title: Quán Khâu Kiệm

text:
Quán Khâu Kiệm (; ? – 255), còn phiên âm là Vô Kỳ Kiệm hoặc Vô Khâu Kiệm, là tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Quán Khâu Kiệm có tên tự là Trọng Cung (仲恭), người huyện Văn Hỷ, quận Hà Đông. Cha ông là , thời Tào Phi làm Thái thú quận Vũ Uy, có công đánh dẹp những lực lượng làm phản, được phong làm Cao Dương hương hầu.

Trấn giữ U châu
Thời Ngụy Văn Đế, ông là bạn của thái tử Tào Duệ. Năm 226, Tào Duệ lên nối ngôi cha, tức là Ngụy Minh Đế. Vô Khâu Kiệm được phong làm Thượng thư lang, rồi cất nhắc làm Vũ Lâm giám, Điển nông Lạc Dương.

Ít lâu sau, Quán Khâu Kiệm được Minh Đế thăng làm Thứ sử Kinh châu, rồi chuyển sang làm thứ sử Dương châu, thứ sử U châu, kiêm Liêu Đông tướng quân, ban cờ tiết, Hộ Ô Hoàn hiệu úy.

Trong thời gian trấn trị U châu, Vô Khâu Kiệm có công thu hàng được Thiền Vu Ô Hoàn. Cùng lúc, nước Cao Câu Ly láng giềng và thủ lĩnh Liêu Đông là Công Tôn Uyên cũng lớn mạnh.

Năm 237, Ngụy Minh Đế muốn thôn tính Liêu Đông, bèn sai Quán Khâu Kiệm mang chiếu thư của triều đình đến gọi Công Tôn Uyên vào Lạc Dương triều kiến. Công Tôn Uyên không dám vào chầu vì sợ bị bắt giữ, bèn khởi binh phản Ngụy. Quân Liêu Đông giao tranh với quân U châu, đánh nhau tại huyện Liêu Toại. Vô Khâu Kiệm bị Công Tôn Uyên đánh lui.

Năm 238, Ngụy Minh Đế cùng Cao Câu Ly thành lập một liên minh với mục tiêu nhằm Công Tôn Uyên. Tháng 6 năm đó, Ngụy Minh Đế sai Tư Mã Ý mang đại quân đánh Yên. Quán Khâu Kiệm theo giúp Tư Mã Ý hạ thành Tương Bình, tiêu diệt Công Tôn Uyên. Nhờ có công lao, Quán Khâu Kiệm được phong làm Tả tướng quân.

Đánh Cao Câu Ly
Sau khi nhà Ngụy chiếm được Liêu Đông, mối quan hệ hữu hảo với Cao Câu Ly nhanh chóng tan vỡ. Cao Câu Ly xua quân tấn công các khu vực phía Tây của Liêu Đông. Nhà Ngụy nhanh chóng đáp trả. Năm 244, Quán Khâu Kiệm mang quân tấn công và tàn phá kinh đô của Cao Câu Ly tại núi Hoàn Đô. Vua Đông Xuyên của Cao Câu Ly phải một thân một mình bỏ chạy sang phía Đông và nương nhờ tại lãnh thổ của các bộ tộc Ốc Trở..

Tuy nhiên Quán Khâu Kiệm không thể ở lâu tại Cao Câu Ly. Quân Tào Ngụy nhanh chóng bị Cao Câu Ly đẩy lui và không lâu sau đó, người Cao Câu Ly đã khôi phục được lãnh thổ cũ.

Chống Gia Cát Khác
Tháng 3 năm 253, tướng Đông Ngô là Gia Cát Khác khởi 20 vạn quân đi đánh Ngụy. Trấn đông tướng quân Quán Khâu Kiệm và Thứ sử Dương châu là Văn Khâm cũng giữ thế phòng thủ không giao tranh. Quân Ngô gặp thời tiết nắng nóng, bệnh dịch tiêu chảy tràn lan, nhiều người bị chết.

Sau một thời gian quân Ngô vây hãm Hợp Phì Tân Thành do Trương Đặc trấn thủ mà không thể hạ được, Quán Khâu Kiệm và Văn Khâm biết tình hình quân Ngô bệnh dịch bèn phát lệnh tấn công. Quân Ngô thua trận, Gia Cát Khác buộc phải rút quân, trên đường về trúng mai phục của Văn Khâm ở Hợp Du, bị thiệt hại nặng.

Chống Tư Mã Sư
Quán Khâu Kiệm được thêm chức Giám Dự châu chư quân sự, cầm cờ tiết; ít lâu sau chuyển sang làm Trấn nam tướng quân, rồi đổi làm Trấn đông tướng quân, Đô đốc Dương châu chư quân sự.

Năm 254, con Tư Mã Ý là Tư Mã Sư thay cha nắm quyền trong triều, phế truất Tào Phương lập Tào Mao làm vua. Nghe tin Tư Mã Sư làm việc phế lập Quán Khâu Kiệm và Thứ sử Dương châu Văn Khâm bèn khởi binh thảo phạt Tư Mã Sư. Ông ước hẹn với các tướng: Hộ quân An Phong là Trịnh Ký, Hộ quân Lư Giang là Lã Tuyên, Thái thú Lư Giang là Trương Hưu, Thái thú Hoài Nam là Đinh Tôn, hộ quân Hợp Phì là Chính Hưu cùng giương cờ chống Tư Mã Sư bảo vệ nhà Ngụy.

Quán Khâu Kiệm dâng biểu về Lạc Dương lên Tào Mao, kể 10 tội trạng của Tư Mã Sư; nhưng đồng thời bài biểu lại ca ngợi công lao của Tư Mã Ý và đề nghị Tào Mao dùng em Tư Mã Sư là Tư Mã Chiêu thay thế làm phụ chính nhằm phân hóa hàng ngũ họ Tư Mã.

Để có thêm lực lượng, Quán Khâu Kiệm và Văn Khâm cầu cứu Đông Ngô hiệp trợ. Ông và Văn Khâm cùng gửi con tin sang cho vua Ngô là Tôn Lượng đề nghị phát binh, rồi tập hợp 6 vạn quân từ Thọ Xuân tiến về phía tây, nhưng không đánh thẳng tới Lạc Dương hoặc Hứa Xương mà chỉ chiếm Hạng Thành và đóng quân. Các sử gia cho rằng việc không quyết đoán này chính là ngồi chờ đòn phản công của quân địch.

Quán Khâu Kiệm sai sứ giả mang thư tới Duyện châu dụ Đặng Ngải ủng hộ mình. Đặng Ngải không nghe theo, giết luôn sứ giả rồi mang quân ra kháng cự.

Tư Mã Sư sai Giám quân Vương Cơ làm tiên phong, đóng đồn ở Nam Đốn ngăn chặn Quán Khâu Kiệm và Văn Khâm, lại sai Đặng Ngải mang 1 vạn quân Thái Sơn ra Lạc Gia để dẫn dụ Quán Khâu Kiệm ra đánh, còn tự mình cầm quân chủ lực tới Nhữ Dương.

Nghe tin Đặng Ngải mang quân tới Lạc Gia, Quán Khâu Kiệm sai Văn Khâm mang quân ra đánh. Trong khi hai bên xuất chiến, Tư Mã Sư mang quân chủ lực đánh tập hậu. Văn Khâm không địch nổi, bị thua tan tác. Các cánh quân và thành trì theo Quán Khâu Kiệm lần lượt đầu hàng

Thấy quân chủ lực thua trận, Quán Khâu Kiệm vội bỏ Hạng Thành chạy, toàn quân Dương châu tan vỡ. Quán Khâu Kiệm chạy tới huyện Thận, núp vào bụi cỏ rậm bên bờ sông, bị một người dân là Trương Thuộc bắn chết. Em ông là Quán Khâu Tú chạy sang đầu hàng Đông Ngô, còn Văn Khâm bại binh cũng bỏ chạy đến hàng Ngô.

Gia tộc hai họ Quán Khâu và họ Văn sau đó bị Tư Mã Sư giết hết.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Quán Khâu Kiệm trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung được biết đến qua việc binh biến chống Tư Mã Sư ở hồi 110. Cái chết của ông được mô tả khác: Quán Khâu Kiệm chạy đến huyện Thận, được Huyện lệnh là Tống Bạch đón tiếp và chuốc rượu say rồi chém chết.

Xem thêm
 Công Tôn Uyên
 Tư Mã Sư
 Văn Khâm

Tham khảo
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.
 Trần Thọ, Tam quốc chí, Bùi Tùng Chi chú, thiên:
 Vương Quán Khâu Gia Cát Đặng Chung truyện.

Chú thích

Sinh thế kỷ 3
Mất năm 255
Nhân vật quân sự Tào Ngụy
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa


title: Stephen Covey

text:
Stephen Richards Covey (sinh ngày 24 tháng 10, năm 1932 - mất ngày 16 tháng 7, năm 2012) là một nhà giáo dục, một tác giả, một doanh nhân, và một nhà diễn giả người Mỹ. Ông là tác giả của cuốn sách nổi tiếng “7 thói quen của người thành đạt”. Những cuốn sách khác của ông bao gồm: Tư duy tối ưu, Nghệ thuật lãnh đạo theo nguyên tắc, 7 thói quen tạo gia đình hạnh phúc, thói quen thứ 8, và Nhà Lãnh Đạo trong Tôi -  làm thế nào để trường học và các bậc cha mẹ trên khắp thế giới tạo được niềm cảm hứng lớn lao tới từng đứa trẻ. Năm 1996, tạp chí Time đã vinh danh ông là một trong 25 người có sức ảnh hưởng nhất nước Mỹ. Ông trực tiếp tham gia giảng dạy tại trường kinh doanh Jon M. Huntsman trực thuộc đại học bang Utah cho đến khi gặp tai nạn và qua đời.

Tuổi trẻ
Covey sinh vào ngày 24 tháng 10 năm 1932 tại thành phố Salt Lake, tiểu bang Utha Hoa Kỳ. Cha ông là Stephen Glenn Covey, mẹ là Louise Richards Covey. Bà Louise là con gái của Stephen L Richards, một tín đồ và là người tham vấn cho ban trị sự đầu tiên của Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giê Su Ky Tô dưới sự điều hành của David O.McKay. Covey là cháu nội của Stephen Mack Covey - người thành lập chuỗi khách sạn Little America Wyoming gần Granger, Wyoming.

Covey ham thích chơi thể thao từ khi còn nhỏ. Thế nhưng, khi đang học ở trường phổ thông cơ sở, chứng trật khớp đùi kéo dài đã khiến ông buộc phải chuyển sự quan tâm của mình sang học thuật. Ở trường phổ thông, ông tham gia vào câu lạc bộ tranh biện.

Học vấn
Covey lấy bằng cử nhân quản trị kinh doanh tại trường đại học UTah, bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh từ trường kinh doanh Harvard trực thuộc đại học Harvard, và bằng tiến sĩ giáo dục tôn giáo (DRE) tại đại học Brigham Young. Ông cũng là thành viên của hội nam sinh Pi Kappa Alpha. Ngoài ra, ông còn được nhận thêm mười bằng tiến sĩ danh dự từ các trường đại học khác.

Tư tưởng
Covey bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi Peter Drucker và Carl Rogers. Một đặc điểm khác trong tư tưởng của ông đến từ những nghiên cứu của ông về các tác phẩm phát triển bản thân của các tác giả Mỹ mà ông thực hiện trong luận án tiến sĩ của mình. Ngoài ra, một sự ảnh hưởng lớn lao hơn nữa đối với Covey, đó chính là niềm tin của ông vào Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giê Su Ky Tô. Theo như Clayton Christensen, 7 thói quen chính là những giá trị được chắt lọc từ những giáo lý của giáo hội các Thánh hữu ngày sau.

Tác phẩm

Tác phẩm của Covey - “Cội nguồn của những nguyên tắc đúng đắn” - được xuất bản vào năm 1970 bởi công ty Deseret Book. Việc đọc cuốn sách này sẽ cho chúng ta hiểu được công việc mà Covey sau đó, đã tiếp tục phát triển dần dần từ những ý tưởng ban đầu. Riêng cuốn sách 7 thói quen của người thành đạt được ông viết vào năm 1989 đến nay đã bán được hơn 30 triệu bản trên thế giới, được dịch ra 40 ngôn ngữ khác nhau. Trong tác phẩm của mình, Covey đưa ra lý lẽ để chống lại thuyết mà ông gọi là “đạo đức nhân cách”, thứ mà ông nhận thấy đang thịnh hành trong rất nhiều những cuốn sách phát triển bản thân đương thời. Ông đề xướng thuyết mà ông gán cho là ”đạo đức tính cách”, ủng hộ giá trị con người như những nguyên tắc phổ quát và bất biến. Covey kiên quyết từ chối việc đồng nhất giữa giá trị và nguyên tắc. Ông cho rằng nguyên tắc là những luật tự nhiên ngoại tại, trong khi giá trị luôn luôn nằm trong nội tại và chủ thể. Covey khẳng định rằng giá trị chi phối cách hành xử của con người, còn nguyên tắc sau cùng tạo ra kết quả. Covey diễn giải những lời giảng của ông bằng một chuỗi những thói quen, hình thành trong quá trình đi từ phụ thuộc qua độc lập rồi đến tương thuộc. Năm 2002, tạp chí Forbes đã đưa cuốn sách này của Covey vào danh sách 10 tác phẩm về quản trị có ảnh hưởng nhất trên thế giới từ trước tới nay.

Các tác phẩm khác của ông có thể kể đến như:
Tư duy tối ưu
Nghệ thuật lãnh đạo theo nguyên tắc
7 thói quen tạo gia đình hạnh phúc
Thói quen thứ 8
Nhà Lãnh đạo trong Tôi...

Dự án

Franklin Covey
Trong năm 1984 Covey thành lập “Trung tâm đào tạo lãnh đạo Covey”, đến năm 1997 hợp nhất với Franklin Quest để tạo thành tổ chức FranklinCovey, một công ty cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp toàn cầu, các khóa huấn luyện và công cụ nâng cao năng suất làm việc cho cá nhân cũng như tổ chức. Lời tuyên bố sứ mệnh của tổ chức FranklinCovey chính là: ”Chúng tôi mang đến tầm vóc mới cho các cá nhân và tổ chức ở mọi nơi”.

Năm 2009, Covey thực hiện một chuỗi bài nói chuyện trực tuyến về vấn đề phát triển sự nghiệp để giúp đỡ những người gặp khó khăn do suy thoái kinh tế. Mục đích của bài nói chuyện là bàn về cách ra quyết định đúng lúc và những vấn đề nóng bỏng trong xã hội đương thời.

Giáo dục
Covey phát hành tác phẩm Nhà Lãnh Đạo trong Tôi - làm thế nào để trường học và các bậc cha mẹ trên khắp thế giới tạo được niềm cảm hứng lớn lao tới từng đứa trẻ vào tháng 11 năm 2008. Cuốn sách kể về việc làm thế nào: ”Một vài trường học, các bậc phụ huynh và những nhà lãnh đạo doanh nghiệp chuẩn bị cho lớp thế hệ kế cận đón nhận những thách thức và thời cơ lớn lao trong thế kỷ 21”. Nó chỉ ra cách một trường tiểu học ở Raleigh, Bắc Carolina quyết định thử kết hợp 7 thói quen của người thành đạt với những kỹ năng lãnh đạo cơ bản khác để tạo thành một chương trình giảng dạy theo những phương cách sáng tạo và độc đáo. Được truyền cảm hứng bởi những thành công của hiệu trưởng Muriel Summers cùng các giáo viên và viên chức của trường tiểu học A.B. Combs tại Raleigh, những trường học khác và các bậc phụ huynh trên toàn thế giới đã làm theo cách tiếp cận đó và thấy được những thành quả rõ rệt.

Covey đã mở rộng cuốn sách viết năm 2008 của ông Nhà Lãnh Đạo trong Tôi thành một vài dự án giáo dục có liên quan. Vào ngày 20 tháng 4 năm 2010 ông đã tạo một bài viết đầu tiên trên một blog giáo dục với tiêu đề “Những đứa trẻ thời đại ngày nay và sự khủng hoảng trong giáo dục”, bài viết đã được đăng trên trang tin tức và website tổng hợp bài viết của Huffington Post. Đồng thời FranklinCovey cũng thiết lập một website chuyên môn dành riêng cho thuyết “Nhà Lãnh Đạo trong Tôi” để duy trì định kỳ các hội nghị và hội thảo nhằm huấn luyện các nhà quản lý trong trường tiểu học muốn tích hợp chương trình “Nhà Lãnh Đạo trong Tôi” vào trong văn hóa học thuật trường học của họ.

Đời tư
Covey sống cùng Sandra vợ ông, tại một ngôi nhà ở Provo, Utah, ngay cạnh đại học Brigham Young, nơi ông giảng dạy trước khi xuất bản cuốn sách bán chạy nhất của ông. Là cha của chín người con, một người ông ở tuổi 52, ông đã được nhận giải thưởng “người cha đáng kính” từ tổ chức NFI (sáng kiến người cha đáng kính nước Mỹ) năm 2003.

Qua đời
Stephen Richards Covey qua đời vào ngày 16 tháng 7 năm 2012. Ông qua đời do sức khỏe yếu đi từ khi bị tai nạn xe đạp từ hồi tháng 4 năm 2012. Ông mất kiểm soát khi đang đi xe đạp xuống đồi ở Provo, Utah vào viện điều trị hai tháng vì chấn thương đầu, gãy xương sườn và giập phổi.

Chú thích

Sinh năm 1932
Mất năm 2012
Doanh nhân Mỹ
Người sáng lập công ty Mỹ
Diễn giả truyền cảm hứng


title: Nhung hươu nai

text:
Nhung hươu nai hay lộc nhung là sừng của hươu đực hay nai đực. Hàng năm, vào cuối mùa hạ, sừng hươu, nai rụng đi, mùa xuân năm sau mọc lại sừng mới. Sừng mới mọc rất mềm, mặt ngoài phủ đầy lông, sờ vào êm như nhung nên gọi là nhung hươu nai, bên trong chứa nhiều mạch máu. Nhung có thể chưa phân nhánh hoặc có nhánh, còn gọi là nhung yên ngựa (nhung mới bắt đầu phân nhánh, còn ngắn, bên dài bên ngắn). Nhung hươu được coi là 4 thượng dược (sâm, nhung, quế, phụ).

Công dụng
Huyết nhung và nhung yên ngựa là quý nhất. Nhung cắt xong cần chế biến ngay, để lâu sẽ thối rữa. Người ta đã phân tích được thành phần hóa học của nhung hươu nai, gồm calci cacbonat, calci phosphas, chất keo, protid, kích tố (testosteron, pentocrin...), amino acid (hơn 17 loại).
Theo Tây y, nhung hươu giúp tăng sức mạnh cơ bắp, sảng khoái tinh thần, vết thương mau lành, ăn ngủ tốt, lợi niệu và tăng nhu động dạ dày - ruột, chuyển hóa tốt protid và glucid... Liều mạnh gây hạ huyết áp, làm tim co bóp mạnh, đập nhanh, giật cơ, co giật hay đông huyết.
Theo y học cổ truyền Việt Nam, nhung có tác dụng sinh tinh, bổ tủy, ích huyết; chữa các chứng hư tổn cơ thể, di tinh, liệt dương, vô sinh, bệnh lậu, giúp khỏe gân xương, tăng tuổi thọ... Từ lâu đời, các thầy thuốc Đông y Trung Quốc và Nhật đã dùng nhung như vị thuốc bổ, giúp cơ thể lâu già, chống co giật, chữa ung bướu, thấp khớp.
Nhung hươu nai tuy bổ nhưng không phải ai cũng dùng được. Những người không được dùng là: người gầy, trong mình nóng, thiếu máu hay mất máu nhưng nhiệt độ cơ thể cao hơn bình thường, viêm phế quản, khạc đờm vàng, sốt, bệnh truyền nhiễm.
Những người suy thận, cao huyết áp cũng hạn chế dùng, trẻ em khi dùng cần tham khảo ý kiến bác sĩ

Chú thích

 4 tác dụng

Sừng động vật
Họ Hươu nai
Đông y


title: Tháng 7 năm 2012

text:
Tháng 7 năm 2012 bắt đầu vào Chủ Nhật và kết thúc sau 31 ngày vào Thứ Ba.

Chủ đề:Thời sự

Tham khảo

2012-7
Tháng bảy


title: Hyon Yong-chol

text:
Hyon Yong Chol (hangul: 현영철, hancha: 玄永哲; sinh ngày 11 tháng 1 năm 1949- nghi ngờ mất vào ngày 30 tháng 4 năm 2015) là một Ủy viên Trung ương Ban chấp hành trung ương Đảng Lao động Triều Tiên, từng giữ chức Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Triều Tiên, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên.

Ông được Quân ủy Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên và Ủy ban Quốc phòng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên thăng hàm Phó nguyên soái ngày 16 tháng 7 năm 2012. Trước đó, ông được thăng hàm Đại tướng cùng một đợt với Kim Jong Un hồi tháng 9 năm 2010.

Hyon được thăng hàm Phó nguyên soái ngay sau khi Ri Yong Ho bị rút hết khỏi các chức vụ đảng, nhà nước và quân đội làm nảy sinh dư luận rằng Hyon là thân tín của Kim Jong-un.. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, vào tháng 11, ông bị giáng cấp trở về quân hàm Đại tướng.

Vào ngày 12 tháng 5 năm 2010, cơ quan tình báo trung ương Hàn Quốc bất ngờ đăng tải thông tin rằng Hyon đã bị hành quyết bằng pháo phòng không tại khu huấn luyện quân sự Kanggon gần Bình Nhưỡng. Nguyên nhân vụ việc được cho rằng là ông bị xử tử vào ngày 30 tháng 4 cùng năm vì tội bất phục tùng và ngủ trong các cuộc tập trận chính thức của quân đội, đặc biệt là trong một sự kiện vào cuối tháng 4 năm 2015 có sự tham dự của Kim Jong Un, trong đó Hyon bị bắt quả tang đang ngủ trưa. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, cơ quan tình báo Hàn Quốc đã sửa đổi lại thông tin trên báo chí rằng ông chỉ bị phạt kỷ luật, thanh lọc và không chắc rằng có bị xử tử hay không, do đó đến nay vẫn chưa có thông tin xác thực về tình trạng của ông.

Tham khảo

Ủy viên Ban chấp hành trung ương Đảng Lao động Triều Tiên
Đại tướng Quân đội Nhân dân Triều Tiên
Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Triều Tiên
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên


title: Bengal

text:
Bengal ( ,  Bôngo,  Bôngodesh, hay  Bangladesh) là một khu vực lịch sử và địa lý ở đông bắc của Tiểu lục địa Ấn Độ, tại đỉnh của vịnh Bengal. Ngày nay, khu vực chủ yếu được phân chia giữa Cộng hòa Nhân dân Bangladesh (trước đây là Đông Bengal / Đông Pakistan) và bang Tây Bengal của Ấn Độ, mặc dù vậy, có một số vùng thuộc các vương quốc Bengal trước đây (trong các chế độ quân chủ địa phương và dưới sự cai trị của Anh) nay đã trở thành một phần của các bang Bihar, Jharkhand, Assam, Tripura và Orissa tại Ấn Độ. Cư dân tại Bengal chủ yếu là người Bengal (বাঙালি Bangali) và họ nói tiếng Bengal (বাংলা Bangla).

Khu vực Bengal là một trong những vùng dân cư đông đúc nhất trên Trái Đất, với mật độ dân số vượt quá 900/km². Hầu hết Bengal là vùng đồng bằng thấp tạo bởi sông Hằng–Brahmaputra, và là một bộ phận của đồng bằng Ấn-Hằng. Tại phần phía nam của khu vực là rừng ngập mặn Sundarbans, rừng ngập mặn lớn nhất thế giới và là nơi sinh sống của hổ Bengal. Mặc dù dân cư tại khu vực Bengal chủ yếu là nông dân và làm nông nghiệp, song khu vực này lại có hai siêu đô thị là Kolkata (trước đây gọi là Calcutta) và Dhaka (trước đây gọi là Dacca). Khu vực Bengal nổi tiếng với các di sản văn học và văn hóa phong phú cũng như những đóng góp to lớn của khu vực vào việc phát triển nâng cao kinh tế-văn hóa của xã hội Ấn Độ trong giai đoạn Subah Bengal, và các hoạt động cách mạng trong cuộc vận động độc lập Ấn Độ.

Tham khảo

Địa lý Ấn Độ
Địa lý Bangladesh
Bengal
Vùng lịch sử của Ấn Độ
Phân vùng Ấn Độ thuộc Anh
Lịch sử Bangladesh
Vùng phân chia
Vùng Ấn Độ
Vùng của châu Á
Địa lý Nam Á


title: Chủ nghĩa duy vật lý

text:
Chủ nghĩa duy vật lý là một trường phái triết học hiện đại, cho rằng tất cả mọi vật tồn tại không bao hàm gì khác ngoài những thuộc tính vật lý, và do đó ngôn ngữ vật lý học là ngôn ngữ duy nhất mô tả đúng đắn tự nhiên. Từ "chủ nghĩa duy vật lý" (tiếng Anh: physicalism) xuất hiện lần đầu tiên bởi Otton Neurath năm 1931. Đối với nhiều nhà triết học hiện đại chủ nghĩa duy vật lý đồng nhất với chủ nghĩa duy vật.

Tham khảo

 Từ điển bách khoa triết học Standford, mục "Physicalism", 2001

Thuyết nhất nguyên
Chủ nghĩa duy vật
Vật lý học
Triết học tinh thần

en:Physicalism


title: Trần Trang công

text:
Trần Trang công (chữ Hán: 陳莊公; trị vì: 699 TCN - 693 TCN), tên thật là Quy Lâm (媯躍), là vị vua thứ 15 của nước Trần – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Quy Lâm là con thứ của Trần Hoàn công – vua thứ 12 nước Trần và là em của Trần Lệ công Quy Dược – vua thứ 14 nước Trần. Năm 700 TCN, vua anh Quy Dược mất, Quy Lâm lên nối ngôi, tức là Trần Trang công.

Năm 699 TCN, Trần Trang công theo lời kêu gọi của Tống Trang công, mang quân đi hội với các nước Tề, Sái, Vệ, Trần đi đánh Trịnh. Liên quân tiến vào Đại Quỳ, chiếm ấp Ngư Thủ.

Năm 697 TCN, Tống Trang công không ủng hộ Trịnh Chiêu công nên kêu gọi chư hầu các nước Lỗ, Vệ, Trần, Sái đánh Trịnh. Trần Trang công điều quân hưởng ứng, nhưng cuối cùng liên quân không thắng phải rút lui.

Năm 693 TCN, Trần Trang công qua đời. Ông ở ngôi được 7 năm. Em ông là Quy Chử Cữu lên nối ngôi, tức là Trần Tuyên công.

Xem thêm
Trần Lệ công
Trần Tuyên công

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trần Kỷ thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Trần
Năm sinh thiếu
Mất năm 693 TCN


title: Camp Rock (nhạc phim)

text:
Camp Rock là album nhạc phim của bộ phim của hãng Disney cùng tên, được phát hành vào 17 tháng 6 năm 2008. Ở Anh, album được phát hành vào 14 tháng 7 năm 2008.

Vào 16 tháng 11, Disney phát hành album bản karaoke/không lời của nhạc phim, album không được phát hành trên iTunes nhưng có thể tìm thấy tại Wal-Mart, Target,...

Danh sách ca khúc

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng

Chứng nhận

Liên kết khác
 Trang web chính thức của Camp Rock

Chú thích

Nhạc phim năm 2008
Nhạc phim của Walt Disney Records
Album sản xuất bởi Greg Wells
Nhạc phim truyền hình


title: Hương mùa hè

text:
Hương mùa hè (여름 향기) là bộ phim truyền hình nhiều tập thứ ba được công chiếu của bộ 4 phim Tình yêu bốn mùa của đài truyền hình KBS, Hàn Quốc, được công chiếu lần đầu tiên vào mùa hè năm 2003.

Nội dung
Màu sắc chủ đạo của phim là màu xanh trong vắt của mùa hè, mùa hè không chỉ tràn ngập ánh nắng mà còn vương vấn những cơn mưa, tình yêu của những nhân vật trong phim không u ám buồn trắng xoá như tuyết mùa đông, không đẫm nước mắt hòa với tiếng sóng và kết thúc như chiếc lá cuối thu mà tươi sáng trong trẻo như những hạt mưa mùa hạ...

Chàng trai Yoo Min-woo (Song Seung-heon) trong một ngày mưa tình cờ gặp gỡ một cô gái dễ thương, trong sáng và mạnh mẽ, họ yêu nhau và đi đến hôn nhân, nhưng bất hạnh thay, ngay trong ngày thành hôn, cô gái ấy vĩnh viễn ra đi để lại trong lòng chàng trai nhiều nuối tiếc. Mang theo trái tim tan vỡ chàng trai rời Hàn Quốc đến Ý xa xôi, tại đây chàng gặp gỡ Park Jung-ah (Han Ji-hye), một cô gái hoạt bát, cá tính hiện đại, dù Jung-ah luôn hướng về Min-woo nhưng nỗi đau trong quá khứ khiến anh không còn tin vào tình yêu và chỉ xem cô như người em gái.

Shim Hye-won (Son Ye-jin) là một cô gái xinh như đóa hoa sớm mai, vừa dịu dàng, nữ tính vừa trong sáng, mảnh mai. Cô có một cuộc sống tưởng như hoàn hảo, một công việc tốt, một vị hôn phu giỏi giang hết mực chăm lo cho cô. Nhưng ngay từ nhỏ Hye-won đã bị mắc bệnh tim khiến cô không thể chơi đùa thỏa thích với bạn bè.Sau một lần được đưa ra nước ngoài để phẫu thuật thay tim, cô đã trở nên mạnh mẽ hơn. Dù vậy, Hye-won vẫn luôn cảm giác mình đang sống bằng trái tim của một người khác.

Trong một lần tình cờ trú mưa, Hye-won gặp Min-woo. Đó là một chàng trai khôi ngô, rất thân thiện, nhưng trong tim lại ẩn giấu nỗi đau tình yêu trong quá khứ. Cuộc gặp gỡ tình cờ nhưng đầy duyên nợ giữa Hye-won và Min-woo đã đưa họ đến với tình yêu lãng mạn trong những ngày mưa. Hye-won phải sống trong tâm trạng giằng xé, vừa không muốn làm tổn thương vị hôn phu của mình vừa không thể che giấu tình cảm định mệnh đối với Min-woo, trong khi người bạn gái thân nhất của cô lại đang dành trọn tình yêu đối với chàng trai này.

Khi biết ra sự thật trái tim mình được mang trong người là của người yêu cũ của Min-woo, Hye-won hoài nghi về tình yêu Min-woo dành cho cô. Cô quyết định cưới vị hôn phu kia nhưng ngày cưới, đột nhiên căn bệnh tim của cô gái bé bỏng ấy tái phát. Hye-won lại được đưa ra nước ngoài thay tim. Trong khi đó, anh chàng Min-woo bị che giấu sự thật đã tin rằng Hye-won qua đời. 3 năm sau, anh về nước và họ lại gặp nhau trong một cơn mưa mùa hè. Trái tim của Hye-won lại thổn thức như ngày nào, nhưng giờ đây cô đã không còn mặc cảm vì hình bóng người yêu cũ của Min-woo.

"Hương mùa hè" là một câu chuyện về một tình yêu lý tưởng và một tình yêu định mệnh. Có người sẽ lựa chọn "người yêu mình hơn người mình yêu", nhưng có người sẽ chọn theo cách trái tim mình mách bảo. Nhân vật của Son Ye-jin cũng vậy, vị hôn phu của cô có thể là một người chồng rất tốt, rất yêu thương cô, luôn bên cô, nhưng cuối cùng cô đã lựa chọn tình yêu định mệnh với Min Woo vì cô tin vào trái tim mình.

... nhưng cuối cùng hạnh phúc đã quay trở lại.

Diễn viên

Song Seung-heon: Yoo Min-woo
Son Ye-jin: Shim Hye-won
Ryu Jin: Park Jung-jae
Han Ji-hye: Park Jung-ah
Shin Ae: Seo Eun-hye
Jo Eun-sook: Oh Jang-mi
Ahn Jung-hoon: Ji Dae-poong
Kim Hae-sook: Mẹ Min-woo
Kim Yong-gun: Bố Min-woo
Kang Ji-hwan: Chồng Park Jung-ah

Nhạc phim

Tracklisting:
 Main Title
 비밀 - 정인호
 Missing U - 서진영
 어쩌면 - 서진영
 여름향기 - 정인호
 Serenade Inst. (Guitar)
 Second Romance - 서진영
 여름향기 2 Inst.
 두 번째 사랑 - 서진영
 어쩌면 Inst. (Piano)
 Serenade - 유미숙 (Soprano)
 비밀 Inst. (Piano)
 두 번째 사랑 Inst. (Piano&Guitar)
 Love - 서진영
 비밀 Inst. (Guitar)
 사랑한다면 - 정인호&서진영
 여우비 Inst.
 Love Inst. (Piano&Guitar)
Translated Tracklisting:
 Main Title
 Bi Mil - Jeong In-ho
 Missing U - Seo Jin-yeong
 Uh Jjuh Myun - Seo Jin-yeong
 Yuh Reum Hyang Gi - Jeong In-ho
 Serenade Inst. (Guitar)
 Second Romance - Seo Jin-yeong
 Yuh Reum Hyang Gi 2 Inst.
 Doo Bun Jjae Sarang - Seo Jin-yeong
 Uh Jjuh Myun Inst. (Piano)
 Serenade - Yoo Mi-sook
 Bi Mil Inst. (Piano)
 Doo Bun Jjae Sarang (Inst.)(Piano&Guitar)
 Love - Seo Jin-yeong
 Bi Mil Inst. (Guitar)
 Sarang Han Da Myun - Jeong In-ho & Seo Jin-yeong
 Yuh Woo Bi Inst.
 Love Inst. (Piano&Guitar)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Summer Scent Korean Drama Reviews - www.spcnet.tv
 Official Website  (Korean)
 KBS Global Marketing "Summer Scent"

Chương trình truyền hình tiếng Triều Tiên
Phim truyền hình KBS, Hàn Quốc
Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2003
Telenovela


title: Danh sách đĩa nhạc của Jennifer Lopez

text:
Nữ nghệ sĩ thu âm người Mỹ Jennifer Lopez đã phát hành 7 album phòng thu, 4 album tổng hợp, 2 đĩa mở rộng, 34 đĩa đơn chính thức và 8 đĩa đơn quảng bá.

Album

Album phòng thu

Album tổng hợp

Đĩa mở rộng

Đĩa đơn

Đĩa đơn solo

Đĩa đơn hợp tác

Đĩa đơn quảng bá

Ghi chú
 A  Doanh số bán ở Mỹ cho các album On the 6, J.Lo, J to tha L–O! The Remixes, This Is Me... Then, Rebirth, Como Ama una Mujer và Brave vào 1 tháng 10 năm 2010.
 B  Doanh số bán ở Mỹ cho album Love? vào tháng 4 năm 2012.
 C  "No Me Ames" tuy không lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100, nhưng đánh vào bảng xếp hạng Hot Latin Songs tại vị trí quán quân.
 D  Peak positions for "Ain't It Funny" and "Ain't It Funny (Murder Remix)" are combined in Canada and the United States.
 E  "Hold It Don't Drop It" tuy không lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100, nhưng đánh vào bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs tại vị trí quán quân.
 F  "Louboutins" tuy không lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100, nhưng đánh vào bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs tại vị trí quán quân.
 G  "Fresh Out the Oven" tuy không lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100, nhưng đánh vào bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs tại vị trí quán quân.
 H  "El Ultimo Adios (The Last Goodbye)" tuy không lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100, nhưng đĩa đơn CD của ca khúc lại lọt vào bảng xếp hạng Billboard Top 200 tại vị trí 197.

Chú thích

Jennifer Lopez
Danh sách đĩa nhạc


title: Cổ điển (phim)

text:
Cổ Điển (tiếng Hàn: 클래식) là bộ phim điển ảnh tình cảm, lãng mạn Hàn Quốc, mọi thứ đều được làm theo một kiểu cảnh cổ điển và là một bộ phim gây được nhiều tiếng vang ở Hàn Quốc và châu Á 2003.

Nội dung phim

Một câu chuyện tình yêu, thuần tuý hơn một bài thơ, xót xa hơn một tiểu thuyết… 127 phút của bộ phim kể lại hai câu chuyện tình yêu cách nhau 3 thập kỷ nhưng sự lãng mạn, ngọt ngào, chua xót, tiếc nuối… thì dường như vĩnh cửu giống nhau. Bộ phim làm cho những người đang yêu thêm yêu say đắm…

Ji Hye (Son Ye Jin thủ vai) và Soo Kyung học cùng trường đều thích Sang Min (Jo In Sung)- sinh viên khoa kịch. Soo Kyung tính nóng vội, nhờ Ji Hye viết giùm một lá thư cho Sang Min. Ji Hye đã muợn tên của Soo Kyung để thổ lộ tình cảm của mình với anh. Nhưng khi thấy những lá thư ấy giúp Soo Kyung gần gũi được Sang Min, Ji Hye nảy sinh cảm giác tội lỗi vô cớ và cố xa lánh Sang Min nhưng họ cứ liên tục bị bắt gặp một cách ngẫu nhiên. Tình yêu đã sớm bắt đầu…

Một lần tình cờ, Ji Hye ngẫu nhiên phát hiện được hộp thư bí mật của mẹ, trong có chứa nguyên vẹn ký ức mối tình đầu của bà… Ji Hye dần biết được về tình yêu cổ điển của mẹ… Tình yêu của cô thấm đượm màu tiếc nuối… nhưng cô hiểu và cảm thấy bình yên với quyết định từ bỏ tình cảm của mình dành cho Sang Min, giờ đã là người yêu của bạn...

When the sun shines on the sea, I think of you
When the dim moonlight is on the spring, I think of you

Tạm dịch:

Khi những tia nắng ban mai đầu tiên chiếu sáng, anh nghĩ đến em
Khi ánh trăng ngà trải dài trên con suối, anh nghĩ đến em…

Như một bài thơ về tình yêu trong sáng và hạnh phúc trong nuối tiếc, The Classic đi vào lòng người xem nhẹ nhàng và đơn giản. Tình yêu hiện hình qua những cảnh phim miêu tả đầy chất lãng mạn với một thoáng lãng đãng trong tâm hồn. Để có và để nuối tiếc vì đã từng có với hạnh phúc từng tồn tại…

Diễn viên
 Son Ye Jin: diễn hai vai Ji-hye và Joo-hee (mẹ Ji-hye)
 Jo Seung-woo: Joon-ha
 Jo In Sung: Sang-min
 Lee Ki-woo: Tae-soo (Bạn của Joon-ha)
 Lee Soo-in: Soo-kyeong (Bạn của Ji-hye)
 Seo Yeong-hee: Na-hee (Bạn của Joo-hee)
 Lim Ye Jin: Shopkeeper

Giải thưởng và đề cử

Nhạc nền trong phim
 그랬나봐 ("Geuraetna pwa" - World without love) - Trình bày: Kim Hyung Joong
 고백 ("Gobaek" - Confession)
 너에게 난 나에게 넌 ("Neoehgeh nan naehgeh neon" - Me to you, you to me) - Trình bày: Jatanpung
 너무 아픈 사랑은 사랑이아니었음을 ("Neomu apeun sarangeun sarangee anieosseumeul" - It wasn't love if it hurt so much) - Trình bày: Kim Kwang Suk
 사랑하면 할수록 ("Saranghamyon halsoorok" - If we are in love, then...)

Phần trình diễn của Joo-Hee trên sân khấu là chương 2, bản piano sonata số 8 "Pathetique" của Beethoven.

Pachelbel's Canon in D cũng được sử dụng trong phim.

Và một số bài hát của Mỹ được sử dụng trong phim.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim điện ảnh Hàn Quốc
Phim hài Hàn Quốc
Phim tâm lý
Phim lãng mạn
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Telenovela
Phim năm 2003
Phim tiếng Triều Tiên
Phim về chiến tranh Việt Nam
Phim lãng mạn thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh năm 1968
Phim Hàn Quốc


title: Trận Dennewitz

text:
Trận Dennewitz là một trận đánh trong cuộc Chiến tranh Liên minh thứ sáu, diễn ra vào ngày 6 tháng 9 năm 1813, giữa quân Liên minh thứ sáu (mà chủ yếu là quân Phổ) dưới sự chỉ huy của Thái tử Thụy Điển là Karl Johann và tướng Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow của Phổ với Quân đội Đế chế Pháp (có cả quân đồng minh Sachsen và Württemberg) dưới quyền Thống chế Michel Ney. Trận đánh kết thúc với chiến thắng của quân đội Liên minh, gây hỗn loạn cho đội quân của Ney và trở thành một bước ngoặt quan trọng cho cuộc chiến tranh. Trận Dennewitz cũng là trận chiến cuối cùng của chiến dịch kéo dài trong tháng 9 năm 1813. Bülow đã đóng vai trò chủ chốt trong chiến thắng này qua thái độ chăm chút của ông trong việc tiến hành đặt bẫy quân Pháp cũng như sự bày binh bố trận một cách cẩn trọng và ông được phong làm Bá tước Dennewitz.

Tại Dennewitz, đoàn quân của Ney đã rơi vào cái bẫy của Karl Johann, hay đúng hơn là của Bülow. Một Quân đoàn Pháp bắt đầu tiến công vào buổi sáng và kéo đến Dennewitz, và nhận thấy đạo quân Phổ của tướng Bogislav Friedrich Emanuel von Tauentzien đang trấn giữ bãi đất về hướng Bắc Dennewitz. Quân Pháp tấn công và giành thắng lợi lớn, nhưng Tauentzien và quân sĩ của ông đã cầm cự ngoan cường cho đến khi Quân đoàn của Bülow đến ứng chiến và buộc quân Pháp phải rút lui về hướng Đông Nam 2 dặm Anh, dù cuộc tiến công của Bülow bị quân Pháp đánh bật. Đến chiều hôm đó, quân Pháp được tăng viện và bản thân Ney cũng đến trận địa. Thêm nữa, Quân đoàn của Thống chế Nicolas Oudinot vẫn còn không xa. Tuy nhiên, Ney đã bỏ lỡ cơ hội qua việc ông ra lệnh cho Quân đoàn này phải chuyển sang cánh phải trong khi cánh trái của quân Pháp cần được phòng vệ, và Oudinot đã tuân lệnh dù ông biết rằng điều đó là thảm họa. Bülow lại phát động tấn công và đánh lùi quân Sachsen, trong khi quân Pháp ở cánh khác cũng đánh bại quân Pháp. Người Phổ đã cầm chắc thắng lợi trong tay. Và rồi, Karl Johann đã tiếp cận bãi chiến trường cùng với các Sư đoàn Nga, Thụy Điển và Merklenburg của ông. Quân Liên minh tổ chức phản công và đánh tan tác đối phương. Quân đoàn của Oudinot nói riêng và quân Pháp nói chung phải cuống cuồng tháo chạy, trong khi quân đồng minh Đức của họ cũng bị tan nát trong trận chiến này. Tuy rằng quân Liên minh đã hứng chịu thiệt hại đáng kể, trận chiến này là một thất bại hoàn toàn của đoàn quân của Ney, đến mức họ hầu như không còn là một đội quân nữa. Thất bại này góp phần tung một đòn giáng mạnh mẽ vào Napoléon.

Với thất bại thê lương của quân Pháp trận đánh Dennewitz, bước tiến công của Ney đã chấm dứt đột ngột. Chiến thắng của Quân đội Phổ trong trận Dennewitz góp phần "phản hồi" thắng lợi của Hoàng đế Pháp là Napoléon Bonaparte trong trận Dresden, giảm bớt sự lệ thuộc của nước Phổ vào Nga trong cuộc chiến đồng thời củng cố yêu cầu bình đẳng của Phổ với Đế quốc Áo tại Đức, đồng thời cũng ảnh hưởng tới sự thay đổi của chiến lược của ca hai phe trong thời gian sau đó. Đại thắng này cũng khiến cho Tauentzien và Bülow rửa được mối hận chiến bại của hai ông trong trận Jena hồi năm 1806, và bảo an cho kinh đô Berlin. Lòng dũng cảm của quân Phổ, cũng như tài năng và sự năng động của những người chỉ huy của họ, được xem là nguyên nhân thắng lợi cho họ trong trận Dennewitz. Trong khi đó, nhằm giữ vững hình tượng lỗi lạc của Napoléon, có những nhà sử học Pháp quy kết thất bại cho sự chậm trễ của Oudinot, dù thái độ bất mãn của Oudinot cũng là do Napoléon trước đó đã giáng chức chỉ huy đạo quân của ông thành một thuộc tướng.

Chú thích

Liên kết ngoài
The Battle of Dennewitz 1813, troops, color map, battle

Những trận đánh lớn trong lịch sử
Trận đánh liên quan tới Pháp
Trận đánh liên quan tới Phổ
Trận đánh liên quan tới Thụy Điển
Các trận đánh trong chiến tranh Napoléon
Trận đánh liên quan tới Nga
Xung đột năm 1813
Đức năm 1813
Pháp năm 1813


title: Trần Văn Đang

text:
Trần Văn Đang (1942-1965), quê quán ở xã Long Phước, huyện Long Hồ tỉnh Vĩnh Long. Ông là liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam. Ông là chiến sĩ hoạt động trong đội biệt động Sài Gòn với bí danh là Sang.

Tiểu sử
Trần Văn Đang, bí danh là Sang, sinh năm 1942, ở xã Long Hồ – Châu Thành – Vĩnh Long, nay là xã Long Phước - huyện Long Hồ – tỉnh Vĩnh Long.
Trần Văn Đang xuất thân từ một gia đình nghèo khổ, mồ côi cha từ nhỏ.

Lớn lên, ông lên Sài Gòn theo người chú kiếm sống qua ngày (Chú ruột ông là một đảng viên cộng sản hoạt động bí mật ở nội thành đã hướng dẫn Ông đi làm cách mạng và cũng chính ông đã đưa Trần Văn Đang vào lực lượng vũ trang nội thành của đội biệt động Sài Gòn).

Ông làm nhiều nghề như phụ xe, thợ điện, sửa điện dạo và sạc bình ắc quy.

Tháng 3 năm 1964 ông tham gia lực lượng vũ trang nội thành của đội biệt động Sài Gòn

Qua một thời gian thử thách, học tập chính trị và quân sự tại căn cứ đội ở Củ Chi, Trần Văn Đang được cấp trên giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Vào ngày 20 tháng 3 năm 1965, trong lúc đang thi hành nhiệm vụ đánh mìn Câu lạc bộ sĩ quan Mỹ ở số 3 đường Võ Tánh, quận Tân Bình – Sài Gòn. Ông bị bắt.

Vào ngày 9 tháng 4 năm 1965, trong một phiên tòa đặc biệt, Trần Văn Đang bị kết án tử hình.

Ngày 22 tháng 6 năm 1965, Trần Văn Đang bị đem ra xử bắn, lúc đó ông 23 tuổi.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thư gởi thế hệ trẻ cả nước tháng 10/1966 đã động viên thanh niên cả nước học tập gương anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi và Trần Văn Đang.

Khen Thưởng

Ngày 6 tháng 11 năm 1978, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang cho liệt sĩ Trần Văn Đang.

Ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng I.

Hiện nay ở Tp Hồ Chí minh và Tp Đà Nẵng đều có con đường mang tên Trần Văn Đang

Ghi chú

Liên kết ngoài

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Người Vĩnh Long
Biệt động Sài Gòn


title: Birthday Cake (bài hát)

text:
"Birthday Cake" là một ca khúc của nữ nghệ sĩ thu âm người Barbados Rihanna, trích từ album phòng thu thứ sáu của cô, Talk That Talk (2011). Sau khi bị tuồn một đoạn ngắn lên mạng, những người hâm mộ của cô bày tỏ sự quan tâm tới ca khúc này và băn khoăn không biết nó có được đưa vào album thứ sáu của cô hay không. Sau đó, ca khúc này được chính thức đưa vào Talk That Talk nhưng chỉ là một đoạn ca khúc không đầy đủ dài 1:18s.

Danh sách ca khúc
Bản album
 "Birthday Cake" – 1:18

Đội ngũ sản xuất
Thu âm
Thu âm tại Khách sạn Radisson Blu Royal, phòng 1306, Copenhagen, Đan Mạch.

Thực hiện

Sáng tác – Terius Nash, Robyn Fenty, Marcos Palacios, Earnest Clark
Sản xuất – Da Internz, The-Dream
Kĩ thuật và thu âm – Kuk Harrell, Marcos Tovar

Trợ lý thu âm – Jennifer Rosales
Phối nhạc – Kevin "KD" Davis
Trợ lý phối nhạc – Calvin Bailiff

Phần thực hiện được lấy từ ghi chú trong sách ảnh của album Talk That Talk

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Chứng nhận

Bản phối khí hợp tác với Chris Brown

Bản remix chính thức của "Birthday Cake" có sự góp giọng của nam ca sĩ thu âm người Mỹ Chris Brown. Đây là bản đầy đủ của đoạn "Birthday Cake" ngắn ở trong Talk That Talk. Nó được phát hành trên đài phát thanh như là đĩa đơn thứ tư ở Mỹ vào 8 tháng 3 năm 2012. Lúc đầu có tin đồn rằng Christina Aguilera sẽ xuất hiện trong bản remix này khi Rhanna viết một lời nhắn lên Twitter của cô rằng cô muốn hợp tác một ai đó "Dirrty" một chút trong bản tái phát hành của ca khúc. Lời nhắn khiến nhiều người nghĩ tới ca khúc năm 2002 của Aguilera "Dirrty". Nhưng sau đó, Rihanna lại nhắn rằng, cô muốn hợp tác với một ca sĩ nam chứ không phải là nữ: "No girls allowed on #CAKE" (Tạm dịch: "Không một phụ nữ nào được phép ở #CAKE"). Và cuối cùng, Rihanna tiết lộ rằng Chris Brown sẽ là người hợp tác với cô ở phiên bản này. Mặc dù nhận được nhiều ý kiến tiêu cực từ giới truyền thông và người hâm mộ, cô vẫn bảo bệ quyết định của mình và nói rằng, đó chỉ đơn giản là âm nhạc.

Xếp hạng

Lịch sử phát hành

Chú thích

Bài hát năm 2011
Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của Rihanna
Bài hát sản xuất bởi Kuk Harrell
Bài hát về tình dục
Bài hát viết bởi The-Dream


title: Eyes Open (bài hát)

text:
"Eyes Open" là một ca khúc của ca sĩ/nhạc sĩ thu âm người Mỹ Taylor Swift trích từ album nhạc phim The Hunger Games: Songs from District 12 and Beyond. Ca khúc được viết bởi Taylor Swift và sản xuất bởi Nathan Chapman. Nó được phát hành như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album và được gửi đến đài phát thanh mainstream vào 27 tháng 3 năm 2012. Một video lời bài hát đã được phát hành trên Youtube vào tháng 5 năm 2012.

Thực hiện
Đây là một trong hai ca khúc được Swift viết riêng cho bộ phim The Hunger Games, ca khúc kia là "Safe & Sound". Swift biểu diễn ca khúc lần đầu tiên trong buổi biểu diễn tại Auckland thuộc Speak Now World Tour. Trước khi biểu diễn, cô có nói với khán giả của mình rằng: "Tôi rất thích ca khúc này... nhưng, ý tôi là, bạn không nghĩ rằng tôi sẽ gặp rắc rối khi biểu diễn nó ngay bây giờ chứ? Chắc chắn là không rồi, có phải không?". "Eyes Open" đã bị tuồn lên mạng trước khi được phát hành chính thức vào ngày 20 tháng 3 năm 2012. Một video lời bài hát đã được phát hành trên Vevo của Swift vào 17 tháng 5 năm 2012.

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Chú thích

Liên kết khác
 "Eyes Open" Video âm nhạc chính thức trên Vevo (Youtube)

Đĩa đơn năm 2012
Rock ballad
Nhạc The Hunger Games
Ballad thập niên 2010
Bài hát viết bởi Taylor Swift
Bài hát của Taylor Swift
Bài hát năm 2012
Country ballad


title: Âm nhạc tại Đông Nam Á

text:
Âm nhạc Đông Nam Á gồm có các truyền thống âm nhạc tại phân miền châu Á này. Phân miền địa lý này bao gồm cả quốc gia Brunei, Campuchia,
Đông Timor, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, và Việt Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The traditional music and instruments of Southeast Asia
Malaysian Music Industry Directory


title: Dân ca

text:
Dân ca, Dân nhạc hoặc Âm nhạc dân gian bao gồm cả âm nhạc truyền thống cũng như thể loại âm nhạc phát triển từ đó trong quá trình phục hồi văn hóa dân gian thế kỷ 20. Thuật ngữ này lần đầu xuất hiện vào thế kỷ 19 nhưng ban đầu được sử dụng để chỉ loại hình âm nhạc có từ trước đó.

Một số loại âm nhạc dân gian có thể được gọi là nhạc thế giới.

Định nghĩa

Dân ca truyền thống được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau: âm nhạc truyền khẩu; âm nhạc của người bình dân; âm nhạc mà người sáng tác vô danh, hoặc âm nhạc được biểu diễn theo phong tục trong một thời gian dài.  Những điều này tương phản với các thể loại âm nhạc thương mại và cổ điển. Có người định nghĩa dân ca là những bài hát cổ không rõ người sáng tác; người khác cho rằng đó là loại hình âm nhạc được lưu truyền và phát triển bằng cách truyền khẩu hoặc được biểu diễn theo phong tục trong một thời gian dài.

Đặc điểm
Từ góc độ lịch sử, âm nhạc dân gian truyền thống có những đặc điểm sau:
Truyền khẩu
Không rõ tác giả
Thành quả của tập thể
Mang nét văn hóa dân tộc
Sử dụng trong những thời gian đặc biệt

Chủ đề
Các bản nhạc dân gian có được phân loại theo các chủ đề như
Bài ca chiến tranh
Bài ca uống rượu
Bài ca lao động
Bài ca tình yêu
Bài ca trẻ con

Chú thích

Tham khảo
Donaldson, Rachel Clare, 2011 Music for the People: the Folk Music Revival And American Identity, 1930–1970 , Ph.D. Dissertation, Vanderbilt University, May 2011, Nashville, Tennessee

Xem thêm

Nhạc dân gian truyền thống

 Reprinted in McAllester, David Park (ed.) (1971) Readings in ethnomusicology New York: Johnson Reprint.

Bevil, Jack Marshall (1984). Centonization and Concordance in the American Southern Uplands Folksong Melody: A Study of the Musical Generative and Transmittive Processes of an Oral Tradition. PhD Thesis, North Texas University, Ann Arbor: University Microfilms International.

Bevil, Jack Marshall (1987). "A Paradigm of Folktune Preservation and Change Within the Oral Tradition of a Southern Appalachian Community, 1916–1986." Unpublished. Read at the 1987 National Convention of the American Musicological Society, New Orleans.
 Bronson, Bertrand Harris. The Ballad As Song (Berkeley: University of California Press, 1969).
 Bronson, Bertrand Harris. The Singing Tradition of Child's Popular Ballads (Princeton: Princeton University Press, 1976).
 Bronson, Bertrand Harris. The Traditional Tunes of the Child Ballads, with Their Texts, According to the Extant Records of Great Britain and North America, 4 volumes (Princeton and Berkeley: Princeton University and University of California Presses, 1959, ff.).
Cartwright, Garth (2005). Princes Amongst Men: Journeys with Gypsy Musicians. London: Serpent's Tail. ISBN 1-85242-877-5
Carson, Ciaran (1997). Last Night's Fun: In and Out of Time with Irish Music. North Point Press. ISBN 978-0-86547-515-1
Cowdery, James R. (1990). The Melodic Tradition of Ireland. Kent, OH: Kent State University Press. ISBN 978-0-87338-407-0
Farsani, Mohsen (2003) Lamentations chez les nomades bakhtiari d'Iran. Paris: Université Sorbonne Nouvelle.
Harker, David (1985). Fakesong: The Manufacture of British 'Folksong', 1700 to the Present Day. Milton Keynes [Buckinghamshire]; Philadelphia: Open University Press. ISBN 0-335-15066-7
Jackson, George Pullen (1933). White Spirituals in the Southern Uplands: The Story of the Fasola Folk, Their Songs, Singings, and "Buckwheat Notes". Chapel Hill: University of North Carolina Press.   Reprinted by Kessinger Publishing (2008) ISBN 978-1-4366-9044-7
 (August 6)
 Karpeles, Maud. An Introduction to English Folk Song. 1973. Oxford. Oxford University Press.

Nelson, David Taylor (2012) "Béla Bartók: The Father of Ethnomusicology," Musical Offerings: Vol. 3: No. 2, Article 2. http://digitalcommons.cedarville.edu/musicalofferings/vol3/iss2/2

 Rooksby, Rikky, Dr Vic Gammon et al. The Folk Handbook. (2007). Backbeat
 Sharp, Cecil. Folk Song: Some Conclusions. 1907. Charles River Books
 Sharp, Cecil English Folk Songs from the Southern Appalachians. Collected by Cecil J. Sharp. Ed. Maud Karpeles. 1932. London. Oxford University Press.

Nhạc dân gian đương đại

Cantwell, Robert. When We Were Good: The Folk Revival. Cambridge: Harvard University Press, 1996. ISBN 0-674-95132-8
 Cohen, Ronald D., Folk music: the basics, Routledge, 2006.
 Cohen, Ronald D., A history of folk music festivals in the United States, Scarecrow Press, 2008
Cohen, Ronald D. Rainbow Quest: The Folk Music Revival & American Society, 1940–1970. Amherst: University of Massachusetts Press, 2002. ISBN 1-55849-348-4
Cohen, Ronald D., ed. Wasn't That a Time? Firsthand Accounts of the Folk Music Revival. American Folk Music Series no. 4. Lanham, Maryland and Folkstone, UK: The Scarecrow Press, Inc. 1995.
Cohen, Ronald D., and Dave Samuelson. Songs for Political Action. Booklet to Bear Family Records BCD 15720 JL, 1996.
Cray, Ed, and Studs Terkel. Ramblin Man: The Life and Times of Woody Guthrie. W.W. Norton & Co., 2006.
Cunningham, Agnes "Sis", and Gordon Friesen. Red Dust and Broadsides: A Joint Autobiography. Amherst: University of Massachusetts Press, 1999. ISBN 1-55849-210-0
 De Turk, David A.; Poulin, A., Jr., The American folk scene; dimensions of the folksong revival, New York: Dell Pub. Co., 1967
Denisoff, R. Serge. Great Day Coming: Folk Music and the American Left. Urbana: University of Illinois Press, 1971.
Denisoff, R. Serge. Sing Me a Song of Social Significance. Bowling Green University Popular Press, 1972. ISBN 0-87972-036-0
Denning, Michael. The Cultural Front: The Laboring of American Culture in the Twentieth Century. London: Verso, 1996.
Dunaway, David. How Can I Keep From Singing: The Ballad of Pete Seeger. [1981, 1990] Villard, 2008. ISBN 0-306-80399-2
Eyerman, Ron, and Scott Barretta. "From the 30s to the 60s: The folk Music Revival in the United States". Theory and Society: 25 (1996): 501–43.
Eyerman, Ron, and Andrew Jamison. Music and Social Movements. Mobilizing Traditions in the Twentieth Century. Cambridge University Press, 1998. ISBN 0-521-62966-7
Filene, Benjamin. Romancing the Folk: Public Memory & American Roots Music. Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2000. ISBN 0-8078-4862-X
Goldsmith, Peter D. Making People's Music: Moe Asch and Folkways Records. Washington, DC: Smithsonian Institution Press, 1998. ISBN 1-56098-812-6
Hajdu, David. Positively 4th Street: The Lives and Times of Joan Baez, Bob Dylan, Mimi Baez Fariña and Richard Fariña. New York: North Point Press, 2001. ISBN 0-86547-642-X
Hawes, Bess Lomax. Sing It Pretty. Urbana and Chicago: University of Illinois Press, 2008
Jackson, Bruce, ed. Folklore and Society. Essay in Honor of Benjamin A. Botkin. Hatboro, Pa Folklore Associates, 1966
Lieberman, Robbie. "My Song Is My Weapon:" People's Songs, American Communism, and the Politics of Culture, 1930–50. 1989; Urbana: University of Illinois Press, 1995. ISBN 0-252-06525-5
Lomax, Alan, Woody Guthrie, and Pete Seeger, eds. Hard Hitting Songs for Hard Hit People. New York: Oak Publications, 1967. Reprint, Lincoln University of Nebraska Press, 1999.
Lynch, Timothy. Strike Song of the Depression (American Made Music Series). Jackson: University Press of Mississippi, 2001.
Middleton, Richard (1990). Studying Popular Music. Milton Keynes; Philadelphia: Open University Press. ISBN 0-335-15276-7 (cloth), ISBN 0-335-15275-9 (pbk).
Reuss, Richard, with [finished posthumously by] Joanne C. Reuss. American Folk Music and Left Wing Politics. 1927–1957. American Folk Music Series no. 4. Lanham, Maryland and Folkstone, UK: The Scarecrow Press, Inc. 2000.
Rubeck, Jack; Shaw, Allan; Blake, Ben et al. The Kingston Trio On Record. Naperville, IL: KK, Inc, 1986. ISBN 978-0-9614594-0-6
Scully, Michael F. (2008). The Never-Ending Revival: Rounder Records and the Folk Alliance. Urbana: University of Illinois Press.
Seeger, Pete. Where Have All the Flowers Gone: A Singer's Stories. Bethlehem, Pa.: Sing Out Publications, 1993.
Sharp, Charles David. Waitin' On Wings, What Would Woody Guthrie Say. Riverside, Mo.: Wax Bold Records, 2012.
Willens, Doris. Lonesome Traveler: The Life of Lee Hays. New York: Norton, 1988.
Weissman, Dick. Which Side Are You On? An Inside History of the Folk Music Revival in America. New York: Continuum, 2005. ISBN 0-8264-1698-5
Wolfe, Charles, and Kip Lornell. The Life and Legend of Leadbelly. New York: Da Capo [1992] 1999.

Nhạc dân gian truyền thống đương đại

 Cooley, Timothy J. Making Music in the Polish Tatras: Tourists, Ethnographers, and Mountain Musicians. Indiana University Press, 2005 (Hardcover with CD). ISBN 0-253-34489-1
 Czekanowska, Anna. Polish Folk Music: Slavonic Heritage – Polish Tradition – Contemporary Trends. Cambridge Studies in Ethnomusicology, Reissue 2006 (Paperback). ISBN 0-521-02797-7
Pegg, Carole (2001). "Folk Music". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan.
van der Merwe, Peter (1989). Origins of the Popular Style: The Antecedents of Twentieth-Century Popular Music. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-316121-4.

Liên kết ngoài

 Folk Alliance International   Prominent folk music organization
 Foxbeard Folk Music   Sharing Folk Music
 The Crooked Road: Heritage music trail-A 243-mile historical music oriented trail.
 Folk Alley A Non-Profit Listener Supported Folk Music Resource, Streaming online since 2004
 Ben Gray Lumpkin Digital Folk Music Collection Howard B. Waltz Music Library, University of Colorado Boulder

 Free sheet music (songs)
 Folk Radio UK - Playing folk music of the British Isles and beyond + the latest Folk Music News and Reviews

 Welsh Ballads Website
 The Traditional Music in England project, World and Traditional Music section at the British Library Sound Archive

Dân ca
Âm nhạc
Văn hóa dân gian
Âm nhạc dân gian
Nhạc truyền thống


title: Pyotr Mikhailovich Gavrilov

text:
Pyotr Mikhailovich Gavrilov (; 1900-1979) là một sĩ quan phục vụ trong Hồng quân Liên Xô. Ông là một trong những sĩ quan chỉ huy nổi tiếng nhất của Liên Xô đã tham gia cuộc chiến bảo vệ pháo đài Brest năm 1941. Sau chiến tranh, ông được phong danh hiệu Anh hùng Liên Xô vào năm 1957.

Thời gian trước chiến tranh Xô-Đức
P. M. Gavrilov sinh ngày 17 tháng 6 (30 tháng 6 theo lịch mới) năm 1900, tại làng Alvidino (tên tiếng Tartar là Aelbaedaen (Әlbәdәn)) thuộc huyện Laishevsky, tỉnh Kazan (hiện nay là huyện Pestrechinsky, Cộng hòa Tatarstan thuộc Liên bang Nga). Ông là một người Tartar chính cống. Cha của P. M. Gavrilov qua đời trước khi ông được sinh ra (một số tài liệu khác nói P. M. Gavrilov mồ côi cha khi đã được 1 tuổi). Đến năm 15 tuổi ông lên Kazan kiếm sống và được nhận vào làm công nhân trong một nhà máy.

Khi Cách mạng Tháng Mười bùng nổ, P. M. Gavrilov tham gia thành lập chính quyền Xô Viết ở Kazan. Mùa xuân năm 1918, ông tình nguyện gia nhập Hồng quân, chiến đấu chống lại quân Bạch vệ của Kolchak, Denikin và dẹp thổ phỉ ở miền Bắc Kavkaz. Ông ở lại trong quân ngũ sau chiến tranh và đến năm 1922 thì gia nhập Đảng Cộng sản. Đến tháng 9 năm 1925 ông tốt nghiệp Trường Bộ binh Vladikavkaz và đến phục vụ ở vùng Kavkaz; tại đây ông lấy vợ và nhận nuôi một cậu bé mồ côi. Đến năm 1939 ông tốt nghiệp Học viện Quân sự Frunze. Trong quân ngũ ông dần dần được thăng cấp tới thiếu tá và được giao chỉ huy trung đoàn bộ binh số 44.

Năm 1939-1940 P. M. Garvilov tham gia Chiến tranh Liên Xô-Phần Lan. Sau chiến tranh đơn vị của ông được điều đến miền Tây Belarus và đến tháng 5 năm 1941 thì đến đồn trú ở Brest.

Tham gia bảo vệ pháo đài Brest

Ngày 22 tháng 6 năm 1941, Đức Quốc xã đơn phương xé bỏ hiệp ước không tương xâm, mở đợt tấn công quy mô lớn vào lãnh thổ Liên Xô. Trong cuộc chiến tại Pháo đài Brest, P. M. Gavrilov đã chỉ huy tiểu đoàn số 1 của trung đoàn ông cùng với các toán quân bị cô lập của trung đoàn bộ binh số 333, 125 chiến đấu tại cống Bắc của tòa nhà Kobrin. Tổng cộng đội quân của ông có khoảng 400 người cùng với 2 súng chống tăng, vài khẩu súng phòng không 45 ly và 4 súng máy. Sau nhiều ngày chống cự ngoan cường, đến ngày 30 tháng 6, Đồn Đông bị hạ và đội quân của P. M. Gavrilov (lúc này chỉ còn 12 người với 4 súng máy) rút vào trú ẩn trong các hầm ngầm của pháo đài. Ông cùng các đồng đội tiếp tục tổ chức kháng cự cho đến khi bị bắt vào ngày 23 tháng 7 trong tình trạng hôn mê bất tỉnh. Gavrilov đã bắn đến viên đạn cuối cùng mà không dành cho mình viên nào.

Theo các ghi chép của những bác sĩ Đức điều trị cho P. M. Gavrilov, lúc bị bắt ông ở trong tình trạng như sau:

Sau khi bị bắt, Gavrilov bị giam trong các trại tập trung ở Hammelburg và Ravensbrück cho đến tháng 5 năm 1945. Trong thời gian bị giam ông là bạn thân của Trung tướng công binh Dmitry Karbyshev, người đã bị lính Đức xử tử vào tháng 2 năm 1945 bằng hình thức bỏ ngoài trời cho chết cóng.

Sau chiến tranh
Sau khi được giải thoát khỏi trại tập trung của Đức, thật không may P. M. Gavrilov mất thẻ đảng và vì vậy đã bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Liên Xô. Tuy nhiên sau đó, đến mùa thu 1945 ông được cử làm chỉ huy một trại tù binh Nhật đóng ở Siberia. Tại đây ông nhận được một số khen thưởng trong công tác (người ta cho rằng ông đã ngăn chặn được dịch thương hàn lây lan trong số các tù binh Nhật, cũng như hạn chế được các vụ lạm dụng từ phía các sĩ quan Nhật). Đến năm 1946, một tai họa khác giáng xuống đầu Gavrilov khi ông bị bắt và đưa vào trại tập trung GULAG do "tội" đã để cho quân Đức bắt làm tù binh. Ông bị giam ở đây cho đến năm 1955. Sau khi được phóng thích, P. M. Gavrilov đến Tatarya và sau đó là Krasnodar, tại đây ông gặp lại vợ và con mình, những người mà ông đã xa cách suốt từ hồi đầu chiến tranh.

Sau cơn bĩ cực cũng đến hồi thái lai. Năm 1956, một loại tài liệu mang tên "Tìm kiếm những Anh hùng của Pháo đài Brest" (В поисках героев Брестской крепости) của Sergey Sergeyeich Smirnov đã được hoàn tất và đến năm 1957 nó được ấn hành dưới cái tên "Pháo đài Brest" (Брестская крепость). Nhờ đó thanh danh và tư cách đảng viên của Gavrilov đã được khôi phục. Ông được để cử nhận danh hiệu Anh hùng Liên Xô và cuối cùng, sắc lệnh số 10807 ngày 30 tháng 1 năm 1957 của Chủ tịch đoàn Xô Viết Tối cao đã trao tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô, Huân chương Lenin và huy chương Sao Vàng cho P. M. Gavrilov để tôn vinh "sự thể hiện mẫu mực về nghĩa vụ trong việc bảo vệ pháo đài Brest năm 1941, và để biểu lộ sự dũng cảm và chủ nghĩa anh hùng" của ông.

Trong giai đoạn cuối đời, Gavrilov đã đi du lịch suốt vòng quanh lãnh thổ Liên Xô và tích cực tham gia vào công tác xã hội. Từ năm 1968 đến lúc mất ông sống ở Krasnodar tại ngôi nhà số 103 đường Svetlaya (đến năm 1980 con đường này được đặt theo tên ông).

P. M. Gavrilov qua đời vào ngày 26 tháng 1 năm 1979 tại Krasnodar. Ông được mai táng với đầy đủ nghi thức quân đội tại Nghĩa trang Tưởng niệm Brest.

Tưởng niệm
Tên của P. M. Gavrilov được đặt cho các con đường ở Kazan, Brest, Krasnodar và Pestretsy.
Một nông trang ở sinh quán Alvidino cũng được mang tên Gavrilov.
Một đỉnh núi tại Trung Thiên Sơn được đặt theo tên ông.

Hình tượng của P. M. Gavrilov trong văn học nghệ thuật

Hồi ký của P. M. Gavrilov đã được xuất bản 2 lần ở Krasnodar: lần thứ nhất năm 1975 và lần thứ hai năm 1980.

Nhân vật P. M. Gavrilov cũng từng xuất hiện trong một số phim điện ảnh:
Phim "Những người đồn trú bất tử" (Бессмертный гарнизон) sản xuất năm 1956.
Phim "Cuộc chiến ở Moskva" (Битва за Москву) sản xuất năm 1985 (do Romualds Ancāns thủ vai).
Phim "Pháo đài Brest" (, ) sản xuất năm 2010 (do A. V. Korshunov thủ vai).

Chú thích

Anh hùng Liên Xô
Tù nhân chiến tranh
Tù nhân trại tập trung Đức quốc xã
Người Tatar
Tù nhân chiến tranh bị Đức giam giữ trong Thế chiến thứ hai
Sĩ quan Liên Xô


title: Đa ngôn ngữ

text:
Đa ngữ thuật  () là việc sử dụng hai hay nhiều ngoại ngữ (đa ngôn ngữ) bởi một cá nhân hoặc một cộng đồng. Người ta tin rằng số lượng người sử dụng đa ngôn ngữ đông hơn cộng đồng đơn ngữ trên toàn bộ dân số thế giới. Hơn một nửa số dân cư châu Âu được cho là thông thạo ít nhất một ngôn ngữ khác ngoài tiếng mẹ đẻ của họ.

Đa ngữ thuật đang trở thành một hiện tượng xã hội được chi phối bởi nhu cầu của toàn cầu hóa và sự cởi mở về văn hóa. Do sự dễ dàng tiếp cận với thông tin hỗ trợ bởi Internet, việc tiếp xúc với nhiều ngôn ngữ của cá nhân ngày càng trở nên thường xuyên, do đó thúc đẩy nhu cầu có thêm ngôn ngữ. Những người biết nhiều thứ tiếng cũng được gọi là người nói đa ngữ (polyglot).

Người thạo nhiều thứ tiếng đã được tiếp nhận và duy trì ít nhất một ngôn ngữ từ thời ấu thơ, cái được gọi là ngôn ngữ thứ nhất (L1). Ngôn ngữ đầu tiên (đôi khi còn gọi là tiếng mẹ đẻ) được ghi dấu ấn không cần qua giáo dục chính thống, bởi cơ chế tiếp nhận ngôn ngữ bất đồng nghiêm trọng. Trẻ em tiếp thu hai ngôn ngữ theo cách này được gọi là song ngữ đồng thời. Ngay cả trong trường hợp song ngữ đồng thời, một ngôn ngữ sẽ thường chiếm ưu thế hơn cái còn lại. Người biết nhiều hơn một ngoại ngữ được ghi nhận là sẽ chiếm ưu thế hơn người chỉ biết một thứ tiếng trong việc học ngôn ngữ mới. Thêm vào đó, những người có thể giao tiếp song ngữ có những lợi thế về kinh tế quan trọng hơn những người chỉ biết đơn ngữ, việc thành thạo hai ngoại ngữ trở lên có thể giúp các cá nhân thực hiện những công việc như giao dịch tương tác với các đối tác sử dụng ngôn ngữ thiểu số.

Đa ngữ thuật trong máy tính có thể được coi là một phần của một sự liên tục giữa quốc tế hóa và nội địa hóa. Nhờ có trạng thái bằng tiếng Anh trong máy tính mà công việc phát triển phần mềm gần như luôn ứng dụng đa ngôn ngữ (ngoài ra còn có các ngôn ngữ lập trình không phải tiếng Anh) nên hầu hết tất cả phần mềm thương mại ban đầu đều có sẵn phiên bản bằng tiếng Anh, cùng với các phiên bản đa ngôn ngữ có thể là lựa chọn thay thể dựa trên phiên bản gốc bằng tiếng Anh.

Canada công nhận tiếng Anh và tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức, Tây Ban Nha công nhận tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính thức nhưng tiếng Catalan, tiếng Basque và tiếng Galicia được công nhận là ngôn ngữ phụ chính thức. Cần phân biệt với những ngôn ngữ được sử dụng tại 1 quốc gia nhưng không có địa vị chính thức và chỉ được sử dụng ở vùng, tỉnh ví dụ tiếng Chăm của người Chăm ở Việt Nam.

Lịch sử
Việc sử dụng từ đa ngôn ngữ đầu tiên được ghi nhận bắt nguồn từ tiếng Anh vào những năm 1800 như một sự kết hợp của đa (nhiều) và ngôn ngữ (liên quan đến các ngôn ngữ, với từ tồn tại từ thời Trung Cổ). Tuy nhiên, hiện tượng này đã cũ như chính bản thân các ngôn ngữ khác nhau.

Cùng với nhau, giống như nhiều ngôn ngữ khác nhau, đa ngôn ngữ thời hiện đại vẫn gặp còn tồn tại ở một số người nói cùng một ngôn ngữ. Biển hiệu song ngữ đại diện cho vô số ngôn ngữ trong một loạt các văn bản với từng cách viết.

Định nghĩa

Định nghĩa của đa ngôn ngữ là một chủ đề tranh luận giống như định nghĩa về sự trôi chảy của ngôn ngữ. Ở một đầu của một chuỗi liên tục ngôn ngữ, người ta có thể định nghĩa đa ngôn ngữ là khả năng hoàn toàn và thông thạo nhiều hơn một ngôn ngữ. Người nói có lẽ sẽ có đầy đủ kiến thức và khả năng kiểm soát các ngôn ngữ và do đó nghe như người bản ngữ. Ở một thái cực khác sẽ là những người biết đủ các cụm từ để đi du lịch với tư cách là khách du lịch bằng cách sử dụng ngôn ngữ thay thế. Kể từ năm 1992, Vivian Cook đã lập luận rằng hầu hết những người giao tiếp đa ngôn ngữ nằm ở đâu đó giữa định nghĩa tối thiểu và tối đa. Cook gọi những người này là người đa năng. Thuật ngữ 'đa năng lực' (multi‐competence) được sử dụng để xác định kiến thức của một cá nhân đối với ngôn ngữ mẹ đẻ và ngôn ngữ thứ hai.

Ngoài ra, không có định nghĩa nhất quán về những gì tạo thành một ngôn ngữ riêng biệt. Ví dụ, các học giả thường không đồng ý liệu tiếng Scotland là một ngôn ngữ theo đúng nghĩa của nó hay chỉ đơn thuần là một phương ngữ của tiếng Anh. Hơn nữa, thứ được coi là ngôn ngữ có thể thay đổi, thường là vì những lý do chính trị thuần túy. Một ví dụ là việc tạo ra tiếng Serbo-Croatia như một ngôn ngữ chuẩn trên cơ sở phương ngữ Đông Herzegovinian để hoạt động như ngôn ngữ ô cho nhiều phương ngữ Nam Slav; sau khi Nam Tư tan rã, nó được chia thành Serbia, Croatia, Bosnia và Montenegro. Một ví dụ khác là tiếng Ukraina đã bị sa hoàng Nga loại bỏ như một phương ngữ Nga để ngăn cản tình cảm dân tộc.
Ngày nay, học sinh của nhiều quốc gia độc lập nhỏ buộc phải học nhiều ngôn ngữ do ảnh hưởng của sự tương tác giữa các nước. Ví dụ, tại Phần Lan, tất cả trẻ em được yêu cầu học ít nhất ba ngôn ngữ: hai ngôn ngữ quốc gia (Phần Lan và Thụy Điển) và một ngoại ngữ (thường là tiếng Anh). Nhiều học sinh Phần Lan cũng học thêm các ngôn ngữ khác, chẳng hạn như tiếng Đức hoặc tiếng Nga.

Ở một số quốc gia lớn sử dụng nhiều ngôn ngữ, chẳng hạn như Ấn Độ, học sinh sẽ được dạy nhiều ngôn ngữ tùy thuộc vào địa điểm cư trú tại đất nước đó.

Ở nhiều quốc gia, song ngữ xuất hiện thông qua các mối quan hệ quốc tế, trong đó tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến toàn cầu, đôi khi dẫn đến đa số là song ngữ ngay cả khi các quốc gia chỉ có một ngôn ngữ chính thức trong nước. Điều này đặc biệt xảy ra ở các khu vực thuộc Đức như Scandinavia, Benelux và giữa các cộng đồng nói tiếng Đức, nhưng nó cũng đang mở rộng sang một số quốc gia không thuộc Đức.

Quá trình tiếp thu

Một quan điểm là của nhà ngôn ngữ học Noam Chomsky trong cái mà ông gọi là thiết bị thu nhận ngôn ngữ của con người — một cơ chế cho phép người học tái tạo một cách chính xác các quy tắc và một số đặc điểm khác của ngôn ngữ mà những người nói xung quanh sử dụng. Theo Chomsky, thiết bị này bị hao mòn theo thời gian và thường không được sử dụng ở tuổi dậy thì, thiết bị này được ông sử dụng để giải thích kết quả kém mà một số thanh thiếu niên và người lớn mắc phải khi học các khía cạnh của ngôn ngữ thứ hai (L2).

Nếu học ngôn ngữ là một quá trình nhận thức, chứ không phải là một thiết bị thu nhận ngôn ngữ, như trường học do Stephen Krashen đứng đầu đề xuất, thì sẽ chỉ có sự khác biệt tương đối, không phân loại, giữa hai loại hình học ngôn ngữ.

Rod Ellis trích dẫn kết quả nghiên cứu rằng trẻ em học ngôn ngữ thứ hai càng sớm thì chúng càng phát triển tốt hơn về mặt phát âm. Các trường học ở Châu Âu thường cung cấp các lớp học ngoại ngữ thứ hai cho học sinh của họ từ rất sớm, do sự liên kết với các nước láng giềng với các ngôn ngữ khác nhau. Hầu hết sinh viên châu Âu hiện nay học ít nhất hai ngoại ngữ, một quá trình được khuyến khích bởi Liên minh châu Âu.

Dựa trên nghiên cứu trong cuốn sách của Ann Fathman là The Relationship between age and second language productive ability, (tạm dịch: 'Mối quan hệ giữa tuổi tác và khả năng tạo ra ngôn ngữ thứ hai')  có sự khác biệt về tốc độ học các hình thái, cú pháp và âm vị học tiếng Anh dựa trên sự khác biệt về độ tuổi, nhưng thứ tự tiếp thu trong việc học ngôn ngữ thứ hai không thay đổi theo độ tuổi.

Trong lớp ngôn ngữ thứ hai, sinh viên thường gặp khó khăn trong việc suy nghĩ bằng ngôn ngữ mục tiêu vì họ bị ảnh hưởng bởi các mẫu văn hóa và ngôn ngữ mẹ đẻ của họ. Giáo sư Robert B. Kaplan cho rằng trong các lớp học dạy ngôn ngữ thứ hai, tài liệu dành cho sinh viên nước ngoài không được chú trọng vì sinh viên nước ngoài đang sử dụng phép tu từ và một chuỗi suy nghĩ vi phạm sự mong đợi của người đọc bản xứ. Những sinh viên nước ngoài đã nắm vững cấu trúc cú pháp vẫn chưa thể soạn được các chủ đề, bài báo cáo học kỳ (bài báo nghiên cứu chính được viết bởi một học sinh cho một lớp học hoặc môn học cụ thể trong năm học), luận văn hay luận án.

Robert B. Kaplan mô tả hai từ khóa chính ảnh hưởng đến mọi người khi họ học ngôn ngữ thứ hai. Logic theo cách hiểu bình dân, chứ không phải theo nghĩa của từ này, là cơ sở của phép tu từ, được phát triển từ một nền văn hóa; nó không phải là phổ quát. Vì vậy, tu từ học cũng không phải là phổ biến, mà thay đổi theo từng nền văn hóa và thậm chí tùy từng thời điểm trong một nền văn hóa nhất định. Giáo viên ngôn ngữ biết cách dự đoán sự khác biệt giữa cách phát âm hoặc cấu tạo trong các ngôn ngữ khác nhau, nhưng họ có thể ít rõ ràng hơn về sự khác biệt giữa các phép tu từ, nghĩa là trong cách họ sử dụng ngôn ngữ để thực hiện các mục đích khác nhau, đặc biệt là trong văn bản.

Những người học nhiều ngôn ngữ cũng có thể trải qua quá trình chuyển giao tích cực - quá trình học các ngôn ngữ bổ sung trở nên dễ dàng hơn nếu ngữ pháp hoặc từ vựng của ngôn ngữ mới tương tự với các ngôn ngữ đã nói. Mặt khác, học sinh cũng có thể trải qua quá trình chuyển đổi tiêu cực - sự can thiệp từ các ngôn ngữ đã học ở giai đoạn phát triển sớm hơn trong khi học một ngôn ngữ mới về sau này trong cuộc sống.

Tiếp thu song ngữ
Trong trường hợp trẻ em học hai hoặc nhiều ngôn ngữ có ít cơ hội để nói một trong những ngôn ngữ đó, thì trẻ em có khả năng hiểu ngôn ngữ đó nhiều hơn khả năng diễn đạt bằng lời nói. Đối với nhiều người học song ngữ, tiếng Anh là ngôn ngữ của môi trường xã hội rộng lớn hơn, và họ có thể đã tiếp xúc nhiều với tiếng Anh trước khi học mẫu giáo. Tuy nhiên, họ có thể đã có ít cơ hội để thực hành sử dụng tiếng Anh. Do đó, những trẻ này có thể bước vào trường mầm non với một số hiểu biết về tiếng Anh.

Quá trình tiếp thu song ngữ khác với quá trình học một ngôn ngữ khác sau khi ngôn ngữ đầu tiên đã được thành lập. Trẻ em không được học các ngôn ngữ một cách bình đẳng, vì có sự mất cân bằng mạnh mẽ về việc ngôn ngữ được sử dụng thường xuyên hơn. Ví dụ, trong trường hợp trẻ học ở các trường không hỗ trợ ngôn ngữ mẹ đẻ và trẻ có nhiều cơ hội tiếp xúc và thực hành tiếng Anh hơn ngôn ngữ mẹ đẻ, trẻ có thể trở thành một người dễ tiếp thu song ngữ trong ngôn ngữ mẹ đẻ của mình.

Không có sự thống nhất về thời điểm trẻ em trở nên tiếp thu song ngữ. Thông qua việc tiếp xúc với một ngôn ngữ khác qua ti vi, đài phát thanh và trò chuyện với anh chị lớn hơn, trẻ em có thể tiếp thu một số tiếng Anh một cách thụ động, nhưng chúng không được coi là song ngữ.

Những người tiếp thu song ngữ được là những người có thể hiểu ngôn ngữ thứ hai nhưng không thể nói được ngôn ngữ đó hoặc khả năng nói ngôn ngữ đó bị ức chế bởi các rào cản tâm lý. Tiếp thu song ngữ thường gặp ở những người trưởng thành nhập cư vào Hoa Kỳ, những người không nói tiếng Anh như ngôn ngữ mẹ đẻ nhưng có con cái nói tiếng Anh bẩm sinh, thường một phần là do việc giáo dục đứa trẻ đó được thực hiện bằng tiếng Anh; trong khi những bậc phụ huynh là người nhập cư có thể hiểu cả ngôn ngữ mẹ đẻ và tiếng Anh, họ chỉ nói ngôn ngữ mẹ đẻ của họ với con cái của mình. Nếu con cái của họ cũng tiếp thu một cách dễ dàng bằng song ngữ nhưng có hiệu quả tiếng Anh đơn ngữ, thì trong suốt cuộc trò chuyện, cha mẹ sẽ nói ngôn ngữ mẹ đẻ của họ và trẻ em sẽ nói tiếng Anh. Tuy nhiên, nếu con cái của họ học song ngữ một cách hiệu quả, những đứa trẻ đó có thể trả lời bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của cha mẹ, bằng tiếng Anh hoặc kết hợp cả hai ngôn ngữ, thay đổi lựa chọn ngôn ngữ của chúng tùy thuộc vào các yếu tố như nội dung, ngữ cảnh của cuộc giao tiếp và / hoặc cường độ cảm xúc và sự hiện diện hoặc vắng mặt của người nói là bên thứ ba của ngôn ngữ này hoặc ngôn ngữ khác.

Phương án thay thế thứ ba đại diện cho hiện tượng "chuyển đổi mã"  xảy ra khi một người nói xen kẽ giữa hai hoặc nhiều ngôn ngữ khác nhau, trong ngữ cảnh của một cuộc trò chuyện hoặc tình huống, trong đó bên song ngữ hiệu quả với một giao tiếp chuyển đổi ngôn ngữ trong quá trình giao tiếp đó. Những người tiếp thu song ngữ một cách nhạy bén, đặc biệt là trẻ em, có thể nhanh chóng đạt được khả năng nói lưu loát bằng cách dành nhiều thời gian trong những tình huống mà họ được yêu cầu nói ngôn ngữ mà trước đó họ chỉ hiểu một cách thụ động. Cho đến khi cả hai thế hệ đạt được khả năng nói thành thạo, không phải tất cả các định nghĩa về song ngữ đều mô tả chính xác đặc điểm của gia đình nói chung, nhưng sự khác biệt về ngôn ngữ giữa các thế hệ trong gia đình thường ít hoặc không ảnh hưởng đến chức năng của gia đình. Khả năng tiếp thu song ngữ ở một ngôn ngữ như được bộc lộ bởi một người nói ngôn ngữ khác, hoặc thậm chí như được thể hiện bởi hầu hết những người nói ngôn ngữ đó, không giống như khả năng hiểu lẫn nhau của các ngôn ngữ; ngôn ngữ thứ hai là thuộc tính của một cặp ngôn ngữ, cụ thể là hệ quả của sự tương đồng về từ vựng và ngữ pháp cao về mặt khách quan giữa các ngôn ngữ đó (ví dụ: tiếng Na Uy và tiếng Thụy Điển), trong khi ngôn ngữ trước là tài sản của một hoặc nhiều người và được xác định bởi chủ quan hoặc các yếu tố liên quan, chẳng hạn như mức độ phổ biến của các ngôn ngữ tương ứng trong lịch sử cuộc đời (bao gồm quá trình nuôi dưỡng trong gia đình, môi trường giáo dục và văn hóa xung quanh) của một người hoặc nhiều người.

Thứ tự tiếp nhận

Trong song ngữ tuần tự, người học được hướng dẫn đọc viết bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ cho đến khi họ đạt được trình độ ở ngưỡng đọc viết thông thạo. Một số nhà nghiên cứu sử dụng ba tuổi là tuổi mà một đứa trẻ có năng lực giao tiếp cơ bản bằng ngôn ngữ đầu tiên của chúng (Kessler, 1984). Trẻ em có thể trải qua một quá trình tiếp thu tuần tự nếu chúng di cư khi còn nhỏ đến một quốc gia sử dụng ngôn ngữ khác hoặc nếu đứa trẻ chỉ nói ngôn ngữ di sản của mình ở nhà cho đến khi chúng được hòa mình vào môi trường trường học, nơi hướng dẫn được cung cấp bằng một ngôn ngữ khác.

Trong song ngữ đồng thời, ngôn ngữ mẹ đẻ và ngôn ngữ cộng đồng được giảng dạy đồng thời. Lợi thế là kết quả của việc biết đọc, biết viết bằng hai ngôn ngữ. Tuy nhiên, giáo viên phải thông thạo cả hai ngôn ngữ và cả các kỹ năng dạy ngôn ngữ thứ hai.

Các giai đoạn mà trẻ em trải qua trong quá trình tiếp thu tuần tự một cách gián tiếp hơn so với việc tiếp thu đồng thời và có thể khác nhau rất nhiều giữa các trẻ. Tiếp thu tuần tự là một quá trình phức tạp hơn và kéo dài hơn, mặc dù không có dấu hiệu nào cho thấy trẻ không chậm phát triển ngôn ngữ cuối cùng kém thành thạo hơn so với song ngữ, miễn là chúng nhận được đầu vào đầy đủ bằng cả hai ngôn ngữ.

Một mô hình tọa độ cho rằng thời gian bằng nhau nên được dành cho việc giảng dạy riêng biệt bằng ngôn ngữ mẹ đẻ và ngôn ngữ cộng đồng. Tuy nhiên, lớp học tiếng mẹ đẻ tập trung vào khả năng đọc viết cơ bản trong khi lớp học ngôn ngữ cộng đồng tập trung vào các kỹ năng nghe và nói. Song ngữ không nhất thiết có nghĩa là một người có thể nói, chẳng hạn như tiếng Anh và tiếng Pháp.

Kết quả
Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng sự phát triển năng lực trong ngôn ngữ mẹ đẻ đóng vai trò là nền tảng của sự thành thạo có thể được chuyển sang ngôn ngữ thứ hai - giả thuyết cơ bản phổ biến. Công việc của Cummins đã tìm cách khắc phục nhận thức được truyền bá vào những năm 1960 rằng việc học hai ngôn ngữ được tạo ra cho hai mục tiêu cạnh tranh.

Niềm tin là hai ngôn ngữ loại trừ lẫn nhau và việc học ngôn ngữ thứ hai yêu cầu các yếu tố không phân biệt và động lực của ngôn ngữ thứ nhất để phù hợp với ngôn ngữ thứ hai. Bằng chứng cho quan điểm này dựa trên thực tế là một số lỗi trong việc tiếp thu ngôn ngữ thứ hai có liên quan đến các quy tắc của ngôn ngữ thứ nhất.

Một sự phát triển mới khác đã ảnh hưởng đến lập luận ngôn ngữ học về khả năng đọc viết song ngữ là khoảng thời gian cần thiết để có được ngôn ngữ thứ hai. Trong khi trước đây trẻ em được cho là có khả năng học một ngôn ngữ trong vòng một năm, ngày nay các nhà nghiên cứu tin rằng trong và trên toàn bộ môi trường học tập, khoảng thời gian này là gần 5 năm.

Tuy nhiên, một kết quả thú vị của các nghiên cứu vào đầu những năm 1990 đã xác nhận rằng những học sinh hoàn thành chương trình giảng dạy song ngữ có kết quả học tập tốt hơn. Những học sinh này thể hiện sự co giãn về nhận thức hơn bao gồm khả năng phân tích các mô hình trực quan tốt hơn. Mô hình trực quan là một chuỗi các hình ảnh hoặc đối tượng hình học được tạo ra dựa trên một số quy tắc. Một số mô hình trực quan được tạo thành từ một chuỗi các hình ảnh hoặc đối tượng hình học lặp đi lặp lại. Những học sinh được giảng dạy song ngữ hai chiều trong đó yêu cầu trình độ thông thạo cả hai ngôn ngữ như nhau sẽ đạt được trình độ cao hơn. Ví dụ về các chương trình như vậy bao gồm các trường quốc tế và đa quốc gia.

Tham khảo

Chú thích

Nghiên cứu thêm

Liên kết ngoài

Tiếp thu ngôn ngữ

Xã hội học ngôn ngữ
Thần kinh ngôn ngữ học


title: Xa lộ Liên tiểu bang 69

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 69 (tiếng Anh: Interstate 69 hay viết tắt là I-69) là một xa lộ liên tiểu bang tại Hoa Kỳ gồmm có những phần không dính liền nhau và một đoạn đường gốc liên tục từ thành phố Indianapolis của tiểu bang Indiana đi theo hướng đông bắc đến biên giới Canada trong thành phố Port Huron, Michigan.  Những phần tách biệt còn lại được hoàn thành và cắm biển khá phức tạp hay những phần đường không cắm biển dấu của một đoạn đường dài ở phía tây nam đi đến biên giới México trong tiểu bang Texas. Đoạn đường kéo dài này có biệt danh là Siêu xa lộ NAFTA vì nó giúp giao thương với Canada và México được khuyến khích bởi Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ. Nó gồm có ba mảng xa lộ ngắn không nối liền nhau: thứ nhất là một đoạn dài 6,2 dặm (10,0 km) gần thành phố Corpus Christi, Texas, thứ hai là một đoạn nằm trong vùng tây bắc tiểu bang Mississippi và trong khu vực thành phố Memphis, Tennessee, và thứ ba là một đoạn dài 1,73 dặm gần thành phố Evansville, Indiana.  Cả ba đoạn ngắn này được xây mới hay nâng cấp và được cắm biển là I-69. Đoạn thứ tư của I-69 đi qua tiểu bang Kentucky dài 145 dặm (232 km), sử dụng hệ thống xa lộ cao tốc sẵn có của tiểu bang và một đoạn đường của Xa lộ Liên tiểu bang 24, đã được thiết lập dựa theo luật liên bang năm 2008 nhưng Cơ quan Quản trị Xa lộ Liên bang đã không cho phép các xa lộ cao tốc hiện có của tiểu bang được cắm biển là I-69 cho đến khi một vài đoạn nào đó của chúng được nâng cấp. Một đoạn dài 55 dặm (88,5 km) thuộc xa lộ cao tốc hiện có của Kentucky từ Eddyville đến Nortonville được chấp thuận và cắm biển I-69 vào cuối năm 2011.

Điểm đầu phía nam của đoạn đường gốc nằm tại Xa lộ Liên tiểu bang 465, đây là xa lộ vành đai quanh thành phố Indianapolis bên phía đông bắc thành phố. I-69 đi về hướng đông bắc qua Anderson, Muncie, Marion, và Fort Wayne, Indiana; thành phố sau cuối được phục vụ bởi Xa lộ Liên tiểu bang 469 là xa lộ phụ trợ hiện tại duy nhất có cắm biển dấu. Sau khi băng qua Lộ thu phí Indiana (I-80/I-90) gần Angola, I-69 vào tiểu bang Michigan, băng qua I-94 ở phía đông Battle Creek và nhập với I-96 một đoạn ở phía tây thành phố Lansing. Ngay nơi tách khỏi I-96, I-69 quay hướng đông, và đi lên phía bắc thành phố Lansing và qua Flint đến một điểm giao cắt với I-94 ngay bên ngoài địa giới thành phố Port Huron. Mảng cuối cùng của I-69 trùng với I-94 đẫn đến Cầu Blue Water bắt ngang Sông St. Clair là nơi xe cộ tiếp tục đi trên Xa lộ Ontario 402 trong tỉnh bang Ontario.

Việc đề xuất nối dài xa lộ gồm có sự kết hợp Hành lang 18 và Hành lang 20 thuộc Hệ thống Quốc lộ như Đạo luật Hữu hiệu Giao thông Đường bộ Liên phương tiện năm 1991 đã ấn định. Tuy nhiên hành lang xa lộ được liên bang công nhận cũng bao gồm cơ sở hạ tầng kết nối và hiện có trong đó gồm có Xa lộ Liên tiểu bang 94 giữa thành phố Chicago và Port Huron và một số xa lộ nhánh ngắn từ I-69. Trong số các xa lộ nhánh ngắn được đề xuất là nối dài Xa lộ Liên tiểu bang 530 từ Pine Bluff, Arkansas, nâng cấp Quốc lộ Hoa Kỳ 59 từ thành phố Texarkana, Texas, và xây xa lộ tách tại miền nam Texas để phục vụ ba cửa khẩu biên giới tại Laredo, Pharr, và Brownsville.

Vào tháng 8 năm 2007, I-69 được Bộ Giao thông Hoa Kỳ lựa chọn làm một trong số sáu hành lang xa lộ tương lai. Điều này có nghĩa là nó đủ điều kiện nhận tài trợ phụ trội từ liên bang.

Mô tả xa lộ

I-69 hiện nay tồn tại trong ba đoạn khác nhau: đoạn đường gốc (sau đó có nối dài) hoàn toàn được hoàn thành từ thành phố Indianapolis, Indiana đến Cầu Blue Water tại Port Huron, Michigan, đoạn dài  từ I-64/I-164 đến Lộ Tiểu bang Indiana 68 (SR 68) trong vùng tây nam tiểu bang Indiana, và một đoạn dài  từ Tunica Resorts, Mississippi đến nút giao thông lập thể I-40/I-69/TN-300 trong thành phố Memphis, Tennessee.

I-69 mới nằm trong tiểu bang Mississippi và tiểu bang Tennessee bắt đầu tại một điểm giao cắt cùng mặt lộ với con đường cũ của Xa lộ Mississippi 304 nằm trong Banks, Quận Tunica.  Nó tiếp tục đi theo hướng bắc-đông bắc, đi vào trong Quận DeSoto đến một nút giao thông với con đường hiện tại của MS 304, rồi chạy theo hướng đông đến một nút giao thông lập thể với I-55 tại phía bắc Hernando.  Sau đó nó tiếp tục hướng bắc, chạy trùng I-55 đến ranh giới tiểu bang Tennessee, và tiếp tục hướng bắc cùng với I-55 đến phía nam của thành phố Memphis.  Sau đó nó đi theo I-240 về hướng bắc qua phố chính trước khi nhập vào I-40.  Hiện nay, điểm cuối phía bắc của đoạn này thuộc I-69 nằm ở nút giao thông I-40/I-69/TN-300 trên phía bắc thành phố Memphis.

Đoạn mới của Xa lộ Liên tiểu bang 69 tại miền nam tiểu bang Indiana hiện nay bắt đầu tại nút giao thông I-64/I-164/SR 57 ở phía bắc thành phố Evansville.

Đoạn truyền thống của Xa lộ Liên tiểu bang 69 trong tiểu bang Indiana bắt đầu tại một nút giao thông lập thể với I-465 tại phía đông bắc Indianapolis, chạy theo hướng đông bắc đến gần Anderson là nơi nó quay sang hướng đông để tạo lối gián tiếp đến Muncie trước quay sang hướng bắc hơn để đến Fort Wayne.  Tại Fort Wayne, I-69 gần như chạy dọc theo rìa phía tây của thành phố trong khi xa lộ phụ của nó là I-469 đi vòng ngang phía đông thành phố.  I-69 tiếp tục hướng bắc đến Lộ thu phí Indiana Đông-Tây gần Fremont, rồi băng qua ranh giới vào tiểu bang Michigan ngay phía nam Kinderhook.

I-69 trong tiểu bang Michigan chạy hướng bắc qua Coldwater và Marshall. Gần Olivet, I-69 bắt đầu quay hướng đông bắc đi qua vúng đô thị Lansing. Tại đây, I-69 được cắm biển cùng với I-96. I-69 được cắm biển là xa lộ đông-tây từ thành phố Lansing đi qua Flint đến Port Huron. Tại điểm đầu phía đông, I-69 nhập vào I-94 để qua cầu Blue Water tại biên giới Canada bắt qua Sông St. Clair.

Các xa lộ phụ trợ
Xa lộ Liên tiểu bang 269 (trong hai tiểu bang Tennessee/Mississippi) - đang xây
Xa lộ Liên tiểu bang 369 (tiểu bang Kentucky) - dự định xây
Xa lộ Liên tiểu bang 469 (tiểu bang Indiana)

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 I69Info.com
 Interstate 69 at Michigan Highways
  Highway Position: Is an Indiana Congressman introducing legislation to change the name of Interstate 69? (Snopes.com)
 Indiana Highway Ends: I-69
 I-69 Recreational Heritage Route in Southern Michigan

69


title: Savika Chaiyadej

text:
Savika Chaiyadej (, sinh ngày , nghệ danh là "Pinky" hay "Pinky Savika") là một ca sĩ, diễn viên, người mẫu người Thái Lan. Bộ phim đầu tay của cô là Dao Pra Sook và Nong Miew Kearl Petch (với Siwat Chotcharin).

Các bộ phim đã từng tham gia

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Chú thích

Người Ấn Độ gốc Thái Lan
Nữ diễn viên thiếu nhi Thái Lan
Ca sĩ thiếu nhi Thái Lan
Nữ ca sĩ Thái Lan
Sinh năm 1986
Nhân vật còn sống
Tín hữu Hồi giáo Thái Lan


title: Danh sách máy bay trong Chiến tranh thế giới thứ hai

text:
Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II gồm tất cả các loại máy bay được các nước tham chiến sử dụng trong Chiến tranh Thế giới II, từ giai đoạn khi các nước bắt đầu tham gia đến khi cuộc chiến kết thúc. Các máy bay được phát triển trong thời gian chiến tranh nhưng chưa được đưa vào biên chế chính thức được liệt kê trong mục các mẫu thử nghiệm ở phía cuối. Các mẫu thử của những máy bay được đưa vào biên chế dưới một số thiết kế khác nhau sẽ bỏ qua và liệt kê theo dạng phiên bản. Ngày máy bay được đưa vào biên chế, hay chuyến bay đầu tiên sẽ được sử dụng; nếu ngày đưa vào biên chế chưa biết hoặc một số lý do nào đó. Máy bay đa năng thường chỉ được liệt kê dưới nhiệm vụ chính của nó trừ khi phiên bản chuyên nhiệm được chế tạo cho các nhiệm vụ khác. Máy bay được các quốc gia trung lập sử dụng như Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Thụy Điển hoặc các quốc gia khác không tham chiến chủ yếu, ví dụ như các quốc gia Nam Mỹ (ngoại trừ Brazil) sẽ không được liệt kê.

Máy bay hoạt động trong Chiến tranh thế giới II

Máy bay tiêm kích

Tiêm kích hai tầng cánh

Tiêm kích-bom và tiêm kích một tầng cánh, một động cơ, một chỗ ngồi

Tiêm kích hạng nặng (nhiều động cơ hoặc nhiều chỗ lái), tiêm kích bay đêm và máy bay đánh chặn

Tiêm kích cánh quạt-phản lực/tên lửa

Cường kích và ném bom

Ném bom hạng nặng

Ném bom hạng trung

Ném bom hạng nhẹ và máy bay chi viện trực tiếp

Máy bay ném bom hải quân trang bị cho tàu sân bay

Máy bay trinh sát và thám sát chiến thuật, hợp đồng tác chiến với Lục quân

Máy bay trinh sát không ảnh và trinh sát chiến lược

Thủy phi cơ

Thủy phi cơ cỡ lớn

Máy bay có phao nổi

Máy bay vận tải và tiện ích

Máy bay chở hàng và chở khách

Máy bay vận tải hạng nhẹ, tiện ích và liên lạc
Rất nhiều máy bay thuộc thể loại này được đưa vào trang bị với số lượng rất nhỏ. Quốc gia chế tạo có thể không dùng làm máy bay quân sự, và đưa và sử dụng trong một số mục đích khác, chứ không phải do một tổ chức quân sự sử dụng.

Máy bay liên lạc

Tàu lượn vận tải

Máy bay huấn luyện
Các máy bay huấn luyện sơ cấp được dùng để huấn luyện cơ bản. Các máy bay huấn luyện thứ cấp được dùng để huấn luyện cho các phi công làm quen với những hệ thống phức tạp hơn, máy bay chiến đấu tốc độ cao, và huấn luyện nhào lộn hoặc chiến đấu. Máy bay huấn luyện nhiều động cơ được dùng để đào tạo các phi công đã qua các lớp huấn luyện cơ bản, sẽ chuyển lên làm quen với các máy bay vận tải và máy bay ném bom nhiều động cơ, và dùng để huấn luyện cả hoa tiêu và kỹ sư hàng không. Nhiều quốc gia, đáng chú ý là Nhật Bản, Đức và Liên Xô, sử dụng các kiểu máy bay chiến đấu cũ để dùng huấn luyện, thay vì phải chế tạo các loại huấn luyện nâng cao chuyên nhiệm. Còn Vương quốc Anh thường sử dụng các loại như tàu kéo mục tiêu, kéo theo một mục tiêu giả để cho xạ thủ học viên thực hành. Các máy bay huấn luyện trung cấp đã được thử nghiệm ở một số quốc gia để giảm thời gian huấn luyện cũng như chi phí, nhưng thời gian huấn luyện ở giai đoạn sơ cấp lại tăng lên, nên loại máy bay này không cần thiết.

Tàu lượn huấn luyện

Máy bay huấn luyện sơ cấp

Máy bay huấn luyện nâng cao

Máy bay huấn luyện nhiều động cơ

Máy bay huấn luyện kéo theo mục tiêu giả

Máy bay lên thẳng

Khí cầu

Máy bay không người lái, rocket và tên lửa

Mẫu thử nghiệm
Mẫu thử nghiệm là máy bay dự định đưa vào trang bị, nhưng chưa được trang bị chính thức do yêu cầu thay đổi, không đáp ứng các yêu cầu đề ra, các vấn đề khác hoặc chiến tranh kết thúc. Nếu máy bay được trang bị cho các phi đội hoặc sử dụng thường xuyên chứ không phải thử nghiệm đánh gá, thì nó sẽ được liệt kê ở trên trong mục thích hợp. Napkinwaffe – các đề án giấy và máy bay thực hiện chuyến bay đầu tiên sau chiến tranh không được liệt kê ở đây.

Mẫu thử tiêm kích

Tiêm kích, tiêm kích phản lực và tiêm kích-bom một động cơ, một chỗ

Tiêm kích hạng nặng (nhiều động cơ hoặc nhiều chỗ) và tiêm kích bay đêm

Mẫu thử máy bay ném bom và cường kích

Mẫu thử máy bay vận tải

Mẫu thử tàu lượn

Mẫu thử máy bay huấn luyện

Mẫu thử máy bay lên thẳng

Mẫu thử tên lửa

Mẫu thử hỗn hợp

Máy bay thử nghiệm
Máy bay dự định dùng để chính minh một khái niệm hay ý tưởng, không có ý định hoặc phù hợp cho mục đích quân sự.

Nghiên cứu hành vi bay

Nghiên cứu động cơ

Nghiên cứu

Xem thêm
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới

 Danh sách máy bay tiêm kích
 Danh sách máy bay ném bom
 Danh sách máy bay cường kích
 Danh sách máy bay lưỡng cư và thủy phi cơ

 Danh sách máy bay phản lực trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách tàu lượn quân sự trong Chiến tranh Thế giới II

 Danh sách máy bay của không quân Canada
 Danh sách máy bay của Armée de l'Air, Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay của Đức trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay của Luftwaffe theo nhà sản xuất, Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách dự án máy bay của Đức, 1939-1945
 Danh sách máy bay của Regia Aeronautica trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay của Nhật Bản, Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay của Ba Lan trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay của Không quân Liên Xô
 Danh sách máy bay của Vương quốc Anh trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay của Không quân hải quân Anh
 Danh sách máy bay của Không quân Hoàng gia
 Danh sách máy bay của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới II

Chú thích

Tham khảo
Aircraft of the World's Air Forces
American Aircraft of World War II
World War 2 Aircraft
World War Two Combat Planes

Máy bay quân sự trong Chiến tranh Thế giới II
Danh sách máy bay quân sự
Danh sách quân sự trong Chiến tranh Thế giới II
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai


title: Tề Thái công (Điền Tề)

text:
Điền Tề Thái công (; ?-384 TCN), là người cai trị từ năm 386 TCN đến 384 TCN của nước Tề, một thế lực chính vào thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người cai trị đầu tiên thuộc gia tộc Điền của nước Tề, thay thế họ Khương vốn đã cai trị nước Tề trong suốt sáu thế kỷ.

Tên gia tộc (thị) của Thái công là Điền (田), và họ (tính) là Quy (媯). Thụy hiệu của ông là Tề Thái công, song thường được gọi là Điền Tề Thái công để phân biệt với Khương Tử Nha, Thái công của Lữ thị họ Khương, người lập ra nước Tề vào thế kỷ 11 TCN.

Trị vì
Kể từ khi cụ nội của Điền Hòa là Điền Hằng giết chết Tề Giản công vào năm 481 TCN, những người lãnh đạo của gia tộc Điền trở thành người cai trị trên thực tế của nước Tề. Năm 404 TCN, Điền Hòa kế vị anh trai Điền Điệu tử (田悼子) chức vụ lãnh đạo gia tộc Điền. Trên danh nghĩa thì ông phụng sự cho Tề Khang công, song trên thực tế thì ông mới là người cai trị đất nước.

Điền Hòa đã nhờ Ngụy Vũ hầu nói tốt cho mình với Chu An Vương, người cai trị Trung Quốc trên danh nghĩa. Năm 386 TCN, An Vương chính thức công nhận Điền Hòa là người cai trị nước Tề, chấm dứt hơn sáu thế kỷ cai trị của Khương thị. Điền Hòa trở thành người cai trị hợp pháp đầu tiên của Điền thị, và có thụy hiệu là Tề Thái công. Ông sau đó cho lưu đày Khang công đến một thành bên bờ biển, Khang công sống tại đó được bảy năm rồi qua đời vào năm 379 TCN.

Thái công qua đời vào năm 384 TCN, chỉ hai năm sau khi chính thức lên ngôi. Kế vị ông là con trai Điền Diệm, người này về sau bị em trai Điền Ngọ giết chết, Điền Ngọ lên ngôi và trở thành Tề Hoàn công.

Lăng mộ
Lăng của Thái công nằm gần thôn Trình Gia Câu (程家沟) tại hương Phổ Thông (普通乡), Thanh Châu, Sơn Đông. Cấu trúc còn tồn tại có kích thước  từ đông sang tây,  từ bắc xuống nam, và cao . Bảy lăng mộ khác được biết đến của những người cai trị Điền Tề nay được bảo vệ với vị thế là một đơn vị bảo hộ văn vật trọng điểm toàn quốc của Trung Quốc. Từ năm 2008, chúng đã được liệt vào danh sách Di sản thế giới dự kiến của UNESCO với vị thế là một bộ phận của quần thể kinh thành và lăng mộ nước Tề.

Tham khảo

Năm sinh thiếu
Mất năm 384 TCN
Vua nước Tề
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 380 TCN
Năm 384 TCN


title: Hồ Xạ Hương

text:
Hồ Xạ Hương là một hồ nước ngọt, nhân tạo toạ lạc tại xã Minh Quang, huyện Tam Đảo, Vĩnh Phúc. Đây là một hồ nước khá sâu, rộng khoảng 83 ha, với nhiều ngách lớn xuyên qua các cánh rừng, được xây dựng năm 1984 với sức chứa hơn 12 triệu m3 nước, đủ nước tưới quanh năm cho 1.850 ha đồng ruộng của ba huyện Tam Đảo, Bình Xuyên và Tam Dương.

Quan cảnh
Cảnh quan nơi đây cũng đa dạng cả về địa hình và địa chất. Các đồi đất đan xen các ngọn núi đá. Trong vùng đa phần là núi đá hoa cương và đá thạch anh màu xanh xám. Tuy không có sự xâm thực của phong thủy để tạo ra những hang động kỳ bí như ở vùng núi đá vôi, núi đá nơi đây lại có nhiều vết nứt lớn nhỏ để tạo nên nhiều khe hẻm, nhiều mái đá lõm sâu làm nơi trú ngụ cho muông thú.

Theo ý đồ của người thiết kế ban đầu, dù mực nước hồ hạ xuống tới "cốt chết" không tự chảy ra mương được nữa thì trong lòng hồ vẫn còn 700.000m3 nước dự trữ, nhiều chỗ có độ sâu tới 03m nước. Nghĩa là hồ Xạ Hương không bao giờ khô cạn trơ ra đáy bùn làm ảnh hường tới môi trường sinh thái và cảnh quan xung quanh. Trên bờ hồ hoàn toàn không có nhà dân.

Chú thích

Tham khảo
 Hồ Xạ Hương

Vĩnh Phúc
Hồ tại Vĩnh Phúc


title: Mông Cổ bí sử

text:
Mông Cổ bí sử (Chữ Mông Cổ cổ điển:  Mongγol-un niγuca tobčiyan, tiếng Mông Cổ Khalkha: Монголын нууц товчоо, Mongolyn nuuts tovchoo) là tác phẩm văn chương tiếng Mông Cổ lâu đời nhất còn tồn tại. Tác phẩm được viết cho hoàng tộc Mông Cổ vào một khoảng thời gian nào đó sau cái chết của Thành Cát Tư Hãn vào năm 1227, bởi một tác giả vô danh và nguyên bản có thể là bằng chữ Duy Ngô Nhĩ, mặc dù vậy, tất cả các văn bản còn tồn tại của tác phẩm lại xuất phát từ các bản phiên âm hoặc dịch thuật sang Hán tự từ cuối thế kỷ 14, được nhà Minh biên soạn với tên Nguyên triều bí sử ().

Bí sử được coi là văn bản miêu tả bằng tiếng Mông Cổ bản địa quan trọng và độc nhất về Thành Cát Tư Hãn. Về mặt ngôn ngữ, tác phẩm cung cấp một nguồn tư liệu dồi dào về tiếng Mông Cổ tiền cổ điển và tiếng Mông Cổ trung đại. Bí sử được coi như một bộ phận của văn học cổ điển cả ở tại Mông Cổ và phần còn lại của thế giới.

Nội dung
Cũng giống như nhiều văn bản khác vào thời kỳ này, tác phẩm bao gồm các yếu tố văn hóa dân gian và thơ ca và không hẳn là sự thực như các sử gia mong muốn. Tác phẩm có những mốc thời gian mâu thuẫn. Mông Cổ bí sử ngoài việc là một tư liệu lịch sử quan trọng, còn là một trong các tư liệu thành văn đầu tiên của thơ ca Mông Cổ.

Tác phẩm bắt đầu với một bảng phả hệ về gia đình của Thiết Mộc Chân. Tác phẩm mô tả về cuộc sống của Thiết Mộc Chân bắt đầu từ khi cha Dã Tốc Cai bắt cóc mẹ Ha Ngạch Lôn, sau đó là cuộc sống những năm đầu đời của Thiết Mộc Chân. Quãng thời gian khó khăn sau cái chết của cha và nhiều cuộc xung đột chống lại ông, các cuộc chiến tranh, và âm mưu trước khi ông có tước hiệu Thành Cát Tư Hãn vào năm 1206. Các phần sau đó của tác phẩm nói về các cuộc chinh phục của Thành Cát Tư Hãn và Oa Khoát Đài trên khắp lục địa Á-Âu, và phần kết là các nhận xét của Oa Khoát Đài về những gì ông ta đã làm.

Tác phẩm bao gồm 12 quyển:
 Tổ tiên và thời trẻ của Thiết Mộc Chân.
 Những năm tuổi trẻ của Thiết Mộc Chân.
 Thiết Mộc Chân đánh bại Miệt Nhi Khất (Merkit) lấy tước hiệu Thành Cát Tư Hãn.
 Thành Cát Tư Hãn chiến đấu chống lại Trát Mộc Hợp và Thái Xích Ô.
 Thành Cát Tư Hãn đánh bại Thát Đát và lâm vào tình trạng rối ren với Vương Hãn.
 Tiêu diệt Khắc Liệt.
 Nghiệp chướng của Vương Hãn.
 Sự trốn thoát của Khuất Xuất Luật và đánh bại Trát Mộc Hợp.
 Thành lập đế quốc và vệ quân.
 Chinh phục Úy Ngột Nhi và các dân tộc rừng núi.
 Đánh cướp nhà Kim, Tây Hạ, Sartuul, Baghdad và Nga
 Cái chết của Thành Cát Tư Hãn và sự trị vì của Oa Khoát Đài.

Tái phát hiện và dịch thuật
Chỉ còn sót lại các bản sao của tác phẩm với hình thức phiên âm văn bản gốc tiếng Mông Cổ bằng Hán tự, kèm theo một bảng thuật ngữ trong dòng và một bản dịch mỗi phần bằng tiếng Hán. Tại Trung Quốc, tác phẩm được biết đến như là một văn bản dùng để dạy cho người Hán đọc và viết tiếng Mông Cổ vào thời nhà Minh và các bản dịch tiếng Hán đã được sử dụng trong một số sử tịch, song vào thập niên 1800, các bản sao đã trở nên rất hiếm.

Baavuday Tsend Gun (1875-1932) là học giả Mông Cổ đầu tiên đã chuyển tự Mông Cổ bí sử sang tiếng Mông Cổ hiện đại, vào năm 1915-17. Phát hiện đầu tiên về Bí sử ở phương Tây và cung cấp một bản dịch từ chú giải tiếng Hán là nhà Hán học người Nga Palladiy Kafarov. Bản dịch đầu tiên từ văn bản tiếng Mông Cổ được khôi phục lại là của nhà Hán học người Đức Erich Haenisch (phiên bản của văn bản khôi phục gốc: 1937; bản dịch: 1941, bản thứ hai 1948) và Paul Pelliot (1949). B. I. Pankratov đã xuất bản một bản dịch tiếng Nga vào năm 1962. Sau đó, Tsendiin Damdinsuren đã chuyển tự biên niên sử này sang tiếng Mông Cổ Khalkha vào năm 1970.

Arthur Waley đã cho xuất bản một bản dịch một phần của Bí sử, song bản dịch đầy đủ đầu tiên sang tiếng Anh là của Francis Woodman Cleaves, với tên gọi The Secret History of the Mongols: For the First Time Done into English out of the Original Tongue and Provided with an Exegetical Commentary. Ngôn ngữ cổ xưa mà Cleaves sử dụng không làm thỏa mãn tất cả mọi người, giữa năm 1971 và 1985, Igor de Rachewiltz đã xuất bản một bản dịch 11 quyển của loạt Papers on Far Eastern History với những lời chú thích mang tính rộng rãi ở cuối trang và không những vậy, nó còn bao gồm các khía cạnh của văn hóa Mông Cổ. Mông Cổ bí sử đã được các nhà nghiên cứu xuất bản bằng hơn 30 thứ tiếng.

Năm 2004, chính phủ Mông Cổ tuyên bố rằng bản sao của Mông Cổ bí sử được bọc vàng được đặt tại phần phía sau của toà nhà chính phủ.

Bản dịch tiếng Việt

 Mông Cổ bí sử, Ngô Trần Trung Nghĩa dịch, NXB Văn học và Công ty TNHH Sách và Truyền thông Việt Nam, 2021.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mông Cổ bí sử: các bản dịch đầy đủ tiếng Nga, Anh, Pháp, Bulgaria, Tây Ban Nha và Séc
Mông Cổ bí sử : một phần văn bản

Sách lịch sử thế kỷ 13
Sách lịch sử về Mông Cổ
Văn học Mông Cổ
Lịch sử Mông Cổ
Thành Cát Tư Hãn
Sách thế kỷ 13


title: Hồ Vân Trục

text:
Lam Trục là một hồ nước ngọt, thuộc loại hình hồ thủy lợi, toạ lạc tại xã Vân Trục, huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc. Hồ có diện tích 172 ha và độ sâu trung bình là 7 m. Ngoài việc giữ chức năng là hồ thủy lợi, lấy nước phục vụ tưới tiêu thì hồ Vân Trục còn được khai thác để nuôi thủy sản nước ngọt.

Nuôi thủy sản
Hình thức nuôi thủy sản ở đây là nuôi quảng canh, không cho ăn mà tận dụng nguồn thức ăn sẵn có trong hồ. Theo số liệu thống kê, hàng năm sản lượng thủy sản khai thác bình quân đạt 10-15 tấn, năng suất thấp khoảng 80 kg/ha, tỷ lệ cá thu lại 35-40% (trong đó cá mè 60-65%, cá trôi 10%, cá trắm cỏ 5%, chép 3%, còn lại là các loại cá tạp, tôm, tép)....

Để đa dạng loài cá nuôi và lựa chọn những loài cá có giá trị, thay dần những giống có năng suất thấp, ít giá trị kinh tế, trong 2 năm (2007 và 2008), Chi cục Thủy sản Vĩnh Phúc đã di nhập 20.000 con cá Quế giống từ Viện nuôi trồng thủy sản về nuôi thử nghiệm tại hồ Vân Trục để theo dõi sinh trưởng và tính thích ứng. Đây là loài cá nước ngọt lần đầu tiên có ở Vĩnh Phúc thuộc bộ cá vược, có nguồn gốc từ Trung Quốc với ưu điểm dễ nuôi, nhanh lớn, thịt ngon, chủ yếu ăn thức ăn tự nhiên nên đầu tư ít tốn kém.

Chú thích

Hồ Vân Trục được xây dựng năm 1966, diện tích lưu vực khoảng 19,2km2 với dung tích hữu ích khoảng 7,6 triệu m3, phục vụ tưới thực tế 1000ha ( Thiết kế là 1435ha).

Tham khảo
 Nuôi thành công giống cá Quế tại hồ Vân Trục

Vĩnh Phúc
Hồ tại Vĩnh Phúc


title: László Csatáry

text:
László Csizsik Csatáry hay còn gọi là Laszlo Csatary (5 tháng 3 năm 1915 – 10 tháng 8 năm 2013), là tội phạm Đức Quốc xã khét tiếng. Vào năm 2012, tên của ông đã được bổ sung vào danh sách của Trung tâm Simon Wiesenthal về tội phạm chiến tranh thời Đức Quốc xã bị truy nã nhất.

Năm 1944, Csizsik-Csatáry là sĩ quan cao cấp thuộc Cảnh sát Hoàng gia Hungary, chỉ huy trong thành phố Kassa ở Hungary nay thuộc Slovakia. Ông đã giúp tổ chức việc trục xuất khoảng 15.700 người Do Thái đến Auschwitz để cho Đức Quốc xã thảm sát họ. Ông cũng bị buộc tội vô nhân đạo thực hiện thẩm quyền của mình trong một trại lao động cưỡng bức. Csatáry also brutalize the inhabitants of the city.

Ông đã bị kết án vắng mặt là tội phạm chiến tranh tại Tiệp Khắc vào năm 1948 và bị kết án tử hình. Ông đã trốn sang Canada vào năm 1949 nơi hắn ta hành nghề buôn bán tác phẩm nghệ thuật tại Montreal và Toronto cho đến khi biến mất vào năm 1997 sau khi bị tước quyền công dân.

Csatary đã chạy đến Budapest, nơi hắn sống an nhàn cho đến khi Trung tâm Simon Wiesenthal báo động với nhà chức trách Hungary vào năm ngoái và bị nhà chức trách ở đây bắt giam vào ngày 18.7.2012.

Tham khảo

Đọc thêm
 http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120718/hungary-bat-toi-pham-duc-quoc-xa-khet-tieng.aspx

Sinh năm 1915
Mất năm 2013
Chết vì viêm phổi
Chết vì bệnh truyền nhiễm ở Hungary
Người Hungary di cư tới Canada
Thành viên Đảng Quốc Xã bị kết án gây tội ác chiến tranh
Cảnh sát bị kết tội giết người
Người hạt Fejér


title: Sông Ngũ Huyện Khê

text:
Ngũ Huyện Khê là một chi lưu của sông Đuống, nó bắt nguồn từ địa phận ranh giới giữa xã Xuân Canh và Đông Hội thuộc huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội và chảy vào tỉnh Bắc Ninh tại thành phố Từ Sơn. Cuối cùng, sông Ngũ Huyện Khê đổ vào sông Cầu tại phường Hoà Long, thành phố Bắc Ninh.

Sông Ngũ Huyện Khê chảy qua 5 đơn vị hành chính cấp huyện gồm: Đông Anh trên địa bàn thành phố Hà Nội; thành phố Từ Sơn, huyện Yên Phong, huyện Tiên Du và thành phố Bắc Ninh trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Sông này được dùng tiêu thoát nước về mùa mưa, lấy nước phục vụ bà con nông dân sản xuất nông nghiệp về mùa khô.

Ngày nay, con sông này được ví von như sông Thị Vải – Đồng Nai vì tình trạng ô nhiễm tăng cao của nó, con sông bị "đầu độc" một cách công khai bởi hàng chục, hàng trăm cơ sở sản xuất giấy ở khu vực hạ lưu thuộc địa phận xã Phú Lâm, huyện Tiên Du và phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh.

Tham khảo

 Báo Pháp luật Việt Nam_Cơ quan của Bộ Tư pháp.
 Báo Pháp luật xã hội_Các hộ dân "tố" chuyện sông Ngũ Huyện Khê bị lấp, dòng chảy bị thắt
 Báo Dân Việt_Sông Ngũ Huyện Khê ô nhiễm nghiêm trọng

Hệ thống sông Thái Bình
Sông tại Hà Nội
Sông tại Bắc Ninh


title: Tomopteris

text:
Tomopteris (tiếng Tân La Tin mượn từ tiếng Hi Lạp nghĩa là "cắt" + "cánh" nhưng lại có nghĩa là "vây") là chi sinh vật phù du tên là polychaete. Nếu bị quấy rầy, một số loài được biết đến có khả năng phun tia lửa thuộc họ parapodia. Loài Tomopteris nisseni là sinh vật biển có khả năng phát quang màu vàng (bioluminescence).

Các loài
 Tomopteris elegans
 Tomopteris helgolandica
 Tomopteris pacifica
 Tomopteris planctonis
 Tomopteris nisseni
 Tomopteris renata
 Tomopteris cavalli
 Tomopteris septentrionalis Steenstrup

Chú thích

Tham khảo

Sinh vật phát quang


title: Acicula (giải phẫu động vật)

text:
Bài viết này về một đặc tính giải phẫu của con sâu lông cứng. Đối với họ ốc sên Aciculidae, xem Acicula (chi)

Acicula là dạng chitinous hỗ trợ trong vòng parapodia tìm thấy trong lớp sinh vật Polychaeta.

Tham khảo

Giải phẫu ngành Giun đốt


title: Ampharete

text:
Ampharete là một chi thuộc ngành Giun đốt duy nhất có răng hình chữ V.

Species
Theo World Register of Marine Species, chi này ghi nhận 45 loài:

 Ampharete acutifrons (Grube, 1860)
 Ampharete agulhasensis (Day, 1961)
 Ampharete americana Day, 1973
 Ampharete ampullata Imajima, Reuscher & Fiege, 2012
 Ampharete arctica Malmgren, 1866
 Ampharete baltica Eliason, 1955
 Ampharete borealis (M. Sars, 1856)
 Ampharete californica (Hilbig, 2000)
 Ampharete capensis (Day, 1961)
 Ampharete cinnamomea Imajima, Reuscher & Fiege, 2012
 Ampharete cornuta (Hilbig, 2000)
 Ampharete crassiseta Annenkova, 1929
 Ampharete debrouweri Jeldes & Lefevre, 1959
 Ampharete eupalea Chamberlin, 1920
 Ampharete falcata Eliason, 1955
 Ampharete finmarchica (M. Sars, 1865)
 Ampharete gagarae Uschakov, 1950
 Ampharete goesi Malmgren, 1866
 Ampharete homa Chamberlin, 1919
 Ampharete johanseni Chamberlin, 1920
 Ampharete kerguelensis McIntosh, 1885
 Ampharete kudenovi Jirkov, 1994
 Ampharete labrops Hartman, 1961
 Ampharete lindstroemi Malmgren, 1867 sensu Hessle, 1917
 Ampharete lineata (Berkeley & Berkeley, 1943)
 Ampharete longipaleolata Uschakov, 1950
 Ampharete luederitzi (Augener, 1918)
 Ampharete macrobranchia Caullery, 1944
 Ampharete manriquei (Salazar-Vallejo, 1996)
 Ampharete minuta Langerhans, 1880
 Ampharete octocirrata (Sars, 1835)
 Ampharete oculata (Webster, 1879)
 Ampharete oculicirrata Parapar, Moreira & Barnich, 2019
 Ampharete parvidentata Day, 1973
 Ampharete petersenae Zhirkov, 1997
 Ampharete reducta Chamberlin, 1920
 Ampharete santillani Parapar, Kongsrud, Kongshavn, Alvestad, Aneiros & Moreira, 2017
 Ampharete saphronovae Jirkov, 1994
 Ampharete setosa Verrill, 1873
 Ampharete sibirica (Wirén, 1883)
 Ampharete sombreriana McIntosh, 1885
 Ampharete trilobata Webster & Benedict, 1887
 Ampharete undecima Alvestad, Kongsrud & Kongshavn, 2014
 Ampharete vega (Wirén, 1883)
 Ampharete villenai Parapar, Helgason, Jirkov & Moreira, 2012

Tham khảo

Ampharetidae


title: Capitella teleta

text:
Capitella teleta là sâu polychaete phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới. Bộ gen của nó được sắp xếp theo trình tự.

Chú thích

Tham khảo

 Images  taken by the Elaine Seaver lab

T
Động vật được mô tả năm 2009


title: Driloleirus

text:
Driloleirus một chi giun đất trong họ Megascolecidae.

Chi chứa 2 loài:
 Driloleirus americanus – sâu đất khổng lồ Palouse, sâu đất khổng lồ Washington
 Driloleirus macelfreshi – sâu đất khổng lồ Oregon

Tham khảo

Megascolecidae
Chi động vật