title: PCB

text:
Polychlorinated biphenyl (PCB, số CAS là 1336-36-3) là một nhóm các hợp chất nhân tạo được sử dụng rộng rãi trong quá khứ, chủ yếu trong các thiết bị điện nhưng chúng đã bị cấm vào cuối những năm 1970 ở nhiều nước bởi những nguy cơ gây hại cho môi trường và sức khỏe. Tuy nhiên, PCB là những hợp chất rất bền vững, hiện nay chúng vẫn còn tồn tại trong môi trường. Có khoảng 130 trong 209 loại phân tử PCB từng được sử dụng trong mục đích thương mại.

Ảnh hưởng tới Sức khỏe của PCBs
PCBs đã được chứng minh gây ra một loạt các hiệu ứng có hại cho sức khỏe. PCBs đã được chứng minh là gây ra ung thư ở động vật. PCBs cũng đã được chứng minh là gây ra một số ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng không ung thư ở động vật, bao gồm cả các hiệu ứng trên hệ thống miễn dịch, hệ thống sinh sản, hệ thống thần kinh, hệ nội tiết và ảnh hưởng sức khỏe khác. Các nghiên cứu ở người cung cấp bằng chứng hỗ trợ cho các hiệu ứng tiềm năng gây ung thư và không gây ung thư của PCBs. Sự ảnh hưởng của PCBs khác nhau có thể liên hệ với nhau, như thay đổi trong một hệ thống có thể có ý nghĩa quan trọng cho các hệ thống khác của cơ thể. Các ảnh hưởng sức khỏe tiềm năng của PCB tiếp xúc được thảo luận chi tiết hơn dưới đây.

Tích tụ qua chuỗi thức ăn
PCBs không có khuynh hướng bay hơi hay hoà tan trong nước. Tuy nhiên, chúng hoà tan được trong chất béo và các chất tương tự. Đó cũng là lý do giải thích vì sao PCBs có thể hình thành trong mỡ động vật và tích tụ qua chuỗi thức ăn. Do đó, con người cũng có thể tích PCBs từ thức ăn mà họ ăn.

Ung thư
EPA sử dụng một cách tiếp cận trọng lượng của bằng chứng trong việc đánh giá chất gây ung thư tiềm năng của các chất gây ô nhiễm môi trường. Cách tiếp cận của EPA cho phép đánh giá của cơ sở dữ liệu gây ung thư hoàn chỉnh, và cho phép các kết quả của nghiên cứu cá nhân để được xem trong bối cảnh của tất cả các nghiên cứu có sẵn khác. Các nghiên cứu trên động vật cung cấp bằng chứng để kết luận rằng PCBs gây ra ung thư. Các nghiên cứu ở con người nâng cao hơn nữa mối quan tâm liên quan đến chất gây ung thư tiềm năng của PCBs. Nhìn chung, các dữ liệu mạnh mẽ cho thấy rằng PCBs có thể xảy ra của con người chất gây ung thư.

PCBs là một trong những chất gây ô nhiễm môi trường nghiên cứu rộng rãi nhất, và nhiều nghiên cứu ở động vật và quần thể người đã được thực hiện để đánh giá chất gây ung thư tiềm năng của PCBs. EPA đánh giá đầu tiên của PCB gây ung thư được hoàn thành vào năm 1987. Vào thời điểm đó, dữ liệu được giới hạn Aroclor 1260. Trong năm 1996, sự chỉ đạo của Quốc hội, EPA hoàn thành một đánh giá lại các PCB gây ung thư, có tiêu đề "PCBs: Liều lượng, đáp ứng ung thư đánh giá và ứng dụng hỗn hợp môi trường" (PDF) (83 trang, 197K) Ngoài Aroclor 1260, nghiên cứu mới cung cấp dữ liệu trên Aroclors 1016, 1242, và 1254. Đánh giá lại bệnh ung thư của EPA phản ánh cam kết của Cơ quan đến việc sử dụng của khoa học tốt nhất trong việc đánh giá ảnh hưởng sức khỏe của PCBs. Đánh giá lại bệnh ung thư của EPA là phản biện chuyên gia của 15 chuyên gia về PCBs, bao gồm các nhà khoa học từ các học viện, chính phủ và ngành công nghiệp. Peer tổng quan đồng ý với kết luận của EPA PCB là có thể xảy ra của con người chất gây ung thư.

Có bằng chứng rõ ràng rằng PCBs gây ra ung thư ở động vật. EPA xem xét tất cả các tài liệu có sẵn trên các chất gây ung thư của PCBs trên động vật như là một bước quan trọng đầu tiên trong đánh giá lại ung thư. Một nhà khoa học ngành công nghiệp nhận xét rằng "tất cả các nghiên cứu đáng kể đã được xem xét bằng và được đại diện trong tài liệu". Văn học trình bày những bằng chứng quá PCBs gây ra ung thư ở động vật. Peer-một ngành công nghiệp tài trợ xem xét chuột nghiên cứu, mô tả như là "nghiên cứu tiêu chuẩn vàng" của một nhà phê bình đồng đẳng, chứng minh rằng tất cả các hỗn hợp PCB thương mại thử nghiệm gây ra ung thư. Các nghiên cứu mới xem xét trong đánh giá lại PCB cho phép EPA để phát triển tiềm năng ước tính chính xác hơn so với trước đây có sẵn cho PCBs. Việc đánh giá được cung cấp EPA với đầy đủ thông tin để phát triển một loạt các ước tính tiềm năng cho các hỗn hợp PCB khác nhau, dựa trên tỷ lệ mắc ung thư gan và xem xét tính di động của PCBs trong môi trường.

Việc đánh giá kết quả một ước tính tiềm năng giảm nhẹ ung thư tương đối Aroclor 1260 ước tính năm 1987 do việc sử dụng các thông tin đáp ứng liều bổ sung cho hỗn hợp PCB và cải tiến trong kỹ thuật đánh giá rủi ro (ví dụ, sử dụng của một nhân rộng động vật sang người khác nhau yếu tố cho liều). Việc đánh giá kết luận rằng các loại PCBs được bioaccumulated cá và bị ràng buộc vào trầm tích là hỗn hợp PCB gây ung thư nhất.

Ngoài ra các nghiên cứu trên động vật, một số nghiên cứu dịch tễ học của công nhân tiếp xúc với PCBs đã được thực hiện. Kết quả nghiên cứu con người nâng cao mối quan tâm đối với chất gây ung thư tiềm năng của PCBs. Các nghiên cứu của công nhân PCB được tìm thấy sự gia tăng bệnh ung thư gan hiếm gặp và u hắc tố ác tính. Sự hiện diện của bệnh ung thư trong cùng một cơ quan đích (gan) sau khi tiếp xúc với PCBs trên động vật và ở người và phát hiện ung thư gan và khối u ác tính trên nhiều nghiên cứu của con người tăng thêm trọng lượng để kết luận rằng PCB là chất có thể xảy gây ra ung thư của con người.

Một số nghiên cứu ở người đã không chứng minh mối liên quan giữa phơi nhiễm PCBs và bệnh tật. Tuy nhiên, nghiên cứu dịch tễ học chia sẻ những hạn chế phổ biến phương pháp có thể ảnh hưởng đến khả năng của họ để phân biệt ảnh hưởng đến sức khỏe quan trọng (hoặc xác định họ là có ý nghĩa thống kê) ngay cả khi họ có mặt. Thông thường, số lượng cá thể trong một nghiên cứu là quá nhỏ cho một hiệu ứng được tiết lộ, hoặc có những khó khăn trong việc xác định mức độ tiếp xúc thực tế, hoặc có nhiều yếu tố gây nhiễu (yếu tố có xu hướng xảy ra cùng với tiếp xúc với PCB, bao gồm cả hút thuốc, uống rượu, và tiếp xúc với hóa chất khác trong nơi làm việc). Nghiên cứu dịch tễ học có thể không thể phát hiện sự gia tăng nhỏ trong bệnh ung thư trên nền trừ khi tỷ lệ ung thư sau khi tiếp xúc với chất gây ô nhiễm là rất cao hoặc tiếp xúc với sản xuất một loại rất không bình thường của bệnh ung thư. Tuy nhiên, các nghiên cứu không chứng minh mối liên quan giữa tiếp xúc với PCBs và bệnh không nên được đặc trưng như nghiên cứu tiêu cực. Những nghiên cứu này là thích hợp nhất xem như không thể kết luận. Nghiên cứu hạn chế sản xuất phát hiện không thể kết luận ung thư ở người không có nghĩa là rằng PCBs an toàn.

Nó là rất quan trọng để lưu ý rằng các thành phần của hỗn hợp PCB thay đổi sau khi được thả vào môi trường. Các loại PCBs có xu hướng tích lũy trong cá và các loài động vật khác và liên kết với trầm tích xảy ra là các thành phần gây ung thư nhất của hỗn hợp PCB. Kết quả là, những người ăn cá bị ô nhiễm PCB hoặc các sản phẩm động vật khác và liên lạc với PCB bị ô nhiễm trầm tích có thể được tiếp xúc với hỗn hợp PCB mà thậm chí còn độc hơn hỗn hợp PCB liên lạc với công nhân và phát hành vào môi trường.

EPA của phản biện chuyên gia ung thư đánh giá lại kết luận rằng PCBs có thể xảy ra của con người chất gây ung thư. EPA là không đơn độc trong kết luận của nó về PCBs. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế đã tuyên bố PCBs có thể gây ung thư cho con người. Chương trình Chất độc quốc gia đã tuyên bố rằng nó là hợp lý để kết luận rằng PCB là chất gây ung thư ở người. Viện Quốc gia về An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp đã xác định rằng PCB là một chất gây ung thư tiềm năng nghề nghiệp.

Bệnh ung thư
EPA đánh giá tất cả các dữ liệu có sẵn trong xác định khả năng gây độc noncarcinogenic chất gây ô nhiễm môi trường, bao gồm cả PCBs. Nghiên cứu mở rộng đã được tiến hành trên động vật, bao gồm cả động vật linh trưởng không phải sử dụng liều lượng môi trường có liên quan. EPA đã tìm thấy bằng chứng rõ ràng rằng PCBs có tác dụng đáng kể chất độc hại trong động vật, bao gồm tác động lên hệ miễn dịch, hệ thống sinh sản, hệ thống thần kinh và hệ thống nội tiết. Các quy định của cơ thể của tất cả các hệ thống này là phức tạp và liên quan đến nhau. Kết quả là, nó không phải là đáng ngạc nhiên rằng PCBs có thể gây nhiều tác hại nghiêm trọng bất lợi. Một cuộc thảo luận của ung thư không ảnh hưởng sức khỏe tiềm năng của PCBs được trình bày dưới đây.

Ảnh hưởng đến hệ Miễn dịch
Các hệ thống miễn dịch là rất quan trọng cho các bệnh nhiễm trùng, và các bệnh của hệ thống miễn dịch có tác động rất nghiêm trọng tiềm năng đối với sức khỏe của con người và động vật. Các hiệu ứng miễn dịch của PCB tiếp xúc đã được nghiên cứu ở khỉ Rhesus và các động vật khác. Điều quan trọng là cần lưu ý rằng các hệ thống miễn dịch của khỉ Rhesus và con người là rất tương tự. Các nghiên cứu trên khỉ và các loài động vật khác đã tiết lộ một số ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống miễn dịch sau khi tiếp xúc với PCBs, bao gồm cả giảm đáng kể kích thước của tuyến ức (đó là quan trọng để hệ thống miễn dịch) trong con khỉ trẻ sơ sinh, giảm phản ứng của hệ thống miễn dịch sau một thách thức với các tế bào máu cừu màu đỏ (một xét nghiệm phòng thí nghiệm tiêu chuẩn để xác định khả năng của một con vật để gắn kết một phản ứng kháng thể kháng tiểu học và phát triển miễn dịch bảo vệ), và giảm sức đề kháng Epstein-Barr virus và nhiễm trùng khác trong PCB-tiếp xúc động vật. Cá nhân có các bệnh của hệ thống miễn dịch có thể dễ bị viêm phổi và nhiễm virus. Các nghiên cứu động vật không thể để xác định một mức độ tiếp xúc của PCB mà không gây ra tác dụng trên hệ thống miễn dịch.

Ở người, một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng các cá nhân bị nhiễm vi rút Epstein-Barr có một hiệp hội lớn của phơi nhiễm với PCBs với nguy cơ ngày càng tăng của bệnh u lympho không Hodgkin hơn những người không có nhiễm trùng Epstein-Barr. Phát hiện này là phù hợp với sự gia tăng nhiễm virus Epstein Barr ở động vật tiếp xúc với PCBs. Kể từ khi PCBs ức chế hệ miễn dịch và ức chế hệ thống miễn dịch đã được chứng minh là một yếu tố nguy cơ u lympho không Hodgkin, đàn áp của hệ thống miễn dịch là một cơ chế có thể cho PCB gây ra ung thư. Hiệu ứng miễn dịch cũng được ghi nhận ở người đã có kinh nghiệm tiếp xúc với dầu gạo bị ô nhiễm với PCBs, dibenzofurans và dioxin.

Nhìn chung, các nghiên cứu ở động vật và con người cho thấy rằng PCBs có thể có ảnh hưởng nghiêm trọng tiềm năng trên các hệ thống miễn dịch của cá nhân bị phơi nhiễm.

Ảnh hưởng đến Sinh sản
Ảnh hưởng sinh sản của PCBs đã được nghiên cứu trong một loạt các loài động vật, bao gồm khỉ Rhesus, chuột, chuột và chồn vizon. Khỉ Rhesus thường được coi là các loài trong phòng thí nghiệm tốt nhất để dự đoán các tác dụng phụ sinh sản ở người. Ảnh hưởng nghiêm trọng trên hệ thống sinh sản đã được nhìn thấy ở khỉ và một số loài động vật khác sau khi tiếp xúc với hỗn hợp PCB. Đáng kể nhất là, phơi nhiễm PCB được tìm thấy để giảm trọng lượng sơ sinh, tỷ lệ thụ thai và tỷ lệ sinh sống của loài khỉ và các loài khác và giảm số lượng tinh trùng ở chuột tiếp xúc với PCB. Ảnh hưởng ở khỉ lâu dài và đã được quan sát rất lâu sau khi dùng thuốc với PCBs xảy ra.

Các nghiên cứu về ảnh hưởng sinh sản cũng đã được thực hiện trong quần thể người tiếp xúc với PCBs. Trẻ em sinh ra phụ nữ đã làm việc với PCBs trong các nhà máy cho thấy trọng lượng sơ sinh giảm và giảm đáng kể trong tuổi thai với tiếp xúc ngày càng tăng với PCBs. Các nghiên cứu trong các quần thể cá được cho là có tiếp xúc cao với PCBs cũng đề nghị giảm tương tự. Điều này tác dụng tương tự được nhìn thấy trong nhiều loài động vật tiếp xúc với PCBs, và cho thấy ảnh hưởng sinh sản có thể là quan trọng trong con người sau khi tiếp xúc với PCBs.

Ảnh hưởng đến Thần kinh
Phát triển thích hợp của hệ thống thần kinh là rất quan trọng cho việc học tập sớm và có thể có những tác động tiềm năng đáng kể cho sức khỏe của cá nhân trong suốt cuộc đời của mình. Ảnh hưởng của PCBs phát triển hệ thống thần kinh đã được nghiên cứu trên khỉ và một loạt các loài động vật khác. Khỉ sơ sinh tiếp xúc với PCBs cho thấy thâm hụt liên tục và đáng kể trong phát triển thần kinh, bao gồm cả bộ nhớ công nhận trực quan ngắn hạn, và học tập. Một số các nghiên cứu này được thực hiện bằng cách sử dụng các loại PCBs phổ biến nhất được tìm thấy trong sữa mẹ.

Các nghiên cứu ở người đã cho thấy hiệu ứng tương tự như những người quan sát thấy ở khỉ tiếp xúc với PCBs, bao gồm thâm hụt ngân sách học tập và thay đổi trong hoạt động liên quan đến tiếp xúc với PCBs. Sự tương tự trong các hiệu ứng quan sát thấy ở người và động vật cung cấp hỗ trợ bổ sung cho các hiệu ứng thần kinh tiềm năng của PCBs.

Ảnh hưởng Nội tiết
Hiện đã có ý nghĩa thảo luận và nghiên cứu về ảnh hưởng của chất gây ô nhiễm môi trường trên hệ thống nội tiết ("phá vỡ nội tiết"). Trong khi ý nghĩa của sự rối loạn nội tiết là một vấn đề phổ biến rộng rãi ở người và động vật là một chủ đề nghiên cứu liên tục, các PCBs đã được chứng minh ảnh hưởng đến nồng độ hormone tuyến giáp ở động vật và con người. Nồng độ hormone tuyến giáp là quan trọng cho sự tăng trưởng và phát triển bình thường, và thay đổi nồng độ hormone tuyến giáp có thể có tác động đáng kể.

Nó đã được chứng minh rằng PCBs làm giảm nồng độ hormone tuyến giáp trong động vật gặm nhấm, và rằng những giảm đã dẫn đến thâm hụt ngân sách phát triển ở động vật, bao gồm cả thâm hụt trong buổi điều trần. Phơi nhiễm PCB cũng đã được kết hợp với những thay đổi nồng độ hormone tuyến giáp ở trẻ sơ sinh trong các nghiên cứu được tiến hành ở Hà Lan và Nhật Bản. Nghiên cứu bổ sung sẽ được yêu cầu để xác định tầm quan trọng của những hiệu ứng này trong dân số con người.

Tác dụng khác không phải ung thư

Một loạt các bệnh khác không phải ung thư do ảnh hưởng của PCBs đã được báo cáo ở động vật và con người, bao gồm cả các hiệu ứng da và mắt ở khỉ và con người, và nhiễm độc gan ở loài gặm nhấm. Độ cao huyết áp, chất béo trung tính trong huyết thanh, và cholesterol trong huyết thanh cũng đã được báo cáo với tăng nồng độ huyết thanh của PCBs trong con người.

Tóm lại
PCB đã được chứng minh là gây ung thư và một số ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng không ung thư ở động vật, bao gồm tác động lên hệ miễn dịch, hệ thống sinh sản, hệ thống thần kinh, và hệ thống nội tiết. Các nghiên cứu ở người cung cấp bằng chứng hỗ trợ cho khả năng gây ung thư và không gây ung thư ảnh hưởng của PCBs. Sự ảnh hưởng của PCBs khác nhau có thể liên hệ với nhau, như thay đổi trong một hệ thống có thể có ý nghĩa quan trọng cho các hệ thống quản lý khác của cơ thể.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 ATSDR Toxicological Profile U.S. Department of Health and Human Services
 IARC PCB Monograph
 US EPA PCB Homepage
National Toxicology Program technical reports
 Polychlorinated Byphenyls: Human Health Aspects by the WHO
 Case study of plasma arc process for the destruction of PCBs
 Current Intelligence Bulletin 7: Polychlorinated (PCBs)—NIOSH/CDC
 It's Your Health - PCBs (Health Canada)

Chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy theo Công ước Stockholm
Ô nhiễm đất


title: Phengaris arion

text:
Phengaris arion (danh pháp đồng nghĩa Maculinea arion và Glaucopsyche arion) là một cư dân bướm màu xanh ở châu Âu và một số khu vực châu Á. Con bướm đã bị tuyệt chủng ở Vương quốc Anh vào năm 1979, nhưng kể từ khi được du nhập lại bởi các nhà bảo tồn. Nỗ lực bảo tồn, cho đến gần đây, bị cản trở bởi những kiến thức rất hạn chế của chu kỳ cuộc sống phức tạp của con bướm. Không phổ biến trên toàn phạm vi của nó, bướm xanh lớn chủ yếu phân bố trong khu vực cây thạch nam, cồn cát và sườn đồi.

Mô tả
Sâu bướm của loài bướm này dài khoảng nửa inch (13 mm) trải qua 9 tháng trước khi chúng tạo thành một nhộng để trở thành một con bướm. Bướm xanh lớn có sải cánh dài lên đến 2 inch (50,8 mm), và chỉ sống trong một vài tuần. Cánh lốm đốm chấm đen. So với con sâu bướm thì con bướm trưởng thành có tuổi thọ ngắn.
Sâu bướm lớn màu xanh ăn cỏ xạ hương tự nhiên, hoa kinh giới trong vài ngày đầu tiên của phát triển. Sau khi ăn no, sâu bướm tiết ra chất lỏng ngọt để thu hút con kiến đỏ của loài Myrmica sabuleti. Sâu bướm sau đó ngủ đông bên trong đường hầm của kiến.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Phengaris
Côn trùng châu Âu


title: Hòa Lạc (định hướng)

text:
Hòa Lạc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Xã Thạch Hòa, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội
 Phường Hòa Lạc, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh
 Xã Hòa Lạc, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang
 Xã Hòa Lạc, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh
 Xã Hòa Lạc, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn

Xem thêm
 Sân bay Hòa Lạc
 Khu công nghệ cao Hòa Lạc
 Lạc Hòa


title: Ong bắp cày Garuda

text:
Ong bắp cày Gadura (Danh pháp khoa học:Megalara garuda) là một loài ong bắp cày mới vừa được tìm thấy tại dãy núi Mekongga phía đông nam đảo Sulawesi của Indonesia vào năm 2011 do công của nhà nghiên cứu Lynn Kimsey thuộc Đại học California của Mỹ. Loài ong này được đặt tên là Garuda theo một biểu tượng của quốc gia Indonesia.

Đặc điểm sinh học
Đây là một loài ong to lớn nhất trong họ nhà ong có chiều dài 3,3 cm với cái hàm có kích thước to lớn so với tỷ lệ cơ thể, khi phần hàm mở ra thì nó còn dài hơn cả chân trước. Hàm to lớn của loài ong này vừa có tác dụng tự vệ vừa giúp ong đực dễ dàng ôm ong cái trong lúc giao phối. Kích cỡ kềnh càng và tính chất hung bạo, loài ong bắp cày này được ví như rồng Komodo trong thế giới ong. Ong thuộc kiểu ong chiến binh.

Chú thích

Tham khảo

G
Côn trùng Indonesia
Động vật được mô tả năm 2012


title: Phúc Yên (định hướng)

text:
Phúc Yên có thể là một trong số các địa danh sau:

 Thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
 Xã Phúc Yên, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang
 Tỉnh cũ Phúc Yên ở miền Bắc Việt Nam, nay tương ứng với địa bàn các huyện Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn, thành phố Hà Nội và thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
 Thị trấn cũ Phúc Yên, huyện lỵ huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2003; nay tương ứng với địa bàn hai phường Trưng Trắc, Trưng Nhị và một phần phường Hùng Vương thuộc thành phố Phúc Yên.


title: Phân bộ Eo nhỏ

text:
Phân bộ Eo nhỏ, danh pháp khoa học Apocrita, là một phân bộ côn trùng trong bộ Cánh màng. Apocrita bao gồm wasp, ong và kiến, và gồm một số họ. Phân bộ này bao gồm các loài cánh màng cấp cao nhất và được phân biệt với các loài Symphyta bởi eo nhỏ.

Các liên họ và các họ còn tồn tại
Phân bộ Apocrita
(không phân hạng) Aculeata
Liên họ Apoidea
Họ Andrenidae
Họ Apidae
Họ Colletidae
Họ Dasypodaidae
Họ Halictidae
Họ Megachilidae
Họ Meganomiidae
Họ Melittidae
Họ Stenotritidae
Họ Ampulicidae
Họ Crabronidae
Họ Heterogynaidae
Họ Sphecidae
Liên họ Chrysidoidea
Họ Bethylidae
Họ Chrysididae
Họ Dryinidae
Họ Embolemidae
Họ Plumariidae
Họ Sclerogibbidae
Họ Scolebythidae
Liên họ Vespoidea
Họ Bradynobaenidae
Họ Formicidae (kiến)
Họ Mutillidae
Họ Pompilidae
Họ Rhopalosomatidae
Họ Sapygidae
Họ Scoliidae
Họ Sierolomorphidae
Họ Tiphiidae
Họ Vespidae
(không phân hạng) Parasitica
Liên họ Ceraphronoidea
Họ Ceraphronidae
Họ Megaspilidae
Liên họ Chalcidoidea
Họ Agaonidae
Họ Aphelinidae
Họ Chalcididae
Họ Encyrtidae
Họ Eucharitidae
Họ Eulophidae
Họ Eupelmidae
Họ Eurytomidae
Họ Leucospidae
Họ Mymaridae - loài côn trùng nhỏ nhất
Họ Ormyridae
Họ Perilampidae
Họ Pteromalidae
Họ Rotoitidae
Họ Signiphoridae
Họ Tanaostigmatidae
Họ Tetracampidae
Họ Torymidae
Họ Trichogrammatidae
Liên họ Cynipoidea
Họ Austrocynipidae
Họ Cynipidae
Họ Figitidae
Họ Ibaliidae
Họ Liopteridae
Liên họ Evanioidea
Họ Aulacidae
Họ Evaniidae
Họ Gasteruptiidae
Liên họ Ichneumonoidea
Họ Braconidae
Họ Ichneumonidae
Liên họ Megalyroidea
Họ Megalyridae
Liên họ Mymarommatoidea
Họ Mymarommatidae
Liên họ Platygastroidea
Họ Platygastridae
Họ Scelionidae
Liên họ Proctotrupoidea
Họ Austroniidae
Họ Diapriidae
Họ Heloridae
Họ Maamingidae
Họ Monomachidae
Họ Pelecinidae
Họ Peradeniidae
Họ Proctorenyxidae
Họ Proctotrupidae
Họ Roproniidae
Họ Vanhorniidae
Liên họ Stephanoidea
Họ Stephanidae
Liên họ Trigonaloidea
Họ Trigonalidae
Liên họ Thynnoidea
Liên họ Tiphioidea
Liên họ †Bethylonymoidea
Liên họ †Serphitoidea

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Suborder Apocrita - Ants, Bees and Wasps - BugGuide.Net — images and other information
 Balades Entomologiques — "entomological walks" with images

Thiên địch


title: Mộng Cầm

text:
Nữ sĩ Mộng Cầm, tên khai sinh Huỳnh Thị Nghệ (17 tháng 7 năm 1917 – 23 tháng 7 năm 2007), là một nhà văn người Việt Nam, bà được biết đến là một người tình trong thơ của nhà thơ Hàn Mặc Tử và cũng là một mối tình đẹp và lãng mạn của nhà thơ này. Trong khoảng nửa thế kỷ XX, chuyện tình Hàn Mặc Tử – Mộng Cầm vẫn luôn là đề tài làm tốn hao nhiều giấy mực của các nhà văn, nhà báo, nhạc sĩ.

Xuất thân
Mộng Cầm nguyên quán ở Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, nhưng ba của bà lại ra làm việc tận Nghệ An. Và ngày 17 tháng 7 năm 1917, bà được sinh ra ở đó nên mới có tên là Huỳnh Thị Nghệ, theo đó tên Nghệ là do sinh ở Nghệ An. Sau đó bà được gửi về nhà trọ ở nhà ông cậu ở Phan Thiết học trường Pline Exercices. Mộng Cầm là cháu gọi nhà thơ Bích Khê bằng cậu. Tên Mộng Cầm xuất hiện từ khi bà làm thơ gửi đăng báo.

Mối tình thơ
Hàn Mặc Tử quen Mộng Cầm trong thời gian phụ trách trang văn chương cho tờ báo Trong Khuê Phòng. Mộng Cầm là cháu gọi Bích Khê bằng cậu, vì ảnh hưởng của ông cậu trẻ tuổi nên cũng tập tành làm thơ gửi đăng báo. Hàn Mặc Tử đã nhận được một số bài thơ như thế của Mộng Cầm gửi đến và từ đó làm quen với Mộng Cầm. Qua những vần thơ trên báo, Hàn Mạc Tử đã tìm đến làm quen, bày tỏ tình cảm với bà qua bài Muôn năm sầu thảm, với câu mở đầu "Nghệ hỡi Nghệ". Hàn Mặc Tử là tình yêu đầu đời của bà.

Theo các tài liệu của Nguyễn Bá Tín (em ruột Hàn Mặc Tử), của nhà văn Quách Tấn thì Hàn Mặc Tử và Mộng Cầm quen biết nhau qua thơ văn. Đó là khoảng năm 1934, khi Hàn Mặc Tử rời Quy Nhơn vào Sài Gòn phụ trách trang văn chương cho tờ Trong khuê phòng. Thỉnh thoảng, Hàn Mặc Tử có nhận được những bài thơ ký tên là Mộng Cầm từ Phan Thiết gửi vào. Thư đi tin lại, rồi chàng ra Phan Thiết tìm nàng. Sự thực là Mộng Cầm là cháu gọi thi sĩ Bích Khê bằng cậu, nhân vậy mà sau này mới có tình bạn thắm thiết giữa Bích Khê và Hàn Mặc Tử.

Theo ông Trần Thanh Mại thì: Đôi trai tài gái sắc yêu nhau. Họ hay gặp nhau ở Quy Nhơn và Phan Thiết, hay đưa nhau đi chơi, thăm thú các danh lam thắng cảnh, nhất là Lầu Ông Hoàng... Đùng một cái, Hàn thi sĩ phát hiện mình mắc bệnh phong, chàng tuyệt giao với bằng hữu, kể cả với Mộng Cầm.

Mộng Cầm đã cho rằng chuyện tình cảm giữa mình và Hàn Mặc Tử "chỉ là mối tình văn thơ, còn xác thịt thì hoàn toàn không nghĩ tới. Cha mẹ đã cho giao thiệp tự do, chúng tôi phải giữ gìn cho xứng đáng...". Bà xác nhận có đi chơi ở Lầu Ông Hoàng với Hàn Mặc Tử rồi gặp mưa, hai người vào nấp mưa ở một nghĩa địa nhưng không cho rằng do vậy mà Hàn mắc bệnh phong.

Bà kể thêm rằng: Về đến Phan Thiết, tôi đưa Hàn Mặc Tử đến trường Hồng Đức, cậu Bích Khê tôi dạy ở đó. Ở đó suốt buổi sáng chủ nhật, chiều anh đáp chuyến tàu suốt về Sài Gòn. Sau ngày ấy, cậu tôi bảo tôi ra dạy ở trường Hồng Đức, do vậy mà Hàn Mặc Tử ra vào thường. Thứ bảy nào anh cũng có mặt ở Phan Thiết, chiều chủ nhật lại vào Sài Gòn. Trong một dịp thứ bảy đi chơi Lầu Ông Hoàng, anh đã thổ lộ mối tình với tôi.

Sau khi Hàn Mặc Tử qua đời, Mộng Cầm lập gia đình riêng và sống ẩn dật. Bà có bảy người con.

Qua đời
Nữ sĩ Mộng Cầm qua đời lúc 21 giờ 30 phút ngày 23 tháng 7 năm 2007, nhằm ngày 10-6 năm Đinh Hợi, tại nhà riêng trên đường Trần Hưng Đạo – Phan Thiết, sau một thời gian bạo bệnh, thọ 91 tuổi. Trước đó, bà Mộng Cầm điều trị ở Bệnh viện Đa khoa An Phước – Phan Thiết và đến ngày 25 tháng 6 được chuyển về nhà riêng để chờ qua đời.

Nhà văn Dzũ Kha bồi hồi phát biểu rằng: "Thật buồn khi nàng thơ từng là nguồn cảm hứng sáng tạo cho thơ Hàn không còn nữa. Nhiều lần tôi đến thăm, bà lúc nào cũng gọi anh Trí, anh Trí mỗi khi nhắc đến thi sĩ họ Hàn. Chuyện tình không thành nhưng giữa hai người đã có những kỷ niệm thật đẹp..."

Chú thích

Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Hàn Mặc Tử


title: Phân bộ Ong cắn lá

text:
Phân bộ Ong cắn lá, tên khoa học Symphyta, là một phân bộ côn trùng trong bộ cánh màng. Symphyta được phân biệt với hầu hết các loài cánh màng khác bởi eo (bộ phận giữa ngực và bụng) lớn, và ấu trùng có hình dạng giống như sâu bướm của chúng. Tên tiếng Anh Sawfly bắt nguồn từ việc cơ quan đẻ trứng của con cái có hình dạng giống như cái lưỡi cưa, dùng để cắt thân cành cây và đẻ trứng vào trong vết cắt đó.

Phân loại

 Liên họ Cephoidea
   Họ Cephidae
 Liên họ Megalodontoidea
Họ Megalodontesidae
Họ Pamphiliidae
 Liên họ Orussoidea
Họ Orussidae
 Liên họSiricoidea
Họ Anaxyelidae
Họ Siricidae
 Liên họ Tenthredinoidea
Họ Argidae
Họ Blasticotomidae
Họ Cimbicidae
Họ Diprionidae
Họ Pergidae
Họ Tenthredinidae
 Liên họ Xyeloidea
Họ Xyelidae
Họ Xiphydriidae

Chú thích

Tham khảo

 The American Museum of Natural History 2004-01-15
 Kendall Bioresearch Services (Image)
ECatSym - Electronic World Catalog of Symphyta
Sawfly - Tenthredininae subfamily - diagnostic photographs and information
Sawfly - Dolerus unicolor photos and information
Sawfly - Dolerus nitens photographs
Sawfly Arge humeralis photographs
A sawfly injurious to young pines hosted by the UNT Government Documents Department


title: Crabronidae

text:
Crabronidae là một họ ong bao gồm hầu hết các loài mà trước đây thuộc liên họ Tò vò (Sphecoidea). Họ này bao gồm khoảng 200 chi, và 9000 loài.

Phân loại

 Phân họ Astatinae Lepeletier de Saint Fargeau, 1845 (bao gồm Dinetinae)
 Astata (Latreille, 1797)
 Diploplectron W. Fox, 1893
 Dryudella Spinola, 1843
 Uniplectron F. Parker, 1966
 Phân họ Bembicinae Latreille, 1802
 Tông Bembicini Latreille, 1802
 * Bembicina Latreille, 1802
 * Exeirina Dalla Torre, 1897
 * Gorytina Lepeletier de Saint Fargeau, 1845
 * Handlirschiina Nemkov and Lelej, 1996
 * Heliocausina Handlirsch, 1925
 * Stizina A. Costa, 1859

 Bembix Fabricius 1775
 Zyzzyx Pate 1937, etc.
 Tông Gorytini
 Sphecius
Phân họ Crabroninae Latreille, 1802 (bao gồm Eremiaspheciinae)
 Crabro
 Aha
 Dalara
 Phân họ Dinetinae W. Fox, 1895
 Phân họ Eremiaspheciinae Menke, 1967
 Phân họ Mellininae Latreille, 1802
 Mellinus
 Xenosphex
 Phân họ Pemphredoninae Dahlbom, 1835
 Microstigmus
 Pemphredon
 Phân họ Philanthinae Latreille, 1802
 Cerceris
 Philanthus

Hình ảnh

Tham khảo

 Catalog of Sphecidae that includes Crabronidae, at Cal Academy

Liên kết ngoài

Image Gallery from Gembloux
 Larra spp., mole cricket hunters on the UF / IFAS Featured Creatures Web site


title: Dragunov SVDK

text:
SVDK (tiếng Nga: СВДК) là loại súng bắn tỉa phát triển từ khẩu Dragunov SVD nhưng sử dụng loại đạn 9.3x64mm. SVDK được phát triển cùng hai khẩu SV-98 và KSVK. Mục đích của loại súng này là để chống lại các mục tiêu quá cứng so với khẩu SV-98 hay SVD như các mục tiêu mặc áo giáp chống đạn hay núp sau vật cản. Mặc dù được tin loại súng này có thể được dùng để bắn tỉa từ xa do loại đạn 9.3×64mm 7N33 có đạn đạo tốt chỉ sau loại đạn.338 LapuaMagnum rất thích hợp để dùng cho việc như thế. Tuy nhiên loại súng này được chỉ định là nên bắn ở tầm khoảng 600 m để phát huy tối đa sức sát thương của đạn. Ở khoảng cách 200 m thì đạn 7N33 có thể xuyên 10 mm giáp. Mặc dù được trang bị cho quân đội nhưng SVDK lại được biết đến nhiều như một loại súng săn tốt với tên Tigr-9 sử dụng đạn 9,3x64mm Brenneke do Wilhelm Brenneke người Đức phát minh.

Thiết kế
Cấu tạo của SVDK cơ bản giống với SVD tuy nhiên thân và các bộ phận khác được thiết kế lại cho thích hợp với việc sử dụng loại đạn mạnh hơn. SVDK sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén với hệ thống trích khí ngắn và khóa nòng xoay với ba móc khóa viên đạn cố định vào vị trí. Nòng được gắn vào súng chỉ tiếp xúc với khoang chứa đạn và ống trích khí chứ không tiếp xúc với bất kỳ bộ phận nào khác nên nó gần như là nòng súng được gắn một cách tự do. Hệ thống điểm hỏa và nút khóa an toàn giống như khẩu SVD, cò súng và báng súng giống như của khẩu SVDS, dù vậy SVDK có thêm một miếng cao su lớn ở phần báng để giúp chống lại lực giật mạnh khi bắn.

Không giống như SVD và SVDK đây là loại súng dành riêng cho việc bắn tỉa vì thế nó không thể gắn lưỡi lê. Hệ thống nhắm cơ bản của loại súng này là ống nhắm 1P70 "Giperion" có tầm ngắm dao động từ 3 đến 10X hay điểm ruồi dự phòng.

Liên kết ngoài
 World Guns
 Giới thiệu sơ SVDK

Súng ngắm
Súng Nga
Súng bắn tỉa bán tự động


title: The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1 (nhạc phim)

text:
The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1: Original Motion Picture Soundtrack là album soundtrack của phim Hừng Đông - Phần 1.

Danh sách ca khúc

Nhạc nền

"The Kingdom Where Nobody Dies" – 1:36
"Cold Feet" – 2:44
"What You See in the Mirror" – 3:04
"Wedding Nightmare" – 1:09
"Wolves on the Beach" – 1:59
"Goodbyes" – 2:26
"A Nova Vida" (New Life) – 2:57
"The Threshold" – 1:25
"Pregnant" – 2:09
"Morte" (Death) – 1:36
"Honeymoon in Eclipse" – 2:21
"A Wolf Stands Up" – 3:20
"Two Man Pack" – 0:32
"Don't Choose That" – 2:23
"O Negative" – 3:37
"Hearing the Baby" – 2:25
"Playing Wolves" – 3:15
"Let's Start with Forever" – 0:59
"It's Renesmee" – 2:29
"The Venom" – 1:04
"Hearts Failing" – 1:13
"Biting" – 2:25
"Jacob Imprints" – 1:13
"You Kill Her You Kill Me" – 2:11
"Bella Reborn" – 3:05

Đánh giá

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng cuối năm

Chú thích

Album năm 2011
Chạng vạng
Nhạc phim
Nhạc phim năm 2011


title: Cosmarium pseudoconnatum

text:
Cosmarium pseudoconnatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Actinotaenium

text:
Actinotaenium  là một chi Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Actinotaenium clevei

text:
Actinotaenium clevei  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium cruciferum

text:
Actinotaenium cruciferum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium cucurbita

text:
Actinotaenium cucurbita  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Trận Chaeronea (338 TCN)

text:
Để biết thêm về một trận đánh này, xem bài Trận Chaeronea (86 TCN)

Trận Chaeronea () đã diễn ra vào năm 338 trước Công Nguyên, gần thành phố Chaeronea tại vùng Boeotia, giữa Quân đội Macedonia dưới quyền vua Philippos II và Liên minh các các thành bang Hy Lạp, với các thành phần chủ yếu là Athena và Thebes). Trận đánh này là đỉnh điểm của chiến dịch phạt Hy Lạp của Philippos II (339–338 trước Công Nguyên) và kết thúc với thắng lợi quyết định của quân Macedonia, khiến cho Macedonia vươn lên thành bá chủ của toàn bộ Hy Lạp. Trận chiến ghi dấu sự thay đổi sâu sắc về bản chất của nền quân sự Cổ Hy Lạp.

Philippos II đã đem lại hòa bình cho một Hy Lạp bị suy kiệt vào năm 346 trước Công Nguyên, bằng việc chấm dứt cuộc Chiến tranh Thần thánh lần thứ ba, và kết thúc 10 năm xung đột Athena để giành quyền bá chủ mạn Bắc biển Aegean, bằng việc ký kết một Hòa ước riêng rẽ. Giờ đây, với một Vương quốc phát triển mạnh mẽ, một quân đội tinh nhuệ và nguồn nguyên liệu dồi dào, Philippos II trên thực tế đã trở thành vị "minh chủ của Hy Lạp". Đối với nhiều thành bang Hy Lạp có nền độc lập vững chắc, sự trỗi dậy của Philippos II sau năm 346 trước Công Nguyên được xem là mối hiểm họa cho nền tự do của họ, đặc biệt là ở Athena, nơi nhà chính trị Demosthenes đã bền bỉ đấu tranh nhằm đoạn tuyệt sự ảnh hưởng của Philippos II. Khi người Athena liên kết với một thành phố mà Philippos II đang vây khốn vào năm 340 trước Công Nguyên, ông đã bị mất kiên nhẫn và tuyên chiến với thành bang Attica. Vào năm 339 trước Công Nguyên, Philippos II thân chinh kéo quân vào Hy Lạp, buộc các thành bang Hy Lạp phải thành lập liên minh chống lại ông - do Athena và Thebes lãnh đạo.

Sau vài tháng bế tắc, Philippos II cuối cùng đã tiến vào được Boetia, với ý định hành binh về Thebes và Athena. Liên quân Hy Lạp với quân số tương đương đã chặn mất con đường gần Chaeronea, bố phòng kiên cố và chạm trán của người Macedonia. Không có nhiều chi tiết về trận đánh ấy, nhưng sau một cuộc giao tranh lâu dài, người Macedonia đã đập tan cả hai cánh liên quân. Tàn binh Hy Lạp bị buộc phải cuống cuồng tháo chạy. Trong trận giao chiến, Thái tử Alexandros của Macedonia đã chỉ huy quân sĩ tiêu diệt Đội Thần binh Thebes hùng mạnh, nên sau thắng lợi vua cha Philippos II đã củng cố ngôi Thái tử cho ông và trở nên tin tưởng vào tài dụng binh của Alexandros..

Trận Chaeronea được xem là một trong những trận đánh quyết định nhất trong thế giới Cổ đại. Liên quân Athena - Thebes đã bị tận diệt, và không thể nào kháng cự được thêm; do đó cuộc chiến đã bất ngờ chấm dứt. Nền độc lập của Hy Lạp bị thủ tiêu. Sau chiến thắng, Philippos II đã áp được được một thỏa thuận lên Hy Lạp, và được sự tán thành của mọi thành bang, ngoại trừ xứ Sparta. Kết quả là, Liên minh Corinth ra đời, giữa Macedonia và các đồng minh của mình, với Philippos II là người quản giám nền hòa bình. Đổi lại, Philippos II được đề cử làm strategos (Chủ soái) dẫn đầu cuộc chiến tranh giữa toàn cõi Hy Lạp và Đế quốc Ba Tư, mà ông đã dự kiến từ lâu. Tuy nhiên, trước khi có thể xuất quân, Philippos II bị ám sát, và Vương quốc Macedonia cùng với sứ mệnh chinh phạt Ba Tư đã được trao cho Thái tử Alexandros - đó là vua Alexandros Đại Đế.

Bối cảnh lịch sử

Trong vòng mười năm sau khi đăng cơ vào năm 359 trước Công Nguyên, vua xứ Macedonia là Philippos II đã nhanh chóng phát triển và mở mang bờ cõi tới miền Thrace và Chalkidiki ở bờ Bắc biển Aegean. Trong quá trình đó, ông được trợ giúp bởi sự bất đồng giữa Athena và Thebes, hai thành bang hùng mạnh nhất của Hy Lạp trong thời kỳ đó, qua nhiều biến động. Cụ thể là, các sự kiện ấy bao gồm cuộc Chiến tranh Liên minh giữa Athena và các đồng minh cũ của mình (357–355 trước Công Nguyên), và cuộc Chiến tranh Thần thánh lần thứ ba đã nổ ra vào năm 356 trước Công Nguyên tại miền Trung Hy Lạp giữa xứ Phocis và các thành viên khác của Liên minh Amphictyonic ở Delphi. Phần lớn cuộc bành trướng của Philippos II trong thời kỳ này nhằm thẳng vào người Athena (thành bang này coi bờ Bắc biển Aegean là vùng ảnh hưởng của họ), và Philippos II đã lâm chiến với Athena từ năm 356 cho đến năm 346 trước Công Nguyên.

Philippos II ban đầu không tham chiến trong cuộc Chiến tranh Thần thánh, nhưng đã tham chiến theo yêu cầu của người Thessasly. Coi đây là cơ hội để truyền sâu ảnh hưởng của ông vào lãnh thổ Hy Lạp, Philippos II chấp thuận, và vào năm 353 hoặc là 352 trước Công Nguyên ông đánh bại người Phocis trong trận đánh quyết định ở cánh đồng Crocus tại vùng Thessaly. Sau đó, Philippos II được cử làm Chấp Chính quan (archon) xứ Thessaly, qua đó ông lấy được kiềm thu thuế và tuyển quân cho Liên minh Thessaly, và gia tăng đáng kể quyền lực của ông. Tuy nhiên, nhà vua xứ Macedonia cũng không can thiệp gì thêm vào cuộc Chiến tranh Thần thánh cho đến năm 346 trước Công Nguyên. Đầu năm ấy, người Thebes - phe tham chiến chủ yếu của cuộc Chiến tranh Thần thánh, cùng với người Thessalians, đã thỉnh cầu Philippos II lên làm minh chủ của Hy Lạp và hỗ trợ họ trong cuộc chiến chống người Phocis. Giờ đây, uy thế của Philippos II lên cao đến mức mà người Phocis thậm chí không dám lập mưu chống cự, và thay vì đó họ phải đầu hàng ông; như vậy là Philippos II đã có thể chấm dứt cơn binh đao trường kỳ ác liệt mà khỏi phải chiến đấu gì thêm. Philippos II trao cho Hội đồng Amphictyonic quyền "trừng trị" người Phocis, nhưng khẳng định rằng các điều khoản sẽ không quá khắt khe; dẫu sao đi chăng nữa, người Phocis đã bị hất cẳng ra khỏi Liên minh Amphictyonic, tất cả mọi thành phố của họ đều bị phá hủy, và họ phải tái định cư trong những ngôi làng có không hơn 500 hộ dân.

Vào năm 346 trước Công Nguyên, người Athena đã mỏi mệt vì cuộc chiến, lại kém uy của vua Philippos II, và phải bàn đến khả năng giảng hòa với vua Macedonia. Tuy nhiên, khi tình hình nêu rõ là vua Macedonia sẽ Nam tiến trong năm đó, người Athena đành phải lập kế hoạch để cứu giúp đồng minh của mình là người Phocis nhằm ngăn cản Philippos II kéo quân vào miền Trung Hy Lạp, bằng việc chiếm giữ đèo Thermopylae, nơi Philippos II và đại quân của ông có chẳng được mấy lợi ích. Người Athena đã thành công trong chiến thuật này, ngăn được việc Philippos II tấn công vào lãnh thổ Phocis sau đại thắng trên cánh đồng Crocus. Cuộc chiếm đóng Thermopylae không chỉ mang lại lợi thế cho Phocis; đẩy Philippos II ra khỏi miền Trung Hy Lạp cũng có nghĩa là chặn được bước tiến công của ông vào lãnh thổ Athena. Tuy nhiên, vào cuối tháng 2, Tướng Phalaikos trở lại nắm quyền tại Phocis, và ông đã không cho phép quân Athena tiến vào Thermopylae. Đột ngột chẳng giữ nỗi sự vững an của mình, người Athena buộc phải giảng hòa với Philippos II; và theo Hòa ước Philocrates giữa hai bên, Athena đã trở thành một đồng minh "bất đắc dĩ" của Macedonia.

Tuy Hòa ước Philocrates là có lợi với Athena, nhân dân Athena không bao giờ chấp nhận nó. Trong năm 346 trước Công Nguyên, mọi chuyện đã dẫn tới việc lan tràn ảnh hưởng của Philippos II trên toàn cõi Hy Lạp, và cho dầu ông đã đem lại hòa bình, các thành bang coi ông là kẻ thù của truyền thống tự do của mình. Nhà hùng biện kiêm chính trị gia Demosthenes đã từng là kiến trúc sư trưởng của Hòa ước Philocrates, nhưng gần như là ngày sau khi Hòa ước được tán đồng, ông đã mong muốn được phá vỡ nó. Chỉ trong vòng vài năm sau đó, Demosthenes đã trở thành lãnh đạo phái "chủ chiến" tại Athena, và luôn luôn tìm kiếm thời cơ đã phá vỡ nền hòa bình. Kể từ năm 343 trước Công Nguyên, nhằm mục đích đập vỡ nền hòa bình, Demosthenes và phe cánh của ông dùng mọi cuộc chinh phạt và hành động của Philippos II để biện luận rằng nhà vua có giã tâm lật lọng nền hòa bình. Nhưng ban đầu, có một phe cánh bảo thủ có uy thế tại Athena, do Aeschines dẫn đầu, lập luận rằng, cho dù nền hòa bình này không được lòng dân, nó phải được giữ vững và phát huy. Tuy nhiên, đến khi 10 năm ấy đã gần trôi qua, "phái chủ chiến" thắng thế, và bắt đầu công khai chống phá Philippos II; tỷ như là vào năm 341 trước Công Nguyên, quân Athena do tướng Diopithes chỉ huy đã tàn phá lãnh thổ của xứ Cardia là một đồng minh của Philippos II, ngay cả khi vua Macedonia bắt họ phải thôi. Sự kiên nhẫn của Philippos II cuối cùng cũng đã chấm dứt khi người Athena thiết lập Liên minh với thành Byzantium khi ấy đang bị Philippos II vây khốn, và ông đã gửi thư tuyên chiến cho người Athena. Chẳng bấy lâu sau đó, Philippos II từ bỏ cuộc vây hãm Byzantium; tác giả Cawkwell cho rằng Philippos II quyết tâm phải đánh một trận chí mạng với Athena. Philippos II phát binh đánh người Scythia, và sau đó ông bắt đầu chuẩn bị cho cuộc chiến tranh ở Hy Lạp.

Trước trận đánh
Chiến dịch sắp tới của Philippos II sẽ đồng nghĩa với sự bùng nổ của cuộc Chiến tranh Thần thánh lần thứ tư. Thị dân Amphissa ở Ozolian Locris đã bắt đầu trồng trọt đất đai hiến dâng cho thần Apollo trên thảo nguyên Crisaean về phía Nam Delphi; và sau một vài mâu thuẫn lớn hội đồng Amphictyonic quyết định phát động một cuộc Chiến tranh Thần thánh chống lại xứ Amphissa. Phái bộ Sứ thần Thessalian đã thỉnh cầu Philippos II lên lãnh đạo hội đồng Amphictyonic trong cuộc chiến, qua đó ông sẽ có được cái cơ để mang binh đi đánh Hy Lạp; tuy nhiên, xem ra Philippos II vẫn thẳng tiến theo chiến dịch của mình.

Đầu năm 339 trước Công Nguyên, quân Thebes chiếm lấy thị trấn Nicaea gần Thermopylae - nơi Philippos II cho đóng quân hồi năm 346 trước Công Nguyên. Vua Macedonia không coi đó là sự tuyên bố chiến tranh, tuy nhiên điều đó đã đem lại một rắc rối lớn cho ông: con đường chính vào Hy Lạp đã bị khóa chặt. Tuy nhiên, một con đường thứ hai vào miền Trung Hy Lạp vẫn còn đó, trải dài qua sườn núi Callidromos và tới tận Phocis. Tuy nhiên, quân Athena và quân Thebes đều quên mất sự hiện hữu của con đường này, hoặc là tin rằng Philippos II sẽ không sử dụng nó; cuối cùng do không có ai canh chừng con đường này nên Philippos II đã dễ dàng tiến quân dần vào miền Trung Hy Lạp. Giờ đây, vua Macedonia lại phát huy cách đối đãi tương đối dễ dãi của ông đối với người Phocis như hồi cuộc Chiến tranh Thần thánh lần thứ ba kết thúc vào năm 346 trước Công Nguyên. Khi đem quân tới Elatea, ông ra lệnh cho tái lập thành phố này, và trong vòng vài tháng tới toàn thể Liên minh Phocis đã trở về nguyên trạng của nó. Nhờ đó, Philippos II có được bàn đạp tại Hy Lạp, cùng với những đồng minh mới và tốt lành - đó chính là người Phocis. Philippos II có lẽ đã đến xứ Phocis vào tháng 11 năm 339 trước Công Nguyên, nhưng mãi cho đến tháng 8 năm 338 trước Công Nguyên thì trận Chaeronea mới bùng nổ. Trong thời gian này Philippos II đã nhận trách nhiệm với hội đồng Amphicytonic bằng việc xem xét tình hình ở Amphissa. Ông đánh lừa cho 1 vạn lính đánh thuê đang canh giữ đường đi từ Phocis tới Amphissa bỏ lỡ trọng trách của họ, sau đó chiếm lấy Amphissa và thẳng tay trục xuất thị dân thành này, trả lại Amphissa cho người Delphi. Có lẽ là ông mở các cuộc đàm phán nhằm ngăn ngừa xung đột sau này ở Hy Lạp, nhưng nếu các hoạt động ngoại giao ấy có thật xảy ra đi nữa thì chắc hẳn là ông đã không thể tránh khỏi chiến tranh.

Trong lần đầu tiên có tin là Philippos II đã ngự tại Elatea (từ Elatea đến Athena phải đi khoảng ba ngày), có rối loạn ở thành Athena. Trong thời khắc được Cawkwell xem là kiêu hãnh nhất của Demosthenes, nhà hùng biện ấy đã tự gượng mình khỏi tuyệt vọng, và yêu cầu thành lập Liên minh giữa thành Athena và Thebes; kiến nghị của ông đã được thông qua, và ông được cử là sứ giả. Philippos II cũng gửi sứ thần đến Thebes, cầu khiến người Thebes liên minh với ông, hoặc ít nhất là cho phép ông kéo quân qua Boetia mà không gặp trở ngại gì. Do người Thebes vẫn chưa chính thức lâm chiến với vua Macedonia, họ vẫn có thể tránh khỏi một cuộc xung đột. Tuy nhiên, bất chấp thái độ nhã nhặn của vua Macedonia, và mối thù truyền kiếp của họ với Athena, họ quyết định liên minh với người Athena đã bảo vệ nền tự do của Hy Lạp. Trước đó, chính quyền Athena đã chủ động xuất quân thẳng tiến vùng Boetia, do đó quân Athena đã hội binh với quân Thebes chỉ trong vòng những ngày mà Liên minh Athena - Thebes được thành lập.

Các chi tiết về chiến dịch dẫn tới trận Chaeronea hầu như là tuyệt đối không được biết đến. Như đã định, Philippos II không thể nào dẫn quân vào Boeotia theo đường núi Helicon, cũng giống như quân Sparta trong những vận động trước khi trận Leuctra bùng nổ; hoặc là bởi bất kỳ một đường núi nào từ Phocis tới Boetia. Chắc hẳn là có một vài trận xáp chiến lẻ tẻ ban đầu; Demosthenes ám chỉ một "trận đánh Mùa Đông" và "trận đánh trên sông" trong các diễn văn của ông, nhưng người ta không còn biết được gì thêm. Cuối cùng, trong tháng 8 năm 338 trước Công Nguyên, quân đội của Philippos II tiến thẳng xuống con đường chính từ Phocis tới Boetia, để tiến công quân chủ lực của phe Liên minh đang cố thủ con đường ở Chaeronea.

Quân lực hai bên

Theo nhà sử học Diodorus Siculus, Quân đội Macedonia có đủ 3 vạn quân Bộ binh và 2 nghìn quân Kỵ binh, một con số thường được chấp nhận bởi các sử gia hiện đại. Vua Philippos II đích thân thống lĩnh đội hữu binh Macedonia và giao đội tả binh cho người con trai 18 tuổi của ông là Thái tử Alexandros (là nhà chinh phạt của Đế quốc Ba Tư sau này), với sự tháp tùng của một nhóm hổ tướng của nhà vua.

Liên quân Hy Lạp bao gồm các đạo quân của vùng Achaea, Corinth, Chalcis, Epidaurus, Megara và Troezen, với phần lớn quân lực là quân Athena và Thebes. Quân đội Athena do hai tướng Chares và Lysicles chỉ huy, còn Quân đội Thebes thì do tướng Theagenes chỉ huy. Không có tư liệu nào ghi chép rõ ràng về quân số của liên quân, và tuy rằng nhà sử học Justin cho biết là liên quân "trội hẳn về quân số"; quan điểm hiện đại cho là quân số Đồng minh Hy Lạp chỉ ngang ngửa với quân Macedonia. Quân Athena đóng cứ ở cánh trái, quân Thebes ở cánh phải, và các đội quân Hy Lạp còn lại thì ở chính giữa.

Tình hình chiến thuật và chiến lược
Liên quân Hy Lạp lập cứ điểm gần Chaeronea, chắn ngang con đường chính. Ở bên trái, tuyến quân Hy Lạp trải dọc theo chân nuí Thurion, chặn mất con đường một hướng đến vùng Lebedea, trong khi ở bên phải, tuyến quân Hy Lạp dựa vào sông Kephisos, ở gần một cái mũi lồi ra của nuí Aktion. Như thế là, tuyến quân Hy Lạp với độ dài chừng 2.5 dặm Anh, đã được củng co616 ở cả hai cánh. Hơn nữa, có lẽ tuyến quân Hy Lạp nghiêng về phía Đông Bắc qua bình nguyên giữa hai hướng, họ không phải đối đầu trực diện với bước tiến công của khối hình vuông Macedonia kia. Điều này ngăn ngừa Philippos II tập trung binh lực nhằm vào đội hữu binh Hy Lạp, bởi do với vị trí thuận lợi của mình đội tả binh Hy Lạp khi ấy có thể đe dọa đến đội hữu binh của Philippos II. Mặc dù Philippos II có thể tập trung binh lực vào đánh đội hữu binh Hy Lạp, quân sĩ Hy Lạp tại đây đóng ở trên cao, và mọi đợt tấn công sẽ đều phải gặp khó khăn. Do người Hy Lạp dễ bề phòng thủ, chỉ cần phải đánh lui cuộc tiến công của vua Macedonia, căn cứ của quân Hy Lạp có thể được đánh giá là có giá trị về cả chiến thuật lẫn chiến lược.

Diễn biến trận đánh
Chi tiết về chính trận đánh này không có nhiều, chỉ có mỗi sử cũ của Diodorus là ghi rõ. Theo lời kể của ông, "sau khi bùng nổ, trận chiến đã diễn ra ác liệt trong suốt một thời gian dài và nhiều người hy sinh ở cả hai phía, do đó có khi cuộc giao chiến mang lại hy vọng thắng lợi cho cả hai phe." Sau đó, ông kể lại rằng Alexandros trẻ tuổi, với khát vọng được biểu dương sức mạnh của mình trước mắt vua cha, đã cùng với đội cận binh của mình chọc thủng được phòng tuyến của liên quân Hy Lạp, và cuối cùng đã buộc đội hữu binh Hy Lạp phải tháo chạy; trong khi đó, Philippos II thân chinh tiến đánh đội tả binh Hy Lạp và cũng khiến cho họ phải bỏ chạy.

Nếu như ghi chép của sử gia Polyaenus về trận đánh này là đáng tin cậy, mấy dòng văn nêu trên của Diodorus có thể được bổ sung. Polyaenus đã thu thập nhiều thông tin vụn vặt về chiến tranh trong tác phẩm Mưu kế (Strategems) của ông; một số thông tin ấy được các thư tịch khác cho là đáng tin cậy, trong khi số còn lại thì rõ ràng lại sai lệch. Do không có minh chứng gì khác, chúng ta không rõ là ghi nhận của ông về trận đánh Chaeronea này có đáng được chấp nhận hay là không. Polyaenus cho biết rằng Philippos II đã tác chiến với đội tả binh Hy Lạp, nhưng sau đó ông phải thoái binh; quân Athena - tức là đội tả binh Hy Lạp - bèn truy sát, và cuối cùng, khi Philippos II giữ được cao điểm, ông đã chấm dứt cuộc triệt binh và tiến công quân Athena, và rồi ông đã đánh tan tác họ. Trong một 'kế sách' khác, Polyaenus cho hay vua Macedonia đã cố tình kéo dài trận đánh, nhằm tận dụng sự thiếu kinh nghiệm của các binh sĩ Athena (các tinh binh của ông còn phải mệt nhọc hơn vì lối chơi này), và trì hoãn cuộc Tổng tấn công của ông cho đến khi quân Athena thấm mệt. Giai thoại này cũng xuất hiện trong quyển "Mưu kế" (Stratagems) ra đời trước đó của Frontinus.

Thư tịch cổ của Polyaenus đã khiến cho nhà sử học hiện đại thử mô tả về trận đánh như sau: sau một cuộc hội chiến lâu dài, Philippos II và ba quân đã tiến hành một vận động xoay chuyển với đội hữu binh thì triệt thoái, trong khi toàn thể tuyến quân thì đổ dồn xung quanh đội trung quân. Mộng ước của Demosthenes tưởng như là sẽ trở thành hiện thực. Nhưng cùng lúc ấy, đội tả binh Macedonia đã tiến công đội hữu binh Hy Lạp - tức là quân Thebes - và khoét nên một lỗ hổng trong tuyến quân Hy Lạp. Ở bên trái liên quân Hy Lạp, quân Athena theo sau Philippos II, tuyến quân của họ do đó bị kéo dài và phân rã; đúng lúc ấy các chiến binh Macedonia quay lại, tấn công và đập tan tác các chiến binh Athena đã kém cỏi lại còn thấm mệt. Đội hữu binh Hy Lạp, trước sức tấn công của những chiến binh Macedonia dưới quyền Macedonia, cũng bị tan nát, và trận chiến mới chấm dứt. Demosthenes cũng phải tháo chạy cuống cuồng trong thảm cảnh này, cùng với tàn binh Hy Lạp.

Nhiều nhà sử học, trong số đó có Hammond và Cawkwell, cho rằng Alexandros là vị chỉ huy của đội Kỵ binh hetairoi trong trận chiến, có lẽ là vì Diodorus kể là có "đội cận binh" tháp tùng ông. Tuy nhiên, không có thư tịch cổ nào nói đến sự hiện hữu của Kỵ binh trong trận đánh, và dĩ nhiên là cũng không thấy ai nói đến vai trò của quân Kỵ binh Macedonia trong cuộc công kích một cánh quân của Liên minh Hy Lạp. Theo nhà sử học Plutarch, Thái tử Alexandros đã tiên phong "phá tan hàng ngũ của Đội Thần binh Thebes", một lực lượng tinh nhuệ của Bộ binh Thebes chiếm cứ phía cực tả của trận tuyến quân Hy Lạp và có lẽ là "Con tim" của liên quân Hy Lạp. Tuy nhiên, ông cũng cho biết rằng đội Thần binh Thebes đã phải "giáp mặt trực tiếp với những ngọn giáo của đội hình phương trận Macedonia". Điều ấy, cũng với khả năng rất mong manh về thắng lợi của một cuộc tấn công do Kỵ binh chủ đạo nhằm vào quân Thebes mang giáo (bởi vì ngựa chiến thường không đủ dũng cảm để lao vào những chỗ như thế), đã khiến cho tác giả Gaebel và nhiều người khác cho rằng Alexandros nhất định là đã chỉ huy một phần của đội hình phương trận Macedonia trong trận Chaeronea. Với chiến công hiển hách tiêu diệt đội Thần binh Thebes, Thái tử Alexandros đã trở thành vị anh hùng của Quân đội Macedonia.

Sau đại thắng, Philippos II tỏ ra hoan hỉ. Ông làm lễ ăn mừng thắng trận, và giương cao một chiến lợi phẩm. Ông cũng tạ ơn chư thần đã mang lại chiến thắng cho ông, và khen thưởng các công thần của trận thắng, trong đó dĩ nhiên là có cả Alexandros. Giờ đây, ông đã tin chắc vài khả năng cầm quân của Alexandros và dĩ nhiên là củng cố ngôi Thái tử cho Alexandros. Ngoài ra, ông có thái độ thô lỗ đối với kẻ thù bại trận: ông xỉ nhục thi hài các tử sĩ Thebes và Athena, lại còn chê cười các tù binh. Thấy vậy, một tù binh Athena là Demades đã mạnh mẽ khuyên can: "Hỡi Đức vua, khi Nữ thần Vận Mệnh (Fortune) đã xếp ngài vào vai Agamemnon, chẳng nhẽ ngài không xấu hổ vì đã hành xử như vai của Thersites ?" Nghe vậy, vua Macedonia phải thay đổi cách đối đãi và ông còn trao trả tự do cho Thersites.

Diodorus cho biết có những hơn 1 nghìn người Athena đã tử trận, cùng với 2 nghìn người khác bị bắt làm tù binh, và quân Thebes cũng phải chịu chung số phận. Theo Plutarchus, toàn bộ 300 binh sĩ đội Thần binh Thebes - từng được coi là một đội quân bất bại - đều bị tiêu diệt. Trong thời Hy Lạp thuộc La Mã, 'Sư tử của Chaeronea' - một tượng đài khổng lồ trên chiến địa này - đã được tin là nơi an nghỉ cuối cùng của đội Thần binh Thebes được dựng nên theo lệnh của ông vua thắng trận Philippos II. Những cuộc khai quật hiện đại đã tìm thấy hài cốt của 254 chiến binh nằm dưới đài kỷ niệm này; từ đó người ta thường chấp nhận nơi đây chính là khu mộ của đội Thần binh Thebes, bởi vì thực chất có lẽ là không phải bất kỳ một thành viên nào của đội Thần binh cũng đều bị tử trận.

Nghệ thuật quân sự
Tuy đại thắng ở Chaeronea không chứng tỏ sự ưu việt của đội hình phương trận Macedonia, nó đem lại những nhìn nhận mới mẻ về bản chất của chiến tranh Cổ Hy Lạp, hay nói cách khác là một sự đổi thay của nền quân sự buổi ấy. Quân khinh binh, kết hợp với kỵ binh và đội hình phương trận đã cùng nhau tác chiến, thực hiện nghi binh, dự phòng, bủa vây và tiến bước theo kiểu "đánh xiên" để chia tách và phân rã bộ binh đối phương thiếu kinh nghiệm hiểu biết và chậm chạp hơn. Thời kỳ Hy Lạp cổ điển được xem là đã chấm dứt với thắng lợi của vua Philippos II ở Chaeronea.

Sau trận đánh

Cawkwell đánh giá trận Chaeronea là một trong những trận đánh quyết định nhất trong lịch sử thế giới cổ đại. Còn tác giả John Maxwell O'Brien cũng cho biết đại thắng này khiến cho Macedonia vươn lên thành minh chủ của toàn bộ Hy Lạp, và cũng tạo tiền đề cho họ tuyên chiến với Ba Tư. Do không còn một đội quân nào có thể cản bước tiến của Philippos II được nữa, cuộc chiến thực sự chấm dứt. Theo các thư tịch cổ, dân thành Athena và Corinth bấy giờ ra sức tái xây dựng các bức trường thành, nhằm chuẩn bị đối phó với sự vây hãm của Philippos II. Tuy nhiên, sau đại thắng, nhà vua không hề có ý định bao vây bất kỳ một thành phố nào, và cũng thực sự không muốn chinh phạt cả Hy Lạp. Ông ước ao người Hy Lạp liên minh với ông trong chiến dịch phạt Ba Tư sắp tới của ông, và ông muốn để lại một Hy Lạp thăng bình ở hậu phương khi ông đi chinh chiến ở phương xa; chính vì thế mà kéo dài nạn binh đao là trái ngược với các mục tiêu của ông. Philippos II thoạt tiên hành binh tới thành Thebes, người Thebes thấy thế phải đầu hàng; ông đã trục xuất các lãnh đạo Thebes đã chống đối ông, và chiêu hồi những người Thebes thân Macedonia đã từng bị đánh bật, và lập nên lực lượng đồn binh Macedonia ở đây. Ông còn ra lệnh cho xây dựng lại các thành phố Plataea và Thespiae ở vùng Boetia, mà quân Thebes đã tàn phá trong các cuộc binh đao trước đó. Nhìn chung, Philippos II đối đãi khắc nghiệt với người Thebes, bắt buộc họ phải nộp chiến phí cho ông, để ông trao trả tù binh và thậm chí là để ông chôn cất tử sĩ cho họ; tuy nhiên, ông không giải tán Liên minh Boeotia.

Ngược lại, trong khi cư dân Athena đang dốc tâm ứng phó với hậu quả của thất bại, Philippos II thực sự đã đối xử nồng hậu với người Athena; mặc dù Liên minh Athena thứ hai bị giải tán, người Athena được phép giữ lấy thuộc địa của họ ở Samos, và các tù binh của họ được trao trả mà khỏi cần phải nộp chiến phí. Như đã nêu trên, một tù binh là Demades được thả về Athena để thương lượng. Người ta không chắc chắn về chủ ý của Philippos II, nhưng một lý giải thích hợp là ông mong muốn sử dụng thủy binh Athena trong chiến dịch phạt Ba Tư của ông, bởi do Macedonia không có một lực lượng thủy quân hùng hậu; do đó ông phải giữ những điều khoản tốt đẹp với người Athena. Philippos II cũng giảng hòa với các nước tham chiến khác; Corinth và Chalcis (những nơi có vị trí chiến lược quan trọng) đều phải đón nhận đồn binh Macedonia. Sau đó ông chuyển tầm hướng của mình sang Sparta - xứ này đã không nhảy vô cuộc chiến vừa qua, nhưng có lẽ đã lợi dụng thế yếu của các thành phố Hy Lạp khác để mà tiến công các láng giềng ở vùng Peloponnese. Người Sparta từ chối lời mời đàm phán của nhà vua Philippos II, do đó ông cất quân đánh phá vùng Lacedaemonia, nhưng không tấn công chính quốc Sparta.

Vua Macedonia dường như đã tiến quanh Hy Lạp trong hàng tháng sau chiến thắng, giảng hòa với các quốc gia chống lại ông, đối phó với người Sparta, và thiết lập các đồn binh; các vận động của ông cũng có thể được nhìn nhận là sự biểu dương lực lượng trước các thành phố khác, qua đó họ đâm ra không dám tấn công ông. Giữa năm 337 trước Công Nguyên, ông dường như là đã hạ trại gần Corinth, và bắt tay vào việc thành lập một liên minh các thành bang Hy Lạp, với vai trò là giữ vững nền hòa bình tại Hy Lạp và hỗ trợ quân sự cho vua Macedonia trong cuộc chiến tranh chống Ba Tư. Kết quả là, cuối năm 337 trước Công Nguyên, Liên minh Corinth được thành lập, theo một hội nghị do Philippos II chủ soái. Mọi quốc gia đều tham gia Liên minh, ngoại trừ mỗi Sparta. Những nguyên tắc cơ bản của hội nghị này là mọi thành viên đều liên minh với nhau, và với Macedonia, và mọi thành viên đều hoàn toàn "bất khả xâm phạm", có quyền tự do hàng hải và tự do can thiệp và tình hình nội bộ. Vua Philippos II, và các đồn Macedonia đóng tại Hy Lạp, sẽ trở thành những người gìn giữ hòa bình. Theo yêu cầu của Philippos II, Hội nghị tôn giáo của Liên minh sau đó đã tuyên chiến với Ba Tư, và bầu Philippos II làm Chủ soái (Strategos) cho chiến dịch sắp tới.

Đầu năm 336 trước Công Nguyên Một đạo quân viễn chinh Macedonia được phái tới Ba Tư, và Philippos II dĩ nhiên là sẽ thân chinh về cuối năm đó. Tuy nhiên, trước khi ông có thể lên đường chinh chiến, Philippos II bị một trong các vệ sĩ của ông ám sát. Trước tình hình đó, Alexandros đăng cơ, ấy là vua Alexandros Đại Đế - người đã chinh phạt toàn thể Đế quốc Ba Tư trong một loạt các chiến dịch kéo dài từ năm 334 cho tới năm 323 trước Công nguyên.

Chú thích

Tham khảo

 Charles A. Frazee, World History: Ancient and medieval times to A.D. 1500, Barron's Educational Series, 1997. ISBN 0812097653.
 John Shea, Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Balkan Nation, McFarland, 2008. ISBN 0786437677.
 Robert Cowley, Geoffrey Parker, The Reader's Companion to Military History, Houghton Mifflin Harcourt, 10-07-2001. ISBN 0618127429.
 John Maxwell O'Brien, Alexander the Great: the invisible enemy: a biography, Routledge, 1992. ISBN 0415072549.
 Elin C. Danien, The World of Philip and Alexander: a symposium on Greek life and times, UPenn Museum of Archaeology, 1990. ISBN 0934718946.

 Thomas.. Dobson, Encyclopædia: Or, A Dictionary of Arts, Sciences, and Miscellaneous Literature; Constructed on a Plan, by which the Different Sciences and Arts are Digested Into the Form of Distinct Treatises Or Systems, Comprehending the History, Theory, and Practice, of Each, According to the Latest Discoveries and Improvements; and Full Explanations Given of the Various Detached Parts of Knowledge, Whether Relating to Natural and Artificial Objects, Or to Matters Ecclesiastical, Civil, Military, Commercial, &c., Including Elucidations of the Most Important Topics Relative to Religion, Morals, Manners, and the Oeconomy of Life; Together with a Description of All the Countries, Cities, Principal Mountains, Seas, Rivers, &c. Throughout the World; a General History, Ancient and Modern, of the Different Empires, Kingdoms, and States; and an Account of the Lives of the Most Eminent Persons in Every Nation, from the Earliest Ages Down to the Present Times...., Thomas Dobson, at the Stone house, no. 41, South Second street., 1798.

Liên kết ngoài
Livius Picture Archive: The Battle of Chaeronea (338 BC)
 Chaeronea
 Philip II of Macedon 382-336 BC

Năm 338 TCN
Xung đột thế kỷ 4 TCN
Những trận đánh lớn trong lịch sử
Chaeronea 338 TCN
Chaeronea 338 TCN
Chaeronea 338 TCN
Trận đánh của Philippos II của Macedonia
Chaeronea


title: Livyatan melvillei

text:
Livyatan melvillei hay còn gọi là siêu cá nhà táng một thành viên đã tuyệt chủng của phân bộ cá voi có răng thời tiền sử và được xem là loài cá voi có răng to lớn nhất từng biết. Chúng có thể sống cách đây 13,5 đến 5 triệu năm. Những chiếc răng khổng lồ và kích thước cơ thể to lớn của loài cá voi này sẽ khiến nhiều người phải kinh hãi khi gặp chúng ở đại dương. Melvillei cùng với Megalodon trở thành hai loài săn mồi đỉnh cao, là đối thủ của nhau ở đại dương thời kỳ đó. Một là loài cá ăn thịt lớn nhất (Megalodon), hai là loài thú có vú săn mồi lớn nhất (L. Melvillei).

Các nhà nghiên cứu đã đặt tên cho loài này là Livyatan Melvillei. "Livyatan" là phiên âm của Leviathan, loài thủy quái khổng lồ trong thần thoại, còn "Melvillei" là dựa theo tên của nhà văn Herman Melville - tác giả cuốn tiểu thuyết Moby Dick nổi tiếng viết về một con cá voi to lớn, hung dữ và có sức mạnh khủng khiếp, được các tàu săn cá voi xem là chúa tể của đại dương.

Kích thước của Siêu cá nhà táng có thể dài 20,7m và nặng đến 102 tấn. Nó sở hữu xương sọ dài 3 mét với hàm rộng và những chiếc răng nhọn hình nón dài tới 36 cm - chiếc răng lớn nhất trong tất cả những loài động vật từng được biết đến (trừ ngà voi), lực cắn của chúng có thể lên đến 10-16 tấn. Đồng thời các răng hàm trên còn có phần lõm giúp khít sát với răng hàm dưới khi khép miệng làm tăng khả năng cắt thịt.

Với kích thước to lớn và việc Livyatan melvillei cùng sống chung trong một vùng với siêu cá mập Otodus megalodon  thì việc 2 loài này có va chạm với những trận đấu nảy lửa là điều khó tránh khỏi. Về kích thước thì 2 loài tương đương nhau, nhưng Livyatan có một ưu thế quan trọng: loài này có thể săn mồi theo đàn trong khi Megalodon sống đơn độc, do vậy nếu xảy ra giao chiến thì 1 con Megalodon sẽ phải đấu với nhiều con Livyatan cùng một lúc, khi đó việc Megalodon bị thất bại là điều chắc chắn.

Kể cả khi đấu "một chọi một" thì Livyatan vẫn có nhiều ưu thế hơn so với Megalodon:
 Livytan là động vật có vú nên có trí thông minh cao hơn nhiều so với cá mập. Livytan có thể suy nghĩ, lập ra chiến thuật tấn công tùy theo đối thủ, trong khi Megalodon chỉ biết tấn công theo bản năng.
 Những chiếc răng của Livytan dài gấp đôi so với Megalodon (36 cm so với 18 cm), chưa kể răng của Livyatan có hình chóp nhọn còn răng của Megalodon thì khá mảnh, nên cú cắn của Livyatan sẽ gây ra vết thương nghiêm trọng hơn nhiều.
 Hóa thạch Melvillei cho thấy phần đầu chúng cũng mang cơ quan chứa dầu sáp tương tự cá nhà táng, cơ quan này giúp hỗ trợ lặn sâu và phát ra sóng âm định vị mục tiêu từ xa hàng km. Khả năng phát hiện mục tiêu từ xa bằng sóng âm là thứ mà Megalodon không có được, nếu đối đầu nhau thì Livyatan có thể phát hiện được vị trí của Megalodon trước khi đối thủ nhận ra sự xuất hiện của nó.
 Ngoài bộ răng thì xương hộp sọ dày và cứng cũng là vũ khí lợi hại của Livyatan (khi gặp đối thủ cỡ lớn, Livyatan sẽ sử dụng đầu như một chiếc búa khổng lồ để húc thẳng vào kẻ thù với tốc độ cao, gây tổn thương cơ quan nội tạng của đối thủ, chiến thuật này cũng tương tự như cá voi sát thủ ngày nay). Một số phát hiện gần đây cho thấy các loài cá mập có thể rơi vào trạng thái hôn mê nếu bị lật ngửa bụng, cá voi sát thủ Orca đã biết được nhược điểm đó và áp dụng chiến thuật húc đầu để săn cá mập trắng có kích thước ngang bằng với nó. Vì vậy rất có thể trong quá khứ Livyatan Mevillei cũng biết chiến thuật này để đối phó với Megalodon.
 Loài Megalodon chỉ có một ưu thế là không cần trồi lên mặt nước hít thở không khí như Livyatan.

Thực đơn của siêu cá nhà táng này cũng rất phong phú, từ động vật thân mềm như mực khổng lồ đến các loài cá voi khác (nhiều khi là cả siêu cá mập Megalodon). Những nhà nghiên cứu suy đoán rằng Leviathan có thể săn những con mồi có chiều dài đến 8 mét. Nó có thể bắt mồi bằng bộ hàm to lớn và xé con mồi thành từng mảnh một cách nhanh chóng, hiệu quả với những cái răng khổng lồ.

Chú thích

Tham khảo

'Sea monster' fossil found in Peru desert by CNN
Ancient sperm whale's giant head uncovered from Los Angeles Times (The skull is on display in National History Museum in Lima)
A killer sperm whale with details on sperm whale evolution
Livyatan article on prehistoric-wildlife.com with size comparison to a human

Cá voi có răng, phân bộ
M


title: Trận Chaeronea

text:
Có hai trận đánh nổi tiếng thời cổ đại diễn ra ở Chaeronea tại Boeotia:

Trận Chaeronea (338 TCN) giữa Vương quốc Macedonia và Liên minh các thành bang Hy Lạp cổ đại do Athena và Thebes đứng đầu.
Trận Chaeronea (86 TCN) giữa Cộng hòa La Mã và Vương quốc Pontos.


title: Mèo đồi mồi

text:
Mèo đồi mồi, mèo vá, hay mèo mai rùa là từ ám chỉ những con mèo có bộ lông ba màu: vàng/nâu vàng; đen/nâu đen và trắng. Cụ thể, những con mèo đồi mồi có bộ lông lốm đốm hoặc có nhiều vằn với các mảng màu nằm xen kẽ nhau, nhìn như màu của mai rùa hay mai đồi mồi. Một dạng đặc biệt của mèo đồi mồi chính là mèo tam thể (còn gọi là mèo calico hay mèo đồi mồi lông trắng) với các mảng lông trắng chiếm tỉ lệ đa số trên cơ thể.

Mèo đồi mồi không phải là tên của một nòi mèo thật sự; nói cách khác bộ lông màu đồi mồi có thể xuất hiện ở rất nhiều nòi mèo khác nhau cũng như xuất hiện ở các cá thể mèo lai tạp không thuộc bất cứ nòi nào.

Giống như mèo tam thể, tuyệt đại đa số mèo đồi mồi đều là mèo cái. Nguyên do là, các gien quy định nhóm màu vàng/nâu vàng và nhóm đen/nâu đen đều nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X, vì vậy chỉ có mèo cái (mang 2 nhiễm sắc thể X) mới có khả năng mang cùng một lúc 2 gien quy định 2 nhóm màu khác nhau trên.

Đặc điểm

Màu lông

Như đã nêu, mèo đồi mồi có bộ lông gồm ba nhóm màu chính: vàng/đen/nâu, nếu tính luôn các sắc điệu của mỗi nhóm màu thì có thể liệt kê thành đỏ, đen, nâu, nâu sôcôla, kem, nâu vàng quế, v.v. Sự sắp xếp và hình dáng các mảng màu thường là bất đối xứng. Kích thước các mảng màu cũng khác nhau tùy cá thể, từ những đốm màu nhỏ xíu cho đến những mảng màu rất lớn. Thậm chí, có những cá thể mèo đồi mồi mang hệ thống các mảng màu hình vằn giống như mèo khoang hoặc có sự sắp xếp mảng màu như colorpoint. Thông thường, mèo có tổng diện tích mảng màu trắng càng lớn thì kích thước mỗi mảng màu cũng càng lớn và càng phân biệt rõ ràng. Một số gien trong bộ máy di truyền quy định về việc "pha loãng" các màu lông này và có thể khiến bộ lông mang các màu trung gian giữa ba nhóm chính như xanh, tím hoa cà, kem hay nâu vàng. Thông thường, trên bộ lông mèo có một đường phân cách chạy dài từ đỉnh đầu xuống mũi, chia đôi bộ mặt thành hai nửa: một nửa màu đen và một nửa màu nâu vàng.

Tính tình

Những người nuôi mèo thường nói rằng, mèo đồi mồi có tính cách khác với các loại mèo khác, tỉ như chúng tỏ ra khá nóng nảy, bướng bỉnh, gan lì, có tính độc lập cao và ít chịu chia sẻ chủ của mình với kẻ khác. Chúng cũng kêu la nhiều hơn và thường hay gầm gừ hơn để gây chú ý với chủ. Mèo tam thể cũng được gán cho các đặc tính như vậy nhưng được đánh giá là ở mức độ thấp hơn mèo đồi mồi.

Di truyền học màu lông

Mèo đồi mồi trong văn hóa dân gian

Hình ảnh

Xem thêm
 Bộ lông
 Tama (mèo)
 Di truyền học lông mèo

Chú thích

Liên kết ngoài

 Tortoiseshell and tri-color cats
 Calico cat
 tortiecats.free.fr: website showing the diversity of tortie and calico coats

Cat types

de:Schildpattmuster
en:Tortoiseshell cat
fr:Écaille de tortue (robe de chat)
it:Gatto tartarugato
nl:Schildpadkat
nds-nl:Dreeleihaorige kat
ja:三毛猫
sv:Sköldpadda (katt)
zh:三色貓


title: Actinotaenium cucurbitinum

text:
Actinotaenium cucurbitinum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium curtum

text:
Actinotaenium curtum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium diplosporum

text:
Actinotaenium diplosporum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium inconspicuum

text:
Actinotaenium inconspicuum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium rufescens

text:
Actinotaenium rufescens  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium taylori

text:
Actinotaenium taylori  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium viride

text:
Actinotaenium viride  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium canadense

text:
Actinotaenium canadense  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium cotatum

text:
Actinotaenium cotatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Nicola Formichetti

text:
Nicola Formichetti (, sinh ngày 31 tháng 5 năm 1977) là một giám đốc thời trang tài năng và là biên tập thời trang mang phong cách pha trộn giữa hai nền văn hoá Ý và Nhật Bản. Anh được biết đến rộng rãi như là giám đốc sáng tạo mới cho Mugler - thương hiệu thời trang của Pháp, anh cũng thường xuyên cộng tác với ca sĩ - nhạc sĩ - nghệ sĩ trình diễn Lady Gaga.Formichetti cũng được biết đến như giám đốc thời trang của Vogue Hommes Japan, là người góp phần biên tập cho một số tạp chí trời trang khác, và là giám đốc thời trang cho công ty quần áo Uniqlo.. Tháng 11 năm 2010, anh là một cái tên của "lực lượng làm việc sáng tạo có ảnh hưởng nhất trong thời trang ngày nay." Tháng sau, anh nhận được giải thưởng Isabella Blow cho hạng mục sáng tạo thời trang tại lễ trao giải British Fashion Awards 2010.

Cuộc sống ban đầu

Là con trai của một tiếp viên hàng không người Nhật với một phi công người Ý, Formichetti được sinh ra ở Nhật và lớn lên ở Rome và Tokyo, anh cố gắng để thích nghi với cả hai nền văn hóa. Khi còn là một đứa trẻ, anh đã được đào tạo như một nghệ sĩ dương cầm (và vẫn chơi để thư giãn). Để được đến London, anh đã nói dối bố mẹ là anh sẽ học ngành kiến trúc, nhưng anh đã không học bất cứ điều gì. Anh giải thích rằng mình chỉ bước vào cổng trước của trường kiến trúc nhưng sau đó lại chạy ngay ra ngoài bằng cổng sau để đi club suốt 3 năm. Anh ấy trở thành học sinh của cuộc sống về đêm và thời trang đướng phố, anh bắt đầu làm việc tại 'Vivienne Westwood' trong 1 tuần trước khi làm ở một cửa hàng thời trang gọi là 'The Pineal Eye' năm 22 tuổi, nơi mà sau này anh trở thành giám đốc nghệ thuật và người mua hàng đầu trong 2 năm.

Sự nghiệp

Trong khi đang làm việc tại 'The Pineal Eye' Formichetti được phát hiện bởi biên tập thời trang Katy England và cô đề nghị anh một trang hàng tháng tại Dazed & Confused được gọi là "Eye Spy", và sau đó trở thành giám đốc của tạp trí thời trang trong năm 2005 và dần dần được tăng cường làm giám đốc sáng tạo năm 2008. Công việc của anh ấy tại Dazed & Confused đã dẫn tới nhiều tạp chí thời trang khác bao gồm: V, Another Magazine, Arena Homme +, và Harper's Bazaar USA. Trong những nhà thiết kế thời trang, anh đã làm việc với Kim Jones, cộng tác với anh trong bộ sưu tập và show diễn, và đã làm việc với 'những ngôi nhà của thời trang' như: Dolce & Gabbana, Alexander McQueen, Gareth Pugh, Carri "Cassette Playa" Mundane, Prada, Missoni, Iceberg, và những thương hiệu như: Nike, Umbro, Puma, Stussy, Topman, H&M, và Edwin. Trong những nhiếp ảnh thời trang Formichetti đã làm việc với Nick Knight, Hedi Slimane, Terry Richardson, Steven Klein, và Oliviero Toscani, cùng một số nhiếp ảnh khác.

Lady Gaga

2009 - 2012
Anh ấy cộng tác với Lady Gaga trong vai trò là stylist của cô, hay nói đúng hơn là giám đốc thời trang. Bắt đầu trong đầu tháng 5 năm 2009 tại một buổi chụp ảnh viết nhiếp ảnh Sebastian Faena cho số phát hành tháng 7 năm 2009 của tạp chí V (V60). Formichetti nói rằng "Nó là một tình yêu tức thời"

Tham khảo

Sinh năm 1977
Lady Gaga
Người Tokyo
Nhà tạo mẫu Ý
Nhân vật còn sống
Nhà thiết kế thời trang LGBT
Người LGBT Ý
Người LGBT Nhật Bản
Nhà văn từ Roma
Nhà tạo mẫu thời trang


title: FRB (định hướng)

text:
FRB có thể là Ngân hàng Dự trữ Trung ương, như là:
 Ngân hàng Dự trữ Trung ương Hoa Kỳ, xem Cục dự trữ Liên bang (Hoa Kỳ)
 Ngân hàng Dự trữ Trung ương Trung Quốc (Federal Reserve Bank of China), xem Nhân dân tệ và Yuan Trung Quốc

Tham khảo

Từ viết tắt từ chữ đầu
Danh sách các từ kết hợp từ ba chữ cái


title: Actinotaenium subglobosum

text:
Actinotaenium subglobosum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium regelianum

text:
Actinotaenium regelianum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium crassiusculum

text:
Actinotaenium crassiusculum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium capax

text:
Actinotaenium capax  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Các phân loài

 Actinotaenium capax var. capax
 Actinotaenium clevei var. clevei
 Actinotaenium clevei var. gelidum
 Actinotaenium capax var. minus

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Actinotaenium elongatum

text:
Actinotaenium elongatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Actinotaenium.

Chú thích

Tham khảo

Actinotaenium


title: Arthrodesmus mucronulatus

text:
Arthrodesmus mucronulatus  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Arthrodesmus.

Chú thích

Tham khảo

Arthrodesmus


title: Arthrodesmus octocornis

text:
Arthrodesmus octocornis  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Arthrodesmus.

Chú thích

Tham khảo

Arthrodesmus


title: Cosmarium pseudoexiguum

text:
Cosmarium pseudoexiguum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium pseudoholmii

text:
Cosmarium pseudoholmii  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium pseudonitidulum

text:
Cosmarium pseudonitidulum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium pseudoprotuberans

text:
Cosmarium pseudoprotuberans  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium pseudopyramidatum

text:
Cosmarium pseudopyramidatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium pseudotaxichondrum

text:
Cosmarium pseudotaxichondrum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium punctulatum

text:
Cosmarium punctulatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium pusillum

text:
Cosmarium pusillum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium pygmaeum

text:
Cosmarium pygmaeum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium quadratum

text:
Cosmarium quadratum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium quadratulum

text:
Cosmarium quadratulum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium quadrifarium

text:
Cosmarium quadrifarium  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium quadrum

text:
Cosmarium quadrum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium quinarium

text:
Cosmarium quinarium  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium radiosum

text:
Cosmarium radiosum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium ralfsii

text:
Cosmarium ralfsii  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium rectangulare

text:
Cosmarium rectangulare  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium regnellii

text:
Cosmarium regnellii  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium reniforme

text:
Cosmarium reniforme  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium sexangulare

text:
Cosmarium sexangulare  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Công viên Ibirapuera

text:
Công viên Ibirapuera là một công viên công cộng ở trung nam của thành phố São Paulo, Brasil. Công viên ban đầu mở cửa năm 1954, trên khu đất có diện tích 545 mẫu Anh (1,58 km2) thuộc sở hữu thành phố. Công viên được thiết kế bởi kiến trúc sư Oscar Niemeyer. Đây là một trong những công viên lớn nhất Mỹ Latin, cùng với công viên Chapultepec ở Thành phố México và công viên Simón Bolívar ở Bogota.

Tham khảo

São Paulo


title: Cosmarium sexnotatum

text:
Cosmarium sexnotatum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium simplicius

text:
Cosmarium simplicius  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium speciosum

text:
Cosmarium speciosum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium sphaeroideum

text:
Cosmarium sphaeroideum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium sphagnicolum

text:
Cosmarium sphagnicolum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium sphalerostichum

text:
Cosmarium sphalerostichum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium sportella

text:
Cosmarium sportella  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium subarctoum

text:
Cosmarium subarctoum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Cosmarium subaversum

text:
Cosmarium subaversum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.

Chú thích

Tham khảo

Cosmarium


title: Sơn trà Nhật Bản

text:
Sơn trà Nhật Bản (danh pháp hai phần: Camellia japonica) là một loài thực vật thuộc Chi Trà. Đây là loài nổi tiếng nhất của chi, đôi khi chúng có tên gọi Hoa hồng mùa đông. Đây là loài bản địa Nhật Bản, Triều Tiên và Trung Hoa. Nó là hoa biểu tượng của Alabama, Trùng Khánh.

Mô tả

Trong tự nhiên, C. japonica được tìm thấy ở Trung Quốc đại lục hiện tại phân bố chủ yếu ở lưu vực Trường Giang, Châu Giang; Sơn Đông, Tứ Xuyên, phía đông Chiết Giang, Đài Loan, miền nam bán đảo Hàn Quốc và miền nam Nhật Bản.

Nó phát triển trong các khu rừng, ở độ cao khoảng 300-1.100 mét.
C. japonica là một cây nhỏ, cây bụi, thường là 1,5–6 m (4,9–20 ft) chiều cao, nhưng đôi khi cao lên đến 11 mét.

Tham khảo

J
Thực vật Nhật Bản
Thực vật Trung Quốc
Hoa
Thực vật vườn châu Á
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây dùng làm bonsai


title: Bradysia iridipennis

text:
Bradysia iridipennis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Zetterstedt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia johannseni

text:
Bradysia johannseni là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Enderlein miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia jucunda

text:
Bradysia jucunda là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia kaiseri

text:
Bradysia kaiseri là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia lobosa

text:
Bradysia lobosa là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia longispina

text:
Bradysia longispina là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia macclurei

text:
Bradysia macclurei là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia macfarlanei

text:
Bradysia macfarlanei là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Jones miêu tả khoa học đầu tiên năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia macroptera

text:
Bradysia macroptera là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia mellea

text:
Bradysia mellea là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia mesochra

text:
Bradysia mesochra là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia munda

text:
Bradysia munda là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia mutua

text:
Bradysia mutua là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia neglecta

text:
Bradysia neglecta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia nemoralis

text:
Bradysia nemoralis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Meigen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1818.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia nervosa

text:
Bradysia nervosa là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Meigen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1818.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia nigripes

text:
Bradysia nigripes là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Meigen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1830.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia ovata

text:
Bradysia ovata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia paradichaeta

text:
Bradysia paradichaeta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia parilis

text:
Bradysia parilis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia penna

text:
Bradysia penna là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia petaini

text:
Bradysia petaini là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia picea

text:
Bradysia picea là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Rubsaamen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia pilata

text:
Bradysia pilata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia pollicis

text:
Bradysia pollicis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia prolifica

text:
Bradysia prolifica là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Felt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia quadrispinosa

text:
Bradysia quadrispinosa là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia reynoldsi

text:
Bradysia reynoldsi là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Metz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia sexdentata

text:
Bradysia sexdentata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia silvestrii

text:
Bradysia silvestrii là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Kieffer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia spinata

text:
Bradysia spinata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia subgrandis

text:
Bradysia subgrandis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia trifurca

text:
Bradysia trifurca là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia tritici

text:
Bradysia tritici là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Coquillett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia trivialis

text:
Bradysia trivialis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia unguicauda

text:
Bradysia unguicauda là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Malloch miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Bradysia varians

text:
Bradysia varians là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Bradysia. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Bradysia


title: Chaetosciara joffrei

text:
Chaetosciara joffrei là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Chaetosciara. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Chaetosciara


title: Corynoptera bournei

text:
Corynoptera bournei là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Corynoptera consimilis

text:
Corynoptera consimilis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Holmgren miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Corynoptera lugens

text:
Corynoptera lugens là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Corynoptera luravi

text:
Corynoptera luravi là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Corynoptera luteola

text:
Corynoptera luteola là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Corynoptera macrodon

text:
Corynoptera macrodon là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Frey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Corynoptera perfecta

text:
Corynoptera perfecta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Corynoptera subtrivialis

text:
Corynoptera subtrivialis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Corynoptera. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Corynoptera


title: Eugnoriste brevirostris

text:
Eugnoriste brevirostris là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Eugnoriste. Loài này được Coquillett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Eugnoriste


title: Eugnoriste occidentalis

text:
Eugnoriste occidentalis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Eugnoriste. Loài này được Coquillett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Eugnoriste


title: Eugnoriste planiforceps

text:
Eugnoriste planiforceps là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Eugnoriste. Loài này được Steffan miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Eugnoriste


title: Lycoriella agraria

text:
Lycoriella agraria là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Felt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella brevipetiolata

text:
Lycoriella brevipetiolata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella caesar

text:
Lycoriella caesar là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella cochleata

text:
Lycoriella cochleata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Rubsaamen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella farri

text:
Lycoriella farri là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella grandis

text:
Lycoriella grandis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella jauva

text:
Lycoriella jauva là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Rapp miêu tả khoa học đầu tiên năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella multiseta

text:
Lycoriella multiseta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Felt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella mali

text:
Lycoriella mali là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Fitch miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella parva

text:
Lycoriella parva là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Holmgren miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella permutata

text:
Lycoriella permutata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Lundbeck miêu tả khoa học đầu tiên năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella polychaeta

text:
Lycoriella polychaeta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella sativae

text:
Lycoriella sativae là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella similans

text:
Lycoriella similans là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella trifolii

text:
Lycoriella trifolii là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella venosa

text:
Lycoriella venosa là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella. Loài này được Staeger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1840.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella garretti

text:
Lycoriella garretti là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella hardyi

text:
Lycoriella hardyi là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella hoyti

text:
Lycoriella hoyti là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella latistylata

text:
Lycoriella latistylata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella molokaiensis

text:
Lycoriella molokaiensis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella prominens

text:
Lycoriella prominens là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella radicum

text:
Lycoriella radicum là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella solispina

text:
Lycoriella solispina là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Lycoriella spatitergum

text:
Lycoriella spatitergum là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Lycoriella.

Chú thích

Tham khảo

Lycoriella


title: Metangela toxoneura

text:
Metangela toxoneura là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Metangela. Loài này được Osten Sacken miêu tả khoa học đầu tiên năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Metangela


title: Odontosciara nigra

text:
Odontosciara nigra là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Odontosciara. Loài này được Wiedemann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1821.

Chú thích

Tham khảo

Odontosciara


title: Phytosciara flavipes

text:
Phytosciara flavipes là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Phytosciara. Loài này được Meigen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1804.

Chú thích

Tham khảo

Phytosciara


title: Plastosciara arenicola

text:
Plastosciara arenicola là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara. Loài này được Steffan miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Plastosciara


title: Plastosciara johnstoni

text:
Plastosciara johnstoni là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Plastosciara


title: Plastosciara adrostylata

text:
Plastosciara adrostylata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara.

Chú thích

Tham khảo

Plastosciara


title: Plastosciara brevicalcarata

text:
Plastosciara brevicalcarata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara.

Chú thích

Tham khảo

Plastosciara


title: Plastosciara longicosta

text:
Plastosciara longicosta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara.

Chú thích

Tham khảo

Plastosciara


title: Plastosciara latipons

text:
Plastosciara latipons là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara.

Chú thích

Tham khảo

Plastosciara


title: Pnyxia scabiei

text:
Pnyxia scabiei là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Pnyxia. Loài này được Hopkins miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Pnyxia


title: Pseudosciara forceps

text:
Pseudosciara forceps là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Pseudosciara. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Pseudosciara


title: Scatopsciara actuosa

text:
Scatopsciara actuosa là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Scatopsciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Scatopsciara


title: Scatopsciara acuta

text:
Scatopsciara acuta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Scatopsciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Scatopsciara


title: Scatopsciara dendrotica

text:
Scatopsciara dendrotica là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Scatopsciara. Loài này được Steffan miêu tả khoa học đầu tiên năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Scatopsciara


title: Scatopsciara nacta

text:
Scatopsciara nacta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Scatopsciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Scatopsciara


title: Scatopsciara radialis

text:
Scatopsciara radialis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Scatopsciara. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Scatopsciara


title: Scatopsciara vivida

text:
Scatopsciara vivida là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Scatopsciara. Loài này được Winnertz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1867.

Chú thích

Tham khảo

Scatopsciara


title: Scatopsciara nigrita

text:
Scatopsciara nigrita là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Scatopsciara.

Chú thích

Tham khảo

Scatopsciara


title: Schwenkfeldina dolens

text:
Schwenkfeldina dolens là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Schwenkfeldina. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Schwenkfeldina


title: Schwenkfeldina tridentata

text:
Schwenkfeldina tridentata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Schwenkfeldina. Loài này được Rubsaamen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Schwenkfeldina


title: Sciara abdita

text:
Sciara abdita là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara arcuata

text:
Sciara arcuata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Garrett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara cingulata

text:
Sciara cingulata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Rubsaamen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara clavata

text:
Sciara clavata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Garrett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara congregata

text:
Sciara congregata là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara cylindrica

text:
Sciara cylindrica là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara diderma

text:
Sciara diderma là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Garrett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara diota

text:
Sciara diota là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Garrett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara dives

text:
Sciara dives là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara futilis

text:
Sciara futilis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara globosa

text:
Sciara globosa là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara habilis

text:
Sciara habilis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara hebes

text:
Sciara hebes là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Loew miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara multisetifera

text:
Sciara multisetifera là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara ochrolabis

text:
Sciara ochrolabis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Loew miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara polita

text:
Sciara polita là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Say miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara psittacus

text:
Sciara psittacus là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Pettey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara sciophila

text:
Sciara sciophila là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Loew miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara scita

text:
Sciara scita là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara townesi

text:
Sciara townesi là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara unicorn

text:
Sciara unicorn là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Garrett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara vicina

text:
Sciara vicina là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Sciara hawaiiensis

text:
Sciara hawaiiensis là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Sciara.

Chú thích

Tham khảo

Sciara


title: Zygoneura flavicoxa

text:
Zygoneura flavicoxa là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Zygoneura. Loài này được Johannsen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Zygoneura


title: Zygoneura johannseni

text:
Zygoneura johannseni là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Zygoneura. Loài này được Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Zygoneura