title: HMS Thunderer (1911)

text:
HMS Thunderer là một thiết giáp hạm dreadnought lớp Orion được chế tạo cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó đã phục vụ cùng Hải đội Chiến trận 2 thuộc Hạm đội Grand trong chiến tranh, và đã chiến đấu trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5-1 tháng 6 năm 1916 không bị hư hại. Sau chiến tranh, do những giới hạn của Hiệp ước Hải quân Washington, Thunderer được cho ngừng hoạt động năm 1921 và trở thành một tàu huấn luyện học viên sĩ quan, rồi bị bán để tháo dỡ vào năm 1926.

Thiết kế và chế tạo

Bối cảnh
Thunderer và những chiếc chị em được đặt lườn vào lúc chính phủ Đảng Dân chủ Tự do Anh buộc phải thực hiện cam kết lúc tuyển cử sẽ cắt giảm mức độ chi tiêu vũ trang. Những thông tin sai lệch được Tùy viên Hải quân tại Đức cung cấp cho thấy họ đang chế tạo dreadnought với một tốc độ, nếu như không đối đầu, cũng sẽ xấp xỉ ngang bằng với lực lượng Anh. Vào lúc đó đang tồn tại một chính sách có tên "Tiêu chuẩn hai thế lực", đòi hỏi hạm đội chiến trận Anh phải luôn luôn mạnh hơn 10% so với lực lượng của hai cường quốc hải quân tiếp theo cộng lại. Theo như được báo cáo lên chính phủ Anh, kế hoạch của Đức được xem như rõ ràng phá vỡ chính sách này. Vì vậy Reginald McKenna, Bộ trưởng Hải quân Anh, đã thúc đẩy trình kế hoạch chế tạo lớp Orion sang Quốc hội Anh với sự ủng hộ của Thủ tướng Anh H.H. Asquith nhưng dưới sự phản đối của David Lloyd-George và Winston Churchill.

Thunderer đặt hàng theo Ngân sách Hải quân 1909 và được chế tạo bởi hãng Thames Ironworks với chi phí 1.892.823 Bảng Anh, đắt nhất trong tất cả những chiếc trong lớp. Nó được đặt lườn vào ngày 16 tháng 4 năm 1910, hạ thủy vào ngày 1 tháng 2 năm 1911 và đưa ra hoạt động vào tháng 5 năm 1912. Thunderer là chiếc thiết giáp hạm cuối cùng được chế tạo trên sông Thames trước khi hãng tàu phải đóng cửa do phá sản; hầu hết các đơn đặt hàng lúc đó đều đi đến các xưởng đóng tàu phía Bắc.

Đặc tính chung
Lớp Orion là những thiết giáp hạm dreadnought đầu tiên của Anh, và cũng là đầu tiên trên thế giới ngoại trừ South Carolina và Michigan của Hải quân Hoa Kỳ, trang bị toàn bộ dàn pháo chính trên trục giữa con tàu. Thiết kế này được đưa ra trước khi có quyết định sau cùng về cỡ pháo. Người ta biết phía Đức sản xuất một số lượng lớn nòng pháo cỡ  và , trong khi kiểu pháo 12 inch/50 calibre đã đạt đến cuối chu kỳ phát triển, nên có nhu cầu phải tăng cỡ nòng pháo chính lên . Điều này đến lượt nó đưa đến sự gia tăng đáng kể kích thước con tàu so với những chiếc dreadnought trước đó, và trọng lượng choán nước tăng thêm khoảng .

Thunderer có chiều dài chung ; nó có mạn thuyền rộng tối đa  và mớn nước . Trong lượng choán nước của nó là  ở tải trọng thông thường và lên đến  khi đầy tải nặng. Cột ăn-ten trước được bố trí ngay phía sau ống khói trước, giống như trường hợp của HMS Dreadnought và Colossus (nhưng không như các lớp Bellerophon và St. Vincent). Việc này khiến bệ điều khiển hỏa lực bên trên cột hầu như không sống được bởi khói và hơi nóng khi đi vào hướng gió. Lý do duy nhất cho sự sắp xếp này là thuận tiện để bố trí móc treo các chiếc xuồng của con tàu. Để giảm nhẹ phần nào sự bất tiện này, ống khói trước có đường kính nhỏ hơn và chỉ thoát hơi cho sáu nồi hơi, 12 nồi hơi còn lại được thoát qua ống khói sau. Chiều cao của cột ăn-ten chính được hạ thấp và lưới chống ngư lôi được tháo dỡ vào năm 1915; bệ điều khiển hỏa lực được mở rộng sau trận Jutland năm 1916 cũng như một bệ phóng máy bay được đặt trên nóc tháp pháo "B".

Hệ thống động lực
Thunderer được vận hành bởi bốn turbine hơi nước Parsons dẫn động bốn trục chân vịt. Các trục chân vịt giữa được nối với các turbine áp lực cao trước và sau với một tầng hộp số phía trước để đi đường trường, sẽ ngắt ra khỏi turbine chính bởi một van nối tắt. Các trục chân vịt bên mạn được nối với các turbine áp lực thấp trước và sau; khi đi đường trường chúng được tắt bớt và con tàu chỉ thuần túy dựa vào các trục giữa. Hơi nước cho các turbine được cung cấp từ 18 nồi hơi Babcock and Wilcox, phân thành ba phòng nồi hơi với sáu nồi hơi mỗi phòng. Chúng chủ yếu đốt than, nhưng được phun thêm dầu để làm tăng nhanh áp suất hơi nước.

Công suất thiết kế là  cho phép con tàu đạt tốc độ tối đa . Bình thường con tàu mang theo  than, nhưng có thể chở tối đa  cộng với  dầu đốt; phạm vi hoạt động của nó là  ở tốc độ đường trường , hoặc  ở tốc độ .

Vũ khí
Dàn pháo chính bao gồm mười khẩu pháo BL /45 caliber Mark V đặt trên năm tháp pháo nòng đôi, tất cả đều trên trục giữa con tàu. Tháp pháo "A" bố trí trên sàn trước với góc bắn không giới hạn bên trên sàn tàu khoảng 300°. Tháp pháo "B" được đặt ngay sau tháp pháo "A" một sàn cao hơn; trên lý thuyết nó cũng có góc bắn tương đương, nhưng do việc Bộ Hải quân Anh khăng khăng giữ lại vòm quan sát trên các nóc tháp pháo, việc khai hỏa ngay bên trên tháp pháo "A" gây hiệu ứng áp lực nổ không chịu nổi cho những người bên trong, nên chỉ giới hạn trong góc bắn qua mạn tàu. Tháp pháo "Q", được đặt giữa ống khói sau và cấu trúc thượng tầng phía sau và một sàn thấp hơn tháp pháo "A", có góc bắn 120° qua cả hai bên mạn nhưng không thể bắn trực tiếp ra phía trước hay phía sau. Tháp pháo "X" được đặt ngang mức tháp pháo "A" trên sàn sau và bắn thượng tầng bên trên tháp pháo "Y"; nó có góc bắn lý thuyết và giới hạn tương tự như trường hợp tháp pháo "B" do cùng một lý do. Tháp pháo "Y" được đặt trên sàn sau ngang với tháp pháo "Q" với góc bắn không giới hạn ra phía sau trên 300°. Lượng đạn dược mang theo tối đa của con tàu là 100 quả đạn pháo cho mỗi khẩu pháo.

Kiểu pháo BL 13,5 inch Mark V dài trên , nòng pháo nặng hơn  và có tuổi thọ hơn 450 lượt bắn. Chúng bắn ra đạn pháo xuyên thép (CAP) nặng  với  thuốc nổ hoặc đạn pháo nổ mạnh (HE) nặng  với  thuốc nổ. Sử dụng liều thuốc phóng  cordite, chúng đạt tầm xa tối đa  ở góc nâng 20°. Ở khoảng cách  đạn pháo xuyên thép (CAP) có thể xuyên thủng vỏ giáp Krupp dày . Tháp pháo kiểu Mark V trang bị cho Thunderer nặng khoảng .

Mười sáu khẩu pháo BL  Mk VII nạp bằng khóa nòng được trang bị cho dàn pháo hạng hai. Chúng được bố trí đối xứng với tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía trước có góc bắn ra phía trước và bên mạn, và tám khẩu trên cấu trúc thượng tầng phía sau bắn ra bên mạn và phía sau; chúng bắn ra đạn pháo nặng  đến tầm xa tối đa  và có tốc độ bắn từ 6 đến 8 phát mỗi phút. Số khẩu pháo được giảm còn 13 khẩu trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và một khẩu 4 inch phòng không được trang bị trên sàn sau. Nó còn có bốn khẩu pháo chào 3-pounder gắn cao trên cấu trúc thượng tầng, cùng ba ống phóng ngư lôi  ngầm gồm một ống mỗi bên mạn và một phía đuôi. Lớp Orion sử dụng kiểu ngư lôi Whitehead Mark II có tầm xa tối đa  ở tốc độ  hoặc  ở tốc độ  và đầu đạn chứa  thuốc nổ TNT. Có tổng cộng 20 quả ngư lôi được mang theo.

Kiểm soát hỏa lực
Hệ thống kiểm soát hỏa lực của con tàu bao gồm một máy đo tầm xa  đặt trên nóc kiểm soát hỏa lực. Thông tin về tầm xa và phương hướng của mục tiêu được chuyển đến Bảng điều khiển hỏa lực Dreyer, một máy tính cơ khí sơ khai do Frederic Charles Dreyer sáng chế và phát triển; nó tính toán đối chiếu hướng và tốc độ gió, hướng và tốc độ của con tàu, hướng và tốc độ của mục tiêu, nhiệt độ và độ hao mòn của nòng pháo cùng những hiệu chỉnh cho hiệu ứng Coriolis. Kết quả tính toán góc xoay và góc nâng các khẩu pháo được truyền bằng điện trở lại tháp pháo, nơi các pháo thủ làm theo chỉ thị được hướng dẫn. Khi đạn pháo nạp xong, nút chuyển trên khóa nòng đóng lại làm bật sáng đèn chỉ thị trên tháp chỉ huy; các khẩu pháo được sĩ quan hỏa lực khai hỏa bằng điện.

Vỏ giáp
Vào lúc thiết kế lớp Orion, cỡ nòng pháo lớn nhất trang bị cho thiết giáp hạm của mọi nước khác là . Tuy nhiên, người ta tin rằng trong xu hướng tiếp tục tăng thêm kích thước của các lớp tàu chiến, cỡ nòng pháo chắc chắn sẽ tăng lên. Vì thế Thunderer và các tàu chị em được trang bị vỏ giáp mạnh và rộng rãi hơn so với những chiếc dreadnought Anh trước đó. Đai giáp ở mực nước dày , kéo dài từ ngang giữa bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y"; mép dưới của đai giáp mở rộng  bên dưới mực nước ở tải trọng thông thường. Bên trên đai giáp này là một đai giáp trên dày  có cùng chiều dài và mở rộng lên phía trên nhiều hơn so với những chiếc dreadnought trước đó; mép trên của nó ngang với sàn giữa, cung cấp một chiều cao toàn bộ của đai giáp là . Phía trước bệ tháp pháo "A", đai giáp kéo dài một khoảng ngắn dày  vuốt mỏng còn ; và phần sau đuôi của đai giáp tiếp tục một khoảng ngắn dày . Mũi và đuôi con tàu không được bọc giáp.

Một đai giáp chống ngư lôi chạy dài từ bệ tháp pháo "A" đến bệ tháp pháo "Y", mở rộng từ sàn dưới đến đáy tàu; nó có độ dày thay đổi  và được dự định ngăn ngừa ngư lôi hay thủy lôi có thể kích nổ hầm đạn. Một vách ngăn bọc thép dày  bố trí ở phần cuối của đai giáp chung quanh bệ tháp pháo "Y", và thêm một vách ngăn khác ở giữa nó và đuôi tàu dày ; cả hai mở rộng từ sàn dưới đến sàn trên. Vách ngăn phía trước kéo dài từ mép trước của đai giáp cả hai bên mạn đến mặt bệ tháp pháo "A" dày  giữa sàn trước và sàn chính, và  giữa sàn chính và sàn dưới. Một vách ngăn khác dày  được bố trí giữa nó và mũi tàu, khoảng một-phần-ba khoảng cách từ mũi đến bệ tháp pháo phía trước.

Có bốn lớp sàn tàu bọc thép. Sàn trên và sàn chính dày , sàn giữa dày  trong khi sàn dưới dày  vuốt mỏng còn 1 inch phía trước và  vuốt mỏng còn  phía sau. Chỗ dày nhất được bố trí bên trên hầm đạn và động cơ. Mặt trước của các tháp pháo dày , đai của bệ tháp pháo dày . Chỗ dày nhất của bệ tháp pháo là , nhưng vuốt mỏng còn  nơi các cấu trúc hoặc sàn tàu tiếp giáp đã cung cấp một mức độ bảo vệ nào đó. Tháp chỉ huy được bảo vệ bởi vỏ giáp dày .

Lịch sử hoạt động
Khi được đưa ra hoạt động vào tháng 6 năm 1912, Thunderer cùng với các tàu chị em Orion, Monarch và Conqueror hình thành nên Đội 2 của Hải đội Chiến trận 2. Hoạt động trước chiến tranh của chúng tiêu biểu cho mọi tàu chiến chủ lực của hạm đội Anh vào lúc đó, bao gồm các cuộc cơ động hạm đội và thực hành chiến trận. Nó được tái trang bị vào tháng 12 năm 1914.

Trong trận Jutland vào ngày 31 tháng 5 năm 1916, cả bốn chiếc trong lớp Orion đều hiện diện dưới sự chỉ huy của Chuẩn đô đốc Arthur Leveson, đặt cờ hiệu của mình trên chiếc Orion; chỉ huy của Thunderer là Hạm trưởng Đại tá Hải quân J.A. Fergusson. Nó nhìn thấy các tàu chiến Đức lần đầu tiên lúc 18 giờ 30 phút ở khoảng cách , nhưng vì là chiếc cuối cùng trong hàng của Đội 2 và tầm nhìn bị che khuất bởi khói của ba con tàu chị em đi trước, nó đã không thể nổ súng. Đến 19 giờ 15 phút, nó nhìn thấy hai thiết giáp hạm đối phương qua khoảng trống giữa hai chiếc Royal Oak và Iron Duke, và đã bắn hai loạt đạn pháo xuyên thép (CAP) nhằm vào chiếc dẫn đầu nhưng đều trượt. Đó là lần cuối cùng Thunderer nhìn thấy đối phương. Khi Hạm đội Biển khơi Đức tách ra khỏi trận chiến và rút lui về phía Nam, tàu chiến-tuần dương Moltke trông thấy bốn tàu chiến lớn của đối phương lúc 22 giờ 40 phút; đó chính là bốn chiếc thuộc lớp Orion, và con tàu Đức đã may mắn thoát đi vì các trinh sát viên Anh không nhìn thấy nó.

Trong suốt trận chiến Thunderer chỉ bắn ra tổng cộng 37 quả đạn pháo xuyên thép 13,5 inch, và giống như các tàu chị em, nó không sử dụng đến dàn pháo hạng hai và cũng không bị thiệt hại gì. Sau trận này Hạm đội Biển khơi Đức rất ít khi xuất hiện tại Bắc Hải nên nó chỉ hoạt động thuần túy trong nhiệm vụ tuần tra và càn quét. Vào năm 1917 Thunderer được bổ sung các bệ phóng máy bay trên nóc các tháp pháo "B" và "X". Sau chiến tranh nó hoạt động như một tàu huấn luyện học viên sĩ quan từ năm 1921, và với vai trò này nó là chiếc duy nhất còn lại trong lớp khi các tàu chị em phải tháo dỡ hay đánh chìm theo những điều khoản mà Hiệp ước Hải quân Washington quy định. Cuối cùng vào tháng 11 năm 1926 nó cũng bị bán để tháo dỡ tại Rosyth.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Maritimequest HMS Thunderer Photo Gallery

Lớp thiết giáp hạm Orion
Thiết giáp hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: HMS Thunderer

text:
Tám tàu chiến và một cơ sở trên bờ của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc từng được đặt cái tên HMS Thunderer:

 HMS Thunderer (1760) là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm 1760 và bị đắm năm 1780
 HMS Thunderer (1776) là một tàu ketch 14 khẩu pháo hạ thủy năm 1776 và bị chìm ở hồ Champlain năm 1777
 HMS Thunderer (1783) là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo hạ thủy năm 1783 và bị tháo dỡ năm 1814
 HMS Thunderer dự định là một tàu chiến tuyến hạng ba 74 khẩu pháo, nhưng được đổi tên thành HMS Talavera vào năm 1817 trước khi được hạ thủy năm 1818
 HMS Thunderer (1831) là một tàu chiến tuyến hạng hai 84 khẩu pháo hạ thủy năm 1831, được sử dụng như một mục tiêu từ năm 1863, đổi tên thành HMS Comet năm 1869 rồi thành HMS Nettle năm 1870 trước khi bị bán năm 1901
 HMS Thunderer (1872) là một thiết giáp hạm tiền-dreadnought lớp Devastation hạ thủy năm 1872 và bị bán năm 1909
 HMS Thunderer (1911) là một thiết giáp hạm dreadnought lớp Orion hạ thủy năm 1911, bị bán năm 1926 và tháo dỡ năm 1927
 HMS Thunderer dự định là một thiết giáp hạm lớp Lion được đặt hàng năm 1939 nhưng công việc tạm dừng năm 1942 và cuối cùng bị hủy bỏ năm 1944
 HMS Thunderer là tên đặt cho Học viện Kỹ thuật Hải quân Hoàng gia đặt tại Keyham rồi chuyển đến Manadon. Học viện thành lập năm 1880, được đặt tên HMS Thunderer năm 1946, và cuối cùng đóng cửa vào năm 1995

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Tiêu Trưởng Mậu

text:
Tiêu Trưởng Mậu (蕭長懋) (458–493), tên tự Vân Kiều (雲喬), biệt danh Bạch Trạch (白澤), tước hiệu chính thức là Văn Huệ thái tử (文惠太子), sau được truy thụy Văn hoàng đế (文皇帝) cùng miếu hiệu Thế Tông (世宗), là một thái tử của triều Nam Tề trong lịch sử Trung Quốc. Ông là con trai cả của Vũ Đế Tiêu Trách, song đã qua đời trước phụ hoàng. Sau khi ông qua đời, con trai Tiêu Chiêu Nghiệp của ông trở thành Hoàng thái tôn và cuối cùng đã có thể kế vị Vũ Đế, song đã sớm bị anh họ của Vũ Đế- Tiêu Loan đoạt lấy quyền lực. Năm 498, tất cả hậu duệ của Tiêu Trường Mậu đều bị tiêu diệt.

Thân thế
Tiêu Trưởng Mậu sinh năm 458, khi đó cha Tiêu Trách mới 18 tuổi, và do là cháu đích tôn của Tiêu Đạo Thành, người khi đó đang là một tướng của Lưu Tống, ông nội đã rất yêu quý Trường Mậu. Mẹ của ông là Bùi Huệ Chiêu (裴惠昭), chính thất của Tiêu Trách. Năm 477, sau khi Tiêu Đạo Thành đoạt lấy quyền lực khi ám sát Lưu Tống Hậu Phế Đế, và lập em trai của Hậu Phế Đế là Lưu Chuẩn làm hoàng đế (tức Thuận Đế), Tướng Thẩm Du Chi (沈攸之) đã nổi dậy chống lại Tiêu Đạo Thành từ Kinh Châu (荊州, nay là trung bộ và tây bộ Hồ Bắc), và Tiêu Trách được giao trấn thủ Bồn Khẩu (湓口, nay thuộc Cửu Giang, Giang Tây) để chuẩn bị chống lại một cuộc tấn công cuối cùng có thể xảy ra của quân Thẩm, Tiêu Trưởng Mậu đã giúp đỡ cha trong việc duyệt binh. Sau khi Thẩm Du Chi bị đánh bại, Tiêu Trường Mậu ban đầu đã trở về kinh thành Kiến Khang để phụng sự cho ông nội, song sau đó được phong làm thứ sử Ung Châu (雍州, nay thuộc tây nam bộ Hà Nam và tây bắc bộ Hồ Bắc).

Khi là Nam quận vương
Năm 479, Tiêu Đạo Thành đoạt ngôi từ Thuận Đế, chấm dứt triều Lưu Tống và mở ra triều Nam Tề. Tiêu Trách được phong làm thái tử, và trong một hành động chưa từng có tiền lệ, Tiêu Trưởng Mậu được phong làm Nam quận vương. (Trước đó, tại Nam triều, không có con trai nào của một thái tử được phong vương.) Năm 480, ông được triệu hồi về Kiến Khang để trấn thủ Thạch Đầu thành. Khi Bùi thái tử phi qua đời trong năm đó, theo đề xuất của thừa tướng Vương Kiệm (王儉), Tiêu Trưởng Mậu bị ngăn không được thực hiện đầy đủ các nghi lễ trong tang lễ của mẹ do tầm quan trọng của chức vụ mà ông đang nắm giữ, song vị trí trấn thủ của ông đã được chuyển từ Thạch Đầu về vùng ngoại vi Tây Châu (西州). Năm 482, ông được ban chức thứ sử Nam Từ Châu (南徐州, nay là phía tây trung bộ Giang Tô). Sau khi Cao Đế qua đời vào năm 482, Tiêu Trách đã lên ngôi kế vị (tức Vũ Đế), Tiêu Trưởng Mậu được phong làm thái tử. Vương phi Vương Bảo Minh được phong làm thái tử phi, và con trai cả Tiêu Chiêu Nghiệp của ông được phong làm Nam quận vương.

Làm thái tử
Tiêu Trưởng Mậu gần gũi với em trai của mình, Cánh Lăng vương Tiêu Tử Lương (蕭子良), và cả hai đều là tín đồ của Phật giáo. Tuy vậy, mặc dù có đức tin Phật giáo, Tiêu Trưởng Mậu lại có tính hoang phí và xa xỉ trong lối sống, ông sử dụng nhiều đồ vật chỉ thích hợp cho hoàng đế, song ông được đánh giá là có lòng tốt và hiếu khách. Tuy nhiên, ông e sợ người em trai bốc đồng song có đầu óc quân sự là Ba Đông vương Tiêu Tử Hưởng (蕭子響). Tiêu Tử Hưởng đã cho xử tử một số thành viên quân sư cho ông ta vào năm 490, điều này đã khiến Tiêu Trách nổi giận và đưa quân đi đánh, Tiêu Trường Mậu đã bí mậy chỉ thị cho tướng Tiêu Thuận Chi (蕭順之) không được để cho Tiêu Tử Hưởng trở về Kiến Khang mà còn sống, và sau đó, thậm chí cả khi Tiêu Tử Hưởng đã chịu khuất phục trước Tiêu Thuận Chi và yêu cầu được gặp phụ hoàng để nhận tội, Tiêu Thuận Chi đã bóp cổ sát hại Tiêu Tử Hưởng.

Tiêu Trưởng Mậu không ưa anh họ của Vũ Đế (cháu trai của Cao Đế) Tây Xương hầu Tiêu Loan. Tiêu Tử Lương là một bằng hữu với Tiêu Loan nên đã cố bảo vệ người này, song Tiêu Trường Mậu không biết được điều này.

Cuối thời gian trị vì của Vũ Đế, ông ta muốn dành thời gian để tham gia yến tiệc và đi du ngoạn, và thường trao quyền cho Thái tử Trường Mậu xử lý các vấn đề quan trọng, và do đó quyền lực của thái tử được thiết lập trên khắp đế chế. Tuy nhiên, Tiêu Trường Mậu cũng thường bị ốm, và thân hình to lớn của ông có thể đã khiến bệnh tình trở nên trầm trọng hơn. Vào mùa xuân năm 493, ông qua đời. Ngay sau đó, Vũ Đế lập con trai của ông-Tiêu Chiêu Nghiệp làm thái tôn, và đến khi Vũ Đế qua đời cũng trong năm đó, Tiêu Chiêu Nghiệp trở thành hoàng đế, song đã bị Tiêu Loan phế truất và sát hại và năm 494. Ban đầu, Tiêu Loan đưa một người con trai khác của Tiêu Trường Mậu- Tiêu Chiêu Văn làm hoàng đế, sau sau vài tháng cũng phế truất và sát hại Chiếu Văn rồi tự mình lên ngôi hoàng đế (tức Minh Đế). Năm 498, Minh Đế tiếp tục sát hại hai người con trai khác còn sống của Tiêu Trường Mậu là Ba Lăng vương Tiêu Chiêu Tú (蕭昭秀) và Quế Dương vương Tiêu Chiêu Xán (蕭昭粲), khiến dòng dõi của Tiêu Trường Mậu bị tuyệt tự. Các sử gia xưa quy việc Minh Đế sát hại các con trai của Tiêu Trường Mậu là kết quả của việc Tiêu Trường Mậu không ưa ông ta, song sử gia hiện đại Bá Dương thì lưu ý rằng Minh Đế cũng sát hại các con trai của Cao Đế và Vũ Đế trong khi cả hai đều đối xử tốt và tôn trọng ông ta.

Thông tin cá nhân
 Cha
 Nam Tề Vũ Đế
 Mẹ
 Bùi Huệ Chiêu (裴惠昭) (mất 480), Mục thái tử phi, truy tôn Vũ Mục Hoàng hậu
 Phi tần
 Thái tử phi Vương Bảo Minh, mẹ của Tiêu Chiêu Nghiệp
 Hứa cung nhân, sinh Tiêu Chiêu Văn
 Trần cung nhân, sinh Tiêu Chiêu Tú
 Trữ cung nhân, sinh Tiêu Chiêu Xán
 Con
 Tiêu Chiêu Nghiệp (蕭昭業), năm 482 phong làm Nam quận vương, năm 493 được phong làm thái tử, sau trở thành hoàng đế
 Tiêu Chiêu Văn (蕭昭文), năm 486 được phong làm Lâm Nhữ công, năm 493 được cải phong Tấn An vương, sau trở thành hoàng đế
 Tiêu Chiêu Tú (蕭昭秀) (sinh 483), ban đầu được phong tước Khúc Giang công, năm 493 cải phong là Lâm Hải quận vương, đến năm 495 cải phong là Ba Lăng vương, bị Minh ếd sát hại năm 498
 Tiêu Chiêu Xán (蕭昭粲) (sinh năm 491), năm 493 được phong tước Vĩnh Gia quận vương, đến năm 495 cải phong là Quế Dương vương, bị Minh Đế sát hại năm 498.

Chú thích

 Nam Tề thư, quyển 21.
 Nam sử, quyển 44.
 Tư trị thông giám, các quyển 135, 136, 137, 138.

Người Nam Tề
Sinh năm 458
Mất năm 493


title: Quốc lộ 14G

text:
Quốc lộ 14G (tên cũ là tỉnh lộ 604) là con đường nối liền tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng.

Quốc lộ 14G có lý trình từ Km0+000 đến Km66+000 do Tổng cục Đường bộ Việt Nam quản lý và khai thác. Chiều dài toàn tuyến 66 km. Điểm đầu là giao cắt với Quốc lộ 14 ở thị trấn Prao, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Điểm cuối là giao cắt Quốc lộ 14B tại huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.

Vào ngày 5 tháng 9, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng ra Quyết định số 998/QĐ-BGTVT về việc nâng cấp tỉnh lộ ĐT.604 lên thành Quốc lộ 14G. Mục đích của quyết định nhằm nâng cao việc khai thác tuyến đường Hồ Chí Minh, do đó mang đến nhu cầu giao thông giữa tỉnh Quảng Nam và Thành phố Đà Nẵng thuận tiện hơn, từ đó có thể phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng tại địa phương.

Tham khảo

14G
Giao thông Quảng Nam
Giao thông Đà Nẵng


title: Henri Gatien Bertrand

text:
Henri-Gatien, Bá tước Bertrand (28 tháng Ba 1773 – 31 tháng 1 năm 1844), là một vị tướng người Pháp mà phần lớn binh nghiệp phục vụ trong quân đội Đế chế thứ nhất Pháp, làm tùy tướng của Napoléon trong một thời gian dài, và theo hầu vị hoàng đế trong những năm lưu đày cuối dời.
Ông sinh ở Châteauroux, Indre trong một gia đình tư sản. Khi Cách mạng Pháp bùng nổ, ông vừa kết thúc việc học tập ở trường quân sự quốc gia Prytanée, và tham gia vào quân đội như tình nguyện quân. Ông tham chiến trong Tập đoàn quân Ý (Armée d'Italie) dưới sự chỉ huy của Napoleon và tỏ ra xuất sắc trong trận Kim Tự Tháp. Được Napoleon biết đến, ông được phong đại tá (1798), chuẩn tướng, và sau trận Austerlitz thành trung tướng (aide-de-camp). Cuộc đời ông từ đó gắn chặt với Napoleon, người đặc biệt tin tưởng vào ông. Năm 1808 ông được ban tước bá tước và cuối năm 1813 ông trở thành Đại nguyên soái của Cung điện (Grand Maréchal du Palais). Chính Bertrand năm 1809 chỉ đạo việc xây cầu bắc mà nhờ đó quân Pháp qua được sông Danube và chiến thắng trận Wagram. Năm 1811, Hoàng đế bổ nhiệm Bertrand làm thống đốc các tỉnh Illyria và trong chiến dịch ở Đức năm 1813, ông chỉ huy quân đoàn IV tham gia các trận Grossbeeren, Dennewitz và Leipzig. Trong trận Leipzig khi Pháp đại bại, chính nhờ sự nhanh nhạy của ông mà quân đội Pháp không bị hủy diệt hoàn toàn. Ông đồng hành cùng Napoleon đi đày ở Elba năm 1814, rồi trở lại năm 1815 và giữ một vị trí chỉ huy trong trận Waterloo và sau thất bại, lại theo tới đảo Saint Helena. Bị kết án tử hình bởi nhà Bourbon năm 1816, ông không trở về Pháp cho đến khi Napoleon qua đời năm 1821. Vua Louis XVIII ân xá và cho phép ông giữ lại quân hàm. Ông được bổ nhiệm lãnh đạo trường École Polytechnique, được bầu làm hạ nghị sĩ năm 1830 tới 1834. Năm 1840 ông được chọn để tháp tùng Hoàng tử de Joinville (con trai vua Louis-Philippe tới St. Helena để khai quật và đưa di hài của Napoleon về Pháp, một chuyến đi nổi tiếng được biết dưới tên retour des cendres.
Ông mất ở quê hương ngày 31 tháng 1 năm 1844 và được an táng tại Cung Invalides, nơi cũng đặt thi hài vị Hoàng đế của ông.
Alexandre Dumas (1802-1870) đã đề cập tới Bertrand trong các trang đầu của cuốn tiểu thuyết nổi tiếng "Bá tước Monte Cristo".

Chú thích

Liên kết ngoài

Thiếu tướng Pháp
Sinh năm 1773
Mất năm 1844
Tướng Pháp trong chiến tranh Napoléon


title: Ngũ giác

text:
Ngũ giác hay hình năm cạnh, Pentagon (tiếng Hy Lạp) là một hình thể hình học phẳng. Nó thuộc về nhóm các đa giác và được xác định bởi năm điểm. Một ngũ giác đều có năm cạnh và năm góc bằng nhau, mà tất cả nằm trong một mặt phẳng.

Các yếu tố trong ngũ giác

Phân loại ngũ giác

Cách vẽ ngũ giác đều bằng compa và thước thẳng

Cho đường tròn tâm O
Vẽ 1 đường kính MN bất kỳ
Vẽ đường kính PQ, PQ vuông góc với MN
Vẽ đường tròn tâm M, bán kính MO. Đường tròn này cắt đường tròn tâm O tại R và S
Kẻ RS, RS cắt MN tại H
Đường tròn tâm H, bán kính HP cắt MN tại I và J
Đường tròn tâm P bán kính PI cắt đường tròn tâm O tại A và B
Đường tròn tâm P bán kính PJ cắt đường tròn tâm O tại C và D
Nối năm điểm A; P; B; D; C ta được 1 ngũ giác đều

Xem thêm

Ngôi sao năm cánh
Đồ thị Petersen
 Ngũ Giác Đài (Lầu Năm Góc)

Hình ảnh

Tham khảo

Đa giác


title: Lục giác

text:
Một hình lục giác hoặc hình sáu cạnh hoặc Hexagon [] (tiếng Hy Lạp ἑξα, héxa, "sáu" và γονία, gonía, "góc") là một đa giác, một hình thể trong hình học phẳng, bao gồm sáu góc và sáu cạnh.

1 cạnh của lục giác đều là 120 độ .Nếu sáu cạnh có chiều dài bằng nhau, nó được gọi là một hình lục giác sáu cạnh đều. Chỉ khi tất cả các góc có cùng kích thước, và các cạnh bằng nhau, mới gọi là lục giác đều. Một hình khối với hai đáy hình lục giác gọi là lục lăng.

Tam giác đều xây dựng trên các cạnh của một lục giác

Dựng sáu tam giác đều trên các cạnh của một lục giác bất kỳ sao cho chúng cùng hướng ra ngoài hoặc vào trong, khi đó trung điểm của các đoạn thẳng nối các trọng tâm của ba cặp tam giác đều đối diện nhau tạo thành một tam giác đều. Đây là định lý mở rộng của định lý Napoleon.

Lục giác nội tiếp
Một lục giác có sáu đỉnh nằm trên một đường tròn gọi là một lục giác nội tiếp.

Hình ảnh

Xem thêm
 Lục Giác Mùa Đông
 Hệ tinh thể lục phương
 Định lý Đào về sáu tâm đường tròn
 Định lý Napoleon

Tham khảo

Đa giác


title: Nguyên lý ngăn kéo Dirichlet

text:
Trong toán học, nguyên lý chuồng bồ câu, nguyên lý hộp hay nguyên lý ngăn kéo Dirichlet có nội dung là nếu như một số lượng n vật thể được đặt vào m chuồng bồ câu, với điều kiện n > m, thì ít nhất một chuồng bồ câu sẽ có nhiều hơn 1 vật thể. Định lý này được minh họa trong thực tế bằng một số câu nói như "trong 3 găng tay, có ít nhất hai găng tay phải hoặc hai găng tay trái." Đó là một ví dụ của một đối số đếm, và mặc dù trông có vẻ trực giác nhưng nó có thể được dùng để chứng minh về khả năng xảy ra những sự kiện "không thể ngờ tới", tỉ như 2 người có cùng một số lượng sợi tóc trên đầu, trong 1 đám đông lớn có một số người mặc kiểu quần áo giống nhau, hoặc bất thình lình trong hộp thư nhận được một số lượng cực lớn thư rác.

Người đầu tiên đề xuất ra nguyên lý này được cho là nhà toán học Đức Johann Dirichlet khi ông đề cập tới nó với tên gọi "nguyên lý ngăn kéo" (Schubfachprinzip). Vì vậy, một tên gọi thông dụng khác của nguyên lý chuồng bồ câu chính là "nguyên lý ngăn kéo Dirichlet" hay đôi khi gọi gọn là "nguyên lý Dirichlet" (tên gọi gọn này có thể gây ra nhầm lẫn với nguyên lý Dirichlet về hàm điều hòa). Trong một số ngôn ngữ như tiếng Pháp, tiếng Ý và tiếng Đức, nguyên lý này cũng vẫn được gọi bằng tên "ngăn kéo" chứ không phải "chuồng bồ câu".

Nguyên lý ngăn kéo Dirichlet được ứng dụng trực tiếp nhất cho các tập hợp hữu hạn (hộp, ngăn kéo, chuồng bồ câu), nhưng nó cũng có thể được áp dụng đối với các tập hợp vô hạn không thể được đặt vào song ánh. Cụ thể trong trường hợp này nguyên lý ngăn kéo có nội dung là: "không tồn tại một đơn ánh trên những tập hợp hữu hạn mà codomain của nó nhỏ hơn tập xác định của nó". Một số định lý của toán học như bổ đề Siegel được xây dựng trên nguyên lý này.

Nguyên lý Dirichlet mở rộng

Mở rộng hơn nữa, ta có thể viết nguyên lý ngăn kéo Dirichlet như sau:

Chú thích:
 là phần nguyên trần của phép tính m chia cho n, có giá trị bằng số nguyên nhỏ nhất có giá trị lớn hơn hay bằng kết quả của phép tính m/n. Ví dụ
 là phần nguyên sàn của phép tính m chia cho n, có giá trị bằng số nguyên lớn nhất có giá trị nhỏ hơn hay bằng kết quả của phép tính m/n. Ví dụ

Diễn đạt theo "ngôn ngữ" xác suất thống kê
{{cquote|Nếu m chim bồ câu được đặt vào n chuồng với xác suất đồng nhất là 1/n, thì ít nhất 1 chuồng bồ câu sẽ có hơn một con chim với xác suất như sau||||}}

với (n)m là giai thừa giảm . Với m = 0 và m = 1 (và n > 0), xác suất bằng không; nói cách khác, nếu chỉ có một con chim thì sẽ không có chuyện nhiều chim ở chung 1 chuồng. Với m > n (số chim nhiều hơn số chuồng) thì chắc chắn sẽ có chuyện "chung đụng", trong trường hợp này nó trùng khớp với nguyên lý chuồng bồ câu nguyên bản. Nhưng mà ngay cả khi số chim không vượt quá số chuồng (m ≤ n), do tính ngẫu nhiên của việc xếp chim vào chuồng, vẫn có khả năng nhiều chim sẽ phải ở chung 1 chuồng với nhau. Ví dụ nếu 2 chim được xếp vào 4 chuồng thì vẫn có 25% khả năng 2 chim này ở chung chuồng, với 5 chim và 10 chuồng thì khả năng có nhiều chim trong 1 chuồng là 69.76%; và với 10 chim - 20 chuồng thì con số này là 93.45%. Nếu số chuồng chim không đổi, thì dĩ nhiên xác suất nhiều chim ở trong 1 chuồng sẽ càng tăng khi tổng số chim càng tăng. Vấn đề này được xem xét ở quy mô lớn hơn trong nghịch lý ngày sinh.

Một dạng mở rộng khác của nguyên lý này theo ngôn ngữ xác suất thống kê:

Điều này có nghĩa là, đặt m chim bồ câu vào n chuồng và gọi X là số chim trong 1 tổ được chọn ngẫu nhiên. Giá trị trung bình của X là m/n, vì vậy nếu số chim nhiều hơn số chuồng thì giá trị trung bình của X sẽ lớn hơn 1. Vì vậy, tồn tại khả năng X có giá trị lớn hơn 2.

Đối với tập hợp vô hạn
Nguyên lý ngăn kéo Dirichlet có thể được mở rộng để ứng dụng cho tập hợp vô hạn bằng cách diễn dạt lại theo thuật ngữ của cơ số:

Tuy nhiên theo cách viết này, nguyên lý Dirichlet mang tính chất lặp thừa, bởi vì rõ ràng nếu số phần tử của tập A lớn hơn tập B thì đương nhiên không có phép nội xạ nào từ A sang B cả. Điều khiến cho trường hợp tập vô hạn trở nên thú vị là, nó cung cấp thêm ít nhất một yếu tố cho một tập hợp là đủ để đảm bảo rằng sự gia tăng lực lượng.

Một số ví dụ
Đếm tóc
Theo các nghiên cứu, trung bình mỗi người chỉ có chừng 100.000 đến 150.000 sợi tóc. Như vậy, ví dụ, ở Singapore có dân số hơn 3 triệu người thì ít nhất sẽ có 61 người có số lượng sợi tóc giống hệt nhau.

Nghịch lý ngày sinh
Nghịch lý ngày sinh hay luận đề ngày sinh đề cập đến khả năng về một số người có chung 1 ngày sinh trong 1 đám đông m người được chọn ngẫu nhiên. Theo nguyên lý ngăn kéo Dirichlet, ví dụ, nếu n=366 thì ít nhất sẽ có hai người có chung 1 ngày sinh (số ngày trong năm là 366 ngày, tính cả ngày 29 tháng 2 của năm nhuận).

Nếu xét công thức  thì chỉ cần m = 57 là xác suất hai người có chung 1 ngày sinh đã lên tới 99%.

Xem thêm
 Nguyên lý tổ hợp
 Tập hợp vô hạn Dedekind
 Nghịch lý Hilbert của Khách sạn Lớn
 Định lý đa thức
 Định lý Ramsey
 Combinatorial proof
 Pumping lemma for regular languages

Chú thích

Tham khảo
 Grimaldi, Ralph P. Discrete and Combinatorial Mathematics: An Applied Introduction. 4th edn. 1998. ISBN 0-201-19912-2. pp. 244–248.
Jeff Miller, Peter Flor, Gunnar Berg, and Julio González Cabillón. "Pigeonhole principle". In Jeff Miller (ed.) Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics. Electronic document, retrieved ngày 11 tháng 11 năm 2006.
Leong Yu Kiang. Living with Mathematics''. 3rd Edition. 2011. McGraw-Hill Education (Asia), Singapore. ISBN 978-007-132677-3

Liên kết ngoài
 "The strange case of The Pigeon-hole Principle"; Edsger Dijkstra investigates interpretations and reformulations of the principle.
 "The Pigeon Hole Principle"; Elementary examples of the principle in use by Larry Cusick.
 "Pigeonhole Principle from Interactive Mathematics Miscellany and Puzzles"; basic Pigeonhole Principle analysis and examples by Alexander Bogomolny.
 "The Puzzlers' Pigeonhole"; Alexander Bogomolny on the importance of the principle in the field of puzzle solving and analysis.


title: Charles Tristan, hầu tước Montholon

text:
Charles Tristan, hầu tước de Montholon (21 tháng Bảy 1782 - 21 tháng 8 năm 1853) là một viên tướng người Pháp tham gia vào Chiến tranh Napoléon. Ông là một sĩ quan tham mưu của Napoléon, gần gũi với hoàng đế và chịu lưu đày cùng Napoléon ở đảo Saint Helena.

Charles Tristan sinh ở Paris năm 1782, từ nhỏ đã được giáo dục để trở thành sĩ quan. Ông gia nhập quân đội vào năm 1797, bắt đầu phục vụ cho Napoléon trong vụ đảo chính 18 tháng Sương mù cho tới trận Waterloo. Ông công tác lâu năm trong Bộ Tổng tham mưu, thăng nhanh tới hàm Đại tá nhưng cũng từng chỉ huy một số đơn vị chiến đấu. Ông được phong tước bá tước Montholon năm 1811, sau đó là hầu tước. Sau trận Fontainebleau mà quân Pháp thất bại trong việc cản Liên minh thứ sáu tiến vào Paris, ông là một trong số ít các sĩ quan ủng hộ tiếp tục những nỗ lực chiến đấu. Sau khi Napoléon thoái vị ông ở lại quân đội và được vua Louis XVIII phong hàm chuẩn tướng; tuy nhiên ông tỏ ra bất mãn và tham gia quân đội Napoléon trong thời kì Một trăm ngày. Sau khi Napoléon thua trận Waterloo, ông đem vợ theo cựu hoàng đế đi đày ở đảo Saint Helena cùng một số tùy tùng khác. Napoléon đã đọc cho Montholon ghi chép những bình luận về cuộc đời và sự nghiệp của mình. Sau cái chết của Napoléon ông trở về Pháp, xuất bản hồi ký về những năm đi đày, nhưng bị phá sản và phải vào tù. Nền Quân chủ tháng Bảy về sau phục hồi quân hàm của ông nhưng không cho cầm quân. Ông rời sang Bỉ, sau đó đi theo Louis-Napoléon Bonaparte lưu lạc khắp châu Âu. Cách mạng năm 1848 bùng nổ, ông trở về Pháp và được bầu làm nghị sĩ của Hội đồng Lập pháp. Ông được Napoléon III ban thưởng hậu hĩnh, phục hồi tước hiệu và quân hàm, nhưng sớm qua đời sau đó vào năm 1853 cũng ở Paris.

Một trong các biệt danh của Montholon thời kì ở Saint Helena là Bugiardo, tiếng Ý có nghĩa là "kẻ nói dối". Điều này dẫn đến một số phỏng đoán thiếu cơ sở rằng ông đã đầu độc Napoléon. Cũng có nhiều tranh cãi xoay quanh con người ông, chẳng hạn có những nghi ngờ rằng ông nhận tiền những người Bảo hoàng để cho đơn vị mình đầu hàng, hay có chứng cớ cho thấy ông đã bịa đặt về binh nghiệp của mình trong các hồi ký.

Tham khảo

History of the Captivity of Napoleon at St. Helena by Charles Tristan, marquis de Montholon vol. I at archive.org
History of the Captivity of Napoleon at St. Helena by Charles Tristan, marquis de Montholon vol. II at archive.org

Sinh năm 1782
Sinh năm 1783


title: Fichte (định hướng)

text:
Fichte thường chỉ Johann Gottlieb Fichte (1762–1814), triết gia người Đức.

Fichte cũng dùng để chỉ:

Tên người
 Hubert Fichte (1935–1986), nhà văn Đức
 Immanuel Hermann Fichte (1796–1879), nhà thần học và triết học Đức, con trai của Johann Gottlieb Fichte

Khác
 Fichte-Bunker, một loại bình khí thế kỉ 19 sử dụng Đức
 VfB Fichte Bielefeld, một đội bóng Đức ở Bielefeld
 3475 Fichte (1972 TD), một tiểu hành tinh được khám phá năm 1972 bởi L. Kohoutek, đặt theo tên Hubert Fichte

Họ người Đức


title: Johann Gottlieb Fichte

text:
Johann Gottlieb Fichte (; phiên âm tiếng Việt: Giôhan Gôtlíp Phíchtơ; 19 tháng 5 năm 1762 – 27 tháng 1 năm 1814) là một triết gia người Đức. Ông là một trong những nhân vật sáng lập của phong trào triết học được biết dưới tên chủ nghĩa duy tâm Đức, vốn phát triển trừ những bài viết về triết lý và đạo đức của Immanuel Kant. Fichte thường được xem là một nhân vật người mà triết học của ông đã bắc cây cầu giữa các tư tưởng của Kant với nhà duy tâm Đức Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Gần đây, nhiều nhà triết học và học giả bắt đầu đánh giá như một nhà triết học quan trọng tự thân do những tầm nhìn độc đáo của ông vào bản chất của sự tự nhận thức hay tự ý thức. Giống Descartes và Kant đi trước, ông được thúc đẩy bởi vấn đề tính chủ quan và nhận thức. Fichte cũng viết các tác phẩm về triết học chính trị và được coi là một trong những người hình thành nên chủ nghĩa dân tộc Đức.

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Đại cương Học thuyết Tri thức của Fichte tại Marxists.org

 Hiệp hội Fichte Bắc Mỹ
 Works by Fichte, original German texts
 Internationale Johann-Gottlieb-Fichte-Gesellschaft
 KULTUR & KONGRESSWERK-fichte  - Eventlocation in Magdeburg, named after Johann-Gottlieb Fichte
 A Case Study in Ad Hominem Arguments: Fichte's Science of Knowledge

Timeline of German Philosophers

Sinh năm 1762
Mất năm 1814
Nhà triết học Đức
Triết gia thế kỷ 18
Triết gia thế kỷ 19
Nhà triết học Kitô giáo
Nhà văn Đức thế kỷ 19
Nam nhà văn Đức
Người Đức theo chủ nghĩa dân tộc


title: Nguyễn Kinh Chi

text:
Nguyễn Kinh Chi (1899 – 1986) là một học giả, nhà y học, chính khách Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế.

Xuất thân và sự nghiệp
Bác sĩ Nguyễn Kinh Chi sinh năm 1899, xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nước tại làng Đông Thượng xã Ích Hậu, Can Lộc, Hà Tĩnh nay là làng Thống Nhất, xã Ích Hậu, Lộc Hà, Hà Tĩnh. Chú ruột ông là Nguyễn Hàng Chi, người cầm đầu phong trào Chống Thuế của Nghệ Tĩnh, bị thực dân Pháp xử chém năm 1908 tại thị xã Hà Tĩnh. Cha ông là nhà giáo dục học Nguyễn Hiệt Chi, đồng sáng lập Công ty Liên Thành và Trường Dục Thanh ở Phan Thiết, nơi Nguyễn Tất Thành có thời gian dạy học ở đây. Bản thân Nguyễn Kinh Chi cũng từng là người học trò được Nguyễn Tất Thành trực tiếp dạy dỗ tại Trường Dục Thanh.

Những hoạt động trong suốt cuộc đời Nguyễn Kinh Chi xoay quanh những công trình nghiên cứu y khoa và những trăn trở vì người bệnh. Bác sĩ Nguyễn Kinh Chi đã có 2 sáng kiến táo bạo: chủ trương bóc vỏ rừng cây canh-ki-na ở Lâm Đồng làm thuốc chữa bệnh sốt rét trước khi kháng chiến nổ ra, và thành lập Xưởng Chế tạo dụng cụ y tế ở Liên khu IV trong những ngày gian khó nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Năm 1945, Nguyễn Kinh Chi đã từ chối lời mời tham gia Chính phủ Trần Trọng Kim với chức vụ Bộ trưởng Bộ Y tế, mà bí mật tham gia nhóm Responsable của Tôn Quang Phiệt đứng dưới tôn chỉ của Mặt trận Việt Minh.

Sau ngày Cách mạng tháng Tám thành công, bác sĩ Nguyễn Kinh Chi lần lượt được Chính phủ Việt Nam dân chủ Cộng hòa tín nhiệm cử giữ nhiều chức vụ quan trọng trong ngành y tế Việt Nam. Ngay trong năm 1945, ông được cử làm Giám đốc Nha Y tế Trung Bộ. Ngày 19 tháng 11 năm 1946 ông được đề bạt chức Thứ trưởng Bộ Y tế. Ông là đại biểu Quốc hội suốt 30 năm từ 1945–1975.

Sau Cải cách Ruộng đất, bằng sự nhạy cảm của một tri thức ông mường tượng ra có điều gì đó không ổn, ông đã xin từ chức về quê dưỡng bệnh và chăm mẹ già. Sau nhiều lần trình bày khẩn thiết, ông được Thủ tướng Phạm Văn Đồng chấp thuận và viết vào sổ lý lịch "Một cán bộ cao cấp có tinh thần liêm khiết không tham quyền cố vị".

Sau đó, ông lại được đề cử làm Giám đốc Y tế Liên khu IV kiêm Trưởng ty Y tế Nghệ An, rồi Phó vụ trưởng Vụ phòng bệnh Bộ Y tế, Trưởng ty Y tế chuyên gia thuộc Cục chuyên gia Phủ thủ tướng cho đến lúc về hưu năm 1965.

Nguyễn Kinh Chi là một tri thức bản lĩnh, quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, trung thực, tự trọng và không màng danh lợi. Tư chất đó có lẽ xuất phát từ truyền thống của một Chi Gia Trang vốn có nhiều bậc hiền tài, cương trực.

Con ruột Nguyễn Kinh Chi là nhà dân tộc học Nguyễn Từ Chi.

Trước tác
Nguyễn Kinh Chi là tác giả cuốn Du lịch Quảng Bình và Công nghệ Quảng Bình, điều cho thấy ông là người nhận thức được rất sớm vai trò của các ngành du lịch và công nghệ trong phát triển kinh tế của đất nước. Đặc biệt, ông viết chung cùng người em trai Nguyễn Đổng Chi cuốn sách nổi tiếng Mọi Komtum, tác phẩm dân tộc học đầu tiên của người Việt viết về vùng đất Tây Nguyên. Công trình được hai tác giả thực hiện trong vòng 10 tháng vào hai năm 1933 và 1934, sau này do Mộng Thương Thư Trai xuất bản ở Huế năm 1937. Năm 2011 được Nhà xuất bản Tri thức tái bản dưới tên gọi Người Ba-na ở Kom Tum và Viện Viễn Đông bác cổ Pháp ở Hà Nội dịch sang tiếng Pháp.

Phong tặng, vinh danh
Biểu dương và ghi nhận những đóng góp của ông, Nhà nước Việt Nam đã tặng thưởng ông Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, Huân chương chống Mỹ hạng nhất và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Tên ông được đặt cho hai con đường, tại thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình và thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, đường Nguyễn Kinh Chi.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Văn hóa Ba-na qua sách của Nguyễn Kinh Chi, Nguyễn Đổng Chi

Người Hà Tĩnh
Bác sĩ Việt Nam
Thứ trưởng Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa II
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IV
Huân chương Kháng chiến


title: Bát giác

text:
Trong hình học, một hình bát giác hay octagon (tiếng Hy Lạp ὀκτάγωνον oktágōnon, "tám góc") là một đa giác có tám cạnh. Một bát giác đều được thể hiện bằng biểu tượng Schläfli {8}. Mỗi chiều 135 độ.

Hình bát giác đều được ứng dụng nhiều trong nghệ thuật và kiến trúc.

Tính chất của bát giác

Cho bát giác A1A2···A2, gọi Cj với j=1,2,...,8, là tâm của các hình vuông đều dựng ra ngoài hoặc vào trong cạch AjAj+1. Khi đó trung điểm C1C5, C2C6, C3C7, C4C8 là các đỉnh của một tứ giác có hai đường chéo vuông góc và bằng nhau. Đây là kết quả mở rộng của định lý Van Aubel.

Một số công thức của bát giác đều
Tổng của tất cả góc của một hình bát giác đều nội bộ là 1080° và có nguồn gốc từ công thức:

Góc nội thất của hình bát giác đều

Xem thêm
 Bát giác hồi hương
 Bát quái
 Tháp Bằng An
 Định lý Van Aubel

Hình ảnh

Tham khảo

Đa giác


title: YxineFF

text:
YxineFF, viết tắt từ Yxine Film Fest (Tiệc phim Yxine) là chương trình tiệc phim trực tuyến dành cho phim ngắn của Diễn đàn điện ảnh Yxine.com, được sáng lập bởi Marcus Mạnh Cường Vũ, Phan Xi Nê (tên thật: Phan Gia Nhật Linh) và Vũ Quỳnh Hà với sự hỗ trợ của các bạn trẻ yêu điện ảnh người Việt làm việc tình nguyện từ khắp nơi trên thế giới, với mục tiêu giới thiệu tác phẩm của các nhà làm phim mới và sáng tạo đến khán giả, đồng thời tạo dựng một cộng đồng các nhà làm phim để cùng giúp đỡ nhau phát triển tiếng nói của điện ảnh độc lập Việt Nam trên thế giới. Khời đầu chỉ là một sân chơi dành cho cộng đồng người Việt toàn cầu, YxineFF 2012 đã có hạng mục cho phim quốc tế.

Cũng tứ năm 2010, YxineFF hợp tác với Đại hội Điện ảnh Việt Nam Quốc tế tại Mỹ, để đưa những phim ngắn ra trình chiếu tại quốc tế.

YxineFF hoạt động hoàn toàn phi lợi nhuận và độc lập.

Cơ cấu giải thưởng
YxineFF có 3 hệ thống giải thưởng:
 Giải do Ban giám khảo của YxineFF bình chọn, bao gồm: Giải Trái tim vàng (Phim xuất sắc nhất) và 5 Giải cá nhân dành cho Đạo diễn, Kịch bản, Quay phim, Dựng phim và Diễn viên.
 Giải Trái tim hồng dành cho Phim được yêu thích nhất, do khán giả bình chọn.
 Giải đặc biệt do những Hội đồng Ban giám khảo độc lập bầu chọn:
+ Giải Trái tim trẻ dành cho những ý tưởng sáng tạo mới lạ. Giải được tài trợ bởi Đạo diễn Lê Quý Dương.
+ Giải Trái tim xanh dành cho Phim tài liệu Phát triển Bền vững.
+ Giải Trái tim lửa
+ Giải Trái tim pha lê
+ Giải đặc biệt cho những đóng góp về nhạc phim

Các kỳ YxineFF

YxineFF 2010
 Thời gian nhận phim: từ 10 tháng 5 đến 15 tháng 9 năm 2010
 Chủ đề: Tình yêu, được hiểu theo nghĩa rộng nhất.
 Ban giám khảo:
 Đạo diễn Việt Linh (Chủ tịch)
 Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng
 Nhà báo Lê Hồng Lâm
 Nhà phê bình Nguyễn Thanh Sơn
 Nhà văn Hồ Anh Thái
 Số lượng phim tham gia: 120 phim đăng ký
 Số lượng phim trình chiếu: 54 phim (gồm 20 phim Tranh giải, 21 phim Toàn cảnh  và 12 phim Cận cảnh)
 Lễ trao giải: tổ chức ngày 26 tháng 12 năm 2010 tại BHD Cinema Star, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Các giải thưởng:
 Giải Trái tim vàng: phim Nghĩ về anh của đạo diễn Vũ Quang Huy.

YxineFF 2010 thu hút hơn 1 triệu lượt xem trên internet.

YxineFF 2011

 Thời gian nhận phim: từ 29 tháng 5 đến 15 tháng 9 năm 2011
 Thời gian diễn ra Liên hoan phim: từ 30 tháng 9 đến 12 tháng 12 năm 2011.
 Chủ đề: Niềm tin.
 Ban giám khảo:
 Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên (Chủ tịch)
 Diễn viên Hồng Ánh
 Nhà quay phim Nguyễn Nam
 Nhà sản xuất Jenni Trang Lê
 Nhà văn/Blogger Nguyễn Trương Quý
 Số lượng phim tham gia: 150 phim đăng ký
 Số lượng phim trình chiếu: 120 phim (gồm 23 phim Tranh giải, 23 phim Toàn cảnh và 76 phim Cận cảnh)
 Lễ trao giải: tổ chức ngày 12 tháng 12 năm 2010 tại cụm rạp MegaStar Cineplex, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Các giải thưởng:
 Giải Trái tim vàng: phim hoạt hình Dưới bóng cây của Colory Animation.

YxineFF 2011 thu hút hơn 2 triệu lượt xem trên internet và được hơn 20 tờ báo lớn nhỏ đưa tin, đăng bài về sự kiện.

YxineFF 2012

 Thời gian nhận phim: từ 15 tháng 4 đến 15 tháng 7 năm 2012
 Thời gian diễn ra Liên hoan phim: từ 15 tháng 9 đến 15 tháng 12 năm 2012
 Chủ đề: Cá nhân.
 Ban giám khảo:
 Đạo diễn Phan Đăng Di (Chủ tịch)
 Diễn viên Đỗ Thị Hải Yến
 Nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc
 Đạo diễn hình ảnh Nguyễn K’Linh
 Nhà phê bình lý luận Cao Việt Dũng
 Số lượng phim tham gia: 150 phim đăng ký
 Số lượng phim trình chiếu: 66 phim (gồm 15 phim Tranh giải quốc tế, 10 phim Tranh giải khu vực', 18 phim Toàn cảnh, 22 phim Cận cảnh và 1 phim Bế mạc )
 Lễ trao giải (dự kiến): tổ chức ngày 15 tháng 12 năm 2012 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
 Các giải thưởng:
(chưa có)

YxineFF 2013

YxineFF 2014
Tổ chức từ ngày 22 đến 28 tháng 9 năm 2014

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ Yxineff
 Yxineff tại Facebook
Giải thưởng điện ảnh Việt Nam
Liên hoan phim
Phim ngắn


title: Thuật toán ghép cặp của Edmonds

text:
Thuật toán ghép cặp của Edmonds (còn gọi là thuật toán bông hoa) là một thuật toán trong lý thuyết đồ thị để tìm cặp ghép cực đại trong đồ thị. Thuật toán được tìm ra bởi Jack Edmonds năm 1961, và xuất bản năm 1965. Cho trước một đồ thị vô hướng G = (V, E), thuật toán tìm ra cặp ghép M sao cho mỗi đỉnh trong V kề với tối đa một cạnh trong M và |M| là lớn nhất có thể. Cặp ghép được xây dựng bằng cách khởi đầu từ cặp ghép rỗng và tăng dần lên bằng các đường tăng. Không như cặp ghép cho đồ thị hai phía, ý tưởng mới quan trọng nhất ở đây là có thể thu gọn một chu trình lẻ (bông hoa) thành một đỉnh, và việc tìm kiếm được thực hiện trên đồ thị đã thu gọn.

Thuật toán này là chứng minh đầu tiên cho việc có thể tìm cặp ghép cực đại trong thời gian đa thức. Một đóng góp quan trọng nữa là nó giúp mô tả đa diện quy hoạch tuyến tính của bài toán cặp ghép, từ đó xây dựng thuật toán tìm cặp ghép trọng số nhỏ nhất.
Theo Alexander Schrijver, một điểm nổi bật nữa là đa diện này là đa diện đầu tiên được chứng minh là nguyên "không suy ra trực tiếp từ đơn môđula hoàn toàn, và mô tả của nó là một bước đột phá trong tổ hợp đa diện."

Đường tăng

Xét đồ thị G = (V, E) và cặp ghép M của G. Đỉnh v là tự do, nếu không có cạnh nào của M kề với v. Một đường trong G là một đường luân phiên, nếu các cạnh của nó luân phiên nhau không nằm trong M và nằm trong M (hoặc trong M và không trong M). Một đường tăng P là một đường luân phiên bắt đầu và kết thúc ở hai đỉnh tự do. Một phép tăng cặp ghép dọc theo đường tăng P là việc thay M bằng cặp ghép .

Có thể chứng minh cặp ghép M là cực đại khi và chỉ khi không tồn tại đường tăng cho M trong G. Do đó, hoặc một cặp ghép là cực đại, hoặc tồn tại đường tăng cho nó. Vì vậy, xuất phát từ một cặp ghép ban đầu (có thể rỗng), có thể tìm cặp ghép cực đại bằng cách tăng cặp ghép dọc theo đường tăng chừng nào còn tồn tại đường tăng, và trả về cặp ghép cuối cùng khi không tồn tại đường tăng nào. Có thể tóm tắt thuật toán như sau:

      Dữ liệu vào:  Đồ thị G, cặp ghép ban đầu M trên G
      Dữ liệu ra: cặp ghép cực đại M* trên G
 1    function tìm_cặp_ghép_cực_đại(G, M): M*
 2        P ← tìm_đường_tăng(G, M)
 3        if P khác rỗng
 4            return tìm_cặp_ghép_cực_đại(G, tăng M dọc theo P)
 5        else
 6            return M

Một điểm chưa rõ trong mô tả trên là cách tìm đường tăng một cách hiệu quả. Việc tìm đường tăng sẽ sử dụng khái niệm bông hoa và thu gọn hoa.

Bông hoa và thu gọn hoa

Xét đồ thị G = (V, E) và cặp ghép M của G. Một bông hoa B là một chu trình trong G gồm 2k + 1 cạnh trong đó đúng k cạnh nằm trong M, và có một đỉnh v của chu trình (đế hoa) sao cho tồn tại một đường luân phiên độ dài chẵn (cuống hoa) từ v đến một đỉnh tự do w.

Định nghĩa đồ thị thu gọn  G’ là đồ thị thu được từ G bằng cách thu gọn toàn bộ B vào đỉnh đế hoa, và định nghĩa cặp ghép thu gọn M’ là cặp ghép trong G’ tương ứng với M.

Có thể chứng minh rằng G’ có đường tăng cho M’ khi và chỉ khi G có đường tăng cho M và mỗi đường tăng P’ cho M’ trong G’ có thể được nâng lên thành một đường tăng cho M trong G bằng cách đảo ngược thao tác thu gọn B sao cho nếu P’ đi qua đỉnh đế hoa vB thì mở rộng nó bằng một đường tương ứng trong B. Cụ thể hơn:

 nếu P’ đi qua hai cạnh u → vB → w trong G’, thì mở rộng đoạn đường này thành u → (u’ →... → w’) → w trong G, trong đó u’ và w’ là hai đỉnh của hoa và trong hai nửa của B đi từ u’ đến w’, chọn nửa duy trì tính luân phiên của đường đi.

Như vậy có thể thu gọn các bông hoa và việc tìm đường tăng có thể được thực hiện trên đồ thị thu gọn. Thao tác này là ý tưởng chủ đạo của thuật toán Edmonds.

Tìm đường tăng

Việc tìm đường tăng sử dụng một cấu trúc dữ liệu hỗ trợ để lưu trữ một rừng F trong đó mỗi cây ứng với một phần của đồ thị G mà thuật toán đã tìm ra đường luân phiên từ đỉnh gốc của cây tới các đỉnh còn lại trong cây. Rừng F giống như rừng được dùng trong việc tìm cặp ghép trên đồ thị hai phía (ngoại trừ việc thu gọn bông hoa).

Thuật toán gán nhãn cho các đỉnh v của đồ thị. Nhãn gồm hai phần: đỉnh gốc của cây chứa v, và tính chẵn lẻ của độ dài đường luân phiên từ gốc của cây chứa v đến v.

Thuật toán lần lượt xem xét các đỉnh v và cạnh e của G và thay đổiF một cách thích hợp. Nếu v nằm trong một cây T trong rừng F, đặt gốc(v) là đỉnh gốc của T. Nếu cả u và v nằm trong cùng một cây T trong F, đặt khoảng_cách(u,v) là chiều dài đường đi duy nhất từ u đến v trên cây T.

    Dữ liệu vào: Đồ thị G, cặp ghép M trên G
    Dữ liệu ra: đường tăng P trên G hoặc thông báo không tồn tại đường tăng
 01 function tìm_đường_tăng(G, M): P
 02    F ← rừng rỗng
 03    gán nhãn chưa thăm mọi đỉnh và mọi cạnh của G, gán nhãn đã thăm cho mọi cạnh trong M
 05    for each đỉnh tự do v
 06        tạo một cây chỉ gồm đúng một đỉnh { v } và thêm nó vào F
 08    while tồn tại đỉnh v chưa được thăm trong F với khoảng_cách(v, gốc(v)) là chẵn
 09        while tồn tại cạnh chưa thăm e = { v, w }
 10            if w không nằm trong F
                   // Cập nhật F.
 11                x ← đỉnh ghép với w trong M
 12                thêm cạnh { v, w } và { w, x } vào cây của v
 13            else
 14            if khoảng_cách(w, gốc(w)) là lẻ
 15                không làm gì
 16            else
 17            if gốc(v) ≠ gốc(w)
                    // trả về đường tăng trong F  { e }.
 18                P ← đường (gốc(v) →... → v) → (w →... → gốc(w))
 19                return P
 20            else
                   // thu gọn bông hoa trong G và tìm đường tăng trong đồ thị thu gọn.
 21                B ← bông hoa tạo bởi e và các cạnh trên đường v → w trong T
 22                G’, M’ ← thu gọn G và M bằng B
 23                P’ ← tìm_đường_tăng(G’, M’)
 24                P ← nâng P’ lên đường tăng trong G
 25                return P
 26            end if
 27            đánh dấu đã thăm e
 28        end while
 29        đánh dấu đã thăm v
 30    end while
 31    return không tồn tại đường tăng
 32 end function

Tham khảo

Giải thuật lý thuyết đồ thị
Cặp ghép


title: Tảo hôn

text:
Tảo hôn là trường hợp kết hôn trong đó cô dâu và chú rể hoặc một trong hai người là trẻ em hoặc là người chưa đến tuổi kết hôn (thông thường là chưa đến tuổi dậy thì). Tập tục tảo hôn trước đây có mặt ở nhiều nơi trên thế giới, kể cả châu Âu, nay còn tồn tại ở một số vùng thuộc châu Phi, châu Á, châu Đại Dương và Nam Mỹ. Nó thường đi kèm với một phong tục khác là hôn nhân sắp đặt. Trong nhiều trường hợp, chỉ một trong hai bên là trẻ em, thường là phụ nữ, vì lý do trinh tiết hoặc vì lý do người phụ nữ ở một cộng đồng xã hội nhất định không được coi có khả năng kiếm tiền và vì khả năng sinh sản của phụ nữ mau kết thúc hơn so với nam giới. Trước tình hình nữ quyền và quyền trẻ em ngày càng được coi trọng, tập tục tảo hôn đang dần dần biến mất ở nhiều khu vực trên thế giới.

Từ nguyên
Chữ Hán: 早婚,  nghĩa là "sớm",  trong "hôn nhân, kết hôn".

Tảo hôn tại các nước

Tây Á

Yemen
Trên phân nửa các thiếu nữ tại Yemen làm hôn thú trước 18 tuổi, một số từ lúc 8 tuổi. Ủy ban lập pháp Sharia của chính quyền Yemen đã ngăn cản dự định tăng tuổi cưới lên 15 hay cả 18, với nguyên nhân là bất cứ luật nào định tuổi tối thiểu để làm hôn thú đều trái với đạo Hồi. Một số người đạo Hồi tích cực ở Yemen lý luận là một số thiếu nữ đã đủ phát triển để cưới khi 9 tuổi. Theo tổ chức HRW, vào năm 1999 tuổi được làm hôn thú tối thiểu từ 15 cho thiếu nữ bị hủy bỏ; tuổi dậy thì được giải thích theo một số người bảo thủ đã bắt đầu từ 9 tuổi, và như vậy 9 tuổi được cho là đủ điều kiện để được cưới hỏi. Trên thực tế, " Luật tại Yemen cho phép các thiếu nữ, con gái làm hôn thú bất cứ vào tuổi nào, nhưng cấm việc giao du tình dục với họ cho tới khi họ đủ phát triển ".

Vào tháng 4 năm 2008 Nujood Ali, một cháu bé 10 tuổi, đã thành công trong việc đòi ly dị người chồng 30 tuổi vì bị hãm hiếp. Trường hợp của cháu này đưa tới việc kêu gọi tăng tuổi cưới hợp pháp lên 18. Cuối năm 2008, ủy ban tối cao về người mẹ và trẻ em đề nghị định tuổi cưới tối thiểu là 18. Luật này đã được thông qua vào tháng 4 năm 2009. Nhưng luật này đã bị hủy bỏ ngay sau đó bởi những đại biểu quốc hội chống đối.

Đông Nam Á

Indonesia
Tại Indonesia, tòa án tôn giáo có quyền cho phép đám cưới với các trường hợp còn nhỏ tuổi hơn luật quy định. Giữa tháng 4-2018, hai trẻ em chú rể 15 tuổi và cô dâu 14 tuổi được tổ chức lễ cưới một cách hợp pháp ở đảo Sulawesi, sau khi bị văn phòng phụ trách các vấn đề về tôn giáo (KUA) - nơi chịu trách nhiệm về việc tổ chức cưới xin - từ chối nhưng kháng cáo của gia đình họ thành công tại tòa án tôn giáo. Hiện tại, tuổi tối thiểu tại nước này để kết hôn cho nữ là 16 và nam là 19 theo luật từ năm 1974.

Theo thống kê của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) năm 2017, khoảng 14% phụ nữ Indonesia kết hôn khi chưa tròn 18 và 1% kết hôn trước tuổi 15. Báo cáo về tảo hôn đầu tiên của Indonesia thực hiện bởi chính quyền và UNICEF năm 2016 khẳng định tảo hôn là vi phạm nghiêm trọng quyền con người của trẻ em gái, bao gồm quyền đi học, quyền sức khỏe, quyền có thu nhập trong tương lai và quyền được đảm bảo an toàn.

Hậu quả của tảo hôn
Nghiên cứu của tổ chức phi chính phủ Plan cho thấy tảo hôn "gây ra những hậu quả mang tính tàn phá, dẫn đến đói nghèo lâu dài, rủi ro về sức khỏe liên quan đến việc mang thai sớm". Các cô dâu trong những trường hợp tảo hôn cũng thường là nạn nhân của bạo hành gia đình.

Văn hóa

Âm nhạc
Bài dân ca Phú Thọ "Bà Rằng Bà Rí"
Bài rap Ấn Độ "Brides for Sale"

Truyện tranh có ảnh
Truyện hình Ấn Độ "Cô dâu 8 tuổi (Balika Vadhu)"
Truyện Ấn Độ "Người bảo vệ của chồng (Pehredar Piya Ki)"
Truyện tranh có ảnh của Việt Nam "Cuộc đời của Yến"
Truyện tranh có ảnh của Việt Nam "Vợ ba"
Truyện tranh có tài liệu Mỹ Tho "Child Marriage"

Chú thích

Trẻ em
Hôn nhân


title: Fargo (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương Fargo là một phiên bản cải biến dựa trên thiết kế của lớp tàu tuần dương hạng nhẹ Cleveland dẫn trước. Khác biệt chính là một cấu trúc thượng tầng hình tháp gọn gàng hơn với một ống khói hợp nhất, dự định sẽ cải thiện góc bắn của dàn vũ khí phòng không. Sự cải tiến tương tự cũng là đặc điểm phân biệt các lớp tàu tuần dương hạng nặng Baltimore và Oregon City.

Có tổng cộng 13 chiếc trong lớp được đặt hàng, nhưng chỉ có Fargo và Huntington được hoàn tất; số còn lại bị hủy bỏ ở các mức độ hoàn tất khác nhau do sự xuống thang của Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Fargo, chiếc dẫn đầu trong lớp, được hạ thủy vào ngày 25 tháng 2 năm 1945, nhưng chỉ đưa ra hoạt động vào ngày 9 tháng 12 năm 1945, không lâu sau khi cuộc xung đột kết thúc. Huntington được đưa ra hoạt động vào đầu năm 1946. Cả hai con tàu đều được cho ngừng hoạt động vào năm 1949- 1950 và không bao giờ hoạt động trở lại.

Những chiếc trong lớp

Tham khảo

Liên kết ngoài
Global Security.org - Fargo-class cruiser
Global Security.org - Fargo-class cruiser specifications

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Gioan Baotixita Bùi Tuần

text:
Gioan Baotixita Bùi Tuần  (hay Jean Baptiste Bùi Tuần; sinh ngày 21 tháng 1 năm 1927 tại Cam Lai, Thái Bình) là một Giám mục Công giáo người Việt. Ông từng đảm nhiệm chức Giám mục Phó rồi Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên từ năm 1975 đến năm 2003.

Năm 1954, ông sang Hồng Kông tu học đến ngày 2 tháng 7 năm 1955 thì chịu chức linh mục. Cuối năm 1955, ông về Việt Nam sau đó tiếp tục sang Rôma, Thụy Sĩ và Đức và nhận được bằng tiến sĩ Triết học. Năm 1964, ông lại trở về miền Nam Việt Nam làm Giáo sư nhiều chủng viện tại miền này.

Ngày 15 tháng 4 năm 1975, Tòa Thánh chọn linh mục Gioan Baotixita Bùi Tuần làm Giám mục Phó Giáo phận Long Xuyên. Lễ tấn phong diễn ra trưa 30 tháng 4 cùng năm, do Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên Micae Nguyễn Khắc Ngữ chủ phong. Ông cũng là vị giám mục Việt Nam duy nhất tấn phong vào ngày lịch sử này. Ông trở thành Giám mục chính tòa của giáo phận Long Xuyên  sau khi Giám mục Ngữ nghỉ hưu vào năm 1997, lúc đó Giám mục Tuần đã 69 tuổi. Ông tại vị đến năm 2003 thì về hưu, trao giáo phận lại cho Giám mục Phó Giuse Trần Xuân Tiếu.

Ngoài công việc một Giám mục, ông còn là một người rất yêu thích thơ văn. Giám mục Bùi Tuần thường gặp gỡ các nhà văn, ông đã xuất bản nhiều tựa sách mà nổi bật nhất là bộ "Thao thức" phát hành vào năm 2007. Giám mục Bùi Tuần đã được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Độc lập và Huân chương Đại đoàn kết dân tộc.

Thiếu thời
Bùi Tuần sinh ngày 24 tháng 6 năm 1928 tại Cam Lai, nay thuộc xã Đông Cơ, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, thuộc Giáo phận Thái Bình. Ngày sinh trên chỉ là ngày sinh trên giấy tờ, trên thực tế, ông sinh ngày 21 tháng 1 năm 1927. Cha ông là ông Gioan Baotixita Bùi Tuyển và mẹ là bà Maria Vũ Thị Tần và ngoài ông thì ông bà còn có người con làm linh mục khác là linh mục Gioan Baotixita Bùi Châu Thi.

Tuổi thơ ông sống trong nghèo khó, ông kể về thời thơ ấu của mình: “Quê tôi ở Thái Bình. Gia đình gốc nông dân nghèo lắm. Bố đi ở, mẹ đi ở. Bố không đủ tiền nộp thuế bị trói đánh ngoài đình. Thuở nhỏ tôi đã trải qua cảnh cơn bão lớn, nước dâng lên cao, mẹ ôm tôi trên mái nhà nhai gạo sống cho con ăn. Đã có lần tôi thấy lính đi đốt làng, bắt người kẹp chân lên băng ghế, dùng búa đập. Nỗi đau thương của đất nước nó vào thành vết thương đời mình”.

Trong lễ cải táng cha mẹ, ông cũng chia sẻ cảm xúc của mình đối với họ:Tôi nhớ Mẹ tôi ! Tôi nhớ Bố Mẹ tôi nhiều lắm ! Bố tôi hay khuyên tôi hãy tin tưởng vào Thánh Giu-se và hãy lo cho những người nghèo. Mẹ tôi thường nhắc cho tôi là hãy nhớ Chúa trước mặt. Đừng quá lo cho gia đình nhưng hãy dùng sức lực lo cho ích chung của Hội Thánh. Những lời khuyên dậy đó vẫn dẫn dắt tôi cho đến bây giờ.”

Tu học
Năm 1954, khi Hiệp định Genevè được ký kết, Bùi Tuần được cho rằng cùng hàng vạn giáo dân miền Bắc đã lên đường di cư vào Nam. Nhưng thực chất, thay vì đi miền Nam, ông đã sang Hồng Kông tu học tại Trường Dòng Đa Minh tại Hồng Kông.

Về sau, ông chia sẻ về cái yêu thơ văn khi ông còn là một thầy giảng:“Thời kỳ làm thầy giảng mỗi ngày tôi làm một bài thơ định để gửi cho Xuân Diệu”. Trong thơ, có màu xanh nhưng các lá xanh khác nhau ra sao, ban đêm tiếng sáo khác tiếng tiêu thế nào. “Chính những quan sát đó giúp tôi học triết tốt sau này.

Linh mục
Ngày 2 tháng 7 năm 1955, Gioan Baotixita Bùi Tuần được thụ phong linh mục tại Hồng Kông. Trong sách "Tâm tình với linh mục", có đoạn ông viết: "Tối ngày mùng 1 tháng 7 năm 1955 tại Trường Dòng Đa Minh trên quả đồi Rosary Hồng Kông, trong bầu không khí tĩnh tâm, tôi quỳ trước cha Linh Hướng để bày tỏ nỗi sợ của tôi. Tôi sợ lãnh chức Linh mục vì tôi thấy mình quá bất xứng… nhưng lời cầu chối từ không thành"

Cuối năm 1955, ông về Việt Nam, sống trong trại di cư Long Phước Thủ Đức, sau đó được "bề trên" cử đi du học tại Roma nước Ý. Nhưng chính quyền Việt Nam Cộng hòa tình nghi nên hoãn và không cho đi. Ông phải liên hệ với Khâm sứ Tòa thánh nhờ can thiệp. Tòa thánh liên lạc với Tổng thống Ngô Đình Diệm. Vài hôm sau sau, thư ký của Tổng thống cho xe đón linh mục Tuần vào dinh Gia Long và thông báo Ngô Đình Diệm đồng ý cho ông sang Roma học. Tốt nghiệp cử nhân triết học Roma, nhờ học giỏi, được học bổng, ông được chọn đi học tiến sĩ triết học tại Trường Đại học Thụy Sĩ và tốt nghiệp bằng tiến sĩ triết học. Sau đó, ông đến Trường Đại học Pheu-bua (Đức) học chương trình nâng cao tiến sĩ triết học… Sau gần 10 năm tu học, ông trở về miền Nam Việt Nam.

Năm 1964, ông được bổ nhiệm dạy học tại Trường viện Châu Đốc rồi làm Giám đốc Đại Chủng viện Long Xuyên sau đó tiếp tục dạy học tại Chủng viện Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang... Hơn 10 năm tiếp theo, ông đi làm mục vụ cho giáo dân trong bối cảnh đất nước có nội chiến.

Giám mục

Giám mục phó Long Xuyên
Ngày 15 tháng 4 năm 1975, linh mục Gioan Baotixita Bùi Tuần được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục phó giáo phận Long Xuyên (Việt Nam) hiệu tòa Tabunia, ngày 17, Giám mục Micae Nguyễn Khắc Ngữ báo cho ông biết việc bổ nhiệm này và lễ tấn phong được cử hành vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Lễ truyền chức giám mục của Giám mục Gioan Baotixita Bùi Tuần do Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên Micae Nguyễn Khắc Ngữ chủ phong, Giám mục Réginald-André-Paulin-Edmond Jacq Mỹ phụ phong, linh mục Antôn Nguyễn Văn Thành và Giuse Trần Xuân Tiếu phụ giúp lễ. Số người tham dự chỉ có chừng 100 người, phần đông là các linh mục và các chủng sinh, một số nữ tu và giáo dân. Buổi lễ đã diễn ra trong bầu khí trầm lắng, không kèn không trống, không đàn hát, không rước kiệu, không quay phim, không tiệc tùng, không diễn văn chúc mừng. Có lẽ ít có một lễ tấn phong giám mục nào lại đơn giản đến vậy. Nhắc nhớ về ngày lễ này, Giám mục Tuần bồi hồi: Lẽ ra là một ngày quan trọng nhất của đời người nhưng lại là ngày số phận run rủi đã đẩy tôi vào trước họng súng. Hôm đó, lực lượng quân cách mạng ập vào nhà thờ, chĩa súng vào người tôi, dọa bắt tôi và kết án tử hình. Họ cho tôi 3 phút suy nghĩ trước khi họ hành động. Bỗng đức tin lại trỗi dậy trong tôi. Tôi tin những việc làm của tôi không có gì tội lỗi. Tôi không phải là người phản bội dân tộc. Người cắm lá cờ giải phóng đầu tiên trên nóc nhà xứ Long Xuyên trước lúc quân giải phóng tiến vào nhà thờ là tôi. Ông còn bị nghi ngờ là do CIA đưa vào Việt Nam chống phá chính quyền, nhưng sau khi đọc các bản ghi của ông kêu gọi đồng bào giáo xứ không hợp tác với người nước ngoài, vận động các gia đình có người thân đi theo quân đội và chính quyền Việt Nam cộng hòa ra đầu thú, kêu gọi đồng bào ủng hộ, giúp đỡ chính quyền cách mạng... nên việc tra xét trở nên dịu nhẹ hơn.

Dự định làm Giám mục phụ tá Sài Gòn
Khi qua Rôma đem Thư chung 1980 và lưu lại tại đó, Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình nói với ông: “Tòa Thánh có dự định đưa Đức cha về Sài Gòn làm phụ tá, dự phòng cho tương lai phức tạp. Sau một thời gian cân nhắc, tôi đã trình với Tòa Thánh là theo tôi dự kiến đó không thích hợp. Vì lý do sức khỏe, Đức cha nên ở lại Long Xuyên. Vừa sẽ có lợi cho Hội Thánh, vừa sẽ có lợi cho tất cả Đất Nước. Tòa Thánh đã đồng ý rút lại dự định”. Vậy là ông đã từng được Tòa Thánh chọn làm người phụ tá cho Tổng giám mục Bình nhưng sự việc không thành.

Giám mục chính tòa Long Xuyên

Ngày 30 tháng 12 năm 1997, Giám mục phó Gioan Baotixita Bùi Tuần kế nhiệm Giám mục Micae Nguyễn Khắc Ngữ làm Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên.

Gioan Baotixita Bùi Tuần là người đã phong chức linh mục (vào ngày 31 tháng 5 năm 1991) và Giám mục (vào ngày 29 tháng 6 năm 1999) cho Giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng Giuse Ngô Quang Kiệt, người mà đến năm 2005 trở thành Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội.

Ông cũng là Giám mục Việt Nam chủ phong cùng lúc cho hai vị tân Giám mục là Giuse Trần Xuân Tiếu, Giám mục chính tòa giáo phận Long Xuyên, và Giuse Ngô Quang Kiệt, nguyên tổng Giám mục Tổng giáo phận Hà Nội.

Ngày 2 tháng 10 năm 2003 ông được Giáo hoàng Gioan Phaolô II chấp nhận đơn từ nhiệm của ông, ông nghỉ hưu tại tòa Giám mục giáo phận Long Xuyên, Việt Nam. Giáo hoàng tiếp tục xác nhận việc bổ nhiệm Giám mục Phó Long Xuyên Giuse Trần Xuân Tiếu kế vị ông.

Các hoạt động sau khi về hưu

Ngày 30 tháng 4 năm 2007, Giáo phận Long Xuyên mừng thượng thọ bát tuần, 32 năm giám mục và đón bộ sách “Thao thức” 5 tập của Giám mục Gioan Baotixita Bùi Tuần. Hơn 300 vị khách, đại biểu Ban tôn giáo, Mặt trận Tổ quốc tỉnh An Giang, Cần Thơ, các linh mục, cựu chủng sinh Long Xuyên đã đến dự.

Ngày 30 tháng 4 năm 2014, tại nhà nguyện Tôma Tòa Giám mục Long Xuyên diễn ra lễ tạ ơn, cầu nguyện cho ông và cho giáo phận Long Xuyên nhân dịp kỷ niệm 39 năm ông Tấn phong Giám mục. Lễ do Đức Giám mục chính tòa Giuse Trần Xuân Tiếu chủ tế, có sự hiện diện dự lễ của Giám mục Bùi Tuần, đồng tế với Giám mục Tiếu là Tân Giám mục Phụ tá Giuse Trần Văn Toản, linh mục Tổng Đại diện, các linh mục Tòa Giám mục và nhà thờ chính tòa, cấc sơ, các dự tu Nhà Têrêxa, dự tu sinh viên ngoại trú, và những người thân quen ông tham dự.

Ngày 2 tháng 7 năm 2015, Giáo phận Long Xuyên kỉ niệm 60 năm linh mục cho ông, chủ tế là Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết Giuse Vũ Duy Thống, đồng tế có ông, Giám mục kế vị Giuse Trần Xuân Tiếu, Giám mục phụ tá Giáo phận Long Xuyên Giuse Trần Văn Toản và khoảng 30 linh mục và họ hàng, tu sĩ nam nữ, giáo dân.

Ngày 9 tháng 1 năm 2016, Giám mục Phụ tá Long Xuyên Trần Văn Toản đã đến giáo xứ Tân Thành để chủ sự lễ cầu nguyện cho cha mẹ ông nhân lễ bốc mộ. Ông cũng gửi thư chia sẻ tâm tình mình về cha mẹ của mình cũng như gửi lại cảm ơn đến Giám mục Toản.

Như mọi hoạt động thường niên, năm 2016, cũng nhân dịp kỉ niệm Lễ tấn phong Giám mục của ông, sáng ngày 30 tháng 4, Giáo phận Long Xuyên lại tổ chức kỉ niệm 41 năm Giám mục của ông, lễ do Giám mục chính tòa Trần Xuân Tiếu chủ sự, đồng tế có Giám mục Phụ tá Trần Văn Toản, linh mục Tổng Đại Diện Luy Gozaga Huỳnh Phước Lâm và đông đảo các linh mục, tham dự có một ít tu sĩ nam nữ.

Sự nghiệp văn học
Ngoài trách vụ Giám mục, Gioan Baotixita Bùi Tuần còn được biết đến như một nhà văn, nhà báo với nhiều tác phẩm được đăng và xuất bản. Nói về việc viết sách ông nhận định rằng ông là một người thích quan sát, phân tích, tổng hợp. Việc viết sách của ông có sự chuẩn bị từ lâu. Những bài cảm nghiệm nhiều, không phải lý thuyết. Cái “gắn liền” nhiều và gắn lý thuyết với kinh nghiệm, đức tin với thực tế, đất nước với Giáo hội. Ông cũng chia sẻ nhiều người nói với nhau: Đức cha đọc sách nào mà viết hay vậy nhỉ. và rổi chia sẻ: Đó là vốn sống thao thức với thời cuộc mấy chục năm. Không đánh mất mình, tìm sự thật và yêu mến sự khôn ngoan.

Giao lưu văn học
Khoảng trong những năm 80, ông đã ra Hà Nội tìm đến nhạc sĩ Văn Cao và ông chia sẻ do thấy Văn Cao cùng cảnh ngộ nghèo khó giống mình, ông cũng chia sẻ thêm là ông thích bài Đàn chim Việt và bài Thiên Thai và rất xúc động khi nghe những bài này. Nhà sử học Nguyễn Đình Đầu còn cho biết: sau lần Giám mục Bùi Tuần tìm gặp Văn Cao, do không vào Nam và Văn Cao muốn đáp lễ, đã đến thăm Hồng y Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng ở Hà Nội. Một lần khác, ông cũng đến gặp gỡ nhà văn Võ Hồng.

Tác phẩm nổi bật
Giám mục Bùi Tuần viết rất nhiều. Tuy vậy, ông không bao giờ nhớ và đồng thời chia sẻ thêm rằng có ba thứ ông không bao giờ nhớ: số điện thoại của mình, tiền để đâu và sách viết ra. Ông chỉ ngủ một đêm hai tiếng. Trong căn phòng nhỏ, không có vi tính, tất cả đều ông viết tay trên một tấm gỗ giấu bên dưới mặt chiếc bàn nhỏ có thể kéo ra, đẩy vào. Viêc này thật kì lạ nên nhà báo Khổng Thành Ngọc viết nên bài báo “Từ bàn viết của một cụ già”.

Tác phẩm nổi bật là bộ sách "Thao Thức". Bộ này được ra mắt vào ngày 30 tháng 4 năm 2007. Đây là một bộ sách được tuyển chọn từ các bài viết của Giám mục trong cả một quãng thời gian dài. Bộ sách dài hơn 2.500 trang, do Nhà Xuất Bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành, gồm 5 tập. Chỉ chưa đầy một giờ đồng hồ trong ngày ra mắt, số lượng đăng ký mua sách đã lên tới 1.150 bộ. Trong đó có Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã điện thoại và cũng nhã ý muốn đọc bộ sách này.
Một số tựa sách khác:
 Giới Luật Yêu Thương
 Nói với chính mình
 Abba, Lạy Cha
 Ơn Trở Về
 Người Môn Đệ Đức Kitô
 Những Tâm Tình Dấu Chỉ
 Mở lòng ta ra
 Làm chứng cho Đức Kitô,
 Hãy sang bờ bên kia,
 Địa chỉ mới của đức tin
 Thách đố mới

Ý nguyện
Ông chia sẻ việc mà việc mà ông suy nghĩ nhất trong cuộc đời của mình:
Làm sao có sự hòa hợp trong đất nước, trong Công giáo, đó là điều tôi tha thiết nhất. Làm sao dân tộc mình hòa hợp nhau, thương yêu thật sự. Là bởi bản tính người Việt mình cũng có khi hay có sự chia rẽ, ngôi thứ không chan hòa...

Đất nước ta tiềm năng lớn. Làm sao cho nông thôn đừng quá nghèo. Lứa trẻ đừng đánh mất bản thân. Giới trẻ phải có trình độ suy nghĩ nhiều hơn. Đừng quá vay mượn của người khác...

Nhận xét
Trong quá trình hoạt động, có một số ý kiến nhận xét về ông như sau:

Khi nói về đồng liêu của mình, Giám mục chính tòa kế vị Giuse Trần Xuân Tiếu viết:

Thủ tướng Việt Nam là Nguyễn Tấn Dũng cũng thường hay gọi điện thoại trao đổi với ông về "các mối tương quan giữa chính trị và tín ngưỡng, giữa sự ổn định chính trị và sự phát triển đời sống đồng bào, giữa Nhà nước và Giáo hội, giữa Việt Nam và Tòa thánh..."  do ông có chủ trương là sự hòa hợp trong đất nước, trong Công giáo, muốn dân tộc hòa hợp nhau, thương yêu thật sự vì theo ông thì bản tính người Việt cũng có khi hay có sự chia rẽ, ngôi thứ không chan hòa...

Nhận xét về công việc viết văn của ông, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải – báo SGGP viết:

và

 Nhà báo Nguyễn Thanh Long, phó tổng biên tập báo Công giáo và Dân tộc, trong bài "Giấc mơ 25 năm của một Giám mục" đã viết về "đồng nghiệp đặc biệt" của mình như sau:

Nhân cơ hội giới thiệu bộ sách có tựa Thao thức của Bùi Tuần, Báo Công giáo và Dân tộc có đoạn viết như sau:

Xem thêm
 Giám mục
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Ghi chú

Tóm tắt chức vụ

Liên kết ngoài

 Chúc Mừng 48 năm Linh mục (02/07/1955-02/07/2003) và 28 năm Giám mục (01/05/1975-01/05/2003)của Đức Cha J.B. Bùi Tuần
 Các bài trả lời phỏng vấn của Đức Giám mục G.B. Bùi Tuần dành cho báo Công giáo và Dân tộc
 Tủ sách của Giám mục Bùi Tuần
 Xem các bài viết của Giám mục Baotixita Bùi Tuần
 TỪ BÀN VIẾT CỦA MỘT CỤ GIÀ
Hình ảnh lễ tấn phong GM 30/4/1975

Giám mục Công giáo người Việt
Nhà văn Việt Nam
Tiến sĩ Triết học Việt Nam
Người Thái Bình
Giáo phận Long Xuyên
Tu sĩ Dòng Đa Minh
Nhà văn Kitô giáo
Người họ Bùi tại Việt Nam


title: Alto Douro

text:
Douro là một vùng rượu vang nằm hai bên sông Douro thuộc tỉnh Trás-os-Montes e Alto Douro ở phía đông bắc Bồ Đào Nha. Đôi khi nó được gọi là Alto Douro (Thượng Douro) vì nó nằm ở thượng nguồn của con sông được che chở bởi các dãy núi tránh ảnh hưởng của bờ biển. Đây là vùng rượu vang cao nhất ở Bồ Đào Nha được bảo hộ về xuất xứ. Trong khi khu vực này chủ yếu sản xuất loại rượu vang Port là rượu vang cường hóa thì Douro chỉ sản xuất loại rượu vang thường để bàn. Các loại rượu vang không cường hóa  thường được gọi là "rượu vang Douro".

Alto Douro là một trong 13 vùng của lục địa Bồ Đào Nha được xác định bởi nhà địa lý Amorim Girão trong một nghiên cứu được công bố từ năm 1927 đến năm 1930. Cùng với vùng Trás-os-Montes nó hình thành tỉnh Trás-os-Montes e Alto Douro.

Các loại rượu vang ở đây bao gồm rượu vang nhẹ mang phong cách rượu vang Bordeaux cho đến rượu vang Bourgogne phong phú được ủ trong thùng gỗ sồi mới.

Lịch sử
Có bằng chứng khảo cổ về việc sản xuất rượu vang trong khu vực có niên đại từ cuối Đế quốc Tây La Mã trong thế kỷ thứ 3 và thứ 4 sau Công nguyên mặc dù hạt nho cũng đã được tìm thấy tại các địa điểm khảo cổ lâu đời hơn. Trong thời kỳ Trung Cổ từ giữa thế kỷ 12, những tu sĩ của dòng Xitô có ảnh hưởng quan trọng đến việc sản xuất rượu vang trong khu vực, thể hiện qua ba tu viện của họ ở khu vực là Salzedas, São João de Tarouca và São Pedro das Águias.

Vào thế kỷ 17, các vườn nho của khu vực được mở rộng, và việc đề cập đến cái tên "rượu vang Port" sớm nhất được biết đến là từ năm 1675. Hiệp ước Methuen giữa Bồ Đào Nha và Anh vào năm 1703, và sự thành lập sau đó của nhiều nhà nghỉ của Anh ở Porto đồng nghĩa với việc rượu vang Port trở thành sản phẩm chính của khu vực và nó trở nên rất quan trọng về mặt kinh tế đối với Bồ Đào Nha. Hiến chương của hoàng gia Bồ Đào Nha ngày 10 tháng 9 năm 1756 đã xác định khu vực sản xuất rượu vang Port. Do đó, nó trở thành vùng sản xuất rượu vang đầu tiên trên thế giới có ranh giới chính thức. Các vườn nho giới hạn bởi ranh giới này nằm ở phía tây của khu vực hiện tại. Sau đó, các vườn nho đã dần dần mở rộng về phía đông hình thành những khu vực nóng và khô hơn.

Trong khoảng thời gian dài, loại rượu vang này ít được thấy bên ngoài khu vực. Các trạm gác Port tập trung vào sản xuất và xuất khẩu rượu vang Port vì đây là sản phẩm độc nhất của họ trên thị trường xuất khẩu, và ít quan tâm đến các phong cách rượu vang khác. Vì vậy mặc dù rượu vang có thể ngon nhưng trong một thời gian dài, người ta đã không có nỗ lực sử dụng nho Douro để sản xuất loại rượu vang để bàn đầy tham vọng hơn. Người có công trong việc tạo ra loại rượu Douro đầy tham vọng đầu tiên là Fernando Nicolau de Almeida, người từng làm việc như một nhà nghiên cứu khoa học về rượu vang. Ông đã đến thăm Bordeaux trong Thế chiến II, điều này đã mang lại cho anh cảm hứng để tạo ra một loại rượu để bàn chất lượng hàng đầu.

Cảnh quan văn hóa ở đây bao gồm những ruộng bậc thang trên các sườn đồi dốc và những thung lũng bên cạnh các con sông uốn lượn. Dọc theo sông Douro là những ruộng bậc thang ở Varosa, Corgo, Távora, Torto và Pinhão tạo ra một hệ thống cảnh quan văn hóa trồng nho nối tiếp nhau. Khí hậu khắc nghiệt và gió Đại Tây Dương nhưng nghề trồng nho và sản xuất rượu vang rất phát triển. Rất nhiều các bằng chứng khảo cổ tìm thấy những phiến đã có những hình chạm khắc cho thấy Douro là một thung lũng định cự, sản xuất rất cổ xưa, đại diện cho một nền văn hóa nổi bật nằm giữa thung lũng sông Côa và Águeda.

Với truyền thống lâu đời trên 2000 năm, sản phẩm rượu nho ở đây đã nổi tiếng khắp trên thế giới và nghề trồng nho ở Douro đã tạo ra một cảnh quan văn hóa tuyệt đẹp. Cảnh quan văn hóa này bao gồm khu sản xuất rượu, những hầm chứa rượu, nhà thờ có từ thế kỷ 18, những ngôi nhà, đường sá và những ruộng bậc thang trồng nho. Đây là một ví dụ nổi bật của một khu sản xuất rượu vang truyền thống ở châu Âu, phản ánh quá trình lao động sản xuất của con người và sự phát triển của hoạt động con người theo thời gian. Năm 2001, vùng sản xuất rượu Douro đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Companhia Turística do Douro Cruises in the Douro River on traditional "Rabelo"
 DouroValley.eu - Main tourism website
The Wine Anorak: Spotlight on Portugal's Douro region
O Douro: Touristic Portugal's Douro region

Di sản thế giới tại Bồ Đào Nha


title: Quốc lộ 14 (định hướng)

text:
Quốc lộ 14 có thể là:
 Quốc lộ 14, một phần đường Hồ Chí Minh
 Quốc lộ 14B nối Đà Nẵng với Tây Quảng Nam
 Quốc lộ 14C dọc biên giới Campuchia
 Quốc lộ 14D ở huyện Nam Giang
 Quốc lộ 14E nối đông Quảng Nam với tây Quảng Nam
 Quốc lộ 14G nối Đà Nẵng với Quảng Nam


Thị trấn đồn trú vùng biên Elvas và các công sự của nó là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận từ năm 2012. Elvas là một thành phố Bồ Đào Nha ở Alentejo, gần biên giới Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha.

Khu vực này, được củng cố từ thế kỷ 17 đến 19, đại diện cho hệ thống bức tường thành ở nơi khô cạn lớn nhất thế giới. Trong các bức tường của nó, thị trấn chứa đồn trú và các tòa nhà quân sự khác cũng như nhà thờ và tu viện. Trong khi Elvas chứa tàn tích có từ thế kỷ thứ 10, công sự của nó bắt đầu trong Chiến tranh phục hồi Bồ Đào Nha. Các công sự đóng một vai trò quan trọng trong Trận chiến Phòng tuyến Elvas năm 1659. Các công sự được thiết kế bởi tu sĩ dòng Tên Hà Lan-Bỉ Padre João Piscásio Cosmander và là đại diện cho ví dụ còn lại được bảo tồn tốt nhất của trường phái pháo đài Hà Lan. Các địa điểm của Di sản này bao gồm:

 Trung tâm lịch sử của Elvas
 Cầu máng nước Amoreira, được xây dựng để chống lại các cuộc bao vây kéo dài
 Pháo đài Santa Luzia
 Pháo đài Nossa Senhora da Graça
 Pháo đài São Mamede
 Pháo đài São Pedro
 Pháo đài São Todos

Tham khảo
 UNESCO, Garrison Border Town of Elvas and its Fortifications

Di sản thế giới tại Bồ Đào Nha
Elvas


title: Mateba Model 6 Unica

text:
Mateba Model 6 Unica thường được biết với tên Mateba Autorevolver là loại súng lục bán tự động độc đáo do Emilio Ghisoni thiết kế vào những năm 1980 và được sản xuất với số lượng giới hạn bởi công ty Macchine Termo Balistiche.

Thiết kế
Mateba Autorevolver sử dụng cơ chế nạp đạn bằng độ giật để tự động lên cò và xoay ổ đạn. Súng chia ra làm hai phần trên và dưới phần trên gồm ổ đạn và nòng, phần dưới chứa các bộ phận hoạt động như cò, búa điểm hỏa… Hai phần này được gắn với nhau thông qua một thanh trượt với một thanh truyền động và lò xo. Không giống như các loại súng ổ quay khác nòng súng nằm ở dưới ổ đạn chứ không phải ở trên. Khi bắn toàn bộ phần trên sẽ giật lùi lại tác động vào thanh truyền động, thanh truyền động này sẽ tác động vào một hệ thống để quay ổ đạn và lên cò sau đó lò xo sẽ đẩy phần trên trở về chỗ cũ.

Khi nạp đạn xạ thủ sẽ đẩy một cần phía sau ổ đạn bên trái súng và đẩy ổ đạn lên phía trên sau đó bẻ qua trái. Nếu có vỏ đạn cũ xạ thủ sẽ nhấn vào đầu xi lanh ở phía trước để đẩy các vỏ đạn cũ ra sau đó sẽ nạp các viên đạn mới vào. Nòng súng có thể tháo ráp dễ dàng với nhiều chiều dài khác nhau.

Và vì có cơ chế hoạt động phức tạp hơn các loại súng ổ quay truyền thống nên loại súng này nặng hơn nhưng được thiết kế ít giật hơn khi bắn. Cũng như do sử dụng cơ chế nạp đạn tự động nên độ tin cậy cũng được quan tâm, súng chỉ nên bắn loại đạn mà nhà sản xuất chỉ định nếu sử dụng loại đạn yếu hơn sẽ không tạo ra đủ độ giật để súng hoạt động, nhưng dù cơ chế tự động không hoạt động thì súng vẫn có thể bắn như các loại súng ổ quay bình thường vì khi bóp cò ổ đạn cũng sẽ xoay và lên cò để bắn nhưng sẽ nặng hơn nhiều.

Liên kết ngoài
 Modern Firearms link
 Mateba Model 6 Unica.357 Magnum
 Mateba Model 6 Unica.44 Magnum
 Bắn thử Mateba Model 6 Unica

Súng ngắn
Súng Ý
Súng ổ xoay
Súng.357 Magnum


title: USS Fargo (CL-106)

text:
USS Fargo (CL-106), tên được đặt theo thành phố Fargo thuộc tiểu bang North Dakota, là chiếc dẫn đầu của lớp tàu tuần dương hạng nhẹ mang tên nó của Hải quân Hoa Kỳ, mà hầu hết bị hủy bỏ do Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc. Lớp Fargo là một phiên bản cải biến dựa trên thiết kế của lớp Cleveland dẫn trước, với khác biệt chủ yếu là một cấu trúc thượng tầng hình tháp gọn gàng hơn với một ống khói hợp nhất, dự định sẽ cải thiện góc bắn của dàn vũ khí phòng không.

Fargo được hạ thủy vào ngày 25 tháng 2 năm 1945 tại xưởng tàu của hãng New York Shipbuilding Corporation ở Camden, New Jersey; nó được đỡ đầu bởi Bà F. O. Olsen, và được đưa ra hoạt động vào ngày 9 tháng 12 năm 1945 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Wyatt Craig.

Lịch sử hoạt động
Fargo khởi hành từ Philadelphia vào ngày 15 tháng 4 năm 1946 có sự hiện diện của Phó đô đốc Bernard H. Bieri trên tàu cho một chuyến viếng thăm hữu nghị đến Bermuda, Trinidad, Recife, Rio de Janeiro và Montevideo; rồi lên đường vào ngày 31 tháng 5 đi sang Địa Trung Hải. Trong lượt hoạt động này, chiếc tàu tuần dương đã viếng thăm một loạt các cảng tại Thổ Nhĩ Kỳ, Liban, Hy Lạp, Ý và Pháp cũng như tại Bắc Phi, và đã đại diện cho quyền lợi của Hoa Kỳ tại Trieste, khi thành phố này đang chịu một tình trạng căng thẳng do mâu thuẫn giữa Ý và Nam Tư.

Quay trở lại thành phố New York vào ngày 2 tháng 3 năm 1947, Fargo một lần nữa khởi hành đi Địa Trung Hải vào ngày 20 tháng 5, và trong lượt bố trí này đã phục vụ một tháng như là soái hạm của Tư lệnh Lực lượng Hải quân Địa Trung Hải. Quay trở về Newport vào ngày 13 tháng 9, nó chuẩn bị cho những đợt tập trận kéo dài của Hạm đội Đại Tây Dương trong tháng 9 và tháng 10 tại khu vực giữa Bermuda và Newfoundland, có sự hiện diện của Phó đô đốc Arthur W. Radford, Tư lệnh Đệ Nhị hạm đội trên tàu.

Trong hai năm phục vụ còn lại, Fargo hoàn tất thêm hai lượt hoạt động khác tại Địa Trung Hải và đã hai lần tham gia các cuộc tập trận quy mô lớn tại vùng biển Carribe. Nó được cho ngừng hoạt động và đưa về lực lượng dự bị vào ngày 14 tháng 2 năm 1950, được cho neo đậu cùng Hạm đội Dự bị tại Bayonne, New Jersey. Fargo được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 3 năm 1970, rồi được bán cho hãng Union Minerals and Alloys Corporation tại Kearney, New Jersey vào ngày 18 tháng 8 năm 1971 để tháo dỡ.

Một mô hình lớn của Fargo được trưng bày tại chi nhánh chính của Thư viện Công cộng Fargo trong nhiều năm; mô hình này hiện đang đặt tại Bảo tàng Hàng không Fargo.

Phần thưởng

Tham khảo

Chú thích

Thư mục
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/f1/fargo.htm

Liên kết ngoài
 Bộ sưu tập hình ảnh của USS Fargo (CL-106) tại NavSource Naval History
 hazegray.org: USS Fargo (CL-106)

Lớp tàu tuần dương Fargo
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh

it:Classe Fargo


title: USS Fargo

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Fargo nhằm tôn vinh thành phố Fargo thuộc tiểu bang North Dakota:

 Fargo (CL-85) nguyên được đặt lườn như một tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Cleveland, nhưng được cải biến trong khi chế tạo để hoàn tất như chiếc tàu sân bay hạng nhẹ Langley (CVL-27) thuộc lớp ''Independence
 Fargo (CL-106) là chiếc dẫn đầu của lớp tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Fargo hạ thủy năm 1945 và ngừng hoạt động năm 1950

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Ağaver, Iğdır

text:
Çavuşbahçe là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ.

Tham khảo


title: Akyumak, Iğdır

text:
Akyumak là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 324 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Alibeyköy, Iğdır

text:
Alibeyköy là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 457 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Asma, Iğdır

text:
Asma là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 353 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağıçarıkçı, Iğdır

text:
Aşağıçarıkçı là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 377 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağıerhacı, Iğdır

text:
Aşağıerhacı là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 3.791 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Bayraktutan, Iğdır

text:
Bayraktutan là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 756 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Bemdemurat, Iğdır

text:
Bendemurat là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 61 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Çakırtaş, Iğdır

text:
Çakırtaş là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 560 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Çalpala, Iğdır

text:
Çalpala là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 346 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Çilli, Iğdır

text:
Çilli là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 207 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Elmagöl, Iğdır

text:
Elmagöl là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 337 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Enginalan, Iğdır

text:
Enginalan là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2.424 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Evci, Iğdır

text:
Evci là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.672 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Gülpınar, Iğdır

text:
Gülpınar là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.416 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Güngörmez, Iğdır

text:
Güngörmez là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 382 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Hakmehmet, Iğdır

text:
Hakmehmet là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 404 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Halfeli, Iğdır

text:
Halfeli là một thị trấn thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 7.540 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Harmandöven, Iğdır

text:
Harmandöven là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 711 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Hoşhaber, Iğdır

text:
Hoşhaber là một thị trấn thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2.692 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kadıkışlak, Iğdır

text:
Kadıkışlak là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 412 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Zor, Iğdır

text:
Karaçomak là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 625 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Karagüney, Iğdır

text:
Karagüney là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 58 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Karakuyu, Iğdır

text:
Karakuyu là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2.818 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kasımcan, Iğdır

text:
Kasımcan là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 353 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kazancı, Iğdır

text:
Kazancı là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 400 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kuzugüden, Iğdır

text:
Kuzugüden là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 272 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Küllük, Iğdır

text:
Küllük là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.024 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Melekli, Iğdır

text:
Melekli là một thị trấn thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 3.767 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Mezraa, Iğdır

text:
Mezraa là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 336 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Necefali, Iğdır

text:
Necefali là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 130 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Nişankaya, Iğdır

text:
Nişankaya là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 222 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Obaköy, Iğdır

text:
Obaköy là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 484 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Örüşmüş, Iğdır

text:
Örüşmüş là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 51 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Panik, Iğdır

text:
Özdemir là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2.749 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Sarıçoban, Iğdır

text:
Sarıçoban là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 171 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Suveren, Iğdır

text:
Suveren là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.407 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Tacirli, Iğdır

text:
Tacirli là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.166 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Taşlıca, Iğdır

text:
Taşlıca là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 537 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yaycı, Iğdır

text:
Yaycı là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 849 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yukarıçarıkçı, Iğdır

text:
Yukarıçarıkcı là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 836 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yüzbaşılar, Iğdır

text:
Yüzbaşılar là một xã thuộc thành phố Iğdır, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2.627 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Adetli, Aralık

text:
Adetli là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 250 người.

Tham khảo


title: Aşağıaratan, Aralık

text:
Aşağıaratan là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 910 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağıçamurlu, Aralık

text:
Aşağıçamurlu là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 835 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağıçiftlikköy, Aralık

text:
Aşağıçiftlik là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 387 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağıtopraklı, Aralık

text:
Aşağıtopraklı là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 405 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Babacan, Aralık

text:
Babacan là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 853 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Emince, Aralık

text:
Emince là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 57 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Gödekli, Aralık

text:
Gödekli là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2.527 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Hacıağa, Aralık

text:
Hacıağa là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 728 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Hasanhan, Aralık

text:
Hasanhan là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2.347 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Karahacılı, Aralık

text:
Karahacılı là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 408 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kırçiçeği, Aralık

text:
Kırçiçeği là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 388 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kolikent, Aralık

text:
Kolikent là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 667 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Ramazankent, Aralık

text:
Ramazankent là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 456 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Saraçlı, Aralık

text:
Saraçlı là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 507 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Tazeköy, Aralık

text:
Tazeköy là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 164 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yenidoğan, Aralık

text:
Yenidoğan là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 688 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yukarıaratan, Aralık

text:
Yukarıaratan là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 293 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yukarıçamurlu, Aralık

text:
Yukarıçamurlu là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.371 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yukarıçiftlikköy, Aralık

text:
Yukarıçiftlik là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 388 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yukarıtopraklı, Aralık

text:
Yukarıtopraklı là một xã thuộc huyện Aralık, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.021 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aktaş, Karakoyunlu

text:
Aktaş là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 428 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağıalican, Karakoyunlu

text:
Aşağıalican là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 570 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Bayatdoğanşalı, Karakoyunlu

text:
Bayatdoğanşalı là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 310 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Cennetabat, Karakoyunlu

text:
Cennetabat là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Tham khảo


title: Bulakbaşı, Karakoyunlu

text:
Bulakbaşı là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.28 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Gökçeli, Karakoyunlu

text:
Gökçeli là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 203 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kaçardoğanşalı, Karakoyunlu

text:
Kacardoğanşalı là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 751 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kerimbeyli, Karakoyunlu

text:
Kerimbeyli là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.303 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Koçkıran, Karakoyunlu

text:
Koçkıran là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 582 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Mürşitali, Karakoyunlu

text:
Mürşitali là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.8 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Şıracı, Karakoyunlu

text:
Şıracı là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 304 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Taşburun, Karakoyunlu

text:
Taşburun là một thị trấn thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.882 người.

Chú thích

Tham khảo

Thị trấn ở Thổ Nhĩ Kỳ


title: Yazlık, Karakoyunlu

text:
Yazlık là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 335 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Yukarıalican, Karakoyunlu

text:
Yukarıalican là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 556 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Zülfikar, Karakoyunlu

text:
Zülfikarköy là một xã thuộc huyện Karakoyunlu, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 592 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Abbasgöl, Tuzluca

text:
Abbasgöl là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 900 người.

Tham khảo


title: Akdiz, Tuzluca

text:
Akdiz là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 77 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Akoluk, Tuzluca

text:
Akoluk là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 60 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Alhanlı, Tuzluca

text:
Alhanlı là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 21 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aliköse, Tuzluca

text:
Aliköse là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 98 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Arslanlı, Tuzluca

text:
Arslanlı là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 140 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağıkatırlı, Tuzluca

text:
Aşağıkatırlı là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 315 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Aşağısutaşı, Tuzluca

text:
Aşağısutaşı là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 147 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Bağlan, Tuzluca

text:
Bağlan là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 23 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Buruksu, Tuzluca

text:
Buruksu là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 100 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Çiçekli, Tuzluca

text:
Çiçekli là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 30 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Doğanyurt, Tuzluca

text:
Doğanyurt là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 558 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Eğrekdere, Tuzluca

text:
Eğrekdere là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 151 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Elmalık, Tuzluca

text:
Elmalık là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 19 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Gedikli, Tuzluca

text:
Gedikli là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 213 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Göktaş, Tuzluca

text:
Göktaş là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 487 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Güllüce, Tuzluca

text:
Güllüce là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.096 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Hadımlı, Tuzluca

text:
Hadımlı là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 37 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Hamurkesen, Tuzluca

text:
Hamurkesen là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 85 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Hasankent, Tuzluca

text:
Hasankent là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 23 người.

Chú thích

Tham khảo


title: İnce, Tuzluca

text:
İnce là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 53 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kamışlı, Tuzluca

text:
Kamışlı là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 327 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kandilli, Tuzluca

text:
Kandilli là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 135 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Karabulak, Tuzluca

text:
Karabulak là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 309 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Karacaören, Tuzluca

text:
Karacören là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 135 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Karakoyun, Tuzluca

text:
Karakoyun là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 128 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kayakışlak, Tuzluca

text:
Kayakışlak là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 21 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kayaören, Tuzluca

text:
Kayaören là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 107 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kelekli, Tuzluca

text:
Kelekli là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 74 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Köprübaşı, Tuzluca

text:
Köprübaşı là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 105 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kumbulak, Tuzluca

text:
Kumbulak là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 43 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Kuruağaç, Tuzluca

text:
Kuruağaç là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 49 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Küçükova, Tuzluca

text:
Küçükova là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 126 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Mollakamer, Tuzluca

text:
Mollakamer là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 649 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Nahırkıran, Tuzluca

text:
Nahırkıran là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 564 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Ombulak, Tuzluca

text:
Ombulak là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 168 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Ortabucak, Tuzluca

text:
Ortabucak là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 133 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Pirdemir, Tuzluca

text:
Pirdemir là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 532 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Sarıabdal, Tuzluca

text:
Sarıabdal là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 48 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Soğukbulak, Tuzluca

text:
Soğukbulak là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 29 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Söğütlü, Tuzluca

text:
Söğütlü là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 819 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Sürmeli, Tuzluca

text:
Sürmeli là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 467 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Taşuçan, Tuzluca

text:
Taşuçan là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 174 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Turabi, Tuzluca

text:
Turabi là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 123 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Tutak, Tuzluca

text:
Tutak là một xã thuộc huyện Tuzluca, tỉnh Iğdır, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 110 người.

Chú thích

Tham khảo