title: Chúa tể những chiếc nhẫn: Hai tòa tháp

text:
Chúa tể những chiếc nhẫn: Hai tòa tháp (The Lord of the Rings: The Two Towers) là một bộ phim viễn tưởng được sản xuất năm 2002 của đạo diễn Peter Jackson. Đây là bộ phim thứ hai trong Chúa tể của những chiếc nhẫn, trước đó là bộ phim The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001) và kết thúc với bộ phim The Lord of the Rings: The Return of the King (2003). Doanh thu của bộ phim đạt trên 900 triệu USD trên toàn thế giới và bộ phim đã giành được hai giải Oscar.

Tiếp tục câu chuyện của The Fellowship of the Ring, bộ phim xen kẽ 3 câu chuyện. Frodo và Sam tiếp tục cuộc hành trình đến Mordor nhằm hủy diệt chiếc nhẫn chúa, họ gặp được Gollum, người sở hữu chiếc nhẫn cũ và cho Gollum vào nhóm. Aragorn, Legolas và Gimli đến đất nước đang bị xâu xé bởi chiến tranh - Rohan, và sau đó gặp lại Gandalf, lúc này đã được hồi sinh, trước họ khi chiến đấu ở Trận Helm's Deep. Merry và Pippin trốn thoát được bọn Uruk-hai, họ gặp một người cây - Treebeard, và chuẩn bị cho kế hoạch tấn công Isengard.

Nhận được những lời khen hết mình, bộ phim đạt được doanh thu phòng vé khổng lồ, thu lợi khoảng 926 triệu đô-la trên thế giới và hiện tại đang là bộ phim có doanh thu đứng thứ 22 trong những bộ phim có doanh thu cao nhất thời đại. Bộ phim đạt được 2 giải thưởng của Viện Hàn lâm.

Nội dung phim

Phù thủy Gandalf Xám đã bỏ mạng trong trận chiến với con Balrog nhằm tạo thời gian cho Hiệp hội bảo vệ nhẫn rời khỏi hầm mỏ Moria.

Vài tuần sau, Frodo Baggins và Samwise Gamgee tiếp tục cuộc hành trình của họ đến Mordor nhằm hủy diệt chiếc nhẫn chúa cũng như chúa tể bóng tối Sauron. Một đêm nọ, họ bị tấn công bởi chủ nhân cũ của chiếc nhẫn, Gollum. Đôi bạn bắt được Gollum, nhưng Frodo thương hại hắn, hiểu ra gánh nặng của chiếc nhẫn. Frodo thuyết phục Gollum để dẫn họ tới Mordor. Sam ngay lập tức hồ nghi Gollum và cảnh báo Frodo rằng Gollum sẽ phản bội họ.

Tại Rohan, Aragorn, Legolas và Gimli đuổi theo những tên Uruk-hai đang bắt giữ Merry và Pippin. Trong lúc ấy, vua Théoden của Rohan bị bỏ bùa bởi Grima Wormtongue, kẻ bí mật phục vụ cho Saruman Trắng. Saruman xua quân Orc (Quái vật) và bọn người hoang ở Dunland bao vây vùng đất này. Cháu của Theoden, Éomer cáo buộc Gríma Wormtongue là gián điệp của địch; Grima trục xuất anh ta vì phá hoại công việc của hắn. Éomer đi qua những vùng đồng quê để tập hợp những người còn sót lại của đội kỵ binh Rohirrim. Quân đội của Éomer sau đó đột kích và giết những tên Uruk-hai đang bắt giữ Merry và Pippin. Merry và Pippin chạy trốn vào khu rừng Fangorn và gặp Treebeard, người cây (Ent) già nhất.

Frodo, Sam và Gollum đi qua Đầm Lầy Chết (Dead Marshes), lẫn trốn một con rồng Nazgul. Ngay khi đến được Cổng Đen (Black Gate), họ thấy cánh cổng đã bị đóng vào được bảo vệ bởi những tên Orc. Gollum thuyết phục đôi bạn rằng hắn sẽ dẫn họ đến một lối vào không được bảo vệ. Sau khi biết được cuộc phục kích của Éomer, Aragorn, Legolas và Gimli khám phá ra dấu vết của Merry và Pippin. Cả ba đối mặt với Gandalf, giờ đây hồi sinh thành Gandalf Trắng. Gandalf gia nhập với bộ ba trong cuộc hành trình của họ đến Edoras. Sau khi đến nơi, họ giải thoát Théoden khỏi phép thuật của Grima và thông báo cho nhà vua về cái chết của con trai ông, Théodred. Théoden cho người dân của ông di tản đến pháo đài Helm's Deep để an toàn. Sợ rằng Helm's Deep sẽ thất thủ, Gandalf ra đi để tìm Éomer. Gríma bỏ chạy tới tòa tháp Orthanc và thông báo cho Saruman biết về điểm yếu của dãy tường thành đầu tiên ở Helm's Deep. Saruman lệnh cho đội quân đông đảo của hắn hành quân đến ngôi thành, cùng với kế hoạch hủy diệt toàn bộ người dân xứ Rohan và hậu duệ của Isildur.

Trong lúc ấy, Gollum đấu tranh giữa lòng trung thành của hắn đối với Frodo và sự đói khát của hắn với chiếc nhẫn. Khi Sam và Frodo bị bắt bởi những Cung thủ xứ Ithilien, Frodo tiết lộ sự có mặt của Gollum để bảo vệ mạng sống của mình; Gollum tuy thế cảm thấy bị phản bội, và bắt đầu mưu tính chống lại Frodo. Khi quân đội của Théoden hành quân đến Helm's Deep, họ bị tấn công bởi những kỵ binh Warg (chó sói) của Saruman và Aragorn ngã xuống vực sâu và được tin là đã chết trong một con sông dữ dội. Tại Rivendell, Elrond thuyết phục con gái ông - Arwen nhằm từ bỏ tình yêu của cô dành cho Aragorn và rời khỏi Trung Địa với những người bạn đồng hành tộc tiên (Elf) khác của cô. Trong khí đó, Éowyn, cháu của Théoden, nuôi dưỡng một tình cảm đang lớn dậy cho Aragorn.

Biết được về chiếc nhẫn của Frodo, chỉ huy của đội cung thủ xứ Ithilien, Faramir, cũng là em trai của Boromir, ra lệnh cho chiếc nhẫn được gửi đến Gondor. Tại Rohan, Aragorn hầu như vẫn còn sống, trôi dạt vào bờ sông. Với sự giúp đỡ từ con ngựa già Brego của Théodred, anh chạy đến Helm's Deep và cảnh báo Théoden rằng anh đã thấy quân đội của Saruman đang tiến về tòa thành. Théoden tập hợp quân đội của ông để chiến đấu chống lại quân Uruk-hai của Saruman. Khi trời tối, một tiểu đoàn của tộc Tiên đến nơi nhằm tiếp viện cho quân đội Rohan. Trong khu rừng Fangorn, Merry, Pippin, Treebeard và những người cây khác bắt đầu một hội đồng để quyết định vai trò của những người cây trong trận chiến với Saruman.

Trận Helm's Deep bắt đầu giữa quân Uruk-hai và quân đội Rohirrim cùng với Aragorn và bạn đồng hành. Thuốc nổ của Saruman đã phá vỡ điểm yếu của bức tường thành, tạo điều kiện cho lũ Orc tràn vào pháo đài. Tại rừng Fangorn, Treebeard và những người cây khác ban đầu từ chối để bị lôi vào cuộc chiến cho tới khi Pippin cho họ xem những gì còn sót lại mà Saruman đã tàn phá khu rừng; phẫn nộ, Treebeard lệnh cho những người cây trả thù. Aragorn chỉ huy Théoden, Legolas và những người lính Rohirrim còn sót lại tấn công bọn Uruk-hai, tạo điều kiện cho phụ nữ và trẻ em trốn thoát khỏi dãy núi. Gandalf đến nơi, được sự trợ giúp bởi Éomer và người của anh. Hai lực lượng phối hợp với nhau làm cho bọn Uruk-hai thua trận và bỏ chạy vào khu rừng Fangorn, nơi những đồmg minh người cây và loài cây Huorn đánh bại bọn chúng. Ở pháo đài Isengard, những người cây đánh bại bọn Uruk-hai và phá tan con đập của dòng sông, làm chết đuối những tên Orc còn sót lại đang phòng thủ, Isengard ngập nước, còn Saruman thì bị giam giữ trong chính ngọn tháp của hắn.

Faramir đưa những người Hobbits tới Osgiliath. Quân đội của Faramir bị tấn công bởi những tên Orc, dẫn đầu là một con Nazgûl. Frodo bị khuất phục bởi sự ảnh hưởng của chiếc nhẫn và tấn công Sam, nhưng lấy lại được tinh thần của cậu khi Sam nhắc lại cho cậu về tình bạn của họ trong nước mắt. Con Nazgûl bị đánh bại và bỏ chạy. Faramir, hiểu được sự nguy hiểm của chiếc nhẫn, giải thoát cho hai người Hobbits và đưa họ tiếp tục cuộc hành trình, được gia nhập bởi Gollum. Gandalf phỏng đoán Sauron sẽ báo thù cho thảm bại của Saruman, nêu rõ rằng hi vọng sẽ được trên vai Frodo và Sam. Cùng lúc ấy, Gollum thề sẽ lấy lại chiếc nhẫn bằng cách sử dụng "nó" (con nhện Shelob) để giết Frodo và Sam.

Sản xuất

Thiết kế
Khi Alan Lee tham gia dự án vào cuối năm 1997, Helm Deep được giao nhiệm vụ thiết kế cấu trúc đầu tiên của phim. Ở quy mô 1:35, nó là một trong những tiểu họa đầu tiên được xây dựng, và một phần của đoạn video 45 phút được bán dự án New Line và Là một phần quan trọng của câu chuyện, Helm Đeep xây dựng tại Dry Creek Quarry với Gate.Thu nhỏ quy mô 1:04 Helm Deep chạy bản rộng 50 feet.

John Howe là người thiết kế cơ bản của các lực lượng của cái ác. Uruk-hai là đội quân đầu tiên của Jackson và Howe cũng được thiết kế nỏ đặc biệt cho các nhân vật.Việc thực hiện của một bản thảo từ thế kỷ 15.Với sự nhấn mạnh về màu sắc chủ đề của Elves rời khỏi Trung-trái đất. 250 bộ quần áo đã được thực hiện cho Rohirrim. Các mẫu thiết kế của Rohan được dựa trên các mẫu của Đức và Anglo-Saxon. Hầu hết các loại vũ khí điều được John Howe thiết kế, và được Peter Lyon giả mạo. Mỗi thanh kiếm mất 3-6 ngày để chế tạo ra.

Bộ phim cũng cung cấp một cái nhìn ở Mordor và Gondor, về câu chuyện của Frodo và Sam.Một thiết kế mà Howe gọi là một sự nhạo báng của Cathedrals Gothic. Ông và Lee hoàn toàn tạo ra Black Gate (mặc dù một lỗi đánh máy trong kịch bản đã thu nhỏ thành hai)và Osgiliath thành phố đổ nát phản ánh London trong Blitz hoặc Berlin vào năm 1945.Các thiết lập trên Backlot dựa trên xung quanh một cây cầu và tái sử dụng một số của Moria.

Quay phim chính
The Two Towers có hình ảnh chủ yếu với The Fellowship of the Ring và sự trở lại của vua giữa 11 tháng 10 năm 1999 đến 22 tháng 12 năm 2000.Mortensen đã phá vỡ hai ngón chân khi anh ta đá một mũ bảo hiểm Orc khi việc tìm kiếm hài cốt của Uruk-hai và tin tưởng Merry và Pippin được cho là đã chết. Bloom đã ngã xuống ngựa và nứt ba xương sườn, trong khi Beattie bị trật khớp đầu gối của mình.Jackson đùa tham khảo chúng như là "Đi bộ Bị thương." Sau đó, họ tiếp tục quay phim trong ba tháng.

Hiệu ứng
Sản xuất 73 phút các hiệu ứng kỹ thuật số với 799 bức ảnh.Bộ phim sẽ tính năng thách thức đầu tiên của họ trong việc tạo ra một cảnh chiến đấu,cũng như tạo ra hai nhân vật kỹ thuật số cần thiết để hành động chứ không phải là một phần thiết lập, không giống như Troll Cave và Balrog bộ phim trước.

Gollum
Weta bắt đầu tạo hiệu ứng động Gollum vào cuối năm 1998.

Phân vai
Elijah Wood trong vai Frodo Baggins: hobbit phải tiêu diệt một vành đai kinh, gánh nặng trở nên nặng hơn.
Ian McKellen trong vai Gandalf Grey / Gandalf Trắng: Wizard đã ngã xuống chiến đấu với Balrog, người đã trở lại, mạnh mẽ hơn bao giờ hết, để hoàn thành nhiệm vụ của mình.
Sean Astin trong vai Samwise Gamgee: Frodo người hobbit đồng hành trung thành, tốt hơn được gọi là Sam.
Viggo Mortensen trong vai Aragorn: người thừa kế ngai vàng của Gondor trong lưu vong đã đến để bảo vệ Rohan.
Dominic Monaghan như Meriadoc Brandybuck: các hobbit bắt Uruk-hai, người bạn tốt nhất của Pippin, tốt hơn được gọi là Merry.
Billy Boyd trong vai Peregrin Took: hobbit bắt Uruk-hai, người bạn tốt nhất của Merry, tốt hơn được gọi là Pippin.
Orlando Bloom trong vai Legolas: Elven cung thủ và một trong những bạn đồng hành của Aragorn.
John Rhys-Davies trong vai Gimli: Dwarf chiến binh và một trong những bạn đồng hành của Aragorn.
Ngoài ra tiếng nói Treebeard: các nhà lãnh đạo của ENT, được khuấy động sự giận dữ chống lại Saruman.
Andy Serkis trong vai Sméagol / Gollum, khốn khổ hobbit như sinh vật, chủ sở hữu của chiếc nhẫn trong nhiều thế kỷ, người hướng dẫn Frodo vào cuộc tìm kiếm của mình.
Christopher Lee trong vai Saruman Trắng: Wizard tiến hành chiến tranh khi Rohan và Fangorn tàn phá rừng, người đồng minh của mình với Sauron.
Bernard Hill trong vai Théoden: Vua của Rohan, người theo chính tả của Saruman cho đến khi Gandalf chữa lành ông để ông có thể lãnh đạo nhân dân của mình một lần nữa.
Miranda Otto trong vai Éowyn: Cháu gái Vua Théoden, có tình yêu với Aragorn.
Hugo Weaving trong vai Elrond: chúa Elven của Rivendell người bày tỏ nghi ngờ về tình yêu của con gái mình cho Aragorn.
David Wenham trong vai Faramir: đội trưởng của Rangers Ithilien, người chụp Frodo, Sam và Gollum.
Bruce Hopkins trong vai Gamling: trung úy trưởng của Théoden và là thành viên có tay nghề cao của Cảnh sát Hoàng gia của Rohan.
John Bach là Madril: phụ tá thân cận nhất của Faramir thông báo cho ông chuẩn bị trận chiến.
Sean Bean là Boromir, người xuất hiện trong cảnh hồi tưởng, nổi bật hơn trong phiên bản mở rộng của bộ phim.
Và các diễn viên khác

Phát hành video
The Lord of the Rings: The Two Towers đã được phát hành trên VHS và DVD vào ngày 26 tháng 8 năm 2003 tại Hoa Kỳ.Các ngày đã được dự định được phát hành đồng thời trên toàn thế giới,nhưng do một kỳ nghỉ cuối tuần của Ngân hàng tại Vương quốc Anh.Một số cửa hàng Anh đã bắt đầu bán đĩa DVD vào đầu ngày 22 tháng 8.Nhiều sự giận dữ của nhà phân phối phim của Vương quốc Anh,họ đã đe dọa để giữ lại nguồn cung cấp trước sau đó phát hành DVD.

Với The Fellowship of the Ring, một bản mở rộng của The Two Towers đã được phát hành trên VHS và DVD ngày 19 Tháng Mười Một năm 2003 với 45 phút của vật liệu mới thêm hiệu ứng đặc biệt và âm nhạc cộng với 11 phút. 4 đĩa DVD bao gồm 4 bình luận cùng với các tài liệu bổ sung.

Ngày 29 tháng 8 năm 2006, một phiên bản giới hạn của The Two Towers đã được phát hành trên đĩa DVD. Các thiết lập bao gồm cả các phiên bản sân khấu và mở rộng của bộ phim trên một đĩa hai mặt cùng với các vật liệu tiền thưởng hoàn toàn mới.

Blu-ray phiên bản sân khấu của The Lord of the Rings đã được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 06 tháng 4 năm 2010.Đĩa cá nhân Blu-ray của The Two Towers được phát hành vào ngày 14 tháng 9 năm 2010 với các tính năng đặc biệt giống như là đầy đủ bộ ba phát hành, ngoại trừ không có bản sao kỹ thuật số.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chúa tể những chiếc nhẫn (loạt phim)
Phim tiếp nối thập niên 2000
Phim giả tưởng Mỹ
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim phiêu lưu thập niên 2000
Phim giành giải Empire cho phim hay nhất
Phim giành giải Oscar cho biên tập âm thanh xuất sắc nhất
Phim giành giải Oscar cho hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất
Phim sử thi
Phim tiếp nối
Phim kỳ ảo thập niên 2000
Phim năm 2002
Phim phiêu lưu tưởng tượng của Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hành động thập niên 2000
Phim sử thi của Mỹ
Phim Mỹ
Phim tiếp nối Mỹ
Phim hãng New Line Cinema
Phim New Zealand
Kịch bản phim của Peter Jackson
Phim của Warner Bros.
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ


title: Oebalus pugnax

text:
Oebalus pugnax là một loài côn trùng trong họ Pentatomidae có nguồn gốc từ Bắc Mỹ đã trở thành một loài dịch hại nông nghiệp lớn ở miền Nam Hoa Kỳ. Nó đã là một loài dịch hại được biết đến ít nhất là từ thời Johan Christian Fabricius, người đã xuất bản phân loại loài này khoảng năm 1775.

Mô tả
Con trưởng thành có chiều dài 9,5 mm - 13 mm. Nó có hình dáng hẹp hình thành nên hình cái khiên đặc thù như của các loài rầy hôi khác. Nó có màu rơm màu với các điểm sắc nét trên đỉnh của "khiên" và một hình tam giác màu vàng ở giữa "khiên". Một số con trưởng thành có màu xám gần tam giác màu vàng, trong khi những con khác có thể là màu nâu tối chứ không phải màu rơm.

Loài bọ này là một loại sâu hại quan trọng của cây lúa ở miền nam Hoa Kỳ, bao gồm Mississippi, Arkansas, Louisiana, và Texas (vàng đai lúa gạo). Dịch hại nông nghiệp này được biết đến để tấn công các cây ngũ cốc hạt nhỏ, đặc biệt là lúa mì, lúa miến, và lúa. Côn trùng cũng sống trong cỏ hoang dã như cỏ Johnson, Echinochloa, cói. Đôi khi chúng được tìm thấy trên các cây trồng khác. Các cây chủ phi lương thực khác mà loài bọ này ăn gồm có: Echinochloa crusgalli, Echinochloa colonum, Digitaria sanguinalis, Panicum dicotomiflorum, Phalaris minor, Paspalum urvillei, và Sporobolus poiretti, hai loài cây sau là những loài phổ biến nhất mà chúng thích.

Phân loài
 O. p. pugnax
 O. p. torrida

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1775
P


title: Pemalang (huyện)

text:
Pemalang là một huyện () ở bờ biển phía bắc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là thành phố Pemalang. Huyện có diện tích 996,09 km², dân số vào năm 2003 là 1.320.000 người, mật độ đạt 1.325,18 người/km².

Giống như các thành phố lớn Tegal ở phía tây và Pekalongan ở phía đông, vào thế kỷ 19, Pemalang có ngành công nghiệp mía đường chiếm ưu thế. Khu vực huyện có đất đai màu mỡ, được dùng để canh tác lúa. Vào giai đoạn kết thúc thế kỷ 19, phần đất phì nhiêu nhất nằm ở ven biển chủ yếu dành cho việc trồng mía, được phân thành 5 đồn điền lớn. Dưới thời Nhật Bant chiếm đóng trong Thế chiến II, huyện phải cung cấp gạo cho các nỗ lực chiến tranh của Nhật Bản, những kẻ chiếm đóng lập ra một hạn ngạch rất cao và gây nên tình trạng thiếu lương thực.

Huyện Pemalang được chia thành các phó huyện/xã: Ampelgading, Bantarbolang, Belik, Bodeh, Comal, Moga, Pemalang, Petarukan, Pulosari, Randudongkal, Taman, Ulujami, Warungpring, Watukumpul.

Tham khảo

Lucas, Anton (1977). Social revolution in Pemalang, Central Java, 1945. Indonesia 24:87-122.

Liên kết ngoài
Chính quyền huyện Pemalang

Trung Java


title: Purbalingga (huyện)

text:
Purbalingga là một huyện () tại tỉnh Trung Java của Indonesia. Huyện lị là Purbalingga. Purbalingga có diện tích 777.65 km² và dân số năm 2007 là 890.779 người, mật độ đạt 1145,3 người/km².

Huyện Purbalingga được chia thành các phó huyện/xã: Bobotsari, Bojongsari, Bukateja, Kaligondang, Kalimanah, Karanganyar, Karangjambu, Karangmoncol, Karangreja, Kejobong, Kemangkon, Kertanegara, Kutasari, Mrebet, Padamara, Pengadegan, Purbalingga, Rembang.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Trung Java


title: Purworejo (huyện)

text:
Purworejo là một huyện () ở phía nam tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Purworejo. Huyện có diện tích 1.034 km², dân số năm 2003 là 709.000 người, mật độ đạt 685,69 người/km².

Purworejo không phải là một khu vực du lịch nổi tiếng mặc dù huyện sở hữu một số điểm đến bao gồm cả dãy các ngọn đồi Menoreh ở phía tây nam với các hang động, các bãi biển ở phía nam (Ketawang, Congot, Jatimalang) và dãy núi ấn tượng ở phía bắc gồm hai núi lửa hoạt động là Sumbing và Sundoro.

Purworejo được phân thành các phó huyện/xã: Bagelen, Banyuurip, Bayan, Bener, Bruno, Butuh, Gebang, Grabag, Kaligesing, Kemiri, Kutoarjo, Loano, Ngombol, Pituruh, Purwodadi, Purworejo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Trung Java


title: Rembang (huyện)

text:
Rembang là một huyện () ở phía đông bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Rembang. Huyện có tuyến đường chính liên tỉnh Bờ biển phía Bắc đi qua. Rembang có địa hình thấp, độ cao tối đa chỉ là 70 m so với mực nước biển. Huỵen có diện tích 1.014,10 km², dân số năm 2003 là 577.000 người, mật độ đạt 568,98 người/km²

Rembang giáp với:
 Bắc: Biển Java
 Đông: Huyện Tuban (Đông Java)
 Nam: Huyện Blora
 Tây: Huyện Pati

Huyện Rembang được chia thành các phó huyện/xã: Bulu, Gunem, Kaliori, Kragan, Lasem, Pamotan, Pancur, Rembang, Sale, Sarang, Sedan, Sluke, Sulang, Sumber.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Trung Java


title: Semarang (huyện)

text:
Semarang là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Ungaran. Về mặt địa giới, huyện Semarang giáp với Kendal và Temanggung ở phía tây, thành phố Salatiga ở phía nam, Grobogan và Demak ở phía đông và thành phố Semarang ở phía bắc.

Huyện được chia thành các phó huyện/xã:
Ungaran Barat
Ungaran Timur
Bergas
Pringapus
Bawen
Bringin
Tuntang
Pabelan
Bancak
Suruh
Susukan
Kaliwungu
Tengaran
Getasan
Banyubiru
Sumowono
Ambarawa
Jambu
Bandungan

Chú thích

Liên kết ngoài
  Trang chính thức

Trung Java


title: Tegal (huyện)

text:
Tegal là một huyện () ở phía tây bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Thủ phủ là Slawi. Huyện có diện tích 878,79 km², dân số năm 2008 là 1.495.944 người, mật độ đạt 1.702,28 người/km².

Huyện Tegal được chia thành các phó huyện/xã: Adiwerna, Balapulang, Bojong, Bumijawa, Dukuhturi, Dukuhwaru, Jatinegara, Kedungbanteng, Kramat, Lebaksiu, Margasari, Pagerbarang, Pangkah, Slawi, Suradadi, Talang, Tarub, Warureja.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Trung Java


title: Sragen (huyện)

text:
Sragen là một huyện () ở phần phía đông của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Sragen, phía đông Surakarta nằm cách 30 km về phía đông bắc của Solo. Sragen giáp với tỉnh Đông Java ở phía đông. Sông Solo chảy qua các cánh đồng lúa phì nhiêu trong huyện. Huyện Sragen có diện tích 946,49 km², dân số năm 2003 là 860.000, mật độ đạt 908,62 người/km².

Sragen được phân thành các phó huyện/xã: Gemolong, Gesi, Gondang, Jenar, Kalijambe, Karangmalang, Kedawung, Masaran, Miri, Mondokan, Ngrampal, Plupuh, Sambirejo, Sambungmacan, Sidoharjo, Sragen, Sukodono, Sumberlawang, Tangen, Tanon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Trung Java


title: Sukoharjo (huyện)

text:
Sukoharjo là một regency () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Sukoharjo, cách khoảng 10 km về phía nam của Surakarta. Huyện giáp với Surakarta ở phía bắc, Karanganyar ở phía đông, Wonogiri và Yogyakarta ở phía nam và Klaten ở phía tây. Huyện có diện tích 466,66 km², dân số năm 2003 là 810.000 người, mật độ đạt 1.735,74 người/km².

Sông Solo phân huyện Sukoharjo ra thành hai phần, phần phía bắc có địa hình thấp và lượn sóng trong khi phần phía nam thì có nhiều đồi núi

Sukoharjo được chia thành 12 phó huyện (kecamatan): Baki, Bendosari, Bulu, Gatak, Grogol, Kartosuro, Mojolaban, Nguter, Polokarto, Sukoharjo, Tawangsari và Weru.

Kiên kết ngoài
 Trang chính thức

Tham khảo

Trung Java


title: Temanggung (huyện)

text:
Temanggung là một huyện thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Temanggung. Mọi du khách đến thăm tổ hợp đền Dieng từ Yogyakarta hay Semarang đều phải đi qua huyện này. Huyện nổi tiếng với sản vật long nhãn, được thu hoạch vào tháng 1 và tháng 2.

Temanggung nằm trên cao nguyên Dieng, một khu vực núi lửa với độ cao trung bình từ 500 đến 1450 và nằm trong lục địa. Các núi lửa Sundoro và Sumbing xuất hiện trên ranh giới với huyện Wonosobo. Lưu vực sông chính của huyện là Sông Progo.

Huyện Temanggung giáp với:
 Pekalongan ở đông bắc;
 Batang ở phía bắc;
 Semarang ở phía đông;
 Magelang ở phía nam;
 Wonosobo ở phía tây nam.

Temanggung được chia thành 12 phó huyện (kecamatan)]].

Chú thích

Trung Java


title: Wonogiri (huyện)

text:
Wonogiri là một huyện ở đông nam tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonogiri.

Wonogiri được chia thành các phó huyện (Kecamatan): Baturetno, Batuwarno, Bulukerto, Eromoko, Girimarto, Giritontro, Giriwoyo, Jatipurno, Jatiroto, Jatisrono, Karangtengah, Kismantoro, Manyaran, Ngadirojo, Nguntoronadi, Paranggupito, Pracimantoro, Puhpelem, Purwantoro, Selogiri, Sidoharjo, Slogohimo, Tirtomoyo, Wonogiri, Wuryantoro.

Hầu hết diện tích Wonogiri là đất đá và đồi núi do huyện nằm trên cao nguyên Sewu. Do cao nguyên có đặc trưng karst, huyện có nhiều hang động và ít nhất có 41 hang đã được khám phá.

Tham khảo

Trung Java


title: Wonosobo (huyện)

text:
Wonosobo là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonosobo, nằm tại , cách 120 km từ Semarang. Huyện nằm trên cao nguyên Dieng. Huyện có diện tích 984,68 km², dân số năm 2009 là 810.000 người, mật độ đạt 822,6 người/km².

Tên gọi "Wonosobo" bắt nguồn từ tiếng Java Wanasaba, xuất phát từ tiếng Phạn Vanasabhā và có nghĩa là 'nơi tụ họp trong rừng'.

Wonosobo được chia thành các phó huyện/xã: Garung, Kalibawang, Kalikajar, Kaliwiro, Kejajar, Kepil, Kertek, Leksono, Mojotengah, Sapuran, Selomerto, Sukoharjo, Wadaslintang, Watumalang, Wonosobo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Trung Java


title: Cao nguyên Dieng

text:
Cao nguyên Dieng, là một cao nguyên đầm lầy được tạo nên từ nền của một hõm chảo núi lửa phức thuộc Phu núi lửa Dieng gần Banjarnegara, Trung Java, Indonesia. Được người Indonesia gọi là "Dieng", cao nguyên nằm trên 2.000m so với mực nước biển và cách xa các trung tâm dân cư. Tên gọi "Dieng" bắt nguồn từ Di Hyang nghĩa là "Nơ ở của các vị thần".

Một phần của chiến dịch du kích của Sudirman trong Chiến tranh đọc lập Indonesia đã diễn ra tại đây.

Đền tháp
Cao nguyên có 8 đền tháp Ấn Độ giáo. Chúng được xây khoảng năm 750 SCN và là các cấu trúc bằng đá lâu đới nhất được biết đến tại Java. Xưa kia từng có 400 đền tháp song con số hiện nay chỉ là 8.

Với thời tiết sương mù do nằm 2000 m trên mực nước biển, tại Dieng có các khí độc tuôn ra cùng các hồ có màu lưu huỳnh khiến nơi đây trở thành một địa điểm tốt lành cho việc cúng tế tôn giáo. Các đền tháp là những đền thờ nhỏ được xây như những di tích thờ thần, tổ tiên và giành riêng cho Shiva. Các ngôi đền Ấn Độ giáo là các ngọn núi thu nhỏ của vũ trụ dựa trên các sơ đồ trong văn bản tôn giáo Ấn Độ, mặc dù các họa tiết thiết kế có kết nối không lớn tới Ấn Độ. Kiến trúc đầu tiên sử dụng mặt nạ ma quỷ Java và các quái vật biển hiện diện tại các hốc tường và ô cửa của phần kiến trúc còn lại.  Các kiến trúc Dieng nhỏ và tương đối bằng, song kiến trúc đá đã phát triển đáng kể và tạo nên những kiệt tác như khu phức hợp Prambanan và Borobudur.

Chú thích

Xem thêm

 Candi của Indonesia
 Kiến trúc Indonesia

Tham khảo
 Backshall, Stephan et al. (1999) Indonesia The Rough Guide London Penguin ISBN 1-85828-429-5 pp. 190–195
 Dalton, Bill Indonesia Handbook fourth edition pp. 280–283
 Dumarcay, J and Miksic J. Temples of the Dieng Plateau  in Miksic, John 1996  (editor) 1996 Ancient History Volume 1 of Indonesian Heritage Series Archipleago Press, Singapore. ISBN 981-3018-26-7
 Mertadiwangsa, S. Adisarwono, (1999) Dataran tinggi Dieng: objek wisata alam dan objek wisata budayanya = Dieng Plateau Yogyakarta: Kaliwangi Offset Yogyakarta, (In Indonesian)

Đền Indonesia
Di chỉ khảo cổ tại Indonesia
Trung Java
Địa điểm khảo cổ ở Indonesia
Cao nguyên núi lửa


title: Ba Nhã Lạt

text:
Ba Nhã Lạt (, , 1582 - 1624), Ái Tân Giác La, là con trai thứ năm của Thanh Hiển Tổ Tháp Khắc Thế, em trai khác mẹ của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

Cuộc đời
Ba Nhã Lạt sinh vào năm Minh Vạn Lịch thứ 10 (1682) ở Hách Đồ A Lạp. Mẹ ông là Kế phi Khẩn Triết, Cáp Đạt Na Lạp thị.

Những năm đầu được phong Thai cát.

Tháng 1 năm Vạn Lịch thứ 16 (1598), Nỗ Nhĩ Cáp Xích lệnh cho Ba Nhã Lạt cùng Trử Anh công chiếm An Sở Lạp Khố lộ, ban đêm tấn công 20 đồn trại, hàng phục hơn vạn người, vì vậy được ban hiệu "Trác Lễ Khắc Đồ", dịch sang tiếng Hán là "Đốc Nghị". Tháng 5 năm Vạn Lịch thứ 35 (1607), Ba Nhã Lật suất binh đánh Đông Hải Oa Tập bộ, theo tam lộ Hách Tịch Hách, Ngạc Mô Hòa Tô Lỗ, Phật Nột Hách Thác Khắc Tác, bắt giữa hai nghìn người.

Năm Thiên Mệnh thứ 9 (1624), tháng 2, Ba Nhã Lạt mất.

Năm Thuận Trị thứ 10 (1653), Ba Nhã Lạt được truy phong là Đốc Nghị Cương Quả Bối lặc.

Phả hệ

{{ahnentafel-compact5
|boxstyle_1=background-color: #ddf;
|boxstyle_2=background-color: #fdd;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #dfd;
|boxstyle_5=background-color: #9fe;
|1=Đốc Nghị Cương Quả Bối lặc Ba Nhã Lạt
|2='Phụ：Hiển Tổ Tuyên Hoàng đế Tháp Khắc Thế (truy tôn)
|3=Mẫu：Kế Phi Nạp Lạt thị
|4=Tổ phụ：Cảnh Tổ Dực Hoàng đế Giác Xương An (truy tôn)
|5=Tổ mẫu：Dực Hoàng hậu (truy tôn)
|6=
|7=
|8=Tằng tổ phụ：Hưng Tổ Trực Hoàng đế Phúc Mãn (truy tôn)
|9=Tằng tổ mẫu：Trực Hoàng hậu Hỉ Tháp Tịch thị (truy tôn)
|10=
|11=
|12=
|13=
|14=
|15=
|16=Cao tổ phụ：Tích Bảo Tề Thiên Cổ
|17=
|18=Ngoại cao tổ phụ：Đô Lý Cát
|19=
|20=
|21=
|22=
|23=
|24=
|25=
|26=
|27=
|28=
|29=
|30=
|31=
}}

Gia quyến

 Thê thiếp

 Đích Phúc tấn: Qua Nhĩ Giai thị (瓜尔佳氏), con gái của Phí Anh Đông.
 Trắc Phúc tấn: Bích Lỗ thị (碧鲁氏), con gái của Mô Tể'' (谟济).

Con trai

 Bái Tòng Võ (拜松武, 1598 - 1630), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Vô tự.
 Bái Âm Đồ (拜音圖, 1599 - 1653), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được Hoàng Thái Cực phong Tam đẳng Ngang bang Chương kinh, Cố sơn Ngạch chân của Tương Hoàng kỳ. Năm 1645 được phong Nhất đẳng Trấn quốc Tướng quân, 1 năm sau thăng Trấn quốc công. Năm 1648 tấn phong Bối tử, 1 năm sau tấn Bối lặc. Sau vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị cách tước, truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Năm 1799, cháu đời thứ 5 của Bái Âm Đồ là Hải Phúc được phục nhập Tông thất. Có 1 con trai.
 Tắc Y Đồ (塞伊圖, 1601 - 1608), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Chết yểu.
 Củng A Đại (鞏阿岱, 1607 - 1652), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được phong Bối tử, sau vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị cách tước, truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 8 con trai.
 Tích Hàn (錫翰, 1610 - 1652), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 8 con trai.
 Tể Mã Hỗ (濟瑪祜, 1613 - 1639), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Bị các anh trai liên lụy mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Năm 1799, hậu duệ của Tể Mã Hỗ là Vạn Anh được phục nhập Tông thất. Có 5 con trai.
 Hòa Thác (和托, 1615 - 1639), mẹ là Bích Lỗ thị. Vô tự.
 Đức Mã Hộ (德瑪護, 1616 - ?), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được phong Trấn quốc công, sau vì bị các anh trai liên lụy mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 5 con trai nhưng đều vô tự.
 Mục Thần (穆臣, 1621 - 1627), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Chết yểu.

Chú thích

Tham khảo
Thanh sử cảo, Quyển 215, Liệt truyện nhị - Ba Nhã Lạt

B
Mất năm 1624
Hoàng tộc nhà Thanh


title: Yitzhak Ben-Zvi

text:
Yitzhak Ben-Zvi (24 tháng 11 năm 1884 - 23 tháng 4 năm 1963; ,  Yitsihaq Bin Tusafi) là một nhà sử học, lãnh đạo, chính trị gia và là tổng thống thứ nhì và phục vụ trong thời gian dài nhất của Israel.

Tiểu sử
Sinh ra tại Poltava trong Đế quốc Nga (hiện nay ở Ukraina), Ben-Zvi là con trai cả của Zvi Shimshelevich, người sau này đã có tên Shimshi. Shimshi là một nhà hoạt động phục quốc Do Thái hàng đầu và một trong những người tổ chức Đại hội phục quốc Do Thái đầu tiên vào năm 1897. Năm 1952, ông được Knesset vinh danh là "quốc phụ của nhà nước". Ben-Zvi là nhà hoạt động trong các đơn vị tự vệ của người Do Thái tổ chức tại Ukraina để bảo vệ người Do Thái trong cuộc tàn sát năm 1905, và tham gia chính đảng phục quốc Do Thái Poale Zion. Ông là một đại diện trong đại hội phục quốc Do Thái năm 1907, và đó là nơi lần đầu ông gặp Israel Shochat. Ben-Zvi di cư Palestine cùng năm đó, và định cư ở Jaffa. "Bar-Giora", tiền thân bí mật của Hashomer, được tạo ra trong căn hộ của mình vào năm 1907. Năm 1909, ông đã tổ chức Gymnasia Rehavia trường trung học trong khu phố Bukharim Jerusalem cùng với Rachel Yanait.

Tham khảo

Tổng thống Israel
Thành viên Knesset
Nhà hoạt động độc lập


title: Tháp Khắc Thế

text:
Tháp Khắc Thế (? - 1583) là thủ lĩnh của Tả vệ Kiến Châu Nữ Chân vào thời kỳ cuối của nhà Minh. Các sử thư cũng dịch tên thành Tháp Thất (塔失) và Tha Thỉ (他矢). Ông là cha của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

Tiểu sử
Hành trạng của ông không được ghi lại nhiều. Vào năm Vạn Lịch thứ 11 (1583), Tháp Khắc Thế cùng cha là Giác Xương An đến Cổ Lặc thành để khuyên cháu rể là A Đài hàng Minh, nhưng Ni Kham Ngoại Lan công phá thành và sau đó giết chết những người trong thành, Tháp Khắc Thế và Giác Xương An tử nạn.

Vào năm Sùng Đức nguyên niên (1636), ngày 12 tháng 4 (tức ngày 16 tháng 5 dương), ông được Hoàng Thái Cực truy tôn làm Phúc vương (福王). Năm Thuận Trị thứ 5 (1648), ngày 5 tháng 11 (tức ngày 8 tháng 12 dương), ông đã được truy tôn thụy hiệu là Tuyên Hoàng đế (宣皇帝), miếu hiệu là Hiển Tổ (顯祖), mẹ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Hỉ Tháp Lạp thị, đồng thời truy tôn là Tuyên Hoàng hậu. Mộ phần được xây thành Vĩnh lăng (永陵; nay là Tân Tân, Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh).

Gia quyến
 Thân phụ: Giác Xương An, truy tôn Cảnh Tổ Dực Hoàng đế (景祖翼皇帝)
 Thân mẫu: Không rõ họ tên, truy tôn Dực Hoàng hậu (翼皇后)
 Thê thiếp:
 Đích phu nhân, Ngạc Mục Tề [額穆齊; Emeci;; ? - 1569], Hỉ Tháp Lạp thị, con gái Đô đốc A Cổ (阿姑). Nguyên phối. Sinh Nỗ Nhĩ Cáp Xích, Thư Nhĩ Cáp Tề, Nhã Nhĩ Cáp Tề cùng 1 con gái, gả cho Cát Cáp Thiện Cáp Tư Hỗ. Truy tôn Tuyên Hoàng hậu (宣皇后).
 Kế phu nhân, Khẩn Triết [懇哲; Kenje;], Cáp Đạt Na Lạp thị, dưỡng nữ của Bối lặc Vương Đài. Kế thê. Đối với Nỗ Nhĩ Cáp Xích hết sức hà khắc, sau khi Tháp Khắc Thế chết thì độc chiếm tài sản. Sinh con út Ba Nhã Lạt.
 Thiếp, Chiêm Thái cách cách [詹泰格格], Chương Giai thị, con gái La Tháp (羅塔), em gái Triết Nhân cách cách.
 Thiếp, Lý Giai thị (李佳氏), sinh Mục Nhĩ Cáp Tề.
 Con trai:
 Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích [努爾哈赤, Nurhaci];
 Thành Nghị Dũng Tráng Bối lặc Mục Nhĩ Cáp Tề [穆爾哈齊, Murhaci];
 Hòa Thạch Trang Thân vương Thư Nhĩ Cáp Tề [舒爾哈齊, Šurhaci];
 Thông Đạt Quận vương Nhã Nhĩ Cáp Tề [雅爾哈齊, Yarhaci];
 Đốc Nghị Cương Quả Bối lặc Ba Nhã Lạt [巴雅喇, Bayara];
 Con gái:
 Trưởng nữ, gả cho Ô Lạp Bối lặc Bố Nhan.
 Triêm Hà Cô [沾河姑], mất năm 1624, hạ giá lấy Cát Cáp Thiện Cáp Tư Hổ (噶哈善哈思虎). Năm 1727 được truy phong Hòa Thạc Công chúa.

Chú thích

Tham khảo

Người Nữ Chân
Mất năm 1583
Năm sinh không rõ
Người Mãn Châu
Hoàng đế truy tôn Trung Quốc


title: Mục Nhĩ Cáp Tề

text:
Mục Nhĩ Cáp Tề (1561 - 1620), Ái Tân Giác La, là con trai thứ hai của Thanh Hiển Tổ Tháp Khắc Thế, em trai của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Ông là người thiện chiến và dũng cảm, luôn là người đi đầu trong các trận chiến.

Cuộc đời
Mục Nhĩ Cáp Tề sinh vào năm Minh Gia Tĩnh thứ 40 (1561) ở Hách Đồ A Lạp. Mẹ ông là Thứ phi Lý Giai thị, con gái của Cổ Lỗ Lễ (古鲁礼).

Vào năm Minh Vạn Lịch thứ 13 (1585), Mục Nhĩ Cáp Tề theo Nỗ Nhĩ Cáp Xích thảo phạt bộ Triết Trần (哲陳部, Jecen aiman), do vừa mới khởi binh, nhân lực còn có hạn, nên chỉ xuất 500 binh. Trong khi xuất trinh đã gặp lũ lụt, cuối cùng chỉ còn 80 người: 50 người mặc miên giáp, 30 mặc thiết giáp, chuẩn bị phát động tiến công. Tuy nhiên, thủ lĩnh Gia Cáp bộ đã phái người mật báo cho thủ lĩnh Triết Trần bộ, bởi vậy Triết Trần tập hợp tại các khu vực Mạc Hà, Chương Giáp, Bả Nhĩ Đạt, Tát Nhĩ Hồ. Tuy nhiên, cuối cùng quân của Nỗ nhĩ Cáp Xích đã đại thắng.

Về sau Mục Nhĩ Cáp Tề luôn lập chiến công, được ban hiệu "Thanh Ba Đồ Lỗ" (靑巴图鲁), dịch sang tiếng Hán là "Thành Nghị" (诚毅).

Năm Thiên Mệnh thứ 5 (1620), giờ Tỵ ngày 10 tháng 9 (âm lịch) Mục Nhĩ Cáp Tề qua đời, thọ 60 tuổi. Nỗ Nhĩ Cáp Xích tự mình tế mộ. Ông được an táng ở Đông Kinh lăng, thuộc Liêu Dương.

Năm Thuận Trị thứ 10 (1653), Mục Nhĩ Cáp Tề được truy phong làm Đa La Bối lặc, thụy "Dũng Tráng" (勇壮), tức Đa La Thành Nghị Dũng Tráng Bối lặc.

Phả hệ

Gia quyến

Thê thiếp
Hậu Kim duy trì chế độ "Đa thê đa thiếp", tất cả người vợ được "thú" đều là đích thê, không phải vợ mất tái giá.

 Nguyên phối: Mã Giai thị (马佳氏), con gái của Ngạch Tư Đồ Mông Cổ (额思图蒙古).
 Kế thất: Nữu Hỗ Lộc thị (钮祜禄氏), con gái của Lai Lộc Hồn (来禄浑).
 Tam thú thê: Tha Tháp Lạt thị (他塔喇氏), con gái của Tề Tam (齐三).
 Tứ thú thê: A Nhan Giác La thị (阿颜觉罗氏), con gái của Ba Tháp (巴塔).
 Ngũ thú thê: Nạp Lạt thị (纳喇氏), con gái của Diệp Hách Bối lặc Yến Chư (晏诸).

Hậu duệ

Con trai
Hậu duệ của Mục Nhĩ Cáp Tề đều được phân vào Tả dực Viễn chi Tông thất Chính Lam kỳ nhưng khác "tộc" khác nhau.
Tát Cáp Liêm (薩哈廉, 1581 - 2 tháng 3 năm 1623), mẹ là Mã Giai thị. Có 2 con trai nhưng đều vô tự.
Đạt Nhĩ Sát (達爾察, 1582 - 1635), mẹ là Mã Giai thị. Năm 1653 truy phong Phụ quốc công, thụy "Cương Nghị" (刚毅), tức Phụng ân Phụ quốc Cương Nghị công. Có 4 con trai. Được an táng ở Đông Kinh lăng, thuộc Liêu Dương, được ban thưởng bia biểu mộ. Con cháu được phân vào Tả dực Viễn chi Tông thất Chính Lam kỳ Đệ nhất tộc.
 Con trai thứ 4: Mục Thanh (穆靑, 1620 - 1673), mẹ là Nạp Lạt thị - con gái của Ô Lạp Bối lặc Ngô Tam Thái (吴三泰). Năm 1645 được phong Phụng ân Tướng quân, 4 năm sau tấn phong Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân. Năm 1651 thăng Tam đẳng Trấn quốc Tướng quân, 2 tháng sau tấn phong Phụ quốc công. Năm 1658 nhậm chức Đô thống Mãn Châu Chính Lam kỳ. Sau khi qua đời được truy thụy "Khác Hậu" (悫厚), tức Phụng ân Phụ quốc Khác Hậu công. Đích thê là Nữu Hỗ Lộc thị, con gái của Thượng thư Xa Nhĩ Cách Nghi (车尔格宜) - con trai của Ngạch Diệc Đô. Có 10 con trai. Được an táng ở Hồ Gia Lâu, bên ngoài Triêu Dương môn ở Bắc Kinh, được ban thưởng bia biểu mộ.
 Con trai thứ 4: Lặc Tắc Lễ (勒塞禮, 1655 - 1717), mẹ là Vương Giai thị - con gái của Kỵ đô úy Bố Lâm Tôn (布林孙). Năm 1669 được phong Tam đẳng Phụng ân Tướng quân. Năm 1694 nhậm Hữu vệ Hộ quân Tham lĩnh. Năm 1697 nhờ vào quân công mà được thăng Nhị đẳng Phụng quốc Tướng quân, kiêm Nhất vân kỵ úy. Từng nhậm Phó đô thống Tương Bạch kỳ và Hắc Long Giang, Đô thống Mãn Châu Chính Lam kỳ. Có 10 con trai.
Thạc Bật Tắc (碩弼塞, 1600 - ?), mẹ là A Nhan Giác La thị. Vô tự.
Vụ Đạt Hải (務達海, 1601 - 1655), mẹ là A Nhan Giác La thị. Năm 1639 được phong Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân. Năm 1645 tấn phong Nhị đẳng, 2 năm sau lại tấn Nhất đẳng rồi Tam đẳng Trấn quốc Tướng quân. Từng nhậm Phó đô thống Tương Bạch kỳ, Hình bộ Thị lang, Nghị chính đại thần, Đô sát viện Tả đô Ngự sử. Năm 1651 được phong Bối tử. Sau khi qua đời được truy thụy "Tương Mẫn" (襄敏), tức Cố Sơn Tương Mẫn Bối tử. Có 7 con trai. Được an táng ở bên ngoài Triêu Dương môn 10 dặm, được ban thưởng bia ghi công biểu mộ. Con cháu được phân vào Tả dực Viễn chi Tông thất Chính Lam kỳ Đệ cửu tộc.
 Con trai thứ 6: Thác Khắc Thác Tuệ (托克托慧, 1633 - 1673), mẹ là Nữu Hỗ Lộc thị - con gái của Ngạch Diệc Đô. Năm 1649 được phong Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân, 2 năm sau tấn phong Trấn quốc công. Sau khi qua đời được truy thụy "Thuần Hòa" (纯和), tức Phụng ân Trấn quốc Thuần Hòa công. Có 9 con trai.
 Con trai thứ 8: Dương Phúc (揚福, 1665 - 1715), mẹ là Đông Giai thị - con gái của Đầu đẳng Thị vệ Cáp Cáp Phí Dương Cổ (哈哈费杨古). Năm 1679 được phong Tam đẳng Phụng quốc Tướng quân. Năm 1693 nhậm Hữu vệ Hộ quân Tham lĩnh. Năm 1696 có công theo quân chinh phạt Cát Nhĩ Đan, 1 năm sau nhờ quân công thăng Nhị đẳng Phụng quốc Tướng quân kiêm Nhất vân kỵ úy. Từng nhậm Phó đô thống của Hữu vệ, Mông Cổ Chính Bạch kỳ và Thịnh Kinh, Tướng quân của Ninh Cổ Tháp và Hắc Long Giang. Sau được tập tước của cha, được phong Bất nhập Bát phân Trấn quốc công, sau khi qua đời được truy thụy "Tương Nghị" (襄毅), tức Bất nhập bát phân Trấn quốc Tương Nghị công. Có 20 con trai.
Hán Đại (漢岱, 1606 - 1656), mẹ là A Nhan Giác La thị. Sơ phong Nhất đẳng Phụng quốc Tướng quân, thụ Hộ quân Đô thống. Năm 1638 nhậm Nghị chính đại thần. Năm 1644 nhờ quân công tấn phong Tam đẳng Trấn quốc Tướng quân. Năm 1646 tấn phong Nhất đẳng Trấn quốc Tướng quân, 1 năm sau lại thăng Phụ quốc công. Năm 1651 nhờ quân công tấn phong Trấn quốc công. Từng nhậm Đô thống Mãn Châu Chính Bạch kỳ và Chính Lam kỳ, Thượng thư Binh bộ và Lại bộ. Năm 1654 cách tước Trấn quốc công,1 năm sau được tặng hàm Thái tử Thái bảo, khôi phục Trấn quốc Tướng quân phẩm cấp. Kế thê là Nạp Lạt thị - con gái của Ô Lạp Bối lặc Ngô Tam Thái (吴三泰). Có 5 con trai. Con cháu được phân vào Tả dực Viễn chi Tông thất Chính Lam kỳ Đệ nhị tộc.
 Hải Lan (海蘭, 1623 - 1655), mẹ là Nạp Lạt thị - con gái của Đạt Nhĩ Hán (达尔汉). Năm 1645 phong Phụng ân Tướng quân. Năm 1649 tấn phong Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân, 2 năm sau thăng Phụ quốc công. Sau khi qua đời được truy thụy "Khác Hậu" (悫厚), tức Phụng ân Phụ quốc Khác Hậu công. Có tám con trai.
 Tịch Bố Tích Luân (席布錫倫, 1639 - 1651), mẹ là Nạp Lạt thị - con gái của Đạt Nhĩ Hán (达尔汉). Năm 1649 được phong Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân, 2 năm sau thăng Phụ quốc công. Sau khi qua đời được truy thụy "Điệu Mẫn" (悼愍), tức Phụng ân Phụ quốc Điệu Mẫn công. Có 2 con trai.
 Tung Bố Đồ (嵩布圖, 1632 - 1652), mẹ là Nạp Lạt thị - con gái của Đạt Nhĩ Hán (达尔汉). Năm 1649 được phong Tam đẳng Phụ quốc Tướng quân, 2 năm sau thăng Phụ quốc công. Sau khi qua đời được truy thụy "Hoài Tư" (怀思), tức Phụng ân Phụ quốc Hoài Tư công. Có 2 con trai.
 Cát Ba Lạt (噶巴喇, 1607 - 1618), mẹ là A Nhan Giác La thị. Vô tự.
 Tháp Hải (塔海, 1612 - 1665), mẹ là A Nhan Giác La thị. Năm 1645 được phong Phụng ân Tướng quân. Năm 1651 được thăng Phụ quốc công. Kế thê là Đông Giai thị - con gái của Đầu đẳng Thị vệ Cáp Cáp Phí Dương Cổ (哈哈费杨古). Có 8 con trai. Con cháu được phân vào Tả dực Viễn chi Tông thất Chính Lam kỳ Đệ tam tộc.
 Đường Khách (唐喀, 1614 - 1623), mẹ là A Nhan Giác La thị. Chết yểu.
 Hỗ Thế Tháp (祜世塔, 1615 - 1663), mẹ là A Nhan Giác La thị. Năm 1645 được phong Phụng ân Tướng quân. Năm 1651 được thăng Phụ quốc công. Có 11 con trai. Con cháu được phân vào Tả dực Viễn chi Tông thất Chính Lam kỳ Đệ ngũ tộc.
 Lạt Thế Tháp (喇世塔, 1617 - 1660), mẹ là A Nhan Giác La thị. Năm 1645 được phong Phụng ân Tướng quân. Năm 1651 được thăng Phụ quốc công. Sau khi qua đời được truy thụy "Khác Hy" (恪僖), tức Phụng ân Phụ quốc Khác Hy công. Có 1 con trai. Được an táng bên ngoài Triêu Dương môn, được ban thưởng bia biểu mộ. Con cháu được phân vào Tả dực Viễn chi Tông thất Chính Lam kỳ Đệ thập nhị tộc.
 Hoan Tề Phí Dương Cổ (歡齊費揚古, 1619 - 1621), mẹ là A Nhan Giác La thị. Chết yểu.

Con gái

 Thứ nữ gả cho Kỵ đô úy Xa Nhĩ Cách – con trai thứ ba của Nhất đẳng công Ngạch Diệc Đô và Quận chúa Ái Tân Giác La thị, con gái của Vũ Công Quận vương Lễ Đôn Ba Đồ Lỗ.
 Tứ nữ gả cho Khang Quả Lễ (康果禮) thuộc Na Mục Đô Lỗ thị.
 Cửu nữ gả cho Nhất đẳng nam Cách Ba Khố (格巴庫) thuộc Diệp Hách Na Lạp thị.

Chú thích

Tham khảo
Thanh sử cảo, Quyển 215, Liệt truyện nhị - Mục Nhĩ Cáp Tề

Mãn Châu thực lục, Quyển 2

M
Hoàng tộc nhà Thanh
Nhân vật quân sự nhà Thanh


title: Eisriesenwelt

text:
Eisriesenwelt (tiếng Đức nghĩa là "Thế giới băng khổng lồ") là một hang động băng đá vôi tự nhiên nằm ở Werfen, Áo, khoảng 40 km về phía nam của Salzburg. Hang động bên trong ngọn núi Hochkogel trong phần Tennengebirge của dãy núi Alps. Đây là hang động băng đá lớn nhất thế giới, dài hơn 42 km và đón khoảng 200.000 khách du lịch mỗi năm. Du khách chỉ được phép tham quan 1 km đầu tiên. Kể từ khi lối vào động được mở quanh năm, gió đông lạnh thổi vào hang làm tuyết đóng băng dày thêm. Vào mùa hè, hơi lạnh từ bên trong thổi ra ngăn hệ thống băng tan chảy.
Hang động mở cửa từ 1 tháng 5 - 26 tháng 10 hàng năm. Giờ hoạt động phục vụ khách là 9:00 giờ sáng đến 4:30 trong tháng 7 và tháng 8 và 9:00 sáng đến 15:30 tháng 5/ tháng 6 và tháng 9/tháng 10. Nhiệt độ bên trong hang động dưới mức đóng băng, và khách tham quan được khuyên mặc quần áo ấm. Khi khách vào trong hang thì cấm chụp ảnh.
Vào mùa đông, khi nhiệt độ trong lòng núi ấm hơn bên ngoài, dòng khí lạnh đi vào núi và làm giảm nhiệt tại các khu vực thấp hơn của hang động xuống dưới điểm đông. Vào mùa xuân, băng tuyết tan chảy, nước thấm qua các vết nứt trong đá. Khi chảy tới các khu vực thấp lạnh hơn, nước đóng băng và lâu dần hình thành hệ thống băng.
Đến năm 1955, xe điện chở du khách tham quan động băng chính thức đi vào hoạt động, rút ngắn thời gian từ 30 phút leo núi thành 3 phút đi xe. Ngoài ra còn có một con đường bộ thông từ chân núi lên cửa hang, thời gian đi bộ mất khoảng 20 phút.

Tham khảo

Hang động Áo


title: Nguyễn Tuấn Anh

text:
Nguyễn Tuấn Anh là tên người Việt rất phổ biến. Một số người có tên này:
Nguyễn Tuấn Anh, sinh năm 1968, quê quán tại tỉnh Nghệ An, Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ
Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng Cục Kỹ thuật, Quân khu 4, Bộ Quốc phòng.
Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 11 tháng 8 năm 1975, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Long An
Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 23 tháng 8 năm 1964, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Bình Phước
Ca sĩ hải ngoại Tuấn Anh, sinh 1948, tên thật là Nguyễn Tuấn Anh
Ca sĩ Wanbi Tuấn Anh (1987-2013), tên thật là Nguyễn Tuấn Anh.

Cầu thủ Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 16 tháng 5 năm 1995, cầu thủ bóng đá Việt Nam


title: Thuật toán Forney

text:
Trong lý thuyết mã hóa, thuật toán Forney là một thuật toán để tính các giá trị lỗi khi đã biết các vị trí lỗi. Nó là một bước trong việc giải mã mã BCH và mã Reed–Solomon (một lớp con của mã BCH). George David Forney, Jr. đã xây dựng thuật toán này.

Mô tả thuật toán

Có thể xem các từ mã của mã BCH là các đa thức. Theo định nghĩa, đa thức sinh có các nghiệm αc, αc+1,..., αc+d−2. Đặt t=(d-1)/2 là số lỗi cần sửa.

Từ thông điệp nhận được, có thể tính các giá trị s0, s1,... gọi là các giá trị hội chứng.
Việc giải mã sử dụng khái niệm đa thức định vị lỗi  định nghĩa như sau:

Các nghiệm của Λ(x) là X1−1,..., Xν−1. Chúng là nghịch đảo của các vị trí lỗi .

Khi đã biết các vị trí lỗi, bước tiếp theo là tính các giá trị lỗi ở các vị trí này. Các giá trị lỗi được dùng để sửa giá trị nhận được và thu được từ mã ban đầu.

Một cách tổng quát, các giá trị lỗi  luôn có thể được tính bằng cách giải hệ phương trình tuyến tính

Tuy nhiên, có thể tính nhanh hơn bằng cách sử dụng thuật toán Forney dựa trên nội suy Lagrange. Đầu tiên tính đa thức tính giá trị lỗi

Trong đó S(x) là một phần đa thức hội chứng:

Sau đó có thể tính các giá trị lỗi như sau:

Với mã BCH nghĩa hẹp, c = 1, nên biểu thức trên trở thành:

Đạo hàm hình thức

Λ'(x) là đạo hàm hình thức của đa thức định vị lỗi Λ(x):

Trong biểu thức trên, i là một số tự nhiên, và λi là một phần tử của trường hữu hạn. Toán tử · biểu diễn phép nhân thông thường (lặp đi lặp lại phép cộng trong trường hữu hạn) và không phải là phép nhân trong trường hữu hạn.

Xem chi tiết cách suy ra biểu thức trên cho giá trị lỗi ở nội suy Lagrange.

Lỗi xóa

Định nghĩa đa thức định vị xóa là

Trong đó vị trí xóa được biểu diễn bởi ji. Áp dụng thuật toán trên, thay Γ vào vị trí của Λ.

Nếu có cả lỗi thay đổi và lỗi xóa thì dùng đa thức định vị lỗi và xóa sau

Xem thêm
Mã BCH
Kỹ thuật sửa lỗi Reed–Solomon

Tham khảo

 Sách của W. Wesley Peterson

Phát hiện và sửa lỗi
Lý thuyết mã hóa


title: Ân Mỹ

text:
Ân Mỹ là một xã trung du cách trung tâm huyện lỵ Hoài Ân, tỉnh Bình Định, Việt Nam 10 km về hướng Bắc. Ân Mỹ là  nơi đặt UBND mới của thị xã Hoài Nhơn, được thành lập năm 1989 (tách ra từ xã Ân Tín).

Địa lý - Hành chính
Phía bắc giáp thị xã Hoài Nhơn, phía nam giáp xã Ân Tín, Ân Thạnh, phía đông giáp thị xã Hoài Nhơn và phía tây giáp xã Ân Tín.

Xã Ân mỹ có 05 thôn gồm:
Mỹ Thành, Mỹ Đức, Long Quang, Long Mỹ và Đại Định. Trong đó có Làng Hóc khoai thuộc thôn Mỹ Đức có người Hre sinh sống.

Giao thông
Ân Mỹ không có quốc lộ chạy qua, phía bắc có tỉnh lộ 629 nối với Quốc lộ 1 tại phường Bồng Sơn, Hoài Nhơn, chạy qua địa phận 2 xã Ân Mỹ, Ân Hảo Đông lên tới huyện lỵ An Lão và đi Ba Tơ, Quảng Ngãi.
Và tuyến đường Tây Bình Định được thông tuyến vào năm 2010.

Thắng cảnh và di tích

- Có hồ chứa nước Mỹ Đức (Tư Đức), Thác đổ Ông Mè, Thác đổ Bà Dân.
- Có các địa danh gắn liền với lịch sử đấu tranh của quân và dân Ân Mỹ như Đồi Thánh Giá (Mỹ Thành), Cầu Bến Muồng, Đồi 174 (Mỹ Đức)...

Văn hóa và giáo dục
Ân Mỹ có 01 trường trung học phổ thông: Trung học phổ thông Võ Giữ.

Lịch sử
Đôi nét về lịch sử, mảnh đất, con người Ân Mỹ.

Năm 1999 vinh dự được Chủ tịch nước CHXHCNVN phong tăng Anh hùng LLVTND

Tham khảo


title: Vanessa kershawi

text:
Vanessa kershawi là một loài bướm ngày có phạm vi phân bố chủ yếu là giới hạn ở Úc, mặc dù gió tây đã phân tán đến các đảo phía đông của Australia, bao gồm cả New Zealand. Trong mùa xuân dành cho con trưởng thành di cư về phía nam với số lượng lớn từ phía bắc bang Queensland và New South Wales.
Cây thực phẩm chính của loài này là Ammobium alatum. Vanessa kershawi giống với [[Vanessa cardui V. cardui đôi khi được xem là một phân loài của nó.

Hình ảnh

Tham khảo

CSIRO Ecowatch Australia, Vanessa kershawi
Wildlife of Sydney, Australian Painted Lady, Blue Spotted Painted Lady Fact File

Vanessa


title: Jean-Marc Bosman

text:
Jean-Marc Bosman (sinh ngày 30 tháng 10 năm 1964) là một cựu cầu thủ bóng đá Bỉ. Vụ kiện do anh khởi xướng đã dẫn đến luật Bosman, hay còn gọi Phán quyết Bosman, là một đạo luật về bóng đá, trong đó quy định cho phép cầu thủ bóng đá được ra đi tự do khỏi câu lạc bộ sở hữu sau khi hết hạn hợp đồng. Phán quyết này ra đời ngày 15 tháng 12 năm 1995. Phán quyết này bước ngoặt hoàn toàn thay đổi cách cầu thủ bóng đá được tuyển dụng, cho phép người chơi chuyên nghiệp trong Liên minh châu Âu tự do để di chuyển đến câu lạc bộ khác ở cuối của thời hạn hợp đồng với đội bóng hiện tại của họ.

Trước khi có vụ xử nổi tiếng, Bosman chơi cho câu lạc bộ nhóm đầu của giải vô địch bóng đá Bỉ Standard de Liège và RFC Liège và 20 lần khoác áo tuyển Bỉ ở cấp thanh niên. Trong khi phiên tòa đang diễn ra Bosman chơi một thời gian ngắn trong các giải đấu thấp hơn Pháp, và trên đảo Ấn Độ Dương Réunion.

Sự Nghiệp và thử thách
Trước khi thử việc mang tính bước ngoặt mà anh được biết đến, Bosman đã chơi cho câu lạc bộ hạng nhất của Bỉ là Standard Liège  và RFC Liège ,và cũng đã giành được 20 lần khoác áo tuyển Bỉ ở cấp độ trẻ, thậm chí còn là đội trưởng đội U21 bên trong một thời gian.  Anh gia nhập câu lạc bộ cũ vào năm 1983, trước khi chuyển đến RFC Liège vào năm 1988. Khi hợp đồng của anh với câu lạc bộ sau này hết hạn hai năm sau đó, anh đã cố gắng gia nhập câu lạc bộ Pháp Dunkerquenăm 1990, ở tuổi 25; tuy nhiên, Liège định giá anh ta với mức phí khoảng 500.000 bảng, và khăng khăng rằng câu lạc bộ Pháp phải trả trước đầy đủ. Khi họ từ chối, Liège từ chối đồng ý chuyển nhượng, và cắt lương của Bosman 75% xuống còn 500 bảng mỗi tháng. Điều này khiến Bosman thách thức hệ thống một cách hợp pháp và đưa vụ việc của mình ra tòa; ông đã kiện Liège, FA của Bỉ và UEFA , lập luận rằng các quy tắc do UEFA đưa ra, ngăn cản ông rời câu lạc bộ của mình mặc dù hợp đồng của ông đã hết hạn, dẫn đến vi phạm các quyền của ông được thiết lập trong Hiệp ước Rome 1957., cho phép tự do đi lại trong Cộng đồng Châu Âu, nay là Liên minh Châu Âu. Kết quả là câu lạc bộ của anh ấy đã đình chỉ anh ấy. Trong khi thử nghiệm đang diễn ra, Bosman đã chơi một thời gian ngắn ở các giải hạng dưới của Pháp cho câu lạc bộ hạng hai Saint-Quentin , và trên đảo Réunion ở Ấn Độ Dương . Vào ngày 15 tháng 12 năm 1995, Tòa án Công lý Châu Âu đã ra phán quyết rằng các cầu thủ nên được tự do di chuyển khi hợp đồng của họ hết hạn và các câu lạc bộ EU có thể thuê bất kỳ số lượng cầu thủ nào thuộc Liên minh Châu Âu.

Vụ kiện

Năm 1990, tiền vệ 26 tuổi Jean-Marc Bosman hết hạn hợp đồng với RFC Liege. Anh bị đẩy xuống đội trẻ và bị giảm hơn 2/3 lương (còn 500 euro/tuần). Anh được mời sang Pháp thi đấu. RFC Liege bất ngờ đưa ra mức phí chuyển nhượng trên trời 250.000 euro cho Bosman, rồi sau đó còn tăng lên 400.000 euro.

Thương vụ với Dunkirk đổ vỡ. Bosman không nản chí và có cơ hội sang Hà Lan chơi cho Maastricht. Song điều tương tự như với Dunkirk lại diễn ra. Bosman tuyệt vọng và đưa vụ việc ra Tòa án châu Âu. Bosman kiện cả Dunkirk, LĐBĐ Bỉ, UEFA lẫn FIFA. Bosman chiến thắng trong vụ kiện kéo dài suốt 5 năm. Phán quyết của Tòa án châu Âu dựa trên Điều 39 về quyền tự do thay đổi nơi làm việc của người lao động trong hiệp ước EC của Liên minh châu Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
FamousBelgians.net: Jean-Marc Bosman
Phỏng vấn với Uefa.com vào năm 2005 của Jean-Marc Bosman
BosmanRuling.co.uk

Cầu thủ bóng đá nam Bỉ
Sinh năm 1964
Nhân vật còn sống


title: Người hâm mộ

text:
Người hâm mộ hay người ái mộ hay còn gọi với cái tên ngắn gọn là fan, fan hâm mộ, các fan là tên gọi chỉ chung cho một nhóm đông người cùng chung một ý thích và biểu hiện sự nhiệt tình, ủng hộ, yêu quý và dành những tình cảm nồng nhiệt cho một cái gì đó, thông thường là dành tình cảm  cho những vận động viên thể thao, đặc biệt là môn bóng đá và những cầu thủ bóng đá hay cuồng nhiệt vì giới giải trí, giới ca sĩ, diễn viên, nghệ sĩ, ban nhạc, nhóm nhạc những đối tượng này gọi chung là thần tượng. Người hâm mộ có nhiều lứa tuổi và biểu hiện cũng khác nhau, ví dụ như những fan cuồng tuổi teen, những người hâm mộ có tuổi. Những biểu hiện về sự hâm một dành cho một đối tượng là rất phong phú như gọi tên, xin chữ ký, in ảnh.

Trên thế giới
Tôn thờ thần tượng quá mức trên khắp thế giới muôn hình vạn trạng nhưng lại là một hội chứng chung. Các nhà tâm lý cho rằng trong một xã hội mà các loại hình truyền thông phát triển, sự gần gũi với gia đình, cộng đồng bị giảm sút thì đối với nhiều người, người nổi tiếng đã dần thế chỗ người thân, hàng xóm và bạn bè. Một số chuyên gia phương Tây lo ngại việc trẻ em đang tôn thờ thần tượng theo hướng tiêu cực hơn là noi gương theo những điều tốt, có ý kiến cho rằng tôn thờ thần tượng không phải là một hiện tượng mới. Cái mới ở đây là mức độ cảm xúc sâu hơn và đẩy những đứa trẻ vào hội chứng này ở độ tuổi ngày một nhỏ hơn.Một số fan cuồng vì mong muốn được chú ý đã ra tay với thần tượng tiêu biểu là vụ ám sát John Lennon của The Beatles.

Người hâm mộ những ca sĩ chủ yếu là giới trẻ, xét về mặt giới tính đa số người đam mê thần tượng là nữ, thần tượng được si mê đều là nam (Big Bang, Super Junior, Bi Rain…), và trong cuộc khảo sát tại Trung Quốc năm 2011 thì trong số 10 thần tượng của thanh thiếu niên Trung Quốc chỉ có một người là nữ vì nữ có ít các hoạt động giải trí khác hơn nam và trong độ tuổi thanh thiếu niên thì nữ cũng thường bắt đầu có những cảm xúc, cảm giác về tình yêu sớm hơn và nhiều hơn nam, mặt khác nam thì duy lý hơn nên có vẻ như ít cuồng si thần tượng hơn.

Ở Hàn Quốc, fan cuồng còn được gọi là sasaeng fan, một lực lượng trẻ đông đảo”cuồng” các thần tượng mà họ ngưỡng mộ. Các sasaeng fan cũng có sự cạnh tranh ngầm với nhau. Họ thường xuyên vào blog của nhau để kiểm tra xem sasaeng fan nào có nhiều ảnh độc về thần tượng hơn, hay góc chụp ảnh đẹp hơn. Sasaeng fan thường ngủ qua đêm tại vỉa hè, phòng máy tính. Một số thậm chí trở thành người vô gia cư khi bỏ học, bỏ nhà lang thang theo bước chân thần tượng.

Ở Trung Quốc có trường hợp một cô gái Dương Lệ Quyên mê diễn viên Lưu Đức Hoa đến điên cuồng. Cô gái này đã hâm mộ thần tượng Lưu Đức Hoa trong suốt 13 năm, và mong ước để gặp thần tượng. Gia đình cô đã bán hết nhà cửa, thậm chí vay tiền để lo cho con đi Hồng Kông gặp thần tượng, cha cô còn định bán thận để có tiền.

Tại Mỹ, ca sĩ nổi tiếng Rihanna bị bạn trai mình là ca sĩ nhạc R&B Chris Brown đánh. Tuy nhiên, những fan trung thành với Chris Brown lại ủng hộ thần tượng của mình, đã có 25 phụ nữ nêu ý kiến bảo vệ hành động của Chris Brown, rằng họ sẽ cho anh ta đánh bất cứ lúc nào. Một số fan thậm chí còn bày tỏ khát khao được chàng ca sĩ này đánh.

Tại Việt Nam
Việt Nam có những fan hâm mộ cuồng nhiệt đối với những diễn viên, ca sĩ ngoại quốc cũng như trong nước. Để bám theo thần tượng, nhiều bạn trẻ đã không ngại bỏ học, bỏ thời gian, công sức thậm chí chấp nhận làm gái mại dâm để có tiền rồi tận tâm tận lực đi theo một ca sĩ, một diễn viên nổi danh mà không cần nhận được bất cứ gì. Thậm chí còn có trường hợp ái mộ đến mức đưa thần tượng lên bàn thờ, có cả nhang đèn thắp thường xuyên (ca sĩ Đan Trường).

Nhiều bạn trẻ tìm mọi cách vòi vĩnh cha mẹ, thậm chí đòi chết để có vé hoặc được ra sân bay chầu chực để một lần trông thấy thần tượng. Nhiều bạn bỏ học, bỏ thời gian, nhịn đói chỉ để chờ đợi thấy thần tượng rồi bật khóc, ngất xỉu, gây rối loạn trật tự. Họ không ngại bỏ tiền thuê xe chạy theo xe thần tượng đến tận khách sạn rồi chầu chực bên ngoài chỉ để hy vọng một lúc nào đó thần tượng đi ngang qua. Nhiều fan thức đến nửa đêm chầu chực ngoài sân bay mong nhìn được thần tượng, khi họ không thấy được thần tượng thì khóc lóc sụt sùi. Những fan đó có thể nhịn ăn nhịn mặc để mua những chiếc vé chợ đen có giá vài triệu đồng đi xem thần tượng bất chấp trời nắng nóng nhưng sẵn sàng đứng đến nửa ngày trời để mong gặp thần tượng.

Cũng ở Việt Nam, khi có các chuyến lưu diễn của các ca sĩ, diễn viên ngoại quốc (nhất là từ Hàn Quốc) thì người hâm mộ trẻ bất chấp nắng, mưa, nhịn đói nhịn khát, chẳng màng đến những lời chê trách có thể làm mọi thứ ngoài sức tưởng tượng của người lớn để thỏa mãn một điều duy nhất là biểu lộ cảm xúc với thần tượng của mình. Họ bất cần thân thể, chỉ chờ mà không ăn uống, thậm chí khóc lóc vô cớ, nhất là những cô gái rất trẻ cố bám mình theo xe thần tượng chạm tay vào kính xe rồi khóc lóc vật vã.

Cá biệt hơn, một số fan cuồng ở Hà Nội xúm nhau ngửi và hôn lên chiếc ghế thần tượng đã ngồi, họ ái mộ đến mức xúm nhau hôn chỗ ngồi của thần tượng và được coi là việc làm có một không hai trên thế giới. Thậm chí một số fan cuồng còn sẵn sàng chấp nhận làm tình một đêm để có được tấm vé vào xem thần tượng biểu diễn.

Một số ý kiến cho rằng, việc gào thét, khóc lóc khi thấy thần tượng không phải là hành vi vốn có của thanh thiếu niên Việt Nam mà là sự bắt chước, theo đuôi giới thanh thiếu niên Nhật Bản, Hàn Quốc và do hiệu ứng của các phương tiện truyền thông đại chúng và đặc biệt là Internet làm nên nền văn hóa cuồng si thần tượng trong giới thanh thiếu niên hiện nay ở Việt Nam.

Ý kiến
Có ý kiến cho rằng bản chất của việc thần tượng, yêu mến một ca sĩ, diễn viên không phải là xấu nhưng nếu quá đà, không biết tiết chế thì không tốt. Nếu mỗi gia đình nói chung, xã hội nói riêng không thực sự nghiêm túc trong vấn đề định hướng cho suy nghĩ của giới trẻ về vấn đề thần tượng thì nguy hiểm.
Là người hâm mộ là thích tài năng hay tính cách của idol trên sân khấu, khi gặp fan. Vì tính cách trên sân khấu và gặp fan sẽ khác với con người ngoài đời thật. Nếu thích thần tượng bằng tính cách ngoài đời thì việc đó rất khó trừ khi idol và bạn là bạn thân ngoài đời. Hay làm một người fan có lý trí.

Nhạc sĩ Tuấn Khanh có nhận định về những fan hâm mộ âm nhạc cuồng tín ở Việt Nam cho rằng họ đang ở trong một cơn mê cảm tập thể, sự cuồng nhiệt như một thứ ma túy tinh thần, bất chấp mai sau và cả một đám đông đang ồ ạt đơn điệu trong kiểu cách sống như một cơn mê cảm tập thể của một thế hệ thiếu niềm tin, thiếu lý tưởng sống và lạc lối vào sự lựa chọn tạm thời của mình.

Xem thêm

 Cộng đồng người hâm mộ
 Fan ruột
 Sasaeng fan hay fan cuồng
 Người tẩy chay hay anti-fan

Chú thích

Nghề nghiệp
Nhóm xã hội
Văn hóa người hâm mộ


title: Ngân hàng Nam Việt

text:
Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Việt (tên giao dịch bằng tiếng Anh: Nam Viet Commercial Joint Stock Bank''), được gọi tắt là Navibank, được thành lập vào ngày 18 tháng 09 năm 1995 theo Giấy phép số 00057/NH–CP ngày 18/09/1995 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Ngày 13 tháng 09 năm 2010, được Navibank ghi nhận như là cột mốc chiến lược trong lịch sử phát triển bằng sự kiện chính thức niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) theo Quyết định số 566/QĐ–SGDCK ngày 12/08/2010 với mã chứng khoán NVB.

Thông tin liên lạc

Địa chỉ: Số 343 đường Phạm Ngũ Lão phường Phạm Ngũ Lão quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

Tel: (08) 38 216 216 Fax: (08) 39 142 738

Email: navibank@navibank.com.vn

Trang web: http://www.navibank.com.vn/

Vốn điều lệ
Tính đến ngày 31/12/2011 vốn điều lệ của Navibank là 3.010 tỷ Đồng

Sản phẩm dịch vụ chính
Huy động vốn, tiếp nhận vốn, ủy thác, vay vốn, cho vay, chiết khấu các thương phiếu, hùn vốn liên doanh, dịch vụ thanh toán, phát hành và thanh toán thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ.

Mạng lưới kênh phân phối

Gồm 91 chi nhánh và phòng giao dịch, bao gồm: 01 Hội Sở Chính, 01 Sở Giao dịch, 19 Chi nhánh, 70 Phòng Giao dịch và Quỹ Tiết kiệm tại 24 tỉnh/thành trên toàn quốc.
Đưa vào hoạt động 32 máy ATM (trong đó 19 máy đặt tại TP. Hồ Chí Minh) và lắp đặt 359 POS trên toàn quốc.
Về mạng lưới chấp nhận thẻ, Navibank đã phát triển được 339 đơn vị chấp nhận thẻ (tăng 50 đơn vị so với năm trước).
Hệ thống ATM/POS của Navibank chấp nhận được thẻ nội địa của 41 ngân hàng thành viên trong hệ thống Smartlink, BanknetVN, VNBC và ngược lại chủ thẻ Navicard cũng giao dịch miễn phí trên ATM/POS của các ngân hàng trong các liên minh trên.
Tính đến 31/12/2011, Navibank hiện có quan hệ đại lý với hơn 100 tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, nổi bật như Citibank, Bank of America, Deutsche Bank và nhiều tổ chức khác.

Công ty trực thuộc
Công ty Quản lý Nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng

Được thành lập vào ngày 28 tháng 12 năm 2006, Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng (NAVIAMC) hoạt động theo mô hình công ty TNHH một thành viên do Ngân hàng TMCP Nam Việt là chủ sở hữu.

Cơ cấu tổ chức

Nhân sự
Tính đến 31/12/2011, có 15 người là thành viên Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát và Ban điều hành (trong đó có 07 người có trình độ trên Đại học và 08 người có trình độ Đại học) cùng 1,450 cán bộ nhân viên đang công tác tại Ngân hàng TMCP Nam Việt.

Chiến lược
Định hướng chiến lược:

Navibank định hướng trở thành ngân hàng thương mại bán lẻ chuẩn mực, hiện đại và hàng đầu Việt Nam

Chiến lược phát triển trung và dài hạn:

Chiến lược phát triển thị trường: phấn đấu gia tăng thị phần cho các sản phẩm và dịch vụ hiện có của Navibank trên cơ sở khai thác tối đa khả năng sử dụng sản phẩm dịch vụ của các đối tượng khách hàng trong từng thời kỳ trên các phân khúc thị trường mục tiêu đã lựa chọn. Mục tiêu đến năm 2020, thị phần hoạt động (huy động vốn và cho vay) của Navibank sẽ chiếm tối thiểu 5% thị phần trong ngành ngân hàng.  Để hỗ trợ cho sự thành công của chiến lược này, song song với việc hoàn thiện hệ thống phân phối hiện có, Navibank sẽ tiếp tục hình thành các điểm phân phối mới trên phạm vi cả nước đồng thời tăng cường công tác chiêu thị nhằm xây dựng hình ảnh, quảng bá thương hiệu Navibank đến rộng rãi khách hàng.

Chiến lược phát triển sản phẩm: tạo sự khác biệt cho các sản phẩm dịch vụ của Navibank bằng việc ứng dụng công nghệ hiện đại để tăng tính chính xác, an toàn, bảo mật, nhanh chóng trong quá trình giao dịch. Đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khảo sát nhu cầu và thị hiếu của khách hàng để phục vụ cho công tác thiết kế sản phẩm nhằm tạo ra những sản phẩm dịch vụ chủ đạo, nổi bật dẫn đầu cho từng nhóm khách hàng. Sản phẩm dịch vụ tài chính của ngân hàng phải được thiết kế theo hướng mở, đảm bảo tính linh hoạt cần thiết nhằm đáp ứng các nhu cầu khác biệt của khách hàng.

Cổ đông nước ngoài

SBI Securities Co., Ltd

Các sự kiện chính trong năm 2011
Nhận danh hiệu Doanh nghiệp có sản phẩm dịch vụ tốt nhất năm 2011
Nhận danh hiệu Doanh nghiệp Sài gòn tiêu biểu 2011,
Nhận danh hiệu 1000 doanh nghiệp nộp thuế thu nhập lớn nhất Việt Nam (V1000)
Nhận danh hiệu 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam 2011
Nhận giải thưởng từ Citibank: Tỷ lệ điện đạt chuẩn STP (Straight – Through – Processing)
Tham khảo:

Xem thêm
 Danh sách ngân hàng tại Việt Nam
 Ngân hàng TMCP Nam Việt: http://www.navibank.com.vn/
 Mạng lưới hoạt động: http://www.navibank.com.vn/?pageId=mang-luoi-hoat-dong
 Câu lạc bộ Bóng đá Navibank Sài Gòn: Navibank Sài Gòn, http://navibanksaigonfc.vn/

Nam Việt

en:Navibank


title: Giải Kim Mã

text:
Giải Kim Mã (chữ Hán: 台北金馬影展 - Đài Bắc Kim Mã ảnh triển; bính âm: Táiběi Jīnmǎ Yǐngzhǎn) là một liên hoan phim Điện ảnh và lễ trao giải được tổ chức thường niên tại Đài Loan. Nó được thành lập năm 1962 bởi Văn phòng Thông tin Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) (Government Information Office of the Republic of China). Lễ trao giải thường được tổ chức vào tháng 11 hoặc tháng 12 ở Đài Bắc. Kim Mã được xem là một trong những giải thưởng điện ảnh lớn và có uy tín nhất của điện ảnh Hoa ngữ.

Lương Triều Vỹ là nam diễn viên giữ kỉ lục về số lần chiến thắng giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất vào các năm 1994, 2003 và 2007. Nữ diễn viên giữ kỉ lục về số lần chiến thắng hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất là Trương Mạn Ngọc vào các năm 1991, 1997, 2000. Đạo diễn giữ kỉ lục chiến thắng hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất là 2 đạo diễn Hầu Hiếu Hiền và Hứa An Hoa đều với 3 lần.

Tổng quan
Từ năm 1990 (lễ trao giải lần thứ 27), liên hoan và lễ trao giải được tổ chức và tài trợ bởi Tổ chức Phát triển Điện ảnh Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) (Motion Picture Development Foundation R.O.C)

Lịch sử
Tháng 5 năm 1962, Văn phòng Thông tin Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc ban hành "Quy chế Giải thưởng Phim tiếng Phổ Thông năm 1962" chính thức thành lập Giải thưởng Kim Mã. Tên Kim Mã (金馬) có nguồn gốc từ đảo Kim Môn (金門) và Mã Tổ (馬祖), dưới sự kiểm soát của chính phủ Trung Hoa Dân Quốc

Lễ trao giải được thành lập để thúc đẩy ngành sản xuất phim Trung Quốc, trao giải cho những bộ phim Trung Quốc hay những nhà làm phim giỏi. Là một trong những giải thưởng danh giá nhất trong ngành công nghiệp điện ảnh Châu Á.

Tháng 8 năm 2019, Trung Quốc cấm điện ảnh đại lục dự giải Kim Mã ở Đài Loan vì vấn đề chính trị nhạy cảm.

Kỷ lục
 Lương Triều Vỹ là nam diễn viên giữ kỉ lục về số lần giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất với 3 chiến thắng vào các năm 1994, 2003 và 2007 với các bộ phim Trùng Khánh Sâm lâm, Vô gian đạo và Sắc, Giới. Anh cũng là nam diễn viên giữ kỉ lục về số lần được đề cử ở hạng mục này với 7 lần đề cử.
 Trương Mạn Ngọc là nữ diễn viên giữ kỉ lục về số lần chiến thắng hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất với 4 lần vào các năm 1989, 1991, 1997 và 2000 với các bộ phim Full Moon in New York, Centre Stage, Điềm mật mật và Tâm trạng khi yêu.
 Năm 2009 tại lễ trao giải lần thứ 46, lần đầu tiên có 2 diễn viên đồng chiến thắng ở hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất là Trương Gia Huy và Hoàng Bột.
 Năm 2006, lễ trao giải lần thứ 43, nam diễn viên 9 tuổi Ian Iskander Gouw được trao giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho vai diễn trong bộ phim Lưu Vong (After The Our Exile). Anh đã trở thành người chiến thắng trẻ nhất trong lịch sử giải thưởng.
 Nữ diễn viên người Đài Loan Loretta Yang được trao giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong lễ trao giải 21 và 22. Cô là nữ diễn viên đầu tiên đoạt giải này hai năm liên tiếp.
 Nam diễn viên Hong Kong Hoàng Thu Sinh giữ kỉ lục là nam diễn viên giành được nhiều giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất. Anh đã giành được giải thưởng này trong lễ trao giải 39, 40 và 42 với bộ phim Xiang Fei, Vô Gian Đạo, và Initial D.
 Cố diễn viên Trung Quốc Wang Lai giành được nhiều giải thưởng Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Cô đã giành được giải thưởng này 4 lần trong lễ trao giải thứ 3, 18, 25 và 28
 Đạo diễn kiêm nữ diễn viên người Trung Quốc Joan Chen là người đầu tiên đoạt được giải thưởng qua hai hạng mục, Đạo diễn xuất sắc nhất (năm 1998 cho Xiu Xiu: The Sent Down Girl) và Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (Red Rose White Rose). Hơn nữa, cô nữ đạo diễn/diễn viên đầu tiên giành được giải thưởng này.
Đạo diễn giữ kỉ lục chiến thắng hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất trong 3 lần là 2 đạo diễn Hầu Hiếu Hiền và Hứa An Hoa
 Năm 2012, nam diễn viên Hồng Kông Chapman To được đề cử giải Nam diễn viên xuất sắc nhất cho bộ phim Vulgaria và Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho bộ phim Diva. Anh là người duy nhất được đề cử ở hai hạng mục này này trong cùng một năm.
 Năm 1998, Lý Tiểu Lộ giành được ngôi vị Ảnh hậu khi vừa 16 tuổi với vai diễn Văn Tú (Xiu Xiu: The Sent Down Girl). Đây là Ảnh hậu trẻ nhất lúc bấy giờ.
Năm 2017 trong Liên Hoan Phim Kim Mã lần thứ 54, Trần Văn Kỳ (Vicky Chen) bấy giờ 14 tuổi, với bộ phim Huyết Quan Âm, đã đạt giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Lễ trao giải

Tham khảo

Liên kết ngoài

Liên hoan phim
Điện ảnh Đài Loan
Năm 1962
Khởi đầu năm 1962 ở Trung Quốc


title: Hoàn Xung

text:
Hoàn Xung (chữ Hán: 桓沖, 328 – 4/4/384), tên tự là Ấu Tử, tên lúc nhỏ là Mãi Đức Lang, người Long Kháng, nước Tiếu, đại thần, tướng lĩnh nhà Đông Tấn, em trai của quyền thần Hoàn Ôn.

Theo anh bắc phạt
Trong loạn Tô Tuấn, cha là Tuyên Thành nội sử Hoàn Di bị hại (328), nhà nghèo, mẹ bệnh, các anh em đều còn nhỏ tuổi (Hoàn Ôn mới 17 tuổi), lại không có nghề nghiệp gì, Xung may mắn được Dương Chủ nhận nuôi, gọi là Mãi Đức Lang.

Xung lớn lên, có kiến thức nhất trong các em trai của Hoàn Ôn, lại có tài võ nghệ, nên được anh cả xem trọng. Trưởng thành, được Thái tể, Vũ Lăng vương Tư Mã Hi gọi, không nhận lời. Được ban chức Ưng dương tướng quân, Trấn man hộ quân, Tây Dương thái thú.

Theo Ôn chinh phạt có công, được thăng làm Đốc quân sự của 7 quận: Nam Dương, Tương Dương, Tân Dã, Nghĩa Dương, Thuận Dương thuộc Kinh Châu, Kinh Triệu thuộc Ung Châu, Nghĩa Thành thuộc Dương Châu, Ninh sóc tướng quân, Nghĩa Thành, Tân Dã 2 quận thái thú, trấn Tương Dương.

Lại theo Ôn phá Diêu Tương. Hạ được Chu Thành, tiến hiệu Chinh lỗ tướng quân, ban tước Phong Thành công. Được thăng làm Chấn uy tướng quân, Giang Châu thứ sử, lĩnh Trấn man hộ quân, Tây Dương, Tiếu 2 quận thái thú.

Nhậm chức Giang Châu
Khi Ôn phá Diêu Tương, bắt được tướng của Tương là bọn Trương Tuấn, Dương Ngưng, đày đến Tầm Dương. Xung ở Giang Lăng, còn chưa nhận chức, thì Tuấn soái 500 bộ hạ giết Giang Châu đốc hộ Triệu Bì, cướp kho Vũ Xương, đem vợ con về bắc. Xung sai tướng đánh dẹp. rồi mới về Trấn.

Xung đến Giang Châu, gặp lại Dương Chủ, báo đáp rất hậu. Không lâu sau, tiến Giám quân sự của 6 quận thuộc 3 châu Giang, Kinh, Dự, Nam trung lang tướng, giả tiết, châu quận như cũ.

Xung ở Giang Châu được 13 năm thì Ôn hoăng. Hiếu Vũ đế chiếu Xung làm Trung quân tướng quân, Đô đốc Dương, Giang, Dự 3 châu quân sự, Dương, Dự 2 châu thứ sử, giả tiết. Khi ấy có chiếu ban cho Ôn các thứ tiền, vải, nhưng không đến kịp tang lễ. Xung dâng sớ nói Ôn bình sinh trong sạch, tiết kiệm, của nhà đủ lo việc tang, xin trả các thứ ấy về quan khố. Chiếu không cho, Xung vẫn cố chấp không nhận.

Giải chức Dương Châu
Tạ An thay Ôn cầm quyền, rất được lòng người. Năm Ninh Khang thứ 3 (375), Xung muốn nhường hẳn đại quyền cho ông ta, bèn giải nhiệm Dương Châu, tự xin ra ngoài. Đảng họ Hoàn ra sức phản đối, Si Siêu cũng can ngăn, Xung đều không nghe. Vì thế đổi thụ chức Đô đốc quân sự của 6 quận thuộc 5 châu Từ, Duyện, Dự, Thanh, Dương, Xa kị tướng quân, Từ Châu thứ sử, lấy Bắc trung lang phủ đặt trung quân, trấn Kinh Khẩu, Giả tiết. Lại có chiếu cho Xung cùng Tạ An đều gia Thị trung; được đem theo 50 người mang giáp trượng vào điện.

Bấy giờ Đan Dương doãn Vương Uẩn là cha của Hoàng hậu, Tạ An muốn giao trọng trách cho ông ta, bèn giải nhiệm Từ Châu của Xung, lấy ông làm Xa kị tướng quân. Đô đốc quân sự của 6 quận thuộc 2 châu Dự, Giang, từ Kinh Khẩu dời đi trấn Cô Thục.

Khi nhà Tiền Tần tấn công nhà Tiền Lương, Xung sai Tuyên Thành nội sử Chu Tự, Dự Châu thứ sử Hoàn Y soái quân đến Thọ Dương, Hoài Nam thái thú Lưu Ba bày thuyền trên Hoài, Tứ, bên trong chứa cỏ, để cứu Tiền Lương. Nhưng quốc chủ Tiền Lương là Trương Thiên Tích đã bị bắt, nên bãi binh.

Ít lâu sau Hoàn Khoát mất, được thăng làm Đô đốc quân sự của 7 châu Giang, Kinh, Lương, Ích, Ninh, Giao, Quảng, Nghĩa Thành thuộc Dương Châu, Kinh Triệu thuộc Ung Châu, Hà Đông thuộc Ti Châu, lĩnh Hộ nam man hiệu úy, Kinh Châu thứ sử, trì tiết, tướng quân, thị trung như cũ. Lại lấy con trai của ông là Tự làm Giang Châu thứ sử. Xung sắp đi trấn, đế tiễn ở Tây Đường, ban 50 vạn tiền. Lại lấy 340 thạch rượu, 50 con trâu thết đãi bá quan. Tạ An đưa đến Lật Châu (cù lao).

Nhậm chức Kinh Châu
Xung mới đến Giang Lăng, khi ấy nhà Tiền Tần cường thịnh, vì muốn bảo vệ Giang Nam, nên dâng sớ xin dời trị sở sang Thượng Minh , có chiếu đồng ý.

Ông sai Quan quân tướng quân Lưu Ba giữ Giang Lăng, Tư nghị tham quân Dương Lượng giữ Giang Hạ. Có chiếu vì Kinh Châu hạn hán mất mùa, Xung lại mới dời đến, nên hằng năm cho vận 30 vạn hộc gạo làm quân tư, khi nào được mùa mới thôi.

Tướng nhà Tiền Tần là Phù Dung cướp Phàn, Đặng, Thạch Việt cướp Lỗ Dương, Diêu Trường cướp Nam Hương, Vi Chung cướp Ngụy Hưng, các nơi này đều mất. Xung sai Giang Hạ tướng Lưu Ba, Nam trung lang tướng Chu Tự chống trả, mà Ba sợ giặc không tiến, Tự lại bị bắt. Xung dâng sớ nhận tội, xin giải chức. Triều đình không cho, sai Tả vệ tướng quân Trương Huyền Chi đến chỗ Xung tham mưu việc quân.

Xung soái bọn Tiền tướng quân Lưu Ba cùng các con của anh trai Hoàn Khoát là Chấn uy tướng quân Thạch Dân, Quan quân tướng quân Thạch Kiền tiến đánh Tiền Tần, hạ được Trúc Dương. Sau đó tấn công Vũ Đương, đuổi Duyện Châu thứ sử Trương Sùng. Tướng Tiền Tần là Mộ Dung Thùy, Mao Đương cướp Đặng Thành, Phù Hi, Thạch Việt cướp Tân Dã. Xung sợ giặc nhiều, lại có bệnh dịch, nên quay về Thượng Minh.

Ông dâng biểu xin lấy Thạch Dân trấn Hạ Khẩu, làm Đốc quân sự của 10 quận Kinh, Giang, Chấn vũ tướng quân, Tương Thành thái thú; lấy Vương Oái trấn Tầm Dương, làm Giang Châu thứ sử. Có chiếu nghe theo. Khi ấy Oái đang gặp tang anh trai Thiệu, nên từ chối. Vì vậy Tạ An lấy Trung lĩnh quân Tạ Du thay thế. Xung nghe tin nổi giận, dâng sớ nói Du bất tài, xin tự lĩnh Giang Châu, đế cho.

Xung sai Thạch Kiền tấn công Tương Dương thái thú Diêm Chấn nhà Tiền Tần, bắt được kể cả ông ta là 29 người, đưa về kinh đô, có chiếu giao cho phủ của Xung. Nhờ công bình Chấn công, con thứ khiêm của ông được phong Nghi Dương hầu.

Tướng Tiền Tần là Hác Quý chiếm Tương Dương, Xung sai Dương Uy tướng quân Chu Xước đánh dẹp, rồi thiêu huỷ đường sá ruộng vườn của Miện Bắc, bắt đi hơn 600 hộ dân mà về.

Lại sai Thượng Dung thái thú Quách Bảo đánh Ngụy Hưng thái thú Trử Viên, Thượng Dung thái thú Đoạn Phương nhà Tiền Tần, đều hàng phục được. Tân Thành thái thú Khúc Thường bỏ trốn, bình xong 3 quận. Có chiếu ban cho trăm vạn tiền, áo khoác các loại ngàn tấm.

Khi đại quân Tiền Tần nam tiến, Xung sai 3000 quân tinh nhuệ về bảo vệ kinh đô. Tạ An cho rằng 3000 người cũng chẳng ích gì, không nhận. Khi ấy, An sai con của anh trai là Tạ Huyền cùng bọn Hoàn Y đi kháng Tần, Xung chê rằng Tạ An không quen làm tướng, dùng một bọn "thiếu niên chưa từng trải".

Không lâu sau, quân Tấn đại thắng ở Phì Thủy, bọn Chu Tự, Trương Thiên Tích cũng thoát về. Khi xưa, Xung rất thân thiết với Tự, vẫn xấu hổ về việc không cứu Tương Dương. Nay nghe tin thắng trận, lại càng lấy làm hổ thẹn. Xung vốn có bệnh, phát ra mà chết, được 57 tuổi.

Tặng thái úy, quan chức như cũ. Thuỵ là Tuyên Mục. Giúp 50 vạn tiền, 500 xúc lụa. Hoàn Huyền soán ngôi, truy tặng Thái phó, Tuyên Thành vương.

Ông có bảy con trai: Tự, Khiêm, Tu, Sùng, Hoằng, Tiện, Di.

Bình giá
Khi xưa Ôn cầm quyền, các tội lớn nhỏ đều tự mình đưa ra quyết định. Xung cho rằng sinh mệnh quan trọng, gặp những tội đáng chết đều tâu lên, rồi mới thi hành.

Xung nhận rằng đức vọng của mình không bằng Tạ An, tự xin ra ngoài, không hề có lời nào oán thán, luôn giữ một lòng trung thành với triều đình nhà Tấn. Ông trấn thủ phía tây, đồng lòng chống giặc, có tác dụng đoàn kết trên dưới triều đình Đông Tấn. Tuy không tham chiến, nhưng đóng góp của ông vào chiến thắng trăm vạn quân Tiền Tần là không hề nhỏ!

Xung tính trong sạch tiết kiệm, sau khi tắm gội, vợ đưa cho áo mới, ông nổi giận, lệnh cho đem đi. Vợ ông đưa trở lại, nói: "Áo không từng mới, làm sao cũ được!" Xung cười mà mặc vào.

Ông lại khiêm nhường và yếu mến kẻ sĩ. Mệnh cho xử sĩ ở Nam Dương là Lưu Lân Chi làm Trưởng sử, Lân Chi không nghe, ông tự đến đón, lễ nghĩa rất hậu. Lại gọi xử sĩ ở Trường Sa là Đặng Sán làm Biệt giá, lễ nghĩa hết sức cung kính. Sán biết ông trọng người hiền, bèn nhận lời.

Khi xưa, Si Giám, Dữu Lượng, Dữu Dực lâm chung, đều dâng biểu gởi gắm thân thích, chỉ có Tạ An và Hoàn Xung là không hề nhắc đến việc riêng. Người biết chuyện đều khen ngợi. Thuyền đưa ông về đến Giang Lăng, già trẻ trai gái xuống bến để đón, kêu khóc đau đớn.

Tham khảo
 Tấn thư

Chú thích

Nhân vật quân sự nhà Tấn
Sinh năm 328
Mất năm 384
Người An Huy


title: Rùa cá sấu

text:
Rùa cá sấu hay còn gọi là rùa ngoạm (Danh pháp khoa học: Macrochelys temminckii) là một trong những loài rùa nước ngọt lớn nhất thế giới. Danh pháp temminckii được đặt tên để vinh danh nhà động vật học Hà Lan Coenraad Jacob Temminck. Chi Macrochelys từng được cho là chỉ gồm một loài, các nghiên cứu cho thấy có ba loài riêng biệt: Macrochelys temminckii, Macrochelys suwanniensis, và Macrochelys apalachicolae.

Phân bố
Loài rùa này phân bố ở vùng Bắc Mỹ, xuất hiện nhiều ở các vùng nước miền Nam Hoa Kỳ. Chúng được tìm thấy từ miền đông của đông Texas đến Florida Panhandle, và phía bắc đến đông nam Kansas, Missouri, miền đông nam Iowa, phía tây Illinois, phía tây Kentucky, và phía tây Tennessee. Do việc buôn bán vật nuôi kỳ lạ và các yếu tố khác loài đã tới châu Á và châu Âu với một trung tâm sinh sản/nghiên cứu tìm thấy ở Nhật Bản.

Đặc điểm
Loài rùa này có đầu to, bộ hàm cực khỏe, có gờ nhọn sắc,lực cắn 480 kg/inch2 có thể cắn vỡ mai nhiều loài rùa khác để làm thức ăn, mai nhiều gai, cùng vẻ hung dữ, nên chúng thường được gọi là "quái thú rùa". Hình ảnh chúng gợi đến loài khủng long thời xưa. Mai của chúng có 3 hàng gai. Những hàng gai này chứa rất rất nhiều đầu dây thần kinh nhạy cảm. Có báo cáo chưa được kiểm chứng về con rùa nặng 183 kg ở Kansas năm 1937, nhưng một trong những mẫu vật lớn nhất có kiểm chứng gây tranh cãi.

Ở bể sinh vật cảnh Shedd Chicago là một con rùa 16 năm tuổi cân nặng 113 kg, được gửi đến bể cá cảnh bang Tennessee. Một con khác cân nặng 107 kg tại sở thú Brookfield ở ngoại ô Chicago. Chúng thường không phát triển đến kích thước lớn, trung bình con trưởng thành có cái mai rùa dài khoảng  với khối lượng . Con đực thường lớn hơn con cái. Trong số các loài rùa nước ngọt còn sinh tồn, chỉ có các loài rùa mai mềm (ba ba) trong chi Chitra, Rafetus, và Pelochelys có thể vượt qua về kích thước.

Sinh sản và vòng đời

Loài này đặt độ tuổi thành thục khi khoảng 12 tuổi. Giao phối xảy ra vào đầu năm. Con cái xây tổ, hai tháng sau nó đẻ vào đó khoảng 10–50 trứng. Giới tính con non phụ thuộc vào nhiệt độ tổ. Thời gian ấp từ 100 tới 140 ngày, và trứng nở vào đầu mùa thu. Tuổi thọ của cá thể tự nhiên còn là ẩn số, rùa cá sấu được cho là sống tới 200 năm, nhưng từ 80 tới 120 năm thì có lẽ đúng hơn. Chúng thường sống từ 20 tới 70 năm khi bị nuôi nhốt.

Tham khảo

Trích dẫn

Thư mục

Liên kết ngoài

 Alligator vs. Common Snapping Turtle - Chelydra.org
 Alligator Snapping Turtle Care Sheet
 CRUNCH, The Alligator Snapping Turtle

T
Hóa thạch sống
Động vật được mô tả năm 1835
Động vật bò sát Mỹ


title: Thái Cảnh hầu

text:
Sái Cảnh hầu (chữ Hán: 蔡景侯; trị vì: 591 TCN-543 TCN), tên thật là Cơ Cố (姬固), là vị vua thứ 17 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sái Cảnh hầu là con của Sái Văn hầu - vua thứ 16 nước Sái. Năm 592 TCN, Sái Văn hầu mất, Cơ Cố lên nối ngôi, tức là Sái Cảnh hầu.

Năm 549 TCN, Sái Linh hầu theo Sở Khang vương họp quân nước Trần, nước Hứa đi đánh nước Trịnh. Các chư hầu do nước Tấn cầm đầu đi cứu Trịnh. Liên quân theo Sở rút lui.

Năm 548 TCN, Sở Khang vương lại họp quân Sái, Trần đánh Trịnh. Liên quân tiến đánh phá thành Nam Lý nước Trịnh.

Sái Cảnh hầu lấy người con gái nước Sở là Vu thị cho thế tử Cơ Bàn. Nhưng sau khi Vu thị đã làm con dâu, ông lại tư thông với Vu thị.

Năm 543 TCN, thế tử Bàn giận cha tư thông với vợ mình bèn giết chết ông mà lên ngôi. Sái Cảnh hầu ở ngôi được 49 năm. Thế tử Bàn lên ngôi, tức là Sái Linh hầu.

Xem thêm
Sái Linh hầu
Sái Văn hầu

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4-5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Sái
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 543 TCN


title: Thái phu nhân

text:
Thái phu nhân (chữ Hán: 蔡氏; Sái thị), thường dịch là Sái phu nhân, là người vợ thứ của lãnh chúa Lưu Biểu, chủ của vùng Kinh Châu trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Sái phu nhân là chị của Sái Mạo một viên tướng dưới trướng lãnh chúa Lưu Biểu. Lưu Biểu có hai người con là Lưu Kỳ và Lưu Tông. Lưu Kỳ là con vợ cả. Chưa có sử liệu về việc Lưu Tông là con vợ cả hay vợ kế. Sau đấy Lưu Biểu, Sái Phu nhân ủng hộ người con thứ. Sau khi Lưu Biểu chết, Sái phu nhân tìm kiếm sự ủng hộ của Tào Tháo để đưa Lưu Tông lên địa vị cao.

Trong Tam quốc diễn nghĩa
Trong Tam quốc diễn nghĩa, Sái Phu nhân được nhắc đến qua 3 hồi gồm Hồi 34: Sái phu nhân nấp nghe chuyện kín/Lưu hoàng thúc nhảy ngựa Đàn Khê, Hồi 40: Sái phu nhân bàn hiến Ký Châu/Gia Cát Lượng hỏa thiêu Tân Dã và Hồi 41. Trong tác phẩm này, Sái Phu nhân được mô tả là mẹ đẻ của Lưu Tông. Đây là một người đàn bà có lòng dạ hiểm độc, thích can dự vào triều chánh, đặc biệt là gây ảnh hưởng cho con bà lên ngôi. Sái phu nhân hay chống đối Lưu Bị.

Khi Lưu Biểu đồng ý chứa chấp Lưu Bị, đến đêm, Sái phu nhân xàm tấu với Lưu Biểu đề nghị ông ta điều Lưu Bị đi chỗ khác vì "sợ người ta chẳng được như bụng ông nghĩ thôi". Mỗi lần Lưu Bị trò chuyện với Lưu Biểu thì Sái phu nhân nấp sau bình phong nghe trộm. Sái phu nhân vẫn luôn có ý nghi Lưu Bị.

Khi Lưu Biểu ốm nặng, Sái Phu nhân đóng của lại không cho Lưu Kỳ vào thăm, sai Sái Mạo, Trương Doãn canh giữ cửa ngoài. Khi Lưu Biểu chết rồi, Sái phu nhân cùng với Sái Mạo, Trương Doãn bàn bạc, viết tờ di chúc giả cho con thứ là Lưu Tông làm chủ Kinh Châu, xong rồi mới cho báo tang. Sái Mạo lập Lưu Tông lên làm chủ, tôn tộc họ Sái chia nhau lĩnh luôn Kinh Châu còn Sái phu nhân cùng Lưu Tông đến ở Tương Dương để phòng Lưu Kỳ, Lưu Bị.

Sau khi Tào Tháo nam chinh, Sái Phu nhân là người chủ trương hàng Tào. Lưu Tông cùng với Sái phu nhân đem ấn tín sang sông đón rước Tào Tháo. Tào Tháo cho Lưu Tông vào triều đình làm quan. Lưu Tông hai ba lần từ chối, Tháo không cho, bất đắc dĩ phải cùng Sái phu nhân đi Thanh Châu, chỉ có tướng cũ là Vương Uy đi theo. Tào Tháo sai Vu Cấm đem quân khinh kỵ đuổi theo và giết cả hai mẹ con. Khi bị vây, Sái phu nhân ôm Lưu Tông khóc ầm ĩ. Vu Cấm ép lệnh quân sĩ hạ thủ, Vương Uy tức giận phản kháng, nhưng cuối cùng cả 3 bị xử tử.

Tham khảo

Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Nhân vật Tam Quốc
Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ


title: Chuột lang nước

text:
Chuột lang nước (Hydrochoerus hydrochaeris) là loài gặm nhấm lớn nhất thế giới thuộc Họ Chuột lang. Cũng được gọi là capybara và chigüire, đây là một thành viên của chi Hydrochoerus, trong đó nó là một trong hai loài còn sinh tồn, loài kia là chuột lang nước nhỏ (Hydrochoerus isthmius). Những họ hàng gần khác của nó là chuột lang nhà và Kerodon rupestris, và nó có quan hệ xa với Dasyprocta, Chinchilla, và Myocastor coypus. Chuột lang nước là loài đặc hữu ở Nam Mỹ, cư ngụ ở các trảng cỏ và rừng lá rậm, gần nguồn nước. Chúng là loài có tập tính xã hội cao và có thể tập hợp thành nhóm nhiều đến 100 cá thể, tuy thường sống thành đám 10-20 con. Chuột lang nước không phải một loài bị đe dọa và được phép săn để lấy thịt và lông, và còn để lấy dầu từ lớp mỡ.

Tên gọi
Tên trong tiếng Bồ Đào Nha ("capybara") xuất phát từ ka'apiûara trong tiếng Tupi, bản thân nó là một từ chắp dính từ kaá (lá cây) + píi (dẹt) + ú (ăn) + ara (hậu tố danh từ tác nhân), nghĩa là "con vật ăn lá cây dẹt", hay "con thú ăn cỏ".
Tên khoa học, cả hydrochoerus và hydrochaeris, đều xuất phát từ ὕδωρ (hydor "nước") và χοῖρος (choiros "lợn, heo") trong tiếng Hy Lạp.

Phân loại và phát sinh loài
Chuột lang nước và chuột lang nước nhỏ đều thuộc về phân họ Hydrochoerinae, cùng với Kerodon. Hai loài chuột lang nước và họ hàng đã tuyệt chủng của chúng trước đây được xếp vào họ riêng Hydrochoeridae. Từ năm 2002, những nghiên cứu phát sinh loài đã cho biết mối quan hệt gần giữa Hydrochoerus và Kerodon, ủng hộ việc xếp chúng vào họ Caviidae. Phân loại cổ sinh học chưa đồng ý với điều này và tiếp dục sử dụng Hydrochoeridae, và dùng Hydrochoerinae cho Hydrochoerus và các họ hàng gần nhất, như Neochoerus.

Mô tả

Chuột lang nước có cơ thể nặng nề, tròn trĩnh, đầu ngắn, với lớp lông màu nâu-đo đỏ ở mặt lưng, chuyển biến dàn thành màu nâu-vàng ở mặt bụng. Tuyến mồ hôi có mặt ở phần lông rậm rạp, một đặc điểm hiếm gặp ở động vật gặm nhấm. Chuột lang nước trưởng thành đạt chiều dài , đứng cao  ở vai, và thường nặng , trung bình tại llanos (Venezuela) là . Khối lượng lớn nhất từng được ghi nhận là  ở một con cái hoang dã tại Brasil và  ở một con đực hoang dã tại Uruguay. Công thức răng là . Chân chúng hơi có màng. Vẫn còn vét của đuôi. Chân sau hơi dài hơn chân trước; chân sau có ba ngón còn chân trước có bốn ngón. Mũi của chúng có hình hơi vuông, với lỗ mũi, mắt và tai nằm gần đỉnh đầu. Con cái nặng hơn con đực một chút.

Kiểu nhân là 2n = 66 và số cơ sở = 102.

Sinh thái
Chuột lang nước là động vật bán thủy sinh được tìm thấy tại tất cả các nước Nam Mỹ trừ Chile. Chúng sống ở những khu rừng rậm rạp gần nguồn nước, như hồ, sông, đầm lầy, ao, và đồng lầy, cũng như các xavan ngập nước. Chúng sinh trưởng tốt trong khi chăn nuôi. Lãnh thổ của chúng trung bình rộng 10 hét ta (25 mẫu Anh) ở nơi đông đúc.

Những con sổng khỏi tình trạng nuôi nhót cũng hiện diện tại các vùng ngập nước toàn cầu. Tại Florida chúng thường được bắt gặp, dù không rõ chúng có sinh đẻ ở đây không. Năm 2011, một cá thể được trông thấy ở vùng duyên hải Trung bộ California.

Chế độ ăn uống
Chuột lang nước là động vật ăn thực vật, chủ yếu ăn các loại cỏ và thực vật thủy sinh, cũng như vỏ cây ăn quả và cây. Chúng ăn rất chọn lọc, ăn lá của một loài và bỏ qua loài khác xung quanh nó, và ăn nhiều hơn loài cây hơn trong mùa khô, khi có ít cây có sẵn. Trong khi họ ăn cỏ trong mùa mưa, chúng phải chuyển sang lau sậy phong phú hơn trong mùa khô. Cây mà chuột lang nước ăn trong mùa hè mất đi giá trị dinh dưỡng của chúng trong mùa đông, do đó, không được tiêu thụ tại thời điểm đó. Hàm của chuột lang nước là không vuông góc và do đó chúng nhai thức ăn bằng cách đưa hàm tới và lui thay vì đưa ngang. Chuột lang nước ăn phân của chúng như là một nguồn thực vật đường ruột do vi khuẩn, để giúp tiêu hóa cellulose trong cỏ hình thành chế độ ăn bình thường của chúng, và để trích xuất tối đa của protein và vitamin từ thực phẩm của chúng. Chúng cũng có thể nôn ra thức ăn nhai lại một lần nữa, tương tự như bò nhai lại.

Giống như người anh em họ của nó là chuột lang, chuột lang nước không có khả năng tổng hợp vitamin C, và chúng không bổ sung vitamin C trong điều kiện nuôi nhốt đã được báo cáo để phát triển các bệnh về lợi như là một dấu hiệu của bệnh còi.

Tuổi thọ của chuột lang nước có thể lên đến 8-10 năm, tuy nhiên trong tự nhiên thường sống trung bình không quá bốn năm vì chúng luôn là "con mồi ưa thích của báo đốm, báo sư tử, mèo gấm Ocelot, đại bàng và cá sấu Caiman". Chuột lang nước cũng là con mồi ưa thích của trăn anaconda.

Tập tính
Chuột lang nước sống rất hòa đồng. Trong khi chúng đôi khi có lối sống độc đoán, chúng thường được tìm thấy trong các nhóm khoảng 10–20 cá thể, với hai đến bốn con đực trưởng thành, từ bốn đến bảy con cái trưởng thành, và những con còn lại chưa thành niên. Các nhóm chuột có thể chứa tới 50 hoặc 100 cá thể trong mùa khô khi các loài động vật tập hợp quanh các nguồn nước sẵn có. Con đực thiết lập mối quan hệ xã hội, thống trị, hoặc sự đồng thuận chung của nhóm.

Chuột lang nước có hai loại mùi hương; một morillo (tiếng Tây Ban Nha cho "andiron"), nằm trên mõm, và các tuyến hậu môn. Cả hai giới đều có các tuyến này, nhưng con đực có nhiều morillos lớn hơn và sử dụng tuyến hậu môn thường xuyên hơn. Các tuyến hậu môn của con đực cũng được lót bằng lông có thể tháo rời. Một dạng tinh thể của sự tiết ra mùi hương được phủ lên những sợi lông này và được giải phóng khi tiếp xúc với các vật thể như thực vật. Những sợi lông này có một mùi hương dài hơn và được nếm thử bởi các đồng loại khác. Mùi hương đánh dấu bằng cách cọ xát morillos của chúng trên các đối tượng, hoặc bằng cách đi bộ trên chà và đánh dấu nó với các tuyến hậu môn của chúng. Chuột lang nước có thể lan tỏa hương thơm của chúng hơn nữa bằng cách đi tiểu; tuy nhiên, con cái thường đánh dấu không đi tiểu và mùi hương ít thường xuyên hơn so với con đực. Con cái đánh dấu thường xuyên hơn trong mùa mưa khi chúng đang ở động dục. Ngoài ra, con đực cũng có mùi hương tương tự như con cái.

Chuột lang nước cũng rất nổi tiếng với danh hiệu "Loài động vật thân thiện nhất thế giới". Chúng là bạn của thỏ, chó, mèo, khỉ, các loài chim như vịt, gà, cắt và cả bê nữa. Có thông tin là chúng chơi thân với cá sấu, nhưng nhiều khi chúng vẫn là con mồi của cá sấu.

Sinh sản

Khi ở động dục, mùi hương của chuột cái thay đổi một cách tinh tế và chuột đực gần đó bắt đầu theo đuổi. Ngoài ra, chuột cái thông báo bạn tình khi nó đang bị động kinh bằng cách huýt sáo qua mũi. Trong quá trình giao phối, con cái có lợi thế và lựa chọn giao phối. Chuột lang nước chỉ giao phối trong môi trường nước, và nếu con cái không muốn giao phối với một con đực nào đó, nó sẽ chìm xuống hoặc bỏ lên bờ. Những con đực chi phối rất biết bảo vệ những con cái, nhưng chúng thường không thể ngăn cản một số thành viên cấp dưới trong đàn giao hợp với bạn tình của mình. Đàn càng nhiều thành viên thì càng khó để con đực đầu đàn bảo vệ con cái. Các con đực đầu đàn bảo đảm nhiều sự trưởng thành đáng kể hơn mỗi cấp dưới, nhưng những con đực cấp dưới chịu trách nhiệm cho nhiều sự trưởng thành hơn con đầu đàn. Tuổi thọ tinh trùng của chuột lang nước dài hơn so với các loài gặm nhấm khác.

Thời gian mang thai của chuột cái là từ 130–150 ngày, và tạo ra một lứa đẻ bốn con, nhưng có thể sinh ra từ 1 đến 8 trong một lứa. Con non sinh ra trên đất liền và con cái trở lại đàn trong vòng một vài giờ sau khi chăm sóc con non, nó trở lại bầy đàn ngay sau khi nghe thấy con đực gọi. Trong vòng một tuần, con non có thể ăn cỏ, nhưng vẫn tiếp tục bú - từ bất kỳ con cái nào trong đàn - cho đến khi cai sữa sau khoảng 16 tuần. Sau đó chúng sẽ là một nhóm trong nhóm chính. Sự phát triển đã được quan sát thấy ở loài này, đặc biệt vào giữa tháng 4 và tháng 5 ở Venezuela và giữa tháng 10 và tháng 11 tại Mato Grosso, Brazil

Hoạt động
Mặc dù khá nhanh nhẹn trên đất liền (có khả năng chạy nhanh như một con ngựa), chuột lang nước chủ yếu sống trong môi trường nước. Chúng là những vận động viên bơi lội xuất sắc, và có thể chìm hoàn toàn dưới nước trong năm phút, một khả năng mà chúng sử dụng để né tránh kẻ thù. Chuột lang nước có thể ngủ trong nước, chỉ giữ mũi của chúng ra khỏi nước. Khi nhiệt độ tăng cao trong ngày, chúng sẽ ở lại trong nước và sau đó ăn cỏ vào buổi chiều muộn và buổi tối. Chúng cũng dành thời gian đắm mình trong bùn. Chúng nghỉ ngơi khoảng nửa đêm và sau đó tiếp tục gặm cỏ trước bình minh.

Bảo tồn và tác động của con người
Chuột lang nước không bị coi là một loài bị đe dọa. Số lượng của chúng duy trì ổn định trên phần lớn các khu vực phân bố, mặc dù có một số nơi việc săn bắn làm giảm số lượng của loài này.

Loài gặm nhấm này bị săn lùng để lấy thịt và lông ở một số khu vực, và ngoài ra bị hạ sát vì chúng cạnh tranh nguồn thức ăn của gia súc. Ở một số khu vực, chúng được nuôi, có tác dụng đảm bảo môi trường sống của vùng đất ngập nước được bảo vệ. Sự tồn tại với số lượng lớn của chuột lang nước được hỗ trợ bởi khả năng sinh sản nhanh chóng của chúng.

Chuộc lang nước thích nghi tốt với quá trình đô thị hóa ở Nam Mỹ. Chúng có thể được tìm thấy ở nhiều khu vực trong vườn thú và công viên, và có thể sống được 12 năm trong điều kiện nuôi nhốt. Loài chuột này rất hiền lành và thường cho phép con người nuôi như một thú cưng trong nhà và có thể cho chúng ăn bằng tay, nhưng sự tiếp xúc vật lý thường không được khuyến khích, vì ve ký sinh trên cơ thể của chúng có thể là côn trùng gây ra sốt phát ban có nguồn gốc từ dãy núi Rocky.

Chuột lang nước được nuôi để lấy thịt và da ở Nam Mỹ. Thịt được coi là không phù hợp để ăn ở một số khu vực, trong khi ở các khu vực khác nó được coi là một nguồn protein quan trọng. Ở các quốc gia của Nam Mỹ, đặc biệt là ở Venezuela, thịt chuột lang nước rất phổ biến trong Mùa Chay và Tuần Thánh vì Giáo hội Công giáo trước đây đã ban hành đặc biệt để cho phép ăn trong khi các loại thịt khác bị cấm.

Mặc dù được xem là bất hợp pháp ở một số tiểu bang, chuột lang nước đôi khi được giữ làm vật nuôi ở Hoa Kỳ.

Hình ảnh loài chuột này cũng xuất hiện trên đồng xu 2 peso của Uruguay.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1766
H
Động vật có vú Argentina
Động vật có vú Bolivia
Động vật có vú Brasil
Động vật có vú Ecuador
Động vật có vú Guyana
Động vật có vú Paraguay
Động vật có vú Peru
Động vật có vú Uruguay
Động vật ăn cỏ
Động vật có vú Venezuela


title: Thái Linh hầu

text:
Sái Linh hầu (chữ Hán: 蔡靈侯; trị vì: 542 TCN-531 TCN), tên thật là Cơ Bàn (姬般), là vị vua thứ 18 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sái Linh hầu là con của Sái Cảnh hầu - vua thứ 17 nước Sái.

Vua cha Cảnh hầu đã cưới Vu thị cho ông làm vợ, nhưng sau đó lại tư thông với Vu thị. Năm 543 TCN, ông giận cha tư thông với vợ, nên giết cha và lên ngôi.

Sở Linh vương sau khi giành ngôi vua Sở, muốn khuếch trương thế lực với các chư hầu, bèn mang quân đánh các nước xung quanh.

Năm 536 TCN, Sái Linh hầu theo sự huy động của Sở Linh vương, cùng các chư hầu Trần, Hứa, Thẩm, Từ và Việt cùng đi đánh nước Ngô. Vua Ngô Dư Sái sai em là Quệ Do đi sứ, mang lễ tới khao quân Sở. Sở Linh vương bắt giữ Quệ Do. Sau vua Sở thấy quân Ngô đã phòng bị, bèn lui binh và bắt Quệ Do mang về nước Sở.

Năm 534 TCN, Linh vương sai công tử Khí Tật đánh nước Trần, diệt và chiếm đóng nước Trần. Năm 531 TCN, Sở Linh vương dụ Sái Linh hầu đến hội ở đất Thân. Sái Linh hầu thế yếu không thể chống lại, đành phải đến hội. Sở Linh vương đổ phục binh ra bắt giữ Sái Linh hầu, rồi giết chết ông.

Sau đó vua Sở sai công tử Khí Tật mang quân đánh nước Sái. Tháng 11 năm đó, Khí Tật hạ được nước Sái, giết thế tử Ẩn lấy máu làm lễ tế thần, diệt nước Sái. Khí Tật được Sở Linh vương lệnh làm Sái công cai trị đất Sái.

Sái Linh hầu ở ngôi được 12 năm. Mãi đến năm 528 TCN khi nước Sái được Sở Bình vương Khí Tật cho phục hồi, vua mới là Sái Bình hầu mới làm lễ an táng cho ông theo nghi lễ chư hầu.

Xem thêm
Sái Cảnh hầu
Sở Linh vương
Sở Bình vương

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4-5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Sái
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 531 TCN


title: K-300P Bastion-P

text:
K-300P Bastion-P (tên ký hiệu của NATO: SSC-5) là hệ thống tên lửa phòng thủ bờ biển di động do Nga cùng công ty Tekhnosoyuzproekt của Belarus phát triển. Hiện có 3 quốc gia đang sở hữu hệ thống này là Nga, Syria và Việt Nam.

Thiết kế
Vai trò chính của hệ thống là dùng để tấn công vào các tàu trong một nhóm tác chiến tàu sân bay, nhóm tàu hộ tống và các tàu đổ bộ của đối phương. Một hệ thống thường bao gồm 1-2 xe chỉ huy dựa trên khung gầm xe Kamaz 43101 6×6, một xe hỗ trợ, 4 xe phóng dựa trên khung gầm xe MZKT-7930 8×8 mang 2 tên lửa và có kíp xe 3 người, 4 xe tiếp đạn. Hệ thống có thời gian để vào trạng thái sẵn sàng phóng tên lửa là 5 phút, và 2 tên lửa có thể được phóng liên tục cách nhau một khoảng từ 2-5 giây. Xe phóng có thể giữ trạng thái chiến đấu trong 3-5 ngày, hoặc lên đến 30 ngày nếu có xe hỗ trợ chiến trường.

Hệ thống sử dụng tên lửa chống hạm siêu thanh P-800 Oniks, có đầu nổ nặng 200-250 kg. Tên lửa được phóng thẳng đứng từ ống phóng sử dụng một tầng đẩy nhiên liệu rắn để đấy tên lửa ra khỏi ống phóng, sau đó Động cơ phản lực dòng thẳng chính sẽ được kích hoạt giúp tên lửa đạt vận tốc Mach 2.5. Tầm bắn của loại tên lửa này giao động từ 120-300 km với quỹ đạo bay thấp-thấp hay cao-thấp. Tên lửa sử dụng hệ thống dẫn đường vệ tinh GLONASS ở giai đoạn bay đầu và dẫn đường bằng radar chủ động khi tiếp cận mục tiêu. Độ cao bay của tên lửa có thể đật đến 14.000 m trước khi hạ thấp xuống 5 m khi tiếp cận mục tiêu.

Lịch sử hoạt động
Ngày 2 tháng 3 năm 2011, Nga đã triển khai hệ thống Bastion-P đến Quần đảo Kuril ở vùng Viễn Đông. Việc triển khai hoàn thành vào năm 2016.
nhỏ|Xe phóng của hệ thống Bastion-P ở trạng thái sẵn sàng phóng
Ngày 15 tháng 3 năm 2015, Nga đã triển khai hệ thống này đến Bán đảo Crimea. Phiên bản phóng từ các silo cũng được triển khai đến Object 100 vào năm 2020.

Năm 2015, Đô đốc Hạm đội Phương Bắc Vladimir Korolev đã nói rằng Lực lượng Phòng thủ bờ biển Hạm đội Phương Bắc sẽ tiếp nhận hệ thống Bastion-P để hỗ trợ cho việc triển khai các hệ hống phòng không S-400.

Ngày 15 tháng 11 năm 2016, Nga nói rằng đã triển khai hệ thống đến Syria như một phần của Cuộc can thiệp quân sự của Nga trong Nội chiến Syria, nơi mà hệ thống được đã được dùng để tấn công các mục tiêu mặt đất.

Năm 2021, Đảo Matua thuộc Quần đảo Kuril đã được triển khai một hệ thống Bastion-P.

Tháng 5 năm 2022, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Sergei K. Shoigu thông báo rằng Quân đội Nga đã sử dụng tên lửa chính xác cao P-800 Oniks trong Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine. Tên lửa đã được sử dụng để phá hủy các kho thiết bị quân sự của Quân đội Ukraine gần Odessa. Một số nguồn tin cho rằng tên lửa Oniks cũng đã được sử dụng ở Donbass.

Biến thể

 K-300P - Phiên bản phóng từ xe mang phóng tự hành, có thể sử dụng để tấn công mặt đất hay chống hạm, trang bị chủ yếu trong các lực lượng phòng thủ bờ biển.
 K-300S - Phiên bản phóng từ silo cố định, có thể sẽ trở thành một phần của lực lượng phòng thủ bờ biển.
 Bastion-E - Một phiên bản phóng từ bờ biển khác.

Khả năng chiến đấu
Khi nhận lệnh phóng, tên lửa P-800 Oniks kích hoạt tầng đẩy nhiên liệu rắn để vọt lên ống phóng trước khi mở hệ thống cánh ổn hướng/điều hướng, đồng thời các van điều hướng luồng phụt tại phần đáy đạn và hệ thống tạo luồng phụt tại chóp mũi đạn giúp đạn tên lửa tự ổn định và xoay theo hướng phóng dự kiến. Khi đạn tên lửa đã nằm đúng hướng phóng, phần chóp mũi che cửa thu khí động cơ phản lực tĩnh của đạn sẽ bị loại bỏ và đạn tiếp tục sử dụng tầng đẩy nhiên liệu rắn cho tới ngưỡng tốc độ đủ để vận hành động cơ phản lực dòng thẳng. Khi tới ngưỡng tốc độ này, phần tầng đẩy nhiên liệu rắn và hệ thống van điều hướng luồng phụt phía đáy tên lửa sẽ bị loại bỏ để nhường chỗ cho động cơ phản lưc dòng thẳng hoạt động.

Nhà sản xuất
Nhà sản xuất hiện nay là công ty NPO Mashinostroeniya của Nga và đối tác sản xuất là công ty Belarus Tekhnosoyuzproekt.

Giá của 1 hệ thống bao gồm 4 xe phóng, 2 xe chỉ huy, 4 xe chở đạn cùng 20 tên lửa vào khoảng 150 triệu USD. Hợp đồng mua 3 hệ thống tên lửa bờ K-300P Bastion-P bao gồm 12 xe phóng, 6 xe chỉ huy, 12 xe chở đạn và 60 quả tên lửa Yakhont của Việt Nam trị giá 450 triệu USD.

Các quốc gia sử dụng

  và Lực lượng Tên lửa bờ biển: Khoảng 40 hệ thống.

  Binh chủng Tên lửa - Pháo bờ biển, Quân chủng Hải quân - Đã mua và biên chế ít nhất 2 hệ thống từ đầu năm 2011.
  - Đã mua 4 hệ thống.

Chú thích

Liên kết ngoài
 "Bastion" Video.
 THX: Việt Nam có hệ thống tên lửa phòng thủ bờ biển K300 Bastion-P
 K-300P Bastion-P – Sát thủ chiến hạm nằm bờ

Tên lửa hành trình chống hạm Nga


title: Bộ Chân đều

text:
Bộ Chân đều hay còn gọi là động vật đẳng túc là một bộ động vật giáp xác. Danh pháp khoa học của bộ này là Isopoda có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp  (, nghĩa là "giống nhau") và  (, là "chân"). Hóa thạch của các loài trong bộ này có tuổi vào kỷ Cacbon (tương đương với thế Pennsylvania ở Hoa Kỳ), ít nhất là 300 triệu năm.

Miêu tả

Isopoda là những loài giáp xác có cơ thể tương đối nhỏ với 7 cặp chân giống nhau về kích thước và hình dạng, nằm trong khoảng từ  đến  như ở loài Bathynomus giganteus. Thông thường chúng dẹp theo chiều lưng bụng, mặc dù một số loài không có đặc điểm như vậy, đặc biệt là các loài sống trong lòng biển sâu hoặc trong nước ngầm (trong các hang động ngầm). Các loài chân giống không có giáp do nó bị thoái hóa thành một "tấm khiên đầu" chỉ che phủ phần đầu. Trao đổi khí diễn ra trong các chân bơi giống như mang chuyên biệt hóa ở phía sau của cơ thể. Các loài chân giống sống trên cạn, các chân bơi này thường biến đổi thành các cấu trúc giống như phổi, và các "lá phổi" này dễ dàng thấy ở mặt dưới của các loài trong phân bộ Oniscidea.

Sự đa dạng và phân loại
Isopoda thuộc nhóm Peracarida, một nhóm lớn được hợp lại bởi các loài trong nhóm đều có túi ấp trứng.
Bộ Isopoda, bao gồm hơn 10.000 loài và 4.500 loài trong số đó được tìm thấy trong môi trường biển. Và được xếp vào 11 phân bộ.
Bộ Chân đều Isopoda
 Asellota
 Phreatoicidea
 Scutocoxifera
 Calabozoidea
 Cymothoida
 Limnoriidea
 Oniscidea
 Phoratopidea
 Sphaeromatidea
 Tainisopidea
 Valvifera
 Incertae sedis
 Anhelkocephalon
 Urdidae
 Urda

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Bản Phùng

text:
Bản Phùng là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bản Phùng nằm ở phía tây của huyện Hoàng Su Phì, cách trung tâm huyện 28 km, có vị trí địa lý
Phía đông giáp xã Chiến Phố
Phía tây và nam giáp huyện Xín Mần
Phía bắc giáp xã Bản Máy.

Xã Bản Phùng có diện tích 16,31 km², dân số năm 2019 là 2.149 người, mật độ dân số đạt 172 người/km².

Hành chính
Xã Bản Phùng được chia thành 8 thôn: Tô Meo, Na Pha, Cum Pu, Na Léng, Pu Mo, Lùng Cẩu, Thống Nhất, Phủng Cá.

Lịch sử
Ngày 14 tháng 5 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 185/1981/QĐ-CP về việc sáp nhập các xã Bản Pắng, Bản Phùng thành xã Bản Máy và tách các hợp tác xã Đống Chế, Thắng Lợi của xã Bản Phùng vào xã Nàn Xỉn.

Chú thích

Tham khảo


title: Chiến Phố

text:
Chiến Phố là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Chiến Phố có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Pố Lồ
Phía tây giáp huyện Xín mần và xã Bản Phùng
Phía nam giáp các xã Tụ Nhân, Pờ Ly Ngài, Nàng Đôn
Phía bắc giáp xã Thàng Tín.

Xã Chiến Phố có diện tích 29,88 km², dân số năm 2019 là 3.873 người, mật độ dân số đạt 130 người/km².

Hành chính
Xã Chiến Phố được chia thành 8 thôn, bản: Đoàn Kết, Chiến Phố Hạ, Chiến Phố Thượng, Mỏ Phìn, Sui Thầu, Sín Chải, Vó Thấu Chải, Nhìu Sang.

Chú thích

Tham khảo


title: Đản Ván

text:
Đản Ván là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đản Ván nằm ở phía Bắc của huyện Hoàng Su Phì, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Túng Sán
Phía tây giáp xã Pố Lồ và xã Thèn Chu Phìn
Phía nam giáp thị trấn Vinh Quang và xã Tân Tiến
Phía bắc giáp huyện Vị Xuyên và xã Thèn Chu Phìn.

Xã Đản Ván có diện tích 17,22 km², dân số năm 2019 là 2.112 người, mật độ dân số đạt 123 người/km².

Hành chính
Xã Đản Ván được chia thành 8 thôn: Thinh Na, Lủng Khum, Lủng Nàng, Thượng 1, Thượng 2, Thượng 3, Xếp, Pô Ải.

Chú thích

Tham khảo