title: Hàn Lâm Nhi

text:
Hàn Lâm Nhi (, 1340- 1366), người Loan Thành, Triệu Châu , thủ lĩnh trên danh nghĩa của chính quyền nông dân Tống và phong trào khởi nghĩa Khăn Đỏ ở miền Bắc Trung Quốc vào cuối đời Nguyên.

Cuộc đời
Cha ông là Hàn Sơn Đồng, Giáo thủ của Bạch Liên giáo ở Vĩnh Niên. Năm Chí Chính thứ 11 (1351), Sơn Đồng mưu tính khởi nghĩa, sự việc bại lộ, bị quân Nguyên bắt giết. Lâm Nhi theo mẹ trốn đến Vũ An.

Năm thứ 15 (1355), Lâm Nhi được Lưu Phúc Thông đón về Bạc Châu, đưa lên ngôi, kiến lập chính quyền, đặt quốc hiệu là Tống, đổi niên hiệu là Long Phụng, xưng là "Tiểu Minh vương"; tôn vợ của Sơn Đồng là Dương thị làm Thái hậu.

Chính quyền Tống mô phỏng chế độ của nhà Nguyên, đặt ra Trung thư tỉnh, Khu mật viện, Ngự sử đài và Lục bộ. Vì muốn tiết chế các cánh quân Khăn Đỏ khác ở miền Bắc, tại mỗi vùng đất mà các cánh quân này chiếm được, chính quyền Tống đặt ra cơ cấu Hành tỉnh, có thể khảo cứu được các Trung thư tỉnh ở Giang Nam (Chu Nguyên Chương làm Bình chương từ tháng 7 năm Loan Phượng thứ 2 (1356)), Ích Đô (Mao Quý làm Bình chương từ năm thứ 3 (1357)), Hoài An (Triệu Quân Dụng làm Bình chương từ tháng 10 cùng năm thứ 2 (1356)), Liêu Dương (thiết lập vào đầu năm thứ 5 (1359), bọn Mao Cư Kính, Phan Thành, Sa Lưu Nhị, Quan Đạc lần lượt làm Bình chương), Tào Châu (Vũ Mỗ làm Hành tỉnh thừa tướng từ năm thứ 3 (1357)),… Cơ cấu hành chính cũng tương đồng với nhà Nguyên, chỉ bỏ qua cấp Lộ, dưới Hành tỉnh là phủ, châu, huyện. Cơ cấu quản quân cũng được hệ thống thành các Thống quân Nguyên soái phủ, Quản quân Tổng quản phủ, Quản quân Vạn hộ phủ,…; các Hành tỉnh đặt riêng Hành xu mật viện, các quân chức là Bách hộ, Thiên hộ, Vạn hộ, Tổng quản, Thống quân,…

Tuy làm Tống đế, nhưng Lâm Nhi chỉ có hư danh, Lưu Phúc Thông mới là lãnh đạo trên thực tế. Năm thứ 8 (1362), Phúc Thông đưa Lâm Nhi chạy về An Phong , chính quyền Tống chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa.

Năm thứ 9 (1363), bộ tướng của Trương Sĩ Thành là Lữ Trân vây An Phong, nhóm Phúc Thông cầu cứu Chu Nguyên Chương. Nguyên Chương đích thân đem đại quân đến, đánh bại liên quân Lữ Trân – Tả Quân Bật, sau đó an trí Lâm Nhi ở Trừ Châu.

Cái chết
Minh sử - Hàn Lâm Nhi truyện chép:

Minh sử - Liêu Vĩnh Trung truyện chép:

Đồ Ký (1856 – 1921) trong Mông Ngột Nhi sử ký viết:

Tham khảo
 Minh sử
 Nguyên sử

Chú thích

Khởi nghĩa cuối đời Nguyên
Người Hà Bắc
Năm sinh thiếu
Mất năm 1366
Bạch Liên giáo
Vua Trung Quốc
Nhân vật trong Ỷ Thiên Đồ Long ký


title: Quân Khăn Đỏ

text:
Quân Khăn Đỏ () là các lực lượng khởi nghĩa nông dân cuối đời Nguyên, ban đầu là do các tông giáo dân gian như Minh giáo, Di Lặc giáo, Bạch Liên giáo kết hợp phát động. Vì họ dựng cờ đỏ, đầu đội khăn đỏ, nên được gọi là quân Khăn Đỏ hay Hồng quân. Phần lớn các tông giáo này đều thờ Phật, trong quân thường thắp nhang làm lễ, nên còn được gọi là Hương quân. Cuộc khởi nghĩa đã dẫn tới sự sụp đổ của nhà Nguyên của người Mông Cổ và sự thành lập của nhà Minh do người Hán lãnh đạo.

Bối cảnh ra đời
Cuối đời Nguyên, gian thần chuyên quyền, quan lại tham ô, mâu thuẫn xã hội ngày càng sâu sắc. Giáo thủ Hàn Sơn Đồng ở Vĩnh Niên  tích cực truyền giáo, bọn Lưu Phúc Thông trở thành những tín đồ đầu tiên của ông ta. Bọn họ tuyên truyền "Di Lặc giáng sinh, Minh Vương xuất thế", hiệu triệu tín đồ, chờ thời cơ lật đổ nhà Nguyên.

Tháng 5 năm Chí Chính thứ 4 (1344), mưa lớn hơn 20 ngày, Hoàng Hà gây lụt, quận huyện ven sông đều chịu thủy tai, nhân dân vô cùng khốn khổ. Do nước lũ tràn vào Vận Hà, uy hiếp Diêm Trường của Lưỡng Tào, ảnh hưởng đến thu nhập của Quốc khố, vào tháng 4 năm thứ 11 (1351), Nguyên Thuận đế nhiệm mệnh Giả Lỗ làm Công bộ thượng thư, Tổng trị Hà phòng sứ, phát 15 vạn dân phu ở 13 lộ Biện Lương , Đại Danh ,… cùng 2 vạn quân đội ở 18 địa phương như Lư Châu …, tháo nước trị sông.

Bọn Hàn Sơn Đồng, Lưu Phúc Thông cho rằng đấy là thời cơ, đầu tháng 5, tụ tập 3.000 người ở thượng du  thuộc Dĩnh châu, giết ngựa trắng – trâu đen, thề nguyền trời đất, chuẩn bị khởi nghĩa. Tuyên xưng Hàn Sơn Đồng là cháu 8 đời của Tống Huy Tông, nên làm chủ Trung Quốc; Lưu Phúc Thông là hậu duệ của tướng nhà Nam Tống là Lưu Quang Thế, nên giúp rập.

Quá trình hoạt động

Giai đoạn cao trào

Khắp nơi hưởng ứng
Khởi nghĩa còn chưa bắt đầu thì huyện lệnh phái binh đến tiễu trừ, Sơn Đồng bị bắt giết, vợ con trốn đến Vũ An. Lưu Phúc Thông soái nghĩa quân đột vây, vào ngày 3 tháng 5 (tức 28 tháng 5) đánh chiếm Dĩnh châu, cuộc khởi nghĩa Khăn Đỏ chính thức bùng nổ. Lưu Phúc Thông đánh bại quan quân đến trấn áp, nhanh chóng chiếm cứ nhiều thành, trấn nay thuộc An Huy, Hà Nam.

Tháng 8, "Chi ma lý" Lý Nhị khởi nghĩa ở Từ Châu; Từ Thọ Huy, Bành Oánh Ngọc khởi nghĩa ở Kỳ Châu . Tháng 12, bọn "Bố vương tam" Vương Quyền khởi nghĩa ở Đặng Châu , xưng là Bắc Tỏa Hồng quân. Tháng giêng năm thứ 12 (1352), Mạnh Hải Mã chiếm lĩnh Tương Dương, xưng là Nam Tỏa Hồng quân. Tháng 2, bọn Quách Tử Hưng khởi nghĩa ở Hào Châu .

Thoát Thoát bị hại
Tháng 3 nhuận, triều đình trước sau phái bọn Tứ Xuyên hành tỉnh bình chương Giảo Trụ, Tứ Xuyên hành tỉnh tham chính Đáp Thất Bát Đô Lỗ, các vương Diệc Liên Chân Ban, Ái Nhân Ban; tham tri chính sự Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi, Thiểm Tây hành tỉnh bình chương Nguyệt Lỗ Thiếp Mộc Nhi, Dự vương A Lạt Thắc Nạp Thất Lý, Tri xu mật viện sự Lão Chương chia đường vây tiễu hai cánh Nam - Bắc Tỏa Hồng quân, ý đồ cô lập Lưu Phúc Thông. Tháng 5, Đáp Thất Bát Đô Lỗ hạ được Tương Dương, "Bố vương tam" Vương Quyền bị bắt, Bắc Tỏa Hồng quân bị trấn áp. Trong lúc này, các cánh quân của bọn địa chủ vũ trang Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi và Lý Tư Tề phá được La Sơn, lực lượng phát triển lên đến hàng vạn người, đồn trú Trầm Khâu , liên tiếp đánh bại nghĩa quân Khăn Đỏ, gây ra vô vàn khó khăn cho bọn Lưu Phúc Thông.

Tháng giêng năm thứ 14 (1354), Đáp Thất Bát Đô Lỗ hạ được Thiểm Châu , Mạnh Hải Mã tử trận, Nam Tỏa Hồng quân bị trấn áp. Sau 3 tháng vây khốn Trương Sĩ Thành ở Cao Bưu, đầu năm thứ 15 (1355), Thoát Thoát bị bãi binh quyền rồi bị hại, quân đội nhà Nguyên rệu rã, chỉ trông vào lực lượng của địa chủ vũ trang. Phúc Thông lợi dụng tình thế thay đổi theo hướng có lợi, vào tháng 2, đón con trai Hàn Sơn Đồng là Hàn Lâm Nhi ở trại Giáp Hà, núi Nãng; kiến lập chính quyền, đặt quốc hiệu là Tống, đổi niên hiệu là Loan Phượng, đưa Lâm Nhi lên ngôi, xưng là "Tiểu Minh vương".

Tháng 6, Phúc Thông soái quân tấn công Biện Lương, nhằm phân tán binh lực của quan quân, từ tháng 9 năm thứ 16 đến mùa hạ năm thứ 17 (1357), Phúc Thông tổ chức 3 lộ quân bắc phạt: quân Đông lộ do Mao Quý soái lãnh, từng đến Táo Lâm, Liễu Lâm , khiến cho Đại Đô kinh động; quân Tây lộ do Bạch Bất Tín, "Đại đao ngao", Lý Hỷ Hỷ đi Quan Trung; quân Trung lộ do "Quan tiên sanh" Quan Đạc, "Phá đầu phan" Phan Thành, Phùng Trường Cữu, Sa Lưu Nhị, Vương Sĩ Thành đi Hà Bắc, Sơn Tây.

Tháng 5 năm thứ 18 (1358), Phúc Thông hạ được Biện Lương, dời Tống đô về đấy.

Giai đoạn thoái trào

Phía bắc Trường Giang
Cùng năm (1358), quan quân phá Tào Châu, cắt đứt liên hệ giữa chính quyền Tống với quân Khăn Đỏ ở Sơn Đông. Đầu năm thứ 19 (1359), Bột La Thiếp Mộc Nhi trú thủ Đại Đồng, cắt đứt liên hệ giữa chính quyền Tống với quân Khăn Đỏ Trung lộ. Quân Tây lộ bị bọn Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi đánh bại, tan chạy vào Thục, lại thêm Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi đưa trọng binh trú thủ Thằng Trì, Lạc Dương, chuẩn bị tấn công Biện Lương. Chính quyền Tống trở nên bị cô lập, không có viện quân.

Tình hình ở Sơn Đông liên tục thay đổi. Mao Quý bắc phạt thất bại nên quay về Ích Đô. Sau khi Triệu Quân Dụng thất thủ Hoài An, đến nương nhờ Mao Quý, rồi lại lừa giết Mao Quý. Bộ tướng của Mao Quý là Tục Kế Tổ từ Liêu Dương về Ích Đô, giết Quân Dụng. Một loạt biến cố khiến quân Khăn Đỏ ở Sơn Đông chỉ còn lực lượng của Điền Phong ở Đông Bình là nguyên vẹn, nhưng cũng không chống nổi.

Tháng 5 năm thứ 19 (1359), Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi chia quân mấy lộ cùng tiến, bao vây Biện Lương. Tháng 8, thành vỡ, Lưu Phúc Thông đưa Tiểu Minh vương đột vây chạy đến An Phong.

Mùa hạ năm thứ 21 (1361), Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi phát động tấn công quân Khăn Đỏ ở Sơn Đông. Điền Phong, Vương Sĩ Thành (bỏ quân Trung lộ quay về từ năm thứ 20) đầu hàng. Tháng 10, Sát Hãn vây Ích Đô, bộ tướng của Mao Quý là bọn Trần Nhu Đầu kiên trì chống lại.

Tháng 6 năm thứ 22 (1362), Điền Phong, Vương Sĩ Thành giết Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi, tham gia chiến đấu bảo vệ Ích Đô. Con nuôi của Sát Hãn là Khoách Khuếch Thiếp Mộc Nhi kế tự, tiếp tục vây thành. Tháng 11, Ích Đô vỡ, Điền Phong, Vương Sĩ Thành, Trần Nhu Đầu bị giết. Từ đây, nghĩa quân Khăn Đỏ ở Sơn Đông đã hoàn toàn bị trấn áp.

Phía nam Trường giang
Các lực lượng vũ trang nông dân ở phía nam Trường Giang phát triển ngày càng mạnh mẽ, bởi không còn phải chịu áp lực của quan quân, thế lực của bọn địa chủ vũ trang cũng không thể vươn đến, nên họ quay sang thôn tính lẫn nhau.

Chu Nguyên Chương thay Quách Tử Hưng bệnh mất từ năm thứ 15 (1355), là thế lực duy nhất ở phía nam Trường Giang, dù là trên danh nghĩa, phục tùng chính quyền Tống. Từ Thọ Huy đã xưng đế, đặt quốc hiệu là Thiên Hoàn từ năm thứ 11 (1351); Trần Hữu Lượng soán ngôi Thọ Huy, đổi quốc hiệu là Hán từ năm thứ 20 (1360).

Sau khi chạy về An Phong, chính quyền Tống chỉ còn tồn tại lay lắt bên cạnh Giang Nam hành tỉnh của Chu Nguyên Chương. Tuy nhiên, Nguyên Chương vẫn dùng niên hiệu Loan Phượng cho đến khi Tiểu Minh vương Hàn Lâm Nhi chết đuối ở Qua Bộ (1366).

Kể từ khi các tướng Nguyên do Khoách Khuếch Thiếp Mộc Nhi đứng đầu trấn áp thành công nghĩa quân Khăn Đỏ ở phía bắc Trường Giang, thực tế không còn lực lượng vũ trang nông dân nào nữa, cuộc chiến tranh nhân dân phản kháng phong kiến đã trở thành cuộc chiến tranh quân phiệt.

Năm 1368, Chu Nguyên Chương lên ngôi hoàng đế ở Kim Lăng, đặt niên hiệu là Hồng Vũ, đặt quốc hiệu là Minh, sau đấy phái Từ Đạt mang quân Bắc tiến rồi hạ được Đại Đô, nhà Nguyên mất, dù tàn dư nhà Nguyên lúc đấy vẫn còn tồn tại nhưng cuộc khởi nghĩa coi như đã thành công hoàn toàn.

Tham khảo
 Minh sử
 Nguyên sử

Chú thích

Liên kết ngoài

Khởi nghĩa cuối đời Nguyên
Bạch Liên giáo
Xung đột thế kỷ 14
Khởi nghĩa Trung Quốc
Tổ chức bán quân sự
Nhà Minh


title: Cấu trúc phân chia công việc

text:
Cấu trúc phân chia công việc hay cơ cấu phân chia công việc (tiếng Anh: Work breakdown structure, (WBS)) trong quản lý dự án và trong kỹ thuật hệ thống, là một công cụ xác định một dự án và hợp nhóm các yếu tố công việc rời rạc của dự án theo cách giúp cho việc tổ chức và xác định tổng quát phạm vi công việc của dự án.

Thành phần của cấu trúc phân chia công việc có thể là sản phẩm, gói dữ liệu, gói dịch vụ, gói công việc, hay một tổ hợp bất kỳ nào đó. Cơ cấu phân chia công việc cũng cung cấp khuôn khổ cần thiết cho việc lập dự toán chi tiết và kiểm soát chi phí, cùng với việc cung cấp hướng dẫn cho việc phát triển và kiểm soát tiến độ.

Cấu trúc phân chia công việc chính là một bản phân cấp dự án thành các phân đoạn, hạng mục, gói dịch vụ, gói công việc. Nó là một cấu trúc dạng cây, mà mỗi nhánh của nó thể hiện những nỗ lực cần thiết để đạt được từng mục tiêu cụ thể (như một chương trình, một dự án, hay hợp đồng).

Mỗi cấp độ thấp dần của cơ cấu phân chia công việc đại diện cho một mức độ gia tăng tính xác định chi tiết của công việc dự án. Cấu trúc phân chia công việc giống như là một bản Mục lục của một cuốn sách, nhằm tạo điều kiện quản lý dự án dễ dàng như việc tra cứu tìm đọc các chương mục bài vở của mỗi cuốn sách.

Quan niệm sai lầm
Một bản Cấu trúc phân chia công việc (WBS) không phải là một danh mục công việc rời rạc. Thay vào đó, nó là bảng phân loại toàn diện về phạm vi dự án.
WBS không phải là một bản kế hoạch dự án, hay bản tiến độ, cũng không phải một danh sách theo thứ tự thời gian (niên biểu).
WBS không phải là một hệ thống phân cấp tổ chức, mặc dù nó có thể được sử dụng khi phân công trách nhiệm. Xem thêm: Ma trận phân công trách nhiệm (RACI) (còn được gọi là một ma trận nhân sự).

Chú thích và trích dẫn

Quản lý dự án
Vận trù học
Kỹ thuật hệ thống
Sản xuất và phát hành
Quản lý


title: Anh cho em mùa xuân

text:
"Anh cho em mùa xuân" là một bài hát nhạc vàng chủ đề mùa xuân nổi tiếng từ thập niên 1960, do nhạc sĩ Nguyễn Hiền phổ thơ Kim Tuấn.

Xuất xứ

Mùng 5 tết năm 1962, nhạc sĩ Nguyễn Hiền (lúc đó làm việc trong Bộ Thông tin) được gửi tặng một tập thơ 40 bài của các tác giả Vương Đức Lệ, Định Giang, Kim Tuấn. Trong đó có bài thơ năm chữ Nụ hoa vàng ngày xuân của Kim Tuấn, ông lập tức phổ nhạc trong vòng 1 tiếng. Sáng hôm sau, Kim Tuấn đến gặp, tình cờ chủ hãng đĩa Asia cũng có mặt nên Nguyễn Hiền và Kim Tuấn liền thỏa thuận cho hãng đĩa Asia cho ca sĩ Lệ Thanh hát và thâu đĩa đầu tiên. Sau đó thì nhà xuất bản Tinh Hoa của Lê Mộng Bảo được xuất bản tờ nhạc. Bài hát từ đó được quần chúng yêu thích và nhiều ca sĩ trình bày. Cho đến nay bài hát vẫn còn được yêu thích mỗi độ xuân về, kể cả giới trẻ hiện đại.

Nội dung
Bài hát viết theo điệu Tango vui tươi, rộn rã, lời nhạc trong sáng, yêu đời.

Bài thơ
Sau đây là trích 1 đoạn:
Anh cho em mùa xuân, nụ hoa vàng mới nở
Chiều đông nào nhung nhớ
Đường lao xao lá đầy, chân bước mòn vỉa phố
Mắt buồn vịn ngọn cây...

Ca sĩ thể hiện
Ca khúc được thể hiện đầu tiên bởi Lệ Thanh, sau đó được nhiều ca sĩ khác nhau thể hiện. Gần đây là Thủy Tiên của Trung tâm Thúy Nga và Hồ Hoàng Yến của Trung tâm Asia thể hiện.

Chú thích

Bài hát tình khúc 1954–1975
Ca khúc nhạc vàng
Nhạc xuân
Bài hát tiếng Việt
Bài hát Việt Nam


title: Thành phố buồn

text:
"Thành phố buồn" là một bài hát nhạc vàng gắn liền với tên tuổi nhạc sĩ Lam Phương. Nội dung bài hát miêu tả về mối tình giữa đôi nam nữ trong bối cảnh thành phố Đà Lạt với rừng thông bao phủ sương khói tạo nên cảm giác buồn.

Hoàn cảnh sáng tác
Vào năm 1970, nhạc sĩ Lam Phương cùng ban văn nghệ Hoa Tình Thương của quân đội lên Đà Lạt biểu diễn. Khi ông đang ở nơi nghỉ ngơi, nhạc sĩ nhìn xuống dưới đồi núi sương khói che phủ bao quanh rừng thông nên đã có cảm xúc viết nên bài hát này. Sau khi về Sài Gòn, Lam Phương đem xuất bản tờ nhạc và lập tức bán rất chạy, thu lời tiền bản quyền gần 12 triệu đồng tiền Việt Nam Cộng hòa. Bài hát được xem là một kỷ lục xuất bản nhạc lúc đó. Sau đó ông có viết tiếp bài "Tình bơ vơ" nhưng không bán chạy bằng.

Thông tin khác
Sau năm sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, bài hát bị liệt vào danh sách bài hát cấm lưu hành của chính quyền mới do có nội dung "ủy mị". Năm 2009, bài hát chính thức được lưu hành trở lại tại Việt Nam.

Bài Tân cổ giao duyên của Thành phố buồn là do ca sĩ Mạnh Quỳnh viết lời, song ca với Phi Nhung trong cuốn Paris By Night 69: Nợ Tình.

Người thể hiện đầu tiên và thành công nhất Thành phố buồn là ca sĩ Chế Linh. Năm 2002, ông viết phần tiếp theo Thành phố buồn hơn (Cho anh và em).

Sai lời
Bài hát có một ca từ gây nhầm lẫn dẫn đến việc một số ca sĩ hát sai lời không đúng ý nghĩa của bài hát.

Trong tờ nhạc xuất bản năm 1970, Lam Phương viết có câu: "Trốn phong ba, em làm dâu nhà người". Tuy nhiên, hầu hết các ca sĩ đều hát nhầm thành "chốn phong ba". Nhạc sĩ Lam Phương cũng đã lên tiếng khẳng định là "trốn phong ba" mới là chính xác, chứ không phải "chốn phong ba".

Nội dung
Bài hát viết theo điệu Slow rock. Nội dung kể về mối tình tan vỡ của một đôi nam nữ với những kỷ niệm thơ mộng ở Đà Lạt. Trích đoạn như sau:

Thành phố nào nhớ không em?
Nơi chúng mình tìm phút êm đềm.
Thành phố nào vừa đi đã mỏi.
Đường quanh co quyện gốc thông già.
Chiều đan tay nghe nắng chan hòa.
Nắng hôn nhẹ làm hồng môi em.
Mắt em buồn trong sương chiều anh thấy đẹp hơn.

Chú thích

Ca khúc nhạc vàng
Bài hát tiếng Việt
Nhạc vàng
Ca khúc bị kiểm duyệt ở Việt Nam


title: Chuyến đò vỹ tuyến

text:
"Chuyến đò vĩ tuyến" là bài hát nhạc vàng của nhạc sĩ Lam Phương, nội dung liên quan tới cuộc di cư năm 1954.

Xuất xứ
Năm 1956, nhạc sĩ Lam Phương bắt đầu sáng tác một loạt ca khúc về đề tài dòng người di cư từ miền Bắc vào miền Nam năm 1954. Trong đó có: Nắng đẹp miền Nam (lời Hồ Đình Phương), Kiếp nghèo, Đoàn người lữ thứ... và tiêu biểu nhất là bài Chuyến đò vĩ tuyến với giai điệu Rumba Lente. Bài hát được quần chúng yêu thích, đặc biệt là những người di cư từ Bắc vào.

Nội dung
Bài hát là lời tự sự của một cô gái trên con đò chở người yêu vượt sông Bến Hải vào miền Nam trong đêm. Lời nhạc bắt đầu bằng những hình ảnh xúc động "sương khuya rơi thắm ướt đôi mi", "vượt rừng vượt núi đến đầu làng, đò em trong đêm thâu sẽ đưa chàng sang vĩ tuyến"... Cuối cùng chỉ còn những tiếng hò nhỏ dần trong đêm "hò ơi, ơi hò..." và ước muốn "hồn đắm say chờ đón ngày anh về sưởi lòng nhau".

Ca sĩ thể hiện
Nữ ca sĩ thể hiện thành công nhất là Hoàng Oanh. Tên bài hát được chọn làm nhan đề cho nhiều CD, ví dụ như trong Hoàng Oanh - The best of. của trung tâm Asia, CD 40 năm âm nhạc Lam Phương 2 của trung tâm Thúy Nga, hay bộ 4 đĩa tiếng hát Giao Linh của trung tâm Làng Văn. Đồng thời, trong chương trình Paris By Night 88: Đường Về Quê Hương với chủ đề nhạc Lam Phương 3, nhạc phẩm này được ca sĩ Tâm Đoan trình bày lại, cũng như được Hoàng Oanh hát để mở màn cho chương trình Asia 65 - 55 Năm Nhìn Lại Ngoài ra, Chuyến đò vĩ tuyến còn được nhiều ca sĩ nổi tiếng khác thu âm, điển hình như Thanh Tuyền, Hương Lan, Phi Nhung, Như Quỳnh...

Tham khảo

Bài hát năm 1956
Bài hát tiếng Việt
Ca khúc nhạc vàng
Bài hát Việt Nam


title: Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc

text:
Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc (tiếng Anh: Australian Recording Industry Association, viết tắt ARIA) là một tổ chức đại diện cho ngành công nghiệp ghi âm Úc được thành lập bởi sáu công ty ghi âm lớn khác là EMI, Festival Records, CBS, RCA Records, WEA và Universal Music. Hiệp hội này cung cấp chứng nhận doanh số đĩa thu âm và quản lý bảng xếp hạng ARIA Charts.

Xem thêm
 ARIA Charts - Bảng xếp hạng ghi âm Úc.

Tham khảo

Tổ chức âm nhạc
Khởi đầu năm 1983 ở Úc
Công nghiệp âm nhạc Úc
Tổ chức thành lập năm 1983


title: Lòng dạ đàn bà

text:
Lòng dạ đàn bà là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh cùng Hãng phim Tâm Điểm do NSƯT Hồ Ngọc Xum làm đạo diễn. Phim được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên và các tiểu thuyết Dây quan, Chị Đào chị Lý của nhà văn Hồ Biểu Chánh. Phim phát sóng vào lúc 18h00 từ thứ 5, 6, 7 hàng tuần bắt đầu từ ngày 1 tháng 12 năm 2011 và kết thúc vào ngày 4 tháng 2 năm 2012 trên kênh HTV9.

Nội dung
Lấy bối cảnh Việt Nam vào những năm đầu thập niên 1920, Lòng dạ đàn bà là câu chuyện hồi tưởng về quá khứ của ông Hội đồng Thành khi còn là một thanh niên vừa giàu có vừa bảnh trai, lúc đó ông đã tiếp xúc với 3 người phụ nữ có nhan sắc mặn mà, thế nhưng mỗi người phụ nữ lại có một lối sống khác nhau: Kim Diệp - vợ của Hội đồng Thành, có tính ghen ghét đố kỵ, mưu mô, xảo quyệt; Ba Huyền - một đào hát dịu dàng, lịch sự, bị gã chồng giang hồ tên Bảy Thẹo bắt đi moi tiền đàn ông giàu có về cho gã và Thanh Thủy - người làm buôn bán hột xoàn xuyên các tỉnh miền Đông và Tây Nam Bộ, với tư cách là bạn thân của Kim Diệp cô đã giúp đỡ Hội đồng Thành tránh xa cạm bẫy tình của Ba Huyền.

Diễn viên
Cao Minh Đạt trong vai Hội đồng Thành
Vân Trang trong vai Ba Huyền
Ngọc Lan trong vai Kim Diệp
Dương Cẩm Lynh trong vai Thanh Thủy
Trương Minh Cường trong vai Phan Thanh Nhãn
Nam Cường trong vai Trạng sư Thái Duy Càng
Anh Đào trong vai Minh Nguyệt
Minh Hoàng trong vai Hội đồng Tân
Đông Dương trong vai Trạng sư Vĩnh Khang
Bá Cường trong vai Bảy Thẹo
Thanh Tuấn trong vai Ông Thái
Trung Hậu trong vai Bà Hòa
Công Tài trong vai Ông cả Hớn
Huỳnh Sơn Thái trong vai Hội đồng Huỳnh
Cùng một số diễn viên khác...

Ca khúc trong phim

 Bãi sầu hoàng hôn

Sáng tác: Ngọc Sơn

Thể hiện: Lam Tuyền

 Mắt lệ tình sầu

Sáng tác: Ngọc Sơn

Thể hiện: Hạnh Nguyên

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lòng dạ đàn bà trên HPLUS Films

Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2011
Chương trình truyền hình tiếng Việt
Chương trình truyền hình lãng mạn
Phim tâm lý Việt Nam
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim do Hồ Ngọc Xum đạo diễn
Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS
Chương trình truyền hình trên HTV
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim quay tại Việt Nam
Phim lãng mạn thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1920
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9


title: Liên đoàn Khmers Kampuchea-Krom

text:
Liên đoàn Khmers Kampuchea-Krom (tiếng Khmer: សហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម, tiếng Anh: Khmers Kampuchea-Krom Federation, KKF) là một tổ chức hoạt động trên phạm vi quốc tế có tính cách đại diện cho cộng đồng Khmer sinh sống ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long trong các vấn đề nhân quyền, quyền tự do tín ngưỡng, quyền tự quyết. Gần đây, tổ chức có xu hướng bài Việt Nam và tham gia chống chính quyền Việt Nam.

Biểu trưng
Lá cờ gồm 3 sọc ngang (lam, vàng, đỏ) với tỉ lệ 2: 3:
 Lam: Tự do, Dân chủ.
 Vàng: Hòa bình, Công lý.
 Đỏ: Lòng dũng cảm, đức hy sinh vì đại nghĩa dân tộc.

Lịch sử
Tổ chức này thường xuyên đưa ra các vấn đề đất đai và cáo buộc Việt Nam chiếm đất của Campuchia. Gần đây đã được một số đảng phái ở Campuchia thường xuyên sử dụng để chống quan hệ của Việt Nam với Đảng Nhân dân Campuchia của Thủ tướng Campuchia Hun Sen.

Ngày 23/7/2012, tại Trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, Hoa Kỳ, Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF) xin hưởng quy chế tư vấn với ECOSOC nhưng đề nghị này bị phía Việt Nam bác bỏ.

Xem thêm
 Người Khmer (Việt Nam)

Tham khảo

Tổ chức chính trị Việt Nam tại hải ngoại
Chính trị Việt Nam
Nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam
Tổ chức người Việt hải ngoại
Phong trào dân chủ Việt Nam


title: Hữu Nhưng

text:
Hữu Nhưng (chữ Hán: 有仍) hay Hữu Nhung (有戎) là tên 1 quốc gia bộ lạc từng tồn tại ở vùng Đông Nam Tế Ninh, tỉnh Sơn Đông ngày nay, không rõ nước này hình thành từ bao giờ và diệt vong lúc nào nhưng có một điều chắc chắn rằng nước ấy hiện diện trong lịch sử ít nhất cũng phải trên dưới 600 năm từ khi đế Cốc Cao Tân thị lên ngôi đến giai đoạn cuối cùng của nhà Hạ thời vua Kiệt.

Tổ ngoại tộc Thương
Theo Sử Ký Tư Mã Thiên - Ân bản kỷ thì bà Giản Địch là con gái Hữu Nhưng thị chính là thứ phi của đế Cốc, một lần bà ra bờ suối tắm thì thấy quả trứng huyền điểu rất to liền đập vỏ rồi ăn sống. Chẳng bao lâu sau bà có mang rồi sinh con là Tử Tiết chính là thủy tổ nhà Thương sau này, Kinh Thi có câu: "thiên mệnh huyền điểu, giáng sinh nhi Thương", nghĩa là: mệnh trời giáng hạ chim đen mà sinh ra nhà Thương vậy.

Quê ngoại vua Thiếu Khang
Trải qua mấy trăm năm đến thời kỳ vô vương chi thế có đế Tướng nhà Hạ lấy con gái Hữu Nhưng thị là Hậu Mân, lúc ấy nhà Hạ gặp phải Hậu Nghệ rồi Hàn Trác làm loạn đánh đuổi khiến đế Tướng phải tự vẫn mà chết. Hậu Mân đang có mang liền trốn về quê ngoại rồi sinh con là Thiếu Khang, Thiếu Khang lớn lên được cử giữ chức mục chính chịu trách nhiệm về chăn nuôi gia súc gia cầm. Người nước Hữu Nhưng luôn luôn nhắc nhở ông phải khôi phục lại cơ nghiệp tổ tiên nên ông rất chịu khó thu phục lòng người, hơn nữa ông từ bé được họ hàng bên ngoại dạy dỗ rất tốt nên cũng có chí tiến thủ rất cao. Hàn Trác sau khi biết tin Thiếu Khang còn ở quê mẹ nên cử binh tiến đánh Hữu Nhưng để truy sát ông, ông bèn chạy sang nước Hữu Ngu ẩn thân ở đó làm bào chính để làm nơi tập kết khởi nghĩa phục quốc. Ít lâu sau Hàn Trác càng ngày càng tàn ác mất lòng dân, Thiếu Khang được sự giúp đỡ của vua nước Hữu Ngu và các công thần còn nhớ tới nhà Hạ mà tổ chức tổng tấn công tiêu diệt được Hàn Trác mà khôi phục lại vương triều.

Thời kỳ Kiệt Vương
Lại trải qua mấy trăm năm đến đời Kiệt Vương, khi vua Thành Thang nước Thương nghe lời của Y Doãn không tiến cống nhà Hạ nữa thì nước Hữu Nhưng cũng theo lệnh vua Kiệt hội quân phạt Thương. Sau khi nhà Hạ mất chẳng rõ nước Hữu Nhưng còn tiếp tục tồn tại hay cũng mất theo, chỉ biết rằng trong sử sách đời sau không còn thấy người ta nhắc đến nước này nữa.

xem thêm
 Tử Tiết
 Thiếu Khang
 Hạ Kiệt

Tham khảo

 sách Thượng Hạ Ngũ Thiên Niên phần thứ 7 "thần tiễn thủ Hậu Nghệ"

Chư hầu thời Tam Hoàng Ngũ Đế
Chư hầu nhà Hạ
Lịch sử Sơn Đông
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc


title: Jeon Boram

text:
Jeon Boram (; ; ; sinh ngày 22 tháng 3 năm 1986) thường được biết đến với nghệ danh Boram, là một nữ ca sĩ, diễn viên điện ảnh, diễn viên nhạc kịch, người mẫu chụp ảnh quảng cáo người Hàn Quốc. Cô là thành viên của nhóm nhạc nữ nổi tiếng Hàn Quốc T-ara và nhóm nhỏ QBS.

Tiểu sử

Boram sinh ra tại Seoul, Hàn Quốc trong gia đình có truyền thống nghệ thuật. Cha cô là Jeon Young Rok, một ca sĩ nổi tiếng ở Hàn Quốc trong những năm 70 và 80. Còn mẹ là nữ diễn viên gạo cội Lee Mi Young. Boram là nghệ sĩ thế hệ thứ 3 trong gia đình tại Hàn Quốc như ông nội Hwang Hae và bà ngoại Baek Sul Hee của cô, cả hai đều là ca sĩ nổi tiếng trước kia. Boram có một em gái là Wooram, hiện là thành viên của nhóm nhạc D-Unit.

Boram tốt nghiệp Đại học Myungji, ngành Nghiên cứu Nghệ thuật cùng với thành viên Qri.

Sự nghiệp

2002ㅡ2009: Bắt đầu sự nghiệp
Boram ra mắt lần đầu trong bộ phim "Người tình tổng thống" với vai trò diễn viên khách mời vào năm 2002.

Boram phát hành một album với hai đĩa đơn đầu tay của cô trước khi vào T-ara. "From Memory" được phát hành vào tháng 11 năm 2008 và "Lucifer Project Vol 1 爱" được phát hành vào tháng 4 năm 2008.

2009ㅡ2017: Ra mắt với T-ara
Boram là thành viên đầu tiên được thêm vào sau khi hai cựu thành viên T-ara Jiae và Jiwon rời nhóm vào giữa năm 2009. T-ara là nhóm nhạc có nhiều vũ đạo sáng tạo, độc đáo và được biết đến qua các hit như "Bo Peep Bo Peep", "Roly Poly", "Cry Cry", "Lovey Dovey", "Day By Day", "Sexy Love", "Number 9", "Sugar Free", "Little Apple". T-ara được xem là nhóm nhạc nữ K-pop nổi tiếng nhất tại Trung Quốc. Giám đốc điều hành của Core Contents Media đã liên lạc với Boram sau khi xem một video clip cô nhảy My Name.

Vào ngày 15 tháng 7 năm 2010, Core Contents Media thông báo Boram đảm nhận vị trí là trưởng nhóm thứ hai thay cho Eunjung trong lần ra mắt đĩa mở rộng Temptastic, sau việc bổ sung thành viên mới Hwayoung. Boram thông qua để thành viên Hyomin đảm nhiệm vị trí trưởng nhóm trong tháng 7 năm 2011.

Tháng 12 năm 2010, cô đã tham gia vào một vở nhạc kịch mang tên "I Really Really Like You" với cha cô, trong đó thành viên Hyomin giữ vai trò sản xuất âm nhạc.

Năm 2012, Boram cùng Qri đảm nhiệm vai trò MC khách mời cho chương trình truyền hình âm nhạc Hàn Quốc do Mnet phát sóng trực tiếp vào lúc 18:00 KST mỗi Thứ Năm hàng tuần đó là M Countdown.

Năm 2013, Boram và em gái cô là Wooram tham gia chương trình truyền hình một tập "Wooram's family camp" nói về cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của hai chị em được chiếu trên kênh MBC.

Năm 2014, Boram được chọn là nữ diễn viên chính trong "The Lost Garden" cùng với nam chính Kim Tae Woo. Vở nhạc kịch sẽ được công chiếu vào ngày 17 tháng 1, Boram cũng được góp giọng vào hai ca khúc là "Wondrous Dream" và "The Lost Garden".

Boram đảm nhiệm vai trò hát dẫn và rap phụ trong nhóm nhạc nữ T-ara.

Ngoài ra, Boram cũng là nghệ sĩ tham gia khá nhiều các chương trình truyền hình tại Hàn Quốc.

2013ㅡ2017: QBS

Tháng 3 năm 2013, Boram thể hiện ca khúc solo tiếng Nhật "Maybe Maybe" và "Soap Bubbles" (song ca cùng Qri) - hai phiên bản của "Bunny Style!".

Tháng 6 năm 2013, Boram cùng Qri và So-yeon cho ra mắt nhóm nhỏ QBS với đĩa đơn đầu tay "Like The Wind".

2009ㅡnay: Diễn xuất
Năm 2002, Boram lần đầu đến với diễn xuất thông qua bộ phim "Người tình tổng thống" với vai trò diễn viên khách mời vào năm 2002.

Năm 2007, Boram tham gia diễn xuất trong MV ca nhạc "Feeling You" của Kebee.

Năm 2009, Boram vào vai Shin So Yi trong bộ phim "Sould" của kênh MBC.

Năm 2007, Boram tham gia bộ phim điện ảnh "Cass Beer Music Drama" cùng với các thành viên 2PM lấy cảm hứng từ ca khúc Tik Tok (2PM) qua đó diễn xuất của Boram dần được hoàn thiện và đánh giá cao.

Năm 2010, Boram được chọn vào vai một thiếu nữ đáng yêu ở tuổi 19 cùng nữ diễn viên Jeon Hye-bin và nam diễn viên Jung Sung Hwa trong bộ phim một tập của KBS là "Purple Heeled Grim Reaper is Coming". Sau đó, cô xuất hiện với vai trò khách mời cùng với các thành viên khác của T-ara trên bộ phim truyền hình "Cao thủ học đường" năm 2010 do Jiyeon thủ vai chính.

Tháng 12 năm 2010, cô đã tham gia vào một vở nhạc kịch mang tên "I Really Really Like You" với cha cô, trong đó thành viên Hyomin giữ vai trò sản xuất âm nhạc.

Năm 2012, Boram cùng Soyeon tham gia bộ phim một tập có tên "Crown Princess Project" của đài KBS.

Năm 2014, Boram được chọn là nữ diễn viên chính trong "The Lost Garden" cùng với nam chính Kim Tae Woo. Vở nhạc kịch sẽ được công chiếu vào ngày 17 tháng 1, Boram cũng được góp giọng vào hai ca khúc là "Wondrous Dream" và "The Lost Garden".

Năm 2015, Boram trở lại màn ảnh diễn xuất qua "Sweet Temptation Episode 5: Recipe Of Love" trong vai Youn Hee. Nhạc phim cho web-drama này là ca khúc "Moment" của Davichi.

Năm 2020, Boram sau thời gian dài rời T-ara thì Boram đã tái xuất với vai trò diễn viên thông qua dự án phim web drama Shall we death trong vai Kim Si-Hyun. Giọng ca sinh năm 1986 đảm nhận vai một nữ giáo viên bên cạnh đám học trò nghịch ngợm.

2017ㅡnay: Hết hợp đồng và rời MBK Entertainment. Comeback với vai trò diễn viên
Ngày 15/5/2017, Boram và Soyeon sẽ chính thức hết hợp đồng với MBK Entertainment vì cả hai không tiếp tục gia hạn hợp đồng nhưng không đồng nghĩa với việc cả hai thành viên sẽ rời khỏi T-ara, 4 thành viên còn lại là Qri, Jiyeon, Eunjung và Hyomin sẽ gia hạn hợp đồng với MBK đến cuối năm 2017, trong thời gian đó họ sẽ quảng bá album mới và hoạt động các dự cá nhân của từng thành viên. Đêm concert cuối cùng của nhóm diễn ra tại Đài Loan vào ngày 13/5.

Năm 2020, Boram sau thời gian dài rời T-ara thì Boram đã tái xuất với vai trò diễn viên thông qua dự án phim web drama Shall we death trong vai Kim Si-Hyun. Giọng ca sinh năm 1986 đảm nhận vai một nữ giáo viên bên cạnh đám học trò nghịch ngợm.

Boram tái xuất với vai trò diễn viên ở một số bộ phim vừa ra mắt và tham gia các show truyền hình, talkshow với vai trò khách mời. Được biết,  ngoài hoạt động nghệ thuật, Boram còn hoạt động kinh doanh với quán bar riêng của mình.

Diễn xuất

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Video âm nhạc

Ca nhạc

Album

Ca khúc thể hiện

Ca khúc hợp tác

Sân khấu nhạc kịch

Chương trình truyền hình

Xem thêm
 Park Ji-yeon
 Hyomin
 Hahm Eun-jung
 Park So-yeon (ca sĩ)
 Qri
 Hwa Young
 Areum
 Yang Jiwon
 Hana

Chú thích

Liên kết ngoài

Nữ diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Ca sĩ K-pop
Sinh năm 1986
Ca sĩ tiếng Triều Tiên
Nhân vật còn sống
Thành viên T-ara
Ca sĩ Seoul


title: Chiến dịch tấn công Bratislava–Brno

text:
Chiến dịch tấn công Bratislava-Brno (25 tháng 3 - 5 tháng 5 năm 1945) là một chiến dịch quân sự do Hồng quân Liên Xô tổ chức nhằm tấn công vào quân đội Đức Quốc xã, diễn ra tại mặt trận Xô-Đức thuộc Chiến tranh thế giới thứ hai. Lực lượng tham gia chiến dịch là Phương diện quân Ukraina 2 do Nguyên soái R. Ya. Malinovsky chỉ huy cùng với các đơn vị đồng minh Romania thuộc biên chế của phương diện quân này. Kết thúc chiến dịch, quân đội Liên Xô đã giải phóng một phần lớn lãnh thổ phía Tây Slovakia, trong đó có thủ đô Bratislava; một phàn lãnh thổ phía Đông Séc, trong đó có thành phố Brno cùng nhiều vùng công nghiệp quan trọng của quốc gia này.

Phương diện quân Ukraina 2 khởi động tấn công trong chiến dịch Bratislava-Brno muộn hơn hai phương diện quân láng giềng từ 10 đến 15 ngày do Bộ chỉ huy của nó phải phân bố lại binh lực sau khi tiêu diệt cụm quân Đức-Hungary tại Budapest và chống trả các đòn phản công ác liệt của các quân đoàn xe tăng Đức tại khu vực Komárno - Esztergom. Cho đến cuối tháng 3 năm 1945, khi cuộc phản công của các quân đoàn xe tăng 3 và 4 (Đức) cơ bản bị đẩy lùi, Tập đoàn quân cận vệ 7 và Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 (Liên Xô) đã được bổ sung đủ quân số và trang bị để bù đắp cho những thiệt hại đáng kể trong các trận đánh phòng ngự dọc sông Hron. Cụm kỵ binh cơ giới của tướng I. A. Pliyev dự kiến tham gia tấn công trên cánh phải của phương diện quân trên hướng Zvolen cũng được rút ra và đổi hướng tấn công đến Bratislava để bảo đảm cho thắng lợi của chiến dịch.

Chiến dịch được tổ chức thành hai giai đoạn nối tiếp nhau mà không có thời gian tạm dừng để chuyển tiếp. Trong giai đoạn cuối của chiến dịch, do có sự tham gia trên hướng Dresden - Praha của Phương diện quân Ukraina 1, Phương diện quân Ukraina 2 phải bố trí lại lực lượng một lần nữa để bảo đảm cho các hoạt động tại phía Nam vùng Bohemia và tiến ra tuyến phân giới với quân đội Hoa Kỳ, phối hợp với các phương diện quân Ukraina 1 và 4 vây chặt gần 1 triệu quân Đức tại phía Đông Praha.

Bối cảnh
Vào tháng 3 năm 1945, sau một thời gian củng cố và chuẩn bị lực lượng, các Phương diện quân Ukraina 2, 3, 4 tại khu vực Tiệp Khắc và Hungary đã liên tiếp tung ra 3 chiến dịch lớn nhằm vào các khối quân Đức Quốc xã tại cạnh sườn phía Nam của Mặt trận Xô-Đức. Tại khu vực phía Nam của mặt trận, Phương diện quân Ukraina 3 và cánh trái của Phương diện quân Ukraina 2 đã mở chiến dịch Viên sau khi chặn đứng đòn tấn công của quân Đức tại hồ Balaton. Trước đó ít ngày, Phương diện quân Ukraina 4 đã mở Chiến dịch tấn công Moravská-Ostrava nhằm vào cụm quân Heinrici tại Tiệp Khắc. Ở giữa hai khu vực này, cánh phải của Phương diện quân Ukraina 2 cũng bắt tay vào tổ chức một đợt tấn công quy mô lớn vào Cụm Tập đoàn quân Nam đóng ở vùng biên giới Hungary - Slovakia.

Chiến dịch diễn ra vào giai đoạn cuối của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai tại châu Âu nhưng quân đội Đức Quốc xã vẫn tiếp tục kháng cự kịch liệt với mục tiêu không cho quân đội Liên Xô tiến xa hơn về phía Tây. Cũng như ở hướng Berlin, những lực lượng dự trữ cuối cùng của quân đội Đức Quốc xã được tung vào chiến dịch để giữ quyền kiểm soát cụm công nghiệp Bratislava, một trong ba cụm công nghiệp quan trọng mà nước Đức Quốc xã đang chiếm giữ trên vùng Bohemia - Morava của Tiệp Khắc. Chiến dịch diễn ra trên địa bàn trung du và đồi núi phía Nam Bohemia - Morava. Trên đường tấn công của các tập đoàn quân Liên Xô có các dãy núi Tiểu Carpath, Đại Carpath và Považský Inovec cản đường. Ngoài sông Hron nằm trên chiến tuyến đến ngày 25 tháng 3, quân đội Liên Xô còn phải vượt qua các con sông Nitra, Váh, Žitava và Morava, trong đó có sông Váh sâu và rộng hơn cả.

Trên địa bàn tác chiến có các thành phố, thị trấn quen thuộc với quân đội Nga từ năm 1805 trong Chiến dịch Austerlitz nổi tiếng như Brno, Slavkov, Olomouc và cao nguyên Pratzen, nơi diễn ra trận đánh Austerlitz quyết định kết cục của chiến dịch này, mà phần thắng khi đó thuộc về quân đội Pháp của Napoléon Bonaparte.

Binh lực và kế hoạch

Quân đội Liên Xô

Phương diện quân Ukraina 2 (thiếu Tập đoàn quân 46):
Tư lệnh: Nguyên soái R. Ya. Malinovsky
Tham mưu trưởng: đại tướng M. V. Zakharov:

Binh lực bao gồm:

Binh lực từ ngày 25 tháng 3 đến ngày 15 tháng 4

Tập đoàn quân cận vệ 7 do thượng tướng M. S. Shumilov chỉ huy. Trong thành phần có:
Bộ binh:
Quân đoàn cận vệ 24 gồm Sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 6, các sư đoàn cận vệ 72, 81 và Sư đoàn 303.
Quân đoàn cận vệ 25 gồm Sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 4, Sư đoàn cận vệ 25 và Sư đoàn 409.
Quân đoàn cận vệ 27 gồm Sư đoàn cận vệ 93 và các sư đoàn 141, 375.
Pháo binh:
Sư đoàn hỗn hợp 16 gồm Lữ đoàn pháo hạng nặng 49, Lữ đoàn pháo nòng dài 61, Lữ đoàn lựu pháo 52, Lữ đoàn pháo chống tăng 90, Lữ đoàn hỏa tiễn 109 và Lữ đoàn súng cối 14.
Pháo nòng dài: Lữ đoàn cận vệ 42.
Pháo chống tăng: Lữ đoàn 2, các trung đoàn 114, 115.
Súng cối: Các trung đoàn 263, 290 và 493.
Pháo phòng không: Sư đoàn 5 (các trung đoàn 670, 743, 1119, 1181), Sư đoàn 26 (các trung đoàn 1352, 1357, 1363, 1369).
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng cận vệ 27, Trung đoàn xe tăng độc lập 38.
Công binh: Lữ đoàn hỗn hợp 60.
Phòng hóa: Các đại đội súng phun lửa 3 và 27.
Tập đoàn quân 40 do trung tướng F. F. Zhmachenko chỉ huy. Trong thành phần có:
Bộ binh:
Quân đoàn 51 gồm Sư đoàn bộ binh cận vệ 42 (từ 13 tháng 4) và các sư đoàn 133, 240.
Sư đoàn 232, Cụm xung kích sư đoàn 54.
Pháo binh: Lữ đoàn pháo nòng dài 153, Trung đoàn lựu pháo 387, Trung đoàn sơn pháo 10, Trung đoàn súng cối 492, Trung đoàn phòng không 622.
Thiết giáp: Trung đoàn xe tăng 34.
Công binh: Lữ đoàn hỗn hợp 40.
Phòng hóa: Tiểu đoàn súng phun lửa 176.
Tập đoàn quân 53 do trung tướng I. M. Managarov chỉ huy. Trong thành phần có:
Bộ binh:
Quân đoàn 49 gồm Sư đoàn cận vệ 110 và các sư đoàn 203, 228.
Quân đoàn 57 gồm Sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 1 và Sư đoàn 227.
Sư đoàn độc lập 243.
Pháo binh:
Sư đoàn hỗn hợp 11 gồm lữ đoàn pháo hạng nặng 31, Lữ đoàn pháo nòng dài 45, Lữ đoàn lựu pháo 40, Trung đoàn sơn pháo cận vệ 9.
Lựu pháo: Lữ đoàn 152.
Pháo chống tăng: Các lữ đoàn 31, 52; Trung đoàn 1316.
Súng cối: Trung đoàn 461.
Pháo phòng không: Sư đoàn 27 gồm các trung đoàn 1354, 1358, 1364, 1370.
Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 do trung tướng I. A. Pliyev chỉ huy. Trong thành phần có:
Quân đoàn kỵ binh cận vệ 4:
 Kỵ binh: Các sư đoàn cận vệ 9, 10 và Sư đoàn 30.
Thiết giáp: Trung đoàn pháo tự hành 1815.
Pháo binh: Trung đoàn chống tăng cận vệ 152, các trung đoàn pháo hạng nhẹ cận vệ 4 và 68, Trung đoàn súng cối cận vệ 12 và Trung đoàn phòng không 255.
Quân đoàn kỵ binh cận vệ 6:
Kỵ binh: Các sư đoàn cận vệ 8, 13 và Sư đoàn 8.
Thiết giáp: Trung đoàn pháo tự hành 1813.
Pháo binh: Trung đoàn chống tăng cận vệ 142, các trung đoàn pháo hạng nhẹ cận vệ 6 và 47, Trung đoàn súng cối cận vệ 11, Trung đoàn phòng không 1732.
Quân đoàn cơ giới cận vệ 7:
Cơ giới: Các lữ đoàn 16, 63, 64.
Xe tăng: Lữ đoàn cận vệ 41, Trung đoàn xe tăng cận vệ 78.
Pháo tự hành: Các trung đoàn 1289 và 1440.
Trinh sát cơ giới: Tiểu đoàn 94.
Pháo binh: Các trung đoàn súng cối cận vệ 40 và 614, Trung đoàn phòng không 1713.
Các đơn vị trực thuộc: Lữ đoàn pháo chống tăng 34, các trung đoàn súng cối cận vệ 80 và 309, Lữ đoàn công binh sơn chiến 1, Tiểu đoàn cầu phà 127.
Tập đoàn quân không quân 5 do thượng tướng không quân S. K. Goryunov chỉ huy. Trong thành phần có:
Máy bay cường kích:
Quân đoàn cận vệ 3 gồm các sư đoàn cận vệ 7 và 12.
Quân đoàn 5 gồm Sư đoàn cận vệ 4, Sư đoàn 264 và Sư đoàn tiêm kích 331.
Máy bay tiêm kích:
Quân đoàn cận vệ 13 gồm các sư đoàn cận vệ 13, 14.
Các sư đoàn 6 (cận vệ) và 279.
Máy bay ném bom: Các sư đoàn 218 (ban ngày) và 312 (ban đêm).
Trợ chiến: Các trung đoàn vận tải 95, 207, Trung đoàn trinh sát, tìm kiếm, cứu hộ 511; Trung đoàn trinh sát 5, Trung đoàn sân đường 44.
Pháo phòng không: Các trung đoàn 1254, 1562, 1662, 1673, 1681.
Giang đoàn Danub do chuẩn đô đốc G. N. Kholostyakov chỉ huy.
Tập đoàn quân Romania 1 (phối thuộc Tập đoàn quân 53) do trung tướng Valeriu Athanasiou chỉ huy. Thành phần gồm có:
Bộ binh, kỵ binh:
Quân đoàn 4 gồm Sư đoàn bộ binh 2, các sư đoàn sơn chiến 2 và 4.
Quân đoàn 7 gồm các sư đoàn bộ binh 10, 19 và Sư đoàn kỵ binh 9.
Sư đoàn bộ binh nhẹ cận vệ 6.
Pháo binh: Các trung đoàn sơn pháo 1, 7, Trung đoàn pháo nhẹ số 1 và Trung đoàn súng cối 9.
Công binh: Trung đoàn công trình 35.
Tập đoàn quân Romania 4 (phối thuộc Tập đoàn quân 40) do tướng Nikolaiu Deskelesku chỉ huy. Thành phần gồm có:
Bộ binh, kỵ binh, cơ giới:
Quân đoàn 2: gồm Sư đoàn bộ binh 21, Sư đoàn kỵ binh 1, Sư đoàn mô tô 8, Trung đoàn xe tăng 2.
Quân đoàn 6 gồm các sư đoàn bộ binh 6, 11, 18 và Trung đoàn xe tăng 3.
Các sư đoàn bộ binh 3, 9 và Sư đoàn tình nguyện 1 Tudor Vladimirescu.
Pháo binh: Cụm pháo binh 60 và Trung đoàn phòng không 8.
Thiết giáp: Trung đoàn xe bọc thép 2.
Công binh: Các lữ đoàn công trình 30, 31.
Các lực lượng trực thuộc Phương diện quân:
Bộ binh:
Quân đoàn 50 gồm các sư đoàn 6 và cận vệ 42 (tăng cường cho Tập đoàn quân 40 từ 13 tháng 4).
Các sư đoàn 38, 387 và Lữ đoàn hải quân đánh bộ 83.
Pháo binh:
Pháo chống tăng: Các lữ đoàn 30, 51.
Súng cối: Sư đoàn cận vệ 6 (các lữ đoàn cận vệ 8, 33); các trung đoàn cận vệ 17, 47, 48, 66, 302 và 324.
Pháo phòng không: Sư đoàn 30 (các trung đoàn 1361, 1367, 1373, 1375); Sư đoàn 38 (các trung đoàn 1401, 1405, 1409, 1712), các trung đoàn cận vệ 225, 272 và Trung đoàn 459.
Thiết giáp:
Quân đoàn cơ giới cận vệ 4 gồm các lữ đoàn cơ giới cận vệ 13, 14, 15; Lữ đoàn xe tăng cận vệ 36; các trung đoàn pháo tự hành cận vệ 292 và 352; Tiểu đoàn trinh sát cơ giới 62; Trung đoàn pháo chống tăng 1512, các trung đoàn súng cối 129 (cận vệ) và 527; Trung đoàn phòng không 740.
Các lữ đoàn cơ giới độc lập 10, 25 và 61.
Không quân: Các trung đoàn vận tải 85 và 1001, Phi đội vận tải đặc nhiệm 714.
Công binh: Lữ đoàn kỹ thuật 14, Lữ đoàn cầu 27, các lữ đoàn phà 1 và 2, các tiểu đoàn rà phá mìn 21, 62; Tiểu đoàn công trình 72.

Binh lực ban đầu: 272.200 quân nhân Liên Xô, 67.800 quân nhân Romania, 240 xe tăng và pháo tự hành, 6.120 đại bác và súng cối cỡ nòng 75 ly trở lên, 645 máy bay.

Binh lực bổ sung từ ngày 16 tháng 4

Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 do thượng tướng xe tăng A. G. Kravchenko chỉ huy, được trả về Phương diện quân Ukraina 2 từ ngày 16 tháng 4 sau khi chiến dịch Viên kết thúc. Trong thành phần có:
Quân đoàn xe tăng cận vệ 5:
Xe tăng: các lữ đoàn cận vệ 20, 21, 22.
Cơ giới: Lữ đoàn cận vệ 6.
Mô tô trinh sát: Tiểu đoàn cận vệ 15.
Pháo tự hành: Các trung đoàn 390 (cận vệ) và 1458.
Pháo mặt đất: Trung đoàn pháo hạng nặng 301, Trung đoàn chống tăng cận vệ 391, các trung đoàn súng cối cận vệ 127 và 454.
Pháo phòng không: Trung đoàn cận vệ 392.
Quân đoàn cơ giới cận vệ 9:
Xe tăng: Lữ đoàn cận vệ 46.
Cơ giới: Các lữ đoàn cận vệ 18, 30 và 31.
Mô tô trinh sát: Tiểu đoàn cận vệ 14.
Pháo tự hành: Các trung đoàn 389 (cận vệ) và 697.
Súng cối: Các trung đoàn cận vệ 35 và 458.
Pháo phòng không: Trung đoàn cận vệ 388.
Các đơn vị trực thuộc:
Thiết giáp: Trung đoàn xe tăng hạng nặng cận vệ 49, Lữ đoàn pháo tự hành cận vệ 51, Trung đoàn pháo chống tăng tự hành cận vệ 364, Trung đoàn trinh sát cơ giới cận vệ 4.
Pháo binh: Lữ đoàn lựu pháo 202, Trung đoàn súng cối cận vệ 57.
Công binh: Lữ đoàn kỹ thuật 22.
Không quân: Trung đoàn vận tải, trinh sát, liên lạc cận vệ 207.
Tập đoàn quân cận vệ 9 do thượng tướng V. V. Glagolyev chỉ huy. Thành phần gồm có:
Bộ binh:
Quân đoàn bộ binh cận vệ 37 gồm các sư đoàn bộ binh cận vệ 98, 99 và 103.
Quân đoàn bộ binh cận vệ 38 gồm các sư đoàn bộ binh cận vệ 104, 105 và 106.
Quân đoàn bộ binh cận vệ 39 gồm các sư đoàn bộ binh cận vệ 100, 107 và 114.
Thiết giáp: Các trung đoàn pháo tự hành 1513, 1523 và 1524.
Pháo binh: Lữ đoàn lựu pháo cận vệ 35; các lữ đoàn hỏa tiễn cận vệ 61, 62, 63; Lữ đoàn pháo chống tăng cận vệ 2; các trung đoàn súng cối cận vệ 319, 321 và 322.
Pháo phòng không: Sư đoàn phòng không cận vệ 5 gồm các trung đoàn cận vệ 103, 109, 112 và 161; các tiểu đoàn pháo phòng không tự hành cận vệ 44, 48 và 49.

Kế hoạch
Theo kế hoạch ban đầu, ba mũi tấn công chính của quân đội Liên Xô sẽ tiến công theo các hướng song song. Tập đoàn quân cận vệ 7 tấn công vào Bratislava, Tập đoàn quân 53 và Tập đoàn quân Romania 1 sẽ kéo quân qua Nitra tiến lên đánh chiếm Brno. Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 sẽ tấn công Malacky, chêm vào giữa Tập đoàn quân cận vệ 7 và Tập đoàn quân 53. Giang đoàn Danub sẽ hỗ trợ Tập đoàn quân cận vệ 7 tiến đánh Bratislava. Quân đoàn cơ giới cận vệ 4 sẽ được tung vào cửa đột phá để khai thác chiến quả sau khi các lực lượng trên đục thủng chiều sâu chiến thuật của phòng tuyến quân Đức. Ở cánh phải, Tập đoàn quân 40 và Tập đoàn quân Romania 4 sẽ đảm nhiệm hướng Banská Bystrica - Trenčín và phát triển lên hướng Olomouc. Các Tập đoàn quân Romania 1 và 4 thì được bố trí ở thê đội hai của đội hình tấn công. Tập đoàn quân không quân 5 phân phối lực lượng cường kích và ném bom yểm hộ cho tất cả các hướng tấn công.

Trong quá trình chiến dịch, Phương diện quân Ukraina 3 đã hoàn thành Chiến dịch Viên trước thời hạn vào ngày 15 tháng 4 và tiến đến tuyến phân giới giữa quân đội Liên Xô và quân đội Hoa Kỳ theo thỏa thuận tại Hội nghị Yalta. Do đó, ngày 16 tháng 4, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 được trả về cho Phương diện quân Ukraina 2. Ngoài ra, STAVKA còn điều động các tập đoàn quân 46 và cận vệ 9 tăng viện cho Phương diện quân Ukraina 2 để tăng dày mật độ binh lực tấn công trên hướng chủ yếu đến phía Nam Praha và miền Tây Bohemia. Việc tăng thêm binh lực có tác dụng làm tăng tốc độ tấn công của Phương diện quân trong 20 ngày cuối cùng của chiến dịch để hợp vây cánh quân chủ lực của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) và chia cắt cánh quân này với Cụm tập đoàn quân Áo (nguyên là Cụm tập đoàn quân Nam) đang vội vã rút lui tới tuyến kiểm soát của quân đội Hoa Kỳ.

Quân đội Đức Quốc xã
Một phần của Cụm Tập đoàn quân Nam do Thượng tướng Bộ binh Otto Wöhler (đến ngày 5 tháng 4) và Thượng tướng Bộ binh Lothar Rendulic (từ ngày 6 tháng 4) lần lượt chỉ huy, từ ngày 30 tháng 4 đổi tên thành Cụm tập đoàn quân Áo:

Tập đoàn quân 8 do thượng tướng bộ binh Hans Kreyzing chỉ huy. Từ tháng 4 năm 1945, Tập đoàn quân này gồm có:
Quân đoàn xe tăng 57 của trung tướng Friedrich Kirchner (được tăng viện từ Tập đoàn quân xe tăng 4). Thành phần gồm có:
Sư đoàn xe tăng 8 của thiếu tướng Heinrich-Georg Hax, (được tăng viện từ lực lượng dự bị của Tập đoàn quân xe tăng 1), gồm các trung đoàn xe tăng 8, 10, 28, Trung đoàn pháo tự hành 80, Trung đoàn pháo chống tăng 8, Tiểu đoàn trinh sát cơ giới 59 và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn xe tăng "Führer-Begleit" của thiếu tướng Otto Ernst Remer, gồm các trung đoàn xe tăng 100, 102, Trung đoàn cơ giới 673, Trung đoàn pháo tự hành 102, Trung đoàn pháo binh 120, Tiểu đoàn trinh sát cơ giới 120 và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh dự bị 408.
Lữ đoàn xe tăng 103.
Quân đoàn bộ binh 29 của tướng Kurt Röpke. Thành phần gồm có:
Sư đoàn bộ binh 15 (tái lập) của thiếu tướng Hanns Laengenfelder, gồm các trung đoàn bộ binh 81, 88, 106, Tiểu đoàn bắn tỉa 15, Trung đoàn pháo binh, Tiểu đoàn xe tăng, các tiểu đoàn súng cối, trinh sát và các đơn vị trợ chiến.
Cụm tác chiến sư đoàn bộ binh 76 của tướng Erhard-Heinrich Berner, gồm các trung đoàn bộ binh 108, 173, 230, Trung đoàn pháo binh 176, các tiểu đoàn súng cối, trinh sát và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh xung kích 101 của tướng Walter Assmann gồm các trung đoàn bộ binh 228, 229; Trung đoàn xe tăng 101; Trung đoàn pháo binh 85; các tiểu đoàn súng cối, trinh sát và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh 24 (Hungary).
Tàn quân của Sư đoàn bộ binh 5 (Hungary).
Quân đoàn bộ binh 72 của trung tướng Werner Schmidt-Hammer. Thành phần gồm có:
Sư đoàn bộ binh sơn chiến 153 của tướng Friedrich Bayer, gồm các trung đoàn bộ binh 715, 716, 717, Trung đoàn pháo binh 453 và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh 271 của trung tướng Martin Bieber, gồm các trung đoàn bộ binh 977, 978, 979; Trung đoàn pháo binh 271, các tiểu đoàn súng cối, trinh sát và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh 357 của trung tướng Josef Rintelen, gồm các trung đoàn bộ binh 944, 945, 946; Trung đoàn pháo binh 375, các tiểu đoàn súng cối, trinh sát và trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh 182 gồm các trung đoàn bộ binh 663, 664, 665, Trung đoàn pháo binh 1082 và các tiểu đoàn trợ chiến.
Cánh trái của Tập đoàn quân 6 do tướng Hermann Balck chỉ huy. Thành phần tham gia chiến dịch có:
Quân đoàn xe tăng 4 SS của tướng SS Herbert Gille. Thành phần gồm có:
Sư đoàn xe tăng 3 SS "Totenkopf" của tướng Hellmuth Becker gồm các trung đoàn xe tăng 3, 5, 6 "Theodor Eicke"; các trung đoàn pháo tự hành, pháo chống tăng, pháo nòng dài, lựu pháo, súng cối; tiểu đoàn trinh sát cơ giới và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn xe tăng 5 SS "Wiking" của tướng Karl Ullrich gồm các trung đoàn xe tăng 9 "Germania", 10 "Westland", 11 "Nordland", 23 "Norge" và 24 "Danmark"; các tiểu đoàn xe tăng hạng nặng SS "Narwa" và "Wallonien"; Trung đoàn pháo tự hành 3; các trung đoàn lựu pháo, pháo chống tăng, súng cối; Tiểu đoàn trinh sát cơ giới và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh 1 SS của tướng Fritz Freitag gồm các trung đoàn tình nguyện 29, 30, 31; Trung đoàn pháo binh 14, các tiểu đoàn pháo chống tăng, súng cối, trinh sát và các đơn vị trợ chiến.

Từ ngày 12 tháng 4, Tập đoàn quân 8 (Đức) được bổ sung:
Sư đoàn bộ binh xung kích 46 của trung tướng Erich Reuter gồm các trung đoàn bộ binh 42, 72, 97, Trung đoàn pháo binh 115, Tiểu đoàn xung kích 46, Tiểu đoàn xe tăng 52 và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh 711 của trung tướng Josef Reichert gồm các trung đoàn bộ binh 731, 744, 763; Trung đoàn pháo binh 1711, tiểu đoàn pháo chống tăng và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn dự bị 601 của tướng Hermann Kruse.

Các lực lượng rút chạy từ các hướng nhập vào Tập đoàn quân 8 từ ngày 1 tháng 5 năm 1945:Quân đoàn xe tăng 2 SS của tướng Wilhelm Bittrich rút lui từ mặt trận Ý về. Thành phần gồm có:
Sư đoàn xe tăng 2 SS "Das Reich" của tướng Karl Kreutz, gồm các trung đoàn xe tăng 2 "Das Reich", 3 "Deutschland", 4 "Der Führer"; Trung đoàn cơ giới "Langemarck"; Trung đoàn pháo binh 2 và các đơn vị trợ chiến.
Sư đoàn xe tăng 9 SS "Hohenstaufen" của tướng Sylvester Stadler, gồm các trung đoàn xe tăng 9, 19, 20, Trung đoàn cơ giới 9, các trung đoàn pháo tự hành, pháo xe kéo, súng cối, tiểu đoàn trinh sát và các tiểu đoàn trợ chiến.
Sư đoàn xe tăng 23 của tướng Joseph von Radowitz gồm các trung đoàn xe tăng 126, 128, Trung đoàn cơ giới 51, Trung đoàn pháo tự hành 228, Trung đoàn pháo binh 23 và các tiểu đoàn trợ chiến.
Sư đoàn bộ binh xung kích 44 "Hoch - und Deutschmeister" của tướng Hans-Günther von Rost gồm các trung đoàn bộ binh 132, 133, Trung đoàn xe tăng 46, Trung đoàn pháo binh 96, Tiểu đoàn cơ giới 80 và các tiểu đoàn trợ chiến.
Bộ khung Quân đoàn bộ binh 43 của tướng Arthur Kullmer được rút từ Kurland về.
Tàn quân của Quân đoàn xe tăng 24 của tướng Walter Hartmann. Thành phần gồm có:
Cụm tác chiến Sư đoàn xe tăng 17 của tướng Theodor Kretschmer.
Cụm tác chiến sư đoàn bộ binh 6 của tướng Otto-Hermann Brücker.
Khung Sư đoàn xe tăng "Clausewitz".
Khung Sư đoàn bộ binh 84.
Tàn quân của Sư đoàn bộ binh Schlageter.Tập đoàn quân không quân 4''''' do thượng tướng Otto Deßloch chỉ huy.

Binh lực ngày 1 tháng 4 năm 1945 bao gồm 200.000 người, 120 xe tăng và pháo tự hành, 1.800 đại bác và súng cối, 150 máy bay.

Diễn biến

Giải phóng Bratislava

Hai ngày trước khi chiến dịch mở màn, để gây nhầm lẫn cho quân Đức về hướng tấn công chính của chiến dịch, Quân đoàn bộ binh cận vệ 25 bắt đầu vượt sông Hron tiến về phía Komárno. Tướng Hans Kreyzing lập tức điều Quân đoàn bộ binh 72 phối hợp với Sư đoàn xe tăng 8 (Quân đoàn xe tăng 57) và Sư đoàn bộ binh 1 SS (Tập đoàn quân 6) từ Komárno tiến ra phản kích. Hành động này vô tình đã làm cho phòng tuyến của quân Đức phía trước các tập đoàn quân 53 và cận vệ 7 bị mỏng đi về binh lực.

Cuộc tấn công chính thức bắt đầu vào đêm 24 rạng ngày 25 tháng 3 khi chủ lực của Phương diện quân Ukraina 2 bắt đầu khởi binh. Dưới sự che chở của màn đêm, Tập đoàn quân 53 và Tập đoàn quân cận vệ 7 bất ngờ tiếp cận phòng tuyến sông Hron, tiêu diệt các đồn tiền tiêu của quân Đức và tiến hành đánh chiếm một số đầu cầu vượt sông trên một chính diện 17 cây số ở phía Nam Levice. Lực lượng công binh cũng được nhanh chóng đưa vào trận địa để xây dựng các cầu phao bắc ngang sông Hron. Vào 6 giờ sáng ngày 25 tháng 3, được sự yểm hộ mạnh mẽ của hỏa lực pháo binh, quân đội Liên Xô bắt đầu tổ chức vượt sông với quy mô lớn và trong ngày hôm đó đã mở rộng đầu cầu ra 20 cây số chiều rộng và 10 cây số chiều sâu. Ngày 26 tháng 3, Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ của tướng I. A. Pliyev được đưa vào cửa đột phá với nhiệm vụ thọc sâu vào hậu cứ quân Đức và ngăn không cho phía Đức thiết lập một phòng tuyến vững chắc trên các tuyến sông Nitra, sông Váh và sông Morava. Trên cánh phải của Phương diện quân, cũng trong ngày thứ hai của cuộc tấn công, Tập đoàn quân 40 và Tập đoàn quân Romania 4 đã giải phóng thành phố Banská Bystrica sau một trận công kích ngắn.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 phối hợp với Tập đoàn quân 53 và Tập đoàn quân cận vệ 7 tiếp tục phát triển tấn công dọc theo tả ngạn sông Donau theo hướng Bratislava. Mũi tấn công được yểm hộ mạnh bởi Tập đoàn quân không quân số 5 và Giang đoàn Danub. Đặc biệt, Giang đoàn Danub đã đóng góp tích cực trong việc giúp đỡ Tập đoàn quân cận vệ 7 tiến dọc theo sông Donau khi lực lượng hải quân đánh bộ của giang đoàn đã tổ chức các đợt tấn công đổ bộ thọc vào sau lưng quân Đức, đồng thời các hải pháo của giang đoàn cũng dập tắt các hỏa điểm cứng đầu của quân Đức dọc theo dải tấn công.

Trong những ngày tiếp theo, quân đội Liên Xô tiếp tục tiến rất nhanh bất chấp bùn lầy mùa xuân và lũ gây ra nhiều khó khăn cho việc di chuyển. Cho đến ngày 28 tháng 3, mũi chủ công của Phương diện quân Ukraina 2 gồm các tập đoàn quân 53, cận vệ 7 và Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 đã tiến sâu 40 cây số trên một chính diện 135 cây số. Sau khi vượt qua sông Žitava, cụm kỵ binh cơ giới hóa Pliyev tiếp cận sông Nitra và bắt đầu cuộc chiến giành giật các điểm dân cư Nové Zámky, Šurany, Nitra. Quân Đức tại các cứ điểm phòng thủ trong khu vực này đã kháng cự kịch liệt và tổ chức nhiều đợt phản kích dữ dội. Giao tranh kéo dài và ác liệt suốt nhiều ngày trong từng dãy nhà, từng con phố, từng ngọn đồi. Cuối cùng, sau hai ngày kịch chiến, quân đội Liên Xô đã giải phóng Nové Zámky, Šurany và ngày 30 tháng 3 đã tiếp cận sông Váh. Riêng Tập đoàn quân 40 và Tập đoàn quân Romania 4 vẫn chưa vượt qua được sông Nitra.

Lúc này tất cả các cây cầu bắc ngang sông Váh ở Šaľa, Piešťany, Nové Mesto và Komárno đều bị quân Đức phá sập và dòng sông rộng 250 mét chảy xiết này trở thành một chướng ngại nghiêm trọng án ngữ trên đường tiến quân của Cụm kỵ binh cơ giới hóa Plyev. Tuy nhiên, chỉ trong một thời gian ngắn, các lực lượng công binh dưới sự chỉ đạo của thượng tướng A. D. Tsirlin đã bắc ngang sông một cây cầu vững chắc cùng một hệ thống vận chuyển hạng nặng đủ sức duy trì tốc độ tiến quân nhanh chóng cho Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1.

Tại dải tấn công của Tập đoàn quân cận vệ 7, ngày 1 tháng 4 tập đoàn quân này đã tiếp cận cửa ngõ phía Đông thành phố Bratislava, thủ đô của Slovakia. Quân Đức đồn trú trong thành phố gồm Sư đoàn xe tăng "Führer-Begleit", Sư đoàn bộ binh xung kích 46, Sư đoàn bộ binh dự bị 408 và Lữ đoàn xe tăng 103 đã biến thủ đô xinh đẹp của Slovakia thành một pháo đài khổng lồ với vô số boong-ke, công sự bê tông ngầm, vật cản chống tăng cùng những bãi mìn dày đặc. Trên các đường phố la liệt các vật cản chống tăng, hàng rào chống bộ binh và nhiều chướng ngại vật khác. Khu vực ngoại vi phía Đông Bratislava đặc biệt được bố phòng các cứ điểm phòng ngự mạnh. Nhằm tránh cho thủ đô của Slovakia bị tàn phá không cần thiết, Nguyên soái R. Ya. Malinovsky, tư lệnh Phương diện quân Ukraina 2, đã quyết định tổ chức tấn công thành phố bằng một mũi tập hậu từ phía Tây Bắc. Đáng tiếc, ý định tránh các trận kịch chiến trong nội đô Bratislava đã không thực hiện được. Trong suốt hai ngày, các quân đoàn bộ binh cận vệ 23 và 25 cùng với Giang đoàn Danub và Lữ đoàn hải quân đánh bộ 83 đã có một trận chiến dữ dội với quân Đức trấn thủ Bratislava. Kết cục, vào cuối ngày 4 tháng 4, thủ đô Slovakia đã sạch bóng quân Đức.

Trong vòng 10 ngày kể từ đầu chiến dịch, Phương diện quân Ukraina 2 đã giải phóng hàng trăm làng và điểm dân cư. Quân đội Liên Xô tiến vào Slovakia đã nhận được sự chào đón nồng nhiệt của cư dân địa phương. Trên các đường phố người dân đổ ra đường đón mừng các đoàn quân Xô Viết chiến thắng, đông vui như lễ hội. Đại úy Ivan Mitrofanovich Novokhaskiy, chỉ huy một khẩu đội pháo binh thuộc Tập đoàn quân số 53 đã ghi nhận:

Tiến quân về nơi đã diễn ra trận Austerlitz

Sau khi Bratislava thất thủ, quân Đức lui về tuyến sông Morava, dự tính sử dụng phòng tuyến tự nhiên này chặn bước quân đội Liên Xô. Tất cả các cây cầu trên sông đã được gài mìn để phá sập, và một lượng lớn viện binh đã được điều đến khu vực này. Tuy nhiên đà tiến quân quá nhanh của Phương diện quân Ukraina 2 đã không cho quân Đức kịp thực hiện ý định đó. Ngày 5 tháng 4, sư đoàn bộ binh cận vệ số 25 (thuộc Tập đoàn quân cận vệ số 7) vượt sông Morava và đánh chiếm một đầu cầu bên bờ Tây. Hai ngày sau, Tập đoàn quân cận vệ số 7 cùng Cụm kỵ binh cơ giới hóa cận vệ Pliyev đánh chiếm một đầu cầu khác ở làng Brodské. Ngày 12 tháng 4, Tập đoàn quân số 53 vượt qua dãy Tiểu Carpath, tấn công khu vực Myjava - Jablonka và trong ngày hôm đó tiếp tục tiến sâu vào lãnh thổ Séc. Quân Đức liên tục tổ chức các đợt phản kích mạnh nhằm trục quân đội Liên Xô khỏi các đầu cầu, nhưng không thành công. Đến giữa tháng 4, Phương diện quân Ukraina 2 đã chọc thủng các phòng tuyến của quân Đức tại khu vực sông Morava.

Để tiếp cận gần hơn với mặt trận và nắm chắc sự chỉ đạo quân đội, ngày 14 tháng 4 năm 1945, nguyên soái R. Ya. Malinovsky ra lệnh chuyển trụ sở Bộ tư lệnh Phương diện quân Ukraina 2 đến làng Modra, cách Bratislava 20 km về phía Bắc. Cũng trong ngày này, Tập đoàn quân đã vượt sông Morava tại 14 cầu tạm, cầu phao 60 tấn và 5 bến phà tại khu vực phía Tây Malacky. Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 cũng vượt sông Morava, hai quân đoàn kỵ binh cơ giới cùng tấn công dọc theo hai bờ sông Morava lên phía Bắc. Ngày 15 tháng 4, Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 đánh chiếm thành phố Břeclav. Cùng ngày, Tập đoàn quân 53 cũng tổ chức vượt sông Morava đánh chiếm Hodonín thuộc Morava, một trung tâm giao thông thủy - bộ quan trọng trong vùng. Tập đoàn quân 40 và Tập đoàn quân Romania 4 sau khi vượt qua dãy Tiểu Carpath đã tăng tốc độ tấn công lên đến 30 km/ngày và đến chiều 15 tháng 4 đánh chiếm Uherský Brod và đầu mối đường sắt Uherské Hradiště.

Ngày 16 tháng 4, sau khi chiến dịch Viên kết thúc, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 được trả về cho Phương diện quân Ukraina 2. Lực lượng này cùng với Cụm kỵ binh cơ giới hóa cận vệ 1 và Tập đoàn quân 53 tiếp tục hành tiến lên Brno, chuẩn bị một cuộc tấn công vào thành phố này. Brno là một trung tâm công nghiệp lớn gồm các tổ hợp công nghiệp chế tạo máy đồng thời là một đầu mối giao thông quan trọng trong vùng. Đây là nơi có hai nhà máy sản xuất xe tăng, xe bọc thép, xe cơ giới "Skoda" và "Zbroevka", các nhà máy sản xuất đạn dược cùng rất nhiều kho quân trang, quân dụng. Nhận thức được tầm quan trọng của Brno, quân Đức đã bố trí tại đây một lực lượng phòng ngự rất lớn bao gồm các sư đoàn xe tăng 8 và "Führer-Begleit", Sư đoàn bộ binh cơ giới xung kích 101, Sư đoàn kỵ binh an ninh SS 201 và các sư đoàn bộ binh 46, 711 và 601 mới được tăng cường. Ngày 16 tháng 4, khi Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 (Liên Xô) tiếp cận Brno từ phía Đông Nam qua ngả Moravský Krumlov, các lực lượng này đã chống giữ dữ dội trên các cửa ngõ dẫn vào thành phố và liên tục tổ chức phản kích. Để nhanh chóng thanh toán các lực lượng Đức tại Brno, nguyên soái R. Ya. Malinovski điều Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 vừa trở lại đội hình phương diện quân tiến lên phía Đông Brno, đánh chiếm thị trấn công nghiệp Bučovice và dùng nó làm bàn đạp công kích vào Brno từ hướng Đông.

Mũi tấn công của Cụm kỵ binh cơ giới 1 cũng được điều chỉnh lại. Tướng I. A. Pliyev được lệnh không đánh vỗ mặt vào hướng Đông Nam thành phố mà chuyển sang hướng Tây thành phố. Quân đoàn kỵ binh cận vệ 4 tiến ra Těšany. Quân đoàn kỵ binh cận vệ 6 tiến đến Rouchovany. Quân đoàn cơ giới cận vệ 7 phải đánh chiếm được Medlov. Hướng tấn công từ Moravský Krumlov sẽ do Tập đoàn quân 53 đảm nhận. Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 phải tiến lên phía Bắc thành phố, cắt đứt liên lạc giữa Cụm quân Đức tại Brno với Tập đoàn quân xe tăng 1 đang đóng tại khu tam giác Prostějov - Olomouc - Přerov. Ngày 18 tháng 4, cả ba tập đoàn quân Liên Xô triển khai tấn công. Ngày 19 tháng 6, Quân đoàn kỵ binh cận vệ 6 tấn công vào khu vực Jihlava Svratka, giải phóng hơn 10 điểm dân cư. Sư đoàn kỵ binh cận vệ 13 đánh chiếm thành phố Ivančice. Cuối ngày 19 tháng 4, toàn bộ Cụm kỵ binh cơ giới cận vệ 1 đã tiến ra tuyến Rosice - Oslavany, vây bọc phía Tây Brno. Cùng ngày 20 tháng 4, Tập đoàn quân 53 đã áp sát ngoại ô phía Nam Brno. Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 đánh chiếm Křetín.

Ngày 21 tháng 4, tướng Hans Kreyzing tung ra một đòn phản kích lớn tại khu vực Šitbořice và Nový Dvůr. Tham gia cuộc phản công có các cụm tác chiến chiến đấu trận chiến "Johans", "Gordol" và Cụm tác chiến SS "Frundeberg". Ngày 22 tháng 4 một trung đoàn tăng và một trung đoàn pháo tự hành từ hướng Moravská-Ostrava đến khu vực phản kích. Các cụm tác chiến "Otto" và "Šlotau" cũng được huy động vào trận đánh. Quân đoàn bộ binh 49 (Tập đoàn quân 53) bị hơn 50 xe tăng và 35 pháo tự hành Đức cùng Cụm tác chiến sư đoàn cơ giới SS "Frundeberg" đẩy lùi về vị trí xuất phát ngày 19 tháng 4. 8 giờ sáng ngày 23 tháng 4, Phương diện quân Ukraina 3 bẻ gãy cuộc phản kích của quân Đức bằng cuộc đột kích nhanh của Quân đoàn xe tăng cận vệ 5 phối hợp với Quân đoàn cơ giới cận vệ 4 vừa được gửi từ Bratislava lên. Đến chiều cùng ngày, xe tăng Liên Xô đã đột nhập vào nội đô Brno. Chiến sự tiếp tục bùng nổ trên các đường phố Brno với cường độ vô cùng dữ dội với những trận đánh khốc liệt nhất diễn ra ở vùng đất cao Pratzen, chiến trường chính của trận Austerlitz lừng tiếng 140 năm trước đó. Ngày 26 tháng 4, Quân đội kỵ binh cận vệ 6 và Quân đoàn cơ giới cận vệ 7 bắt đầu tấn công vào trung tâm thành phố. Sau một ngày kịch chiến trên từng dãy phố và từng tòa nhà, chiều tối ngày 26 tháng 4 thành phố Brno đã sạch bóng quân Đức.

Sau khi giải phóng Brno, Tập đoàn quân 53 tiếp tục hành tiến tới Olomouc để hội quân với Phương diện quân Ukraina 4 nhằm bao vây chủ lực của Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức). Tại khu vực này, chiến sự kéo dài tới ngày 10 tháng 5 mới kết thúc. Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 6 được điều trở lại khu vực Drigoles để từ đây, phối hợp với Tập đoàn quân cận vệ 7 mở một mũi đột kích nhanh theo con đường ngắn nhất về phía Nam Praha.

Kết quả và ảnh hưởng

Kết quả

Trong chiến dịch Bratislava-Brno, Phương diện quân Ukraina 2 đã tiến sâu hơn 200 km về phía Tây, tiêu diệt 9 sư đoàn Đức, giải phóng thủ đô của Slovakia và chuẩn bị cho đòn tổng tấn công vào Praha từ hướng Nam.

Thương vong của quân đội Liên Xô là 16.933 người chết và 62.663 người bị thương, bị ốm. Trong danh sách binh sĩ hy sinh có thiếu tướng Ye. S. Alyokhin, chỉ huy Quân đoàn bộ binh cận vệ số 27. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô. Hiện chưa có số liệu rõ ràng về thương vong của quân đội Đức Quốc xã và Romania.

Ảnh hưởng

Ở phía Tây Tiệp Khắc, Tập đoàn quân Mỹ số 3 do tướng George Smith Patton. Jr chỉ huy đã tiến đến tuyến České Budějovice - Plzeň - Karlovy Vary. Đây là tuyến giới hạn tấn công được I. V. Stalin, Franklin D. Roosevelt và Winston Churchill thỏa thuận tại Hội nghị Yalta từ ngày 4 đến 11 tháng 2 năm 1945. Trên lãnh thổ Tiệp Khắc, quân Đức chỉ còn kiểm soát được một phần vùng Bohemia, trong đó có thủ đô Praha và hầu như bị cô lập với các cánh quân Đức tại Berlin cũng như tại các vùng lãnh thổ khác của nước Đức.

Việc quân đội Liên Xô tiến ra tuyến có thể trực tiếp tấn công vào thủ đô của Tiệp Khắc cùng với sự kiện Tập đoàn quân 3 (Hoa Kỳ) tiếp cận biên giới Đức - Tiệp Khắc đã cổ vũ tinh thần yêu nước của nhân dân Tiệp Khắc. Ngày 5 tháng 5, nhân dân Praha đứng lên khởi nghĩa chống lại ách chiếm đóng của Đức Quốc xã. Ngày hôm sau, các phương diện quân Ukraina 1, 2 và 4 mở chiến dịch Praha, chiến dịch lớn cuối cùng của quân đội Liên Xô tại châu Âu trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Ghi công và tưởng niệm

Một lần nữa, Moskva bắn pháo hoa cấp I chào mừng Phương diện quân Ukraina 2, hơn 60 đơn vị và cá nhân được phong danh hiệu Anh hùng Liên Xô. Chỉ riêng Quân đoàn cơ giới cận vệ 7 đã có 7 đơn vị và cá nhân được phong danh hiệu này. Hơn 30 đơn vị từ sư đoàn trở lên được mang tên các thành phố mà họ đã giải phóng, hơn 50.000 sĩ quan và binh sĩ Xô Viết được tặng thưởng huân huy chương các loại.

Cũng như ở các vùng đất khác của Séc và Slovakia, nhiều công trình văn hóa được dựng lên để tưởng niệm các sĩ quan và binh sĩ Xô Viết đã hy sinh để giải phóng Tiệp Khắc. Mặc dù sau khi khối Xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ, nhiều công trình đã bị dỡ bỏ nhưng đến nay, vẫn còn một số công trình được giữ lại và tôn tạo. Ở trung tâm thành phố Bratislava có tượng đài "Chiến thắng" do Jozef Kostka thiết kế và được xây dựng năm 1946. Tại bờ Bắc sông Danube chảy qua Bratislava còn có một tấm bia tưởng niệm những người lính Xô Viết đã ngã xuống tại đây. Tại nhiều thị trấn và ngôi làng nằm trên vùng biên giới quốc gia giữa Séc với Slovakia, Áo và Hungary cũng có nhiều tượng đài kỷ niệm các chiến sĩ Hồng quân Xô Viết như Čebín, Nádražní Předměstí (quận Český Krumlov), Teplica... Tại quảng trường Moravská ở trung tâm Brno có một tượng đài kỷ niệm quân đội Xô Viết bằng đồng.

Từ năm 2005 đến nay, nhiều cuộc mít tinh kỷ niệm ngày chiến thắng phát xít Đức đồng thời cũng là ngày giải phóng Thủ đô Tiệp Khắc được khôi phục và diễn ra xung quanh các công trình kỷ niệm này.

Chú thích

Tham khảo
Коллектив авторов. История Второй мировой войны. 1939—1945. Том десятый. — М.: Воениздат, 1979 (Tập thể tác giả. Lịch sử thế chiến thứ hai, 1939-45. Tập 10. Nhà xuất bản Quân đội, Moskva 1979)
Андрющенко С. А. «Начинали мы на Славутиче…» — М.:Воениздат, 1979 (S. A. Andryushchenko. "Chúng tôi bắt đầu tới Slavutych..." - Nhà xuất bản Quân đội, Moskva 1979)
Плиев И. А. «Дорогами войны». — М.: Книга, 1985 (I. A. Plyev. Con đường chiến tranh. Nhà xuất bản Quân đội, Moskva 1985)
«Освобождение Юго-Восточной и Центральной Европы войсками 2-го и 3-го Украинских фронтов 1944-1945» — М.: Наука, 1970 (Công cuộc giải phóng Đông Nam Âu và Trung Âu của Phương diện quân Ukraina 2 và 3. Nhà xuất bản Nauka, Moskva 1970.)

Liên kết ngoài
Chiến dịch tấn công Bratislava-Brno trên trang BDSA.ru
BITVA O PŘEDMOSTÍ
Các mũi tấn công của Quân đội Liên Xô tại Tiệp Khắc và Áo, tháng 3 - tháng 5 năm 1945
Chiến dịch Bratislava-Brno trong tổng thể các chiến dịch giải phóng Tiệp Khắc của quân đội Liên Xô (1945)

Xung đột năm 1945
Chiến tranh liên quan tới Liên Xô
Chiến tranh liên quan tới Tiệp Khắc
Chiến tranh liên quan tới Slovakia
Mặt trận Tiệp Khắc (1944-1945)
Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai
Trận đánh liên quan tới Đức


title: Mitsubishi 1MF9

text:
Mitsubishi 1MF9 hay Mitsubishi Experimental Taka-type Carrier Fighter – Máy bay tiêm kích cho tàu sân bay kiểu Taka thử nghiệm của Mitsubishi là một mẫu thử máy bay tiêm kích của Nhật Bản trong thập niên 1920.

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

Mikesh, Robert C and Shorzoe Abe. Japanese Aircraft 1910–1941. London:Putnam, 1990. ISBN 0-85177-840-2.

Máy bay tiêm kích Nhật Bản 1920–1929
1MF9
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Mitsubishi X-2 Shinshin

text:
Mitsubishi ATD-X Shinshin là một mẫu thử máy bay tiêm kích phản lực thế hệ 5 sử dụng công nghệ tàng hình tiên tiến.

Tính năng kỹ chiến thuật (ATD-X)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 ATD-X Full size model  Technical Research and Development Institute Ministry of Defense
 Research of Flight Control System for High Maneuver Aircraft Mitsubishi
 Full size model on display in Japan International Aerospace Exhibition 2008 ASCII.jp

ATD-X
ATD-X
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay tàng hình
Máy bay hai động cơ phản lực
Dự án máy bay của Nhật Bản


title: Snooker

text:
Môn chơi gồm cây gậy (cơ) đẩy những trái bi trên một mặt bàn, đang là môn thể thao thịnh hành ở nhiều nơi. Ở châu Âu, người ta bắt đầu chơi bida từ thế kỉ 13, trên những chiếc bàn bằng đất nện, xung quanh có bờ cỏ. Có tài liệu chép vào năm 1469, tức là 16 năm sau khi bị quân Thổ xâm chiếm, đã có bàn bida. Tuy nhiên, người ta vẫn chưa thống nhất được là bida ở nước nào đầu tiên. Riêng ở Pháp, sử sách ghi rõ: chiếc bàn bida bằng gỗ đầu tiên có từ thời vua Louis 11; tác giả là ông Henri de Vigue đã đóng cho vua chơi. (Viện bảo tàng Pháp còn lưu giữ hình ảnh chiếc bàn này)

Vào năm 1643, người Hà Lan đổ bộ lên New York (lúc đầu đặt tên là Tân Hà Lan) và du nhập bida vào đây. Chẳng bao lâu, các hội bida mọc lên khắp 2 miền Nam – Bắc Mỹ. Ở châu Âu, từ thế kỉ 17, ở Đức – Áo đã bắt đầu chơi bida; ở Bắc Âu thì bida vào Đan Mạch năm 1766, rồi qua Thuỵ Điển, Na Uy, Phần Lan.

Về phía Đông, cũng chính người Hà Lan đã chiếm Indonesia năm 1636 và đưa bida tới đây. Đến năm 1560 thì Nhật Bản được biết môn bida do các thủy thủ Hà Lan mang tới. Ngày nay, Nhật Bản là nước có nhiều CLB bida nhất và cũng đã sản sinh ra nhiều tay vô địch bida. Đứng đầu hiệp hội bida Nhật là ông Tsuneyoshi Takeda, một thành viên trong Ủy ban Olympic quốc tế.

Lịch sử

Bida là một trò chơi ngoài trời trên nền đất có dùng bi và gậy từ thế kỷ 14. Sau đó người ta chuyển trò chơi này vào trong nhà. Có bằng chứng cho thấy bàn bida xuất hiện vào năm 1470, Vua Louis XI của Pháp đã mua một chiếc bàn như thế. Trò chơi này trở nên phổ biến trong các giới hoàng gia, Mary một Nữ hoàng của Scots trong thời gian chờ đợi hành hình vào năm 1586 còn phàn nàn rằng bà đã bị tịch thu cả bàn bida. Trò chơi này phổ biến ở những nơi công cộng và trong các nhà trọ. Năm 1591, nhà thơ người Anh Edmund Spenser đã lên án "balyards" như một thú tiêu khiển xa hoa.

Những quyển sách đầu tiên chỉ dẫn về trò chơi này được viết vào thế kỷ 17 tại nước Anh và Pháp. Vào thời gian đó người ta dùng một dụng cụ bằng gỗ để đẩy bóng cơ gọi là gậy chơi bida (mace), có đầu tù tựa vào bàn. Một hình cung nhỏ trên mặt bàn là bia. Trong thế kỷ 18, hình cung nhường chỗ cho túi lưới đựng bida, gậy (mace) được thay bằng cơ và chỉ được chống một tay. Người Anh đã hình thành nên một lối chơi mà sau đó gọi là bida Anh, kết hợp cả túi lưới và cú đánh liên tiếp nhiều bi (carom), lối chơi vẫn phổ biến đến tận những năm 1930. Người Pháp lại chỉ chú trọng vào kiểu đánh carom và đến giữa thế kỷ 19 họ mới chơi bàn không có lỗ.

Bida được xem là một trò chơi yêu cầu độ chính xác và nghệ thuật cao trong suốt giai đoạn đầu thế kỷ 19 sau khi xuất hiện một loạt những tiến bộ kỹ thuật như: sáng tạo ra loại đầu bịt bằng da, sử dụng phấn để tăng độ ma sát giữa đầu cơ và bóng cơ và dùng đá phiến để làm mặt bàn và băng bằng chất liệu cao su.

Các loại hình Billiards & Snooker

Snooker

Môn snooker được đại tá Sir Neville Chamberlain phát minh ra ở Ấn Độ năm 1845 là một trò chơi tâm lý với những quy luật khá đơn giản. Các tay cơ phải đánh 15 quả đỏ lần lượt với 1 quả trong 6 quả màu khác vào lỗ. Mỗi quả đỏ được tính 1 điểm, những quả màu khác từ 2 đến 7 điểm.

- Snooker là trò chơi cơ phổ biến nhất ở nước Anh và các nước trước đây là một phần của Đế chế Anh. Bàn snooker điển hình có kích thước là 2x4 m (6x12 ft) gồm 6 lỗ.

- Bộ bi Snooker gồm 1 bi cái, 15 bóng mục tiêu đỏ không đánh số (gọi là bóng đỏ), 6 bóng mục tiêu màu không đánh số (gọi là bóng màu). Bóng đỏ: 1 điểm, vàng: 2 điểm, xanh lá cây: 3 điểm, nâu: 4 điểm, xanh da trời: 5 điểm, hồng: 6 điểm, đen: 7 điểm. Nội dung chơi là ai ghi được nhiều điểm hơn thì người đó thắng.

- Điểm có thể được ghi bằng 2 cách: từ lỗi của đối thủ hoặc ghi điểm trực tiếp. Muốn ăn một bi màu thì phải ăn một bi đỏ rồi mới được ăn một bi màu trong một lượt đánh. Nếu bi màu đã được đánh vào lỗ rồi thì lại được nhặt lên đặt vào vị trí ban đầu. Cứ ăn 1 đỏ rồi 1 màu, cứ như vậy cho đến khi nào không còn bi đỏ trên bàn thì người chơi bắt đầu đánh 6 bi màu nhưng phải theo thứ tự bi 2 điểm (vàng) đến bi 7 điểm (đen) và kết thúc ván.

Những quả đỏ vào lỗ sẽ được ở lại đó, còn các bi màu sẽ được để lại chỗ cũ khi vẫn còn bi đỏ trên bàn. Khi không còn bi đỏ, các viên bi màu sẽ được đánh vào lỗ theo trật tự điểm. Một ván được xem là kết thúc khi một bên giành số điểm áp đảo mà đối phương không thể đuổi kịp hoặc bi được đánh hết trên bàn.

Mỗi trận có 17 ván và có thể kéo dài 8 giờ. Các tay cơ sẽ di chuyển khoảng 5 km, và giảm chừng 4 kg.

Snooker là một phương trình với rất nhiều ẩn số trong đó tâm lý đóng một vai trò rất quan trọng. Các điều kiện ngoại cảnh khác như bụi, độ ẩm mặt nỉ cũng có thể thay đổi đường chạy của bi.

Nếu mặt trời chiếu vào bàn thì bi sẽ chạy nhanh hơn, nếu lạnh nó sẽ chuyển động chậm lại. Bởi vậy, các tay cơ chuyên nghiệp thường chơi trong phòng có rèm và ở nhiệt độ chuẩn 18'C. Mặt bàn được sưởi.

Trước mỗi trận đấu, người ta căng lại tấm nỉ. Hút sạch những hạt bụi nhỏ nhất. Các tay cơ chuyên nghiệp chơi với cơ gồm hai phần bằng gỗ sồi. Trong khi bi-a thông thường được chơi trong các CLB sặc khói thuốc lá, bia và rượu nặng thì snooker luôn có vị trí trang trọng trong các CLB Snooker.

Người chơi mặc smoking hoặc sơ mi, đeo nơ rất lịch sự. Ở Vương quốc Anh, Trung Quốc và Thái Lan, snooker được xem là môn thể thao quần chúng rất được ưa chuộng. Chỉ tính ở Anh có 350 giờ snooker được truyền hình/năm và xếp vị trí thứ 2 sau bóng đá.

Billiards

Billiards bao gồm một nhóm các trò chơi trên bàn hình chữ nhật, bàn có chiều dài gấp đôi chiều rộng. Bi được đẩy bởi một cây gậy vót thon, đầu bịt da gọi là gậy bida (cơ). Đường viền xung quanh bàn là đường biên (băng), mà bi bật trở lại, làm bằng chất liệu cao su. Kích thước của bàn có chiều rộng từ 0.9 đến 1.8 m (3 đến 6 ft), chiều dài từ 1.8 đến 3.6 m (6 đến 12 ft). Bề mặt của bàn bằng phẳng, gọi là đệm, thông thường làm bằng đá phiến được bao phủ bằng lớp vải mịn êm, thường người ta bọc vải màu xanh. Một cơ điển hình dài 145 cm (57 in), nặng 538 g (19 oz) và kích thước của đường kính đầu bịt là 1.2 cm (0.5 in). Chất liệu của bi trước đây bằng ngà voi nhưng bây giờ làm từ tổng hợp các hợp chất cứng, kích cỡ từ 5 cm (2 in) đến 6 cm (2.4 in). Bi trắng mà người chơi đánh bằng đầu gậy cơ được gọi là bi cơ. Những viên bi còn lại có màu sắc được gọi là bi mục tiêu.

Pool
Pool, đôi khi gọi là bida túi lưới được chơi phổ biến nhất ở Mỹ và nhiều nước khác. Bàn pool nhỏ hơn bàn bida carom hoặc snooker và có 6 túi lưới. Kiểu chơi phổ biến nhất bao gồm 8 bóng, 9 bóng, chơi luân phiên và pun đơn giản. Hai cơ thủ người Mỹ nổi tiếng là những cơ thủ chơi pun tự do là Ralph Greenleaf và Willie Mosconi, họ chơi thành công nhất ở giai đoạn nửa đầu thế kỷ 20.

Lối chơi 9 bóng đòi hỏi thủ thuật khôn khéo và cách đánh tinh xảo đã hấp dẫn khán giả hơn lối chơi pool tự do. Từ những năm 1970, lối chơi này dường như chỉ dành riêng cho những giải thi đấu chuyên nghiệp. Người ta sử dụng bi đánh số. Đầu tiên bóng cơ phải chạm vào bi đánh số thấp nhất, sau đó nếu có bi nào lọt xuống lỗ thì cơ thủ tiếp tục đánh những bi khác. Cơ thủ nào ăn được bi số 9 thì sẽ thắng.

Các cơ thủ nghiệp dư chơi ở những quán công cộng, các CLB tư nhân, tại nhà và trên các bàn nhỏ ở quán rượu tiêu tiền xu đã trở nên phổ biến rộng rãi vào những năm 1970, tại đây lối chơi 8 bóng được chơi phổ biến hơn cả. Lối chơi này sử dụng 15 bi đánh số liên tiếp. Một cơ thủ đánh bi mà được đánh số cao hơn số 8 còn đối thủ của anh ta đánh bi còn lại (có số nhỏ hơn số 8), người thắng cuộc là người phải thọc được tất cả số bóng của mình vào lưới rồi cuối cùng là bi số 8.

Bida 8 bóng được chơi trên bàn bida có 6 lỗ và với 15 bi (đánh số thứ tự từ 1 đến 15) được chia làm 2 nhóm. Nhóm màu là nhóm có số từ 1-7, nhóm khoang có số từ 9-15, còn bi số 8 là bi màu đen. Ngoài 15 bi mục tiêu còn có 1 bi cái màu trắng. Khi chơi, 2 người chọn 2 nhóm bi. Ví dụ, chọn nhóm khoang thì phải đánh hết các bi ở nhóm khoang (9-15) rồi sau đó mới được phép đánh bi số 8. Nếu ai ăn được bi số 8 thì người đó thắng. Định ăn bi số 8 lỗ nào thì phải chỉ lỗ ấy. Khi bắt đầu trò chơi, bi số 8 được xếp ở giữa, bi khoang và màu ở 2 đỉnh tam giác.

Bida 9 bóng được chơi trên bàn có 6 lỗ, gồm có 1 bi cái và 9 bi mục tiêu được đánh số từ 1-9. Ở mỗi lần đánh bi đầu tiên mà bi cái chạm vào phải là bi có số thấp nhất ở trên bàn và phải ăn lần lượt từ bi số 1 đến bi số 9. Nếu một người ăn được một bi thì lại được đánh tiếp và đối thủ nào ăn được bi số 9 thì người đó thắng. Bida 9 bóng lúc bắt đầu trò chơi, bóng được xếp như hình quả trám, bi số 9 ở giữa, bi số 1 ở điểm cuối (foot spot).

Billiard Carom
Là cách chơi billiards theo đó người chơi đánh bi của mình (bi chủ) chạm liên tiếp bi đỏ và bi của đối phương. Khi đánh cú khai cuộc, bi đỏ được đặt ở điểm cuối bàn (điểm giữa theo chiều dài bàn và cách băng cuối 71 cm), bi đối phương được đặt ở điểm đầu bàn (tương tự điểm cuối) và bi của đấu thủ khai cuộc được đặt cách ngang bi đối phương 18 cm (trái hoặc phải). Người đánh cú khai cuộc phải đánh bi chủ chạm vào bi đỏ trước tiên. Ở lần đánh tiếp theo có thể chạm bất cứ bi nào trước cũng được.

Bida carom thường được chơi trên bàn không túi lưới, kích thước là 1.5 x 3 m (5 x 10 ft), dùng hai bi cơ (mỗi bi cho một người chơi) và một hoặc hai bi mục tiêu. Đây được gọi là lối chơi bida tự do, hoặc đơn giản, lối chơi này được chơi rộng rãi nhất, một điểm được ghi bằng cách đánh bi cơ chạm vào bóng mục tiêu này đến bóng mục tiêu khác. Lối chơi khó hơn là carom băng, trước khi chạm một hoặc hai bi mục tiêu thì bóng cơ phải chạm nhiều hơn một lần vào thành bàn (băng). Lối chơi balkline là kiểu chơi trong đó người ta vẽ các vạch trên mặt bàn mà người chơi chỉ được phép chơi trong các giới hạn đó. Lối chơi khó nhất là bida 3 băng, trước khi chạm 1 hoặc 2 bi cơ phải chạm vào 3 băng trở lên. Bida tự do (đơn giản), mà vẫn rất phổ biến ở châu Âu, Mỹ La Tinh và châu Á, đã dần mất tính phổ biến ở Mỹ trong thời kỳ nước Mỹ bị chia cắt trước chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945). Nó được thay thế bởi lối chơi bida 3 băng. Ba người Mỹ là Jake Schaefer, Jr., Welker Cochran và Willie Hoppe đã thống trị lối chơi Balkline và 3 băng từ năm 1910 đến 1952. Sau đó Allen Gilbert trở thành cơ thủ hàng đầu. Trên trường quốc tế, Raymond Ceulemans người Bỉ là cơ thủ thống trị lối chơi 3 băng, anh giành được danh hiệu vô địch thế giới nhiều lần và được coi là một cơ thủ huyền thoại. Torbjorn Blomdahl người Thụy Điển trở thành cơ thủ chơi 3 băng xuất sắc nhất những năm 1990.

Billiard (Carom 3 băng)(3 cushion carom) - Trước khi chạm 1 hoặc 2 bi, bi chủ phải chạm ba lần vào băng - Khi 3 bi bị dính, bi được đặt lại thẳng hàng như sau: bi chủ đặt tại điểm đầu bàn, bi đỏ đặt điểm cuối bàn, bi đối phương đặt điểm giữa bàn (cách đều 2 bi kia)
Billiard (Carom 1 băng) (1 cushion carom)
- Trước khi chạm 1 hoặc 2 bi, bi chủ phải chạm một lần vào băng (chạm vào thành bàn)
- Người đánh bị mất lượt trong các trường hợp sau:

Bi rơi ra khỏi bàn
Bi văng lên rồi đứng yên trên thành bàn
Chân người đánh không chạm sàn
Quần áo hoặc bộ phận nào đó của cơ thể chạm vào bi
Chạm bi chủ 2 lần

- Nếu bi chủ dính bi mục tiêu thì bi chủ được đặt lại vào vị trí quy định và bi mục tiêu ở nguyên vị trí. Trong trường hợp điểm quy định đã bị mục tiêu khác choán chỗ thì bi choán chỗ phải được dời về vị trí quy định.Billiard (Libre) (Tự do) - Một bi chạm 2 bi còn lai dưới bất kỳ hình thức nào - Khi bi chủ bị dính vào một trong hai bi còn lại, đấu thủ sẽ tiếp cú đánh ở vị trí khai cuộc

Kích thước bàn Billiard
Theo tiêu chuẩn thi đấu, mặt bàn billiards phải được làm bằng những phiến đá tự nhiên có bề dày tối thiểu 2,54 cm, không biến dạng trước sự thay đổi của nhiệt độ hay môi trường. Mặt bàn thường làm bằng 3 phiến đá ghép lại để dễ di chuyển cũng như điều chỉnh độ phẳng. Điểm bắt buộc là điểm nối giữa những phiến đá phải thật phẳng, sai số cho phép không quá 0,04mm. Để đảm bảo độ phẳng, mặt bàn chỉ được phép sai số giữa 2 đầu chiều dài là 0,4mm và 0,2mm theo chiều ngang. Ngoài ra, mặt bàn không được võng xuống quá 0,7mm khi có vật nặng 90 kg đặt lên trên. Mặt bàn được phủ 1 lớp vải với thành phần chính làm từ len và được căng đúng mức để không ảnh hưởng đến đường lăn của bi. Băng (mặt trong của bàn billiards) phải được làm bằng cao su đặc và chìm sâu khi thả xuống nước. Khi đánh mạnh, bi chạm băng bật ra phải không bị nhảy. Lớp vài bọc căng được kéo căng ở mức nhất định và lớp vải này phải nổi khi thả trên nước. Vải có chất lượng tốt phải có thành phần gồm 75% len và 25% nylon. Ngoài ra, bàn billiards còn phải đáp ứng một số tiêu chuẩn khác như bàn phải cao 75/80 cm, băng cao 3,6/3,7 cm, kích thước bàn lọt lòng 142x284cm, kích thước phủ bì 168x310cm.

Các loại bàn
Có hai loại bàn sau đây được chơi thịnh hành hơn cả:
 Loại bàn thứ nhất có lỗ hổng, những lỗ này gọi là các túi lưới để hứng bi, nằm ở các góc bàn và ở hai đầu trung tuyến đường biên bàn bida. Loại bàn thứ hai không có túi hứng bi. Đối với bàn có túi lưới, mục đích của người chơi là dùng cây gậy đánh bóng vào lưới.
 Loại bàn thứ hai là bàn không có túi lưới, người ta tính điểm bằng cách đánh bóng cơ bật liên tiếp vào những viên bi khác (Carom), đôi khi bi cơ bắt buộc phải chạm vào thành bàn. Các trò chơi Carom của bàn không có túi lưới rất thịnh hành ở châu Âu, châu Mỹ La Tinh, và châu Á. Các trò chơi của bàn có túi lưới, bao gồm cả lối đánh pool, lại thịnh hành ở những nước nói tiếng Anh.

Các tay cơ nổi tiếng

Quốc tế
Cơ thủ snooker huyền thoại là Joe Davis người Anh, ông nghỉ hưu vào năm 1946 sau 20 năm bất bại. Ông ghi được 100 điểm hoặc 687 lần thọc bi vào lưới. Sau đó, Horace Lindrum người Úc đã phá vỡ kỷ lục của ông. Sang thập niên thứ nhất của thế kỷ 21, cơ thủ O'Sullivan là số 1 vương quốc Anh và thế giới ở thể loại này. O'Sullivan đã vô địch toàn Anh và thế giới nhiều lần từ năm 2000 đến nay, ông cũng đã đi tour đấu khắp nơi trên thế giới. Người ta gọi ông là Pele của snooker, ông đã 5 lần vô địch thế giới snooker và kiếm được hơn 10 triệu bảng Anh tiền thưởng. Đáng chú ý là ông có tour giao hữu với nữ cơ thủ xinh đẹp số 1 Đài Loan - Pan Xiaoting ở thể loại billiard 9 pool cũng như snooker sở trường.

Việt Nam
 Lê Trọng Ngọc 5 HCV
 Lê Dũng 2 HCV
 Phạm Thanh Thủy 1 HCV
 Phạm Hoài Nguyên 1 HCV
 Phạm Hoài Nam 1 HCV
 Nguyễn Trọng Kiên 2 HCV
 Nguyễn Thành Long 2 HCV
Trò chơi billiard đã xuất hiện trên thế giới hơn một nửa thế kỷ nay. Tại Việt Nam thời Pháp thuộc đã xuất hiện các bàn billiard Pháp (3 bi) trong các Câu lạc bộ sĩ quan để tầng lớp thượng lưu và các sĩ quan giải trí.

Trước thời kỳ 86-87 ở Việt Nam phong trào billiard tồn tại mang tính tự phát chủ yếu nhằm phục vụ mục đích giải trí, ở phía bắc phổ biến chơi billiard lỗ (pool). Ở phía nam thì phổ biến loại hình Bi-da (caroom).

Cuối năm 1996, ông Hoàng Vĩnh Giang, giám đốc sở thể dục thể thao đi công tác ở nước ngoài mang tài liệu về Việt Nam với ý tưởng đưa trò chơi này phát triển thành một môn thể thao cho người Việt

Người được giao trọng trách này là ông Đoàn Đức Đính, một người lúc đó là chủ một Câu lạc bộ tập hợp rất nhiều cơ thủ giỏi của Hà Nội.

Ngay khi bộ môn Billiard-Snooker được thành lập, giải Seagame 19 tại Indonesia Billiard-Snooker Việt Nam ra quân thành công rực rỡ với 1HCV của Lý Thế Vinh, 1HCB của Dương Hoàng Anh và 2HCĐ của Đặng Đình Tiến và Lê Phúc Lợi. Sau những thành công ngoài mong đợi của lần đầu tiên ra quân Billiard-Snooker Việt Nam đã được nhà nước mạnh dạn đầu tư và gạt hái được rất nhiều thành tích tại các giải quốc tế:
 1HCĐ tại SEA Games 21
 1HCV, 1HCB tai ASIAD 2002;
 4HCV, 3HCB, 1HCĐ tại SEA Games 22
5HCV, 4HCB, 1HCĐ tại SEA Games 30

Chú thích

Liên kết ngoài

 World Snooker Association
 International Billiards & Snooker Federation
 European Billiards & Snooker Association
 Scottish Snooker NGB for Snooker & Billiards in Scotland

Trò chơi với bóng
Môn thể thao cá nhân
Thể thao trong nhà
Bi-a


title: Mitsubishi J8M

text:
Mitsubishi J8M Shūsui (tiếng Nhật: 三菱 J8M 秋水) là một mẫu máy bay tiêm kích đánh chặn động cơ rocket của Nhật Bản trong Chiến tranh thế giới II. Loại máy bay này được phát triển dựa trên Messerschmitt Me 163 Komet của Đức quốc xã.

Biến thể
J8M1
J8M2 Shūsui Model 21(?)
J8M3 Shūsui Model 22 (Rikugun Ki-202 Shūsui-kai)
Yokosuka MXY-8 "Akigusa" (Yokoi Ku-13)
Yokosuka MXY-9 "Shuka"

Quốc gia sử dụng

 Không quân Lục quân Đế quốc Nhật Bản
 Không quân Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Tính năng kỹ chiến thuật (J8M1/Ki-200)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Butler, Phil. War prizes: An Illustrated Survey of German, Italian and Japanese Aircraft brought to Allied countries During and After the Second World War. Leicestershire, UK: Midland, 1994. ISBN 0-904597-86-5.
 Dyer, Edward M. III. Japanese Secret Projects: Experimental Aircraft of the IJA and IJN 1939-1945. Hinckley, UK: Midland Publishing, 2009. ISBN 978-1-85780-317-4.
 Ethell, Jeffrey L. Komet: The Messerschmitt 163. London: Ian Allan, 1978. ISBN 0-7110-0827-2. (This book shows U-852 or U-68 being used to carry the Me 163.)
 Francillon, Ph.D., René J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London: Putnam & Company Ltd., 1970 (2nd edition 1979). ISBN 0-370-30251-6.
 Green, William. Rocket Fighter (Ballantine's Illustrated History of World War II, Weapons Book No. 20). New York: Ballantine Books, Inc., 1971. ISBN 0-345-02163-0.
 Green, William. War Planes of the Second World War: Fighters, Volume Three. London: Macdonald, 1961 (Seventh impression 1973). ISBN 0-356-01447-9.
 Yamashita, Takeo (ed). 秋水」と日本陸海軍ジェット、ロケット機. Tokyo: Model Art Co. Ltd., 1998.
 Yamazaki, Akio. "Tail of the Tiger: Japan's 'Shushi' Interceptor". Air Enthusiast, No. 115, January/February 2005, các trang 36–41. Stamford, UK: Key Publishing.

Liên kết ngoài

 JNAF pics.1
 JNAF pics.2
 U-boat forum

J8M, Mitsubishi
J8M
Máy bay tiêm kích Nhật Bản
Máy bay tiêm kích đánh chặn
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay động cơ rocket
Máy bay cánh giữa
Máy bay không đuôi
Dự án máy bay hủy bỏ của Nhật Bản


title: Mitsubishi Ki-18

text:
là một mẫu thử tiêm kích không thành công của Mitsubishi trong thập niên 1930.

Biến thể
 Ki-18

Quốc gia sử dụng

 Không quân Lục quân Đế quốc Nhật Bản

Tính năng kỹ chiến thuật (Ki-18)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Francillon, Ph.D., René J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London: Putnam & Company Ltd., 1970 (second edition 1979). ISBN 0-370-30251-6.
 Januszewski, Tadeusz. Mitsubishi A5M Claude. Sandomierz, Poland/Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2003. ISBN 83-917178-0-1.
 Mikesh, Robert C. and Shorzoe Abe. Japanese Aircraft, 1910-1941. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1990. ISBN 1-55750-563-2.
 Unknown author. Famous Airplanes of the World, first series, #76: Army Experimental Fighters (1). Tokyo: Bunrin-Do, August 1976.
 Unknown author. Famous Airplanes of the World, second series, #24: Army Experimental Fighters. Tokyo: Bunrin-Do, September 1990.

Liên kết ngoài
 Axis History Forum

Ki-018
Ki-18, Mitsubishi
Máy bay thử nghiệm Nhật Bản 1930–1939
Máy bay tiêm kích Nhật Bản
Máy bay thử nghiệm
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Mitsubishi Ki-33

text:
là một mẫu máy bay tiêm kích thử nghiệm thiết kế cho Lục quân Đế quốc Nhật Bản.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Lục quân Đế quốc Nhật Bản

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Januszewski, Tadeusz. Mitsubishi A5M Claude. Sandomierz, Poland/Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2003. ISBN 83-917178-0-1.
 Mikesh, Robert C. and Shorzoe Abe. Japanese Aircraft, 1910-1941. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1990. ISBN 1-55750-563-2.
 Unknown author. Famous Airplanes of the World, first series, #76: Army Experimental Fighters (1). Tokyo: Bunrin-Do, August 1976.
 Unknown author. Famous Airplanes of the World, second series, #24: Army Experimental Fighters. Tokyo: Bunrin-Do, September 1990.

Liên kết ngoài
 Axis History Forum

Ki-033
Ki-33, Mitsubishi
Máy bay thử nghiệm Nhật Bản 1930–1939
Máy bay tiêm kích Nhật Bản
Máy bay thử nghiệm
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Mitsubishi Ki-83

text:
Mitsubishi Ki-83 (キ83 | 航空機) là một mẫu máy bay tiêm kích hạng nặng tầm xa thử nghiệm của Nhật Bản, được thiết kế gần cuối Chiến tranh thế giới thứ hai.

Biến thể
 Ki-83
 Ki-95
 Ki-103

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Francillon, Ph.D., René J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London, Putnam & Company Ltd., 1970. second edition 1979. ISBN 0-370-30251-6.
 Green, William. Warplanes of the Second World War, Volume Three: Fighters. London: Macdonald & Co. (Publishers) Ltd., 1961 (seventh impression 1973). ISBN 0-356-01447-9.
 Green, William and Gordon Swanborough. WW2 Aircraft Fact Files: Japanese Army Fighters, Part 1. London: Macdonald & Jane's Publishers Ltd., 1976. ISBN 0-356-08224-5.
 Unknown Author(s). Famous Aircraft of the World, first series, no.76: Japanese Army Experimental Fighters (1). Tokyo, Japan: Bunrin-Do Co. Ltd., August 1976.

Liên kết ngoài
 Virtual Aircraft Museum
 Dave's Warbirds
 Warbirds Resource Group

Ki-083
Ki-083, Mitsubish
Máy bay tiêm kích Nhật Bản
Máy bay cánh giữa
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Dự án máy bay hủy bỏ của Nhật Bản
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Chất kháng nọc độc

text:
Chất kháng nọc độc (tên chung quốc tế: Snake antivenom serum (WHO) hoặc Snake venom antiserum) là một sản phẩm sinh học được dùng để trị vết cắn hoặc chích có nọc độc .

Dược lý và cơ chế tác dụng

Chất kháng nọc độc được tạo ra từ nọc độc lấy từ rắn, nhện hoặc côn trùng tương ứng. Độc được làm loãng và tiêm vào ngựa, cừu hoặc dê. Vật chủ sẽ trải qua quá trình phản ứng miễn dịch với độc, sinh ra kháng thể chống lại chất độc. Những kháng thể này có thể được lấy từ máu của vật chủ và dùng để trị thương do nọc độc.

Phương pháp sử dụng huyết thanh để điều trị nạn nhân bị rắn độc cắn đã có từ cuối thế kỷ 19. Đây được xem là phương pháp điều trị có hiệu quả và phổ biến nhất, tính đặc hiệu trong kháng nọc của nó giúp giảm tỷ lệ tử vong khoảng bảy - mười lần.

Có nhiều loại nọc rắn tuỳ theo loài rắn và vùng địa lý mà chúng cư trú. Do đó cần phải dùng một huyết thanh đặc hiệu đối với một hoặc nhiều loại nọc độc. Như nọc độc của rắn hổ mang (Cobra) thường có độc tố thần kinh gây ức chế các trung tâm thần kinh; nọc độc của rắn hổ lục thường tác động qua độc tố hemotoxin gây rối loạn đông máu...

Chỉ định

Rắn độc cắn khi có biểu hiện rõ nhiễm độc toàn thân hoặc có biểu hiện tại chỗ . Rắn độc được xếp loại tùy theo ảnh hưởng vượt trội của nọc độc. Những loại rắn thuộc họ rắn hổ thường có nọc độc gây ảnh hưởng đến thần kinh và tim, gây ra các triệu chứng tê liệt cơ bắp và tắc nghẽn đường hô hấp. Nếu vết cắn đủ sâu thì triệu chứng đối với tim và hệ thần kinh sẽ xảy ra ngay.

Mức độ tác động của nọc độc phụ thuộc ở đường vào của vết cắn. Nếu vết cắn đưa nọc vào dưới da hay bắp thịt thì tác động nọc sẽ chậm, do phải mất thời gian hấp thu độc chất vào máu. Song nếu vết cắn vào ngay mạch máu, người bị rắn cắn sẽ tử vong nhanh chóng hơn..

Sau khi bị rắn cắn, phải bất động ngay chi bị cắn và tốt hơn nữa là cả người bị rắn cắn nếu có thể được, để hạn chế sự lan rộng nọc độc. Người bị rắn cắn phải được giữ ấm, chuyển đến bệnh viện gần nhất và sớm nhất, cởi bỏ các vòng hoặc các vật thắt chặt khác. Nếu con rắn cắn đã bị giết, phải đem nó đến bệnh viện để nhận dạng. Bất kể bệnh sử lâm sàng của người bị rắn cắn, phải thử nghiệm trong da về tính mẫn cảm trước khi tiêm huyết thanh kháng nọc rắn .

Nguồn cung cấp chất kháng nọc độc
 Châu Phi: South African Institute for Medical Research, Johannesburg, Nam Phi.
 Châu Á:
Bharat serums and vaccines Ltd, Ấn Độ
Haffkine Biopharmaceutical Corporation, Parel, Mumbai, Ấn Độ.
National Institute of Health (NIH), Islamabad, Pakistan. Produces polyvalent antivenom.
 Australia: CSL Limited, Parkville, Victoria.
Châu Mỹ:
 Brazil: Instituto Butantan, São Paulo
 Costa Rica: Instituto Clodomiro Picado, San José
 México: Instituto Bioclon
 México: Veteria Laboratories SA de CV (US subsidiary - BioVeteria Life Sciences, LLC )
 Hoa Kỳ, The Antivenom Index là dự án liên kết của Association of Zoos and Aquariums và the American Association of Poison Control Centers: có website hỗ trợ các chất kháng nọc độc hiếm: http://www.aza.org/ai/
 Hoa Kỳ, Colorado: Trụ sở Poisindex tại Denver, Colorado, USA (1-800-332-3073).
 Hoa Kỳ, Miami, Florida: Miami-Dade Fire Rescue Antivenom Bank: Emergency: 1-786-336-6600 phục vụ 24 giờ. Danh mục Chất kháng nọc độc và các thông tin trên http://www.miamidade.gov/mdfr/emergency_special_venom.asp

Thông tin về chất kháng nọc độc ở Việt Nam

 Huyết thanh kháng nọc rắn có trong: "Danh mục thuốc chữa bệnh chủ yếu sử dụng tại các cơ sở khám chữa bệnh, năm 2005" của Bộ Y tế ban hành .
 Trung tâm Nuôi trồng nghiên cứu chế biến dược liệu Quân khu 9 tại tỉnh Tiền Giang (còn gọi là "Trại rắn Đồng Tâm")  là trại rắn lớn nhất Việt Nam. Trung tâm được ra đời với mục đích nuôi lấy huyết thanh kháng nọc cứu chữa mọi người. Khu Bảo tàng rắn của trung tâm còn lưu giữ tiêu bản của hầu hết các loại rắn hiện đang sống ở Việt Nam . Trại đã được tặng danh hiệu Anh hùng lao động, Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam công nhận là bảo tàng rắn đầu tiên ở Việt Nam và đây cũng là địa chỉ tham quan, nghiên cứu về rắn của nhiều khách du lịch, sinh viên trong và ngoài nước . Mỗi năm, phòng cấp cứu và điều trị rắn độc cắn của trại rắn Đồng Tâm cứu chữa khoảng 1.000 người bị rắn độc cắn. Vì trại rắn đã cứu chữa rất nhiều người qua khỏi cơn thập tử nhất sinh khi bị rắn độc cắn nên nhiều người bắt được rắn hổ mang, hổ chúa độc đều đưa vào đây và trại rắn trở thành trung tâm cứu hộ rắn độc.
 Ở Việt Nam có các loại rắn độc như rắn hổ mang, rắn cạp nong, rắn hổ lục... nhưng chưa có cơ sở nào sản xuất huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu cho các loài rắn cư trú ở Việt Nam. Duy nhất có Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai đang nghiên cứu giai đoạn 3 huyết thanh kháng nọc rắn hổ mang đất (Naja Kaouthia Antivenom) và rắn choàm quạp (Calloselasma Rhodostoma Antivenom).
 Mỗi lần lấy nọc rắn chỉ lấy được 1-2 giọt nọc/con, một năm mỗi con rắn chỉ cho khoảng mười mấy giọt nọc độc. Chỉ cần 10g nọc rắn có thể điều chế một lượng huyết thanh đủ phục vụ nhu cầu cả nước trong một năm. Tuy nhiên, chỉ cần 1g nọc rắn có thể giết chết 165 người với trọng lượng trung bình mỗi người 60 kg.
 Tháng 4 năm 2004, Bộ Y tế đã có văn bản cho phép Viện Vắc-xin Nha Trang sản xuất đại trà hai loại huyết thanh kháng nọc rắn hổ đất và rắn lục tre.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Khi nọc độc có lợi cho sức khỏe.
 Nọc độc bọ cạp xanh chữa ung thư .
 Snakebite. eMedicine.
 New antivenom could save more snakebite victims
 Red Cross snake antivenom

Rắn
Rắn độc
Y học
Thuốc thiết yếu của WHO


title: Morane-Saulnier L

text:
Morane-Saulnier L, còn gọi là Morane-Saulnier Type L là một mẫu máy bay tiêm kích cánh trên của Pháp trong Chiến tranh thế giới I.

Biến thể

Phiên bản của Morane-Sulnier
 L
 LA

Phiên bản do Pfalz chế tạo
 A.I
 A.II
 E.III

Quốc gia sử dụng

 Không quân Argentina

 Không quân Phần Lan

 Không quân Peru

 Không quân Hoàng gia Romania

 Không quân Đế quốc Nga

 Không quân Thụy Điển

 Không quân Ottoman
 Ukraina

 Không quân Liên Xô thừa kế từ Không quân Đế quốc Nga.

 Quân đoàn Không quân Hoàng gia
 Cục Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Type L)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Angelucci, Enzo. The Rand McNally Encyclopedia of Military Aircraft, 1914-1980. San Diego, California: The Military Press, 1983. ISBN 0-517-41021-4.
 Bruce, J.M. The Aeroplanes of the Royal Flying Corps (Military Wing). London: Putnam, 1982. ISBN 0-370-30084-X.
 Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft. London: Aerospace Publishing, 1985.
 Nicolle, David. The Ottoman Army 1914-1918: Disease and Death on the Battlefield. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1994. ISBN 978-0-87480-923-7.
 Taylor, Michael J. H. Jane's Encyclopedia of Aviation. London: Studio Editions, 1989.
 Thetford, Owen. British Naval Aircraft since 1912. London: Putnam, Fourth edition, 1978.
ISBN 0-370-30021-1.

L
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Morane-Saulnier N

text:
Morane-Saulnier N, còn gọi là Morane-Saulnier Type N, là một loại máy bay tiêm kích cánh đơn của Pháp trong Chiến tranh thế giới I.

Biến thể
Morane-Saulnier Type N
Morane-Saulnier Type Nm

Quốc gia sử dụng

 Aeronautique Militaire

 Không quân Đế quốc Nga
  Ukraina

 Quân đoàn Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Type N)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Bruce, J.M. War Planes of the First World War: Fighters: Volume Five. London: Macdonald, 1972. ISBN 356-0779-7.
Bruce, J.M. "The Bullets and the Guns". Air Enthusiast. Issue Nine, February–May 1979. Bromley, Kent: Pilot Press, 1979, pp. 61–75.

Liên kết ngoài
EADS N.V. - Morane-Saulnier type N

Máy bay Morane-Saulnier
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Morane-Saulnier I

text:
Morane-Saulnier I, còn gọi là Morane-Saulnier Type I là một mẫu máy bay tiêm kích của Pháp trong thập niên 1910.

Quốc gia sử dụng

 Quân đoàn Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
I
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Morane-Saulnier V

text:
Morane-Saulnier V, còn gọi là Morane-Saulnier Type V là một mẫu máy bay tiêm kích của Pháp trong thập niên 1910.

Quốc gia sử dụng

 Quân đoàn Không quân Hoàng gia

 Không quân Đế quốc Nga

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
V
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Morane-Saulnier AC

text:
Morane-Saulnier AC, còn gọi là Morane-Saulnier Type AC và MoS 23 là một mẫu máy bay tiêm kích của Pháp trong thập niên 1910.

Quốc gia sử dụng

 Armée de l'Air

 Quân đoàn Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

AC
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Morane-Saulnier AF

text:
Morane-Saulnier AF, còn gọi là Morane-Saulnier Type AF và MoS 28 là một mẫu thử máy bay tiêm kích của Pháp trong thập niên 1910.

Biến thể
 Morane-Saulnier AFH

Tính năng kỹ chiến thuật (AF)

Tham khảo

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
AF
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Pháp
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Vả

text:
Vả, tên khoa học Ficus auriculata, là một loài cây thuộc chi Ficus, nó có quả giống như sung nhưng lớn hơn và có lá to hơn. Đây là loài có nguồn gốc Hymalaya, miền nam Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam. Là loài cây thường xanh, nhưng trong một số vùng khí hậu, nó có thể rụng lá trong mùa đông..

Trong văn hóa đại chúng

Trong dân gian có câu Lòng vả cũng như lòng sung để ám chỉ một điều lòng ta thế nào thì lòng người cũng thế. Ta sao người vậy, chớ vội chê người mà không xét mình. Câu thành ngữ "ăn quả vả trả quả sung": Quả vả và quả sung cùng thuộc một loài, nhưng quả vả to gấp mười quả sung, và ngon hơn quả sung. Ăn quả vả trả quả sung là ăn của người ta nhiều mà trả người ta thì ít, nợ ơn thì to mà trả ơn thì nhỏ.

Ẩm thực

Quả vả có thể dùng để chế biến một vài món ăn giống như rau.

Chú thích

Tham khảo

A
M


title: Morane-Saulnier AI

text:
Morane-Saulnier AI (Type AI) là một mẫu máy bay tiêm kích của Pháp, do hãng Morane-Saulnier chế tạo trong Chiến tranh thế giới I.

Biến thể
MoS 27
MoS 29
MoS 30
MoS 30bis

Quốc gia sử dụng

Không quân Bỉ

Không quân Pháp

Không quân Peru

Không quân Liên Xô

Không quân Thụy Sĩ

Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Angelucci, Enzo. The Rand McNally Encyclopedia of Military Aircraft, 1914-1980. San Diego, California: The Military Press, 1983. ISBN 0-517-41021-4.
 Bruce, J.M. War Planes of the First World War: Volume Five Fighters. London: Macdonald, 1972. ISBN 0-356-03779-7.
 Donald, David, ed. The Encyclopedia of World Aircraft. Ottawa, Canada: Prospero Books, 1997. p. 659. ISBN 1-85605-375-X.
 Holmes, Tony. Jane's Vintage Aircraft Recognition Guide. London: Harper Collins, 2005. p. 36. ISBN 0-00-719292-4.
 Lamberton, W.M. Fighter Aircraft of the 1914-1918 War. Herts, UK: Harleyford Publications Ltd., 1960, pp. 84–85.

 Old Rhinebeck Aerodrome's page on their original Morane-Saulnier AI (misdesignated "A-1")

AI
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1910
Máy bay huấn luyện quân sự Pháp 1910–1919
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh trên
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay một động cơ cánh quạt