title: Unapologetic

text:
Unapologetic là album phòng thu thứ bảy của nữ ca sĩ người Barbados Rihanna, được phát hành vào ngày 19 tháng 11 năm 2012 bởi hãng đĩa Def Jam Recordings. Album được thu âm từ tháng 6 đến thángngày 1 tháng 11 năm 2012, trong khi cô đang quảng bá cho album phòng thu thứ sáu của mình, Talk That Talk (2011). Rihanna đã quyết định cộng tác với những nhà sản xuất cô đã từng hợp tác trước đó như The-Dream, David Guetta, Chase & Status, StarGate, đồng thời cũng gửi lời mời cộng tác với những nhà sản xuất mới như Mike Will Made-It và Labrinth. Album này là một sự kết hợp giữa thể loại nhạc pop, dance điện tử (EDM), dubstep, thể loại nhạc của Talk That Talk và Rated R (2009). Trong album có sự góp giọng của người bạn trai cũ của cô, Chris Brown, nam ca sĩ nhạc rap Eminem, Future, Mikky Ekko, và DJ người Pháp David Guetta.

Sau khi được phát hành, Unapologetic đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ các nhà phê bình về sự hấp dẫn của phần nhạc, mặc dù một số khác thì chỉ trích phần ca từ của các ca khúc. Album ra mắt tại vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ, với 238,000 được tiêu thụ trong tuần đầu phát hành, trở thành album phòng thu đầu tiên của Rihanna đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng này và đồng thời cũng là sản phẩm bán chạy nhất ở tuần đầu ra mắt trong sự nghiệp của cô. Unapologetic cũng lần lượt trở thành album thứ ba, tư, năm của Rihanna đạt vị trí quán quân ở các nước Anh, Na Uy và Thụy Sĩ. Tính đến tháng 12 năm 2014, Unapologetic đã bán được hơn 4 triệu bản trên toàn cầu.

"Diamonds" là đĩa đơn đầu tiên của album, được phát hành vào ngày 27 tháng 9 năm 2012. Ca khúc ra mắt tại vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard của Mỹ, đồng thời dẫn đầu bảng xếp hạng của mười lăm quốc gia khác trên thế giới. Đĩa đơn quốc tế thứ hai của album là "Stay" được phát hành vào ngày 7 tháng 1 năm 2013. Ca khúc "Pour It Up" được gửi đến đài phát thanh đô thị của Mỹ một ngày sau đó và trở thành đĩa đơn thứ ba của album tại quốc gia này. Rihanna đã tổ chức tour diễn bảy ngày ở bảy quốc gia có tên 777 Tour để quảng bá cho album. Ngoài ra, chuyến lưu diễn Diamonds World Tour cũng được bắt đầu vào tháng 3 năm 2013.

Bối cảnh và phát triển
Tháng 11, 2011, Rihanna ra mắt album phòng thu thứ sáu của mình với tựa đề Talk That Talk. Về phần nhạc, album tập trung vào thể loại nhạc chính là pop, dance-pop và R&B, đồng thời cũng tích hợp một số thể loại nhạc khác như hip hop, electro house, dancehall và cả dubstep, một thể loại nổi bật trong album phòng thu thứ tư của cô, Rated R (2009). Từ khi được phát hành, Talk That Talk đã nhận được rất nhiều lời khen ngợi từ các nhà phê bình âm nhạc. Album là một thành công lớn về mặt thương mại, lọt vào Top 10 trên bảng xếp hạng của hơn hai mươi quốc gia, bao gồm vị trí quán quân trên bảng xếp hạng UK Albums Chart và vị trí #3 trên bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ. Album sản xuất ra sáu đĩa đơn, trong đó có hai ca khúc nổi tiếng toàn cầu là "We Found Love" và "Where Have You Been". "We Found Love" đã đứng đầu bảng xếp hạng của hai mươi lăm quốc gia, với tổng doanh số tiêu thụ trên toàn thế giới là hơn 6.5 triệu bản, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Tháng 3, 2012, Rihanna tiết lộ rằng mặc dù cô vẫn chưa bắt đầu ghi âm nhưng cô đã bắt đầu "làm việc với những âm thanh mới" cho album phòng thu thứ bảy của mình. Ngày 12 tháng 9 năm 2012, Def Jam France thông báo qua Twitter rằng Rihanna sẽ phát hành một đĩa đơn mới vào tuần lễ kế tiếp, và album phòng thu thứ bảy của cô dự kiến là sẽ được phát hành vào thángngày 1 tháng 11 năm 2012. Tuy nhiên, dòng tweet sau một thời gian ngắn đã bị xóa và thay thế bằng "thông tin sẽ được tiết lộ vào ngày mai, thứ năm, ngày 13 tháng 9". Để thúc đẩy hơn nữa việc thông báo cho album phòng thu thứ bảy sắp tới của mình, Rihanna tung ra trang web quảng cáo rihanna7.com. Thông qua tài khoản Twitter chính thức của mình, Rihanna đăng một loạt các dòng tweet cố ý "hé lộ" về album phòng thu thứ bảy sắp được phát hành. Ngày 11 tháng 10 năm 2012, trong một tweet, cô có tiết lộ bìa album mới cùng với tiêu đề album là Unapologetic. Về chủ đề của album, Rihanna giải thích rằng cô đặt tên cái tên "Unapologetic" là vì cô muốn thể hiện sự trung thực của mình, "Tôi đặt tên album của tôi 'Unapologetic' bởi vì chỉ có một sự thật, và bạn không thể hối tiếc vì điều đó. Thật đấy. Tôi luôn luôn phát triển, tất nhiên, tôi nghĩ rằng phương châm duy nhất tôi đó là sống thật với bản thân mình."

Đĩa đơn
"Diamonds" là đĩa đơn đầu tiên của Unapologetic, được phát hành vào ngày 27 tháng 9 năm 2012. Bìa của đĩa đơn là hình ảnh bàn tay của Rihanna đang cuộn những viên kim cương lấp lánh bằng một mảnh giấy cần sa. "Diamonds" ra mắt trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mỹ tại vị trí #16, sau đó ca khúc nhanh chóng leo lên vị trí quán quân, trở thành đĩa đơn thứ mười hai của Rihanna đạt được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng danh giá này. Việc đó giúp cho cô bước lên sánh ngang hàng với Madonna và The Supremes ở vị trí thứ năm trong số những nghệ sĩ có số lượng đĩa đơn quán quân nhiều nhất trong lịch sử bảng xếp hạng Billboard Hot 100.

"Stay", với sự góp giọng của nam ca sĩ ghi âm người Mỹ Mikky Ekko đã trở thành đĩa đơn quốc tế thứ hai của album vào ngày 7 tháng 1 năm 2012. Dan Martin từ tờ NME cho rằng nộ dung của "Stay" đã đặt một "vòng xoáy dễ tốn thương" vào mối quan hệ giữa cô và Chris Brown. Ca khúc đã lọt vào bảng xếp hạng của Anh với vị trí #4.

"Pour It Up" được trưng cầu cho đài phát thanh đô thị của Mỹ vào ngày 8 tháng 1 năm 2013, trở thành đĩa đơn thứ ba của album tại quốc gia này.

"Right Now" phối hợp với DJ David Guetta được chọn làm đĩa đơn thứ tư và được phát hành vào ngày 28 tháng 5 năm 2013

Phát hành và quảng bá

Vào tháng 8 năm 2012, có thông tin cho rằng album phòng thu thứ bảy của Rihanna sẽ được phát hành trong thángngày 1 tháng 11 năm 2012. Và đến đầu tháng 10 năm 2012, ngày phát hành album đã được chính thức thông báo là ngày 19 thángngày 1 tháng 11 năm 2012. Vào ngày 2 thángngày 1 tháng 11 năm 2012, Rihanna đăng tải video hậu trường công đoạn thực hiện album Unapologetic trên YouTube. Video đầu tiên bao gồm cảnh hậu trường Rihanna tại lễ trao giải VMA, buổi luyện tập cho Lễ hội iHeart Radio Music Festival và buổi chụp sách ảnh cho album.

Biểu diễn trực tiếp
Rihanna biểu diễn "Diamonds" và "Phresh Out the Runway" tại chương trình thời trang 2012 Victoria's Secret Fashion Show vào ngày 7 thángngày 1 tháng 11 năm 2012 và được phát sóng trên truyền hình vào ngày 4 tháng 12 năm 2012. Cô cũng biểu diễn "Diamonds" và bản đơn ca của "Stay" tại Saturday Night Live vào ngày 10 thángngày 1 tháng 11 năm 2012. Vào ngày 25 thángngày 1 tháng 11 năm 2012, Rihanna biểu diễn "Diamonds" tại chương trình The X Factor của Anh. Vào ngày 9 tháng 12 năm 2012, Rihanna cũng biểu diễn "Stay" xen vào đoạn điệp khúc của "We Found Love" trong tập cuối của The X Factor (Anh) mùa thứ chín. Ca khúc "Diamonds" cũng được cô biểu diễn tại tập cuối cùng của chương trình truyền hình The Voice của Mỹ mùa thứ ba vào ngày 18 tháng 12 năm 2012.

777 Tour

Vào ngày 14 thángngày 1 tháng 11 năm 2012, Rihanna thông báo về việc thực hiện một tour lưu diễn bảy ngày để quảng bá cho Unapologetic có tên 777 Tour. Cô sẽ biểu diễn hòa nhạc tại bảy thành phố của bảy quốc gia thuộc Bắc Mỹ và châu Âu và trong vòng có bảy ngày. Tour lưu diễn này sẽ mời thêm một nhóm người hâm mộ và 150 nhà báo đại diện cho 82 quốc gia. Rihanna cũng dùng chiếc Boeing 777 hai động cơ để di chuyển giữa các thành phố.

Diamonds World Tour
Xa hơn trong công cuộc quảng bá cho album, Rihanna bắt tay thực hiện vào tour lưu diễn thứ năm của cô, Diamonds World Tour vào năm 2013. Sau đó, lịch lưu diễn ở Bắc Mỹ và châu Âu được lên. Theo đó, A$AP Rocky cũng tham gia những buổi diễn ở Bắc Mỹ cùng với cô, trong khi David Guetta sẽ hỗ trợ cô các buổi diễn ở châu Âu, bao gồm London và Paris.

Danh sách ca khúc
 Thông tin được lấy từ trang web chính thức của Rihanna.

Chú thích
"Numb" có kết hợp một phần ca từ từ ca khúc "Can't Tell Me Nothing" (2007) của Kanye West.
"Jump" có lấy một số các yếu tố từ ca khúc "Pony" (1996) của Ginuwine.
 "Nobody's Business" có kết hợp một phần ca từ từ ca khúc "The Way You Make Me Feel" (1987), sáng tác và biểu diễn bởi Michael Jackson.

Tham gia thực hiện
Thông tin thực hiện Unapologetic được lấy từ Allmusic.

 Alejandro Barajas – kỹ thuật
 Benny Blanco – dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Tanisha Broadwater – phối hợp sản xuất
 Chris Brown – nghệ sĩ hợp tác
 Jay Brown – A&R
 Josh Campbell – kỹ thuật
 Nathan Cassells – kỹ thuật, dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Robert Cohen – trợ lý kỹ thuật
 Sam Dew – hát bè
 The-Dream – dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Mikky Ekko – sản xuất bổ sung, sắp xếp, nghệ sĩ hợp tác, sản xuất
 Eminem – nghệ sĩ hợp tác
 Mikkel S. Eriksen – kỹ thuật, dụng cụ, lập trình
 Seth Firkins – kỹ thuật
 Melissa T. Forde – nhiếp ảnh
 Future – nghệ sĩ hợp tác, dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Mike Gaydusek – kỹ thuật, kỹ thuật giọng
 Omar Grant – A&R
 David Guetta – nghệ sĩ hợp tác, dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Kuk Harrell – kỹ thuật giọng, sản xuất giọng
 Tor Erik Hermansen – dụng cụ, lập trình
 Tom Hough – trợ lý kỹ thuật
 Mario Hugo – minh họa
 Parker Ighile – kỹ thuật, dụng cụ, sản xuất, lập trình
 J-Bo – dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Terese Joseph – A&R
 Jayson Joshua – hòa âm
 Brian Kennedy – dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Kimmie Keyes – trang điểm
 Rob Kinelski – kỹ thuật
 Labrinth – sản xuất
 Andrew Liftman – theo dõi căn bản
 Elof Loelv – sản xuất ổ xung, sản xuất
 Deborah Mannis-Gardner – giải mẫu
 Blake Mares – trợ lý kỹ thuật
 Manny Marroquin – hòa âm

 Carlos McKinney – sản xuất
 Donnie Meadows – phối hợp sản xuất
 Mylah Morales – trang điểm
 Michael Muller – nhiếp ảnh
 No I.D. – sản xuất
 Liam Nolan – trợ lý kỹ thuật
 Paul Norris – trợ lý kỹ thuật, kỹ thuật
 Mel Ottenberg – thời trang
 Ciarra Pardo – chỉ đạo nghệ thuật, giám đốc sáng tạo
 Justin Parker – sắp xếp, piano, sản xuất
 Joel Peters – trợ lý kỹ thuật
 James Poyser – bàn phím
 Ben Rhodes – trợ lý kỹ thuật
 Rihanna – hát, giám đốc sáng tạo, điều hành sản xuất, sáng tác, nghệ sĩ chính
 Daniela Rivera – trợ lý kỹ thuật, kỹ thuật
 Roc Nation – điều hành sản xuất, quản lý
 Evan Rogers – điều hành sản xuất
 Nicky Romero – dụng cụ, hòa âm, sản xuất, lập trình
 Donnie Scantz – kỹ thuật
 Bart Schoudel – kỹ thuật
 Gabriela Schwartz – tiếp thị
 Tyran "Ty Ty" Smith – A&R
 Stargate – sản xuất
 Status – sản xuất
 Ursula Stephens – tạo mẫu tóc
 Xavier Stephenson – trợ lý kỹ thuật, kỹ thuật
 Carl Sturken – điều hành sản xuất
 Phil Tan – hòa âm
 Marcos Tovar – kỹ thuật, kỹ thuật giọng
 Giorgio Tuinfort – dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Anna Ugarte – trợ lý kỹ thuật
 Miles Walker – kỹ thuật
 Mike Will – dụng cụ, sản xuất, lập trình
 Steve Wyreman – bass, guitar
 Aamir Yaqub – trợ lý kỹ thuật, kỹ thuật

Bảng xếp hạng và chứng nhận doanh số

Xếp hạng tuần

Lượng tiêu thụ

Xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Album của Rihanna
Album năm 2012
Album sản xuất bởi Benny Blanco
Album sản xuất bởi No I.D.
Album sản xuất bởi Stargate
Album của Def Jam Recordings
Album sản xuất bởi Labrinth


title: Trận sông Yser

text:
Trận sông Yser, là một trận đánh về cực bắc trong cuộc "Chạy đua ra biển" trên Mặt trận phía Tây thời Chiến tranh thế giới thứ nhất,, đã diễn ra từ ngày 18 cho đến ngày 30 tháng 10 năm 1914. Trong trận chiến này, quân đội Bỉ dưới quyền chỉ huy của Quốc vương Albert I, được sự hỗ trợ của một số đơn vị quân đội Pháp và 1 hải đoàn của Hải quân Hoàng gia Anh do Đô đốc Horace Hood chỉ huy, đã phòng ngự thành công trước sự tấn công của quân đội Đế quốc Đức dưới sự điều khiển của Thượng tướng Erich von Falkenhayn (với Tập đoàn quân số 4 do Albrecht, Công tước xứ Württemberg chỉ huy). Mặc dù chịu thiệt hại nặng nề, thắng lợi của khối Hiệp ước tại sông Yser đã củng cố cánh trái của họ. Quân đội phe Hiệp ước vẫn giữ được chiến tuyến Yser cho đến hết cuộc chiến tranh.

Vào đầu tháng 10 năm 1914, quân đội Bỉ đã tiến hành rút lui khỏi Antwerp – thành phố thất thủ về tay quân đội Đức vào ngày 10 tháng 10. Cuộc triệt thoái của quân Bỉ đã chấm dứt tại sông Yser. Vào ngày 15 tháng 5, quân Bỉ đã thiết lập tuyến phòng thủ của mình. Họ sẽ đóng quân trên trận tuyến từ bờ biển tới Dixmude trong khi thủy quân lục chiến pháp do Đô đốc Pierre Alexis Ronarc'h chỉ huy phòng ngự Dixmude và quân đội Anh phòng ngự khu vực xung quanh Ypres. Trong khi đó, người Đức đã tập trung lực lượng hùng mạnh về Dixmude và Ypres. Vào ngày 18 tháng 10, Tập đoàn quân số 4 của Đức đã bắt đầu tấn công các lực lượng Bỉ được triển khai dọc theo kênh Yser, sau một cuộc pháo kích ác liệt. Quân Đức ban đầu giành lợi thế, nhưng nhờ hỗ trợ của các tàu chiến Anh ở ngoài khơi, quân Bỉ đã đẩy lùi cuộc công kích của đối phương Sau đó, quân đội Đức đã tiếp tục mở hàng loạt các đợt tiến công. hòng đập tan quân đội Bỉ, nhưng gặp khó khăn trước sự kháng cự dữ dội của quân Bỉ và thủy quân lục chiến Pháp. Nhưng rồi, vào ngày 22 tháng 10, quân Đức đã lập được đầu cầu ở Tervaete, sau khi vượt qua một cầu bộ hành tạm thời không được canh giữ bắc qua sông Yser. Các cuộc phản công của quân Bỉ đã bị đánh tan.

Tại Dixmude, cách Nieuwpoort 12 dặm Anh về phía Nam, thiệt hại của thủy quân lục chiến Pháp cũng đã gia tăng. Sư đoàn Bộ binh số 42 và 2 sư đoàn khác của Pháp đã tăng viện cho mặt trận. Trong khi đó, tình hình cho thấy là quân Bỉ đã đuối sức. Vua Bỉ, được sự gợi ý của 1 thị dân, đã quyết định tháo nước kênh Yser vào ngày 25 tháng 10. Sự kiện này đã khiến cho vùng đất thấp giữa con kênh và tuyến đường sắt bị ngập nước dần dần, và dẫn đến sự kết thúc của trận đánh vào ngày 30 tháng 10. Cùng ngày, quân Đức lội qua dòng nước ngập và đánh chiếm làng Ramscapelle, nhưng bị Sư đoàn số 42 của Pháp đánh bật. Giao tranh chuyển sang Ypres. Đến ngày 10 tháng 11, một đợt tấn công của quân Đức đã đẩy lùi liên quân Pháp - Bỉ tại Dixmude và đem lại Dixmude cho họ.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Flanders Fields tourism information site
 Illustrated Article on the Battle of the Yser at 'Battlefields Europe'
Paul Van Pul: In Flanders Flooded Fields, before Ypres there was Yser, Pen & Swort Military, 2006 ISBN 1-84415-492-0

Yser
Yser
Yser
Yser
Trận đánh liên quan tới Pháp
Yser
Bỉ năm 1914
Pháp năm 1914
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata


title: Ludwig II của Bayern

text:
Ludwig II của Bayern, tên thật là Ludwig Otto Friedrich Wilhelm (25 tháng 8 năm 1845 tại lâu đài Nymphenburg, München – 13 tháng 6 1886 tại Würmsee – bây giờ là Starnberger See – gần Lâu đài Berg – Schloss Berg), xuất thân từ hoàng tộc (deutsches Fürstenhaus) Wittelsbach, làm vua xứ Bayern từ ngày 11 tháng 3 năm 1864 cho đến này 9 tháng 6 năm 1886, không lâu trước khi ông mất. Ông còn là Sứ quân Bá tước của Rhine (Pfalzgraf bey Rhein), Công tước của Bayern, Franken và ở Schwaben. Sau khi Ludwig bị tước quyền vào ngày 10 tháng 6 năm 1886, chú ông là Luitpold trở thành Nhiếp chính vương.
Ludwig II được tưởng nhớ trong lịch sử của Bayern là một người đam mê xây lâu đài, trong số đó phải kể tới lâu đài Neuschwanstein. Vì thế trong dân gian người ta gọi ông là Vua truyện cổ tích (Märchenkönig).

Cuộc đời

Dòng dõi và thời niên thiếu

Ludwig II sinh ngày 25 tháng 8 năm 1845 tại lâu đài Nymphenburg ở München, là con cả của thái tử Maximilian và vị hôn thê của ông, bà Marie. Khi rửa tội ông được đặt tên là Otto Friedrich Wilhelm Ludwig, tên gọi theo ông nội được đặt cùng tên là Ludwig, người mà cũng sanh cùng ngày năm 1786. Ba năm sau (1848) em ông Otto được sanh ra. Thuở sinh tiền và hồi trẻ, cả hai người thường ở tại lâu đài Hohenschwangau, gần nơi của người dạy học. Mùa nghỉ hè hai anh em từ năm 1853 cho tới 1863 ở villa của cha Villa tại Berchtesgaden.
Khi ông nội từ ngôi vua vào năm 1848, cha ông Maximilian trở thành vua và ông thành thái tử. Năm 1861 Ludwig được xem lần đầu tiên vở nhạc kịch Tannhäuser und Lohengrin của Richard Wagner. Từ đó ông bắt đầu yêu thích nhạc kịch của Wagner và cái thế giới huyền thoại và cổ tích của nó.

Lên ngôi

Cha ông Maximilian băng hà vào ngày mười tháng 3 năm 1864, cùng ngày Ludwig lúc đó 18 tuổi được tuyên bố làm vua. Lúc đó với chiều cao 1,93 m vào thời đó ông nổi bật lên so với những người chung quanh.
Ngay từ ban đầu ông bỏ công sức để hỗ trợ văn hóa, đặc biệt là nhà soạn nhạc Richard Wagner, người mà ông lần đầu tiên đích thân gặp vào ngày 4 tháng năm 1864. Giữa năm 1864 và 1865 ông đã cung cấp cho Wagner 170.000 Gulden. Như vậy ông ta đã giúp đỡ tài chính cho việc hình thành nhạc kịch Der Ring des Nibelungen. Vào tháng 12 năm 1865 Ludwig II đã phải chấp nhận sự chống đối của chính phủ, người dân München cùng cả gia đình ông; yêu cầu Wagner, lúc đó không được ưa chuộng, phải rời khỏi Bayern. Tình bạn bè giữa hai bên ban đầu vẫn thân thiết. Nhạc kịch của Wagner Tristan und Isolde (10 tháng 6 năm 1865), Die Meistersinger von Nürnberg (21 tháng 6 năm 1868), Das Rheingold (22 tháng 9 năm 1869) và Die Walküre (26 tháng 6 năm 1870) vẫn khai mạc tại Kịch viện quốc gia München. Từ năm 1872 ông đã xem một mình không có khán giả khác nguyên cả các vở nhạc kịch của Wagner. ông cũng giúp đỡ tài chính cho nhà hát Richard-Wagner-Festspielhaus và ủng hộ hội những người trợ giúp nhạc kịch tại Bayreuth Bayreuther Patronatsverein của bà Marie von Schleinitz.

Chiến tranh chống lại nước Phổ

Vào ngày 11 tháng 5 năm 1866, vua Ludwig II ký lệnh động viên (Mobilmachung), với lệnh đó Bayern sẽ cùng với Liên minh Đức và như vậy cùng với đế quốc Áo tham dự vào cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, hay còn gọi là cuộc Chiến tranh Đức (Deutschen Krieg) giữa đế quốc Áo và vương quốc Phổ. Ludwig, người mà từ nhỏ ít thích dính líu gì đến quân sự để cho các bộ trưởng quyết định chính trị của cuộc chiến và đã đi sang Thụy Sĩ để gặp Richard Wagner. Trong hòa ước sau khi thua trận Bayern chấp nhận trả tiền bồi thường chiến tranh cho Phổ là 30 triệu Gulden. Ngoài ra hòa ước còn từ bỏ huyện Gersfeld và huyện Orb. Trong khuôn khổ Liên minh Bảo vệ và Đấu tranh (Schutz- und Trutzbündnis) Bayern sẽ cung cấp quân đội mình, như các nước Nam Đức khác, trong trường hợp bảo vệ liên minh đưới quyền chỉ huy của nước Phổ. Ludwig chỉ đi viếng thăm nước mình một lần duy nhất tại Franken từ ngày 10 tháng 11 cho tới ngày 10 tháng 12 năm 1866. Sau đó ông ta để thì giờ cho những tư tưởng lãng mạn tại những lâu đài của mình; từ những chỗ đó ông thực hiện những công việc chính quyền bằng những sứ giả của mình.

Việc nước
Ngược lại với những quan điểm rất phổ biến, Ludwig mặc dù thường vắng mặt tại München nhưng vẫn điều hành công việc nước cho tới khi mất rất có lương tâm. Vị thư ký của chính phủ đã tạo cho những liên lạc giữa nhà vua và các bộ trưởng được trôi chảy. Những thắc mắc và các tài liệu thường có những lời bình luận và đề nghị của ông. Ngoài ra ông cũng khởi động những bổ nhiệm và đề nghị khoan hồng. Ông cũng ủng hộ ngay cả việc cho ban hành luật lệ về nghề nghiệp (Gewerbeordnung) theo gương mẫu của nước Phổ với quyền được tự do chọn nơi làm việc cho đa số các nghề nghiệp.

Những năm cuối đời

Vào những năm cuối cùng nhà vua tránh né xuất hiện trước công chúng. Các bộ trưởng gặp khó khăn, đích thân gặp ông ta tại các nhà trọ trên núi. Càng ngày thì ông càng sống về ban đêm, bởi vậy ông còn được gọi là "vua mặt trăng". Số nợ nần của ông càng ngày càng gia tăng, một số việc xây cất tại các lâu đài vì vậy mà bị đình chỉ.
Đầu năm 1886 chính phủ không đồng ý bảo đảm cho ông mượn thêm 6 triệu marks. Cảm thấy bị làm phiền bởi chính quyền, ông dự tính thay đổi tất cả những người trong nội các bằng những gương mặt mới. Chính quyền quyết định hạ bệ ông và đã liên lạc với người chú của Ludwig, hoàng tử Luitpold cũng như là Thủ tướng Đế quốc Đức Otto von Bismarck. Luitpold đồng ý lên thay thế chỗ trống nếu Ludwig bị tước ngôi, với điều kiện là nội các phải cung cấp một bằng chứng đáng tin cậy, là Ludwig bị bệnh tâm thần không thể chữa được nữa. Bismarck đề nghị là vấn đề nên được tranh cãi tại một buổi họp quốc hội, nhưng đã không ngăn cản được các bộ trưởng thi hành âm mưu của họ.

Bị tước quyền
Vào ngày 8 tháng 6 năm 1886 với sự sắp đặt của chính quyền trong một bản chứng nhận của 3 vị bác sĩ theo như các lời mô tả của các chứng nhân tuy nhiên không có khám xét tình trạng sức khỏe con bệnh, Ludwig bị đánh giá là "tâm thần rối loạn" cũng như "căn bệnh bất trị". Theo như phong cách Ludwig điều hành chính quyền, như là lần cuối về việc thiết lập một cơ quan huyện tại Ludwigshafen (Chứng thư vào ngày 3 tháng 6 năm 1886 được ký bởi nhà vua tại Hohenschwangau) không cho thấy là ông ta không tỉnh trí để có thể chịu trách nhiệm về việc làm của mình. Vào ngày 9 tháng 6 năm 1886 Ludwig bị chính quyền tước quyền. Sáng sớm ngày 10 tháng 6 một ủy ban đã tới lâu đài Neuschwanstein, nhưng bị người của ông bắt giam. Chú của Ludwig, Luitpold với tư cách nhiếp chính đã lên nắm quyền vào ngày hôm đó, sau này cũng đại diện cho em của Ludwig, vua Otto của (Bayern). Vua Ludwig II đã kêu gọi người dân nổi dậy: "Vương thúc Luitpold dự định, không có sự đồng ý của ta đứng lên nắm quyền nhiếp chính, và nội các cho tới giờ của ta đã lừa gạt đồng bào bằng cách đưa những tin không có thật về tình trạng sức khỏe của ta và đã chuẩn bị những hành động phản quốc... Ta kêu gọi mỗi người trung tín Bayern hãy góp sức với những người trung thành với ta để mà đập tan những dự định phản quốc và phản vua." (Báo Bamberg ngày 11 tháng 6 trước khi bị tịch thu). Tuy nhiên chính ông đã quá thụ động, không nghe lời khuyên của những người bạn và đồng minh, là nên bỏ trốn hoặc xuất hiện trước công chúng tại München, để giành lại sự ủng hộ của người dân. Ngày 12 tháng 6 một ủy ban khác đã tới bắt ông đi và nhốt tại lâu đài Berg nằm ở bờ hồ Starnberger See.

Gia phả

Chú thích

Tham khảo
 Christof Botzenhart: Die Regierungstätigkeit König Ludwig II. von Bayern – „ein Schattenkönig ohne Macht will ich nicht sein", C.H. Beck, München 2004, ISBN 3-406-10737-0
 Julius Desing: Wahnsinn oder Verrat – war König Ludwig II. von Bayern geisteskrank?, Verlag Kienberger, Lechbruck 1996
 Herbert Eulenberg:Die letzten Wittelsbacher. Phaidon, Wien 1929. S. 154-238.
 Hans Gerhard Evers: Ludwig II.von Bayern,Theaterfürst - König - Bauherr, Gedanken zum Selbstverständnis; Hirmer Verlag München 1986, ISBN 3-7774-4150-3
 Hubert Glaser: Ludwig II. und Ludwig III. - Kontraste und Kontinuitäten, in: Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte 59 (1996), S. 1–14.
 Heinz Häfner: Ein König wird beseitigt, Ludwig II. von Bayern. C.H.Beck, München 2008, ISBN 978-3-406-56888-6
 Dirk Heißerer: Ludwig II., Rowohlt Verlag, Reinbek 2003, ISBN 3-499-50647-5
 Ludwig Hüttl: Ludwig II., König von Bayern. Eine Biographie, Bertelsmann, München 1986. ISBN 3-570-05871-9
 Hans F. Nöhbauer: Auf den Spuren Ludwigs II., Prestel Verlag, München 1986, ISBN 3-7913-1470-X
 Alexander Rauch: König Ludwig II. – „Ein ewig Räthsel bleiben will Ich Mir…", Reihe „Gebaute Geschichte" Band IV, München 1997.
 Klaus Reichold: König Ludwig II. von Bayern – zwischen Mythos und Wirklichkeit, Märchen und Alptraum. Stationen eines schlaflosen Lebens, München, Süddeutscher Verlag, München 1996
 Rudolf Reiser: König Ludwig II. - Mensch und Mythos zwischen Genialität und Götterdämmerung; MZ Buchverlag, Regensburg 2010, ISBN 978-3-934863-80-4
 Arndt Richter: Die Geisteskrankheit der bayerischen Könige Ludwig II. und Otto. Eine interdisziplinäre Studie mittels Genealogie, Genetik und Statistik, Degener & Co., Neustadt an der Aisch 1997, ISBN 3-7686-5111-8
 Werner Richter: Ludwig II., König von Bayern, München, Stiebner Verlag, München 2001 (14. Auflage), ISBN 3-8307-1021-6
 Hermann Rumschöttel: Ludwig II. von Bayern (= C.H. Beck Wissen; 2719), C.H.Beck, München 2011, ISBN 978-3-406-61216-9. (Rezension)
 Anita Schäffler, Sandra Borkowsky, Erich Adami: König Ludwig II. von Bayern und seine Reisen in die Schweiz – 20. Oktober–2. November 1865, 22. Mai–24. Mai 1866, 27. Juni–14. Juli 1881. Eine Dokumentation, Füssen 2005
 Jean Louis Schlim: Ludwig II. - Traum und Technik. MünchenVerlag, München 2010, ISBN 978-3-937090-43-6.
 Marcus Spangenberg: Der Thronsaal von Schloss Neuschwanstein. Ludwig II. und sein Verständnis vom Gottesgnadentum, Schnell und Steiner Verlag, Regensburg 1999, ISBN 3-7954-1225-0 (englische Ausgabe "Ludwig II of Bavaria and his vision of Divine Right" ISBN 3-7954-1233-1).
 Marcus Spangenberg: Ludwig II. - Der andere König. Pustet, Regensburg 2011, ISBN 978-3-7917-2308-2
 Paul Wietzorek: König Ludwig II. von Bayern und seine Schlösser. Michael Imhof Verlag, Petersberg 2011, ISBN 978-3-86568-683-1

Sinh năm 1845
Hoàng tộc đồng tính nam
Richard Wagner
Mất năm 1886
Vương tộc Wittelsbach
Người München
Vua theo đạo Công giáo Rôma
Hoàng tộc LGBT
Chôn cất tại Nhà thờ St. Michael, München


title: Chủ nghĩa quân quốc

text:
Chủ nghĩa quân quốc hay còn gọi là Chủ nghĩa quân phiệt là  tư tưởng của một chính phủ rằng nhà nước nên duy trì khả năng quân sự mạnh mẽ và sử dụng để mở rộng lợi ích hoặc giá trị quốc gia. Nó cũng có thể ám chỉ sự tôn vinh của quân đội và lý tưởng của một lớp quân sự chuyên nghiệp và "ưu thế của các lực lượng vũ trang trong chính quyền hoặc chính sách của nhà nước. Chủ nghĩa quân phiệt luôn luôn là yếu tố quan trọng của những ý thức hệ đế quốc, hay xâm lược của nhiều quốc gia trong suốt lịch sử loài người. Những thí dụ tiêu biểu như thành phố Hy Lạp Sparta, Đế quốc La Mã, Đế quốc Phổ, Đế quốc Anh, Đế quốc Nhật Bản, Đế quốc Mông Cổ, Đức Quốc xã và chủ nghĩa đế quốc Mỹ.

Sau Thế chiến thứ hai, chủ nghĩa quân phiệt xuất hiện qua nhiều nước sau thời kỳ thực dân tại châu Á (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Myanmar và Campuchia của Pol Pot) và ở châu Phi (như Liberia, Nigeria và Uganda). Các chế độ quân phiệt cũng thấy hiện lên ở Mỹ Latinh như chính quyền cực hữu của Augusto Pinochet ở Chile, giành được quyền lực nhờ đảo chính và dựa vào sự ủng hộ của Hoa Kỳ, trong khi những nước khác chính phủ quân sự có khuynh hướng thiên tả như của Hugo Chávez ở Venezuela, được dân bầu lên.

Quân đội và chiến tranh
Khuynh hướng Chủ nghĩa quân phiệt là ý muốn trang bị vũ khí quá mức, vai trò của quân đội gia tăng trong chính trị đối nội và đối ngoại hoặc là sử dụng bạo động như vũ khí cho chính trị. Họ thường tạo ra một lãnh tụ độc đoán, có nhiều quyền lực, và hung tợn. Những xã hội quân phiệt thường chú trọng đến những tập quán quân sự và địa vị như phân chia cấp bậc, huy chương, danh dự và anh hùng.

Chủ nghĩa quân phiệt không đồng nghĩa với bộ phận quân đội. Nó nói lên một định hướng xã hội thiên về tư tưởng quân sự. Một xã hội nặng về quân sự không phải lúc nào cũng dẫn tới chiến tranh. Ngược lại cũng có những trụ sở quân sự mà nhìn không thấy có nét quân phiệt.

Đặc điểm của chủ nghĩa quân phiệt
Mặc đồng phục, tuân lời và phân biệt cấp bậc rõ ràng
Huy chương, huyền thoại, sùng bái anh hùng
Say mê quyền lực và tính ưu việt
Ca tụng bạo lực, chiến tranh và vũ khí
Khoe khoang sức mạnh và sự bất khuất

Trong những xã hội mà bị quân sự hóa nặng nề, thường là có một thể chế độc tài, các thành viên thường bị đòi hỏi, từ bỏ giá trị cá nhân và đạo đức cho chính phủ quân đội. Con người được mài dũa phải từ bỏ cá tính riêng của mình để có được đặc tính chung thích hợp với xã hội đó. Lãnh tụ được hình tượng hóa. Người ta chấp nhận cái chế độ đó không xét lại.
Sự trao dồi về quân sự với mục đích là để luyện cho binh lính tuân lệnh, không đắn đo khi phải giết người khác. Con người bị ảnh hưởng của tập thể phải từ bỏ cá tính riêng của mình. Những hệ thống như vậy được duy trì nhờ sự kiểm soát, tội lỗi, sợ bị phạt. Một mặt khác những phần thưởng như tăng lương, tăng chức và các gương mẫu chiêu dụ người ta làm theo.

Xã hội quân phiệt ở thành bang Sparta

Xứ Sparta cho đến thế kỷ thứ ba trước công nguyên là một thành phố tự trị, theo chủ nghĩa quân phiệt và thành bang này chẳng khác gì một trại lính. Số người nô lệ và helots (không phải nô lệ nhưng không có quyền công dân, chỉ làm việc ruộng đồng) đông hơn công dân Sparta.
Khi vừa lên bảy, đứa bé trai thành Sparta sẽ bị bắt khỏi gia đình để đưa vào một loại câu lạc bộ quân sự, nơi huấn luyện nó chiến đấu và sinh hoạt theo kỷ luật sắt. Những kỹ năng duy nhất được dạy là kỹ năng quân sự, mạnh khỏe, kỷ luật và cam đảm, chứ không phải để trau dồi văn hóa, nghệ thuật. Đứa bé nào sinh ra mà bị dị tật hoặc yếu ớt sẽ bị bỏ cho chết đói trong hang động trên núi, một đứa bé như vậy theo quan điểm của người Sparta là không được phép sống.
Cơ sở quân sự được đào tạo để giữ những người nô lệ và người helots khỏi nổi loạn. Đàn ông được khuyến khích lấy vợ vào tuổi 20, nhưng chỉ được ở với gia đình từ tuổi 30 sau thời gian tích cực trong quân đội.

Con đường của Nhật Bản tiến tới chủ nghĩa quân phiệt

Chủ nghĩa quân phiệt và tham vọng đế quốc tại Nhật phát triển dần dần từ thời Minh Trị vì 5 lý do chính:

Hâm mộ chủ nghĩa đế quốc kiểu phương Tây

Các nhà lãnh tụ Minh Trị tìm kiếm con đường để làm cho Nhật trở thành một quốc gia thượng hạng, bao gồm thế lực và sức mạnh nhờ chiếm đóng lãnh thổ ngoại bang. Trong thế kỷ 19, những cường quốc phương Tây như Anh quốc, Đức, Mỹ, Pháp, Bỉ, Hà Lan, Nga và Ý chiếm được rất nhiều lãnh thổ bằng những phương tiện quân sự. Do biết rất rõ lịch sử lâu đời của chủ nghĩa đế quốc phương Tây, mà đã bắt đầu từ thế kỷ thứ 16, những nhà lãnh đạo thời Minh Trị muốn tham dự với những cường quốc phương Tây để đòi hỏi quyền lợi và những ưu tiên tại các nước châu Á khác. Tuy nhiên các nhà lãnh đạo này biết rằng quốc gia họ cần hiện đại hóa và gây sức mạnh cho quân đội trước khi họ bắt đầu đặt điều kiện với các nước phương Tây.
Ngay cả sau khi Nhật đã bỏ công xây dựng quân đội trong nhiều năm, các nhà lãnh tụ Nhật hiểu rằng vào năm 1895 họ vẫn chưa được ngang hàng với các đế quốc phương Tây khác. Mặc dù, Nhật thắng trận trong cuộc chiến tranh Hoa–Nhật vào năm 1894–1895, và nhờ vậy chiếm được Đài Loan và đã đòi được Trung Hoa bồi thường cho một số tiền lớn, Nhật không thể chống cự lại các thế lực phương Tây khác khi Nga, Đức, và Pháp đòi Nhật phải từ bỏ bán đảo Liêu Đông mà họ đã chiếm được trong chiến tranh. Việc này đã dẫn tới sự phát triển quân sự nhanh chóng giữ năm 1895 và 1904.

Lo ngại về an ninh

Những khuynh hướng về quân phiệt càng phát triển mạnh khi các nhà lãnh đạo trong chính phủ nhận thấy sự cần thiết để bảo vệ quốc gia chống lại Nga và các cường quốc phương Tây khác. Quan sát những tiến bộ về kỹ thuật và sự vượt trội về sức mạnh quân sự nói chung và hải quân nói riêng của phương Tây, Nhật đã sợ là sẽ bị xâm chiếm bởi một nước phương Tây như là Nga. Và với một nước Trung Hoa đã suy yếu về quân sự và kinh tế vào cuối thế kỷ thứ 19, các nhà lãnh đạo Nhật sợ rằng, khi các thế lực phương Tây tranh giành lẫn nhau có thể làm chính thể Trung Hoa lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng và như vậy có thể gây ảnh hưởng nặng tới sự an ninh của Nhật Bản.
Yamagata Aritomo, được xem như là cha đẻ của quân đội Nhật cấp tiến cổ võ cho sự bành trướng lãnh thổ vì lý do an ninh hơn là muốn chế ngự.
Kiểm soát lãnh thổ của Hàn Quốc tiêu biểu một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ Nhật chống lại các nước phương Tây, bởi vì Hàn Quốc có cả biên giới với Nga và Trung Hoa. Nhật không nhận ra rằng, họ phải kiểm soát cả bán đảo Liêu Đông nằm phía nam của Mãn Châu để đảm bảo cho việc phòng thủ Hàn Quốc. Mặc dù Nhật đã chiếm được bán đảo Liêu Đông trong cuộc chiến tranh Trung-Nhật, sự can thiệp của Nga, Đức, và Pháp vào năm 1895 buộc Nhật phải từ bỏ bán đảo này. Nga chiếm cảng Arthur ở đỉnh của bán đảo Liêu Đông vào năm 1898, làm gia tăng cái cảm tưởng không được an ninh của Nhật. Mặc dù liên hiệp quân sự với Anh vào năm 1902 đã cho Nhật một đồng minh trong trường hợp bị tấn công, những tranh chấp liên tục với Nga đã dẫn tới cuộc chiến tranh Nga-Nhật vào năm 1904 - 1905.

Tin tưởng vào vai trò lãnh đạo ở châu Á

Vào cuối thế kỷ thứ 19, nhiều nhà lãnh tụ Nhật tin tưởng là nước họ có một "vận mạng hiển nhiên" để giải thoát các nước châu Á khác thoát khỏi vòng kìm tỏa của các nước đế quốc phương Tây và để dẫn dắt các quốc gia này tới một sức mạnh và thịnh vượng tập thể. Fukuzawa Yukichi và các nhà văn khác vào cuối thế kỷ 19 ủng hộ sự bành trướng của Nhật ra hải ngoại và chính sách xã hội Darwin, mà đã đề xướng sự sinh tồn của những nền văn hóa mạnh nhất qua một quá trình chọn lọc tự nhiên.
Vào năm 1905, Nhật trở thành quốc gia châu Á đầu tiên mà đã đánh bại một cường quốc phương Tây, đó là Nga trong cuộc chiến tranh Nga–Nhật 1904–1905, đã làm vững lòng tin của Nhật trong sứ mạng của họ dẫn dắt các nước châu Á và khuyến khích các vị lãnh đạo của các quốc gia châu Á khác là họ có khả năng đứng lên chống lại các mưu đồ của các nước đế quốc phương Tây.
Nhiều nhóm và các nhà văn quốc gia quá khích, chẳng hạn như nhóm đảng Hắc Long và Kita Ikki, giành được sự cảm tình càng ngày càng tăng với quan điểm của họ rằng Nhật nên lãnh đạo châu Á để đuổi các thế lực ngoại bang bằng một cuộc chiến tranh chính nghĩa nếu cần thiết. Nhiều nhóm quốc gia quá khích này tin tưởng rằng đạo đức trong sáng của dòng giống Yamato và dòng giống đặc biệt của Nhật Bản là con cháu của nữ thần mặt trời Amaterasu cho quyền người Nhật đóng vai trò lãnh đạo tại châu Á.

Khiêu khích bởi các thế lực phương Tây

Một loạt các hành động ép buộc, khiêu khích bởi các đế quốc phương Tây từ thập niên 1850 - 1930 gây ra những sự bực tức giữa những người dân Nhật. Nhật đã phải ký những hòa ước không bình đẳng với Mỹ, Pháp, Hà Lan, và Nga vào năm 1858 hạn chế chủ quyền của Nhật, như nhường đất ngay trên lãnh thổ của mình. Nó có nghĩa là người ngoại quốc ở Nhật không phải bị xử theo luật pháp của Nhật. Hòa ước hải quân tại hội nghị Washington 1921 - 1922 buộc Nhật phải chấp nhận tỷ lệ về số tàu chiến không có lợi là 5:5:3 theo thứ tự cho Mỹ, Anh và Nhật, và các thế lực phương Tây lại bắt buộc Nhật tại hội nghị Hải quân London chấp nhận với cùng tỷ lệ cho các Tàu tuần dương hạng nặng
Những thành kiến kỳ thị chủng tộc nặng nề đối với người Nhật, thêm vào đối với những người Hoa và những người châu Á khác, đã dẫn tới những việc xô xát nghiêm trọng đối với người Nhật. Vào năm 1919 tại hội nghị hòa bình Paris, các nước phương Tây đã từ chối một lời yêu cầu đơn giản của Nhật chỉ thêm một câu về sự bình đẳng của các chủng tộc trong hiến chương của Hội Quốc Liên. Năm 1905 California đã ban hành luật lệ kỳ thị người Nhật (anti-Japanese legislation). Năm sau đó, hội đồng giáo dục tại San Francisco ra lệnh cho trẻ em Nhật và các nước châu Á khác phải học những trường riêng biệt. Năm 1924, Mỹ ra luật Japanese Exclusion Act để ngăn ngừa không cho dân Nhật di cư tới Mỹ. Hàng loạt những sự lăng mạ quốc tế tới sự tự hào và địa vị của người Nhật đã châm dầu vào những tư tưởng quân phiệt và đế quốc của các lãnh tụ chính quyền và các phần tử quốc gia quá khích Nhật.

Những lợi ích về kinh tế

Bởi vì Nhật lệ thuộc rất nặng về thương mại quốc tế, nên tình trạng kinh tế suy thoái trên thế giới đã bắt đầu vào năm 1929 đã gây ra nhiều thử thách kinh tế lớn lao đối với người dân Nhật. Sự suy thoái lớn lao và lan rộng trên khắp thế giới lại xảy ra ngay sau cuộc động đất Kantô vào năm 1923 gây nhiều thiệt hại và đã làm cho nền kinh tế trì trệ suốt thập niên 1920, đã gây nhiều gian khổ cho nông dân và những người làm việc cho những hãng nhỏ. Bước vào thập niên 1930 những động cơ kinh tế cho đế quốc Nhật trở nên rất mạnh để bảo đảm những thương mại quốc tế được tiếp tục.
Kinh tế phát triển đòi hỏi một thị trường xuất khẩu mạnh cho vải vóc của Nhật cùng các thứ hàng hóa khác. Các nước châu Á khác, đặc biệt là Trung Quốc, đã cung cấp những cơ hội thị trường tốt đẹp nhất cho các sản phẩm xuất khẩu của Nhật. Bởi vậy chính phủ Nhật cần phải đảm bảo là nền thương mại này sẽ không bị gián đoạn bằng cách đạt được các quyền về thương mại và chuyên chở tại Trung Quốc. Kinh tế Nhật cũng đòi hỏi sự nhập khẩu các nguyên liệu để cung cấp cho các hãng xưởng của nền kỹ nghệ.
Những đất đai rộng rãi và những nguồn tài nguyên dồi dào tại Mãn Châu như là sắt và than đá cung cấp một lời giải cho khó khăn của nước Nhật vì quá đông dân và nhu cầu về nguyên liệu cho các kỹ nghệ nặng, mà tập trung vào việc xây dựng những dụng cụ quân sự. Nhật Bản xâm chiếm Mãn Châu vào năm 1931. Nhật sau đó xâm lấn tới những quốc gia khác tại Nam Á để bảo đảm có đầy đủ tài nguyên để duy trì sự tự túc. Thí dụ: Nhật cần dầu hỏa từ công ty Dutch East Indies để cung cấp cho nền kỹ thuật và quân sự của mình.

Xem thêm
 Quân phiệt

Tham khảo

Chủ nghĩa phát xít
Học thuyết chính trị
Xã hội học


title: Sói (phim)

text:
"Cậu bé người sói" hay còn được biết đến với tên "Sói" (Hàn văn:늑대소년, phiên âm: Neuk-dae So-nyeon) có tiêu đề tiếng Anh là "A Werewolf Boy" là bộ phim Hàn Quốc được sản xuất năm 2012. Bộ phim nói về chuyện tình nhẹ nhàng, cảm động giữa một thiếu nữ và một người sói với sự tham gia diễn xuất của Song Joong-gi và Park Bo-young đã gây được ấn tượng mạnh mẽ, lan tỏa và gặt hái được nhiều thành công lớn.

Thành công lớn
"Sói" đạt được thành công rất lớn tại Hàn Quốc ngay sau khi bắt đầu công chiếu:
 Cán mốc 1 triệu vé chỉ sau 5 ngày.
 Doanh thu đạt khoảng 2 triệu đô sau 9 ngày.
 Doanh thu đạt mốc 3,6 triệu đô sau 12 ngày.

Là một trong những bộ phim điện ảnh hiếm hoi của Hàn Quốc khai thác chủ đề tình cảm nhẹ nhàng, Sói được coi như một trong tác phẩm được mong đợi nhất tại Hàn.

"Sói" cũng tạo thêm bất ngờ lớn khi thiết lập thêm một kỷ lục mới cho các rạp phim trong "Ngày Sát hạch" - ngày mà toàn bộ học sinh, sinh viên trong cả nước Hàn Quốc tiến hành sát hạch kết quả học tập.

Ngày 15/11/2012, "Sói" cán mốc 4.120.000 vé, trở thành bộ phim điện ảnh thành công nhất mọi thời đại.

Chưa hết, ngày 18/11, Sói tiếp tục cán mốc 5 triệu vé, 6 triệu vé vào ngày 26/11, và sau đó 7 triệu vé vào ngày 16/12, khiến cho doanh thu của bộ phim này đứng thứ ba tại Hàn Quốc tính trong năm 2012 dù phát hành cuối năm.

Cốt truyện
Nhận được một cuộc gọi không mong muốn, bà Kim Soon-i từ Mỹ buộc phải quay về Hàn Quốc - ghé lại nơi bà từng ở khi còn trẻ. Cùng cô cháu gái Eun-joo trở lại chốn cũ, những ký ức màu nhiệm của 47 năm trước chợt quay về.

Khi Soon-i mới chỉ là một thiếu nữ 19 tuổi, gia đình cô phải chuyển về một vùng quê. Tại đây, cuộc sống khác xa nơi cô từng sinh sống, lạc lõng, cô đơn nhưng Soon-i đã vô tình phát hiện ra một bí mật. Một anh chàng người sói! Vì rắc rối trong khâu xử lý của chính quyền địa phương, chàng trai này được gia đình Soon-i "tạm" nuôi dưỡng, đặt tên là Kim Cheol-soo.

Cheol-soo luôn im lặng, chỉ gầm gừ và cố che giấu cơ thể to lớn, méo mó của mình trong bóng đêm với ánh mắt hoang dại, đầy bí ẩn. Thêm nữa, những hành vi của cậu kì lạ y như một con thú hoang thực sự khiến Soon-i phải thấy tò mò, bị hấp dẫn. Cứ thế, những kỷ niệm đẹp đẽ, nhẹ nhàng, đằm thắm, tràn ngập ánh nắng nơi cao nguyên giữa hai con người ngày một nhiều thêm. Soon-i dần "dạy" Cheol-soo cư xử như một con người với tình cảm đầy ắp trong tim, một thứ tình yêu trong sáng, diệu kỳ.

Thế nhưng, một ngày, Cheol-soo đánh mất sự bình tĩnh. Trong cơn hoảng loạn, cậu trở lại với bản tính thú vật của mình và trở thành nỗi sợ hãi của dân làng. Một lần nữa, Soon-i quyết phải cứu lấy Cheol-soo: "Đợi mình nhé! Mình sẽ quay lại vì cậu."

Diễn viên

Vai chính
 Song Joong-gi vai Kim Cheol-soo
 Park Bo-young vai Kim Soon-i (thời trẻ)/ Eun-joo

Vai phụ
 Lee Young-I-an vai Kim Soon-i
 Jang Young-nam vai Mẹ của Soon-i
 Yoo Yeon-seok vai Ji-tae
 Kim Hyang Gi vai Kim Soon-ja
 Yoo Seong-mok vai Giáo sư Kang Tae-sik
 Seo Dong-soo vai Đại tá quân đội
 Woo Jeong-gook vai Ông Jeong
 Goo Bon-im vai Bà Jeong
 An Do-gyoo vai Dong-seok
 Shin Bi vai Dong-mi
 Nam Jeong-hee vai Bà của Dong-seok
 Lee Joon-hyeok và Oh Young-seok vai Cảnh sát
 Lee Seong-Joo vai Con trai của Soon-i
 Jang Seo-i vai Con dâu của Soon-i
 Jo Jae-yoon vai Cháu trai của Soon-i

Nhạc phim
Ca khúc chủ đạo là ca khúc "Childlike" được trình bày bởi John Park. Bên cạnh đó, "My Prince" của Park Bo-young cũng được phát hành dưới dạng đĩa đơn số.

Ấn phẩm liên quan
Một phiên bản tiểu thuyết của bộ phim đã được phát hành vào 31/10/2012 trùng với ngày phát hành của bộ phim.

Phiên bản mới
Một phiên bản mới của "Sói" được phát hành vào tháng 12/2012 với một cái kết mới.

Ngày 27/11/2012, CJ Entertainment đăng thông tin về phiên bản mở rộng của "Sói". Ngay sau đó, đại diện Hiệp hội Kiểm duyệt Điện ảnh Hàn Quốc (KMRB) cũng cho biết "Sói" đã nộp đơn xin xét duyệt bản phim được chỉnh sửa với 2 phút kéo dài, nâng tổng thời lượng lên con số 127 phút.

Phần kết mới của bộ phim đã được thay đổi một cách đáng ngạc nhiên. Bản thân Song Joong-gi, nam chính của bộ phim từng tiết lộ trước đó rằng: "Chúng tôi đã quay một phiên bản khác cho phần kết. Tôi hy vọng nó có thể được đưa ra công chúng."

Trong cảnh cuối của phiên bản mới, khi Kim Soon-i gặp lại Kim Cheol-soo, nhân vật Kim Soon-i được diễn viên Park Bo-young thể hiện, thay vì diễn viên Lee Young-I-an, với cốt truyện và lời thoại được giữ nguyên như trong phiên bản gốc. Trong mắt Cheol-soo, dù sau hơn 4 thập kỷ, Soon-i vẫn như ngày nào, không có gì thay đổi.

Ngày 7/12/2012, tại buổi gặp gỡ người hâm mộ tại CGV ở Wangsimni, Seoul, đạo diễn Jo Sung Hee nói: "Tôi nhận thức được là nhiều khán giả nam không thích đoạn kết. Đó thật sự không phải là thứ chúng tôi dự định làm, nên đây là cơ hội tốt để chiếu một cái kết khác"

Với sự nổi tiếng ở Hàn Quốc và châu Á của Song Joong-ki, ngày 13/4/2016, ngay sau khi kết thúc tập 15 của bộ phim truyền hình ăn khách Hậu duệ mặt trời, đài KBS2 đã phát sóng lại "Cậu bé người sói". Tuy nhiên, phiên bản được chiếu là phiên bản cũ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ tiếng Hàn
 Trang chủ tiếng Anh
 M/V Childish
 Audio của My Prince

Phim Hàn Quốc
Phim năm 2012
Người Sói
Phim lãng mạn thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1960
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010
Phim tiếng Triều Tiên
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2010


title: Thằn lằn chân ngón Thổ Chu

text:
Thằn lằn chân ngón Thổ Chu (danh pháp hai phần: Cyrtodactylus thochuensis) là một loài bò sát trong họ Tắc kè (Gekkonidae). Đây là loài đặc hữu của đảo Thổ Chu thuộc tỉnh Kiên Giang, Việt Nam. Loài này có bề ngoài gần giống nhất với loài thạch sùng Côn Đảo (Cyrtodactylus condorensis Smith, 1921) và thằn lằn ngón (Cyrtodactylus paradoxus Darevsky & Szczerbak, 1997). Thằn lằn chân ngón Thổ Chu có chiều dài mút mõm-hậu môn tối đa là 86,3 milimét.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục
 Xem trước trang đầu.

T
Động vật đặc hữu Việt Nam
Sinh vật tại Kiên Giang
Động vật được mô tả năm 2012
Động vật bò sát Việt Nam


title: Eurocopter EC225 Super Puma

text:
Airbus Helicopters H225 (trước đây là Eurocopter EC225 Super Puma) là một máy bay trực thăng vận tải hành khách tầm xa được Eurocopter phát triển như thế hệ tiếp theo của dòng máy bay trực thăng Super Puma dân dụng. Đây là loại máy bay hai động cơ, có thể chở tối đa 24 hành khách cùng với hai phi hành đoàn và một tiếp viên, tùy thuộc vào cấu hình của khách hàng. Nó được bán trên thị trường và sử dụng cho các nhiệm vụ hỗ trợ ngoài khơi, vận chuyển hành khách VIP cũng như thực hiện các nhiệm vụ phục vụ công cộng.

EC225 định hướng dân dụng có một đối tác quân sự mà ban đầu được chỉ định là Eurocopter EC725 (sau này nó được đổi tên là H225M vào năm 2015). Năm 2015, EC225 chính thức được đổi tên thành H225, phù hợp với việc tập đoàn Eurocopter đổi tên thương hiệu thành Airbus Helicopters.

Phát triển
EC225 được Eurocopter phát triển từ tháng 6 năm 1998 và phiên bản thử nghiệm bay thử lần đầu tiên vào ngày 27 tháng 11 năm 2000. Nó nhận được giấy chứng nhận an toàn từ Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu (EASA) vào tháng 6 năm 2004.

Thiết kế
EC-225 được thiết kế dựa trên chiếc Eurocopter AS332 Super Puma với một số cải tiến về 5 lưỡi chính của cánh quạt nhằm giảm độ rung. Trực thăng được trang bị 2 động cơ tuabin Turbomeca Makila 2A1 (1 dạng động cơ tuốc bin khí) gắn kết thông qua cabin. Máy bay có một số tính năng vượt trội về hệ thống thiết bị điện tử điều khiển và hệ thống chống đóng băng bằng cách làm nóng động cơ ở mức độ kiểm soát khi hoạt động qua các vùng có khí hậu lạnh đến rất lạnh. Một cải tiến nữa của chiếc EC225 là việc lắp đặt cụ bảng điều khiển hiện đại trong buồng lái có tích hợp màn hình tinh thể lỏng.

Có 4 cấu hình hệ thống được thiết kế sẵn bởi Eurocopter cho chiếc EC225. Phiên bản vận chuyển hành khách được sắp xếp gồm 19 ghế ngồi cho hành khách rồi có thể sắp xếp với mật độ cao nhằm tăng số hành khách có thể chở lên 24 người. Phiên bản vận chuyển hành khách VIP có 1 khoang chứa gồm 8 ghế ngồi nhằm mở rộng diện tích tạo sự rộng rãi.Phiên bản cấp cứu khẩn cấp (EMS) có kết cầu bao gồm vị trí 6 cáng cùng 4 chỗ ngồi cho các nhân viên y tế. Cuối cùng là phiên bản cứu hộ (SAR) có cấu hình cho phép đặt các thiết bị phục vụ cứu hộ cứu nạn gồm 1 ghế cho nhân viên cứu hộ quan sát, 8 ghế dành cho nhân viên hoặc nạn nhân cứu hộ cùng 6 cáng trong khoang chứa.

Lịch sử hoạt động
Algérie trở thành quốc gia đầu tiên sử dụng EC-225 khi bộ trưởng bộ liên lạc hàng không Algeria (GLAM) nhận được chiếc EC-225 đầu tiên vào 12 năm 2004 nhằm chuyên chở hành khách VIP.

Biến thể
EC225 LP
Phiên bản cải tiến của Eurocopter AS332 L2.

EC225 Firefighting
Phiên bản được trang bị thùng chứa bên trong để ném bom nước chữa cháy.

EC225 SAR
Phiên bản được trang bị FLIR, tời điện kép phục vụ cho các hoạt động tìm kiếm, cứu nạn trong mọi thời tiết.

EC225e
Phiên bản được trang bị động cơ tuốc bin trục Turbomeca Makila 2B đời mới.

Các nhà khai thác
.

Algeria's Bộ trưởng bộ liên lạc hàng không Algeria có 2 máy bay chuyên chở hành khách VIP cho nhà nước Cộng hoà Nhân dân Algeria

Tổng công ty trực thăng Canada mua 22 trực thăng EC-225 vào năm 2007 để hỗ trợ việc chở các nhân viên hoạt động công nghiệp khai thác dầu khí ở Biển Bắc, ngoài ra còn phục vụ các nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn.Họ nhận được những máy bay này vào những năm 2008 và 2012. Đặt thêm 20 chiếc vào năm 2011

Không quân Hải quân Pháp đặt mua 2 chiếc EC225 nhằm thay thế cho các trực thăng cũ SA 321, chiếc đầu tiên nhận được vào ngày 22 tháng 4 năm 2010.

 Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản mua 3 trực thăng nhằm chuyên chở khách VIP (bao gồm Nhật Hoàng và gia đình, Thủ tướng Chính phủ và các nhân vật cấp cao. 1 chiếc bị phá hủy ở sân bay Sendai trong vụ Động đất và sóng thần Tōhoku 2011.
 Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản cũng mua 2 chiếc nhằm mục đích cứu hộ cứu nạn 1 chiếc được sản xuất thay thế ở FT năm 2012.

 Công ty dịch vụ bay dầu khí Malaysia có 6 chiếc EC225 nhằm phục vụ công tác khai thác dầu khí.

 Công ty dịch vụ bay Na Uy (CHC) có 8 chiếc EC225 nhằm phục vụ cho việc hỗ trợ vận chuyển nhân viên khai thác dầu khí và cứu hộ cứu nạn (AWSAR).
 Bristow Na Uy có 2 chiếc EC225 nhằm vận tải và cứu hộ.

 Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc mua 2 chiếc năm 2006 nhằm mục đích vận tải,ngoài ra, chúng là những thiết bị được Trung Quốc mua nhằm phục vụ cho công tác tìm kiếm cứu nạn. Sau khi hoạt động thành công ban đầu 2 EC225, một đơn đặt hàng thứ hai gồm 2 EC225 nữa đã được ký kết trong năm 2009, những đã được chuyển giao vào tháng Sáu và tháng 8 năm 2011.
Citic Offshore Công ty máy bay trực thăng (COHC) đặt hàng 2 chiếc máy bay trong năm 2006 và dự kiến sẽ được chuyển giao vào cuối năm 2007.
Một chiếc được đặt hàng bởi Cục cảnh sát Quảng Đông

Không quân Cộng hòa Trung Hoa đã xác nhận việc mua 3 chiếc EC225 vào ngày 3 tháng 2 năm 2010 và với 17 chiếc nữa, lô đầu tiên gồm 3 chiếc EC225 đã được hoàn thành vào tháng 6 năm 2011 và được chuyển giao vào tháng 7 năm 2012.

Nhăm trang bị cho hoạt động chữa cháy và cứu hộ của Đội cứu hộ Quốc gia 119.

Cảnh sát Tây Ban Nha có 1 trực thăng từ tháng 9 năm 2010

Công ty trực thăng Bristow có 8 máy bay cho các hoạt động khai thác dầu khí ở Biển Bắc. Chi nhánh của Bristow ở Australia cũng có 3 chiếc

Tổng Công ty Trực thăng Việt Nam mua 4 chiếc EC225 (2012), chiếc thứ 4 sẽ giao năm 2014 nhằm mục đích vận chuyển các nhân viên giàu khi ở giàn khoan, cứu hộ cứu nạn và vận chuyển hàng hóa.
Hải quân Nhân dân Việt Nam, 2 EC-225S thực hiện các nhiệm vụ nhiệm vụ bay trinh sát, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên biển.

Hãng Hàng không Greenland mua 2 chiếc EC225 nhằm phục vụ vận tải hành khách và cứu hộ.

Thông số chung

Xem thêm

Máy bay liên quan
 Aérospatiale SA 330 Puma
 Eurocopter AS332 Super Puma
 Eurocopter AS532 Cougar
 Eurocopter EC725

Máy bay tương tự
 AgustaWestland AW101
 Sikorsky S-92
 Mil Mi-38

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay trực thăng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trực thăng trinh sát
Máy bay dân sự


title: Sherilyn Fenn

text:
Sherilyn Fenn (sinh ngày 01/02/1965) là một diễn viên Mỹ. Fenn được công chúng chú ý khi tham gia bộ phim truyền hình Twin Peaks, cũng như vai diễn trong các phim: Of Mice and Men, Ruby, Boxing Helena, Rude Awakening, Two Moon Junction và Liz: The Elizabeth Taylor Story.

Danh mục phim

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sherilyn Fenn's official blog

Sinh năm 1965
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Ireland
Người Mỹ gốc Ý
Nữ diễn viên Los Angeles
Người Mỹ gốc Pháp


title: Fernando Garibay

text:
Fernando Garibay (, sinh ngày 27 tháng 12 năm 1982) là một nam nghệ sĩ, nhà sản xuất thu âm, DJ và người viết bài hát gốc México. Anh đã làm việc với nhiều nghệ sĩ bao gồm Lady Gaga, Enrique Iglesias và Britney Spears. Garibay là nhà sản xuất thu âm chủ chốt cho album phòng thu thứ hai của nữ ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Lady Gaga mang tên Born This Way (2011). Anh cũng làm việc với ban nhạc U2 và nữ ca sĩ Britney Spears. Garibay đã được đề cử 4 giải Grammy.

Các ấn hành nhạc

2001
 Enrique Iglesias - "Don’t Turn Off The Lights"
 Enrique Iglesias - "Escape"
 Valeria - "Ooh La La"

2002
 Enrique Iglesias - "Mentiroso"

2003
 Enrique Iglesias - "Say It"
 Enrique Iglesias - "Not in Love"
 Enrique Iglesias - "Addicted"
 Sting - "Stolen Car"

2004
 Ashlee Simpson - "La La (phiên bản remix của Fernando Garibay)"
 The Corrs - "Summer Sunshine"

2005
 Elkland - "Apart"

2006
 Jzabehl hợp tác với Alexis y Fido - "Naughty Boys"
 Jzabehl - "It's All About Me"
 Jzabehl - "Throw Your Hands Up"
 Jzabehl hợp tác với Mr. Phillip - "It's Not Over"
 Jzabehl - "O' I Know"
 Jzabehl - "Open My Eyes"
 Mario Vazquez - "Don't Lie"
 Paris Hilton - "Stars Are Blind"

2007
 Jordin Sparks - "Save Me"
 Patricia Monterola - "Ojos Negros"
 Patricia Monterola - "The Rhythm"
 Space Monkeys - "Acid House Killed Rock And Roll"
 Transister - "Dizzy Moon"
 Transister - "Head"
 will.i.am - "One More Chance"
 will.i.am hợp tác với Snoop Dogg - "The Donque Song"

2008
 Britney Spears - "Quicksand"
 Britney Spears - "Amnesia"
 Enrique Iglesias - "Away"
 New Kids on the Block - "Don’t Cry"
 Nikki Flores - "Could You Ever"
 The Dey - "Taken"
 Pussycat Dolls - "Bottle Pop"
 Lady Gaga - "Text You Pictures" (chưa được phát hành)

2009
 Lady Gaga - "Dance in the Dark"
 The Paradiso Girls - "Who’s My B...."
 The Paradiso Girls - "My Dj"
 The Paradiso Girls - "Down"
 The Paradiso Girls - "Unpredictable"
 The Paradiso Girls - "Prima Donna"
 The Paradiso Girls - "Just Friends"
 Sean Kingston - "My Girlfriend"
 Whitney Houston - "Nothin' But Love"
 Sugababes - "Wait For You"
 Sugababes - "Wear My Kiss"
 Cassie hợp tác với Diddy - "Sell It"
 Valeria - "Lola"
 Enrique Iglesias - "Tu Y Yo"

2010
 Starshell - "SuperLuva"
 Natalia Kills - "Love Is A Suicide"
 Natalia Kills - "Broke"
 Natalia Kills - "Cold"
 Far East Movement - "Fighting For Air"
 Lady Gaga - "Alejandro" (phiên bản American Idol)

2011
 Lady Gaga - Born This Way
"Americano"
"Bad Kids"
"Bloody Mary"
"Born This Way"
"Born This Way (Phiên bản đồng quê - The Country Road Version)"
"The Edge of Glory"
"Fashion of His Love"
"Fashion of His Love (phiên bản remix của Fernando Garibay)"
"Government Hooker"
"Heavy Metal Lover"
"Highway Unicorn (Road To Love)"
"Marry the Night"
"The Queen"

2012
Shakira - TBA
"Truth or Dare (On the Dance Floor)"
 t.A.T.u. - 200 km/h in the Wrong Lane
"All The Things She Said (phiên bản remix của Fernando Garibay)"

2013
 Lady Gaga - ARTPOP

Chú thích

Liên kết ngoài

Trang web chính thức

Nhân vật còn sống
Lady Gaga
Nhạc sĩ México


title: Jōyō kanji

text:
là các Kanji (chữ Hán) phổ thông do Bộ Giáo dục Nhật Bản quy định áp dụng tại Nhật Bản từ năm 1981. Đây thực chất là những chữ Hán được giản hóa để tiện dụng trong việc giáo dục phổ thông và người nước ngoài học tiếng Nhật. Jōyō kanji được xem là phiên bản đơn giản hơn và thay thế cho tōyō kanji.

Tính đến năm 2010, Nhật Bản đã quy định có 2.136 chữ Hán. Trong số này, có 1.006 ký tự được dạy trong bậc tiểu học (gọi là kyōiku kanji - "Giáo dục Hán tự") và 1.130 ký tự được dạy ở bậc trung học.

Danh sách

Chú thích

Liên kết ngoài
 Danh sách Jōyō Kanji (Cơ quan Văn hóa Nhật Bản)

Kanji
Hệ thống chữ viết tiếng Nhật
Từ mượn
Tác phẩm năm 1981


title: Bùi Thúy

text:
Bùi Thúy (, ? – 525), tự Uyên Minh (淵明), người Văn Hỷ, Hà Đông , tướng lĩnh nhà Lương trong lịch sử Trung Quốc, đương thời đánh giá ngang hàng với danh tướng Vi Duệ.

Sự nghiệp

Cuối Tề sang bắc, đầu Lương về nam
Ông là hậu duệ của Ký châu thứ sử Bùi Huy của nhà Tào Ngụy. Ông nội là Bùi Thọ Tôn, dời nhà đến Thọ Dương, làm Tiền quân trưởng sử cho Lưu Tống Vũ đế Lưu Dụ. Cha là Bùi Trọng Mục, làm Kiêu kỵ tướng quân.

Ông lên 10 đã có thể làm văn thành thục, thích đọc "Tả truyện". Nam Tề Đông Hôn hầu lên ngôi, Thủy An vương Tiêu Diêu Quang làm Dương châu thứ sử, đưa Thúy lên làm tham quân. Diêu Quang bị đế giết, ông về Thọ Dương. Gặp lúc thứ sử Bùi Thúc Nghiệp dâng Thọ Dương hàng Bắc Ngụy, Thúy theo quân đi sang miền bắc, được Bắc Ngụy Tuyên Vũ đế trọng dụng. Ông làm Ngụy Quận thái thú, cố xin theo Vương Túc đi trấn thủ Thọ Dương, ngầm tìm cách về nam.

Đầu những năm Thiên Giám (502 - 519) nhà Lương, Thúy bỏ trốn về nam, được ban chức Hậu quân tư nghị tham quân. Ông xin ra biên cảnh làm việc, được nhiệm chức Lư Giang thái thú.

Năm thứ 5 (506), Thúy tham gia giải vây cho Chung Li, đại phá quân Bắc Ngụy ở Thiệu Dương Châu. Nhờ công được phong Di Lăng huyện tử.

Làm Thủy thứ ba, khai khẩn đồn điền
Thúy được thăng làm Quảng Lăng thái thú, cùng người địa phương vào miếu của Ngụy Vũ đế (tức Tào Tháo), nhân đó bàn luận công nghiệp đế vương. Cháu bên vợ của ông là Vương Triện Chi mật khải Lương Vũ đế rằng: "Bùi Thúy nhiều lần đại ngôn, không muốn làm bề tôi!" do đó bị giáng làm Thủy An thái thú. Chí của ông là lập công biên thùy, không chịu nhàn rỗi, bèn gởi thư cho Lữ Tăng Trân rằng: "Trước Nguyễn Hàm, Nhan Duyên là hai Thủy, tôi không bằng người xưa, nay là Thủy thứ ba, đều không phải là ước nguyện của chúng tôi, biết làm thế nào?"

Sau làm Cánh Lăng thái thú, khai khẩn đồn điền, công tư đều lợi. Thúy được thăng làm Tây Nhung hiệu úy, Bắc Lương, Tần 2 châu thứ sử, lập thêm mấy ngàn đồn điền, thóc lúa đầy kho, triều đình dừng việc chu cấp cho biên cương, dân chúng được nhờ. Bộ tướng tặng hơn ngàn xúc lụa, Thúy nhẹ nhàng nói: "Bọn ngươi không nên làm vậy, tôi lại không thể trả lại." rồi thu lấy 2 xúc mà thôi. Được về triều làm Đại tượng khanh.

Giành lại Nghĩa Châu, vây khốn Thọ Dương
Năm Phổ Thông thứ 2 (521), Nghĩa châu thứ sử Văn Tăng Minh dâng châu hàng Bắc Ngụy, quân Ngụy đến giúp, triều đình lấy Thúy làm Tín vũ tướng quân, đốc các cánh quân đi dẹp. Thúy xâm nhập đất Ngụy, bất ngờ tấn công, đánh bại Nghĩa Châu thứ sử Phong Thọ của Ngụy, bao vây ông ta ở thành Đàn Công Hiện. Thọ xin hàng, Nghĩa Châu bình xong. Được ban chức Dự Châu thứ sử, gia Đốc, trấn Hợp Phì.

Năm thứ 4 (523), nhà Lương tiến hành bắc phạt. Lấy Thúy làm Đốc chinh thảo chư quân sự, trước tiên tập kích Thọ Dương, tấn công quách ngoài, chặt cửa mà vào, một ngày đánh nhau 9 hiệp. Thái Tú Thành cầm hậu quân bị lạc đường không đến, ông thấy không có tiếp viện nên muốn nhổ trại lui về. Vì thế chỉnh đốn quân đội, tập hợp sĩ tốt, lệnh chư tướng dùng các thứ trang phục khác màu để phân biệt. Thúy tự khoác áo vàng, tiến đánh nhổ được Địch Khâu, Bích Thành, Lê Tương, rồi phá được các thú An Thành, Mã Đầu, Sa Lăng.

Năm sau (524), ông đánh phá đến khoảng Nhữ, Toánh thì lui về Thọ Dương. Tướng giữ thành là Trưởng Tôn Thừa Nghiệp, Hà Gian vương Nguyên Sâm ra thành khiêu chiến, Thúy ngắm sông Hoài than rằng: "Ngày nay không phá được Hà Gian, đáng bị Tạ Huyền chê cười!" bèn bày trận "Tứ Chân" (mai phục 4 phía: trái, phải, trước, sau) để đợi quân Ngụy. Lệnh cho Trực các tướng quân Lý Tổ Liên vờ chạy để dẫn dụ Thừa Nghiệp, bọn Thừa Nghiệp dốc quân đuổi theo, mai phục nổi dậy, quân Ngụy đại bại, bị chém hơn vạn thủ cấp. Thừa Nghiệp chạy về, đóng cửa không dám ra nữa.

Thúy phát bệnh trong quân, lệnh cho bộ hạ chuẩn bị, nếu có chuyện sẽ đưa tang về Hợp Phì. Ít lâu sau thì mất, được tặng Thị trung, Tả vệ tướng quân, tiến tước làm hầu, thụy là Liệt. Con là Chi Lễ kế tự.

Đánh giá
Thúy tính thâm trầm lại có mưu lược, thi hành chánh sự khoan dung nhưng rõ ràng, nên được lòng quan dân. Khi ông nắm quyền, rất có uy vọng, văn võ bộ hạ kiêng dè, ít người dám phạm pháp. Khi mất, người ở khoảng Hoài, Phì không ai không rơi nước mắt, cho rằng nếu Thúy không chết, sẽ khai khẩn thêm nhiều đất đai nữa.

Tham khảo
 Nam sử

Chú thích

Tướng nhà Lương
Người Sơn Tây (Trung Quốc)
Năm sinh thiếu
Mất năm 525


title: Vụ án nhà thờ Vinh Sơn

text:
Vụ án nhà thờ Vinh Sơn là một vụ án bạo loạn chống chính quyền Việt Nam sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 xảy ra tại nhà thờ Vinh Sơn, đường Trần Quốc Toản Sài Gòn (nay là đường 03 tháng 02, Thành phố Hồ Chí Minh) liên quan đến tổ chức Dân quân phục quốc đứng đầu là Nguyễn Việt Hưng, nguyên sĩ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa (theo tài liệu khác thì Nguyễn Việt Hưng chỉ là thượng sĩ), cố vấn là linh mục Nguyễn Hữu Nghị.

Tổ chức Dân quân phục quốc
Nguyễn Việt Hưng tên thật là Nguyễn Đức Hùng, sinh năm 1942, là trung sĩ Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Nguyễn Việt Hưng đã thành lập tổ chức Dân quân Phục quốc, tập hợp các sĩ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa không trình diện chính quyền mới như trung tá Phạm Văn Hậu, trung tá Trần Kim Định; các linh mục di cư như linh mục Nguyễn Hữu Nghị của nhà thờ An Lạc, linh mục Nguyễn Quang Minh của nhà thờ Vinh Sơn; thành viên các đảng phái và một người mà chính quyền mới cho là CIA là Nguyễn Khắc Chính. Nguyễn Việt Hưng tự phong là thiếu tướng tư lệnh Quân đoàn Biệt kích, kiêm Tổng trấn Sài Gòn - Gia Định. Sau khi tập hợp lực lượng, Nguyễn Việt Hưng đảm nhận vai trò lãnh tụ của tổ chức Dân quân phục quốc và đề cử Nguyễn Khắc Chính làm cố vấn pháp luật, Phạm Văn Mậu làm cố vấn chính trị và phát triển lực lượng. Tổ chức Dân quân Phục quốc ra tuyên ngôn gồm 11 điểm, lấy quốc hiệu là "Cộng hòa Việt Nam", niên hiệu là "Nền Đệ Tam Cộng Hòa", chọn quốc kì, quốc ca, định ra hệ thống chính quyền phục quốc gồm hội đồng quốc chính, hội đồng nội chính với các chức Quốc trưởng, Thủ tướng.

Tổ chức Dân quân phục quốc đã tiến hành in và phát tán truyền đơn khắp các địa bàn Sài Gòn kêu gọi lật đổ chính quyền, tổ chức đài phát thanh, in tiền giả và tổ chức các lực lượng vũ trang. Chỉ trong một thời gian ngắn, tổ chức đã phát triển ở 17 tỉnh, thành phố phía Nam với hàng ngàn người tham gia.

Trấn áp và kết án
Ngày 22 tháng 12 năm 1975, cơ quan an ninh Việt Nam bắt đầu chiến dịch trấn áp tổ chức Dân quân phục quốc. Ngày 10 tháng 2 năm 1976 Nguyễn Việt Hưng bị bắt, đêm 12 rạng sáng ngày 13 tháng 2 năm 1976, lực lượng an ninh Sài Gòn - Gia Định tấn công nhà thờ Vinh Sơn, thu giữ các thiết bị phát thanh và máy in tiền giả. Những người cố thủ trong nhà thờ đã dùng súng và lựu đạn chống trả quyết liệt, bắn chết Nguyễn Văn Ràng, một cán bộ an ninh. Mãi tới gần sáng, lực lượng bao vây mới khống chế được nhà thờ, hai linh mục Nguyễn Hữu Nghị, Nguyễn Quang Minh và Nguyễn Xuân Hùng cùng 2 người khác bị bắt. Từ ngày 13 đến 16 tháng 9 năm 1976, Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã mở phiên tòa xét xử các thành viên tham gia vụ án với các tội danh: âm mưu lật đổ Chính quyền Nhân dân, phá hoại kinh tế,... và tuyên án tử hình Nguyễn Việt Hưng, linh mục Nguyễn Hữu Nghị và Nguyễn Xuân Hùng; các người khác người khác bị phạt tù từ 3 năm đến chung thân.

Chú thích

Liên kết ngoài
 28- Con đường đối thoại của TGM Nguyễn Kim Điền

Công an nhân dân Việt Nam
Lịch sử Việt Nam thời kỳ từ 1976


title: Yên Tương công

text:
Yên Tương công (chữ Hán: 燕襄公; trị vì: 657 TCN-618 TCN), là vị vua thứ 19 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Yên Trang công- vị vua thứ 18 nước Yên, không rõ tên thật của ông. Năm 658 TCN, Yên Trang công mất, Yên Tương công lên nối ngôi.

Dưới thời Yên Tương công, sau khi đánh bại quân Sơn Nhung, nước Yên lại thiên đô trở về kinh đô cũ là Kế Thành.

Năm 618 TCN, Yên Tương công mất. Ông ở ngôi 40 năm. Yên Tiền Hoàn công lên nối ngôi.

Xem thêm
Yên Tiền Hoàn công
Yên Trang công

Ghi chú

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Yên Thiệu công thế gia

Vua nước Yên
Năm sinh thiếu
Mất năm 618 TCN


Halloween 5: Sự trả thù của Michael Myers hoặc Quỷ dữ báo thù (tựa tiếng Anh: Halloween 5: The Revenge of Michael Myers) là bộ phim thứ 5 trong loạt phim kinh dị Halloween, phát hành vào năm 1989 và Dominique Othenin-Girard làm đạo diễn.

Hai diễn viên Donald Pleasence và Danielle Harris vẫn sẽ tiếp tục đóng vai Tiến sĩ Samuel Loomis và cô bé Jamie Lloyd trong phần này. Câu khẩu hiệu của phim là Michael lives. And this time they're ready!, dịch sang tiếng Việt: Michael sống lại. Và lần này họ đã sẵn sàng.

Nội dung

Vào đêm 31 tháng 10 năm 1988, Michael Myers bị bắn và bị rơi xuống hầm mỏ. Hắn đã bò ra một con suối và được một ông già giúp đỡ. Michael rơi vào tình trạng hôn mê, được ông già chăm sóc suốt thời gian đó. Một năm sau, vào ngày 30 tháng 10 năm 1989, Michael tỉnh lại giết chết ông già rồi quay về Haddonfield tìm đứa cháu gái Jamie Lloyd.

Jamie đã được đưa vào bệnh viện nhi đồng, cô bé đã bị câm và thường gặp ác mộng cũng như co giật. Trong khi đó Tiến sĩ Samuel Loomis thuyết phục cảnh sát trưởng Ben Meeker rằng Michael vẫn còn sống. Michael đã về đến Haddonfield, giết chết Rachel Carruthers, bắt đầu theo dõi Tina Williams. Hắn cũng giết Mikey, bạn trai của Tina, bằng cách lấy cái cào đập vào đầu anh.

Đêm đó Tina, Sam và Spitz tham gia bữa tiệc Halloween ở nông trại. Jamie bất ngờ nói chuyện lại được, cô bé có linh cảm rằng Tina đang gặp nguy hiểm nên chạy đi tìm Tina. Sam và Spitz đang ái ân trong chuồng ngựa thì Michael giết họ. Spitz bị đâm bởi cây ba chĩa, còn Sam bị chém bởi cây lưỡi liềm. Michael cũng giết hai người cảnh sát mà Loomis bảo đi theo coi chừng Tina. Tina vào chuồng ngựa phát hiện ra hai xác chết. Sau đó Michael lái xe hơi đuổi theo Tina, Jamie và cậu bé Billy. Tina hi sinh thân mình để cứu mạng Jamie, cô bị Michael đâm dao vào ngực. Loomis và đội cảnh sát đã đến giải cứu Jamie và Billy. Jamie đồng ý đặt mình vào nguy hiểm để giúp Loomis ngăn chặn Michael.

Loomis lên kế hoạch lừa Michael về lại căn nhà thời thơ ấu của hắn. Nhưng Jamie có linh cảm rằng Michael đã đến phòng khám địa phương và Billy đang gặp nguy hiểm, điều đó làm Meeker cùng lực lượng cảnh sát phải rời khỏi nhà Myers. Lúc này Michael xuất hiện giết chết hai người cảnh sát còn lại. Michael hạ gục Loomis rồi đuổi theo Jamie.

Jamie chạy lên tầng trên, thấy một cái quan tài và xác chết của Rachel và Mikey. Michael định giết Jamie, nhưng cô bé thỉnh cầu lòng nhân đạo trong hắn. Theo yêu cầu của Jamie, Michael cởi mặt nạ ra. Michael nổi giận lên khi Jamie dám chạm vào mặt hắn. Loomis sử dụng Jamie làm mồi nhử rồi bắn thuốc mê vào Michael, lấy cây gỗ đập hắn tới tấp.

Michael bị giam trong đồn cảnh sát, khi cảnh sát nói rằng hắn sẽ bị chuyển đến nhà tù nghiêm ngặt nhất, Jamie trả lời rằng "Hắn sẽ không bao giờ chết". Jamie sắp được một cảnh sát đưa về nhà, nhưng một người áo đen bí ẩn tấn công đồn cảnh sát, giết chết Meeker và tất cả các sĩ quan. Jamie bước vào trong đồn, bước qua từng xác chết, rồi phát hiện Michael đã bỏ trốn khỏi buồng giam.

Diễn viên
 Donald Pleasence vai Tiến sĩ Samuel Loomis
 Danielle Harris vai Jamie Lloyd
 Ellie Cornell vai Rachel Carruthers
 Don Shanks vai Michael Myers / Người áo đen
 Beau Starr vai Cảnh sát trưởng Ben Meeker
 Jeffrey Landman vai Billy Hill
 Wendy Kaplan vai Tina Williams
 Tamara Glynn vai Samantha "Sam" Thomas
 Jonathan Chapin vai Mikey
 Matthew Walker vai Spitz
 Betty Carvalho vai Y tá Patsey
 Troy Evans vai Cảnh sát Charlie Bloch
 Frank Como vai Cảnh sát Nick Ross
 David Ursin vai Cảnh sát Tom Farrah
 Karen Alston vai Darlene Carruthers

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Halloween 5: The Revenge of Michael Myers tại Internet Movie Database
 Halloween 5: The Revenge of Michael Myers tại Allmovie
 Halloween 5: The Revenge of Michael Myers tại Rotten Tomatoes
 Halloween 5: The Revenge of Michael Myers tại Box Office Mojo

Phim năm 1989
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim kinh dị Mỹ
Phim tâm lý Mỹ
Phim giật gân Mỹ
Phim tiếp nối
Phim tiếp nối Mỹ
Phim độc lập
Phim độc lập của Mỹ
Phim về trẻ em mồ côi
Phim về lễ Halloween
Phim về trả thù
Phim lấy bối cảnh ở Illinois
Phim kinh dị thập niên 1980
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1980
Phim lấy bối cảnh năm 1988
Phim lấy bối cảnh năm 1989


title: Yên Tiền Hoàn công

text:
Yên Tiền Hoàn công (chữ Hán: 燕前桓公; trị vì: 617 TCN-602 TCN), là vị vua thứ 20 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Không rõ tên thật và thân thế của ông, cũng không rõ ông sinh vào năm nào. Sau khi Yên Tương công- vua thứ 19 của nước Yên qua đời (618 TCN), ông lên nối ngôi, tức Yên Hoàn công, nhưng thường được gọi là Tiền Hoàn công đã phân biệt với Yên Hậu Hoàn công, vị vua nước Yên cai trị từ năm 372 TCN đến 362 TCN.

Dưới thời Hoàn công, nước Yên được thăng từ Hầu quốc lên thành Công quốc.

Năm 602 TCN, Yên Tiền Hoàn công mất. Yên Tuyên công lên nối ngôi.

Xem thêm
Yên Tuyên công
Yên Tương công

Ghi chú

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Yên Thiệu công thế gia

Vua nước Yên
Năm sinh thiếu
Mất năm 602 TCN


title: Yên Tuyên công

text:
Yên Tuyên công (chữ Hán: 燕宣公; trị vì: 601 TCN-587 TCN), là vị vua thứ 21 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Không rõ tên thật và thân thế của ông, cũng không rõ ông sinh vào năm nào. Năm 602 TCN, khi Yên Tiền Hoàn công, vua thứ 20 của nước Yên, qua đời ông lên nối ngôi, tức Yên Tuyên công.

Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi cũng như những sự việc xảy ra liên quan đến nước Yên thời ông trị vì.

Năm 587 TCN, Yên Tuyên công mất. Ông ở ngôi 15 năm. Con ông là Yên Chiêu công lên nối ngôi.

Xem thêm
Yên Chiêu công
Yên Tiền Hoàn công

Ghi chú

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Yên Thiệu công thế gia

Vua nước Yên
Năm sinh thiếu
Mất năm 587 TCN


title: Hồ Inle

text:
Hồ Inle là một hồ nước ngọt ở bang Shan, Myanma
. Hồ có diện tích 116 km², là hồ lớn thứ nhì Miến Điện. Hồ nằm ở độ cao 800 mét trên Mực nước biển. Hồ sâu khoảng 2,1 m với điểm sâu nhất 3,7 m vào mùa khô nhưng mùa mưa độ sâu có thể tăng thêm 1,5 m. Hồ này là một địa điểm du lịch phổ biến của Miến Điện, được phục vụ bởi sân bay Heho. Dù hồ không lớn nhưng lại là nơi có một số loài động vật đặc hữu.

Tham khảo

Hồ Myanmar
Bang Shan
Inle
Inle


title: Tf–idf

text:
Trong truy hồi thông tin, tf–idf, TF*IDF, hay TFIDF, viết tắt từ cụm từ tiếng Anh: term frequency–inverse document frequency, là một thống kê số học nhằm phản ánh tầm quan trọng của một từ đối với một văn bản trong một tập hợp hay một ngữ liệu văn bản. tf–idf thường dùng dưới dạng là một trọng số trong tìm kiếm truy xuất thông tin, khai thác văn bản, và mô hình hóa người dùng.

Giá trị tf–idf tăng tỉ lệ thuận với số lần xuất hiện của một từ trong tài liệu và được bù đắp bởi số lượng tài liệu trong kho ngữ liệu có chứa từ, giúp điều chỉnh thực tế là một số từ xuất hiện nói chung thường xuyên hơn. tf-idf là một trong những lược đồ (scheme) tính trọng số phổ biến nhất hiện nay. Một cuộc khảo sát được thực hiện vào năm 2015 cho thấy 83% các hệ thống khuyến nghị dựa trên văn bản (text-based recommender systems) trong các thư viện số sử dụng tf-idf.

TF
TF- term frequency – tần số xuất hiện của 1 từ trong 1 văn bản.
Cách tính:

 Thương của số lần xuất hiện 1 từ trong văn bản và số lần xuất hiện nhiều nhất của một từ bất kỳ trong văn bản đó. (giá trị sẽ thuộc khoảng [0, 1])
 f(t,d) - số lần xuất hiện từ t trong văn bản d.
 max{f(w,d):w∈d} - số lần xuất hiện nhiều nhất của một từ bất kỳ trong văn bản.

IDF

IDF – inverse document frequency. Tần số nghịch của 1 từ trong tập văn bản (corpus).

Tính IDF để giảm giá trị của những từ phổ biến. Mỗi từ chỉ có 1 giá trị IDF duy nhất trong tập văn bản.

 : - tổng số văn bản trong tập D
 : - số văn bản chứa từ nhất định, với điều kiện  xuất hiện trong văn bản d (i.e., ). Nếu từ đó không xuất hiện ở bất cứ 1 văn bản nào trong tập thì mẫu số sẽ bằng 0 => phép chia cho không không hợp lệ, vì thế người ta thường thay bằng mẫu thức .
Cơ số logarit trong công thức này không thay đổi giá trị của 1 từ mà chỉ thu hẹp khoảng giá trị của từ đó. Vì thay đổi cơ số sẽ dẫn đến việc giá trị của các từ thay đổi bởi một số nhất định và tỷ lệ giữa các trọng lượng với nhau sẽ không thay đổi. (nói cách khác, thay đổi cơ số sẽ không ảnh hưởng đến tỷ lệ giữa các giá trị IDF). Tuy nhiên việc thay đổi khoảng giá trị sẽ giúp tỷ lệ giữa IDF và TF tương đồng để dùng cho công thức TF-IDF như bên dưới.

Giá trị TF-IDF:

Những từ có giá trị TF-IDF cao là những từ xuất hiện nhiều trong văn bản này, và xuất hiện ít trong các văn bản khác. Việc này giúp lọc ra những từ phổ biến và giữ lại những từ có giá trị cao (từ khoá của văn bản đó).

Ứng dụng
IDF có ứng dụng trong máy tìm kiếm. Ví dụ, khi người dùng gửi một truy vấn đến máy tìm kiếm, hệ thống cần biết từ nào là từ người dùng quan tâm nhất. Chẳng hạn: truy vấn của người dùng là "làm thế nào để sửa máy ủi". Sau khi tách từ, chúng ta sẽ có tập các từ: làm, thế nào, để, sửa, máy ủi. Trong các từ này, "máy ủi" sẽ có IDF cao nhất. Hệ thống sẽ lấy ra tất cả các văn bản có chứa từ máy ủi và sau đó mới thực hiện việc đánh giá và so sánh dựa trên toàn bộ câu truy vấn.

Xem thêm

 Nhúng từ
 Phân kỳ Kullback–Leibler
 Phân bổ Dirichlet tiềm ẩn
 Phân tích ngữ nghĩa tiềm ẩn
 Thông tin tương hỗ
 Cụm danh từ
 Okapi BM25
 PageRank
 Mô hình không gian vectơ
 Đếm từ

Chú thích

Liên kết ngoài
 Gensim is a Python library for vector space modeling and includes tf–idf weighting.
 Robust Hyperlinking : An application of tf–idf for stable document addressability.
 Anatomy of a search engine
 tf–idf and related definitions as used in Lucene
 TfidfTransformer in Scikit-learn
 Text to Matrix Generator (TMG)   MATLAB toolbox that can be used for various tasks in text mining (TM) specifically  i) indexing, ii) retrieval, iii) dimensionality reduction, iv) clustering, v) classification. The indexing step offers the user the ability to apply local and global weighting methods, including tf–idf.

Xử lý ngôn ngữ tự nhiên bằng thống kê
Hàm xếp hạng
Mô hình không gian vectơ


title: Cá (thực phẩm)

text:
Cá là nguồn thực phẩm quan trọng được tiêu thụ bởi nhiều loài động thực vật, trong đó có con người. Cá là nguồn cung cấp protein cho con người thông qua các ghi chép lịch sử. Hơn 32,000 loài cá được miêu tả, và cá là nhóm động vật có xương sống đa dạng nhất. Tuy nhiên, chỉ có số lượng nhỏ các loài cá được con người dùng làm thực phẩm.

Chú thích

Tham khảo
 Aquamedia, "Consumption of Fishery Products" retrieved from http://www.feap.info/economics/Tradebalance_en.asp  on 2007-09-17.
 Paston-Williams, Sara (2006) Fish: Recipes from a Busy Island National Trust Books. ISBN 9781905400072.
 Sweetser, Wendy (2009) The Connoisseur's Guide to Fish & Seafood Sterling Publishing Company,. ISBN 9781402770517.
 Tidwell, James H. and Allan, Geoff L., "Fish as food: aquaculture’s contribution Ecological and economic impacts and contributions of fish farming and capture fisheries", 2001-11-15, retrieved from http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1084135 on 2007-09-17.
 University of Michigan Health System, "Fish & Seafood" retrieved from http://www.med.umich.edu/umim/clinical/pyramid/fish.htm  on 2007-09-17.
 VegDining.com, "Frequently Asked Questions-Definitions" retrieved from http://www.ivu.org/faq/definitions.html on 2007-09-17.
 The State of World Fisheries and Aquaculture 2000, 2000, retrieved from http://www.who.int/nutrition/topics/3_foodconsumption/en/index5.html on 2007-11-17. World Health Organization.

Liên kết ngoài

Science Daily Benefits Of Eating Fish Greatly Outweigh The Risks, New Study Says
Science Daily Experts Say Consumers Can Eat Around Toxins In Fish
Scientific American Soy and fish protect from cancer: study.
 Seafood Recipes  from Gourmet Recipe.

Hải sản
Cá ăn được
Sản phẩm từ cá
Thịt theo loài
Món ăn với cá
Món ăn từ thịt


title: On This Winter's Night

text:
On This Winter's Night là album phòng thu thứ tư và cũng là album Giáng sinh đầu tiên của ban nhạc đồng quê Lady Antebellum. Album được phát hành vào ngày 22 tháng 10 năm 2012 bởi hãng đĩa Capitol Nashville. Trong album có 6 ca khúc đã từng xuất hiện trong EP Giáng sinh năm 2010 của ban nhạc, A Merry Little Christmas.

Thành công thương mại
Đến ngày 5 tháng 12 năm 2012, album đã được tiêu thụ hơn 217,000 bản trên toàn nước Mỹ.

Đến ngày 14 tháng 12 năm 2012, album đã được chứng nhận đĩa Vàng với doanh số 500,000 bản được tiêu thụ ở Mỹ.

Danh sách ca khúc

Xếp hạng

Chứng nhận

Tham khảo

Album năm 2012
Album của Lady Antebellum
Album Giáng Sinh năm 2012
Album của Capitol Records


title: Suso (cầu thủ bóng đá)

text:
Jesús Joaquín Fernández Sáenz de la Torre (;; sinh ngày 19 tháng 11 năm 1993), được gọi là , là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha thi đấu ở vị trí tiền vệ cánh cho Sevilla và đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha.

Được tuyển chọn bởi câu lạc bộ Anh Liverpool khi còn là một thiếu niên, anh có trận đấu chuyên nghiệp đầu tiên ở đó vào năm 2012, thi đấu ít và dành một mùa cho mượn tại Almería trước khi gia nhập Milan vào tháng 1 năm 2015. Anh ấy đã được cho câu lạc bộ Serie A Genoa mượn vào tháng 1 năm 2016.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Suso đại diện cho Tây Ban Nha ở các cấp độ thanh thiếu niên khác nhau cho đến dưới 21 tuổi, giành chức vô địch UEFA châu Âu dưới 19 tuổiSuso gia nhập đội trẻ của Cádiz CF ở tuổi 12. Anh bắt đầu gây được sự chú ý khi là cầu thủ xuất sắc nhất trong 1 trận giao hữu trước mùa giải năm 2009 khi mới 15 tuổi. Suso ký hợp đồng với học viện Liverpool vào mùa hè năm 2010 sau khi từ chối lời mời của Barcelona và Real Madrid, anh cho biết "Tôi đã có ý định ký hợp đồng với Real Madrid nhưng một ngày trước đấy, điên thoại của tôi đã reo lên và Rafael Benítez ở đầu dây bên kia. Ông ấy đã thuyết phục tôi rằng Liverpool là câu lạc bộ phù hợp với tôi và sau đó tôi đã thay đổi kế hoạch của mình. Tôi đã quyết định chuyển đến Liverpool." Anh còn được huấn luyện viên Cádiz Quique González mô tả là "Một cậu bé với phẩm chất tuyệt vời, sút bóng tốt – Nhãn quan chiến thuật và khả năng chuyền bóng xuất sắc."

Liverpool
Suso ban đầu gia nhập học viện Liverpool theo dạng cho mượn cho đến khi anh đủ tuổi để được cấp giấy phép thi đấu chuyên nghiệp. Ngày 19 tháng 11 năm 2010, anh đánh dấu sinh nhật thứ 17 bằng bản hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên với Lữ đoàn đỏ. Trước đó, anh có trận đầu tiên cho đội một trong trận giao hữu trước mùa giải gặp Borussia Mönchengladbach ngày 1 tháng 8 năm 2010, và còn tham dự trận đấu vinh danh Jamie Carragher vào ngày 4 tháng 9 năm 2010. Mùa giải 2010–11, anh có 17 trận thi đấu và 3 lần lập công cho học viên Liverpool. ở mùa giải kế tiếp, anh ghi được 5 bàn thắng trong 17 trận và còn 7 lần được thi đấu tại giải NextGen Series.

Mùa giải 2012–13
Suso được góp mặt trong đội hình Liverpool tham dự tour du đấu tại Mỹ và Canada vào tháng 7 năm 2012. Anh chỉ được hội ngộ với các đồng đội 2 ngày sau khi giành chức vô địch U-19 châu Âu với U19 Tây Ban Nha. Anh được vào sân ở hiệp 2 trong trận gặp Toronto, và đã gây ấn tượng với lối chơi toàn diện đầy nguy hiểm.

Ngày 20 tháng 9 năm 2012, Suso lần đầu thi đấu tại Europa League trong trận gặp Young Boys, anh đá đủ 90 phút và nhận được sự khen ngợi từ huấn luyện viên Brendan Rodgers. 3 ngày sau đó, Anh có trận đầu tiên tại Premier League khi vào sân thay Fabio Borini trong thất bại 2-1 trên sân Anfield trước Manchester United. Anh sau đó được thi đấu ở trận kế tiếp gặp West Bromwich Albion tại cúp liên đoàn, vào sân khi trận đấu chỉ còn 10 phút, Suso lập tức ghi dấu ấn khi xâm nhập trung lộ rồi có đường chuyền để Assaidi thoát xuống, thực hiện cú căng ngang chuẩn xác cho Sahin ghi bàn ấn định chiến thắng 2-1. Anh lần đầu góp mặt trong đội hình ra sân tại Premier League vào ngày 29 tháng 9 trong trận thắng 5–2 trước Norwich City, ở trận này anh đã có đường kiến tạo để Luis Suárez ghi bàn thắng thứ ba.

Ngày 19 tháng 10 năm 2012, Suso ký hợp đồng dài hạn mới với Liverpool, và nhận được lời khen từ huấn luyện viên Brendan Rodgers cho "sự trưởng thành và tận tụy" của anh.

Ngày 18 tháng 12 năm 2012, Suso bị liên đoàn bóng đá Anh phạt 10,000£ vì gọi đồng đội Jose Enrique là "gay" trên Twitter. Trả lời với báo chí, Suso nói rằng đó chỉ là một trò đùa.

Sự nghiệp quốc tế
Suso từng thi đấu cho đội tuyển U17, U18, U19 và U21 Tây Ban Nha. Năm 2012, Suso đã thi đấu tất cả các trận tại giải bóng đá U19 châu Âu và đã giành được danh hiệu quốc tế đầu tiên của mình. Ngày 9 tháng 10 năm 2012, Suso lần đầu tiên được gọi lên ĐT U21 Tây Ban Nha cho trận đấu gặp Italy.

Thống kê sự nghiệp

Quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ
AC Milan

 Supercoppa Italiana: 2016

Sevilla

 UEFA Europa League: 2019–20, 2022–23

Đội tuyển quốc gia
U19 Tây Ban Nha
Giải vô địch bóng đá U19 châu Âu: 2012

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

LFC History Profile
ESPN Soccernet Profile

Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Sevilla FC
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha


title: Bắc Đồn

text:
Bắc Đồn () là một thành phố cấp huyện ở phía bắc khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, Trung Quốc. Về mặt hành chính, Bắc Đồn là một huyện cấp thị nằm dưới quyền quản lý trực tiếp của khu tự trị, song về mặt địa lý thì nó bị địa khu Altay bao quanh.

Năm 1953, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã tổ chức đưa quân đến khai khẩn nông nghiệp tại Altay, sau đó thì thành lập đoàn số 28 xây dựng nông nghiệp Tân Cương quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Tháng 8 năm 1958, tướng Trương Trọng Hãn đã cho thành lập bộ chỉ huy sư đoàn nông nghiệp số 10 tại "Đa Nhĩ Bố Nhĩ Tân" (多尔布尔津) ở bờ nam sông Irtysh. Đến tháng 10 năm 1959, "Đa Nhĩ Bố Nhĩ Tân" được đổi tên thành "Bắc Đồn". Lấy Bắc Đồn làm trung tâm, sư đoàn nông nghiệp số 10 dần xây dựng nên 11 nông mục đoàn trường (tức do quân đội quản lý) cơ giới hóa, hàng chục doanh nghiệp. Ngày 21 tháng 12 năm 2011, thủ tướng Ôn Gia Bảo đã chính thức phê chuẩn thành lập thành phố cấp huyện Bắc Đồn thuộc khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, do binh đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương quản lý. Đến ngày 28 tháng 12 năm 2011, thành phố Bắc Đồn chính thức được thành lập.

Thành phố Bắc Đồn có diện tích  và dân số năm 2011 là 76.300 người. Tên gọi của thành phố xuất phát từ câu nói "Trung Quốc tối bắc đích đồn khẩn trọng địa" ().

Bắc Đồn nằm giữa thành phố Altay và huyện Phú Hải. Địa hạt bao gồm khu phát triển đô thị Bắc Đồn từ trước và ba đoàn trường là đoàn 183, đoàn 187 và đoàn 188. Trên địa bàn thành phố có sông Ulungur và sông Irtysh chảy qua.

Bắc Đồn có tỉnh lộ 318, tỉnh lộ 319, quốc lộ 216, đường cao tốc Khuê Đồn-Altay và đường sắt Khuê Đồn-Bắc Đồn chạy qua.

Tham khảo

Thành lập năm 2011 tại Trung Quốc
Đơn vị cấp huyện Tân Cương


title: Mikhail Tal

text:
Mikhail Tal (; , Michail Nechem'evič Tal, đôi khi còn được biết đến với tên Mihails Tals hay Mihail Tal; 9 tháng 11 năm 1936 - 28 tháng 6 năm 1992) là một Đại kiện tướng Cờ vua người Liên Xô - Latvia và nhà vô địch cờ vua thế giới thứ tám.

Thường được biết đến như một thiên tài cờ vua và một kỳ thủ có lối chơi tấn công xuất sắc nhất mọi thời đại, ông có phong cách chơi đầy táo bạo.. Lối chơi của ông được nhắc đến qua sự sáng tạo, sự ngẫu hứng và không thể đoán trước được bằng những đòn phối hợp tài tình. Theo ông, mọi trận đấu cờ vua đều không thể bắt chước được và vô giá như một bài thơ. Ông thường được gọi là "Misha" hay "Phù thủy đến từ Riga" (The Magician from Riga). Cả hai cuốn sách The Mammoth Book of the World's Greatest Chess Games (Burgess, Nunn & Emms 2004) và Modern Ches Brilliancies (Evans 1970) đều viết về các trận đấu của Tal nhiều hơn bất cứ kỳ thủ nào khác. Tal cũng là một tác giả chuyên viết về cờ vua. Ông cũng giữ kỷ lục cho số trận bất bại liên tiếp nhiều thứ nhất và thứ hai trong lịch sử cờ vua.

Ngày 28 tháng 5 năm 1992, khi cơ thể đang bị bệnh thận hành hạ, Tal đã rời bệnh viện để tham gia giải Cờ chớp Moscow. Tại đây ông đã đánh bại Garry Kasparov. Ông mất một tháng sau đó. Giải Cờ vua Tưởng niệm Tal được tổ chức hằng năm ở Moscow mỗi năm từ năm 2006 để tưởng nhớ tới ông.

Thời niên thiếu

Tal được sinh ra ở Riga, Latvia, trong một gia đình Người Do Thái. Ngay từ khi sinh ra, Tal đã tỏ ra là một đứa bé tài năng nhưng không may lại mắc bệnh. Tal biết đọc từ năm 3 tuổi, học đại học khi mới 15 tuổi. Khi 8 tuổi, Tal học chơi cờ vua khi theo dõi cha mình chơi - một bác sĩ và nhà nghiên cứu y học. Không lâu sau đó, cậu tham gia Câu lạc bộ Cờ vua Đội Thiếu niên Tiền phong. Lối chơi của cậu ban đầu không có gì đặc biệt nhưng cậu đã luyện tập chăm chỉ để cải thiện. Alexander Koblents bắt đầu huấn luyện cờ vua cho Tal từ năm 1949. Đây là khoảng thời gian Tal thăng tiến rất nhanh. Vào năm 1951, cậu lọt vào vòng đấu chính thức của Giải Vô địch Cờ vua Latvia. Năm 1952, Tal vượt qua chính thầy của cậu ở Giải Vô địch Cờ vua Latvia. 1 năm sau đó (1953), Tal vô địch tại đây và được phong danh hiệu Candidate Master. Anh trở thành Kiện tướng Liên Xô năm 1954 sau khi đánh bại Vladimir Saigin. Trong cùng năm đó, anh có chiến thắng đầu tiên trước một Đại kiện tướng khi đánh bại Yuri Averbakh trong một thế trận hòa (Yuri Averbakh hết thời gian). Tal tốt nghiệp ngành Văn học ở trường Đại học Riga, viết luận văn về những tác phẩm trào phúng của Ilf và Petrov và dạy học ở Riga khi 20 tuổi. Anh là thành viên của Tổ chức Thể thao Daugava và đại diện cho Latvia trong các sự kiện thể thao ở Liên Xô.

Anh kết hôn với diễn viên 19 tuổi Salli Landau năm 1959, ly dị năm 1970. Vào năm 2003, Landau đã xuất bản tiểu sử về chồng cũ của bà bằng tiếng Nga.

Tính cách

Vợ thứ nhất của ông, Salli Landau miêu tả tính cách của Tal:

Tal là một con người sống hết sức sôi nổi, cởi mở, giản dị, hài hước và can đảm. Có một lần sang đấu cờ ở Tây Ban Nha, ông cùng các kỳ thủ xem một trận đấu bò tót. Tại đây ai muốn trổ tài đều có thể khoác áo võ sĩ vào thử. Ít người dám, nhưng Tal đã nhảy ra sân, cầm mảnh vải đỏ và đấu với một con bò tót hung dữ khiến ai cũng kinh sợ, nhưng Tal tỏ ra rất nhanh nhẹn, dũng cảm đấu cho tới hết hiệp. Hôm sau báo chí đăng ảnh ông với tít đề: "Đây là Mikhail Tal, võ sĩ đấu bò tót".

Vô địch Liên Xô

Tal lọt vào trận chung kết Giải Vô địch Cờ vua Liên Xô năm 1956 và trở thành nhà vô địch trẻ nhất vào năm tiếp theo, khi mới 20 tuổi. Anh không chơi đủ số giải đấu quốc tế cần thiết để có thể đạt danh hiệu Đại kiện tướng nhưng FIDE đã quyết định phá bỏ những giới hạn đó tại Đại hội năm 1957 và đặc cách phong Đại kiện tướng cho Tal vì thành tích vô địch Liên Xô. Tại thời điểm này, cờ vua Liên Xô đang thống trị nền cờ vua thế giới và Tal đã đánh bại một số kỳ thủ hàng đầu thế giới để lên ngôi vô địch.

Tal tham gia đội tuyển cờ vua sinh viên Liên Xô 3 lần, từ 1956 đến 1958, giành 3 huy chương vàng đồng đội và 3 huy chương vàng cá nhân. Anh thắng 19 trận, hòa 8 và không thua trận nào với tỉ lệ thắng là 85.2%.

Anh bảo vệ thành công chức vô địch Liên Xô năm 1958 và tham dự giải Vô địch Cờ vua Thế giới lần đầu tiên. Anh vô địch giải Interzonal 1958 tại Portorož và cùng đội tuyển cờ vua Liên Xô vô địch Olympiad Cờ vua lần thứ 4 liên tiếp tại Munich.

Vô địch Thế giới

Tal vô địch một giải đấu rất mạnh tại Zürich năm 1959. Sau giải Interzonal, các kỳ thủ hàng đầu tiếp tục với giải Candidates ở Nam Tư năm 1959. Tal thể hiện phong độ vượt trội của mình khi dành tới 20/38 điểm, vượt qua Paul Keres với 18½ điểm, theo sau bởi Tigran Petrosian, Vasily Smyslov, Bobby Fischer, Svetozar Gligorić, Friðrik Ólafsson và Pal Benko. Chiến thắng của Tal phần lớn là trước các kỳ thủ ở nửa dưới. Chỉ giành được 1 chiến thắng và thua 3 trận trước Keres nhưng Tal đã thắng 4 trận trước Fishcher và giành được 3½/4 từ các đối thủ Gligorić, Olafsson và Benko

Năm 1960, khi 23 tuổi, Tal đánh bại Mikhail Botvinnik - một kỳ thủ thiên về lối chơi chiến lược trong trận đấu tranh ngôi Vô địch thế giới được tổ chức tại Moscow với điểm số là 12½–8½ (6 thắng, 2 thua, 13 hòa) khiến anh trở thành nhà vô địch thế giới trẻ nhất trong lịch sử cờ vua thế giới tính đến thời điểm đó (kỉ lục này bị phá bởi Garry Kasparov - vô địch thế giới khi 22 tuổi). Botvinnik, chưa từng đấu với Tal lần nào trước đó, đã giành chiến thắng trước Tal trong trận tái đấu năm 1961, cùng được tổ chức tại Moscow với tỉ số 13-8 (10 thắng, 5 thua, 6 hòa). Trong khoảng thời gian này, Botvinnik đã phân tích kỹ lưỡng lối chơi của Tal và đưa phần lớn các trận tái đấu trở nên chậm rãi hoặc đưa về tàn cuộc, ngược với sở trường của Tal là những trận đấu phức tạp mang tính chiến thuật cao. Triều đại ngắn ngủi của Tal khiến anh trở thành một trong hai người được gọi là "winter kings" (cụm từ dùng để chỉ những vị vua có thời gian trị vì ngắn) khi làm ngắt quãng triều đại của Botvinnik (từ năm 1948 đến năm 1963) (Người còn lại là Vasily Smyslov, vô địch thế giới 1957-58)

Hệ số ELO cao nhất của Tal là 2705, đạt được năm 1980. Hệ số cao nhất do Chessmetrics đánh giá là 2799 vào tháng 9 năm 1960.

Các thành tích khác

Sau khi thất bại trong trận tái đấu với Botvinnik, Tal vô địch giải Bled với 1 điểm nhiều hơn Fischer mặc dù thua trận đấu riêng, giành 14½ sau 19 trận (+11 -1 =7), vượt qua Tigran Petrosian, Keres, Gligorić, Efim Geller và Miguel Najdorf.

Tal tham gia tổng cộng 6 giải Candidates sau 1961 nhưng không thể giành được quyền thách đấu nhà vô địch thế giới. Năm 1962 ở Curaçao, Tal có vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe, phải trải qua một ca phẫu thuật ngay trước giải đấu và bỏ 3 vòng đấu, chỉ dành 7 điểm (+3 -10 =8) sau 21 trận đấu. Anh dành vị trí thứ nhất ở giải Interzonal tại Amsterdam 1964. Năm 1965, anh thất bại trong trận chung kết trước Boris Spassky sau khi đánh bại Lajos Portisch và Bent Larsen. Tal không tham dự giải Interzonal năm 1967 và thất bại trong trận bán kết năm 1968 trước Viktor Korchnoi sau khi đánh bại Gligoric.

Sức khỏe tồi tệ đã làm phong độ Tal sa sút từ cuối 1968 đến cuối 1969 nhưng ông đã hồi phục phong độ sau khi cắt bỏ một bên thận. Ông vô địch giải Riga Interzonal năm 1979 với số điểm 14/17 và bất bại trong suốt giải đấu. Tuy nhiên, năm tiếp theo ông đã thất bại trong trận tứ kết trước Lev Polugaevsky, một trong số ít kỳ thủ có tỉ số đối đầu tốt khi đấu với Tal. Tal cũng tham gia giải Candidate ở Montpellier năm 1985. Giải chuyển sang thể thức đấu vòng tròn với 16 kỳ thủ. Ông đồng hạng 4-5 sau giải và mất cơ hội đi tiếp một cách đáng tiếc sau khi hòa trận playoff với Jan Timman, người có chỉ số tiebreak cao hơn ông.

Từ tháng 7 năm 1972 tới tháng 4 năm 1973, Tal lập kỷ lục với 86 trận bất bại liên tiếp (47 thắng, 39 hòa). Từ 23 tháng 10 năm 1973 tới 16 tháng 10 năm 1974, Tal có tới 95 trận bất bại liên tiếp (46 thắng, 49 hòa), phá vỡ kỷ lục trước đó. Đây là 2 chuỗi trận bất bại dài nhất trong lịch sử cờ vua thế giới.

Tal tiếp tục trở thành một đối thủ khủng khiếp dù ông già đi. Ông đấu 20 lần với đương kim vô địch Cờ vua Thế giới lúc bấy giờ là Anatoly Karpov với 19 hòa và 1 thua (tại Bugojno 1980)

Một trong nhưng thánh tích lớn nhất của Tal trong sự nghiệp sau này là đồng hạng nhất với Karpov (người mà Tal làm trợ lý trong một loạt các giải đấu lớn và Giải Vô địch Cờ vua Thế giới) tại 1979 Montreal "Tournament of Stars", với thành tích bất bại (+6 -0 =12), người duy nhất bất bại trong một giải đấu gồm Boris Spassky, Portisch, Vlastimil Hort, Robert Hübner, Ljubomir Ljubojević, Lubomir Kavalek, Jan Timman và Bent Larsen.

Tal tham dự 21 Giải Vô địch Cờ vua Liên Xô. Trừ trận chung kết 1983 khi Tal phải bỏ cuộc sau 5 trận, Tal đã vô địch 6 lần (1 kỉ lục mà chỉ có Tal và Botvinnik đạt được) và các năm 1957, 1958, 1967, 1972, 1974, 1978. Ông cũng là người vô địch 5 lần tại các giải đấu ở Tallinn, Estonia vào các năm 1971, 1973, 1977, 1981 và 1983.

Tal cũng rất thành công với cờ chớp. Năm 1970, ông đúng thứ 2 sau Fischer, người đạt 19/22 trong một giải cờ chớp ở Herceg Novi, Nam Tư, vượt qua Korchnoi, Petrosian và Smylov. Năm 1988, khi 51 tuổi, ông giành vô địch Giải Vô địch Cờ chớp Thế giới lần thứ hai (Kasparov vô địch giải lần đầu ở Brussels) ở Saint John, New Brunswick, vượt qua Kasparov - đương kim vô địch thế giới và Anatoly Karpov - cựu vô địch thế giới. Trong trận chung kết, ông đánh bại Rafael Vaganian với tỉ số 3½–½.

Vào 28 tháng 5 năm 1992, tại giải Cờ chớp ở Moscow (ông đã phải xuất viện để tham gia), ông đánh bại Kasparov. Ông mất một tháng sau đó.

Các trận đấu đồng đội

Tại Olympiad Cờ vua, Mikhail Tal là thành viên trong đoàn Liên Xô 8 người, từng giành huy chương vàng đồng đội vào các kỳ Olympiad năm 1958, 1960, 1962, 1966, 1972, 1974, 1980 và 1982, thắng 65 trận, hòa 34 và chỉ thua 2 (81.2%). Điều này khiến ông trở thành kỳ thủ đạt được nhiều điểm nhất trong số những người từng tham dự ít nhất 4 kỳ Olympiad. Tal cũng giành 7 huy chương cá nhân ở Olympiad, gồm 5 huy chương vàng (1958, 1962, 1966, 1972, 1974) và 2 huy chương bạc (1960, 1982).

Tal cũng đại diện cho Liên Xô tham dụ 6 Giải Vô địch Cờ vua Đồng đội châu Âu (1957, 1961, 1970, 1973, 1977, 1980), giành 3 huy chương vàng đồng đội và 3 huy chương vàng cá nhân (1957, 1970, 1977). Ông có 14 trận thắng, 20 hòa và 3 thua với tỉ số 64.9%.

Tal chơi ở bàn 9 cho Liên Xô trong trận đấu đầu tiên với đội "The Rest of the World" (Phần còn lại của thế giới) ở Belgrade 1970, giành 2/4 điểm. Ông chơi bàn 7 cho Liên Xô trong trận đấu thứ 2 ở Luân Đôn 1984, giành 2/3 điểm. Đội Liên Xô giành chiến thắng cả hai trận. Tal được vinh danh là "Honoured Master of Sport".

Từ 1950 (Khi Tal vô địch Giải Cờ vua trẻ Latvia) tới 1991, Tal vô địch hoặc đồng hạng nhất 68 giải đấu (xem bảng dưới đây). Trong sự nghiệp 41 năm của mình, Tal chơi khoảng 2700 trận, thắng 65% trong số đó.

Các giải đấu vô địch hoặc đồng hạng nhất

1950–66

1967–79

1981–91

Tỉ số đối đầu

Chỉ có những trận đấu chính thức được tính. '+' là trận Tal thắng, '-' là trận Tal thua, '=' là trận hòa

Mikhail Botvinnik: +12 −12 =20
David Bronstein: +8 −5 =18
Viktor Korchnoi: +7 −11 =5
Bent Larsen: +12 −7 =18
Bobby Fischer: +4 −2 =5

Paul Keres: +4 −8 =20
Efim Geller: +6 −6 =23
Lev Polugaevsky: +2 −8 =25
Boris Spassky: +6 −9 =25
Anatoly Karpov: +0 −1 =19

Vasily Smyslov: +3 −4 =21
Tigran Petrosian: +6 −9 =27
Leonid Stein: +0 −3 =15
Lajos Portisch: +9 −5 =18

Vấn đề sức khỏe

Là người có tâm hồn nghệ thuật, hóm hỉnh nhưng Tal có một cuộc sống tự do, phóng túng, uống nhiều rượu và hút thuốc. Sức khỏe của ông suy sụp như một điều tất yếu. Phần lớn cuộc đời của ông là ở trong bệnh viện. Ông phải phẫu thuật cắt bỏ một bên thân năm 1969. Khi phải đương đầu với những cơn đau thấu xương do bệnh tật hành hà, ông sử dụng morphine và do đó bị nghiện. Vào 28 tháng 6 năm 1992, Tal mất trong một bênh viện ở Moscow khi bị xuất huyết ở thực quản, một số người bạn của ông xác nhận rằng tất cả các cơ quan trên cơ thể của Tal đều ngừng hoạt động. Tal bị tật Ectrodactyly bẩm sinh ở tay phải (bàn tay bị dị tật). Tuy nhiên ông lại là một người chơi piano rất điêu luyện.

Phong cách thi đấu

Tal rất yêu thích được thi đấu. Tal cho rằng "Cờ vua, đầu tiên, là nghệ thuật". Ông nổi tiếng khi chơi rất nhiều trận đấu cờ chớp với những kỳ thủ đẳng cấp thấp chỉ vì sở thích được thi đấu của mình.

Được biết đến là "Phù thủy đến từ Riga" (The Magician from Riga), Tal là nguyên mẫu của một kỳ thủ có lối chơi tấn công mạnh mẽ. Cách tiếp cận trận đấu của ông khá thực dụng. Ông được coi là một trong những truyền nhân của cựu Vô địch Thế giới Emanuel Lasker. Ông thường thí quân để tạo thế chủ động, tạo ra những mối đe dọa mà đối thủ buộc phải chống trả. Với nhưng đòn thí quân này, Tal tạo ra những thế trận rất phức tạp mà rất nhiều đại kiện tướng không thể hóa giải nổi, mặc dù sau này, với những phân tích sâu, các chuyên gia có chỉ ra nhưng thiếu sót của một số đòn thí quân của Tal.

Qua các giai đoạn của ván cờ, người ta nhận thấy khá rõ phong cách độc đáo của Tal: rất sáng tạo ở phần khai cuộc, rất phức tạp ở trung cuộc dựa trên nhiều nước đi bất ngờ với hiệu quả tâm lý cao. Nhân tố chính của những thắng lợi của Tal là những đợt tấn công vào Vua đối phương bằng những đòn phối hợp vừa đẹp, vừa tài tình với một trình độ nghệ thuật điêu luyện. Phần cờ tàn, Tal chơi cũng khá hay, nhất là cờ tàn phức tạp và đông quân. Thí quân không hề tiếc rẻ để giành thắng lợi là nét đặc sắc trong cách chơi của Tal. Người ta tính ra rằng số quân mà ông thí trên bàn cờ trong 4 năm bằng số quân được thí của một Đại kiện tướng trong suốt cuộc đời chơi cờ.

6 trận đấu đầu tiên trong trận tranh chức Vô địch Thế giới với Botvinnik là điển hình cho phong cách chơi của Tal: Tal thí mã mà thu lại rất ít lợi thế nhưng chiếm ưu thế dần dần khi Botvinnik thất bại trong việc tìm nước đi đáp trả đúng đắn.

Mặc dù phong cách chơi này bị cựu Vô địch Thế giới Vasily Smyslov coi là "mánh lới" (tricks), Tal đã đánh bại một cách thuyết phục mọi Đại kiện tướng nổi bật thời bấy giờ với lối chơi mạnh mẽ. Viktor Korchnoi và Paul Keres là hai trong số rất ít kỳ thủ có tỉ số đối đầu hơn Tal. Cách thi đấu của Tal còn được cải thiện vào những năm sau này khi điềm tĩnh hơn và chú trọng vào lối chơi chiến lược. Với rất nhiều người yêu cờ, đỉnh cao của phong cách Tal là vào khoảng thời gian từ 1971 đến 1979, khi mà Tal kết hợp sự chắc chắn trong mỗi ván cờ với trí tưởng tượng của tuổi trẻ.

Trong các kỳ thủ hàng đầu hiện tại, kỳ thủ Tây Ban Nha gốc Latvia Alexei Shirov chịu ảnh hưởng lớn bởi phong cách Tal. Shirov từng học với Tal khi còn trẻ. Rất nhiều kiện tướng Latvia như Alexander Shabalov và Alvis Vitolins cũng thi đấu với nguồn cảm hứng tương tự, tạo nên trường phái cờ Latvia.

Tal cống hiến ít cho lý thuyết khai cuộc, mặc dù có sự hiểu biết sâu rộng về phần lớn các hệ thống khai cuộc như Phòng thủ Sicilian và Khai cuộc Ruy Lopez. Với cách sử dụng Phòng thủ Benoni một cách mạnh mẽ và hiệu quả, đặc biệt là trong những năm đầu sự nghiệp của mình, Tal đã khiến mọi người phải đánh giá, nhận định lại về khai cuộc này vào thời điểm đó, mặc dù khai cuộc này rất ít được sử dụng trong các trận đấu đỉnh cao hiện nay.

Các trận đấu đáng chú ý
Mikhail Tal vs Alexander Tolush, USSR Championship, Moscow 1957, King's Indian Defence, Saemisch Variation (E81), 1–0 Một trận đấu ở vòng cuối của giải đấu, Tal giành chức Vô địch Liên Xô lần đầu;
Boris Spassky vs Mikhail Tal, USSR Championship, Riga 1958, Nimzo–Indian Defence, Saemisch Variation (E26), 0–1 Spassky muốn thắng để tránh trận playoff cho giải Interzonal nhưng Tal đã đua trận đấu về một thế tàn cuộc phức tạp. Với chiến thắng này, Tal vô địch Liên Xô lần thứ hai liên tiếp.
Mikhail Tal vs Vasily Smyslov, Yugoslavia Candidates' Tournament 1959, Caro–Kann Defence (B10), 1–0 Một nước thí quân táo bạo để giành Giải Trận đấu Xuất sắc nhất.
Robert James Fischer vs Mikhail Tal, Belgrade, Candidates' Tournament 1959, Sicilian Defence, Fischer–Sozin Variation (B87), 0–1 Năm 1959, Bobby Fischer còn quá trẻ và thiếu kinh nghiệm khi gặp Tal đang ở đỉnh cao phong độ. Cả hai đều sử dụng những đòn chiến thuật rất đặc sắc.
Mikhail Botvinnik vs Mikhail Tal, World Championship Match, Moscow 1960, 6th game, King's Indian Defence, Fianchetto Variation, Classical Main line (E69), 0–1 Một ví dụ điển hình cho phong cách Tal trong trận đầu tiên với Botvinnik. Tal thí mã cho một đòn tấn công và Botvinnik không thể tìm được nước phòng thủ đúng đắn. Nước thứ 25 là một sai lầm của Botvinnik, phá hủy thế trận của ông và dâng chiến thắng cho Tal.
Istvan Bilek vs Mikhail Tal, Moscow 1967, King's Indian Attack, Spassky Variation (A05), 0–1 Một đòn đáp trả mao hiểm, giành giải Trận đấu Xuất sắc nhất.
Boris Spassky vs Mikhail Tal, Tallinn tt 1973, Nimzo–Indian Defence, Leningrad Variation (E30), 0–1 Cả hai sử dụng rất nhiều đòn chiến thuật. Đen tấn công vùng trung tâm và bắt đầu đuổi bắt vua Trắng.
Mikhail Tal vs Tigran Petrosian, Moscow 1974, Pirc Defence (B08), 1–0 Tal đánh bại kỳ thủ có lối chơi phòng thủ vĩ đại nhất mọi thời đại - Petrosian.

Các tác phẩm

Tal là một tác giả viết rất nhiều về cờ vua, là biên tập viên của Tạp chí Cờ vua Latvia "Šahs" (Cờ vua) từ 1960 đến 1970. Ông cũng viết 4 cuốn sách: một cuốn về trận đấu tranh chức Vô địch Thế giới năm 1960 với Botvinnik, cuốn tự truyện The Life and Games of Mikhail Tal, Attack with Mikhail Tal (đồng tác giả với Iakov Damsky) và Tal's Winning Chess Combinations (đồng tác giả với Viktor Khenkin). Các cuốn sách của ông rất nổi tiếng vì tường thuật chi tiết những suy nghĩ của ông trong trận đấu. Đại kiện tướng người Mỹ Andrew Soltis nhận xét rằng cuốn sách viết về trận đấu tranh chức Vô địch Thế giới "đơn giản là cuốn sách tốt nhất viết về một trận đấu Vô địch Thế giới viết bởi một kỳ thủ đã từng tham gia những trận đấu này. Không cần phải ngạc nhiên vì Tal là tác giả xuất sắc nhất để trở thành một Nhà Vô địch Thế giới". Đại kiện tướng người New Zealand Murray Chandler viết trong phần giới thiệu của cuốn The Life and Games of Mikhail Tal (bản sử dụng ký hiệu đại số), tái bản năm 1997 rằng cuốn sách này có lẽ là cuốn sách cờ vua tốt nhất từng được viết.

Chú thích

Tìm hiểu thêm

Tham khảo

Liên kết

 A biographical article on Tal
 Review of CD book about Tal
 Kasparov interview about Tal

Đại kiện tướng cờ vua Liên Xô
Nam giới Liên Xô
Nam giới Latvia
Nhà vô địch cờ vua thế giới
Đại kiện tướng cờ vua Nga