title: Nguyễn Văn Duệ

text:
Nguyễn Văn Duệ (chữ Hán: 阮文睿 hay 阮文裔): một tướng lĩnh cao cấp của phong trào Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Hành trạng
Nguyễn Văn Duệ là một đại tướng tâm phúc của Thái Đức Hoàng Đế Nguyễn Văn Nhạc. Ông tham gia nhiều chiến dịch lớn của Tây Sơn.

Năm 1777, Khi Nguyễn Văn Nhạc đem quân ra đánh dinh Quảng Nam đang thuộc chúa Nguyễn, ông là tỳ tướng. Sau khi chiếm được Quảng Nam, Nguyễn Văn Duệ được giao giữ Quảng Nam cùng Nguyễn Văn Xuân.

Năm 1785, Khi Nguyễn Văn Huệ đem binh đánh quân Trịnh ở Phú Xuân, ông là thuộc tướng dưới quyền. Sau khi hạ Phú Xuân, Nguyễn Hữu Chỉnh dâng kế lấy Bắc Hà, ông lãnh một đạo quân tiến ra bắc.

Sau khi Nguyễn Văn Nhạc ra bắc triệu hồi đại quân Tây Sơn, Nguyễn Văn Duệ được Nguyễn Văn Nhạc giao giữ trấn Nghệ An, chức Đại Đô đốc, phụ giúp cho ông có Hoàng Tường Đức, một hàng tướng Nam triều và Nguyễn Linh, một viên tướng của Nguyễn Văn Huệ.

Nguyễn Hữu Chỉnh có ý ly khai Tây Sơn, tự lập ở Bắc Hà. Lúc này anh em Tây Sơn, Nguyễn Văn Nhạc và Nguyễn Văn Huệ đánh lẫn nhau. Nguyễn Văn Duệ sợ bị thanh trừng toan liên kết với Nguyễn Hữu Chỉnh chống lại Nguyễn Văn Huệ. Tuy nhiên cả hai tướng Vũ Văn Nhậm và Vũ Văn Dũng đều theo về phe Nguyễn Văn Huệ.

Nguyễn Văn Duệ rút quân theo đường thượng đạo để về Quy Nhơn. Tướng Huỳnh Tường Đức theo ông, lập mưu đi trước để trốn về theo Nguyễn Phúc Ánh đang ở Xiêm La. Ông biết mưu, toan đuổi theo bắt nhưng không kịp. Tướng Nguyễn Lĩnh ở lại Sa Nam, đánh Nguyễn Đình Viện, một tướng của Nguyễn Hữu Chỉnh.

Năm 1787, Khi Nguyễn Văn Duệ về đến Quy Nhơn thì anh em Tây Sơn đã giảng hòa. Ông đem quân ra đóng Quảng Ngãi, mưu chiếm Quảng Nam cho Nguyễn Văn Nhạc nhưng không thành. Cuối cùng ông bị quân của Nguyễn Văn Huệ bắt đem xử tử.

Sau này nhiều tướng của Thái Đức Hoàng Đế đều chống lại Tây Sơn của Cảnh Thịnh Hoàng Đế Nguyễn Quang Toản

Tham khảo

Võ tướng nhà Tây Sơn
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Diệu Hân

text:
Diệu Hân (sinh năm 1990) là hoa hậu của cuộc thi Hoa hậu ASEAN 2012, tổ chức tại Thái Lan. Trước đó, cô từng lọt vào chung kết Hoa hậu Thế giới Người Việt 2010.

Tên đầy đủ của cô là Lê Thị Diệu Hân, sinh năm 1990, tại thành phố Biên Hòa, Đồng Nai. Ngoài việc trở thành hoa hậu của cuộc thi, Diệu Hân còn nhận giải phụ Thí sinh có làn da đẹp nhất. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về người đẹp Patrici Gunawan đến từ Indonesia. Danh hiệu Á hậu 2 được trao cho đại diện của Thái Lan Pannita Thongjamroon.

Hiện giờ, Diệu Hân đang là sinh viên năm thứ hai của Trường đại học Hoa Sen Thành phố Hồ Chí Minh. Cô cao 1,69 m với các số đo hình thể lần lượt là 86 - 60 - 90.

Cuộc thi Hoa hậu ASEAN được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1991. Năm 2005, đại diện Việt Nam Nguyễn Thảo Hương giành được giải phụ Hoa hậu ăn ảnh.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Hoa hậu
Người Đồng Nai


title: Cho Yoon-hwan

text:
Cho Yoon-Hwan (sinh ngày 24 tháng 5 năm 1961) là huấn luyện viên và cựu cầu thủ bóng đá người Hàn Quốc. Ông từng thi đấu tại giải K-League cho câu lạc bộ Hallelujah FC và Yukong Kokkiri. Ông cũng từng là thành viên của đội tuyển bóng đá quốc gia Hàn Quốc và lần đầu thi đấu cho đội tuyển khi vào sân thay người trận gặp Thái Lan tại President's Cup ngày 6 tháng 6 năm 1983. Ngoài ra ông cũng góp mặt tại Cúp bóng đá châu Á 19881988 và vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 1990.

Sự nghiệp cầu thủ

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Cầu thủ
Yukong Kokkiri
 K-League (1): 1989

Huấn luyện viên
Jeonbuk Hyundai Motors
 Korean FA Cup (1): 2003

Hàn Quốc
 Á quân Cúp bóng đá châu Á (1): 1988

Cá nhân
K-League Best XI (1): 1989

Chú thích

Liên kết ngoài
 K-League Player Record
 FIFA Player Statistics
 Club & Country Statistics

Sinh năm 1961
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Hàn Quốc
Huấn luyện viên bóng đá Hàn Quốc
Hậu vệ bóng đá
Người từ Incheon
Cầu thủ bóng đá K League 1


title: Mại dâm ở Hồng Kông

text:
Mại dâm ở Hồng Kông không có bộ luật cấm riêng biệt nên nó không bị coi là bất hợp pháp, nhưng các hoạt động có liên quan như mại dâm có tổ chức (nhà chứa), môi giới, gạ gẫm mua bán dâm nơi công cộng... là bất hợp pháp. Chủ nhà chứa có thể bị truy tố tới 10 năm tù giam

Trước hiện tượng mới là liên hệ mại dâm qua Internet, hiện pháp luật Hồng Kông đang xem xét việc phân loại và truy tố những chủ trang web cho đăng thông tin quảng cáo hoặc môi giới mua bán dâm trên trang web của mình

Lịch sử
Từ nửa cuối thế kỷ XIX, Hồng Kông là thuộc địa của Anh. Thống kê dân số vào năm 1865 và 1866 ghi nhận có 81 và 134 nhà thổ do người Trung Quốc quản lý. Từ 1879 đến 1932, mại dâm được chính quyền thuộc địa của Anh hợp pháp hóa và quản lý, gái mại dâm được yêu cầu phải đăng ký cấp giấy phép, nộp thuế, và có kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Mại dâm bùng nổ ở các huyện Tây Doanh Bàn, Loan Tể, Vượng Giác và Du Ma Địa. Năm 1930, Hồng Kông với dân số 1.600.000 mà đã có tới 200 nhà thổ và 7000 gái mại dâm có giấy phép, chưa kể một số lớn hơn nhiều nhà thổ và gái mại dâm hoạt động chui.

Nhưng vào năm 1932, chính phủ Hồng Kông đã ban hành một lệnh cấm mại dâm và ba năm sau đó việc cấp phép mại dâm kết thúc. Từ lúc đó, mại dâm chịu một sự giới hạn nghiêm ngặt trong khi toàn bộ các hoạt động xung quanh mại dâm đều bị cấm chỉ, như mời gọi mua bán dâm hoặc thực hiện các khoản "thu nhập vô đạo đức" (ám chỉ môi giới mại dâm, ma cô chăn dắt gái...) Dù vậy, lợi nhuận béo bở vẫn thu hút gái mại dâm từ các nước khác. Hầu hết trong số đố đến từ khu vực Đông Nam Á, và thậm chí từ châu Âu và Hoa Kỳ.

Mặc dù tổ chức mại dâm là bất hợp pháp, hoạt động mại dâm luôn luôn phụ thuộc vào các băng đảng mafia (Hội Tam Hoàng), những kẻ luôn săn lùng những người phụ nữ kém may mắn và ép họ bán dâm, vì những người này sẽ không bao giờ tự nguyện đi bán dâm. Cho đến những năm 1980, hầu hết các nhà thổ ở Hồng Kông đã được điều hành bởi các băng đảng. Tuy nhiên, trong những năm 1990, với sự suy sụp của các chuẩn mực đạo đức xã hội cũng như việc sáp nhập trở lại Trung Quốc, Hồng Kông đã chứng kiến một sự thay đổi lớn trong các hình thức gái mại dâm. Có một làn sóng các "cô gái phương Bắc" (北 姑) từ Trung Quốc đại lục, những người này lén tới Hồng Kông làm gái mại dâm bất hợp pháp bằng cách sử dụng thị thực du lịch ngắn của họ; gái mại dâm tự nguyện tại địa phương cũng tăng lên đáng kể về số lượng. Số lượng gái mại dâm hoạt động đơn lẻ tăng lên khiến sự kiểm soát của các băng nhóm với hoạt động mại dâm đã bị sụt giảm.

Đầu thế kỷ XXI, "Hẹn hò trả phí" - một dạng mại dâm trẻ em xuất phát từ Nhật Bản đã lan sang Hồng Kông. Nhiều thiếu nữ mới 15 tuổi đã bắt đầu có các cuộc hẹn hò trả tiền. Nhiều thanh thiếu niên Hồng Kông chấp nhận, vì họ không nghĩ hẹn hò trả tiền là mại dâm do không có hành vi giao hợp. Nhưng thực tế, không ai có thể đảm bảo chuyện gì sẽ xảy ra trong những cuộc hẹn hò kín chỉ gồm 2 người đó. Tháng 4-2008, vụ án cô gái 16 tuổi Wong Ka-mui bị giết hại khi đang hẹn hò trả tiền khiến dư luận Hồng Kông đã chú ý hơn tới vấn đề này.

Từ thập niên 1990 tới nay cũng nổi lên một vấn đề khác: các scandal mại dâm của giới ca sĩ, người mẫu, diễn viên Hồng Kông. Nhiều ca sĩ, diễn viên vì muốn được nổi tiếng hoặc có nhiều tiền nên đã bán dâm, gây ra hàng loạt các scandal với những cái tên như Tiêu Y Đình, Nghiêm Thư Minh, Lý Thái Hoa... Tin đồn về các cuộc thi Hoa hậu để đại gia chọn "hàng" luôn là đề tài nóng hổi trên báo giới. Tới năm 1997, cảnh sát Hồng Kông đã phát hiện ra đường dây hoa hậu bán dâm, trong đó có một số hoa hậu trước khi nổi tiếng đã đi Malaysia bán dâm. Sau khi đoạt giải cao tại cuộc thi Hoa hậu Hồng Kông, những người này được sắp đặt để bán dâm với giá 5-20 vạn tệ (khoảng 100-400 triệu đồng Việt Nam).

Gái mại dâm di cư

Vấn đề pháp lý

Phim về mại dâm
 The World of Suzie Wong (1961)
 Girls Without Tomorrow aka. Call Girl 1988 (應召女郎一九八八)
 Hong Kong Gigolo (香港舞男) (1990), starring Simon Yam
 Queen of Temple Street (廟街皇后) (1990), directed by Lawrence Ah Mon
 Girls Without Tomorrow 1992 (現代應召女郎, 92應召女郎) (1992), starring Vivian Chow
 Call Girls '94 (94應召女郎) (1994)
 Durian Durian (榴槤飄飄, 榴槤飄香) (2000), directed by Fruit Chan
 Hollywood Hong-Kong (香港有個荷里活) (2001), directed by Fruit Chan
 Public Toilet (人民公廁) (2002), directed by Fruit Chan
 Golden Chicken (金雞) (2002), starring Sandra Ng
 Golden Chicken 2 (金雞2) (2004), starring Sandra Ng
 Whispers and Moans (性工作者十日談) (2007) a film by Herman Yau based on the book of the same name starring Athena Chu, and Mandy Chiang
 True Women For Sale (性工作者2: 我不賣身．我賣子宮) (2008), directed by Herman Yau, starring Prudence Liew và Race Wong
 Girl$ (囡囡) (2010), directed by Kenneth Bi

Tiểu thuyết về mại dâm ở Hồng Kông
 The World of Suzie Wong Richard Mason (1951)
 Suzie  (2010)

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm
 Mại dâm tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Mại dâm ở Hàn Quốc
 Mại dâm ở Nhật Bản
 Mại dâm ở Việt Nam

Liên kết ngoài

 Wan Chai Bar Girls
 Whispers and Moans by Yeeshan Yang
 性工作也是工作  RTHK documentary (Cantonese)
 "HK's gigolo scene"TimeOut, ngày 24 tháng 11 năm 2010. Archived from the original on ngày 31 tháng 12 năm 2011

Mại dâm ở Trung Quốc
Xã hội Hồng Kông
Tình dục ở Hồng Kông


title: Giải bóng đá vô địch quốc gia 2013

text:
Giải bóng đá vô địch quốc gia 2013, có tên gọi chính thức là Giải bóng đá vô địch quốc gia - Eximbank 2013 hay Eximbank V.League - 2013, được diễn ra từ ngày 2 tháng 3 năm 2013 đến ngày 31 tháng 8 năm 2013. Mùa giải 2013 sẽ chỉ còn 12 đội tham gia do câu lạc bộ bóng đá Hà Nội và Navibank Sài Gòn không tham dự. Giải nằm dưới sự chỉ đạo của Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam.

Thay đổi trước mùa giải
Danh sách đội bóng có sự thay đổi so với mùa giải 2012:

Đến V.League 1
Thăng hạng từ V.League 2 2012
 Đồng Tâm Long An
 Đồng Nai

Rời V.League 1
Xuống hạng V.League 2 2013
 Không có.
Bỏ giải
 Hà Nội FC.
 Navibank Sài Gòn.
 Khatoco Khánh Hòa.

Ngoài ra, đội tuyển U-22 Việt Nam cũng có đề xuất tham dự từ mong muốn tăng cơ hội cọ xát cho các cầu thủ trẻ, chuẩn bị cho SEA Games 27, tuy nhiên điều này không thể thực hiện được do nhiều vướng mắc. Vì vậy, V.League mùa này chỉ có 12 câu lạc bộ tham dự, và chỉ còn 1 suất xuống hạng.
Chú thích

Đội bóng tham dự

Thông tin các đội bóng

Thay đổi Huấn luyện viên trưởng

Cầu thủ ngoại binh

Ghi chú:
1Những cầu thủ sinh ra và bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp của họ ở nước ngoài nhưng có thời gian thi đấu ở Việt Nam;
2Là cư dân nước ngoài nhưng nhập tịch và đã thi đấu cho Đội tuyển Quốc gia Việt Nam;
3Là cầu thủ mang Quốc tịch Việt Nam đã được lựa chọn để đại diện cho một đội tuyển quốc gia

Bảng xếp hạng

Kết quả

Thống kê toàn mùa giải

Những cầu thủ ghi bàn hàng đầu

Ghi hat-trick

*: Ghi 4 bàn thắng.

Bàn thắng và tỷ số
Bàn thắng đầu tiên của mùa giải: Gonzalo chơi cho Hà Nội T&T trong trận gặp Hoàng Anh Gia Lai (Ngày 2 tháng 3 năm 2013)
Bàn thắng nhanh nhất của mùa giải: 1 phút, Abass Cheikh Dieng chơi cho Thanh Hóa trong trận gặp Kienlongbank Kiên Giang (Ngày 27 tháng 4 năm 2013)
Chiến thắng lớn nhất: 8 bàn thắng
Sông Lam Nghệ An 8–0 Đồng Tâm Long An (Ngày 30 tháng 6 năm 2013)
Tỷ số bàn thắng cao nhất: 8 bàn thắng
Sông Lam Nghệ An 8–0 Đồng Tâm Long An (Ngày 30 tháng 6 năm 2013)
Đội ghi được nhiều bàn thắng nhất trong một trận đấu: 8 bàn thắng
Sông Lam Nghệ An 8–0 Đồng Tâm Long An (Ngày 30 tháng 6 năm 2013)
Số bàn thắng nhiều nhất trong một trận đấu của một đội thua: 3 bàn thắng
Becamex Bình Dương 3–4 Thanh Hóa (Ngày 26 tháng 5 năm 2013)
Vicem Hải Phòng 3–4 Đồng Tâm Long An (Ngày 21 tháng 7 năm 2013)
Vissai Ninh Bình 3-4 Đồng Tâm Long An (Ngày 3 tháng 8 năm 2013)

Giữ sạch lưới
Giữ sạch lưới nhiều nhất: 8 trận
SHB Đà Nẵng
Giữ sạch lưới ít nhất: 0
Kienlongbank Kiên Giang

Thẻ phạt
Số thẻ vàng nhiều nhất (Câu lạc bộ): 62
 Sông Lam Nghệ An;
Số thẻ vàng nhiều nhất (Cầu thủ): 10
Nguyễn Quốc Long (Hà Nội T&T)
Số thẻ đỏ nhiều nhất (Câu lạc bộ): 6
 Thanh Hóa;
Số thẻ đỏ nhiều nhất (Cầu thủ): 2
Cao Sỹ Cường (Hà Nội T&T)
Nguyễn Quốc Long (Hà Nội T&T)
Trần Thanh Tuấn (Xi Măng Vicem Hải Phòng)
Đoàn Việt Cường (Xi Măng Xuân Thành Sài Gòn)

Cầu thủ xuất sắc nhất tháng

Chú thích

Xem thêm
Giải bóng đá Cúp Quốc gia 2013
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia 2013
Siêu cúp bóng đá Việt Nam 2012

Liên kết ngoài

2013
Bóng đá, chuyên nghiệp


title: Trận Strehla

text:
Trận Strehla là một cuộc giao tranh trong chiến dịch của người Áo tại Sachsen (1760) vào cuộc Chiến tranh Bảy năm, đã diễn ra vào ngày 20 tháng 8 năm 1760, tại thị trấn Strehla trên sông Elbe, cách Meissen 22.53 km về hướng tây bắc, ở Sachsen (Đức). Trong trận chiến quyết liệt này, một đạo quân của Phổ dưới quyền tổng chỉ huy của Thiếu tướng Von Hülsen đã đánh tan tác cuộc tấn công của quân đội Áo và quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh dưới sự tổng chỉ huy của Karl Friedrich, Sứ quân Bá tước Zweibrücken-Birkenfeld  (với sự tham gia của tướng Haddick và Vương công Stolberg), buộc quân đội Áo - Đế quốc La Mã Thần thánh phải rút chạy, bất chấp sự bất lợi của quân đội Phổ về mặt quân số. Thất bại nặng nề của quân đội Đế chế và quân Áo tại trận Strehla đã mang lại những thiệt hại nặng nề cho họ (trong số đó Vương công xứ Nassau và Thiếu tá Gooks bị bắt làm tù binh), trong khi phía Phổ chỉ hứng chịu thiệt hại nhỏ.

Sau khi nhà Vua Phổ Friedrich II (Friedrich Đại đế) đập tan một đội quân Áo trong trận Liegnitz (1760) tại tỉnh Schlesien, ông đã kéo đại quân của mình đến xứ Sachsen. Trong khi đó, quân đội Liên minh Áo - Đế quốc La Mã Thần thánh đã tiến quân hòng cắt đứt liên lạc giữa đội quân Phổ dưới sự điều khiển của tướng Von Hülsen và Torgau. Trước tình hình đó, Hülsen đã rút khỏi doanh trại của ông tại Meissen vào ngày 16 tháng 8, và hành binh tới Strehla mà không chịu thiệt hại nào. Vốn vào cuối tháng 8, Công tước xứ Württemberg đã tăng viện cho quân đội Áo - Đế quốc La Mã Thần thánh, và điều đó đã tạo điều kiện cho người chỉ huy của họ là Sứ quân Bá tước Zweibrücken-Birkenfeld tiến công đối phương. Quân của ông chia làm 2 đạo, và xuất hiện bên cánh phải của Von Hülsen vào đầu ngày 20 tháng 8 năm 1760. Một đạo quân của Zweibrücken đã công kích 1 tiền đồn của quân Phổ được án ngữ bởi 4 tiểu đoàn phóng lựu, trên một cao điểm. Cuộc tiến công này đã diễn ra rất quyết liệt. Trong khi đó, đạo quân thứ hai của Zweibrücken đã dàn đội hình nhằm đe dọa đến doanh trại của Hülsen và ngăn ông chi viện cho 4 tiểu đoàn của mình. Tuy nhiên, 4 tiểu đoàn Phổ đã kiên cường chiến đấu và giữ vững trận địa, đánh bật mọi đợt tấn công của đối phương. Mặc dù vậy, tướng Von Hülsen nhận thấy rằng ông cần phải nhanh chóng vãn hồi cho các lực lượng này. Và ông đã truyền lệnh cho lực lượng kỵ binh của mình đi vòng qua một khoảng đất cao để tấn công sườn của đối phương.

Mệnh lệnh của ông đã được thực hiện một cách vô cùng mạnh mẽ: các tiểu đoàn và kỵ binh của Áo - Đế chế bị đánh tan và rơi vào tình trạng hỗn loạn. Chiến thắng này đã mở đường cho vị tướng Phổ đến Torgau – nơi mà ông sẽ triệt binh đến ngay sau thắng lợi do biết rằng toàn bộ quân đội Đế chế đang tiến quân để cắt đứt liên lạc của ông với sông Elbe. Cuộc triệt thoái này đã đặt tiền đề cho người Áo thổi phồng trận đánh thành một chiến thắng của họ. Song, trong khi trận đánh tại Strehla thể hiện sự bày binh khéo léo của Von Hülsen, nó cũng cho thấy khả năng của Đại tá Kleist trên cương vị chỉ huy Khinh kỵ binh trong cuộc ấn công thành công của kỵ binh Phổ. Vào ngày 30 tháng 9, Hülsen đóng quân tại Wittenberg,, dù quân đội Áo - Đế chế cuối cùng đã giành được Torgau từ tay đội quân trú phòng của tướng Normann.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Das Gefecht am Dürrenberg am 20. August 1760

Xung đột năm 1760
Trận đánh trong chiến tranh Bảy năm
Trận đánh liên quan tới Phổ
Trận đánh liên quan tới Áo


title: Loài sắp nguy cấp

text:
Loài sắp nguy cấp hay loài dễ bị tổn thương là một trong những nhóm phân loại của IUCN dùng để chỉ những loại có thể trở thành loài bị đe dọa tuyệt chủng trừ khi yếu tố đe dọa đến sự sinh tồn của chúng hoặc sự sinh sản được cải thiện. Khả năng tổn thương chủ yếu là do môi trường sống của chúng bị mất hoặc bị phá hủy. Loài sắp nguy cấp được quan sát và đang trở thành nhóm bị đe dọa. Tuy nhiên, một số loài được xếp vào nhóm "tổn thương", trong thực tế, có thể khá phong phú trong điều kiện nuôi nhốt.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sách đỏ
Bảo tồn môi trường
Sách đỏ IUCN


title: Tu viện Jasna Góra

text:
Tu viện Jasna Gora ( , Luminous Mount, , ), tọa lạc tại ở phía Tây tỉnh Częstochowa, Ba Lan. Đây là tu viện Mary Đồng trinh nổi tiếng nhất đất nước Ba Lan. Trong đó bức tranh "Thánh mẫu Đen" là hiện vật nổi tiếng nhất tu viện.

Địa điểm này là một trong Di tích Lịch sử quốc gia chính thức của Ba Lan (Pomnik historii) và được theo dõi bởi Ủy ban di sản quốc gia Ba Lan.

Vị trí
Nằm ở phía Tây thành phố, vươn lên đến độ cao 300m là một ngọn đồi với một dãy những nhà lễ và nhà ở, được bao quanh bởi những ụ đất đắp cao và một công viên. Ngọn đồi này gọi là Jasna Gora, trong tiếng Ba Lan có nghĩa là "núi sáng". Mỗi năm có đến 5 triệu người đến viếng nơi này. Mục tiêu của những người khách này là Nhà nguyện Thánh mẫu ở Jasna Cora, với hình tượng của Đức mẹ Đồng trinh, gọi là "Thánh mẫu Đen".

Lịch sử

Tu viện Jasna Góra được thành lập vào năm 1382 bởi Các tu sĩ Pauline đến từ Hungary theo lời mời của Władysław, Công tước xứ Opole. Tu viện đã là một điểm đến hành hương trong hàng trăm năm và nó chứa một biểu tượng quan trọng của Đức Trinh Nữ Maria. Biểu tượng, mô tả Đức Mẹ với Chúa Hài đồng, được gọi là Đức Mẹ Đen của Częstochowa hoặc Đức Mẹ Częstochowa, được tôn kính rộng rãi và ghi nhận với nhiều phép lạ. Trong số này, nó được cho là đã cứu tu viện Jasna Góra một cách thần kỳ trong Cuộc vây hãm Jasna Góra diễn ra vào thời điểm Đại hồng thủy, thế kỷ 17 Thụy Điển cuộc xâm lược. Sự kiện này đã kích thích cuộc kháng chiến của người Ba Lan. Người Ba Lan không thể ngay lập tức thay đổi tiến trình của cuộc chiến, nhưng, sau khi liên minh với Hãn quốc Krym, họ đã đẩy lùi người Thụy Điển. Ngay sau đó, tại thánh đường Lwów (Lviv), vào ngày 1 tháng 4 năm 1656, vua Ba Lan Jan Kazimierz long trọng tuyên bố lời thề của ông là dâng hiến đất nước cho Mẹ Thiên Chúa bảo vệ và tuyên bố Bà là Người bảo trợ và Nữ vương của các vùng đất trong vương quốc của ông.

Trong số những hiện vật quan trọng nhất của tu viện là huy chương Giải Nobel Hòa bình của Lech Wałęsa, cựu tổng thống Ba Lan và nhà tổ chức công đoàn.

Các vụ trộm và sự mở rộng tu viện
Sự nổi tiếng của bức tranh này ngày một gia tăng và ngày càng có nhiều người hành hương đến đây để lại những món quà quý giá trong tu viện. Tuy nhiên nó cũng thu hút những kẻ trộm; và đến mùa Phục sinh năm 1430 một nhóm thành viên của hội Huxit đã đột nhập vào nhà nguyện và dùng kiếm rạch khuôn mặt Đức mẹ trong tranh. Sau đó bức tranh đã được phục hồi lại, nhưng những vết sẹo trên mặt thánh mẫu vẫn không thẻ xóa hết được, và được để lại như một dấu vết lưu niệm. Điều này lại càng kích thích cho sự bùng nổ các cuộc hành hương đến đây, và đồng thời càng thu hút thêm số người trộm cướp. Cuối cùng tu viện phải mở rộng và củng cố thêm, và nó đã biến thành một pháo đài, với những bức tường kiên cố, những thành lũy và một đường hào bao quanh.

Hiện vật
Trong tòa nhà khoa bạc được xây dựng vào thế kỷ XVII có những hiện vật trưng bày rất có giá trị, là quà tặng của nhiều tín đồ, từ các vua chúa, các vị hoàng tử, những Giáo hoàng, giám mục và thường dân. Trong số những quà tặng này có những tác phẩm nghệ thuật rất đẹp: các hòm đựng thánh tích, những chiếc áo choàng, đồ nữ trang, huy chương và những bức vẽ của họa sĩ Ba Lan nổi tiếng Matejko. Những món quà cổ xưa nhất đã có từ thế kỷ XV. Ngoài ra ở Częstochowa bạn có thể biết đến kho vũ khí, sảnh đường Hiệp sĩ và nhà bảo tàng với những hiện vật, những tác phẩm nghệ thuật và những món quà rất hấp dẫn, trong đó có cả giải thưởng Nobel Hòa bình của Lech Walesa. Để mở rộng tầm mắt, bạn cũng có thể leo lên 519 bậc tam cấp của ngọn tháp tại đây. Ở độ cao trên 100 m ta có thể thưởng ngoạn quan cảnh kỳ thú và ngoạn mục của tu viện, thành phố và cả vùng Częstochowa.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Tham khảo thư loại

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Jasna Góra website
 Jasna Góra and the Shrine of Our Lady of Częstochowa

Địa điểm hành hương kính Đức Mẹ Maria
Tu viện Kitô giáo ở Ba Lan
Nhà thờ Basilica ở Ba Lan


title: Phụ thuộc bảo tồn

text:
Phụ thuộc bảo tồn (LR/cd) hay loài phụ thuộc bảo tồn là một cách phân loại bảo tồn của IUCN dùng để chỉ các loài và cấp phân loại dưới loài mà chúng phụ thuộc vào những nỗ lực bảo tồn để ngăn ngừa khả năng trở nên bị đe dọa tuyệt chủng. Cấp phân loại này tập trung vào chương trình bảo tồn môi trường cụ thể hoặc đơn vị loài/dưới loài.

Có 403 loài/phân loài (149 động vật và 254 thực vật) trong sách đỏ năm 2006 vẫn được xếp vào nhóm phụ thuộc bảo tồn này, tất cả chúng đều nằm trong lần đánh giá trong năm 2000 hoặc trước đó. Nhóm động vật gồm có 110 loài, 33 phân loài (tất cả đều là động vật có vú), 4 quần thể loài, 1 phân loài (cá voi xanh Bắc Thái Bình Dương), và thực vật có 238 loài, 10 phân loài, và 6 thứ.

Tham khảo

Sách đỏ IUCN


title: Yên Vũ Thành vương

text:
Yên Vũ Thành vương (chữ Hán: 燕武成王; trị vì: 271 TCN-258 TCN), là vị vua thứ 42 hoặc 43 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sử kí-Yên thế gia không ghi rõ thân thế thực sự của Vũ Thành vương cũng như quan hệ giữa ông với vua trước Yên Huệ vương. Năm 271 TCN, tướng quốc nước Yên là Công Tôn Tháo giết chết Huệ vương rồi lập Vũ Thành vương lên ngôi.

Năm 265 TCN, tướng Điền Đan nước Tề đem quân hợp quân với nước Triệu đánh Yên, chiếm vùng Trung Dương  của Yên.

Năm 259 TCN, nhân nước Triệu thảm bại trong trận Trường Bình, Yên Vũ Thành vương dụ dỗ vũ viên lệnh ở phía bắc của Triệu là Phó Báo, Vương Dung, Tô Xạ dẫn người sang hàng Yên.

Năm 258 TCN, Vũ Thành vương qua đời. Ông làm vua 13 năm. Con ông là Yên Hiếu vương lên kế vị.

Xem thêm
Yên Hiếu vương
Yên Huệ vương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Yên Thiệu công thế gia
Triệu thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Yên
Năm sinh không rõ
Mất năm 258 TCN


title: Yên Điệu công

text:
Yên Điệu công (chữ Hán: 燕悼公; trị vì: 535 TCN-529 TCN), là vị vua thứ 27 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Không rõ tên thật và thân thế của Điệu công. Năm 539 TCN, do Huệ công trọng dụng quan lại có nguồn gốc thấp hèn, các họ quý tộc nước Yên đuổi Huệ công. Năm 536 TCN, Huệ công mất ở Tề, người nước Yên lập Điệu công lên kế vị.

Tuy nhiên Điệu công chỉ làm vua 6 năm thì mất. Yên Cộng công lên nối ngôi.

Xem thêm
Yên Cộng công
Yên Huệ công

Chú thích

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Yên Thiệu công thế gia

Vua nước Yên
Năm sinh thiếu
Mất năm 529 TCN


title: Tần Huệ Vương

text:
Tần Huệ Vương (chữ Hán:秦惠王) có thể là:

Danh sách
Tần Huệ Vương Doanh Tứ, vị quân chủ thứ 31 của nước Tần thời Tây Chu và Xuân Thu Chiến Quốc, gọi tắt theo thụy hiệu chính là Huệ Văn Vương, trước đó gọi là Tần Huệ Văn Công
Tần Huệ Vương Chu Công Tích, phiên vương nước Tần đời nhà Minh

Xem thêm

Huệ Vương
 Điệu Huệ Vương
 Tuyên Huệ Vương
 Trang Huệ Vương
 Vinh Huệ Vương
 Cung Huệ Vương
 Đoan Huệ Vương
 Ôn Huệ Vương
 An Huệ Vương
 Khang Huệ Vương
 Hòa Huệ Vương
 Văn Huệ Vương
 Huệ Văn Vương
 Xung Huệ Vương
 Tĩnh Huệ Vương
 Vũ Huệ Vương
 Huệ Vũ vương
 Kỳ Huệ vương
 Trung Huệ Vương
 Chu Huệ Vương
Hàn Huệ Vương
Triệu Huệ Vương
Tần Hiếu Vương
Tần Chiêu vương
Tần Điệu Vương
Tần Mẫn Vương
Tần Trang Vương
Tần Vũ Liệt Vương
Tần Hiến Công
Tần Huệ công

Thụy hiệu


title: Họ Cá voi lưng gù

text:
Họ Cá voi lưng gù (Balaenopteridae) là họ gồm các loài cá voi tấm sừng lớn nhất, với 9 loài trong 2 chi. Họ này gồm loài động vật lớn nhất trên thế giới còn sinh tồn, cá voi xanh, có thể đạt đến 180 tấn, và cá voi vây, đạt đến 120 tấn; thậm chí loài nhỏ nhất trong họ, cá voi Minke, đạt đến 9 tấn.

Tên họ Balaenopteridae có nguồn gốc từ loại chi, Balaenoptera. Họ này được nhà động vật học John Edward Gray miêu tả vào năm 1864.

Hình ảnh

Tham khảo

Họ động vật có vú

Phân bộ Cá voi tấm sừng hàm


title: Yên Cung công

text:
Yên Cung công (chữ Hán: 燕共公; trị vì: 528 TCN-524 TCN), là vị vua thứ 28 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Không rõ tên thật và thân thế của Cung công. Năm 529 TCN, Yên Điệu công, vị vua thứ 27 của nước Yên qua đời, Cung công lên ngôi.

Tuy nhiên Cung công chỉ làm vua 5 năm thì mất. Yên Bình công lên nối ngôi.

Xem thêm
Yên Điệu công
Yên Bình công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Yên Thiệu công thế gia

Ghi chú

Vua nước Yên
Năm sinh thiếu
Mất năm 524 TCN


title: Yên Bình công

text:
Yên Bình công (chữ Hán: 燕平公; trị vì: 523 TCN-505 TCN), là vị vua thứ 29 của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Không rõ tên thật và thân thế của Bình công. Năm 524 TCN, Yên Cung công, vị vua thứ 28 của nước Yên qua đời, Bình công lên ngôi.

Sử sách không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian làm vua.

Năm 505 TCN, Yên Bình công mất. Yên Tiền Giản công nối ngôi.

Xem thêm
Yên Cộng công
Yên Tiền Giản công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Yên Thiệu công thế gia

Ghi chú

Vua nước Yên
Năm sinh thiếu
Mất năm 505 TCN


title: Kroger

text:
Công ty Kroger (tiếng Anh: The Kroger Co.) là một hệ thống cửa hàng bán lẻ ở Hoa Kỳ. Với doanh số bán hàng tới 90,4 tỷ Mỹ kim (tháng 1 năm 2012) và 2.422 vị trí ở khắp nước Mỹ (tháng 8 năm 2012), Kroger và các công ty con là hệ thống tiệm tạp hóa bán hàng nhiều nhất trong nước, cửa hàng bán lẻ lớn thứ hai trong nước theo doanh thu, và cửa hàng bán lẻ lớn thứ 4 trên thế giới.

Trụ sở của Kroger đóng tại Cincinnati, Ohio. Kroger hiện có siêu thị, đại siêu thị, tiệm tạp hóa, cây xăng, và tiệm kim hoàn ở trung tâm thương mại tại 31 tiểu bang. Các siêu thị và đại siêu thị của Kroger có các nhãn hiệu Baker's, City Market, Dillons, Food 4 Less, Foods Co., Fred Meyer, Food 4 Less, Fry's, Gerbes, JayC, King Soopers, Kroger, Owen's, Pay Less Food Markets, QFC, Ralphs, Scott's, và Smith's. Các tiệm tạp hóa và cây xăng có các nhãn hiệu Kwik Shop, Loaf 'N Jug, Quik Stop, Tom Thumb, và Turkey Hill. Ngoài các nhãn hiệu của công ty khác, Kroger cũng có một trong những hệ thống sản xuất nhãn hiệu riêng (private label) lớn nhất ở nước Mỹ. 40 hãng ở 17 tiểu bang do Kroger sở hữu hoặc hoạt động sản xuất khoảng nửa trong tổng số gần 20.000 sản phẩm riêng của Kroger. Các sản phẩm này thường được đặt tên Kroger Value, Banner Brands, hoặc Private Selection.

Kroger được thành lập bởi Bernard Kroger năm 1883 tại Cincinnati và được đăng ký năm 1902. Vào những năm 1970, Kroger trở thành tiệm tạp hóa đầu tiên sử dụng máy quét mã vạch điện tử ở Hoa Kỳ.

Chú thích

Xem thêm

 Safeway Inc.
 SuperValu (Hoa Kỳ)
 Walmart

Liên kết ngoài
Trang chủ Công ty Kroger
Trang chủ siêu thị Kroger

Siêu thị Hoa Kỳ
Công ty bán lẻ
Cincinnati
Công ty Ohio
Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York


title: Tôi là người thợ lò

text:
"Tôi là người thợ lò" là ca khúc của nhạc sĩ Hoàng Vân, được ông sáng tác vào năm 1964 khi lần đầu tiên máy bay của quân đội Hoa Kỳ oanh tạc thị xã Hòn Gai và vịnh Hạ Long. Với nội dung đề cập đến người thợ mỏ than, bài hát này thường được biểu diễn các hội diễn văn nghệ quần chúng của ngành than Việt Nam.Đây cũng là một trong những bài đầu tiên về ngành nghề, một thể loại mới trong âm nhạc Việt Nam, mà Hoàng Vân là nhạc sĩ đi tiên phong và có nhiều thành công.

Là một bài hát, nhưng xét về thể loại nó là một bài hát dài, trường ca, mà nhạc sĩ Hoàng Vân có sở trường và đã phát triển thể loại này lên đỉnh cao vào những năm 1960.

Ông còn nhiều tác phẩm khác hát về vùng than, về Quảng Ninh, về người thợ mỏ trong sự nghiệp của mình, tất cả đều được khán giả vùng mỏ và cả nước đánh giá cao: "Tình ca người đánh cá Quảng Ninh", "Tình ca thợ mỏ". Bộ ba ca khúc "Bài ca xây dựng" cũng lấy cảm hứng từ những chuyến đi công tác ở vùng đất này.

Lời bài hát: Tôi là người thợ lò
Tôi là người thợ lò sinh ra trên đất mỏ

Trong những ngày cờ đỏ bay trên núi Bài Thơ.

Núi Bài Thơ ơi, núi Bài Thơ sừng sững hiên ngang đứng giữa trời

Có nghe tiếng mìn nổ dậy đất, tiếng máy reo

Hay tiếng bước đoàn thợ mỏ tiến quân.

Kìa tiếng búa khoan reo như tiếng trống trận

Kìa nghe tiếng mìn nổ như tiếng súng công đồn

Ta đi khơi nguồn suối than, cho than xuôi về bến

Ta đi nhen ngọn lửa nhiệt tình cách mạng

Tổ quốc mong than, ta quên sao lời Bác gọi

Nào đồng chí chúng ta ơi, ta tiến quân vào lò.

Đêm đêm ngày ngày đi trong lò

Ta lắng tiếng nghe đây những tiếng thân yêu

Những tiếng vọng từ khắp đất nước đưa về

Dưới hầm lò mà nghe rõ làm sao.

Tiếng chim hót trên cánh đồng lúa chín

Tiếng trẻ thơ cắp sách đến trường làng

Tiếng còi tầm sớm mai rộn ràng như tiếng máy đòi ăn than

A... mỗi khi lò thủng đón cơn gió nồm nam mát rượi

Trong tiếng than rơi, tiếng gió lùa nghe như có tiếng đàn, tiếng hát...

Nào vác gỗ lên vai, ta bước tiếp vào

Đào mỗi thước thêm sâu, sức ta thêm mạnh.

Nhìn gương than lấp lánh, như muôn vì sao sáng

Ta đứng đây như đứng trước vũ trụ bao la...

Trong cuộc chiến đấu trường kỳ, ta là người chiến thắng.

Nhưng gian khổ nào bằng đồng bào và chiến sĩ miền Nam anh dũng.

Đất Mỏ thân yêu ơi, đất Mỏ thân yêu ơi...

Nhìn lá cờ đỏ, tung bay trên đất Mỏ sau những ngày gian khổ

Kháng chiến đã thành công

Vùng Mỏ ngày nay lớn lên bạn trẻ ta ơi chớ quên

Bước đường đấu tranh đang còn lâu dài

Càng gian khổ càng nhiều vinh quang.

Phất cao ngọn cờ trên núi Bài Thơ năm xưa ta đi tới.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang thơ của nhà báo – nhà thơ – Cựu chiến binh Ngô Tiến Cảnh
 Nghe bài hát Tôi là người thợ lò

Nhạc Hoàng Vân
Ca khúc nhạc đỏ
Bài hát năm 1964
Bài hát tiếng Việt


title: Ian Somerhalder

text:
Ian Somerhalder sinh ngày 08 tháng 12 năm 1978 ở Covington, Louisiana, Hoa Kỳ, là một diễn viên và người mẫu người Mỹ. Anh đã kết hôn với Nikki Reed năm 2015.

Các phim đã đóng

Giải thưởng

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1978
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhà từ thiện Mỹ
Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ
Nam diễn viên New Orleans
Nam người mẫu Mỹ


title: Chức Thánh

text:
Trong một số giáo hội Kitô giáo như Giáo hội Công giáo Rôma, Chính Thống giáo Đông Phương, Anh giáo, Giáo hội Luther..., Chức Thánh, đôi khi cũng gọi là Thánh Chức, là những chức sắc đã được thụ phong hay tấn phong qua nghi thức đặt tay và lời nguyện cung hiến. Ngoại trừ Giáo hội Luther và một vài cộng đồng tín hữu Anh giáo, phần lớn các giáo hội Kitô giáo khác coi việc đặt tay truyền Chức Thánh là một bí tích.

Trong Giáo hội Công giáo Rôma, chỉ có duy nhất một Chức Thánh. Nhưng được chia thành ba cấp bậc theo thứ tự từ nhỏ đến lớn gồm: phó tế, linh mục, giám mục; và nghi thức đặt tay truyền chức gọi là Bí tích Truyền Chức Thánh. Chức giám mục là Chức Thánh cao nhất và hoàn thiện nhất trong Giáo hội Công giáo và Chính Thống giáo. Mọi giám mục, kể cả giám mục có tước hồng y và ngay cả chính giáo hoàng cũng đều chia sẻ chung Chức Thánh này.

Cần phân biệt giữa Chức Thánh và Thánh nhân. Những người đã lãnh nhận Chức Thánh không có nghĩa là họ đã trở thành "Thánh".

Tham khảo

Thuật ngữ Kitô giáo
Thuật ngữ Công giáo
Chức vụ trong Giáo hội Công giáo Rôma
Bí tích


title: Nguyễn Minh Thuấn

text:
Nguyễn Minh Thuấn sinh ngày 08 tháng 8 năm 1959, tại xã Vĩnh Thạnh, huyện Lấp Vò, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp). Ông được biết đến với vai trò là Thiếu tướng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Ủy viên Ủy ban nhân dân tỉnh, đồng thời là Giám đốc công an tỉnh Đồng Tháp. Dân tộc Kinh, Trình độ học vấn thạc sĩ với chuyên môn như thạc sĩ luật, cử nhân chính trị.

Sự nghiệp
Giai đoạn từ tháng 10 năm 1977 đến tháng 7 năm 1982, học viên trường đại học An ninh nhân dân Hà Nội, cấp bậc Thiếu úy.
Giai đoạn từ tháng 7 năm 1982 đến tháng 6 năm 1984, đội trưởng tổng hợp phòng an ninh điều tra xét hỏi công an tỉnh Đồng Tháp, cấp bậc Thiếu úy, Trung úy.
Giai đoạn từ tháng 6 năm 1984 đến tháng 1 năm 2001, phó văn phòng nghiên cứu tổng hợp, chánh văn phòng đảng ủy, chánh văn phòng công an tỉnh Đồng Tháp, cấp bậc Trung úy, Thượng úy, Đại úy, Thiếu tá, Trung tá.
Giai đoạn từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 11 năm 2007, ủy viên ban thường vụ đảng ủy, phó giám đốc công an tỉnh Đồng Tháp, thủ trưởng cơ quan an ninh điều tra, cấp bậc Thượng tá, Đại tá.
Giai đoạn từ tháng 11 năm 2007 đến tháng 7 năm 2008 tỉnh ủy viên, phó bí thư đảng ủy, phó giám đốc công an tỉnh Đồng Tháp, cấp bậc Đại tá.
Từ tháng 7 năm 2008 đến nay, tỉnh ủy viên, ủy viên ban thường vụ tỉnh ủy, ủy viên ủy ban nhân dân tỉnh, bí thư đảng ủy, Giám đốc công an tỉnh Đồng Tháp, cấp bậc Đại tá. Tháng 12 năm 2011, ông được thăng hàm Thiếu tướng.

Tặng thưởng

  hạng Nhất

Chú thích

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1959
Người Đồng Tháp
Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam đương nhiệm
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Giám đốc Công an tỉnh Đồng Tháp


title: Vương tôn Michael xứ Kent

text:
Vương tôn Michael xứ Kent GCVO (Prince Michael of Kent, tên đầy đủ là Michael George Charles Franklin, sinh ngày 4 tháng 7 năm 1942) là cháu nội của vua George V của Anh và Vương hậu Mary, anh em họ của Nữ vương Elizabeth II. Ông cũng là chú bác họ của Vương tế Philip, Công tước xứ Edinburgh. Công tử Michael đôi khi thay mặt Nữ vương thực hiện nhiệm vụ vương thất trong phạm vi Liên hiệp Vương quốc Anh. Ông sở hữu một công ty tư vấn kinh doanh và quản lý những công việc thương mại khác nhau trên thế giới. Ông cũng đã trình chiếu một số phim tài liệu truyền hình về các gia đình vương thất của châu Âu. Ông được đặt theo tên Đại công tước Mikhail Aleksandrovich của Nga, em trai của Sa hoàng Nikolai II của Nga, và anh em họ của ba ông bà của ông.

Thiếu thời
Vương tôn Michael sinh ngày 04 tháng 7 năm 1942, tại Coppins, Iver, Buckinghamshire. Cha ông là Công tước xứ Kent, con trai thứ tư của Quốc vương George V và Vương hậu Mary. Công tước xứ Kent đã qua đời trong một tai nạn máy bay gần Caithness, Scotland vào ngày 25 tháng 8 năm 1942, chỉ sáu tuần sau khi Vuơng tôn Michael xứ Kent được sinh ra. Vào thời điểm sinh ra, Vuơng tôn xếp thứ bảy trong dòng kế vị người bác của ông, Vua George VI.

Mẹ ông là Công tước phu nhân xứ Kent (nhũ danh Vuơng tôn nữ Marina của Hy Lạp và Đan Mạch), con gái của Vương tử Nicholas của Hy Lạp và Đan Mạch và Nữ Đại Công tước Elena Vladimirovna của Nga. Với tư cách là hậu duệ dòng nam của Vua George V, ông được xem là một vương tôn Anh quốc, được tôn xưng là Vương gia Điện hạ.

Kết hôn

Ngày 30 Tháng 6 năm 1978, Vuơng tôn Michael xứ Kent kết hôn tại một buổi lễ dân sự tại Rathaus, Vienna, Áo với Nữ Nam tước Marie-Christine von Reibnitz, con duy nhất của Nam tước Gunther Hubertus von Reibnitz và Nữ Bá tước Maria Szapáry von Muraszombath.

Vào thời điểm của cuộc hôn nhân, Nữ Nam tước không chỉ là một tín đồ Công giáo La Mã, mà còn là một người phụ nữ li dị chồng. Cô từng kết hôn với nhân viên ngân hàng Thomas Troubridge, họ li thân vào năm 1973, đã ly dị vào năm 1977, và cuộc hôn nhân của họ đã bị hủy bỏ bởi Giáo hội Công giáo La Mã một năm sau đó, hai tháng trước khi cô kết hôn với Vương tôn Michael. Đạo luật 1701 Settlement không cho phép bất kỳ ai kết hôn với tín đồ Công giáo La Mã được kế thừa ngai vàng, Vương tôn Michael mất quyền kế thừa ngay khi cưới Marie Christine. Sau đó, căn cứ theo Đạo luật Vương miện 2013, Vương tôn Michael lại được đưa tên vào dòng kế thừa vương quyền Anh quốc.

Vợ ông trở thành Vương gia Điện hạ Vương tôn phi Michael xứ Kent. Vương tôn và Vương tôn phi Michael xứ Kent có hai con, cả hai người trong số họ giữ quyền thừa kế ngai vàng từ lúc sinh vì đều là tín đồ Anh giáo:
Lord Frederick Windsor, sinh ngày 06 tháng 4 năm 1979, đã kết hôn, 12 Tháng 9 năm 2009, Sophie Winkleman và xếp thứ 39 trong Danh sách kế vị ngai vàng nước Anh.
Lady Gabriella Windsor, sinh ngày 23 tháng 4 năm 1981, và xếp thứ 40 trong danh sách kế vị ngai vàng nước Anh. Giáo dục tại Downe House và Đại học Brown, Mỹ.

Tước hiệu

Từ 4/6/1942 - nay: Vương tôn Michael xứ Kent Điện hạ
Tước hiệu đầy đủ của ông là: Vương gia Điện hạ Vương tôn Michael George Charles Franklin xứ Kent, Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order, Knight of Justice of the Most Venerable Order of the Hospital of Saint John of Jerusalem.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chế độ quân chủ
Tước vị
Vương tộc Windsor
Sinh năm 1942
Nhân vật còn sống
Cựu học sinh Eton College
Sinh viên tốt nghiệp Học viện Quân sự Hoàng gia Sandhurst
Vương tử Anh
Vương tử Liên hiệp Anh


title: Huân chương Cờ đỏ

text:
Huân chương Cờ đỏ () là huân chương đầu tiên của hồng quân. Huân chương được đặt ra ngày 16 tháng 9 năm 1918, trong Nội chiến Nga bởi Ủy ban trung ương toàn Nga. Nó là huân chương cao nhất trước khi Huân chương Lenin được thiết lập năm 1930. Các Huân chương Cờ Đỏ là một giải thưởng cho sự cống hiến và lòng can đảm trong bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Huân chương Cờ Đỏ trao cho binh sĩ của Hồng quân, Hải quân, Biên phòng và các lực lượng an ninh nội bộ, nhân viên của Ủy ban An ninh Nhà nước Liên Xô và các công dân Liên Xô, tàu chiến và các hiệp hội. Ngoài ra, huân chương Cờ Đỏ có thể được trao cho những người không phải là công dân của Liên Xô.

Lịch sử
Huân chương được đặt ra ngày 16 tháng 9 năm 1918, trong Nội chiến Nga bởi Ủy ban trung ương toàn Nga.

Người đầu tiên được tặng huân chương là Vasily Blyukher vào ngày 28 tháng 9 năm 1918. Người thứ 2 là Iona Yakir.

Huân chương Cờ Đỏ chính thức bắt đầu được xuất hiện vào năm 1918với dạng Huân chương Cờ Đỏ của Liên bang Nga. Phần thường này được trao tặng cho các công dân của nước Cộng hòa đã hết mình phục vụ cho quân đội. Sau đó, các nước Cộng hòa khác thuộc Liên Xô đã làm theo nước Nga và tự họ đã phát hành các kiểu huân chương riêng cho đất nước mình. Azerbaijan là nước đầu tiên sau nước Nga ban hành Huân chương Cờ Đỏ này. Sau khi Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết (Liên Xô) được thành lập năm 1922, tất cả các huân chương quân đội của các quốc gia thuộc liên bang trở thành Huân chương – Cờ Đỏ. Ngay từ thời gian đầu, Huân chương đã được phân bổ cho từng quốc gia trong Liên Xô để được những người được nhận phần thưởng này của quốc gia đó sẽ lưu giữ. Đây là một phần thưởng mang ý nghĩa lịch sử rất to lớn, nó được trao tặng trong thời kỳ nội chiến và là biểu tượng để ghi nhớ các sự kiện anh hùng

Huân chương Cờ Đỏ đã được trao tặng cho rất nhiều đơn vị hải quân Xô Viết đã có nhiều cống hiến xuất sắc trong thời chiến. Hạm đội Baltic đã được trao tặng vì là một vai trò quan trong cuộc cách mạng Tháng Mười năm 1917, tất cả bốn hạm đội: Hạm đội Bắc, Hạm đội Baltic, Hạm đội Biển Đen và Hạm đội Thái Bình Dương và đội tàu Hải quân Caspian cũng đã được tuyên dương và trao tặng huân chương này vì đã có công đóng góp to lớn trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại (1941-1945). Hạm đội Baltic chính thức được hai lần vinh dự nhận phần thưởng Huân chương Cờ Đỏ.

Trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại: Huân chương này được trao tặng 238.000 lần. Và kết quả là từ 1924 đến năm 1991, đã trao tặng hơn 581.300 huân chương Cờ Đỏ.

Tiêu chuẩn
 Về những hành động đặc biệt quan trọng trong một tình huống chiến đấu với một mối nguy hiểm rõ ràng cho cuộc sống của nhân dân.
 Cho các lãnh đạo nổi bật của hoạt động quân sự của đơn vị quân đội, các hiệp hội và hiển thị sự dũng cảm và lòng can đảm đặc biệt.
 Nổi bật lòng can đảm và dũng cảm thể hiện trong việc thực hiện các nhiệm vụ cụ thể.
 Sự can đảm và dũng cảm nổi bật hiển thị trong khi đảm bảo an ninh Nhà nước, sự bất khả xâm phạm biên giới nhà nước của Liên Xô trong các điều kiện liên quan đến một nguy cơ nguy hiểm cho cuộc sống của nhân dân.
 Cho các hoạt động thành công của các đơn vị quân đội, tàu hải quân, các hiệp hội, trong đó, bất chấp sự kháng cự ngoan cố của kẻ thù, mất mát hoặc điều kiện bất lợi khác là chiếm ưu thế hơn kẻ thù và gây ra một thất bại lớn, hoặc đóng góp cho sự thành công của các hoạt động quân sự.

Các cá nhân được trao tặng
Đại tướng Hoàng Văn Thái
Trung tá Naum Shusterman
Thiếu úy Gabriel Ilyich Urazovsky
Phó đô đốc Vasili Arkhipov
Vasili Mikhailovich Blokhin
Gleb Bokii
Nguyên soái Vasily Blyukher (tổng cộng 5 lần)
Iona Yakir (3 lần)
Georgy Zhukov (3 lần)
Nikolai Vlasik (4 lần)
Điệp viên người Anh Kim Philby (1 lần)
Đại tướng David Dragunsky
Ivan Fedyuninsky (5 lần)
Nguyên soái Leonid Govorov
Mikhail Vasilyevich Vodopianov
Yakov Borisovich Zel'dovich
Nguyên soái Aleksandr Vasilevsky (2 lần)
Nguyên soái Rodion Malinovsky (3 lần)
Thủy thủ Mikhail Minin
Tay súng bắn tỉa Vasily Zaytsev
Sasha Fillipov
Gayk Bzhishkyan
Nguyên soái Semyon Timoshenko (5 lần)
Leon Trotsky
Joseph Stalin
Nina Romashkova
Sergey Biryuzov
Ios Teper
Issa Pliyev
Aleksei Grigorievich Stakhanov
Yevgeny Khrunov
Pavel Dybenko (3 lần)
Pavel Soloviev
Vyacheslav Ivanovich Zof
Bolesław Kontrym (3 lần)
Abram Slutsky (2 lần)
Nhà cộng sản người Croatia Aleksa Dundić
Alexander Pylcyn
Trung tá Konstantin Krasavin (3 lần)
 Volodia Dubinin

Tập thể
Hạm đội Baltic (2 lần)
Hạm đội Biển Bắc (1 time)
Hạm đội Thái Bình Dương (1 lần)
Quân khu Viễn Đông
Tập đoàn quân 1
Tập đoàn quân xe tăng Cận vệ số 1
Tập đoàn quân xe tang Cận vệ số 2
Sư đoàn súng trường số 1
Sư đoàn súng trường số 6
Sư đoàn súng trường số 24
Sư đoàn súng trường Cận vệ số 27
Sư đoàn súng trường Cận vệ số 39 (2 lần)
Sư đoàn mô tô súng trường số 19
Sư đoàn dù Cận vệ số 76
Sư đoàn súng trường số 85
Sư đoàn súng trường Cận vệ số 100
Sư đoàn dù Cận vệ Tula số 106
Trung đoàn súng trường số 17, Sư đoàn súng trường số 32
Lữ đoàn cơ giới số 72
Trung đoàn không quân Normandie-Niemen

Chú thích

Liên kết khác
Legal Library of the USSR (Russian language)
MONDVOR (Russian language)

Giải thưởng dũng cảm
Huân chương và huy chương Liên Xô
Giải thưởng thiếp lập năm 1918
Giải thưởng thiếp lập năm 1924
Giải thưởng hủy thiếp lập năm 1991


title: Thung lũng Trung phần California

text:
Thung lũng Trung phần California hay Thung lũng Trung tâm () của California là một thung lũng rộng và bằng phẳng với diện tích , chiếm phần lớn khu vực trung tâm của bang California, Hoa Kỳ. Thung lũng rộng  và trải dài khoảng  từ tây bắc đến đông nam, nằm sâu trong đất liền nhưng song song với bờ biển Thái Bình Dương. Thung lũng Trung phân chiếm 13,7% tổng diện tích đất liền của California và cũng là khu nông nghiệp có năng suất suất cao nhất California.

Thung lũng Trung phần đúng ra là kết hợp hai thung lũng lớn: thung lũng Sacramento nằm ở phía bắc và thung lũng San Joaquin ở phía nam. Hai phần gặp nhau ở Vụng Suisun . Thung lũng Sacramento góp phần lớn nước từ phía bắc tràn về với vũ lượnng  mỗi năm; thung lũng San Joaquin thuộc vùng ít mưa hơn với khí hậu sa mạc bán khô hạn nằm ở cực nam. Hai con sông tạo ra hai thung lũng kể trên là sông Sacramento và sông San Joaquin. Chỗ hợp lưu gần Vụng Suisun cũng là đồng bằng châu thổ sông Sacramento-San Joaquin, một vùng đất trũng lầy lội với nhiều kênh đào, mương rạch. Nước ngọt từ đó thoát ra vịnh San Francisco để đổ ra Thái Bình Dương.

Riêng ở cực nam Thung lũng Trung phần là bồn địa Tulare, xưa là hồ nước ngọt thoát ra phía sông San Joaquin nhưng vì bị con người khai thác quá hạn nên đã khô cạn từ cuối thế kỷ 19. Hồ Tulare chỉ tụ nước đôi ba lần suốt 50 năm qua những năm nào nhiều mưa dâng mực nước cao đủ để rót nước vào sông San Joaquin.

Ranh giới và dân số
Thung lũng Trung tâm được giới hạn bằng các dãy núi Cascade, Sierra Nevada, và Tehachapi ở phía đông, và dãy núi Bờ biển cùng vịnh San Francisco ở phía tây. Vùng đáy rộng lớn của thung lũng là các khu vực nông nghiệp rộng lớn với nhiều trung tâm dân cư nằm rải rác. Các quận thường đợc xem là có liên hệ với thung lũng:

 Thung lũng Bắc Sacramento (Shasta, Tehama, Glenn, Butte, Colusa)
 Metro Sacramento (Sacramento, El Dorado, Sutter, Yuba, Yolo, Placer)
 Bắc San Joaquin (San Joaquin, Stanislaus, Merced)
 Nam San Joaquin (Madera, Fresno, Kings, Tulare, Kern)

Ngày nay có khoảng 6,5 triệu người sinh sống tại Thung lũng Trung tâm, và đây là khu vực phát triển nhanh nhất tại California. Có 12 vùng thống kê đô thị (MSA) và 1 vùng thống kê tiểu đô thị (μSA) tại Thung lũng Trung tâm. Thành phố lớn nhất tại Thung lũng Trung tâm là Fresno, theo sau là thủ phủ Sacramento của California.

Vùng đô thị Sacramento (2.158.910)
Vùng đô thị Fresno (942.904)
Vùng đô thị Bakersfield (851.710)
Vùng đô thị Stockton (696.214)
Vùng đô thị Modesto (518.522)
Vùng đô thị Visalia-Porterville (449.253)
Vùng đô thị Merced (259.898)
Vùng đô thị Chico (220.266)
Vùng đô thị Redding (177.774)
Vùng đô thị thành phố Yuba (167.497)
Vùng đô thị Hanford-Corcoran (153.765)
Vùng đô thị Madera (152.925)
Vùng đô thị Red Bluff (63.601)

Địa chất
Sự bằng phẳng của đáy Thung lũng Trung tâm tương phản với đặc trưng của hầu hết địa hình California- tức những ngọn đồi gồ ghề hay các dãy núi thoai thoải. Thung lũng được cho là ban đầu nằm dưới mực nước biển, do một khu vực ngoài khơi bị nén xuống bởi sự hút chìm của phiến Farallon vào một rãnh xa hơn ngoài khơi. Đới đứt gãy San Joaquin là một đặc điểm địa chất đáng chú ý của Thung lũng Trung tâm.

Thung lũng sau đó bị bao quanh khi dãy núi Bờ biển được nâng lên, cửa thoát nước ban đầu của nó là vịnh Monterey. Đới đứt gãy làm di chuyển dãy núi Bờ biển, và một cửa thoát nước mới được hình thành gần nơi mà nay được gọi là vịnh San Francisco. Trong hàng thiên niên kỉ, thung lũng bị bồi lấp do trầm tích từ các dãy núi, cùng với đó là Sierra Nevada nổi lên ở phía đông; sự bồi lấp cuối cùng tạo ra một vùng đất bằng phẳng lạ thường có độ cao chỉ vừa đủ ở trên mực nước biển. Trước khi xây dựng hệ thống cống dẫn nước và kiểm soát lũ lụt đồ sộ của California, lượng tuyết tan hàng năm biến nhiều khu vực của thung lũng thành một biển nội địa.

Một ngoại lệ đáng chú ý của vùng đáy bằng phẳng của Thung lũng Trung tâm là Sutter Buttes, tàn tích của một ngọn núi lửa đã tắt ở ngay phía tây bắc của thành phố Yuba và nằm cách  về phía bắc của Sacramento.

Về mặt địa văn học, Thung lũng Trung tâm nằm trong khu vực địa văn học của máng California, và bản thân nó lại là một phần của vùng Ranh giới Thái Bình Dương, mà tiếp theo lại thuộc về hệ thống núi Thái Bình Dương.

Môi trường
'Đồng cỏ Thung lũng Trung tâm' là vùng sinh thái đồng cỏ, xa van và cây bụi ôn hòa và cận nhiệt Tân Bắc Cực, nó từng là một đồng cỏ đa dạng bao gồm các khu vực đồng cỏ sa mạc (ở cực nam), đồng cỏ, xa van, vùng rừng ven sông, đồng lầy, một vài loại hình hồ nước theo mùa, các hồ lớn nhất là hồ Tulare (nay đã khô hạn), cũng là hồ lớn nhất Hoa Kỳ ở phía tây của Mississippi, hồ Buena Vista và hồ Kern. Tuy nhiên, phần lớn môi trường tự nhiên của Thung lũng Trung tâm đã bị hoạt động của con người loại bỏ hoặc biến đổi bao gồm cả việc đưa đến các loài thực vật ngoại lai, đặc biệt là các loại cỏ. Các vùng rừng sồi và chapparal (cây bụi và cây thạch nam) ở vùng diềm của thung lũng được phân loại là vùng sinh thái vùng rừng và chaparral nội địa California. Các vùng đất ngập nước là mục tiêu của các hoạt động giải cứu nhằm phục hồi các khu vực sinh thái gần như đã bị nông nghiệp tàn phá.

Thực vật
Loại cỏ chi phối trong thung lũng là Nassella pulchra, chúng mọc xen với các loài khác, song ngày nay chỉ có 1% đồng cỏ trong thung lũng là nguyên gốc và còn nguyên vẹn. Vẫn còn có thể trông thấy các loại cỏ hoa bao gồm Eschscholzia californica (anh túc California), Lupinus, và Castilleja exserta, đặc biệt là tại thung lũng Antelope ở vùng đồi Tehachapi. Các loại cây ven sông bao gồm liễu, Platanus racemosa, Acer negundo, Populus fremontii, và loài sồi Thung lũng (Quercus lobata) đặc hữu.

Động vật
Thung lũng Trung tâm từng là nơi sinh sống của một số lượng lớn các cá thể linh dương sừng nhánh (Antilocapra americana), nai sừng tấm bao gồm phân loài nai sừng tấm Tule đặc hữu (Cervus elaphus nannodes), nai đuôi trắng (Odocoileus hemionus), sóc đất California (Otospermophilus beecheyi), động vật gặm nhấm đào hang, chuột nhắt, thỏ rừng, thỏ và chuột kangaroo, cùng với các loài động vật ăn thịt chúng như cáo Kit San Joaquin, một phân loài mà nay đang có nguy cơ tuyệt chủng, chúng vẫn còn sống trên các vùng sườn đồi của thung lũng San Joaquin. Các vùng đất ngập nước của thung lũng là một môi trường sống quan trọng của các loài chim nước trú đông và chim di cư khác nhau. Thung lũng có các loài bò sát và lưỡng cư như rắn Masticophis flagellum ruddocki, thằn lằn mũi cùn Gambelia sila, thằn lằn bóng chân ngắn Eumeces gilberti và rắn Thamnophis couchii. Ngoài ra, thung lũng còn có một số loài động vật không xương sống đặc hữu.

Các mối đe dọa và bảo tồn
Nông nghiệp, đặc biệt là việc phát quang để tạo ra bãi đất chăn thả, và hút nước từ các hồ và sông đã làm thay đổi hoàn toàn môi trường sống của Thung lũng. Hầu hết các đồng cỏ bản địa đã bị các loài mới đánh bại, hầu hết các hồ nước theo mùa đã bị lấy để tướng hoặc biến mất theo một hình thức khác và chỉ còn lại ở các sườn núi cao, vùng đồng lầy hầu hết cũng bị lấy nước để tưới, và các vùng rừng ven sông gần như đều bị ảnh hưởng.

Công viên tiểu bang Great Valley Grasslands vẫn bảo tồn một hình mẫu của môi trường sống đồng cỏ bản địa trong thung lũng, trong khi môi trường sống xa van sồi vẫn còn lại ở gần Visalia. Thung lũng có các khu vực đất ngập nước và rừng ven sông ở phía bắc, đặc biệt là ở hệ thống sông Sacramento như Khu bảo tồn sông Cosumnes của Hội bảo tồn thiên nhiên Hoa Kỳ nằm ngay phía nam của Sacramento, khu vực loài hoang dã Gray Lodge, khu quản lý loài hoang dã Butte Sink, và các vùng đất nhỏ ở vùng châu thổ. Các hồ nước theo mùa còn lại bao gồm Khu bảo tồn loài hoang dã quốc gia Pixley nằm giữa Tulare và Bakersfield và khu bảo tồn đồng cỏ Jepson Prairie ở vùng đồng bằng châu thổ. Có các vùng đất cây bụi sa mạc ở phía nam thung lũng San Joaquin và tại đồng bằng Carrizo, đồng bằng này nằm ngay bên ngoài thung lũng song có một cảnh quan tương đồng.

Khí hậu

Phía bắc Thung lũng Trung tâm có khí hậu Địa Trung Hải nóng (phân loại khí hậu Köppen: Csa); các khu vực ở xa hơn về phía nam thuộc vùng bóng mưa, đủ khô để xác định thuộc khí hậu đồng cỏ Địa Trung Hải (BShs, như ở quanh Fresno) hay thậm chí là sa mạc vĩ độ thấp (BWh, như ở các khu vực quanh Bakersfield). Thung lũng có thời tiết nóng và khô trong mùa hè, có thời tiết mát mẻ và ẩm trong mùa đông, khi đó sương mù trên mặt đất xuất hiện thường xuyên và được người dân khu vực gọi với cái tên là"sương mù Tule", nó khiến cho tầm nhìn bị che khuất. Nhiệt độ ban ngày vào mùa hè tiến gần đến , và các sóng nhiệt thường thấy có thể đưa nhiệt độ vượt quá . Từ giữa thu đến giữa xuân được xem là mùa mưa — mặc dù vào cuối hè, gió đông nam trên cao có thể đem đến các cơn bão có nguồn gốc nhiệt đới, chủ yếu là ở nửa phía nam của thung lũng San Joaquin song đôi khi cũng xuất hiện ở thung lũng Sacramento. Nửa phía bắc của thung lũng Trung tâm nhận được lượng mưa lớn hơn so với nửa phía nam bán sa mạc. Sương giá xảy ra nhiều lần trong những tháng mùa đông, song tuyết vô cùng hiếm gặp.

Thủy văn

Hai hệ thống sông chính tiêu thoát nước và xác định hai phần của Thung lũng Trung tâm. Sông Sacramento, cùng với các chi lưu sông Feather và sông American, chảy theo hướng nam qua khoảng  của thung lũng Sacramento. Tại thung lũng San Joaquin, sông San Joaquin dài khoảng , nhận nước từ các chi lưu như sông Merced, sông Tuolumne, sông Stanislaus và sông Mokelumne.

Ở phần phía nam của thung lũng San Joaquin, quạt bồi tích của sông Kings và một sông khác bắt nguồn từ các dòng suối ở dãy núi Bờ biển đã tạo thành một sự phân chia và kết quả là bồn địa Tulare khô hạn của Trung lũng Trung tâm, chảy vào nó là bốn con sông từ Sierra Nevada bao gồm Kings. Bồn địa này, thường xuyên nội lưu, trước đây nó bị bao phủ đầy nước khi tuyết tan nhiều và đổ ra sông San Joaquin. Cái được gọi là hồ Tulare ngày nay thường xuyên khô hạn vì nước của các con sông cấp nước cho nó đã được sử dụng cho mục đích nông nghiệp.

Các con sông ở Thung lũng Trung tâm tụ hội về đồng bằng châu thổ Sacramento-San Joaquin, một mạng lưới phức tạp với các kênh đào đồng lầy, các phân lưu và vũng nước, chúng uống khúc quanh các đảo chủ yếu được sử dụng cho mục đích nông nghiệp. Tại đây, nước ngọt của các sông hòa với dòng nước thủy triều, và cuối cùng đổ ra Thái Bình Dương sau khi đi qua vịnh Suisun, vịnh San Pablo, phần thượng của vịnh San Francisco và cuối cùng là Golden Gate. Nhiều hòn đảo nay nằm dưới mực nước biển do sản xuất nông nghiệp thâm canh, và có nguy cơ bị lũ lụt, mà sẽ khiến nước mặn xâm nhập vào trong đồng bằng châu thổ, đặc biệt là khi có quá ít nước ngọt chảy từ Thung lũng.

Sông Sacramento có lưu lượng chiếm phần lớn với , trong khi lưu lượng trung bình tương đối của sông San Joaquin chỉ là . Trên 25 triệu người sống cả ở trong thung lũng và các khu vực khác trong bang phải dựa vào nguồn nước từ các sông này.

Kỹ thuật
Các dòng chảy từ Sierra Nevada tạo nên các con sông chảy vào vịnh San Francisco, chúng cung cấp một lượng tài nguyên nước to lớn cho California. Sông Sacramento là sông lớn thứ hai đổ ra Thái Bình Dương từ Hoa Kỳ lục địa, chỉ xếp sau sông Columbia và lớn hơn sông Colorado. Với khu vực đất đai phì nhiêu và rộng rãi ở đáy, Thung lũng Trung tâm là một nơi lý tưởng để phát triển nông nghiệp.

Ngày nay, Thung lũng Trung tâm là một trong các khu vực nông nghiệp có năng xuất cao nhất tại Hoa Kỳ. Người ta đã kiểm soát để ngăn chặn các con sông tràn bờ vào mùa xuân và mùa hè trong khi khô hạn trong mùa thu và mùa đông. Do vậy, nhiều đập lớn, bao gồm đập Shasta, đập Oroville, đập Folsom, đập New Melones, đập Don Pedro, đập Friant, đập Pine Flat và đập Isabella, đã được xây dựng trên các con sông chảy vào Thung lũng Trung tâm, nhiều đập thuộc về Dự án Thung lũng Trung tâm. Các đập này đã có một tác động sâu sắc đến tình trạng tự nhiên và sinh thái của các con sông tại Thung lũng Trung tâm, bao gồm cả việc mất đi cá hồi Chinook.

Sự phát triển và tăng trưởng nhanh chóng của hai khu vực đô thị chính tại California là khu vực vịnh San Francisco và Los Angeles/Inland Empire/San Diego, cũng đồng nghĩa rằng nguồn nước địa phương ở đó không đủ để cung cấp cho dân cư. Thung lũng Trung tâm được nhìn nhận là một nguồn nước, dẫn đến việc thiết lập Dự án nước tiểu bang California, trong đó sẽ vận chuyển nước từ Thung lũng Trung tâm đến Miền Nam California.

Dòng chảy từ các sông Sacramento và San Joaquin Rivers bị chặn lại ở vùng đồng bằng châu thổ thông qua một loạt máy bơm lớn và kênh mương, thông qua cống dẫn nước California, nước sẽ được dẫn về phía nam dọc theo toàn bộ chiều dài của thung lũng San Joaquin. Dòng chảy của sông Sacramento được bổ sung bằng một đường hầm từ sông Trinity (một chi lưu của sông Klamath) gần Redding. Các thành phố trong khu vực vịnh San Francisco cũng cần đến một lượng lớn nước, người ta đã xây dựng các cống dẫn nước từ sông Mokelumne và sông Tuolumne, các sông này chảy từ đông sang tây ở phần giữa của Thung lũng Trung tâm.

Lũ lụt
Hầu hết các vùng đất thấp của Thung lũng Trung tâm đều có nguy cơ phải chịu lũ lụt, đặc biệt là đáy của các hồ cũ đã khô cạn là hồ Tulare, hồ Buena Vista, và Kern. Các sông Kings, Kaweah, Tule và Kern ban đầu chảy vào các hồ theo mùa này, khi đó các khu vực ngập nước sẽ mở rộng ra phần lớn phía nam thung lũng San Joaquin vào mùa xuân. Sau này con người xây dựng nên các trang trại, đô thị và cơ sở hạ tầng tại đáy các hồ này trong khi ngăn chặn chúng khỏi bị lụt bằng hệ thống đê.

Các dự án công trình công cộng lớn đã được khởi công vào thập niên 1930, trong đó tìm cách để giảm lượng tuyết tan làm ngập lụt bằng việc xây dựng các con đập lớn. Năm 2003, Sacramento được xác định là được bảo vệ chống lại ở mức thấp nhất và gần như có nguy cơ cao nhất trước lũ lụt. Quốc hội sau đó đã cấp một khoản vay trị giá 220 triệu Đô la Mỹ cho quận Sacramento để nâng cấp cơ sở hạ tầng chống lụt. Các quận khác phải thường xuyên đối mặt với lụt lội trong thung lũng là Yuba, Stanislaus, và San Joaquin.

Kinh tế
Nông nghiệp là ngành kinh tế chính tại hầu hết Thung lũng Trung tâm. Một ngoại lệ đáng chú ý về ưu thế của nông nghiệp là tại khu vực Sacramento, nơi có một lực lượng lao động lớn và ổn định làm việc cho chính quyền bang đã khiến nền kinh tế ở đây cách xa khỏi nông nghiệp. Mặc dù xảy ra việc cắt giảm tuyển dụng nhà nước và đóng cửa một số căn cứ quân sự, song kinh tế của Sacramento vẫn tiếp tục phát triển, đa dạng hóa và nay rất tương đồng với kinh tế của khu vực vịnh San Francisco lân cận. Các nguồn chính trong việc gia tăng dân số trong Thung lũng Trung tâm là những người nhập cư từ khu vực vịnh San Francisco để tìm kiếm chi phí nhà ở thấp hơn, cũng như những người nhập cư đến từ châu Á, Trung Mỹ, México, Ukraina và phần còn lại của Liên Xô cũ.

Thung lũng Trung tâm là một trong các khu vực sản xuất nông nghiệp năng suất nhất trên thế giới và là vùng đất loại 1 lớn nhất thế giới. Có trên 230 cây trồng được phát triển tại đây. Với ít hơn 1% tổng diện tích đất nông nghiệp tại Hoa Kỳ, Thung lũng Trung tâm sản xuất 8% giá trị tổng sản lượng nông nghiệp quốc gia: 17 tỉ USD vào năm 2002. Sản xuất nông nghiệp của Thung lũng Trung tâm dựa vào hệ thống tưới lấy nước từ cả nguồn nước mặt và nguồn nước ngầm. Khoảng một phần sáu diện tích đất đai được tưới tại Hoa Kỳ là ở Thung lũng Trung tâm.

Gần như toàn bộ các cây trồng phi nhiệt đới đều được trồng tại Thung lũng Trung tâm, nó là nguồn cung cấp chính của một số nông sản trên khắp Hoa Kỳ, bao gồm cà chua, hạnh, nho, sợi bông, mơ, và măng tây. Tại Thung lũng Trung tâm có 6.000 người trồng hạnh và mỗi năm sản xuất ra trên 600 triệu pound (~272 nghìn tấn), chiếm khoảng 70% nguồn cung của thế giới. Năm 2007, bốn quận có doanh thu nông nghiệp hàng đầu ở Hoa Kỳ đều nằm tại Thung lũng Trung tâm. Chúng là quận Fresno (#1 với doanh thu 3,731 tỷ USD), quận Tulare (#2 với 3,335 tỉ USD), quận Kern (#3 với 3,204 tỷ USD), và quận Merced (#4 với 2,330 tỉ USD.

Ban đầu, nông nghiệp tại Thung lũng Trung tâm tập trung gần đồng bằng châu thổ Sacramento-San Joaquin, nơi có mực nước cao quanh năm và dễ dàng đưa vào đồng ruộng, nhưng các dự án tưới tiêu sau đó đã khiến cho sản xuất nông nghiệp mở rộng ra nhiều khu vực khác của thung lũng.

Dân tộc học
Sau tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha, tiếng H'Mông là ngôn ngữ phổ biến thứ ba tại Thung lũng Trung tâm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cơ quan Du lịch Thung lũng Trung tâm

Thung lũng California
Nông nghiệp California
Đồng cỏ California
Đồng cỏ, xa van, và cây bụi ôn đới Hoa Kỳ
Vùng sinh thái California
Tỉnh địa chất California
Địa lý California
Vùng của California
Thung lũng quận Butte, California
Thung lũng quận Colusa, California
Thung lũng quận Glenn, California
Thung lũng quận El Dorado, California
Thung lũng quận Fresno, California
Thung lũng quận Kern, California
Thung lũng quận Kings, California
Thung lũng quận Madera, California
Thung lũng quận Merced, California
Thung lũng quận Placer, California
Thung lũng quận San Joaquin, California
Thung lũng quận Sacramento, California
Thung lũng quận Shasta, California
Thung lũng quận Stanislaus, California
Thung lũng quận Sutter, California
Thung lũng quận Tehama, California
Thung lũng quận Tulare, California
Thung lũng quận Yuba, California
Thung lũng quận Yolo, California
Sản xuất hạnh nhân


title: Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế

text:
Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế (chữ Hán: 北周孝閔帝) (542-557, tại vị: 557) là vị Hoàng đế đầu tiên của nhà Bắc Chu.

Thân thế
Ông nguyên tên là Vũ Văn Giác (), tên tự Đà La Ni (陀羅尼), người tộc Tiên Ti. Ông là con thứ ba của Vũ Văn Thái, quyền thần nhà Tây Ngụy, người đặt nền móng cho nước Bắc Chu.

Hoàng đế khai quốc
Sử chép từ nhỏ ông có tính tình nhã nhặn. Sau khi Thừa tướng của Tây Ngụy là Vũ Văn Thái ốm chết năm 556, cháu Vũ Văn Thái là Vũ Văn Hộ ủng lập Vũ Văn Giác thế tập ngôi vị Thừa tướng Tây Ngụy. Tháng Giêng năm sau, Vũ Văn Hộ ép Tây Ngụy Cung Đế Thác Bạt Khuếch phải nhường ngôi hoàng đế cho Vũ Văn Giác, khi đó mới 15 tuổi. Vũ Văn Giác lên ngôi xưng đế, xây dựng kinh đô Trường An, lập quốc hiệu là Chu, sử gọi là Bắc Chu. Tuy nhiên, ông không sử dụng tước hiệu "Hoàng đế" mà dùng tước hiệu "Thiên vương".

Trị vì và qua đời
Mặc dù là Hoàng đế khai quốc nhưng trên thực tế quyền lực triều đình Bắc Chu đều do anh họ ông là đại tư mã Vũ Văn Hộ nắm giữ. Vũ Văn Hộ chuyên quyền lộng hành, khiến một số nguyên lão đại thần trong triều không phục. Thái phó Triệu Quý có âm mưu ám sát Vũ Văn Hộ, nên tìm thái bảo Độc Cô Tín để bàn bạc. Độc Cô Tín tuy có khuyên can nhưng cũng không tố giác. Sau này có người đã tố giác chuyện này, Vũ Văn Hộ lập tức cho giết Triệu Quý, còn Độc Cô Tín cũng bị cách chức quan, không lâu sau thì bị ban chết.

Vũ Văn Giác bấy giờ tuy mới 16 tuổi cũng muốn tự mình chấp chính, nên rất bất mãn với sự chuyên quyền của Vũ Văn Hộ. Tháng 4 năm 557, Vũ Văn Giác liên hệ với một số đại thần như Lý Thực, Mã Tôn Hằng và Ất Phất Phượng chuẩn bị nhân cơ hội mở tiệc đãi công khanh để bắt giết Vũ Văn Hộ, nhưng bị Vũ Văn Hộ phát hiện. Tuy nhiên lần này Vũ Văn Hộ lại có lệnh cấm sát sinh, nên chỉ điều hai đại thần xuống huyện làm quan địa phương.

Ất Phất Phượng may mắn được giữ lại vẫn không nản lòng, vẫn ráo riết lên kế hoạch để nhân cơ hội Vũ Văn Thái bày yến tiệc đãi quần thần mà thủ tiêu Vũ Văn Hộ, tuy nhiên một lần nữa bị Vũ Văn Hộ phát hiện. Lần này, Vũ Văn Hộ triệu tập các thân tín đến giết Ất Phất Phượng.

Vũ Văn Hộ sau đó ép Vũ Văn Giác nhường ngôi. Vị Hoàng đế khai quốc Vũ Văn Giác trị vì chưa đầy 8 tháng thì bị phế truất và bị giáng xuống làm Lược Dương công. Một tháng sau Vũ Văn Hộ lại cho người ám sát Vũ Văn Giác để ngừa hậu hoạn.

Sau khi chết, Vũ Văn Giác được an táng tại Tĩnh Lăng (nay thuộc khu vực Phú Bình, Thiểm Tây) và được tôn thụy hiệu là Hiếu Mẫn hoàng đế (孝閔皇帝).

Tham khảo

 Chu thư, quyển 3.
 Bắc sử, quyển 9.
 Tư trị thông giám, quyển 166, 167.
 Nhà Bắc Chu - Chinh sử Trung Quốc qua các triều đại - Thương Thánh.

Vua nhà Bắc Chu
Sinh năm 542
Mất năm 557


title: Đinh Thìn

text:
Đinh Thìn (1939 – 2000), tên khai sinh là Đinh Văn Thìn  là một nghệ sĩ âm nhạc cổ truyền người Việt Nam. Ông được biết đến nhiều với nghệ thuật trình diễn sáo trúc, từng giới thiệu nghệ thuật sáo trúc Việt Nam biểu diễn ở 30 nước trên thế giới.

Thân thế sự nghiệp
Ông sinh năm 1939, quê ở xã Thanh Hưng, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Ông ngoại của ông từng là đội trưởng đội bát âm của làng. Chịu ảnh hưởng này, từ năm 10 tuổi, ông đã biết thổi sáo.

Năm 1954, ông được tuyển vào Đoàn nghệ thuật Liên khu IV do nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương làm trưởng đoàn và được nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương phát hiện tài năng dù ngoại hình của ông có phần thất lợi với nước da đen, đầu tóc dính đầy bùn với cái sẹo to, mặt lấm tấm mụn, với quan điểm: "Ta chọn kỹ năng chứ không chọn hình thức".

Khi tham gia đoàn chèo Trung ương, ông may mắn được cụ Ngô Văn Ly truyền nghề. Ông biểu diễn được rất nhiều loai nhạc cụ như sáo trúc, đàn bầu, đàn nguyệt. Đặc biệt, nghệ thuật trình diễn sáo trúc của ông được xem như vẽ nên bao bức tranh quê hương Việt Nam đậm nét khắc sâu trong lòng hàng triệu công chúng âm nhạc ở Việt Nam và trên toàn thế giới. Ông tham gia biểu diễn ở 30 nước trên thế giới; với sự trình diễn điêu luyện, tinh tế và đầy sức thuyết phục, đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao vị trí của sáo trúc Việt Nam.

Năm 1981, ông đạt Huy chương Vàng Hội diễn ca múa nhạc toàn quốc với phần biểu diễn Nhớ về nam (Lý hoài nam).

Nhiều sáng tác của ông cho đến nay vẫn được Đài tiếng nói Việt Nam phát lại, có một số bài được đặt làm nhạc hiệu chương trình như bài Trăng sáng quê tôi.

Các giải thưởng: Giải Nhì sáng tác Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1980, Giải độc tấu sáo UNESCO năm 1980 và 1985, Huy chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Huy chương Chiến sĩ Văn hóa, Huân chương Hoàng hậu Campuchia.

Do những đóng góp cho nghệ thuật âm nhạc cổ truyền, ông được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1984.

Ông mất ngày 8 tháng 5 năm 2000.

Tác phẩm
Đinh Thìn quan niệm rằng:

"Cũng như các bộ môn nghệ thuật dân tộc khác, âm nhạc dân tộc là nền móng mà từ đó người ta xây dựng nên ngôi nhà âm nhạc đương đại. Nền móng có vững chắc mới có thể trổ ra những kiểu cách đẹp đẽ, tiện dụng và thanh cao."

Ông không chỉ là một nghệ sĩ biểu diễn nổi tiếng mà còn sáng tác nhiều tác phẩm nổi tiếng cho nhạc cụ dân tộc, như:
 Trăng sáng quê tôi (1963)
 Đường về quê Bác
 Tiếng vọng quê hương
 Trên đường chiến thắng (1968)
 Tiếng gọi mùa xuân (1968)
 Hẹn hò (1972)
 Chim Poong-kle
 Tre xanh
 Cội nguồn,...

Ngoài ra ông còn sáng tác bài: Hát về đất nước tôi (1980).

Chú thích

Liên kết ngoài

Người Nghệ An
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Nghệ sĩ sáo dân tộc Việt Nam


title: Chết bởi Trung Quốc

text:
Chết bởi Trung Quốc - Đương đầu với con Rồng - Lời kêu gọi Hành Động Toàn Cầu (tiếng Anh: Death by China: Confronting the Dragon – A Global Call to Action) là một cuốn sách của hai giáo sư kinh tế học Peter Navarro và Greg Autry. Trong cuốn sách này, hai tác giả điểm lại các sự kiện bao gồm "từ các chính sách giao thương lạm dụng và thao túng tiền tệ đến lao động nô lệ và các sản phẩm tiêu dùng chết người", các mối đe đọa rõ rệt đối với sự ổn định kinh tế toàn cầu và hòa bình thế giới gây ra bởi Đảng Cộng sản cầm quyền "tham nhũng và tàn bạo" tại Trung Quốc.

Lời tựa của cuốn sách được viết bởi Đường Bách Kiều, một nhà hoạt động sinh viên trong cuộc biểu tình năm biểu tình Thiên An Môn 1989, hiện cư trú tại Hoa Kỳ và là người ủng hộ nổi bật của Tổng thống Donald Trump.

Cuốn sách đã được dịch ra các thứ tiếng: Nhật, Việt, và Triều Tiên. Một bộ phim tài liệu dài, dựa vào cuốn sách và có cùng tên, cũng đã được trình chiếu.

Bản dịch tiếng Việt do tiến sĩ Trần Diệu Chân dịch và được giới thiệu lần đầu tiên vào ngày 11 tháng 11 năm 2012 tại Tiểu Saigon, quận Cam, tiểu bang California, Hoa Kỳ.

Các chương trong sách
Với 300 trang sách, tác phẩm gồm có 16 chương, được chia thành 5 phần chính:
Lời nói đầu
Chương 1: Chẳng phải đả kích Trung Quốc, nếu là sự thật
Phần I: Người mua hãy cực kỳ cảnh giác
Chương 2: Chết vì chất độc của Trung Quốc: Mạng sống vài đồng và thịt gà thì miễn phí
Chương 3: Chết bởi hàng hóa rác rưởi Trung Quốc: Bóp nghẹt trẻ thơ từ trong nôi
Phần II: Những Vũ khí Hủy diệt Việc làm
Chương 4: Cái chết của nền sản xuất của Hoa Kỳ: Tại sao hàng Mỹ không còn ‘ăn khách’ (*) nữa?
Chương 5: Chết bởi thủ đoạn thao túng tiền tệ: Ngọa Hổ, Kình Long
Chương 6: Chết bởi những doanh nghiệp Hoa Kỳ phản bội: Khi màu xanh đô-la che lấp màu cờ Hoa Kỳ
Chương 7: Chết dưới tay con Rồng thực dân: Thâu tóm nguồn tài nguyên – Thao túng thị trường thế giới
Phần III: Chúng ta sẽ chôn ngươi theo kiểu Trung Quốc
Chương 8: Chết dưới tay Hải quân biển xanh: Vì sao Báo động đỏ từ việc gia tăng quân sự của Trung Quốc
Chương 9: Chết dưới tay gián điệp Trung Quốc: Cách "máy hút bụi" Bắc Kinh đánh cắp sợi thừng treo cổ chú Sam
Chương 10: Chết dưới tay tin tặc Đỏ: Từ "Hắc khách Thành Đô" đến những con chip Mãn Châu
Chương 11: Chết dưới thanh kiếm laser của dòng họ Lưu: Mẹ, hãy nhìn, đó là ngôi sao chết chóc đang chiếu xuống Chicago
Phần IV: Tài liệu hướng dẫn người quá giang đến trại tù cưỡng bức lao động Trung Quốc
Chương 12: Án tử hình cho Hành tinh lớn: Bạn có muốn bị chiên công sự Khải huyền?
Chương 13: Chết vì tàn sát kiểu Trung Quốc: Khi Mao gặp Orwell và Đặng Tiểu Bình tại quảng trường Thiên An Môn
Chương 14: Chết dưới tay Trung Quốc ở Trung Quốc: Thượng Hải hóa bộ gien ở nóc nhà thế giới và các câu chuyện trần tục khác
Phần V: Tài liệu hướng dẫn để sống còn và lời kêu gọi hành động
Chương 15: Chết bởi kẻ ủng hộ Trung Quốc: Fareed Zakaria biến đi
Chương 16: Sống với Trung Quốc: Làm thế nào để Tồn tại và Thịnh vượng trong Thế kỷ của Rồng
Lời kết

Sơ lược nội dung
Trung Quốc đang tấn công trên mọi mặt trận bằng mọi thứ vũ khí sẵn có - từ chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch và thao túng tiền tệ đến tình báo và tấn công tin tặc. Khắp nơi trên thế giới, Trung Quốc cũng đang làm bất cứ mọi giá để chiếm đoạt nguồn tài nguyên nhiên thiên quan trọng - thậm chí điều đó có nghĩa khuyến khích các chế độ nguy hiểm nhất thế giới truyền bá vũ khi hạt nhân.
Bên trong nội địa Hoa Kỳ, người Mỹ bị hàng nhập cảng độc hại của chú Rồng giết chết hay gây tổn thương. Những loại hàng nhập cảng này là thực phẩm có chất độc, đồ chơi nhiễm độc, thuốc có độc.
Các công ty khổng lồ của Hoa Kỳ đã và đang hợp tác với các công ty quốc doanh Trung Quốc để hủy diệt ngành sản xuất Mỹ, và cuối cùng thì thật mĩa may là chính họ đang hủy diệt họ.
Hình thức chủ nghĩa tư bản ươn ngạnh của Trung Quốc kết hợp với vũ khí bảo hộ mậu dịch và vũ khí mậu dịch trái luật để đẩy lùi từng việc làm một của các ngành công nghiệp Mỹ. Sự phát triển quân sự táo bạo của Trung Quốc đang chạy đua về hướng đối đầu với Hoa Kỳ. Trong khi đó, giới hành chính, chính trị và thậm chí giới khoa bản của Mỹ vẫn yên lặng về mối đe dọa đang tới gần.
Hàng ngàn nhà bất đồng chính kiến mạng thông tin của Trung Quốc đang bị giam cầm trong các trại "Trại cải tạo lao động của Liên Xô."
Tin tặc Trung Quốc đang gia tăng các hoạt động tấn công tin tặc vào nền quốc phòng Hoa Kỳ và các công ty chủ chốt của Mỹ.
Tiền bị giảm giá của Trung Quốc đang gây thiệt hại cho Hoa Kỳ, châu Âu và sự phục hồi kinh tế toàn cầu.
Giới truyền thông trong đó có những siêu sao như Tom Friedman và Nicholas Kristof của tờ New York Times, James Fallows của The Atlantic Monthly, và Fareed Zakaria của Newsweek đã bóp méo câu chuyện Trung Quốc như thế nào.

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
Chủ nghĩa bài Trung Quốc

Liên kết ngoài
Death by China; Book website
Death By China: How America Lost Its Manufacturing Base (Official Version)

Lịch sử kinh tế Trung Quốc
Sách kinh tế


title: Amy Adams

text:
Amy Lou Adams (sinh ngày 20 tháng 8 năm 1974) là một nữ diễn viên người Mỹ. Cô nổi tiếng với những vai diễn hài và chính kịch, và tính đến năm 2017 là một trong những nữ diễn viên có thu nhập cao nhất thế giới. Cô cũng từng nhận một vài giải thưởng danh giá, bao gồm hai Quả cầu vàng, cùng với đó là năm đề cử Oscar và sáu đề cử giải BAFTA.

Sinh ra tại Vicenza, Ý và lớn lên ở Castle Rock, Colorado, Adams là người con thứ tư trong bảy người con. Cô từng tập luyện để trở thành một vũ công ba lê, nhưng đến năm 18 tuổi cô lại thấy mình phù hợp hơn với sân khấu nhạc kịch, và từ 1994 đến 1998 cô làm việc trong một nhà hát dịch vụ ăn tối. Cô có vai diễn điện ảnh đầu tay trong bộ phim châm biếm năm 1999 Drop Dead Gorgeous. Sau khi chuyển đến Los Angeles, cô có một vài vai diễn khách mời trên truyền hình, và thường đảm nhận những vai "mean girl" theo quy mô nhỏ. Vai chính đầu tiên của cô đến trong bộ phim tiểu sử của Steven Spielberg Catch Me If You Can đóng cặp với Leonardo DiCaprio, nhưng cô lại bị thất nghiệp một năm sau đó. Cô tạo nên đột phá với vai diễn một người phụ nữ mang thai lắm lời trong bộ phim độc lập 2005 Juneburg.

Trong bộ phim nhạc kịch năm 2007 Chuyện thần tiên ở New York, cô đóng vai một nàng công chúa Disney vui vẻ, tạo nên thành công lớn đầu tiên của cô trong vai trò nữ chính. Cô tiếp tục theo đuổi lối diễn một người phụ nữ ngây thơ, lạc quan trong một loạt các phim, trong đó có phim chính kịch Doubt năm 2008. Sau đó cô thay đổi sang đóng vai những phụ nữ mạnh mẽ hơn và nhận được đánh giá tích cực trong phim thể thao The Fighter (2010) và phim chính kịch tâm lý The Master (2012). Năm 2013, cô vào vai Lois Lane trong một số phim siêu anh hùng thuộc DC Extended Universe. Cô giành hai giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất liên tiếp khi đóng một tay lừa đảo quyến rũ trong bộ phim hình sự Săn tiền kiểu Mỹ (2013) và một họa sĩ lo lắng Margaret Keane trong phim tiểu sử Big Eyes (2014). Năm 2016 cô nhận sự tán dương cho các vai diễn chính đóng trong phim khoa học viễn tưởng Cuộc đổ bộ bí ẩn và phim tâm lý rùng rợn Nocturnal Animals.

Những vai diễn sân khấu của Adams bao gồm vở kịch dựng lại Into the Woods của rạp The Public Theater năm 2012, trong đó cô đóng Người vợ của Thợ làm bánh. Năm 2014, cô có tên trong danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới của Time và xuất hiện trong danh sách 100 người nổi tiếng nhất của Forbes. Adams kết hôn với nghệ sĩ Darren Le Gallo và có với nhau một đứa con gái.

Tiểu sử
Adams sinh ra ngày 20 tháng 8 năm 1974, có cha mẹ là Richard Kent và Kathryn đều có quốc tịch Hoa Kỳ, khi cha cô đóng quân cùng Lục quân Hoa Kỳ tại khu liên hợp quân sự Caserma Ederle ở Vicenza, Ý. Là người con thứ tư trong bảy anh chị em, cô có bốn anh em trai và hai chị em gái. Sau khi di chuyển từ căn cứ quân sự này sang căn cứ khác, gia đình Adams đã định cư tại Castle Rock, Colorado năm cô tám tuổi. Sau khi nghỉ hưu, cha cô chuyển sang nghề hát chuyên nghiệp tại các câu lạc bộ đêm và nhà hàng. Adams từng miêu tả việc đi đến các buổi diễn của cha và uống Shirley Temple tại quán bar là một trong những kỉ niệm thời thơ ấu yêu dấu nhất của cô. Dù bị hạn chế về mặt tài chính, gia đình cô vẫn tổ chức cắm trại và đi bộ với nhau, biểu diễn những vở kịch ngắn trào phúng nghiệp dư thường do cha cô, và đôi khi là mẹ cô viết. Adam rất đam mêm kịch và luôn đóng vai chính.

Sự nghiệp

1994–2004: Nhà hát bữa tối và những vai màn ảnh đầu tiên
Adam bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp khi làm một vũ công tại vở nhạc kịch A Chorus Line trong nhà hát bữa tối năm 1994 tại Boulder, Colorado. Buổi diễn yêu cầu cô phải hầu bàn trước khi lên sân khấu diễn. Mặc dù yêu thích ca hát và vũ đạo, cô lại không thích làm hầu bàn và vướng vào rắc rối khi một vũ công đồng nghiệp mà cô coi là bạn, đã đưa những cáo buộc sai về cô đến giám đốc. Adams cho biết, "tôi thực sự chưa từng biết nói dối là gì. Tôi chỉ biết tôi tiếp tục bị gọi vào và giảng dạy về sự thiếu chuyên nghiệp của tôi". Cô mất việc nhưng tiếp tục đi diễn tại nhà hát bữa tối tại Heritage Square Music Hall (Đại sảnh Âm nhạc Heritage Square) và Country Dinner Playhouse. Trong một buổi diễn Anything Goes tại Country Dinner Playhouse năm 1995, cô đã được Michael Brindisi phát hiện, chủ tịch và giám đốc nghệ thuật của Nhà hát ăn tối Chanhassen, có trụ sở tại Minneapolis; ông cũng mời cô làm việc tại đó.

Sau khi đảm nhiệm những vai ngắn trong ba phim quy mô nhỏ năm 2002 — The Slaughter Rule, Pumpkin và Serving Sara — Adams đã tìm thấy vai diễn đáng chú ý đầu tiên trong bộ phim hài kịch Catch Me If You Can của Steven Spielberg sau khi giám đốc tuyển vai Deborah Zane đã mang cô và gây sự chú ý của Spielberg. Cô vào vai Brenda Strong, một y tá mà Frank Abagnale, Jr. (do Leonardo DiCaprio thủ vai) yêu. Cô đã mô tả kinh nghiệm của mình trên phim giúp "tăng sự tự tin rất lớn".

2005–2007: Đột phá với Junebug và Enchanted
Bị vỡ mộng vì bị đuổi khỏi Dr. Vegas, Adams, lúc đó 30 tuổi, đã cân nhắc tìm kiếm một sự nghiệp thay thế sau khi hoàn thành công việc trong dự án duy nhất mà cô đã ký. Đó là một bộ phim độc lập thể loại hài kịch mang tên Junebug, có kinh phí làm phim dưới 1 triệu USD. Do Phil Morrison đạo diễn, trong phim Adams thủ vai Ashley Johnsten, một người phụ nữ đang mang thai vui vẻ và nói nhiều. Morrison bị ấn tượng bởi khả năng của Adams đến nỗi không nghi ngờ gì sự hóa thân quá tốt của cô vào nhân vật. Cô tìm thấy một mối liên hệ với đức tin về Chúa của Johnsten, và dành thời gian với Morrison ở Winston-Salem, Bắc Carolina (nơi quay bộ phim) để tham gia buổi lễ nhà thờ vào Chủ nhật. Juneburg ra mắt tại liên hoan phim Sundance 2005 và tại đó Adams đã giành giải đặc biệt của ban giám khảo (special jury prize). Adams cũng nhận một đề cử giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất và giành thêm một giải Tinh thần độc lập.

Sau khi lồng tiếng cho bộ phim hoạt hình hài hước Underdog (2007) của Walt Disney Pictures, Adams đã hóa thân vào vai một nàng công chúa Disney vui vẻ và đầy lạc quan có tên Giselle trong bộ phim hài nhạc kịch lãng mạn Enchanted (tựa Việt là Chuyện thần tiên ở New York). Cô nằm trong số 250 nữ diễn viên tham gia thử giọng cho vai diễn đáng chú ý này; dù hãng phim ủng hộ việc tuyển một diễn viên tầm cỡ hơn, nhưng đạo diễn Kevin Lima lại khẳng định chọn Adams bởi sự cam kết của cô với vai này và khả năng của cô để không bị phán xét về nhân cách của mình. Trong phim cô phải mặc một chiếc váy ballgown nặng , và Adams đã bị ngã vài lần trước sức nặng của nó. Cô hát ba ca khúc cho nhạc phim—"True Love's Kiss", "Happy Working Song" và "That's How You Know". Cô đã nhận một đề cử giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim hài/ca nhạc xuất sắc nhất.

2008–2012: Những vai diễn ngây thơ và mở rộng sang vai chính kịch
Tại liên hoan phim Sundance 2008, Sunshine Cleaning được công chiếu; đây là bộ phim hài kịch về hai chị em (do Adams và Emily Blunt đóng) bắt đầu một công việc dọn dẹp cảnh tội phạm. Adams bị hấp dẫn với ý tưởng đóng một người luôn luôn cố gắng hoàn thiện mình hơn.

Adams tiếp tục diễn xuất trong Doubt, một bộ phim chuyển thể từ vở kịch cùng tên của John Patrick Shanley. Nội dung phim kể về một vị hiệu trưởng trường Công giáo (do Meryl Streep thủ vai) cáo buộc một linh mục (do Philip Seymour Hoffman đóng) về hành vi ấu dâm; Adams đóng vai một nữ tu vô tội bị lôi kéo vào cuộc xung đột. Ban đầu Shanley tiếp cận Natalie Portman cho vai này nhưng đã tuyển vai cho Adams sau khi thấy được tính cách ngây thơ, thông minh của cô giống như Ingrid Bergman. Nhờ vai này mà Adams đã được đề cử cho một giải Oscar, một Quả cầu vàng và một giải BAFTA cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Bộ phim phiêu lưu kỳ ảo năm 2009 Đêm kinh hoàng 2 có sự tham gia của Ben Stiller và Adams; trong phim cô thủ vai nữ phi công Amelia Earhart. Đây là bộ phim điện ảnh đầu tiên quay trong Viện bảo tàng Hàng Không và Vũ trụ Quốc gia tại Washington. Đạo diễn Shawn Levy nói rằng vai diễn cho phép Adams phô trương diễn xuất của cô, trong khi Adams tin rằng đây là lần đầu tiên cô được phép đóng một nhân vật tự tin trên màn ảnh. Dù phim nhận sự phê bình trái chiều, vai của Adams vẫn được nhận lời khen. Cùng năm đó, Adams tham gia đóng trong phim hài kịch Julie & Julia với vai một thư ký chỉnh phủ hay cằn nhằn quyết định viết blog về các công thức nấu ăn trong cuốn sách dạy nấu Mastering the Art of French Cooking của Julia Child; trong một cốt truyện song song, Meryl Streep đóng vai Child.

2013–nay: Khẳng định bản thân
Sau khi mất vai Lois Lane trong hai bộ phim trước về Superman, Adams đã đảm nhận vai này trong bộ phim reboot năm 2013 của Zack Snyder mang tên Người đàn ông thép, với Henry Cavill thủ vai nhân vật Superman. Phim thu về 660 triệu USD để trở thành một trong những bom tấn phòng vé lớn nhất của cô. Adams tiếp tục tham gia Her, một phim chính kịch từ nhà biên kịch kiêm đạo diễn Spike Jonze về một người đàn ông cô đơn (Joaquin Phoenix) yêu một hệ điều hành máy tính (lồng tiếng bởi Scarlett Johansson); Adams đóng vai người bạn thân của anh. Cô từng có một màn thử vai không thành công trong bộ phim Where the Wild Things Are của Jonze năm 2009 và được chọn đóng trong Her sau khi Jonez xem lại những cuốn hình thử vai đó.

Thành công tiếp tục đến với Adams khi cô tái hợp với David O. Russell trong bộ phim hình sự Săn tiền kiểu Mỹ, với dàn sao Christian Bale, Bradley Cooper và Jennifer Lawrence. Lấy cảm hứng từ scandal thập niên 1970 của Abscam, trong phim Adams trở nên quyến rũ hiếm có khi hóa thân vào vai một tay lừa đảo đầy cám dỗ. Cô giành Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim hài/ca nhạc xuất sắc nhất và nhận đề cử Oscar thứ năm (lần đầu tiên với hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất). Her và Săn tiền kiểu Mỹ đều được các nhà phê bình ca ngợi là một trong những phim điện ảnh hay nhất năm 2013, và cả hai đều nhận đề cử giải Oscar cho phim hay nhất.

Sau một năm vắng mặt trên màn ảnh, Adams có ba phim công chiếu năm 2016. Cô tiếp tục đảm nhận vai Lois Lane trong Batman đại chiến Superman: Ánh sáng công lý, đánh dấu phần thứ hai của thương hiệu DC Extended Universe sau Người đàn ông thép. Mặc dù nhận đánh giá phê bình tiêu cực đối với việc lạm dụng hiệu ứng hình ảnh, phim vẫn thu về 870 triệu USD và là phim có doanh thu cao nhất của cô. Trong hai phim kế tiếp—phim khoa học viễn tưởng Cuộc đổ bộ bí ẩn và phim tâm lý rùng rợn Nocturnal Animals, Adams đóng những phụ nữ "thận trọng dễ xúc động, thông minh dữ dội" và đều được đánh giá tích cực.

Đời sống cá nhân
Adams gặp nam diễn viên và họa sĩ Darren Le Gallo trong một lớp học diễn xuất năm 2001, và họ bắt đầu hẹn hò một năm sau khi hợp tác trong một bộ phim ngắn mang tên Pennies. Họ đính hôn năm 2008, và Adams sinh con gái hai năm sau đó. Bảy năm sau lễ đính hôn, cặp đôi kết hôn trước sự nài nỉ của cô con gái trong một buổi lễ riêng tại một trang trại gần Santa Barbara, California. Adams cho biết năm 2016 rằng cô đánh giá rất cao sự hi sinh của Le Gallo khi đóng vai trò là người chăm sóc chính cho gia đình họ.

Danh sách phim

Giải thưởng

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Nữ ca sĩ Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên sân khấu Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Sinh năm 1974
Nhân vật còn sống
Phim và người đoạt giải Tinh thần độc lập
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Hồ Bayano

text:
Bayano là một hồ nước tọa lạc phía Đông của tỉnh Panamá, Panama. Hồ nước được tạo ra từ năm 1976, sau khi một con đập được xây trên sông Bayano. Đây là hồ nước lớn thứ hai của Panama, chỉ xếp sau hồ Gatun.

Hồ nước được đặt tên là Bayano, là tên của một nhà lãnh đạo cuộc nổi dậy nô lệ lớn nhất của Panama vào thế kỷ XVI.

Các hang động Bayano nằm ở phía nam của hồ.

Tham khảo

Hồ Panama
Tỉnh Panamá


title: Hồ Gatun

text:
Hồ Gatun (Tiếng Tây Ban Nha: Lago Gatún) là một hồ nước nhân tạo lớn nhất Cộng hòa Panama, nó tạo thành một phần quan trọng của kênh đào Panama, mang theo tàu cho 33 km (21 dặm) quá cảnh qua eo đất Panama.
Hồ được tạo ra từ năm 1907 đến 1913 do việc xây dựng đập Gatun qua sông Chagres. Khi nó được tạo ra, Gatun là hồ nhân tạo lớn nhất thế giới, và đập là đập nước lớn nhất trên Trái Đất.

Chú thích

Tham khảo
 History Of The Panama Canal, by Ira E. Bennett
 The Panama Canal, by Colonel George W. Goethals

Kênh Panama
Hồ Panama


title: Trần Hoài Dương

text:
Trần Hoài Dương (8 tháng 11 năm 1943 – 6 tháng 5 năm 2011) là một nhà văn Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Trần Hoài Dương tên khai sinh là Trần Bắc Quỳ, sinh ngày 8 tháng 11 năm 1943, quê quán tại Thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương. Năm 1960, ông học lớp Báo chí của Ban Tuyên huấn Trung ương khóa 1.

Trước năm 1975 ông từng là cán bộ biên tập của Tạp chí Cộng sản. Do đam mê sáng tác truyện ngắn, truyện dài, nên đưa đơn xin chuyển công tác sang báo Văn Nghệ.

Sau năm 1975, Trần Hoài Dương vào Sài Gòn làm việc ở bộ phận miền Nam của báo Văn Nghệ. Ông bị đột tử tại nhà riêng, do nhồi máu cơ tim, vào khoảng 20 giờ ngày thứ Sáu, 6 tháng 5 năm 2011, nhằm ngày mồng 4 tháng Tư, Tân Mão.

Một số tác phẩm nổi bật
 Em bé và bông hồng (tập truyện ngắn, 1963)
 Đến những nơi xa (tập truyện ngắn, 1968)
 Cây lá đỏ (tập truyện ngắn, 1971)
 Cuộc phiêu lưu của những con chữ (tập truyện ngắn, 1975)
 Con đường nhỏ (tập truyện ngắn, 1976)
 Hoa của biển (truyện dài, 1976)
 Người tù vượt ngục và em nhỏ trên đảo (truyện dài, 1979)
 Lá non (tập truyện ngắn, 1981)
 Áng mây (tập truyện ngắn, 1981)
 Bên ngoài mái trường (tiểu thuyết, 1983)
 Những ngôi sao trong mưa (tập truyện ngắn, 1988)
 Mầm đước (truyện dài, 1994)
 Nhớ một mùa hoa thạch thảo (tập truyện ngắn, 1994)
 Cô bé mảnh khảnh (truyện ngắn chọn lọc, 1996)
 Nắng phương Nam (tập truyện ngắn, 1998)
 Trần Hoài Dương – Truyện ngắn chọn lọc (1998)
 Hoa cỏ thì thầm (1999)
 Miền xanh thẳm (truyện dài, 2000)
 Tuyển tập Trần Hoài Dương (2000)
 Trần Hoài Dương – Truyện chọn lọc (2006)
Áo đỏ – Truyện ngắn
Chiếc lá - Truyện Ngắn

Ngoài ra ông còn viết nhiều kịch bản phim hoạt hình và kịch bản múa rối cho thiếu nhi, trong đó đã có 5 kịch bản được dựng thành phim.

Các giải thưởng
 Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam với tác phẩm Cuộc phiêu lưu của những con chữ
 Giải thưởng loại B (không có giải A) của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2001 với tác phẩm Miền xanh thẳm.

Gia đình
Con trai ông là nhạc sĩ Trần Lê Quỳnh.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nhà văn Trần Hoài Dương qua đời trong cô độc
 Nhà văn Trần Hoài Dương: Văn thơ mộng, đời khổ tâm
 Nhà văn Trần Hoài Dương: Cả đời viết cho thiếu nhi...
 Vĩnh biệt Trần Hoài Dương – nhà văn của thế giới thơ trẻ
 Nhà văn Trần Hoài Dương đột ngột ra đi
 Nhà văn Trần Hoài Dương về… Miền xanh thẳm
 Vĩnh biệt nhà văn của trẻ thơ
 Trần Hoài Dương – nhà văn của cỏ cây hoa lá…
 Xuất bản di cảo Trần Hoài Dương nhân kỳ giỗ đầu

Người Hải Dương
Nhà văn Việt Nam


title: Golden Gate

text:
Eo biển Golden Gate (chữ Anh: Golden Gate strait), gọi tắt Golden Gate, là eo biển thông suốt vịnh San Francisco với Thái Bình Dương ở bang California, Hoa Kỳ. Chiều dài đông - tây là 8 km, chiều rộng nam - bắc là 1,6 – 5 km, nó nắm giữ yết hầu của các hải cảng ở San Francisco đi ra Thái Bình Dương. Cầu Golden Gate bắc qua eo biển xây dựng xong vào năm 1937, dài tổng cộng 2.737 mét, là cầu treo dài nổi tiếng thế giới, cho phép tàu thủy qua lại dưới cầu. Quận - Thành phố hợp nhất San Francisco ở vào bờ nam của eo biển, bờ bắc là hạt Marin.

Tổng quát
Eo biển Golden Gate là eo biển nối liền vịnh San Francisco và Thái Bình Dương ở Bờ Tây, bang California, Hoa Kỳ. Nguyên lúc đầu là cửa sông cổ xưa. Dài khoảng 8 km, rộng 1,6 – 5 km, sâu 90 m. Nó là cửa vào biển của vịnh San Francisco và các cửa cảng của hệ thống sông Sacramento - San Joaquin. Cầu Golden Gate bắc qua hai bờ eo biển. Được người châu Âu phát hiện vào năm 1769, do nhà thám hiểm John C. Frémont đặt tên vào năm 1846; vì nguyên do tương tự với Sừng Vàng ở eo biển Bosporus, Thổ Nhĩ Kì mà đặt tên.

Vịnh biển
Vịnh San Francisco là vịnh biển ở vào Bờ Tây, miền trung bang California, Hoa Kỳ. Thông suốt với Thái Bình Dương thông qua eo biển Golden Gate. Vịnh biển (bao gồm vịnh San Pablo ở phía bắc) có chiều dài nam - bắc là 100 km, rộng đông - tây là 36 km. Mặt phía nam của eo biển có San Francisco, bờ đông của vịnh có rất nhiều thành phố như Oakland, Berkeley, v.v Cả vịnh biển trở thành một bến cảng lớn tuyệt vời.

Kinh tế
Thung lũng Silicon ở vào một khu vực hẹp và dài gần 50 kilômét từ San Francisco qua Santa Clara đến San Jose, là khu vực cơ sở của ngành công nghiệp điện tử trọng yếu ở Hoa Kỳ, cũng là khu vực tập trung nhiều công ti trong ngành công nghiệp điện tử được cho là nổi tiếng nhất thế giới. Thực ra, nguyên nhân hình thành lúc ban đầu của thung lũng Silicon rất giản đơn, nó chỉ là một chính sách của chính phủ vì mục đích giữ lấy lưu học sinh bên trong khu vực Đại học Stanford, đề cao kinh tế địa phương, không ngờ cuối cùng kinh tế của khu vực đó phát triển thần tốc, trở thành vùng tập trung khoa học kĩ thuật.

Thung lũng Silicon, từ giữa niên đại 60 thế kỉ XX đến nay, vì công nghệ vi điện tử phát triển rất nhanh mà dần dần hình thành, đặc điểm của nó là lấy một số đại học nổi tiếng trên thế giới ở sát gần đó như Stanford - đại học loại 1 ở Hoa Kỳ, Đại học California phân hiệu Berkeley và Viện Công nghệ California, và có sẵn lực lượng nghiên cứu khoa học hùng hậu làm chỗ dựa, lấy nhóm các công ti công nghệ cao vừa và nhỏ làm cơ sở, đồng thời có được các đại công ti như Cisco, Intel, HP, Apple, v.v, dung hợp khoa học, công nghệ và sản xuất thành một khối. Nó đã có các công ti công nghiệp điện tử rất lớn và nhỏ, đạt hơn 10.000 công ty, cho nên việc sản xuất mạch tích hợp chất bán dẫn và máy tính điện tử lần lượt chiếm chừng 1/3 và 1/6 toàn nước Mĩ. Sau niên đại 80, cơ quan nghiên cứu các công nghệ mới nổi như sinh vật, không gian, hải dương, thông tấn và tư liệu năng lượng dần dần xuất hiện, khu vực này về mặt khách quan trở thành cái nôi của công nghệ mới và cao của Hoa Kỳ, thung lũng Silicon đã trở thành danh từ thay thế của vùng tập trung ngành công nghiệp chất bán dẫn của các nước trên thế giới.

Các công nghệ cao của thung lũng Silicon cải tiến mỗi ngày, trung bình 18 tháng thì lên một bậc mới, nhiều năm nay, kinh tế của nó liên tục phồn thịnh, thu nhập doanh nghiệp của thung lũng Silicon vào năm 1999 đạt từ 250 tỉ USD đến 300 tỉ USD. Năm 1998, lương bình quân đầu người hằng năm ở thung lũng Silicon vào năm 1998 đạt 96.000 USD, năm 1999 thì vượt qua 100.000 USD, một sinh viên tốt nghiệp đại học có nhãn hiệu nổi tiếng ở Hoa Kỳ một năm thu nhập không dưới 60.000 USD ở thung lũng Silicon, phổ thông cao hơn 20.000 USD so với các khu vực khác. Mọi người trên cả thế giới đều biết rằng, việc trở thành triệu phú hay tỉ phú trong một đêm ở thung lũng Silicon, đều là chuyện bình thường, dù trở thành tỉ phú chăng nữa cũng không phải là không có khả năng.

Thành phố

San Francisco
nhỏ|300x300px|Khu vực thành phố San Francisco và cầu Golden Gate bắc ngang qua eo biển Golden Gate.
San Francisco, hoặc gọi Cựu Kim Sơn, Xanh Phờ-ranh, là một quận - thành phố hợp nhất của bang California, Hoa Kỳ, về phương diện nhân khẩu cũng là thành phố lớn thứ tư ở bang California. Nằm ở ven biển của miền bắc California, ở góc bắc của bán đảo San Francisco, phía đông giáp vịnh San Francisco, tây giáp Thái Bình Dương. Về phương diện phân chia khu hành chính cũng bao gồm đảo Alcatraz và đảo Treasure bên trong vịnh San Francisco. Phía nam thành phố là thung lũng Silicon, cộng thêm thành phố Oakland và quận Marin ở phía bắc gọi chung là Vùng Vịnh San Francisco.

Người châu Âu đến San Francisco trước nhất là người Tây Ban Nha, kiến lập thành phố vào năm 1776. Thời kì đãi vàng bắt đầu phát triển mạnh vào năm 1848. Động đất San Francisco năm 1906 đã hình thành sự phá hoại cực kì lớn đối với thành phố, nhưng mà rất mau chóng được tái kiến thiết. Có rất nhiều nghệ sĩ, tác giả và diễn viên cư trú ở San Francisco, liên tục là một trong những trung tâm của văn hoá nổi loạn và chủ nghĩa tự do cận đại. Phong cảnh có tiếng tăm nhất ở San Francisco là hệ thống xe cáp, cầu Golden Gate, cầu qua vịnh Oakland - San Francisco và kim tự tháp Transamerica.

Richmond
Richmond là thành phố và thương cảng ở phía tây bang California, Hoa Kỳ. Đối diện bờ đông vịnh San Francisco ở Thái Bình Dương. Có 110.567 nhân khẩu (năm 2019). Bắt đầu xây dựng vào cuối thế kỉ XIX, thành lập thành phố vào năm 1905. Sau khi thiết lập các ụ tàu quy mô lớn trong đại chiến thế giới lần thứ hai, nó phát triển rất nhanh. Có các ngành công nghiệp như máy bay, điện tử, lọc dầu, hoá học dầu mỏ, sản phẩm kim loại và sửa chữa tàu thuyền. Có cầu treo Richmond - San Rafael trực tiếp kết nối với bờ tây vịnh San Francisco. Trung tâm nghệ thuật Richmond cất giữ nhiều loại đồ thủ công hiện đại.

Tham khảo

Liên kết ngoài

National Park Service: Discovery of the Golden Gate
Golden Gate 360 Image (QTVR)
Golden Gate 360 Image (Java)
Digitally Restored Panoramic Composited View of The Golden Gate, Fort Point, and San Francisco Bay as seen from "Land's End" near Sutro Heights, c. 1895.

Địa lý California
Eo biển


title: Thạch sùng Côn Đảo

text:
Thạch sùng Côn Đảo (danh pháp hai phần: Cyrtodactylus condorensis ) là một loài bò sát trong họ Tắc kè (Gekkonidae). Loài này được Smith mô tả khoa học đầu tiên năm 1921. Đây là loài đặc hữu của Côn Đảo thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam. Chiều dài đầu-thân và chiều dài đuôi của cá thể đực lần lượt là 80 milimét và 100 mm còn ở cá thể cái là 68 mm và 85 mm. Phần lưng của thạch sùng Côn Đảo có màu nâu xám với những vết lớn sậm màu thường xếp theo chiều ngang, trong khi phần dưới cơ thể có màu xám nhợt nhạt.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục
 Xem nội dung.

C
Động vật đặc hữu Việt Nam
Côn Đảo
Động vật được mô tả năm 1921
Động vật bò sát Việt Nam


title: Balaenidae

text:
Balaenidae () là một họ động vật có vú biển trong Bộ Cá voi gồm 2 chi còn sinh tồn. Về lịch sử phân loại, nó từng được xem là chỉ chứa duy nhất 1 loài cá voi đầu bò. Trong suốt thế kỷ 20, điều này đã gây nhiều tranh cãi trong giới khoa học. Cuối cùng, vào đầu thập niên 2000, các nhà khoa học đưa ra kết luận: cá voi đầu cong, loài thường được biết là cá voi đầu bò Greenland, thực tế không phải là cá voi đầu bò. Do đó, họ Balaenidae bao gồm cả chi cá voi đầu bò (Eubalaena), và chúng có quan hệ rất gần với cá voi đầu cong (chi Balaena).

Đặc điểm
Balaenidae là các loài cá voi lớn, con trưởng thành dài trung bình 15 đến 17 m và nặng 50-80 tấn. Đặc điểm chính để nhận biết chúng là hàm trên có dạng vòm, hẹp. Hìnnh dáng này cho phép hình thành các tấm hàm dài. Loài này sử dụng tính năng này bằng cách nổi lên gần bề mặt nước, và thu thức ăn từ nước, sau đó dùng lưỡi để lấy thức ăn từ tấm sừng hàm - một cách lấy thức ăn ngược lại với cá voi xám và Balaenopteridae. Thức ăn của chúng là các loài giáp xác nhỏ, chủ yếu là động vật giáp xác Copepoda, mặc dù một số loài cũng ăn một lượng đáng kể krill.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Họ động vật có vú


title: Thằn lằn chân ngón Hòn Tre

text:
Thằn lằn chân ngón Hòn Tre (danh pháp hai phần: Cyrtodactylus hontreensis) là một loài bò sát trong họ Tắc kè (Gekkonidae). Loài này được Ngô Văn Trí, Grismer & Grismer mô tả khoa học đầu tiên năm 2008. Đây là loài đặc hữu của hòn Tre thuộc tỉnh Kiên Giang, Việt Nam. Thằn lằn chân ngón hòn Tre mang những nét điển hình của loài sống trong hang động như mắt to, mõm dài, chi thon, củ tiêu giảm và không có củ đuôi, thích nghi với đời sống trong hang sâu trên hòn Tre, vùng đệm của Khu Dự trữ Sinh quyển Kiên Giang. Loài này có thân hình thon, chiều dài mút mõm-hậu môn là 79,7 ± 4,9 milimét. Vùng chẩm không có đốm hay vệt màu. Trên lưng có ba vạch lớn nâu đậm viền trắng nhạt.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục
 Xem nội dung.

H
Động vật đặc hữu Việt Nam
Động vật được mô tả năm 2008
Động vật bò sát Việt Nam


title: Cố Hưng Tổ

text:
Cố Hưng Tổ (chữ Hán: 顧興祖) là một tướng lĩnh quân sự Trung Quốc thời nhà Minh, từng tham gia chiến dịch xâm lược Đại Việt vào thế kỷ 15.

Thân thế
Cố Hưng Tổ nguyên quán huyện Giang Đô, lộ Dương Châu, hành tỉnh Hà Nam (nay thuộc Dương Châu, Giang Tô, Trung Quốc). Ông nội là Cố Thành, cha là Cố Thống, đều làm tướng cho triều Minh.

Cố Hưng Tổ được kế thừa tước vị Trấn Viễn hầu từ ông nội Cố Thành. Thời Minh Nhân tông, Cố Hưng Tổ được chức Tổng binh trấn giữ vùng Quảng Tây, chịu trách nhiệm bình định và chiêu hàng các cuộc nổi dậy của bộ tộc người Miêu.

Viện binh cho Vương Thông
Tháng 8 năm 1426, chủ soái nghĩa quân Lam Sơn là Lê Lợi quyết định bắc tiến, mở chiến dịch tiêu diệt các lực lượng quân Minh đồn trú trên lãnh thổ Đại Việt. Lực lượng tiền tram của quân Lam Sơn chia làm 3 cánh, không chỉ liên tục hạ các thành trì, vây hãm các thành Tam Giang, Đông Quan, Nghệ An, mà còn đánh tan được quân viện binh từ Vân Nam kéo sang, kiểm soát hầu hết vùng lãnh thổ của Đại Việt trước đây.

Để quân đối phó lại tình hình nguy cấp ở Đại Việt, năm 1426, Minh Tuyên tông huy động 5 vạn quân các tỉnh phía nam, thêm hỏa khí sang trợ chiến, đặt dưới quyền tổng chỉ huy của Thái tử Thái bảo Thành Sơn hầu Vương Thông, tiến quân sang Đại Việt. Các tướng Trần Trí, Phương Chính đều bị cách chức, bị đặt dưới quyền Vương Thông sai khiến để lấy công chuộc tội.

Để tăng cường lực lượng đè bẹp quân Lam Sơn, Vương Thông ra lệnh rút hết quân làm đồn điền (trồng lúa lấy lương - khoảng 8.000 thổ binh bản xứ), hợp với quân đồn trú và quân tăng viện, mộ thêm 3 vạn thổ binh bản xứ, tăng lên thành 10 vạn quân. Minh đế cũng ra lệnh cho các tướng vùng biên giới phía Nam chuẩn bị lực lượng dự bị để hỗ trợ cho Vương Thông khi cần. Tại Vân Nam, Mộc Thạnh được lệnh tuyển mộ 1,5 vạn bộ binh và 3.000 cung thủ chuẩn bị sẵn sàng. Tại Quảng Tây, Cố Hưng Tổ được lệnh chuẩn bị đưa 5.000 quân bản bộ sang tiếp ứng với Vương Thông.

Tuy nhiên, quân Lam Sơn khéo bày trận phục binh, nhanh chóng đánh tan quân Vương Thông tại Tốt Động - Chúc Động. Trần Hiệp, Lý Lượng và 5 vạn quân bị giết, 1 vạn quân bị bắt sống. Vương Thông cùng các tướng chạy về cố thủ ở Đông Quan, đồng thời cho người về nước để cầu viện quân.

Tháng 1 năm 1427, Minh đế sai Liễu Thăng và Mộc Thạnh chuẩn bị quân binh để chi viện cho Vương Thông. Bấy giờ, lực lượng chủ lực của quân Lam Sơn do Lê Lợi chỉ huy tiến ra Bắc, thừa thắng vây chặt thành Đông Quan. Tháng 4 năm 1427, quân Lam Sơn tấn công thành Khâu Ôn (Lạng Sơn). Cố Hưng Tổ biết tin, sai quân tiếp ứng nên quân Lam Sơn phải tạm rút. Thừa thắng, tháng 6 năm 1427, Minh đế ra lệnh cho Cố Hưng Tổ đem năm vạn quân, năm nghìn ngựa, sang cứu viện Vương Thông. Tuy nhiên, khi đến cửa ải Pha Lũy, bị các tướng Lam Sơn là Trần Lựu và Lê Bôi đón đánh, chém 3.000 quân, bắt 500 ngựa. Cố Hưng Tổ thua trận, bỏ chạy về nước.

Quân Lam Sơn thừa thắng truy kích, hạ luôn 2 thành Khâu Ôn và Ải Lưu. Cố Hưng Tộ bị đàn hặc vì không cứu viện kịp thời:

Tuy nhiên, do bị bắt giam nên Cố Hưng Tổ không phải chịu cái nhục thua trận của Liễu Thăng, Vương Thông. Sang năm 1428, Cố Hưng Tổ được tha và được phục hồi tước vị.

Giao chiến với quân Mông Cổ
Năm 1449, bộ tộc Mông Cổ Oirat (Ngõa Lạt thị) xua quân xâm nhập Trung Nguyên, hòng khôi phục uy danh nhà Nguyên. Cố Hưng Tổ theo phò Minh Anh tông thân chinh tiến lên phía Bắc. Tuy nhiên, quân Mông Cổ truy kích và đánh tan toàn bộ binh lực quân Minh tại Thổ Mộc bảo, giết với mấy chục vạn quân Minh cùng hơn 50 quan văn võ, bắt sống được Minh Anh tông, thừa thắng chuẩn bị tấn công Bắc Kinh.

Cố Hưng Tổ may mắn thoát được, về triều bị luận tội chết. Tuy nhiên bấy giờ quân Mông Cổ đã áp sát kinh thành, Bắc Kinh rơi vào tình trạng hỗn loạn vì trong thành chỉ còn khoảng 10 vạn quân và ngựa già yếu. Phái chủ chiến đứng đầu bởi tân Binh bộ Thượng thư Vu Khiêm, ủng lập em Anh Tông là Thành vương Chu Kỳ Ngọc lên ngôi, tức là Minh Đại tông, cương quyết tử thủ. Cố Hưng Tổ được phóng thích và phục chức，sung làm Phó tổng binh, thống lĩnh quân Minh chống giữ ở thành ngoại. Dưới sự chỉ huy của Vu Khiêm, quân Minh kháng cự mãnh liệt, quân Mông Cổ sau khi tấn công hơn 1 ngày không hạ được thành, sợ viện quân Minh các nơi kéo đến chặn đường về, nên ngày 15 tháng 10 nhổ trại lui về phía bắc.

Cuối đời
Sau khi quân Mông Cổ lui quân, Cố Hưng Tổ được phong chức Đô đốc đồng tri, giao trấn thủ Tử Kinh quan. Năm 1452, bị triều đình xét tội nhận hối lộ, tước bỏ tước vị và bị hạ ngục, sau đó lại được phóng thích. Khi Minh Đại tông lập Thái tử, Cố Hưng Tổ được phong lại tước Bá. Minh Anh tông phục vị, khôi phục tước vị Hầu cho Cố Hưng Tổ, giao trấn thủ Nam Kinh. Sau khi Cố Hưng Tổ chết, tước Hầu do cháu là Cố Thuần thế tập.

Chú thích

Tham khảo
 Minh sử, quyển 144

Nhân vật quân sự nhà Minh
Khởi nghĩa Lam Sơn
Người Giang Tô