title: Heckler & Koch HK21

text:
Heckler & Koch HK21 là loại súng súng máy đa chức năng do công ty vũ khí Heckler & Koch tại Đức phát triển vào năm 1961 khi mà công ty đã sản xuất được 1/3 hợp đồng chế tạo Heckler & Koch G3 đầu tiên của mình. Vào thời điểm đó nhà đầu tư Heckler & Koch quyết định phát triển một loại súng máy đa chức năng dựa trên loại súng mới đang được chế tạo để việc chế tạo và bảo trì được thuận lợi và dễ dàng nhất có thể cũng như tiết kiệm thời gian thiết kế. Tên của loại súng mới được đặc là HK21 và nó có cơ chế hoạt động giống như G3. Loại súng này đã được mua để đưa vào sử dụng trong lực lượng quân đội của nhiều nước tại châu Á, châu Phi cũng như châu Mỹ La Tinh và cũng được mua bản quyền để sản xuất như tại Bồ Đào Nha và México. Loại súng này được đánh giá là vũ khí tự động gần như lý tưởng cho việc tác chiến theo nhóm với các đặc điểm như linh hoạt, tương đối nhẹ và có thể sử dụng bởi chỉ một người.

Thiết kế
Heckler & Koch HK21 sử dụng cơ chế blowback có con quay hãm và bắn với bolt đóng. Bolt được thiết kế để tránh việc bị dội ngược trở lại khi kết thúc chu kỳ nạp đạn vào nòng. Hệ thống khóa hãm của súng gồm hai con lăn được giữ bằng lò xo ấn chắt vào hai rãnh khắc dốc trong thân súng, khi bắn lực ấn sẽ giữ hai con lăn này đứng yên trong một thời gian ngắn lúc áp lực trong nòng rất cao sau đó khi áp lực từ viên đạn tích đủ mạnh nó sẽ đẩy hai con lăn này lùi về sau để tiến hành chu kỳ nạp đạn chống lại lực ấn của lò xo, khi bolt tích đủ động lực để di chuyển thì cũng là lúc áp lực trong nòng đã được giảm xuống mức an toàn. Sau khi chu kỳ nạp đạn hoàn tất hai con lăn này lại được lò xo đẩy trở lại theo dốc rãnh ấn chặt vào khe. Vì hệ thống này không có bộ phận hỗ trợ việc kéo vỏ đạn mà chỉ dựa vào phản lực do thuốc đạn tạo ra ra nên khoang chứa đạn được khắc rãnh để giảm ma sát giúp vỏ đạn di chuyển dễ dàng hơn.

Không giống như các loại súng náy khác của phương Tây cùng thời, súng có nòng súng nằm phía dưới nên việc nạp đạn bị xem là hơi mất công khi dùng dây đạn. Nhưng nó sử dụng bộ phận nạp đạn dạng khối có thể tháo ráp nhanh chóng với việc gắn hay tháo đinh gim để thay khối từ dạng nạp đạn bằng hộp đạn sang dạng sử dụng dây đạn. Nếu sử dụng hộp đạn, HK21 có thể dùng các hộp đạn tiêu chuẩn của dòng súng trường HK cho đến các hộp đạn tròn hai rãnh được thiết kế cho súng. Còn với dây đạn thì súng có thể sử dụng dây dạn nối hay không nối, với dây đạn không nối thì cách duy nhất có thể tháo nó ra là kéo cả dây qua súng còn với dây nối thì có thể tháo ra từng phần. Dây đạn chỉ có thể nạp vào từ phía trái súng. Nút kéo lên đạn nằm phía trên nòng súng bên trái súng và có thể gấp lên phía trước khi không dùng để tiện cho việc di chuyển cũng như nó sẽ không chuyển động khi bắn.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi và thướng ngắm. Nút chọn chế độ bắn dạng đòn bẩy nằm ở phía trái súng với hai chế độ từng viên và tự động, sau này thêm một chế độ bắn ba viên. Báng súng được làm bằng nhựa và có thể gắn thêm chân chống chữ V có thể gấp lại khi không dùng. Nếu cần tác chiến khi cầm và di chuyển thì một tay cầm chữ I có thể gắn vào. Súng cũng có thể gắn trên các bệ chống ba chân hay trên các phương tiện cơ giới tùy vào nhiệm vụ mà nó được sử dụng.

Biến thể
G8 và G8A1: Mẫu dùng cho lực lượng cảnh sát Bundespolizei cũng như một số đơn vị quân đội và hải quân Đức. Nó có thể gắn ống nhắm cũng như nòng súng có thể thay nhanh chóng để bắn liên tục tránh quá tải nhiệt. Hệ thống nạp đạn chỉ dùng hộp đạn.
Các mẫu GR: Mẫu sử dụng cho các lực lượng đặc nhiệm. Không có điểm ruồi chỉ có hệ thống nhắm quang học với báng súng đặc hay có thể điều chỉnh chiều dài và cao.
HK21A1: Mẫu nâng cấp các khối nạp đạn để dễ dàng hơn cho việc sử dụng.
HK21E:Mẫu dùng để xuất khẩu.

Các nước sử dụng

 Tịch thu trong Chiến tranh Việt Nam

Liên kết ngoài

HKPRO
http://world.guns.ru/machine/mg18-e.htm
REMTEK (HK21E)
REMTEK (HK23E)
Bắn thử HK21

Súng máy
Súng Đức
Súng 7,62 mm
Súng Heckler & Koch


title: Kỳ giông México

text:
Kỳ giông Mexico hay khủng long sáu sừng (tiếng Anh: Axolotl) (Ambystoma mexicanum) là một loài kỳ giông lưu giữ các đặc điểm có được khi còn non đến giai đoạn trưởng thành có họ hàng với kỳ giông hổ. Loài này ban đầu được tìm thấy ở một số hồ, chẳng hạn như Hồ Xochimilco bên dưới Thành phố Mexico. Kỳ giông Mexico khác thường so với các loài lưỡng cư khác ở chỗ chúng đạt đến tuổi trưởng thành mà không trải qua quá trình biến thái. Thay vì phát triển phổi và lên cạn sống, con trưởng thành vẫn sống dưới nước và có mang.

Không nên nhầm lẫn kỳ giông Mexico với giai đoạn ấu trùng của các loài kỳ giông hổ có họ hàng gần với chúng (A. tigrinum và A. mavortium), phổ biến ở phần lớn Bắc Mỹ và đôi khi cũng lưu giữ các đặc điểm có được khi còn non đến giai đoạn trưởng thành. Cũng không nên nhầm lẫn chúng với cún bùn (Necturus spp.), những loài kỳ giông sống dưới nước hoàn toàn không có họ hàng gần với loài kỳ giông Mexico nhưng có bề ngoài giống nhau.

, kỳ giông Mexico hoang dã đã sắp tuyệt chủng do quá trình đô thị hóa ở Thành phố Mexico và hậu quả do ô nhiễm nguồn nước, cũng như sự du nhập của các loài xâm lấn như cá rô phi và cá rô. Chúng hiện được CITES đánh giá là loài nguy cấp và IUCN là loài cực kỳ nguy cấp trong tự nhiên với số lượng ngày càng giảm. Kỳ giông Mexico được sử dụng nhiều trong nghiên cứu khoa học do khả năng tái tạo các chi. Kỳ giông Mexico cũng được bán làm thực phẩm ở các chợ Mexico và là một nguồn thực phẩm chính trong chế độ ăn uống của người Aztec.

Các cuộc khảo sát vào năm 1998, 2003 và 2008 đã tìm thấy lần lượt 6.000, 1.000 và 100 kỳ giông Mexico trên một km vuông trong môi trường sống ở Hồ Xochimilco của nó. Tuy nhiên, một cuộc tìm kiếm kéo dài 4 tháng vào năm 2013 đã không tìm thấy cá thể nào còn sống sót trong tự nhiên. Chỉ một tháng sau, hai con hoang dã được phát hiện trong mạng lưới kênh dẫn từ Xochimilco. Thành phố đang nghiên cứu bảo tồn kỳ giông Mexico bằng cách xây dựng các "nơi trú ẩn cho kỳ giông Mexico" và bảo tồn các môi trường sống còn lại và tiềm năng cho loài kỳ giông này.

Mô tả

Một con kỳ giông Mexico trưởng thành về mặt tình dục, ở độ tuổi 18-24 tháng, có chiều dài từ 15 đến 45 cm, tuổi thọ trung bình từ 12-15 năm , mặc dù kích thước gần 23 cm là phổ biến nhất và lớn hơn 30 cm là hiếm. Kỳ giông Mexico sở hữu những đặc điểm điển hình của ấu trùng kỳ giông, bao gồm mang ngoài và vây đuôi kéo dài từ sau đầu đến lỗ thông hơi.

Đầu của chúng rộng và đôi mắt của chúng không có mí. Các chi của chúng kém phát triển và có các ngón dài và mỏng. Con đực được xác định bằng các rảnh phồng lên với các nhú gai, trong khi con cái đáng chú ý với cơ thể rộng hơn chứa đầy trứng. Ba cặp cuống mang bên ngoài bắt nguồn từ phía sau đầu của chúng và được sử dụng để di chuyển nước có oxy. Các rãnh mang bên ngoài được lót bằng các sợi tơ để tăng diện tích bề mặt trao đổi khí. Bốn khe mang được lót bằng các rãnh mang được giấu bên dưới các khe mang bên ngoài.

Kỳ giông Mexico hầu như không có răng tiền đình, nếu có sẽ phát triển trong quá trình biến thái. Phương thức kiếm ăn chủ yếu là bằng cách hút, trong đó những chiếc cào của chúng khóa vào nhau để đóng các khe mang. Mang bên ngoài được sử dụng để hô hấp, mặc dù việc lên bề mặt để hớp khí cũng có thể được sử dụng để cung cấp oxy cho phổi của chúng.

Kỳ giông Mexico có bốn gen sắc tố; khi bị đột biến chúng tạo ra các biến thể màu sắc khác nhau. Màu bình thường của các con hoang dã là màu nâu/rám nắng với những đốm vàng và màu ô liu. Bốn màu đột biến là bạch thể (hồng nhạt với mắt đen), bạch tạng (vàng với mắt vàng), axanthic (xám với mắt đen) và melanoid (tất cả đều đen không có lốm đốm vàng hoặc tông màu ô liu). Ngoài ra, có sự khác biệt lớn về kích thước, tần suất và cường độ của đốm vàng và ít nhất một biến thể phát triển hình dạng tròn màu đen và trắng khi trưởng thành. Do các nhà lai tạo vật nuôi thường xuyên lai tạp các màu khác nhau nên các con là đột biến lặn kép rất phổ biến trong buôn bán vật nuôi, đặc biệt là các con có màu trắng/hồng với mắt hồng là đột biến đồng hợp tử kép cho cả tính trạng bạch tạng và bạch thể. Kỳ giông Mexico cũng có một số khả năng hạn chế trong việc thay đổi màu sắc của chúng để ngụy trang tốt hơn bằng cách thay đổi kích thước và độ dày tương đối của tế bào sắc tố đen/nâu.

Môi trường sống và sinh thái

Kỳ giông Mexico chỉ đặc hữu ở Hồ Xochimilco và Hồ Chalco ở Thung lũng Mexico. Hồ Chalco không còn tồn tại, đã được rút nước như một biện pháp kiểm soát lũ lụt, và Hồ Xochimilco vẫn là dấu tích của hồ trước đây, chủ yếu tồn tại dưới dạng kênh rạch. Nhiệt độ nước ở Xochimilco hiếm khi tăng trên 20 °C, mặc dù nó có thể giảm xuống 6 đến 7 °C vào mùa đông, và có lẽ thấp hơn.

Quần thể hoang dã đã bị áp lực nặng nề bởi sự phát triển của Thành phố Mexico. Kỳ giông Mexico hiện đang nằm trong Danh sách Đỏ hàng năm của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế về các loài bị đe dọa. Các loài cá không phải bản địa, chẳng hạn như cá rô phi châu Phi và cá chép châu Á, gần đây cũng đã được đưa vào vùng nước này. Những con cá mới này đã và đang ăn những con non của kỳ giông Mexico, cũng như nguồn thức ăn chính của chúng.

Kỳ giông Mexico là thành viên của kỳ giông hổ, hay Ambystoma tigrinum, phức hợp loài, cùng với tất cả các loài Ambystoma Mexico khác. Môi trường sống của chúng giống như của hầu hết các loài giữ các đặc điểm có được khi còn non đến giai đoạn trưởng thành - một vùng nước có độ cao lớn được bao quanh bởi môi trường trên cạn đầy rủi ro. Những điều kiện này được cho là thuận lợi cho đặc điểm trên. Tuy nhiên, một quần thể kỳ nhông hổ Mexico trên cạn chiếm giữ và sinh sản trong môi trường sống của loài kỳ giông Mexico.

Kỳ giông Mexico là loài ăn thịt, ăn những con mồi nhỏ như giun, côn trùng và cá nhỏ trong tự nhiên. Kỳ giông Mexico định vị thức ăn bằng mùi và sẽ "búng" vào bất kỳ bữa ăn tiềm năng nào, hút thức ăn vào dạ dày của chúng bằng lực chân không.

Chăm sóc nuôi nhốt

Kỳ giông Mexico là một loại thú nuôi độc lạ phổ biến giống như họ hàng của nó, kỳ giông hổ (Ambystoma tigerinum). Đối với tất cả các sinh vật ưa nhiệt, nhiệt độ thấp hơn dẫn đến trao đổi chất chậm hơn và giảm cảm giác thèm ăn rất có hại cho sức khỏe của nó. Nhiệt độ khoảng 16 °C đến 18 °C được đề xuất cho các kỳ giông Mexico sống trong điều kiện nuôi nhốt để đảm bảo chúng tiếp thu đủ lượng thức ăn; sự căng thẳng do tiếp xúc với nhiệt độ thấp hơn một ngày có thể nhanh chóng dẫn đến bệnh tật và tử vong, và nhiệt độ cao hơn 24 °C có thể dẫn đến tăng tỷ lệ trao đổi chất, cũng gây ra căng thẳng và cuối cùng là tử vong. Kỳ giông Mexico ưa sống trong bể có dòng nước chảy yếu hay tĩnh lặng, dòng nước quá mạnh và tạo ra quá nhiều bong bóng cũng sẽ làm chúng bị căng thẳng. Clo, thường được thêm vào nước máy, có hại cho kỳ giông Mexico. Một con kỳ giông Mexico thường cần một bể 40 lít với độ sâu nước ít nhất là 15 cm. Kỳ giông Mexico dành phần lớn thời gian ở dưới đáy bể.

Muối, chẳng hạn như dung dịch Holtfreter, thường được thêm vào nước để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Trong điều kiện nuôi nhốt, kỳ giông Mexico ăn nhiều loại thức ăn có sẵn, bao gồm các loại thức ăn viên làm từ cá hồi và cá hồi chấm, giun máu đông lạnh hoặc sống, giun đất, trùn chỉ và sâu sáp. Kỳ giông Mexico cũng có thể ăn các loài cá nhỏ, nhưng cần nên cẩn thận vì cá có thể chứa ký sinh trùng.

Chất rải dưới nền bể (cát, sỏi, đá, v.v) là một yếu tố quan trọng khác đối với việc nuôi kỳ giông Mexico, vì kỳ giông Mexico (giống như các loài lưỡng cư và bò sát khác) có xu hướng ăn chất rải dưới nền bể cùng với thức ăn và thường dễ bị tắc nghẽn đường tiêu hóa khi nuốt phải dị vật. Một số chất nền phổ biến được sử dụng cho chuồng nuôi động vật có thể gây hại cho động vật lưỡng cư và bò sát. Nếu sử dụng sỏi (phổ biến trong bể cá), nên bao gồm các hạt mịn có kích thước đủ nhỏ để đi qua đường tiêu hóa. Để đảm bảo an toàn nhất, nên sử dụng cát sông mịn để nếu chúng có nuốt phải cũng sẽ không gây ra hậu quả nghiêm trọng. Hơn thế nữa, chúng cũng có cái gì đó để bám vào khi đi lại dưới đáy bể. Một hướng dẫn chăm sóc kỳ giông Mexico cho các phòng thí nghiệm lưu ý rằng các vật cản trong ruột là nguyên nhân phổ biến gây tử vong và khuyến cáo rằng không nên cung cấp các vật dụng có đường kính dưới 3 cm cho loài động vật này.

Có một số bằng chứng cho thấy kỳ giông Mexico có thể tìm kiếm sỏi có kích thước thích hợp để sử dụng làm thuốc tiêu hóa dựa trên các thí nghiệm được thực hiện tại thuộc địa kỳ giông Mexico của Đại học Manitoba.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật đặc hữu México
Sinh vật mô hình
Thử nghiệm động vật
M
Động vật lưỡng cư México
Động vật được mô tả năm 1789


title: Triệu Vô Tuất

text:
Triệu Vô Tuất (chữ Hán: 赵毋卹; ?-425 TCN), tức Triệu Tương tử (赵襄子) là vị tông chủ thứ 9 của họ Triệu, một trong Lục khanh của nước Tấn dưới thời Xuân Thu và là tổ tiên của nước Triệu sau này. Trong thời gian Triệu Vô Tuất cầm quyền, họ Triệu đã cùng hai họ Hàn, Ngụy tiêu diệt họ Trí, lập ra cục diện Ba nhà chia Tấn và dẫn đến việc thành lập của ba nước Hàn, Ngụy, Triệu sau này.

Lãnh đạo họ Triệu
Triệu Vô Tuất là con thứ của Triệu Ưởng, tức Triệu Giản tử, tông chủ thứ 8 của họ Triệu, do thứ thiếp sinh ra, do vậy ban đầu ông không được lập làm đích tử. Tuy nhiên Triệu Vô Tuất siêng năng chăm chỉ, được các chư thần ủng hộ. Gia thần Tử Khanh khuyên Triệu Ưởng lập Vô Tuất làm đích tử nối ngôi. Bấy giờ Triệu Ưởng khảo tra các con, Triệu Vô Tuất tỏ ra vượt trội hơn hẳn anh là Triệu Bá Lỗ, vì thế Triệu Ưởng bắt đầu chú ý đến ông.

Khi Vô Tuất đến tuổi trưởng thành, Triệu Ưởng lại khảo tra một lần nữa. Vô Tuất ứng đối rất trôi chảy. Triệu Ưởng cảm phục, lập tức phế Bá Lỗ lập Vô Tuất làm con đích.

Năm 476 TCN (Sử ký ghi 458 TCN), Triệu Ưởng bị bệnh nặng, gọi Triệu Vô Tuất đến căn dặn: "Ngày sau có sự nguy biến thì nên lánh vào Tấn Dương". Sau khi Triệu Ưởng chết, Vô Tuất lên kế tập tức Triệu Tương tử.

Diệt nước Đại
Chị của Triệu Vô Tuất là phu nhân của vua nước Đại, có quan hệ thân thích với họ Triệu. Năm 458 TCN, Triệu Vô Tuất muốn đánh nước Đại nên đã tới Hạ Ốc Sơn (nay ở đông bắc tỉnh Sơn Tây), mời vua Đại đến dự tiệc, vua Đại đồng ý. Vô Tuất đã sắp đặt bẫy mai phục, khi vua Đại đến thì trút rượu cho say, nhân đó giết chết vua Đại và các quan đi theo. Sau đó ông đem quân phạt Đại, chiếm toàn nước Đại, sáp nhập nước này lãnh thổ Triệu thị. Chị của Tương tử than khóc, kêu trời, rút trâm cài tóc ra tự sát.

Phế vua Tấn
Kể từ khi Triệu Ưởng qua đời, ngôi chính khanh nước Tấn thuộc về tông chủ họ Trí là Tuân Dao (tức Trí Bá Dao). Tuân Dao lấn át Tấn Xuất công, bỏ tước tử tự xưng bá. Năm 458 TCN, bốn họ Trí, Hàn, Ngụy, Triệu tự ý lấy đất cũ của họ Phạm và họ Trung Hàng chia nhau làm ấp phong, không cần lệnh của Tấn Xuất công. Tấn Xuất công bất bình, liên lạc với nước Tề và nước Lỗ cầu viện để tấn công 4 nhà. Tuy nhiên, ngay tại Tề và Lỗ, thực quyền cũng ở trong tay họ Điền và Tam Hoàn nên họ chỉ củng cố quyền lực mà không muốn giúp vua Tấn.

Năm 452 TCN, Triệu Vô Tuất liên hợp với ba họ còn lại khởi binh chống lại Tấn Xuất công. Tấn Xuất công không chống nổi, phải bỏ chạy sang nước Tề. Tuy nhiên khi chưa đi tới nơi thì mất giữa đường. Trí Bá lập chắt Tấn Chiêu công là Tấn Ai công nối ngôi.

Xung đột với Trí Bá
Sau khi nắm chức chính khanh, Tuân Dao (tức Trí Bá Dao) tập trung phát triển thế lực muốn một mình nuốt gọn cả nước Tấn. Tuy nhiên do còn ba họ Hàn, Ngụy, Triệu nên chưa dám ra tay.

Năm 466 TCN, Tuân Dao cùng Triệu Vô Tuất hợp binh đánh nước Trịnh, Tuân Dao nhường cho ông làm Tiên phong nhưng ông từ chối, trả quyền Tiên phong cho Tuân Dao. Tuân Dao có ý khinh thường, chê trách Triệu Ưởng thiếu sáng suốt mới lập Vô Tuất làm đích tử.

Năm 462 TCN, hai nhà một lần nữa đánh Trịnh, Trí Bá mời ông uống rượu nhưng Vô Tuất không đồng ý, Trí Bá lấy rượu đổ vào mặt ông. Gia thần khuyên ông giết Tuân Dao để rửa nhục nhưng ông cố nhịn.

Năm 455 TCN, Tuân Dao dùng kế "tằm ăn lá dâu", giả mệnh Tấn Ai công, lấy cớ đem quân tranh bá, ép ba nhà Hàn, Ngụy, Triệu cắt 100 dặm đất sung công. Ngụy Câu và Hàn Hổ sợ Trí Bá, vội đem sổ sách và bản đồ 100 dặm đất dâng nộp. Triệu Vô Tuất không chấp nhận yêu cầu của Tuân Dao, nói:"Đất đai là của tiền nhân để lại, sao có thể dễ dàng dâng cho người". Tuân Dao tức giận, ép Hàn và Ngụy hợp sức với mình để đánh Triệu Vô Tuất.

Năm 455 TCN, Trí bá dẫn trung quân, Hàn Hổ dẫn hữu quân, Ngụy Câu dẫn tả quân cùng tiến đánh Triệu. Triệu Vô Tuất nhớ lời cha dặn, rút về Tấn Dương cố thủ. Triệu Vô Tuất phòng thủ chắc chắn, Ba họ Trí, Hàn, Ngụy vây Tấn Dương hơn 1 năm chưa hạ được. Tuân Dao dẫn nước Tấn Thủy (sông Phần) rót vào thành. Nước ngập sắp tới mặt thành, dân chúng phải trèo lên mái nhà tránh lụt. Trong thành hết lương, rất nguy cấp, phải đổi con cho nhau ăn thịt. Trong tình hình đó, thủ hạ của Vô Tuất là Trương Mạnh Đàm bàn kế ly gián 2 họ Hàn, Ngụy với họ Trí. Trương Mạnh Đàm nhân ban đêm bí mật trèo ra ngoài thành, đến trại Hàn Hổ và Ngụy Câu phân tích lợi hại, thuyết phục hai họ phản Trí Bá để tránh bị diệt trong tương lai. Hàn Hổ và Ngụy Câu vốn phải cắt đất cho Tuân Dao đã bất bình, lại vì đất phong của mình cũng có sông chảy qua nên sợ sau này sẽ chung cảnh ngộ như họ Triệu, nhân đó bèn đồng tình phản lại họ Trí.

Năm 453 TCN, ba họ Triệu, Hàn, Ngụy hợp binh đánh úp Tuân Dao, cùng nhau phá đe phòng, tháo nước ngược vào chỗ Tuân Dao, giết chết Tuân Dao. Ba họ cùng nhau chia đất của họ Trí và nắm quyền nước Tấn.

Vụ thích sát của Dự Nhượng

Dự Nhượng vốn là người nước Tần. Trước theo họ Phạm và họ Trung Hàng nhưng đều chỉ là bậc khách thường, không ai biết tới. Họ Phạm và họ Trung Hàng bị diệt, Dự Nhượng tới thờ Trí Dao, được khoản đãi như bậc thượng khách.

Sau khi Trí Dao chết, Dự Nhượng muốn báo thù, lập mưu giết Triệu Vô Tuất. Triệu Vô Tuất biết việc ấy nhưng tha cho Dự Nhượng.

Dự Nhượng không bỏ cuộc, tự hủy hoại dung nhan và giọng nói khác đi, giả làm ăn xin ngoài chợ. Khi Triệu Vô Tuất ra ngoài, Dự Nhượng nấp dưới cầu định thừa cơ hành thích, tuy nhiên khi xa giá của Tương tử tới nơi thì con ngựa của Tương tử bất chợt sợ hãi, Triệu Tương tử đoán ngay rằng đây là Dự Nhượng đang định hành thích mình. Dự Nhượng bị bắt. Triệu Vô Tuất hỏi rằng: "Trước kia ông theo Phạm thị và Trung Hàng thị, mà cả hai họ đó đều bị Trí Dao giết hết, đã không đến báo thù Trí Dao mà lại còn vì hắn mà đến hành thích ta". Dự Nhượng trả lời rằng:
"Tôi thờ Phạm thị và Trung Hàng thị, họ chỉ xem tôi là hạng người thường nên tôi báo đáp họ theo lối người thường. Còn như Trí Bá đối đãi với tôi như người quốc sĩ, nên tôi phải báo thù theo lối quốc sĩ".
Triệu Tương tử nghe vậy biết là Dự Nhượng vẫn quyết tạm giết mình, không thể tha được nữa, đành phải cho quân sĩ bao vây lại. Trước lúc chết, Dự Nhượng xin ông đưa áo đang mặc để ông đâm vào đó cho thỏa lòng báo thù, chết khỏi ân hận. Triệu Vô Tuất cảm động nghe theo, Dự Nhượng bèn đâm vào đó ba lần rồi đâm cổ tự vẫn. Triệu Vô Tuất cảm động đến rơi nước mắt.

Qua đời
Triệu Vô Tuất thấy anh là Triệu Bá Lỗ vốn là đích trưởng mà bị phế, bèn tuân theo tông pháp, lập con Bá Lỗ là Chu làm đích tử, phong làm Ư Thành đại quân. Nhưng Triệu Chu lại mất sớm, Triệu Vô Tuất mới lập con Chu là Triệu Hoán làm đích tử.

Năm 425 TCN, Triệu Vô Tuất chết, con ông là Triệu Gia đoạt ngôi của Triệu Hoán, tự lập lên kế tập tức Triệu Hoàn tử.

Xem thêm
Triệu Gia
Triệu Ưởng
Ba nhà chia Tấn
Dự Nhượng
Tuân Dao

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Triệu thế gia, Tấn thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Ghi chú

Nhân vật chính trị Chiến Quốc
Nhân vật quân sự Chiến Quốc
Năm sinh thiếu
Mất năm 425 TCN
Nhân vật chính trị Xuân Thu


title: Kỳ giông hổ

text:
Kỳ giông hổ, tên khoa học Ambystoma tigrinum, là một loài kỳ giông. Loài này thường có cơ thể dài . Chúng có thể dài đến . Con trưởng thành được nhìn thấy ở khu vực mở và sinh sống ở các hang sâu thường 2 foot dưới mặt đất. Con trưởng thành gần như sinh sống ở mặt đất và chỉ quay trở lại nước để sinh sản nhưng chúng cũng có thể sinh sống nửa nước nửa cạn. Chúng có khả năng bơi giỏi. Chúng cực kỳ trung thành với nơi sinh ra và sẽ di chuyển đường dài để trở lại nơi sinh. Dù chúng tự miễn dịch, chúng là loài truyền Batrachochytrium dendrobatidis, một đe dọa toàn cầu lớn cho phần lớn ếch nhái thông qua bệnh Chytridiomycosis. Chúng cũng mang ranavirus gây hại bò sát, loài lưỡng cư và cá.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Tiger Salamander (Ambystoma tigrinum) , Natural Resources Canada
http://www.petwatch.net/browse_animals/amphibians/6-tiger_salamander

T
Động vật lưỡng cư Canada
Động vật lưỡng cư Mỹ
Động vật Canada
Động vật được mô tả năm 1825
Động vật Đông Hoa Kỳ


title: Kỳ giông đốm vàng

text:
Kỳ giông đốm hay Kỳ giông đốm vàng, tên khoa học Ambystoma maculatum, là một loài kỳ giông phổ biến ở đông Hoa Kỳ và Canada. Kỳ giông đốm đốm là loài lưỡng cư biểu tượng tiểu bang South Carolina. Phạm vi phân bố của nó từ Nova Scotia, đến hồ Superior, miền nam Georgia và Texas.
Các nghiên cứu gần đây phát hiện ra phôi của chúng có tảo cộng sinh sống bên trong.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật lưỡng cư Canada
Động vật lưỡng cư Mỹ
Động vật được mô tả năm 1802


title: Đại (Xuân Thu)

text:
Đại () là một nước chư hầu vào cuối thời kỳ Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Lãnh thổ nước Đại nằm ở khu vực tây bắc bộ tỉnh Hà Bắc và đông bắc bộ tỉnh Sơn Tây ngày nay. Đại là một nước có chủ thể là dân tộc phi Hán.

Đại được hình thành từ sự phân phong chư hầu vào thời nhà Chu, đất cũ nằm ở khu vực nay là huyện Uất của tỉnh Hà Bắc, không rõ quân chủ khai quốc.

Chị của Triệu Tương tử- tông chủ họ Triệu của nước Tấn, là phu nhân của vua Đại. Năm 458 TCN, Triệu Tương tử muốn đánh nước Đại nên xuất sứ đến nước này, tới Hạ Ốc Sơn (夏屋山, nay ở đông bắc huyện Đại của tỉnh Sơn Tây), bèn mời vua Đại đến dự tiệc, vua Đại đồng ý. Trước đó, Tương tử đã sắp đặt bẫy mai phục, rồi trút rượu cho người nước Đại say, sau đó dùng dụng cụ châm tửu là thìa đồng để giết chết vua Đại và các quan đi theo. Đến khi vua Đại chết, quân Triệu ngay lập tức hưng binh phạt Đại. Quân Triệu chiếm lĩnh toàn thể nước Đại, sáp nhập nước này vào bản đồ Triệu thị. Chị của Tương tử than khóc, kêu trời, rút trâm cài tóc ra tự sát.

Đến năm 228 TCN, Tần diệt Triệu, Triệu công tử Gia chạy đến đất Đại, tự lập làm vương, 6 năm sau bị tiêu diệt.

Chú thích

 Sử ký- quyển 43-Triệu thế gia

Xuân Thu
Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại
Lịch sử Sơn Tây
Lịch sử Hà Nam (Trung Quốc)


title: Nieuport-Delage NiD 52

text:
Nieuport-Delage NiD 52 là một loại máy bay tiêm kích của Pháp trong thập niên 1920.

Biến thể
Nieuport-Delage NiD 52
Nieuport-Delage NiD 72
Nieuport-Delage NiD 82

Quốc gia sử dụng
 Không quân Bỉ (3 NiD.72)
 Không quân Brazil (NiD.72)
 Cộng hòa Tây Ban Nha Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha (NiD.52)
 Không quân Tây Ban Nha (NiD.52)

Tính năng kỹ chiến thuật (NiD 52)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Donald, David (editor). The Encyclopedia of World Aircraft. London: Aerospace Publishing. 1997. ISBN 1-85605-375-X.
 Flores Jr, Jackson. "The Brazilian Air War". Air Enthusiast, Thirty-five, January–April 1988, các trang 64–73. Bromley, UK: FineScroll. ISSN 0143-5450.
 Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
 Green, William and Gordon Swanborough. "A Gallic Rarity... The 'One-and-a-Half' Nieuport-Delage". Air International, Vol. 38, No. 2, February 1990, các trang 75–83, 92–93, 97. Bromley, UK: Tri-Service Press. ISSN 0306-5634.
 Taylor, John W. R. and Jean Alexander. Combat Aircraft of the World. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-71810-564-8.

Liên kết ngoài
NiD 52 in action  (Spanish)
Photo

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
NiD 52
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Nieuport-Delage NiD-120

text:
Seri Nieuport-Delage NiD 120 là một dòng máy bay tiêm kích của Pháp trong thập niên 1930.

Các biến thể
 Nieuport-Delage NiD 121
 Nieuport-Delage NiD 122
 Nieuport-Delage NiD 123
 Nieuport-Delage NiD 125

Quốc gia sử dụng

Không quân Peru

Tính năng kỹ chiến thuật của NiD 123 (thủy phi cơ)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
Hartmann, Gérard. "Les avions Nieuport-Delage". La Coupe Schneider et hydravions anciens. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2010.

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
NiD 120
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Potez 15

text:
Potez 15 (còn viết là Potez XV) là một loại máy bay hai tầng cánh thám sát của Pháp.

Biến thể
Potez XV
Potez XVII

Quốc gia sử dụng

Không quân Bulgary

Không quân Pháp
Hải quân Pháp

Không quân Ba Lan

Không quân Hoàng gia Romania

Không quân Hoàng gia Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Potez 15 at Ugolok Neba (translated page)
Potez 15 at Aviafrance

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1920
015
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Little Nemo: Adventures in Slumberland

text:
Little Nemo: Adventures in Slumberland là bộ phim hoạt hình năm 1989 của Mỹ, thuộc thể loại phiêu lưu, ca nhạc và viễn tưởng. Phim có sự hợp tác của Nhật Bản, hai đạo diễn của phim là Masami Hata và William Hurtz.

Nội dung
Bộ phim kể về chuyến phiêu lưu của một cậu bé tên Nemo, trong khi đang ngủ Nemo đã mơ thấy một giấc mơ là có một số người đến nhà cậu, mời cậu về vương quốc của họ chơi, nơi đó được gọi là "Xứ sở mộng đẹp". Những người đó còn bảo là đức vua và công chúa đang cần gặp Nemo, họ đang muốn nhờ cậu làm hoàng tử của vương quốc nhằm mục đích bảo vệ Xứ sở mộng đẹp khỏi bị Vua Ác Mộng đánh chiếm.

Diễn viên lồng tiếng
 Gabriel Damon - Nemo
 Mickey Rooney - Flip
 René Auberjonois - Giáo sư Genius
 Danny Mann - Icarus
 Laura Mooney - Công chúa Camille
 Bernard Erhard - Đức vua Morphius
 Bill Martin - Vua Ác Mộng
 Alan Oppenheimer - Oomp
 Michael Bell - Oompy
 Sidney Miller - Oompe
 Neil Ross - Oompa
 John Stephenson - Oompo
 Jennifer Darling - Mẹ Nemo
 Greg Burson - Bố Nemo

Chú thích và tham khảo
 Little Nemo: Adventures in Slumberland tại Internet Movie Database
 Little Nemo: Adventures in Slumberland tại AllRovi
 Little Nemo: Adventures in Slumberland tại Rotten Tomatoes
 Little Nemo: Adventures in Slumberland tại Box Office Mojo
 Xem phim.

Tham khảo

Phim năm 1989
Phim tiếng Anh
Hoạt hình Mỹ
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim hoạt hình phiêu lưu
Phim giả tưởng Mỹ
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim ca nhạc Mỹ
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Funimation
Phim hãng Hemdale Film Corporation
Phim chính kịch Mỹ
Phim hoạt hình tưởng tượng
Phim hài Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1900
Phim độc lập
Phim độc lập của Mỹ
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Phim hoạt hình năm 1989
Phim hoạt hình Mỹ
Phim hài-chính kịch Mỹ
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh năm 1905
Phim lấy bối cảnh ở thành phố New York
Phim Nhật Bản


title: Potez 39

text:
Potez 39 là một loại máy bay trinh sát hai chỗ của Pháp trong thập niên 1930.

Biến thể
Potez 37
Potez 390 A2
Potez 39 Hy
Potez 391
Potez 3910 R2
Potez 3912
Potez 49

Quốc gia sử dụng

Không quân Pháp

Không quân Peru

Không quân Liên Xô

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Tài liệu

 Breffort, Dominique & André Jouineau, L'Aviation française de 1939 á 1942. Tome 2. Paris: Histoire et Collections, 2005. ISBN 2-915239-48-7
 Breffort, Dominique and André Jouineau. French Aircraft 1939–1942: Volume 2: From Dewoitine to Potez. Paris:Histoire & Collections, 2005. ISBN 2-915239-49-5.
 Passingham, Malcolm. "Overtaken by Events:The Potez 39 Family". Air Enthusiast, No. 64, July/August 1996. Stamford, UK:Key Publishing. ISSN 0143-5450. pp. 42–47.

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
39
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: SPAD S.XX

text:
Blériot-SPAD S.20 (tên gốc SPAD S.XX) là một loại máy bay tiêm kích của Pháp, được phát triển vào thời điểm gần cuối Chiến tranh thế giới I.

Biến thể
 S.XX
 S.XX bis
 S.20 bis-1
 S.20 bis-2
 S.20 bis-3
 S.20 bis-4
 S.20 bis-5
 S.20 bis-6

Quốc gia sử dụng

 Không quân Bolivia

 Aéronautique Militaire

 Không quân Paraguay

Tính năng kỹ chiến thuật (S.XX)

Xem thêm

Tham khảo

 EADS website
 aviafrance.com

S.XX
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
Máy bay thể thao Pháp 1910–1919
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay thể thao
Máy bay đua
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: SPCA 30

text:
SPCA 30 là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ của Pháp, do hãng Société Provençale de Constructions Aéronautiques (SPCA) chế tạo.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Liên kết ngoài

Picture
Airspot (in Russian)
Bombardement Reconnaissance - unités à identifier

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
Máy bay SPCA
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cánh dưới
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: SPCA 40T

text:
SPCA 40T, còn có tên khác là SPCA VII, là một loại máy bay chở thư của Pháp vào cuối thập niên 1920.

Biến thể
 40T 41T 218'

Quốc gia sử dụng
 Services Aeriens de Madagascar

Tính năng kỹ chiến thuật (40T)

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Madagascar - Air services; historical pictures

Máy bay thư tín Pháp 1920–1929
Máy bay SPCA
Máy bay vận tải
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: Buteo albicaudatus

text:
Buteo albicaudatus là một loài chim săn mồi được tìm thấy ở các môi trường sống nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới khắp châu Mỹ. Chúng có thể dài tới  và sải cánh dài . Trọng lượng là  đã được ghi nhận ở phân loài B. a. hysopodius và  ở B. a. colonus. Theo kích thước chuẩn, chiều dài hai đầu cánh là , đuôi dài  và xương trụ chân .
Loài này có ba phân loài.

Chú thích

Tham khảo

 eNature (2007): White-tailed Hawk . Truy cập 2008-NOV-19.
 Faria, Christiana M.A.; Rodrigues, Marcos; do Amaral, Frederico Q.; Módena, Érica & Fernandes, Alexandre M. (2006): Aves de um fragmento de Mata Atlântica no alto Rio Doce, Minas Gerais: colonização e extinção [The birds of an Atlantic Forest fragment at upper Rio Doce valley, Minas Gerais, southeastern Brazil: colonization and extinction]. Revista Brasileira de Zoologia 23(4): 1217-1230 [Portuguese with English abstract]. PDF fulltext
 Hawk Conservancy Trust (HCT) (2008): White-tailed Hawk – Buteo albicaudatus. Version of 2008-NOV-19. Truy cập 2008-NOV-19.
 Ragusa-Netto, J. (2000): Raptors and "campo-cerrado" bird mixed flock led by Cypsnagra hirundinacea (Emberizidae: Thraupinae). Revista Brasileira de Biologia 60(3): 461-467 [English with Portuguese abstract]. PDF fulltext

Liên kết ngoài
 White-tailed Hawk Information  eNature.com

A
Chim ưng
Chim Anguilla
Chim Antigua và Barbuda
Chim Argentina
Chim Aruba
Chim Barbados
Chim Belize
Chim Bolivia
Chim Brasil
Chim Colombia
Chim Costa Rica
Môi trường Dominica
Chim Ecuador
Chim El Salvador
Chim Guadeloupe
Chim Guatemala
Chim Honduras
Chim Martinique
Chim México
Chim Montserrat
Chim Nicaragua
Chim Panama
Chim Paraguay
Chim Peru
Chim Saint Kitts và Nevis
Chim Saint Lucia
Chim Saint Vincent và Grenadines
Chim Trinidad và Tobago
Chim Mỹ
Chim Uruguay
Chim Venezuela
Động vật được mô tả năm 1816
Geranoaetus
Chim Dominica
Chim Guianas


title: SPCA 90

text:
SPCA 90 là một loại máy bay vận tải dân sự chế tạo ở Pháp trong đầu thập niên 1930.

Biến thể
90
91T

Tính năng kỹ chiến thuật (90)

Ghi chú

Tham khảo

Máy bay thông dụng dân sự Pháp 1930–1939
Máy bay SPCA
Máy bay thông dụng
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: SPCA 80

text:
SPCA 80 là một loại máy bay vận tải của Pháp, do hãng Société Provençale de Constructions Aéronautiques (SPCA) thiết kế chế tạo.

Biến thể
 SPCA 80
 SPCA 81
 SPCA 82

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Máy bay thông dụng dân sự Pháp 1930–1939
Máy bay SPCA
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: AGO Ao 192

text:
Ago Ao 192 Kurier là một loại máy bay hai động cơ cỡ nhỏ của Đức, do hãng AGO Flugzeugwerke thiết kế chế tạo trong thập niên 1930.

Biến thể
Ao 192 V1
Ao 192 V2
Ao 192 V3
Ao 192B

Tính năng kỹ chiến thuật (Ao 192B)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

"Plane Facts". Air International, June 1977, Vol 12 No 6. Bromley, UK:Fine Scroll. p. 306.
Smith, J.R. and Kay, Antony J. German Aircraft of the Second World War. London:Putnam, 1990. ISBN 85177 836 4.

AGO Ao 192
 Ago Ao 192 "Kurier"

Máy bay thông dụng dân sự Đức 1930–1939
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Albatros Al 101

text:
Albatros Al 101 là một loại máy bay huấn luyện của Đức trong thập niên 1930.

Biến thể
 L 101
 L 101W
 L 101C
 L 101D

Tính năng kỹ chiến thuật (Al 101D)

Xem thêm

Ghi chú

Tài liệu

Liên kết ngoài
 German Aviation 1919-1945

Máy bay cánh trên
Máy bay huấn luyện
Máy bay huấn luyện dân sự Đức 1930–1939
Al 101
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Arado Ar 64

text:
Arado Ar 64 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh, được phát triển vào cuối thập niên 1920.

Biến thể
Ar 64a
Ar 64b
Ar 64c
Ar 64D
Ar 64E

Quốc gia sử dụng
:
Luftwaffe

Tính năng kỹ chiến thuật (Ar 64D)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo
 Green, William, and Gordon Swanborough, The Complete Book of Fighters  (Salamander Books, 2002)

Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Ar 064
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Arado Ar 76

text:
Arado Ar 76 là một loại máy bay tiêm kích hạng nhẹ của Đức trong thập niên 1930.

Biến thể
Ar 76a
Ar 76 V2
Ar 76 V3
Ar 76A

Quốc gia sử dụng

Luftwaffe

Tính năng kỹ chiến thuật (Ar 76A-0)

Xem thêm

Tham khảo

 World Aircraft Information Files. Brightstar Aerospace Publishing, London. File 889 Sheet 69.

Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Ar 076
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Giao tranh tại Elouges

text:
Giao tranh tại Elougesđã diễn ra vào ngày 24 tháng 8 năm 1914, trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Sau trận Mons, Lực lượng Viễn chinh Anh, trên đường rút lui của mình, đã bị quân đội Đế quốc Đức theo sát. Đội hình của quân Đức trong trận giao tranh này bao gồm toàn bộ Quân đoàn IV (với các sư đoàn số 7 và số 8) với sự hỗ trợ của 9 khẩu đội pháo . Trong khi đó, đội hình của quân Anhgồm có Sư đoàn số 5 được sự hỗ trợ của Lữ đoàn Kỵ binh số 2 và Lữ đoàn Kỵ binh số 3.

Trong trận chiến này, Trung đoàn Long Kỵ binh Cận vệ Hoàng gia Ireland số 4 và Trung đoàn Thương Kỵ binh Hoàng gia của Nữ hoàng số 9 đã tấn công các khẩu pháo của Đức. Thiếu tá Ernest Wright Alexander của Trung đoàn Pháo binh Hoàng gia và Đại úy Francis Octavius Grenfell của Trung đoàn Thương kỵ binh số 9 đã được tặng Huân chương Thập tự Victoria (Victoria Cross) vì đã cứu vãn các khẩu pháo của Anh dưới làn đạn của đối phương. Cuối cùng, Tiểu đoàn số 1 của Trung đoàn Cheshire đã bị quân Đức bao vây và tiêu diệt.

Trong khi cuộc tấn công của quân kỵ binh Anh là một thất bại với thiệt hại nặng nề cho họ, nỗ lực lớn của những người lính Anh tại Elouges đã ngăn ngừa đối phương hợp vây Quân đoàn II của Anh. Chắc hẳn Khẩu đội pháo số 119 của Anh sẽ được tặng danh hiệu "Elouges", nhưng khẩu đội đã giải thể vào năm 1922. Song, trận chiến chỉ có tác động nhỏ đến bước tiến của quân Đúc: người Đức đã tiếp tục tiến quân mà hồ như không hề nghỉ ngơi. Mặc dù vậy, cuộc giao tranh được báo chí đại chúng Anh tâng bốc rất nhiều và đây là một yếu tố quan trọng để khơi dậy tinh thần của người Anh. Họ gọi đây là "Cuộc tấn công để Cứu các Khẩu pháo", gợi nhớ đến các cuộc chiến tranh trước đó, khi mà dây thép gai và súng máy chưa được biết đến.

Chú thích

Xung đột năm 1914
Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận Mons


title: Cộng đồng Tình báo Israel

text:
Cộng đồng Tình báo Israel (tiếng Hebrew: קהילת המודיעין הישראלית) là một nhóm các cơ quan tình báo của Nhà nước Israel. Hiện tại, nhóm này gồm các cơ quan sau:
 Aman: cơ quan tình báo quốc phòng, thuộc Các Lực lượng Phòng vệ Israel;
 Mossad: cơ quan tình báo hải ngoại;
 Shin Bet: cơ quan tình báo nội địa;
 Bộ phận tình báo của Cảnh sát Israel;
 Trung tâm Nghiên cứu Chính trị: cơ quan tình báo của Bộ Ngoại giao Israel.

Tham khảo

Cơ quan tình báo Israel
Israel


title: Củ cải đường

text:
Củ cải đường, loài trồng trọt Beta vulgaris, là loài thực vật mà rễ của chúng chứa hàm lượng sucrose cao. Chúng phù hợp với đất đen, đất phù sa, trồng nhiều ở miền ôn đới và cận nhiệt như ở Pháp, Ba Lan, Cộng Hòa Liên Bang Đức, Hoa Kỳ,... Nó được trồng thương mại để sản xuất đường,  Củ cải đường và loài gieo trồng khác là B. vulgaris, như củ dền và chard, có cùng tổ tiên trong tự nhiên là sea beet (Beta vulgaris maritima).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sugar Process at the American Crystal Sugar Company website
How Beet Sugar is Made
Growing Sugar Crystals
CSM sugar
Guardian (UK) article on how sugar beet can be used for fuel
Sugar beet culture in the northern Great Plains area hosted by the University of North Texas Government Documents Department
US court bans GM sugar beet: Cultivation to take place under controlled conditions?
"Sugar From Beets" Popular Science Monthly, March 1935
Proceedings of the biannual meetings of the ASSBT (American Society of Sugar Beet Technologists

Đường (thực phẩm)
Cây lấy rễ
Chất ngọt
Họ Dền
Cây trồng


title: Tiêu Thục phi

text:
Tiêu Thục phi (chữ Hán: 蕭淑妃, ? - 655), Cựu Đường thư cùng Tân Đường thư chép là Cao Tông Tiêu Lương đệ (高宗蕭良娣) hoặc Lương đệ Tiêu thị (良娣蕭氏) hay Thứ nhân Lương đệ (庶人良娣), là một sủng phi của Đường Cao Tông Lý Trị, vị Hoàng đế thứ ba của triều đại nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc.

Trong thời kỳ đầu, Tiêu phi nhận được sự sủng ái vô hạn của Cao Tông, khiến Vương Hoàng hậu đố kị, nên tích cực đưa Tài nhân Võ Mỵ Nương của Đường Thái Tông Lý Thể Dân trở lại Hậu cung. Sau khi Võ thị nhập cung, Tiêu phi cùng Vương Hoàng hậu bị thất sủng, bèn tìm cách cùng nhau lật đổ. Cuối cùng, Tiêu phi cùng Vương hậu bị phế và bị giết một cách dã man.

Cái chết của bà cùng Vương Hoàng hậu trở nên nổi tiếng, là một sự kiện quan trọng trong cuộc đời của Võ hậu được sử sách ghi lại. Tương truyền, Tiêu phi trước khi chết đã nguyền rủa mình sẽ trở thành mèo để ám hại Võ hậu, khiến Võ hậu rất sợ mèo.

Tiểu sử
Tiêu Thục phi xuất thân không rõ, được gả làm Lương đệ (良娣) cho Đông cung Thái tử Lý Trị lúc bấy giờ. Được Lý Trị chuyên sủng, Tiêu thị sinh ra con đầu lòng là Hoàng nữ Lý Hạ Ngọc (李下玉), về sau phong làm Nghĩa Dương công chúa. Năm Trinh Quán thứ 22 (648), Tiêu thị sinh ra Lý Tố Tiết, và năm thứ 23 (649) tiếp tục sinh ra con gái thứ 2, tức là Cao An công chúa.

Cũng trong năm Trinh Quán thứ 23, tháng 7 (ÂL), Đường Thái Tông băng hà, Thái tử Lý Trị lên ngôi trước linh cữu, sử gọi Đường Cao Tông. Sang năm Vĩnh Huy nguyên niên (650), Cao Tông sách lập Thái tử phi Vương thị làm Hoàng hậu, Lương đệ Tiêu thị làm Thục phi (淑妃), thuộc hành Chánh nhất phẩm, địa vị chỉ sau Hoàng hậu. Con trai của Tiêu Thục phi là Lý Tố Tiết được phong làm Ung vương (雍王). Vương Hoàng hậu không con, nên nhận Hoàng trưởng tử Lý Trung làm con, do đó Lý Trung trở thành Hoàng thái tử.

Một ngày kia, Cao Tông đi cúng tế cho Tiên đế Thái Tông ở chùa Cảm Nghiệp, gặp lại Võ Mị, một Tài nhân của Tiên đế mà Cao Tông khi còn là Thái tử từng có quan hệ lén lút. Biết chuyện, Vương Hoàng hậu xin Cao Tông cho Võ Mị hồi cung nhằm lợi dụng Võ Mị tranh sủng với Tiêu Thục phi. Vốn còn yêu Võ Mị, Cao Tông đồng ý đón về, sách phong làm Chiêu nghi, thuộc hàng Chánh nhị phẩm, dưới tước Phi. Võ thị đắc sủng, Tiêu Thục phi liền bị ghẻ lạnh. Từ khi có Võ thị hầu cận thì không chỉ Tiêu thục phi thất sủng, mà Hoàng hậu cùng bao phi tần khác đều bị Cao Tông lạnh nhạt. Vương Hoàng hậu từ đó cùng Tiêu Thục phi và Võ Chiêu nghi tranh sủng lẫn nhau.

Giam lỏng và bị giết
Năm Vĩnh Huy thứ 6 (655), ngày 13 tháng 10 (tức ngày 27 tháng 11 dương lịch), Đường Cao Tông lấy tội danh [Âm mưu hạ độc; 阴谋下毒], ra chiếu chỉ phế Vương Hoàng hậu và Tiêu Thục phi làm thứ nhân, giam ở ngục tối, người nhà của Vương thị và Tiêu thị đều bị đày ở Lĩnh Nam. Chưa hết, người theo phe của Võ thị là Hứa Kính Tông còn dâng sớ, nói cha của Vương thị là Nhân Hữu không công không lao, không nên có tước vị cao quý, Cao Tông bèn ra chỉ tước đoạt hết tước hiệu của Vương Nhân Hữu. Cao Tông nghe theo Võ thị, cho đổi họ của Vương thị thành [Mãng, 蟒] và Tiêu thị là [Kiêu, 梟].

Không lâu sau, Cao Tông vì niệm tình xưa nên lén vào ngục thăm Vương thị và Tiêu thị xem thế nào. Nhìn thấy hai người tàn tạ khổ sở, Cao Tông đau xót gọi:「"Hoàng hậu và Thục phi ở nơi nào? Có khỏe không?!"」. Tiêu phi đáp:「"Bọn thiếp bị phế, đâu còn là hậu phi của hoàng thượng nữa?"」. Biết Cao Tông vẫn chưa tuyệt tình, Tiêu phi van nài:「"Xin người niệm tình, còn nhớ lại chúng thiếp, đổi tên nơi này thành 『Hồi Tâm viện』, chúng thiếp đã đội ân"」. Cao Tông xúc động hứa sẽ lo liệu, Võ hậu biết chuyện, nổi giận sai người đến đánh họ 100 roi. Đánh xong, Võ hậu ra lệnh chặt hết tay chân rồi ngâm họ vào chum rượu, nói:「"Cho hai ả biết thế nào là rượu ngấm tận xương"」. Điển tích này về sau gọi là Cốt túy (骨醉). Sau vài ngày chịu đựng, cả hai qua đời. Tương truyền, khi Vương thị bị giết, đã chỉnh tề bái vọng Cao Tông để từ biệt, nói rằng:「"Bệ hạ vạn tuế! Chiêu nghi Võ thị thừa hoan ân sủng, thiếp hẳn phải chết không còn nghi ngờ gì nữa!"」. Tiêu thị thì quát mắng to:「"Võ thị hồ ly! Mê hoặc thánh chủ, hãm hại ta thê thảm thế này! Ta khi chết phải hóa thành mèo, nhảy vào cắn đứt cổ họng của nhà ngươi mới hả dạ!"」. Từ đó, Võ hậu sai cung nhân đuổi đi và không cho nuôi mèo nữa.

Sau đó nhiều năm, Võ hậu thường mơ thấy Vương thị và Tiêu thị hiện hồn về, lữ thữ như quỷ dữ, bèn phải mời thầy Vu cổ giải, cũng chuyển đến Bồng Lai cung ở Đông Đô Lạc Dương mà sống, không về Trường An nữa. Đến đời Đường Trung Tông Lý Hiển lên ngôi lần thứ hai, sau khi Võ Tắc Thiên qua đời, họ tên của Vương thị và Tiêu thị được nghị định phục hồi như cũ, gia tộc của cả hai cũng được tha bổng. Nhưng cả hai cũng không khôi phục vị hiệu.

Hậu duệ
Tiêu Thục phi sinh hạ cho Đường Cao Tông Lý Trị gồm 2 hoàng nữ và 1 hoàng tử, bao gồm:
 Kim Thành Trưởng công chúa (金城长公主, ? - 691), sinh khoảng năm 643 đến năm 646, tên thật là Lý Hạ Ngọc (李下玉), hoàng trưởng nữ của Đường Cao Tông, sơ phong Nghĩa Dương công chúa (義陽公主). Sau khi Tiêu thị chết, công chúa bị Võ hậu giam vào lãnh cung, không cho xuất giá. Sau nhờ em trai cùng cha khác mẹ là Thái tử Lý Hoằng can thiệp, bà đã được Võ hậu ban hôn cho Dực quân Quyền Nghị (权毅). Sau khi thành hôn, Quyền Nghị dần dần làm đến Viên Châu Thứ sử, Giám Môn Vệ tướng quân. Năm 691, Quyền Nghị tham gia chính biến lật đổ Võ hậu, bị giết, công chúa đau lòng mà chết không lâu sau đó. Năm 705, Đường Trung Tông truy tặng công chúa làm Kim Thành Trưởng công chúa, cùng chồng bồi táng ở Càn lăng.
 Hoàng tứ tử Lý Tố Tiết [李素节, 648 - 690], khi sinh ra thanh tú, được Cao Tông yêu mến. Lúc đến tuổi, được Từ Tề Đam (徐齐聃) giảng dạy, nhanh chóng lòng thuộc thi sách. Năm 650, được phong làm Ung vương (雍王), sang 656 đổi làm Tuân vương (郇王). Năm 676, giáng làm Bà Dương quận vương (鄱阳郡王), sang năm 681 thăng làm Cát vương (葛王). Năm 684, đổi làm Hứa vương (许王), giữ chức Long Châu thứ sử. Năm 690, ông bị Võ hậu bức tử, táng theo lễ của thứ nhân. Sang thời Đường Trung Tông được truy tôn làm Hứa vương (許王).
 Cao An công chúa (高安公主, 649 - 714), hoàng thứ nữ của Đường Cao Tông, sơ phong là Tuyên Thành công chúa (宣城公主). Sau khi Tiêu thị chết, công chúa cùng chị là Nghĩa Dương công chúa bị Võ hậu giam vào lãnh cung, không cho xuất giá. Sau nhờ Lý Hoằng can thiệp, công chúa cùng chị đã được Võ hậu ban hôn, công chúa hạ giá lấy Vương Úc (王勖). Năm 691, Vương Úc tham dự chính biến phản đối Võ hậu, bị giết hại, công chúa bị Võ hậu cấm túc. Năm 705, Võ hậu thoái vị, công chúa được Đường Trung Tông thả ra, ban cho thực ấp và lập phủ riêng. Đến đời Đường Duệ Tông, cải phong thành Cao An công chúa. Bà qua đời dưới thời Đường Huyền Tông, được cải táng trong Càn lăng. Sinh hạ được 3 người con trai, đều làm quan trong triều.

Xem thêm
 Vương Hoàng hậu
 Đường Cao Tông
 Võ Tắc Thiên

Chú thích

Tham khảo
 Cựu Đường thư
 Tân Đường thư
 Tư trị thông giám

Phi tần nhà Đường
Năm sinh thiếu
Mất năm 655
Sinh thế kỷ 7


title: Saccharomyces cerevisiae

text:
Saccharomyces cerevisiae là một loài nấm men được biết đến nhiều nhất có trong bánh mì nên thường gọi là men bánh mì là một loại vi sinh vật thuộc chi Saccharomyces lớp Ascomycetes ngành nấm. Loài này có thể xem là loài nấm hữu dụng nhất trong đời sống con người từ hàng ngàn năm trước đến nay. Nó được dùng rộng rãi trong quá trình lên men làm bánh mì, rượu, và bia.

Saccharomyces cerevisiae là một trong những loài sinh vật nhân chuẩn được khoa học dùng nhiều nhất, cùng với E.coli là hai loài sinh vật mô hình phổ biến nhất.

Đặc điểm hình thái
Tế bào nấm men Saccharomyces cerevisiae có dạng hình cầu hay hình trứng, có kích thuớc nhỏ, từ 5-6 đến 10-14 µm, sinh sản bằng cách tạo chồi và tạo bào tử. Nguồn dinh dưỡng chủ yếu của chúng là sử dụng đường glucose, galactose, saccharose, maltose như nguồn cacbon, chúng sử dụng amino acid và muối amon như nguồn nitơ.

Lịch sử hình thành
Con người hiểu biết về nấm men Saccharomyces cerevisiae và những tính chất của nó mới được hơn 150 năm. Đến đầu thế kỉ 19, nấm men bia, nấm men thải từ nhà máy rượu bia đã được con người tái sử dụng để làm men sản xuất bánh mì. Cuối thế kỉ 19, nhiều cải tiến kỹ thuật như hệ thống thông khí (nước Anh), kỹ thuật li tâm để tách nấm men ra khỏi môi trường tăng trưởng (Mỹ) đã được dùng để sản xuất men bánh mì.

Sản xuất công nghiệp
Nấm men Saccharomyces cerevisiae dùng trong công nghiệp sản xuất thường có tế bào lớn, có dạng hình cầu hay hình trứng, đường kính ít nhất 7–11 mm. Hoạt tính chủ yếu là maltase, có hoạt lực làm dậy bột. Thường 100% bền vững với rỉ đường. Khả năng tích lũy sinh khối nấm men là 0,2/giờ.

Điều kiện môi trường ảnh hưởng khá lớn tới tốc độ tăng sinh khối của nấm men. Chúng phát triển tốt ở nhiệt độ 28-30 °C. Độ pH tối ưu của môi trường là 4,5 – 5,5. Ngoài ra ảnh hưởng của các hợp chất hóa học như rỉ đường, amonium sunphat, DAP, MgSO4, axit sunfuric là rất lớn. Nồng độ mật rỉ đường tác động đến sự hấp thụ các chất dinh dưỡng. Ảnh hưởng của cường độ không khí và khuấy trộn cũng tác động lớn lên tốc độ tăng trưởng của nấm men.

Nguyên liệu sản xuất nấm men bánh mì
Nguyên liệu sản xuất nấm men thường rất đa dạng mà hầu hết là các phụ phẩm từ các ngành công nghiệp chế biến khác. Mật rỉ đường (được dùng làm cơ chất cho nhiều dạng lên men) chứa nhiều saccharose, chất khoáng, hợp chất hữu cơ, vitamin. Đường mía thường sử dụng hơn đường củ cải vì đáp ứng được nhu cầu Biotin của nấm men. Ngoài ra còn chứa nhiều chất vô cơ khác như calci, sunfurơ.

Nuôi nấm men bánh mì
Ở nước ngoài, để sản xuất men thương phẩm, thường dùng men mẹ lớn, bảo quản dưới dạng men sữa, có hàm lượng từ 300-700g/l. Giai đoạn nuôi men mẹ thường tiến hành trong điều kiện vô trùng, hệ thống nuôi nấm men kín, nguyên liệu được khử trùng hoặc triệt để trong nồi hấp áp suất hoặc ở 100 °C trong 60 phút. Chẳng hạn ở Anh, Hunggari, Tiệp Khắc người ta nuôi nấm men mẹ trong phòng thí nghiệm gồm 3 giai đoạn. Ở Thụy Điển, Liên Xô là 4 giai đoạn. Ở Ý là 5 giai đoạn và 1 giai đoạn cuối sản xuất men mẹ trong phân xưởng giống sạch. Thời gian sản xuất thay đổi từ 3-6 ngày. Trong quy trình sản xuất men mẹ, ở các nước này thường dùng môi trường tổng hợp, nhất là các giai đoạn trong phòng thí nghiệm như dùng các loài nước mạch nha, cà chua, cà rốt, dịch tự phân của nấm men, đường glucose, maltose làm nguồn cacbon và nitơ, vitamin cho nấm men. Giai đoạn sản xuất men mẹ trong phân xưởng giống sạch tuy không vô trùng triệt để, nhưng nguyên liệu, nước đều được hoặc khử trùng ở 100 °C trong 60 phút hoặc được xử lý hypocloric.

Ở nước ta, hầu như chỉ có giai đoạn giống gốc, được thực hiện trong phòng thí nghiệm, các giai đoạn nhân giống tiếp theo đều thực hiện trong điệu kiện vô trùng tương đối, hệ thống nuôi men từ giai đoạn 4 trở đi là hệ thống hở, và môi trường sử dụng thường không được giàu như các quy trình trên.

Chú thích

Tham khảo

 Cerevisiae Dissection Video
 Saccharomyces Genome Database
 What are yeast?
 Cell cycle and metabolic cycle regulated transcription in yeast
 Yeast Resource Center Public Data Repository
 Munich Information Center for Protein Sequences
 BioPIXIE
 BioGRID: A General Repository for Saccharomyces cerevisiae Interactions
 Yeastract: YEASTRACT (Yeast Search for Transcriptional Regulators And Consensus Tracking)
 YeastNet (Yeast Consensus Metabolic Reconstruction)

CO2 injection by yeast for planted aquaria
 Fairly detailed discussion with plans
 http://www.csd.net/~cgadd/aqua/diy_reactor.htm

Vi khuẩn học
Hệ tiêu hóa
C
Sinh vật mô hình
Nấm ăn


title: Quận trưởng (Pháp)

text:
Quận trưởng (tiếng Pháp: sous-préfet) là một người đại diện của một tỉnh trưởng tại một quận của Cộng hòa Pháp. Địa vị của một quận trưởng được định nghĩa theo Sắc lệnh số 64-260 ngày 14 tháng 3 năm 1964.

sous-préfet
Ngoài ý nghĩa quận trưởng, sous-préfet còn là các viên chức trợ thủ khác của một tỉnh trưởng như:
Tổng thư ký lỵ sở
Chánh văn phòng tỉnh lỵ
Tổng thư ký đặc trách công việc vùng
Viên chức đặc trách sứ mệnh chính trị của thành phố

Lịch sử
Chức quận trưởng được lập ra cùng thời gian với chức tỉnh trưởng theo Luật ngày 26 tháng 5 năm thứ 8 lịch Cách mạng Pháp. Khi đó, mỗi quận đã có một quận trưởng, trừ quận có tỉnh lỵ là nơi tổng thư ký lỵ sở phục vụ trong vai trò quận trưởng. Sắc lệnh ngày 6 tháng 4 năm 1811 lập ra mỗi quận một quận trưởng kể cả quận có tỉnh lỵ. Tuy nhiên, để giảm ngân sách, một sắc lệnh mới được đưa ra ngày 20 tháng 12 năm 1815 kết hợp chức vụ quận trưởng của một quận có tỉnh lỵ và tổng thư ký lỵ sở của tỉnh đó thành một. Khi đó tổng thư ký lỵ sở của tỉnh được xem như quận trưởng của quận có tỉnh lỵ. Tiếp đến, Sắc lệnh ngày 1 tháng 8 năm 1817 bãi bỏ chức vụ tổng thư ký lỵ sở của tỉnh. Sau cùng chức vụ tổng thư ký lỵ sở lại được phục hồi theo Sắc lệnh ngày 1 tháng 5 năm 1820.

Tuyển mộ và nghiệp vụ
Thông thường để trở thành quận trưởng, các nhân tuyển phải là các nhà hành chính dân sự tốt nghiệp Trường Quốc gia Hành chính Pháp (École nationale d'administration). Bộ Nội vụ Pháp tuyển chọn các quận trưởng từ các nhà hành chính dân sự và huấn luyện họ ngay sau đó. Sau vài năm tập sự, họ có thể trở thành những người sẵn sàng đảm trách công việc của một quận trưởng.

Nhiệm vụ
Các quận trưởng hỗ trợ tỉnh trưởng hoàn thành nhiệm vụ của tỉnh trưởng. Thí dụ như, họ đại diện cho tỉnh trưởng tại quận mà mình đặc trách. Chỉ tỉnh trưởng mới là người đại diện của chính phủ trung ương tại một tỉnh. Các quận trưởng có thể thực thi một số nhiệm vụ như sau:
 Tổng thứ ký lỵ sở: điều hành nhân sự và nguồn lực của lỵ sở, và cũng là quận trưởng của quận có thủ phủ tỉnh. Đóng vai trò phó tỉnh trưởng khi phó tỉnh trưởng vắng mặt.
 Quận trưởng: tổ chức và chỉ đạo công việc của chính phủ tại quận mình đặc trách.

Xem thêm
 Tỉnh trưởng (Pháp)
 Chi khu

Liên kết ngoài
Site du ministère de l'Intérieur

Ghi chú và tham khảo

Chính trị Pháp

en:Préfet
eo:Subprefekto
fr:Sous-préfet


title: Triệu Gia

text:
Triệu Gia (chữ Hán: 趙嘉; ?-424 TCN), tức Triệu Hoàn tử (趙桓子) là tông chủ thứ 10 của họ Triệu, một trong Lục khanh của nước Tấn dưới thời Xuân Thu.

Ông là con trai của Triệu Vô Tuất, tức Triệu Tương tử, tông chủ thứ 9 của họ Triệu (Sử ký ghi là em cùng mẹ với Vô Tuất). Không rõ năm sinh của ông. Nguyên Triệu Vô Tuất nghĩ mình là con thứ mà được lập, muốn tuân thủ tông pháp trả quyền kế tập lại cho ngành trưởng nên lấy con anh mình là Triệu Chu làm thế tử nhưng Triệu Chu mất sớm, mới lập con Triệu Chu là Triệu Hoán.

Năm 425 TCN Triệu Vô Tuất chết, Triệu Gia phế Triệu Hoán tự lập lên kế tập.

Tuy nhiên chỉ một năm sau Triệu Gia mất, các đại thần muốn khôi phục di nguyện của Triệu Vô Tuất, bèn giết con ông để lập Triệu Hoán kế tập, tức Triệu Hiến tử.

Xem thêm
Triệu Vô Tuất
Triệu Hoán

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Triệu thế gia

Ghi chú

Nhân vật chính trị Chiến Quốc
Năm sinh thiếu
Mất năm 424 TCN


title: Triệu Hoán

text:
Triệu Hoán (chữ Hán: 趙浣; ?-424 TCN), tức Triệu Hiến tử (趙獻子), Triệu Hiến hầu (趙獻侯), là tông chủ thứ 11 của họ Triệu, một trong Lục khanh của nước Tấn dưới thời Xuân Thu.

Nguyên ông là con trai của Triệu Chu, cháu nội Triệu Bá Lỗ, chắt Triệu Ưởng, tức Triệu Giản tử, vị tông chủ thứ 8 của họ Triệu. Triệu Ưởng bỏ con đích trưởng là Bá Lỗ để lập con thứ là Vô Tuất làm thế tử. Sau khi Vô Tuất kế tập, nhớ đến việc anh mình bị bỏ, muốn tuân thủ tôn pháp trả ngôi cho ngành trưởng nên lập con Bá Lỗ là Triệu Chu làm thế tử. Nhưng Triệu Chu mất sớm nên Vô Tuất lập Triệu Hoán.

Năm 425 TCN, Triệu Vô Tuất chết, ông lên kế tập tức Triệu Hiến tử, nhưng con Vô Tuất là Triệu Gia phế Triệu Hoán, đuổi ông ra khỏi kinh đô, tự lập lên kế tập. Nhưng chỉ một năm sau Triệu Gia cũng mất, các đại thần muốn khôi phục di nguyện của Triệu Vô Tuất, bèn giết con của Triệu Gia để lập Triệu Hoán kế tập lần nữa.

Sử sách ghi chép rất ít về những hành trạng của ông trong thời gian lãnh đạo họ Triệu.

Năm 409 TCN, Triệu Hoán mất. Con ông là Triệu Tích kế tập. Năm 403 TCN, Triệu Tích được phong chư hầu, tức Triệu Liệt hầu, tôn ông làm Triệu Hiến hầu.

Xem thêm
Triệu Vô Tuất
Triệu Gia
Triệu Ưởng
Lục khanh
Triệu Bá Lỗ
Triệu Liệt hầu

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Triệu thế gia

Ghi chú

Nhân vật chính trị Chiến Quốc
Năm sinh thiếu
Mất năm 409 TCN
Nước Triệu


title: Memento

text:
Memento là một phim điện ảnh kinh dị tâm lý của Hoa Kỳ. Phim sản xuất năm 2000 với phần kịch bản và đạo diễn thực hiện bởi Christopher Nolan, chuyển thể từ truyện ngắn của em trai ông là "Memento Mori".

Phim có cốt truyện được kể theo hai hướng: một câu chuyện trắng và đen chiếu bình thường và một câu chuyện màu chiếu theo lối "giật ngược" từng đoạn theo ngược chiều thời gian. Hai câu chuyện "đụng nhau" tại cuối phim tạo ra một câu chuyện thống nhất. Phim có sự tham gia của các diễn viên Guy Pearce vai Leonard Shelby, một bệnh nhân bị mất trí nhớ ngắn hạn và không thể nhớ thêm các sự kiện mới xảy ra trong đời. Sử dụng Giấy ghi chú, hình xăm và ảnh chụp lấy liền để lưu lại các sự kiện để giúp anh tiếp tục sống khi đã quên chúng. Trong đoạn mở đầu phim, thực chất là kết thúc của cốt truyện, Leonard giết Teddy (Joe Pantoliano) để trả thù cho cái chết của vợ Leonard (Jorja Fox) dựa trên lời chỉ dẫn của Natalie (Carrie-Anne Moss).

Memento phát hành 5/9/2000, tại Venice International Film Festival và được nhiều lời khen ngợi từ giới phê bình. Phim tiếp tục được ca ngợi khi phát hành tại châu Âu tháng 10/2000. Giới phê bình đặc biệt khen ngợi cách kể chuyện "giật lùi từng đoạn" độc đáo của phim cũng như cách bố trí những đoạn hồi ức, nhận thức, đau buồn, tự lừa dối, và sự trả thù. Bộ phim đã thành công về doanh thu phòng vé và nhận được nhiều giải thưởng, bao gồm cả đề cử giải Oscar cho kịch bản gốc và biên tập phim. Bộ phim sau đó được mệnh danh là một trong những bộ phim hay nhất của thập niên những năm 2000 bởi nhiều phương tiện truyền thông.

Diễn viên
 Guy Pearce vai Leonard Shelby
 Carrie-Anne Moss vai Natalie
 Joe Pantoliano vai Teddy (John Edward Gammell)
 Mark Boone Junior vai Burt
 Russ Fega vai bồi bàn
 Jorja Fox vai vợ Leonard
 Stephen Tobolowsky vai Sammy (Samuel R. Jankis)
 Harriet Sansom Harris vai Mrs. Jankis
 Thomas Lennon vai bác sĩ
 Callum Keith Rennie vai Dodd
 Kimberly Campbell vai Blonde
 Marianne Muellerleile vai nghệ nhân xăm hình
 Larry Holden vai Jimmy (James F. Grantz)

Bộ phim được chia làm hai phần : một là phần phim có màu, được chiếu theo kiểu tua ngược trình tự thời gian; hai là phần phim đen trắng, được chiếu theo đúng trình tự.
Mỗi phần được chia thành các mẩu nhỏ, được chiếu theo kiểu đan xen vào nhau và cuối cùng hai phần sẽ gặp tại một thời điểm. Kết thúc của phần phim đen trắng chính là mở đầu của phần phim màu.
Phần phim đen trắng bắt đầu bằng hình ảnh Leonard giải thích hoàn cảnh của mình cho một người qua điện thoại tại một căn phòng trong khách sạn, Leo còn kể về Sammy Jankis – một người cũng bị chứng mất trí nhớ ngắn hạn, đang bị cơ quan bảo hiểm điều tra vì nghi vấn dối trá về căn bệnh của mình để nhận tiền bảo hiểm. Căn bệnh của ông ta được xác định là giả mạo tuy nhiên sự thật không phải như vậy.
Vợ của Sammy vì không tin rằng chồng mình không bị bệnh, bà đã từng tìm đến Leonard để hỏi ý kiến về vấn đề của chồng mình, trong lúc quẫn trí bà đã thử ông ta bằng cách dụ ông tiêm Insulin cho mình bởi loại thuốc này nếu tiêm quá nhiều lần trong thời gian ngắn sẽ dẫn đến tử vong.

Vậy là Sammy cứ liên tục tiêm cho vợ mình, ông ta không hề nhớ rằng mình đã làm việc này chỉ mới hơn 1 phút trước. Kết quả là bà vợ qua đời còn Sammy thì vào viện tâm thần.

Sau khi Leo kết thúc cuộc trò chuyện và ra ngoài để gặp người vừa nói chuyện với mình, đến lúc này thì chúng ta mới biết đó chính là Teddy. Cả hai cùng vây bắt một tên buôn ma túy có tên Jimmy Grants, kẻ được Leo cho là John G.

Phần phim có màu mở đầu bằng việc Leonard chụp lại tấm ảnh cái xác của Teddy sau khi kết liễu hắn bằng một phát đạn vào đầu. Đây là phần mở đầu của bộ phim nhưng chính là sự kết thúc của toàn bộ câu chuyện.
Tiếp theo giật lùi lại cảnh Leo ở trong khách sạn và đi tới hiện trường cùng với Teddy tìm thấy tấm ảnh chứng tỏ Teddy là kẻ đã giết vợ anh. Trước đó Leo đã nhận được một tập tài liệu về chứa thông tin John G – kẻ được cho là đã giết vợ anh từ Natalie. Natalie làm điều này vì trước đó Leo đã giúp tống khứ Dodd – tình nhân của cô ta khỏi thị trấn.

Cô ta là người phụ nữ mà Leo gặp ở một quán bar, xuất phát từ dòng chữ trên một miếng lót đặt đồ uống mà anh vô tình tìm thấy trong túi áo – chiếc áo của Jimmy Grants. Trong khoảng thời gian giao du với Natalie, Leonard từng được Teddy cảnh báo rằng cô ta là loại không đáng tin, rằng cô ta chỉ đang lợi dụng anh để tư lợi nhưng Leo nhất quyết không nghe.
Cả hai câu truyện trên gặp nhau tại thời điểm Leo vừa giết Jimmy Grants, kẻ mà anh cho là John G. Sau khi giấu xác Jimmy xuống tầng hầm, Leo đi lên và hoàn toàn không nhớ điều gì vừa xảy ra, đó cũng là lúc Teddy đến. Sau đó Leo bất ngờ tấn công Teddy và hỏi anh ta về thân phận của cái xác kia. Đây cũng là thời điểm chân tướng của cả phim dần được hé mở.

Teddy bắt đầu kể cho Leo toàn bộ sự thật về anh ta, rằng Teddy đã dụ Jimmy Grants đến để Leo giết, để thỏa mãn cảm giác trả thù mặc dù kẻ đó không phải là John G bởi John G thật đã bị Leo giết 1 năm trước.

Ngoài ra, vợ Leo chưa hề chết sau vụ án đó, nhưng Leo thì bị mất trí nhớ ngắn hạn. Vợ Leo không tin chồng mình bị mất trí, cô trở nên buồn chán và tuyệt vọng, cô ta bị mắc chứng đái đường nên đã dụ chồng mình tiêm Insulin quá liều để chết đi.
Sự thật là Sammy Jankis không hề có vợ, người vợ đã chết trong câu chuyện của Sammy thực chất là hiện thân của vợ Leonard. Sammy Jankis chỉ đơn thuần là một kẻ dối trá để lấy tiền bảo hiểm.

Leo đã thêu dệt nên câu chuyện Sammy và vợ ông ta nhằm quên đi thực tại đau buồn rằng Leo đã giết vợ mình. Leo muốn coi đó là vấn đề của Sammy nhằm gán nó cho ông ta để chốt bỏ vấn đề của chính bản thân mình và tạo dựng một quá khứ trong sạch.

Leo rêu rao khắp nơi câu chuyện về Sammy, thậm chí còn xăm câu “Remember Sammy Jankis” lên chính bàn tay mình – vị trí dễ nhìn thấy nhất trên cơ thể để điều đó hằn sâu vào trí nhớ của anh.

Teddy cũng kể lại rằng anh ta là một mật vụ, được phân công vào vụ án của Leonard. Teddy nghĩ rằng Leo xứng đáng có cơ hội trả thù nên đã để anh ta giết John G thật 1 năm trước, thậm chí Teddy còn còn chụp lại vẻ mặt sung sướng của Leo sau khi trả thù.
Ted thừa nhận rằng anh ta làm tất cả việc này chỉ để Leo tìm được mục đích sống của mình bởi Leo vốn không chịu chấp nhận sự thật, anh ta muốn tạo ra sự thật.

Ted đưa ra đủ các dẫn chứng cho hành động trốn tránh thực tại phũ phàng của Leo, trong đó có cả việc Leo đã xé đi một trang trong tập hồ sơ cảnh sát của Ted nhằm tạo nên một bài toán không có lời giải. Sự thật là có rất nhiều người có tên “John G” bởi đây là một cái tên viết tắt, sự thật là tên thật của Teddy là John Edward Gammell, Teddy chỉ là mật danh của anh ta mà thôi.

Và cuối cùng cũng đến phần cao trào của phim, nguyên nhân cho tất cả sự việc diễn ra trong phần phim màu, cũng chính là lý giải cho cái chết của Teddy ngay đầu phim. Sau khi nhận được một loạt những lý lẽ, dẫn chứng cực kỳ thuyết phục của Teddy, Leo dường như không thể chấp nhận nổi sự thật về quá khứ của anh ta.

Leo giật chìa khóa của Ted, ném vào một bụi cây, để mặc Ted ở đó. Leo chui vào ô tô, viết cái dòng chữ định mệnh “Don’t believe his lies” lên mặt sau tấm ảnh của Ted, sau đó đốt tấm ảnh cái xác của kẻ vừa bị anh ta giết và tấm ảnh anh ta vui mừng sau khi giết John G một năm trước.

Đến lúc này Leonard đã chính thức thừa nhận tất cả, rằng anh ta chỉ là một kẻ muốn chối bỏ quá khứ và tìm kiếm một mục đích sống. Leo nhận ra Teddy cũng có tên viết tắt là John G nên đã ghi lại tất cả thông tin của Ted nhằm chuyển hướng sang giết anh ta.

Phản hồi
Phim đạt doanh thu cao ngoài dự kiến, gấp nhiều lần kinh phí và nhận nhiều sự phản hồi tích cực từ phía khán giả lẫn giới phê bình. Bộ phim được nhiều tổ chức đánh giá là phim hay nhất thời đại.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Review of Memento  bởi the Onion AV Club
 Plot Holes: Memento
 Memento and anterograde amnesia

California

California

Phim tội phạm giật gân thập niên 2000
Phim kinh dị Mỹ
Christopher Nolan
Rối loạn thần kinh
Phim tâm lý kinh dị
Phim năm 2000
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Kịch bản phim của Christopher Nolan
Phim do Christopher Nolan đạo diễn
Phim của Summit Entertainment
Phim độc lập của Mỹ
Phim huyền bí Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở Los Angeles
Phim quay tại Los Angeles
Phim hãng Pathé
Phim về mất trí nhớ


title: Triệu Thôi

text:
Triệu Thôi (chữ Hán: 趙衰; 700 TCN-622 TCN), tức Triệu Thành tử (趙成子), là tông chủ thứ ba của họ Triệu, một trong Lục khanh của nước Tấn dưới thời Xuân Thu.

Tổ tiên
Theo truyền thuyết, thủy tổ của họ Triệu là Bá Ích, từng làm quan ở nước Ngu, được phong ấp Doanh ăn lộc, từ đó hậu duệ Bá Ích lấy họ Doanh. Đến cuối đời Thương, hậu duệ Bá Ích là Phi Liêm cùng với con trai trưởng là Ác Lai phò tá Thương Trụ chống lại Chu Vũ vương nên bị giết. Con cháu Phi Liêm ly tán, phân thành 2 dòng chính. Một nhánh lưu lạc đến Khuyển Khâu, đến đời Phi Tử thì được nhà Chu phong cho ấp Tần làm phụ dung, hình thành nước Tần. Người con thứ của Phi Liêm là Quý Thắng di chuyển đến Hoàng Hà định cư, con Quý Thắng là Mạnh Tăng hiệu Trạch Cao Lang sống vào thời Chu Thành Vương. Mạnh Tăng sinh Hành Phụ, Hành Phụ sinh Tạo Phụ. Tạo Phụ do lập công trạng nên được Chu Mục Vương phong làm đại phu, lấy Triệu Thành làm thực ấp, từ đó mang họ Triệu. Hậu duệ 6 đời Tạo Phụ là Yêm Phụ có danh hiệu là Công Trọng sống vào thời Chu Tuyên Vương, Yêm Phụ sinh Thúc Đới.

Thời Tấn Văn hầu, Thúc Đới di cư tới nước Tấn. Cháu 5 đời của Thúc Đới là Triệu Túc lập công lớn trong việc chinh phục nước Hoắc được Tấn Hiến Công thưởng cho đất Cảnh, Triệu Túc sinh Cộng Mạnh, Cộng Mạnh sinh Triệu Thôi.

Lưu lạc theo Trùng Nhĩ
Triệu Thôi đi theo phò công tử nước Tấn là Trùng Nhĩ.

Năm 655 TCN, Hiến công nghe lời gièm pha của thiếp yêu là Ly Cơ, bèn giết thế tử Thân Sinh và lập con Ly Cơ Hề Tề làm thế tử. Trùng Nhĩ đến Giáng đô thăm cha, cũng bị Ly Cơ gièm pha, sợ hãi vội bỏ chạy về đất trấn thủ là ấp Bồ lo cố thủ.

Tấn Hiến công điều quân đánh. Trùng Nhĩ chạy thoát sang quê mẹ ở đất Địch. Nhiều người nước Tấn trong đó có Triệu Thôi, mến mộ ông bèn bỏ nước Tấn chạy theo phò tá Trùng Nhĩ. Tấn Hiến công điều quân đánh nhưng không thắng phải lui về. Người nước Địch đánh bộ tộc Cao Như, bắt được 2 người con gái là Quý Ngỗi và Thúc Ngỗi, bèn gả Quý Ngỗi cho Trùng Nhĩ, Thúc Ngỗi cho Triệu Thôi. Ông sinh được 2 người con ở đất Địch, trong đó có Triệu Thuẫn.

Năm 644 TCN, Trùng Nhĩ đến nước Tề, được Tề Hoàn công trọng vọng và gả một người con gái trong họ là nàng Tề Khương cho làm vợ.

Năm 643 TCN, Tề Hoàn công mất, trong nước Tề biến loạn. Triệu Thôi bàn với Cữu Phạm đưa Trùng Nhĩ đi nơi khác, nhưng Trùng Nhĩ quá yêu Tề Khương không muốn rời. Người hầu của Tề Khương nghe trộm được ý định của Triệu Thôi, bèn báo cho Tề Khương. Tề Khương bèn khuyên công tử lên đường lo sự nghiệp, nhưng Trùng Nhĩ chỉ muốn ở lại với Tề Khương. Triệu Thôi thấy vậy, bàn với Tề Khương chuốc rượu cho Trùng Nhĩ say và đưa lên xe đi khỏi nước Tề lần lượt đến các nước Tào, Sở, Tống và Tần.

Trở về nước Tấn
Tháng 3 năm 636 TCN, Trùng Nhĩ đang ở nước Tần, Tần Mục công sai quân đưa Trùng Nhĩ về nước lên ngôi tức Tấn Văn công. Tấn Văn công ban thưởng cho các công thần có công đi theo phò tá mình, phong cho Triệu Thôi làm đại phu, phong ở Nguyên Thành, lại gả con gái cho Triệu Thôi, sau sinh Triệu Đồng và Triệu Quát.

Đại phu nước Tấn
Năm 635 TCN, vương tử Đái cướp ngôi Chu Tương vương, Tương vương trốn sang nước Trịnh, tin này truyền đến nước Tấn. Tấn Văn công sai quân giúp vua Chu, gặp lúc Tần Mục công cũng đưa quân tới Hoàng Hà, Triệu Thôi khuyên vua Tấn nhân cơ hội giúp vua Chu phục vị mà ra uy với chư hầu để xưng bá. Sau đó ông sang khuyên Tần Mục công bãi binh nhường cơ hội cho Tấn Văn công. Sau đó Tấn Văn công dẹp loạn nhà Chu, giết vương tử Đái đưa Chu Tương vương phục vị. Tương vương thưởng đất Liễu Dương cho nước Tấn. Năm 631 TCN, Tấn đánh bại Sở, giành quyền bá chủ Trung Nguyên.

Năm 629 TCN, Tấn Văn công lập ra 2 đạo quân mới là Tân thượng quân và Tân hạ quân, giao cho Triệu Thôi làm Tân thượng quân tướng.

Năm 627 TCN, Tấn Tương công thăng ông lên làm Trung quân tá, tức Thứ khanh của nước Tấn.

Qua đời
Sau khi Triệu Thôi về nước, vợ ông (con gái Tấn Văn công) khuyên Triệu Thôi đón Địch nữ và Triệu Thuẫn về, rồi nhường ngôi chính thê và con đích cho mẹ con Triệu Thuẫn. Năm 622 TCN, Triệu Thôi chết, Triệu Thuẫn kế tập.

Xem thêm
Triệu Thuẫn
Triệu Túc (Xuân Thu)
Tấn Văn công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
Triệu thế gia, Tấn thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 2, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Ghi chú

Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Năm sinh thiếu
Mất năm 622 TCN
Người nhà Chu
Nước Tấn


title: Kỳ giông khổng lồ Nhật Bản

text:
Kỳ giông khổng lồ Nhật Bản (danh pháp khoa học: Andrias japonicus) là một loài kỳ giông đặc hữu Nhật Bản, nơi nó được gọi là , nghĩa là "cá sơn tiêu lớn". Với chiều dài lên đến 1,5 mét, nó là loài kỳ giông lớn thứ nhì trên thế giới, chỉ sau kỳ giông khổng lồ Trung Quốc (A. davidianus).

Tập tính
Kỳ giông khổng lồ của Nhật Bản, giới hạn trong các suối nước lạnh và trong, sống hoàn toàn dưới nước và sinh hoạt về đêm. Không giống như những loài kỳ giông khác rụng mang sớm trong chu kỳ sống của chúng, chúng chỉ ngoi đầu lên mặt nước để lấy không khí mà không mạo hiểm ra khỏi nước và lên mặt đất. Ngoài ra do kích thước lớn và thiếu mang, chúng bị hạn chế ở khu vực nước chảy và chứa nhiều oxy. Khi bị đe dọa, loài kỳ nhông này có thể tiết ra một chất màu trắng đục có mùi mạnh có mùi giống như sơn tiêu Nhật Bản (Zanthoxylum piperitum), vì thế tên của nó trong tiếng Nhật là cá sơn tiêu khổng lồ. Loài này có thị lực rất kém, và sở hữu các tế bào đặc biệt cảm giác bao phủ da của nó, chạy từ đầu đến chân. Những tế bào cảm giác có hình dạng như lông phát hiện rung động nhỏ trong môi trường, và khá giống với các tế bào lông của tai trong của con người. Tính năng này cần thiết để giúp nó săn mồi do thị lực kém của nó. Loài kỳ giông này ăn chủ yếu là côn trùng, ếch nhái và cá. Nó có quá trình trao đổi chất chậm và thiếu các đối thủ cạnh tranh tự nhiên. Nó là một loài sống lâu, với cá thể nuôi nhốt sống lâu kỷ lục ở Natura Artis Magistra, Hà Lan, sống đến 52 năm. Trong tự nhiên chúng có thể sống đến 80 năm.

Lịch sử
Kỳ giông khổng lồ Nhật Bản lần đầu tiên được những người châu Âu lập danh lục khi bác sĩ nội trú trên đảo Dejima ở Nagasaki là Philipp Franz von Siebold bắt được một cá thể và vận chuyển nó về Leiden, Hà Lan, vào thập niên 1820. Loài này được chọn là loài vật biểu tượng quốc gia đặc biệt vào năm 1951 và đã được bảo vệ. Nó là một loài sống sót từ Thượng kỷ Jura, cách đây khoảng 140 triệu năm.

Tình trạng
Kỳ giông khổng lồ Nhật Bản đang bị đe dọa bởi nạn ô nhiễm, sự mất môi trường sống (trong số những thay đổi khác là sự lắng đọng bùn ở các con sông nơi nó sinh sống), và săn bắt quá mức. Nó được IUCN coi là loài sắp bị đe dọa, và đã được đưa vào Phụ lục I của CITES. Nó có thể được tìm thấy trên các đảo Kyushu, Honshu và Shikoku ở Nhật Bản. Trong quá khứ, chúng đã bị người ta đánh bắt ở các con sông, suối làm thực phẩm, nhưng hiện nay việc săn bắn đã chấm dứt bởi các đạo luật bảo vệ.

Chu kỳ sống
Vòng đời tương tự như của loài kỳ giông lưỡng cư, ngoại trừ nó không lên cạn và vẫn ở dưới nước trong suốt cuộc đời. Cụ thể, đến mùa sinh sản kỳ giông khổng lồ Nhật Bản bơi ngược lên các dòng suối miền núi để đẻ trứng. Kỳ giông đực phóng tinh dịch lên trứng do kỳ giông cái đẻ ra. Ấu trùng sinh ra từ trứng đã thụ tinh và mất mang khi biến hóa thành kỳ giông trưởng thành.

Trong văn hóa

Kỳ giông khổng lồ Nhật Bản từng là chủ đề của các truyền thuyết và tác phẩm nghệ thuật ở Nhật Bản, ví dụ như trong tác phẩm ukiyo-e của Utagawa Kuniyoshi.

Người ta cho rằng sinh vật thần thoại Nhật Bản nổi tiếng được biết đến như kappa trên thực tế là kỳ giông khổng lồ Nhật Bản

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kỳ giông khổng lồ ở Nhật Bản
Andrias japonicus tại CalPhotos
Video trên Discovery Channel về kỳ giông khổng lồ
Báo cáo của BBC
Video tại Minoo, Osaka, Nhật Bản về Cryptobranchus japonicus, tức kỳ giông khổng lồ Nhật Bản

J
Loài lưỡng cư Nhật Bản
Động vật được mô tả năm 1837
Động vật đặc hữu Nhật Bản
Động vật lưỡng cư Nhật Bản


title: Hynobiidae

text:
Kỳ giông châu Á (họ Hynobiidae) là các loài kỳ giông nguyên thủy được tìm thấy rộng khắp ở châu Á, và ở phần lãnh thổ Nga thuộc châu Âu. Chúng có mối quan hệ họ hàng gần với kỳ giông khổng lồ (họ Cryptobranchidae), và cùng nhau chúng hình thành nên phân bộ Cryptobranchoidea. Khoảng một nửa số loài họ Hynobiidae là loài độc nhất ở Nhật Bản.

Kỳ giông châu Á thụ tinh ngoài, con đực tưới tinh dịch lên trứng, và không giống như các họ kỳ giông khác sinh sản trong, con đực tập trung vào các túi trứng chứ không phải là con cái trong mùa sinh sản. Con cái đẻ hai túi trứng cùng một thời điểm, mỗi túi chứa đến 70 trứng. Kỳ giông cha mẹ chăm sóc con là phổ biến.
Một số loài có phổi tiêu giảm mạnh hoặc không có phổi. Nòng nọc đôi khi có thể có mang ngoài tiêu giảm mạnh nếu chúng sống trong nước lạnh và rất giàu oxy.

Phân loại
Hiện có 54 loài được biết đến trong họ Hynobiidae:

Phân họ Hynobiinae

 Chi Batrachuperus (Kỳ giông suối Trung Quốc)
 Kỳ giông núi Chiala (Batrachuperus karlschmidti)
 Kỳ giông suối Long Động (Batrachuperus londongensis)
 Kỳ giông suối núi Thái Bạch (Batrachuperus taibaiensis)
 Kỳ giông suối núi Tây Tạng (Batrachuperus tibetanus)
 Kỳ giông suối núi Diêm Nguyên (Batrachuperus yenyuanensis)
 Kỳ giông suối núi Tây Trung Quốc (Batrachuperus pinchonii)
 Chi Hynobius - (Kỳ giông châu Á)
 Kỳ giông Abe (Hynobius abei)
 Kỳ giông Amji (Hynobius amjiensis)
 Kỳ giông núi A Lý (Hynobius arisanensis)
 Kỳ giông Odaigahara (Hynobius boulengeri)
 Kỳ giông Trung Quốc (Hynobius chinensis)
 Kỳ giông Oita (Hynobius dunni)
 Kỳ giông Đài Loan (Hynobius formosanus)
 Kỳ giông nhỏ Đài Loan (Hynobius fuca)
 Guabangshan Salamander (Hynobius guabangshanensis)
 Hakuba Salamander (Hynobius hidamontanus)
 Kỳ giông Akaishi (Hynobius katoi)
 Kỳ giông Hida (Hynobius kimurae)
 Korean salamander (Hynobius leechii)
 Kỳ giông Tohoku (Hynobius lichenatus)
 Kỳ giông Liêu Ninh (Hynobius mantschuriensis)
 Kỳ giông Hưng An (Hynobius maoershanensis)
 Buchi Salamander (Hynobius naevius)
 Japanese Clouded Salamander (Hynobius nebulosus)
 Kỳ giông đen Nhật Bản (Hynobius nigrescens)
 Kỳ giông Oki (Hynobius okiensis)
 Kỳ giông Jeju (Hynobius quelpaertensis)
 Kỳ giông Ezo (Hynobius retardus)
 Kỳ giông Sonan (Hynobius sonani)
 Kỳ giông nhỏ hổ phách (Hynobius stejnegeri)
 Kỳ giông Hokuriku (Hynobius takedai)
 Kỳ giông núi (Hynobius tenuis)
 Kỳ giông Tokyo (Hynobius tokyoensis)
 Kỳ giông Tsushima (Hynobius tsuensis)
 Kỳ giông Turkestan (Hynobius turkestanicus)
 Kỳ giông Kori (Hynobius yangi)
 Yiwu Salamander (Hynobius yiwuensis)
 Kỳ giông Vân Nam (Hynobius yunanicus)
 Chi Liua (Kỳ giông Vu Sơn)
 Kỳ giông Vu Sơn (Liua shihi)
 Kỳ giông Tần Ba (Liua tsinpaensis)
 Chi Onychodactylus (kỳ giông có vuốt)
 Kỳ giông vuốt Trung Quốc (Onychodactylus fischeri)
 Kỳ giông vuốt Nhật Bản (Onychodactylus japonicus)
 Chi Pachyhynobius (Stout salamanders)
 Kỳ giông mập Thương Thành (Pachyhynobius shangchengensis)
 Chi Paradactylodon (Middile eastern Stream Salamanders)
 Kỳ giông Gorgan (Paradactylodon gorganensis)
 Kỳ giông núi Ba Tư (Paradactylodon persicus)
 Kỳ giông suối Paghman (Paradactylodon mustersi)
 Chi Pseudohynobius
 Kỳ giông đốm vàng (Pseudohynobius flavomaculatus)
 Kỳ giông Quý Châu (Pseudohynobius guizhouensis)
 Kỳ giông Kim Phật Sơn (Pseudohynobius jinfo)
 Kỳ giông Kuankuoshui (Pseudohynobius kuankuoshuiensis)
 Kỳ giông Thủy Thành (Pseudohynobius shiuchengensis)
 Chi Ranodon (Kỳ giông Semirichensk)
 Kỳ giông Trung Á (Ranodon sibiricus)
 Chi Salamandrella (Siberian Salamanders)
 Kỳ giông Siberi (Salamandrella kyserlingii)
 Kỳ giông Primorye (Salamandrella tridactyla)

Phân họ Protohynobiinae

 Chi Protohynobius
 Kỳ giông Phổ Hùng ( Protohynobis puxiongensis)

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ nhánh dưới đây vẽ theo Pyron và Wiens (2011) và được sửa đổi theo Mikko Haaramo

Tham khảo

Liên kết ngoài

AmphibiaWeb: Hynobiidae
 Tree of Life: Hynobiidae
livingunderworld.org

Cryptobranchoidea


title: Sả chanh

text:
Sả chanh hay sả (danh pháp hai phần: Cymbopogon citratus) là loài thực vật nhiệt đới có nguồn gốc từ Đông Nam Á.

Sử dụng trong ẩm thực
Sả chanh được sử dụng làm gia vị trong chế biến thực phẩm, như trong món gà xào sả hay tom yum. Sả là một gia vị không thể thiếu trong các món ăn gia đình của người Việt

Sử dụng trong y học
Giải độc, giúp tăng xương khớp thần kinh,giảm huyết áp, hỗ trợ tiêu hóa, tốt cho da nhất là chị em phụ nữ, giảm đau,chống sốt,chống khuẩn,bệnh nấm

Sản xuất tinh dầu
Sả chanh được dùng để sản xuất tinh dầu, tên thương phẩm là West Indian Lemongrass oil.

Hàm lượng tinh dầu trong cây sả chanh từ 0,46 % đến 0,55 %.
Tinh dầu sả chanh chứa 65-85% citral và các hoạt chất tương tự myrcene, có tính kháng khuẩn và giảm đau; citronella; citronellol và geranilol.

Chú thích

Liên kết ngoài
Cymbopogon citratus List of Chemicals (Dr. Duke's)
Cymbopogon citratusfrom the Biodiversity Heritage Library

Thực vật châu Á
Cây thuốc
C
Thực vật được mô tả năm 1906
Thực vật Nepal
Cây thuốc châu Á
Chất chống trầm cảm
Thảo mộc


title: Giao tranh tại Nouart

text:
Giao tranh tại Nouart là một hoạt động quân sự cho chiến dịch nước Pháp của quân đội Phổ – Đức trong các năm 1870 – 1871, đã diễn ra vào ngày 29 tháng 8 năm 1870, tại ngôi làng Nouart của Pháp, nằm cách tỉnh Beaumont-en-Argonne khoảng 11,3 km về hướng nam. Sau một cuộc giao chiến lâu dài, Lữ đoàn Bộ binh số 46 – một phần của Quân đoàn Sachsen Hoàng gia số 12 (dưới quyền chỉ huy của Hoàng tử Georg xứ Sachsen) thuộcTập đoàn quân số 4 (Tập đoàn quân Maas) của quân đội Phổ do người anh trai của Hoàng tử Georg là Thái tử Albert của Sachsen chỉ huy – đã giành được chiến thắng trước Quân đoàn V của quân đội Đế chế Pháp dưới quyền chỉ huy của tướng Pierre Louis Charles de Failly, với thương vong tổng cộng là khoảng 600 người cho cả hai bên tham chiến (trong đó có cả 14 sĩ quan của phía Đức). Cuộc giao tranh tại Nouart, cùng với một cuộc giao tranh ít quyết liệt của các tiền đồn tại Buzancy và một cuộc giao tranh tại Attigny ở hậu quân trước đó, đã cảnh báo cho Thống chế Patrice de Mac-Mahon, tư lệnh Tập đoàn quân Châlons của Đế chế Pháp, rằng các lực lượng của người Đức đã tiếp cận với tập đoàn quân của ông ta. Và, cuộc tấn công dữ dội của quân đội Đức tại Nouart đã buộc tướng de Failly phải triệt thoái đến Beaumont thay vì tiến quân đến Stenay.

Sau khi bị đánh bại trong trận Gravelotte đẫm máu, tập đoàn quân của Thống chế Pháp François Achille Bazaine đã bị vây khốn tại Metz vào ngày 19 tháng 8 năm 1870. Trước tình hình đó, kể từ ngày 21 tháng 8 năm 1870, Thống chế Mac-Mahon đã kéo tập đoàn quân của mình rời khỏi doanh trại đi cứu viện cho Bazaine và tập đoàn quân của ông này. Trong khi đó, vào ngày 23 tháng 8, các tập đoàn quân của Đức đã khởi đầu cuộc hành quân xuống Châlons. Nhưng, vào ngày 26 tháng 9 đã phát hiện được quân của MacMahon, do đó mọi tập đoàn quân của Đức đều được lệnh bắc tiến. Trong trận Buzancy ngày 27 tháng 8, một lữ đoàn kỵ binh thuộc Quân đoàn số 12 (Sachsen) đã đánh tan quân kỵ binh Pháp. Sợ rằng quân Đức đã chặn mất đường tiến của mình, MacMahon ra lệnh rút quân đến Mézières vào đêm hôm đó, nhưng vào ngày hôm sau (28 tháng 9), do được yêu cầu phải khẩn cấp giải cứu cho Bazaine, MacMahon mang quân tới Montmédy với hy vọng vượt sông Meuse tại đây. Nhưng đường đến Montmédy cũng bị người Sachsen chặn mất, và vào ngày 29 tháng 9, viên Thống chế Pháp đành phải tìm cách vượt sông tại Mouzon và Remilly. Quân đoàn V của Pháp vượt sông Meuse tại Mouzon vào ngày hôm ấy, và mặc dù quân đoàn này bị trì hoãn do còn nhiều quân đoàn khác ở đằng sau, De Failly – vốn hay tự ý hành động – đã tiến quân đến Stenay. Trong khi đó, Quân đoàn Sachsen hành binh từ Dun đến Nouart. Khi một đội kỵ binh của Quân đoàn V của Pháp tiến hành tuần tiễu về phía trước quân chủ lực một vài dặm Anh và kéo lên một cao điểm gần Nouart, họ được "chào đón" bằng làn đạn khốc liệt từ lực lượng bộ binh và pháo binh của Đức. Quân kỵ binh Pháp tháo chạy khỏi cao điểm và quay về chỗ bộ binh Pháp đang hoảng hốt. Nhưng dù sao đây nữa thì họ đã phát hiện ra Quân đoàn Sachsen Hoàng gia XII được triển khai đầy đủ trên các sườn đồi xung quanh Nouart. De Failly phải chấm dứt bước tiến của quân mình và đặt bộ binh cùng với pháo binh vào vị trí của họ.

Sau đó, với cuộc tấn công của quân Sachsen, bộ binh hai phe đã tiếp cận với nhau. Hai bên đánh nhau trên khắp thung lũng nhỏ Wiseppe cả buổi chiều, và chịu thương vong tổng cộng là 600 người. Mặc dù các cuộc đột kích của bộ binh và pháo chiến khốc liệt đã bùng nổ trong trận chiến – trong đó quân đội Sachsen giành lợi thế, người Sachsen không muốn dứt điểm trận giao chiến. Trong cuộc giao tranh kéo dài hàng tiếng đồng hồ này, họ chỉ có ý định quấy phá và kìm chân quân Pháp. Rút ra bài học từ các trận đánh trước mà điển hình là trận Gravelotte, Moltke đã cho vị Thái tử xứ Sachsen thấy được rằng mục tiêu tối hậu của ông là hợp vây Tập đoàn quân Châlons, và mục đích này không thể bị tổn thương bằng ý muốn thắng cho kỳ được một trận đánh nhỏ. Khi màn đêm buông xuống, quân Pháp đã tiến hành triệt thoái qua các khu rừng đến Beaumont, và cuộc thoái lui này kéo dài trong vòng hơn 6 tiếng đồng hồ. Quân Sachsen không truy kích. Hôm sau (30 tháng 1), quân đội Bayern đánh bại De Failly trong trận Beaumont, và đến đêm hôm ấy, MacMahon phải triệt binh về Sedan – nơi tập đoàn quân của ông bị bao vây và tiêu diệt vào đầu tháng 9.

Chú thích

Các trận đánh trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Trận đánh liên quan tới Pháp
Xung đột năm 1870
Pháp năm 1870
Trận đánh liên quan tới Sachsen


title: Binh chủng Không quân Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam

text:
Binh chủng Không quân Hải quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam là một binh chủng thuộc Quân chủng Hải quân Việt Nam có chức năng thực hiện các nhiệm vụ trên biển hoặc ven bờ biển, hải đảo bằng các phương tiện ban đầu của không quân đã từng bước xây dựng và phát triển lực lượng đồng bộ  với trang bị hiện đại như trực thăng săn ngầm, máy bay vận tải và tuần thám biển... Lực lượng không quân của Hải quân còn hiệp đồng với không quân của Quân chủng Phòng không Không quân trong thực hiện tác chiến trên biển. Không quân Hải quân ngày nay đã trở thành một binh chủng hiện đại trực thuộc Quân chủng Hải quân Việt Nam.
 Ngày 24 tháng 7 năm 1986 là ngày truyền thống của Binh chủng Không quân Hải quân.
 Ngày 15 tháng 9 năm 1984 là ngày truyền thống của Lữ đoàn Không quân Hải quân 954.

Hình thành
Quân chủng Hải quân của Quân đội nhân dân Việt Nam đã được thành lập từ năm 1955 sau khi kết thúc Chiến tranh Đông Dương, nhưng do tình hình và điều kiện lúc đó đặc biệt là khi Chiến tranh Việt Nam nổ ra, Hải quân Việt Nam chưa có lực lượng không quân riêng. Nên từ hướng biển Đông,  Không quân-Hải quân Hoa Kỳ thường xuyên tổ chức đánh phá miền bắc Việt Nam.

Sau khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc, trước yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của đất nước, cùng với sự phát triển của lực lượng Hải quân, ngày14-12-1981 Bộ Quốc phòng ra quyết định số 294/QĐ-QP về việc chuyển 2 phi đội Ka-25 và Be-12 từ Trung đoàn KQ 933/ Sư đoàn KQ 371 sang trực thuộc Phòng Không quân - Hải quân do Quân chủng Hải quân quản lý. Nhưng do còn thiếu đồng bộ trong khâu đảm bảo hết sức  đặc thù về kỹ thuật hàng không, nên ngày 30-4-1984 Bộ Tổng Tham mưu đã ra quyết định số 26/QĐ-TM điều nguyên trạng lực lượng và 2 phi đội từ Quân chủng Hải quân trở lại trực thuộc Quân chủng Không quân. Nhiệm vụ của 2 phi đội bay Ka-25 và Be-12 tập trung vào huấn luyện và tham gia diễn tập hiệp đồng chiến đấu với các đơn vị Hải quân (CV-82, HQ-83, HN-84...). Ngày 07-5-1982 chuyến bay đầu tiên của Be-12 ra đảo Trường Sa đảm bảo an toàn, được Lãnh đạo Bộ đánh giá cao và biểu dương khen ngợi.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển lực lượng phù hợp với nhiệm vụ trong tình hình mới, ngày 15-9-1984 Thượng tướng Lê Trọng Tấn Thứ trưởng BQP ký quyết định số 1365/QĐ-QP về việc thành lập Trung đoàn Không quân Hải quân 954, trực thuộc Quân chủng Không quân (là đơn vị tiền thân của Lữ đoàn Không quân Hải quân 954 ngày nay). Trung đoàn được trang bị 12 trực thăng săn ngầm Kamov Ka-25 và Phi đội gồm 4 thủy phi cơ săn ngầm Beriev Be-12. Đơn vị đóng quân tại sân bay Cát Bi, TP Hải Phòng. Trung đoàn 954 có nhiệm vụ: Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng Hải quân làm nhiệm vụ tác chiến trên biển, trinh sát chống ngầm trên cơ sở trang bị kỹ thuật hiện có; tổ chức phục vụ chiến đấu, vận chuyển đổ bộ chiến thuật, vận chuyển khí tài quân sự và các trang bị khác bảo đảm cho bộ đội ở các đảo và làm nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn trên biển đảo.

Ngày 24 tháng 7 năm 1986, Tư lệnh Hải quân ra quyết định số 1253/B0-31 về việc thành lập Phòng Phòng không-Không quân trên cơ sở sáp nhập 2 Phòng (Phòng PK Hải quân và Phòng KQ Hải quân).

Tháng 3-1988, Trung đoàn được tăng cường trang bị thêm trực thăng chống ngầm Kamov Ka-28 hiện đại. Sau đó được tăng cường thêm các trực thăng chống ngầm Kamov Ka-27PL và trực thăng Kamov Ka-32T (thiết kế tương tự Ka-25/28 nhưng là dành cho mục đích vận tải và cứu hộ). Sau năm 1991, Liên Xô tan rã, Việt Nam tiếp tục nhận được các trang thiết bị  thông qua mua từ phía Nga.

Tháng 5 năm 1990, Trung đoàn 954 tổ chức cơ động toàn bộ lực lượng từ sân bay Cát Bi vào đóng quân tại sân bay Đà Nẵng, với các chủng loại máy bay được trang bị (Ka-28, Ka-32, Mi-8, Mi-17). Năm 2000, Trung đoàn 954 đã vinh dự được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau khi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã rút lệnh cấm xuất khẩu trực thăng quân sự cho Việt Nam qua sự vận động lâu dài của tập đoàn Executive Decision Export Services Group thì Bộ Quốc phòng Việt Nam đã mua nhiều máy bay trực thăng hoạt động trên biển của hãng Eurocopter (Pháp) nhằm trang bị cho Binh chủng. Năm 2011, Hải quân Việt Nam vừa tiếp nhận một phi đội trực thăng vận tải-trinh sát biển Eurocopter EC225 Super Puma biên chế cho Quân chủng.

Năm 2010 Bộ Quốc phòng Việt Nam đặt mua 6 máy bay tuần tra biển DHC-6 Twin Otter của Canada. Quân chủng Hải quân đã quyết định cử 12 phi công máy bay DHC-6 sang đào tạo tại Canada trong thời gian 17 tháng, nhằm tăng cường khả năng tuần tra trên biển.

Ngày 17 tháng 8 năm 2012, Quân chủng Hải quân đã tổ chức lễ khởi công xây dựng dự án hạ tầng Trung đoàn Không quân - Hải quân tại Sân bay Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.

Ngày 22/5/2013, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký Quyết định số 1681/QĐ-BQP về tổ chức lại, nâng cấp Trung đoàn Không quân 954 thành Lữ đoàn Không quân 954.

Ngày 25/6/2013, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định số 2251/QĐ-BQP về việc điều chuyển Lữ đoàn Không quân 954 từ Quân chủng Phòng không-Không quân trở về trực thuộc Quân chủng Hải quân, đóng quân tại TP. Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Theo đó Lữ đoàn Không quân Hải quân 954 có vụ nhiệm vụ: Tác chiến chống ngầm; tuần tiễu, trinh sát, tuần thám, chỉ thị mục tiêu, chuyển tiếp chỉ huy cho các lực lượng; làm nhiệm vụ vận chuyển tiếp tế chi viện cho các đảo, nhà giàn; tìm kiếm cứu nạn trên biển… và các nhiệm vụ khác khi có lệnh.

Trang bị hiện nay
Các vũ khí hiện nay của Không quân Hải quân Việt Nam:
 Trực thăng chống ngầm Kamov Ka-28: 7-10 chiếc
 Trực thăng cứu hộ Kamov Ka-32: 1 chiếc
 Trực thăng cứu hộ Eurocopter Dauphin: 6 chiếc
 Trực thăng vận tải/cứu hộ Aérospatiale Puma: 9 chiếc
 Trực thăng vận tải Eurocopter AS332 Super Puma: 7 chiếc
 Trực thăng trinh sát biển Eurocopter EC225 Super Puma: 2-4 chiếc
 Máy bay tuần tra biển DHC-6 Twin Otter: 6 chiếc (giao hàng năm 2013-2014)

Các phi đội Kamov Ka-25 và Beriev Be-12 đã ngừng hoạt động do đã hết niên hạn sử dụng.

Hải quân Nhân dân Việt Nam đang có ý định đặt mua từ Mỹ 6 chiếc máy bay tuần tra P-3C Orion của Hải quân Hoa Kỳ và hai bên đang tìm hiểu nhu cầu và tính khả thi của nhau. Dự kiến 6 chiếc P-3C này sẽ được nâng cấp với các trang thiết bị vô tuyến điện tử hiện đại (thiết bị cảm biến tìm kiếm mục tiêu hồng ngoại FLIR, hệ thống máy tính ASQ-114, hệ thống xử lý dữ liệu AYA-8, hệ thống hiển thị MAD ASQ-81, ra đa ALR-95V, hệ thống định vị thủy âm AQH-4V) tại Hoa Kỳ trước khi về Việt Nam nếu hợp đồng được thực hiện.

P-3C Orion là loại máy bay tuần tra trinh sát biển, tác chiến chống tàu ngầm (MPA), sự xuất hiện của nó trên Biển Đông có thể tạo nên một sự thay đổi địa chính trị, địa quân sự khu vực. Nếu kế hoạch Việt Nam mua 6 máy bay săn ngầm P-3 trở thành hiện thực, chúng sẽ được biên chế cho lực lượng Không quân Hải quân và P-3C sẽ gia tăng đáng kể khả năng chống ngầm và bảo vệ lãnh hải cho Việt Nam, phục vụ yêu cầu xây dựng lực lượng Quân đội Nhân dân Việt Nam chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại.

Trang phục
Bộ đội Không quân của Hải quân mặc theo kiểu và màu quân phục Hải quân. Mang quân hàm kết hợp màu tím than của Hải quân, có hình phù hiệu Không quân. Đội mũ cứng và mũ mềm màu tím than.

Chú thích

Tham khảo
 Lịch sử Lữ đoàn Không quân - Hải quân 954 (1984 - 2014) nxb Quân đội.
 Không quân Nhân dân Việt Nam

Hải quân Nhân dân Việt Nam


title: Pristimantis aaptus

text:
Pristimantis aaptus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch & Lescure mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1980
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Pristimantis academicus

text:
Pristimantis academicus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lehr, Moravec, & Gagliardi-Urrutia mô tả khoa học đầu tiên năm 2010.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2010


title: Pristimantis acatallelus

text:
Pristimantis acatallelus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch & Ruiz-Carranza mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1983
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis acerus

text:
Pristimantis acerus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch & Duellman mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1980
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Ecuador


title: Pristimantis achatinus

text:
Pristimantis achatinus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Boulenger mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1898
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Panama


title: Pristimantis achuar

text:
Pristimantis achuar là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Elmer & Cannatella mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2008


title: Pristimantis actinolaimus

text:
Pristimantis actinolaimus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch & Rueda-Almonacid miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1998
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis actites

text:
Pristimantis actites là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1979
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật đặc hữu Ecuador


title: Pristimantis acuminatus

text:
Pristimantis acuminatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Shreve mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.

Loài này có ở Brasil, Colombia, Ecuador, và Peru. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đất canh tác, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1935
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Peru


title: Pristimantis acutirostris

text:
Pristimantis acutirostris là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch mô tả khoa học đầu tiên năm 1984. Chúng là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1984
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis adiastolus

text:
Pristimantis adiastolus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Duellman & Hedges mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2007


title: Pristimantis adnus

text:
Pristimantis adnus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Crawford, Ryan, & Jaramillo mô tả khoa học đầu tiên năm 2010.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2010
Động vật Panama
Động vật lưỡng cư Panama
Động vật đặc hữu Panama


title: Pristimantis aemulatus

text:
Pristimantis aemulatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Ruiz-Carranza, Lynch, & Ardila-Robayo miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1997
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis affinis

text:
Pristimantis affinis là một loài động vật lưỡng cư trong họ Craugastoridae, thuộc bộ Anura. Loài này được Werner mô tả khoa học đầu tiên năm 1899. Chúng là loài đặc hữu của Colombia. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao và đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1899
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis alalocophus

text:
Pristimantis alalocophus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Roa-Trujillo & Ruiz-Carranza mô tả khoa học đầu tiên năm 1991. Chúng là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1991
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis albericoi

text:
Pristimantis albericoi là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch & Ruiz-Carranza miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996. Chúng là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1996
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis albertus

text:
Pristimantis albertus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Duellman & Hedges mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2007


title: Pristimantis altae

text:
Pristimantis altae là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Dunn mô tả khoa học đầu tiên năm 1942. Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1942
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật lưỡng cư Panama


title: Pristimantis altamazonicus

text:
Pristimantis altamazonicus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Barbour & Dunn mô tả khoa học đầu tiên năm 1921. Nó được tìm thấy ở Brasil, Colombia, Ecuador, Peru, và có thể cả Bolivia. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1921
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Peru


title: Pristimantis altamnis

text:
Pristimantis altamnis là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Elmer & Cannatella mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2008


title: Pristimantis ameliae

text:
Pristimantis ameliae là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Barrio-Amorós mô tả khoa học đầu tiên năm 2012.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2012


title: Pristimantis amydrotus

text:
Pristimantis amydrotus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Duellman & Lehr mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2007


title: Pristimantis andinognomus

text:
Pristimantis andinognomus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lehr & Coloma mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2008


title: Pristimantis anemerus

text:
Pristimantis anemerus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Duellman & Pramuk miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1999
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Peru


title: Pristimantis angustilineatus

text:
Pristimantis angustilineatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1998
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Colombia
Loài nguy cấp


title: Pristimantis aniptopalmatus

text:
Pristimantis aniptopalmatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Duellman & Hedges mô tả khoa học đầu tiên năm 2005. Chúng là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2005
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Peru


title: Pristimantis anolirex

text:
Pristimantis anolirex là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.

Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1983
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật lưỡng cư Andes


title: Pristimantis anotis

text:
Pristimantis anotis là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Walker & Test mô tả khoa học đầu tiên năm 1955. Chúng là loài đặc hữu của Venezuela. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1955
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Pristimantis apiculatus

text:
Pristimantis apiculatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch & Burrowes mô tả khoa học đầu tiên năm 1990. Loài này có ở Colombia và Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1990
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Pristimantis appendiculatus

text:
Pristimantis appendiculatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Werner mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.

Loài này có ở Colombia và Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Castro, F., Ron, S., Coloma, L.A., Cisneros-Heredia, D., Yánez-Muñoz, M. & Bolívar, W. 2004. Eleutherodactylus appendiculatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

A
Động vật được mô tả năm 1894
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Andes


title: Pristimantis aquilonaris

text:
Pristimantis aquilonaris là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lehr, Aguilar, Siu-Ting, & Jordán mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2007


title: Pristimantis ardalonychus

text:
Pristimantis ardalonychus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Duellman & Pramuk miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1999
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật đặc hữu Peru


title: Pristimantis atrabracus

text:
Pristimantis atrabracus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Duellman & Pramuk miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1999
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Peru


title: Pristimantis atratus

text:
Pristimantis atratus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Lynch mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Chúng là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1979
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Ecuador


title: Pristimantis aurantiguttatus

text:
Pristimantis aurantiguttatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Ruiz-Carranza, Lynch, & Ardila-Robayo miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

Chúng là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1997
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Pristimantis aureolineatus

text:
Pristimantis aureolineatus là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Guayasamin, Ron, Cisneros-Heredia, Lamar, & McCracken mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2006


title: Pristimantis aureoventris

text:
Pristimantis aureoventris là một loài động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Loài này được Kok, Means, & Bossuyt mô tả khoa học đầu tiên năm 2011.

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 2011