title: Mặt trận Phần Lan (Chiến tranh Xô – Đức)

text:
Mặt trận Phần Lan thuộc chiến tranh Xô-Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai diễn ra từ 25 tháng 6 năm 1941 đến 19 tháng 9 năm 1944 là cuộc chiến tranh thứ hai giữa Phần Lan và Liên Xô.

Trong thời gian chiến tranh, phe Phần Lan dùng cái tên Chiến tranh Tiếp diễn (, ) để làm rõ quan hệ mật thiết với cuộc Chiến tranh Liên Xô-Phần Lan trước đó. Liên bang Xô viết xem cuộc chiến là một phần của cuộc chiến đấu của họ chống lại Đức Quốc xã và các đồng minh - đó là cuộc Chiến tranh Xô-Đức hay còn gọi là Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại ở Liên Xô. Đức nhìn nhận những chiến dịch của họ trong khu vực như một phần của toàn bộ nỗ lực chiến tranh của họ trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Nó đem lại sự hỗ trợ vật liệu và hợp tác quân sự quan trọng cho Phần Lan.

Các hoạt động chiến tranh giữa hai nước mở đầu vào ngày 22 tháng 6 năm 1941, ngày phát xít Đức bắt đầu xâm lược Liên Xô. Chiến tranh thực sự bùng nổ khi Liên Xô tổ chức không kích ngày 25 tháng 6. Các chiến dịch sau đó của Phần Lan đã hủy bỏ những nhượng bộ của họ sau Chiến tranh Liên Xô-Phần Lan ở eo Karelia và Ladoga Karelia, và xâm chiếm Đông Karelia vào tháng 9 năm 1941.

Trên eo Karelia, quân Phần Lan chấm dứt chiến dịch cách 30 km từ Leningrad, nơi đặt biên giới Liên Xô - Phần Lan trước Chiến tranh thế giới thứ hai. Quân Phần Lan không tấn công thành phố này. Song, họ gián tiếp tham gia cuộc vây hãm Leningrad của Đức bằng việc nắm giữ đất cũ của họ trước Chiến tranh thế giới thứ hai trong suốt 2 năm rưỡi trên eo Karelia. Không lực Liên Xô thả bom vào Helsinki và những thành phố lớn khác của Phần Lan. Cuối cùng, Hồng quân Liên Xô mở chiến dịch tấn công chiến lược trong mùa hè năm 1944 đánh đuổi quân Phần Lan ra khỏi phần lớn lãnh thổ mà Phần Lan chiếm được trong chiến tranh, nhưng sau đó Quân đội Phần Lan đã phòng ngự khiến cuộc tấn công của Liên Xô bị ngưng lại vào tháng 7 năm 1944.

Nhận thấy Đức đã sắp thất bại và Phần Lan không còn là mối đe dọa, Liên Xô tuyên bố sắn sàng đàm phán chấm dứt chiến tranh. Lệnh ngừng bắn diễn ra vào ngày 5 tháng 9 chấm dứt thù địch. và Thỏa ước Moskva chính thức chấm dứt thù địch được ký kết vào ngày 19 tháng 9. Hiệp ước hòa bình chính thức kết thúc cuộc chiến năm 1944,Phần Lan thua trận, phải nhượng Petsamo và cho Liên Xô thuê cảng Porkkala, và bồi thường một khoản chiến phí là 300.000.000 đô la Mỹ tương đương với tổng sản phẩm nội địa của Phần Lan năm 1939. Đổi lại, Liên Xô cam kết tôn trọng nền độc lập của Phần Lan và sẽ đem quân bảo vệ Phần Lan trong trường hợp Đức Quốc xã tấn công Phần Lan. Trong cuộc chiến tranh sau đó (chiến tranh Lapland), Liên Xô và Phần Lan trở thành đồng minh cùng tham chiến chống Đức.

Xem thêm
 Chiến tranh Nga-Phần Lan

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

 Laura C. Ferreira-Pereira, Inside the Fence But Outside the Walls: The Military Non-allied States and the Security Architecture of Post-Cold War Europe, Peter Lang, 2007. ISBN 3-03910-940-5.

Đọc thêm

Phần Lan
Finnish National Archive Luovutukset: Research on prisoner-of-war deaths, extraditions and deportations from Finland between 1939–55, Research project, See

Nga

Хельге Сеппяля. Финляндия как оккупант в 1941–1944 годах  Журнал "Север" ISSN 0131-6222, 1995.

Liên kết
 Stavka directive of 24 June 1941 "on measures to foil a possible enemy strike from the territory of Finland against Leningrad", authorising the Soviet air offensive of 25 June 1941 (page 1, page 2)

Mặt trận phía Đông (Thế chiến thứ hai)
Chiến tranh liên quan tới Liên Xô
Chiến tranh liên quan tới Phần Lan
Xung đột năm 1941
Xung đột năm 1942
Xung đột năm 1943
Xung đột năm 1944
Chiến tranh liên quan tới Đức
Quan hệ Phần Lan-Nga
Phần Lan năm 1941
Phần Lan năm 1942
Phần Lan năm 1943
Phần Lan năm 1944
Phần Lan trong Chiến tranh thế giới thứ hai
Phần Lan thế kỷ 20
Phần Lan trong Thế chiến thứ hai


title: Liềm

text:
Liềm là một nông cụ cầm tay có lưỡi cong khác nhau tùy từng loại, chuyên dùng để thu hoạch cây lương thực như lúa, khoai hoặc để cắt cỏ làm thức ăn cho gia súc (cỏ khô hoặc cỏ tươi). Liềm đôi khi còn được dùng như một thứ vũ khí.

Lịch sử

Trước thời kỳ đồ đá mới
Sự phát triển của liềm ở Lưỡng Hà có thể đã có từ trước thời kỳ đồ đá mới. Một lượng lớn lưỡi liềm đã được khai quật tại các điểm xung quanh Palestine và được xác định thuộc về thời kỳ Epipaleolithic (18000-8000 TCN).

Thời kỳ đồ đá mới

Thời kỳ đồ sắt

Tham khảo

Dụng cụ nông nghiệp
Dụng cụ cắt
Biểu tượng


title: Lịch sử quân sự Phần Lan trong Chiến tranh thế giới thứ hai

text:
Sự tham chiến của Phần Lan trong Chiến tranh thế giới thứ hai gắn liền với những cuộc chiến tranh phòng vệ của nước này chống lại sự xâm lược của Liên Xô dưới quyền Lãnh tụ Iosif Vissarionovich Stalin và sau đó là buộc Quân đội Đức Quốc xã phải rút khỏi Phần Lan, được người Phần Lan nhìn nhận là sự mở rộng của những cuộc chiến tranh bảo vệ nền độc lập đất nước. Từ năm 1939 đến năm 1945, Phần Lan vướng vào ba chiến tranh: Chiến tranh Liên Xô-Phần Lan, Mặt trận Phần Lan (Chiến tranh Xô-Đức) (còn gọi là Chiến tranh Tiếp diễn trong đó Phần Lan liên minh với Đức chống Liên Xô) và Chiến tranh Lapland chống Đức. Cuối cùng, Phần Lan giữ vững nền độc lập của mình nhưng phải nhượng 10% lãnh thổ, gồm thâu một trong những thành phố lớn nhất và cũng là thành phố lớn thứ hai của Phần Lan, Viipuri (đổi tên thành Vyborg năm 1944) cho Liên Xô. Việc nhượng bộ này đã khiến cho nhiều người Phần Lan ở Karelia phải li tán hoặc bỏ nhà mà về các khu vực nằm trong biên giới Phần Lan.

Xem thêm
 Không quân Phần Lan
 Lịch sử Phần Lan
 Các phe tham chiến trong Chiến tranh thế giới thứ hai
 Seitajärvi, bị du kích Liên Xô tấn công năm 1944
 Trận Leningrad

Chú thích

Liên kết ngoài

Liên kết ngoài

 An essay about Jews in Finland during WWII
 Axis History Factbook — Finland
 The Battles of the Winter War
 Jaeger Platoon: Finnish Army 1918-1945 Web Site

Phần Lan trong Thế chiến thứ hai
Phần Lan thế kỷ 20
Chính trị trong Thế chiến thứ hai


title: Trương Tác Lâm

text:
Trương Tác Lâm (; 19/3/1875-4/6/1928), tự Vũ Đình (雨亭), là một quân phiệt của Mãn Châu từ 1916 đến 1928, giữ chức Đại Nguyên soái Lục Hải quân Trung Hoa Dân quốc từ 1927 đến 1928, lãnh đạo trên thực tế của Chính phủ Bắc Dương.

Thân thế
Trương sinh vào năm Quang Tự nguyên niên 1875, người huyện Hải Thành, tỉnh Phụng Thiên. Thuở nhỏ có biệt danh Trương nhọt già, tương truyền xuất thân gia đình bần nông. Cha mất sớm, từ nhỏ phải bán túi xách, làm thợ mộc để kiếm sống.

Tuy vậy, sau học nghề thú y. Năm 1894, Trương gia nhập lực lượng Nghị quân (毅軍, Yi jun) dưới quyền thống binh của Tống Khánh, sau được biên thành Vũ Vệ Tả quân. Sau thất bại trong Chiến tranh Giáp Ngọ, tháng 3 năm 1895, Trương về quê cũ, vận động thân sĩ địa chủ thành lập đội Bảo an. Năm 1901, được tướng quân Tăng Kỳ thu nạp, nhậm chức Du kích Mã đội Quản đái, sau thăng làm Thống lĩnh Tiền lộ của Phụng Thiên Tuần phòng doanh.

Con hổ Mãn Châu
Năm 1911, Cách mạng Tân Hợi nổ ra, lật đổ nền quân chủ của nhà Thanh. Được lãnh tụ của phái Quân chủ lập hiến ở Phụng Thiên tiến cử, Trương được Tổng đốc Đông Tam Tỉnh là Triệu Nhĩ Tốn trọng dụng, bổ nhiệm làm Phó bộ trưởng Quân sự Bộ của Phụng Thiên Quốc dân Bảo an Hội, đả kích người của Cách mệnh Đảng. Tháng 9 năm 1912, Trương được Viên Thế Khải bổ nhiệm làm Sư trưởng của Sư đoàn 27, nhận lệnh trấn áp các phần tử phản Viên của Cách mệnh Đảng ở phía Nam.

Năm 1915, Trương ủng hộ Viên Thế Khải xưng đế, được Viên phong Nhị đẳng Tử tước, bổ làm Thịnh Vũ tướng quân, Đốc lý Phụng Thiên Quân vụ, kiêm Phụng Thiên Tuần án sứ.

Năm 1916, các tông thất cũ của nhà Thanh cấu kết với Tông xã Đảng và người Nhật Bản mưu đồ phục tích ở vùng Đông Bắc, bị Trương ra lệnh đàn áp. Sau khi Viên Thế Khải chết, Trương được chính phủ Bắc Dương bổ nhiệm làm Đông Tam Tỉnh Tuần duyệt sứ, lĩnh Phụng Thiên Đốc quân, kiêm Tỉnh trưởng, kiểm soát chính quyền 3 tỉnh Phụng Thiên, Cát Lâm, Hắc Long Giang, trở thành thủ lĩnh của Phụng Hệ. Về sau, thế lực của Trương mở rộng không chỉ phạm vi Đông Tam Tỉnh, mà lan đến cả đến vùng Sơn Đông. Năm 1920, nhân chiến tranh giữa các quân phiệt Trực hệ và Hoản hệ, Trương phát triển thế lực đến tận bên trong vùng Sơn Hải quan.

Trong cuộc chiến giữa các quân phiệt Trực hệ và Phụng hệ lần thứ nhất năm 1922, phe Phụng hệ thất bại, phải rút ra vùng Quan ngoại. Tuy nhiên, chỉ 2 năm sau, năm 1924, phe Phụng hệ đã giành được chiến thắng. Phùng Ngọc Tường của phe Trực hệ tiến vào Bắc Kinh làm chính biến, lật đổ Đại tổng thống Tào Côn, lập Hoàng Phu làm quyền Đại tổng thống, sau đó đưa cựu quân phiệt Đoàn Kỳ Thụy làm Chấp chánh lâm thời. Tuy nhiên đến tháng 6 năm 1926, Trương đánh bại Phùng Ngọc Tường, đưa quân nhập Bắc Kinh, trực tiếp khống chế chính phủ Bắc Dương.

Chỉ một tháng sau đó, Tổng tư lệnh Quốc dân Cách mệnh Quân Tưởng Giới Thạch ra lệnh Bắc phạt. Tháng 11, tại Thiên Tân, Trương được các quân phiệt Tôn Truyền Phương, Ngô Tuấn Thăng, Trương Tông Xương, Diêm Tích Sơn... tôn làm Tổng tư lệnh An quốc quân, thống nhất chỉ huy chống lại Cách mệnh quân. Ngày 16 tháng 6 năm 1927, Trương được tôn làm Trung Hoa Dân quốc Quân chính phủ Lục Hải quân Đại nguyên soái, trở thành được thống trị tối cao của chính phủ Bắc Dương. Người đời xưng ông là Trương đại soái hay con hổ Mãn Châu (Mukden Tiger)

Mặc dù trước lực lượng Cách mệnh quân thống nhất và có thực lực mạnh mẽ, lực lượng An quốc quân do Trương chỉ huy vẫn có thể cầm cự được lâu dài do ảnh hưởng của sự chia rẽ trong nội bộ chính phủ Quốc dân. Tháng 1 năm 1928, khi mâu thuẫn nội bộ của Quốc dân Đảng tạm thời dàn xếp, lực lượng An Quốc quân bị đẩy lùi trên tất cả mặt trận. Tối ngày 3 tháng 6 năm 1928, Trương lên xe lửa rời Bắc Kinh về Phụng Thiên. Đến sáng ngày 4 tháng 6, khi xe lửa đến trạm Hoàng Cô Truân thì bị phát nổ làm Trương bị trọng thương, về đến được Phụng Thiên thì tử vong. Con trai là Trương Học Lương được bộ thuộc tôn làm chấp chưởng Quân chánh Đông Bắc. Nhiều tài liệu cho rằng đây là việc ám sát Trương là do người Nhật thực hiện để loại trừ Trương vì Trương muốn duy trì vùng Đông Bắc độc lập trước tham vọng của người Nhật muốn kiểm soát vùng này. Vì vậy, không lâu sau, Trương Học Lương tuyên bố Đông Bắc trở cờ, quy phục chính phủ Quốc dân, chấm dứt hoạt động của chính phủ Bắc Dương.

Gia đình
 Vợ
 Triệu Xuân Quế
 Lư Thọ Huyên

 Con trai
 Trương Học Lương
 Trương Học Minh
 Trương Học Tằng
 Trương Học Tư
 Trương Học Sâm
 Trương Học Tuấn
 Trương Học Anh
 Trương Học Thuyên

 Con gái
 Trương Quan Anh
 Trương Hoài Anh
 Trương Hoài Đồng
 Trương Hoài Khanh
 Trương Hoài Hy
 Trương Hoài Mẫn

Chú thích

Tham khảo

Quân phiệt Trung Hoa Dân Quốc
Nguyên soái Trung Quốc


title: Trần Hảo (diễn viên)

text:
Trần Hảo (sinh ngày 9 tháng 12 năm 1979) là một nữ diễn viên, ca sĩ và người mẫu Trung Quốc, với vai diễn tiêu biểu A Tử trong phim Thiên Long Bát Bộ 2003.

Tiểu sử
Trần Hảo đã bắt đầu làm MC tại Thanh Đảo từ năm lớp 5 và cô cũng chọn đó chính là sự nghiệp mà mình theo đuổi. Khi Trần Hảo học phổ thông, đạo diễn Huỳnh Kiến Tân đến Thanh Đảo muốn tìm diễn viên vào  vai con gái của nam chính trong tác phẩm mới của ông và Trần Hảo chính là cô gái đó. Tuy chỉ có vài cảnh quay ngắn ngủi nhưng thực sự việc đóng phim là một công việc hoàn toàn mới và đã gây hứng thú với cô.

Năm 1997, Trần Hảo theo học khoa diễn xuất Học viện ký kịch Trung ương Trung Quốc và bắt đầu sự nghiệp điện ảnh từ đó. Sau khi được nhận vào học, ngoại trừ thời gian trên lớp, Trần Hảo đều tận dụng thời gian để đi làm thêm, quay quảng cáo, đóng phim truyền hình để kiếm tiền trang trải học phí, ngoài ra cô còn tiết kiệm tiền để gửi về cho gia đình. Một năm, Trần Hảo khi quay phim bị sốt 39 độ phải nằm trong bệnh viện truyền nước, không muốn người nhà lo lắng nên khi mẹ cô gọi điện thoại đến Trần Hảo vẫn nói mình ổn.

Đời tư
Tháng 12 năm 2009, xuất hiện tin đồn Trần Hảo đã kết hôn với chuyên gia ngân hàng người Hồng Kông Lưu Hải Phong (刘海峰). Ông hiện là đối tác kiêm Tổng giám đốc toàn khu vực Đại Trung Hoa của KKR & Co. L.P.. Ngày Tháng 11 năm 2011, đoàn làm phim Tam quốc diễn nghĩa lần đầu tiên lên tiếng xác nhận sự thật Trần Hảo đã kết hôn. Tháng 5 năm 2012, cô sinh con gái đầu lòng, lên tiếng thừa nhận tin đồn kết hôn. Tháng 4 năm 2013, Trần Hảo sinh con gái thứ 2.

Sự nghiệp
Sự nghiệp Trần Hảo khởi sắc từ năm 1999, qua vai nữ chính trong phim điện ảnh "Ngọn Núi Nào, Con người Nào, Con Chó Nào" của đạo diễn Hoắc Kiến Khởi, và được đề cử giải nữ diễn viên xuất sắc nhất trong Liên hoan phim Kim Kê.

Năm 2000, Trần Hảo sang Hồng Kông tham gia chủ trì chương trình "Cửu Châu Nhậm Tiêu Diêu" của đài truyền hình Phượng Hoàng và nhận lời đóng vai Khổ Khương trong phim "Lã Bất Vi Anh Hùng Thời Loạn". Sau đó là vai diễn Vạn Linh trong "Hồng phấn nữ lang", một vai diễn xinh đẹp, quyến rũ được nhiều người ái mộ, cũng từ vai diễn mà Trần Hảo có được biệt danh "Vạn người mê". Tiếp đến là vai Nhạc Tư Doanh trong phim "Lý Vệ Làm Quan", Trương Tố Hinh trong "Trạch Môn Nghịch Tử".

Cuối năm 2003, Trần Hảo nhận lời tham gia phim "Tân Thiên Long Bát Bộ". Lần này cô gặp phải một thử thách không nhỏ khi đảm nhận vai "A Tử" trước đây đã được diễn viên Lưu Ngọc Thúy thể hiện rất thành công. Để hoàn thành tốt vai này, Trần Hảo đã bỏ ra nhiều thời gian nghiên cứu kịch bản, tính cách nhân vật. Trần Hảo cho biết thêm trước phim TLBB, cô đã từng hợp tác với đạo diễn Chu Hiểu Văn. Diễn xuất của cô đã để lại ấn tượng sâu sắc cho đạo diễn Chu, do đó đạo diễn Chu có ý định tiến cử cô vào vai A Châu. Thế nhưng Trần Hảo lại đề nghị đạo diễn Chu cho cô thử sức với vai A Tử.

Cô nói: "Nhân vật A Tử là một thử thách lớn trong sự nghiệp diễn xuất hiện nay của tôi. Tôi sẽ phải diễn xuất nội tâm một cô gái có nhiều điều bí mật về thân thế, tính khí thất thường, yêu cuồng si. Ban đầu khi đọc kịch bản tôi thấy khó nắm bắt được tâm lý nhân vật nhưng lúc vào vai thì lại có cảm giác đó là cuộc sống của mình và cứ như thế tôi sống với cuộc đời bi thương của A Tử".

Trong cuộc bình chọn 8 diễn viên tiêu biểu nhất cho các loại vai diễn trong phim cổ trang Trung Quốc năm 2003 trên mạng Sina, Trần Hảo đã vinh dự được trao danh hiệu "Đệ nhất Hoa Sam". Danh hiệu này để chỉ những diễn viên dung hòa diễn xuất của thanh y và hoa đán, có thể đảm nhận những loại vai đa dạng.

Danh sách phim

Phim điện ảnh
 1997: Mai Phục
 1999: Ngọn núi nào, con người nào, con chó nào
 2005: Hãy đến tuyên dương tôi (Âu Dương Hoa)
 2009: Đại nghiệp kiến quốc (Phó Đông Cúc)
 2009: Tìm kiếm bụi trần (vai nữ Cảnh sát)
 2010: Đao tiêm thượng hành tẩu

Phim truyền hình
 1998: Vợ Chồng và Con cái (Điền Hảo)
 2000: Đại vũ khí (Mễ Lan)
 2000: Loạn thế anh hùng Lã Bất Vy (Khổ Khương)
 2000: Chặn đứng tham vọng (Tiểu Tiểu)
 2000: Lý Vệ làm quan (Nhạc Tư Doanh)
 2001: Trạch Môn nghịch tử (Trương Tố Hinh)
 2001: Phấn hồng nữ lang (Vạn Linh)
 2001: Tuyển phi ký (Hà Hoa)
 2001: Tú tài đậu hũ
 2002:  Thiên long bát bộ (2003) (A Tử)
 2003: Như Ý Cát Tường (Vạn Như Ý)
 2003: Nỗi niềm chàng rể (Lữ Hà)
 2004: Kiếm khách vượt thời gian (Cary)
 2005: Tôi yêu sư tử Hà Đông (Đỗ Nguyệt Hồng)
 2005: Mỹ nữ cũng lo lấy chồng (Thẩm Điềm)
 2005: Thành Đôn Hoàng (Công chúa Mai Đóa)
 2006: Ai làm chứng cho anh? (Trần Úy)
 2006: Hoàng Thượng Nhị Đại Gia (Trịnh Phi)
 2006: Đại Hòe Thụ (Phùng Viện)
 2007: Chỉ Túy Kim Mê (Điền Bội Chi)
 2008: Tân Tam Quốc Diễn Nghĩa - Điêu Thuyền
 2010: Đóa hoa tươi đẹp (Ức Văn)
 2012: Tân câu chuyện Ban biên tập (Annie)
 2014: Mong ngày gả bố (Văn Nhã)

Giải thưởng

Điện ảnh
 1999: Giải thưởng đặc biệt do Hội bình thẩm trao tặng cho "Ngọn núi nào, con người nào, con chó nào" tại LHP Quốc tế Ấn Độ lần thứ 31
 2000: Đề cử Kim Tước cho giải "Nữ diễn viên xuất sắc nhất" tại LHP Quốc tế Thượng Hải lần thứ 8
 2005: Nữ diễn viên có sức hút mới của Thời trang và Điện ảnh Trung Quốc
 2005: Cùng nam diễn viên Khương Văn đại diện tranh đề cử cho Điện ảnh Đông Phương tại LHP Pháp
 2009: Giải thưởng "Cống hiến" tại LHP Quốc tế Thượng Hải lần thứ 12

Truyền hình
 2004: Giải Kim Ưng cho "Nữ diễn viên được yêu thích nhất" cho vai A Tử
 2004: "Nữ diễn viên được yêu thích nhất khu vực Bắc Kinh"
 2005: Giải đặc biệt Diễn viên "Song thập giai" của Hội nghệ thuật Truyền hình Trung Quốc lần thứ 5
 2007: Giải Thạch Điển cho "Nữ diễn viên hấp dẫn nhất" lần thứ 1
 2007: "Nữ diễn viên phong cách của năm" tại 2 lễ trao giải
 2009: Giải Thạch Điển cho "Diễn viên có diễn xuất đột phá" lần thứ 2
 2009: Giải thưởng đặc biệt của Ban tổ chức cho vai diễn Điền Bội Chi tại LHP truyền hình quốc tế Seoul

Âm nhạc
 2005: Giải "Nữ ca sĩ triển vọng nhất"
 2006: "Nữ ca sĩ mới được yêu thích nhất" tại lễ trao giải Channel V lần thứ 12
 2006: "Nữ ca sĩ mới xuất sắc nhất năm 2005
 2006: "TOP ca sĩ mới biểu diễn xuất sắc nhất" tại lễ trao giải MusicRadio
 2006: "Ca sĩ trẻ xuất sắc nhất" và "Nữ ca sĩ triển vọng nhất" tại lễ trao giải Hĩnh Ca Vương lần thứ 3
 2007: Giải vàng cho " Nữ ca sĩ đại lục xuất sắc nhất"
 2008: Giải CCTV-MTV cho "Nữ ca sĩ đại lục được yêu thích nhất" lần thứ 9
 2010: Giải "Ca khúc vàng" cho bài hát "May Mắn" tại Golden Melody Award
 2010: Giải Channel V cho "Nữ ca sĩ có ảnh hưởng lớn nhất"

Hạng mục khác
 2005 TOP một trong "Tứ đại danh đán" do mạng Tom bình chọn
 2006: Giải "Nữ nghệ sĩ được yêu thích nhất" tại Hồng Nhân bảng
 2008: "Người đại diện quảng cáo xuất sắc nhất"
 2008: "Nữ nghệ sĩ hấp dẫn nhất" tại Hồng Nhân bảng
 2009: Nhận danh hiệu "Nghệ sĩ tài đức song toàn"

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Chen Hao Official Blog (Chinese)
 Chen Hao Biography  (English)
 Chen Hao Picture Galleries  (English)

Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Diễn viên Trung Quốc
Người Thanh Đảo
Nữ ca sĩ Trung Quốc
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Xa lộ Liên tiểu bang 66

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 66 (tiếng Anh: Interstate 66 hay viết tắt là I-66) là một xa lộ liên tiểu bang tại Đông Hoa Kỳ. Như được biểu thị bằng số chẳn (xa lộ đông-tây), xa lộ này chạy theo hướng đông–tây. Điểm đầu phía tây của nó nằm trong thành phố Middletown, Virginia ở một nút giao thông lập thể với Xa lộ Liên tiểu bang 81; điểm đầu phía đông của nó nằm trong thành phố Washington, D.C. ở một nút giao thông lập thể với Quốc lộ Hoa Kỳ 29. Xa lộ Liên tiểu bang 66 không có mối quan hệ lịch sử hay vật thể nào đối với Quốc lộ Hoa Kỳ 66.

Xa lộ cao tốc Phố E là một xa lộ nhánh ngắn xuất phát từ Xa lộ Liên tiểu bang 66 đi vào khu dân cư Foggy Bottom của thành phố Washington, D.C.

Mô tả xa lộ

Virginia
.

Vì I-66 là một xa lộ liên tiểu bang duy nhất chạy theo hướng tây từ thành phố Washington, D.C. vào trong miền bắc Virginia nên xe cộ trên con đường này thường cực kỳ đông. Trong nhiều thập niên, người ta thường nói đến việc mở rộng I-66 từ 2 lên 3 làn xe mỗi chiều trong Xa lộ vành đai Thủ đô (I-495) đi qua Quận Arlington, Virginia dù nhiều cư dân của Arlington phản đối kế hoạch này.

Năm 2005, Bộ Giao thông Virginia (VDOT) nghiên cứu dự án triển khai mở rộng một-làn xe-cộng thêm-lề đường trên chiều đi hướng tây của I-65 bên trong Xa lộ vành đai.

Mùa hè năm 2010, một làn xe thứ ba và lề xa lộ rộng 12 ft bắt đầu được xây dựng từ đường dẫn lối vào xa lộ gần Phố Fairfax theo chiều hướng tây của I-66 và đường dẫn vào Phố Sycamore. Tổng cộng đoạn này dài 1,9 dặm. Lề xa lộ rộng 12 ft có thể được dùng cho xe cứu thương, xe cảnh sát hay xe cứu hóa chạy khi có tình trạng khẩn cấp. Dự án này hoàn thành vào tháng 12 năm 2011.</ref>

Tuyến đường cam và tuyến đường bạc (đang được xây dựng) thuộc Hệ thống trung chuyển vùng đô thị Washington Metro hoạt động bên trong dải đất phân cách của xa lộ tại Quận Fairfax và Quận Arlington. Bốn trạm (Vienna, Dunn Loring, West Falls Church, và East Falls Church) nằm dọc theo đoạn này của I-66.

I-66 được đặt tên là "Xa lộ Công viên Tưởng niệm Custis" đoạn phía đông Xa lộ vành đai Thủ đô trong tiểu bang Virginia.  Tên này tưởng niệm gia đình họ Custis, một số người trong gia đình này (gồm có Martha Dandridge Custis Washington, George Washington Parke Custis, Eleanor (Nellie) Parke Custis Lewis và Mary Anna Randolph Custis Lee) đóng vai trò nổi bật trong lịch sử miền bắc Virginia.

Luật và biển dấu HOV (xe chở nhiều người)
Vì lưu lượng xe cá nhân đi về hàng ngày quá đông nên I-66 có đặt ra vô số hạn chế đặc biệt dành cho xe chở nhiều người (high-occupancy vehicle hay gọi tắt là HOV). Giữa Quốc lộ Hoa Kỳ 29 tại Gainesville, Virginia và Xa lộ vành đai Thủ đô, làn xe bên trái chiều đi hướng đông của I-66 được dành riêng cho xe chở từ hai người trở lên (biển dấu là HOV-2) từ 5:30 đến 9:30 sáng. Làn xe bên trái chiều đi hướng tây của I-66 được dành cho xe chở từ hai người trở lên (HOV-2) từ 3:00 đến 7:00 chiều và tối. Làn lề xa lộ đi hướng đông (làn xe xa bên phải) giữa Quốc lộ Hoa Kỳ 50 tại Fairfax, Virginia và Xa lộ vành đai mở cho tất cả xe cộ từ 5:30 đến 11:00 sáng. Làn lề xa lộ đi hướng tây (làn xe xa bên phải) cũng giữa Xa lộ vành đai và Quốc lộ Hoa Kỳ 50 mở cho tất cả xe cộ từ 2:00 đến 8:00 chiều.

Đặc khu Columbia
Sau khi qua Sông Potomac bằng Cầu Theodore Roosevelt cùng với Quốc lộ Hoa Kỳ 50, xa lộ nhanh chóng quay hướng bắc, tách khỏi Quốc lộ Hoa Kỳ 50. Xa lộ có nút giao thông lập thể với Xa lộ cao tốc nhánh ngắn Phố E trước khi đi qua bên dưới Phố Virginia trong một đường hầm ngắn. Sau một nút giao thông lập thể gián tiếp với Xa lộ Công viên Rock Creek (qua ngã Phố 27), xa lộ kết thúc bằng một cặp đường dẫn đến Xa lộ cao tốc Whitehurst (Quốc lộ Hoa Kỳ 29) và Phố L.

Đây là xa lộ liên tiểu bang 2-chữ số duy nhất đi vào Đặc khu Columbia, hơn hẳn Xa lộ Liên tiểu bang 95 chỉ đi khoảng  ngang qua thành phố bằng Cầu Woodrow Wilson.

Điểm đầu phía đông của Xa lộ cao tốc Phố E nằm ở Phố số 20, khu định hướng Tây Bắc. Từ đây, xe cộ tiếp tục đi dọc theo Phố E đến Phố 17 (khu định hướng Tây Bắc) gần Tòa Bạch Ốc, Tòa Văn phòng Hành chính củ, và Phòng triển lãm Mỹ thuật Corcoran.

Các xa lộ phụ
Xa lộ Liên tiểu bang 266 (I-266) từng là một xa lộ vòng được đề xuất làm xa lộ phụ cho I-66 giữa thành phố Washington, D.C. và Quận Arlington, Virginia.  Các giới chức Đặc khu Columbia đề xuất đặt cho xa lộ này tên là Xa lộ Liên tiểu bang 66N tuy nhiên đề xuất này bị AASHTO phản đối. Tại tiểu bang Virginia, theo đề xuất thì Xa lộ Liên tiểu bang 266 sẽ tách ra khỏi I-66 ngay phía đông lối ra của Xa lộ Công viên Spout Run.  Từ đây, nó sẽ theo Xa lộ Công viên Spout Run, vượt ngang Xa lộ Công viên Tưởng niệm George Washington và qua Sông Potomac.  Ngay khi vào Đặc khu Columbia, nó sẽ theo Lộ Canal và Xa lộ cao tốc Whitehurst để nhập lại vào I-66 tại Phố K.  Xa lộ Liên tiểu bang 266 bị hủy bỏ vào năm 1972 vì gặp sự chống đối của dân chúng".

Tham khảo

Liên kết ngoài

HOV schedule in Northern Virginia, from Virginia Dept. of Transportation
ngày 22 tháng 12 năm 1982 Completion of I-66, from AASHTO
This Day In Interstate Highway System History, from AASHTO
Roads to the Future: Washington D.C. Interstates and Freeways
Steve Anderson's DCRoads.net: Interstate 66 (Virginia)

66


title: Tỷ số về khả năng thanh toán

text:
Tỷ số thể hiện khả năng thanh toán của doanh nghiệp trong ngắn hạn:

- Khả năng thanh toán hiện thời: phản ánh việc công ty có thể đáp ứng nghĩa vụ trả các khoản nợ ngắn hạn bằng tài sản ngắn hạn hay không.

Khả năng thanh toán hiện thời = tài sản ngắn hạn/ Nợ ngắn hạn

tỷ số >1 thể hiện khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp trong tình trạng tốt. Nếu tỷ số này quá cao thì lại là một biểu hiện không tốt do việc tài sản ngắn hạn quá nhiều(tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho...) ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của công ty.

- khả năng thanh toán nhanh: phản ánh việc công ty có thể thanh toán được các khoản nợ bằng tài sản ngắn hạn có thể chuyển thành tiền một cách nhanh nhất.

khả năng thanh toán nhanh = (tài sản ngắn hạn- hàng tồn kho)/Nợ ngắn hạn

Chỉ số này tương tự như thanh toán hiện thời. nếu chỉ số cao thể hiện khả năng thanh toán nhanh của công ty tốt nhưng nếu quá cao sẽ là một biểu hiện không tốt khi đánh giá về khả năng sinh lời.

Khả năng thanh toán lãi vay = Lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT)/Lãi vay phải trả

Lãi vay phải trả là một khoản chi phí cố định, nguồn để trả lãi vay là lợi nhuận gộp sau khi đã trừ đi chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. So sánh giữa nguồn để trả lãi vay và lãi vay phải trả sẽ cho chúng ta biết doanh nghiệp đã sẵn sàng trả lãi vay tới mức độ nào. Hệ số này đo lường mức độ lợi nhuận có được do sử dụng vốn để đảm bảo trả lãi vay cho chủ nợ. Nói cách khác, hệ số thanh toán lãi vay cho chúng ta biết được số vốn đi vay đã được sử dụng tốt tới mức nào và đem lại khoản lợi nhuận là bao nhiêu, có đủ bù đắp lãi vây phải trả hay không.

Khả năng thanh toán của doanh nghiệp là năng lực về tài chính mà doanh nghiệp có được để đáp ứng nhu cầu thanh toán các khoản nợ cho các cá nhân, tổ chức có quan hệ cho doanh nghiệp vay hoặc nợ. Xác định được vấn đề này là một bước quan trọng để doanh nghiệp đưa ra những quyết định tài chính phù hợp.

Tham khảo
2. Các nhóm chỉ tiêu thể hiện khả năng thanh toán


title: Sóng dài

text:
Trong vô tuyến, sóng dài là thuật ngữ chỉ những phần phổ vô tuyến có bước sóng tương đối dài. Thuật ngữ này mới xuất hiện vào đầu thế kỷ 20, khi phổ tần số được coi như gồm các bước sóng ngắn, trung bình và dài. Hầu hết các hệ thống và thiết bị vô tuyến hiện đại dùng các bước sóng sau này được gọi là siêu ngắn.

Thuật ngữ sóng dài không được định nghĩa chính xác và ý nghĩa của nó lại khác nhau ở mỗi vùng trên thế giới. Ở Mỹ, ví dụ, Câu lạc bộ sóng dài Mỹ quan tâm đến "tần số dưới băng phát thanh AM", tức là tất cả các tần số dưới 535 kHz (tần số thấp hơn ứng với bước sóng dài hơn).

Ở châu Âu, châu Phi và phần lớn châu Á (Khu vực 1 ITU) thì dải tần số giữa 148,5 và 283,5 kHz được dùng cho phát thanh AM (thêm vào băng sóng trung), thuật ngữ sóng dài đề cập cụ thể tới băng tần phát thanh này.

Băng tần phát thanh sóng dài Khu vực 1 rơi hoàn toàn trong băng tần số thấp của phổ vô tuyến (30–300 kHz), các nhà đài định nghĩa sóng dài có thể ở phần mở rộng bên dưới và/hoặc trên dải tần đó.

Ứng dụng khác

Hải đăng vô tuyến đẳng hướng

Hải đăng đẳng hướng phát tín hiệu liên tục để dẫn đường cho hàng hải và hàng không, sử dụng tín hiệu mã Morse. Chúng có thể chiếm bất kỳ tần số trong dải tần 190–1750 kHz. Ở Bắc Mỹ, hải đăng đẳng hướng dùng tần số 190–535 kHz. Khu vực 1 ITU dùng tần số 280 kHz.

Tín hiệu thời gian
Các trạm dùng tần số 40–80 kHz phát các tín hiệu thời gian tới thiết bị đồng hồ vô tuyến. Ví dụ:
 WWVB ở Colorado trên tần số 60 kHz.
 DCF77 ở Frankfurt am Main, Đức trên tần số 77.5 kHz.
 JJY ở Nhật trên tần số 40 & 60 kHz.
 66.6 kHz ở trạm phát Taldom, Nga.
 50 kHz ở Irkutsk, Nga.
 MSF và tần số 60 kHz từ Anthorn ở UK
Đồng hồ vô tuyến thu tín hiệu thời gian hiệu chuẩn của chúng bằng các máy thu sóng dài. Chúng dùng sóng dài, chứ không phải sóng ngắn hay sóng trung, do tính chính xác của đồng hồ không bị ảnh hưởng bởi tín hiệu thời gian truyền đi từ máy phát phản xạ từ tầng điện ly tới máy thu; vì sóng dài truyền theo chế độ sóng đất chứ không phải sóng trời.

Thông tin quân sự
Anh, Nga, Mỹ, Đức và Thụy Điển dùng tần số dưới 50 kHz để liên lạc với tàu ngầm.

LowFER
Ở Bắc Mỹ trong thập niên 1970, các tần số 167, 179 và 191 kHz được ấn định cho Đài phát thanh công cộng khẩn cấp Hoa Kỳ. Hiện nay dải tần số 160–190 kHz được dùng ở Mỹ cho các đài thử nghiệm và nghiệp dư LowFER, tần số 190–435 kHz được dùng cho hải đăng vô tuyến dẫn đường.

Phát thanh
Sóng dài chỉ được dùng ở Khu vực 1 ITU. Hầu hết các đài phát thanh sóng dài nằm ở châu Âu, cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) và Mông Cổ. Phần còn lại nằm ở Thổ Nhĩ Kỳ, Algérie, Maroc, và Libya.

Thông thường, một khu vực rộng lớn có thể được bao phủ bởi một máy phát thanh sóng dài. Điều này là do truyền sóng theo chế độ sóng đất ít bị suy hao bởi hấp thụ mặt đất ở tần số thấp.

Tần số sóng mang
Tần số sóng mang là bội số của 9 kHz nằm từ 153 tới 279 kHz, ngoại trừ 2 đài ở Đức làm việc ở tần số 177 kHz và 183 kHz.

Cho đến những năm 1970, một số trạm sóng dài ở Liên Xô hoạt động trên tần số 400 kHz và thậm chí còn có 1 trạm hoạt động ở tần số 433 kHz tại Phần Lan.

Một số trạm, ví dụ như Droitwich ở Anh, lấy tần số sóng mang từ đồng hồ nguyên tử của trạm. Do đó chúng có thể được dùng như chuẩn tần số. Droitwich cũng phát một kênh dữ liệu tốc độ bit thấp, dùng kiểu điều chế ma-níp dịch pha băng hẹp cho dịch vụ Radio Teleswitch.

Tham khảo

Xem thêm
Tần số thấp
Phổ điện từ

Liên kết ngoài

 Tomislav Stimac, "Definition of frequency bands (VLF, ELF... etc.)".  IK1QFK Home Page.
 The Medium Wave Circle - The premier club for MW/LW enthusiasts
 Medium Wave News  - Published regularly since 1954
 Euro-African Medium Wave Guide
 Longwave Club of America
 How to receive DRM from Kalundborg longwave station
 Reception of long wave and very long wave with ferrite antennas 5-50 kHz

 (German)

 http://www.mwlist.org/mwlist_quick_and_easy.php?area=1&kHz=153 - List of long- and mediumwave transmitters with GoogleMap-Links to transmission sites

Quy hoạch tần số

ca:Ona llarga
da:Langbølgebåndet
de:Langwellenrundfunk
en:Longwave
es:Baja frecuencia
fr:Basse fréquence
ko:장파
it:Onde lunghe
nl:Lange golf
ja:長波
no:Langbølge
pl:Fale długie
ru:Длинные волны
sv:Långvåg
zh:長波


title: AAC

text:
AAC có thể là viết tắt của
 Mã hóa âm thanh tiên tiến Advanced Audio Coding
 Bê tông khí chưng áp Autoclaved Aerated Concrete


title: Radio Studio 54 Network

text:
Radio Studio 54 Network là một đài phát thành tư nhân ở Ý. Cơ sở phát sóng nằm tại Locri, Calabria và đài này chủ yếu được phát sóng để phục vụ các người tại các vùng như Calabria, Sicilia và Apulia. Nó phát sống 24 trên 24 giờ mỗi ngày và có khả năng phát sóng trên toàn thế giới bằng phương tiện truyền thông theo dòng trực tuyến (tiếng Anh "internet streaming").

Lịch sử
Đài phát thành này được thành lập tại Locri bởi Pietro Parretta và Francesco Massara và hai người bạn khác vào ngày 6 tháng 6 năm 1985. Văn phòng của đài Studio 54 Network được đặt ở Via Don Vittorio, 148 tại Locri. Khẩu hiệu của đài là, "Il bello della musica è che quando ti colpisce non senti dolore" đó là bản dịch của tiếng Ý của câu nói nổi tiếng của ca sĩ lừng danh Bob Marley, có nghĩa là "Một điều tốt về nhạc là khi nó đập tới bạn thì bạn sẽ không cảm thấy đau đớn."

Ngoài việc phát sóng trực tiếp những show trình diễn khi họ đi du lịch, đài còn phát sóng thêm những buổi hòa nhạc trực tiếp của khu vực và quốc gia, bao gồm những sự kiện tại lễ hội San Remo.

Các chương trình

Non-stop Info Studio 54 news, tin tức mỗi tiếng từ  7:00
Soundtracks - il cinema alla radio, 8:40, 15:10, 23:00
Promodisco, 12:40, 17:40, 19:40
History Time with Luciano Procopio, 13:30, 23:30, 5:00
Déjà vu - All days, 14:30, 21:30
Pezzi da 90, 16:00, 22:00
Rock Italia, 8:40, 9:45, 21:20, 23:45
Italia in Prima Pagina, 6:00, 9:15
Rock Collection, 14:00, 21:00
54 Disco Hit, 7:30, 13:00, 18:00, 22:00
Rock a Mezzanotte, after midnight
Action Parade, 9:45, 22:20.
Special to Compact Disk, 10:20, 2:20
Edizione Limitata, 20:40, 3:40.
Concerto Impossibile, 14:30, 21:30

Các nhân viên
Năm 2012, sau đây là những nhân viên trong đài:
 Francesco Massara, người chủ và người chỉ đạo của đài
 Luciano Procopio, người dẫn chương trình
 Rossella Laface, người dẫn chương trình
 Enzo DiChiera, người dẫn chương trình
 Giuseppe Romeo, người chủ đạo âm thanh
 Mimmo De Marco, người hòa nhạc
 Aldo Cuglietta, responsible for special initiatives
 Francesco D'Augello, người tạo chương trình âm nhạc

Studio 54 LiveTour

Studio 54 LiveTour là một chương trình ngoài trời được hình thành vào năm 2000. Các show tường thuật du lịch thường diễn ta trọn một ngày và bao gồm nhiều vị khách đặc biệt, nhạc, trò chơi, giải trí, nhảy nhót.

Studio 54 Angels

54 angels (thiên thần) của đài là những cô gái trên chiếc xe jeep, được dùng để hỗ trợ các hoạt động ngoài trời. Từ năm 2010, họ cũng trở thành một đội ngũ hoạt náo viên cũng xuất hiện tại những sự kiện non-Studio 54.

Studio 54 Stargate

Studio 54 Stargate chủ trì các chương trình chính của đài và các trường trình phát sóng trực tiếp. Nó là một đài phát thanh di động được trang bị đầy đủ và studio (phòng thu hình) truyền hình bao gồm 3 phần chính: một khu điều khiển để ghi âm và truyền hình, cộng thêm hai phần nữa để phục vụ cho sản xuất và sau khi sản xuất và truyền hình âm thanh theo dòng (tiếng Anh audio-video streaming).

Chú thích

Link ngoài
 Website chính của Radio Studio 54 Network
 Radio Studio 54 Network webcast streaming

Đài phát thanh Ý
Thành lập năm 1985


title: Chính phủ Hoàng gia Lào

text:
Chính phủ Hoàng gia Lào là chính phủ cầm quyền Vương quốc Lào từ năm 1947 cho đến khi phe Cộng sản giành được chính quyền vào tháng 12 năm 1975 và tuyên bố thành lập Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Hiệp ước Pháp-Lào năm 1953 giúp Lào giành lại độc lập đầy đủ nhưng các năm tiếp theo được đánh dấu bởi sự kình địch giữa phe trung lập của Hoàng thân Souvanna Phouma, bên cánh hữu của Hoàng thân Boun Oum xứ Champassak và cánh tả, Pathet Lào của Hoàng thân Souphanouvong và Thủ tướng tương lai Kaysone Phomvihane. Trong thời gian này, một số nỗ lực không thành công mà chính phủ thực hiện để thành lập chính phủ liên hiệp.

Những thành viên khác của Chính phủ Hoàng gia Lào bao gồm:
Hoàng thân Souphantharangsi - Tổng thư ký cung đình và là anh trai của nhà vua.
Hoàng thân Bovone Vatthana - Cựu tỉnh trưởng và là anh em của nhà vua.
Hoàng thân Thongsouk - Giám đốc vụ lễ tân cung đình và là anh em họ của nhà vua.
Hoàng thân Souk Bouavong - Cựu tỉnh trưởng và Bộ trưởng.
Touby Lyfoung - Phó Bộ trưởng Bộ Viễn thông
Pheng Phongsavan - Bộ trưởng Bộ Nội vụ

Sau khi phe Cộng sản tiếp quản vào năm 1975, chính phủ Cộng sản Pathet Lào đã không giết chết các thành viên của hoàng tộc Lào:
Vua Savang Vatthana
Hoàng hậu Khamphoui
Thái tử Vong Savang, cùng với các quan chức, công chức, viên chức khác của chính phủ trước đây và những người bị tình nghi giúp đỡ lực lượng phản đối chính quyền cộng sản.

Xem thêm
Lịch sử Lào sau 1945
Thiếu tướng Vàng Pao

Tham khảo

Liên kết ngoài
Country Study - Kingdom of Laos

Lịch sử Lào
Nội chiến Lào


title: Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Lào

text:
Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Lào hoặc Quân lực Hoàng gia Lào (tiếng Pháp: Forces Armées du Royaume viết tắt FAR), là lực lượng quốc phòng vũ trang chính thức của Vương quốc Lào, một nhà nước từng tồn tại trong khoảng thời gian từ năm 1949 đến 1975 và được thay thế bởi Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. FAR chịu trách nhiệm về quốc phòng của Vương quốc Lào kể từ khi giành độc lập từ tay Pháp vào tháng 10 năm 1953.

Lịch sử
Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Lào được thành lập vào ngày 11 tháng 5 năm 1947, khi Vua Sisavang Vong ban bố bản hiến pháp tuyên bố Lào là một quốc gia độc lập (và tái lập Vương quốc kể từ năm 1949) trong khuôn khổ là thuộc địa Đông Dương thuộc Pháp. Hành động này báo hiệu việc tạo ra một chính phủ Lào có khả năng xây dựng chính quyền riêng của mình trong vài năm tới, bao gồm cả việc thành lập một lực lượng quốc phòng. Quân đội Lào đã chính thức thành lập vào tháng 7 năm 1949 từ việc góp nhặt những đơn vị quân cảnh và cảnh sát Lào từ trước, quân thực dân bản địa chính quy và các lực lượng phụ trợ không chính quy tăng cường cho địa phương. Tuy nhiên, quá trình hình thành đã sớm bị cản trở bởi sự phát triển của cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất đang diễn ra ở nước láng giềng Việt Nam, vì vậy vào năm 1952, Quân đội Quốc gia Lào (tiếng Pháp: Armée Nationale Laotienne - ANL) - tiền thân của Quân đội Hoàng gia Lào đã thực sự bắt đầu hình thành.

Cơ cấu

Bộ chỉ huy vùng
Lào vào đầu những năm 1960 được chia thành năm quân khu (MR, Régions Militaires theo tiếng Pháp) gần tương ứng với các khu vực của 13 tỉnh trên cả nước, được tổ chức như sau:
Quân khu I – Bộ Tư lệnh Quân khu I đặt tại Luang Prabang, được xem là quân khu lớn nhất, bao gồm toàn bộ vùng Tây Bắc Lào và bao phủ các tỉnh Luang Prabang, Xayabury, Oudomxay, Luang Namtha, và Phongsaly.
Quân khu II – Bộ Tư lệnh Quân khu II đặt tại Long Cheng ở tỉnh Xiengkhuang, quân khu II bao phủ vùng Đông Bắc Lào bao gồm các tỉnh Xiengkhuang và Huaphanh.
Quân khu III – Bộ Tư lệnh Quân khu III đặt tại Savannakhet, thủ phủ tỉnh Savannakhet, quân khu III bao phủ vùng Thượng Lào, bao gồm các tỉnh Savannakhet và Khammouane.
Quân khu IV – Bộ Tư lệnh Quân khu IV đặt tại Pakse, thủ phủ tỉnh Champassak, quân khu IV bao phủ vùng Hạ Lào bao gồm các tỉnh Champasack, Saravane và Attapeu.
Quân khu V – Bộ Tư lệnh Quân khu V đặt tại Trại Chinaimo, nằm ở vùng ngoại ô phía đông Viêng Chăn, quân khu V bao phủ vùng Thủ đô, trong đó bao gồm trụ sở chính quyền trung ương quốc gia và tỉnh cùng tên Viêng Chăn.

Quân chủng
Tháng 9 năm 1961 quân đội Hoàng gia Lào gồm ba quân chủng lục, không quân và thủy quân. Vai trò chủ yếu của họ là: đảm bảo chủ quyền của nhà vua, bảo đảm sự ổn định và an ninh nội bộ bằng cách duy trì trật tự xã hội và chính trị, và bảo vệ Vương quốc Lào chống lại ngoại xâm. Được đặt dưới sự kiểm soát của Bộ Quốc phòng Chính phủ Hoàng gia Lào tại thủ đô Viêng Chăn, các phân nhánh của FAR đã được tổ chức như sau:
Lục quân Hoàng gia Lào
Thủy quân Hoàng gia Lào
Không quân Hoàng gia Lào

Lực lượng đặc biệt
 Lữ đoàn dù số 7
 Sư đoàn xung kích số 2
 Lực lượng Biệt kích Quân khu 5
 Lực lượng Biệt động quân đột kích
 Lực lượng Biệt kích đặc biệt (SPECOM)
 Các toán Biệt kích cơ động (SGU)

Cơ sở huấn luyện

Trung tâm huấn luyện nhảy dù
Để huấn luyện các tiểu đoàn dù Lào, trung tâm huấn luyện nhảy dù được thành lập bởi người Pháp tại căn cứ không quân Wattay ngay bên ngoài Viêng Chăn vào tháng 9 năm 1948, tiếp theo sau này tới tháng 2 năm 1960 bằng Vang Vieng, nằm 17 Km từ Viêng Chăn, với sự giúp đỡ của cố vấn Mỹ MAAG, và Seno, gần Savannakhet. Trường nhảy dù thứ tư được thành lập một thời gian ngắn bởi phe Trung lập tại Muang Phanh vào đầu tháng 5 năm 1964, nhưng đã xảy ra các cuộc tấn công của Pathet Lào cùng tháng buộc các cán bộ huấn luyện phải chuyển đến Vang Vieng.

Trung tâm huấn luyện bộ binh và biệt kích
Trong đợt tái tổ chức năm 1971, hai trung tâm huấn luyện song song bộ binh/biệt kích được người Mỹ giúp thiết lập tại Phou Khao Khouai, phía bắc Viêng Chăn và Seno gần Savannakhet cho các sư đoàn xung kích mới của Quân đội Hoàng gia Lào (RLA). Một phần ba, CIA đã rút khỏi trại bí mật PS 18 gần Pakse tỉnh Champassak được sử dụng cho hai tiểu đoàn RLA để tăng cường trong quân khu 4.

Ngoại trợ

Trong suốt quá trình tồn tại, FAR đã nhận được sự hỗ trợ quân sự vào các thời điểm và giai đoạn khác nhau từ một số quốc gia, bao gồm Pháp, Anh, Mỹ, Thái Lan, Miến Điện, Philippines, Đài Loan, Việt Nam Cộng hòa, Indonesia, Úc, và thậm chí (một thời gian ngắn) cả từ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Liên Xô.

Để đối phó với mối đe dọa do lực lượng nổi dậy Pathet Lào gây ra, FAR phụ thuộc vào một phái đoàn huấn luyện quân sự nhỏ của Pháp (Mission Militaire Française près du Gouvernment Royale du Laos – MMFI-GRL), đứng đầu bởi một sĩ quan cấp tướng, một quan chức đặc biệt được bổ nhiệm theo quy định của Hiệp định Geneva 1955, cũng như sự hỗ trợ bí mật từ Mỹ dưới hình thức Cơ quan Chương trình Đánh giá (Programs Evaluation Office - PEO, thành lập ngày 15 tháng 12 năm 1955), được thay thế vào năm 1961 bởi Phái bộ Cố vấn Quân sự (Military Assistance Advisory Group - MAAG, thành lập năm 1955), sau đó được đổi vào tháng 9 năm 1962 thành Văn phòng Thiết yếu (Requirements Office - RO). Từ năm 1962 đến năm 1971, Mỹ cung cấp viện trợ quân sự trực tiếp cho Lào, nhưng không bao gồm chi phí trang bị và huấn luyện các lực lượng không chính quy và bán quân sự của Cục Tình báo Trung ương (CIA).

Các sinh viên sĩ quan () và các sĩ quan trung cao cấp Lào tu nghiệp ban đầu được gửi đến Pháp, sau đó là Thái Lan và Mỹ, để được đào tạo cơ bản và cấp cao tại các Học viện Quân sự và Cao đẳng Tham mưu tương ứng của họ. Ít nhất có 10 sinh viên sĩ quan Lào đã được gửi đến Học viện Quân sự Saint Cyr (École spéciale militaire de Saint-Cyr) danh tiếng ở Pháp, trong khi các sĩ quan cấp cao tham gia các khóa học tham mưu tại Trung tâm đào tạo quân sự cao cấp (Centre des hautes études militaires) ở Paris; ngoài ra, cũng có nhiều sĩ quan Lào khác được đào tạo tại Trường Chỉ huy và Tham mưu Lục quân Hoa Kỳ (United States Army Command and General Staff College) tại Fort Leavenworth, Kansas. Ngoài ra, một số ít học viên sĩ quan hải quân Lào (Eléves Officiers de Marine – EOM) cũng được cử sang Pháp để theo học các khóa Sĩ quan sơ và trung cấp tại Học viện Hải quân Pháp (École navale) ở Brest.

Xem thêm
Nội chiến Lào
Cảnh sát Hoàng gia Lào
Danh sách vũ khí sử dụng trong Nội chiến Lào

Chú thích

Tham khảo
 Kenneth Conboy and Don Greer, War in Laos, 1954-1975, Squadron/Signal Publications, 1994. ISBN 0897473159
Kenneth Conboy, Kenneth Bowra, and Simon McCouaig, The NVA and Viet Cong, Elite 38 series, Osprey Publishing Ltd, Oxford 1992. ISBN 9781855321625
 Kenneth Conboy with James Morrison, Shadow War: The CIA's Secret War in Laos, Boulder CO: Paladin Press, 1995.
 Kenneth Conboy and Simon McCouaig, The War in Laos 1960-75, Men-at-arms series 217, Osprey Publishing Ltd, London 1989. ISBN 9780850459388
Khambang Sibounheuang (edited by Edward Y. Hall), White Dragon Two: A Royal Laotian Commando's Escape from Laos, Spartanburg, SC: Honoribus Press, 2002. ISBN 978-1885354143
 Timothy Castle, At War in the Shadow of Vietnam: United States Military Aid to the Royal Lao Government, 1955–1975, Columbia University Press, 1993. ISBN 978-0-231-07977-8
 Kenneth Conboy, FANK: A History of the Cambodian Armed Forces, 1970-1975, Equinox Publishing (Asia) Pte Ltd, Djakarta 2011. ISBN 9789793780863

Quân sự Lào
Nội chiến Lào
Quân đội bị giải tán
Quân đội Hoàng gia Lào
Đơn vị quân sự thành lập năm 1949
Đơn vị quân sự giải thể năm 1975
Đơn vị quân sự trong Chiến tranh Lạnh


title: Lục quân Hoàng gia Lào

text:
Lục quân Hoàng gia Lào (tiếng Pháp: Armée Royale du Lào - ARL hoặc RLA theo kiểu Mỹ), là quân chủng lục quân thuộc Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Lào và là lực lượng vũ trang chính của Vương quốc Lào trong cuộc nội chiến Lào từ năm 1960 đến 1975.

Lịch sử
Quân đội Hoàng gia Lào có nguồn gốc hình thành từ Thế chiến thứ 2, khi đơn vị quân sự hiện đại đầu tiên người Lào hoàn toàn đầu tiên là Tiểu đoàn súng trường Lào 1 (tiếng Pháp: 1ér Battaillon de Chasseurs Laotiens – BCL) được chính phủ thuộc địa Pháp Vichy quyết định thành lập vào đầu năm 1941. Dự định sẽ sử dụng vào các hoạt động an ninh nội bộ để tăng cường cho lực lượng cảnh sát thực dân bản xứ như một ‘đội cận vệ bản địa’ (tiếng Pháp: Garde Indigène), Tiểu đoàn súng trường Lào 1 chẳng có hành động gì nhiều cho đến sau ngày 9 tháng 3 năm 1945, khi Lục quân Đế quốc Nhật Bản tiến hành đảo chính Pháp nhằm giành lấy quyền kiểm soát Đông Dương thuộc Pháp, trong đó bao gồm cả Lào. Tiểu đoàn sau đó rút lui vào vùng núi, nơi họ liên kết với các nhóm du kích Lào không chính quy (tiếng Pháp: Maquis) đang hoạt động tại đây. Những du kích này được nhóm đặc vụ Pháp Tự Do từng được đào tạo trong chiến tranh rừng đặc biệt của Đội Tác chiến Đặc biệt (tiếng Anh: Special Operations Executive – SOE) Anh ở Ấn Độ tiếp tế, huấn luyện và lãnh đạo và sau đó nhảy dù xuống Đông Dương vào tháng 12 năm 1944 với mục đích tạo ra một mạng lưới kháng chiến địa phương chống Nhật Bản. Dưới sự chỉ huy của những cán bộ trong tổ chức lực lượng Pháp tự do, những người lính của tiểu đoàn Lào tham gia vào các hoạt động du kích cùng với các đội du kích không chính quy chống lại các lực lượng chiếm đóng của Nhật Bản tại Lào cho đến khi người Nhật đầu hàng vào ngày 15 tháng 8 năm 1945. Trong tháng 11 cùng năm, những đội du kích Lào khác nhau đã hợp nhất thành bốn tiểu đoàn bộ binh hạng nhẹ chính quy và cùng với tiểu đoàn súng trường Lào số 1 nhập vào Quân đội Liên hiệp Pháp vừa mới thành lập.

Đứng trước nguy cơ bị đe dọa vào đầu tháng 5 năm 1945 với chiến thắng của phe Đồng Minh trước Phát xít Đức và cảm nhận thất bại sắp xảy ra trên chiến trường Thái Bình Dương, chính quyền quân sự Nhật Bản tại Lào bắt đầu khuấy động tình cảm dân tộc chủ nghĩa chống Pháp ở địa phương. Tháng 10 cùng năm, một nhóm người ủng hộ độc lập của Lào do Hoàng tử Phetsarath tiến hành phế truất Quốc vương Sisavang Vong và tuyên bố thành lập một cơ quan chính phủ mới lấy tên là Ủy ban Độc lập Lào (tiếng Lào: Khana Lao Issara) hoặc ngắn gọn là Lào Issara. Lợi dụng sự vắng mặt tạm thời của chính quyền Pháp tại các thành phố chính của đất nước, Lào Issara kịp thời thành lập một lực lượng bảo vệ vũ trang để thực hiện quyền lực của mình với sự hỗ trợ từ chính phủ Việt Minh và chính quyền Quốc Dân Đảng ở Trung Quốc. Quân đội Lào Issara bản chất là một lực lượng dân quân vũ trang nhẹ, được cung cấp hỗn hợp nhỏ vũ khí phù hợp thu được từ người Nhật, do bị cướp phá từ các kho chứa của thực dân Pháp, hoặc bị tuồn ra ngoài đem bán bởi Quân đội Trung Hoa Dân quốc đang chiếm đóng miền bắc Lào theo các điều khoản của Hội nghị Potsdam 1945.

Quân đội Quốc gia Lào
Vào đầu tháng 3 năm 1946, Quân đội Liên hiệp Pháp đã tổ chức khoảng 4.000 binh sĩ Lào thành 5 tiểu đoàn bộ binh nhẹ (tiếng Pháp: Battaillons de Chasseurs Laotiens) gồm các iểu đoàn súng trường Lào số 1, 2, 3, 4, 5, và 6, được chỉ huy bởi các sĩ quan và hạ sĩ quan cấp cao của Pháp, tham gia tích cực vào việc tái chiếm Lào của người Pháp. Cũng trong tháng này, các tiểu đoàn Lào tham chiến phụ trợ cùng với các đơn vị thiết giáp chiến đấu thuộc Quân đoàn Viễn chinh Pháp ở Viễn Đông (CEFEO) chống lại các đơn vị vũ trang Lào Issara trong trận Thakhek ở tỉnh Khammouan. Đến cuối tháng 4, họ đã hỗ trợ Pháp trong việc chiếm lại Viêng Chăn, rồi tiếp theo là Luang Prabang, buộc lãnh đạo Lào Issara phải trốn sang sống lưu vong ở Thái Lan. Sau khi chiến dịch kết thúc thành công, các tiểu đoàn Lào tiếp tục các hoạt động chống chiến tranh du kích nhỏ nhằm trấn áp những toán tàn quân nổi dậy Lào Issara trong ba năm tới, chịu trách nhiệm cho các nhiệm vụ an ninh nội bộ trong các khu vực nằm dọc theo biên giới Thái Lan.

Tuy nhiên, do phải đối mặt với mối đe dọa tiềm tàng gây ra bởi sự phát triển ngày càng tăng của Việt Minh ở nước láng giềng Việt Nam mà người Pháp cho thành lập Quân đội Quốc gia Lào (tiếng Pháp: Armée Nationale Laotienne - ANL) riêng biệt vào ngày 1 tháng 7 năm 1949 thuộc Liên hiệp Pháp để bảo vệ Lào. Sự hình thành của nó thực ra đã bắt đầu trước đó vào năm 1947 khi việc tập hợp một số đơn vị phụ trợ (du kích) bản xứ không chính quy mà người Pháp gia tăng lúc đầu để củng cố các đơn vị CEFEO chính quy của họ.

Cơ cấu
Một loạt Bộ tư lệnh các đơn vị thuộc Quân đội Hoàng gia Lào được đặt dưới quyền Bộ Quốc phòng tại thủ đô Viêng Chăn. Về Lục quân, toàn quốc được chia thành năm quân khu với tổng quân số lên đến 35.000 binh sĩ lúc cao điểm.

Để đáp trả các mối đe dọa đại diện từ Pathet Lào, Quân đội Hoàng gia Lào phụ thuộc vào một nhiệm vụ huấn luyện quân sự nhỏ của Pháp, đứng đầu là một sĩ quan cấp tướng, một sự sắp xếp đặc biệt được phép tuân theo Hiệp định Genève. Tổ chức quân sự và huấn luyện chiến thuật phản ánh truyền thống của Pháp. Hầu hết các trang bị có nguồn gốc từ Mỹ, bởi vì ngay từ lúc ban đầu trong cuộc chiến tranh Đông Dương đầu tiên, Hoa Kỳ đã cung cấp cho người Pháp với nhiều trang thiết bị khác nhau, từ súng cho đến máy bay.

Năm 1970, lực lượng chiến đấu của Lục quân Hoàng gia Lào được tổ chức thành 58 tiểu đoàn bộ binh và một trung đoàn pháo binh gồm 4 tiểu đoàn. Đơn vị chiến thuật lớn nhất là cấp tiểu đoàn, bao gồm Chỉ huy sở, đại đội sở chỉ huy và ba đại đội súng trường. Các đơn vị Lục quân Hoàng gia Lào dành chủ yếu để phòng thủ cố định và được bố trí gần trung tâm dân cư, đường dây thông tin liên lạc, kho bãi và sân bay. Các đơn vị này được bổ sung thêm bởi các toán chuyên môn như quân cảnh, công binh, kỹ thuật, thiết giáp và truyền tin. Giữa năm 1962 và 1971, Hoa Kỳ cung cấp cho Lào với khoảng 500 triệu đô viện trợ quân sự, không bao gồm chi phí trang bị và huấn luyện lực lượng bán quân sự không chính quy.

Danh sách tướng lĩnh
Đại tướng Phoumi Nosavan (1958-1965)
Đại tướng Ouane Rattikone
Đại tướng Kouprasith Abhay (Phó Tổng tư lệnh Quân đội Hoàng gia Lào, 1973-1975)

Chỉ huy
Chuẩn tướng Soutchay Vongsavanh
Chuẩn tướng Thao Ty
Thiếu tướng Vàng Pao
Đại tướng Sengsouvanh Souvannarath
Đại tướng Amkha Soukhavong
Đại tướng Sing Ratanassamay
Đại úy Kong Le

Vũ khí và trang bị

Thiết giáp
Lực lượng thiết giáp qua kiểm kê bao gồm xe tăng hạng nhẹ M24 Chaffee và một số pháo tự hành M8 HMC 75mm trong khi đội thiết giáp trinh sát được cung cấp với xe bọc thép hạng nhẹ M8 Greyhound và xe bọc thép đặc dụng M20. Tiểu đoàn bộ binh cơ giới được cấp xe Half-Track M3 và xe trinh sát M3 bọc thép chở quân (APC). Một số lượng không rõ APC M-113 có bánh xích về sau được người Mỹ cung cấp.

Pháo binh
Các đơn vị pháo binh được trang bị loại sơn pháo dã chiến có tháp M101A1 105mm trong khi các đơn vị phòng không được trang bị với súng phòng không Bofors 40mm của Anh.

Quân phục và phù hiệu
Quân đội Hoàng gia Lào bắt nguồn từ sự hình thành Quân đội Quốc gia Lào trực thuộc quân đội đế quốc thực dân Pháp trong suốt cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất và ngay cả sau khi Hoa Kỳ đã đóng vai trò là nhà tài trợ nước ngoài chính cho lực lượng vũ trang Hoàng gia Lào vào đầu thập niên 1960, ảnh hưởng của quân đội Pháp vẫn còn hiện diện sâu đậm cả trong bộ quân phục và phù hiệu của họ.

Quân phục
Sau khi thành lập vào đầu thập niên 1950, những đơn vị Quân đội Quốc gia Lào ban đầu được trang tương tự Quân đoàn viễn chinh Đông Pháp vào thời kỳ này, về cơ bản quân phục của quân đội Lào dành cho mọi cấp bậc là quần và áo sơ mi vải bông màu kaki nhạt nhiệt đới của quân đội Pháp (tiếng Pháp: Tenue de toile kaki clair Mle 1945). Kiểu quân phục này bắt chước bộ quân phục ‘Chino’ nhiệt đới của Quân đội Mỹ sau Thế chiến thứ 2, bao gồm một áo sơ mi với sáu khuy cài phía trước, hai cái túi ngực cách nắp túi kẹp góc thẳng và dây đeo vai, áo sơ mi ngắn tay M1946 (tiếng Pháp: Chemisette kaki clair Mle 1946), có hai cái túi ngực nếp gấp cách đầu vạt áo, một trong hai đều mặc được. Cả hai mẫu áo sơ mi được mặc cùng với loại quần M1945 phù hợp, điểm đặc trưng có hai nếp gấp ở hông phía trước; quần soóc không xuất hiện từng được nhiều người Lào ưa chuộng. Bộ quân phục ‘Chino’ lúc đầu được người Pháp giúp trang bị và về sau do các chương trình viện trợ của Mỹ cung cấp.

Lễ phục
Bộ lễ phục may bằng vải bông màu trắng mùa hè thời thuộc địa kiểu Pháp ban đầu được những sĩ quan Quân đội Quốc gia Lào mặc vào những dịp quan trọng, đến năm 1954 thì thay thế bằng kiểu vải bông màu kaki nhạt gần như giống hệt nhau được các sĩ quan cấp cao sử dụng khi phục vụ trong Bộ Tham mưu Quân đội Quốc gia Lào, về sau lại tiếp tục được sử dụng trong Quân đội Hoàng gia Lào cho đến tận năm 1975. Bộ quần áo màu kaki mới bao gồm một cái áo có tám khuy cài với một cổ áo đứng, được cung cấp với hai túi ngực và hai túi bên, tất cả đều không có nếp gấp và cách nắp túi kẹp góc thẳng, mặc cùng với bộ quần màu kaki phù hợp. Vạt cài cúc áo mặt trước và nắp túi được buộc chặt bằng các khuy kim loại mạ vàng đề chữ FAR và hình vẽ cây đinh ba của thần "Vishnu" quanh vòng hoa.

Quân phục ngụy trang
Bộ quân phục dã chiến tiêu chuẩn của Quân đội Quốc gia Lào trong chiến tranh Đông Dương là bộ quân phục dã chiến đi rừng màu ôliu M1947 dành cho tất cả quân chủng (tiếng Pháp: Treillis de combat Mle 1947), trong khi các tiểu đoàn dù nhận được vào cuối thập niên 1940 bộ quân phục ngụy trang hai mặt như nhau USMC Pattern 44 và áo khoác ngoài Denison của Anh loại cũ còn sót lại từ thời Thế chiến II. Những bộ quân phục ngụy trang dã chiến lúc đầu như vậy đã được loại bỏ dần từ đầu thập niên 1950 thay bằng kiểu áo khoác ngoài liền nhau M1947/53-54 TAP thuộc loại quân phục ngụy trang "Lizard" (Thằn lằn) do Pháp thiết kế (tiếng Pháp: Ténue Leopard) và áo khoác với quần tây M1947/52 TTA phù hợp.

Đến giữa thập niên 1960, những đơn vị quân đội Quốc gia Lào trên chiến trường còn sử dụng nhiều loại đồng phục tùy thuộc vào sự sẵn có từ các nguồn viện trợ nước ngoài, cụ thể là Mỹ, Thái Lan, và Việt Nam Cộng hòa. Bộ quần áo dã chiến đi rừng màu xanh ôliu M1947 đã sớm đổi sang loại đồ đi rừng OG-107 của quân đội Mỹ, nó được tiếp nhận như bộ quân phục tiêu chuẩn của tất cả các lực lượng quân sự chính quy và bán quân sự không chính quy Lào; quân phục công dụng đi rừng M1967 cũng được đưa vào sử dụng năm 1970. Biến thể địa phương của bộ quân phục dã chiến OG-107 thường có thay đổi thiết kế ban đầu như áo sơ mi với dây đeo vai, hai "túi thuốc lá" cách vạt áo thẳng có cài khuy nằm ở hai tay áo trên hoặc thêm cái túi đựng bút trên tay áo bên trái phía trên khuỷu tay, rất được sĩ quan quân đội Lào, Việt Nam Cộng hòa và Campuchia ưa chuộng và còn thêm vào túi đựng "hàng" trên quần.

Quân phục ngụy trang rất phổ biến trong quân đội Lào. Những đội quân nhảy dù vẫn tiếp tục mặc loại đồ dã chiến ngụy trang kiểu "Lizard" cho đến năm 1975 và mẫu đồ ngụy trang kiểu mới được dùng trong suốt thập niên 1960-70. Đầu tiên là mẫu "Duck hunter" (Thợ săn vịt) kế đến là mẫu "Tigerstripe" (Hổ vằn) từ Mỹ, "Thai Tadpole" (Nòng nọc Thái) từ Thái Lan và "Tadpole Sparse" (Nòng nọc rải rác) từ Việt Nam Cộng hòa, cuối cùng là mẫu "Highland" (Cao nguyên) (tức mẫu lá cây ERDL 1948 hoặc "mẫu rừng"), sau này do được cung cấp cùng một nguồn hoặc do địa phương sản xuất.

Mũ lưỡi trai
Sĩ quan quân đội Hoàng gia Lào thường đội loại mũ lưỡi trai quân đội sao lại từ mẫu M1927 của Pháp (tiếng Pháp: Casquette d'officier Mle 1927) trong cả hai kiểu màu kaki nhạt và trắng mùa hè (về sau bổ sung thêm họa tiết thêu vàng trên vành mũ đen cho sĩ quan cấp tướng), đi cùng quân phục văn phòng màu kaki và bộ lễ phục cổ cao toàn một màu trắng tương tự. Loại mũ này có phù hiệu Quân đội Hoàng gia Lào bằng kim loại mạ vàng, gồm một cái họa tiết vòng hoa Airavata mang ý nghĩa Quân đội Hoàng gia Lào, thể hiện một con voi trắng ba đầu đứng trên một cái bệ và được che bằng một cái lọng nhọn đầu trên mảng nền màu đen. Khi Lực lượng vũ trang Hoàng gia Lào (FAR) chính thức được thành lập vào tháng 9 năm 1961, Lục quân Hoàng gia Lào (RLA) đã tiếp nhận loại mũ lưỡi trai quân sự kiểu Đức, rất giống với loại mà sĩ quan Quân đội Hoàng gia Thái Lan hoặc Việt Nam Cộng hòa đội, cùng với phù hiệu hình trang trí một cây đinh ba vòng hoa của lượng vũ trang Hoàng gia Lào bằng kim loại mạ vàng nền màu đen. Dù vậy, một số sĩ quan chiến trường vẫn sử dụng phù hiệu Quân đội Quốc gia Lào cũ trên mũ của họ cho đến giữa thập niên 1960 mới thay đổi hẳn.

Loại mũ nồi khá phổ biến dành cho các sĩ quan Quân đội Hoàng gia Lào trong suốt thập niên 1950 là mũ nhiệt đới M1946 của Pháp (tiếng Pháp: Bérét de toile kaki clair Mle 1946), làm bằng vải bông màu kaki nhạt, nhưng về sau Quân đội Hoàng gia Lào đã tiêu chuẩn hóa mẫu mũ nồi có thiết kế được dựa trên kiểu M1953/59 của Pháp (tiếng Pháp: Bérét Mle 1953/59); nó được làm bằng len trong từng mảnh riêng, gắn liền với một vành da màu đen với hai dây đai đen thắt ở phía sau. Trong Quân đội Hoàng gia Lào, mũ nồi vẫn được xem là loại mũ điển hình cho ngành thời trang Pháp với loạt màu sắc dành cho lục quân như sau: bộ binh - màu đỏ tươi (là màu hiểu tượng quốc gia của vương quốc Lào); nhảy dù, biệt kích và biệt kích dù - màu đỏ anh đào (màu nâu sẫm); thiết kị - màu đen; quân cảnh - màu xanh đậm. Mũ nồi được làm bằng vải ngụy trang theo mẫu "Duck hunter", "Tigerstripe" và "Highland" cũng được sử dụng trên chiến trường, đặc biệt là các đơn vị tinh nhuệ trong lực lượng RLA và cả các đơn vị SGU không chính quy. Theo quy định năm 1959, phù hiệu kim loại đeo trên mũ nồi RLA tiêu chuẩn được đặt phía trên mắt phải. Phù hiệu mạ vàng cho sĩ quan và kim loại bạc cho các cấp bậc còn lại. Nó bao gồm một cây đinh ba tượng trưng cho thần Vishnu của Ấn Độ giáo, chồng lên trên "Bánh xe Pháp Luân" theo tín ngưỡng Phật giáo (Chakra) có thiết kế gợi lại một cái cưa vòng. Tuy nhiên cũng có trường hợp ngoại lệ cho quy tắc này, chẳng hạn như tiểu đoàn dù Lào còn giữ lại phù hiệu mũ nồi lính dù bằng kim loại có cánh dao găm bạc dựa theo kiểu Pháp trước đây đã được sử dụng vào đầu thập niên 1950, chỉ đơn giản là thay thế con dao găm bằng một cây đinh ba của Lào sau năm 1961.

Quân đội Lào trên chiến trường có thể bắt gặp phải đội một loạt mũ khác nhau như mũ màu kaki hoặc mũ đi rừng OG và mũ tuần tra, từ mũ màu rậm của Pháp (tiếng Pháp: Chapeau de brousse Mle 1949) và mũ dã chiến M-1951 của Mỹ cho đến mũ bóng chày, "mũ Boonie" cũng của Mỹ và ngay cả loại mũ vải dã chiến của quân lực Việt Nam Cộng hòa (tương tự như hình dạng mũ công dụng của thủy quân lục chiến Mỹ). Phiên bản ngụy trang của những loại mũ sắt cũng được tìm thấy ngay trong quân ngũ quân đội Hoàng gia Lào cũng có xuất xứ từ Mỹ, Thái Lan và Việt Nam Cộng hòa, sẽ sớm thêm vào những bản sao do người Lào làm ra.

Quân hàm
Ban đầu, quân đội Hoàng gia Lào còn mang cấp hiệu quân hàm dựa theo mẫu Quân hàm Quân đội Cộng hòa Pháp quy định năm 1956. Mãi cho đến năm 1959 thì Quân đội Hoàng gia Lào mới quyết định tự thiết kế một hệ thống quân hàm khác hẳn vào tháng 9 năm 1961 thì nó chính thức trở thành bảng quân hàm tiêu chuẩn cho tất cả các quân chủng của Lực lượng vũ trang Hoàng gia Lào mới thành lập.

Theo quy định mới, cấp sĩ quan buộc phải mang bảng cầu vai cứng màu đỏ (tiếng Pháp: pattes d'épaule) gài trên bộ lễ phục tùy theo quân chủng của họ có dải viền màu vàng và một cái đinh ba có vòng hoa màu vàng gần cuối. Những sĩ quan cấp thấp (tiếng Pháp: Officiers subalternes) thì gắn thêm vào một số lượng ngôi sao vàng năm cánh thích hợp cho bảng cầu vai của họ trong khi những sĩ quan cấp cao (tiếng Pháp: Officiers supérieures) chỉ có duy nhất một phù hiệu hình hoa hồng lá hoa sen, cộng với một số lượng ngôi sao vàng năm cánh thích hợp. Riêng sĩ quan cấp Tướng và Thống chế (tiếng Pháp: Marechaux et Officiers Géneraux), nền cầu vai được trang trí họa tiết lá vàng và được đính kèm từ 2 ngôi sao bạc năm cánh trở lên. Hạ sĩ quan cấp cao và cấp thấp (tiếng Pháp: Sous-officiers) thường bao gồm cấp binh nhất mang lon vải trên cả hai tay áo phía trên; riêng binh nhì (tiếng Pháp: Hommes de troupe) không đeo phù hiệu.

Trên chiến trường, quân hàm sĩ quan ban đầu sử dụng cấp hiệu kim loại gắn những miếng tiết hình chữ nhật bằng vải nền màu đỏ đơn giản, khâu trên túi áo sơ mi bên phải hoặc áo khoác chiến đấu, nhưng một số sĩ quan cấp cao tiếp tục tùy chỉnh việc gài phù hiệu cổ áo ngực duy nhất (tiếng Pháp: patte de poitrine) cài khuy mặt trước áo sơ mi theo như kiểu quân đội Pháp. Tới cuối thập niên 1960 thì chuyển sang kiểu Mỹ trong đó cấp hiệu bằng kim loại hoặc thêu đặt trên cổ áo bên phải, mặc dù bằng chứng ảnh chụp cho thấy các sĩ quan trên chiến trường còn có thói quen sử dụng cấp hiệu trên mũ nồi, mũ kết, mũ mềm đi rừng và (hiếm hơn) mũ sắt.

 Danh xưng cấp bậc trong Quân đội Hoàng gia Lào
Sip – Binh nhì (không phù hiệu)
Sip – Binh nhất (một lon đỏ hướng lên)
Sip Trii – Hạ sĩ (một lon trắng hướng lên)
Sip Thó – Hạ sĩ nhất (hai lon trắng hướng lên)
Sip Êek – Trung sĩ (ba lon trắng hướng lên)
Cãã Trii – Trung sĩ nhất (một lon vàng viền đỏ hướng xuống)
Cãã Thó – Thượng sĩ (hai lon vàng viền đỏ hướng xuống)
Cãã Êek – Thượng sĩ nhất (ba lon vàng viền đỏ hướng xuống)
Học viên sĩ quan bậc 1 (một thanh ngang màu trắng)
Học viên sĩ quan bậc 2 (một thanh ngang 'thang' màu trắng)
Wáa Trii Loei Trii – Chuẩn úy (một thanh ngang màu vàng)
Loei Trïï – Trung úy (một ngôi sao vàng năm cánh)
Loei Thö – Thiếu úy (hai ngôi sao vàng năm cánh)
Loei Êek – Đại úy (ba ngôi sao vàng năm cánh)
Phan Trïï – Thiếu tá (một ngôi sao năm cánh trên một đĩa vàng)
Phan Thö – Trung tá (hai ngôi sao năm cánh, một trên một đĩa vàng)
Phan Êek – Đại tá (ba ngôi sao năm cánh, một trên một đĩa vàng)
Phoun Chatäävä – Chuẩn tướng (hai ngôi sao bạc năm cánh)
Phoun Trïï – Thiếu tướng (ba ngôi sao bạc năm cánh)
Phoun Thö – Trung tướng (bốn ngôi sao bạc năm cánh)
Phoun Êek – Đại tướng (năm ngôi sao bạc năm cánh)
Choum Phoun – Thống tướng (sáu ngôi sao bạc năm cánh)

Phù hiệu quân chủng
Phù hiệu quân chủng hoặc chuyên môn Quân đội Hoàng gia Lào được quy định bằng kim loại mạ vàng hoặc thêu và thêu trên vải. Trên các bộ lễ phục hoặc quân phục văn phòng, phù hiệu được đeo trên cả hai cổ áo của tất cả các cấp bậc nếu có sẵn cầu vai. Đối với quân phục dã chiến, cấp sĩ quan đeo phù hiệu trên cổ áo sơ mi bên trái khi mang cùng với cấp hiệu trên cổ áo bên phải; riêng cấp binh nhì thường đeo phù hiệu quân chủng trên cả hai cổ áo để thay thế.

Phù hiệu binh chủng
Phù hiệu binh chủng có 2 dạng chính là được thêu trên vải có màu vàng nhạt đeo trên túi áo sơ mi bên phải hoặc áo khoác ngoài quân phục hoặc thẻ bằng nhựa được mang cùng với đồ quân phục và lễ phục. Những đơn vị đặc biệt như đại đội biệt kích (tiếng Anh: Special Commando Company) của Sư đoàn 2 xung kích Quân đội Hoàng gia Lào (tiếng Anh: 2nd RLA Strike Division) và chức vụ binh chủng của họ sẽ được in trên túi áo ngực trái.

Xem thêm
Nội chiến Lào
Chiến tranh Việt Nam
Chiến tranh Việt Nam tại Lào
Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Hàng không Mỹ
Pathet Lào
Cảnh sát Hoàng gia Lào
Lực lượng Vũ trang Quốc gia Khmer
Danh sách vũ khí sử dụng trong Nội chiến Lào

Chú thích

Tham khảo
Albert Grandolini, Armor of the Vietnam War (2): Asian Forces, Concord Publications, Hong Kong 1998. ISBN 978-962-361-622-5
 Brig. Gen. Soutchay Vongsavanh, RLG Military Operations and Activities in the Laotian Panhandle, United States Army Center of Military History, Washington DC 1980.
 Jarred James Breaux, The Laotian Civil War: The Intransigence of General Phoumi Nosavan and American Intervention in the Fall of 1960, Morrisville, N.C.:Lulu, 2008.
 Kenneth Conboy and Don Greer, War in Laos, 1954-1975, Squadron/Signal Publications, 1994. ISBN 0-89747-315-9
 Kenneth Conboy and Simon McCouaig, South-East Asia Special Forces, Elite series 33, Osprey Publishing Ltd, London 1991. ISBN 1-85532-106-8
 Kenneth Conboy with James Morrison, Shadow War: The CIA's Secret War in Laos, Boulder CO: Paladin Press, 1995.
 Kenneth Conboy and Simon McCouaig, The War in Laos 1960-75, Men-at-arms series 217, Osprey Publishing Ltd, London 1989. ISBN 978-0-85045-938-8
 Khambang Sibounheuang (edited by Edward Y. Hall), White Dragon Two: A Royal Laotian Commando's Escape from Laos, Spartanburg, SC: Honoribus Press, 2002. ISBN 978-1-885354-14-3
 Nina S. Adams and Alfred W. McCoy (eds.), Laos: War and Revolution, Harper & Row, New York 1970.
 Roger Warner, Shooting at the Moon: The Story of America's Clandestine War in Laos, South Royalton VE: Steerforth Press, 1996.
 Timothy Castle, At War in the Shadow of Vietnam: United States Military Aid to the Royal Lao Government, 1955–1975, Columbia University Press, 1993. ISBN 978-0-231-07977-8
 Arnold Issacs, Gordon Hardy, MacAlister Brown, et al., Pawns of War: Cambodia and Laos, Boston Publishing Company, Boston 1987.
 Christopher Robbins, Air America, Avon, New York 1985.
 Christopher F. Foss, Jane’s Tank & Combat Vehicle recognition guide, HarperCollins Publishers, London 2002.  ISBN 0-00-712759-6
Kenneth Conboy, Kenneth Bowra, and Simon McCouaig, The NVA and Viet Cong, Elite 38 series, Osprey Publishing Ltd, Oxford 1992. ISBN 978-1-85532-162-5
 Military History Institute of Vietnam, Victory in Vietnam: The Official History of the People's Army of Vietnam, 1954–1975 (translated by Merle Pribbenow), Lawrence KS: University of Kansas Press, 2002.

Liên kết ngoài

link title

Quân sự Lào
Nội chiến Lào
Lục quân bị giải tán
Quân đội Hoàng gia Lào
Đơn vị quân sự thành lập năm 1949
Đơn vị quân sự giải thể năm 1975


title: Thủy quân Hoàng gia Lào

text:
Thủy quân Hoàng gia Lào (tiếng Pháp: Marine Royale Laotienne – MRL) là quân chủng thủy quân thuộc Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Lào (FAR) và là lực lượng thủy quân chính thức của Chính phủ Hoàng gia Lào và Vương quốc Lào trong cuộc nội chiến Lào từ năm 1960 đến 1975.

Lịch sử
Thủy quân Lào (tiếng Pháp: Marine Laotienne) lần đầu tiên được thành lập vào ngày 28 tháng 1 năm 1955 như một thành phần thủy quân của Quân đội Quốc gia Lào, ban đầu được các sĩ quan người Pháp huấn luyện và bố trí. Phần lớn là lực lượng tuần giang vì Lào là quốc gia duy nhất của khu vực Đông Nam Á không giáp biển và được bao quanh bởi đất liền. Lực lượng thủy quân Lào mới mẻ này được cho là do nước ngoài cung cấp vào thời điểm đó với một số lượng nhỏ tàu tuần giang bọc thép STCAN cũ của Hải quân Pháp và tàu hộ tống FOM chỉ dùng trong suốt cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất.

Cơ cấu
Thủy quân Hoàng gia Lào cùng với Không quân Hoàng gia Lào và Lục quân Hoàng gia Lào đều được đặt dưới sự kiểm soát của Bộ Quốc phòng tại Viêng Chăn. Đến tháng 4 năm 1975, tổng quân số của Thủy quân Hoàng gia Lào đã gia tăng gấp vượt bậc với khoảng 500 hạ sĩ quan và thủy thủ của một đội tàu trên sông gồm 36 tàu, được phân chia kể từ giữa những năm 1950 thành một liên đội tuần tra (tiếng Pháp: Escadrille Fluviale du Haut Mekong – EFHM) và một phần tàu vận tải cỡ liên đội (tiếng Pháp: Section de Transports Fluviaux du Laos – STFL). Thủy quân Hoàng gia Lào nhận được sự hỗ trợ chủ yếu là từ Pháp, Thái Lan và Mỹ, quốc gia đã cung cấp 20 tàu tuần tra sông PBR Mk 1 và 2 "Bibber" và 16 tàu đổ bộ LCM (8) để trang bị cho đội tàu dùng trên sông nhỏ.

Quân phục và phù hiệu
Trong thập niên 1960 và đầu thập niên 1970, các sĩ quan thủy quân bắt đầu mặc quân phục màu rừng OG-107 do Mỹ viện trợ hoặc những bản sao do Lào làm ra; ngoài ra họ cũng mặc những phiên bản của Thái Lan và Việt Nam Cộng hòa.

Quân hàm
Sau năm 1961, sĩ quan cấp cao và cấp thấp của Thủy quân Hoàng gia Lào (tiếng Pháp: Officiers supérieurs et officiers subalternes) sử dụng cấp hiệu quân hàm của họ trên cầu vai tháo được giống hệt với mẫu dựa theo tiêu chuẩn mới của Quân đội Hoàng gia Lào, trong khi những viên hạ sĩ quan (tiếng Pháp: Officiers mariniers) mang lon trên tay áo trên hoặc những thanh chéo trên tay áo dưới. Thủy thủ (tiếng Pháp: matelots) không đeo phù hiệu.

Sip – Lính thủy (không phù hiệu)
Phakhianna Irüartrï – Hạ sĩ (một lon màu trắng rộng gắn lên tay áo trên)
Phakhiannaïrüarthõ – Trung sĩ (ba thanh chéo màu trắng trên tay áo dưới)
Phakhiannaïrüarëk – Thượng sĩ (ba thanh chéo màu vàng trên tay áo dưới)
Rüatrï – Thiếu úy (một ngôi sao vàng năm cánh)
Rüathõ – Trung úy (hai ngôi sao vàng năm cánh)
Rüaëk – Đại úy (ba ngôi sao vàng năm cánh)
Phãvãtri – Thiếu tá (một ngôi sao năm cánh lồng vào một đĩa vàng)
Phãvãthõ – Trung tá (hai ngôi sao năm cánh, một lồng vào một đĩa vàng)

Xem thêm
Nội chiến Lào
Chiến tranh Việt Nam
Lực lượng cơ động ven sông
Thủy đội nước nâu
Danh sách vũ khí sử dụng trong Nội chiến Lào

Tham khảo

 Kenneth Conboy and Don Greer, War in Laos, 1954-1975, Squadron/Signal Publications, 1994. ISBN 0897473159, 9780897473156.
 Kenneth Conboy and Simon McCouaig, The War in Laos 1960-75, Men-at-arms series 217, Osprey Publishing Ltd, London 1989. ISBN 9780850459388
 Kenneth Conboy with James Morrison, Shadow War: The CIA's Secret War in Laos, Boulder CO: Paladin Press, 1995.
 Timothy Castle, At War in the Shadow of Vietnam: United States Military Aid to the Royal Lao Government, 1955–1975, Columbia University Press, 1993. ISBN 978-0-231-07977-8

Liên kết ngoài
Lao People’s Navy
Royal Lao Armed Forces and Police heraldy

Quân sự Lào
Nội chiến Lào
Hải quân bị giải tán
Quân đội Hoàng gia Lào
Đơn vị quân sự thành lập năm 1955
Đơn vị quân sự giải thể năm 1975


title: Lực lượng Vũ trang Quốc gia Khmer

text:
Lực lượng Vũ trang Quốc gia Khmer hoặc Quân lực Quốc gia Khmer (tiếng Pháp: Forces Armées Nationales Khmères - FANK), là lực lượng quốc phòng vũ trang chính thức của nước Cộng hòa Khmer, một nhà nước đã tồn tại trong khoảng thời gian ngắn từ 1970-1975, nay gọi là Campuchia. FANK là sự kế thừa của FARK tức Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Khmer (tiếng Pháp: Forces Armées Royales Khmères) chịu trách nhiệm về quốc phòng của Vương quốc Campuchia trước đây kể từ khi giành được độc lập từ tay Pháp vào năm 1954.

Tổng quan
Lực lượng Vũ trang Quốc gia Khmer về cơ bản là sự tiếp nối của Lực lượng Vũ trang Hoàng gia cũ dưới một cái tên mới, FANK đóng một vai trò như một phe phái chính trong cuộc nội chiến Campuchia dần leo thang sau khi tướng Lon Nol tiến hành đảo chính lật đổ Hoàng thân Norodom Sihanouk vào năm 1970. Dù ngay từ sau tháng 4 năm 1967, lực lượng vũ trang của vương quốc đã tham gia đàn áp cuộc nổi loạn của Đảng Cộng sản Campuchia do Saloth Sar (về sau được biết đến với cái tên Pol Pot) lãnh đạo, kể từ đó cho tới lúc lật đổ chính phủ Sihanouk thì nó được xem là sự ủng hộ đắc lực của xã hội Campuchia khi mà thái tử được coi là biểu tượng của người dân nơi đây.

Lịch sử

Thời kỳ Sihanouk (1953–1970)

Năm 1953, xứ bảo hộ Campuchia giành được độc lập hoàn toàn từ tay thực dân Pháp, cho phép vị vua trẻ Norodom Sihanouk lãnh đạo chính phủ của nhà nước hậu thuộc địa đầu tiên ở Đông Dương thuộc Pháp. Theo các điều khoản của Hiệp định Genève được ký kết vào năm sau khi kết thúc chiến tranh Đông Dương, quân đội Pháp và các đơn vị du kích Việt Minh từ Việt Nam vẫn hoạt động tại Campuchia đã buộc phải rút khỏi lãnh thổ và một lực lượng quốc phòng mới được thành lập, do Pháp huấn luyện và Mỹ giúp trang bị kể từ sau tháng 9 năm 1950, lực lượng vũ trang của Vương quốc Campuchia mới (FARK) được hình thành chủ yếu từ những binh sĩ người Khmer vừa được chuyển giao từ các đơn vị thực dân Pháp, mặc dù cựu thành viên du kích Khmer Issarak và Việt Minh gốc Khmer cũng được phép tham gia.

Hầu hết các sĩ quan cao cấp của quân đội mới đều từng là những quan chức trong chế độ thuộc địa cũ. Lon Nol, là một ví dụ, từng là cảnh sát trưởng Campuchia dưới thời thuộc địa. Năm 1955, Lon Nol được thăng làm Tham mưu trưởng FANK và năm 1960 được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Theo lệnh của ông, FARK trở thành một thế lực chịu ảnh hưởng của Mỹ gây áp lực lên chế độ Sihanouk, đặc biệt là bởi vì viện trợ quân sự của Mỹ đã chiếm tới 30% ngân sách của lực lượng vũ trang cho đến năm 1964 khi bị chính phủ Campuchia từ bỏ. Sau khi phe của ông chiếm giữ một lượng lớn số ghế đại biểu chi phối đảng Sangkum tại Quốc hội trong cuộc tổng tuyển cử năm 1966. Tướng Lon Nol được bầu làm Thủ tướng Chính phủ, do đó đã bao bọc thể chế nhà nước dưới sự kìm kẹp vững chắc của quân đội, y như điều mà Sihanouk đã lo sợ. Tuy nhiên, ông từ chức vào năm 1967 sau một vụ tai nạn xe hơi và chỉ trở về hai năm sau khi nhà vua gia tăng một cuộc thanh trừng đổi mới đối với những người bất đồng chính kiến cánh tả.

Là một đại diện của người Khmer bảo thủ đã ủng hộ sự cai trị của Pháp, Lon Nol không bao giờ chấp nhận chính sách trung lập không liên kết của Sihanouk. Mặc dù những cuộc thanh trừng rời rạc phong trào cánh tả của Hoàng thân sẽ dập tắt cơn thịnh nộ của Lon Nol trước các cuộc nổi dậy của cộng sản ngày càng tăng, những gì ông thực sự lo lắng về những thỏa thuận bí mật của Sihanouk với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (thường gọi là Bắc Việt) và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (thường gọi là Việt Cộng) cho phép họ lập các trại căn cứ bên kia biên giới Campuchia giáp với miền Nam Việt Nam và xây dựng một cơ sở hạ tầng tiếp tế lớn. Lon Nol cũng biết rằng chính sách nhượng bộ cân bằng với Mỹ của Sihanouk từ năm 1968 trở đi bằng cách cho phép máy bay B-52 oanh tạc và tấn công truy đuổi gắt gao qua vùng biên giới nhắm vào các chiến khu của Bắc Việt và Việt Cộng bên trong lãnh thổ Campuchia sẽ không hiệu quả trong việc ngăn chặn tình trạng mở rộng các cuộc nổi dậy trong nước. Một trong các biện pháp mà ông có thể thực hiện là xây dựng một phe chống Cộng mạnh mẽ trong hàng ngũ sĩ quan FARK sẽ theo ông khiến Sihanouk một lần nữa chuyển đổi hướng về cánh tả.

Cộng hòa Khmer (1970–1975)
Ngày 17 tháng 3 năm 1970, trong khi Sihanouk thực hiện chuyến viếng thăm cấp nhà nước sang Trung Quốc và Liên Xô thì Lon Nol dựa vào sự ủng hộ bí mật của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và chính phủ Việt Nam Cộng hòa, đã chính thức lên nắm quyền khi Quốc hội ở Phnôm Pênh đã nhất trí bỏ phiếu bãi miễn chức vụ của Hoàng thân. Lon Nol tự mình nắm quyền trong cương vị nguyên thủ quốc gia vào ngày 18 tháng 8, dù ông tuyên bố rằng hành động này là hợp với hiến pháp, nó mau chóng húc đổ tinh thần bảo thủ của người Campuchia, nhiều người trong số họ tin rằng ngài Hoàng thân cai trị thông qua ân huệ thần thánh. Vấn đề trở nên rắc rối hơn nữa khi Hoàng thân Sihanouk sau khi bị lật đổ đã chạy sang lánh nạn tại Trung Quốc và quyết định thành lập một tổ chức kháng chiến ở Bắc Kinh, sau đó ông còn tham gia vào một liên minh với các nhà lãnh đạo Khmer Đỏ thuộc phe chủ nghĩa Mao cùng các nhóm đối lập cánh tả khác. Vào tháng 4 năm 1970, các phe phái khác nhau đã thành lập tổ chức FUNK với mục đích lật đổ vũ trang nhà nước Cộng hòa Khmer thân phương Tây.

Lon Nol đã phải đối phó với một số sĩ quan cấp cao FARK bất đồng chính kiến mặc dù xét theo quan điểm riêng thì ông cảm thấy rằng việc lật đổ Sihanouk đã đi quá xa so với dự kiến. Nhiều người trong số các viên chức và sĩ quan phe bảo hoàng đã từ chức để phản đối cơ cấu lực lượng vũ trang mới khi Lon Nol tiến hành chuyển đổi với sự giúp đỡ của Mỹ biến FARK cũ kỹ thành FANK để thích ứng với đặc điểm của chế độ Cộng hòa mới. Ngược lại, những tân binh sẵn sàng chuyển sang hàng ngũ phái cực tả của Khmer Serei, một nhóm du kích chống Cộng được Mỹ hậu thuẫn do nhà dân tộc chủ nghĩa cứng rắn Sơn Ngọc Thành thành lập với mục tiêu chiến đấu chống lại chế độ Sihanouk trong thập niên 1960, được xem là người đi theo đường lối Cộng sản chân chính một thời.

Các biện pháp nhanh chóng được chính quyền Lon Nol thực hiện bao gồm việc ban bố tối hậu thư yêu cầu các đơn vị của Quân đội Nhân dân Việt Nam (VPA) và Quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam (SVLA) phải dọn ra khỏi các căn cứ mà họ đã thành lập trên đất của người Khmer và ngăn chặn việc chuyên chở lô hàng vũ khí giới hạn cho Quân Giải phóng được bốc dỡ tại các cảng biển trong nước. Những biện pháp này cùng những tác động bởi cuộc hành quân xâm nhập vào lãnh thổ Campuchia của liên quân Mỹ/Việt Nam Cộng hòa tấn công vào những nơi trú ẩn của VPA/SVLA ở vùng biên giới phía đông Campuchia, tuy kết quả bị phản công dữ dội và thiệt hại nặng nề. Trong thực tế, nước Cộng hòa Khmer mới được thành lập và lực lượng vũ trang thiếu sự chuẩn bị đã sớm mất cảnh giác vào đầu những năm 1970 bởi các phản ứng tích cực của VPA, mà trước đó đã hạn chế hành động để tiếp tế hỗ trợ cho các đơn vị Quân Giải phóng hoạt động tại miền Nam Việt Nam ngay cả sau khi việc phá hủy thất bại trong cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân 1968.

Kết quả là thời kỳ cai trị của Lon Nol đã làm gia tăng sự hiện diện quân sự của VPA trong vùng hạ lưu sông Mekong và hành lang Bassac và ở phía bắc và đông bắc Campuchia, đặc biệt là từ năm 1972 trở đi. Đáp lại những đợt tấn công trên bộ thất bại ban đầu để trục xuất họ, những đơn vị VPA hùng mạnh lần lượt tung ra những đợt phản công dữ dội trong suốt năm 1971-1972 vào các khu vực này bằng cách sử dụng pháo hạng nặng, xe tăng, và tên lửa chống máy bay SAM-7 lần đầu tiên ở Campuchia, quy mô nhỏ hơn so với cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân. Các chiến dịch quy mô lớn chỉ để đáp ứng việc làm kiệt sức cả hai bên và dẫn đến việc ký kết Hiệp định Hòa bình Paris vào tháng 1 năm 1973, đánh dấu sự kết thúc chính thức sự tham gia trực tiếp của Mỹ vào các hoạt động chiến đấu tại Việt Nam. Hiệp định gây thêm khó khăn cho cả hai nước Cộng hòa Khmer và Việt Nam Cộng hòa, như viện trợ quân sự và tài chính mà họ nhận được từ Mỹ đã bị cắt giảm hơn 50% (mặc dù các nhân viên quân sự Mỹ ở Campuchia vẫn tiếp tục phối hợp các chương trình viện trợ quân sự khác nhau, đôi khi họ còn bị cấm tham gia tư vấn và nhiệm vụ chiến đấu cho đến năm 1975). FANK, cho tới lúc này đã được trang bị, tiếp tế, và duy trì bởi các cố vấn và kỹ thuật viên người Mỹ, đã phải thức dậy với một thực tế mới là họ phải sửa chữa trang bị của riêng mình và huấn luyện quân đội ở mức tốt nhất chỉ với ngân sách ít ỏi.

Nội chiến (1970–1975)
Việc Sihanouk tạo ra liên minh FUNK do Trung Quốc tài trợ và sẵn sàng cho vay tài chính hỗ trợ nhân dân ông nổi dậy chống lại chế độ Cộng hòa mang lại tính hợp pháp trong con mắt của tầng lớp nông dân Campuchia ủng hộ Sihanouk, nhiều người trong số họ bắt đầu đứng vào hàng ngũ phe kháng chiến. Động thái sơ suất này cũng cho phép Khmer Đỏ chiêu mộ nông dân từ các làng thuộc vùng nông thôn dưới sự kiểm soát của họ nếu không thì sẽ xảy ra sự thờ ơ. Ngoài ra, nhiều người Campuchia ôn hòa về mặt chính trị đã không thích chế độ cộng hòa độc tài và bất ổn của Lon Nol, cũng bởi do tình trạng tham nhũng tràn lan và kiểu cai trị đàn áp nặng nề đã kiềm chế các quyền chính trị và dân sự hơn rất nhiều so với thời Sihanouk cầm quyền.

Trong sự trỗi dậy của Hiệp định hòa bình Paris năm 1973, Lon Nol đã chứng minh không thể ngăn chặn việc phát triển lực lượng của VPA/SVLA trong khu vực hạ lưu sông Mekong, Bassac để chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới ở nước láng giềng Việt Nam Cộng hòa. Ông cũng không tham gia vào các nỗ lực chiến tranh phối hợp đúng cách với Mỹ và CIA hoặc chính quyền Nguyễn Văn Thiệu ở Nam Việt Nam.

Trong khi đó, quân đội FANK tận lực lạm dụng nhân quyền nhiều lần để chống lại dân thường, đặc biệt là cuộc đàn áp dân tộc thiểu số người Việt (những người bị cáo buộc đã hỗ trợ cho VPA/SVLA) và đàn áp những người nông dân Khmer nổi loạn với hỗ trợ của Sihanouk. Những chính sách sai lầm này đã biến họ về sau trở thành cánh tay đắc lực của Pol Pot. Trong các vùng sâu vùng xa của đất nước, đặc biệt là trong khu vực cao nguyên, FANK đã chứng minh không có khả năng hạn chế các chiến dịch đe dọa đáng sợ của Khmer Đỏ nhắm mục tiêu vào giai cấp nông dân, để một mình bảo vệ họ. Kể từ sau giữa năm 1971, chính quyền Cộng hòa tập trung vào việc củng cố giữ vững các khu trung tâm đô thị chính yếu, các đơn vị đồn trú chính và vùng hạ lưu hành lang sông Mê Kông, Bassac, do đó để lại hầu hết các vùng nông thôn hầu như rộng mở đủ cho Khmer Đỏ xây dựng một đạo quân đông đảo. Trong các chiến dịch quân sự diễn ra suốt năm 1967-1968 được tiến hành để chống lại Quân đội Cách mạng Campuchia của Khmer Đỏ (RAK) đặt căn cứ ở tỉnh Battambang mà Lon Nol có thể dựa vào sự trung thành của giai cấp nông dân Hoàng thân Sihanouk, nhưng giờ đây ông chỉ còn lại một mình. Quân đội yếu kém và sa đọa của ông, đã giảm xuống chỉ còn là một lực lượng đồn trú giới hạn trong các thành phố chính, ngày càng được dư luận coi là cánh quân sự của chế độ Phnom Penh hơn là của bản thân quốc gia.

Đối mặt với họ là cánh vũ trang của FUNK, tức Lực lượng Vũ trang Giải phóng Quốc gia Nhân dân Campuchia (CPNLAF) đã nhận được vũ khí và đạn dược một cách tự do từ biên giới rỗng của đất nước. Trong khi CPNLAF có quy mô nhỏ hơn thì Bộ Tư lệnh tối cao FANK luôn phải đối mặt với vấn đề làm thế nào để cung cấp trang thiết bị đầy đủ cho số lượng binh lính nhập ngũ trong cuộc chiến đấu chống lại VPA/SVLA và Khmer Đỏ từ nguồn kho dự trữ đang bị hao mòn dần. Ngay khi đang diễn ra chiến sự thì vũ khí và đạn dược không đề cập đến cơ sở huấn luyện trở nên hiếm dần, FANK không thể huấn luyện những tân binh trong nước để lại một đội quân lính nghĩa vụ non nớt và các cựu chiến binh mất tinh thần. FANK bị đặt vào thế bất lợi chiến lược kể từ tháng 5 năm 1970, sau khi chiếm được những khu vực phía đông bắc của đất nước (tỉnh Stung Treng, Ratanakiri, Kratié và Mondolkiri) từ tay VPA/SVLA để đáp lại tối hậu thư của Lon Nol và đã để mất một số tỉnh phía đông và phía tây nam các tỉnh Campuchia (Kampot, Koh Kong, Kampong Cham, Preah Vihear, cộng với một phần của Xiêm Riệp, Oddar Meanchey, Kampong Thom, Prey Veng, và Svay Rieng) trong cùng năm đó.

Sụp đổ tháng 4 năm 1975

Vào tháng 1 năm 1975, trùng hợp với cuộc tiến công mùa đông của VPA/SVLA đã phá tan một phần tuyến phòng thủ ở miền Nam, quân Khmer Đỏ tiến sát gần thủ đô Phnôm Pênh hiện đã quá tải với 250.000 thường dân tị nạn và rơi vào tình trạng vây hãm khốc liệt. Tổng thống Lon Nol, Tổng Tư lệnh Đại tướng Sosthene Fernandez và các quan chức Cộng hòa Khmer không thể phối hợp một cuộc kháng cự hiệu quả và đồng thời nuôi dưỡng những người tị nạn và người dân Phnôm Pênh. Ngày 1 tháng 4, Lon Nol từ chức Tổng thống và cùng thân quyến rời khỏi đất nước bằng máy bay đến Thái Lan sống lưu vong, mặc dù hầu hết các quan chức chính phủ dân sự và quân sự cấp cao đều quyết định ở lại. Sau đó ngày 17 tháng 4, Tổng Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang, tướng Sak Sutsakhan đã được sơ tán cùng với gia đình và người thân của các quan chức khác bằng trực thăng bay đến Kampong Thom trong chiến dịch Eagle Pull, do đó chính thức kết thúc sự tồn tại của FANK như là một lực lượng chiến đấu chặt chẽ.

Cuộc chiến cuối cùng của quân đội xấu số Khmer dưới bất kỳ hình thức nào diễn ra xung quanh ngôi Đền Preah Vihear ở dãy núi Dangrek, gần biên giới Thái Lan. Tàn quân của Nhóm Lữ đoàn số 9 FANK đã chiếm đóng khu vực trong một vài tuần cuối tháng 4 năm 1975, sau khi chế độ Lon Nol đã sụp đổ. Mặc dù chính phủ của họ đã đầu hàng, nhưng các binh sĩ FANK vẫn tiếp tục các cuộc kháng cự dữ dội gần một tháng sau khi Phnôm Pênh thất thủ để chống lại lực lượng Khmer Đỏ cho đến người cuối cùng. Khmer Đỏ cuối cùng cũng thành công vào ngày 22 tháng 5, sau khi bắn phá các ngọn đồi nơi đền thờ trụ vững, tăng cường binh lính và lập phòng tuyến bảo vệ, như các quan chức Thái Lan báo cáo vào thời điểm đó.

Tổ chức

Quân khu
Trước chiến tranh, Campuchia được chia thành bảy quân khu (tiếng Pháp: Régions Militaires - MR) bao gồm từ một đến mười chi khu có quy mô không đồng đều đại thể tương ứng với 23 tỉnh thành và quận huyện của đất nước. Chúng được tổ chức tính từ tháng 9 năm 1969 như sau:
Quân khu I (tiếng Pháp: Région Militaire 1) - Bộ Tư lệnh Quân khu I đặt tại Kompong Cham, thủ phủ của tỉnh Kompong Cham, quân khu 1 bao gồm các chi khu Kompong Cham, Prey Veng và Svay Rieng.
Quân khu II (tiếng Pháp: Région Militaire 2) - Bộ Tư lệnh Quân khu II đặt tại Kompong Speu, thủ phủ của tỉnh Kompong Speu, quân khu 2 bao gồm các chi khu Kompong Speu, Kampot, Takéo, Srakar Neak, Kompong Seila, Thmar keo, Kirirom, Kep-Bokor và Koh Kong.
Quân khu III (tiếng Pháp: Région Militaire 3) - Bộ Tư lệnh Quân khu III đặt tại Battambang, thủ phủ của tỉnh Battambang, quân khu 3 bao gồm các chi khu Battambang, Pursat, Thmar Pouk, Stung Meanchey và Kompong Chhnang.
Quân khu IV (tiếng Pháp: Région Militaire 4) - Bộ Tư lệnh Quân khu IV đặt tại Siem Reap, thủ phủ của tỉnh Svay Rieng, quân khu 4 bao gồm các chi khu Siem Reap, Kampong Thom, Preah Vihear, Oddar Meanchey và Angkor Chum.
Quân khu V (tiếng Pháp: Région Militaire 5) - Bộ Tư lệnh Quân khu V đặt tại Stung Treng, thủ phủ của tỉnh Stung Treng, quân khu 5 bao gồm các chi khu Stung Treng và Ratanakiri.
Quân khu VI (tiếng Pháp: Région Militaire 6) - Bộ Tư lệnh Quân khu VI đặt tại Kratié, thủ phủ của tỉnh Kratié, quân khu 6 bao gồm các chi khu Kratié và Mondolkiri.
Biệt khu Thủ đô Phnôm Pênh (tiếng Pháp: Région Militaire Spéciale de Phnom Penh – RMSPP) - Bộ Tư lệnh Biệt khu Thủ đô đặt tại Phnôm Pênh, bao gồm khu vực thủ đô quốc gia và các vùng lân cận cùng các chi khu Udong Meanchey và Kandal.

Quân khu 6 và Bộ Tư lệnh Quân khu đóng tại Kratie đã bị mất vĩnh viễn khi địa phương quân đồn trú đã đào ngũ trước mặt quân đối phương ngay sau khi bắt đầu chiến sự. Một quân khu đặc biệt dành cho vùng hạ lưu sông Mê Kông, được chỉ định là Biệt khu Mê Kông - SMZ hoặc Vùng Chiến Thuật 12 (tiếng Pháp: Zone Spéciale du Mekong – ZSM; Vùng Chiến Thuật 12) được thành lập vào giữa năm 1971 tại tỉnh Kandal, nằm giữa Thủ đô Campuchia và biên giới Nam Việt Nam. Hai quân khu thêm vào (VIII và IX) được thành lập vào năm 1973.

Quân chủng
Tiền thân của FANK lần đầu tiên được thành lập vào ngày 9 tháng 11 năm 1953 dựa theo các điều khoản của hiệp định Pháp-Khmer và nhận được cái tên Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Khmer (tiếng Pháp: Forces Armées Royales Khmères – FARK). Vào giữa những năm 1950, FARK bao gồm quân chủng hải, lục, không quân, tương ứng với Lục quân Hoàng gia Khmer, Không quân Hoàng gia Khmer, và Hải quân Hoàng gia Khmer. Vai trò của chúng được xác định như sau: để đảm bảo chủ quyền của đất nước và của nhà vua, đảm bảo an ninh nội bộ bằng cách duy trì trật tự xã hội và các quy định của pháp luật và để bảo vệ Vương quốc Campuchia mới được độc lập từ các mối đe dọa bên ngoài. Nhờ cuộc đảo chính của Lon Nol vào tháng 3 năm 1970, quân đội Campuchia cũ đã được đổi tên mới thành FANK, do đó trở thành lực lượng vũ trang chính thức của chế độ mới, Cộng hòa Khmer. Vai trò được xác định cho việc tái tổ chức FANK về cơ bản giống như trước, ngoại trừ việc bây giờ họ phải bảo vệ chủ quyền của chính phủ Cộng hòa chứ không phải của ông hoàng bị lật đổ, đồng thời trục xuất tất cả lực lượng VPA/SVLA từ miền đông Campuchia. FANK bao gồm các quân chủng sau đây:
Lục quân Quốc gia Khmer (tiếng Pháp: Armée Nationale Khmère - ANK)
Không quân Quốc gia Khmer (tiếng Pháp: Armée de l'Air Khmère - AAK)
Hải quân Quốc gia Khmer (tiếng Pháp: Marine Nationale Khmère - MNK)

Lực lượng đặc biệt
Lữ đoàn Nhảy dù Campuchia
Tiểu đoàn Biệt kích dù Campuchia
Lực lượng đặc biệt Khmer
Lữ đoàn Hồ Campuchia
Thủy quân lục chiến Campuchia
Biệt đội Hải cẩu Campuchia

Cơ sở huấn luyện
Học viện Không quân được chuyển từ Pochentong đến thủ phủ tỉnh Battambang trong khi Trường Đào tạo Sĩ quan thì chuyển từ Phnôm Pênh đến Longvek tại tỉnh Kampong Chhnang, nằm về phía bắc Oudong. Trung tâm đào tạo bộ binh mới được xây dựng tại Kandal, Kampong Speu, Ream, Sisophon, và Longvek trong khi một trường huấn luyện do thám được thêm vào do biệt kích Khmer quản lý đã được mở gần Battambang.

Ngoại viện
Ngay sau khi thành lập vào năm 1970, Cộng hòa Khmer đã yêu cầu và nhận được viện trợ quân sự từ Mỹ, Việt Nam Cộng hòa, Thái Lan, Indonesia, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) và Úc. Để nâng cấp khả năng tác chiến của FANK, một chương trình huấn luyện quân đội chính thức bắt đầu vào đầu năm 1971 tại miền Nam Việt Nam dưới sự bảo trợ của Mỹ. Từ tháng 2 năm 1971 và tháng 11 năm 1972 những trại huấn luyện được thiết lập ở Long Hải, Chi Lăng, và Tuy Phúc để tái huấn luyện quân đội Campuchia và lực lượng bộ binh hải quân các khóa cơ bản về bộ binh hạng nhẹ, thiết giáp, pháo binh và chiến thuật biển.

Việc đào tạo chuyên sâu hơn cũng được cung cấp để tuyện chọn nhân sự cho FANK. Các khóa học nhảy dù được tổ chức tại Trung tâm huấn luyện viễn thám Vạn Kiếp do Úc mở và tại Trung tâm huấn luyện nhảy dù Long Thành và Tân Sơn Nhứt, gần Sài Gòn, khoảng 60 sinh viên Campuchia sau đó đã được gửi đến Indonesia để tham dự khóa học biệt kích dù tại Trường biệt kích dù Batu jajar nằm gần Bandung phía Tây Java. Các khóa học về Lực lượng đặc biệt (SF) được thực hiện tại Trung tâm huấn luyện biệt quân Động Ba Thìn, miền Nam Việt Nam và còn ở Thái Lan, tại Trung tâm chiến tranh đặc biệt thuộc Quân đội Hoàng gia Thái Lan (RTA) ở Ft. Narai, tỉnh Lopburi, trong khi kỹ thuật biệt kích và du kích được giảng dạy bởi Đơn vị cảnh sát tái tiếp tế trên không thuộc Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan (PARU) tại các trại huấn luyện ở Phitsanulok và Hua Hin. Các khóa học về biệt động được thực hiện tại Trường huấn luyện do thám trực thuộc Bộ chỉ huy Việt trợ Quân sự Hoa Kỳ tại Việt Nam (MACV) ở Nha Trang, miền Nam Việt Nam và tại Trường huấn luyện do thám quân đội Hoàng gia Thái Lan cũng đặt tại Ft. Narai, Thái Lan. Việc bổ sung khóa huấn luyện biệt kích và biệt hải được thực hiện tương tự tại Fort Bragg, Bắc Carolina và Căn cứ Đổ bộ Hải quân Coronado, San Diego, California ở Hoa Kỳ và tại Căn cứ Hải quân Vịnh Subic ở Philippines.

Phi công hướng dẫn từ Đài Loan được cho mượn tại Học viện Hàng không Battambang KAF để huấn luyện phi công trong khi các học viên trường sĩ quan và phi hành đoàn Khmer được gửi đến huấn luyện lái các chiếc L-19, 0-1, T-28, AC-47, AU-24 và C-123 ở miền Nam Việt Nam, Thái Lan và Mỹ. Hầu hết các khóa học nâng cao và đào tạo chuyên ngành của những phi công chiến đấu Khmer được thực hiện bởi các cố vấn người Mỹ thuộc Biệt đội 1, Phi đội Chiến dịch Đặc biệt 56 tại căn cứ không quân Udorn, U-Tapao và Takhli ở Thái Lan, trong khi số khác được gửi đi tham dự các khóa học quan sát viên tại Biên Hòa, Nam Việt Nam. Một số nhỏ cũng đến huấn luyện với Hải quân Mỹ tại Nhà ga Sân bay Pensacola, Florida và tham dự các khóa học tại căn cứ không quân East Sale RAAF ở tiểu bang Victoria, Úc.

Hệ thống cấp bậc quân hàm
Ngoại trừ việc vào năm 1970, sau khi nắm được quyền lực, Lon Nol đã tự đặt ra quân hàm Đại thống lĩnh để phong cho mình, thì hệ thống quân hàm Quân lực Quốc gia Khmer kế thừa hoàn toàn hệ thống quân hàm của Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Khmer. Các danh xưng quân hàm đều sử dụng thống nhất trong cả hải lục không quân.

 Pʊəl too (ពលទោ): Binh nhì
 Pʊəl aek (ពលឯក): Binh nhất
 Niey too (នាយទោ): Hạ sĩ
 Niey aek (នាយឯក): Hạ sĩ nhất
 Pʊəl baal trəy (ពលបាលត្រី): Trung sĩ
 Pʊəl baal too (ពលបាលទោ): Trung sĩ nhất
 Pʊəl baal aek (ពលបាលឯក): Thượng sĩ
 Prɨn baal too (ព្រឹន្ទបាលទោ): Thượng sĩ nhất
 Prɨn baal aek (ព្រឹន្ទបាលឯក): Chuẩn úy
 Aknu trəy (អនុត្រី): Thiếu úy
 Aknu too (អនុទោ): Trung úy
 Aknu aek (អនុឯក): Đại úy
 Vorak trəy (វរត្រី): Thiếu tá
 Vorak too (វរទោ): Trung tá
 Vorak aek (វរឯក): Đại tá
 Utdɑm trəy (ឧត្តមត្រី): Thiếu tướng
 Utdɑm too (ឧត្តមទោ): Trung tướng
 Utdɑm aek (ឧត្តមឯក): Đại tướng
 Utdɑm nieyʊək (ឧត្តមនាយក): Đại thống lĩnh

Có thể thấy, hệ thống cấp hiệu của Quân lực Quốc gia Khmer chịu ảnh hưởng gần như hoàn toàn của hệ thống cấp hiệu quân hàm Pháp với một chút khác biệt nhỏ.

Xem thêm
Nội chiến Campuchia
Quân lực Hoàng gia Lào
Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Quân đội Hoàng gia Campuchia
Hiến binh Hoàng gia Campuchia

Chú thích

Tham khảo
 Arnold Issacs, Gordon Hardy, MacAlister Brown, et al., Pawns of War: Cambodia and Laos, Boston Publishing Company, Boston 1987.
Elizabeth Becker, When the War was over Cambodia and the Khmer Rouge Revolution, Simon & Schuster, New York 1988. ISBN 1-891620-00-2
George Dunham, U.S. Marines in Vietnam: The Bitter End, 1973–1975 (Marine Corps Vietnam Operational Historical Series), Marine Corps Association, 1990. ISBN 978-0-16-026455-9
Kenneth Conboy, FANK: A History of the Cambodian Armed Forces, 1970-1975, Equinox Publishing (Asia) Pte Ltd, Djakarta 2011. ISBN 978-979-3780-86-3
Kenneth Conboy, Kenneth Bowra, and Simon McCouaig, The NVA and Viet Cong, Elite 38 series, Osprey Publishing Ltd, Oxford 1992. ISBN 978-1-85532-162-5
Kenneth Conboy, Kenneth Bowra, and Simon McCouaig, The War in Cambodia 1970-75, Men-at-arms series 209, Osprey Publishing Ltd, London 1989. ISBN 0-85045-851-X
Kenneth Conboy and Simon McCouaig, South-East Asia Special Forces, Elite series 33, Osprey Publishing Ltd, London 1991. ISBN 1-85532-106-8
Sak Sutsakhan, The Khmer Republic at War and the Final Collapse, Trung tâm Quân sử Quân lực Hoa Kỳ, Washington 1980 xem trực tuyến tại Phần 1 Phần 2 Phần 3  Phần 4 .
William Shawcross, Sideshow: Kissinger, Nixon and the Destruction of Cambodia, Andre Deutsch Limited, 1979. ISBN 0-233-97077-0

Cộng hòa Khmer
Quân sự Campuchia
Quân đội bị giải tán
Quân đội Quốc gia Khmer
Lịch sử quân sự Campuchia
Đơn vị quân sự giải thể năm 1975
Đơn vị quân sự trong Chiến tranh Lạnh