title: Thành cổ Tuyên Quang

text:
Thành cổ Tuyên Quang, thường bị gọi sai là thành nhà Mạc, là một di tích lịch sử văn hóa ở phường Tân Quang, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Lịch sử
Thành nhà Mạc được xây dựng ở vị trí án ngữ giao thông đường thủy và đường bộ bên bờ sông Lô - Khu vực phát triển về thương nghiệp và các triều đại phong kiến. Từ thời nhà Lý đã đóng quân tại đây với tên gọi đồn Tam Kỳ (hay Tam Cờ).

Tương truyền, năm 1592, thời chiến tranh Lê-Mạc, quân Nam triều (nhà Lê trung hưng) do Trịnh Tùng chỉ huy tiến ra bắc đánh chiếm Thăng Long. Vua nhà Mạc là Mạc Mậu Hợp bị bắt và bị xử tử. Các quý tộc và quan lại rút về Cao Bằng. Để ngăn chặn quân nhà Lê, triều đình nhà Mạc đã cho xây dựng một tòa thành ở bên bờ sông Lô. Theo tương truyền, toàn bộ quá trình xây thành chỉ mất một đêm. Quân Mạc còn đắp trong thành một ngọn núi đất hơn 50m gọi là Thổ Sơn (núi Đất). Tòa thành còn là nơi giành giật giữa quân đội nhà Lê và nhà Mạc trong nhiều năm mỗi khi các vua Mạc mở cuộc tiến công từ Cao Bằng xuống Thăng Long. Nhà báo Phí Văn Chiến thì phủ nhận khả năng thành nhà Mạc được xây vào thời gian này.

Theo nhà báo Phí Văn Chiến, nhà Mạc thực tế chưa từng chiếm được vùng Tuyên Quang, khi nơi đây thuộc quyền kiểm soát của các chúa Bầu, là lực lượng cát cứ địa phương trung thành với nhà Hậu Lê. Các cuộc tấn công của nhà Mạc lên Tuyên Quang đều bị các chúa Bầu đánh bại. Không có sách sử nào ghi chép việc nhà Mạc cho đắp hay xây thành ở khu vực này. Trong thời gian này, chưa có thành mà chỉ tồn tại các chiến lũy bằng đất được đắp theo địa hình, chưa rõ có phải được đắp trong thời gian này hay không. Tuy nhiên, bài phản biện của tác giả Mạc Ninh lại cho rằng thành có thể được xây từ thời Mạc sau năm 1592 khi chúa Bầu theo Mạc chống Lê, đồng thời đưa ra quan điểm xã Thúc Thủy mới là trị sở của Tuyên Quang chứ không phải xã Đại Đồng, dù cả hai xã đều thuộc xã An Khang ngày nay.

Năm 1832, thời vua Minh Mạng, Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên Lê Đại Cương bàn với Thự Tuần phủ Sơn Tây Nguyễn Hữu Khuê cho đắp thành dựa trên những lũy cũ, được vua đồng ý. Năm 1844, dưới thời vua Thiệu Trị, dưới sự đôn đốc của Tổng đốc Nguyễn Đăng Giai và Lãnh binh Nguyễn Trọng Thao, thành Tuyên Quang được xây xong. Chưa rõ từ khi nào mà Thành cổ Tuyên Quyền được gọi là thành nhà Mạc.

Năm 1884, thành Tuyên Quang rơi vào tay thực dân Pháp. Nơi đây trở thành chiến trường giữa quân Pháp và quân Cờ Đen. Thành cũng là trung tâm của cuộc đấu tranh chống Pháp của các dân tộc Kinh, Tày, Dao, Cao Lan. Tháng 8 năm 1945, Giải phóng quân tiến công phát xít Nhật tại thị xã Tuyên Quang, bên cạnh thành cổ. Chỉ trong vài ngày, quân Nhật phải đầu hàng, bàn giao thị xã cho quân Giải phóng. Năm 1954, thành cổ là nơi đặt Tổng trạm tù binh Pháp để trao đổi sau Hội nghị quân sự Trung Giã.

Ngày 20 tháng 3 năm 1961, lần đầu tiên kể từ khi Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chuyển từ Thủ đô Kháng chiến (Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang) về Hà Nội, cán bộ, chiến sĩ, đồng bào các dân tộc tỉnh Tuyên Quang đã được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm lại "quê hương cách mạng" Tuyên Quang. Chủ tịch nước đã có buổi nói chuyện với toàn thể nhân dân ở sân vận động phía bắc Thổ Sơn ngay trong thành cổ.

Năm 1991, thành Tuyên Quang hay thành nhà Mạc được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa.

Kiến trúc
Thành cấu trúc theo kiểu hình vuông theo kiến trúc Vauban, mỗi bề tường dài 275m, cao 3,5m, dày 0,8m, diện tích 75.625m². Ở giữa mỗi mặt thành có một vành bán nguyệt, giữa vành bán nguyệt đó là cửa, trên cửa xây tháp, mái ngói. Trong tường có một con đường nhỏ xung quanh dùng làm đường tiếp đạn lên thành. Bao bọc tường thành là một lớp hào sâu ngập nước.

Gạch xây thành là loại có kích thước lớn hơn nhiều so với gạch chỉ hiện nay, làm bằng thứ đất có nhiều quặng sắt rất rắn (đặc trưng của kiểu gạch thời Lê). Phần gạch thời nhà Nguyễn là loại gạch nhỏ. Trong thành chếch hướng bắc là núi Thổ (Thổ Sơn - núi đất) cao 50m, dốc đứng, phải qua 193 bậc đá mới lên tới đỉnh. Tương truyền, Thổ Sơn cũng chỉ đắp trong một đêm, toàn bộ Thổ Sơn nằm gọn trong thành, phạm vi kiểm soát của cao điểm rất rộng. Cửa đông khống chế đường bộ duy nhất thời đó và sông Lô là tuyến đường thủy quan trọng khi chưa có phương tiện cơ giới trên bộ.

Trải qua nhiều biến động của lịch sử và sự phát triển của đô thị, Thành nhà Mạc đã bị xuống cấp nhiều. Do quá trình đô thị hóa, xuất hiện các tuyến đường cắt ngang khiến thành cổ bị chia cắt. Hiện nay thành chỉ còn lại một phần dấu vết khi xưa với hai cổng thành phía Tây và phía Nam đã đổ nát và một đoạn tường thành dài chưa đến 100m. Cổng Tây thành nằm trên địa phận tổ 8, phường Tân Quang, thành phố Tuyên Quang. Đoạn tường thành còn lại duy nhất nằm trên góc đường Bình Thuận và Cổng Lấp.

Trùng tu
Từ ngày 1 tháng 3 năm 1996, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang Vũ Mạnh Thắng đã có thông báo về chủ trương đầu tư trùng tu di tích thành nhà Mạc. 11 năm sau, năm 2007, Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã có tờ trình gửi thường trực Tỉnh uỷ. Tháng 12 năm 2007, Ủy ban Nhân dân tỉnh Tuyên Quang phê duyệt dự án tu bổ chống xuống cấp Thành nhà Mạc ở phường Tân Quang, thị xã Tuyên Quang, với tổng vốn đầu tư hơn 9,8 tỷ đồng. Theo đó, số vốn trên được lấy từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu Quốc gia về văn hóa do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp. Dự án do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang làm chủ đầu tư, được thực hiện trong 2 năm 2009-2010.

Quy trình tu bổ theo dự kiến là di tích sẽ có các hạng mục như tu bổ, chống xuống cấp cổng thành phía Tây, phía Nam và tường thành, xây dựng biển tên, hàng rào xác định không gian di tích bảo đảm mỹ quan, đèn chiếu sáng, kết hợp hài hòa giữa lịch sử và hiện đại. Vật liệu xây dựng phải giống như vật liệu xây dựng của di tích gốc và việc tu bổ chống xuống cấp không được biến dạng di tích gốc.

Tuy nhiên, đến năm 2010, việc tôn tạo hoàn thành đã gây ra nhiều phản ứng dữ dội từ dư luận khi các di tích bị làm biến dạng, mất đi vẻ cổ kính. Hầu như toàn bộ cây cổ thụ, các dấu tích rêu phong của hơn 400 năm lịch sử in dấu trên các bức cổ thành đã bị gọt mất do "phun hóa chất diệt trừ tận gốc cây dại"; khiến "vẻ đẹp hoang phế, gợi bao phong sương" biến mất. Thay vào đó là những kiến trúc đá ong mới tinh khôi, chít chát bằng gạch vữa trắng toát. Hình dáng của cổng thành cũng thay đổi: thấp hơn so với trước do kiến nghị là phải "dỡ gạch hai bên tường [của cổng thành] thấp xuống, mở rộng tầm nhìn cho xe cộ". Những người thi công còn tống các khối bê tông, hệ thống cọc inox và hàng rào xích sắt bao quanh cổng thành. Điều này khiến người dân cho rằng bên thi công đã biến cổng thành cổ trở thành một cái cổng của nhà trọc phú vừa mới khánh thành. Những người biết yêu di sản đều bất bình gọi đó là "cái lò gạch mới". Một số nhà báo đã gọi điều này là "Biến di tích 400 tuổi thành... 1 ngày tuổi!".

Tranh cãi
Sau khi nhận được phản hồi, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ trả lời: "Sở cũng thừa nhận nhiều cái bất cập trong quá trình triển khai dự án trùng tu tôn tạo một di tích quốc gia như vậy."

Nhà nghiên cứu văn hoá Trần Lâm Biền cũng bảo vệ ý kiến của chủ đầu tư: "...về cơ bản, việc trùng tu đã thành công vì nó đã làm đúng quy trình, giữ được tối đa những vật liệu cũ. Và nhiều khi dư luận cứ nói quá lên! Di tích là cái thành chứ không phải là cái cây. Cái cây là cái ăn bám vào thành nên bắt buộc phải bỏ đi nếu không thành sẽ đổ. Búa rìu của dư luận chúng tôi cũng làm. Quy trình làm đúng, nhưng nhiều khi báo chí và dư luận cứ nói quá lên."

Mặt khác, nhiều nhà sử học, nhà văn hóa đã đặt vấn đề về vấn đề trên. Nhà văn Phù Ninh, nguyên Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Tuyên Quang không tán thành: "Trùng tu kiểu gì thì cũng phải tôn trọng nguyên trạng của di tích chứ. Như hiện nay là người ta đang làm mới di sản thành nhà Mạc". Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa Thế Hùng cũng lấy làm ngạc nhiên khi biết tin. Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam Dương Trung Quốc phải thốt lên: "Tôi nghe mà trong lòng thấy xót xa và chua chát lắm! Tôi cho rằng đây là một điều rất đáng tiếc. Đứng ở góc độ là một nhà nghiên cứu tôi cảm thấy chạnh lòng về điều này, thấy trách nhiệm của mình cần phải làm gì đó vì sự trường tồn của lịch sử". Tiếp đó, ông còn nói: "Sự chắp vá, đắp mới của công cuộc trùng tu đã phá vỡ những giá trị kiến trúc, nghệ thuật vốn có của thành cổ. Người ta đã cố tình làm xấu, làm biến dạng và làm mất đi cái hồn của thành nhà Mạc."

Quyết liệt nhất là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hải Kế, người nhiều năm tâm huyết với hệ thống di sản Việt Nam: "Cái lò gạch hiện nay không còn một chút dấu vết nào của di tích thành nhà Mạc nữa, thực tế là người ta đã phá hẳn thành nhà Mạc đi". Ông Kế đề nghị phải đập "cái lò gạch" đó đi, không tiếc nuối, dù việc xây nó vừa qua tốn bao nhiêu tỷ đồng đi nữa. Rất nhiều nhà nghiên cứu khác đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ việc "trùng tu" nêu trên và đề nghị xem xét trách nhiệm của các cơ quan liên quan...

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng nguyên nhân nằm ở việc công khai dự án: "...nguyên nhân do chúng ta chưa có sự công khai khi tiến hành trùng tu di tích. Khoảng cách giữa người dân và những người làm trùng tu quá lớn, chưa có sự hiểu biết, cảm thông và chia sẻ lẫn nhau... Ở nhiều nước, mỗi công trình được trùng tu đều được công khai chi tiết phương án để trưng cầu dân ý; nhưng ở Việt Nam, chúng ta chưa làm được điều này. Qua sự công khai đó mới có sự chia sẻ, đóng góp ý kiến của công chúng..."

Chú thích

Xem thêm
 Thành Nà Lữ
 Thành nhà Mạc (Lạng Sơn)
 Thành nhà Bầu

Liên kết ngoài

Lịch sử Việt Nam thời Mạc
Di tích tại Tuyên Quang
Thành cổ Việt Nam
Thành Việt Nam thời Nguyễn
Lịch sử Tuyên Quang


title: Abbey Road Studios

text:
Abbey Road Studios là phòng thu nằm ở địa chỉ số 3 phố Abbey, St John's Wood, thành phố Westminster, London, Anh. Nó được thành lập vào tháng 11 năm 1931 bởi Công ty Gramophone - công ty gốc của hãng EMI. Trong những năm 60-70, đây là nơi thu âm chính của các nghệ sĩ như Pink Floyd, The Beatles, The Hollies, Badfinger,...

Cuối năm 2009, phòng thu đã từng bị rao bán cho các nhà môi giới bất động sản. Tuy nhiên, chính phủ vẫn quyết định bảo trợ và công nhận phòng thu là di sản loại II của nước Anh vào năm 2010, cùng với đó là bảo vệ toà nhà khỏi mọi hành động phá hoại.

Tham khảo

The Beatles
EMI
Universal Music Group


title: Từ Tiểu Phụng

text:
Từ Tiểu Phụng (chữ Hán: 徐小鳳; bính âm: Xu2 Xiao3 Feng4; tiếng Anh: Paula Tsui) sinh ngày 1 tháng 1 năm 1949, là một ca sĩ hát nhạc Quảng Đông ở Hồng Kông. Cô từng hợp tác với đài TVB cho đến giữa những năm 90 nhưng cũng làm cho đài Asia Television Ltd. trong một vài chương trình năm 1995.

Đời sống

Từ Tiểu Phụng kết hôn với ông chủ đài Hồng Kông và nhà lập pháp Trịnh Kinh Hàn trong khoảng từ năm 1975 đến 1979. Việc kết hôn được giữ kín cho đến khi được nhiều người biết đến khoảng đầu năm 1990. Lúc đó Từ Tiểu Phụng đã rất nổi tiếng, trong khi Trịnh Kinh Hàn vẫn chưa được nhiều người biết đến.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Paula Tsui fans website (Hong Kong)
 Paula Tsui fans (fan site)
 Chronology of concert performances

Ca sĩ Hồng Kông
Ca sĩ Quảng Đông
Sinh năm 1949
Nhân vật còn sống


title: Cu cu đuôi dài tối màu

text:
Cu cu đuôi dài tối màu (danh pháp hai phần: Cercococcyx mechowi) là một loài chim thuộc họ Cu cu (Cuculidae).. Chúng được tìm thấy ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Gabon, Ghana, Guinée, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, Tanzania, Togo, và Uganda.

Chú thích

Tham khảo

M
Chim châu Phi Hạ Sahara
Chim Guinea Xích Đạo
L
Động vật được mô tả năm 1882


title: Sân bay West End

text:
Sân bay West End  là một sân bay phục vụ Grand Bahama. Dù nhỏ hơn sân bay khác ở trên đảo tọa lạc ở Freeport, sân bay này có hai đường băng . Sân bay này gần đây đã được tái mở cửa và phục vụ chủ yếu là máy bay vận chuyển hàng hóa. Đường băng chính là đường băng 11 và là đường băng phía tây trong toàn bộ quần đảo Bahamas.
Sân bay hoạt động thứ hai đến thứ 6 từ 8h sáng đến 4h chiều và đóng cửa vào cuối tuần.

Các hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Sân bay Bahamas


title: Peter R. Kann

text:
Peter R. Kann (sinh năm 1942, ở Princeton, New Jersey) là một nhà báo, biên tập viên và doanh nhân Hoa Kỳ. Ông phụ trách mảng đề tài chiến tranh Việt Nam cho tờ báo The Wall Street Journal và cũng phụ trách các cuộc chiến tranh châu Á khác. Ông từng đoạt giải Pulitzer vào năm 1972 cho mảng đề tài về chiến tranh Ấn Độ-Pakistan ở Bangladesh. Năm 1976 ông trở thành biên tập viên và nhà xuất bản đầu tiên của tờ The Wall Street Journal Asia. Trở lại Mỹ vào năm 1976. Tên ông được đặt cho nhà xuất bản của Tạp chí The Wall Street Journal vào năm 1988. Từ năm 1992 đến 2006, ông là Giám đốc điều hành và chủ tịch hội đồng quản trị công ty Dow Jones & Company. Về sau kết hôn với Karen Elliott House có bốn người con là Hillary, Petra, Jason và Jade. Nguyên ủy viên quản trị của Viện Cao học Hoa Kỳ, ủy viên quản trị danh dự của Hiệp hội châu Á và giảng viên trợ giảng khoa Báo chí Trường Đại học Columbia. Ngoài ra, ông còn là thành viên kỳ cựu của Hội đồng Quan hệ đối ngoại Hoa Kỳ.

Tham khảo

Sinh năm 1942
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Do Thái
Biên tập viên Hoa Kỳ
Doanh nhân Mỹ
Nhân vật Dow Jones & Company
Giám đốc điều hành Hoa Kỳ
Hội đồng Quan hệ đối ngoại Hoa Kỳ
Giải Pulitzer dành cho các nhà báo quốc tế đoạt giải
Nhân vật sinh ở Princeton, New Jersey
Nhân vật Wall Street Journal
Chủ tịch tập đoàn Hoa Kỳ
Gíam đốc liên hiệp công ty Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Harvard


title: Preap In

text:
Preap In (1938 – 1964) là một nhà bất đồng chính kiến nền chính trị Campuchia trong thập niên 1950 – 1960. Ngoài ra, ông còn là cán bộ cao cấp của Khmer Serei, một lực lượng dân quân cánh hữu được thành lập để phản đối chế độ của Hoàng thân Norodom Sihanouk, phần lớn ông được biết đến vì những nỗ lực đàm phán trực tiếp với Sihanouk vào năm 1963 nhưng không thành công, kết quả là ông bị bắt và xử bắn.

Tiểu sử

Thiếu thời
Preap In sinh ở Kampong Trach, Kampot, trong một gia đình nông dân và là cháu trai của In Tam, nguyên tỉnh trưởng và nhà chính trị Campuchia nổi bật của những năm sau độc lập. Ông từng học kỹ sư ở Phnôm Pênh, về sau gia nhập Đảng Dân chủ, một đảng cánh tả ủng hộ độc lập đã bị lôi cuốn vào phong trào Sangkum của Sihanouk vào thập niên 1950 sau này. Ngoài ra, ông còn gia nhập Khmer Serei, một phong trào du kích chống cộng sản và chống người theo chính thể quân chủ do nhà chính trị lưu vong Sơn Ngọc Thành thành lập; Khmer Serei hoạt động chủ yếu ở khu vực biên giới Thái Lan và Nam Việt Nam, được cho là do CIA tài trợ một phần. Sihanouk về sau đã mô tả ông như là cánh tay phải đắc lực của Sơn Ngọc Thành.

Hoạt động chính trị
Chú của Preap In là In Tam được cho là đã gặp cháu trai và đề nghị đảm bảo sẽ được an toàn khi tiến hành đàm phán trực tiếp với Sihanouk trong Quốc hội. Sihanouk mô tả In đã nhầm lẫn nếu hắn đàm phán với Sihanouk để "nhượng bộ", mặc dù điều này trông có vẻ như cường điệu. Xem chừng In đã đưa ra lời đề nghị có liên quan đến sự trở lại của Sơn Ngọc Thành về Campuchia, dù nó có thực là một âm mưu đảo chính hay chỉ đơn thuần là ân xá cho Thành vẫn chưa rõ ràng. Preap In và viên cộng sự, Saing San (một tài xế tại Cung điện Hoàng gia) đã bị bắt giữ ở Takeo vào ngày 19 tháng 11 năm 1963; họ bị nhốt trong cũi mang tới Phnôm Pênh và đem trưng tại nơi công cộng. Saing San sớm được thả ra, còn Preap In thì bị dẫn tới trước Quốc hội và sẵn sàng thú nhận rằng tổ chức của ông, Khmer Serei, do CIA tài trợ và chỉ đạo với ý định lật đổ Sihanouk. Sihanouk yêu cầu Quốc hội quyết định số phận của In và làm sáng tỏ câu trả lời bằng lời tuyên án tử hình. Sau đó ông được giao cho một tòa án quân sự xét xử và kết án tử hình ngay lập tức; "trong trường hợp của hắn, tôi không có sự kiềm chế trong việc ký giấy chứng tử", Sihanouk nhận xét. Vụ Preap In đã được Sihanouk nhấn mạnh để từ chối viện trợ của Mỹ từ năm 1963.

Xử tử
Preap In bị xử bắn tại Trapeang Kraleung, tỉnh Kampong Speu vào tháng 1 năm 1964. Vụ xử tử đã được quay phim, và một cuốn phim thời sự mười lăm phút đã được trình chiếu tại các rạp chiếu phim trên khắp Campuchia trong một tháng trước khi đem ra công chiếu chính thức; nhiều người Campuchia đã vô cùng sửng sốt bởi bộ phim mà vẫn còn trong ký ức của họ suốt nhiều năm. Kết quả là Preap In vẫn còn được tưởng nhớ ở Campuchia như một nhân vật chống đối Sangkum: đương kim Thủ tướng Campuchia Hun Sen, có nhiều lần đe dọa sẽ phát sóng bộ phim xử tử In như là một phần của những bất đồng trước dư luận đang diễn ra giữa ông với Sihanouk.

Tham khảo

Sinh năm 1938
Mất năm 1964
Người Kampot
Nhân vật chống cộng Campuchia
Nhân vật bị Sihanouk xử tử
Vụ xử tử được quay phim
Nhà chính trị Đảng Dân chủ (Campuchia)
Nhà chính trị bị xử tử
Nhân vật Campuchia bị xử tử
Nhân vật bị xử bắn
Chết vì bị xử bắn tại Campuchia


title: Bầu cử quốc hội Campuchia, 1955

text:
Bầu cử quốc hội Campuchia, 1955 là cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên tại Campuchia được tổ chức vào năm 1955. Cuộc bầu cử được tổ chức sau khi hòa bình lập lại tại Hội nghị Genéve năm 1954 và sự độc lập của đất nước. Cuộc bầu cử đã bị hoãn lại tới tháng 9 năm 1955. Kết quả là đảng Sangkum chiến thắng, giành được tất cả 91 ghế.

Các đảng tham gia
Sangkum: Vào tháng 10 năm 1954, chính phủ hoàng gia đã thành lập một liên minh với bốn đảng chính trị nhỏ, bao gồm cả đảng Chiến thắng Đông Bắc của Dap Chhuon và Phục hưng Khmer của Lon Nol. Tháng 2 năm 1954, liên minh đã được chuyển đổi vào Sangkum Reastr Niyum (Cộng đồng xã hội chủ nghĩa bình dân). Nhà lãnh đạo của Sangkum, Hoàng thân Norodom Sihanouk, tổ chức Sangkum không phải là một đảng chính trị cho mỗi bên gia nhập, mà chức năng cơ bản của Sangkum y như một đảng chính trị ủng hộ Sihanouk. Sangkum giành được tất cả 91 ghế.
Đảng Dân chủ: Do những sinh viên cánh tả du học từ Pháp trở về Campuchia thành lập và lãnh đạo mang tính cực đoan trong suốt năm 1954. Tháng 2 năm 1955, những kẻ cực đoan đã đoạt quyền kiểm soát đảng. Nhiều người trong số các nhà lãnh đạo mới từng là những thành viên chủ nghĩa Mác ở Paris. Hoàng thân Norodom Phurissara làm Tổng thư ký đảng.
Pracheachon: Kết quả của các cuộc đàm phán Genéve đã cung cấp sự bảo vệ cho Mặt trận Issarak Thống nhất bởi Ủy ban Giám sát và Kiểm soát Quốc tế trong suốt chiến dịch bầu cử, nhưng trên thực tế sự đảm bảo như vậy đã không được đưa ra. Với tình hình này, hàng ngàn phiến quân cộng sản đã bỏ sang Việt Nam. Cuối năm 1954, một nhóm các nhà lãnh đạo cộng sản ở Phnôm Pênh gồm Keo Meas, Non Suon và Penn Yuth đã cố gắng tổ chức Đảng Kháng chiến Khmer một cách hợp pháp. Tuy nhiên, việc đăng ký thành lập đảng đã bị các cơ quan có thẩm quyền từ chối. Đến đầu năm 1955, nhóm mới đăng ký dưới một cái tên khác nhau là Krom Pracheachon (Hiệp hội nhân dân). Pracheachon về cơ bản là mặt trận bí mật của Đảng Cách mạng Nhân dân Khmer. Nuon Chea chuyển từ cơ sở nông thôn của ông về làm Bí thư Thành ủy Phnôm Pênh của Pracheachon. Chành thanh niên Saloth Sar (Pol Pot) cũng tham gia vào tổ chức Pracheachon. Trong suốt chiến dịch tranh cử, nhóm luôn bị chính phủ quấy rối. Kết quả là nhóm chỉ có thể giới thiệu những ứng cử viên tranh cử vào 35 ghế.
Đảng Sơn Ngọc Thành: Đảng Pracheachollana (Phong trào Nhân dân) do nhà chính trị ủng hộ tích cực chủ nghĩa dân tộc Sơn Ngọc Thành sáng lập nên đã để mất nhiều quyền lợi chính trị của mình, về sau bị Sihanouk loại bỏ buộc ông phải trốn sang biên giới Thái Lan gầy dựng tổ chức Khmer Serei nhằm mục đích lật đổ chế độ Sihanouk.

Kết quả bầu cử

Cáo buộc gian lận
Sau đó, đã phát sinh những cáo buộc gian lận bầu cử quy mô lớn. Học giả Kiernan (1985) lưu ý rằng có những khu vực bầu cử mà những người cộng sản bị nghi rằng có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ quần chúng nhân dân mà các ứng cử viên Pracheachon không có được một lá phiếu duy nhất. Tại Memot, du kích cộng sản đã lớn mạnh trong suốt cuộc chiến và có những người cánh tả với lực lượng hùng hậu từ tầng lớp công nhân đồn điền cao su, các quan chức chính quyền đã bỏ 6149 phiếu cho Sangkum, 99 cho đảng Dân chủ và 0 phiếu cho ứng cử viên Sok Saphai của Pracheachon.

Chính Sihanouk mặc nhiên thừa nhận gian lận trong một ấn phẩm năm 1958. Ông đề cập đến 39 huyện của đất nước giống như màu 'đỏ' hoặc 'hồng', dựa trên biểu quyết năm 1955. Một số quận, huyện, thị xã mà ông chỉ ra là những đồn lũy cộng sản trong cuộc bầu cử năm 1955, cử tri nơi ứng cử viên Pracheachon chính thức đã giành được chỉ vài phiếu hoặc không có gì cả.

Tham khảo

Bầu cử tại Campuchia
Campuchia
Campuchia năm 1955
Quốc hội Campuchia


title: Andros, Bahamas

text:
Đảo Andros là một quần đảo trong quần đảo Bahamas, lớn nhất trong số 26 đảo có người tại quần đảo Bahamas. Về địa lý-chính trị, được coi là một hòn đảo duy nhất, Andros có diện tích lớn hơn toàn bộ tổng diện tích của 700 hòn đảo còn lại của Bahamas. Diện tích đất của Andros bao gồm hàng trăm đảo nhỏ, cồn nối với nhau bằng cửa sông và vùng đất ngập mặn đầm lầy thủy triều, cùng với ba hòn đảo Bắc Andros, Mangrove Cay, và Nam Andros. Ba hòn đảo chính được tách ra bằng các "khúc uốn", các cửa sông chia tách ba hòn đảo, kết nối phía đông của hòn đảo và bờ biển phía tây. Nó có kích thước dài 104 dặm (167 km) ở chỗ rộng nhất và rộng 40 dặm (64 km). Trong so sánh, một mình hòn đảo Andros đã rộng bằng bang Delaware tại Hoa Kỳ.

Tham khảo

Đảo của Bahamas
Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm


title: Bão Kai-Tak

text:
Tên gọi Kai-tak (Khải Đức) được sử dụng để gọi ba tropical cyclones ở phía tây Thái Bình Dương. Tên gọi do Hồng Kông đóng góp, và là tên của một sân bay cũ.
Bão Kai-tak (2000) (T0004, 06W, Edeng) - tấn công vùng ven biển Trung Quốc đại lục và Đài Loan.
Bão Kai-tak (2005) (T0521, 22W) - bão cuối mùa đổ bộ vào Việt Nam.
 Bão Kai-Tak (2012) (T1213, 14W, Helen) - tấn công Philippines, Trung Quốc và Việt Nam.
Bão Kai-Tak (2017) - Cơn bão số 15 năm 2017, đổ bộ Malaysia.

Bão


title: Mặt trận Issarak Thống nhất

text:
Mặt trận Issarak Thống nhất (viết tắt theo tiếng Anh: UIF, tên gốc  Samakhum Khmer Issarak, nghĩa là Mặt trận Khmer Issarak) là phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp của Campuchia do các thành viên cánh tả của phong trào Khmer Issarak tổ chức từ năm 1950-1954. UIF phối hợp các nỗ lực của phong trào từ năm 1950 và tiến hành chiến tranh chống lại quân đội Liên hiệp Pháp. Vào thời điểm của Hội nghị Hòa bình Genève năm 1954, ước tính rằng UIF kiểm soát khoảng một nửa lãnh thổ Campuchia.

Lịch sử

Thành lập
Hội nghị Đại biểu nhân dân Campuchia với hơn 200 đại biểu các tầng lớp nhân dân Campuchia các địa phương trên toàn lãnh thổ Campuchia tham dự (trong đó 105 tu sĩ Phật giáo) đã quyết định thành lập Mặt trận Khmer Issarak để thống nhất lãnh đạo nhân dân Campuchia tiến hành kháng chiến chống Pháp được tổ chức tại Kompong Som Loeu, tỉnh Kampot từ ngày 17-19 tháng 4 năm 1950. Hội nghị đã vạch ra đường lối kháng chiến giành độc lập và quyền tự do dân chủ cho nhân dân Campuchia - ấn định quốc kỳ và quốc ca (quốc kỳ có hình 5 tháp vàng tượng trưng Đền AngKor trên nền cờ đỏ, quốc ca là bài Comtóp Issarak). Ung Sao, viên tướng Việt Minh cũng tham dự hội nghị. Tại địa điểm tổ chức hội nghị đã chính thức treo cờ ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia.

Hội nghị đã bầu Ban Chấp hành Trung ương Quốc gia do Sơn Ngọc Minh đứng đầu. Các thành viên ủy ban khác là Chan Samay (Phó trưởng ban), Sieu Heng (bộ trưởng), Chan Dara (chỉ huy quân sự), Meas Vong (chỉ huy quân sự), Meas Vannak (chỉ huy quân sự), Chau Yin (chỉ huy quân sự), Nhem Sun (chỉ huy quân đội), Sok Saphai (chỉ huy quân sự), Ngin Hor (chỉ huy quân sự), Keo Moni, Ney Sarann, một người đại diện Phnôm Pênh (có thể là Keo Meas) và hai người đại diện cho kiều bào Khmer. Sau đó có thêm đại diện Khmer Krom được cho là Meas Vong và Meas Vannak. Ước tính rằng hơn một nửa số thành viên ủy ban có liên kết với Đảng Cộng sản Đông Dương.

Chính phủ kháng chiến
Hội nghị thành lập của UIF đã đưa ra quyết định thành lập một chính phủ cách mạng sơ khai là Ủy ban Giải phóng Nhân dân Trung ương (PLCC) dưới sự lãnh đạo của Sơn Ngọc Minh. Hỗ trợ cho Minh có ba Phó Chủ tịch gồm: Chan Samay, Sieu Heng (Bộ trưởng Quốc phòng PLCC) và Tou Samouth (cả ba đều là cán bộ của ICP). Son Phouc Rattana, thư ký hành chính của PLCC. Non Suon là thành viên thứ sáu của ban lãnh đạo PLCC.

Ngày 19 tháng 6 năm 1950, Sơn Ngọc Minh tuyên bố Campuchia độc lập. Đồng thời, ông cũng tuyên bố rằng các lực lượng vũ trang của UIF đã kiểm soát 1/3 đất nước.

Ngày 11 tháng 3 năm 1951, đại biểu Mặt trận Khmer Issarak, Mặt trận Liên Việt và Mặt trận Lào Issala họp hội nghị Đoàn kết nhân dân ba nước, quyết định thành lập khối đoàn kết nhân dân ba nước nhằm đánh bại thực dân Pháp, giành độc lập, tự do cho ba nước và góp phần bảo vệ hòa bình ở Đông Nam Á và trên thế giới.

Tới năm 1952, UIF đã hợp nhất các nhóm Issarak đối lập thành Ủy ban Giải phóng Dân tộc Khmer, do Leav Keo Moni lãnh đạo và có trụ sở tại phía tây bắc Campuchia, mặc dù một số thành phần chống Cộng của KNLC vẫn tiếp tục hoạt động độc lập. UIF sau đó thành lập một Chính phủ kháng chiến Khmer, với cơ cấu như sau:
Chủ tịch: Sơn Ngọc Minh
Phó Chủ tịch: Chan Samay
Bộ trưởng Nội vụ: Tou Samouth
Bộ trưởng Ngoại giao: Keo Moni
Bộ trưởng Giáo dục: Chau Yin
Bộ trưởng Quốc phòng: Sieu Heng
Bộ trưởng Dân tộc Nội vụ: Leav Keo Moni
Bộ trưởng Tôn Giáo: Sos Man

Tháng 2 năm 1953, UIF và lực lượng Việt Minh phục kích và giết chết viên tỉnh trưởng Prey Veng. Hành động này tạo thành một chiến thắng tuyên truyền chính cho UIF, lời yêu cầu tuyển quân kháng chiến đã bị lấy đi bằng những lời hứa của Hoàng thân Sihanouk giành độc lập từ tay Pháp.

Hội nghị Genève
Ngay sau khi kháng chiến thành công, Mặt trận Issarak Thống nhất đã gửi hai đại biểu là Keo Moni và Mey Pho tới dự hội nghị Genève năm 1954 để bàn về giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột ở Đông Dương. Hai phái đoàn đại biểu Việt Minh đến Genève vào ngày 8 tháng 5. Tuy vậy, UIF chính thức được mời tham dự hội nghị. Trong bài phát biểu đầu tiên của đại biểu Việt Minh đã kêu gọi Chính phủ Kháng chiến Khmer do UIF lãnh đạo nên bao gồm trong các cuộc đàm phán, trên cơ sở bình đẳng với Chính phủ Hoàng gia Campuchia. Lời kêu gọi này được sự ủng hộ của các đại biểu của Liên Xô và Trung Quốc, V.M. Molotov và Chu Ân Lai. Tuy nhiên, Chu Ân Lai bị các cường quốc phương Tây thuyết phục đã rút sự ủng hộ của ông cho việc UIF tham gia trong hội nghị. Kết quả của hội nghị bao gồm một lệnh ngừng bắn có cả UIF, sự độc lập của Campuchia dưới quyền Sihanouk và rút các lực lượng Việt Minh ra khỏi lãnh thổ Campuchia. UIF chính thức ngừng hoạt động. Về sau, cộng sản Campuchia lập luận rằng Việt Minh đã phản bội UIF tại Hội nghị Genéve.

Kết quả của các cuộc đàm phán Genève đã cung cấp sự bảo vệ các cựu phiến quân Cộng sản bởi Ủy ban Giám sát và Kiểm soát Quốc tế trong suốt chiến dịch bầu cử, nhưng trên thực tế sự đảm bảo như vậy đã không được đưa ra. Với tình hình này, hàng ngàn phiến quân cộng sản đã bỏ sang Việt Nam cùng với lực lượng Việt Minh khởi hành trên các tàu thuyền Ba Lan do ICSC hỗ trợ trên sông Mê Kông.

Thành viên
Các nguồn tin phía Việt Nam nói rằng tổng số thành viên của UIF đã đạt khoảng 150.000 trước khi kết thúc vào năm 1950. Tuy nhiên, một ước tính thận trọng hơn khi cho rằng số lượng thành viên của UIF không bao giờ vượt quá 20.000.

Quan hệ với Phật giáo
Hai trong số các nhà lãnh đạo chính của UIF, Sơn Ngọc Minh và Tou Samouth trước đây đều là tu sĩ, UIF có thể vận dụng một ảnh hưởng đáng kể giữa các giới Phật giáo. Tháng 2 năm 1951, UIF đã tổ chức một hội nghị Phật giáo Khmer do Sơn Ngọc Minh dẫn đầu. Năm 1952 Sơn Ngọc Minh, Prom Samith (một nhà sư đã tham gia UIF và trở thành biên tập viên của tờ báo Issarak), Chan Dara và năm nhà sư đã tiến hành một chuyến du lịch ở khu vực người Khmer Krom. Trong chuyến du lịch, họ nhấn mạnh vai trò của Phật giáo trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Cùng năm đó, Sơn Ngọc Minh đã thuyết phục trụ trì của ba thiền viện ở Kampot đang giữ một nhóm luật sư của UIF đào ngũ trở lại hàng ngũ UIF tham gia vào cuộc kháng chiến chống Pháp.

Tham khảo

Lịch sử Campuchia
Chiến tranh Đông Dương
Cộng sản ở Campuchia
Phong trào giải phóng dân tộc
Nhóm phiến quân ở Campuchia


title: Chiến dịch Popeye

text:
Chiến dịch Popeye là một kế hoạch bí mật của Không quân Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam, được áp dụng ở Việt Nam từ năm 1966 và ở Hạ Lào từ năm 1969 nhằm ngăn chặn khả năng chi viện của Quân đội Nhân dân Việt Nam cho chiến trường miền Nam thông qua đường mòn Hồ Chí Minh. Với mục đích "biến mùa khô thành mùa mưa", trong chiến dịch này các máy bay thực hiện việc phun vào bầu trời khu vực Trường Sơn những đám mây nitrate bạc để tạo ra mưa lớn giữa mùa khô, làm cho mọi tuyến đường đều vô dụng.

Việc mùa mưa kéo dài khiến các tuyến đường trở nên lầy lội, các khe suối luôn đầy lũ dữ khiến hoạt động vận chuyển hàng hóa từ miền Bắc vào miền Nam trở nên khó khăn hơn, mất nhiều thời gian hơn và tốn kém hơn. Chiến dịch Popeye làm thay đổi thời tiết trên đường mòn Hồ Chí Minh đã đạt được những thành công nhất định.

Chú thích

Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Trận đánh và chiến dịch trong Chiến tranh Việt Nam
Việt Nam năm 1967
Việt Nam năm 1968
Việt Nam năm 1970
Việt Nam năm 1969
Chiến dịch quân sự liên quan tới Việt Nam


title: Angela Phương Trinh

text:
Lê Ngọc Phương Trinh, thường được biết đến với nghệ danh Angela Phương Trinh (sinh ngày 8 tháng 2 năm 1995), là một nữ diễn viên, ca sĩ kiêm người mẫu người Việt Nam.

Tiểu sử
Trinh sinh ngày 8 tháng 2 năm 1995 ở TP. Hồ Chí Minh. Từ nhỏ, Trinh đã đam mê với điện ảnh. Trinh bước chân vào hoạt động nghệ thuật từ năm lên 7 tuổi với vai phụ trong phim Kính vạn hoa Năm 2005, Trinh diễn vai chính trong phim Mùi ngò gai.

Trinh đến gần với khán giả hơn với vai diễn “Người mẹ nhí” khi tuổi còn đôi mươi. Đây cũng là vai diễn "mang tới nhiều thành công trong sự nghiệp điện ảnh của cô". Trinh tham gia những bộ phim như: Thứ ba học trò, Linh lan trắng, Taxi, em tên gì?, Glee Vietnam,...

Trimh có gần 50 vai diễn với những cung bậc cảm xúc và tính cách.

Khi lớn lên, Trinh lấn sân sang lĩnh vực ca hát.

Trinh là người Phật tử chân chính, chia sẻ những chánh pháp cũng như các hoạt động tình nguyện, lịch thuyết giảng,….. Năm 2018, Trinh tạm dừng hoạt động trong giới giải trí để tập trung tu tập và tham gia các hoạt động công quả tại những chùa. Ngày đầu tiên của năm 2020, Trinh tuyên bố ăn chay trọn đời.

Đời tư
Năm 2012, người yêu đầu tiên mà Angela Phương Trinh công khai yêu đại gia Dũng Xoăn. Trinh tiết lộ rằng mình bị vị đại gia này nói dối về tuổi thật của vị đại gia đó và cảm thấy bị tổn thương nặng nề.

Năm 2014, Trinh vướng lùm xùm với Chiêm Quốc Thái. Trinh tiết lộ rằng từng bị Thái dọa tung ảnh nóng nếu cắt đứt mối quan hệ. Trinh tuyên bố sẽ trả lại túi xách, đồng hồ hàng hiệu và một nửa số tiền Thái hỗ trợ Trinh mua chiếc xe ô tô 6 tỷ. Bác sỹ thẩm mỹ kia phải trả tiền cho Trinh vì sử dụng hình ảnh để quảng cáo cho thẩm mỹ viện của mình. Trinh tố thêm bác sỹ Thái lăng nhăng, có quan hệ với nhân viên cấp dưới.

Năm 2022, Trinh công khai tình yêu với Cao Thái Sơn.

Các vụ việc liên quan
Trinh bị biết đến nhờ những vụ scandal như bỏ học, khoe thân phản cảm, các phát ngôn gây sốc,... Trinh bị đặt biệt danh là "Nữ hoàng thị phi", "Công chúa scandal".

Nói dối về việc bỏ học
Năm 2012, Trinh thú nhận mình chưa phải thi tốt nghiệp vì mình sinh năm 1995, không phải 1994 như chia sẻ trước đó. 1 năm sau, theo thông tin trường cấp 2 mà Trinh từng theo học xác nhận với phóng viên Zing News, Trinh đã bỏ học từ năm lớp 9 và chưa tốt nghiệp THCS.

Khoe thân
Trinh từng có những lần bị công chúng phản đối vì khoe thân, ăn mặc hở hang, chụp quảng cáo nội y khi vẫn còn tuổi teen, biểu diễn như múa cột trong quán bar.

Ngày 22 tháng 8 năm 2013, Trinh biểu diễn quán bar với trang phục jumpsuit xuyên thấu màu da bó sát và lộ nội y. Bộ trang phục bị khán giả đánh giá "mặc như Can Lộ Lộ". Cục Nghệ thuật Biểu diễn đã cấm diễn Trinh 6 tháng vì hành vi này.

Chia sẻ cách chữa bệnh
Ngày 17 tháng 7 năm 2021, Trinh chia sẻ bài viết gây tranh cãi khi khuyên người bệnh ung thư "đặt tay vào khối u mà tụng Kinh hoặc trì chú của Phật, nói chuyện với khối u, khuyên khối u quy y Phật Pháp Tăng, rải lòng từ bi với khối u, cầu cho khối u siêu thoát.", ăn chay và không dùng hóa dược.

Từ giữa tháng 8 năm 2021, Trinh đăng tải thông tin nuốt địa long (1 loại giun đất) sống giúp người mắc COVID-19 âm tính trong 5 ngày khi chưa có căn cứ khoa học. Trinh cho rằng địa long chữa được sốt rét, ung thư, ho, sốt cao, đau họng, nhức đầu, mỏi cơ, viêm phổi khó thở… Sản phẩm làm từ giun đất mà Trinh giới thiệu cho người bệnh COVID-19 dùng là thuốc trị hạ men gan, hoạt huyết, giảm đau xương khớp, không phải thuốc chữa COVID-19.

Ngày 19 tháng 10, Sở Thông tin và Truyền thông Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Trinh số tiền 7,5 triệu đồng. Tối cùng ngày, Trinh đăng tin chữa ung thư bằng địa long tươi và lạy Phật sám hối.

Các vụ việc khác
Tháng 9 năm 2011, 1 tài khoản trên mạng xã hội của Trinh có những lời lẽ "thiếu đẹp đẽ". Sau đó, cha Trinh đã giải thích: "Vì lịch học và làm việc của Trinh thời gian qua gần như kín hết, không có thời gian rảnh để online nên tôi giao trang cá nhân này lại cho một số fan thân thiết quản lý."

Trinh từng có những tuyên bố gây tranh cãi như: "Có đại gia sẵn sàng chi 20.000 đô để gặp tôi 20 phút", thưởng 1 tỷ đồng cho người phát hiện ra vết tích nâng ngực, cho rằng dùng váy nhái "Miễn trang phục đó đẹp là được".

Năm 2014, Trinh đăng những bức hình mình đi bộ ở chân hầm cầu Thủ Thiêm. Đây là nơi cấm người đi bộ và người đi xe máy.

Ngày 8 tháng 8 năm 2021, Trinh đăng tải câu chuyện "Nhân quả bẻ chân nhái", trong đó những đứa con sinh ra bị dị dạng bị Trinh cho là hậu quả của việc bố mẹ chúng hành nghề bắt nhái.

Phim

Video âm nhạc

Chương trình truyền hình

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1995
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ Việt Nam
Nữ diễn viên Việt Nam
Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Sinh tại Thành phố Hồ Chí Minh
Phật tử Việt Nam


title: Akmola (tỉnh)

text:
Akmola (tiếng Kazakh: Ақмола облысы, Aqmola oblısı, tiếng Nga: Акмолинская область, Akmolinskaya oblast), là một tỉnh tọa lạc ở trung tâm nước Cộng hòa Kazakhstan. Thủ phủ của tỉnh là thành phố Kokshetau. Thủ đô Astana của Kazakhtan nằm hoàn toàn trong tỉnh này, nhưng có hệ thống hành chính riêng biệt. Dân số của tỉnh Akmola năm 2012 là 731.398 người, trong đó riêng thành phố Kokshetau là 136.922 người. Toàn tỉnh có diện tích 146.219 km².

Địa lý
Tỉnh Akmola và tỉnh Karagandy là hai tỉnh duy nhất của Kazakhstan là không có đường biên giới quốc tế với quốc gia khác, mà chỉ có chung đường ranh giới tiếp giáp với các tỉnh cùng quốc gia.

Akmola có chung ranh giới với 4 tỉnh của Kazakhstan: với Bắc Kazakhstan ở phía bắc, với tỉnh Karagandy ở phía nam, với Kostanay ở phía tây và phía đông là tỉnh Pavlodar.

Trong tỉnh đã được tiến hành thăm dò để khai thác vàng và than đá từ trước.

Nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số năm 2009, người Kazakh chiếm 43,5%, so với người Nga chiếm 36,5%.

Hành chính
Toàn tỉnh được chia thành 17 huyện và 2 thành phố là Kokshetau và Stepnogorsk.

Mười địa phương sau trong tỉnh Akmola là thị xã: Akkol, Atbasar Derzhavinsk, Ereymentau, Esil, Kokshetau, Makinsk, Shchuchinsk, Stepnogorsk, và Stepnyak.

Liên kết

Official website

Tham khảo

 ^ a b Official site - General Information
 ^ ru:Акмолинская область
 ^ a b "Акиматы районов, г. Петропавловска" (in Russian). Официальный интернет-ресурс Северо-Казахстанской области. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2012.

Tỉnh của Kazakhstan


title: Huyền thoại Người Dơi

text:
Huyền thoại Người Dơi (tên gốc tiếng Anh: Batman Begins) là bộ phim siêu anh hùng dựa trên nhân vật giả tưởng trong truyện tranh của DC Comics là Batman, được đạo diễn bởi Christopher Nolan. Với Christian Bale trong vai Batman cùng với dàn diễn viên Michael Caine, Liam Neeson, Katie Holmes, Gary Oldman, và Morgan Freeman. Phim reboot lại series phim về Batman, kể câu chuyện về nguồn gốc nhân vật, từ nỗi sợ hãi ban đầu của Bruce Wayne với loài dơi, cái chết của cha mẹ anh, hành trình trở thành Batman của anh, và trận chiến chống lại kế hoạch hủy diệt thành phố Gotham của Ra's al Ghul và Scarecrow. Phim lấy cảm hứng từ những bộ truyện tranh kinh điển về Batman như The Man Who Falls, Batman: Year One, và Batman: The Long Halloween.

Sau một chuỗi các dự án không thành công nhằm phục hồi Batman trên màn ảnh sau thất bại về phê bình Batman & Robin (năm 1997), Nolan và David S. Goyer bắt đầu làm việc với bộ phim vào đầu năm 2003 nhắm đến một phong cách tăm tối và thực tế hơn, với tính nhân đạo và chủ nghĩa hiện thực là nền tảng của phim. Mục tiêu là khiến khán giả chú ý đến cả Batman lẫn Bruce Wayne.

Huyền thoại Người Dơi thành công cả về thương mại lẫn giới phê bình. Phim khởi chiếu 15/6/2005 ở Mỹ và Canada trên 3,858 rạp chiếu phim. Tuần mở đầu phim thu về 48 triệu đô la, và cuối cùng tổng doanh thu toàn cầu là hơn 372 triệu đô la. Phim được 85% fresh rating trên trang Rotten Tomatoes. Phim được đề cử Oscar cho hạng mục Quay phim xuất sắc nhất và được 3 giải BAFTA nữa. Phim cũng được đứng trong danh sách "500 Greatest Movies of All Time" của tạp chí điện ảnh danh tiếng Empire và giữ một vị trí trong "Top 250" của trang thông tin dữ liệu điện ảnh IMDb.

Huyền thoại Người Dơi là phim mở đầu cho loạt phim bộ ba The Dark Knight về Batman của Nolan, phần tiếp theo của phim mang tên Kỵ sĩ bóng đêm (2008) và phần cuối tựa đề Kỵ sĩ bóng đêm trỗi dậy (2012).

Nội dung
Khi còn bé, Bruce Wayne vô tình ngã xuống một cái giếng cạn đầy dơi, từ đó cậu mắc chứng sợ loài dơi. Sau đó, cậu bé chứng kiến cha mẹ bị giết bởi tên cướp Joe Chill, để lại cậu một mình dưới sự chăm sóc của ông quản gia Alfred Pennyworth. Vài năm sau, Chill được ra tù vì nhận lời làm chứng chống lại tên trùm tội phạm Carmine Falcone trước tòa. Bruce, giờ đã là một thanh niên, tới tòa án định bắn Chill, nhưng một tên sát thủ của Falcone đã giết hắn trước. Bruce tâm sự với cô bạn thời thơ ấu Rachel Dawes, giờ đã là một trợ lý công tố viên thành phố Gotham, cô tức giận vì ý muốn báo thù của Bruce và đưa anh tới một nhà hàng Falcone lui tới để nói lời "cảm ơn". Và khi Bruce đối mặt Falcone, hắn ném vào mặt anh thái độ khinh bỉ và thực tế phũ phàng: đa số cảnh sát và quan chức đã ăn hối lộ của tội phạm, và không như anh, Rachel và Alfred vẫn còn nhiều điều để mất. Vì vậy, Bruce rời Gotham để tìm hiểu về thế giới ngầm của bọn tội phạm, hi vọng với những kinh nghiệm tích lũy được khi trở về Gotham anh sẽ dẹp trừ tội phạm và sự tha hóa biến chất của thành phố. Trong một nhà tù ở Bhutan, anh gặp Henri Ducard, người đề nghị huấn luyện anh thành một ninja của Liên minh Bóng tối (League of Shadows) được dẫn dắt bởi Ra's al Ghul. Khi hoàn thành khóa huấn luyện, Bruce phát hiện ra ý định thực sự của Liên minh: giải phóng Gotham khỏi bọn tội phạm bằng cách hủy diệt cả thành phố. Anh đốt ngôi đền của Liên minh, giết Ra's, nhưng cứu mạng Ducard.

Bruce trở lại Gotham. Thể hiện trước công chúng như một dân chơi bất cần đời, nhưng anh cũng rất quan tâm đến công ty của gia đình. Bruce gặp Lucius Fox, ông giới thiệu với anh những công nghệ đang được thử nghiệm của công ty, trong đó có chiếc xe bọc thép, bộ trang phục bảo hộ, những thứ giúp Bruce tạo dựng hình ảnh Batman để chống tội phạm. Batman ngăn chặn một vụ vận chuyển ma túy trái phép, giúp Trung sĩ cảnh sát James Gordon và cảnh sát Gotham bắt giữ tên Falcone bất khả xâm phạm. Trong khi đó, một chuyến hàng của tập đoàn Wayne bị cướp, và một loại vũ khí thử nghiệm bị mất, loại vũ khí này có thể dùng vi sóng để làm bốc hơi nguồn nước quân địch.

Ở Gotham, Falcone và đồng bọn được xác nhận tâm thần không ổn định, không thể tham dự xử án và được chuyển đến viện tâm thần Arkham bởi tên bác sĩ Jonathan Crane, kẻ sử dụng Falcone để nhập về một loại thuốc gây ảo giác nguy hiểm có thể gây nên chứng rối loạn tâm thần nghiêm trọng. Crane đầu độc Falcone trong khi đeo một chiếc mặt nạ vải, làm Falcone phát điên vì sợ hãi "Bù nhìn" (Scarecrow). Trong khi điều tra về Crane, Batman cũng bị nhiễm độc và được cứu bởi Alfred và Fox giúp chế tạo thuốc giải độc giúp anh. Rachel tới Arkham, nơi Crane tiết lộ hắn đã cho chất độc vào nguồn nước của Gotham. Cô được Batman cứu, anh dùng chính chất độc của Crane để tra khảo hắn. Crane nói hắn đang làm việc cho Ra's al Ghul, điều Batman không tin vì cho rằng Ra's đã chết.

Trong tiệc sinh nhật ở dinh thự nhà Wayne, Bruce gặp lại Ducard, ông tiết lộ mình chính là Ra's al Ghul thật. Giả vờ say rượu, Bruce đuổi hết khách đi vì sự an toàn của họ, chỉ còn một mình anh với Ra's và các ninja của ông. Ra's cho biết kế hoạch phá hủy Gotham của Liên minh: dùng máy làm bốc hơi nước đã ăn trộm được với nguồn nước đã bị hạ độc, khiến mọi người sát hại lẫn nhau trong cơn ảo giác. Liên minh đốt tòa biệt thự và Bruce bị kẹt ở trong, nhưng Alfred cứu được anh kịp lúc. Trong khi Liên minh bắt đầu phân tán chất độc, Batman cứu được Rachel từ một tên tội phạm đã bị nhiễm thuốc và tiết lộ danh tính thật của mình với cô. Anh giao chiếc Tumbler cho Gordon và đuổi theo Ra's, kẻ sử dụng đường tàu cao tốc của Gotham để vận chuyển chiếc máy tới tòa tháp Wayne, công trình được xây trên đường ống chính, nơi hắn sẽ khiến nước nhiễm độc ở cả thành phố bốc hơi. Batman chiến đấu với Ra's trên đoàn tàu và chạy thoát ngay trước khi Gordon sử dụng chiếc Tumbler để phá hủy đường tàu, bỏ mặc Ra's chết trong vụ tai nạn tàu sau đó.

Batman trở thành người hùng của công chúng, nhưng cũng mất đi Rachel, người không thể yêu cả Bruce lẫn Batman. Jim Gordon được thăng chức lên Trung úy, cho Batman thấy đèn tín hiệu Bat-Signal và nói với anh về một tên tội phạm mới thực hiện hành vi giết người cướp của, để lại danh thiếp là một lá bài Joker. Batman hứa sẽ điều tra về tên tội phạm này và biến mất trong đêm.

Diễn viên
 Christian Bale trong vai Bruce Wayne / Batman Wayne là một tỷ phú có cha mẹ bị giết từ lúc anh mới 8 tuổi. Đi vòng quanh thế giới nhiều năm để tìm cách chiến đấu chống lại sự bất công, anh trở lại Gotham. Đến đêm, Bruce trở thành Batman, người bảo vệ cho thành phố Gotham. Bale được tuyển vào vai ngày 11/9/2003, anh đã bày tỏ hứng thú vào vai Batman từ khi Darren Aronofsky định làm phim này. Một số ứng cử viên trước đó cho vai diễn có Billy Crudup, Jake Gyllenhaal, Hugh Dancy, Joshua Jackson, Eion Bailey, và Cillian Murphy. Bale cảm thấy các phim trước đó không tận dụng được nhân vật Batman, mà quá nhấn mạnh vào các nhân vật phản diện. Để thể hiện hình tượng Batman tốt nhất, Bale đã nghiên cứu nhiều graphic novels và hình ảnh siêu anh hùng. Đạo diễn Nolan nói về Bale, "Anh chính là sự cân bằng giữa ánh sáng và bóng tối mà chúng tôi đang tìm kiếm". Goyer thì cho rằng trong khi một số diễn viên có thể vào vai Bruce Wayne hay Batman một cách xuất sắc, thì Bale có thể thể hiện cả hai nhân cách khác nhau đó. Bale không thích bộ trang phục của anh, vì nó rất thường xuyên nóng lên. Anh nói, "Batman phải thật dữ dội, và bạn trở thành quái thú trong bộ đồ đó, như Batman nên thế – không phải một người đàn ông mặc một bộ đồ, mà là một sinh vật khác". Vì anh đã giảm nhiều cân để vào vai trong ‘The Machinist’, Bale đã phải thuê huấn luyện viên riêng để giúp anh tăng thêm 100 pounds (45 kg) chỉ trong vài tháng để có thể hình thích hợp với vai diễn nhất. Anh thậm chí còn tăng quá mức cần thiết và Bale nhận ra thể hình lớn không ổn lắm, vì Batman chú trọng vào tốc độ và chiến thuật. Anh lại phải giảm cân khi phim khởi quay.
 Michael Caine trong vai Alfred Pennyworth  Người quản gia trung thành của gia đình Wayne, tiếp tục phục vụ cậu chủ khi cha mẹ cậu mất. Ông là người thân cận nhất với Bruce Wayne. Nolan cảm thấy Caine sẽ thể hiện tốt hình tượng người cha nuôi của nhân vật. Mặc dù gia đình Alfred được nói đến là đã phục vụ dòng họ Wayne từ nhiều thế hệ, Caine đã tạo bối cảnh nhân vật của riêng mình, trong đó, trước khi ông trở thành quản gia nhà Wayne, Alfred đã tham gia Không quân. Sau khi bị thương, ông được Thomas Wayne mời làm quản gia vì "Ông ấy muốn một người quản gia, nhưng là ai đó khó chơi hơn, bạn biết không?".
 Liam Neeson trong vai Ra's al Ghul  Dưới danh phận giả Henri Ducard, Ra's huấn luyện ninjutsu cho Bruce. Biên kịch David Goyer nói ông cảm thấy Ra's là nhân vật phản diện phức tạp nhất trong tất cả kẻ thù của Batman, so sánh ông ta với Osama bin Laden: "Ông ta không điên như các kẻ thù khác của Batman. Ông ta không vì báo thù, ông ta chỉ muốn hàn gắn thế giới. Chỉ là ông ta làm việc đó bằng một phương pháp rất tàn bạo". Christopher Nolan đã thảo luận với cộng sự từng tham gia Memento của anh là Guy Pearce về việc vào vai này, nhưng cả hai đều đồng ý là anh quá trẻ cho vai đó. Neeson thường được chọn vào vai người thầy, do đó việc tiết lộ nhân vật của ông là kẻ thù chính sẽ gây bất ngờ cho người xem.
 Katie Holmes trong vai Rachel Dawes  Người bạn thời thơ ấu của Bruce giờ làm trợ lý công tố viên thành phố Gotham, chống lại sự tha hóa biến chất của thành phố. Sarah Michelle Gellar và Rachel McAdams đã từng muốn vào vai này. Emma Lockhart diễn vai Rachel Dawes lúc còn bé.
 Gary Oldman trong vai James Gordon  Một trong số ít những sĩ quan cảnh sát thanh liêm của thành phố Gotham. Ông làm nhiệm vụ trực cái đêm mà cha mẹ Bruce Wayne bị sát hại. Ông có một mối quan hệ đặc biệt với Bruce lúc lớn và cả với Batman. Nolan lúc đầu định mời Oldman vào vai phản diện, nhưng khi Chris Cooper bỏ vai Gordon, anh quyết định làm mới Oldman, người nổi tiếng nhờ những vai phản diện, bằng cách mời ông vào vai này. Oldman quay hầu hết các cảnh quay của ông ở Anh. Goyer nói Oldman rất giống với Gordon được vẽ bởi David Mazzucchelli trong bộ graphic novel kinh điển Batman: Year One.
 Cillian Murphy trong vai Jonathan Crane / The Scarecrow  Một dược sĩ cũng là nhà tâm lý học làm việc ở viện tâm thần Arkham Asylum đã phát triển một loại chất độc gây sợ hãi. Hắn lấy hình dạng bù nhìn (Scarecrow) trong thử nghiệm, dùng bệnh nhân làm vật thí nghiệm cho chất độc của hắn. Hắn làm việc với Ra's al Ghul và Carmine Falcone. Nolan từ chối diễn viên người Ireland vào vai Batman, nhưng sau đó cho anh vai Scarecrow. Murphy đã đọc nhiều truyện tranh liên quan đến Scarecrow để vào vai này.
 Tom Wilkinson trong vai Carmine Falcone  Ông trùm của thế giới ngầm thành phố Gotham. Hắn làm việc với bác sĩ Jonathan Crane và Ra's al Ghul bằng cách vận chuyển lậu chất độc gây sợ hãi của Crane cùng ma túy của mình, để vài tháng sau hắn có thể đầu độc nguồn nước thành phố.
 Morgan Freeman trong vai Lucius Fox  Nhân viên cao cấp của Tập đoàn Wayne, người làm việc cho Phòng Khoa học ứng dụng của công ty, nơi ông tiến hành những nghiên cứu tiên tiến về sinh hóa và cơ khí chế tạo. Fox hỗ trợ phần lớn những gì Batman cần và được tiến cử làm CEO vào cuối phim khi Bruce chiếm lại được công ty. Freeman là lựa chọn đầu tiên và duy nhất của Goyer cho vai này.
Các diễn viên khác tham gia có Rutger Hauer trong vai William Earle, CEO của tập đoàn Wayne, người tiếp quản công ty khi Bruce Wayne vắng mặt; Mark Boone Junior vào vai cộng sự của Gordon, thanh tra Arnold Flass; Ken Watanabe vào vai kẻ thế mạng cho Ra's al Ghul; Larry Holden vào vai công tố viên trưởng Carl Finch; Tim Booth vào vai Victor Zsasz; Rade Šerbedžija vào vai một người vô gia cư, người cuối cùng gặp Bruce khi anh rời Gotham, và cũng là người đầu tiên nhìn thấy Batman.

Chủ đề
Chủ đề chính của phim là nỗi sợ hãi, thứ hỗ trợ cho câu chuyện về Bruce Wayne trở thành một anh hùng. Đạo diễn Christopher Nolan xác định ý tưởng đằng sau của phim là "một người phải đối mặt với nỗi sợ hãi trong sâu thẳm tâm can mình và phải cố vượt qua nó". Chủ đề sợ hãi cũng được rõ ràng với sự lựa chọn nhân vật phản diện là Scarecrow - một kẻ dùng khí gas gây sợ hãi lên nạn nhân của mình.

Sản xuất

Phát triển
Tháng 1 năm 2003, Warner Bros. thuê đạo diễn của Memento, Christopher Nolan đạo diễn một phim về Batman chưa có tiêu đề, và David S. Goyer hai tháng sau ký hợp đồng viết kịch bản cho phim. Nolan dự định khởi động lại cả dòng phim về Batman bằng cách "kể về nguồn gốc nhân vật, câu chuyện chưa từng được kể trên màn ảnh rộng lần nào". Nolan cho rằng tính nhân đạo và hiện thực sẽ là nền tảng cho một bộ phim khởi đầu, và "thế giới của Batman sẽ rất thực tế".

Cảnh đầu phim khi Bruce Wayne còn nhỏ ngã xuống giếng là lấy từ "The Man Who Falls", một truyện ngắn của Denny O'Neil và Dick Giordano. "The Long Halloween" của Jeph Loeb và Tim Sale, cũng ảnh hưởng đến kịch bản của Goyer, với tên trùm tội phạm Carmine Falcone là một trong những yếu tố được lấy từ "Long Halloween". Biên kịch định thêm nhân vật Harvey Dent vào phim, nhưng cuối cùng thay thế anh bởi một nhân vật mới Rachel Dawes vì họ thấy không thể dành nhiều thời gian cho nhân vật này. Nhân vật này sau đó được thể hiện bởi Aaron Eckhart trong The Dark Knight. Phần tiếp theo của Long Halloween là "Batman: Dark Victory", cũng có chút ảnh hưởng.

Quay phim
Quá trình quay phim bắt đầu từ tháng 3/2004 ở sông băng Vatnajökull ở Iceland (trong phim là ở Bhutan). Đoàn làm phim đã xây dựng một ngôi làng và cửa trước cho đền của Ra's, còn phải làm đường lên vùng xa xôi hẻo lánh đó nữa. Thời tiết là một vấn đề, với gió thổi với vận tốc 121 km/h và thiếu tuyết.

Dù phim rất u ám, Nolan muốn nhiều lứa tuổi có thể cùng xem phim. "Rõ ràng là không thể cho trẻ con quá nhỏ xem, tôi nghĩ phim có chút hơi quá đối với chúng, nhưng trẻ 10-12 tuổi chắc là được, vì khi là trẻ con tôi rất thích xem những phim như thế này". Do đó phim không quay cảnh nào có máu me.

Thiết kế
Nolan lấy cảm hứng cho Huyền thoại Người Dơi từ bộ phim khoa học viễn tưởng kinh điển Blade Runner (1982). Anh đã mời quay phim của Blade Runner là Wally Pfister đến để thực hiện bộ phim này. Nolan làm việc với nhà thiết kế sản xuất Nathan Crowley để tạo hình diện mạo thành phố Gotham. Crowley xây dựng một mô hình thành phố kín cả nhà để xe của Nolan. Nhiều yếu tố được lấy từ New York, Chicago, Tokyo; những con hẻm dựa trên khu ổ chuột Kowloon (nay đã bị phá bỏ) ở Hồng Kông.

Những nhà làm phim muốn tạo một bộ Batsuit cho phép di chuyển dễ dàng để chiến đấu và ẩn nấp. Các phim trước thì Batsuit luôn bị giới hạn mà khó di chuyển phần đầu. Nhà thiết kế trang phục Lindy Hemming và nhóm của cô đã thiết kế bộ Batsuit. Cơ bản là áo trong bằng cao su tổng hợp, sau đó là lớp nhựa phủ bên ngoài. Nhóm đã phải trộn nhiều loại bọt khác nhau để chọn ra hỗn hợp nào nhẹ, bền, co giãn tốt nhất. Về phần chiếc áo choàng, đạo diễn Christopher Nolan muốn một chiếc áo choàng có thể bay theo gió đẹp như nhiều truyện tranh về Batman. Nhóm của Hemming làm chiếc áo choàng từ loại nylon làm dù có tĩnh điện. Trên cùng của chiếc áo choàng là chiếc mũ trùm đầu, được thiết kế bởi Nolan, Hemming, và người giám sát thiết kế phục trang Graham Churchyard. Mũ trùm đầu được thiết kế đủ mỏng để di chuyển được nhưng cũng phải đủ dày để tránh bị nhăn khi Bale quay đầu trong khi mặc Batsuit.

Chỉ đạo võ thuật
Các cảnh chiến đấu sử dụng kỹ thuật chiến đấu Keysi, kỹ thuật cũng được sử dụng sau này trong các phần tiếp theo, The Dark Knight và The Dark Knight Rises. Kỹ thuật này là một hệ thống tự vệ mà luyện tập dựa trên nghiên cứu và bồi dưỡng những bản năng tự nhiên.

Hiệu ứng đặc biệt
Nolan muốn dùng diễn viên đóng thế truyền thống hơn là kỹ xảo vi tính CGI (computer-generated imagery). Các mô hình được sử dụng cho đường phố và đền của Ra's al Ghul. Tuy nhiên, cũng có nhiều cảnh phải sử dụng hình ảnh CG, như các tòa nhà chọc trời ở Gotham, tháp của tập đoàn Wayne, và một số cảnh quay đường ray trên không. Cảnh cuối trên đường ray sử dụng hỗn hợp cả hình ảnh thật, mô hình, lẫn CGI.

Những con dơi thì hoàn toàn là kỹ xảo vi tính, trừ những cảnh quay chỉ có 1-2 con dơi, vì quay với một số lượng lớn dơi thật thì sẽ rất khó khăn.

Âm nhạc
Phần nhạc nền của Huyền thoại Người Dơi được soạn bởi Hans Zimmer và James Newton Howard. Zimmer và Howard đã đến trường quay của phim để lấy cảm hứng soạn nhạc. Zimmer soạn nhạc cho các cảnh hành động, trong khi Howard tập trung vào những cảnh tâm lý của phim.

Phát hành
Huyền thoại Người Dơi khởi chiếu ngày 15 tháng 6 năm 2005 ở Mỹ và Canada trên 3.858 rạp chiếu, trong đó có 55 rạp IMAX. Phim đứng đầu về doanh thu trong tuần đầu công chiếu với 48.745.440 đô la, một con số "lớn nhưng không ấn tượng so với tiêu chuẩn phim bom tấn ngày nay". Doanh thu sau 5 ngày là 72,9 triệu đô la, hơn Batman Forever (1995). Huyền thoại Người Dơi cũng phá kỷ lục 5 ngày đầu tiên công chiếu ở 55 rạp IMAX, thu về 3,16 triệu đô la. Khán giả xem phim có 57% là nam giới và 54% người dưới 25 tuổi.

Phim đứng đầu thêm một tuần nữa, với 27.589.389 đô la, giảm 43% so với tuần đầu. Huyền thoại Người Dơi cuối cùng thu được 205.343.774 đô la trong nước và doanh thu toàn thế giới được 372.710.015 đô la. Nó là phim có doanh thu cao thứ 4 trong số các phim về Batman, kém Batman của Tim Burton với 411.348.924 đô la và The Dark Knight, The Dark Knight Rises với doanh thu hơn 1 tỷ đô la. Huyền thoại Người Dơi là phim có doanh thu cao thứ 8 ở Mỹ trong năm 2005.

Đón nhận

Đánh giá chuyên môn
Huyền thoại Người Dơi nhận được nhiều review tích cực từ giới phê bình. Rotten Tomatoes cho biết 85% các nhà phê bình đánh giá tốt về phim dựa trên 261 bài review, với điểm trung bình là 8.3/10.

Kenneth Turan của tờ Los Angeles Times cảm thấy bộ phim khởi đầu chậm, cho rằng bộ phim chú trọng vào "câu chuyện, tâm lý và hiện thực, chứ không phải hiệu ứng đặc biệt". David Denby của tờ The New Yorker không cùng chung quan điểm với Turan. Ông không có ấn tượng gì đặc biệt với phim nếu so sánh với 2 phim trước của Tim Burton, cho rằng Christian Bale đã chọn một kịch bản không hợp với mình, cảnh cao trào cuối phim thì "tệ và không gây hứng thú", khả năng quay các cảnh hành động của Nolan cũng không tốt.

Nhà phê bình nổi tiếng Roger Ebert viết đây là "bộ phim Batman mà tôi đang chờ đợi; đúng hơn thì đây là bộ phim tôi đã không nhận ra là tôi đang chờ đợi". Cho phim 4/4 sao, ông khen ngợi tính hiện thực của Batman – Batsuit, Hang dơi (Batcave), Batmobile, và Batsignal – cũng như việc bộ phim tập trung vào "câu chuyện và nhân vật" chứ không phải "các cảnh hành động kỹ thuật cao".

Giải thưởng
Wally Pfister được đề cử Oscar cho Quay phim xuất sắc nhất, đây cũng là đề cử Oscar duy nhất cho phim. Phim được 3 đề cử ở giải BAFTA lần thứ 59. Chỉ vài tháng sau khi ra mắt, Huyền thoại Người Dơi đã được độc giả của tạp chí Empire bầu chọn đứng thứ 36 trong các phim hay nhất mọi thời đại. Phim được 3 giải Saturn năm 2006: Phim giả tưởng xuất sắc nhất, Diễn viên chính xuất sắc nhất cho Christian Bale, và kịch bản xuất sắc nhất cho Nolan và Goyer. Tuy nhiên, diễn xuất của Katie Holmes không được đánh giá cao, cô bị đề cử Mâm xôi vàng cho Nữ diễn viên phụ tệ nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2005
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hành động Mỹ
Phim giả tưởng Mỹ
Phim giật gân Mỹ
Phim siêu anh hùng
Phim về khủng bố
Kịch bản phim của Christopher Nolan
Phim do Christopher Nolan đạo diễn
Phim của Legendary Pictures
Phim của Syncopy Inc.
Phim của Warner Bros.
Nhạc nền phim của Hans Zimmer
Nhạc nền phim của James Newton Howard
Phim quay tại thành phố New York
Phim quay tại Chicago
Phim quay tại Anh
Phim hành động thập niên 2000
Phim kỳ ảo thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000


title: Trận Bautzen

text:
Trận Bautzen là một trận đánh trong cuộc Chiến tranh Giải phóng Đức là một phần của cuộc Chiến tranh Liên minh thứ sáu trong các cuộc chiến tranh của Napoléon, diễn ra từ ngày 20 cho đến ngày 21 tháng 5 năm 1813. Trong trận chiến này, quân đội Đế chế Pháp do Hoàng đế Napoléon Bonaparte chỉ huy đã đánh lùi quân Liên minh Phổ - Nga do tướng Gebhard von Blücher của Phổ và tướng P. K. Wittgenstein của Nga chỉ huy. Tuy nhiên, quân đội Pháp đã bị đánh thiệt hại nặng và không thể bắt tù binh hay thu được một chiến lợi phẩm nào ngoại trừ một số khẩu pháo đã bị vô hiệu hóa và hư hại, do đó đây trở thành một chiến thắng kiểu Pyrros của Napoléon. Cùng với trận Lützen trước đó, chiến thắng Bautzen đã không thể loại đối thủ của ông ra khỏi vòng chiến. Trong khi trận đánh tại Bautzen thể hiện sự suy yếu của Đoàn quân vĩ đại (Grande Armée) của Napoléon cùng với khả năng chỉ đạo của ông, trận chiến cũng chứng tỏ tinh thần quyết đoán và dũng cảm của người Phổ và người Nga trong cuộc chiến đấu của mình.

Sau thất bại của họ trong trận Lützen vào đầu tháng 5 năm 1813, liên quân Nga - Phổ đã triệt thoái, trước khi vua Friedrich Wilhelm III của Phổ và Nga hoàng Aleksandr I ra lệnh cho họ dừng chân tại Bautzen. 96.000 quân đồng minh dưới quyền Blücher và Wittgenstein đã thành lập hệ thống phòng ngự vững chãi về hướng Đông sông Spree. Về phần mình, Napoléon đã đến Bautzen với 115.000 người. Theo kế hoạch của mình, Napoléon sẽ tiến công quân đội Nga dọc theo mặt trận sông Spree, trong khi quân tiếp viện Pháp dưới quyền Thống chế Michel Ney sẽ bọc hậu đối phương. Trận đánh đã khởi đầu vào buổi trưa ngày 20 tháng 5 năm 1813, khi Napoléon tập trung pháo binh vào chiến tuyến của trung quân đồng minh, đồng thời bắc cầu và cho quân qua sông Spree dưới làn đạn của đối phương. Dù có khi quân đồng minh đã giam chân được quân Pháp, quân Pháp đã chiếm giữ Bautzen và hai bên đều chỉnh đốn lại quân ngũ của mình trong khi đoàn quân của Ney đang kéo tới từ hướng Bắc. Ngày hôm sau, hai bên tiếp tục giao chiến. Napoléon đã đánh lùi được quân đội của Blücher nhưng sau đó cuộc tấn công của quân đội Pháp đã dừng lại. Ney đã đến chậm và không thể cắt đứt đường rút lui của quân Liên minh do đó quân đội Phổ và Nga, vốn hoàn toàn không bị bao vây tiêu diệt, đã có thể tiến hành triệt thoái. Một cơn dông đã chấm dứt trận chiến, và trong khi quân đội Liên minh đã rút lui dưới sự yểm trợ của kỵ binh, Napoléon không có kỵ binh để truy đuổi. Thiệt hại nặng nề của quân đội Napoléon trong trận thắng này đã lặp lại bản chất của chiến thắng Lützen của ông trước đó.

Ngoài ra, trong cả hai trận chiến này, Napoléon đều phải tung đội Cận vệ của mình vào chiến trận. Hoàng đế Pháp không những đã không thể giáng một đòn quyết định vào, mà tình hình lại càng trở nên tồi tệ cho ông khi hai bên cuộc đụng độ tại Reichenbach vào ngày 22 tháng 5 năm 1813 trong cuộc truy đuổi chậm chạp của Napoléon: "Đại Thống chế của Hoàng cung" của ông là Geraud Duroc đã tử thương, buộc ông phải ngừng giao tranh. Wittgenstein đã bị huyền chức sau trận đánh này. Nhưng, trận đánh này cũng thể hiện bản lĩnh của tướng Blücher - người đã tỏ thái độ xem nhẹ Napoléon. Và, sau hai thắng lợi khó nhọc của Napoléon tại Lützen và Bautzen, Đế quốc Áo đã nhảy vào tham chiến và một liên minh quân sự hùng mạnh đã được hình giữa các quốc gia châu Âu chống lại Napoléon.

Chú thích

Các trận đánh trong chiến tranh Napoléon
Trận đánh liên quan tới Phổ
Trận đánh liên quan tới Nga
Trận đánh liên quan tới Pháp
Xung đột năm 1813
Trận Bautzen


title: Curtiss A-12 Shrike

text:
Curtiss A-12 Shrike là loại máy bay cường kích thứ hai của Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ, nó là máy bay cường kích chủ lực trong thập niên 1930 của không quân. Nó được thiết kế dựa trên A-8, nhưng có động cơ làm mát bằng nước bố trí kiểu tròn thay vì kiểu thẳng như của A-8 và một số thay đổi khác.

Quốc gia sử dụng

Không quân Cộng hòa Trung Hoa

Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (A-12 Shrike)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Eden, Paul and Soph Moeng, eds. The Complete Encyclopedia of World Aircraft. London: Amber Books Ltd., 2002, ISBN 0-7607-3432-1.
 Fitzsimons, Bernard, ed. The Illustrated Encyclopedia of the 20th Century Weapons and Warfare, Vol. 21 London: Purnell & Sons Ltd., 1969, First edition 1967. ISBN 0-8393-6175-0.

Liên kết ngoài
USAF Museum:
Attack Aircraft Development in the 1930s
Curtiss A-12
Curtiss A-12 Special Projects
"Flying Fort Bristles With Guns And Bombs", Popular Mechanics, March 1934, 1930s era article on A-12 with a lot of misconceptions

A-12 Shrike
A-12, Curtiss
Máy bay chiến đấu
Máy bay cường kích
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cường kích Hoa Kỳ


title: Fairey Battle

text:
Fairey Battle là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ một động cơ của Anh do hãng Fairey Aviation Company chế tạo vào cuối thập niên 1930 cho Không quân Hoàng gia. Battle trang bị cùng động cơ piston Rolls-Royce Merlin giống như máy bay tiêm kích của Anh cùng thời; nhưng Battle lại có kíp lái ba người và mang bom. Dù là mẫu máy bay cải tiến tốt so với các máy bay khác, nhưng đưa vào tham chiến chậm, tầm bay hạn chế và rất dễ bị hư hại do cả đạn pháo phòng không và đạn từ máy bay tiêm kích do chỉ có duy nhất một súng máy.303 để tự vệ.

Biến thể
Fairey Day Bomber Mẫu thử (K4303).
Battle Mk I
Battle Mk II
Battle Mk V
Battle T
Battle IT
Battle IIT
Battle TT
Battle TT.Mk I

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Australia có 364 chiếc.

Không quân Bỉ 18 chiếc

Không quân Hoàng gia Canada có 739 chiếc.

Không quân Ấn Độ

Quân đoàn Không quân Ireland

Không quân Hy Lạp có12 chiếc.

Không quân Ba Lan lưu vong ở Anh

Không quân Nam Phi có khoảng 340 chiếc.

Không quân Lục quân Thổ Nhĩ Kỳ có 30 chiếc.

Không quân Hoàng gia
Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Mk.II)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 Boyne, Walter J. Clash of Wings. New York: Simon & Schuster, 1994. ISBN 0-684-83915-6.
 "Elegantly Obsolete...the Fairey Battle". Air International, Vol. 20, No. 3, March 1981, pp. 127–134. ISSN 0306-5634.
 Ethell, L. Jeffrey. Aircraft of World War II. Glasgow: HarperCollins Publishers, 1995. ISBN 0-00-470849-0.
 Garcia, Dionisio. "Air Force on the Edge: Belgian Military Aviation in 1940". Air Enthusiast, No. 96, November/December 2001, pp. 65–68. Stamford, Lincs, UK: Key Publishing.
 Gifford, Simon. "Lost Battles: The Carnage of May 10 to May 16, 1940". Air Enthusiast, No. 109, January/February 2004, pp. 18–25. Stamford, Lincs, UK: Key Publishing.
 Huntley, Ian D. Fairey Battle, Aviation Guide 1. Bedford, UK: SAM Publications, 2004. ISBN 0-9533465-9-5.
 Lever, John. Fairey Battle in the RAAF. Koorlong, Victoria, Australia: John Lever, 2002. ISBN 1-876709-07-3.
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). London: Orbis Publishing, 1985.
 March, Daniel M. British Warplanes of World War II. London: Aerospace, 1998. ISBN 1-874023-92-1.
 Mason, Francis K. The British Bomber Since 1914. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
 Matricardi, Paolo. Aerei Militari: Bombardieri e da trasporto (in Italian). Milan: Mondadori Electa, 2006. No ISBN.
 Molson, Kenneth M. et al. Canada's National Aviation Museum: Its History and Collections. Ottawa: National Aviation Museum, 1988. ISBN 978-0-660-12001-0.
 Moyes, Philip, J.R. "The Fairey Battle." Aircraft in Profile, Volume 2 (nos. 25–48). Windsor, Berkshire, UK: Profile Publications, 1971. ISBN 0-85383-011-8.
 Moyes, Philip, J.R. Royal Air Force Bombers of World War II (Volume 1). Windsor, Berkshire, UK: Hylton Lacey Publishers Ltd., 1968. ISBN 0-85064-051-2.
 Neulen, Hans Werner. In the Skies of Europe: Air Forces Allied to the Luftwaffe 1939-1945. Ramsbury, Marlborough, UK: The Crowood Press, 1998. ISBN 1-86126-799-1.
 Pacco, John. "Fairey Battle" Belgisch Leger/Armee Belge: Het Militair Vliegwezen/l'Aeronautique Militare 1930-1940 (bilingual French/Dutch). Aartselaar, Belgium: J.P. Publications, 2003, pp. 52–55. ISBN 90-801136-6-2.
 Richards, Denis. The Hardest Victory: RAF Bomber Command in the Second World War. London: Coronet, 1995. ISBN 0-340-61720-9.
 Richards, Denis. Royal Air Force 1939–1945: Volume I, The Fight At Odds. London: HMSO, 1953.
 Shaile, Sidney and Ray Sturtivant. The Battle File. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 1998. ISBN 0-85130-225-4.
 Taylor, H. R. Fairey Aircraft since 1915. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-00065-X.
 Taylor, John W. R. "Fairey Battle." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
 Willis, David. "Battles for Power." Flypast, January 2009.

Liên kết ngoài

 Austin & Longbridge Aircraft Production
 Fairey Battle photos, profile and technical details
"Designed for mass-production." Flight, ngày 19 tháng 8 năm 1937
"Building the Battle." Flight, ngày 17 tháng 6 năm 1937

Battle
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cu cu mỏ vàng

text:
Cu cu mỏ vàng (danh pháp hai phần: Coccyzus americanus) là một loài chim thuộc họ Cu cu (Cuculidae)..

Môi trường sống sinh sản của chúng là những khu rừng rụng lá từ miền nam Canada đến Mexico. Chúng di chuyển đến Trung Mỹ và phía nam cũng như miền bắc Argentina. Cu cu mỏ vàng là một loài lang thang hiếm Tây Âu.

Chúng kiếm thức ăn trong cây và bụi rậm, chúng cũng có thể bắt côn trùng bay. Thức ăn chủ yếu là côn trùng, đặc biệt là sâu bướm Lasiocampidae và ve sầu, nhưng cũng có một số loài thằn lằn, trứng của các loài chim khác và quả mọng.

Chúng làm tổ trong một cây hoặc cây bụi, thường ở độ cao 1-4 mét so với mặt đất. Một tổ có 2-4 trứng được ấp 14 ngày hoặc lâu hơn. Chim non có thể leo nhanh nhẹn sau 7-9 ngày tuổi sau khi nở.
Thỉnh thoảng chúng đẻ nhờ trứng vào tổ của các loài chim khác (thường là tổ của cu cu mỏ đen) nhưng chúng không thường đẻ nhờ như cu cu thông thường.

Chú thích

Tham khảo
  Database entry includes justification for why this species is of least concern
 John K. Terres (1980), Audubon Society Encyclopedia of North American Birds, Knopf, ISBN 0-394-46651-9
 David Gaines Review of the Status of the Yellow-Billed Cuckoo in California: Sacramento Valley Populations The Condor, Vol. 76, No. 2 (Summer, 1974), pp. 204–209
 Laymon, S.A., and M.D. Halterman. 1987. Can the western subspecies of Yellow-billed Cuckoo be saved from extinction? Western Birds 18:19-25.

Liên kết ngoài

 Natchez Naturalist
 Center for Biological Diversity
 Cornell University--All About Birds
eNature.com profile

A
Chim Canada
Chim México
Chim Argentina
Chim Puerto Rico
Chim Bahamas
Chim Mỹ
Chim Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Trung Mỹ
Chim Caribe


title: Fairey Gordon

text:
Fairey Gordon là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ/đa dụng của Anh. Gordon là một máy bay hai tầng cánh. Nó lắp biến thể  của động cơ Armstrong Siddeley Panther IIa. Vũ khí gồm có 1 khẩu súng máy Vickers K  và một khẩu Lewis , cộng thêm  bom.

Biến thể
 Fairey IIIF Mk V: Mẫu thử.
 Fairey Gordon Mk I: Máy bay đa dụng và ném bom ban ngày 2 chỗ.
 Fairey Gordon Mk II: Phiên bản huấn luyện hai chỗ.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Brazil
 Hải quân Brazil

 Không quân Hoàng gia Ai Cập

 Không quân Hoàng gia New Zealand

 Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Mark I)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fairey Gordon
 Fairey Gordon at British Aircraft Directory
 British Aircraft of WWII

Gordon
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay thông dụng
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cốc đế

text:
Cốc đế (danh pháp hai phần: Phalacrocorax carbo) là một loài chim cốc thuộc họ Cốc. Nó sinh sản ở phần lớn các khu vực Cựu Thế giới và bờ biển Đại Tây Dương của Bắc Mỹ.
Đây là một loài chim lớn màu đen, nhưng có một sự khác biệt lớn về kích thước trong các phạm vi phân bố. Trọng lượng được ghi nhận từ 1,5 kg đến 5,3 kg, với phạm vi điển hình 2,6-3,7 kg. Chiều dài có thể dao động trong khoảng 70–102 cm và sải cánh dài 121–160 cm. Loài chim này có đuôi hơi dài và cổ họng có mảng màu vàng.
Thân và cổ dài. Mỏ thuôn tròn, đầu chóp hơi phình to và có móng cong sắc. Chân ngắn nằm xa về phía sau thân, giữa các ngón có màng bơi. Đuôi khá dài. Cánh to rộng, sải cánh dài. Bộ lông màu đen có ánh xanh lục pha tím đỏ ở phần đầu, cổ, mặt trên thân và đuôi. Phần má quanh mắt và ức có một vệt khá rộng, màu trắng.
Tại Việt Nam, cốc phân bố ở các tỉnh đồng bằng, vùng núi thấp thuộc Bắc Bộ và Nam Bộ, nhất là khu vực rừng ngập mặn tỉnh Minh Hải. Thường sống ở các vực nước, hồ lớn, sông suối có nhiều cá.
Trong y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian Việt Nam, chim cốc được dùng với tên thuốc là lư từ hay lộ từ.

Hình ảnh

Chú thích

C
Chim toàn cầu


title: Fokker C.V

text:
Fokker C.V là một loại máy bay ném bom và trinh sát hai tầng cánh hạng nhẹ của Hà Lan do hãng Fokker chế tạo. Nó được Anthony Fokker thiết kế và sản xuất hàng loạt vào năm 1924 tại Fokker ở Amsterdam.

Biến thể
C.V-B(hay C.Vb) máy bay trinh sát chiến lược, 18 chiếc.
C.V-C(hay C.Vc)
C.V-D(hay C.Vd)
C.V-E(hay C.Ve)
C.V-W
C.VI
C.IX
IMAM Ro.1và Ro.1-bis
Manfred Weiss WM-9 BudapestFoker C.V-E
Manfred Weiss WM-11 BudapestFokKer C.V
Manfred Weiss WM-14 BudapestFokker C.V-D
Manfred Weiss WM-16 Budapest
WM-16A với động cơ  Gnome-Rhône 9K Mistral, 9 chiếc
WM-16B với động cơ  Gnome-Rhône 14K Mistral Major, 9 chiếc
Manfred Weiss WM-21 Sólyommột phát triển của WM-16

Quốc gia sử dụng

Không quân Bolivia

Không quân Phần Lan

 Luftwaffe

Regia Aeronautica - Ro.1 à Ro.1-bis

 Không quân Hungary

Không quân Hoàng gia Hà Lan
ML-KNIL
Hải quân Hoàng gia Hà Lan

Không quân Lục quân Na Uy (1926–1940)

 Không quân Thụy Điển - (S 6)

 Không quân Thụy Sĩ

 Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (C.V)

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo
 Hoogschagen, Edwin: Fokker C.5 - ontwikkeling, gebruik en ondergang, Violaero, Emmen 2011, ISBN 978-90-8616-073-0
 Timo Heinonen: Thulinista Hornetiin - Keski-Suomen ilmailumuseon julkaisuja 3, 1992. ISBN 951-95688-2-4
 Weal, John, Luftwaffe Schlachtgruppen: Aviation Elite Units 13, Osprey Publishing, Oxford 2003 ISBN 1-84176-608-9

Liên kết ngoài
 www.dutch-aviation.nl
 National Norwegian Aviation Museum
 Backwoods landing strip - Finnish Air Force aircraft
 War over Holland: Fokker C.V (C.5)
 S 6 - Fokker C.V (1927-1946)

C 05
Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
Máy bay ném bom Hà Lan 1920–1929
Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay tiêm kích
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Giun đũa

text:
Giun đũa (danh pháp hai phần: Ascaris lumbricoides) là một loài giun ký sinh trong ruột non người, nhất là ở trẻ em. Khoảng 1/4 dân số trên Trái Đất này bị giun đũa ký sinh, gây đau bụng, đôi khi gây tắc ruột & tắc ống mật. Tỷ lệ người mang giun đũa có khác nhau tùy theo vùng, ở vùng ôn đới số người bị giun đũa ký sinh có phần giảm đi và bệnh cũng có phần nhẹ, còn ở vùng nhiệt đới thì bệnh giun đũa còn đang hoành hành, đặc biệt là ở trẻ em. Nó có thể đạt chiều dài đến 35 cm. Giun đũa ở trong ruột chiếm đoạt các chất dinh dưỡng của cơ thể. Chúng gây ra tình trạng rối loạn tiêu hoá và rối loạn thần kinh ở trẻ nhỏ. Giun đũa còn làm suy yếu bệnh nhân do chiếm đoạt chất dinh dưỡng trong ruột người bệnh.

Cấu tạo ngoài
Cơ thể giun đũa hình ống, có kích thước giống như một chiếc đũa (khoảng 25 cm) hoặc hơn. Lớp vỏ cuticun bọc ngoài cơ thể luôn căng tròn, có tác dụng như bộ áo giáp giúp giun đũa không bị tiêu hủy bởi các dịch tiêu hóa trong ruột non người.

Cấu tạo trong và di chuyển

Thành cơ thể có lớp biểu bì & lớp cơ dọc phát triển. Bên trong là khoang cơ thể chưa chính thức. Trong khoang có: ống tiêu hóa bắt đầu từ lỗ miệng ở phía trước cơ thể giữa ba môi bé, kết thúc ở lỗ hậu môn; các tuyến sinh dục dài & cuộn khúc như búi chỉ trắng ở xung quanh ruột.

Cơ thể chỉ có cơ dọc phát triển nên giun đũa di chuyển hạn chế, chúng chỉ cong cơ thể lại và duỗi ra. Cấu tạo này thích hợp với động tác chui rúc trong môi trường ký sinh.

Dinh dưỡng
Giun đũa có hầu phát triển giúp đưa chất dinh dưỡng nhanh và nhiều theo một chiều theo ống ruột từ miệng đến hậu môn.

Sinh sản

Cơ quan sinh dục
Giun đũa phân tính. Tuyến sinh dục đực và cái đều ở dạng ống: con cái 2 ống, con đực 1 ống & dài hơn chiều dài cơ thể.

Giun đũa thụ tinh trong. Con cái đẻ số lượng rất lớn, lẫn vào phân người (khoảng 240 000 trứng một ngày). Trứng mới đẻ không có phôi, hình bầu dục, có vỏ dày sần sùi, có kích thước khoảng 60x 40 micromét.

Vòng đời giun đũa

Trứng giun theo phân ra ngoài, gặp ẩm & thoáng khí, phát triển thành dạng ấu trùng trong trứng. Người ăn phải trứng giun, đến dạ dày ấu trùng chui ra, xuống ruột non, vào máu, đi qua gan, tim, phổi, rồi lại về lại ruột non lần thứ hai mới chính thức ký sinh ở đấy.

Các biện pháp phòng tránh
 Nên rửa sạch, nấu chín và bóc vỏ các loại hoa quả, rau sống trước khi ăn.
 Tẩy giun định kì 2 lần mỗi năm.
 Không sử dụng phân tươi để bón các loại cây trồng.
 Không phóng uế bừa bãi.
 Rửa tay bằng nước và xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
 Nên ăn bằng thìa, nĩa, đũa, không ăn bốc bằng tay.
 Có hệ thống xử lí nước thải hiệu quả.

Xem thêm
 Tẩy giun hàng loạt

Chú thích

Tham khảo
 Ascaris lumbricoides Video - New England Journal of Medicine

Động vật được mô tả năm 1758
Động vật ký sinh
Vật ký sinh
L


title: Fokker C.X

text:
Fokker C.X là một loại ném bom và trinh sát hạng nhẹ hai tầng cánh của Hà Lan. Nó được thiết kế vào năm 1933. Kíp lái 2 người.

Biến thể
 C.X Series I : Phiên bản cho Hà Lan
 C.X Series II : Phiên bản cho Phần Lan
 C.X Series III: Phần Lan chế tạo theo giấy phép
 C.X Series IV : Phần Lan chế tạo theo giấy phép

Quốc gia sử dụng

 Không quân Phần Lan (39)

 Không quân Hoàng gia Hà Lan (20)
 Không quân Lục quân Hoàng gia Đông Ấn Hà Lan (13)
 Cộng hòa Tây Ban Nha
 Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha (2)

Tính năng kỹ chiến thuật (C.X – Phiên bản cho Hà Lan)

Xem thêm

Tham khảo

Bibliography
Taylor, H.A.. Airspeed Aircraft since 1931. Putnam. 1970. London. ISBN 370 00110 9

Máy bay ném bom Hà Lan 1930–1939
Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1930–1939
C 10
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cu cu châu Phi

text:
Cu cu châu Phi (danh pháp hai phần: Cuculus gularis) là một loài chim thuộc họ Cu cu (Cuculidae).. Loài này được tìm thấy ở Angola, Bénin, Botswana, Burkina Faso, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Tchad, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Djibouti, Eritrea, Ethiopia, Gabon, Gambia, Ghana, Guiné-Bissau, Kenya, Liberia, Malawi, Mali, Mauritanie, Mozambique, Namibia, Niger, Nigeria, Rwanda, Sénégal, Sierra Leone, Somalia, Cộng hòa Nam Phi, Sudan, Swaziland, Tanzania, Togo, Uganda, Zambia, và Zimbabwe.

Cu cu châu Phi được nhận dạng như là một loài riêng biệt trên cơ sở tiếng kêu của nó.

Chú thích

Tham khảo
 BirdLife International 2004. Cuculus gularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 24 tháng 7 năm 2007.

G
Chim châu Phi Hạ Sahara
Động vật được mô tả năm 1815


title: Cu cu mỏ cong

text:
Cu cu mỏ cong (danh pháp hai phần: Scythrops novaehollandiae) là một loài chim thuộc họ Cu cu (Cuculidae).. Chúng là loài duy nhất trong chi đơn loài Scythrops. Nó là loài chim đẻ nhờ lớn nhất thế giới, là loài cu cu lớn nhất.

Loài chim này được tìm thấy ở Úc, Papua New Guinea và Indonesia; và lang thang ở Nouvelle-Calédonie và New Zealand. Nó là loài di cư. Có 3 phân loài, một phân loài di cư và hai phân loài di cư. Môi trường sinh sống của nó là rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng ngập mặn nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Loài này cân nặng 630 g và dài 63 cm, với thân hình mảnh dẻ, đuôi dài và chân khỏe. Chân của chúng dạng bốn ngón với hai ngón giữa hướng về phía trước và hai ngón ngoài hướng về phía sau.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

N
Chim Papua New Guinea
Chim Úc
Động vật được mô tả năm 1790


title: La Liga 2000–01

text:
La Liga 2000–01 là mùa giải thứ 70 của La Liga kể từ khi giải đấu được thành lập, bắt đầu từ ngày 9 tháng 9 năm 2000 và kết thúc vào ngày 17 tháng 6 năm 2001.

Thăng hạng và xuống hạng
Đội thăng hạng từ Segunda División 1999–2000
 UD Las Palmas
 CA Osasuna
 Villarreal CF

Đội xuống hạng tới Segunda División 2000–01
 Real Betis
 Atlético Madrid
 Sevilla FC

Thông tin đội bóng

Câu lạc bộ và vị trí

Mùa giải 2000-01 bao gồm các câu lạc bộ sau:

 Athletic Bilbao
 FC Barcelona
 Celta de Vigo
 Deportivo Alavés
 Deportivo de La Coruña
 RCD Espanyol
 UD Las Palmas
 Málaga CF
 RCD Mallorca
 CD Numancia
 CA Osasuna
 Racing de Santander
 Rayo Vallecano
 Real Madrid C.F.
 Real Oviedo
 Real Sociedad
 Valencia CF
 Real Valladolid
 Villarreal CF
 Real Zaragoza

Bảng xếp hạng

||rowspan=10 style="background-color:#F9F9F9;"|

kết quả thi đấu

Tổng kết
Thắng nhiều nhất - Real Madrid (24)
Thắng ít nhất - Valladolid và Zaragoza (9)
Hòa nhiều nhất - Valladolid và Zaragoza (15)
Hòa ít nhất - Deportivo La Coruña, Alavés và Las Palmas (7)
Thua nhiều nhất - Real Oviedo, Racing Santander và Numancia (19)
Thua ít nhất - Real Madrid (6)
Ghi nhiều bàn nhất - Real Madrid (81)
Ghi ít bàn nhất - Numancia (40)
Để lọt lưới nhiều nhất - Real Sociedad và Rayo Vallecano (68)
Để lọt lưới ít nhất - Valencia (34)

Giải thưởng

Cúp Pichichi

Cúp Pichichi được trao cho cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong mùa giải.

Giải phong cách

Real Madrid là câu lạc bộ giành giải phong cách với số điểm 86, đội đứng thứ 2 là Espanyol và thứ 3 là Zaragoza.

Giải thưởng Pedro Zaballa
Manolo Hidalgo, cầu thủ của Atlético Madrid

Xem thêm
 Segunda División 2000–01
 Copa del Rey 2000–01

Chú thích

Mùa giải La Liga


title: Ngân Khánh

text:
Lê Ngân Khánh, thường được biết đến với nghệ danh Ngân Khánh (sinh ngày 7 tháng 10 năm 1985), là một nữ ca sĩ, diễn viên kiêm người mẫu người Việt Nam.

Ngân Khánh đã có gần 20 năm hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, những bộ phim nữ diễn viên tham gia gắn liền tới tuổi thơ của nhiều người. Suốt sự nghiệp đi diễn, Ngân Khánh đã nhận về được nhiều giải thưởng danh giá. Cùng với lối sống nói không với scandal, cô lại càng được yêu mến hơn. Vài năm trở lại đây, Ngân Khánh kín tiếng hẳn trong mọi hoạt động nghệ thuật. Dù vậy, cô vẫn được khán giả yêu mến và cô đã có một chỗ đứng nhất định trong showbiz Việt nói chung và trong lòng khán giả nói riêng.

Tiểu sử
Ngân Khánh sinh tại thành phố Quy Nhơn, Bình Định. Cô vào Thành phố Hồ Chí Minh khi còn đang là học sinh cấp 2. Từ nhỏ đã có ước mơ trở thành diễn viên, nên từ khi cấp 2 đã nuôi dưỡng ước mơ của mình đăng ký học diễn xuất. Khi còn nhỏ, Ngân Khánh đã luôn nổi bật với khuôn mặt xinh đẹp và khả năng diễn xuất rất tự nhiên.

Thời trẻ khi còn chưa nổi tiếng, Ngân Khánh thường xuyên tham gia làm người mẫu ảnh và là một người mẫu quảng cáo.

Ngân Khánh là chị ruột của Bình luận viên Tuấn Anh (tên thật: Nguyễn Tuấn Anh)

Ngân Khánh kết hôn vào ngày 9 tháng 2 năm 2015 và đang có cuộc sống hạnh phúc bên chồng là Đỗ Thiếu Quân.

Sự nghiệp
Ngân Khánh bắt đầu bước chân vào nghiệp diễn từ năm 2005 với vai Quỳnh Hương trong bộ phim Mầm sống của đạo diễn Phan Hoàng. Ngay lần đầu chạm ngõ điện ảnh, cô đã được thử sức với một vai diễn có số phận khá ngang trái mà khá nhiều diễn viên trong nghề mơ ước. Nhân vật Hương là một cô gái lờ mờ về gốc gác của mình nhưng cô mặc kệ. Điều duy nhất cô quan tâm là làm thế nào để có tiền. Rồi một người đàn ông có tuổi đến với cô, ông ta trả tiền nhưng gieo cho cô một món nợ.

Những bộ phim đầu tiên tuy chưa mang lại tiếng vang cho Ngân Khánh nhưng cũng là bước đệm để cô tự tin thể hiện mình trong cuộc thi tìm kiếm diễn viên "Ngôi sao ngày mai" năm 2006 và giành giải nhất. Với khán giả, cô sở hữu vẻ đẹp mong manh, thuần khiết, được cho là phù hợp với dạng vai nữ chính gặp nhiều đa đoan trong cuộc sống.

Năm 2007 là năm thành công rực rỡ của Ngân Khánh khi cô nhận được một vai phụ trong bộ phim khá ăn khách Gọi giấc mơ về. Cô vào vai Vy – một cô gái ác tâm, thủ đoạn, tìm mọi cách để đạt được những điều mình muốn. Bộ phim đã khẳng định được tên tuổi của cô diễn viên trẻ trong làng điện ảnh phía Nam. Ngoài ra cô còn được khán giả biết đến qua các bộ phim khác như: Nghề báo, Ghen, Tường vy cánh mỏng, Mây trắng ngang trời, Hạnh phúc có thật (Vũ điệu Bella), Khi yêu đừng quay đầu lại, Cô dâu đại chiến...

Bên cạnh đóng phim, Ngân Khánh cũng khá thành công với vai trò ca sĩ. Đầu năm 2009, cô chính thức gia nhập công ty giải trí của ca sĩ Thanh Thảo và trở thành ca sĩ độc quyền. Mặc dù bận đóng phim nhưng cô ca sĩ trẻ vẫn rất tích cực tham gia các chương trình ca nhạc lớn cùng với các ngôi sao hàng đầu của làng giải trí Việt. Tháng 12 năm 2009, Ngân Khánh cho ra mắt album "Chỉ yêu mình anh" với 10 ca khúc độc quyền.

Ngoài ra biết đến vai trò là một diễn viên, Ngân Khánh còn là một người mẫu ảnh và là một người mẫu quảng cáo. Với bề ngoài sáng sân khấu, ăn hình, gương mặt xinh đẹp, vóc dáng cân đối Ngân Khánh thường xuyên được mời làm người mẫu ảnh và người mẫu quảng cáo cho các tạp chí, nhãn hàng. Cô cũng thường xuyên được nhận lời mời đóng các MV của các ca sĩ nổi tiếng như: Đêm cuối bên nhau (Trương Đan Huy), Em có hiểu lòng anh (Lương Gia Huy), Bởi tin lời thề 2, Khi đời trắng tay… (Vân Quang Long), Lạc mất em (Đàm Vĩnh Hưng).

Cùng với sự nghiệp diễn xuất, cô nàng bắt đầu lấn sân sang nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác. Tiêu biểu là ca hát, người mẫu và nhảy múa. Ngày 1 tháng 7 năm 2011, cô tham gia nhóm Amigo G do công ty Amigos của ông bầu Hoàng Vũ thành lập công cùng với Miko Lan Trinh và Phương Trinh Jolie nhưng vào 31 tháng 3 năm 2012 cô rời nhóm và Đàm Phương Linh thay thế rồi nhóm cũng tan rã ngay sau đó.

Cũng trong năm 2015, Ngân Khánh đã ghi điểm với vai diễn Lam trong phim điện ảnh Ma Dai (sau 4 ngày công chiếu phim đã thu hút 179.000 lượt xem và thu về 14 tỷ VND). Khi hoàn tất bộ phim, Ngân Khánh cũng tạm ngưng và quyết định đi du học tại Singapore chuyên ngành "sản xuất phim".

Tháng 10 năm 2018, Ngân Khánh bất ngờ tái xuất màn ảnh rộng với vai diễn tiểu thư Nhung trong phim Quý cô thừa kế.

Hiện tại cô đã hoàn thành khóa học ở Singapore (4/2020) và trở về Việt Nam tiếp tục hoạt động nghệ thuật. Dù hạn chế đóng phim hơn trước nhưng Ngân Khánh vẫn tham dự một số sự kiện nếu phù hợp về mặt hình ảnh và thời gian. Ngoài thời gian học tập và làm việc, Ngân Khánh thường đi du lịch nhiều nơi trên thế giới. Trang cá nhân của cô xuất hiện nhiều hình ảnh được chụp tại Mỹ, Australia, châu Âu... Tuy nhiên, khi nói về việc lấy được chồng giàu có, Ngân Khánh khẳng định cô không ỷ lại vào gia sản của chồng.

Đời tư
Ngày 9/2/2015, đám cưới của Ngân Khánh và bạn trai Đỗ Thiếu Quân, một doanh nhân Hà Lan gốc Việt, được tổ chức tại một nhà hàng sang trọng tại Tp. Hồ Chí Minh. Sau khi thông tin Ngân Khánh sắp kết hôn, đã có nhiều người không khỏi tò mò về gia thế của vị hôn phu của Ngân Khánh. Được biết, chồng của Ngân Khánh cũng là một doanh nhân có tiếng trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Về gia thế của Đỗ Thiếu Quân thì không có nhiều người biết rõ, nhưng việc mà anh chàng này chi tiền mạnh tay chi tiền cho một đám cưới cầu kỳ như vậy thì nhiều người cũng phải công nhận sự hào phóng của anh và người dẫn cưới là MC Thanh Bạch và BLV Tuấn Anh.

Sau khi lấy chồng Ngân Khách ít khi xuất hiện trên truyền hình và hầu như không tham gia nghệ thuật, giải trí. Cô dành thời gian chăm sóc cho gia đình và hoàn thành việc học tại Singapore. Trên trang cá nhân của nữ diễn viên khá kín tiếng, không chia sẻ về đời tư của gia đình cũng như gia thế của gia đình chồng mà chỉ đăng tải những hình ảnh về các chuyến du lịch hoặc khoảnh khắc vui vẻ trong cuộc sống thường ngày. Dù ít tham gia diễn xuất nhưng cô nàng vẫn thường tham gia các sự kiện. Ngoài thời gian học tập và làm việc, Ngân Khánh thường đi du lịch nhiều nơi trên thế giới. Trang cá nhận của cô xuất hiện nhiều hình ảnh chụp tại Mỹ, Australia, châu Âu...

Dù đã kết hôn 6 năm nhưng hiện tại Ngân Khánh vẫn chưa có con. Cô chia sẻ: “Đúng là có lúc vợ chồng tôi bị áp lực sinh con đấy. Tuy nhiên, giai đoạn căng thẳng đó đã qua vì chúng tôi hiểu được con cái là trời cho. Khi nào trời cho thì mình đón nhận“.

Diễn xuất

Truyền hình

Điện ảnh

Đóng MV

Kịch nói
Xin lỗi, em chỉ là ... - vai Hạ Âu

Ca hát

Các ca khúc

Ngày nắng
Người tạo giấc mơ
Cô nàng tự tin
Chỉ yêu mình anh
Em phải làm sao
Sexy Girl
Ánh dương quay lại
Anh đã quên em
Nobody
Kiss Kiss
Nỗi nhớ còn đây
Nụ hôn lừa dối
Mộng đẹp
Tuổi ngọc
A Time For Us (Romeo và Juliet)
Ngày hạnh phúc nhất của anh
Tại vì sao
Đợi yêu
Hứa
Thành phố gì kỳ (Cover)
Buồn làm chi em ơi (Cover)

Đĩa nhạc
Chỉ yêu mình anh (2009)
Em phải làm sao (2013 - đĩa đơn)
Người tạo giấc mơ (2015)

Giải thưởng và đề cử
Năm 2006: Giải nhất Ngôi Sao Ngày Mai.
Năm 2010: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Mai Vàng.
Năm 2010: Đề cử hạng mục Nữ ca sĩ được yêu thích nhất, Nữ ca sĩ triển vọng, Nữ ca sĩ phong cách giải thưởng Zing Music Awards.
Năm 2010: Đoạt giải HTV Awards hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất.
Năm 2014: Quán quân Bước nhảy hoàn vũ.
Năm 2014: Ngân Khánh là quán quân World cup 2014 của đội tuyển Đức và HLV Huỳnh Anh Tuấn , HLV Nguyễn Khắc Cường , HLV Phạm Huỳnh Đông , HLV Nguyễn Tuấn Hưng , HLV Nhan Thanh Toàn và bạn đá bóng Kristian Yodarnov , Mesut Ozil , Mario Gotze
Năm 2014: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Ngôi Sao Xanh.
Năm 2015: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Ngôi Sao Xanh.
Năm 2015: Đề cử hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất giải Mai Vàng.
Năm 2015: Đề cử Đám cưới của năm của Ngoisao.net.
Năm 2015: Đoạt giải HTV Awards hạng mục Nữ diễn viên được yêu thích nhất.
Năm 2015: Đoạt giải Nữ diễn viên xuất sắc tại Liên hoan Phim truyền hình toàn quốc.

Chú thích
 Địch Lệ Nhiệt Ba
 Lê Dương Bảo Lâm
 Tự Long
 Xuân Bắc
 Thu Thủy (ca sĩ)
 Thành Trung (MC)
 Huỳnh Đông
 Khắc Cường
 Khắc Việt
 Nam Cường (ca sĩ)
 Tạ Biên Cương
 Chí Trung
 Thanh Bạch
 Anh Tuấn (biên tập viên)
 Yến Trang
 Việt Khuê
 Đông Nhi
 Hà Thúy Anh
 Khánh Phương
 Lâm Chấn Khang
 Danh Tùng
 Tuấn Tú
 Lê Phương (diễn viên)
 Đức Bảo (MC)

Liên kết ngoài
Ngân Khánh tại Internet Movie Database
Ngân Khánh tại Facebook

Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ Việt Nam
Ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 21
Người Bình Định
Sinh tại Bình Định
Người họ Lê tại Việt Nam