Trịnh đều là những người giỏi cai trị và ngoại giao nên tình hình Bắc Hà - khi họ Nguyễn đã cát cứ trong Nam - nhìn chung ổn định. Chẳng những việc chính sự mà ngay cả chuyện vợ con của các vua Lê cũng do các chúa Trịnh sắp đặt. Phần nhiều vợ các vua Lê là con gái họ Trịnh để ràng buộc.

Sau Kính Tông, trong một thời kỳ dài không có vua Lê nào chống đối họ Trịnh. Tuy nhiên, các tông thất không phải hoàn toàn chịu mất quyền, điển hình là Lê Duy Mật và thái tử Duy Vĩ. Lê Duy Mật định làm binh biến ở Thăng Long lật đổ họ Trịnh nhưng không thành nên trốn ra ngoài khởi nghĩa, cát cứ ở Trấn Ninh 30 năm trời. Thái tử Duy Vĩ (con vua Hiển Tông) cũng muốn khôi phục quyền cho nhà Lê nhưng bị chúa Trịnh Sâm giết năm 1771.

Các vua Chân Tông, Huyền Tông, Gia Tông đều là vua thiếu niên và mất sớm. Các vua Thế Tông, Thần Tông, Dụ Tông, Hy Tông, Thuần Tông và nhất là Hiển Tông (Cảnh Hưng) sau này là những ông vua "khoanh tay rủ áo" như vậy. Khi Nguyễn Huệ ra bắc dẹp họ Trịnh (1786), vua Hiển Tông than thở: "Trời sai nhà chúa phò ta. Chúa gánh cái lo, ta hưởng cái vui. Mất chúa, tức là cái lo lại về ta, ta còn vui gì". Câu nói đó phản ánh tư tưởng an phận giữ mình của các vua Lê.

Nhà Lê trung hưng kết thúc

Sau khi Hiển Tông mất, đúng lúc Tây Sơn rút về nam, cháu vua là Duy Kỳ (con Duy Vĩ) lên thay, tức là vua Chiêu Thống. Được tác động của anh em Tây Sơn, vua Lê muốn khôi phục lại địa vị cũ, báo thù cho cha, nên khi họ Trịnh ngóc đầu trở lại, lập tức Chiêu Thống gọi tướng giỏi nhất Bắc Hà lúc đó là Nguyễn Hữu Chỉnh ở Nghệ An ra cứu. Chỉnh đánh tan quân Trịnh, đuổi Trịnh Bồng đi mất tích. Nhưng sau đó vua Lê lại bị Chỉnh lộng quyền. Tây Sơn kéo ra giết Chỉnh, rồi tướng Tây Sơn là Vũ Văn Nhậm cũng mưu đồ cát cứ. Chiêu Thống phải bỏ đi lưu vong.

Bản ý của Nguyễn Huệ vẫn muốn tôn phò nhà Lê, nhưng Chiêu Thống lại không muốn sống chung với Tây Sơn nên sang cầu viện nhà Thanh (1788). Nhà Thanh phát binh đánh Đại Việt. Trước tình thế đó, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, tức là vua Quang Trung mang quân đánh tan quân Thanh (1789), Chiêu Thống bỏ chạy theo về Trung Quốc.

Dù sau đó Lê Duy Kỳ cố xin viện binh lần nữa nhưng bằng chính sách ngoại giao khéo léo, nhà Tây Sơn đã tránh được cuộc đụng đầu khác với nhà Thanh. Vua Thanh không phát binh nữa, phân tán các bầy tôi nhà Lê, tách khỏi Duy Kỳ để cô lập dần. Duy Kỳ uất hận chết ở Bắc Kinh năm 1793 lúc mới 28 tuổi.

Nhà Hậu Lê chính thức mất năm 1789, trước sau tồn tại 356 năm, chỉ có 6 năm gián đoạn, là triều đại quân chủ dài nhất trong lịch sử Việt Nam.

Nhận định

Sau khi nhà Lê sơ bị nhà Mạc soán ngôi, vấn đề chính thống và ngụy triều nổ ra trong cuộc đấu tranh giữa các tập đoàn và khi thế Nam ‒ Bắc này chưa chấm dứt hẳn thì thế Nam ‒ Bắc khác lại hình thành. Cũng như thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc, khi nhà Hán suy, các chư hầu nổi dậy đều lấy danh nghĩa giúp nhà Hán; tại nước Đại Việt khi đó, cả Trịnh và Nguyễn đều danh nghĩa chống Mạc để giúp nhà Lê. Các vua Lê vẫn có ngôi, có hiệu, có tên trong sử sách, nhưng chỉ ngồi làm vì. Trịnh và Nguyễn cùng giương cờ "Phù Lê diệt Mạc", Tây Sơn giương cờ "Phù Lê diệt Trịnh". Giáo sư sử học Văn Tạo trong tạp chí "Nghiên cứu lịch sử" có bài viết "Nhà Mạc và vấn đề ngụy triều", trong đó nêu rõ: Mạc là ngụy công khai, Trịnh và Nguyễn là ngụy giấu mặt. Việc vua Lê Chiêu Thống đã lên ngôi thay vua Cảnh Hưng năm 1786, nhưng Nguyễn Ánh, với danh nghĩa "phò Lê", song vẫn nhất định dùng niên hiệu Cảnh Hưng đến tận năm 1801 đủ cho thấy trong lòng Nguyễn Ánh có nhà Lê hay không. Việc Nguyễn Ánh gửi gạo ra Bắc giúp quân Thanh thực ra là muốn thêm người đánh Tây Sơn chứ không thực bụng giúp nhà Lê. Nói tóm lại, nhà Lê là chính thống trong thời điểm đó nhưng bị các thế lực phong kiến khác chi phối.

Về nguyên nhân sụp đổ của nhà Lê là do Lê Chiêu Thống cầu viện quân Thanh khiến lòng người dân bấy giờ chán ghét hơn trước và sụp đổ là lẽ tất yếu của lịch sử, dù cho sau này nhiều thế lực khác nổi dậy đòi khôi phục nhà Lê cũng đều thất bại.

Các vua nhà Lê trung hưng

Các vua được truy tôn

Niên biểu
viền

Xem thêm
 Nhà Lê sơ
 Nhà Mạc
 Chúa Bầu
 Chiến tranh Lê–Mạc
 Chúa Trịnh & Đàng Ngoài
 Chúa Nguyễn & Đàng Trong
 Trịnh – Nguyễn phân tranh
 Nhà Tây Sơn

Chú thích

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Đại Việt thông sử
 Đại Việt sử ký tục biên,Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn Quốc gia, Viện nghiên cứu Hán Nôm, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin.
 Khâm định Việt sử Thông giám cương mục
 Viện sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Đào Duy Anh (2002), Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến thế kỷ XIX, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin

Đọc thêm

Liên kết ngoài

  Annam , thu thập các đoạn tài liệu Minh Thực Lục (明實錄) của nhà Minh về Đại Việt, trong đó có nhiều phần liên quan đến thời kỳ trị vì của nhà Hậu Lê.

Khởi đầu năm 1533
Chấm dứt năm 1788
Triều đại Việt Nam
Thế kỷ 16 ở Việt Nam
Thế kỷ 17 ở Việt Nam
Thế kỷ 18 ở Việt Nam


title: Nhà Hậu Lê

text:
Nhà Hậu Lê (chữ Nôm: 茹後黎, chữ Hán: 後黎朝, Hán Việt: Hậu Lê triều; (1428-1789) là một triều đại phong kiến Việt Nam tồn tại sau thời Bắc thuộc lần 4 và đồng thời với nhà Mạc, nhà Tây Sơn trong một thời gian, trước Nhà Nguyễn

Nhà Hậu Lê do Lê Lợi lập ra. Nó được phân biệt với nhà Tiền Lê (980–1009) do Lê Hoàn lập ra cuối thế kỷ X. Nhà Hậu Lê gồm 2 giai đoạn:

Giai đoạn Lê sơ (黎初; 1428-1528): kéo dài 99 năm, bắt đầu từ khi khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi đến khi Mạc Đăng Dung phế bỏ vua Lê Cung Hoàng lên ngôi vua, lập ra nhà mạc.
Giai đoạn Lê Trung Hưng (茹黎中興, 1533–1789): khởi đầu khi tướng Nguyễn Kim tôn phò Lê Duy Ninh, một người thuộc dòng dõi nhà Lê để khởi binh chống lại nhà Mạc đến khi Lê Chiêu Thống bỏ nước sang cầu viện Nhà Thanh đánh Tây Sơn. Nguyễn Huệ, một lãnh đạo của phong trào Tây Sơn, sau đó lên ngôi vua, chấm dứt giai đoạn Lê Trung Hưng và sự tồn tại của Nhà Hậu Lê. Thời Lê Trung hưng tuy kéo dài, nhưng các Hoàng đế nhà Lê mất thực quyền, chỉ tồn tại trên danh nghĩa.

Thời kỳ này của Lê Trung Hưng còn được gọi là Nam Bắc triều, nhà Lê và nhà Mạc chia đôi nước Đại Việt. Khi nhà Mạc bị đánh bại phải chạy lên Cao Bằng (1592 tới năm 1677) thì công thần có công đánh Mạc là họ Trịnh đã nắm hết quyền hành. Công thần họ Nguyễn không thần phục họ Trịnh, ly khai ở phía nam, do đó phần lớn hậu kỳ thời Lê Trung hưng, nước Đại Việt lại bị chia cắt bởi chúa Trịnh và chúa Nguyễn, gọi là Trịnh Nguyễn phân tranh.

Lịch sử nhà Hậu Lê được đề cập chi tiết tại 2 bài nhà Lê sơ, nhà Lê Trung hưng.

Danh sách hoàng đế nhà Lê

Thế phả nhà Lê

Xem thêm

 Nhà Lê (định hướng)
 Nhà Mạc
 Nam – Bắc triều
 Chúa Trịnh
 Chúa Nguyễn
 Chúa Bầu
 Trịnh – Nguyễn phân tranh
 Nhà Tây Sơn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà Lê sơ
Nhà Lê trung hưng
Triều đại Việt Nam
Khởi đầu năm 1428
Khởi đầu năm 1533 ở Việt Nam
Chấm dứt năm 1527
Chấm dứt năm 1788
Nhà Hậu Lê


title: Handkea excipuliformis

text:
Handkea excipuliformis, là một loài nấm trong họ Lycoperdaceae.

Loài này là một cây nấm to, nó có thể đạt kích thước rộng  và cao . Nó phân bố rộng rãi ở các khu vực ôn đới phía bắc, thường xuyên mọc ở vùng đất cây thạch nam cát.
Loài này đã tưng được đặt vào nhiều chi khác nhau như Bovista, Lycoperdon, Calvatia, và Utraria. Năm 1989, nhà nghiên cứu nấm Đức Hanns Kreisel đã mô tả chi Handkea bao gồm các loài Calvatia.

Tham khảo

Handkea
Nấm châu Âu
Nấm ăn
Nấm Bắc Mỹ


title: Calosoma sycophanta

text:
Calosoma sycophanta là một loài bọ cánh cứng mặt đất bản địa châu Âu. Năm 1905, nó được du nhập vào New England để kiểm soát bướm đêm Gypsy. Loài này ăn nhiều loài sâu khác nhau ở giai đoạn ấu trùng và con lớn.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ground Beetles , Susan Mahr, University of Wisconsin–Madison.
 Forest Caterpillar Hunter, BioLib.cz.

S
Động vật được mô tả năm 1758
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Blepharotes coriarius

text:
Blepharotes coriarius là một loài ruồi từ Úc thuộc họ Asilidae.
Loài ruồi này dài 45 mm. Nó được mô tả khoa học bởi nhà tự nhiên học Đức Christian Rudolph Wilhelm Wiedemann vào năm 1830.

Chú thích

Tham khảo

Blepharotes
Côn trùng Úc


title: Bibio marci

text:
Bibio marci là một loài ruồi trong họ Bibionidae.
Giống như phần lớn ấu trùng bibionidae nhất, chúng lớn lên trong khu vực cỏ và ăn thịt và ă xác thối ăn trên thảm thực vật chết hoặc rễ cây sống. Ấu trùng loài này là loài gây bệnh rễ cây cần tây, măng tây, hoa hồng, saxifrages, cỏ cỏ, rau diếp. Chúng cũng ăn một số cây không quan trọng về thương mại khác.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Bibio
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Bồn rửa

text:
Chậu treo tường hay bồn rửa tay, bồn rửa mặt, bồn vệ sinh hay còn gọi là Lavabo (từ tiếng Pháp, phiên âm: la-va-bô) là vật dụng đựng nước để rửa tay và được gắn cố định vào một bức tường, phía trên chậu có gắn một vòi nước được nối với hệ thống dẫn nước máy. Thông thường Lavabo bao gồm một bình đựng nước hoặc một vài loại vật chứa để đổ nước và một cái phễu lớn để hứng nước nếu nước rơi khỏi tay lúc rửa. Trong giáo hội Cơ Đốc giáo thì nó được dùng để linh mục rửa tay. Tại Châu Á, bồn rửa còn có một đặc điểm thường dùng để rửa bát đĩa, rau củ phục vụ nấu ăn.

Sử dụng ngày nay
Trong giáo hội, lavabo làm bằng kim loại, nhưng hầu như ở các gia đình, lavabo quen thuộc bao gồm một cái vòi làm bằng đất nung có khóa đính kèm và phía dưới là một cái chậu. Ngày nay lavabo đã là một vật không thể thiếu trong các khu vườn ở Châu Âu và châu Mỹ, như một đồ vật nội thất để trang trí. Nó được biết đến với tên gọi chậu rửa mặt và bồn vệ sinh ngày nay.

Nguyên liệu
Chậu rữa mặt được sử dụng bằng các nguyên liệu gồm:
 Thép không gỉ (Inox)
 Sắt, thép, nhôm
 Gốm, Sứ
 Đá hoa
 Nhựa (Chất dẻo)
 Bê tông
 Gỗ
 Đá
 Đồng
 Thủy tinh
 Đá hoa cương

Trong Cơ đốc giáo

Thuật ngữ Lavabo (nghĩa đen là "tôi sẽ rửa") có nguồn gốc từ lời của Thánh vịnh 26:6-12 (Psalm 26:6-12-KJV), mà các vị linh mục chủ trì lễ ban phát thánh thể (celebrant) niệm khi rửa tay của mình như sau: "Tôi sẽ rửa sạch tay tôi trong vô tội, vì vậy tôi sẽ đi vòng quanh bàn thờ ngài, lạy Chúa" ("I will wash my hands in innocency, so will I compass thine altar, O Lord"). Việc mô tả việc rửa tay trong suốt các bài thánh ca tụng đã được sử dụng rất xa xưa trong giáo hội công giáo.

Ở các tu viện cổ, sẽ có một lavabo lớn được sử dụng để anh em rửa tay trước khi vào nhà thờ. Thông lệ này trở thành điều luật lần đầu tiên trong những điều luật của Thánh Benedict ở thế kỷ thứ 6. Thánh John Chrysostom đã đề cập đến thông lệ này trong ngày của ngài rằng tất cả các Ki-tô hữu phải rửa thay trước khi vào nhà thờ.

Tham khảo

Đọc thêm
Blower, G.J. Plumbing Mechanical Services. 5th ed. Edinburgh Gate, Essex, UK: Pearson Education Limited, 2006.
Fletcher, Banister Flight, Sir. Architectural Hygiene. London: Sir I. Pitman & Sons, 1921.

Ordinary of the Mass, 1970 Latin text with 1973 English translation, rubrics in English only

Vật dụng trong nhà
Phòng tắm
Bếp

es:Fregadero
nl:Wastafel
no:Vaskeservant


title: Buồng tắm đứng

text:
Buồng tắm đứng (còn được gọi là Phòng tắm đứng hay khay tắm đứng hay còn gọi là Cabin tắm) là một dụng cụ trong phòng tắm hiện đại ngày nay với cấu trúc một phòng tắm nhỏ độc lập dùng để tắm, thư giãn thường kết hợp với vòi hoa sen.

Cấu tạo
Buồng tắm đứng có dạng hình khối chữ nhật đứng, một mặt là tường để thiết kế hệ thống dẫn nước, điện… các mặt còn lại là kính chịu lực được cố định bằng cáp hay đinh tán. Diện tích dành cho phòng tắm dạng này khá nhiều, đôi khi chỉ là một khoảng nhỏ tùy theo không gian. Buồng tắm đứng có cấu trúc giống như một buồng tắm khép kín trong đó có cánh cửa lùa có thể đóng mở để hạn chế nước hoặc xà bông tắm vương vãi.

Buồng tắm đứng thường được bắt vào góc tường có hình tam giác và tạo thành một không gian riêng. Trong buồng tắm đứng thường được gắn một vòi hoa sen để người tắm có thể tắm dưới vòi ngoài ra còn các vòi nước để lấy nước. Dưới chân khay tắm đứng là một chậu nước bao quanh theo kiểu khép kín để chứa nước.

Phía ngoài có thể dựng một mặt kính hoặc hai mặt kính làm lá chắn, mặt kia là tường được ốp đá hay xử lý bề mặt để chống thấm. Sau đó là một bộ vòi sen đơn giản hay phức tạp được lắp vào. Kính là chất liệu không thể thiếu cho phòng tắm đứng, thường là 5 li hay 7 li tùy thiết kế để đảm bảo độ an toàn.

Bên cạnh đó đá chẻ, gạch mosiac, đá hoa cương mặt lớn ở dưới chân buồng tắm đứng kết hợp thành một phòng tắm đứng sang trọng và hiện đại. Chất liệu của buồng tắm thường là titan, arcrylic… để đảm bảo độ cách nhiệt tốt.

Sử dụng
Buồng tắm đứng ngày càng trở nên phổ biến trong gia đình thời nay. Trong xu hướng tiết kiệm diện tích sử dụng, nhất là với dạng nhà phố, nên khu vực nhà tắm thường được làm tối giản, gọn, nhưng đầy đủ chức năng sử dụng và tiện nghi. Vì thế, phòng tắm đứng với kính là một lựa chọn thích hợp.

Nhiều buồng tắm hiện đại, có kết hợp với bồn tắm.

Xem thêm
 Bồn tắm
 Hồ bơi
 Vòi hoa sen

Tham khảo

 Trang trí kính cho Cabin tắm đứng

Shower

Phòng tắm
Phát minh của Hy Lạp


title: Big Machine Records

text:
Big Machine Records là một hãng thu âm độc lập của Mỹ, được phân phối bởi Universal Music Group và chuyên về các nghệ sĩ nhạc đồng quê và nhạc pop. Big Machine có trụ sở đặt tại Nashville, Tinnessee. Hãng được thành lập vào tháng 9 năm 2005 bởi cựu giám đốc điều hành Scott Borchetta của DreamWorks Records và trở thành liên doanh giữa Borchetta và ca sĩ nhạc đồng quê Toby Keith. Công ty tập trung vào xuất bản, quản lý, buôn bán và giám sát các công ty in ấn, chẳng hạn như Valory Music, là một phần của Big Machine Label Group.

Lịch sử

Mua lại bởi Hybe Corporation
Vào ngày 2 tháng 4 năm 2021, Ithaca Holdings, bao gồm cả Big Machine, sẽ được bán cho công ty giải trí và âm nhạc Hàn Quốc Hybe Corporation (trước đây là Big Hit Entertainment). Borchetta sẽ vẫn là CEO của Big Machine.

Nghệ sĩ

 Justin Moore
Ella Mae Bowen
Brantley Gilbert
Edens Edge
Rascal Flatts
Danielle Bradbery

Nghệ sĩ cũ

 Taylor Swift
Garth Brooks
Dusty Drake
Adam Gregory
Jack Ingram
Kate & Kacey
Danielle Peck
Melissa Peterman
Steel Magnolia
Fisher Stevenson
Sunny Sweeney
Jimmy Wayne
Trisha Yearwood
Laura Marano

Bê bối
Ngày 15 tháng 11 năm 2019, Taylor Swift đã đăng lên tài khoản mạng xã hội cá nhân của mình bài viết về bê bối với Big Machine Records, cụ thể là Scooter Braun không cho phép cô sử dụng ca khúc của chính mình để trình diễn tại lễ trao giải AMAs và trong bộ phim tài liệu về cuộc đời cô. Bên cạnh thư tố cáo, cô còn cầu cứu mọi người, nhất là các nghệ sĩ, hãy lên tiếng để ngăn chặn hành động này của 2 người họ về sau.

Big Machine đã phản hồi lại Taylor Swift sau đó.

Chú thích

Hãng thu âm phân phối bởi Universal Music Group


title: Gối kê

text:
Gối kê hay gối tựa là các loại gối dài được thiết kế để phục vụ cho việc kê và tựa tay, lưng, cổ, đầu. Đây là một loại hình gối nhỏ để trang trí. Gối kê thường được đặt trên ghế dài hoặc ghế bành, nhưng cũng thường xuyên được sử dụng trên giường. Một trong những công năng của nó là và trang trí. Gối trang trí thường được sử dụng tạo điểm nhấn màu sắc trong một căn phòng, thường có màu tiệp với rèm, tường hay thảm. Một công năng khác của gối kê là... kê đầu và cổ, tuy nhiên loại gối này có thể không được thoải mái như gối đầu thông thường. Loại gối dài này phổ biến ở các nước Ả rập và các dân tộc du mục ở sa mạc, khi tiếp khách trong lều người chủ và khách không ngồi trên một cái ghế mà thường nằm nghiêng trên thảm và tựa lên một cái gối kê dài.

Gối kê thường là những loại gối có nhồi lông vũ ở trong và có bao gối tháo rời ra được để tiện cho việc giặt giũ. Chúng có kích thước và hình dạng khác nhau tùy loại kích thước phổ biến nhất là từ 16 đến 18 inch vuông. Các loại gối kê hình chữ nhật, hình tròn và hình trụ cũng được gọi là gối ôm cũng khá phổ biến.

Vải bọc gối kê được làm từ nhiều loại vật liệu khác nhau, tỉ như lụa, da thuộc, vi sợi hay da lộn, vải bông, vải lanh, sợi gai dầu. Đôi khi biểu trưng và hình ảnh của các công ty hay một số hình ảnh đặc biệt khác cũng được in trên gối kê để tạo nên một hình ảnh mang tính cách cá nhân.

Trong thời gian gần đây, việc sử dụng gối kê có xu hướng tăng trở lại với vai trò là một vật trang trí mang tính cách nghệ thuật. Những nhà thiết kế thời trang ngày càng tỏ ra chú ý nhiều hơn đến thị trường vải dệt gia đình và đồ dùng trong nhà, điều này đã dẫn tới việc hình thành nhiều kiểu dáng khác nhau của gối kê.

Tham khảo

Vật dụng trong nhà
Gối


title: Vòi (dụng cụ)

text:
Vòi là một van kiểm soát các chất lỏng hoặc khí (đối với gas)... trong trường hợp đóng vai trò như là chốt dẫn cuối cùng từ nguồn cung đến nơi sử dụng.Vòi gồm có các loại như vòi nước máy,vòi khí đốt,van gas vòi hoa sen, vòi nóng lạnh, vòi xịt nước, vòi rồng, vòi cứu hỏa...

Vòi nước
Vòi nước thường được đặt trong phòng tắm để cung cấp nước cho bồn tắm, phòng tắm đứng, bồn rửa mặt, nó được lắp đặt trong phòng vệ sinh để cung cấp nước cho bồn cầu, được lắp đặt tại phòng giặt đồ và khu vực bếp để lấy nước nấu ăn, sinh hoạt. Vòi nước là vật dụng thông dụng và luôn có mặt trong những ngôi nhà hiện đại ngày nay cũng như những tòa nhà đang sử dụng. Vòi nước đa dạng về chủ loại, kích cỡ, tuy nhiên chúng có điểm chung là đều có van (van xoay hoặc văn bật, gạt) để đóng và mở nước. Vòi nước máy đã được phát minh bởi Thomas Campbell ở vùng Saint John, New Brunswick và được cấp bằng sáng chế vào năm 1880.

Vòi nước nóng lạnh
Nước cho phòng tắm, chậu rửa và các lưu vực có thể được cung cấp bằng vòi nước nóng và lạnh riêng biệt, sắp xếp này là phổ biến trong các cài đặt cũ, đặc biệt là trong công nhà vệ sinh và tiện ích phòng / giặt. Trong nhà bếp và phòng tắm vòi trộn thường được sử dụng. Trong trường hợp này, nước nóng và lạnh từ hai van được trộn trước khi được sử dụng, cho phép các nước xuất hiện ở bất kỳ nhiệt độ giữa các nguồn cung cấp nước nóng và lạnh.

Đối với phòng tắm có vòi hoa sen riêng, vòi trộn thường xuyên kết hợp một số loại áp lực tính năng cân bằng để tỷ lệ  nóng và lạnh sẽ không bị ảnh hưởng bởi những thay đổi thoáng qua trong áp lực của một hay của các nguồn cung cấp khác. Điều này giúp tránh bị bỏng hoặc khó chịu lạnh khi tải nước khác xảy ra Thay vì hai van riêng biệt, vòi trộn thường xuyên sử dụng duy nhất, phức tạp hơn, van điều khiển bằng một tay cầm đơn. Tay cầm di chuyển lên và xuống để kiểm soát lượng dòng chảy và từ bên này sang bên kia để kiểm soát nhiệt độ của nước. Đặc biệt là đối với phòng tắm có vòi hoa sen riêng, những mẫu thiết kế mới nhất làm điều này bằng cách sử dụng một nhiệt được xây dựng trong nó. Chúng được gọi là van điều nhiệt trộn, hoặc TMVs, và có thể là cơ khí hoặc điện tử. Cũng có những vòi nước với đèn LED màu để hiển thị nhiệt độ của nước.

Vòi nước nóng thường có chỉ số màu đỏ trong khi vòi nước lạnh thường có một chỉ báo màu xanh hoặc màu xanh lá cây. Tại Hoa Kỳ, các vòi nước thường xuyên cũng được dán nhãn với một"H"hoặc"C". Các chữ cái"C"cho nóng và"F"cho lạnh được sử dụng. Vòi trộn có thể có một sọc đỏ-xanh hoặc các mũi tên chỉ bên nào sẽ cung cấp nóng lạnh và đó.

Vòi nước  tự động
Một vòi nước tự động hoặc (hands-free vòi nước, vòi nước touchless, vòi nước điện tử, chuyển động cảm biến vòi nước, vòi nước cảm biến, hoặc vòi nước hồng ngoại) là một vòi nước trang bị một cảm biến khoảng cách và cơ chế mở van của nó để cho phép nước chảy để đáp ứng với sự hiện diện của một bàn tay hoặc bàn tay gần. Các vòi nước đóng van của nó một lần nữa sau khi một vài giây hoặc khi nó không còn phát hiện sự hiện diện của bàn tay. Vòi nước tự động nhất là pin và kết hợp một cảm biến hồng ngoại tích cực để phát hiện chuyển động tay.  vòi nước tự động là phổ biến trong các nhà vệ sinh công cộng, đặc biệt là tại các sân bay và khách sạn, nơi họ giúp đỡ để giảm tiêu thụ nước  và giảm sự lây lan của bệnh gây ra vi khuẩn.  Họ cũng có thể được tìm thấy trong một số bếp và trong nhà vệ sinh của một số nhà ở tư nhân. Các ứng dụng khác bao gồm cung cấp nước uống cho vật nuôi hoặc chăn nuôi, trong đó có sự hiện diện của một con vật cho phép nước chảy vào một máng tưới nước, món ăn.

Vòi nước tự động có lợi thế của việc tắt tự động sau khi rửa mặt, do đó làm giảm sự lãng phí nước. Khi được cài đặt trong một ngôi nhà, vòi nước cảm biến làm giảm bớt sự cần thiết cho các bậc cha mẹ để đảm bảo rằng trẻ em đã tắt vòi nước. Họ cũng có thể có lợi cho người già và những người mắc bệnh viêm khớp hoặc điều kiện di động hạn chế khác vì không có tay cầm để xoay hoặc kéo. Cơ chế ngắt tự động của họ cũng làm giảm đáng kể nguy cơ chìm tràn do một vòi nước bị bỏ lại trên một trong hai vô tình hay

Tính vật lý

Một vòi nước là một thiết bị điều chỉnh dòng chảy của nước trong một hệ thống. Nước sẽ chảy liên tục ra khỏi ống được gần như vô dụng trong cuộc sống hàng ngày. Vòi đơn giản làm việc để kiểm soát áp suất và lưu lượng nước, bao gồm cả các đòn bẩy và đinh vít. Áp lực bên trong của ống nước là cao hơn nhiều so với áp suất của không khí bên ngoài của ống, cho phép nước chảy lên từ mặt đất, chống lại lực hấp dẫn, và ra vào bồn rửa chén. Tuy nhiên, những lỗ nhỏ và van như van kiểm tra, mà không cho phép dòng chảy của nước lại qua van một chiều. Điều này sẽ giúp các nước chảy với tốc độ bình thường, chỉ bị chặn bởi các van hơn, mà cần phải có tay quay để cho phép dòng chảy của nước, từ các đường ống nóng và lạnh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Tắm ở vòi phun nước đường Nguyễn Huệ
Những vòi nước bay lơ lửng trên thế giới
LEED for Homes Rating System

Nước
Hàng gia dụng
Thủy lợi
Hỗ trợ làm vườn


title: Vòi (định hướng)

text:
Trong tiếng Việt, từ vòi có thể chỉ về:
 Một bộ phận của động vật như phần mũi hay xúc tu ví dụ như vòi voi, vòi bạch tuộc
 Một số bộ phận có hình dáng ống trong bộ phận sinh dục của người Nam và nữ
 Vòi, một dụng cụ để ngắt hoặc mở nước, khí
 Một thuật ngữ đề cập đến hành vi xin xỏ, yêu sách của một người hoặc một tập thể, cơ quan (vòi vĩnh)


title: Chi Mèo báo

text:
Chi Mèo báo (danh pháp khoa học: Prionailurus) là một chi thuộc họ Mèo, bao hàm bốn loài mèo nhỏ có bộ lông lốm đốm sống ở châu Á. Các thành viên của chi Mèo báo chủ yếu sống trong rừng cây. Phần lớn các loài mèo báo có thể bơi tốt và một số loài trong chi này dành nhiều thời gian dưới nước và thực phẩm chính của chúng là cá cũng như các loài động vật thủy sinh khác.

Từ nguyên
Tên khoa học Prionailurus bắt nguồn từ 2 chữ trong tiếng Hy Lạp: πριόνι (prióni, nghĩa là "cái cưa") và αἴλουρος (aílouros, nghĩa là "mèo")

Lịch sử phân loài
Tên chi Prionailurus cho một động vật họ Mèo xuất hiện tại vùng nhiệt đới châu Á được đề xuất lần đầu tiên bởi nhà tự nhiên học và nhà thám hiểm Nga Nikolai Alekseevich Severtzov vào năm 1858. Loài động vật này - hiện nay được biết tới với tên gọi là mèo báo - lúc đó được Brian Houghton Hodgson đặt tên là Felis pardachrous. Ngoài ra, theo các tài liệu của chính Severtzov, loài mèo báo cũng được Thomas Horsfield và Nicholas Aylward Vigors đặt tên là Felis nipalensis, được John Edward Gray đặt tên là Leopardus Elliotti, Leopardus Horsfieldi, Leopardus chinensis và được Anselme Gaëtan Desmarest đặt tên là Felis bengalensis.

Nhà động vật học người Anh Reginald Innes Pocock thừa nhận sự tồn tại của chi Mèo báo Prionailurus vào năm 1917. Hai thập niên sau, vào năm 1939, ông mô tả chi này dựa theo các đặc điểm của da và hộp sọ, và so sanh các đặc điểm hình thái, cơ thể của nó với chi Mèo (Felis). Chi Mèo báo có bộ lông điểm các vết lốm đốm, thường là hình cây thương, đôi khi hình hoa hồng, và các đốm này hay nằm gần nhau để thành một chuỗi dài nhưng không hòa quyện với nhau thành vằn dài như đối với chi Mèo. Hộp sọ của Mèo báo thấp hơn và ít có vòm cao hơn so với chi Mèo, phần mặt ngắn hơn phần sọ, sàn của ổ mắt dài hơn, xương mũi không lộn lên cao hơn mũi trước, phần buồng ngoài của túi thính giác nhỏ hơn nhiều so với buồng trong. Cùng theo Pocock các loài mèo báo, mèo đốm và mèo bắt cá được xếp vào chi Mèo báo này.

Dường như cách phân loài của Pocock được chấp nhận rộng rãi hơn cả, và hiện nay chi Mèo báo được xác định là có 4 loài như sau:
 Prionailurus bengalensis - Mèo báo
 Prionailurus bengalensis iriomotensis - Mèo Iriomote
 Prionailurus rubiginosus - Mèo đốm gỉ
 Prionailurus viverrinus - Mèo cá
 Prionailurus planiceps - Mèo đầu phẳng

Các nghiên cứu di truyền gần đây cho thấy các quần thể mèo báo Prionailurus bengalensis ở đảo Đối Mã, Triều Tiên, Siberia, Trung Quốc đại lục và Đài Loan có sự khác biệt khác rõ rệt so với các đồng loại ở Đông Nam Á. Nếu sự khác biệt này đủ ở mức độ loài, thì có thể P. b. euptilurus sẽ được thêm vào danh sách các thành viên của chi Mèo báo.

Chú thích

Tham khảo

Chi động vật có vú


title: Nước uống

text:
Nước uống hay nước sạch là các loại nước đủ độ tinh khiết tối thiểu để con người hoặc các loài động vật, thực vật có thể uống, tiêu thụ, hấp thu hoặc sử dụng mà ít gặp nguy cơ tác hại trước mắt hoặc về lâu dài. Trong hầu hết các nước phát triển, nước uống được cung cấp cho các hộ gia đình, các hoạt động thương mại và công nghiệp là tất cả các nước uống phải đạt tiêu chuẩn về vệ sinh (thường là nước máy, nước ngọt, nước lọc), mặc dù chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ được thực tế tiêu thụ hoặc được sử dụng trong chế biến thực phẩm hay việc tắm rửa hoặc tưới tiêu, rửa xe.... Nước sạch là một tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá về chất lượng cuộc sống.

Tổng quan
Nước uống luôn luôn là một thức uống quan trọng và duy trì cuộc sống cho con người và là điều kiện cần thiết cho sự sống còn của tất cả các sinh vật trên địa cầu này. Nước chiếm khoảng 60% khối lượng của cơ thể con người và là một thành phần quan trọng của quá trình trao đổi chất, một dung môi cho nhiều chất hòa tan của cơ thể. Con người cần uống 2,0 lít mỗi ngày (tức khoảng 8 cốc nước) để tốt cho sức khỏe và cần lưu ý uống nước hợp vệ sinh nhất là uống nước đun sôi để nguội. Uống nước của một loạt các phẩm chất được đóng chai. Nước đóng chai (hay còn gọi là nước thùng, nước lọc, hay nước suối đóng chai) được bán cho người tiêu dùng trên khắp thế giới.

Trong phần lớn thế giới, con người có thể không tìm kiếm được đầy đủ nước uống và các nguồn nước sử dụng có thể bị nhiễm các mầm bệnh, tác nhân gây bệnh hoặc mức độ không thể chấp nhận được do sự tồn tại các chất độc hoặc chất rắn dạng lỏng. Uống hoặc sử dụng nước như vậy để chuẩn bị thực phẩm dẫn đến các bệnh cấp tính và mãn tính phổ biến và là nguyên nhân chính gây tử vong và bệnh tật ở nhiều nước. Giảm các bệnh đường nước là một mục tiêu của chính sách y tế công cộng ở các nước đang phát triển.

Sức khỏe

Nước uống tốt cho sức khỏe là điều được khẳng định, nước uống giúp làm giảm quá trình oxy hóa và sự phát ra các chất phóng xạ bên trong cơ thể, giúp cơ thể tiêu hóa tốt hơn, không mắc bệnh táo bón, giảm cân, giữ nước cho cơ thể, đem lại sự tươi tắn, khỏe khoắn cho con người mỗi ngày. Nước uống cũng giúp duy trì nhiệt độ cơ thể, và bài tiết các chất thải từ quá trình chuyển hóa. Nước uống rất cũng cần thiết cho các phản ứng trong cơ thể. Nước giữ cho các chất trong cơ thể ở trạng thái quân bình, đồng thời thải những chất độc hoặc từ ngoài đưa vào hoặc được sinh ra từ quá trình chuyển hóa của cơ thể, đặc biệt khi uống thuốc.

Trong cấu tạo cơ thể con người thì khoảng trên 75% sức nặng của cơ thể là nước, phân phối ở khắp nơi như máu, cơ bắp, não bộ, phổi, xương khớp… do đó con người có thể chịu đựng đói ăn trong vài tháng, nhưng thiếu nước trong vài ngày là đã có nhiều nguy cơ tử vong. Khi thiếu nước, cơ thể sẽ đưa nước tới các cơ quan sinh tử như não, tim, phổi, gan và thận và giảm nước tới các cơ quan ít quan trọng hơn như da, tiêu hóa, khớp vì vậy dấu hiệu thiếu nước xuất hiện sớm nhất ở các cơ quan này như khô môi, khô mắt, da nứt nẻ, mệt mỏi.... Trẻ em bị tiêu chảy, nếu để thiếu nước có thể bị rối loạn điện giải, thậm chí tử vong.

Hậu quả của việc thiếu nước uống là con người có các dấu hiệu như
 Mệt mỏi, buồn ngủ, khô mắt, khô môi, rát môi
 Táo bón
 Ít tiểu tiện
 Khô và ngứa da, da, tóc tróc rụng
 Nổi mụn trứng cá
 Một số trường hợp chảy máu mũi vì niêm mạc khô, mạch máu dễ hư hao
 Tái phát nhiễm trùng tiết niệu vì không có nước để loại chất hóa học có hại và vi khuẩn ra ngoài cơ thể qua sự tiểu tiện.
 Sạn thận.
 Ho khan, viêm phế quản
 Chảy nước mũi.
 Nhức đầu, chóng mặt, cơ bắp yếu mềm, cơ thể rã rời.

Trong trường hợp thiếu trầm trọng đưa tới giảm huyết áp, tim đập nhanh, miệng, da, niêm mạc khô, không đổ mồ hôi, mắt sưng, rất khát nước, tiểu tiện ít, mất định hướng…

Các dấu hiệu cho thấy cần uống nhiều nước như nước tiểu sậm màu, co cơ, giảm độ đàn hồi da, chóng mặt…có thể là những dấu hiệu cho thấy cơ thể bị thiếu nước, cụ thể là: Khô miệng, đó chính là dấu hiệu cho thấy nên uống nhiều nước. Nước tiểu sậm màu. Mệt mỏi, cơ thể bị mất nước sẽ dẫn đến tình trạng mệt mỏi, Đói, Khô da, hiện tượng da khô hoặc bong tróc là dấu hiệu cảnh báo cần uống đủ nước. Chóng mặt. Co cơ, giảm đàn hồi da, Táo bón, vì mất nước khiến đại tràng cố giữ nước, làm phân trở nên cứng và khô. Say nóng, Đau nửa đầu.

Lời khuyên

Về lượng nước uống cần đưa vào cơ thể, có nhiều ý kiến cho rằng, uống 8 cốc nước mỗi ngày tương đương với 2 lít nước là phương án tối ưu để giữ cho cơ thể đủ nước nhưng cũng lưu ý không nên uống quá nhiều nước trong một ngày, khi uống quá nhiều nước hàng ngày sẽ làm tăng tổng lượng máu toàn cơ thể, gây gánh nặng cho tim và mạch máu của cơ thể và thận sẽ phải làm việc thêm giờ để lọc lượng nước dư thừa ra khỏi hệ thống tuần hoàn, gây hư hại, tổn thương. Nếu uống nước nhiều hơn nhu cầu của cơ thể, thận sẽ nhanh chóng thải phần còn thừa đi.

Không chỉ nên uống nước khi cảm thấy khát mà nên uống nước thường xuyên, đừng đợi đến khi cảm thấy khát mới bổ sung nước. Nhất là khi cơ thể vận động quá sức, rất cần có nước uống bổ sung. Uống ngay lập tức 01 ly nước khoảng 250 ml. Hoặc thường xuyên đem theo nước khi tập thể dục, hễ lúc nào cảm thấy mệt và khát, hãy uống ngay. Tốt nhất là đem theo chai nước 1 lít. Uống nước sau mỗi giờ tập thể dục còn là cách bảo vệ tốt nhất cho sức khỏe.

Trước khi ngủ, cần uống thêm 750 ml nước nữa, do thời tiết lạnh hay nóng như thế nào, cơ thể cũng tiết ra lượng mồ hôi khoảng 500 ml, đến lúc ngủ, thân nhiệt tăng cao, cần có lượng nước hấp thụ vào nhiều hơn lượng nước bị mất đi, để cơ thể cân bằng và khỏe mạnh nhất.

Uống nước khi vừa thức dậy vào sáng sớm và còn chưa kịp ăn gì vì đây là thời điểm cơ thể sẽ hấp thu nước một cách dễ dàng và sảng khoái sau giấc ngủ. Lượng nước uống buổi sáng sớm tốt nhất là từ 250 - 300ml

Trước hay sau mỗi bữa ăn, nên uống 1 ly nước hoặc uống nhiều nước giữa các bữa ăn nhưng không nên uống nước trong bữa ăn do gây cản trở cho năng suất làm việc của hệ tiêu hóa, dẫn đến hàm lượng insulin bị dao động mạnh và tạo cơ hội cho việc tích tụ mỡ trong cơ thể tăng cao vì uống nước trong lúc ăn sẽ pha loãng dịch tiêu hóa đang được phóng thích để tiêu hóa thức ăn, vì vậy nó sẽ gây cản trở cho việc phân tích thực phẩm.

Không nên uống nước quá lạnh sẽ làm ảnh hưởng đến dạ dày, nhiệt độ nước tốt nhất chỉ nên ở khoảng 10 độ C. Nếu uống quá nhiều nước sẽ dẫn đến hiện tượng ngộ độc nước, ảnh hưởng đến sức khỏe và nguy hiểm đến tính mạng. Ngộ độc nước là do tình trạng dư thừa nước tự do trong cơ thể, hậu quả là gây các rối loạn về các chất điện giải trong máu như natri, kali, calci, magiê... Nồng độ các thành phần điện giải này có thể thấp trong máu do bị nước pha loãng, ảnh hưởng đến các tế bào và hoạt động của tế bào trong cơ thể, đặc biệt là tế bào não. Trong trường hợp ngộ độc nước, người bệnh thường có các triệu chứng thần kinh như nhức đầu, nôn ói, lơ mơ, co giật, hôn mê… nếu không được nhập viện và xử trí kịp thời có thể tử vong.

Không nên uống nước lã hoặc nước chưa được xử lý để tránh nguy cơ bị nhiễm khuẩn, ngộ độc thực phẩm và cũng không nên uống nước đun lại nhiều lần vì trong nước thường có chứa một hàm lượng nhỏ nitrat và một số kim loại nặng như chì, cadmium… nên khi nước đun nóng trong thời gian dài, nước không ngừng bốc hơi, nồng độ nitrat và các kim loại nặng trong nước sẽ tăng lên. khi uống vào trong cơ thể sẽ bị khử trở lại là muối nitrat. Muối nitrat sẽ làm hỏng công năng vận chuyển dưỡng khí trong máu, làm cho tim đập nhanh, hô hấp khó khăn, nặng hơn có thể nguy hiểm đến tính mạng. Đồng thời, các kim loại có trong nước đó cũng có hại đối với sức khỏe con người.

Riêng đối với những người làm công tác văn phòng, máy lạnh thì có lời khuyên cho chế độ uống nước như sau:

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Centers for Disease Control and Prevention (CDC) Healthy Water Information
 National Pesticide Information Center - Pesticide in Drinking Water Fact Sheet
 National Pesticide Information Center - Antimicrobials for Food Processing and Drinking Water Systems

 U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) Healthy Water - Drinking Water One-stop resource for drinking water including information on tap water, water wells, fluoridation, water testing, water-related diseases and contaminants, etc., plus links to EPA, WHO, and other resources
 US Environmental Protection Agency - National drinking water program - General info, regulations & technical publications
 WHO - Water Sanitation and Health: drinking water quality
 WHO - Water Sanitation and Health: potabilization systems
 The International Water Association
 Waterwedrink - Links to worldwide drinking water quality websites
 COVSA American veterans raise money for safe water wells in Vietnam
UNICEF State of the World's Children 2009  Full Report with Statistics
In Historic Vote, UN Declares Water a Fundamental Human Right - video report by Democracy Now!
Many beverages provide important for human hydration

Nước
Nước uống


title: Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam

text:
Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (tên tiếng Anh: Vietnam National Symphony Orchestra (VNSO)) thành lập từ năm 1959. Tuy nhiên trong thời gian chiến tranh Dàn nhạc phải tạm thời chia nhỏ ra để hoạt động và mãi đến năm 1984 mới được thành lập lại với tên gọi như hiện nay. Từ đó trở đi Dàn nhạc đạt được những bước tiến quan trọng, nâng cao trình độ chuyên môn bằng cách thường xuyên mời chỉ huy và các nghệ sĩ độc tấu nổi tiếng trên thế giới đến làm việc với Dàn nhạc. Tương lai của Dàn nhạc sẽ là tương lai của cả cộng đồng âm nhạc Việt Nam nói chung.

Trình độ chuyên môn
Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam ngày nay bao gồm các nghệ sĩ chuyên nghiệp dưới sự chỉ huy của Nhạc trưởng chính Tetsuji Honna, ông cũng là Giám đốc âm nhạc của Dàn nhạc. Dàn nhạc biểu diễn khoảng 60 buổi hoà nhạc một năm, với vốn tiết mục gồm các tác phẩm nhạc cổ điển, lãng mạn và hiện đại trong đó có nhiều tác phẩm của các nhạc sĩ Việt Nam đương đại. Những tiến bộ trong kỹ thuật biểu diễn của dàn nhạc được khán giả, giới báo chí, giới phê bình âm nhạc và đồng nghiệp ở Việt Nam đánh giá cao.

Phát triển và thành tựu
Đại diện cho giới âm nhạc ở Việt Nam, VNSO tổ chức và tham gia vào nhiều sự kiên quan trọng. Năm 2003, Dàn nhạc tổ chức nhiều buổi hoà nhạc lớn kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời kỷ niệm Năm giao lưu ASEAN-Nhật Bản. Tháng 3/2003, Dàn nhạc Giao hưởng Osaka tới thăm Việt Nam và phối hợp biểu diễn với Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam tại Nhà hát lớn Hà Nội.Tháng 3/2005, VNSO và Dàn nhạc thính phòng Tubingen của Đức cùng nhạc trưởng Gudni A. Emilsson biểu diễn chương trình hoà nhạc do Viện Goethe tài trợ. Những năm gần đây, Dàn nhạc phối hợp tổ chức nhiều buổi hoà nhạc và sự kiện với Đại sứ quán Nhật Bản, Đại sứ quán Hà Lan, Đại sứ quán Áo, Đại sứ quán Đức và Viện Goethe, Trung tâm văn hoá Pháp..., thể hiện vai trò quan trọng của Dàn nhạc trong việc phát triển mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam với các nước trên thế giới.Từ năm 2005, Dàn nhạc xây dựng kế hoạch biểu diễn trước một năm và phát hành cuốn mùa diễn hàng năm, tổ chức các chương trình hoà nhạc đặt vé trước, hoà nhạc đặc biệt và nhiều chương trình hoà nhạc khác tại Nhà hát lớn Hà Nội và Phòng hoà nhạc 226 Cầu Giấy, phối hợp cùng Trung tâm văn hoá Pháp tổ chức các chùm hoà nhạc Mozart Cycle, Baroque & Classical Series...

Từ năm 2007 Dàn nhạc tổ chức Chùm nhạc giao hưởng Mahler (Mahler Cycle) giới thiệu 10 bản giao hưởng của nhạc sĩ Gustav Mahler và từ năm 2009 Dàn nhạc tổ chức Chùm nhạc giao hưởng Beethoven (Beethoven Cycle) gồm chín bản giao hưởng.

Biểu diễn nước ngoài
Tháng 9/2000 Dàn nhạc lưu diễn lần đầu tiên ở nước ngoài với nhạc trưởng Fukumura Yoshikazu tại 4 thành phố lớn của Trung Quốc: Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Quảng Tây. Tháng 9/2003 Dàn nhạc lưu diễn ở Lào và Thái Lan với nhạc trưởng Graham Sutcliffe. Tháng 10/2003, Dàn nhạc lưu diễn ở Nam Ninh, Trung Quốc cùng nhạc trưởng Colin Metters và tháng 10/2004 Dàn nhạc biểu diễn tại Osaka và Tokyo, Nhật Bản với nhạc trưởng Tetsuji Honna trong liên hoan âm nhạc Tuần lễ các dàn nhạc Châu Á.
Đặc biệt, tháng 5/2008, một lần nữa dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Tetsuji Honna, VNSO đã tham dự Festival âm nhạc cổ điển "Những ngày nhiệt huyết 2008" được tổ chức tại Tokyo – Nhật Bản, một liên hoan âm nhạc có tới hơn 1.000.000 người tham dự. VNSO đã biểu diễn 5 buổi biểu diễn trước hơn 12.000 thính giả yêu thích âm nhạc cổ điển. Đặc biệt là buổi biểu diễn ngày 03/05/2008 có một số lượng khán giả đông kỷ lục là hơn 4.300 người vào xem. Chương trình biểu diễn của dàn nhạc được đánh giá là rất thành công, được giới phê bình âm nhạc và đồng nghiệp đánh giá cao, cho thấy sự tiến bộ của dàn nhạc trong quá trình phát triển từng bước đạt tới trình độ khu vực và quốc tế. VNSO lưu diễn Mỹ tháng 10 năm 2010 tại Carnegie Hall, lưu diễn vòng quanh Nhật Bản năm 2013 nhân dịp kỷ niệm 40 năm quan hệ hữu nghị Việt – Nhật (bắt đầu là Nhà hát Yokohama Minato Mirai rồi Koriyama (Fukushima), Osaka, Nagoya, Tokyo, Kunitachi và Nara), lưu diễn Nga tại học viện âm nhạc Tchaikovsky năm 2014..

Âm nhạc Việt Nam
Văn hóa Hà Nội
Đơn vị nghệ thuật sân khấu trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Dàn nhạc giao hưởng tại Việt Nam
Khởi đầu năm 1959 ở Việt Nam


title: Hillerød

text:
Hillerød là thành phố của Đan Mạch, và là thành phố lớn thứ ba của đảo Sjælland, sau Copenhagen và Helsingør, với dân số 30.350 (ngày 1.1. 2011)

Lịch sử
Thành phố mọc lên chung quanh nông trang cổ Hillerødsholm, (từ 1275). Vua Frederik đệ nhị sở hữu đất đai của nông trại này và cho xây dựng lâu đài Frederiksborg, sau đó con ông là Christian đệ tứ cho xây dựng mở rộng thêm lâu đài. Frederik đệ nhị đã biến thành phố này trở nên một trung tâm buôn bán của cả vùng.

Hillerød đã bị nhiều trận hỏa hoạn lớn trong các năm 1692, 1698, 1733 và 1834. Đến nay, Hillerød không còn bao nhiêu ngôi nhà lịch sử; phần lớn các ngôi nhà hiện nay đều được xây dựng từ thế kỷ 19 và 20 trở lại đây.

Giáo dục
Hillerød có các trường, trung tiểu học công lập và tư thục, trường trung học kỹ thuật, trường kinh doanh, Pharmakon - Danish College of Pharmacy Practice (trường cao đẳng thực hành dược phẩm) đào tạo cấp cử nhân cho ngành sản xuất dược phẩm, Metropolitan University College, đào tạo cấp cử nhân cho ngành Y tế, Xã hội và Quản trị hành chính.

Thắng cảnh
Nơi thu hút nhiều khách du lịch là lâu đài Frederiksborg, được vua Frederik đệ nhị xây dựng từ năm 1560, và con ông là Christian đệ tứ mở rộng thêm (1600-1620), đã được dùng làm nơi cư ngụ của nhiều vua Đan Mạch. Nhà thờ của lâu đài này đã từng là nơi cử hành lễ đăng quang của các vua và hoàng hậu sau đây:
1671: Christian V và hoàng hậu Carolina Amelia heska
1700: Frederick IV và hoàng hậu Louis Mecklenburg
1721: Anna Sophie Reventlow, hoàng hậu của Frederick IV
1731: Christian VI và hoàng hậu Sophie Magdalene of Brandenburg
1747: Frederick V và hoàng hậu Louis Hanover
1752: Juliana Maria Brunswick, hoàng hậu của Frederick V
1815: Frederick VI và hoàng hậu Maria Heska
1840: Christian VIII và hoàng hậu Carolina Amelia Holstein
Hiện nay, lâu đài này mở cửa cho khách du lịch tham quan, trong đó có Nhà bảo tàng của lâu đài The Museum of National History, cùng ngôi vườn rộng thiết kế theo kiểu baroque.

Phế tích của tu viện Æbelholt là phế tích của một tu viện dòng thánh Augustinô lớn nhất trong các nước Bắc Âu. Tu viện này được tu sĩ dòng Augustinô người Pháp Guillaume của Paris (sau được phong thánh) thành lập từ năm 1175 - 1176. Ông được tổng Giám mục kiêm chính khách Absalon của Đan Mạch mời đến và trao cho nhiệm vụ lập tu viện này. Sau cuộc Cải cách tôn giáo (từ Công giáo sang Tin Lành) năm 1536, thì đất đai của tu viện bị nhà nước chiếm, còn các tòa nhà thì bị phá sập. Một số gạch sau đó đã được sử dụng để xây Lâu đài Frederiksborg.

Tu viện Esrum của dòng Xi-tô được xây dựng từ năm 1151. Tòa nhà duy nhất còn lại (trong số nhiều nhà) của tu viện nay được dùng để triển lãm thường xuyên về dòng này.

Thiên nhiên
Hillerød được bao quanh bởi một số rừng cây rộng nhất của Đan Mạch, với Vườn Thú lớn ở phía nam và rừng Gribskov ở phía bắc. Gribskov là rừng lớn thứ nhì Đan Mạch, trong đó có Hồ Esrum, một trong những hồ lớn nhất Đan Mạch. Vườn của lâu đài Fredensborg ở cạnh rừng Gribskov và Hồ Esrum.

Thành phố kết nghĩa
  Gödöllő
  Horten
  Karlskrona
  Loviisa
  Ólafsfjörður
  Starogard Gdański

Tham khảo

 "Hillerødbogen" udgivet af Hillerød Byraad, redigeret af Anders Uhrskov. Hillerød 1948. 549 sider
 "Hillerød 1945-2006", udgivet af Hillerød Kommune november 2006, redaktør Kirsten Baunegaard. 527 sider. ISBN 87-991668-0-1

Liên kết ngoài

 Hillerød - Dansk Center for Byhistorie - Hillerød
 Befrielsen i Hillerød , et online-undervisningsmateriale til skolebrug ved lærer, cand. pæd. i historie Bjørn Verstege
 Hillerøds industrihistorie , til oplysning og undervisning om industri i det gamle Hillerød, men også Skævinge og Uvelse, der er med i den nye storkommune
 Website của Thị xã Hillerød

Thành phố của Đan Mạch


title: Agelena labyrinthica

text:
Agelena labyrinthica là một loài nhện trong họ Agelenidae, một họ bao gồm 1146 loài nhện xây tổ phễu. Nó là loài phổ biến ở châu Âu.
Các loài trong họ có con cái trưởng thành có cơ thể dài khoảng  còn con đực dài khoảng  đối với con cái. Agelena labyrinthica, thì có chiều dài cơ thể lên tới . Bụng màu tối với một dải ở giữa nhạt với các mảng chữ v trắng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1757
L


title: Nhân lực công nghệ thông tin Việt Nam

text:
Nhân lực công nghệ thông tin Việt Nam là nguồn nhân lực làm việc trong các doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp công nghiệp công nghệ thông tin; nhân lực cho ứng dụng công nghệ thông tin; nhân lực cho đào tạo công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông và người dân sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin. Nguồn nhân lực này là yếu tố then chốt có ý nghĩa quyết định đối với việc ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin tại Việt Nam.

Các quy hoạch của nhà nước

Mục tiêu

Theo quyết định số 05/2007/QĐ-BTTTT ngày 26/10/2007 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin Việt Nam đến năm 2020 có đề ra các mục tiêu chung và mục tiêu riêng như sau:

Mục tiêu chung:

 Phát triển mạnh nguồn nhân lực công nghệ thông tin, đảm bảo có đủ nhân lực phục vụ nhu cầu ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, xây dựng kinh tế tri thức và xã hội thông tin, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và cung cấp nhân lực công nghệ thông tin cho thị trường lao động quốc tế.
 Hiện đại hóa, nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh của hệ thống đào tạo nhân lực công nghệ thông tin, nâng trình độ đào tạo nhân lực công nghệ thông tin của nước ta tiếp cận trình độ quốc tế và tham gia thị trường đào tạo nhân lực quốc tế.
 Từng bước trở thành một trong những nước cung cấp nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao cho các nước trong khu vực và trên thế giới.
 Đẩy mạnh đào tạo nhân lực cho ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc.

Mục tiêu riêng:

 Tăng cường xây dựng đội ngũ giảng viên, nâng cao chất lượng và số lượng giảng viên công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông ở các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và các cơ sở dạy nghề. Đến năm 2015, ở bậc đại học, cao đẳng đảm bảo tỷ lệ 15 sinh viên có 1 giảng viên công nghệ thông tin; 70% giảng viên đại học và trên 50% giảng viên cao đẳng có trình độ thạc sĩ trở lên, trên 50% giảng viên đại học và ít nhất 10% giảng viên cao đẳng có trình độ tiến sĩ. Đến năm 2020, trên 90% giảng viên đại học và trên 70% giảng viên cao đẳng có trình độ thạc sĩ trở lên, trên 75% giảng viên đại học và ít nhất 20% giảng viên cao đẳng có trình độ tiến sĩ.
 Tạo được chuyển biến đột phá về chất lượng đào tạo. Phấn đấu đến năm 2015 đào tạo công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông ở bậc đại học đạt trình độ tiên tiến trong khu vực ASEAN; 80% sinh viên công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông tốt nghiệp ở các trường đại học trong nước có đủ khả năng chuyên môn và ngoại ngữ để tham gia thị trường lao động quốc tế. Đến năm 2020 đào tạo công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông tại nhiều trường đại học đạt trình độ quốc tế; 90% sinh viên công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông tốt nghiệp ở các trường đại học có đủ khả năng chuyên môn và ngoại ngữ để tham gia thị trường lao động quốc tế.
 Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ giáo viên dạy tin học cho các cơ sở giáo dục phổ thông. Đến năm 2015, toàn bộ học sinh các trường trung học phổ thông, trung học cơ sở và 80% học sinh các trường tiểu học được học tin học. Đảm bảo dạy tin học cho 100% học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông vào năm 2020. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo. Đến năm 2015, 100% giáo viên các cấp có thể sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ cho giảng dạy.
 Đẩy mạnh đào tạo nhân lực phục vụ nhu cầu phát triển của các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông. Từ nay đến năm 2015, cung cấp cho các doanh nghiệp này 250.000 người có chuyên môn về công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông. Trong số đó, 50% có trình độ cao đẳng, đại học và 5% có trình độ Thạc sĩ trở lên.
 Tăng cường đào tạo nhân lực cho ứng dụng công nghệ thông tin. Từ nay đến năm 2015, cung cấp cho các doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, cơ sở nghiên cứu, bệnh viện, … 530.000 cán bộ chuyên trách về công nghệ thông tin có trình độ cao đẳng hoặc tương đương trở lên.
 Không ngừng nâng cao kiến thức và kỹ năng sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin cho toàn xã hội. Đến năm 2015, tất cả cán bộ, công chức, viên chức các cấp, 100% cán bộ y tế, 80% lao động trong các doanh nghiệp và trên 50% dân cư có thể sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin. Các Bộ, ngành, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có giám đốc công nghệ thông tin, được đào tạo theo quy định của Nhà nước. Đến năm 2020, 90% lao động trong các doanh nghiệp và trên 70% dân cư có thể sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin.

Nhiệm vụ phát triển
Một số nhiệm vụ phát triển công nghệ thông tin tại Việt Nam theo Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin của nhà nước như sau:
 Phát triển đội ngũ giảng viên công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông
 Phát triển đội ngũ giáo viên dạy tin học cho các cơ sở giáo dục phổ thông
 Chuẩn hóa các trình độ đào tạo công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông
 Phát triển đội ngũ nghiên cứu về công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông
 Xây dựng và phát triển đội ngũ giám đốc công nghệ thông tin trong các cơ quan nhà nước
 Đào tạo các tài năng về công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông
 Đào tạo nhân lực trình độ cao về công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông
 Đào tạo nghề về công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông
 Phát triển nhân lực công nghệ thông tin trong lĩnh vực an ninh – quốc phòng
 Đào tạo và bồi dưỡng kiến thức công nghệ thông tin cho cán bộ, công chức, viên chức
 Đào tạo và bồi dưỡng kiến thức công nghệ thông tin cho giáo viên, cán bộ trong ngành giáo dục và đào tạo
 Dạy tin học cho sinh viên, học sinh các cấp
 Phổ cập tin học cho nhân dân
 Xây dựng trường đại học công nghệ thông tin và truyền thông đạt đẳng cấp quốc tế
 Xây dựng hệ thống thông tin nhân lực công nghệ thông tin

Giáo dục & đào tạo nhân lực công nghệ thông tin

Vào năm 2010, theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, số lượng trường Cao đẳng, Đại học đào tạo về Công nghệ Thông tin - Truyền thông là 277 trường.

Về việc tuyển sinh ngành công nghệ thông tin để chuẩn bị nhân lực ngành trong tương lai, Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị với bộ cho phép tuyển sinh theo ba môn thi: toán, lý và ngoại ngữ (thông thường là tiếng Anh, thay vì môn hóa) để phù hợp với thực tế hiện nay. Khối thi này được gọi là khối A1, nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận. Theo thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Bùi Văn Ga, khối A1 sẽ được áp dụng cho năm 2013 .

Việc đào tạo nhân lực công nghệ thông tin hiện nay đang vấp phải nhiều vấn đề khó khăn, được tóm gọn trong cụm từ "nhu cầu cao, chất lượng thấp". Theo PGS. Bùi Thế Duy, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết: "Mặc dù đang tồn tại tình trạng nhà nhà đào tạo CNTT nhưng nguồn nhân lực vẫn không đáp ứng được nhu cầu của nhà tuyển dụng." Ông Quách Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) nhận định việc đào tạo nhân lực công nghệ thông tin chỉ cơ bản đáp ứng về số lượng, nhưng chất lượng vẫn nhiều hạn chế. Điều này dẫn tới hệ lụy các công ty làm về công nghệ thông tin đau đầu về việc tìm nhân lực và rất nhiều công ty buộc phải đào tạo nhân lực công nghệ thông tin mới có thể đáp ứng yêu cầu công việc. Vì vậy, các sinh viên sau khi ra trường phải tham gia các khoá bồi dưỡng nghiệp vụ của doanh nghiệp và phải lấy chứng chỉ chuyên môn sâu về công nghệ thông tin và truyền thông của các tập đoàn như Microsoft, Oracle, Cisco,... thì mới có thể làm tốt công việc".

Bộ Giáo dục & Đào tạo cũng có kế hoạc đẩy nhanh việc sử dụng tiếng Anh vào giảng dạy một số môn học ngành công nghệ thông tin tại các trường đại học, cao đẳng.

Một số trường đại học, cao đẳng đào tạo nhân lực ngành công nghệ thông tin

Một số trường tiêu biểu về đào tạo ngành Công nghệ Thông tin bao gồm:
 Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội
 Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
 Học viện Kỹ thuật Quân sự
 Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng
 Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
 Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
Trường Đại học Đại Nam

Nguồn nhân lực

Theo số liệu thống kê của Vinasa vào ngày 25/08/2009, tổng nhân lực làm công nghệ thông tin của Việt Nam khoảng 250.000 người, khoảng 50.000 người trong số đó làm trong lĩnh vực phần mềm và nội dung số.

Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trần Đức Lai cho biết mục tiêu đầu ra cho 1 triệu lao động công nghệ thông tin đã được đảm bảo vào năm 2015. Tuy nhiên, mục tiêu trên chưa chắc có thể đạt được khi thực tế từ năm 2004 chỉ có khoảng 10.000 chỉ tiêu ngành công nghệ thông tin mỗi năm. Theo dự báo của nhà nước, đến năm 2015, các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin cần khoảng 554.000 lao động, trong đó khoảng 50% có trình độ cao đẳng và đại học trở lên. Năm 2020, mục tiêu đặt ra là có trên 90% giảng viên đại học và trên 70% giảng viên cao đẳng về công nghệ thông tin có trình độ thạc sĩ trở lên, trong số đó có trên 30% có trình độ tiến sĩ.

Theo khảo sát với hơn 500 lượt trong vòng 2 tuần của PCWorld Việt Nam cho thấy tạm thời, ngành công nghệ thông tin vẫn đang xếp ở vị trí cao nhất (40.89%) so với Tài chính – Ngân hàng (18.75%) và Quản trị kinh doanh (16.25%) về ngành nghề làm việc, học tập nếu có cơ hội chọn lại. Điều đó chứng tỏ nhân lực phục vụ cho ngành công nghệ thông tin vẫn có nhiều tiềm năng.

Việc kham hiếm nguồn lực nhân lực công nghệ thông tin trong thị trường lao động vẫn đang nóng bỏng khó giải quyết, ông Trần Mạnh Huy, Giám đốc FPT IS tại Đà Nẵng cho biết hiện tượng chủ yếu là do người giỏi chuyên môn thì kém ngoại ngữ và ngược lại.

Các kỹ năng

Kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ
Kỹ năng ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh là một kỹ năng buộc phải có đối với nhân lực công nghệ thông tin khi đa số tài liệu, văn bản hướng dẫn, kỹ thuật, công nghệ cũng như nội dung các môn học, phần mềm về công nghệ thông tin - truyền thông và các công việc thực tế đa số dùng tiếng Anh. Hơn nữa tiếng Anh còn thông dụng trao đổi với khách hàng, đối tác quốc tế trong ngành công nghệ thông tin, truyền thông.

Theo nhiều doanh nghiệp tuyển dụng, sinh viên tốt nghiệp làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin còn rất hạn chế về kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh. Một thực tế đáng lo ngại trong quá trình hội nhập công nghệ thông tin Việt Nam với thế giới là 90% nhân sự có trình độ ngoại ngữ chưa đáp ứng với nhu cầu thực tế. Hơn nữa, theo ông Nguyễn Đình Thắng, Phó Chủ tịch Vinasa cho biết với nguồn nhân lực hiện có với chất lượng đào tạo và chuyên môn về công nghệ thông tin đã được trang bị thì vẫn còn kém về phần mềm và ngoại ngữ.

Kỹ năng mềm
 Kỹ năng trình bày bao gồm kỹ năng như trình bày văn bản, kỹ năng thảo luận, kỹ năng seminar, kỹ năng giao tiếp.
 Kỹ năng làm việc nhóm.
 Kỹ năng cập nhật công nghệ.

Kỹ năng tư duy và làm việc độc lập
Nhân lực công nghệ thông tin ở Việt Nam thật sự cần một "tư duy mở". Thạc sĩ Hà Hoàng Huy, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Phần mềm Sài Gòn SSP chia sẻ các kỹ sư công nghệ thông tin thường giỏi về tư duy logic, làm việc độc lập, nhưng lại kém về giao tiếp, kỹ năng trình bày và sự thuyết phục hiệu quả. Bên cạnh tư duy logic và làm việc độc lập, yêu cầu xã hội cần nhân lực công nghệ thông tin phải có tư duy tổng thể, tư duy kinh doanh và tư duy dịch vụ khách hàng.

Chất lượng nhân sự được hình thành từ ba yếu tố: nền giáo dục, sự tự học và đào tạo của công ty. Tuy nhiên tại Việt Nam, chất lượng của hệ thống giáo dục chưa được tốt, ví dụ như việc đào tạo và phát triển các kỹ năng mềm. Do đó, chất lượng nhân sự đều phụ thuộc vào hai yếu tố: sự tự học và việc đào tạo huấn luyện của công ty.

Các ngành nghề đòi hỏi nguồn nhân lực Công nghệ Thông tin

Một số ngành nghề phổ biến liên quan đến nguồn nhân lực công nghệ thông tin như:

 Lập trình viên
 Thiết kế web hay lập trình web
 Huấn luyện đào tạo công nghệ
 Phát triển phần mềm
 Hỗ trợ khách hàng
 Quản lý hệ thống thông tin điện tử
 Tiếp thị
 Viết sách kỹ thuật
 Kiểm tra, kiểm thử và chỉnh sửa phần mềm (tester)
 Giao dịch - đàm phán điện tử
 Giao dịch thương mại - thanh toán điện tử

Một số công ty, doanh nghiệp công nghệ thông tin, truyền thông tại Việt Nam

Danh sách một số công ty, doanh nghiệp công nghệ thông tin tại Việt Nam như sau:
 Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
 Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel)
 Công ty thông tin di động (VMS, MobiPhone)
 Công ty cổ phần FPT là một tập đoàn kinh tế tại Việt Nam với lĩnh vực kinh doanh chính là cung cấp các dịch vụ liên quan công nghệ thông tin
 Công ty Thông tin Viễn thông Điện lực (EVN)

Tham khảo

Xem thêm

 Công nghệ thông tin
 Internet tại Việt Nam
 Viện Công nghệ Thông tin (Việt Nam)

Công nghệ thông tin Việt Nam
Công nghệ thông tin
Viễn thông Việt Nam


title: Camponotus atriceps

text:
Camponotus atriceps là một loài kiến thuộc chi Camponotus, trong họ Formicidae, bản địa châu Mỹ.
Một loạt loài kiến ký sinh đã được xác định là các phân loài.

Chú thích

Tham khảo

Camponotus
Động vật được mô tả năm 1858


title: Cantharellula umbonata

text:
Cantharellula umbonata là một loài nấm ăn được trong chi Cantharellula bản địa Bắc Mỹ. Nó có mối liên hệ với rêu Polytrichum và trái cây trong mùa hè và mùa thu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cantharellula
Nấm được mô tả năm 1936
Nấm ăn
Nấm Bắc Mỹ


title: Bangasternus orientalis

text:
Bangasternus orientalis là một loài côn trùng trong họ Curculionidae. Nó được sử dụng làm tác nhân kiểm soát sinh học chống lại loài Centaurea solstitialis.
Con lớn có màu nâu với một lớp lông rằn sáng mỏng. Nó dài khoảng 6 mm. Con cái đẻ khoảng 470 quả trứng gần đầu hoa và trứng dính vào bằng chất nhầy màu tối. Khi trứng nở, ấu trùng chui ra và đào hang ở đầu hoa, ăn các phần hoa và hạt đang phát triển. Đây là loài bản địa Nam Âu và Địa Trung Hải.

Chú thích

Tham khảo

Coombs, E. M., et al., Eds. (2004). Biological Control of Invasive Plants in the United States. Corvallis: Oregon State University Press, 423.
USACE Biocontrol Profile
invasive.org Biology of Yellow Starthistle

O
Động vật được mô tả năm 1873


title: Cassida nebulosa

text:
{{Bảng phân loại
| name = Cassida nebulosa
| image = Chrysomelidae - Cassida nebulosa.JPG
| image_caption = Adult
| image2 = Cassida nebulosa Juvenile.jpg
| image2_caption = Nymph
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Coleoptera
| familia = Chrysomelidae
| subfamilia = Cassidinae
| genus = Cassida
| species = C. nebulosa
| binomial = Cassida nebulosa
| binomial_authority = Linnaeus, 1758
| synonyms =
Cassida affinis (Fabricius, 1775)
Cassida tigrina (De Geer, 1775)

Cassida nebulosa là một loài bọ cánh cứng lá thuộc họ Chrysomelidae, phân họ Galerucinae.
Nó ăn nhiều loài cây Chenopodiaceae, đặc biệt là củ của Beta vulgaris, Chenopodium album, C. glaucum và Atriplex hortensis.
Nó phân bố rộng rãi ở châu Âu.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Biolib
 Culex.biol.uni.wroc.pl
 Fauna Europaea

Động vật được mô tả năm 1758
Cassida
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Catonephele orites

text:
Catonephele orites, hay bướm thợ giày dải vàng, là một loài bướm ngày được tìm thấy từ Costa Rica đến tây Colombia và tây bắc Ecuador.

Ấu trùng của loài Catonephele orites được tìm thấy trên cây Alchornea.

Tham khảo

Catonephele at funet.fi

Catonephele


title: Cassia aubrevillei

text:
Cassia aubrevillei là một loài thực vật trong phân họ Caesalpinioideae. Là một loài cây rừng của Tây Phi nhiệt đới, nó bị đe dọa bởi nạn phá rừng và khai thác gỗ không bền vững. Vỏ cây này đang được nghiên cứu đặc tính antifilarial.

Chú thích

Tham khảo

aubrevillei
Thực vật Gabon
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Bờ Biển Ngà


title: Carabus intricatus

text:
Carabus intricatus là một loài bọ. Nó được tìm thấy ở Albania, Belarus, Bỉ, Bulgaria, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Pháp, Đức, Hy Lạp, Hungary,Ý, Latvia, Litva, Hà Lan, Ba Lan, România, Serbia và Montenegro, Thụy Điển,Thụy Sĩ, Vương quốc Anh và Slovakia.
Loài này thân dài , với cánh trước màu tím hoặc xanh kim loại, cặp thứ hai của đôi cánh (được sử dụng để bay dưới cánh trước nhỏ hơn. Tại Anh, nó chỉ được ghi nhận ba lần trong hai mươi năm đến năm 1993 và được coi là đã tuyệt chủng có. Nhưng vào năm 1994 nó đã được tìm thấy ở một vài nơi gần Dartmoor.

C. intricatus là loài ăn thịt vào ban đêm, chúng ưa thích ăn loài trong chi Limax, đặc biệt là Limax marginatus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Photo gallery

Động vật được mô tả năm 1761
intricatus
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Camponotus compressus

text:
Camponotus compressus là một loài kiến thuộc họ Formicidae. Loài này phân bố ở Ấn Độ và Đông Nam Á.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Discover life
 Camponotus compressus

Động vật được mô tả năm 1787
compressus
Động vật cánh màng châu Á


title: Camponotus saundersi

text:
Camponotus saundersi là một loài kiến được tìm thấy ở Malaysia và Brunei, thuộc chi của kiến thợ mộc Camponotus. Kiến thợ có thể nổ tự sát như một hành động cuối cùng của phòng vệ, một khả năng có điểm chung với một số loài khác trong chi này và một vài loài côn trùng khác. Kiến có một tuyến hàm dưới lớn, hơn nhiều lần kích thước của một con kiến bình thường, trong đó sản xuất tiết ra chất dính phòng vệ

Chất độc
Chất độc trong keo con kiến tạo ra gồm:
Phenols
 m-cresol (traces found), một hợp chất ăn mòn
 2,4-Dihydroxyacetophenone
 2-Methyl-5,7-dihydroxychromone
 Orcinol (traces found)
 Aliphatics
 Undecane
 2-Heptanone (traces found)
Terpenoids
 Citronellal
 Citronellol
 Axit citronellic
 Isopulegol
 (6R)-(E)-2,6-Dimethyl-2-octen-1,8-dionic acid

Chú thích

Tham khảo

 Photos of the ant.

saundersi
Động vật Brunei
Động vật cánh màng châu Á
Côn trùng Malaysia


title: Teretriphora huttoni

text:
Teretriphora huttoni là một loài ốc biển thuộc họ họ Triphoridae. Đây là loài ốc nhỏ sống ở nước sâu.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A W B, New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Triphoridae
Động vật chân bụng New Zealand


title: Camponotus gigas

text:
Camponotus gigas là một loài kiến lớn bản địa rừng Đông Nam Á. Nó là một trong những loài kiến lớn nhất còn tồn tại, có cơ thể dài 20,9 mm đối với kiến thợ bình thường và dài 28,1 mm đối với kiến chiến binh. Dịch ngọt chiếm 90% chế độ ăn của chúng, nhưng chúng cũng ăn côn trùng và phân chim. Loài kiến này là một loài kiếm ăn thông minh, sử dụng cả hai giao tiếp và tuyển mộ hiệu quả.
Một thuộc địa bao gồm thường khoảng 7.000 kiến thợ, phân bố không đều giữa các tổ.

Loài kiến này đang sắp tuyệt chủng.

Phân bố
Loài này được tìm thấy trong khu vực mưa rừng Đông Nam Á từ Sumatra đến Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

 Ants of Borneo: A briefing on the life history of the giant forest ant Camponotus gigas
  Abstracts of papers on C. gigas

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1802
gigas
Động vật cánh màng châu Á


title: Chamaepsila rosae

text:
Chamaepsila rosae (tên tiếng Anh: Ruồi cà rốt) là một loài gây hại cho vườn và nông trại, chủ yếu gây hại cây cà rốt, nhưng cũng hại củ cải vàng, mùi tây và cần tây. Nó là một thành viên của họ Psilidae.
Thiệt hại cây trồng gây ra bởi ấu trùng màu vàng kem ăn các lớp bên ngoài của gốc cà rốt. Vào mùa thu, chúng có thể xâm nhập sâu hơn vào gốc. Ấu trùng không có chân dài đến 10 mm.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Web page on carrot fly

Chú thích

Tham khảo

Chamaepsila


title: Cao nguyên Vân Quý

text:
Cao nguyên Vân Quý (, Hán Việt: Vân Quý cao nguyên), tên đầy đủ là cao nguyên Vân Nam - Quý Châu, là một cao nguyên nằm ở Tây Nam Trung Quốc. Cao nguyên này bao phủ phía đông tỉnh Vân Nam, toàn bộ tỉnh Quý Châu, tây bắc của Quảng Tây và một số vùng giáp ranh của Trùng Khánh, Tứ Xuyên, Hồ Nam và Hồ Bắc, và tùy theo quan điểm, có thể trải rộng ra phía bắc của Lào, vùng cao nguyên ở bang Shan thuộc đông bắc Myanma và phía bắc Thái Lan. Cao nguyên có hai khu vực riêng biệt: một vùng cao nguyên có độ cao khoảng 2.000 m với các đỉnh núi có thể cao tới 3.700 m ở miền bắc Vân Nam, và một vùng đồi núi lượn sóng, núi cao sông sâu, và các dãy núi được đánh dấu bằng các đứt gãy ở phía tây Quý Châu. Nền đá vôi của cao nguyên dễ dáng bị xoái mòn, tạo ra các carxtơ ngoạn mục.

Do có địa hình cao và vĩ độ thấp, khí hậu của cao nguyên có biến động lớn trong ngày do chịu ảnh hưởng của bức xạ năng lượng mặt trời và khí hậu mát mẻ và ít biến đổi theo mùa. Khí hậu cao nguyên được chia thành hai mùa là mùa mưa và mưa khô. Nhìn chung, mô tả khí hậu của cao nguyên khá khó khăn do nhiệt độ biến động giữa các nơi. Các đỉnh cao nhất của cao nguyên lên tới một phần ba tầng đối lưu của Trái Đất. Với mỗi 100 mét độ cao, nhiệt độ nói chung giảm 0,6 °C. Cao nguyên Vân Quý còn có biệt danh là "tứ quý như xuân". Cao nguyên Vân-Quý là có dòng sông lớn tại châu Á như Trường Giang, Tây Giang và sông Mê Kông chảy qua.

Xem thêm
Cao nguyên Hoàng Thổ
Điền Trì

Chú thích

Liên kết ngoài
Sự mở rộng của các cánh đồng lúa Trung Hoa đến cao nguyên Vân-Quý

Cao nguyên Trung Quốc
Địa mạo Vân Nam
Địa mạo Quý Châu