title: Lưu Tống Hiếu Vũ Đế

text:
(Lưu) Tống Hiếu Vũ Đế (chữ Hán: 劉宋孝武帝; 19 tháng 9 năm 430 – 12 tháng 7 năm 464), tên húy là Lưu Tuấn (), tên tự là Hưu Long (休龍), tiểu tự Đạo Dân (道民), là một hoàng đế của triều Lưu Tống thời Nam-Bắc triều.

Ngày 16 tháng 3 năm 453, Hoàng thái tử Lưu Thiệu tiến hành chính biến, sát hại Văn đế Lưu Nghĩa Long, rồi tự xưng là Hoàng đế. Vũ Lăng vương Lưu Tuấn với sự phụ tá của Thẩm Khánh Chi đã khởi binh thảo phạt Lưu Thiệu. Ngày 20 tháng 5 cùng năm, Lưu Tuấn lên ngôi vua. Đến ngày 27 tháng 5, Lưu Tuấn công hạ kinh thành, bắt giữ anh cả Lưu Thiệu và anh hai Lưu Tuân.

Trong thời gian tại vị, Hiếu Vũ đế Lưu Tuấn tăng cường trung ương tập quyền, triệt trừ chức hàm Lục thượng thư sự, đồng thời chia tách châu quận nhằm làm suy yếu thực lực của phiên trấn. Ông cho giết Trung thư lệnh Vương Tăng Đạt, Đan Dương lệnh Nhan Thuân, đánh giết Tùy vương Lưu Đản, diệt trừ cường thần. Hiếu Vũ đế sùng lễ Phật giáo, tôn phụng cao tăng tăng đạo, dẫn công khanh đi nghe Duy Ma Cật kinh. Sử chép rằng Hiếu Vũ đế có thiên tính háo sắc, không kiêng kỵ thân thuộc trong việc lâm hạnh, bị nghi ngờ loạn luân với mẫu hậu Lộ Huệ Nam, lưu truyền hậu thế.

Sử sách ghi rằng Hiếu Vũ đế là người sắc bén thông minh, nghe nhiều học rộng, văn chương hoa mĩ, có tinh thần thượng võ, giỏi cưỡi ngựa bắn cung. Sau khi ông bệnh mất, Lại bộ thượng thư Thái Hưng Tông tán tụng ông là "dĩ đạo thủy chung". Tuy nhiên, Hiếu Vũ đế sinh tính hỉ xa, dục cầu vô độ, những năm cuối "vưu tham tài lợi", không nghe can gián.

Thời trẻ
Lưu Tuấn sinh ngày Canh Ngọ tháng 8 năm Nguyên Gia thứ 7 (tức 19 tháng 9 năm 430) và là con trai thứ ba của Văn Đế. Mẹ ông tên là Lộ Huệ Nam, bà không phải là phi tần được Văn Đế sủng ái, và Lưu Tuấn cũng không được vua cha quá yêu mến. Do mẹ ông không được sủng ái, bà phần lớn đi theo ông thay vì ở trong hoàng cung tại kinh thành Kiến Khang.

Năm Nguyên Gia thứ 12 (435), Lưu Tuấn được lập làm Vũ Lăng vương (武陵王), thực ấp 2.000 hộ.

Năm Nguyên Gia thứ 16 (439), Lưu Tuấn được phong làm Đô đốc Tương châu (nay là Hồ Nam) chư quân sự, Chinh lỗ tướng quân, lại kiêm Tương Châu Thứ sử, trấn giữ Thạch Đầu. Năm Nguyên Gia thứ 17 (440), Lưu Tuấn được chuyển chức làm Sử trì tiết; đô đốc Nam Dự, Dự, Tư, Ung, Tịnh ngũ châu chư quân sự; Nam Dự châu thứ sử, vẫn là tướng quân, và vẫn trấn giữ Thạch Đầu như cũ. Năm Nguyên Gia thứ 21 (444), ông được thăng làm đốc Tần châu, tiến hiệu là Phủ quân tướng quân. Năm sau, ông được chuyển sang làm đô đốc Ung, Lương, Nam-Bắc Tần tứ châu, Kinh châu chi Tương Dương, Cánh Lăng, Nam Dương, Thuận Dương, Tân Dã, Tùy lục quận chư quân sự; Ninh Man hiệu úy; Ung châu (雍州, nay là tây bắc bộ Hồ Bắc và tây nam bộ Hà Nam) Thứ sử; Trì tiết; vẫn là tướng quân như cũ. (Ung là một châu quan trọng về mặt quân sự do có biên giới với Bắc Ngụy kình địch.) Khi Văn Đế quan tâm đến việc lấy lại các châu bị mất cho Bắc Ngụy dưới thời gian trị vì của Thiếu Đế, Ung châu được coi là một nơi then chốt.

Năm Nguyên Gia thứ 25 (448), Lưu Tuấn được chuyển sang đảm nhiệm đô đốc Nam Duyện, Từ, Duyện, Thanh, Ký, U lục châu, Dự châu chi Lương quận chư quân sự; An Bắc tướng quân; Từ châu (nay là bắc bộ Giang Tô và bắc bộ An Huy) thứ sử; trì tiết như cũ; trấn thủ Bành Thành. Sau đó, Văn Đế lại hạ chiếu cho Lưu Tuấn giữ thêm chức Duyện châu thứ sử, Nhị hoàng tử là Thủy Hưng vương Lưu Tuấn giữ chức Nam Duyện châu thứ sử, do vậy triệt tiêu chức đô đốc Nam Duyện châu của ông.

Năm Nguyên Gia thứ 27 (450), cuộc bắc phạt của Văn Đế bị Bắc Ngụy Thái Vũ Đế Thác Bạt Đảo đẩy lui, quân Bắc Ngụy tiếp đó đã tấn công phương Nam để trả đũa và nhanh chóng tiếp cận Bành Thành. Tháng 3 ÂL, Văn Đế chiếu lệnh cho Lưu Tuấn lĩnh binh tiến về phía bắc tập kích quân Bắc Ngụy của Vĩnh Xương vương Thác Bạt Chân tại Nhữ Dương. Lưu Tuấn thu thập ngựa trong vòng trăm dặm được 1.500 con, phân làm 5 cánh quân tấn công, quân Bắc Ngụy không phòng bị nên chiến bại. Tuy nhiên, sau đó quân Bắc Ngụy dò xét được quân Lưu Tống không có viện quân nên tiến hành phản công, quân của Lưu Tuấn đại bại. Sau thất bại này, ông bị giáng hiệu làm Trấn quân tướng quân vào ngày Nhâm Tý (22) tháng 4 (19 tháng 5).

Ngày Nhâm Tý (26) tháng 11 cùng năm (14 tháng 1 năm 451), quân Bắc Ngụy tiến đến Bành Thành, trong khi đó chú của Lưu Tuấn là Giang Hạ vương Lưu Nghĩa Cung (劉義恭) muốn từ bỏ Bành Thành. Tuy nhiên, theo đề xuất của An Bắc trưởng sử-Phái quận thái thú Trương Sướng (張暢), Lưu Tuấn vẫn nhất định trấn thủ Bành Thành, và Lưu Nghĩa Cung đã từ bỏ kế hoạch chạy trốn. Thái Vũ Đế sau đó tuy chưa chiếm được Bành Thành song tiếp tục tiến về phía nam và đã đến được Trường Giang trước khi rút lui vào năm sau. Mặc dù giữ được Bành Thành, Lưu Tuấn bị giáng làm Bắc trung lang tướng vào ngày Tân Tị tháng 2 năm Tân Mão (13 tháng 4 năm 451). Trong cuộc chiến này, theo xúi giục của Lưu Tuấn, thái tử Lưu Thiệu và Hà Thượng Chi (何尚之), Văn Đế ban chết cho em là Lưu Nghĩa Khang.

Năm Nguyên Hy thứ 28 (451), Lưu Tuấn được bổ nhiệm làm đốc Nam Duyện châu, thứ sử Nam Duyện Châu (南兗州, nay là trung bộ Giang Tô). Sau đó, ông chuyển sang đảm nhiệm chức đốc Giang châu, Kinh châu chi Giang Hạ, Dự châu chi Tây Dương, Tấn Hy, Tân Thái tứ quận chư quân sự; Giang châu(江州, nay là Giang Tây và Phúc Kiến) thứ sử; Nam trung lang tướng; sứ trì tiết như cũ..

Nổi dậy chống lại Lưu Thiệu
Năm 452, Lưu Thiệu cùng Thủy Hưng vương Lưu Tuấn (劉濬) bị phát giác chuyện thông đồng với một yểm bùa cho Văn Đế sớm chết với mục đích cho Lưu Thiệu có thể nhanh chóng trở thành hoàng đế, và Văn Đế tính đến việc trừng phạt họ. Thân tín của Lưu Tuấn là Nhan Thuân từng giả sa môn tăng ngữ để lan truyền bịa đặt rằng Lưu Tuấn là "chân nhân", truyện truyền đến kinh sư, Văn Đế muốn tăng hình phạt cho Lưu Tuấn, song vì sự kiện yểm bùa nên tạm thời chưa trị tội. Lưu Thiệu tiến hành chính biến, và sát hại Văn Đế vào ngày Giáp Tý (21) tháng 2 năm Quý Tị (16 tháng 3 năm 453), sau đó tức vị. Trước đó, ngày Mậu Tý tháng 1 cùng năm (8 tháng 2), Văn Đế bổ nhiệm Vũ Lăng vương Lưu Tuấn thống lĩnh quân đội đi đánh người Tây Dương Man ở Ngũ Châu (五洲, một hòn đảo nhỏ trên Trường Giang và nay thuộc Hoàng Cương, Hồ Bắc). Ngày Ất Hợi tháng 3 (27 tháng 3), Điển thiêm Đổng Nguyên Tự (董元嗣) từ Kiến Khang đến và thuật lại việc Thái tử Lưu Thiệu sát hại Văn Đế, Lưu Tuấn liền sai Đổng Nguyên Tự đi thông báo với liêu tá của mình.

Trong khi đó, Lưu Thiệu đã viết một mật thư cho tướng Thẩm Khánh Chi (沈慶之, là người khi đó đang ở cạnh Lưu Tuấn), lệnh cho Thẩm ám sát Lưu Tuấn. Tuy nhiên, Thẩm đã không làm theo lệnh của Lưu Thiệu mà lại trình bức thư cho Lưu Tuấn, Thẩm cũng lệnh cho quân của mình ở vào tình trạng khẩn cấp để sẵn sàng cho một cuộc nổi dậy chống lại Lưu Thiệu. Chú của Lưu Thiệu là Nam Tiếu vương Lưu Nghĩa Tuyên (劉義宣) lúc bấy giờ đang là thứ sử Kinh Châu (荊州, nay là Hồ Bắc), và thứ sử Ung Châu là Tang Chí (臧質) đều cử người đưa tin đến chỗ Lưu Tuấn và thỉnh cầu ông hãy xưng đế. Lưu Tuấn ban đầu trở về trị sở Tầm Dương (尋陽, nay thuộc Cửu Giang, Giang Tây) của Giang Châu, và sau đó kêu gọi các thứ sử và thái thú khác hãy tham gia nổi dậy cùng ông. Lưu Nghĩa Tuyên và Tang Chí đã nhanh chóng đem quân đến, và họ nhanh chóng tiến quân về Kiến Khang. Lúc này, em trai của Lưu Tuấn là Tùy vương Lưu Đản (劉誕), thái thú của quận Hội Kê (會稽, nay gần tương ứng với Thiệu Hưng, Chiết Giang) cũng tuyên bố ủng hộ Lưu Tuấn.

Trong vòng chưa đầy một tháng, Lưu Tuấn đã tiến đến vùng lân cận của Kiến Khang; tuy nhiên ông đã bị bệnh nặng trong suốt cuộc hành trình, và khi đó một thuộc hạ tên là Nhan Thuân (顔竣) đã đóng giả ông để tránh tin ông bị ốm bị lộ ra. Ban đầu, quân của Lưu Thiệu đã có được chút ít thành công, song một tướng chính của Lưu Thiệu là Lỗ Tú (魯秀) ngay sau đó đã phá hoại các nỗ lực của ông ta và sau đó chạy trốn đến doanh trại của Lưu Tuấn. Ngay sau đó, Lưu Tuấn xưng đế (tức Hiếu Vũ Đế) trong khi chiến tranh vẫn tiếp tục diễn ra. Bảy ngày sau, hoàng cung thất thủ, Lưu Thiệu và Thủy Hưng vương Lưu Tuấn bị bắt giữ rồi bị giết. Hiếu Vũ Đế chào đón mẹ và vợ là vương phi Vương Hiến Nguyên (王憲嫄) đến kinh thành, tôn mẹ là hoàng thái hậu và phong vương phi là hoàng hậu. Hiếu Vũ Đế cũng lập con trai cả Lưu Tử Nghiệp làm thái tử.

Thời gian đầu trị vì
Một hành vi cá nhân của Hiếu Vũ Đế đã ngay lập tức trở thành một vấn đề chính trị, ông được thuật lại là đã có mối quan hệ loạn luân với tất cả những người con gái của Lưu Nghĩa Tuyên còn ở tại Kiến Khang (tức giữa anh và em họ), điều này đã khiến Lưu Nghĩa Tuyên giận dữ. Thêm vào đó, do Lưu Nghĩa Tuyên và Tang Chí đã có đóng góp to lớn cho đại nghiệp của ông, nên họ có thể hành động với quyền hạn tối thượng trong các châu họ quản lý (Kinh Châu và Giang Châu), song Hiếu Vũ Đế cũng cố gắng để thiết lập quyền lực cá nhân của mình. Lưu Nghĩa Tuyên và Tang Chí do đó đã quyết tâm nổi loạn. Đến mùa xuân năm 454, họ cử người đến thuyết phục một người anh em của Lỗ Tú là thứ sử Dự Châu (豫州, nay là trung bộ An Huy) Lỗ Sảng (魯爽) tham gia nổi dậy cùng với họ vào mùa thu. Tuy nhiên, khi những người đưa tin đến, Lỗ Sảng đang ở trong trạng thái say rượu nên đã hiểu sai và ngay lập tức tuyên bố nổi loạn, tuyên bố Lưu Nghĩa Tuyên là hoàng đế. Bên cạnh đó, thứ sử Duyện Châu (兗州, nay là tây bộ Sơn Đông) là Từ Di Bảo (徐遺寶) cũng cùng tham gia với Lỗ. Khi hay tin về hành động của Lỗ Sảng, Lưu Nghĩa Tuyên và Tang Chí cũng đã nhanh chóng tuyên bố nổi dậy, song sau một thời gian ngắn thì họ mới tuyên bố Lưu Nghĩa Tuyên là hoàng đế.

Hiếu Vũ Đế hay tin bốn châu nổi loạn, ban đầu nghĩ rằng mình không thể chống chịu được và đã tính đến việc nhường ngôi lại cho Lưu Nghĩa Tuyên, song do em trai là Cánh Lăng vương Lưu Đản phản đối nên cuối cùng Hiếu Vũ Đế đã quyết định chống lại quân nổi dậy. Hầu hết các châu khác đã nhanh chóng tuyên bố ủng hộ Hiếu Vũ Đế, và thứ sử Ký Châu (冀州, nay là tây bắc bộ Sơn Đông) là Viên Hộ Chi (垣護之), cùng với Minh Dận (明胤) và Hạ Hầu Tổ Hoan (夏侯祖歡) đã nhanh chóng đánh bại Từ Di Bảo, buộc người này phải chạy trốn đến chỗ Lỗ Sảng. Mặc dù tàn bạo trên chiến trường song Lỗ Sảng vẫn tiếp tục uống nhiều rượu trong suốt các chiến dịch. Khi Lỗ Sảng gặp phải sức chiến đấu với quân của tướng Tiết An Đô (薛安都), Lỗ Sảng đã bị ngã ngựa và bị giết chết, điều này đã khiến cho quân của Lưu Nghĩa Tuyên và Tang Chí mất hết chí khí. Lưu Nghĩa Tuyên cũng không tin tưởng vào Tang Chí, và đã từ chối chiến lược tấn công trực tiếp vào Kiến Khang của Tang, thay vào đó Lưu Nghĩa Tuyên lại chọn cách giao chiến với quân của Hiếu Vũ Đế tại Lương Sơn (梁山, nay thuộc Sào Hồ, An Huy). Sau một số thất bại ban đầu, quân của Lưu Nghĩa Tuyên đã sụp đổ còn bản thân ông ta đã chạy trốn. Tang Chí cũng buộc phải chạy trốn song đã sớm bị giết chết. Lưu Nghĩa Tuyên cuối cùng đã bị bắt giữ rồi bị hành hình, kết thúc sự kiện do phe chống đối Hiếu Vũ Đế gây ra.

Sau cuộc nổi dậy, Hiếu Vũ Đế đã quyết định giảm bớt quyền lực của thứ sử các châu chính (Kinh Châu, Giang Châu, cũng như châu có kinh thành là Dương Châu (揚州, nay là Chiết Giang và nam bộ Giang Tô) bằng cách giảm bớt cương vực của các châu này, lập nên Đông Dương Châu (東揚州, nay là trung bộ và đông bộ Chiết Giang) từ Dương Châu và lập nên Dĩnh Châu (郢州, nay là đông bộ Hồ Bắc) từ Kinh Châu và Giang Châu. Tuy nhiên, việc này cũng khiến triều đình phải gia tăng thêm chi phí hành chính cấp cho các châu.

Năm 455, em trai mới 16 tuổi của Hiếu Vũ Đế là Vũ Xương vương Lưu Hồn (劉渾), đồng thời là thứ sử Ung Châu, đã viết lời bông đùa trong một bản văn rằng mình là Sở vương và cải niên hiệu, song Lưu Hồn thực tâm không hề có ý nổi loạn. Tuy nhiên, khi biết chuyện, Hiếu Vũ Đế đã tước bỏ tước hiệu của Lưu Hồn và giáng em làm thứ dân, và sau đó còn buộc Lưu Hồn phải tự sát. Đây là dấu mốc bắt đầu giai đoạn Hiếu Vũ Đế tước bỏ quyền lực của các em trai. Ngoài ra, thẩm quyền các quan giao tế cấp châu bắt đầu được tăng cường rất nhiều, lý do là vì họ có nhiệm vụ liên lạc giữa vua và thứ sử các châu và theo dõi hành động của các thứ sử cho hoàng đế.

Sau khi Hiếu Vũ Đế hết tang ba năm Văn Đế, ông bắt đầu dồn sức lực cho những trò tiêu khiển và dự án xây dựng. Thành chủ Kiến Khang là Nhan Thuân (người này đã giúp Hiếu Vũ Đế rất nhiều trong chiến dịch chống lại Lưu Thiệu và đã có một thời gian dài làm thuộc hạ cho Hiếu Vũ Đế) đã nhiều lần thúc giục Hiếu Vũ Đế hãy thay đổi cung cách sống của mình, vì thế Hiếu Vũ Đế trở nên không hài lòng với Nhan và đã cử Nhan đi làm thứ sử Đông Dương Châu. Trong khi đó, Hiếu Vũ Đế cũng trở nên nghi ngờ hoàng đệ Cánh Lăng vương Lưu Đản, Lưu Đản khi đó đang làm thứ sử Nam Yên Châu và đây là một người này có nặng lực và đã tập hợp nhiều chiến binh cho Hiếu Vũ Đế. Hiếu Vũ Đế vì thế đã thiết lập một hệ thống canh gác quân sự nghiêm ngặt giữa trị sở của Lưu Đản tại Quảng Lăng (廣陵, nay thuộc Dương Châu, Giang Tô) và kinh thành.

Năm 458, Cao Đồ (高闍) và nhà sư Đàm Phiêu (曇標) đã âm mưu phản loạn song bị phát hiện, Hiếu Vũ Đế vì thế đã ban hành một chiếu chỉ nhằm giảm mạnh số sư tăng và ni cô, song vì các thành viên trong gia đình Hiếu Vũ Đế thường xuyên có quan hệ với các ni cô nên chiếu chỉ đã không bao giờ được thi hành trên thực tế. (Hiếu Vũ Đế cũng nhân cơ hội này để vu cáo Vương Tăng Đạt (王僧達) có liên quan sau khi người này đã vô lễ với một cháu trai của Lộ Thái hậu tên là Lộ Quỳnh Chi (路瓊之), và Lộ Thái hậu sau đó đã kêu gọi Hiếu Vũ Đế giết chết Vương)

Do Hiếu Vũ Đế không tin tưởng các đại thần cấp cao, ông thường tham khảo ý kiến từ những thuộc hạ đã phục vụ lâu năm là Đới Pháp Hưng (戴法興), Đới Minh Bảo (戴明寶), và Sào Thượng Chi (巢尚之). Do đó, ba người này có rất nhiều quyền lực và giàu có, mặc dù trong thực tế thì họ chỉ có chức tước tương đối thấp.

Thời kỳ trị vì cuối
Đến năm 459, đã xuất hiện nhiều tin đồn cho rằng Lưu Đản sẽ nổi loạn hoặc Hiếu Vũ Đế có hành động chống lại Lưu Đản, và đáp lại, Lưu Đản đã lập nên tuyến phòng thủ hùng mạnh xung quanh Quảng Lăng. Trong khi đó, theo các tấu trình về các tội của Lưu Đản (do chính Hiếu Vũ Đế xúi giục), Hiếu Vũ Đế đã ban một chiếu chỉ giáng Lưu Đản xuống tước hầu, và cùng lúc đó đã cử tướng Viên Điền (垣闐) và Đới Minh Bảo thực hiện một cuộc tấn công bất ngờ vào Giang Lăng. Tuy nhiên, khi họ đến gần, Lưu Đản đã phát hiện ra và tiến hành phản kích, giết chết Viên Điền. Lưu Đản bố cáo thiên hạ rằng Hiếu Vũ Đế có các mối quan hệ loạn luân (trong đó có một điểm được một số sử gia tin là đúng, đó là Hiếu Vũ Đế đã có mối quan hệ loạn luân với mẹ ruột là Lộ Thái hậu). Điều này đã chọn giận Hiếu Vũ Đế, và ông đã cho tàn sát gia đình các thuộc hạ của Lưu Đản.

Hiếu Vũ Đế cử Thẩm Khánh Chi đi đánh Lưu Đản, Thẩm đã bao vây Quảng Lăng sau khi cắt đứt tuyến đường Lưu Đản phải sử dụng nếu muốn chạy trốn sang Bắc Ngụy. Lưu Đản trong một thời gian ngắn đã bỏ Quảng Lăng và tìm đường chạy trốn, song do nghe theo lời của các thuộc hạ nên Lưu Đản đã quay trở lại Quảng Lăng và thủ thành. Trong khi đó, Hiếu Vũ Đế cũng cho rằng Nhan Thuân đã tiết lộ các hành động thiếu thận trọng của mình, ông liền vu cáo Nhan Thuân là đồng sự với Lưu Đản trong cuộc phản loạn này, rồi buộc Nhan phải tự sát, Hiếu Vũ Đế cũng hạ lệnh giết chết tất cả các thành viên là nam giới trong gia đình của Nhan sau khi Nhan chết. Sau khi Thẩm Khánh Chi chiếm được Quảng Lăng và giết chết Lưu Đản, theo lệnh của Hiếu Vũ Đế, hầu hết cư dân Quảng Lăng đã bị thảm sát.

Một người em có tính khí bốc đồng của Hiếu Vũ Đế là Hải Lăng vương Lưu Hưu Mậu (劉休茂), ông ta đồng thời là thứ sử Ung Châu. Năm 461, Lưu Hưu Mậu tức giận trước việc các quan giao tế là Dương Khánh (楊慶) và Đới Song (戴雙) và quan võ Dữu Thâm Chi (庾深之) kiềm chế quyền lực của mình, Lưu Hưu Mậu đã tiết hành nổi loạn song đã bị chính các thuộc hạ của mình dập tắt. Biết rằng Hiếu Vũ Đế ngày càng trở nên nghi ngờ tất cả các em trai, chú vua là Lưu Nghĩa Cung (lúc này là thái tể, tư đồ và trung thư giám) đã đề xuất về việc cấm các thân vương được sở hữu vũ khí, cấm làm thứ sử tại các châu biên giới và cấm kết giao với những người không phải là thành viên trong gia đình của họ. Tuy nhiên, do phản đối của Thẩm Hoài Văn (沈懷文), đề xuất của Lưu Nghĩa Cung đã không được thực hiện.

Năm 462, một ái thiếp của Hiếu Vũ Đế là Ân thục nghi qua đời (Hầu hết các sử gia tin rằng Ân thục nghi thực ra là một con gái của Lưu Nghĩa Tuyên, và bà chính thức được phong làm phi thần sau cái chết của Lưu Nghĩa Tuyên song mối quan hệ loạn luân được che giấu bằng cách tuyên bố bà xuất thân từ gia đình của một viên quan tên là Ân Diễm (殷琰), song một số tin rằng Ân thục nghi thực sự là một thành viên của Ân gia và sau đó được đưa vào nhà Lưu Nghĩa Tuyên). Hiếu Vũ Đế đã rất thương tiếc bà, đến nỗi ông đã không thể xử lý các công việc của đất nước. Hiếu Vũ Đế đã cho xây dựng một lăng mộ và đền thờ tráng lệ cho bà, các công trình này đã tiêu tốn nhiều nhân công cưỡng bức.

Năm 464, Hiếu Vũ Đế qua đời, và kế vị ông là con trai Lưu Tử Nghiệp (tức Tiền Phế Đế). Sử gia Tư Mã Quang đã viết trong Tư trị thông giám về những năm trị vì cuối cùng của Hiếu Vũ Đế:

Vào cuối triều đại của mình, [Hiếu Vũ Đế] đặc biệt tham lam. Bất kỳ khi nào các thứ sử hay các thái thú dời khỏi trị sở và hồi kinh, hoàng đế bắt họ phải nộp đủ lượng triều cống, và cũng đánh bạc không ngừng với họ cho đến khi ông giành được chiến thắng đối với lượng tài sản của họ. Ông thường xuyên uống rượu và ít khi tỉnh táo, song các phản ứng của ông là nhanh chóng. Ông thường ngủ trong trạng thái ngẩn ngơ trên ghế của mình, song nếu như có đệ trình khẩn cấp từ các bá quan, ông có thể tự đánh thức mình nhanh chóng và trở nên cảnh giác trong khi không có dấu hiệu nào của việc say xỉn. Do đó, các bá quan đều sợ hãi ông và không dám ăn không ngồi rồi.

Gia quyến
 Thân phụ: Lưu Tống Văn Đế Lưu Nghĩa Long
 Thân mẫu: Lộ Huệ Nam, tôn hiệu Sùng Hiến Thái hậu (崇憲太后).
 Hậu phi:
 Vương Hiến Nguyên, sinh Lưu Tử Nghiệp, Lưu Tử Thượng, Lưu Sở Ngọc, Lưu Sở Bội, Lưu Sở Tú, Lưu Tu Minh. Thụy hiệu Văn Mục Hoàng hậu (文穆皇后).
 Ân Thục nghi (殷淑儀), sinh Lưu Tử Loan, Lưu Tử Vũ, Lưu Tử Vân, Lưu Tử Văn, Lưu Tử Sư. Thụy Tuyên Quý phi (宣貴妃).
 Trần thục viện, sinh Lưu Tử Huân. Tặng Hoàng thái hậu.
 Hà thục nghi, sinh Lưu Tử Phòng.
 Từ chiêu dung, sinh Lưu Tử Thâm, Lưu Tử Nhân, Lưu Tử Sản.
 Tạ chiêu dung, sinh Lưu Tử Chân, Lưu Tử Ung, Lưu Tử Tự.
 Sử chiêu nghi, sinh Lưu Tử Nguyên.
 Sử chiêu hoa, sinh Lưu Tử Húc.
 Hà tiệp dư, sinh Lưu Tử Phượng, Lưu Tử Xu.
 Giang tiệp dư, sinh Lưu Tử Huyền, Lưu Tử Huống, Lưu Tử Tiêu.
 Dương tiệp dư, sinh Lưu Tử Mạnh, Lưu Tử Dư.
 Nguyễn dung hoa, sinh Lưu Tử Tuy.
 Đỗ dung hoa, sinh Lưu Tử Duyệt.
 Giang mỹ nhân, sinh Lưu Tử Hành, Lưu Tử Kỳ.

Hậu duệ
Hoàng tử
 Lưu Tử Nghiệp (劉子業), Thái tử (lập năm 454), sau trở thành Lưu Tống Tiền Phế Đế.
 Lưu Tử Thượng (劉子尚) (sinh 450), Dự Chương vương (lập năm 456, bị Minh Đế buộc tự sát năm 465).
 Lưu Tử Huân (劉子勛) (sinh 456), Tấn An vương (lập năm 460, bị hành quyết năm 466), tự xưng đế.
 Lưu Tử Tuy (劉子綏), ban đầu là An Lộc vương (lập năm 458), sau là Giang Hạ vương (lập năm 465, bị buộc tự sát năm 466).
 Lưu Tử Thâm (劉子深), mất sớm.
 Lưu Tử Phòng (劉子房) (sinh 456), ban đầu là Tầm Dương vương (lập năm 460), sau bị giáng làm Tùng Tư huyện hầu (bị tước bỏ và bị hành quyết năm 466).
 Lưu Tử Húc (劉子頊) (sinh 456), ban đầu là Lịch Dương vương (lập năm 460), sau là Lâm Hải vương (lập năm 461, bị buộc tự sát năm 466).
 Lưu Tử Loan (劉子鸞) (sinh 456), ban đầu là Tương Dương vương (lập năm 460), sau là Tân An vương (lập năm 460, bị buộc tự sát năm 465), được truy thụy hiệu là Thủy Bình Hiếu Kính vương.
 Lưu Tử Nhân (劉子仁) (sinh 457), Vĩnh Gia vương (lập năm 461, bị buộc tự sát năm 466).
 Lưu Tử Phượng (劉子鳳), mất sớm.
 Lưu Tử Chân (劉子真) (sinh 457), Thủy An vương (lập năm 461, bị buộc tự sát năm 466).
 Lưu Tử Huyền (劉子玄), mất sớm.
 Lưu Tử Nguyên (劉子元) (b. 458), Thiệu Lăng vương (lập năm 462, bị buộc tự sát năm 466).
 Lưu Tử Vũ (劉子羽) (458-459), được truy thụy là Tề Kính vương.
 Lưu Tử Hành (劉子衡), mất sớm.
 Lưu Tử Mạnh (劉子孟) (sinh 459), Hoài Nam vương (lập năm 463, bị buộc tự sát năm 466).
 Lưu Tử Huống (劉子況), mất sớm.
 Lưu Tử Sản (劉子產), ban đầu là Lâm Hạ vương, sau là Nam Bình vương (lập năm 465, bị hành quyết năm 466).
 Lưu Tử Cân (劉子雲) (sinh 459), Tấn Lăng Hiếu vương (lập và mất năm 462).
 Lưu Tử Văn (劉子文), mất sớm.
 Lưu Tử Dư (劉子輿), ban đầu là Tấn Hi vương, sau là Lư Lăng vương (lập năm 465, bị hành quyết năm 466).
 Lưu Tử Sư (劉子師) (sinh 460), Nam Hải Ai vương (lập năm 463, bị buộc tự sát năm 465).
 Lưu Tử Tiêu (劉子霄) (461-464), được truy thụy hiệu là Hoài Dương Tư vương.
 Lưu Tử Ung (劉子雍), mất sớm.
 Lưu Tử Xu (劉子趨) (bị hành quyết năm 466).
 Lưu Tử Kỳ (劉子期) (bị hành quyết năm 466).
 Lưu Tử Tự (劉子嗣) (sinh 463), Đông Bình vương (lập năm 463, bị buộc tự sát năm 466).
 Lưu Tử Duyệt (劉子悅) (bị hành quyết năm 466).

Hoàng nữ
 Sơn Âm công chúa (山陰公主), tên gọi Lưu Sở Ngọc (劉楚玉), mẹ Vương Hiến Nguyên, hạ giá lấy Hà Tập (何戢).
 An Cố công chúa (安固公主), hạ giá lấy Vương Chí (王志).
 Lâm Nhữ công chúa (臨汝公主), hạ giá lấy Giang Hiệu (江敩).
 An Cát công chúa (安吉公主), hạ giá lấy Thái Ước (蔡約).
 Lâm Hoài công chúa (臨淮公主), tên gọi Lưu Sở Bội (劉楚珮), mẹ Vương Hiến Nguyên, hạ giá lấy Vương Oánh (王莹).
 Hoàng nữ Lưu Sở Tú (劉楚琇), mẹ là Vương Hiến Nguyên, mất sớm.
 Khang Lạc công chúa (康樂公主), mẹ Vương Hiến Nguyên, tên gọi Lưu Tu Minh (劉修明), hạ giá lấy Từ Hiếu Tự (徐孝嗣).
 Huyện công chúa, con gái thứ 20, bị Tiền Phế Đế Lưu Tử Nghiệp buộc phải tự sát.

Tham khảo

 Tống thư
 Nam sử
 Tư trị thông giám

Liên kết ngoài

Vua nhà Lưu Tống
Sinh năm 430
Mất năm 464


title: Cúc tần

text:
Cúc tần hay cây từ bi, lức, lức ấn (tên khoa học: Pluchea indica) là loài thực vật có hoa thuộc họ Cúc.

Cây cúc tần chứa hợp chất β-sitosterol và stigmasterol, là những chất có tác dụng chữa bệnh đái tháo đường.

β-Sitosterol và stigmasterol tách chiết từ rễ cây cúc tần có thể trung hòa nọc độc của các loài rắn hổ bướm Daboia russelii và rắn hổ đất Naja kaouthia.

Sử dụng
 Lá cây cúc tần người ta thường dùng để nhồi lòng tiết, kho cá.
 Cúc tần người ta thường trồng làm hàng rào, rặng. Cúc tần trồng rìa bờ ao chống xói lở đất.
 Trong đông y, cúc tần có vị hơi đắng, tính mát có tác dụng chữa đau nhức xương, nhức khớp, giải cảm mạo, lợi tiểu...

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Cây thuốc
I
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật xâm hại


title: Trận Ypres lần thứ hai

text:
Trận Ypres lần thứ hai là một trận đánh trên Mặt trận phía Tây của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, diễn ra từ ngày 22 tháng 4 cho đến ngày 25 tháng 5 năm 1915. Là chiến dịch tấn công đầu tiên và duy nhất của quân đội Đế quốc Đức trên Mặt trận phía Tây vào năm 1915, đây cũng là cuộc giao chiến lớn đầu tiên của Canada, đã tạo nên danh tiếng cho quân đội Canada bất chấp thiệt hại không nhỏ của họ. Trong chiến dịch tấn công này, quân đội Đức đã giành chiến thắng trước quân đội Đế quốc Anh, Pháp và Bỉ, gây thiệt hại nặng nề cho liên quân. Mặc dù Lực lượng Viễn chinh Anh đã vẫn làm chủ thị trấn Ypres, thị trấn này không còn giá trị gì về quân sự. Đây cũng là lần đầu tiên mà khí độc được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh, và chênh lệch về thiệt hại giữa hai phe thể hiện thành công của quân Đức trong việc sử dụng khí độc trong trận đánh này. Việc sử dụng khí độc của quân Đức tại Ypres cũng định hướng cho giai đoạn sau của cuộc chiến tranh.

Người Đức đã phát động chiến dịch này với hai mục tiêu: thứ nhất là để tránh tạo sự chú ý đến chuyển động của quân đội Đức sang Mặt trận phía Tây để chuẩn bị chiến dịch mà dẫn tới chiến thắng của họ tại Gorlice-Tarnów, thứ hai là để đánh giá tác động của khí độc lên Mặt trận phía Tây. Trước đó, quân Đức đã dùng đến hơi độc trong trận Bolimov (1915) trên Mặt trận phía Đông nhưng tại đây hơi độc đã bị đóng băng do thời tiết lạnh. Chiến tuyến Ypres được các lực lượng Pháp, Canada và Anh phòng ngự. Quân Pháp chiếm giữ phần phía Bắc của chiến tuyến, với 2 sư đoàn gồm thâu lính Zouave, bộ binh nhẹ mang súng trường người châu Phi và người Algeria bản xứ. Về bên phải quân Pháp là sư đoàn Canada, và về bên phải quân Canada là 3 sư đoàn quân chính quy Anh. Vào ngày 22 tháng 4 năm 1915, sau một cuộc pháo kích ngắn ngủi, sau đó họ thả khí độc về phía quân Pháp tại Gravenstafel. Khí độc clo đã gây thiệt hại nặng nề cho quân Pháp, khiến cho chiến tuyến của họ bị tan vỡ. Hơi độc đã tạo nên một lỗ hổng rất lớn trong chiến tuyến của quân đội phe Hiệp Ước về hướng Bắc Ypres, gây hiểm họa cho quân đội Anh và quân Canada. Tuy nhiên, do không có quân trừ bị và bất ngờ trước thành công của mình, quân đội Đức đã không chiếm giữ toàn bộ thế thượng phong. Nhờ đó, tướng Horace Smith-Dorrien đã kịp thời đưa các lực lượng Canada vào lỗ hổng. Quân Canada đã giữ được trận tuyến, mặc dù cho đến cuối ngày quân Đức đã gây tổn thất rất lớn cho địch thủ. Ngày hôm sau, quân Canada tấn công quân Đức nhưng bị đánh thiệt hại nặng, song các cuộc tấn công của quân Canada đã đem lại thời gian cho lực lượng đồng minh bảo vệ sườn của mình.

Khối Hiệp Ước không có biện pháp thích ứng để chống lại hơi độc của đối phương. Tuy nhiên, clo tan được trong nước, do đó một biện pháp phòng chống hơi độc nhất thời cho lính Hiệp Uớc là mặc quần áo nhúng nước. Cách này đã khiến cho quân Canada đánh lui được cuộc tấn công bằng hơi độc của quân Đức vào ngày 24 tháng 4 năm 1915. Đối diện với hiểm họa từ khí độc, vào ngày 27 tháng 4 năm 1915 Smith-Dorrien đã quyết định triệt thoái vài dặm về cao điểm Ypres. Trước khi ông có thể thực hiện được quyết định này, tướng Herbert Plumer đã thế chức ông. Đến Ypres, Plumer đã có những kết luận tương tự như Smith-Dorrien và tiến hành rút lui vào ngày 1 tháng 5 năm ấy. Vào ngày 2 tháng 5 năm 1915, quân Đức một lần nữa phát động tiến công nhưng đã bị quân Anh đẩy lùi. Vào ngày 8 tháng 5 năm ấy, quân Đức giành được một thắng lợi nhỏ.Trong các ngày 24 – 25 tháng 5, sau khi thả hơi độc trên một mặt trận dài 4.5 dặm Anh, quân Đức lại tấn công và dù ban đầu thất bại nhưng cuối cùng họ đã buộc quân Anh phải rút lui. Mặc dù quân đội Đức đã không chọc thủng được phòng tuyến của quân đồng minh, thắng lợi trong trận Ypres lần thứ hai đã mang lại cho họ phần lớn vùng đất cao trong khu vực và thu nhỏ "chỗ lồi Ypres". Song, một hậu quả của chiến thắng Ypres là thái độ phản cảm của quốc tế đối với hơi độc của Đức.

Xem thêm
 Trận Ypres lần thứ nhất
 Việc sử dụng khí độc trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
 Trận Ypres lần thứ ba
 Đài tưởng niệm Saint Julien
 Danh sách trận đánh liên quan tới Canada trong Chiến tranh thế giới thứ nhất

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Kitchener's Wood Memorial
http://www.users.globalnet.co.uk/~cjmorton/service/ww1/ypres/overview.htm

Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Trận đánh liên quan tới Đức
Những trận đánh lớn trong lịch sử
Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận đánh liên quan tới Canada
Trận đánh liên quan tới Pháp
Trận đánh liên quan tới Ấn Độ thuộc Anh
Xung đột năm 1915
Bỉ năm 1915


title: Vọng cách

text:
Vọng cách hay gọi cách, cách biển, lá cách (danh pháp khoa học: Premna serratifolia) là loài cây thường xanh thuộc họ Hoa môi, được Carl von Linné mô tả khoa học năm 1771.

Cây bụi lớn cao tới 7m, phân nhánh nhiều, mọc thẳng đứng, hiếm khi là leo, có thể có gai. Lá đơn nguyên, mọc đối chữ thập. Có hình dạng và màu sắc rất thay đổi, hình trái xoan hay trái xoan bầu dục, gốc tròn hay hình tim, hơi bất xứng, chóp tù hay có mũi ngắn, dài tới 16 cm, rộng 12 cm hay hơn, rìa lá nguyên hoặc hơi khía răng ở phần trên, có ít lông ở dưới, nhất là trên các gân. Lá non có màu xanh nhạt, khi già màu xanh đậm. Hoa mọc ở đầu cành, hoa tự ngù, kích thước hoa nhở, màu trắng xám. Quả hình trứng, màu đen khi chín, rộng cỡ 3–4 mm, có 4 ô, mỗi ô chứa một hạt. Mùa hoa quả từ tháng 5 đến tháng 11 hàng năm, khi cây có hoa thường thu hút nhiều côn trùng ong bướm.

Sinh thái và phân bổ
Cây có biên độ sinh thái rộng, thích nghi được vùng đất thường xuyên ngập nước mặn đến nước lợ và nước ngọt. Xuất hiện từ ven biển, đầm lầy đến ven suối, ven trảng rừng ở cao độ 0–300 m, nơi có ánh sáng toàn phần đến bóng râm một phần.

Cây Vọng cách mọc hoang phân bổ từ miền Nam Trung Quốc tới Ấn Độ, khắp vùng Đông Nam Á, Úc và các đảo tây Thái Bình Dương.

Sử dụng
Vọng cách được sử dụng làm thuốc, pha nước uống hàng ngày hoặc làm rau gia vị trong ẩm thực, trong đó có thể kể đến các món sử dụng lá cách ăn sống (kèm một số loại lá khác, như lá sung, lá đinh lăng, lá điều, lá đào,, cù nèo, bông súng v.v.) như món gỏi cá, bánh xèo; các món um lá cách như lươn um lá cách; các món xào lá cách sử dụng thịt gà, thịt rắn, lươn, ếch, thịt chuột v.v.. Lá khi gặp nhiệt độ cao thì thơm lừng và có tác dụng khử tanh của thực phẩm, biến thực phẩm trở nên thơm ngon.

Trong Đông y lá cách có công dụng làm mát gan, thải độc, thanh nhiệt, hỗ trợ điều trị viêm đại tràng, tăng cường chức năng tiêu hoá, điều trị lỵ, thông tiểu, lợi sữa, giúp phòng ngừa và chữa các bệnh về gan, viêm đại tràng, thông tiểu, hạ huyết áp, trị nhức mỏi, điều hòa kinh nguyệt.

Bảo tàng hình ảnh cây vọng cách

Chú thích

Cây gia vị
Cây thuốc
S
Thực vật Ấn Độ
Rau ăn lá
Thực vật được mô tả năm 1771


title: Bơ đậu phộng

text:
Bơ đậu phộng hay bơ lạc là một dạng bơ thực vật được chế biến từ thành phần chính là đậu phộng và đường với một ít dầu và chế bằng phương pháp xay hoặc dã nhuyễn. Bơ đậu phộng là thức ăn phổ biến ở Bắc Mỹ, Hà Lan, Anh và một phần ở châu Á, thông dụng như ở Philippines, Indonesia và Việt Nam. Khởi đầu của việc chế biến bơ đậu phộng là ở châu Mỹ bởi người Aztec.

Công dụng

Bơ đậu phộng có lợi cho tim, vì chúng thay thế cho những lipid có hại và những lipid chưa bão hòa. Ngoài ra nó còn cung cấp chất dinh dưỡng bổ ích cho máu, có chứa lượng vitamin E cao như tất cả các loại đậu sống khác, thành phần dầu chủ yếu trong bơ đậu phộng cũng có tác dụng tốt vì chống lại khí oxy làm giảm vitamin E.

Loại bơ này chứa nhiều protein, nguồn chất béo không bão hòa nên cung cấp một phần thiết yếu chất dinh dưỡng hữu ích cho cơ thể. Bơ đậu phộng có thể được bảo quản trong tủ lạnh đến 6 tháng khi đã mở ra. Có thể cho bơ đậu phộng này vào vài lát táo hoặc lê hoặc làm gia vị cho món xốt, nước xốt và ăn kèm với các loại thức ăn ưa thích. Nó dùng giống như một loại bơ thông thường, thưởng thức theo khẩu vị của từng người.

Ngoài ưu điểm là một trong những thành phần của các món ăn nhanh, bơ đậu phộng còn được sử dụng để kết hợp trong rất nhiều món chính, người ta có thể dùng bơ đậu phộng để thêm vào những món ăn chơi như salad, bánh mỳ nướng hoặc pizza, làm nước chấm, làm kẹo sô-cô-la đậu phộng....

Ngoài làm thực phẩm, bơ đậu phộng còn rất nhiều công dụng khác như: Khử mùi tanh, làm sạch nhựa vinyl và da, sửa DVD và CD bị trầy xước, loại bỏ kẹo cao su dính trên tóc, loại bỏ kẹo cao su dính trên thảm, loại bỏ dấu của sticker, loại bỏ keo dính trên tay, tẩy lông....

Tham khảo

 Bơ đậu phộng tốt cho tim
 Bơ đậu phộng

Thực phẩm
Bơ
Ẩm thực Canada
Ẩm thực Hoa Kỳ
Nguyên liệu thực phẩm


title: Kênh đào Rideau

text:
Kênh đào Rideau được xây dựng vào đầu thế kỷ thứ 19. Nó có chiều dài 202 km, kéo dài từ thủ đô Ottawa đến cảng Kingston trên hồ Ontario ở phía nam. Người Anh xây dựng nó với mục đích ban đầu là để phục vụ quân sự, nhằm kiểm soát khu vực, bảo vệ thuộc địa chống lại Hoa Kỳ. Rideau là một trong những con kênh đầu tiên trên thế giới được xây dựng để phục vụ cho tàu hơi nước qua lại. Hiện nay, cấu trúc, công sự của kênh đào này vẫn được bảo tồn nguyên vẹn và nó vẫn được sử dụng cho mục đích đi lại.

Kênh đào Rideau là ví dụ điển hình cho một kênh đào ở Bắc Mỹ, thể hiện công nghệ xây dựng của người châu Âu. Chính nhờ có Rideau mà người Anh đã bảo toàn được thuộc địa Canada, khiến Bắc Mỹ hiện nay đã tồn tại hai quốc gia (Hoa Kỳ và Canada) thuộc hai thể chế.

Tham khảo

Kênh đào
Di sản thế giới tại Canada


title: An Hưng (định hướng)

text:
An Hưng có thể là một trong số các địa danh sau:

 Phường An Hưng, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
 Xã An Hưng, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng
 Xã An Hưng, huyện An Lão, tỉnh Bình Định

Xem thêm
Yên Hưng


title: An Nghiệp (định hướng)

text:
An Nghiệp có thể là:

 Phường An Nghiệp, quận Ninh Kiều, Cần Thơ
 Xã An Nghiệp, huyện Tuy An, Phú Yên


title: An Sinh (định hướng)

text:
An Sinh có thể là:

 Phường An Sinh, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương
 Xã An Sinh, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh


title: An Thái (định hướng)

text:
An Thái có thể là:

 Xã An Thái, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng
 Xã An Thái, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương
 Xã An Thái, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình
 Xã An Thái Đông, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang
 Xã An Thái Trung, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang


title: An Thịnh (định hướng)

text:
An Thịnh có thể là:

 Xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh
 Xã An Thịnh, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái


title: An Thọ (định hướng)

text:
An Thọ có thể là:

 Xã An Thọ, huyện An Lão, Hải Phòng
 xã An Thọ, huyện Tuy An, Phú Yên


title: An Tiến (định hướng)

text:
An Tiến có thể là một trong số các địa danh sau:

 Xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội
 Xã An Tiến, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng


title: An Trung (định hướng)

text:
An Trung có thể là:

 Xã An Trung, huyện An Lão, Bình Định
 Xã An Trung, huyện Kông Chro, Gia Lai


title: An Vinh (định hướng)

text:
An Vinh có thể là:

 Xã An Vinh, huyện An Lão, tỉnh Bình Định
 Xã An Vinh, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình


title: An Xuân (định hướng)

text:
An Xuân có thể là:

 Phường An Xuân, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam
 Xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên


title: An Đồng (định hướng)

text:
An Đồng có thể là:

Địa danh Việt Nam
 Xã An Đồng, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng
 Xã An Đồng, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình

Nhân danh
An Đồng, quan viên triều Bắc Ngụy.
An Đồng, quan viên nhà Nguyên.


title: An Đức (định hướng)

text:
An Đức có thể là:

 Xã An Đức, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre
 Xã An Đức, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
 Sông An Đức, tỉnh Tiền Giang


title: Bình Dân (định hướng)

text:
Bình dân có thể là:

Địa danh
 Xã Bình Dân, huyện Kim Thành, Hải Dương
 Xã Bình Dân, huyện Vân Đồn, Quảng Ninh

Văn hóa
 Văn hóa bình dân, ý chỉ các hình thức văn hóa đại chúng thu hút tầng lớp thường dân (hay còn gọi là dân đen).

Lịch sử
 Mặt trận Bình dân (; 1935-1938), liên minh chính trị của các lực lượng cánh tả ở Pháp trước Thế chiến thứ hai.


title: Bình Hiệp (định hướng)

text:
Bình Hiệp có thể là:

 Xã Bình Hiệp, thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An
 Xã Bình Hiệp, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi


title: Bình Hưng (định hướng)

text:
Bình Hưng có thể là:

 Phường Bình Hưng, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận
 Xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh
 Đảo Bình Hưng, xã Cam Bình, thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa


title: Bình Hải (định hướng)

text:
Bình Hải có thể là:

 Xã Bình Hải, huyện Thăng Bình, Quảng Nam
 Xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi


title: Bình Lộc (định hướng)

text:
Bình Lộc có thể là một trong số các địa danh sau:

 Xã Bình Lộc, thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai
 Xã Bình Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa
 Xã cũ Bình Lộc thuộc huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh; nay là một phần xã Bình An cùng huyện.

Xem thêm
Lộc Bình (định hướng)


title: Bình Ngọc (định hướng)

text:
Bình Ngọc có thể là:

 Phường Bình Ngọc, thành phố Móng Cái, Quảng Ninh
 Xã Bình Ngọc, thành phố Tuy Hòa, Phú Yên


title: Bình Ninh (định hướng)

text:
Bình Ninh có thể là:

 Xã Bình Ninh, huyện Chợ Gạo, Tiền Giang
 Xã Bình Ninh, huyện Tam Bình, Vĩnh Long


title: Danh sách nhân vật trong Thất kiếm anh hùng

text:
Thất kiếm anh hùng là bộ phim hoạt hình do Trung Quốc dựa theo bộ phim cùng tên do hai nhà làm phim Trung Quốc là Vương Hồng và Hạ Mộng Phàm dựng lên, dựa theo tiểu thuyết "Thất kiếm hạ Thiên Sơn" (七劍下天山) của Lương Vũ Sinh.

Tại Việt Nam, phim đã được trình chiếu trên hai kênh truyền hình là HTV3 và kênh BiBi, dài hơn 300 tập phim và được phát sóng liên tục tất cả các ngày trong tuần.

Nội dung tổng quát các phần
Bộ phim kể về cuộc hành trình giải cứu thế giới của bảy thiếu hiệp đại diện cho chính nghĩa: Hồng Miêu, Lam Thố, Đậu Đậu, Sa Lệ, Đại Bôn, Khiêu Khiêu, Đạt Đạt với các thế lực tà ác.

Những nhân vật chính

Bạch Miêu
Danh Hiệu: Trường Hồng Kiếm Chủ, Bạch Miêu Đại Hiệp

Cha của Hồng Miêu, là cựu Trường Hồng Kiếm Chủ, thủ lĩnh Thất Hiệp. 50 năm trước, ông đã cùng mẹ Lam Thố và năm tay kiếm khác Thất Kiếm Hợp Bích đánh bại Giáo chủ Ma giáo Hắc Tâm Hổ. Tuy nhiên, Hắc Tâm Hổ vẫn chưa chết. 50 năm sau, hắn quay lại, và khiến cựu Trường Hồng Kiếm Chủ hy sinh trong tập đầu tiên.

Lồng tiếng Trung: Trương Hoài Võ

Lồng tiếng Việt: Tạ Bá Nghị

Hồng Miêu
Danh Hiệu: (Tân) Trường Hồng Kiếm Chủ, Bạch Y Thiếu Hiệp

Là thủ lĩnh của nhóm Thất hiệp, con trai của Cựu thủ lĩnh Thất hiệp Bạch Miêu. Cậu là người giỏi nhất Thất hiệp, có đủ phẩm chất của một người anh hùng: võ công cao cường, đầu óc sắc bén, thông minh, nghĩa hiệp, tài chỉ huy xuất sắc, điềm tĩnh, gan dạ, giàu lòng thương người. Ngoài ra, Hồng Miêu còn có tình cảm đặc biệt với Lam Thố, dù rất nhiều cô gái thích cậu, nhưng cậu chỉ quan tâm giúp đỡ như bạn bè.

Lồng tiếng Trung: Phó Dĩ Lâm

Lồng tiếng Việt: Nguyễn Anh Tuấn

Ngày sinh của cậu là ngày 31 tháng 7

Trong mười hai cung hoàng đạo, Hồng Miêu là cung Sư Tử

Sức Mạnh: Hoả (Lửa)

Nơi ở: Tây Hải phong lâm (Tương Tây - Trương Gia Giới)

Vũ Khí: Trường Hồng Kiếm (dài 3 thước 5 tấc, thân kiếm đỏ đậm như máu, chém sắt như chém bùn)

Kiểu võ công: Chí dương chí cương, lấy động chế tĩnh

Khinh công: Đạp Tuyết Tìm Mai, Thê Vân Tung, Lăng Ba Vi Bộ

Tâm pháp: Phi Hồng Tâm Pháp (Nhất Chiêu Tam Thức, Nhất Thức Cửu Biến)

Chiêu thức:

Nhất chiêu tam thức

Hỏa Vân Mãn Thiên

Thải Hồng Mạn Thiên

Thái Kiều Hoành Không

Hồ Trạng Hồng Nghê

Hồng Hà Phi Tiên

Quang Mang Vạn Trượng

Nhật Chiếu Cửu Châu

Phật Quang Phổ Chiếu

Phật Quang Hàng Ma

Vạn Phật Triều Tông

Phi Long Tại Thiên

Thần Long Cửu Biến

Dục Hỏa Trùng Sinh

Phong Sinh Thủy Khởi

Xích Cầu Xuất Lung

Khí Quán Trường Hồng

Trường Hồng Phi Thiên

Trường Hồng Tại Thiên

Trường Hồng Huyễn Ảnh

Trường Hồng Kích Lãng

Trường Hồng Lạc Nhật

Trường Hồng đại pháp

Kiếm chiêu hợp bích: Trường Hồng Quán Nhật

Kiếm chiêu song kiếm hợp bích: Long Du Cửu Thiên, Long Phụng Trình Tường.

Võ công khác: Càn Khôn Đại Na Di, Giáng Long kiếm, Ngự kiếm thuật, Trường Hồng chân khí, Thu Phong Táo Lạc Diệp

Kiếm chiêu mạnh nhất: Hỏa Vũ Toàn Phong

Kiếm chiêu cuối cùng (tự sát chiêu): Thiên địa đồng thọ

Lam Thố
Danh Hiệu: Băng Phách Kiếm Chủ, Ngọc Thiềm cung Chủ, Võ Lâm Đệ Nhất Mỹ Nhân, Sứ Giả Hoà Bình

Tay kiếm thứ hai trong Thất Hiệp, hậu duệ của Thỏ Ngọc Tiên Nữ. Lam Thố là Cung Chủ Ngọc Thiềm Cung, được người đời phong danh Thiên Hạ Đệ Nhất Mỹ Nhân, sở hữu võ công cao cường. Cô thông minh, xinh đẹp, dịu dàng, tốt bụng lương thiện, tinh thần bằng hữu và chính nghĩa rất mạnh. Là người có địa vị cao, sống trong nhung lụa, nhưng Lam Thố không hề kiêu căng, ngạo mạn mà luôn quan tâm, đối xử dịu dàng với mọi người, kể cả là xa lạ. Tuy nhiên, cũng vì bản tính lương thiện ấy mà cô thường xuyên bị kẻ xấu lợi dụng. Ngoài ra Lam Thố rất tài giỏi trong việc nữ công gia chánh, cũng như Hồng Miêu, cô rất yêu cậu.

Lồng tiếng Trung: Yến Đình

Lồng tiếng Việt: Võ Ngọc Quyên

Ngày sinh của Lam Thố là 1/3

Trong mười hai cung hoàng đạo, cô là cung Song Ngư

Sức mạnh: Băng

Nơi ở: Thiên Môn sơn - Ngọc Thiềm Cung

Vũ khí: Băng Phách Kiếm (Có nguyên tố là băng, dài 2ft 9inch, nặng 23kg, thân lưỡi hẹp, cực kỳ lạnh, cạnh sắc, người bình thường không thể sử dụng nó)

Kiểu võ công: Lấy động chế tĩnh, Lấy nhu khắc cương.

Chiêu thức:

Băng Hoa Thủy Nguyệt

Bách Phụng Hồi Sào

Băng Tuyết Tiêu Dung

Thiên Lý Băng Phong

Băng Đông Tam Xích

Tuyết Thượng Gia Sương

Tuyết Hoa Phi Tiên

Băng Khởi Tuyết Lai

Tuyết Nhược Thanh Thiên

Tuyết Nhu Vân Khí

Phách Băng Xuất Liên

Băng Tuyết Giao Gia

Băng Tuyết Mạn Dương

Mạn Thiên Băng Vân

Băng Kích Ngọc Cốt

Băng Phách Ngưng Kết

Thiên Nữ Tán Hoa

Nguyệt Mãn Hàn Băng

Thiên Hàn Địa Đống

Kiếm Quyền Lê Hoa

Lạc Anh Tân Phân

Ngũ Nguyên Quy Tâm

Họa Long Điểm Tinh

Thái Sơn Áp Đỉnh

Tiên Nhân Chỉ Lộ

Bách Chuyển Thiên Hồi

Kiếm chiêu hợp bích: Băng Thiên Tuyết Địa

Kiếm chiêu song kiếm hợp bích: Phụng Vũ Thiên Tế.

Kiếm chiêu mạnh nhất: Băng Cực Hỏa Chuyển, Băng Sát Cửu Trùng Thiên

Sát chiêu: Băng Phách Hàn Khí Trận

Võ công khác: Lưu Vân Phi Tụ, Hàn Băng Tỏa, Tú Nữ Thần Trâm (Thần Trâm Hàng Ma Tỏa), Băng Tuyết Lê Hoa Kiếm, Quan Âm Tuyết Liên Hoa, Bát Quái Thiên Băng Tinh Trụ, Tán Phách Thần Công, Hổ Phách Thần Đồng, Băng Phách đại pháp

Sa Lệ
Danh Hiệu: Tử Vân Kiếm ChủLà tay kiếm thứ ba trong Thất Hiệp. Nhưng trước khi Hồng Miêu và Lam Thố biết được điều đó thì cô đã bị Mã Tam Nương (phó giáo chủ ma giáo) khống chế và trở thành "Cô Gái Câm" phục vụ cho việc tam kiếm hợp bích. Sau này, Mã Tam Nương bị Hồng Miêu nghi ngờ, biết rằng nếu giữ mạng cho Sa Lệ thì sẽ bị phát hiện sớm nên đã ra tay đầu độc cô và đổ đi thuốc giải. Về sau, khi Hồng Miêu vô tình biết được Sa Lệ mới thực sự là Tử Vân kiếm chủ, cậu đã nhanh chóng đưa cô đến Lục Kỳ Cát gặp thần y Đậu Đậu để cứu chữa. Nhưng quá muộn, không thể cứu vãn. Sa Lệ mất đi cánh tay phải. Tuy nhiên cô không nản chí mà quyết tâm học bằng được kiếm pháp tay trái để chờ ngày Thất kiếm hợp bích thành công, cô sẽ ra tay giết Mã Tam Nương.

Lồng tiếng Trung: Lưu Dung

Lồng tiếng Việt: Nguyễn Thụy Thùy Tiên

Ngày sinh của cô là 25 tháng 4.

Trong mười hai cung hoàng đạo, Sa Lệ là cung Kim Ngưu.

Sức mạnh: Mây

Nơi ở: Quán trọ Kim Tiên Khê.

Vũ khí: Tử Vân Kiếm.

Tử Vân tâm pháp: Tử khí đông lai, vân tiêu vụ tán

Kiểu võ công: Chí Âm Chí Nhu

Chiêu thức:

Tử Vân Nhất Thức

Tử Vân Xung Thiên

Tử Tuyết Phi Dương

Tử Trúc Phi Tiên

Tử Anh Mạn Vũ

Tử Hoa Mãn Địa

Tử Quang Vạn Đạo

Tử Thụ Khai Hoa

Tử Hà Mãn Thiên

Tử Nhân Phi Tán

Tử Chưng Hà Úy

Vân Tiêu Vụ Tán

Kiếm chiêu hợp bích: Tử Khí Đông Lai

Kiếm chiêu mạnh nhất: Thái Cực Phong Ấn (phong ấn thái cực quyền)

Khinh công: chưa biết

Các võ công khác: Tả thủ kiếm pháp (Kiếm pháp sử dụng tay trái)

Đậu Đậu
Danh Hiệu: Vũ Hoa Kiếm Chủ, Thần Y

Đậu Đậu là tay kiếm thứ tư, nhỏ tuổi nhất trong Thất kiếm. Tuy vậy cậu lại là một thần y nổi tiếng gần xa. Yêu đùi gà nướng, tình tình nghịch ngợm, nhát gan sợ chết nhưng sẵn sàng lấy thân thử độc, làm tận chức trách của một vị y giả, dũng cảm xông pha không sợ hiểm nguy khi bạn bè gặp nạn.

Ngày sinh của cậu là 30 tháng 5

Lồng tiếng Trung: Lưu Quyên

Lồng tiếng Việt: Trần Hoàng Sơn

Trong mười hai cung hoàng đạo, Đậu Đậu thuộc cung SONG TỬ

Sức mạnh: Thủy (Nước)

Nơi ở: Lục Kỳ các

Vũ khí: Vũ Hoa Kiếm.

Kiểu võ công: Cương nhu bính tấn, Hóa thực vi hư

Chiêu thức:

Phong Vũ Đồng Chu

Xuân Phong Hóa Vũ

Lê Hoa Phi Vũ

Bạo Vũ Lê Hoa

Lạc Hoa Mãn Thiên

Tật Hoa Kính Thảo

Hoa Vũ Mãn Thiên

Vị Vũ Trù Mục

Nhân Vũ Mông Mông

Đại Vũ Bàng Đà

Hồng Tiêu Vũ Tế

Phong Vũ Hối Minh

Hải Khiếu Long Ngâm

Sậu Vũ Cấp Phong

Thanh Tùng Đĩnh Lập

Đại Vũ Phân Phi

Kiếm chiêu hợp bích: Đại Vũ Phân Phi

Kiếm chiêu mạnh nhất: Thủy Mạn Kim Sơn

Võ công khác: Kim châm độ huyệt

Đại Bôn
Danh Hiệu: Bôn Lôi Kiếm ChủLà tay kiếm thứ năm trong Thất Hiệp, rất thích rượu và cá cược, nhưng sau này cai được rượu và cờ bạc để lấy Bôn Lôi kiếm. Đại Bôn là một người hào sảng, suy nghĩ đơn giản, ghét ác như thù, thích ra tay hành hiệp trượng nghĩa, nhưng đôi lúc nóng nảy hấp tấp. Tuy vậy, cậu sống rất có tình có nghĩa. Cậu cũng có tình cảm với Sa Lệ (đôi lúc còn gọi cô là vợ) và cũng rất sợ Sa Lệ.

Ngày sinh của cậu là 13 tháng 3

Lồng tiếng Trung: Trương Hoài Võ

Lồng tiếng Việt: Lâm Quốc Tín

Trong mười hai cung hoàng đạo, Đại Bôn là cung Song Ngư.

Sức mạnh: Lôi (Sấm Sét)

Nơi ở: Khoái Hoạt Lâm - Bôn Lôi Sơn Trang

Vũ khí: Bôn Lôi Kiếm, Thủy Hỏa côn

Kiểu võ công: Chí Cường Chí Cương, Tụ hư vi thực

Chiêu thức:

Nhất Thanh Nhị Bạch

Lôi Điện Hợp Nhất

Kình Hấp Trường Hồng

Bôn Lôi Vạn Lý

Bôn Dật Tuyệt Trần

Lôi Đình Vạn Điếu

Triều Minh Điện Xế

Điện Lưu Tinh Tán

Điện Siểm Lôi Minh

Phong Trì Điện Xế

Lôi Điện Giao Gia

Lưu Tinh Xế Điện

Tinh Trì Xế Điện

Tấn Điện Lưu Quang

Truy Vân Trục Điện

Bôn Lôi Cổn Cổn

Kiếm chiêu hợp bích: Cửu Thiên Lôi Động

Kiếm chiêu mạnh nhất: Lôi Đình Vạn Điếu

Võ công khác: Thủy Hỏa Côn pháp

Khiêu Khiêu
Danh Hiệu: Thanh Quang Kiếm ChủLà tay kiếm thứ sáu trong Thất Hiệp. Lúc đầu, Khiêu Khiêu là gián điệp, trà trộn vào Ma Giáo nhằm mục đích trả thù cho cha mẹ mình. Tuy nhiên, trước khi thực hiện được mục đích, Hắc Tâm Hổ đã phát hiện ra. Vậy nên, cậu cùng Thất hiệp Thất kiếm hợp bích tiêu diệt Hắc Tâm Hổ. Là một người thông minh cơ trí, nếu không nhờ có Khiêu Khiêu bí mật giúp đỡ thì Hồng Miêu chưa chắc đã có thể nhanh chóng tập hợp đủ các tay kiếm để đánh bại Ma giáo.

Ngày sinh của cậu là 8 tháng 11

Lồng tiếng Trung: Tiểu Duệ

Lồng tiếng Việt: Thái Minh Vũ

Trong mười hai cung hoàng đạo, Khiêu Khiêu là cung Bọ Cạp.

Nơi ở: Thiên Huyền Luyện Không

Vũ khí: Thanh Quang Kiếm.

Sức Mạnh: Quang (Ánh Sáng)

Kiểu võ công: Âm Dương hợp nhất, Lấy nhanh chế nhanh

Khinh công: Thê Vân Tung

Chiêu thức:

Cửu Cửu Quy Nhất

Thanh Vân Trực Thượng

Lôi Điện Giao Gia

Điện Siểm Lôi Minh

Điện Quang Hỏa Thạch

Lão Ưng Triển Sí

Ưng Kích Trưởng Không

Thanh Quang Phổ Chiếu

Thanh Quang Vạn Trượng

Nhị Nguyệt Xuân Phong

Kim Thạch Vi Khai

Thanh Quang Tại Thiên

Kiếm chiêu hợp bích: Thanh Long Hàng Ma

Kiếm chiêu mạnh nhất: Phong Trì Điện Xế

Kiếm chiêu được biến hóa: Hàn Băng Chi Nhận

 Đạt Đạt
Danh Hiệu: Toàn Phong Kiếm Chủ'''

Tay kiếm cuối cùng trong Thất hiệp và là cốc chủ Bách Thảo cốc. Đạt Đạt là người lớn tuổi nhất trong thất kiếm, am hiểu cầm nghệ và y thuật, rất chín chắn, nho nhã lễ độ, văn thao võ lược, lạnh lùng với người ngoài nhưng ấm áp với gia đình và huynh đệ. Tuy chín chắn là vậy nhưng khi bị đụng tới điểm yếu thì rất dễ hoảng. Ngoài ra, cậu cũng là một người rất thương yêu vợ con, nhưng cũng chính vì thế mà gia đình là điểm yếu của Đạt Đạt.

Gia đình: Vợ (Đan Đan) và con trai (Hoan Hoan)

Ngày sinh của cậu là 5 tháng 1

Lồng tiếng Trung: Lương Thực Chi

Lồng tiếng Việt: Hồ Tiến Đạt

Trong mười hai cung hoàng đạo, Đạt Đạt là cung Ma Kết

Nơi ở: Bách Thảo cốc (Thập Lý Hoa Lan)

Vũ khí: Toàn Phong Kiếm

Sức Mạnh: Phong (Gió)

Kiểu võ công: Trong cương có nhu, trong nhu có cương

Chiêu thức:

Phong Bình Lãng Tĩnh

Toàn Phong Tứ Khởi

Bộ Ảnh Hệ Phong

Phong Vũ Giao Gia

Tham Phong Tứ Hà

Thảo Yến Phong Hành

Hưng Phong Tác Lãng

Bát Thảo Chiêm Phong

Bát Diện Sử Phong

Phong Quyên Tàn Vân

Kiếm chiêu khi hợp bích: Phong Khởi Vân Dũng

Kiếm chiêu mạnh nhất: Thiên Toàn Địa Chuyển

Chiêu thức khác: Trích Diệp Thương Nhân, Thiên Cầm Thần Công, Phi Hoa Đả Vật, Lưu Vân Phi Tụ

Nhân vật hợp bích
Tổng cộng có mười bảy nhân vật có khả năng hợp bích, gồm:
Bạch Miêu
Mẹ Lam Thố
Cha Khiêu Khiêu
Mẹ Sa Lệ
Cha Đại Bôn
Cha Đậu Đậu
Cha Đạt Đạt
(Tân) Trường Hồng Kiếm Chủ
Băng phách kiếm chủ
Tử Vân Kiếm Chủ
Bôn Lôi Kiếm Chủ
Vũ Hoa Kiếm chủ
Toàn Phong Kiếm Chủ
Thanh Quang Kiếm Chủ
Lục Tẩu
Mã Tam Nương (Tử Vân Kiếm Chủ giả mạo)
Hắc Tiểu Hổ (Trường Hồng Kiếm Chủ giả mạo)

Song Kiếm Hợp Bích
Là loại hợp bích cấp thấp nhất. Song kiếm hợp bích chỉ cần hai thanh kiếm nên được sử dụng phổ biến trong hầu hết các phần, tuy nhiên sức công phá không mạnh lắm.

Lần đầu: Hồng Miêu và Lam Thố

Tam Kiếm Hợp Bích
Là loại hợp bích cần ba thanh kiếm. Sức công phá không mạnh lắm, tuy có nhỉnh hơn so với Song kiếm. Được sử dụng trong hầu hết các phần.

Lần đầu: Hồng Miêu, Lam Thố và Mã Tam Nương

Tứ Kiếm Hợp Bích
Là loại hợp bích cần bốn thanh kiếm, sức công phá tương đối lớn, một số phần không có loại hợp bích này

Lần đầu: Hồng Miêu, Lam Thố, Mã Tam Nương và Đậu Đậu

Ngũ Kiếm Hợp Bích
Là loại hợp bích cần năm thanh kiếm, sức công phá lớn, được sử dụng trong các phần một, ba và bốn

Lần đầu: Hồng Miêu, Lam Thố, Mã Tam Nương, Đậu Đậu, và Đại Bôn

Lục Kiếm Hợp Bích
Là loại hợp bích cần sáu thanh kiếm, sức công phá rất lớn, được sử dụng trong các phần một, ba và bốn

Lần đầu: Hồng Miêu, Lam Thố, Đậu Đậu, Mã Tam Nương, Đại Bôn, Khiêu Khiêu. [Sau khi hợp bích thì Hồng Miêu trúng độc (do Sinh Sinh Tạo Hóa Đơn mà Lam Thố lấy được từ Hắc Tiểu Hổ gây ra)]

Tiêu diệt: Có thể tiêu diệt Hắc Tiểu Hổ, Trư Vô Giới, Ngưu Toàn Phong, Hắc Sát, Bạch Sát, Linh Sơn Môn Chủ,..... Thực tế Lục Kiếm Hợp Bích còn có thể tiêu diệt được Hắc Long ở đầu phần bốn (Hay phần ba trên HTV3)

Người có khả năng chống lại: Hắc Tâm Hổ và Tam Lang khi biến thành ác ma

Thất Kiếm Hợp Bích
Là loại hợp bích cấp cao nhất, cần tới cả bảy thanh kiếm. Loại hợp bích này có sức công phá khổng lồ khiến Kỳ Lân quay về, chỉ xuất hiện hai lần ở tập cuối của phần một và ba để chiến đấu với nhân vật phản diện chính.

Lần đầu: Hồng Miêu, Lam Thố, Mã Tam Nương, Đại Bôn, Đậu Đậu, Khiêu Khiêu, Đạt Đạt.

Lần thứ hai: Hồng Miêu, Lam Thố, Sa Lệ, Đại Bôn, Đậu Đậu, Khiêu Khiêu, Đạt Đạt.

Các lần xuất hiện:

Phần một: Thất kiếm hợp bích tiêu diệt Hắc Tâm Hổ

Phần ba: Thất kiếm hợp bích chống lại Tam Lang khi đã biến thành ác ma nhưng bất thành.

Người có khả năng chống lại: Tam Lang khi đã biến thành ác ma.

Phần 1: Hồng Miêu Lam Thố Thất Hiệp Truyền Kỳ (Hồng Miêu Lam Thố Và Tiểu sử Bảy Hào Hiệp)

Nội dung phần 1
Hắc Tâm Hổ và bọn thuộc hạ quay lại khu rừng yên bình nơi cha con Bạch Miêu sinh sống nhằm bắt Kỳ Lân xưng bá võ lâm. Lúc này Thất hiệp đã tan rã, chỉ còn Trường Hồng Kiếm Chủ Bạch Miêu. Tuy nhiên ông đã hy sinh trong lần đầu tiên gặp lại Hắc Tâm Hổ. Hồng Miêu - con trai của Bạch Miêu - nhận lệnh đi tìm bảy truyền nhân Thất kiếm để cùng quay lại Thất kiếm hợp bích tiêu diệt Hắc Tâm Hổ.
Nhân vật phụ: Tử Thố
Nhân vật phản diện cuối cùng là chính diện: Ngưu Toàn Phong
Nhân vật chính diện: Thất hiệp, Lục Tẩu, Bạch Miêu,
Nhân vật phản diện: Trư Vô Giới, Hắc Tâm Hổ, Hắc Tiểu Hổ, Mã Tam Nương
Thiệt hại nhân vật: Ngưu Toàn Phong, Lục Tẩu, Bạch Miêu, Tử Thố hy sinh. Trư Vô Giới, Hắc Tâm Hổ, Hắc Tiểu Hổ.

Ma Giáo
Theo chức vụ từ lớn đến bé:

Giáo chủ: Hắc Tâm Hổ
Thiếu chủ: Hắc Tiểu Hổ
Phó giáo chủ: Mã Tam Nương
Hộ pháp: Khiêu Khiêu (khi làm gián điệp)
Tứ Đường chủ: Trư Vô Giới
Tam Đường chủ: Ngưu Toàn Phong

Các nhân vật trong Ma Giáo là nhân vật phản diện, ngoại trừ Khiêu Khiêu và Ngưu Toàn Phong [Một quân tử (Không như Trư Vô Giới) hy sinh để cứu bằng hữu (Đại Bôn)]

Hắc Tâm Hổ
Giáo chủ Ma giáo, là kẻ thù chính của Thất hiệp ở phần một. Hắn sở hữu một sức mạnh ghê gớm, tới mức chỉ Thất kiếm hợp bích mới có thể địch nổi. 50 năm trước, hắn bị Thất hiệp với thủ lĩnh là Trường Hồng kiếm chủ Bạch Miêu Thất kiếm hợp bích đánh bại. Bởi thế nên bây giờ, Hắc Tâm Hổ quay lại để trả mối thù xưa, đồng thời truy bắt Kì Lân uống máu, bởi hắn mắc một chứng bệnh lạ mà khi phát bệnh, người ta sẽ nổi điên và không thể kiểm soát được bản thân. Máu thường chỉ có thể làm dịu bệnh, còn muốn khỏi hoàn toàn thì cần phải có máu Kì Lân, và ngoài ra, có một lời đồn rằng ai uống máu Kì Lân sẽ trở thành bá chủ thiên hạ. Nhưng cuối cùng, hắn vẫn bị Thất kiếm hợp bích tiêu diệt.

Lồng tiếng Việt: Chơn Nhơn

Các chiêu thức:
Trường Xà Xuất Độc,
Hắc Bạch Xuất Trùng,
Điện Lôi Mịt Mù,
Đuổi Sét Ngăn Sấm,
Hắc Hổ Xuất Tâm,
Hắc Tâm Bảo Chưởng,
Hắc Tâm Sa Chưởng,
Hắc Tâm Sát Chưởng,
Hắc Hổ Cuồng Phong

Hắc Tiểu Hổ
Hắc Tiểu Hổ là con trai Hắc Tâm Hổ, là Thiếu chủ Ma giáo. Anh có võ nghệ cao cường, hơn cả Hồng Miêu và từng nhân vật khác trong Thất hiệp. Tuy thuộc phe tà ác nhưng (ban đầu) anh xứng đáng là một chính nhân quân tử, ân oán phân minh. Anh có tình cảm với Lam Thố nên cực kì căm ghét Hồng Miêu, cả trên chiến trường lẫn "tình trường", nhất là khi anh thấy Lam Thố quan tâm đến Hồng Miêu mà không chú ý đến mình. Khi đó, anh đã tức uất lên và thề sẽ tiêu diệt toàn bộ Thất hiệp. Trong khi tưởng Hồng Miêu đã chết, anh đã cải trang thành cậu và luyện Trường Hồng Kiếm Pháp, chờ ngày Thất kiếm hợp bích để bắt kỳ lân về cho cha và giết Thất hiệp. Đồng thời khi ấy, anh bắt đầu khống chế thất hiệp bằng chiêu hồn dụ (Chiêu thức trước đây Mã Tam Nương dùng để khống chế Sa Lệ) nhưng may sao nhờ trí thông minh của Lam Thố và Hồng Miêu kèm theo sự bỏ bê trọng trách của Trư Vô Giới nên kế hoạch thất bại. Anh tức máu lên giết chết Trư Vô Giới (có ý định tạo phản) và liều mạng lao tới định giết chết thất hiệp. Tuy nhiên, anh lại tự giẫm vào bẫy của chính mình nên qua đời.

Lồng tiếng Việt: Kiêm Tiến

Vũ khí: Thiên Ma Tiêu Xa

Chiêu thức:

Hổ Hạ Cao Sơn

Mãnh Hổ Hạ sơn

Hắc Tâm Sát Chưởng

Hắc Tâm Sa Chuởng

Chi Tiêu Hổ Sơn

Tiêu Chi Loạn Vũ

Liên Sơn Tọa Vũ

Hoàng Tiêu Xa.

Thiên Ma loạn vũ

Mã Tam Nương
Mã Tam Nương là Phó Giáo chủ Ma giáo, thuộc hạ tin cẩn của Hắc Tâm Hổ. Khi Hồng Miêu và Lam Thố đi tìm các truyền nhân của Thất hiệp, ả đã hại Sa Lệ - tay kiếm thứ ba Tử Vân kiếm chủ - và thay thế vị trí của cô trong Thất hiệp. Ả theo Ma giáo nhưng lại muốn Thất kiếm hợp bích vì ả ta muốn nhờ Thất hiệp tiêu diệt Hắc Tâm Hổ, còn mình thì đợi khi mọi việc xong xuôi thì bắt Kì lân để xưng bá võ lâm. Rốt cuộc, ả bị Sa Lệ - lúc này đã khổ luyện thành công kiếm pháp tay trái - đánh bại nhưng không chết. Ả ta vẫn còn sống và xuất hiện ở phần hai với tư cách là mẹ của A Mộc.

Lồng tiếng Việt: Lê Hà

Chi tiết: Mã Tam Nương từ nhỏ đã sống trong cảnh ăn xin. Cô có một người con trai tên là A Mộc Tinh. Vì nghèo quá nên Mã Tam Nương bất đắc dĩ phải để con lại cho một người tốt bụng nuôi. Xong ả mới theo Ma Giáo và học trộm Tử Vân Kiếm Pháp. Mã Tam Nương thay thế Sa Lệ vào nhóm Thất Kiếm. Phút cuối cùng sau khi Thất kiếm hợp bích, tuy không bắt được Kì Lân nhưng ả ta đã may mắn thoát khỏi mũi đao của Sa Lệ. Ả đi tìm lại con. Nhưng ông lão nhận nuôi A Mộc không cho ả ta gặp. Mã Tam Nương làm đủ mọi cách để gặp con nhưng không được. Bất đắc dĩ, ả đành giết luôn ông lão. Sao đó Mã Tam Nương lợi dụng con mình nhằm mục đích giết Hồng Miêu và Lam Thố để bắt Kì Lân. A Mộc nghe lời mẹ và giết Lam Thố. Lúc Lam Thố hấp hối, A Mộc mới tỉnh ngộ, và hy sinh thân mình để lấy lại mạng sống cho Lam Thố. Lúc A Mộc chết, Mã Tam Nương đã rất hối hận và quyết định bỏ đi tu. Ả ta quả thực là một kẻ lừa gạt, độc ác, nham hiểm, kể cả với con mình.

Trư Vô Giới
Trư Vô Giới, hay còn gọi là Trư Tứ Đường Chủ, là thuộc hạ của cha con Hắc Tâm Hổ, có vị trí cao trong Ma giáo. Y là một kẻ tiểu nhân bỉ ổi, không từ bỏ bất cứ thủ đoạn nào để đạt được mục đích. Tính y háo sắc, thấy gái đẹp là mê, đã từng đến cung Ngọc Thiềm để cầu hôn Lam Thố nhưng bị khước từ. Ngoài ra, Trư Vô Giới còn là kẻ lừa thầy phản bạn, giết hại Ngưu Toàn Phong. Rốt cuộc, y cũng bị Hắc Tiểu Hổ giết chết. Nhưng hắn đã không chết mà xuất hiện trong Phần 5 (tập 71) và vẫn nham hiểm, độc ác. Trong tập 71 Phần 5 hắn đã siết cổ Hồng Miêu nhưng bất thành.

Lồng tiếng Việt: Minh Triết

Ngưu Toàn Phong
Ngưu Toàn Phong, hay còn gọi là Ngưu Tam Đường Chủ, là thuộc hạ của Hắc Tâm Hổ. Hắn là bạn rượu của Đại Bôn. Hai người chơi với nhau khá thân thiết, mặc dù Đại Bôn theo Thất hiệp còn Ngưu Toàn Phong bên Ma giáo. Cả hai thường cùng nhau thi uống rượu, chơi cờ bạc với nhau và trong mỗi lần như vậy thường chủ yếu vui là chính. Ngưu Toàn Phong không như Trư Vô Giới, hắn thật thà, thuộc hàng vũ dũng, khoái lập công nhưng cũng biết trọng tình bạn. Sau này, do vụ truy sát Sa Lệ, Ngưu Toàn Phong vì cứu Đại Bôn mà hi sinh tính mạng trước bàn tay tàn độc của Trư Vô Giới.

Lồng tiếng Việt: Trường Tân

Nhân vật khác phần 1

Lục Tẩu
Mẹ nuôi của Đại Bôn, rất yêu thương con,và có khả năng hợp bích.

Lồng tiếng Việt: Huỳnh Anh

Tử Thố
Tì nữ trong Ngọc Thiềm Cung và là nô tì thân cận nhất của Lam Thố. Cô hi sinh vì bảo vệ Hồng Miêu, Lam Thố và Đại Bôn.

Lồng tiếng Việt: Thanh Hồng

Phần 2: Hồng Miêu Lam Thố A Mộc Tinh

A Mộc Tinh
A Mộc Tinh là con trai của Mã Tam Nương. Nhưng từ nhỏ được một người tốt bụng nuôi nấng. Về sau Mã Tam Nương gặp được cậu và đã lợi dụng cậu để giết Hồng Miêu, Lam Thố. Nhưng lần đầu tiên gặp cậu, Hồng Miêu và Lam Thố đã cứu cậu. Đặc biệt Lam Thố lại coi cậu như tiểu đệ của mình và đối xử rất tốt với cậu. Nhờ tình yêu thương của Lam Thố, cậu đã dần hiểu ra bộ mặt phản diện của Mã Tam Nương và đã đánh đổi mạng sống của mình để sửa chữa những việc làm sai lầm trước đây.

Phần 3: Hồng Miêu Lam Thố phiêu lưu ký

Nội dung phần 3
Trong ngày kỷ niệm một năm đánh bại Ma giáo của Thất hiệp (cũng là ngày Lam thố mừng chức Sứ giả hòa bình) đã xảy ra hàng loạt các thiên tai kèm theo đó là những âm mưu xung bá võ lâm của Tộc chuột. Lấy năm viên tinh thạch: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, kết hợp với Ngũ nhạc đỉnh sẽ xảy ra hiện tượng Thiên ngoại Phi thiên khiến người dùng có sức mạnh vô địch. Một thế lực khác là Thiên lang môn đã làm phức tạp hơn sự việc, bản chất họ là những người tốt nhưng do Tộc chuột gây hiểu lầm rằng Hồng Miêu bắt Nhị Lang khiến họ đánh nhau với Thất hiệp một cách ác liệt. Phần ba khá phức tạp nhưng thú vị, các sự kiện sau đó diễn biến bất ngờ có người lúc đầu thiện sau ác, lúc đầu ác sau thiện, ở phe thiện nhưng ác, ở phe ác nhưng thiện.
Nhân vật:
Nhân vật chính diện: Thất hiệp, Đại Lang, Nhị Lang.
Nhân vật đa phần là chính diện (trên 50% xuất hiện là chính diện): Bạch Sát, Linh Nhi.
Nhân vật đa phần là phản diện (trên 50% xuất hiện là phản diện): Hoàng hậu chuột, Đại tế tư.
Nhân vật phản diện: Tam Lang (phản diện chính), Hắc Sát (99% xuất hiện là phản diện, khi chết không được về trời).
Thiệt hại nhân vật: Đại Lang, Linh Nhi, Bạch Sát hy sinh vì chính nghĩa, Hắc Sát bỏ mạng (tất cả các nhân vật chết đều bị Tam Lang giết chết hay nhằm để chống lại Tam Lang), Tam Lang

Tộc chuột
Theo chức vụ từ lớn đến bé:

Hoàng gia: Hoàng hậu Chuột
Thánh nữ: Linh Nhi
Thừa tướng: Đại Tế Tư
Đại hộ pháp: Tam Lang (khi đã phản bội thất hiệp)
Hộ pháp 1: Bạch Sát
Hộ pháp 2: Hắc Sát
Đội trưởng: Khiêu Khiêu (làm gián điệp)

Linh Nhi
Cô là thánh nữ của bộ tộc chuột, cực ki thích Hồng Miêu. Lúc đầu, cô giả danh là học trò của Thần y Đậu Đậu và làm cho Thiên Lang Môn và Thất hiệp có những bất đồng với nhau. Nhưng về sau, cô luôn giúp đỡ họ làm Hoàng Hậu Chuột phải xóa đi ký ức của cô về Thất hiệp. Cô là người đầu tiên trong Tộc chuột nhận ra sai lầm của tộc mình. Trong lúc mọi người đang tìm cách cứu vãn tình thế thì cô đã hy sinh tính mạng để đổi lấy sự yên bình cho thế giới. Lúc đầu là nhân vật phản diện, sau trở thành chính diện.

Lồng tiếng Việt: Lê Hà

Các chiêu thức:

Tịch Lịch Ba Chưởng,
Cửu Cửu Quy Nhất,
Phong Quyển Toàn Vân,
Tử Vương Chân Khí,
Tiên Nhân Chỉ Núi Nghiên Các Cựu Thạch,
Lai Cầu Vạn Vân Lương Cát Tựu Thạch,
Phong Thiên Cứu Lắm,
Thúc Cố Chuyển Công,
Tắt Đèn Phá Trận,
Toàn Phong Vũ Điệu,
Ngàn Cân Trụy,
Ma Âm Đại Pháp

Hoàng hậu Chuột
Còn gọi là Vương Hậu Chuột. Là mẹ của Linh Nhi. Bà muốn xưng bá thiên hạ nên đã nhờ con gái trà trộn vào trong Thất hiệp và gây mâu thuẫn giữa Thất hiệp và Thiên Lang Môn. Bà rất độc ác không có tình người (kể cả với Linh Nhi con mình), là nguyên nhân dẫn đến cái chết của Đại Lang, Bạch Sát, Linh Nhi. Chỉ đến khi bị thuộc hạ là Tam Lang phản bội (Đại Tế Tư, Hắc Sát cũng phản bội) và không còn bất cứ cơ hội xưng bá võ lâm, bà mới cầu cứu Thất hiệp một cách hèn hạ và được chấp nhận. Trong hầu hết các tập, bà là nhân vật phản diện, chỉ đến khi quá muộn không còn cứu vãn được tình thế dẫn đến con gái bà hy sinh, bà mới không còn ước mơ xưng bá thiên hạ nữa.

Lồng tiếng Việt: Phan Thị Kim Phước

Các chiêu thức:
Ma Trượng Xuất Thế,
Ma Trượng Thần Công,
Ma Trượng Sắp Mệnh Tỏa,
Ma Âm Thiên Trảo,
Ma Âm Đại Pháp,
Tỏa Thần Công,
Phân Thân Trảm

Đại tế tư
Vị đại sư của bộ tộc chuột, vì ngũ nhạc đỉnh mà ông đã chết đi sống lại rất nhiều lần, ông cũng là mấu chốt quan trọng của bộ tộc chuột với những phát minh điên rồ. Ông không trung thành với tộc chuột vì mê ước mơ phi thiên đã bị Tam Lang lợi dụng gây nhiều việc độc ác. Tập cuối ông mới nhận ra sai lầm của mình. Là nhân vật phản diện

Lồng tiếng Việt: Đặng Hạnh Phúc

Hắc Bạch song Sát
Thuộc hạ cao cấp của tộc chuột, chức vụ hộ pháp gồm Hắc Hộ pháp và Bạch Hộ pháp mặc dù tính tình trái ngược nhau.

Hắc Sát
Hộ pháp của tộc chuột. Tính cách tham lam, hèn nhát, ham công danh. Vì ngu ngốc và muốn giết Lam Thố và Linh Nhi nên đã bị Tam Lang biến thành một quả bom sau khi ăn nhân sâm đặc chế của Tam Lang. Những giây cuối đời, Hắc Sát bám vào Tam Lang làm y bị thương sau khi chính hắn bị nổ banh xác và lìa đời một cách đầy đau đớn. Hắn hối hận đã quá muộn khi biết mình chắc chắn đã chết (trước khi biết mình chắc chắn chết hắn vẫn còn tâm địa độc ác, hèn hạ) nên khác với Bạch Sát không được hiển linh về trời. Là nhân vật phản diện thứ 2 (sau Tam Lang).

Lồng tiếng Việt: Lê Trường Tân

Bạch Sát
Hộ pháp của tộc chuột nhưng không như Hắc Sát. Tuy ở phe phản diện nhưng cũng là một đấng quân tử, giàu lòng nhân hậu. Ngưỡng mộ Hồng Miêu dù là kẻ địch. Là người duy nhất trung thành đến cuối đời với bộ tộc chuột, bất kể nhiều lúc tộc chuột làm nhiều việc sai trái (và đây cũng chính là khuyết điểm lớn nhất của Bạch Sát) sau này vì cứu Hồng Miêu mà hy sinh, trong lúc hấp hối được Hồng Miêu tha thứ và quy tiên về trời, có thể coi là nhân vật chính diện. Ngoài ra, anh có thể có tình cảm với Linh Nhi.

Lồng tiếng Việt: Ngô Minh Triết

Thiên Lang Môn
Môn phái do Đại Lang làm đại trưởng môn, Nhị Lang (nhị trưởng môn), Tam Lang (tam trưởng môn), môn phái luôn đối xử tốt với mọi người, ban đầu vì bị hiểu lầm nên mới giao chiến với Thất hiệp, sau đó 2 bên là đồng minh, nhưng không lâu sau Tam Lang tạo phản giết chết Đại Lang, bắt giam Nhị Lang nên Tam Lang độc chiếm Thiên Lang Môn gây hàng loạt tội ác với danh nghĩa đại trưởng môn. Đại Lang và Nhị Lang là nhân vật chính diện.

Đại Lang
Đại trưởng thiên lang môn, cũng là bác của Tiểu Kính Tử. Người đã vì Hồng Miêu mà ra đi chính nghĩa, vì bị Tam Lang hạ độc giết chết. Trước đó đã đánh nhau với Hồng Miêu vì bị Tộc Chuột và Tam Lang lừa dối.

Lồng tiếng Việt: Trần Vũ

Nhị Lang
Nhị đệ của Đại Lang, bị tộc Chuột bắt giữ, sau được Tam Lang giải thoát nhưng bị Tam Lang lừa dối. Cuối cùng được giải thoát nhưng bị mất hết võ công vì sử dụng " ngự phong di hàn " để có thể giúp Linh Nhi, Tiểu Kính Tử (là nguyên tố thứ 6) đến kịp để tiêu diệt Tam Lang.

Lồng tiếng Việt: Hồ Chơn Nhơn

Tam Lang
Tam đệ trong ba anh em, ban đầu y là tam trưởng thiên lang môn dưới quyền 2 anh (Đại lang, nhị lang) là người tốt nên dù có bốc đồng, đố kị, ghen ghét người khác một chút nhưng có lẽ vẫn chưa đến nỗi nào. Từ khi Nhị lang mất tích (bị Tộc chuột bắt) ngày càng lâu y mới bắt đầu dối trá, trù dập Thất hiệp với Đại lang, muốn Nhị lang mãi mãi mất tích để tham vọng ngồi vào ghế nhị trưởng môn, nói những điều trái sự thật về Thất hiệp để mâu thuẫn hai bên ngày càng tăng (mục đích có thể để thúc đẩy Đại lang trừ khử các thành viên trong thất hiệp nhằm làm cho cuộc tìm kiếm nhị lang kết thúc để y mặc nhiên thăng cấp làm nhị trưởng môn). Tham vọng bất chính nhưng y vẫn chưa có ý định phản lại anh mình chỉ khi bị Linh nhi làm cho mù mắt làm mọi cách mà vẫn không có tác dụng, dù cho y cứu Nhị lang để xin nhị ca chữa mắt cho mình mà Nhị lang cũng bảo không có cách nào chữa khỏi, lúc đó hắn mới bộc lộ toàn bộ sự độc ác của mình khi ép nhị lang đưa tinh thạch cho hắn, hắn muốn lấy tinh thạch để xung bá võ lâm, đương nhiên Nhị lang không đưa nên y lợi dụng nhị lang đang bị thương để tấn công Nhị lang và giam giữ ông từ đó. Từ lúc ấy y là một tên lừa thầy phản bạn, bỉ ổi, vô liêm sĩ (chẳng thua kém là bao Trư Vô Giới phần 1). Là nhân vật phản diện chính phần 3.

Lồng tiếng Việt: Văn Tài

Tiểu Kính Tử
là con gái của Nhị Lang lúc đầu thì bị mù nhưng được Nhị Lang dùng Hóa Thạch Đại Pháp chữa trị không còn mù nữa.Là một cô bé rất dễ thương và nhân hậu và còn rất yêu quý các truyền nhân của Thất Kiếm, coi Hồng Miêu, Lam Thố và Linh Nhi là huynh tỷ của mình.

Lồng tiếng Việt: Kiều Oanh

Thỏ Ngọc Tiên Nữ
Là tổ tiên của Lam Thố, rất xinh đẹp và tài giỏi

Lồng tiếng Việt: Nguyễn Võ Minh Chuyên

Phần 4: Hồng Miêu Lam Thố và Quang Minh kiếm
Nhân vật:
Nhân vật chính diện: Thất hiệp, phu nhân Tuyết tinh, Mạc Tương, Hỏa Vân Kiếm Chủ, Hỏa Viêm Kiếm Chủ.
Nhân vật cuối cùng là chính diện: Tuyết nhi, Hắc Phong, Hắc Vũ.
Nhân vật phản diện: Linh Sơn Môn Chủ, Mạc Thù.
Thiệt hại nhân vật: Hỏa Vân Kiếm Chủ, Hỏa Viêm Kiếm Chủ, Phu nhân Tuyết tinh hy sinh. Mạc Thù, Linh Sơn Môn Chủ bỏ mạng. Hắc Phong, Hắc Vũ. Tuyết Nhi hy sinh tuổi già có thể qua đời ngay từ lúc đó.

Linh Sơn Môn
Theo chức vụ từ lớn đến bé:
Trưởng môn: Linh Sơn Môn Chủ
Công chúa: Tuyết Nhi
Hộ pháp: Mạc Thù
Đường chủ 1: Hắc Phong
Đường chủ 2: Hắc Vũ

Linh Sơn Môn Chủ
Là một người tàn bạo. Lão muốn đúc luyện Hắc Long Kiếm để xưng bá thiên hạ nên đã lừa gạt Tuyết Nhi, nói rằng mình là cha của cô. Khi Linh Sơn Môn Chủ định mở cánh cửa Hắc Ám để thống trị thiên hạ thì Thất kiếm cùng Mạc Tương, Tuyết Nhi vừa đúc xong Quang Minh Kiếm. Duy lão đã phá hủy linh hồn của kiếm, nhưng Tuyết Nhi đã phục hồi lại, tiêu diệt Hắc Long Kiếm và Linh Sơn Môn Chủ. Là nhân vật phản diện chính của phần bốn.

Lồng tiếng Việt: Nguyễn Trí Luân

Tuyết Nhi
Tuyết Nhi là người của Tuyết Sơn Tộc và là con gái của Tuyết Tinh phu nhân. Cô nàng lạnh lùng. Cô là một trong những Truyền Nhân của Tuyết Sơn Tộc. Cô từng bị Linh Sơn Môn Chủ lừa gạt về thân phận của mình. Sau khi tìm ra sự thật, cô đã cùng mẹ của mình, Thất Hiệp và Mạc Tương hợp sức chống lại Linh Sơn Môn Chủ cùng mưu đồ của hắn. Sau cùng, Tuyết Nhi đã hy sinh bản thân mình để tiêu diệt Linh Sơn Môn Chủ. Cô rất yêu thương mẹ. Sau khi cô nhận ra Mạc Tương là sư huynh, ngày nhỏ vẫn chơi đùa cùng cô, Tuyết Nhi bắt đầu có tình cảm với anh. Đặc biệt cô cũng là họ hàng của Lam Thố vì Cung Tuyết Vũ và Cung Ngọc Thiềm đều thuộc Tuyết tộc.

Lồng tiếng Việt: Nguyễn Võ Minh Chuyên

Nơi ở: Cung Tuyết Vũ - Tuyết Sơn Tộc

Vũ khí: Quạt Hoa Tuyết

Chiêu thức:

Hồng Băng Tuyết Tan

Ánh Băng Chi Linh

Tuyết Vũ Chi Hoa

Tuyết Vũ Đại Pháp

Tuyết Vũ Linh Khí

Tuyết Vũ Hoa Ban

Tuyết Vũ Tuyệt Kĩ Tuyết Vũ Trị

Tuyết Vũ Băng Hội Đại Pháp

Tinh Linh Chi Vũ

Phi Tuyết Phi Chi Đại Pháp

Chi Vũ Phi Tuyết Phi Chi Đại

Băng Lăng Ngọc Toái

Băng Tuyết Ngự Trị Thần Công

Hàn Khí Xuất Công

Hàn Băng Chát

Quạt Hoa Mưa Băng

Vũ Pháp Băng Tiên

Quyền Băng Chân Khí

Tuyết Ngọc Băng Đóng Tuyết

Tuyết Nhi Thiên Hoa

Tuyết Tinh Chi Hoa

Sinh Mệnh Phục Tô

Lực Phách Hoa Sơn

Hoa Điệp Đại Pháp

Hoa Tiên Mãn Nguyệt

Hoa Khai Mãn Nguyên

Tuyết Hoa Mãn Nguyệt

Hoa Sen Băng Ngọc Đại Pháp

Hoa Sen Đại Pháp

Tuyết Vũ Thiên Lai

Thiên Vũ Chưởng

Tuyết Tinh Thiên Các

Tuyết Tinh Băng Thiết

Tuyết Vũ Tụ Khí

Tuyết Vũ Hoa Khí

Tuyết Vũ Hàn Khí

Tuyết Vũ Thiên Bão

Tuyết Vũ Địa Thiên

Tuyết Vũ Phách Thiên

Ngọc Băng Hoa Tuyết

Tuyết Vũ Lôi Địa

Tuyết Vũ Ngọc Hoa

Băng Ngọc Chi Tuyết

Băng Tuyết Chi Linh

Tuyết Mây U Ám

Tuyết Khí Vạn Trân

Tuyết Vi Chi Vũ

Tuyết Công Khí Ải

Tuyết Hồng Bão Chi

Tuyệt Tình Thiên Nhân

Tuyết Thiên Địa Chủ

Tuyết Băng Giăng Hoa

Băng Vị Thiên Cô

Tuyết Băng Ngọc Giao

Tuyết Phi Hoa Tiễn.

Hắc Phong - Hắc Vũ

2 người là vợ chồng và là thuộc hạ của Linh Sơn Môn Chủ, về sau là đồng minh của Thất hiệp.

Hắc Phong

Lồng tiếng Việt: Lê Trường Tăn

Rất yêu thương vợ mình, sau cùng đã vì Hắc Vũ mà hy sinh.

Hắc Vũ

Lồng tiếng Việt: Cao Thụy Thanh Hồng

Cũng yêu thương chồng, tính tình thô lỗ, tự cao, sau vì bị Linh Sơn môn chủ phạt đã hóa câm, sau cái chết của Hắc Phong, cô quá đau buồn nên chỉ sau 1 đêm, tóc đã bạc trắng. Được thất hiệp chữa khỏi câm, cô rất biết ơn. Cuối cùng cô đã đi hy sinh vì thất hiệp, được đoàn tụ với chồng nơi chín suối.

Mạc Thù
Mạc Thù là người trong Hoả Sơn Tộc. Vì không được truyền bí kíp tạo Quang Minh Kiếm nên đã đố kị với Mạc Tương. Mạc Thù quyết định phản bội sư phụ và Hỏa Sơn Tộc quay sang làm gián điệp một cách hèn hạ cho Linh Sơn Môn Chủ và có một vị trí cao trong Linh Sơn Môn. Đặc biệt Mạc Thù vô cùng thích Tuyết Nhi. Bằng chứng là khi nghe thấy Linh Sơn Môn Chủ nói Hắc Long Kiếm có thể chữa bệnh cho Tuyết Nhi nên đã ngoan ngoãn giúp hắn đúc kiếm. Khi biết mình bị lừa, cậu đã bỏ cánh tay phải để bảo vệ cho Tuyết Nhi.

Lồng tiếng Việt: Hồ Chơn Nhơn

Phu nhân Tuyết Tinh
Phu nhân Tuyết Tinh là mẹ của Tuyết Nhi. Bà còn là cung chủ cung Tuyết Vũ. Hơn 10 năm trước Linh Sơn Môn Chủ đã phá huỷ cung Tuyết Vũ của bà, cướp đi Tuyết Nhi. Từ đó bà bị hôn mê và nằm bất tỉnh, cho đến khi Lam Thố và mọi người tới cứu. Bà và Tuyết Nhi rất thân với Đại Bàng Tuyết (Tuyết Nhi gọi là Tuyết Kỳ Nhi). Bằng chứng là khi Mạc Thù giết chết Đại Bàng Tuyết, bà đã không màng đến tuổi thọ của mình mà dùng chiêu thức "Sinh Mệnh Phục Tô" để cứu lấy Đại Bàng Tuyết.

Lồng tiếng Việt: Lưu Ái Phương

Mạc Tương
Là truyền nhân đúc Quang Minh Kiếm của Hỏa Sơn Tộc. Sư huynh của Tuyết Nhi. Có tình cảm với Tuyết Nhi. Cậu cũng có họ hàng với Hồng Miêu vì cả hai người đều có liên quan đến lửa.

Lồng tiếng Việt: Lê Trường Tân

Nơi ở: Hỏa Sơn - Hỏa Sơn Tộc

Vũ khí: Quang Minh Kiếm

Chiêu thức: Thiên địa hàm bi
-Hỏa Sơn Tuyệt Kĩ
-Hỏa Sơn Tuyền
-Hỏa Sơn Chi Vũ

Hỏa Vân Kiếm Chủ
Sư phụ của Mạc Tương và Mạc Thù, bị Mạc Thù và Linh Sơn Môn Chủ lừa gạt nhiều lần. Đã hi sinh trong một lần cứu Mạc Tương khỏi đòn tấn công của Linh Sơn Môn Chủ.

Lồng tiếng Việt: Văn Tài

Hỏa Viêm Kiếm chủ
Sư thúc của Mạc Tương. Đã hy sinh trong một lần cứu Mạc Tương

Lồng tiếng Việt: Trần Vũ

Phần 5: Hồng Miêu Lam Thố và Phượng Hoàng Lửa [?]

Hắc Long
Là nhân vật phản diện phần năm, đã thoát ra khỏi sự giam giữ dưới đại dương và làm loạn, sau này bị Phượng Hoàng Lửa thu nhỏ lại và trở thành thú nuôi của Tiểu Ly

Phượng Hoàng Lửa
Tên thật là Tiểu Phong, là người tiêu diệt Hắc Long, anh của Tiểu Tiểu Hắc.

Tiểu Ly
Là một nhà ảo thuật tài ba được sinh ra ở thị trấn Lưu Hoa. Khả năng võ thuật kém, nhưng pháp thuật lại vô cùng tốt.

Ngày sinh:1/9
Tính cách: Đôi lúc hay kiêu ngạo nhưng rất tốt bụng
Vũ khí: Những dụng cụ phép thuật
Các chiêu thức:
+Thuật Phân Thân

+Thiên Lý Băng Phong

+Thiên Địa tù lao

+Phân Thân ảo ảnh

+Trung Cực Băng Đàn

+Phản Quang

Tiểu Tiểu Hắc
Tiểu Tiểu Hắc xuất hiện ở thị trấn Long Hoa, nơi mà Thất Hiệp đã gặp Tiểu Phong trước đó không lâu. Do Tiểu Tiểu Hắc và Tiểu Phong quá giống nhau nên nó bị người dân tưởng lầm là Tiểu Phong - Phượng Hoàng Lửa đã đánh bại Hắc Long. Nhân cơ hội, nó ăn sung mặc sướng và được mọi người ngưỡng mộ. Tuy nhiên sau này, nó đã gây ra đại họa cho Thất Hiệp, khiến Ngũ hiệp biến thành trẻ con, Lam Thố mất trí nhớ cùng võ công. Còn lại Hồng Miêu, người thiệt hại ít nhất, chỉ mất võ công, cùng Tiểu Ly lên đường tìm cách khôi phục Thất Hiệp.

Thủy Đinh Đương
Thủy Đinh Đương là một cô gái tính tình khó ưa, ngang ngược nhưng thông minh và nhanh trí. Đinh Đương là một cô gái rất đam mê học võ nhưng vì quy định trên đảo Phượng Hoàng nên cô không được học võ chính thức. Do hiểu lầm nên ở những tập đầu cô đã gây khó khăn cho Hồng Miêu trong việc gia nhập Võ Quán Phượng Hoàng.Và sau đó cô đã hại Hồng Miêu rất nhiều. Nhưng cuối cùng lại thích Hồng Miêu. Chính vì lẽ đó cô không thích Lam Thố cho lắm

VìHồng Miêu để ý đến Lam Thố nên Đinh Đương càng ngày tỏ ra ghét Lam Thố. Và tỏ ra ghét những vật màu xanh.

Chiêu thức: +Thực Vật Thao Túng

+Thiên La Địa Võng

Thủy Linh Linh
Là mẹ của Đinh Đương, lúc đầu thì không cho Đinh Đương học võ, sau đó được Đinh Đương cứu nên đã quyết định cho Đinh Đương học võ. Bà cũng đã có lúc bị thương vì cứu Hồng Miêu. Trình độ nấu ăn rất tệ.

Quy Cửu Cửu
Là chủ của Võ Quán Phượng Hoàng, đồng thời lại là cha của Đinh Đương. Tuy là chủ võ quán nhưng ông ta lại không biết tí võ công nào cả. Ông phải nhờ vợ ông giúp mới giữ được võ quán.

Hàn Thiên
Cậu mất mẹ từ khi còn nhỏ. Cậu luôn mang theo mình chuỗi ngọc trân châu, vật mẹ cậu để lại và giữ gìn nó rất cẩn thận. Mỗi khi nhìn thấy Lam Thố, cậu tưởng như đang nhìn thấy mẹ mình nên cậu đã cứu Lam Thố lúc sóng thần cuốn đi và quan tâm chăm sóc cô rất nhiều. Khi bị mất trí nhớ, Lam Thố dường như đã dành tình cảm của mình cho cậu, vì cô cảm thấy ở bên cậu rất an toàn. Cũng chính vì điều này nên có đôi lần Hồng Miêu xích mích với cậu.

Gấu Kiên Cường
Là một người học ở Võ Quán, tài năng và trí tuệ đều thấp kém, chỉ biết dựa vào ba mình. Gấu Kiên Cường rất có tình cảm với Thủy Đinh Đương, nhưng Đinh Đương thì không thích, chỉ thích một mình Hồng Miêu.

Gấu Kiên Cường hay bắt nạt, quậy phá Hồng Miêu và Lam Thố, nhưng đều bị Đinh Đương trả đũa.

Tí tẹo
Tay sai của Gấu Kiên Cường.

Lư Bảo Bảo
Cũng là tay sai của Gấu Kiên Cường.

Tham khảo

Danh sách nhân vật hoạt hình


title: Bình Thanh (định hướng)

text:
Bình Thanh có thể là một trong số các địa danh sau:

 Xã Bình Thanh, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình
 Xã Bình Thanh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
 Xã Bình Thanh, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình

Xem thêm
 Bình Thành (định hướng)
 Bình Thạnh (định hướng)


title: Bình Thới (định hướng)

text:
Bình Thới có thể là:

 Xã Bình Thới, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre
 Xã cũ Bình Thới thuộc huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; nay là một phần thị trấn Châu Ổ
 Địa danh cũ Bình Thới tại Gia Định trước đây; nay thuộc địa bàn Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.


title: Bình Trị (định hướng)

text:
Bình Trị có thể là một trong số các địa danh sau:

 Xã Bình Trị, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang
 Xã Bình Trị, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam
 Xã Bình Trị, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi


title: Trương Tuấn (nhà Tống, sinh 1097)

text:
Trương Tuấn (chữ Hán: 張浚, 1097 – 1164), tên tự là Đức Viễn, hiệu là Tử Nham cư sĩ, người Miên Trúc, Hán Châu , là tể tướng nhà Nam Tống, lãnh tụ của phái kháng Kim trong lịch sử Trung Quốc. Cùng với Nhạc Phi, Lý Cương, Hàn Thế Trung, Văn Thiên Tường, ông là 1 trong 5 vị quan trong thời Nam Tống được thờ tại Đế vương miếu (历代帝王庙) được nhà Minh, nhà Thanh xây dựng, trong đó thờ những vị quan văn, võ tướng được đánh giá là tài năng và tận trung nhất qua các triều đại.

Xuất thân
Tuấn là hậu duệ của Trương Cửu Cao, em trai danh thần Trương Cửu Linh nhà Đường, dòng dõi Lưu hầu Trương Lương nhà Tây Hán. Cha là Trương Hàm, năm Nguyên Phong thứ 2 (1079) đỗ tiến sĩ, từng nhậm các chức thuộc quan của châu huyện; năm Thiệu Thánh đầu tiên (1094), triều đình cất nhắc 2 khoa Hiền, Lương, được thụ Kiếm Nam, Tây Xuyên tiết độ phán quan.

Trương Tuấn mồ côi từ năm lên 4, hành vi đoan chính, không hề dối trá, người hiểu chuyện đều cho rằng ông sẽ làm nên nghiệp lớn. Được chừng 20 tuổi, ông vào Thái Học (còn gọi là Quốc Tử Học). Năm Chánh Hòa thứ 8 (1118), đỗ Tiến sĩ. Đầu những năm Tĩnh Khang (1125 -1127), làm đến Thái Thường tự chủ bộ.

Phò tá Cao Tông, đề xuất phòng bị
Tháng 5 năm Kiến Viêm đầu tiên (1127), Trương Bang Xương được người Kim đưa lên làm hoàng đế bù nhìn, Trương Tuấn trốn khỏi kinh sư. Nghe tin Triệu Cấu lên ngôi ở phủ Ứng Thiên , ông tìm đến, kịp tham dự nghi thức đăng cơ, được ban hàm Xu mật viện biên tu, rồi đổi làm Ngu bộ lang. Tháng 7, Trương Tuấn được Thượng thư hữu bộc xạ kiêm Trung thư thị lang (dân gian gọi là Hữu tướng) Hoàng Tiềm Thiện cất nhắc làm Điện trung thị ngự sử. Tháng 8, Trương Tuấn giúp Hoàng Tiềm Thiện đàn hặc Thượng thư tả bộc xạ kiêm Môn hạ thị lang (Tả tướng) Lý Cương là chuyên quyền. Sau khi Lý Cương bị bãi chức, lại tiếp tục chịu sự công kích của Trương Tuấn.

Quân Kim nam hạ, Tống Cao Tông trốn về miền đông nam, bộ hạ của Hậu quân thống chế Hàn Thế Trung bức nhiều quan viên té xuống nước chết đuối, Trương Tuấn tâu xin đoạt hàm Quan sát sứ của Hàn Thế Trung, để mọi người biết có quốc pháp. Ông dời sang làm Thị ngự sử. Bấy giờ Tống Cao Tông ở Dương Châu, Trương Tuấn dâng lời: "Trung Nguyên là căn bản của thiên hạ, xin hạ chiếu tập kết ở Đông Kinh, Quan Thiểm, Tương Đặng để đợi xa giá giáng lâm." Vì thế trái với chủ trương cầu hòa của Hoàng Tiềm Thiện, Trương Tuấn nhận hàm Tập Anh điện tu soạn, biếm ra ngoài làm Tri Hưng Nguyên phủ. Chưa lên đường, được cất nhắc làm Lễ bộ thị lang, Cao Tông triệu đến dụ rằng: "Khanh biết mà không nói, nói mà không hết, trẫm mới lên ngôi, chính là muốn một bước lên trời mà không có lông cánh, khanh gắng ở lại giúp trẫm" Ông được ban hàm Ngự doanh sứ tư tham tán quân sự. Trương Tuấn dự đoán người Kim ắt lại đến đánh, mà triều đình Nam Tống an nhiên tự đắc, bỏ bê phòng bị, nên ra sức khuyên tể tướng Hoàng Tiềm Thiện, Uông Bá Ngạn, nhưng 2 người đều cười ông quá phận.

Dẹp loạn Miêu, Lưu, khôi phục Cao Tông
Mùa xuân năm Kiến Viêm thứ 3 (1129), quân Kim lại tiến xuống phía nam, Tống Cao Tông trốn đến Tiền Đường, để Chu Thắng Phi ở Ngô Môn chống giặc, lấy Trương Tuấn cùng tiết chế quân mã, không lâu sau Chu Thắng Phi được triệu về, chỉ còn một mình Trương Tuấn ở lại. Khi ấy ông tập hợp được mấy vạn quân, phủ dụ, an định giặc cướp các nơi. Bấy giờ thì Miêu Phó, Lưu Chánh Ngạn lật đổ Cao Tông, gởi thư thông báo đổi niên hiệu đến Bình Giang , Trương Tuấn mệnh cho tướng giữ nơi ấy là Thang Đông Dã giấu đi không tuyên. Chưa được bao lâu, bọn Miêu Phó lại truyền hịch đến, ông khóc to, triệu Đông Dã cùng Đề điểm hình ngục Triệu Triết đến bàn mưu dẹp giặc.

Bọn Miêu Phó lấy Thừa tuyên sứ Trương Tuấn (張俊) làm Tần Phượng lộ tổng quản; ông ta sắp đưa hàng vạn quân về phía tây, trên đường gặp Trương Tuấn. Ông cho rằng Trương Tuấn là người thành thực có thể cùng mưu việc lớn, vội giữ lại, cầm tay mà nói chuyện, rồi ôm nhau mà khóc, sau đó thông báo sẽ khởi binh hỏi tội Miêu, Lưu. Khi ấy Lữ Di Hạo nắm quyền Kiến Nghiệp, Lưu Quang Thế lĩnh binh Trấn Giang, Trương Tuấn sai người đưa thư gắn sáp, ước với Di Hạo, Quang Thế đem binh đến hội, rồi mệnh cho Trương Tuấn chia binh giữ Ngô Giang. Trương Tuấn dâng sớ xin đưa vua cũ trở lại, bọn Miêu Phó tìm cách ban hàm Lễ bộ thượng thư, mệnh cho ông đưa bộ hạ đến hành tại. Trương Tuấn cho rằng đại binh chưa tập hợp, nên chưa muốn lên tiếng dẹp giặc, bèn nói thác rằng Trương Tuấn đột ngột ra đi, lòng người chấn động, không thể không ở lại phủ dụ bộ hạ của mình.

Gặp lúc thủy quân của Hàn Thế Trung đến Thục, Trương Tuấn gửi thư chiêu dụ. Thế Trung đến, Trương Tuấn đại khao tướng sĩ của Trương Tuấn, Hàn Thế Trung, cổ vũ mọi người cùng đánh giặc. Sau đó ông lệnh cho Thế Trung đi gấp đến Tú Châu , giữ đường vận lương để đợi đại quân đến. Bọn Miêu Phó gởi thư chiêu dụ Trương Tuấn, ông cự tuyệt. Khi bọn Di Hạo, Quang Thế đến, Trương Tuấn kể tội bọn Miêu Phó, truyền hịch trong ngoài, soái các lộ quân tiến đánh.

Đại quân đến, bọn Miêu Phó sợ không dám ra, khách của Trương Tuấn là Phùng Phan mời tể tướng Chu Thắng Phi dẫn đầu trăm quan mời Cao Tông lên ngôi trở lại. Cao Tông ngự bút lấy Trương Tuấn làm Tri Xu mật viện sự. Ông tiến đến Lâm Bình, bọn Miêu Phó chống lại, bị Hàn Thế Trung đánh tan. Bọn Miêu Phó bỏ trốn, Trương Tuấn và bọn Di Hạo vào triều kiến, lạy rạp trên mặt đất. Cao Tông mấy lần thăm hỏi, lại truyền rằng Thái hậu muốn nhìn Trương Tuấn, đưa ông vào nội điện, trước sân cách rèm cho Thái hậu trông thấy. Cao Tông cởi đai ngọc bên mình ban cho, ông không dám nhận. Sau đó, Trương Tuấn mệnh cho Hàn Thế Trung đuổi bắt bọn Miêu Phó ở Mân Trung, giết hết bọn họ và đồng đảng.

Chiêu dụ Tiết Khánh, bắt giết Phạm Quỳnh
Tiết Khánh khởi nghĩa ở ven sông Hoài, lực lượng lên đến mấy vạn người. Trương Tuấn sợ hắn làm bậy, đi tắt đến Cao Bưu, vào lũy của Khánh, chiêu dụ được hắn. Có tin đồn ông bị giặc bắt, bọn Lữ Di Hạo xin bãi các chức vụ mà ông đang quản. Trương Tuấn trở về, Cao Tông kinh ngạc, lập tức cho ông nhận lại chức vụ.

Trương Tuấn cho rằng muốn trung hưng phải bắt đầu từ Quan Thiểm, lại lo người Kim muốn vào Thiểm mà chiếm Thục, ắt đông nam không thể giữ, bèn hăng hái xin đi. Triều đình ban chiếu cho ông làm Xuyên, Thiểm tuyên phủ xử trí sứ, được tùy nghi làm việc. Sắp đi, Ngự doanh bình khấu tướng quân Phạm Quỳnh đưa quân từ Dự Chương đến hành tại, xin tha tội chết cho bọn Miêu Phó. Ông tâu Quỳnh đại nghịch bất đạo, xin bắt để trị tội. Hôm sau, Quỳnh bị bắt ở triều đường, giao cho các quan luận tội chết. Quân đội của ông ta bị chia cho Thần Vũ quân. Rồi Trương Tuấn mới lên đường.

Thảm bại Phú Bình, mất Thiểm giữ Thục
Cao Tông hỏi đại kế, Trương Tuấn xin đặt Mạc phủ ở Tần Xuyên, sai Hàn Thế Trung trấn Hoài Đông, lệnh Lữ Di Hạo đến giúp Vũ Xương, còn Trương Tuấn, Lưu Quang Thế đầu đuôi giữ Tần Xuyên. Bàn bạc xong, ông lên đường, chưa đến Vũ Xương, thì Di Hạo đòi thay đổi kế hoạch. Trương Tuấn đã đến Hưng Nguyên, người Kim chiếm Phu Duyên  tướng địch là Lâu Túc Bột Cận đưa đại quân vượt sông Vị, đánh Vĩnh Hưng , các tướng Tống không đến cứu. Ông lập tức đi Quan Thiểm, hỏi thăm phong tục, bài trừ tệ nạn, kêu gọi hào kiệt ra sức vì nước, các tướng kính sợ mà nghe lệnh.

Gặp lúc có tin báo người Kim sắp đánh đông nam, Trương Tuấn mệnh cho chư tướng chỉnh quân đón địch. Không lâu sau người Kim đánh Giang, Hoài, Trương Tuấn lập tức đưa quân về cứu viện. Đến được Phòng Châu, biết người Kim đã quay lại phương bắc, ông lui quân về Quan Thiểm. Bấy giờ Ngột Truật vẫn còn ở Hoài Tây, Trương Tuấn sợ ông ta tiếp tục quấy nhiễu đông nam, muốn khống chế việc ấy, bèn quyết định hợp quân 5 lộ đánh phá Vĩnh Hưng, nhằm đánh động quân Kim. Quả nhiên nhà Kim gấp điều bọn Ngột Truật, Hoàn Nhan Lâu Thất, Hoàn Nhan Tông Phụ đến cứu, đôi bên đại chiến ở Phú Bình. 5 lộ quân Tống đại bại, Trương Tuấn lui về Hưng Châu , rồi lui về Lãng Châu ; kết tội thua trận mà biếm Lưu Tích, chém Triệu Triết; cắt đặt bọn Ngô Giới tổ chức phòng ngự, rồi dâng thư xin nhận tội. Tống Cao Tông tự tay viết chiếu thư xá miễn, không hề truy cứu.

Năm Thiệu Hưng đầu tiên (1131), anh em Ngô Giới, Ngô Lân đánh bại Kim soái Ngột Truật xâm phạm Hòa Thượng Nguyên. Năm sau, triều đình bái Trương Tuấn làm Kiểm hiệu thiểu bảo, Định Quốc quân Tiết độ sứ. Ông ở Quan Thiểm 3 năm, huấn luyện tân binh, đủ sức chống lại kẻ địch ngày một bành trướng; cất nhắc các tướng giỏi là Lưu Tử Vũ, Triệu Khai, Ngô Giới. Tuy nhà Tống đã mất Quan Thiểm, nhưng vẫn giữ vững được đất Thục.

Chịu sự nghi kỵ, biếm chức phục chức
Ban đầu, Trương Tuấn cất nhắc Khúc Đoan làm Tuyên phủ xứ trí sứ tư Đô thống chế, Tri Vị Châu. Trước trận Phú Bình, Khúc Đoan bất đồng quan điểm, bị Trương Tuấn biếm làm Đoàn luyện phó sứ. Còn Ngô Giới thua trận Bành Nguyên Điếm, tố cáo Khúc Đoan không tiếp ứng. Sau khi quân Tống đại bại, tâm phúc Trương Trung Ngạn của Khúc Đoan đầu hàng người Kim, Trương Tuấn nghe theo mật mưu của Ngô Giới, kết tội Khúc Đoạn cấu kết mưu phản mà hạ ngục, dùng cực hình tra khảo, khiến ông ta phải chết trong ngục. Có người đàn hặc Trương Tuấn giết Triệu Triết, Khúc Đoan là vô cớ; cất nhắc bọn Lưu Tử Vũ là không hợp lẽ; triều đình bắt đầu nghi ngờ ông.

Năm Thiệu Hưng thứ 3 (1133), triều đình sai Vương Tự làm phó cho Trương Tuấn. Gặp lúc tướng Kim là Tát Li Hạt cùng quân ngụy Tề của Lưu Dự vào phá Kim Châu, Lưu Tử Vũ làm Hưng Nguyên soái, ước với Ngô Giới cùng giữ Tam Tuyền. Người Kim đến Kim Ngưu, quân Tống bất ngờ tấn công, giết đến mấy ngàn kẻ địch. Ông nghe Vương Tự đến, bất mãn, xin giải binh quyền của ông ta, lại tâu rằng Vương Tự không thể đảm đương nhiệm vụ. Tể tướng Lữ Di Hạo không hài lòng, lại thêm Chu Thắng Phi nói gièm, nên có chiếu gọi Trương Tuấn về triều kiến.

Đầu năm Kiến Viên thứ 4 (1130), Tân Bỉnh làm Tri Đàm Châu, Trương Tuấn ở Thiểm, dùng hịch gọi ông ta phát binh, Bỉnh không nghe, ông tâu lên đàn hặc ông ta. Đến nay, Tân Bỉnh làm Ngự sử trung thừa, dẫn đầu một đám người đàn hặc Trương Tuấn. Tháng 3 năm Thiệu Hưng thứ 4 (1134), ông bị bãi hàm Tri Xu mật viện sự, được nhận hàm Động Tiêu cung , cho ở Phúc Châu. Trương Tuấn đến nơi, dâng sớ bày tỏ nỗi lo người Kim dòm ngó đông nam. Tháng 9, con Lưu Dự là Lưu Lân quả nhiên đưa người Kim vào đánh, Cao Tông nhớ lời ông, bèn miễn chức Chu Thắng Phi, vào tháng 11 cùng năm, triệu Trương Tuấn làm Tư Chánh điện học sĩ đề cử Vạn Thọ quan kiêm Thị độc. Ông vào triều, Cao Tông tự tay viết chiếu biện giải rằng mình bị lừa dối, ban cho ông hàm Tri Xu mật viện sự.

Dẹp loạn Dương Ma, giữ vững Hoài Nam
Tháng 2 năm Thiệu Hưng thứ 5 (1135), Trương Tuấn được ban hàm Thượng thư hữu bộc xạ, Đồng trung thư Môn hạ bình chương sự kiêm Tri xu mật viện sự, Đô đốc chư lộ quân mã, Triệu Đỉnh ban hàm Tả bộc xạ. Khi ấy Dương Ma (hoặc Dương Yêu) chiếm cứ Động Đình, quan quân chưa dẹp được, ông cho rằng Động Đình ở thượng lưu của Kiến Khang, sợ hắn ta làm hại, xin đi dẹp. Tháng 6, Trương Tuấn đích thân đốc chiến, Nhạc Phi dẹp xong khởi nghĩa Dương Ma. Trương Tuấn bèn tâu xin lấy Nhạc Phi đóng ở Kinh, Tương để tính Trung Nguyên, còn ông từ Ngạc, Nhạc chuyển đến Hoài Đông, đại hội chư tướng, bàn việc tổ chức phòng ngự. Cao Tông sai sứ ban chiếu gọi về hỏi han, Trương Tuấn dâng "Trung hưng bị lãm" 41 thiên, Cao Tông khen ngợi, đặt ghế cho ngồi.

Năm Thiệu Hưng thứ 6 (1136), Trương Tuấn hội chư tướng bàn bạc ở thượng du Trường Giang, muốn trị tội ngụy Tề đế Lưu Dự tiếm nghịch. Ông mệnh Hàn Thế Trung từ Thừa  nhằm vào Hoài Dương , Lưu Quang Thế tiến đến đóng quân ở Hợp Phì, Trương Tuấn tiến đến ở Hu Dị, lấy Dương Nghi Trung đi sau giúp Trương Tuấn; Nhạc Phi đến ở Tương Dương, nhòm ngó Trung Nguyên. Trương Tuấn vượt Trường Giang, phủ dụ khắp các đòn thú ở thượng du sông Hoài. Khi Trương Tuấn đến Hu Dị, Nhạc Phi đưa quân vào Thái Châu . Ông vào triều, mời Hoàng đế đến Kiến Khang. Xa giá khởi hành, Trương Tuấn đi trước đến thượng du Trường Giang, có tin báo Lưu Dự cùng cháu là Lưu Nghê hiệp với người Kim vào đánh, ông tâu rằng đây chỉ là quân của Lưu Dự mà thôi. Bọn Trương Tuấn, Lưu Quang Thế tỏ ra hoang mang, ông không cho lui quân, rồi mệnh cho Dương Nghi Trung đến đóng quân ở Hào Châu. Lưu Lân bức Hợp Phì, Trương Tuấn xin thêm quân, còn Lưu Quang Thế muốn lui quân, bọn tể tướng Triệu Đỉnh muốn triệu quân đội Nhạc Phi về phía đông. Ngự thư lệnh cho bọn Trương Tuấn, Lưu Quang Thế, Dương Nghi Trung về giữ Trường Giang. Trương Tuấn tâu lên phản đối việc điều động này, cho rằng nếu các cánh quân vượt Trường Giang quay về thì vùng Hoài Nam sẽ mất, có chiếu thư nghe theo lời ông. Dương Nghi Trung đến Hào Châu, Lưu Quang Thế đã bỏ Lư Châu chạy về phía nam, Hoài Tây chấn động. Trương Tuấn nghe tin, vội đến Thái Thạch, lệnh cho chém đầu bất cứ ai dám vượt sông trở về. Lưu Quang Thế đành phải dừng quân lại, cùng Dương Nghi Trung đón giặc. Lưu Nghê tấn công Dương Nghi Trung, bị đánh cho đại bại; Lưu Nghê, Lưu Lân đều nhổ trại bỏ trốn. Cao Tông viết thư khen ngợi, triệu ông về mà úy lạo.

Khi ấy Triệu Đỉnh bàn rằng xa giá nên về Lâm An, Trương Tuấn phản đối, Cao Tông nghe theo lời ông, biếm Đỉnh ra làm Tri Thiệu Hưng phủ. Năm thứ 7 (1137), Trương Tuấn nhờ công được Đặc tiến, không lâu sau, gia Kim tử quang lộc đại phu. Nghe tin Tống Huy Tông và Ninh Đức hoàng hậu nối nhau qua đời, ông xin phát chiếu cho quân dân để tang, Cao Tông nghe theo.

Chọc giận Tần Cối, nhiều năm lận đận
Lưu Quang Thế sợ giặc ở Hoài Tây, tháng 3 năm thứ 7 (1137), Trương Tuấn tâu xin bãi chức của ông ta, từ chối đem quân đội của ông ta giao cho Nhạc Phi, mà giao lại cho đốc phủ (tức là đặt dưới quyền quản hạt của Trương Tuấn); rồi mệnh cho Tham mưu Binh bộ thượng thư Lữ Chỉ đến Lư Châu chỉ huy. Nhưng Xu mật viện (Xu mật sứ chính là Tần Cối) cho rằng đốc phủ nắm binh có chỗ đáng ngờ, xin đặt chủ soái, triều đình lấy Vương Đức làm Đô thống chế, Lệ Quỳnh làm phó. Lệ Quỳnh không phục Vương Đức, 2 người tố cáo lẫn nhau với Ngự sử đài. Ông bèn mệnh cho Trương Tuấn làm Tuyên phủ sứ, Dương Nghi Trung, Lưu Kĩ làm Chế trí phán quan để phủ dụ bọn họ. Bọn Trương Tuấn chưa đến, tháng 8, Lệ Quỳnh đã làm phản, bắt Lữ Chỉ về với Lưu Dự, Lữ Chỉ không theo nên bị giết. Trương Tuấn nhận tội sắp xếp không thỏa đáng mà xin chịu bãi chức, Cao Tông hỏi Tần Cối có thay ông được không? Trương Tuấn đáp: "Làm việc cùng nhau, thấy ông ta có chỗ mờ ám!" Cao Tông bèn dùng Triệu Đỉnh, Tần Cối vì thế căm ghét Trương Tuấn. Ông được nhận hàm Quan Văn điện Đại học sĩ Đề cử Giang Châu Thái Bình Hưng Quốc cung. Trương Tuấn tiếp tục bị đả kích, phải làm Bí thư thiếu giám phân tư Tây Kinh, biếm ra Vĩnh Châu. Năm thứ 9 (1139), nhân Kim – Tông nghị hòa nên triều đình đại xá, Trương Tuấn được làm Đề cử Lâm An phủ Động Tiêu cung. Không lâu sau, được ban hàm Tư Chánh điện đại học sĩ, Tri Phúc Châu kiêm Phúc Kiến an phủ đại sứ.

Sứ giả của Kim đến, trên danh nghĩa là ban chiếu dụ, Trương Tuấn dâng sớ tranh luận. Năm thứ 11 (1141), ông được ban hàm Kiểm hiệu thiểu phó, Sùng Tín quân Tiết độ sứ, sung làm Vạn Thọ quan sứ, miễn Phụng triều thỉnh (tên chức quan, ở đây có nghĩa là không được vào triều nữa). Năm thứ 12 (1142) phong Hòa quốc công.

Tháng 7 năm thứ 16 (1146), sao chổi xuất hiện ở phương tây, Trương Tuấn dâng sớ xin giết gian thần, Tần Cối cả giận, lệnh cho Đài gián đàn hặc, ông bị giáng làm Đặc tiến Đề cử Giang Châu Thái Bình Hưng Quốc cung, biếm ra Liên Châu. Năm thứ 20 (1150), bị dời đi Vĩnh Châu. Trương Tuấn bị biếm hơn 20 năm, kẻ sĩ không ai không thương tiếc, tướng lĩnh nhắc đến ông đều không khỏi than thở, đến phụ nữ trẻ con cũng biết đến Trương đô đốc. Người Kim sợ Trương Tuấn, mỗi lần sứ giả đến, đều hỏi ông đang ở đâu, chỉ sợ ông được dùng lại.

Tháng 10 năm thứ 25 (1155), Tần Cối chết. Tháng 12, Trương Tuấn được khôi phục hàm Quan Văn điện Đại học sĩ, nhận chức Phán Hồng Châu . Trước đó không lâu, Trương Tuấn đưa linh cữu của mẹ về Tây Xuyên, đến Giang Lăng lại dâng sớ đề nghị kháng Kim. Đồng đảng của Tần Cối là bọn tể tướng Mặc Kỳ Tiết, Thang Tư Thoái,… bất mãn, sai đài gián là bọn Thang Bằng Cử, Lăng Triết đàn hặc, biếm ông đến Vĩnh Châu.

Đội tuyết vượt sông, tiết chế Kiến Khang
Tháng giêng năm thứ 31 (1161), quân Kim nam hạ, Tống Cao Tông giải trừ hạn chế đi lại đối với Trương Tuấn. Ông đến Đàm, nghe tin Khâm Tông băng hà, kêu khóc không ăn uống, dâng sớ yêu cầu triều đình định sách lược chiến đấu. Tháng 11, đổi làm Phán Kiến Khang phủ. Chưa được bao lâu, đại quân của Kim Hải Lăng Vương Hoàn Nhan Lượng xâm phạm, trong ngoài chấn động. Tháng 10, ông nhận hàm Quan Văn điện Đại học sĩ, chức Phán Đàm Châu. Tháng 11, ông nhận chức Phán Kiến Khang phủ kiêm Hành cung lưu thủ. Quân Tống thất thế, chủ soái Lưu Kĩ lui về Trấn Giang. Trương Tuấn ở Nhạc Dương mua thuyền, đội gió tuyết lên đường, khi ấy được tin quân Kim đã thiêu hủy Thái Thạch, không ai dám sang bờ bắc, chỉ có 1 chiếc thuyền nhỏ của ông vượt sông. Qua khỏi Trì Dương, được tin Hoàn Nhan Lượng đã chết, ông đến khao thưởng quân đội của Lý Hiển Trung. Sau khi đến Kiến Khang, Trương Tuấn gởi điệp cho Thông phán Lưu Tử Ngang chuẩn bị nghênh đón xa giá.

Năm thứ 32 (1162), xa giá đến Kiến Khang, Trương Tuấn lạy ở bên đường, vệ sĩ trông thấy, đều chắp tay vái chào cung kính. Ông bị phế rồi lại được dùng, phong thái thản nhiên, quân dân rất kính trọng. Xa giá sắp về Lâm An, Cao Tông úy lạo rằng: "Khanh ở đây, trẫm không lo gì phương bắc nữa!" Trương Tuấn được kiêm Tiết chế Kiến Khang, Trấn Giang phủ, Giang Châu, Trì Châu, Giang Âm quân (đơn vị hành chính) quân mã.

10 vạn quân Kim vây Hải Châu, Trương Tuấn mệnh Trấn Giang đô thống Trương Tử Cái đi cứu, đại phá địch. Ông chiêu tập trung nghĩa, rồi mộ tráng dũng Hoài Sở, dùng Trần Mẫn làm Thống chế. Ông cho rằng địch giỏi kỵ, ta giỏi bộ; đánh bộ thì cần nỏ, bắn nỏ thì cần xe, nên mệnh cho Trần Mẫn chế nỏ, sửa xe.

Được Túc mất Túc, phòng bị Giang, Hoài
Tống Hiếu Tông lên ngôi, triệu kiến Trương Tuấn, nói: "Nghe tiếng ngài đã lâu, nay triều đình chỉ còn mỗi ngài!" rồi ban ghế cho ngồi mà hỏi han. Ông được nhận hàm Thiếu phó, Giang Hoài đông tây lộ Tuyên phủ sứ, tiến phong Ngụy quốc công.

Năm Long Hưng đầu tiên (1163), ông nhận hàm Xu mật sứ, Đô đốc Kiến Khang, Trấn Giang phủ, Giang Châu, Trì Châu, Giang Âm Quân quân mã. Quân Kim đóng ở 2 thành huyện Hồng, Linh Bích, nhòm ngó miền nam. Chủ quản điện tiền tư Lý Hiển Trung, Kiến Khang đô thống Thiệu Hoành Uyên hiến kế nhổ 2 thành ấy, ông tâu lên, Hiếu Tông cho phép. Trương Tuấn sai Lý Hiển Trung ra Hào Châu, đánh Linh Bích; Thiệu Hoành Uyên ra Tứ Châu, đánh huyện Hồng; còn tự mình đốc chiến. Lý Hiển Trung đánh bại đô thống Tiêu Kỳ ở Linh Bích, Thiệu Hoành Uyên vây huyện Hồng, thu hàng tướng Kim là Bồ Sát Đồ Mục, Tri Tứ Châu Chu Nhân, thừa thắng tiến chiếm Túc Châu, chấn động Trung Nguyên.

Tướng Kim là Hột Thạch Liệt Chí Ninh đến đánh Túc Châu, bọn Lý Hiển Trung thua chạy, Trương Tuấn dâng sớ nhận tội. Có chỉ giáng ông nhận hàm Đặc tiến, đổi làm Giang, Hoài tuyên phủ sứ.

Quân Tống thua trận trở về, nhiều người chê bai Trương Tuấn. Tống Hiếu Tông gởi thư cổ vũ ông. Tháng 3 năm Long Hưng thứ 2 (1164), Trương Tuấn lấy Ngụy Thắng giữ Hải Châu, Trần Mẫn giữ Tứ Châu, Thích Phương giữ Hào Châu, Quách Chấn giữ Lục Hợp; đắp thêm 2 thành Cao Bưu, huyện Sào cho thật to, sửa sang các quan ải để chống giặc, tụ thủy quân ở Hoài Âm, mã quân ở Thọ Xuân, ra sức phòng bị Lưỡng Hoài. Tống Hiếu Tông cho ông gia hiệu Đô đốc.

Phản đối nghị hòa, tuyệt vọng xin về
Tướng Kim là Bộc Tản Trung Nghĩa đòi Nam Tống nạp 4 quận, tháng 4 năm thứ 2 (1164), Trương Tuấn về triều phản đối, Hiếu Tông cho dừng việc ấy, bái ông làm Thượng thư hữu bộc xạ, Đồng trung thư Môn hạ bình chương sự kiêm Xu mật sứ. Ông nhận chiếu tra xét vùng Giang, Hoài, ở những nơi hiểm yếu đều cho đắp thành, lũy, tăng số chiến hạm, chuẩn bị khí giới của quân đội. Khi xưa người Kim đóng quân ở Hà Nam, ngày nào cũng đòi quyết chiến. Sau khi Trương Tuấn đến, quân Kim rút về. Người Hoài Bắc đến quy phục không ngớt, hào kiệt Sơn Đông đều nguyện chịu sự chỉ huy của ông. Trương Tuấn thấy Tiêu Kỳ là dõng dõi đại tộc của Khiết Đan, tính thâm trầm, dũng cảm lại có mưu, bèn lệnh cho ông ta thống lĩnh hàng quân người Khiết Đan, rồi truyền hịch dụ người Khiết Đan làm nội ứng cho quân Tống.

Bọn Thang Tư Thoái kịch liệt đả kích Trương Tuấn, tìm cách bãi bỏ việc phòng bị, ông đành xin giải chức Đốc phủ, triều đình đồng ý, sau đó bãi bỏ nốt vị trí Giang, Hoài đốc phủ. Tả tư gián Trần Lương Hàn, Thị ngự sử Chu Thao nói ông trung thành, cần mẫn, nhân dân yêu mến, không nên biếm ra ngoài. Trương Tuấn được ở lại Bình Giang, nhận thấy công cuộc kháng Kim đã vô vọng, bèn xin trí sĩ, được ban hàm Thiếu sư, Bảo Tín quân Tiết độ sứ, Phán Phúc Châu. Trương Tuấn từ chối, được đổi làm Lễ Tuyền quan sứ. Từ đây triều đình quyết tâm nghị hòa.

Tháng 8 cùng năm, Trương Tuấn bệnh mất.

Dật sự
Tương truyền sau khi Trương Tuấn đắc tội với Tần Cối, bị biếm đến Linh Lăng, chỉ đem theo một ít vật dụng. Đồng đảng của Tần Cối vu cáo ông liên kết với bộ hạ cũ ở đất Thục, mưu tính làm phản, nên Tống Cao Tông cho người thu hết hành trang của Trương Tuấn. Rốt cục chỉ tìm thấy những thư, từ bày tỏ lòng yêu nước và quần áo cũ rách, Tống Cao Tông than rằng: "Không ngờ Trương Tuấn lại nghèo như vậy!" vì thế sai sứ giả đuổi theo ban cho ông 300 lạng vàng. Biết tin có sứ giả đuổi theo, nhiều người cho rằng triều đình muốn giết Trương Tuấn, ông vẫn bình thản, hỏi xem sứ giả là ai, thì được biết là con trai của Dương Tồn Trung (tức Dương Nghi Trung). Trương Tuấn nói: "Ta chưa đến lúc chết đâu! Tồn Trung là bộ hạ cũ của ta. Nếu muốn giết ta, ắt phải sai người khác đến!" Quả nhiên sứ giả đến giao cho ông 300 lạng vàng.

Đánh giá
Trương Tuấn từ nhỏ đã ôm chí lớn. Khi làm một chức mạc quan ở Hi Hà quân, ông đi khắp thành lũy biên thùy, quan sát hình thế sông núi; cùng các tướng lĩnh uống rượu nói chuyện, hỏi han những phương lược trấn thủ từ xưa đến nay, bàn bạc những chỗ đúng sai. Nhờ vậy Trương Tuấn nắm rõ công tác phòng bị biên thùy, sau khi triều đình chạy về nam, luôn cho rằng hình thế cõi đông nam bất lợi, muốn giành lại Trung Nguyên cần phải dời hành tại đến Kiến Khang.

Vào buổi đầu của triều đình Nam Tống, ông muốn thăng tiến, nên tích cực tham gia chỉ trích Lý Cương. Sau thất bại Phú Bình, ông vì bất đồng quan điểm mà hãm hại Khúc Đoan. Sau chiến dịch Hoài Nam, ông giành lấy binh quyền ở quân đội Hoài Tây nhưng lại sắp xếp không thỏa đáng, khiến cho tướng phản binh loạn. Theo Chu Mật, Tề Đông Dã Ngữ, trích dẫn từ Vương Minh Thanh, Huy Chủ Lục, chép: Hiếu Tông dùng lại Trương Tuấn, Đức Thọ Cung (nơi ở của Tống Cao Tông sau khi nhường ngôi, ở đây chỉ Cao Tông) nói rằng: "Đừng tin vào hư danh của Trương Tuấn, tương lai ắt lầm đại kế. Hắn chỉ đem danh dự và tài vật của quốc gia tặng cho người ta mà thôi!" Quả nhiên quân Tống thua chạy khỏi Túc Châu.

Nhưng tấm lòng kiên trung ái quốc của Trương Tuấn là rõ ràng. Theo Tống sử, Tống Cao Tông nhận xét: "Người có tài năng để làm việc thì không ít, nhưng chăm chăm vì nước. thì không ai như Tuấn." Khi đã là Thượng Hoàng, Cao Tông nói với con trai Trương Tuấn là Trương Tấn, một bậc tông sư về Lý học, rằng: "Ta và cha của khanh, nghĩa là vua tôi, tình như cha con."

Trọn đời Trương Tuấn phản đối nghị hòa, gặp phải Tần Cối và gian đảng mà lận đận hơn 20 năm. Trong lần bị biếm chức cuối cùng, trên đường đến nơi lưu đày, ông dâng sớ phản đối nghị hòa, kết thúc bản sớ còn viết: "(Hoàng) thượng như muốn dùng lại Tuấn, ngay hôm ấy lập tức lên đường, không dám lấy cớ già bệnh mà chối từ!" Tống sử đánh giá: "Ông ta nói như vậy, đúng là tấm lòng yêu vua lo nước!" Trương Tuấn còn gởi thư cho các con trai, viết: "Ta là tướng quốc, không thể khôi phục Trung Nguyên, rửa mối nhục của tổ tông, chết rồi, đừng táng bên trái mộ của tiền nhân, mà táng dưới Hành Sơn là được rồi!"

Trương Tuấn đã đề bạt rất nhiều nhân tài văn, võ, về sau là những danh thần, danh tướng một thời, đóng góp to lớn cho đất nước. Văn là Ngu Doãn Văn, Uông Ứng Thần, Vương Thập Bằng, Lưu Củng, Dương Vạn Lý… võ là Khúc Đoan, Ngô Giới, Ngô Lân, Lưu Kĩ,…

Hậu thế ghi nhớ

Nhà Tống
Tống Hiếu Tông vô cùng kính trọng, luôn gọi là "Ngụy công", không nhắc đến tên của Trương Tuấn. Nghe tin ông mất, Hiếu Tông thương tiếc, nghỉ chầu 2 buổi, tặng Thái Bảo, sau đó tặng thêm Thái sư. Năm Càn Đạo thứ 5 (1169), đặt thụy là Trung Hiến.

Trong những năm Thuần Hi (1190 – 1194) đời Hiếu Tông, quê hương của ông là Miên Trúc, Tứ Xuyên đã xây dựng "Tiến Đức đường" để thờ cúng.

Tống Lý Tông đánh giá Trương Tuấn, Triệu Đỉnh là gương mẫu của tể tướng, cho vẽ hình ông trên Chiêu Huân các, xem Trương Tuấn là một trong 24 công thần của nhà Tống. Nhà Lý học nổi tiếng là Ngụy Liễu Ông xây dựng Tử Nham thư viện để kỷ niệm Trương Tuấn và Trương Tấn.

Nhà Nguyên
Quang lộc đại phu Triệu Thế Duyên quyên bổng lộc của mình để xây Từ kỷ niệm Trương Tuấn, triều đình ban tên là Tử Nham thư viện. Năm Duyên Hữu thứ 5 (1318), đại thần, tác giả tán khúc là Trương Dưỡng Hạo trước tác "Sắc tứ Thành Đô Tử Nham thư viện ký".

Nhà Minh
Ngày Giáp dần tháng 2 năm Hồng Vũ thứ 21 (1388), Minh Thái Tổ hạ chiếu đưa danh thần các đời vào thờ trong miếu Đế vương, lễ quan tâu lên gồm có Trương Tuấn cùng Chu Công Đán, Thái Công Vọng, Trương Lương, Gia Cát Lượng, Phòng Huyền Linh… cả thảy 36 vị.

Năm Gia Tĩnh thứ 3 (1524), Minh Thế Tông hạ chiếu sửa sang phần mộ của cha con Trương Tuấn, ban sắc xây dựng "Trương Tuấn từ ", rồi hạ chỉ cho xây dựng "Nam Hiên thư viện" (hiệu của Trương Tấn là Nam Hiên), ngự thư ban cho biển ngạch; mệnh gọi đất xây mộ của họ là "quan sơn"; ghi lại vị trí mộ của Trương Tuấn, Trương Tấn ở Ninh Hương và cha mẹ Trương Tuấn ở Miên Trúc vào tự điển quốc gia; sai Thủ phụ Dương Đình Hòa soạn ra "Trùng tu Trương Tuấn từ đường ký".

Thời Minh Anh Tông, triều đình hạ chỉ miễn sai dịch cho hậu duệ của Trương Tuấn.

Nhà Thanh
Thời Thuận Trị, Trương Tuấn nằm trong số 41 vị danh thần các đời được đưa vào thờ trong miếu Đế vương.

Năm Càn Long thứ 11 (1746), tuần phủ Truy Bộ Tích Phất tại vị trí cũ của nha môn Đô ti, khôi phục thư viện ở phía nam thành.

Năm Gia Khánh thứ 25 (1820), tuần phủ Tả Hạnh Trang tại vị trí cũ Diệu Cao Phong (đỉnh Diệu Cao) xây dựng lại; rồi trên đỉnh núi cho dựng "Nam Hiên phu tử từ", phía trước làm gác Văn Tinh, được Đạo Quang ngự thư ban cho tấm biển "Lệ Trạch Phong Trường".

Năm Đồng Trị thứ 8 (1869), triều đình cho xây dựng lại mộ của cha con Trương Tuấn, rồi hạ chiếu thư: "Quan viên văn võ lớn nhỏ đến đây đều phải dừng chân xuống xe vái lạy." Miễn trừ sai dịch cho hậu nhân của Trương Tuấn.

Hiện đại
Năm 1983, chính phủ tỉnh Hồ Nam xác định mộ của cha con Trương Tuấn là văn vật được bảo hộ cấp tỉnh, hiện nay đã là văn vật được bảo hộ cấp quốc gia, lập ra Hội Nghiên cứu tư tưởng Trương Tuấn, Trương Tấn.

Tại vị trí cũ của Tử Nham thư viện, ngày nay là Trung học Miên Trúc, Miên Trúc, Tứ Xuyên cho dựng tượng Trương Tuấn và Nhạc Phi, đề thơ "Tống Tử Nham Trương tiên sanh bắc phạt"; tại mộ của cha mẹ Trương Tuấn thuộc công viên Bách Lâm xây dựng "Trương Tuấn Trương Tấn kỷ niệm quán".

Tham khảo
 Tống sử - Liệt truyện 120 – Trương Tuấn truyện
 Chu Mật, Tề Đông Dã Ngữ

Chú thích

Nhân vật chính trị nhà Tống
Nhân vật quân sự nhà Tống
Người Tứ Xuyên
Sinh năm 1097
Mất năm 1164
Tể tướng Trung Quốc
Tiến sĩ nhà Tống


title: Bình yên

text:
Khái niệm
Bình an
Hòa bình

Địa danh
 Xã Bình Yên, huyện Thạch Thất, Hà Nội
 Xã Bình Yên, huyện Định Hóa, Thái Nguyên
 Xã Bình Yên, huyện Sơn Dương, Tuyên Quang

Xem thêm
 Bình An (định hướng)


title: Bảo Thuận (định hướng)

text:
Bảo Thuận có thể là một trong số các địa danh sau:

 Xã Bảo Thuận, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre
 Xã Bảo Thuận, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng


title: Chiềng Sinh (định hướng)

text:
Chiềng Sinh có thể là:

 Phường Chiềng Sinh, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La
 Xã Chiềng Sinh, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên