title: Cuộc vây hãm Montmédy

text:
Cuộc vây hãm Montmédy là một trận vây hãm trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ, diễn ra vào năm 1870 ở pháo đài Montmédy trên sông Chiers, cách không xa biên giới Bỉ. Sau khi quân đội Đức tiến hành pháo kích vào pháo đài này, người trấn thủ của Montmédy là tiểu đoàn trưởng Génie Tessier đã đầu hàng Trung tướng Georg von Kameke – người tổng chỉ huy của quân đội Phổ vây hãm pháo đài. Cuộc pháo kích trong vòng 2 ngày của người Đức đã khiến cho phần đất thấp của thị trấn gần như bị hủy hoại. Với chiến thắng dễ dàng này, quân đội Phổ của Kameke đã thu giữ hàng nghìn tù binh và không ít khẩu pháo của Pháp, cùng với một số lượng lớn vật liệu chiến tranh.

Vào ngày 3 tháng 9 năm 1870, sau trận Sedan, một lực lượng thuộc Quân đoàn Vệ binh của Đức – một phần của Tập đoàn quân Maas – đã tiếp cận với Montmédy, nhưng không thể buộc người trấn thủ của pháo đài này phải đầu hàng. Trước tình hình, vị Tổng tư lệnh của Tập đoàn quân Maas đã xuống lệnh cho Quân đoàn Vệ binh, với một lữ đoàn bộ binh cùng với lực lượng kỵ binh và pháo binh cần thiết, đánh chiếm Montmédy. Vào ngày 5 tháng 9, quân đội Phổ đã phát động một cuộc tấn công mạnh mẽ vào Montmédy, gây cháy ở khu vực lân cận thị trấn này. Một lần nữa, người mang cờ ngừng bắn đến yêu cầu Montmédy đầu hàng đã bị quân đội Pháp bắn chết, và cuộc tiến công của người Phổ không thành công. Do tình hình cho thấy là quân Phổ không thể chiếm được Montmédy mà không có sự chuẩn bị chặt chẽ, quân Phổ đã tiếp tục cuộc hành binh tới Paris. Trong khoảng thời gian này, người Đức không phải để tâm tới Montmédy, vốn nằm xa các tuyến hành quân của họ. Nhờ đó, người chỉ huy của pháo đài đã có thể tăng viện cho Tập đoàn quân phía Bắc của Pháp, đồng thời quấy nhiễu các tuyến tiếp tế của quân đội Phổ ở gần Montmédy trong nhiều cuộc giao tranh. Vào ngày 11 tháng 10, pháo đài Montmédy bắt đầu gây chú ý đến người Phổ, do tổ chức một cuộc đột kích vào quân Phổ tại Stenay. Hai bên giao chiến tại Stenay trong đêm ngày 15 – 16 tháng 10, trong đó quân Pháp bị thất trận nhưng thu được nhiều chiến lợi phẩm.

Phải đến sau khi quân đội Đức chiếm được pháo đài Metz, Montmédy mới bị lữ đoàn số 27 của Đức do Đại tá Von Pannewitz chỉ huy cùng với một số đơn vị khác phong tỏa. Vào ngày 16 tháng 11, một số tiểu đoàn của Đức giao tranh với quân Pháp tại Chauvency và Thonelle, đánh đuổi địch thủ về pháo đài. Sau các cuộc giao chiến này, quân đội Đức đã thắt chặt vòng vây của mình. Một số đại đội của Pháp đã tiến hành một cuộc đột vây nhưng bị tiêu diệt. Trong tiến trình của trận vây hãm, Trung tướng Von Kameke cùng với một bộ phận thuộc Sư đoàn Bộ binh số 14 của Đức đã kéo tới Montmédy. Quân Đức cũng ráo riết chuẩn bị cho cuộc pháo kích vào pháo đài này, theo quyết định của Von Kameke. Vào đầu tháng 12, quân Đức đã hoàn tất các bãi đặt pháo, và bắt tay vào việc xây dựng các khẩu đội pháo của mình. Đến đầu ngày 12 tháng 12, các khẩu đội pháo đã sẵn sàng hoạt động: Trong thời tiết tốt, người Đức đã phát động cuộc công pháo từ mọi khẩu đội pháo của mình. Sau một khoảng thời gian ngắn, quân Pháp chống trả mạnh mẽ và cuộc phản pháo của họ đã kéo dài cho đến lúc chạng vạng, rồi bị câm tịt. Vào ngày 13 tháng 12, quân đội Đức tiếp tục pháo kích chậm rãi, và sự công pháo của Đức đã gây thiệt hại lớn cho các ngôi nhà và công trình công sự tại đây. Trước tình hình đó, người Pháp phải tiến hành thỏa thuận đầu hàng, mà một phần là do sự nổi loạn của binh sĩ quân đội đồn trú của Pháp. Ngày hôm sau, pháo đài chịu khuất phục và quân đội Phổ đã tiến vào Montmédy.

Chú thích

Cuộc vây hãm Montmédy
Xung đột năm 1870
Cuộc vây hãm liên quan tới Pháp
Cuộc vây hãm liên quan tới Phổ
Các trận đánh trong Chiến tranh Pháp–Phổ


title: Coenagrion puella

text:
Chuồn chuồn kim xanh da trời (danh pháp khoa học Coenagrion puella) là một loài chuồn chuồn kim được tìm thấy ở phần lớn châu Âu. Nó có màu xanh da trời và đen riêng biệt.
Chúng thường ở gần vùng cỏ và ao hồ và bay từ tháng 5 đến tháng 9.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Coenagrion puella - Azure Damselfly
Azure Damselfly (Coenagrion puella)

Coenagrion
Động vật được mô tả năm 1758
Côn trùng châu Âu


title: Sự kiện Thượng Nguyên dịch

text:
Sự kiện quán dịch Thượng Nguyên () diễn ra vào tháng 5 năm Trung Hòa thứ 4 (884) đời Đường, Tuyên Vũ tiết độ sứ Chu Toàn Trung tổ chức mưu sát Hà Đông tiết độ sứ Lý Khắc Dụng, kết quả thất bại.

Bối cảnh
Tháng 4 năm Trung Hòa thứ 3 (883) đời Đường Hy Tông, nghĩa quân Hoàng Sào bị Lý Khắc Dụng đánh bại, chạy khỏi Trường An, sau đó bức đến gần Biện Châu của Tuyên Vũ tiết độ sứ Chu Toàn Trung. Chu không ngăn nổi, bèn cầu viện Hà Đông tiết độ sứ Lý Khắc Dụng. Mùa xuân năm sau (884), Lý soái 5 vạn quân giải vây cho Trần Châu, Biện Châu cũng được an toàn. Lý soái mấy ngàn khinh kỵ, rong ruổi ngày đêm, đuổi nà nghĩa quân, cuối cùng người mệt ngựa mỏi, đành phải quay về. Hoàng Sào bị truy kích đến nỗi cùng đồ mạt lộ, không lâu sau tuyệt vọng tự sát.

Tháng 5, Lý Khắc Dụng ban sư trở về Tấn Dương, đi qua Khai Phong (châu trị của Biện Châu), Chu Toàn Trung nhiệt tình mời Lý vào thành đãi đằng. Lý cùng bọn Giám quân Trần Cảnh Tư đưa 300 thân binh tiến vào, để phu nhân Lưu thị và đại quân Hà Đông đóng trại ngoài thành.

Nguyên nhân
Chu bày tiệc ở quán dịch Thượng Nguyên, ban đầu bữa tiệc rất vui vẻ, chủ - khách rất hòa hợp. Nhưng tửu lượng của Lý không cao, dần dần không kiểm soát được lời nói – hành vi của mình. Lý có gia thế không phải là kém, đời đời nhiệm chức Sa Đà tù trưởng; bản thân chưa đầy 28 tuổi đã đánh bại Hoàng Sào, thu hồi Trường An, công lao được ví là "tái tạo nhà Đường". Sau vài tuần rượu, Lý một mặt ra vẻ tự đắc, một mặt chê cười quá khứ từng gia nhập nghĩa quân Hoàng Sào của Chu. Nói năng bừa bãi một hồi, Lý say gục tại chỗ, quán dịch cũng chìm dần vào màn đêm.

Chu xuất thân là kẻ vô lại, nay lại bị phơi bày khiếm khuyết, rất lấy làm căm tức. Bộ hạ của Chu phần nhiều đã từng gia nhập nghĩa quân, không khỏi cảm thấy oán giận. Trên dưới đồng lòng, rất nhanh nhất trí ra tay diệt trừ người Sa Đà, diệt trừ Lý Khắc Dụng.

Phương án hành động được quyết định thần tốc: bao vây quán dịch; dùng gỗ lớn, xe cộ phong tỏa đường lối chung quanh; rồi nửa đêm phóng hỏa, nhân lúc rối loạn thì xông vào giết người. Dương Ngạn Hồng còn cẩn thận hạ lệnh: vì người Sa Đà giỏi cưỡi ngựa, trong lúc nguy cấp sẽ lên ngựa chạy trốn, hễ thấy kỵ sĩ thì lập tức bắn hạ!

Diễn biến
Vào lúc nửa đêm, quân đội Biện Châu ở bốn mặt quán dịch Thượng Nguyên nổi lửa. Bấy giờ Lý vẫn bất tỉnh nhân sự, phần lớn 300 thân binh của Lý vẫn cởi đai lột áo, vui vẻ ăn uống, nhưng còn có bọn Tiết Chí Cần, Sử Kính Tư, Lý Tự Nguyên,… một mặt tửu lượng rất cao, một mặt không ngừng cảnh giới, lập tức phản ứng. Bọn Tiết Chí Cần giương cung đặt tên, vãi ra như mưa, mấy chục quân Biện phá cửa xông vào lập tức bị bắn hạ, thây chất đầy trước cửa.

Kẻ hầu là Quách Cảnh Thù hắt nước lạnh vào mặt, lay tỉnh được Lý. Lúc này lửa cháy hừng hực, khói tỏa mịt mù, cơ hồ như không còn lối thoát. Thình lình sấm nổ vang rền, mưa to như trút, lửa bị dập tắt, bọn Tiết Chí Cần nắm lấy thời cơ, đưa Lý đội mưa trèo tường mà chạy, nhân lúc chớp giật mà đột phá quân Biện qua được cầu, hướng về phía cửa thành. Sử Kính Tư ở lại đầu cầu để ngăn truy binh, bọn Lý đi lên cửa nam Khai Phong – cửa Úy Thị, thả dây trèo xuống mà chạy thoát.

Dương Ngạn Hồng phát hiện bọn Lý trốn khỏi quán dịch, lập tức lên ngựa đuổi theo, quên mất đề xuất của mình khi trước. Trong đêm mưa gió tầm tã, quân Biện đã nhận lệnh bắn hạ kỵ sĩ, không hề nhận ra nên giết chết Ngạn Hồng.

Hậu quả
Bọn Lý Khắc Dụng chỉ còn hơn 10 người sống sót. Giám quân Trần Cảnh Tư, tướng lĩnh Sử Kính Tư và 300 thân binh đều bỏ mạng. Lưu thị hết sức khuyên giải, Lý chấp nhận từ bỏ ý định đánh thành, lui quân về Hà Đông, dâng biểu lên triều đình tố cáo Chu Toàn Trung.

Triều đình nhà Đường muốn hai thế lực Chu – Lý kềm chế lẫn nhau, nên ra sức giảng hòa. Vì muốn xoa dịu, Đường Hy Tông mượn cớ thưởng công đánh dẹp nghĩa quân mà phong vương cho Lý. Chu đổ triệt tội trạng cho Dương Ngạn Hồng, đưa hậu lễ đến nhận lỗi với Lý. Tuy nhiên từ đây hai nhà Chu – Lý kết oán, tranh chiến không thôi, đến khi nhà Hậu Lương diệt vong mới chấm dứt.

Tham khảo
 Cựu Ngũ Đại sử
 Tân Ngũ Đại sử
 Tư trị thông giám, quyển 255

Chú thích

Xem thêm
 上源驿阴谋（1）

Nhà Đường


title: Vulpicida

text:
Vulpicida là một loài nấm địa y hóa trong họ Parmeliaceae. Được mô tả khoa học vào năm 1993 chứa các loài trước đây được đặt trong Cetraria, chi này phân bố rộng rãi ở Bắc Cực khu vực phía Bắc ôn đới, và có sáu loài. Chi này được đặc trưng bởi sự hiện diện của axit pulvinic và axit vulpinic chuyển hóa thứ cấp, hợp chất khi kết hợp với axit usnic, cung cấp cho các loài màu vàng và xanh lá cây đặc trưng.

Chi này đã được mô tả bởi Jan-Eric Mattson và Ming-Jou Lai trong một ấn phẩm Mycotaxon năm 1993, chứa các loài màu vàng có chứa axit vulpinic và axit pinastric và một nang hình duì cui. Mattson xuất bản một chuyên khảo của các chi một năm sau đó. Nhóm các loài được đưa vào chi trước đây đã được công nhận là một nhóm riêng biệt bởi nhà địa chi học Phần Lan Veli Räsänen vào năm 1952, người đã phân loại chúng trong chi Cetraria, phân chi Platysma, mục Flavidae, và tiểu mục Cucullatae. Loài điển hình là Vulpicida juniperinus, danh pháp ban đầu là Lichen juniperinus như mô tả của Carl Linnaeus trong tập thứ hai của Species Plantarum. năm 1753 của ông.
Tên chi Vulpicida có nguồn gốc từ vulpes từ tiếng Latin ("cáo") và CIDA ("người giết"), theo văn hóa dân gian nông dân Thụy Điển, địa y, khi tiêu thụ, giết chết cáo nhưng không giết chết chó hoặc chó sói.
Theo một phân tích phân tử năm 2009, sử dụng dữ liệu internal transcribed spacer từ năm trong sáu loài được biết đến, Vulpicida được ủng hộ là chi đơn ngành (có nguồn gốc từ một tổ tiên tiến hóa chung) khi sử dụng phân tích Bayesia. Sử dụng một phương pháp khác để suy luận phát sinh loài, PAUP (phylogenetic analysis using parsimony), chi là cận ngành, như Allocetraria lồng trong cùng một nhánh.

Loài
Có 6 loài trong chi Vulpicida. Chúng được tìm thấy ở các khu vực bắc cực và phương bắc của Bắc bán cầu.

V. canadensis (Räsänen) J.-E.Mattsson & M.J.Lai
Originally Cetraria junier var. canadensis, xuất bản bởi Räsänen năm 1933.
V. juniperinus (L.) J.-E.Mattsson & M.J.Lai
Originally Lichen juniperinus, xuất bản bởi Linnaeus năm 1753.
V. pinastri (Scop.) J.-E.Mattsson
Originally Lichen pinastra, xuất bản bởi Scopoli năm 1772.
V. tilesii (Ach.) J.-E.Mattsson & M.J.Lai
Originally Cetraria tilesii, xuất bản bởi Acharius năm 1814.
V. tubulosus (Schaer.) J.-E.Mattsson & M.J.Lai
Originally Cetraria juniperina (L.) Ach. var. tubulosa, xuất bản bởi Schaerer năm 1836.
V. viridis (Schwein.) J.-E.Mattsson & M.J.Lai
Originally Cetraria viridis, xuất bản bởi Halsey, và quy cho Schweinitz năm 1824.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Parmeliaceae


Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Latvia (; , Latviyskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika), viết tắt CHXHCNXV Latvia, là một trong các nước cộng hòa của Liên Xô.

Nước cộng hòa được thành lập vào ngày 21 tháng 7 năm 1940 như một nhà nước vệ tinh trong Chiến tranh thế giới thứ hai tại lãnh thổ của Cộng hòa Latvia độc lập trước đó. Sự việc này xảy ra sau khi Latvia sáp nhập vào Liên bang Xô viết ngày 17 tháng 6 năm 1940 theo các điều khoản trong Hiệp ước Molotov-Ribbentrop. CHXHCNXV Latvia chính thức bị sáp nhập vào Liên Xô vào ngày 5 tháng 8 năm 1940, và Latvia trở thành nước cộng hòa thứ 15 của Liên Xô. Lãnh thổ của Latvia Xô viết sau đó bị Đức Quốc xã xâm chiếm vào năm 1941, song Liên Xô đã tái chiếm lại vào các năm 1944–1945. Cuộc bầu cử nghị viện tự do đầu tiên của Latvia đã thông qua Tuyên bố Chủ quyền "Phục hồi Độc lập của Cộng hòa Latvia" vào ngày 4 tháng 5 năm 1990, và đổi tên Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Xô viết Latvia thành Cộng hòa Latvia. Cộng hòa Latvia tách khỏi Liên Xô và trở thành một nước độc lập từ ngày 21 tháng 8 năm 1991.

Lịch sử

1939–1941
Ngày 24 tháng 9 năm 1939, Liên Xô tiến vào không phận của cả ba quốc gia Baltic, tiến hành nhiều hoạt động thu thập tình báo. Đến ngày 25 tháng 9, Moskva yêu cầu các nước Baltic cho phép Liên Xô thiết lập các căn cứ quân sự và đồn lính trên đất của họ. Chính phủ Latvia đã chấp thuận tối hậu thư, ký kết thỏa thuận tương ứng vào ngày 5 tháng 10 năm 1939. Ngày 16 tháng 6 năm 1940, sau một tối hậu thư khác, quân đội Liên Xô tiến vào Latvia.

Ngoại trưởng Liên Xô Vyacheslav Molotov cáo buộc Latvia cùng các quốc gia Baltic khác đã lập ra một âm mưu chống lại Liên Xô, Moskva đã đưa ra các tối hậu thư, yêu cầu các nhượng bộ mới, trong đó bao gồm thay thế các chính phủ và cho phép một số lượng không giới hạn quân đội Liên Xô tiến vào ba nước. Hàng trăm nghìn quân Liên Xô đã vượt biên giới tiến vào Estonia, Latvia, Litva. Lực lượng quân sự của Liên Xô thậm chí còn đông hơn số quân của mỗi nước.

Chính phủ các nước Baltic quyết định rằng trong tình cảnh bị cô lập quốc tế và lực lượng Liên Xô áp đảo cả trên biên giới lẫn trong nội địa, mối quan tâm của họ là sẽ không kháng cự và tránh đổ máu trong một cuộc chiến tranh mà biết trước không thể chiến thắng. Việc sáp nhập các nước Baltic hoàn thành với việc thành lập nhà nước xã hội chủ nghĩa ở mỗi nước do quân đội Liên Xô hỗ trợ. Hầu hết lực lượng phòng thủ của các nước Baltic đã đầu hàng theo lệnh, và bị Hồng quân giải giáp. Song cũng có các trường hợp kháng cự nhỏ và riêng biệt. Liên Xô tiến hành trục xuất trên quy mô lớn đối với các thành phần chống Xô viết tại Litva, Latvia, và Estonia.

Trong những tháng sau, các cuộc bầu cử quốc hội đã được những người bản địa trung thành với Liên Xô thực hiện và tất cả các ứng cử viên phi Xô viết đều bị tuyên bố là không đủ tư cách hoặc khiến cho họ không thể tham gia. Ví dụ như Khối Dân chủ Latvia, là một trong số ít các tổ chức đã cố gắng vượt qua những khó khăn và thực sự tham gia vào cuộc bầu cử, song tất cả đều bị bắt và văn phòng bầu cử của họ bị sung công. Tất cả những quân nhân Xô viết hiện diện tại đất nước cũng được phép bỏ phiếu. Và kết quả bầu cử đã có từ trước: các dịch vụ báo chí Liên Xô đã đăng tin từ sớm, với kết quả đã có sẵn mà họ có được đã xuất hiện trên một tờ báo ở Luân Đôn đúng 24 giờ trước khi cuộc bầu cử kết thúc. Kết quả là cả ba quốc gia Baltic đều có đa số đảng viên cộng sản trong quốc hội của họ, và đến tháng 8, bất chấp việc đã tuyên bố trước bầu cử rằng sẽ không thực hiện hành động này, họ đã thỉnh cầu chính phủ Liên Xô về việc gia nhập Liên Xô. Lời thỉnh cầu được chấp thuận và Latvia chính thức sáp nhập vào Liên Xô.

Latvia hợp nhất vào Liên Xô vào ngày 5 tháng 8 năm 1940. Chính phủ Latvia lưu vong tiếp tục hoạt động trong khi nước cộng hòa nằm dưới quyền kiểm soát của Liên Xô. Vào mùa xuân năm 1941, chính phủ Trung ương Liên Xô bắt đầu kế hoạch trục xuất quy mô lớn các thành phần chống Xô viết từ các quốc gia Baltic bị chiếm đóng. Để chuẩn bị, tướng Ivan Serov, Phó Chính ủy An ninh cộng cộng Nhân dân của Liên Xô, đã ký Chỉ thị Serov. Trong đến 13–14 tháng 6 năm 1941, 15.424 cư dân Latvia — bao gồm 1.771 người Do Thái và 742 người thuộc sắc tộc Nga — bị trục xuất đến các trại và khu dân cư đặc biệt, hầu hết là ở Siberi.

1941–1945
Cuộc xâm lược của Đức Quốc xã đã diễn ra một tuần sau đó, cắt đứt ngay lập tức kế hoạch trục xuất hàng trăm nghìn người từ vùng Baltic. Quân đội Đức Quốc xã đã chiếm đóng Riga vào ngày 1 tháng 7 năm 1941. Ngay sau khi Đức Quốc xã thiết lập quyền lực của mình đối với Latvia, họ đã bắt đầu một quá trình thanh trừng người Do Thái và Gypsy, các vụ giết người diễn ra tại Rumbula.

Các vụ giết người được trao quyền cho Einsatzgruppe A, Wehrmacht và thủy quân lục chiến (tại Liepāja), cũng như các cộng tác viên người Latvia, bao gồm cả 500-1.500 thành viên của Arajs Commando khét tiếng (chỉ riêng lực lượng này đã sát hại 26.000 người Do Thái) và có 2.000 người Latvia hoặc hơn đã trở thành thành viên của SD. Đến cuối năm 1941 thì gần như toàn bộ số người Do Thái tại Latvia đều bị giết hoặc bị đưa đến các trại hành quyết. Thêm vào đó, có khoảng 25.000 người Do Thái bị đưa đến từ Đức, Áo và Cộng hòa Séc hiện nay, trong số đó có 20.000 người đã bị giết. Người ta tuyên bố rằng Holocaust đã lấy đi mạng sống của 85.000 người Latvia, đại đa số họ là người Do Thái.

Có một số lượng lớn người Latvia chống lại sự chiếm đóng của Đức. Phong trào kháng chiến bị phân chia thành các đơn vị ủng hộ độc lập dưới quyền Hội đồng Trung ương Latvia và các đơn vị du kích Xô viết của Phong trào Du kích Latvia có trụ sở tại Moskva. Đức Quốc xã có kế hoạch Đức hóa vùng Baltic sau chiến tranh. Vào năm 1943 và 1944 hai sư đoàn của Waffen-SS đã hình thành từ các tình nguyện viên người Latvia để giúp người Đức chống lại Hồng quân.

Hậu Thế chiến II
Năm 1944, quân đội Liên Xô đạt được bước tiến trên chiến trường và trên lãnh thổ Latvia đã xảy ra các trận chiến khốc liệt giữa Liên Xô và Đức Quốc xã, kết quả là người Đức thất bại. Trong suốt quá trình diễn ra chiến tranh, cả hai lực lượng này đều huy động người Latvia gia nhập quân đội của họ. Năm 1944, một phần lãnh thổ Latvia lại một lần nữa nằm dưới quyền kiểm soát của Liên Xô. Liên Xô ngay lập tức đã bắt đầu việc khôi phục lại hệ thống Xô viết. Sau khi người Đức đầu hàng, các du kích dân tộc chủ nghĩa Latvia đã cùng các cộng tác viên người Đức tiến hành cuộc chiến chống lại Liên Xô.

Những năm đầu tiên sau chiến tranh, khoảng 120.000 cư dân người Latvia đã bị cầm tù hoặc bị trục xuất đến các trại tập trung của Liên Xô (Gulag) vì bị kết tội cộng tác với Đức Quốc xã. Một số người đã thoát ra được và gia nhập vào Anh em Rừng. 130.000 người Latvia đã chạy sang phương Tây để trốn tránh quân đội Xô viết. Ngày 25 tháng 3 năm 1949, 43.000 cư dân nông thôn ("kulak") và những người dân tộc chủ nghĩa Latvia đã bị trục xuất đến Siberi trong một hành động mang tên "Beachcomber" tại toàn bộ ba nước Baltic, đã được lên kế hoạch sẵn ở Moskva vào ngày 29 tháng 1 năm 1949. Một chương trình giáo dục song ngữ đã được tiến hành ở Latvia, theo đó giới hạn việc sử dụng các ngôn ngữ thiểu số và ủng hộ việc dùng tiếng Latvia và tiếng Nga. Trong một số lĩnh vực tồn tại Nga hóa hoặc Latvia hóa.

Trong thời kỳ hậu chiến, Latvia áp dụng phương pháp nông trại Xô viết và các cơ sở hạ tầng kinh tế đã phát triển trong những năm 1920 và 1930 đã bị tiệt trừ. Khu vực nông thôn bị buộc phải tiến hành tập thể hóa.

Do Latvia vẫn duy trì được một cơ sở hạ tầng phát triển và có các chuyên gia được đào tạo nên chính quyền Moskva đã quyết định rằng một số trong số các nhà máy chế tạo tiên tiến nhất của Liên Xô sẽ đặt tại Latvia. Các ngành công nghiệp mới được hình thành tại Latvia, bao gồm một nhà máy sản xuất máy móc chính cho máy bay và các nhà máy kĩ thuật điện, cũng như một số nhà máy chế biến thực phẩm và lọc hóa dầu. Tuy nhiên, không có đủ nhân lực để vận hành các nhà máy mới được xây dựng. Để mở rộng sản xuất công nghiệp, công nhân từ bên ngoài CHXHCNXV Latvia (chủ yếu là người Nga) đã chuyển cư đến nước cộng hòa, khiến tỉ lệ người thuộc sắc tộc Latvia giảm một cách đáng kể.

Vào nửa cuối thập niên 1980, nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev đã bắt đầu tiến hành các cải cách chính trị và kinh tế tại Liên Xô, chúng được gọi là glasnost và Perestroika. Vào mùa hè năm 1987, các cuộc biểu tình lớn đầu tiên đã được tổ chức tại Riga ở tại Đài tưởng niệm Tự do- biểu tượng của độc lập. Vào mùa hè năm 1988, một phong trào dân tộc đã kết hợp lại thành Mặt trận Nhân dân Latvia. CHXHCN Latvia, cùng với các nước Baltic khác được cho phép có quyền tự trị lớn hơn vào năm 1988 và quốc kì Latvia trước đây được cho phép sử dụng, thay thế quốc kì Latvia Xô viết với vị thế quốc kì chính thức vào năm 1990. Mặt trận Nhân dân Latvia ủng hộ độc lập đã giành được hai phần ba số ghế trong Hội đồng Tối cao trong cuộc bầu cử vào tháng 3 năm 1990.

Ngày 4 tháng 5, Hội đồng tuyên bố ý định muốn khôi phục lại độc lập hoàn toàn cho Latvia sau một thời gian chuyển tiếp thông qua các cuộc đàm phán với Liên Xô. Đây cũng là ngày CHXHCNXV Latvia đổi tên thành Cộng hòa Latvia. Tuy nhiên, chính quyền trung ương tại Moskva tiếp tục xem Latvia là một cộng hòa Xô viết. Tháng 1 năm 1991, các lực lượng chính trị và quân sự Liên Xô đã tiến hành các nỗ lực nhằm lật đổ chính quyền Cộng hòa Latvia song đã không thành công. Trong thời gian chuyển tiếp này, Moskva vẫn duy trì nhiều cơ quan nhà nước trung ương có thẩm quyền tại Latvia. Mặc dù vậy, 73% tất cả các cư dân Latvia đã khẳng định rằng mình ủng hộ mạnh mẽ trong cuộc trưng cầu dân ý không rằng buộc vào ngày 3 tháng 3 năm 1991. Cộng hòa Latvia tuyên bố chấm dứt thời kỳ chuyển tiếp và khôi phục độc lập hoàn toàn vào ngày 21 tháng 8 năm 1991 sau Cuộc đảo chính Xô viết năm 1991 thất bại. Latvia, cùng với Litva và Estonia trên thực tế đã không còn là một bộ phận của Liên Xô bốn tháng trước khi nó chính thức chấm dứt tồn tại (26 tháng 12 năm 1991). Ngay sau đó, vào ngày 6 tháng 9, nền độc lập của các nước Baltic được Liên Xô công nhận. Ngày nay, Cộng hòa Latvia và các quốc gia Baltic còn lại xem mình là kế thừa các quốc gia có chủ quyền tồn tại từ 1918–1940, và không chấp thuận kế thừa tính pháp lý với CHXHCN Latvia trước đó. Sau khi độc lập, Đảng Cộng sản Latvia ngưng hoạt động, và một số quan chức cấp cao của CHXHCNXV Latvia đã phải đối mặt với các hành động truy tố vì vai trò của họ trong các hành vi vi phạm nhân quyền trong chế độ CHXHCNXV Latvia.

Các Chủ tịch Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Latvia:
 Vilis Lācis: 1940 - 1959
 Jānis Peive: 27/11/1959 - 23/4/1962
 Vitālijs Rubenis: 23/4/1962 - 5/5/1970
 Jurijs Rubenis: 5/5/1970 - 6/10/1988
 Vilnis Edvīns Bresis: 1988 - 1990

Tham khảo

Latvia
Lịch sử Latvia
Cựu quốc gia châu Âu
Khối phía Đông
Chiếm đóng các nước Baltic
Latvia
Cựu quốc gia Baltic


title: Thuyết kinh tế của Reagan

text:
Thuyết kinh tế của Reagan (hay Chính sách kinh tế của Reagan) - có tên Reaganomics (viết nối của hai từ Reagan và economics do Paul Harvey đưa ra) - là kết hợp các biện pháp kinh tế được Tổng thống Mỹ Ronald Reagan đưa ra trong hai nhiệm kỳ tổng thống của mình, được coi là một trong những thuyết kinh tế chủ đạo trong lịch sử phát triển kinh tế của Mỹ. Chính sách kinh tế dưới thời Reagan là kết hợp các biện pháp giảm thuế với chi tiêu mạnh cho quốc phòng. Điều này giúp nền kinh tế tăng trưởng nhưng lại khiến nợ của quốc gia tăng gấp nhiều lần. Ngày nay, dưới thời Tổng thống Geogre W. Bush, nó lại có dịp được sử dụng.

Học thuyết Reaganomics dựa vào quan điểm cho rằng một khi giảm thuế, người lao động hoặc nhà đầu tư sẽ có thêm một khoản tiền trong thu nhập của họ và đổ sang chi tiêu, giúp tăng cầu cho sản xuất. Điều này dẫn tới thêm đầu tư và công ăn việc làm. Sản lượng tăng, sức ép lạm phát giảm và tiền tệ lưu thông giúp kiểm soát thâm hụt ngân sách.

Cho tới nay, chính sách kinh tế của Reagon vẫn còn gây chia rẽ sâu sắc. Câu hỏi liệu học thuyết Reaganomics có lợi hay hại cho nước Mỹ, công bằng hay bất công cho các nhóm thu nhập khác nhau, chắc sẽ không bao giờ tìm được câu trả lời cuối cùng.

Nội dung chính
Milton Friedman phát biểu"Reaganomics có bốn điểm chính đơn giản: Giảm mức thuế, giảm luật lệ, giảm chi tiêu ngân sách, và sử dụng chính sách tiền tệ để giảm lạm phát. Dù Reagan không đạt được tất cả mục tiêu của ông, nhưng ông đã đạt được nhiều tiến bộ tốt."

Tuy nhiên, chủ đề trọng tâm trong chương trình nghị sự quốc gia của Reagan là quan điểm của ông cho rằng chính phủ liên bang đã trở nên quá cồng kềnh và lạm dụng. Vào đầu thập kỷ 1980, đồng thời với việc cắt giảm thuế, Reagan cũng giảm mạnh các chương trình xã hội. Trong suốt nhiệm kỳ của mình, Reagan cũng tiến hành một chiến dịch nhằm giảm bớt hoặc xóa bỏ các hoạt động điều tiết của chính phủ tác động tới người tiêu dùng, việc làm và môi trường. Tuy nhiên, cùng lúc đó, ông sợ rằng nước Mỹ thờ ơ với quân đội của mình sau chiến tranh Việt Nam nên đã đẩy mạnh chi tiêu cho quốc phòng.

Khen ngợi
William Niskanen - cựu chủ tịch Hội đồng cố vấn kinh tế của Reagan, hiện giữ chức chủ tịch Viện Cato - nhận định rằng học thuyết đa phần đã thành công. Chính sách được áp dụng, vào thời điểm Reagan bắt đầu đổ tiền vào lĩnh vực quân sự. Giờ đây, người ta cho rằng nó giúp dẫn tới sự sụp đổ của Liên Xô, vì nước này thua Mỹ trong cuộc chạy đua tiêu tiền cho vũ khí.

Năm 1980, khi Reagan được bầu lên, tỷ lệ lạm phát ở mức 13,5%/năm. Nó giảm xuống dưới 5% khi ông từ nhiệm năm 1989.

Dưới sự điều hành của cựu chủ tịch Quỹ dự trữ liên bang (FED) Paul Volcker, tỷ lệ lãi suất lên đến 19% năm 1981 – so với mức 1% ngày nay. Nền kinh tế suy thoái trước khi phục hồi cuối năm 1982.

"Chính sách kiểm soát tiền tệ chặt chẽ, đầu tiên dưới thời Volcker và sau đó dưới thời (chủ tịch FED hiện giờ) Alan Greenspan sẽ không thể nào thực thi, nếu không có sự ủng hộ mạnh mẽ của tổng thống", Niskanen bình luận.

Phê phán
Những người chỉ trích gọi phương thuốc kinh tế của Reagan - đẩy mạnh giảm thuế cho người giàu và giảm bớt bàn tay quản lý của chính phủ - là "chính sách kinh tế nhỏ giọt". Đến cuối thập kỷ, đất nước nợ 3.000 tỷ USD.

Đọc thêm
 Tóm lược lịch sử nền kinh tế Mỹ

Chú thích
<references \>

Tham khảo

Kinh tế học
Học thuyết kinh tế
Kinh tế chính trị


title: Tán thủ

text:
Tán thủ (tiếng Trung: 散手, tiếng Anh: Sanshou) là võ chiến đấu tay không tự do ra đời ở Trung Quốc chú trọng vào các dạng chiến đấu tự do thực tế, đòi hỏi sự thành thạo các kỹ thuật võ thuật Trung Hoa (còn gọi là kungfu). Bản thân môn tán thủ lại được phân chia ra 3 dạng:

Tán thủ Thể thao (Sport Sanshou, Chinese Kickboxing): Đòn thế thể thao;

Tán thủ Dân sự (Civillian Sanshou): Đòn thế dân sự;

Tán thủ Quân sự (Military Sanshou, AKA Qinna Gedou): Đòn thế dành cho quân đội.

Tại Việt Nam hiện đang lưu hành 2 dòng là: Tán thủ dân sự và Tán thủ thể thao.

Lịch sử hình thành
Sau thời kỳ chiến tranh thế giới thứ 2, nhất là sau cuộc chiến tranh tại bán đảo Triều Tiên 1950 - 1953, chính phủ Trung Quốc nhận thấy rằng khoa học huấn luyện chiến đấu tay không dành cho quân đội là cực kỳ quan trọng. Bành Đức Hoài, một trong mười Nguyên soái của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, người được giao trọng trách huấn luyện trong thời chiến tranh, người có sáng kiến tập hợp các võ sư tài giỏi của 92 tỉnh trên toàn Trung Quốc cùng với các võ sư huấn luyện của quân đội Trung Quốc nghiên cứu, so sánh, chắt lọc các tuyệt kỹ cận chiến hiệu quả nhất. Một hệ thống chiến đấu tay không hiệu quả đã ra đời và được phát triển dựa theo 3 nhân tố: Đơn giản, trực tiếp, hiệu quả lớn và đòn đánh nhanh - mạnh - hiểm ác hơn địch thủ.

Hệ thống chiến đấu này đã được trải qua nhiều cuộc thử nghiệm trên toàn lãnh thổ Trung Quốc, và đã được đem ra thử nghiệm nhiều lần. Sau đó quân đội Trung Quốc liên tục nghiên cứu các tuyệt kỹ mới từ các môn các phái võ thuật Trung Hoa, quyền Anh, quyền Thái, vật Mông Cổ,.. đem vào trong môn này và truyền dạy trong lực lượng đặc nhiệm Trung Quốc, và toàn bộ chương trình này hoàn tất vào năm 1972.

Bên cạnh Tán thủ dành cho quân đội đặc nhiệm Trung Quốc, thì Tán thủ dân sự cũng được phát triển theo các khoá đào tạo võ thuật đặc biệt cho các cá nhân võ sư thành viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Sau đó môn Tán thủ dân sự này lại được mài dũa qua các kỳ so tài cùng vơí các môn các võ phái nổi danh khác của Trung Quốc. Những sự trao đổi võ thuật này rất thông dụng vào thời kỳ Cách mạng Văn hoá 1966 – 1976.

Trong những năm gần đây, Tán thủ thể thao đã và đang được sự cổ vũ phát triển của Chính phủ Trung Quốc. Nguyên nhân một phần là xuất phát từ thực tế yếu kém của võ thuật Trung Hoa, bằng chứng là trong thập niên 70, 80 của thế kỷ XX, có những cuộc tỷ thí giữa võ thuật Trung Quốc và Muay Thai và kết thúc bởi những kết quả thảm bại của võ thuật Trung Hoa từ đó đã thúc giục sự trợ giúp của Chính phủ Trung Quốc, người Trung Quốc cũng đã bắt đầu cải tiến đơn giản hoá và nâng cao tính hiệu quả cho võ thuật Trung Hoa và phát triển môn Tán Thủ.

Vào thời gian những năm đầu thập kỷ 80 đã diễn ra những cuộc so tài không chính thức và sau đó được chiếu lên TV, hầu hết những võ sĩ tham dự đều thuộc lực lượng đặc nhiệm của công an và quân đội Trung Quốc. Mặc dầu vậy, Tán thủ thể thao vẫn giữ gần như nguyên vẹn những đặc trưng của võ thuật ứng dụng và võ vật vùng Nội Mông trong quân đội. Sau đó chính phủ Trung Quốc ủng hộ Tán thủ trở thành môn thể thao quốc gia, và được phép tổ chức các giải tranh tài quốc gia và quốc tế hàng năm.

Đòn thế
Môn tán thủ được khởi xướng từ quân đội đặc nhiệm Trung Quốc, rồi cảnh sát áp dụng để trấn áp tội phạm,… nên đặc thù của nó là hệ thống kỹ thuật chiến đấu thực dụng. Hệ thống này áp dụng các nguyên tắc vật lý, giải phẫu cơ thể học, sinh lý phản xạ học, các chức năng sinh lý của cơ thể người. Đó thực sự là một hệ thống chiến đấu thực không có tên riêng biệt, nhưng lại bao trùm hầu hết các kỹ năng chiến đấu, cầm nã, vật, chiến đấu trong mọi tư thế, tay không chống vũ khí từ các môn võ cổ truyền Trung Quốc, và lại được du nhập thêm các kỹ thuật chiến đấu tay không hiện đại của các môn như boxing, quyền Thái, vật,…. Và thường hay áp dụng nguyên tắc chiến thuật, chiến lược cận chiến hơn là các kỹ thuật cổ điển.

Tán thủ quân đội thiên về các đòn cầm nã, triệt và bẻ khớp, siết cổ, … tập luyện công phá nhiều. Hệ thống này lại được phân chia cho từng lực lượng khác nhau như hệ thống chiến đấu của quân đội đặc nhiệm thiên về đòn thế tiêu diệt hay huỷ diệt đối thủ, hơi khác với hệ thống chiến đấu của cảnh sát đặc nhiệm là trấn áp đối thủ, nhưng đều có đặc điểm chung là cùng có nguyên tắc huấn luyện giống nhau.

Do tính chất tội phạm ngày càng gia tăng tại Trung Quốc, môn tán thủ dân sự cũng được sự cổ vũ của chính phủ Trung Quốc nhằm tăng cường khả năng tự vệ trong dân chúng. Và từ đây một hệ thống tán thủ dân sự cũng được phát triển hoàn thiện, hệ thống này cũng gần đầy đủ nhưng không có các tuyệt kỹ giết chết đối thủ như các kỹ thuật của quân đội đặc nhiệm. Đến ngày nay nhiều môn võ tại Trung Quốc cũng đã đưa các kỹ thuật chiến đấu của tán thủ du nhập vào làm tuyệt kỹ cận chiến của môn phái họ, và được gọi là các kỹ năng đánh cận chiến. Tán thủ dân sự thiên về lối đánh đầu gối và cùi chỏ gần giống với quyền Thái hay còn gọi tán đả vương (Sandawang) hoặc tán thủ vương (Sanshouwang); ở các trận đấu này tính chất kịch liệt và lối đánh tàn khốc được đưa lên hàng đầu, cho nên các môn các phái võ thuật Trung Quốc hiện nay hầu hết đều đưa nội dung này vào huấn luyện trong chương trình thực hành võ thuật.

Ngày nay, do tính chất quốc tế hoá, các môn võ cần có tính phổ biến cho quảng đại quần chúng khắp nơi trên thế giới, nên mới hình thành trường phái mới thể thao hơn gọi là tán thủ thể thao hoặc với tên gọi khác là lôi đài (lei tai), các võ sĩ phải mang găng, mũ đội đầu, áo giáp bảo vệ,….Các trận đấu của tán thủ thể thao được cho phép áp dụng đủ các đòn đấm, đá, quật, vật. Các đòn đầu gối, cùi chỏ, đánh bằng đầu, cầm nã, khoá bẻ khớp đều không được phép sử dụng, nhưng vẫn được phép gài đòn (hoặc nêm đòn) để đánh ngã hoặc đánh nốc-ao (knock out) đối thủ trên sàn đấu.

Đặc trưng huấn luyện
Tán thủ của quân đội (AKA Qinna Gedou) và tán thủ dân sự huấn luyện thiên về đấm, đá, cầm nã, quật, vật, chiến đấu mặt đất, và kỹ thuật chống vũ khí có sử dụng các dụng cụ hỗ trợ, các kỹ thuật có tính chất phù hơp với lối đánh tự do không có quy tắc, không có các thế tấn (ẩn tấn), không có các bài tập cổ điển.
Tán thủ thể thao tương tự như huấn luyện kick-boxing, có thêm các kỹ thuật vật, quật và đánh ngã. Các nguyên tắc vật lý được áp dụng triệt để gia tăng khả năng chiến đấu của các võ sĩ. Tán thủ thể thao, mặc dù là môn võ thể thao, các võ sĩ được mặc áo giáp, găng tay, mũ đội đầu, che hạ bộ, bảo vệ xương ống đồng nhưng do tính chất kịch liệt của nó mà rất nhiều võ sỹ sau các lần thượng đài đã phải ngừng tập luyện do bị các chấn thương rất nặng đeo đẳng.

Các nhóm kĩ thuật cơ bản:

1/ Nhóm Kĩ thuật Cơ bản công

2/ Nhóm Kĩ thuật đòn Tay

3/ Nhóm Kĩ thuật đòn Chân

4/ Nhóm Kĩ thuật đòn Vật

5/ Nhóm Kĩ thuật đòn Bắt chân đánh ngã

6/ Nhóm Kĩ thuật đánh đối phương ra đài

7/ Nhóm Kĩ thuật phối hợp Tay - Chân liên hoàn (Tổ hợp đòn)

Luật thi đấu
Luật thi đấu của Hiệp hội Wushu Trung Quốc quy định 2 VĐV thi đấu được sử dụng các kỹ thuật sau đây:

1/ Đòn Tay tấn công hiệu quả, trúng đích và đủ lực vào vùng đầu được 1 điểm.

2/ Đòn Chân tấn công hiệu quả, trúng đích và đủ lực vào vùng đùi hoặc hông đựợc 1 điểm. Đòn Chân tấn công hiệu quả, trúng đích và đủ lực vào vùng đầu hoặc thân mình đựợc 2 điểm.

3/ Đòn Vật thực hiện hiệu quả:

Đánh ngã đối phương trong tư thế đứng đựợc 2 điểm.

Đánh ngã đối phương trong tư thế năm trên dưới đựợc 1 điểm.

4/ Đòn Bắt chân đánh ngã thực hiện hiệu quả:

Đánh ngã đối phương trong tư thế đứng đựợc 2 điểm.

Đánh ngã đối phương trong tư thế nằm trên dưới đựợc 1 điểm.

5/ Kĩ thuật đánh đối phương ra đài hiệu quả được 2 điểm.

Chú thích

Liên kết ngoài

Võ thuật Trung Hoa
Wushu
Môn thể thao cá nhân
Thể thao đối kháng


title: Khu vườn bí mật

text:
Secret Garden (Hangul: 시크릿 가든) là 2010 Nam bộ phim truyền hình Hàn Quốc, với sự tham gia của Ha Ji-won, Hyun Bin, Yoon Sang-hyun, Kim Sa-rang, Lee Jong-suk và Yoo In-na. Đã được phát sóng trên kênh SBS từ ngày 13 tháng 11 năm 2010 đến 16 Tháng 1 năm 2011. Nó đã giành một số giải thưởng tại lễ trao giải của đài SBS và Paeksang Arts 47 giải thưởng trong năm 2011.

Nội dung
Bộ phim kể về câu chuyện của Gil Ra Im (Ha Ji-won), một stuntwoman nghèo và khiêm nhường mà vẻ đẹp và cơ thể là đối tượng của sự ghen tị giữa các diễn viên hàng đầu, và Kim Joo Won (Hyun Bin), một CEO kiêu ngạo và lập dị, những người duy trìhình ảnh của sự hoàn hảo dường như. Cuộc gặp gỡ tình cờ của họ, khi Joo Won sai lầm Ra Im cho nữ diễn viên Park Chae Rin, đánh dấu sự khởi đầu của một căng thẳng, cãi nhau mối quan hệ, thông qua đó Joo Won cố gắng che giấu một điểm thu hút ngày càng tăng Ra Im rằng cả hai bối rối và quấy rầy anh. Những vấn đề phức tạp hơn nữa, một chuỗi kết quả của các sự kiện trong họ trao đổi cơ thể kỳ lạ.

Diễn viên

Diễn viên chính
 Hyun Bin vai Kim Joo Won
 Ha Ji Won vai Gil Ra Im
 Yoon Sang Hyun vai Choi Woo Young / Oska
 Hoa hậu Hàn Quốc 2000 Kim Sa Rang vai Yoon Seul
 Lee Jong-suk vai Han Tae Sun
 Yoo In-na vai Im Ah Young
 Lee Philip vai Giám đốc Im Jong Soo
 Kim Ji Sook vai Moon Yeon Hong
 Park Joon Geum vai Moon Boon Hong
 Kim Sung-oh (김성오) vai Thư ký Kim

Diễn viên phụ
 Choi Yoon-so vai Kim Hee-won
 Kim Sung-kyum vai Moon Chang-soo
 Lee Byung-joon vai Park Bong-ho
 Sung Byung-sook vai Park Bong-hee
 Yoon Gi-won vai Choi Dong-kyu
 Kim Gun vai Yoo Jong-heon
 Yoo Seo-jin vai Lee Ji-hyun
 Jang Seo-won vai Hwang Jung-hwan
 Jung In-gi vai cha của Ra-im
 Baek Seung-hee vai Park Chae-rin
 Kim Dong-gyoon vai giám độc
 Kim Mi-kyung vai chủ nhà trọ
 Nam Hyun-joo vai giám đốc Nam
 Kim Sung-hoon
 Kang Chan-yang
 Min Joon-hyun vai smoking man
 Heo Tae-hee vai khách thô lỗ trong buổi tiệc
 Song Yoon-ah vai chính cô (khách mời)
 Beige (khách mời)
 Lee Joon-hyuk vai chính anh (khách mời, tập 8)
 Baek Ji-young vai chính cô (khách mời, tập 13)
 Son Ye-jin vai chính cô (khách mời, tập 20)

Nhạc phim

CD 1
 That Woman - Baek Ji-young
 You Are My Spring - Sung Si-kyung
 Reason - 4MEN
 Here I Am - 4MEN & Mi
 Appear - Kim Bum-soo
 One Woman - BeBe Mignon
 I Can't - Mi
 Scar - BOIS
 Appear (Ballad ver.) - Yoari
 You Are My Everything – Jung Ha-yoon
 Here I Am (Piano ver.) – Mi
 That Man - Baek Ji-young

CD 2
 That Man - Hyun Bin
 Tears Stains - Yoon Sang-hyun
 Liar - Yoon Sang-hyun
 Gazing – Yoon Sang-hyun
 Here I Am (Drama ver.) – Yoon Sang-hyun
 Fairy Tale (Inst.) - Yiruma
 Main Title
 Lovely Oscar
 Guardian Angel
 Mystery Garden
 Love Potion
 My Darling Lime
 Confusion
 My Daddy
 Virgin Love
 Secret Garden

Đánh giá

Giải thưởng

Giải SBS Drama - 2010
 Nam diễn viên xuất sắc hàng đầu - (Drama Special) - Hyun Bin
 Nữ diễn viên xuất sắc hàng đầu (Drama Special) - Ha Ji Won
 Netizen Popularity Award (Kịch)
 Netizen Popularity Award - Ha Ji Won và Hyun Bin
 Cặp đôi đẹp nhất - Ha Ji Won và Hyun Bin
 Top 10 Sao - Ha Ji Won và Hyun Bin

Giải Baeksang Arts lần thứ 47
 Giải thưởng xuất sắc nhất Daesang - Diễn viên của năm - Hyun Bin
 Bộ phim truyền hình xuất sắc nhất - Best drama
 Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất - Yoo In-na
 Biên kịch xuất sắc nhất (Kim Eun-Suk)

Giải Seoul International Drama lần thứ 6
 Đạo diễn bộ phim truyền hình xuất sắc nhất: Shin Woo-chul
 Biên kịch bộ phim truyền hình xuất sắc nhất: Kim Eun-sook
 Soundtrack bộ phim truyền hình tốt nhất: Baek Ji-young "That Woman"

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2010
Phim truyền hình SBS, Hàn Quốc


title: Tassili n'Ajjer

text:
Tassili n'Ajjer (Berber: Tasili n Ajjer, ; "Cao nguyên của những con sông") là một vườn quốc gia nằm ở tỉnh Tamanghasset thuộc sa mạc Sahara, trên một cao nguyên rộng lớn phía đông nam của Algérie. Tại đây có chứa một trong những nhóm nghệ thuật hang động thời tiền sử quan trọng nhất trên thế giới bao gồm hàng ngàn bản vẽ điêu khắc nghệ thuật trên đá thời tiền sử ghi chép lại sự thay đổi khí hậu, cuộc sống của con người, động vật ở sa mạc Sahara từ 6.000 năm trước công nguyên đến thế kỷ 1. Ngoài ra, nơi đây còn là cảnh quan danh thắng nổi bật với những cột đá thiên nhiên trên sa mạc được hình thành do quá trình địa chất và sự bào mòn của khí hậu. Với diện tích , Tassili n'Ajjer được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1982.

Địa lý và khí hậu
Tassili n'Ajjer là một cao nguyên đá sa thạch và cát rộng lớn nằm ở vùng trung tâm của sa mạc Sahara, phía đông nam Algieria gần biên giới với các quốc gia Libya, Niger và Mali với diện tích lên đến 72.000 km². Điểm cao nhất trên cao nguyên này là đỉnh núi Adrar Afao cao 2.158 mét. Thị trấn gần nhất là ốc đảo Djanet nằm cách Tassili n'Ajjer khoảng  về phía tây nam. Địa điểm khảo cổ tại đây được chỉ định là vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển thế giới và Di sản thế giới của UNESCO.

Cao nguyên cũng là nơi mang giá trị thẩm mỹ và địa chất. Toàn cảnh của nó về sự hình thành địa chất bao gồm các khu rừng đá, sa thạch bị xói mòn, giống như một cảnh quan trên Mặt trăng.

Thời kỳ đồ đá mới Subpluvial, nơi đây từng có rất nhiều các con sông, các hẻm núi xanh tươi, khí hậu ẩm ướt, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi của con người giai đoạn Bovidian (4,000 - 1.500 năm TCN). Nhưng gió đã làm khô cạn dần các lòng sông và hồ, làm khí hậu nơi đây khô cằn và khắc nghiệt.

Địa chất
Phần lớn cao nguyên là đá sa thạch. Chúng được nhuộm màu bởi một lớp oxit kim loại mỏng, tạo màu cho các thành tạo đá ở bất cứ nơi đâu từ đen cho đến đỏ xỉn. Xói mòn trong khu vực đã tạo thành khoảng 300 vòm đá tự nhiên cùng nhiều địa hình ngoạn mục từ kỷ Cambri khác.

Sinh thái học
Do độ cao và tính giữ nước của đá sa thạch mà thảm thực vật ở đây có phần phong phú hơn so với khu vực sa mạc lân cận. Tại đây bao gồm một khu rừng rất đa dạng các loài đặc hữu và bị đe dọa như Bách Sahara và Hương đào Sahara ở nửa phía đông của khu vực. Tassili n'Ajjer thuộc hệ sinh thái Rừng cây bụi vùng núi Tây Sahara.

Về động vật, tại đây từng tồn tại một quần thể Cá sấu Tây Phi cho đến thế kỷ 20. Nhiều loài động vật khác vẫn tồn tại trên cao nguyên trong đó có cả Cừu Mouflon, loại động vật có vú lớn nhất còn sót lại được miêu tả trong các bức tranh đá của khu vực.

Văn hóa
Vườn quốc gia là một trong những ví dụ điển hình của nghệ thuật tranh hang động thời tiền sử, thời kỳ Equidian và kết thúc ở thời kỳ đồ đá mới. Với khoảng 15.000 bức vẽ và điêu khắc đã miêu tả cuộc sống, lao động, động vật (ngựa, lạc đà, voi), sự biến đổi của khí hậu đã khiến dân cư ở đây dần thưa thớt tập trung nhiều ở Djanet gần Illizi. Ngoài ra, tại đây còn có rất nhiều các chữ tượng hình điêu khắc, các mảnh gốm, hài cốt khảo cổ, các hang động sinh sống và gò chôn cất người chết của con người có niên đại lên đến 10.000 năm tuổi. Sau khi được phát hiện vào năm 1933, nơi đây đã nổi tiếng trên khắp thế giới với một công viên khảo cổ về nghệ thuật khắc đá của những người tiền sử sinh sống trên sa mạc Sahara.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Video
 The natural arches of the Tassili n'Ajjer

Vườn quốc gia Algérie
Di sản thế giới tại Algérie
Khu dự trữ sinh quyển Algérie
Tuareg
Sahara


title: Đồng Nhân (phường)

text:
Đồng Nhân là một phường thuộc quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Phường Đồng Nhân có diện tích 0,15 km², dân số năm 2022 là 8.196 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Trên địa bàn phường có đền Đồng Nhân thờ Hai Bà Trưng, là di tích văn hóa cấp quốc gia.

Chú thích

Tham khảo


title: Vách đá Bandiagara

text:
Vách đá Bandiagara là một vách đá nằm tại vùng đất của Dogon, thuộc vùng Mopti, Mali. Đây là một vách đá sa thạch cao đến 500 mét so với những đồng cát thấp hơn ở phía nam.

Khu vực vách đá ngày nay vẫn là một nơi ở của người Dogon. Trước Dogon, đây là nơi trú ẩn của những người Tellem và Toloy. Nhiều cấu trúc có từ thời kỳ này vẫn còn tồn tại. Vách đá được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1989.

Bandiagara là vách đá sa thạch có chiều dài khoảng 150 km có hướng nam-đông bắc và kéo dài tới khối núi Grandamia. Kết thúc của khối núi là Núi Hombori cao 1.115 mét là đỉnh cao nhất Mali. Do có những đặc điểm khảo cổ, dân tộc học và địa chất, toàn bộ khu vực này là một trong những địa điểm hùng vĩ nhất ở Tây Phi.

Lịch sử
Người Tellem sống trong hang đá, những người sau đó bị đẩy ra bởi sự xuất hiện của người Dogon, từng sống ở sườn dốc của vách đá. Di sản của người Tellem thể hiện rõ trong các hang đá với những hình khắc và tập tục chôn cất người chết trên cao, để tránh những trận lũ quét thường xuyên của khu vực.

Hàng chục ngôi làng nằm dọc theo vách đá, như là Kani Bonzon. Chính gần ngôi làng này, những người Dogon đã đến vào thế kỷ 14, và từ đó họ mở rộng trên khắp cao nguyên, vách đá và vùng đồng bằng của Seno-Gondo.

Theo truyền miệng địa phương, những người Dogon không bị các thế lực thực dân Pháp làm phiền do các đường hầm tự nhiên được dệt xuyên qua vách đá. Chỉ có những người Dogon mới biết về các đường hầm, và có thể sử dụng chúng để phục kích và đẩy lùi những kẻ xâm lược.

Tự nhiên
Vách đá Bandiagara nằm ở vùng phía Nam sa mạc Sahara, một khu vực khô cằn với lượng mưa hàng năm chỉ khoảng 580 mm nhưng mang vẻ đẹp tự nhiên của một cao nguyên đá độc đáo ở Tây Phi, với sự đa dạng về địa mạo địa hình (cao nguyên, vách đá và đồng bằng) và sự hiện diện của các cảnh quan tự nhiên (hang động, hang đá, cồn cát) bị ảnh hưởng bởi xói mòn. Địa chất ở đây là đá sa thạch được hình thành từ kỷ Cambri và kỷ Ordovic. Ở một số cao nguyên trong khu vực còn có đá ong và đá quặng.

Đây còn là môi trường tự nhiên của các loài thực vật đặc hữu vách đá, khe đá và cao nguyên bao gồm các cây lấy thuốc và cây gỗ. Động vật thì gồm có: cáo, chó rừng, cá sấu, bồ câu đá...

Văn hóa
Nơi đây còn được gọi với cái tên vùng đất của Dogon là cảnh quan văn hóa rộng lớn lên đến 400.000 ha gồm 289 ngôi làng nằm trên 3 vùng tự nhiên ở đây là: cao nguyên đá sa thạch, vách núi và vùng đồng bằng. Con người đã sinh sống ở nơi đây từ thời kỳ đồ đá cũ, họ sống hòa nhập với cảnh quan thiên nhiên, ở các hang núi trên các vách đá.

Đến thế kỷ 15, nơi đây là một nơi trú ẩn quan trọng mang ý nghĩa phòng thủ. Công sự ở nơi đây bao gồm nhà ở, kho thóc, bàn thờ tổ tiên, thánh đường, nghĩa trang và Togu Na (nhà cộng đồng), trong đó nhiều nhất là nhà ở và các kho thóc. Nguyên liệu để xây dựng là tất cả những gì có sẵn trên cao nguyên đá này, đã phản ánh sự khéo léo và tín ngưỡng tâm linh, quan điểm về sự sống cái chết của họ.

Kho thóc và nhà ở (Gin'na) được xây dựng với nhiều cửa ra vào, được trang trí rất nhiều họa tiết điêu khắc. Nổi bật hơn cả là các Togu na là một nơi trú ẩn lớn được xây dựng bằng các cọc gỗ được trạm khắc và khu vực thờ cúng tổ tiên gọi là Binu.

Ngoài ra, khu vực này là một trong những trung tâm chính cho các nền văn hóa vùng Dogons, giàu truyền thống cổ xưa với các nghi lễ, văn hóa nghệ thuật và văn hóa dân gian lâu đời.

Hình ảnh

Tham khảo

Địa điểm khảo cổ Mali
Di sản thế giới tại Mali


title: Trường Trung học phổ thông Kiến An

text:
Trường Trung học phổ thông (THPT) Kiến An là một ngôi trường Trung học phổ thông tại quận Kiến An, thành phố Hải Phòng. Được thành lập năm 1959, đây là ngôi trường trường cấp 3 đầu tiên ở Hải Phòng được xây dựng hoàn toàn mới trong chế độ XHCN.

Lịch sử

Giai đoạn 1959 - 1965

Trường cấp 3 tỉnh Kiến An được thành lập vào năm 1959, là ngôi trường trường cấp 3 đầu tiên ở Hải Phòng được xây dựng hoàn toàn mới trong chế độ XHCN.

Trong năm học đầu tiên 1959 - 1960, trường gồm cả cấp 2 và cấp 3. Riêng cấp 3 mới chỉ có 2 lớp học với khoảng 100 học sinh và 7 giáo viên vừa làm công tác quản lý, vừa kiêm nhiệm nhiều môn học.

Năm học thứ hai 1960-1961, trường được tách ra và năm học thứ ba 1961 - 1962 trở thành một trường phổ thông cấp 3 hoàn chỉnh có 9 lớp học. Mùa hè năm 1962, hai lớp 10 đầu tiên của trường tốt nghiệp và đa số học sinh đã trở thành sinh viên của các trường đại học. Chi bộ Đảng của nhà trường được thành lập vào năm 1960, phong trào thi đua lao động, văn nghệ, thể dục thể thao rất sôi nổi.

Ngày 18-01-1960, Trường cấp 3 Kiến An đã vinh dự được đi đón Bác Hồ trong dịp Người về thăm Đảng bộ và Quân dân tỉnh Kiến An.

Giai đoạn 1965 - 1975
Năm 1965, nhà trường thực hiện lệnh sơ tán của chính quyền, giáo viên và học sinh được di tản về các trường cấp 3 ngoại thành như An Dương, An Lão, Vĩnh Bảo,...

Đến tháng 9 năm 1970, Trường cấp 3 Kiến An được tái lập trở lại ngay trên ngôi trường cũ. Ngày đầu tái lập, trường có 10 lớp với tổng số 448 học sinh, gồm 4 lớp 8, 3 lớp 9, 3 lớp 10. Cơ sở vật chất của trường có một nhà hai tầng với 10 phòng học, hai gian nhà cấp 4, một ao trường và một thửa ruộng cấy lúa nằm giữa trường cấp 2 và trường cấp 3.

Trường có 25 giáo viên do thầy Tạ Đức Hùng làm Hiệu trưởng, được chia thành 4 tổ chuyên môn: Tổ Toán, tổ Văn, Tổ Lí-Hoá-Sinh-Thể dục-Kĩ thuật, Tổ Sử -Địa-Chính trị- Ngoại ngữ và Tổ Văn phòng.

Sau hai năm học, mùa hè năm 1972, đế quốc Mĩ đánh phá trở lại miền Bắc, thầy và trò Trường cấp 3 Kiến An phải rời đi sơ tán vào thôn Đẩu Sơn, xã Bắc Hà: vừa giảng dạy, học tập, vừa lao động dựng xây 3 địa điểm làm lớp học sơ tán.
Tháng 1 năm 1973,Hiệp định Pari được ký kết, Mĩ ngừng ném bom trên miền Bắc, thầy và trò Trường cấp 3 Kiến An từ nơi sơ tán về lại trường. Các năm học 1973-1974, 1974-1975 nhà trường có nhiều cố gắng đáng ghi nhận trong công tác dạy học và các hoạt động lao động sản xuất, rèn luyện nếp sống cho học sinh.

Giai đoạn 1975 - 1985
Sau ngày hoà bình thống nhất, thầy và trò Trường PTTH Kiến An tiếp tục chặng đường xây dựng và phát triển, "dạy chữ dạy người". Quy mô của trường cho đến năm 1979 là 20 lớp học. Ngoài dãy nhà 2 tầng gồm 10 phòng học có từ trước, học sinh học theo 2 khối sáng và chiều, trường được xây thêm một dãy nhà 2 tầng gồm 8 phòng, dùng làm phòng thư viện, thí nghiệm, văn phòng và phòng đợi của giáo viên. Thầy Tạ Đức Hùng tiếp tục là hiệu trưởng, đội ngũ giáo viên có khoảng 40 người, nhiều giáo viên tâm huyết được nhân dân, học sinh và đồng nghiệp tin tưởng, kính trọng sâu sắc. Nhà trường có nề nếp sinh hoạt chuyên môn nghiêm túc, chất lượng cao.

Ở giai đoạn này Trường Kiến An cùng với Trường Ngô Quyền và Thái Phiên là ba ngôi trường dẫn đầu thành phố về chất lượng văn hoá và rèn luyện đạo đức cho học sinh.

Giai đoạn 1986 - nay

Trong thời kỳ đổi mới, hội nhập của đất nước, Trường thpt Kiến An đã phát triển vượt bậc không ngừng lớn mạnh về quy mô số lớp, số học sinh, đội ngũ giáo viên và chất lượng giáo dục toàn diện. Có những năm, số học sinh của trường đạt hơn 2000 học sinh với 42 lớp.

Cơ sở vật chất của trường hiện nay (tháng 11/2012) gồm 4 dãy nhà (3 dãy ba tầng A1, A2, A3 và 2 dãy nhà 2 tầng (B1, B2) với 42 phòng học. Trong đó, dãy nhà A dành giảng dạy và thực hành hóa, sinh, lý, tin. Khu nhà B1 dành cho ban giám hiệu, văn phòng, phòng chờ giáo viên, thư viện, văn phòng Đoàn, hội trường. Khu nhà B2 dành cho các môn học nghề (tin học văn phòng, vi sinh dinh dưỡng). Phòng máy tính của nhà trường trang bị hơn 100 máy tính. 10 phòng học có hệ thống máy chiếu...

Lực lượng giáo viên hiện nay gồm hơn 80 nhà giáo, trong đó có nhiều người là tiến sĩ, thạc sĩ, chia làm các tổ: Toán, Văn Hóa - Sinh - Công nghệ, Sử - Địa - Giáo dục công dân, Ngoại ngữ - Thể dục, Lý - Công nghệ công nghiệp - Tin học, Văn phòng

Để được là học sinh của trường Trung học phổ thông Kiến An, học sinh phải trải qua kỳ thi vào lớp 10 để giành từ 400 - 450 suất vào trường. Đây đều là những học sinh xuất sắc của quận Kiến An. Vào các năm gần đây, số lượng học sinh vào trường ngày càng giảm, lượng điểm chuẩn tăng cao (41.5/60 - năm học 2012 - 2013) khiến cuộc cạnh tranh rất khốc liệt. Hiện nay, nhà trường có hơn 1375 học sinh, chia vào 12 lớp khối 12, 11 lớp khối 11 và 9 lớp khối 10.

Trong quá trình đào tạo tại trường, nhà trường chú trọng công tác giáo dục nhân cách, phẩm chất đạo đức học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp như: Tổ chức các buổi chào cờ đầu & giữa tháng, tổ chức cuộc thi Rung chuông vàng, Đường lên đỉnh Olympia, tổ chức Meeting nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam, hay Hội khỏe Phù Đổng, Festival Tiếng Anh, các cuộc thi kéo co, giải bóng đá nam, bóng đá nữ, lễ chia tay học sinh khối 12,... Qua các cuộc thi, nhà trường đã phát hiện nhiều học sinh có tài năng bổ sung vào đội văn nghệ xung kích, đội tuyển học sinh giỏi, hoặc cử đi thi Olympia (nhiều lần trường đạt giải nhất các cuộc tuần ) hoặc tuyển quân cho đội tuyển bóng đá nam của trường.

Từ năm 2015, trường bắt đầu triển khai mô hình các CLB dưới sự hỗ trợ của các thế hệ học sinh các khóa. Mở đầu là nhóm KOC - Kien An Olympia Challenge dưới sự lãnh đạo của anh Đào Mạnh Sơn, cựu học sinh khóa 2011 - 2014, cùng nhiều anh chị cựu học sinh khác (sinh năm 1992 - 1997) cùng nhau tổ chức một chương trình thường niên mang tên "Nhà leo núi tương lai" nhằm tuyển chọn các bạn học sinh xuất sắc tham gia cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia với quy mô rộng lớn và các thức tổ chức chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, CLB Tiếng Anh - Kien An English Club cũng được tái thành lập dưới sự cố vấn của anh Hoàng Thanh Tùng, cựu học sinh khóa 2008 - 2011) cùng nhiều anh chị khác, từ đó phong trào dạy và học tiếng Anh được nâng cao và tạo sự hứng thú đầy mới mẻ cho các bạn học sinh trong trường.

Năm 2016, CLB Khoa học - Kien An Science Club cũng được ra đời nhằm mục đích hỗ trợ giúp đỡ các bạn học sinh có niềm đam mê nghiên cứu khoa học kỹ thuật.

Chất lượng giáo dục

Trong bảng xếp hạng các trường THPT tại Thành phố Hải Phòng dựa theo điểm trung bình tại kì thi THPT Quốc gia, trường xếp hạng 4 toàn thành phố, chỉ sau trường THPT Chuyên Trần Phú, THPT Thái Phiên và THPT Ngô Quyền.

Những nhà giáo và học sinh nổi tiếng
Thầy Nguyễn Trọng Lô, nguyên Hiệu trưởng đầu tiên, sau này là Nhà giáo Ưu tú, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
Cô Bùi Thị Sinh, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Kiến An, sau này là Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng
Thầy Nguyễn Hữu Thịnh, nguyên tổ trưởng tổ Toán trường Trung học phổ thông Kiến An, sau này là Hiệu trưởng Trường thpt Hồng Bàng, trưởng phòng Trung học phổ thông Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng
Thầy Bùi Văn Phú nguyên Hiệu trưởng trường Trung học Phổ thông Kiến An, sau là Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Phú, Hải Phòng.
Tiến sĩ Đỗ Thị Hòa, nguyên Hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Kiến An, sau là Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Phú, Hải Phòng, hiện nay là Phó Giám đốc Sở Giáo dục & Đào tạo Hải Phòng.
Thầy Tào Vượng: Nguyên tổ trưởng tổ Hóa, nhà giáo ưu tú.
Nhà giáo nhân dân, thầy thuốc nhân dân Vũ Hữu Chỉnh, nguyên Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng, cựu học sinh khóa 1961 - 1964
Đại tá Bùi Minh Tâm, Nguyên Giám đốc Trung tâm công nghệ xử lý bom mìn Việt Nam, Cựu học sinh khóa 1961 - 1964
Ông Trần Trung Kiên, nhân chứng Lịch sử, tham gia mũi tấn công thọc sâu của Trung đoàn 66, Sư đoàn 304, Quân đoàn 2, đánh chiếm Dinh Độc Lập, bắt sống Tổng thống Dương Văn Minh, Thủ tướng Vũ Văn Mẫu cùng toàn bộ nội các chính quyền Sài Gòn ngày 30/4/1975.
Ông Nguyễn Hòa Bình, nguyên là học sinh nhà trường, nay là PGS.TS Luật, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII, Chánh án Toàn án nhân dân tối cao
Lê Bá Tiệp (học sinh khóa 2006 - 2009), 29.5 điểm khối A, thủ khoa chuyên ngành Kinh tế đối ngoại, á khoa trường Đại học Ngoại thương năm 2009.
Trương Đình Phong (học sinh khóa 2009 - 2012), giải đặc biệt kỳ thi Casio Sinh học quốc gia.
Phạm Thanh Phong (học sinh khóa 2012 - 2015), giải nhì quý I Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 15, Á khoa Thành phố Hải Phòng tổ hợp A00 (Toán, Lý, Hóa) năm 2015 (Tổng điểm đạt 28,25.

Các thế hệ hiệu trưởng (1959 - 2016)

Lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội - đoàn thể

Khen thưởng
Huân chương lao động hạng Ba (1989)
Huân chương lao động hạng Ba (2004)
Huân chương lao động hạng Nhì (2009)

Tham khảo

Trường trung học tại Hải Phòng


title: Koryolink

text:
Koryolink (), là một liên doanh giữa công ty Ai Cập Orascom Telecom và Tập đoàn Bưu chính và Truyền thông Triều Tiên (KPTC), là nhà mạng di động có 3G đầu tiên ở Bắc Triều Tiên. Công ty Ai Cập này sở hữu 75% Koryolink, được biết đến là một công ty chuyên đầu tư hạ tầng viễn thông tại các nước đang phát triển. Sóng di động có mặt tại Bình Nhưỡng, cùng với 5 thành phố, 8 đại lô và các tuyến đường sắt. Số di động ở đây bắt đầu với tiền tố +850 (0)192.

Lịch sử
Orascom Telecom được cấp phép cung cấp hệ thống mạng di động 3G ở Bắc Triều Tiên vào tháng 1 năm 2008. Koryolink bước đầu xây dựng hệ thống 3G phủ sóng tại Bình Nhưỡng - vùng có dân số hơn 2 triệu người, với hy vọng sau này sẽ phủ sóng toàn bộ lãnh thổ Bắc Triều Tiên.

Khi Koryolink ra mắt, động thái này đã gây tranh cãi đối với Orascom có trụ sở ở Ai Cập vì Triều Tiên đang chịu lệnh trừng phạt quốc tế kể từ khi nước này dẫn đầu các vụ thử hạt nhân năm 2006.

Bắt đầu hoạt động vào tháng 12 năm 2008, mạng đã có hơn 5,300 thuê bao. Báo cáo của Orascom cho thấy số thuê bao là 432,000 sau hai năm hoạt động (tháng 12 năm 2010), tăng lên 809,000 vào tháng 9 năm 2011, và đạt ngưỡng 1 triêu vào tháng 2 năm 2012. Đến tháng 4 năm 2013, số lượng thuê bao gần hai triệu.  Năm 2011, 99.9% khách hàng của Koryolink có quyền truy cập 3G.

Năm 2015 số lượng thuê bao vượt quá ba triệu và mạng đã có lãi. Tuy nhiên, Chính phủ Triều Tiên đã từ chối cho phép chuyển lợi nhuận từ Triều Tiên sang Orascom và thậm chí bắt đầu một hãng viễn thông thứ 2 (Kangsong Net) để cạnh tranh với Koryolink. Kết quả là Orascom trong báo cáo kết quả tài chính đã nói rằng họ đã mất quyền kiểm soát đối với các hoạt động của Koryolink.

Sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thắt chặt các lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên, Orascom đã được miễn trừ vào tháng 9 năm 2018 để tiếp tục các hoạt động của Koryolink tại Triều Tiên Nghị quyết 2375 của Liên Hợp Quốc thông qua ngày 9 tháng 1 năm 2018 cho phép các hoạt động của Orascom tại Bắc Triều Tiên là hợp pháp.

Vào tháng 2, năm 2018. Hãng cho ra mạng Internet 4G, với tốc độ đạt từ 32-53 mbp/s. Có thể gọi video qua mạng xã hội VK một cách ổn định và xem video trên Youku với chất lượng hình ảnh FHD (1080). Giá cước 4G tương đối rẻ, chỉ khoảng từ 1000-2000 KWP/tháng tuỳ theo gói cước lựa chọn.

Sử dụng bởi người nước ngoài
Ngày 26/2/2013, Koryolink ra mắt dịch vụ Internet cho người nước ngoài. Ngày 29 tháng 3 năm 2013, Koryolink hạn chế dịch vụ Internet cho người nước ngoài.

Chính phủ quản lý
Theo Orascom, chính phủ Bắc Triều Tiên giám sát tất cả các hoạt động mạng kể từ ít nhất là năm 2009. Chỉ các cuộc gọi trong phạm vi Bắc Triều Tiên mới được phép trên Koryolink. Tuy nhiên, điện thoại nhập lậu đã được sử dụng ở ngay biên giới Trung Quốc để quay số trực tiếp quốc tế

Tháng Hai năm 2012, chính phủ bác bỏ có lệnh cấm người dùng từ internet trong thời gian tang của cố lãnh tụ Kim Jong-il.

Tháng 9 năm 2014, Koryolink đã sửa một lỗ hổng cho phép người dùng trong nước nhận được các cuộc gọi quốc tế và truy cập internet được thiết kế chỉ dành cho khách du lịch.

Phân chia cổ phần
Koryolink là nhà mạng di động điều hành bởi Cheo Technology, một liên doanh giữa Orascom Telecom Media and Technology Holding (OTMT) nắm 75% cổ phần, và Tập đoàn Bưu chính và Truyền thông Triều Tiên (KPTC) thuộc sở hữu nhà nước nắm giữ 25% cổ phần.

Đọc thêm
 Business Week - Cell phone demand stays strong in North Korea
 Compluenta - Сотовая связь Северной Кореи пошла в рост
 EasyBourse - France Télécom et Orascom signent les termes finalisés de leurs accords sur Mobinil
 c114.net - 奥斯康一季度净利4900万美元 朝鲜手机用户12.6万
 LA Times - North Korea allows cellphone network

 Other news articles on Koryolink

Chú thích

Truyền thông ở CHDCND Triều Tiên
Công ty điện thoại di động
Công ty viễn thông Bắc Triều Tiên


title: Walter Coxen

text:
Walter Adams Coxen (sinh ngày 22 tháng 6 năm 1870 - mất ngày 15 tháng 12 năm 1949) là thiếu tướng quân đội Úc trong thế chiến thứ nhất. Trong tháng 4 năm 1930, ông được đề bạt giữ chức Tham mưu trưởng Lục quân Úc. Đến năm 1931 thì ông nghỉ hưu.

Coxen qua đời ở Bệnh viện Austin vào năm 1949 và thi hài của ông đã được hỏa táng với đầy đủ danh dự quân sự.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Walter Adams Coxen Biography

Sinh năm 1870
Mất năm 1949
Tướng Úc


title: Wrong Turn 5: Bloodlines

text:
Ngã rẽ tử thần 5, hoặc tựa đầy đủ Ngã rẽ tử thần 5: Dòng máu (tựa gốc: Wrong Turn 5: Bloodlines) là bộ phim thứ 5 trong loạt phim kinh dị Wrong Turn. Khán giả đã có cơ hội gặp lại bộ ba đột biến gien lần nữa, điều thú vị trong phần này là chúng đã có thêm một tên đồng bọn nữa, hắn không bị đột biến, mà chỉ là tên tội phạm sát nhân bị pháp luật truy nã suốt 30 năm. Mác phim của phần này là Fear will consume you, tạm dịch sang tiếng Việt là Nỗi sợ sẽ nuốt chửng bạn.

Nội dung phim
Ông Maynard Odets là một tên sát nhân độc ác đã bị chính phủ truy nã suốt 30 năm, không ai biết hắn đã trốn đi đâu nhưng thực ra hắn đang sống ở rừng Virginia cùng ba anh em đột biến của Three Finger. Hằng ngày Maynard cùng bọn chúng đi săn người ăn thịt, đến một lần nọ khi cuộc săn người bị thất bại thì Maynard bị cảnh sát bắt đưa về nhà tù của một thị trấn nhỏ gần đó. Thế là tối hôm đó Three Finger, One Eye và Saw Tooth phải đi vào thị trấn để cứu ông ấy, những cảnh sát và người dân trong thị trấn có biết chuyện này không và họ phải làm gì để đối phó với những tên "khách không mời mà đến" này.

Diễn viên
 Doug Bradley – Maynard Odets, đồng bọn của bộ ba đột biến
 Camilla Arfwedson – Cảnh sát trưởng Angela Carter
 Simon Ginty – Billy
 Roxanne McKee – Lita
 Paul Luebke – Gus
 Oliver Hoare – Julian
 Kyle Redmond Jones – Cảnh sát phó Kevin Biggs
 Amy Lennox – Cruz
 Duncan Wisbey – Mose
 Radoslav Parvanov – One Eye
 George Karlukovski – Saw Tooth
 Borislav Iliev – Three Finger
 Peter Brooke – Jason
 Finn Jones – Teddy
 Andrew Bone – George
 Rosie Holden – Ginny

Các bộ phim cùng loạt
1. Wrong Turn (2003)

2. Wrong Turn 2: Dead End (2007)

3. Wrong Turn 3: Left For Dead (2009)

4. Wrong Turn 4: Bloody Beginnings (2011)

5. Wrong Turn 5: Bloodlines (2012)

Sản xuất
Phim được quay trực tiếp ở Bulgaria vào giữa tháng 4 và kết thúc vào ngày 5 tháng 5, nó được phát hành trực tiếp ra đĩa DVD vào tháng 10 năm 2012 chứ không chiếu trên các rạp. Declan O'Brien - người đã làm đạo diễn cho hai phần 3 và phần 4 sẽ viết kịch bản cho phần này. Chàng diễn viên trẻ Borislav Iliev lại có cơ hội đóng vai Three Finger một lần nữa sau khi đã thủ vai ở phần 3.

Chú thích và tham khảo
Wrong Turn 5: Bloodlines tại Internet Movie Database
Xem trailer phim.

Tham khảo

Phim năm 2012
Phim tiếng Anh
Phim kinh dị Mỹ
Phim của 20th Century Fox
Phim của Summit Entertainment
Phim hãng Constantin Film
Phim Mỹ
Phim kinh dị năm 2012
Phim thiếu niên Mỹ
Phim về lễ Halloween
Phim về loạn luân
Phim lấy bối cảnh năm 2003


title: Rungholt

text:
Rungholt là một thành phố giàu có ở Nordfriesland, miền bắc nước Đức. Nó bị chìm dưới sóng biển khi thủy triều bão ("Grote Mandrenke" đầu tiên) ở Biển Bắc càn quét qua khu vực này vào ngày 16 tháng 1 năm 1362.
Rungholt nằm trên đảo Strand, bị xé toạc ra từng mảng bởi một cơn thủy triều cơn bão khác vào năm 1634, và các đảo nhỏ của Pellworm, Nordstrand và Nordstrandischmoor là những mảng vỡ còn lại.

Di tích của thành phố đã được tìm thấy ở vùng biển Wadden cho đến cuối thế kỷ 20, nhưng trầm tích dịch chuyển đã mang những gì còn lại vào biển. Trong những năm 1920 và 1930, một số còn lại của thành phố lộ ra, cho thấy dân số của nó ít nhất 1.500 đến 2.000 người, so với thời đó là khá lớn, và có khả năng là Rungholt là một cảng lớn. Tuy nhiên, huyền thoại phóng đại nhiều về quy mô và sự giàu có của nó.
Ấn tượng bởi số phận của các thành phố, các di tích, và không loại trừ cả các mô tả thái quá của huyền thoại, nhà thơ Đức Detlev von Liliencron đã viết một bài thơ nổi tiếng được gọi là "Trutz, Blanke Hans" về này thành phố bị mất mà bắt đầu với dòng chữ: "Heut bin ich über Rungholt gefahren, die Stadt ging unter vor sechshundert Jahren ". ("Hôm nay tôi đi trên Rungholt, thành phố bị chìm cách đây 600 năm.")
Huyền thoại địa phương cho rằng người ta vẫn có thể nghe tiếng chuông nhà thờ của Rungholt rung khi đi tàu thuyền qua khu vực trong một đêm giông bão.

Tham khảo

Lịch sử Đan Mạch
Lịch sử Schleswig-Holstein


Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Armenia ( Haykakan Sovetakan Soc’ialistakan Hanrapetut’yun;  Armjanskaja Sovetskaja Sotsialističeskaja Respublika), cũng viết tắt là CHXHCNXV Armenia hay Armenia Xô viết, là một trong 15 nước cộng hòa hình thành nên Liên Xô. CHXHCNXV Armenia được thành lập vào tháng 12 năm 1920, khi Liên Xô tiếp quản quyền kiểm soát Cộng hòa Miền núi Armenia và tồn tại cho đến năm 1991. Nó đôi khi cũng được gọi là Đệ nhị Cộng hòa Armenia vì xuất hiện sau sự sụp đổ của Đệ nhất Cộng hòa Armenia.

Là một phần của Liên Xô, CHXHCNXV Armenia đã chuyển đổi từ một vùng nội địa phần lớn là nông nghiệp thành trung tâm sản xuất công nghiệp quan trọng. Ngày 23 tháng 8 năm 1990, nước cộng hòa đổi tên thành Cộng hòa Armenia, song vẫn nằm trong thành phần Liên Xô cho đến khi chính thức tuyên bố độc lập vào ngày 21 tháng 9 năm 1991. Sau khi Liên Xô tan rã, nhà nước Cộng hòa Armenia tồn tại cho đến khi thông qua hiến pháp mới vào năm 1995.

Lịch sử

Xô viết hóa

Từ năm 1828 đến Cách mạng Tháng Mười vào năm 1917, Armenia là một bộ phận của Đế quốc Nga và phần lớn được giới hạn trong ranh giới của tỉnh Erivan. Sau Cách mạng Tháng Mười, chính phủ Bolshevik của Vladimir Lenin đã công bố rằng các dân tộc thiểu số trong đế quốc Nga trước đây có thể theo đuổi một tiến trình tự quyết. Sau sự sụp đổ của đế quốc, vào tháng 5 năm 1918, Armenia và các nước Azerbaijan và Gruzia lân cận đã tuyên bố độc lập khỏi ách thống trị của người Nga và thành lập ra các nước cộng hòa tương ứng của mình. Sau khi có rất nhiều bị giết hại dưới ách thống trị của đế quốc Ottoman trong thảm sát Armenia và Chiến tranh Thổ Nhĩ Kỳ-Armenian sau đó, khu vực Armenia lịch sử tại đế quốc Ottoman tràn ngập sự thất vọng và bị tàn phá.

Một số người Armenia đã gia nhập Tập đoàn Hồng quân số 11 đang tiến đến. Sau đó, cả Thổ Nhĩ Kỳ và các nước cộng hòa Xô viết mới thành lập đã đàm phán để dẫn đến Hiệp ước Kars, theo đó Thổ Nhĩ Kỳ nhượng Adjara cho Liên Xô để đối lấy lãnh thổ Kars, tương ứng với các tỉnh Kars, Iğdır, và Ardahan của Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay. Thủ đô Armenia thời Trung Cổ- Ani, cũng như biểu tượng tinh thần của người Armenia-núi Ararat, đều nằm trong khu vực bị nhượng cho Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài ra, Joseph Stalin, khi đó là quyền Chính ủy các vấn đề dân tộc, đã trao các khu vực Nakhchivan và Nagorno-Karabakh (cả hai đều được những người Bolshevik hứa hẹn trao cho Armenia vào năm 1920) cho Azerbaijan.

Từ ngày 12 tháng 3 năm 1922 đến ngày 5 tháng 12 năm 1936, Armenia là một bộ phận của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Ngoại Kavkaz cùng với Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Gruzia và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan. Người Armenia được sống trong một khoảng thời gian tương đối ổn định dưới sự cai quản của Liên Xô. Cuộc sống dưới chế độ Xô viết ban đầu tỏ ra trái ngược với những năm cuối cùng hỗn loạn của đế quốc Ottoman. Người Armenia nhận được thuốc, thực phẩm cũng như các nhu yếu phẩm khác từ chính phủ trung ương và đã thực hiện cải cách để tăng số người biết chữ. Tuy nhiên Giáo hội Sứ đồ Armenia lại gặp phải tình hình khó khăn, trở thành mục tiêu công kích trong sách giáo khoa và phương tiện truyền thông và bị đấu tố rất nhiều dưới chế độ cộng sản.

Thời kỳ Stalin
Sau cái chết của Vladimir Lenin vào tháng 1 năm 1924, đã có một cuộc đấu tranh quyền lực ngắn ngủi tại Liên Xô, kết quả là Joseph Stalin đã nắm lấy quyền lực. Xã hội và kinh tế Armenia đã thay đổi dưới quyền Stalin và các nhà hoạch định chính sách của ông ta tại Moskva. Năm 1936, CHXHCNXVLB Ngoại Kavkaz bị giải tán theo lệnh của Stalin. Đối với người dân Armenia, tình hình của họ càng trầm trọng dưới sự cai trị của Stalin. Trong một khoảng thời gian 25 năm, Armenia đã công nghiệp hóa và phổ cập giáo dục dưới các điều kiện nghiêm ngặt, và những người dân tộc chủ nghĩa bị đàn áp khốc liệt. Stalin đã tiến hành một số biện pháp đàn áp có giới hạn nhằm vào Giáo hội Armenia, vốn đã sẵn suy yếu từ nạn diệt chủng Armenia và các chính sách Nga hóa của đế quốc Nga.

Trong thập niên 1920, tài sản riêng của Giáo hội đã bị tịch thu và các linh mục bị quấy nhiễu. Các cuộc tấn công của Xô viết chống lại Giáo hội Armenia đã tăng tốc dưới thời Stalin, bắt đầu vào năm 1929, song trong những năm sau nó đã được nới lỏng đôi chút để cải thiện quan hệ giữa Liên Xô và người Armenia lưu vong. Năm 1932, Khoren Muradpekyan trở thành Khoren I và có được tước hiệu Đức Giáo hoàng của Catholicos. Tuy nhiên, đến cuối thập niên 1930, Xô viết đã nối lại các cuộc tấn công chống lại Giáo hội. Điều này lên đến đỉnh điểm trong vụ án mạng Khoren năm 1938 và đóng cửa Giáo phận Echmiatsin vào ngày 4 tháng 8 năm 1938. Tuy nhiên, Giáo hội Armenia vẫn tiếp tục tồn tại dưới lòng đất và tại hải ngoại.

Đại thanh trừng bao gồm một loạt các chiến dịch đàn áp và khủng bố chính trị tại Liên Xô chống lại các thành viên của Đảng Cộng sản, giai cấp nông dân, nhà văn và tri thức, và những người không liên kết khác. Vào tháng 9 năm 1937, Stalin đã phái Anastas Mikoyan, cùng với Georgy Malenkov và Lavrentiy Beria, cùng một danh sách 300 cái tên đến Yerevan để giám sát việc thanh trừng Đảng Cộng sản Armenia, vốn được hình thành từ những người Bolshevik cũ. Các lãnh đạo cộng sản Armenia như Vagharshak Ter-Vahanyan và Aghasi Khanjian đã trở thành nạn nhân trong cuộc thanh trừng, Ter-Vahanyan trở thành một bị cáo đầu tiên trong các Phiên tòa công khai Moskva. Mikoyan đã cố gắng cứu một người khỏi bị hành quyết trong chuyến đi của ông ta đến Armenia, song đã thất bại. Người đó đã bị Baria bắt khi đang phát biểu trước Đảng Cộng sản Armenia. Có trên một nghìn người đã bị bắt và bảy trong số chín thành viên của Bộ Chính trị Armenia đã bị cách chức.

Giống như các sắc tộc thiểu số khác sống ở Liên Xô dưới thời Stalin, hàng chục nghìn người Armenia đã bị hành quyết và trục xuất. Năm 1936, Beria và Stalin đã hành động để trục xuất người Armenia đến Siberia trong một nỗ lực để giảm dân số Armenia xuống dưới 700.000 nhằm hợp lý hóa việc sáp nhập Armenia vào Gruzia. Theo lệnh của Beria, công an đã được sử dụng để củng cố vị thế chính trị của đảng đối với người dân và ngăn chặn tất cả các biểu hiện dân tộc chủ nghĩa. Nhiều nhà văn, nghệ sĩ, nhà khoa học và các nhà lãnh đạo chính trị đã bị hành quyết hoặc bị buộc phải sống lưu vong. Ngoài ra, năm 1944, gần 200.000 người Hemshin (người Armenia theo Hồi giáo Sunni sống gần các khu vực ven bờ biển Đen của Nga, Gruzia và Thổ Nhĩ Kỳ) đã bị trục xuất từ Gruzia đến các khu vực ở Kazakhstan và Uzbekistan. Việc trục xuất người thuộc sắc tộc Armenia từ các khu vực ven biển tiếp tục xảy ra vào năm 1948, khi 58.000 người dân tộc chủ nghĩa Armenia, những người ủng hộ Dashnak và người Hi Lạp đã bị buộc phải chuyển đến Kazakhstan.

Thế chiến II

Armenia đã không bị tàn phá và hủy diệt trong Chiến tranh Xô-Đức. Wehrmacht chưa bao giờ tiến đến Nam Kavkaz, mặc dù họ có định thực hiện điều này để nắm lấy quyền kiểm soát các mỏ dầu tại Azerbaijan. Tuy nhiên, Armenia đã đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phe Đồng Minh thông qua cung cấp nông sản và hàng hóa công nghiệp. Một ước tính cho rằng có 300.000–500.000 người Armenia đã tham gia chiến tranh, gần một nửa trong số đó đã không trở về. Nhiều người đã có được vinh dự Anh hùng Liên Xô. Hơn 60 người Armenia đã được thăng cấp tướng, và bốn người đã được phong làm Nguyên soái Liên Xô: Ivan Bagramyan, Đô đốc Ivan Isakov, nguyên soái pháo binh Hamazasp Babadzhanian, và nguyên soái không quân Sergei Khudyakov. Chính phủ Liên Xô, trong một nỗ lực nhằm tăng cường sự ủng hộ của nhân dân cho chiến tranh, cũng đã cho phép các biểu hiện dân tộc chủ nghĩa với việc tái bản các tiểu thuyết Armenia, sản xuất các bộ phim như David Bek (1944), và nới lỏng các hạn chế được áp đặt trước đó để chống lại Giáo hội Armenia.

Một số người Armenia bị Đức bắt làm tù binh đã lựa chọn quay sang phục vụ trong các tiểu đoàn Đức thay vì phải chịu nguy cơ tính mạng bị đe dọa trong các trại tù binh chiến tranh. Do có nhiều binh lính đã đầu hàng quân Đức trong lúc giao tranh, người Armenia đã bị Stalin trừng phạt và bị đưa đến làm việc tại các trại lao động ở Siberi. Stalin đã tạm thời nhượng bộ trên vấn đề tôn giáo trong thời gian chiến tranh. Điều này đã dẫn đến việc bầu giám mục Gevork năm 1945 và Đức Giáo hoàng Catholicos Gevork VI. Sau đó, ông được cho phép cư trú ở Echmiadzin.

Vào cuối cuộc chiến, sau khi người Đức đầu hàng, nhiều người Armenia cả ở nước cộng hòa và ở hải ngoại đã vận động Stalin xem xét lấy lại các tỉnh Kars, Iğdır, và Ardahan mà Armenia đã mất cho Thổ Nhĩ Kỳ theo Hiệp ước Kars. Vào tháng 9 năm 1945, Liên Xô tuyên bố sẽ bãi bỏ Hiệp ước hữu nghị Xô-Thổ ký năm 1925. Ngoại trưởng Liên Xô Vyacheslav Molotov đã trình bày nguyện vọng của người Armenia cho các lãnh đạo Đồng minh khác.

Bản thân Thổ Nhĩ Kỳ khi đó không có điều kiện để chống lại một cuộc chiến tranh với Liên Xô, vốn đã trở thành một siêu cường sau chiến tranh. Vào mùa thu năm 1945, quân đội Xô viết tại Kavkaz đã sẵn sàng chuẩn bị cho một cuộc xâm lược có thể xảy ra nhằm vào Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, khi sự thù địch giữa Đông và Tây phát triển thành Chiến tranh Lạnh, đặc biệt là sau khi đưa ra chủ thuyết Truman vào năm 1947, Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng cường quan hệ với phương Tây. Liên Xô đã từ bỏ yêu sách của mình đối với các vùng lãnh thổ bị mất, họ nhận ra rằng NATO sẽ đứng bên Thổ Nhĩ Kỳ nếu xảy ra một cuộc xung đột.

Nhập cư
Sau chiến tranh, Stalin đã cho phép thực thi một chính sách nhập cư mở tại Armenia; những người lưu vong được mời trở về định cư nhằm khôi phục dân số và tăng cường lực lượng lao động. Người Armenia sinh sống tại các quốc gia như Síp, Pháp, Hy Lạp, Iraq, Liban, và Syria chủ yếu là những người còn sống sót hoặc là hậu duệ của các nạn nhân trong nạn diệt chủng. Họ được chính phủ Liên Xô chi trả chi phí cho chuyến đi trở về quê hương. Một ước tính cho rằng có 150.000 người Armenia đã nhập cư đến Xô viết Armenia từ năm 1946 đến 1948.

Bị thu hút với rất nhiều ưu đãi như phiếu giảm giá thực phẩm, có nhà ở tốt hơn và các lợi ích khác, họ thường xem thường những người Armenia sinh sống tại cộng hòa trước đó. Những người mới đến nói phương ngữ Tây Armenia, thay vì phương ngữ Đông Armenia bản địa tại Xô viết Armenia. Họ thường bị gọi là aghbar (աղբար) hay "người anh em" bởi những người Armenia sinh sống tại Cộng hòa. Mặc dù ban đầu mang tính hài hước, song từ này dần mang hàm ý miệt thị.

Hồi sinh dưới thời Khrushchev
Giành chiến thắng trong cuộc đấu tranh quyền lực sau cái chết của Stalin năm 1953, Nikita Khrushchev trở thành nhà lãnh đạo mới của Liên Xô. Trong một bài phát biểu bí mật năm 1956, Khrushchev đã lên án Stalin và các chính sách đối nội của Khrushchev phần lớn là nới lỏng sự kìm kẹp của chính phủ trên toàn quốc. Khrushchev tăng cường nguồn lực để sản xuất hàng tiêu dùng và nhà ở. Gần như ngay lập tức, Armenia bắt đầu hồi sinh văn hóa và kinh tế nhanh chóng. Ở một mức độ hạn chế, một số quyền tự do tôn giáo đã được thực hiện tại Armenia khi Đức Giáo hoàng Catholicos Vazgen I đảm nhận bổn phận của ông vào năm 1955. Một trong những cố vấn và bạn bè thân thiết của Khrushchev, thành viên Bộ chính trị người Armenia Anastas Mikoyan, đã thúc đẩy người Armenia tái khẳng định bản sắc dân tộc của họ. Năm 1954, ông đã có một bài phát biểu tại Yerevan, tại đây ông khuyến khích họ "tái xuất bản các tác phẩm của các nhà văn như Raffi và Charents (người thứ hai bị hành quyết trong thanh trừng).

Dưới thời Liên Xô, người Armenia, cùng với người Nga, người Ukraina, người Belarus, người Gruzia, ngươì Đức, và người Do Thái được đánh giá là các dân tộc "tiến bộ", và được gộp lại thành các dân tộc phía Tây. Vùng Kavkaz và đặc biệt là Armenia được các học giả và sách giáo khoa Xô viết công nhận là "nền văn minh lâu đời nhất trên lãnh thổ" của Liên Xô.

Ngày 24 tháng 4 năm 1965, hàng nghìn người Armenia đã biểu tình trên các đường phố ở Yerevan nhằm kỉ niệm 50 năm diệt chủng Armenia. Quân đội Liên Xô đã tiến vào thành phố và cố gắng vãn hồi trật tự. Để ngặn chặn điều này có thể tái diễn, điện Kremlin đã đồng ý cho xây dựng một đài tưởng niệm để tỏ lòng kính trọng đối với những người đã thiệt mạng trong các hành động tàn bạo. Đến tháng 11 năm 1967, đài tưởng niệm đã hoàn thành trên đồi Tsitsernakaberd ở Yerevan. Bia tưởng niệm cao 44-mét tượng trưng cho sự tái sinh của người Armenia.

Thời kỳ Brezhnev
Sau khi Leonid Brezhnev lên nắm quyền vào năm 1964, phần lớn các cải cách của Khruschev đã bị đảo ngược. Thời kỳ Brezhnev bắt đầu một trạng thái trì trệ mới, và đã xảy ra hiện tượng suy giảm cả về chất lượng và số lượng các sản phẩm của Liên Xô. Armenia đã bị ảnh hưởng bởi các chính sách này, và nó đã được chứng minh vài năm sau đó trong thảm họa động đất Spitak 1988. Vật liệu như xi măng và bê tông dùng để xây dựng những ngôi nhà mới đã bị chuyển sang sử dụng cho các mục đích khác. Tham nhũng và thiếu giám sát quá trình xây dựng đã khiến các tòa nhà có chất lượng kém. Khi động đất xảy ra vào ngày 7 tháng 12 năm 1988, nhà cửa và các căn hộ chịu đựng kém nhất là những căn nhà xây dưới thời Brezhnev. Tuy nhiên, những ngôi nhà cũ hơn lại chịu đựng tốt hơn trước trận động đất.

Thời kỳ Gorbachev
Mikhail Gorbachev đã thực hiện các chính sách Glasnost và Perestroika trong thập niên 1980, điều này đã thúc đẩy người Armenia mộng tưởng về một cuộc sống tốt đẹp hơn dưới quyền cai trị của Xô viết. Những người Hemshin bị Stalin trục xuất đến Kazakhstan trước đây bắt đầu thỉnh cầu chính phủ chuyển họ về CHXHCNXV Armenia. Tuy nhiên, chính phủ Liên Xô đã từ chối lời thỉnh cầu này vì lo ngại những người Hemshin theo Hồi giáo có thể xung đột tôn giáo với những đồng bào Armenia theo Ki-tô giáo của họ.

Người Armenia ở vùng Nagorno-Karabakh, vùng này từng được những người Bolshevik hứa trao cho Armenia song sau đó đã bị Stalin trao cho CHXHCNXV Azerbaijan, bắt đầu tiến hành một phong trào nhằm hợp nhất khu vực với Armenia. Phần lớn người Armenia sinh sống trong khu vực này bảy tỏ mối lo ngại về việc bị ép buộc "Azeri hóa". Ngày 20 tháng 2 năm 1988, Xô viết Tối cao của Tỉnh tự trị Nagorno-Karabakh đã bỏ phiếu thông qua việc thống nhất tỉnh này với Armenia. Các cuộc biểu tình đã diễn ra tại Yerevan để thể hiện sự ủng hộ cho những người Armenia Karabakh. Nhà cầm quyền Azerbaijan cũng khuyến khích các cuộc biểu tình chống lại. Tuy nhiên, chúng đã sớm biến thành bạo lực chống lại người Armenia tại thành phố Sumgait. Ngay sau đó, bạo loạn sắc tộc đã nổ ra giữa người Armenia và người Azerbaijan. Gorbachev và các lãnh đạo trung ương ở Moskva cũng từ chối yêu cầu thống nhất Nagorno-Karabakh với Armenia vào mùa xuân năm 1988.

Độc lập
Ngày 5 tháng 5 năm 1990, Quân đội Armenia Mới (NAA) đã được thành lập, đây là một lực lượng quốc phòng riêng biệt với quân đội Liên Xô. Lễ kỉ niệm thành lập được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 28 tháng 5, tức ngày hình thành nên Đệ nhất Cộng hòa Armenia. Tuy nhiên, vào ngày 27 tháng 5, giao tranh đã nổ ra giữa Quân đội Armenia Mới và quân MVD đóng tại Yerevan, hậu quả là năm lính Armenia thiệt mạng trong một cuộc đấu súng tại ga xe lửa. Các nhân chứng tuyên bố rằng MVD đã sử dụng vũ lực quá mức trong giao tranh và cho rằng họ đã chủ mưu gây ra giao tranh. Ngoài ra, giao tranh giữa dân quân Armenia và MVD gần Sovetashen đã gây ra cái chết cho 26 người, vì thế lễ kỉ niệm bị hủy bỏ vô thời hạn.

Ngày 17 tháng 3 năm 1991, Armenia cùng với ba nước Baltic, Gruzia và Moldova, đã tẩy chay cuộc trưng cầu dân ý trên quy mô toàn liên bang, kết quả cuộc trưng cầu này là 78% số người đi bầu ủng hộ việc duy trì Liên Xô theo một thể thức cải cách. Ngày 23 tháng 8 năm 1991, Armenia trở thành một trong các nước cộng hòa đầu tiên tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô. Mong muốn tách ra khỏi Liên Xô của Armenia phần lớn là do chính quyền Moskva không nhượng bộ trong vấn đề Karabakh, giải quyết tồi hậu quả động đất, và các thiếu sót trong nền kinh tế Liên Xô.

Ngày 21 tháng 9 năm 1991, Armenia tuyên bố độc lập. Căng thẳng giữa Armenia và Azerbaijan tiếp tục leo thang, cuối cùng đã dẫn đến Chiến tranh Nagorno-Karabakh. Mặc dù đã có một lệnh ngừng bắn từ năm 1994, Armenia vẫn chưa giải quyết xong cuộc xung đột với Azerbaijan trên vấn đề Nagorno-Karabakh.

Chú thích

Đọc thêm
 The Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1974–1987, 12 volumes.
Matossian, Mary Kilbourne. The Impact of Soviet Policies in Armenia. Leiden: E.J. Brill, 1962, ISBN 0-8305-0081-2.
Walker, Christopher J. Armenia: The Survival of a Nation. London: Palgrave Macmillan, 1990.

Liên kết ngoài

Armenia: big strides in an ancient land by Anton Kochinyan
 Melkonian, Eduard: "Repressions in 1930s Soviet Armenia" in the Caucasus Analytical digest No. 22

Armenia
Cộng sản ở Armenia
Armenia
Khởi đầu năm 1920 ở châu Âu
Chấm dứt năm 1991


title: Thuật toán Luhn

text:
Thuật toán Luhn hoặc công thức Luhn, cũng được biết là thuật toán "modulus 10" hay "mod 10", nó được đặt theo tên người sáng tạo ra nó, nhà khoa học của IBM Hans Peter Luhn, là một công thức tổng kiểm đơn giản được sử dụng để xác thực nhiều loại số nhận dạng, chẳng hạn như số thẻ tín dụng, IMEI, National Provider Identifier tại Mỹ, mã Social Insurance Numbers tại Canada, Số ID tại Israel, Nam Phi, Số an sinh xã hội Hy Lạp (ΑΜΚΑ), và các mã khảo sát xuất hiện trên biên lai của McDonald's, Taco Bell, và Tractor Supply Co. Nó được mô tả trong bằng sáng chế tại Mỹ số 2,950,048, nộp vào ngày 6 tháng 1 năm 1954 và được cấp vào ngày 23 tháng 8 năm 1960..

Thuật toán này thuộc phạm vi công cộng và được sử dụng rộng rãi ngày nay. Nó được quy định trong ISO/IEC 7812-1. Nó không có ý định là một hàm băm bảo mật bằng mật mã; nó được thiết kế để bảo vệ chống lại các lỗi vô ý, không phải các cuộc tấn công độc hại. Hầu hết các thẻ tín dụng và nhiều số nhận dạng chính phủ sử dụng thuật toán như một phương pháp đơn giản để phân biệt các số hợp lệ với các số bị nhầm hoặc không chính xác.

Mô tả
Thuật toán dùng để tính toán số này như sau:

Bước 1: Nhân đôi giá trị của những số ở vị trí chẵn tính từ phải sang bao gồm cả số Check Digit (là các số ở vị trí 2, 4, 6... 14), trong đó số thứ 1 là số ngoài cùng phía bên phải của chuỗi số IMEI.

Bước 2: Cộng dồn tất cả các chữ số riêng lẻ của các số thu được ở bước 1, cùng với các số ở vị trí lẻ (là các số ở vị trí 1, 3, 5,...,13) trong chuỗi số IMEI.

Bước 3: Nếu kết quả ở bước 2 là một số chia hết cho 10 thì số A sẽ bằng 0. Nếu kết quả ở bước 2 không chia hết cho 10 thì A sẽ bằng số chia hết cho 10 lớn hơn gần nhất trừ đi chính kết quả đó, tức là tổng các số kể cả A phải chia hết cho 10.

Ví dụ: số IMEI là 350880-10-195032-A, trong đó A là số kiểm tra cần phải tính để tổng 3+5*+0+8*+8+0*+1+0*+1+9*+5+0*+3+2*+A chia hết cho 10

Bước 1: 4, 0, 18, 0, 0, 16, 10

Bước 2: (4 + 0 + (1 + 8) + 0 + 0 + (1 + 6) + (1 + 0)) + (3 + 0 + 8 + 1 + 1 + 5 + 3) = 42

Bước 3: A = 50 – 42 = 8

Như vậy số IMEI hợp lệ phải là 350880-10-195032-8.

Điểm mạnh và điểm yếu
Thuật toán Luhn sẽ phát hiện bất kỳ lỗi một chữ số nào, cũng như gần như tất cả các chuyển vị của các chữ số liền kề.Tuy nhiên, nó sẽ không phát hiện chuyển vị của dãy hai chữ số 09 thành 90 (hoặc ngược lại). Nó sẽ phát hiện 7 trong số 10 lỗi số kép có thể xảy ra (nó sẽ không phát hiện ra 22 ↔ 55, 33 ↔ 66 hay 44 ↔ 77).

Các thuật toán kiểm tra số phức tạp khác (giống như thuật toán Verhoeff và thuật toán Damm) có thể phát hiện thêm các lỗi sao chép. Thuật toán Luhn mod N là một phần mở rộng hỗ trợ các chuỗi không có số.

Bởi vì thuật toán hoạt động trên các chữ số theo cách từ phải sang trái và các chữ số 0 chỉ ảnh hưởng đến kết quả nếu chúng gây ra dịch chuyển vị trí, việc đệm số 0 bắt đầu một chuỗi số không ảnh hưởng đến phép tính. Do đó, các hệ thống đệm đến một số chữ số cụ thể (ví dụ bằng cách chuyển đổi 1234 thành 0001234) có thể thực hiện xác thực Luhn trước hoặc sau khi đệm và đạt được kết quả tương tự.

Chuẩn bị một số có độ dài từ 0 đến vị trí lẻ khiến nó xử lý số từ trái sang phải thay vì phải sang trái, nhân đôi các chữ số ở vị trí lẻ.
Thuật toán xuất hiện trong United States Patent cho một thiết bị cơ khí cầm tay để tính toán checksum. Do đó, nó được yêu cầu khá đơn giản. Thiết bị lấy mod 10 tổng bằng phương tiện cơ học. Các chữ số thay thế, nghĩa là, kết quả của thủ tục nhân đôi và giảm, không được tạo ra một cách cơ học. Thay vào đó, các chữ số được đánh dấu theo thứ tự hoán vị trên thân máy.

Triển khai giả mã
 function luhnAlgorithm(cardNumber) {
   const digits = cardNumber.toString().split('').map(Number);

   let sum = 0;
   let isAlternate = false;

   for (let i = digits.length - 1; i >= 0; i--) {
     let digit = digits[i];

     if (isAlternate) {
       digit *= 2;
       if (digit > 9) {
         digit -= 9;
       }
     }

     sum += digit;
     isAlternate = !isAlternate;
   }

   return sum % 10 === 0;
 }
 // Ví dụ sử dụng
 const cardNumber = '4242424242424242';
 const isValid = luhnAlgorithm(cardNumber);

 console.log(`Số thẻ ${cardNumber} có hợp lệ: ${isValid}`);

Nơi sử dụng
Ngoài số thẻ tín dụng, thuật toán này cũng được sử dụng để tính toán số kiểm tra trên số thẻ SIM.

Ví dụ. Lấy số sê-ri SIM (còn được gọi là ICCID) 89610195012344000018

Số được in trên thẻ SIM thường là một tập hợp con của chuỗi này.

Hai chữ số cuối cùng là chữ số kiểm tra.

checkLuhn("896101950123440000") sẽ trả về 1 - số kiểm đầu tiên

checkLuhn("950123440000") sẽ trả về 8 - số kiểm thứ hai. Số rút ngắn này, theo sau là số kiểm của nó được in trên chính thẻ SIM.

Xem thêm
Checksum
Thuật toán Luhn mod N

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Implementation in 88 languages on the Rosetta Code project

Số học Modulo
Thuật toán checksum