title: Robert Lewandowski

text:
Robert Lewandowski (; sinh ngày 21 tháng 8 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Ba Lan, chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ La Liga Barcelona và là đội trưởng của Đội tuyển bóng đá quốc gia Ba Lan. Được công nhận về khả năng chọn vị trí, kỹ thuật và khả năng dứt điểm, Lewandowski được coi là một trong những tiền đạo xuất sắc nhất mọi thời đại, đồng thời là một trong những cầu thủ thành công nhất trong lịch sử Bundesliga. Anh đã ghi hơn 500 bàn thắng trong sự nghiệp cho câu lạc bộ và quốc gia.

Sau khi trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất ở giải hạng ba và hạng hai của bóng đá Ba Lan cùng với Znicz Pruszków, Lewandowski chuyển đến giải đấu hàng đầu Lech Poznań, giúp đội vô địch Ekstraklasa mùa giải 2009–10. Năm 2010, anh chuyển đến Borussia Dortmund, nơi anh đã giành được những danh hiệu bao gồm hai chức vô địch Bundesliga liên tiếp và giải thưởng Vua phá lưới của giải đấu. Năm 2013, anh cũng góp mặt cùng Dortmund trong trận Chung kết UEFA Champions League 2013. Trước khi bắt đầu mùa giải 2014–15, Lewandowski đã đồng ý gia nhập đối thủ trong nước của Dortmund, Bayern Munich theo dạng chuyển nhượng tự do. Ở Munich, anh đã giành được danh hiệu Bundesliga trong 8 mùa giải của mình. Lewandowski góp mặt trong chức vô địch UEFA Champions League 2019–20 của Bayern như một phần của cú ăn ba. Anh là một trong hai cầu thủ duy nhất, cùng với Johan Cruyff, đạt được cú ăn ba châu Âu đồng thời là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong cả ba giải đấu và là người đầu tiên làm được điều đó với tư cách là vua phá lưới duy nhất.

Thi đấu quốc tế đầy đủ cho Ba Lan từ năm 2008, Lewandowski đã có hơn 130 lần khoác áo và là thành viên của đội họ tại các kỳ UEFA Euro vào các năm 2012, 2016 và 2020, cũng như các kỳ FIFA World Cup vào các năm 2018 và 2022. Với 77 bàn thắng quốc tế, Lewandowski là cầu thủ ghi bàn hàng đầu mọi thời đại cho Ba Lan và là cầu thủ nam ghi bàn quốc tế thứ ba ở châu Âu, chỉ sau Ferenc Puskás (84) và Cristiano Ronaldo (118). Anh đã giành được Giải thưởng Cầu thủ ghi bàn quốc tế xuất sắc nhất thế giới của IFFHS vào năm 2015 và 2021,Giải thưởng Cầu thủ ghi bàn hàng đầu xuất sắc nhất thế giới của IFFHS vào năm 2020 và 2021, và Giải thưởng Cầu thủ ghi bàn thắng hàng đầu xuất sắc nhất thế giới của IFFHS vào năm 2021. Anh cũng đã giành được Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới của IFFHS vào năm 2020 và 2021 và Chiếc giày vàng châu Âu cho các năm 2020–21 và 2021–22 các mùa. Ngoài ra, Lewandowski đã mười lần được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất Ba Lan của năm và ba lần là Nhân vật thể thao Ba Lan của năm.

Vào năm 2020, Lewandowski đã giành được Giải thưởng Cầu thủ nam xuất sắc nhất của FIFA (được giữ nguyên vào năm 2021) và Giải thưởng Cầu thủ nam xuất sắc nhất của UEFA. Anh đã hai lần được xướng tên vào Đội hình xuất sắc nhất năm của UEFA. Anh là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ ba trong lịch sử Champions League. Lewandowski đã 5 lần được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải Bundesliga của VDV. Anh đã ghi hơn 300 bàn thắng ở Bundesliga (cầu thủ ghi nhiều bàn thắng thứ hai mọi thời đại ở Bundesliga, chỉ sau 365 bàn thắng của Gerd Müller tại Bundesliga), đạt cột mốc thế kỷ nhanh hơn bất kỳ cầu thủ nước ngoài nào khác và là cầu thủ xuất sắc nhất mọi thời đại của giải đấu. cầu thủ ngoại hàng đầu. Vào năm 2015, khi đang chơi cho Bayern, anh đã ghi 5 bàn thắng trong vòng chưa đầy 9 phút vào lưới VfL Wolfsburg, bàn thắng nhanh nhất của bất kỳ cầu thủ nào trong lịch sử Bundesliga cũng như bất kỳ giải bóng đá lớn nào của Châu Âu mà anh đã được trao bốn kỷ lục Guinness thế giới. Hơn nữa, anh đã giành được giải thưởng Vua phá lưới Bundesliga trong bảy mùa giải, nổi bật nhất là ở Bundesliga 2020–21 nơi anh ghi được 41 bàn thắng trong một mùa giải, phá vỡ kỷ lục 40 bàn thắng Bundesliga trước đó của Gerd Müller, được thiết lập vào năm 1971–72. Vào ngày 30 tháng 11 năm 2021, anh về nhì trong cuộc bầu chọn Quả bóng Vàng, chỉ kém người chiến thắng Lionel Messi 33 điểm.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Khởi đầu sự nghiệp

Lewandowski sinh ra ở Warsaw và lớn lên ở Leszno, Warsaw West County. Anh bước những bước đầu tiên trong bóng đá với tư cách là một cầu thủ chưa đăng ký cho câu lạc bộ địa phương, Partyzant Leszno. Năm 1997, anh gia nhập MKS Varsovia Warsaw, khi còn là một thiếu niên, anh đã chơi trong bảy năm. Năm sau, anh chuyển đến đội bóng hạng 4 Delta Warsaw, nơi anh cuối cùng đã được chơi ở đội một, ghi được bốn bàn thắng vào cuối mùa giải.

Trong 2006–07  [ pl ] , Lewandowski là tay săn bàn hàng đầu của giải hạng ba Ba Lan với 15 bàn thắng, giúp Znicz Pruszków giành quyền thăng hạng. Mùa giải tiếp theo, anh là vua phá lưới giải hạng hai Ba Lan với 21 bàn thắng.

Lech Poznań

Vào tháng 6 năm 2008, Lech Poznań ký hợp đồng với Lewandowski từ Znicz với giá 1,5 triệu PLN. Đầu tháng đó, người đại diện của Lewandowski Cezary Kucharski đã đề nghị anh đến đội bóng cũ Sporting Gijón, đội đã thăng hạng La Liga, giải hạng nhất của Tây Ban Nha, sau mười năm ở Segunda División. Tuy nhiên, Gijón đã từ chối anh ta.

Anh ra mắt Lech vào ngày 17 tháng 7 năm 2008 với tư cách là người thay thế trong trận đấu lượt đi vòng loại đầu tiên của UEFA Cup với Khazar Lankaran từ Azerbaijan, trong đó anh ghi bàn thắng duy nhất trong buổi tối ở phút thứ 75 tại Sân vận động Cộng hòa Tofiq Bahramov. Trong trận ra mắt Ekstraklasa ở trận đầu tiên của mùa giải, trong trận đấu với GKS Bełchatów, anh đã ghi một bàn thắng bằng gót chỉ bốn phút sau khi vào sân ở cuối hiệp hai. Trong mùa giải đầu tiên ở giải hạng nhất Ba Lan, anh đứng thứ hai trong bảng xếp hạng ghi bàn. Lewandowski kết thúc mùa giải với 18 bàn sau 42 trận. Anh cũng đã ghi bàn trong trận hòa 1-1 trước Wisła Kraków ở Siêu cúp Ba Lan 2009 vào ngày 27 tháng 7, và thực hiện thành công quả sút luân lưu. Mùa giải tiếp theo, anh trở thành Vua phá lưới với 18 bàn thắng và giúp đội của anh giành chức vô địch 2009–10.

Huấn luyện viên người Anh, Sam Allardyce, nói rằng Lewandowski chuẩn bị gia nhập câu lạc bộ Premier League Blackburn Rovers vào năm 2010, nhưng những đám mây tro núi lửa gây ra bởi vụ phun trào Eyjafjallajökull năm 2010 đã đình chỉ tất cả các chuyến bay đến và đi khỏi Vương quốc Anh, bên cạnh những lo lắng về tài chính khác \, ngăn chặn sự chuyển giao tiềm năng. Hơn nữa, Lewandowski cũng chuẩn bị gia nhập câu lạc bộ Ý Genoa, trước khi chủ tịch Enrico Preziosi quyết định hủy bỏ vụ chuyển nhượng.

Borussia Dortmund

2010–2012: Cú đúp vô địch và cúp quốc gia

Tháng 6 năm 2010, anh đã ký hợp đồng có thời hạn bốn năm với đội bóng Đức Borussia Dortmund với phí chuyển nhượng khoảng 4,5 triệu €. Ngày 19 tháng 9, Lewandowski có được bàn thắng đầu tiên tại Bundesliga trong chiến thắng 3-1 trước Schalke 04 sau khi vào sân từ ghế dự bị thay cho Kagawa Shinji. Trong mùa giải 2010-11, anh có 9 bàn thắng sau 43 trận.

Ngày 1 tháng 10 năm 2011, Lewandowski có được một pha kiến tạo và một hat-trick trong chiến thắng 4–0 trước FC Augsburg. Cú đúp của anh đem về chiến thắng 5-0 trước 1. FC Köln vào ngày 22 tháng 10 và 4-1 trước SC Freiburg vào ngày 17 tháng 12. Cuối năm 2011, anh giành được danh hiệu Cầu thủ Ba Lan xuất sắc nhất năm.

Anh ghi bàn thắng duy nhất trong trận đấu với Bayern München vào ngày 11 tháng 4 giúp cho Dortmund duy trì khoảng cách 6 điểm với Bayern khi mà Bundesliga 2011-12 chỉ còn bốn vòng đấu. Ngày 21 tháng 4, Lewandowski kiến tạo cho Kagawa đem về chiến thắng 2–0 trước Borussia Mönchengladbach giúp Dortmund bảo vệ thành công chức vô địch. Trận đấu cuối cùng của Bundesliga mùa giải 2011-12, anh lập cú đúp trong chiến thắng 4-0 trước Freiburg. Lewandowski đem về cho Dortmund cú đúp danh hiệu vô địch mùa giải 2011-12 với hat-trick trong trận chung kết Cúp bóng đá Đức thắng München 5-2.

Trong mùa giải 2012-13, anh phá kỷ lục ghi bàn liên tiếp của câu lạc bộ tại Bundesliga với thành tích 12 trận, vượt qua kỷ lục cũ của Friedhelm Konietzka ở mùa giải 1964-65. Trong trận đấu đầu tiên của Dortmund tại UEFA Champions League 2012–13 với Ajax, Lewandowski đã ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu ở phút thứ 87.

2012–2014: Á quân Champions League và cầu thủ ghi bàn hàng đầu giải đấu

Tháng 2 năm 2013, giám đốc điều hành của Borussia Dortmund Michael Zorc xác nhận Lewandowski sẽ không gia hạn hợp đồng và sẽ rời câu lạc bộ vào mùa hè 2013 hoặc sau mùa giải 2013-14.

Ngày 24 tháng 4 năm 2013, Lewandowski trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử UEFA Champions League ghi được bốn bàn thắng trong một trận bán kết của giải đấu này trong chiến thắng 4-1 trước Real Madrid tại sân Westfalenstadion. Anh đồng thời cũng là cầu thủ đầu tiên ghi được hat-trick vào lưới Real Madrid tại UEFA Champions League. Ngày 25 tháng 5, anh và các đồng đội đã để thua Bayern München trong trận Chung kết UEFA Champions League 2013 với tỉ số 1-2.

Ngày 27 tháng 7 năm 2013, Lewandowski giành chức vô địch Siêu cúp bóng đá Đức 2013 sau chiến thắng 4-2 trước Bayern München. Anh có bàn thắng đầu tiên trong mùa giải 2013-14 trong chiến thắng 4–0 trước Augsburg tại Bundesliga vào ngày 10 tháng 8. Ngày 1 tháng 11, anh lập hat-trick giúp Dortmund đại thắng VfB Stuttgart 6-1.

Ngày 25 tháng 2 năm 2014, Lewandowski lập cú đúp trong trận đấu vòng 1/16 Champions League với Zenit Saint Petersburg, chính thức trở thành cầu thủ của Dortmund có thành tích ghi bàn tốt nhất tại các giải đấu châu Âu với 16 bàn (kỷ lục cũ thuộc về Stéphane Chapuisat). Anh có bàn thắng thứ 100 cho Dortmund trong trận tứ kết Cúp bóng đá Đức với VfL Wolfsburg vào ngày 16 tháng 4 năm 2014.

Kết thúc mùa giải, Lewandowski trở thành vua phá lưới Bundesliga 2013–14 với 20 bàn thắng. Anh có trận đấu cuối cùng cho Dortmund trong trận chung kết Cúp bóng đá Đức 2014 với Bayern München vào ngày 17 tháng 5. Chung cuộc đội bóng của anh thất thủ 2-0 sau 120 phút thi đấu.

Bayern München
Ngày 3 tháng 1 năm 2014, Lewandowski chính thức gia nhập FC Bayern München theo dạng chuyển nhượng tự do với bản hợp đồng có thời hạn 5 năm (kéo dài tới tháng 6 năm 2019). anh trở thành cầu thủ thứ 2 trong hai năm liên tiếp nói lời chia tay Borussia Dortmund để chuyển sang khoác áo Bayern München (trước đó là tiền vệ Mario Götze). Anh chính thức ra mắt đội bóng mới vào ngày 9 tháng 7 năm 2014. Tuy nhiên ngay trong trận đấu đầu tiên cho Bayern, anh đã phải chịu thất bại 2-0 trước đội bóng cũ Dortmund tại trận tranh Siêu cúp bóng đá Đức 2014 ngày 13 tháng 8 năm 2014.

2014–2015: Chức vô địch Bundesliga thứ ba

Anh có bàn thắng đầu tiên trong màu áo Bayern trong trận hòa 1–1 với Schalke 04 vào ngày 30 tháng 8 tại Bundesliga. Cuối tháng 10, anh có bàn thắng đầu tiên cho Bayern tại đấu trường châu Âu trong chiến thắng 7-1 trước AS Roma. Ngày 1 tháng 11, trong lần đầu tiên tái ngộ đội bóng cũ Dortmund tại Bundesliga, Lewandowski đã ghi bàn giúp Bayern giành chiến thắng 2-1 trong khi Dortmund tiếp tục chìm sâu ở cuối bảng xếp hạng. Lewandowski ghi được tổng cộng ba bàn thắng trong hai chiến thắng hủy diệt liên tiếp với các tỉ số 8-0 và 6-0 của Bayern trước Hamburger SV và SC Paderborn 07 vào cuối tháng 2 năm 2015, nâng tổng số bàn thắng của anh cho Bayern lên con số 12.

Ngày 21 tháng 4, trong trận tứ kết lượt về UEFA Champions League 2014-15, Lewandowski lập cú đúp ngay trong hiệp 1 giúp Bayern đánh bại Porto 6-1, giành quyền vào bán kết với tổng tỉ số 7-4 sau khi đã để thua 3-1 ở trận lượt đi. Năm ngày sau đó, anh chính thức có được danh hiệu vô địch Bundeslia đầu tiên cùng "Hùm xám" sau khi VfL Wolfsburg để thua Borussia Mönchengladbach. Ngày 28 tháng 4, trong trận bán kết DFB-Pokal với Dortmund, anh là người ghi bàn mở tỉ số trận đấu nhưng Bayern sau đó đã bị loại sau thất bại trên chấm luân lưu. Đến trận lượt về bán kết Champions League với Barcelona, anh lại tiếp tục lập công với pha xử lý kỹ thuật loại bỏ Javier Mascherano trước khi tung ra cú dứt điểm gỡ hòa 2-2 cho đội bóng Đức. Bayern giành thắng lợi 3-2 nhưng bị loại với tổng tỉ số 3-5 sau hai lượt trận.

2015–2017: Thành công trong nước, Torjägerkanone, và 100 bàn thắng cho Bayern

Ngày 9 tháng 8 năm 2015, Lewandowski ghi bàn thắng ấn định chiến thắng 3-1 trước FC Nöttingen tại vòng đấu thứ nhất DFB-Pokal. Ngày 14 tháng 8, trong trận đấu đầu tiên của Hùm xám tại Bundesliga 2015–16, anh ghi bàn thắng thứ hai trong chiến thắng Hamburg 5-0.

Ngày 22 tháng 9 năm 2015, Lewandowski thiết lập kỷ lục mới tại Bundesliga khi ghi được năm bàn thắng trong vòng 9 phút trong chiến thắng 5-1 trước VfL Wolfsburg (trước đó Bayern đang bị dẫn trước 1-0), cụ thể là thành tích ghi năm bàn một trận nhanh nhất trong lịch sử giải đấu này và cầu thủ ghi được nhiều bàn thắng nhất sau khi vào sân từ ghế dự bị. Lewandowski còn trở thành cầu thủ lập hat-trick nhanh nhất trong lịch sử Bundesliga (4 phút). Hat-trick nhanh nhất được lập trước đó thuộc về Michael Tönnies của MSV Duisburg năm 1991 với thời gian 6 phút. Đây cũng là thành tích ghi năm bàn nhanh nhất tại các giải đấu lớn châu Âu kể từ khi Opta bắt đầu thống kê và chấm dứt chuỗi 14 trận bất bại liên tiếp của Wolfsburg. Bốn ngày sau đó, anh ghi được cú đúp trong trận thắng 1. FSV Mainz 05 3-0 để trở thành cầu thủ nước ngoài đạt đến mốc 100 bàn thắng nhanh nhất tại Bundesliga (sau 168 trận) và là cầu thủ "Hùm xám" thứ hai (người đầu tiên là Gerd Müller) có được 10 bàn thắng sau 7 trận mở màn giải đấu. Ngày 29 tháng 9, anh lập hat-trick trong chiến thắng 5-0 trước Dinamo Zagreb tại UEFA Champions League và tổng cộng anh đã có 10 bàn thắng chỉ sau ba trận đấu trong cùng một tuần. Đến ngày 4 tháng 10, anh lại có cú đúp nữa vào lưới Dortmund, có được 12 bàn thắng sau 4 trận liên tiếp.

Ngày 7 tháng 5 năm 2016, Lewandowski ghi cả hai bàn thắng trong chiến thắng 2-1 trước FC Ingolstadt để giúp Bayern chính thức có được danh hiệu vô địch Bundesliga lần thứ tư liên tiếp. Một tuần sau đó, anh trở thành tiền đạo đầu tiên sau 39 năm tại Bundesliga chạm tới cột mốc 30 bàn thắng (kỷ lục trước đó thuộc về Dieter Müller trong mùa giải 1976-77) sau pha lập công trong trận đấu với Hannover 96. Thành tích 30 bàn thắng cũng giúp anh giành danh hiệu vua phá lưới Bundesliga lần thứ hai trong vòng ba năm.

Lewandowski khởi đầu mùa giải 2016–17 với danh hiệu vô địch Siêu cúp Đức cùng với Bayern sau chiến thắng 2-0 trước Borussia Dortmund ngày 14 tháng 8 năm 2016. Sau đó trong trận đấu vòng 1 DFB–Pokal với Carl Zeiss Jena, anh đã lập hat-trick trong chiến thắng 5–0. Lewandowski lập tiếp một hat-trick nữa trong trận mở màn Bundesliga 2016–17 thắng Werder Bremen 6-0. Trong trận đấu ở vòng đấu tiếp theo với Schalke, anh có pha lập công mở tỉ số ở phút 81 để chung cuộc Bayern giành thắng lợi 2-0. Ngày 29 tháng 10, anh chấm dứt chuỗi năm trận liên tiếp không ghi bàn tại Bundesliga với cú đúp trong chiến thắng 3-1 trước FC Augsburg. Trong hai vòng đấu 13 và 14 của Bundesliga mà Bayern thắng Mainz 05 3-1 và VfL Wolfsburg 5-0, Lewandowski có hai cú đúp liên tiếp, trong đó có một quả đá phạt trực tiếp ở phút 90+2 trận đấu với Mainz.

Ngày 20 tháng 1 năm 2017, anh giúp Bayern ngược dòng đánh bại SC Freiburg 2-1 bằng hai bàn thắng. Ngày 25 tháng 2, anh lập hat-trick trong chiến thắng hủy diệt 8-0 trước Hamburger SV. Ngày 11 tháng 3 năm 2017, Lewandowski đạt đến cột mốc 100 bàn thắng sau 137 trận cho Bayern với cú đúp trong chiến thắng 3-0 trước Eintracht Frankfurt tại Bundesliga.

2017–2019: Liên tiếp đoạt Chiếc giày vàng và là cầu thủ ghi bàn nước ngoài mọi thời đại tại Bundesliga
Ngày 5 tháng 8 năm 2017, Lewandowski ghi bàn gỡ hòa 1–1 trong trận tranh Siêu cúp Đức 2017 với Borussia Dortmund. Bayern giành chiến thắng 5-4 ở loạt sút luân lưu sau khi hòa 2-2 ở giờ thi đấu chính thức. Một tuần sau đó, anh lập cú đúp trong trận thắng 5-0 trước Chemnitzer FC tại vòng 1 Cúp bóng đá Đức 2017–18. Anh tiếp tục lập công trong hai vòng đấu đầu tiên của Bundesliga 2017-18 trong tháng 8.

Ngày 13 tháng 12 năm 2017, anh ghi bàn thắng duy nhất trong trận đấu với 1. FC Köln tại Bundesliga để điền tên mình vào danh sách 10 cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử giải đấu này.

Ngày 10 tháng 2, Lewandowski đạt kỷ lục ghi bàn 11 trận liên tiếp trên sân nhà trong khuôn khổ Bundesliga, cân bằng thành tích của huấn luyện viên đương nhiệm của anh, Jupp Heynckes. Ngày 10 tháng 3, anh lập hat-trick trong chiến thắng 6-0 trước Hamburg để cán mốc 100 bàn ở Bundesliga cho Bayern. Đến ngày 31 tháng 3, anh lại có một hat-trick, lần này là vào lưới đội bóng cũ Dortmund để giúp Bayern giành chiến thắng 6-0.

Ngày 19 tháng 5, Lewandowski ghi bàn thắng duy nhất của Bayern München trong trận thua Eintracht Frankfurt 3-1 chung kết Cúp bóng đá Đức. Lewandowski kết thúc mùa giải 2017-18 với danh hiệu vua phá lưới Bundesliga (29 bàn thắng) và đây là lần thứ ba anh giành được danh hiệu này. Anh có 41 bàn thắng sau 48 trận trên tất cả mặt trận trong mùa giải này.

Vào ngày 1 tháng 8, sau một mùa hè đồn đoán chuyển nhượng, Giám đốc điều hành của Bayern, Karl-Heinz Rummenigge, đã xác nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng Lewandowski sẽ không được phép rời Bayern với bất kỳ giá nào, nói rằng "chất lượng hàng đầu mà chúng tôi có ở Bayern Munich sẽ ở lại đây. Robert, chúng tôi rõ ràng muốn gửi một tín hiệu đến những người trong và ngoài câu lạc bộ: Bayern Munich hoàn toàn khác biệt với những câu lạc bộ khác, những đội yếu kém khi một số khoản tiền nhất định được đề cập đến." Ngày 12 tháng 8 năm 2018, Lewandowski ghi hat-trick đầu tiên trong lịch sử Siêu cúp Đức trong chiến thắng 5-0 trước Eintracht Frankfurt và Bayern lần thứ 7 trong lịch sử có được danh hiệu này. Anh cũng trở thành cầu thủ ghi bàn hàng đầu mọi thời đại trong lịch sử Siêu cúp Đức.

Vào ngày 27 tháng 11, Lewandowski trở thành cầu thủ ghi 50 bàn nhanh thứ ba (sau Lionel Messi và Ruud van Nistelrooy) ở Champions League, khi anh ghi hai bàn trong chiến thắng 5–1 trên sân nhà trước Benfica. Lewandowski chỉ mất 77 trận tại Champions League để đạt được cột mốc này. Anh kết thúc với tư cách là vua phá lưới ở vòng bảng Champions League với tám bàn thắng sau sáu trận đấu. Vào ngày 9 tháng 2 năm 2019, Lewandowski ghi bàn trong chiến thắng 3–1 trước Schalke 04 và trở thành cầu thủ đầu tiên ghi được 100 bàn thắng tại Allianz Arena. Bàn thắng của anh cũng là bàn thắng thứ 119 của anh ở giải đấu cho Bayern Munich, trận đấu đã chứng kiến anh hòa với Roland Wohlfarth là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ ba mọi thời đại của câu lạc bộ.

Anh đã vượt qua Wohlfarth vào tháng tiếp theo sau khi ghi một cú đúp trong chiến thắng 5–1 trước Borussia Mönchengladbach, với bàn thắng thứ hai của anh cũng giúp anh san bằng kỷ lục 195 bàn thắng tại Bundesliga của một cầu thủ nước ngoài. Trong trận đấu tiếp theo, anh đã phá kỷ lục của Pizarro bằng cách ghi hai bàn trong chiến thắng 6–0 trước Wolfsburg. Vào ngày 6 tháng 4, trong cuộc gặp gỡ thứ 100 tại Bundesliga giữa Bayern Munich và Dortmund, Lewandowski đã ghi hai bàn trong chiến thắng 5–0, với bàn thắng đầu tiên giúp anh cán mốc 200 bàn trong giải đấu.

Lewandowski kết thúc chiến dịch giải đấu với tư cách là tay săn bàn hàng đầu Bundesliga với 22 bàn thắng lần thứ tư. Vào ngày 25 tháng 5, anh ghi một cú đúp khi Bayern thắng Leipzig 3–0 trong trận Chung kết DFB-Pokal 2019. Với những bàn thắng của mình, anh trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mọi thời đại trong các trận chung kết DFB-Pokal với sáu bàn, vượt qua Gerd Müller với năm bàn. Lewandowski kết thúc mùa giải với 40 bàn sau 47 trận trên mọi đấu trường, đạt cột mốc 40 bàn trong mùa giải thứ tư liên tiếp, đồng thời giành cú đúp quốc nội thứ hai cùng Bayern.

2019–2020: Cú ăn ba, Cầu thủ nam xuất sắc nhất FIFA và Cầu thủ nam UEFA của năm
nhỏ|Lewandowski chơi cho Bayern Munich năm 2019.
Vào ngày 12 tháng 8, Lewandowski ghi bàn thắng đầu tiên trong mùa giải khi Bayern München đánh bại Energie Cottbus 3-1 ở vòng đầu tiên của Cúp bóng đá Đức. Bốn ngày sau, anh ghi hai bàn trong trận mở tỷ số Bundesliga 2019–20 trước Hertha BSC. Với những bàn thắng của mình, Lewandowski đã lập kỷ lục Bundesliga khi ghi bàn mở tỷ số mùa giải năm thứ 5 liên tiếp.  Sau đó, anh ghi một hat-trick vào lưới Schalke 04 tại Veltins Arena vào ngày 24 tháng 8, khi Hùm xám giành chiến thắng 3–0. Vào ngày 29 tháng 8, Lewandowski gia hạn hợp đồng với Bayern đến năm 2023. Lewandowski đã ghi bàn thắng thứ 200 cho Bayern trong chiến thắng 3–0 trước câu lạc bộ Serbia Sao Đỏ Belgrade tại Champions League vào ngày 18 tháng 9.  Cuối tháng đó, sau khi ghi bàn thắng thứ 10 của chiến dịch trong chiến thắng 3–2 trước Paderborn 07, anh trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử Bundesliga đạt được con số kép về số bàn thắng ghi được sau sáu vòng đấu đầu tiên. Lewandowski sau đó trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử Bundesliga ghi bàn trong mỗi trận mở màn 9, 10 và 11 của một mùa giải, vượt qua kỷ lục 8 trận do cựu tiền đạo Pierre-Emerick Aubameyang của Borussia Dortmund thiết lập. Vào ngày 26 tháng 11, Lewandowski đã ghi 4 bàn trong vòng chưa đầy 15 phút khi Bayern đánh bại Red Star Belgrade với tỷ số 6–0 trong trận đấu lượt về và giành vị trí thứ nhất  tại vòng bảng Champions League, lập kỷ lục mới về thời gian nhanh nhất ghi bốn bàn ở UEFA Champions League. trận đấu. Anh cũng trở thành cầu thủ thứ hai ghi được bốn bàn trong nhiều trận đấu tại UEFA Champions League.

Vào ngày 25 tháng 2 năm 2020, Lewandowski đã cân bằng kỷ lục ghi 9 bàn thắng trên sân khách của Cristiano Ronaldo trong một mùa giải ở câu lạc bộ hàng đầu châu Âu. Anh đã làm được điều đó bằng cách ghi một bàn thắng trong chiến thắng 3–0 trước Chelsea FC tại Stamford Bridge (anh cũng kiến tạo cho Serge Gnabry hai lần trong trận đấu đó). Vào ngày 10 tháng 8, Lewandowski lập một cú đúp và hai đường kiến tạo trong chiến thắng 4–1 trước Chelsea trong trận lượt về. Vào ngày 14 tháng 8, anh kiến tạo và ghi bàn trong trận Bayern München hủy diệt FC Barcelona 8–2 ở tứ kết . Lewandowski ghi được một bàn, để được 15 bàn thắng trong tổng số, trong liên tiếp trận đấu UEFA Champions League thứ chín của mình trong trận thắng 3-0 trước Olympique Lyonnais tại bán kết.  Kỉ lục ghi bàn ở châu Âu của anh kết thúc khi không ghi được bàn thắng nào trong trận chung kết UEFA Champions League với Paris Saint-Germain vào ngày 23 tháng 8; Tuy nhiên, Bayern München đã đánh bại PSG với tỷ số 1–0, mang về cho Lewandowski danh hiệu Champions League đầu tiên.  Anh cũng trở thành cầu thủ thứ hai từng giành được cú ăn ba châu Âu trong khi là vua phá lưới trong cả ba giải đấu, lặp lại thành tích của Johan Cruyff với AFC Ajax từ mùa giải 1971–72.  Tuy nhiên, Lewandowski là người đầu tiên làm được như vậy với tư cách là cầu thủ ghi bàn nhiều nhất trong cả ba giải đấu.

2020–2021: Quả bóng vàng Tiền đạo xuất sắc nhất năm, Chiếc giày vàng châu Âu và các kỷ lục phá vỡ
Vào ngày 24 tháng 9, Lewandowski đã kiến tạo giúp Leon Goretzka mở tỷ số trong chiến thắng 2-1 trước đội vô địch UEFA Europa League 2019–20 Sevilla ở Siêu cúp UEFA 2020 ở Budapest. 6 ngày sau, anh ra sân trong chiến thắng 3–2 của Bayern trước Borussia Dortmund tại DFL-Supercup 2020, để giành chiếc cúp thứ năm trong năm. Vào ngày 4 tháng 10, anh ghi cả bốn bàn trong chiến thắng 4–3 trước Hertha BSC. Vào ngày 24 tháng 10, anh ghi một hat-trick trong chiến thắng 5–0 trước Eintracht Frankfurt, để trở thành cầu thủ đầu tiên ở Bundesliga ghi được 10 bàn chỉ sau năm trận. Vào ngày 16 tháng 12, anh lập một cú đúp vào lưới Wolfsburg để trở thành cầu thủ thứ ba vượt qua cột mốc 250 bàn ở Bundesliga, sau Gerd Müller và Klaus Fischer. Sau khi giành cú ăn ba với Bayern Munich và những màn trình diễn của anh trong các giải đấu,  anh được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất FIFA năm 2020 vào ngày 17 tháng 12, trở thành cầu thủ Ba Lan đầu tiên giành được giải thưởng này. Việc hủy bỏ Quả bóng vàng 2020 đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ, vì hầu hết các tổ chức tin tức và thể thao đều tin rằng Lewandowski là người thắng cuộc và đáng lẽ ra đã giành được giải thưởng này.

Vào ngày 17 tháng 1 năm 2021, Lewandowski trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử Bundesliga ghi được 21 bàn chỉ sau 16 trận - một kỷ lục mới của Hinrunde, đánh bại 20 bàn của Gerd Müller trong mùa giải 1968–69. Vào ngày 8 tháng 2, anh ghi một cú đúp trong chiến thắng 2–0 trước Al Ahly ở bán kết FIFA Club World Cup 2020. Vào ngày 11 tháng 2, anh đã giành chức vô địch FIFA Club World Cup 2020 cùng câu lạc bộ sau chiến thắng 1–0 trước câu lạc bộ hàng đầu Mexico Tigres trong trận chung kết, khi Bayern trở thành câu lạc bộ thứ hai (sau Barcelona năm 2009) giành sáu danh hiệu trong một năm dương lịch. Anh cũng tham gia vào bàn thắng của Benjamin Pavard, và được vinh danh là cầu thủ của giải đấu. Vào ngày 23 tháng 2, Lewandowski đã mở tỷ số trong chiến thắng 4–1 trước Lazio ở trận lượt đi vòng 16 đội Champions League, đạt bàn thắng thứ 72 tại Champions League và vượt qua Raúl để trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng thứ ba trong lịch sử giải đấu. Ngày 6 tháng 3, Lewandowski ghi ba bàn giúp Bayern thắng ngược Dortmund 4-2 tại vòng 24 Bundesliga. Anh ghi bàn trong cả hai trận lượt đi và về vòng 16 đội Champions League với Lazio nhưng sau đó vì chấn thương gặp phải khi thi đấu cho đội tuyển Ba Lan khiến anh vắng mặt hai trận tứ kết với Paris Saint-Germain và sau đó Bayern đã trở thành cựu vô địch. Vào ngày 24 tháng 4, anh trở lại sau gần một tháng thi đấu bên lề trong trận thua 1-2 trước Mainz, nơi anh ghi bàn trong thời gian bù giờ. Vào ngày 8 tháng 5, anh ghi hat-trick thứ 14 tại Bundesliga trong chiến thắng 6–0 trước Borussia Mönchengladbach. Ngày 15 tháng 5, Lewandowski cân bằng kỷ lục 49 năm của huyền thoại Gerd Müller về số bàn thắng trong một mùa giải tại Bundesliga là 40 bàn với pha thực hiện phạt đền thành công ở trận hòa Freiburg 2-2. Ngày 22 tháng 5, anh chính thức trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất trong một mùa Bundesliga với 41 bàn, khi ấn định thắng lợi 5-2 cho Bayern trước Augsburg ở phút 90 của trận đấu. Với số bàn thắng này, anh cũng giành luôn danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu mùa bóng 2020–21. Trong toàn bộ mùa giải 2020–21, anh có tổng cộng 48 bàn thắng sau 40 trận trên mọi đấu trường, đạt cột mốc ít nhất 40 bàn trong lần thứ sáu.

2021–2022: Mùa giải cuối cùng với Bayern và Chiếc giày vàng châu Âu thứ hai

Lewandowski đã bắt đầu mùa giải Bundesliga 2021–22 của mình bằng một cú vô-lê gờ hòa trong trận hòa 1-1 trước Borussia Mönchengladbach vào ngày 13 tháng 8, khiến anh trở thành cầu thủ đầu tiên ghi bàn trong bảy trận mở màn Bundesliga liên tiếp. Anh cũng ghi một cú đúp và đánh gót cho Thomas Müller trong chiến thắng 3–1 trên sân khách trước Dortmund tại DFL-Supercup 2021 vào ngày 17 tháng 8. Trận đấu diễn ra trước một khoảnh khắc im lặng của Gerd Müller, người đã qua đời trước đó hai ngày. Vào ngày 28 tháng 8, anh ghi hat-trick thứ 15 tại Bundesliga trong chiến thắng 5–0 trước Hertha BSC, lập kỷ lục mới cho câu lạc bộ và người Đức về số lần ra sân liên tiếp nhiều nhất trên mọi đấu trường với bàn thắng ở phút 16, vượt qua kỷ lục trước đó là 15 do Gerd Müller nắm giữ từ năm 1969 đến năm 1970. Ngoài ra, anh còn ghi được hơn 300 bàn thắng với Bayern Munich trên mọi đấu trường. Vào ngày 18 tháng 9, Lewandowski ghi bàn trong trận đấu thứ 13 liên tiếp trên sân nhà tại Bundesliga trước VfL Bochum, vượt qua kỷ lục 12 trận trước đó do Gerd Müller nắm giữ (tháng 10 năm 1969 đến tháng 4 năm 1970) và Jupp Heynckes (tháng 6 năm 1972 đến tháng 2 năm 1973).Vào ngày 23 tháng 11, Lewandowski đã mở tỷ số bằng một cú đá xe đạp chổng ngược trong chiến thắng 2-1 trước Dynamo Kiev trong trận đấu thuộc vòng bảng Champions League, trở thành cầu thủ đầu tiên ghi bàn trong chín trận liên tiếp trong hai mùa giải riêng biệt. Giữa mùa giải, Lewandowski đứng thứ hai trong giải thưởng Quả bóng vàng năm 2021, sau Lionel Messi của Paris Saint-Germain và nhận được giải thưởng Tiền đạo của năm do tạp chí France Football bình chọn. Vào ngày 17 tháng 12, Lewandowski lập kỷ lục Bundesliga ghi nhiều bàn thắng nhất trong một năm dương lịch với bàn thắng thứ 43 của anh.

Vào ngày 15 tháng 1 năm 2022, Lewandowski lập hat-trick và bàn thắng thứ 300 tại Bundesliga trong chiến thắng 4–0 trên sân khách trước 1. FC Köln. Vào ngày 8 tháng 3, Lewandowski lập hat-trick trong chiến thắng 7–1 trước Red Bull Salzburg ở trận lượt về vòng 16 đội Champions League. Đến trong 23 phút đầu tiên của trận đấu, cú hat-trick của Lewandowski trở thành bàn thắng sớm nhất mà một cầu thủ ghi được từ đầu một trận đấu tại Champions League. Chỉ mất 11 phút từ bàn thắng đầu tiên đến bàn thắng cuối cùng, ba bàn thắng của Lewandowski vào lưới Salzburg cũng được xếp hạng là hat-trick nhanh nhất từng được ghi trong các vòng đấu loại trực tiếp của Champions League. Với những bàn thắng này, anh đã vượt qua cột mốc 40 bàn trên mọi đấu trường trong mùa giải thứ bảy liên tiếp. Lewandowski đã kết thúc mùa giải Bundesliga với 35 bàn thắng đạt danh hiệu Vua phá lưới mùa thứ 5 liên tiếp, ngang với kỷ lục của Gerd Müller. Anh cũng phá kỷ lục ghi bàn trên sân khách nhiều nhất Bundesliga trong một mùa giải với 19 bàn. Ngoài ra, anh đã giành được danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu lần thứ 2 liên tiếp.

Vào ngày 30 tháng 5 năm 2022, Lewandowski tuyên bố mong muốn rời khỏi Bayern Munich, nói rằng "Câu chuyện của tôi với Bayern đã kết thúc, tôi không thể tưởng tượng được sự hợp tác tốt hơn nữa... Tôi hy vọng họ sẽ không ngăn cản tôi (rời đi) chỉ vì họ có thể. Chuyển nhượng là giải pháp tốt nhất cho tất cả mọi người."

Barcelona

Chuyển nhượng
Tại Bayern Munich, Lewandowski tự khẳng định mình là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất trong thế hệ của mình. Vào ngày 16 tháng 7 năm 2022, Barcelona xác nhận họ đã đạt được thỏa thuận với Bayern Munich về việc chuyển nhượng Lewandowski. Ba ngày sau, Lewandowski ký hợp đồng 4 năm với mức phí 45 triệu euro, có khả năng tăng lên 50 triệu euro với các điều khoản bổ sung. Hợp đồng bao gồm điều khoản giải phóng trị giá 500 triệu euro. Lewandowski trở thành cầu thủ Ba Lan đắt giá nhất trong lịch sử và là vụ mua bán đắt giá nhất mọi thời đại của Bayern Munich. Lewandowski chính thức ra mắt trước 50.000 người hâm mộ vào ngày 5 tháng 8 tại Camp Nou, và được trao chiếc áo số 9 mà Memphis Depay đã mặc trước đó, và được đăng ký chính thức vào ngày 12 tháng 8, trong bối cảnh có suy đoán rằng câu lạc bộ không thể đăng ký anh vì họ đã vượt quá giới hạn lương của giải đấu do khó khăn tài chính.

2022–23: Mùa ra mắt
Ngày 14 tháng 8 năm 2022, Lewandowski ra mắt thi đấu cho câu lạc bộ trong trận hòa 0–0 trước Rayo Vallecano tại La Liga. Vào ngày 22 tháng 8, anh ghi bàn thắng đầu tiên và cú đúp đầu tiên cho Barcelona trong chiến thắng 4–1 trước Real Sociedad. Trong trận đấu đầu tiên thi đấu tại Champions League trong màu áo Barca gặp Viktoria Plzeň vào ngày 8 tháng 9, anh ghi một cú hat-trick để trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử ghi hat-trick cho ba câu lạc bộ liên tiếp tại Champions League. Ngày 12 tháng 9, Lewandowski ghi bàn thắng thứ sáu cho Barcelona trong chiến thắng 4-0 trước  Cádiz để phá võ kỉ lục của Cristiano Ronaldo với 5 bàn thắng sau 5 trận trước đó. Ngày 13 tháng 10, Lewandowski ghi một cú đúp trong trận hòa 3-3 của Blaugrana trước Inter Milan tại Champions League, trong đó có bàn thắng ở phút cuối cùng giúp Barca cầm hòa 3-3. Dù có 5 bàn thắng tại giải đấu nhưng anh không thể giúp Barcelona đi tiếp khi chỉ đứng thứ ba tại vòng bảng và phải đá play-off UEFA Europa League. Ngày 9 tháng 11, sau khi phạm lỗi trước David García, anh bị đuổi khỏi sân sau tấm thẻ đỏ của trọng tài và bị lệch cấm không được thi đấu 3 trận. Tuy nhiên Lewandowski vẫn thi đấu trong trận hòa 1-1 trước Espanyol sau khi lệch cấm thi đấu vị tòa án ở Madrid đình chỉ, nhưng cuối cùng anh vẫn bị truất quyền thi đấu do tòa án thể thao của Tây Ban Nha giữ nguyên hình phạt, bỏ lỡ các trận đấu với Atlético Madrid , Girona và Getafe.

Ngày 16 tháng 1 năm 2023, Lewandowski ghi bàn trong chiến thắng 3-1 của Barcelona trước Real Madrid để vô địch Siêu cúp Tây Ban Nha, giải đấu mà anh đã có 2 bàn thắng. Ngày 14 tháng 5, anh ghi một cú đúp trong chiến thắng 4-2 của Barca trước Espanyol để vô địch La Liga sau 4 năm kể từ mùa 2018/19. Lewandowski giành giải thưởng Chiếc giày vàng Pichichi để trở thành cầu thủ đầu tiên trong 5 giải đấu hàng đầu châu Âu giành danh hiệu Vua phá lưới trong 6 mùa giải liên tiếp.

2023-24: Mùa tiếp theo tại Barcelona

Sự nghiệp quốc tế

2007–2013: Cấp độ thanh niên và sự nghiệp quốc tế ban đầu
nhỏ|Lewandowski với Ba Lan năm 2011.

Ngày 10 tháng 9 năm 2008, anh có trận đấu đầu tiên cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Ba Lan, ba tuần sau sinh nhật lần thứ 20 của mình trong trận đấu với San Marino trên sân khách tại vòng loại World Cup 2010. Mười hai phút sau khi vào sân từ ghế dự bị, anh đã có được bàn thắng đầu tiên cho đội tuyển. Ngày 1 tháng 4 năm 2009, anh có thêm 1 bàn thắng trong cuộc tiếp đón  trên sân nhà, chung cuộc Ba Lan vượt qua đối thủ với tỉ số đậm 10–0. Tuy vậy, Ba Lan không thể góp mặt ở vòng chung kết World Cup 2010 do chỉ xếp thứ năm chung cuộc với 11 điểm, 3 trận thắng, 2 trận hòa và 5 trận thua, ghi được 19 bàn thắng và 14 lần lọt lưới và cá nhân Lewandowski chỉ có 2 bàn thắng sau vòng loại.

Trong trận khai mạc vòng chung kết Euro 2012 tổ chức ngay tại quê nhà với tuyển Hy Lạp, anh đã ghi bàn thắng đầu tiên của giải đấu này bằng một pha đánh đầu. Chung cuộc Ba Lan và Hy Lạp hòa nhau với tỉ số 1-1. Anh tiếp tục ra sân trong hai trận còn lại của vòng bảng với Nga và Cộng hòa Séc, tuy nhiên, đội tuyển Ba Lan đã phải dừng chân sau vòng bảng với chỉ 2 điểm, xếp cuối bảng A.

2013–2017: Đảm nhận băng đội trưởng
Ngày 26 tháng 3 năm 2013, trong khuôn khổ lượt trận thứ 7 của vòng loại World Cup 2014 khu vực châu Âu, Lewandowski ghi được hai bàn thắng trên chấm phạt đền trong chiến thắng 5-0 trước San Marino và lượt trận thứ 9, anh chỉ có được một bàn thắng trong trận hòa 1-1 trước Montenegro. Ba Lan không thể góp mặt ở World Cup 2014 do chỉ xếp thứ 4 chung cuộc với 13 điểm, 3 trận thắng, 4 trận hòa và 3 trận thua, ghi được 18 bàn thắng và 12 lần lọt lưới và cá nhân Lewandowski chỉ có ba bàn thắng sau vòng loại.

Vào ngày 7 tháng 9 năm 2014, trong trận đấu mở màn vòng loại Euro 2016, Lewandowski đã ghi đến bốn bàn thắng, giúp Ba Lan đè bẹp đội bóng yếu nhất bảng D - Gibraltar với tỉ số 7–0. Vào ngày 13 tháng 6 năm 2015, anh đã lập một cú hat-trick giúp Ba Lan giành chiến thắng 4–0 trước Gruzia, với 3 bàn thắng ghi được chỉ trong vòng 4 phút. Ngày 4 tháng 9, trong trận gặp Đức ở lượt trận thứ 7, anh chỉ ghi được một bàn thắng trong trận Ba Lan thua Đức với tỉ số 1–3, kết quả này khiến cho Ba Lan bị mất ngôi đầu bảng về tay đối thủ. Ba ngày sau, anh lập cú đúp trong trận thắng hủy diệt Gibraltar 8–1, giúp Ba Lan tiến gần hơn đến cơ hội tham dự Euro 2016.

Ngày 8 tháng 10, ở lượt trận thứ 9, Lewandowski tiếp tục tỏa sáng với một cú đúp trong trận hòa Scotland với tỉ số 2–2, giúp Ba Lan thu hẹp khoảng cách với đội đầu bảng Đức còn đúng 1 điểm, bằng điểm với Cộng hòa Ireland nhưng Ba Lan xếp trên Ireland do hơn về hiệu số bất phân thắng bại. Ba ngày sau, ở lượt đấu cuối cùng gặp Ireland, anh đóng góp một bàn thắng trong trận thắng Ireland 2–1 ngay trên sân nhà, qua đó giúp Ba Lan đứng vị trí thứ hai của bảng D với 21 điểm, 6 trận thắng, 3 trận hòa và 1 trận thua, ghi được 33 bàn thắng và 10 lần lọt lưới, kém Đức 1 điểm và chính thức giành quyền tham dự Euro 2016, đồng thời cùng với David Healy của Bắc Ireland trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất vòng loại với 13 bàn thắng.

Lewandowski là một trong 23 cầu thủ Ba Lan có tên trong danh sách chính thức tham dự Euro 2016 tại Pháp. Trong ba trận đấu tại vòng bảng với Bắc Ireland, Đức và Ukraina, Lewandowski chơi lùi sâu và thường nhận bóng từ khu vực giữa sân nên không có bất kỳ cơ hội nào uy hiếp khung thành đối phương. Phải đến trận đấu gặp Thụy Sĩ tại vòng 1/16, anh mới có cú sút trúng đích đầu tiên nhưng không thành bàn. Trong loạt sút luân lưu sau đó, anh là người thực hiện lượt sút đầu tiên cho Ba Lan và đã thành công.

Ngày 30 tháng 6 năm 2016, trong trận đấu tứ kết Euro 2016 gặp đội tuyển Bồ Đào Nha, Lewandowski đã có bàn thắng đầu tiên ở giải đấu này ngay ở phút thứ hai của trận đấu (bàn thắng nhanh thứ nhì trong lịch sử các vòng chung kết Euro), nhưng đến phút thứ 33 thì tiền vệ Renato Sanches ghi bàn thắng gỡ hòa 1–1 cho đội tuyển Bồ Đào Nha và tỉ số được giữ nguyên đến hết 120 phút thi đấu. Đội tuyển Ba Lan đã phải dừng bước ở tứ kết sau khi để thua Bồ Đào Nha 3–5 trên chấm luân lưu 11m, trong đó Lewandowski thực hiện thành công lượt sút của mình. Vào thời điểm Ba Lan bị loại, Lewandowski là cầu thủ bị phạm lỗi nhiều nhất tại giải đấu.

2017–nay: Vua phá lưới mọi thời đại của Ba Lan

Ngày 4 tháng 9 năm 2016, trong lượt trận đầu tiên của vòng loại World Cup 2018 khu vực châu Âu, Lewandowski là người ghi bàn thắng nâng tỉ số lên thành 2–0 bằng cú đá penalty, tuy nhiên Ba Lan lại để Kazakhstan cầm hòa với tỉ số 2–2. Ngày 7 tháng 10, ở lượt trận thứ hai gặp đối thủ Đan Mạch, anh đã lập một cú hat-trick giúp Ba Lan giành chiến thắng trước Đan Mạch với tỉ số 3–2 dù ở hiệp 2 Đan Mạch đã gỡ lại 2 bàn. Ba ngày sau, anh đã ghi bàn thắng ở những phút bù giờ cuối cùng giúp Ba Lan vượt qua đối thủ yếu Armenia với tỉ số 2–1.

Ngày 11 tháng 11 năm 2016, ở lượt trận thứ tư của vòng loại World Cup 2018, Lewandowski đã lập một cú đúp trong chiến thắng 3–0 của Ba Lan trước  tại sân khách. Cũng trong trận đấu này, ở những phút gần cuối hiệp 2, anh bị dính phải những pháo sáng từ phía khán đài, rất may cho anh là các bác sĩ kết luận rằng anh chỉ bị choáng nhẹ và có thể tiếp tục thi đấu. Ngày 27 tháng 3 năm 2017, trong chuyến làm khách trên sân của , Lewandowski đã ghi bàn thắng mở tỉ số trận đấu ở phút thứ 40 của hiệp 1, chung cuộc Ba Lan vượt qua đối thủ với tỉ số 2–1. Ngày 10 tháng 6, Lewandowski tiếp tục lập một cú hat-trick trong chiến thắng trước đối thủ  với tỉ số 3–1 trên sân nhà. Ngày 4 tháng 9, anh ghi bàn thắng cuối cùng từ chấm phạt đền trong chiến thắng trước  với tỉ số 3–0 trên sân của đối thủ, giúp Ba Lan tiến gần cơ hội tham dự World Cup 2018.

Ngày 5 tháng 10 năm 2017, trong chuyến làm khách trên sân của , Lewandowski tiếp tục tỏa sáng với một cú hat-trick trong chiến thắng 6–1 trước đối thủ, qua đó trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử đội tuyển quốc gia với 50 bàn thắng, vượt thành tích 48 bàn thắng của huyền thoại Włodzimierz Lubański. Ba ngày sau, trong cuộc tiếp đón  trên sân nhà, anh chỉ có một bàn thắng trong chiến thắng 4–2 trước đối thủ, qua đó Ba Lan xếp vị trí nhất bảng với 25 điểm, 8 trận thắng, 1 trận hòa, 1 trận thua và chính thức giành quyền tham dự World Cup 2018, đồng thời anh trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất vòng loại khu vực châu Âu với 16 bàn thắng (hơn Cristiano Ronaldo của  1 bàn) và là cầu thủ Châu Âu đầu tiên vươn được đến cột mốc này.

Anh được triệu tập trong danh sách 23 cầu thủ Ba Lan tham dự World Cup 2018 diễn ra tại Nga. Tại giải đấu này, anh không ghi được bàn thắng cũng như không có pha kiến tạo nào trong cả ba trận đấu vòng bảng trước các đối thủ ,  và . Lewandowski chỉ có đúng ba pha dứt điểm trúng khung thành sau 270 phút chơi ở vòng bảng. Do vậy, đội tuyển Ba Lan đã phải rời giải ngay sau vòng bảng với 3 điểm, 1 trận thắng và 2 trận thua, chỉ ghi được 2 bàn thắng và bị thủng lưới 5 bàn.

Ngày 24 tháng 3 năm 2019, Lewandowski đã ghi bàn thắng đầu tiên trong khuôn khổ bảng G vòng loại Euro 2020 với chiến thắng 2–0 trước . Đến ngày 10 tháng 6, anh có thêm 1 bàn thắng tiếp theo trong chiến thắng 4–0 trước , giúp Ba Lan củng cố ngôi đầu bảng G. Ngày 10 tháng 10 năm 2019, Lewandowski lập một cú hat-trick trong chiến thắng 3–0 của Ba Lan trước đối thủ , giúp Ba Lan tiến gần cơ hội tham dự Euro 2020. Ngày 19 tháng 11, ở lượt trận cuối cùng vòng loại, anh đã ghi bàn thắng gỡ hòa trước , giúp Ba Lan có được chiến thắng sát nút 3–2 trước đối thủ và chính thức giành quyền tham dự Euro 2020 (lùi lại 1 năm sau đó do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19) với 25 điểm, 8 trận thắng, 1 trận hòa và 1 trận thua, ghi được 18 bàn và 5 lần lọt lưới. Tổng cộng anh đã có 6 bàn thắng sau vòng loại.

Ngày 25 tháng 3 năm 2021, trong trận mở màn bảng I vòng loại World Cup 2022 khu vực châu Âu, Lewandowski đã ghi bàn thắng cuối cùng trong trận hòa 3–3 trước đối thủ .

Tháng 6 năm 2021, Lewandowski là một trong 26 cầu thủ Ba Lan tham dự giải đấu Euro 2020. Ngày 19 tháng 6 năm 2021, trong lượt trận thứ 2 bảng E Euro 2020, Lewandowski đã ghi bàn thắng gỡ hòa 1–1 trước đối thủ  với pha đánh đầu chuẩn xác, qua đó giữ lại được 1 điểm. Với bàn thắng này, Lewandowski trở thành cầu thủ Ba Lan đầu tiên lập công ở ba kỳ Euro. Bốn ngày sau, anh đã lập cú đúp trong trận thua 2–3 trước đối thủ . Tuy nhiên, đội tuyển Ba Lan kết thúc giải đấu ở vị trí cuối bảng và đã bị loại khỏi giải.

Ngày 28 tháng 3 năm 2021, trong khuôn khổ lượt trận thứ 2 của vòng loại World Cup 2022, Lewandoswki đã lập một cú đúp giúp "đại bàng trắng" vượt qua đối thủ yếu  với tỉ số 3–0. Ngày 2 tháng 9 năm 2021, trong trận đấu trên sân của Hungary, Lewandowski ghi bàn mở tỉ số trận, chung cuộc Ba Lan vượt qua đối thủ với tỉ số 4–1, ba ngày sau, anh đã lập một cú đúp giúp Ba Lan vượt qua đối thủ yếu  với tỉ số đậm 7–1. Ngày 12 tháng 11 năm 2021, ở lượt trận cuối bảng I, anh tiếp tục lập thêm một cú đúp giúp Ba Lan vượt qua Andorra với tỉ số 4–1. Chung cuộc Ba Lan kết thúc vòng loại với vị trí nhì bảng I với 20 điểm, 6 trận thắng, 2 trận hòa và 2 trận thua, ghi được 30 bàn thắng và 11 lần lọt lưới và giành quyền tham dự vòng đấu play-off. Ngày 29 tháng 3 năm 2022, ở trận chung kết play-off đối đầu với  do Ba Lan được đặc suất vào thắng vòng cuối vì đối thủ của họ – đội tuyển  – bị UEFA và FIFA cấm thi đấu vì liên quan đến xung đột quân sự Nga–Ukraina, Lewandowski tiếp tục tỏa sáng khi ghi bàn mở tỉ số trận đấu trên chấm penalty, chung cuộc Ba Lan vượt qua Thụy Điển với tỉ số 2–0 và chính thức giành quyền tham dự World Cup 2022. Tổng cộng, anh đã có 9 bàn thắng sau vòng loại.

Ngày 26 tháng 11 năm 2022, trong trận đấu với Ả Rập Xê Út tại bảng C World Cup 2022, anh đã ghi bàn thắng đầu tiên tại đấu trường này, chung cuộc Ba Lan vượt qua đối thủ với tỉ số 2–0. Ngày 4 tháng 12, anh đã ghi bàn thắng danh dự trong trận thua 1–3 trước  ở vòng 16 đội. Tổng cộng anh đã có 2 bàn thắng tại giải đấu này.

Phong cách thi đấu
trái|nhỏ|182x182px|Lewandowski đối đầu với FC Nürnberg năm 2019.
Lewandowski được nhiều người đánh giá là một trong những tiền đạo xuất sắc nhất thế giới, và được nhiều người coi là một trong những trung phong vĩ đại nhất mọi thời đại. Là người dứt điểm chính xác và hiệu quả bằng đầu và cả hai chân, Lewandowski là một tay săn bàn lão luyện. Một tiền đạo toàn diện, anh được cho là sở hữu gần như tất cả những phẩm chất cần thiết của một số chín truyền thống: chiều cao, sức mạnh, thăng bằng, tốc độ, di chuyển thông minh và thành thạo cả hai chân. Mặc dù anh chủ yếu hoạt động như một kẻ săn mục tiêu trong vòng cấm, nhờ óc chọn vị trí, khả năng sút xa, sức mạnh trên không và sút mạnh bằng cả hai chân, kỹ năng kỹ thuật tuyệt vời, nhanh chân, rê dắt thành thạo, tầm nhìn, và thể chất cũng cho phép anh ta cầm bóng quay lưng về phía khung thành và đưa đồng đội vào cuộc, hoặc phạm lỗi cho đồng đội ở những vị trí hữu ích; mặc dù thường hoạt động như một trung tâm đơn độc về phía trước hoặc như một tiền đạo biên. Anh cũng nổi bật với tỷ lệ làm việc và đóng góp phòng ngự của mình, và có khả năng lùi sâu vào các vai trò trên sân, để tạo khoảng trống cho đồng đội khi di chuyển hoặc gây bất ngờ cho hậu vệ bằng cách thực hiện các pha tấn công muộn và đột ngột. vào khu vực. Lewandowski là một chân sút chính xác và nhiều lần thể hiện sự lạnh lùng, điềm tĩnh trên chấm phạt đền; Anh cũng có khả năng ghi bàn từ cự ly xa, và đã được biết đến với những cú sút phạt. Ngoài khả năng chơi bóng, Lewandowski còn được các chuyên gia, cầu thủ và người quản lý ca ngợi về tinh thần làm việc, thể lực, trí lực và kỷ luật xuất sắc, cả trên sân cỏ lẫn tập luyện.

Ngoài bóng đá

Đời tư
Cha của Lewandowski đã đặt cho anh cái tên Robert để anh dễ dàng hơn khi chuyển ra nước ngoài như một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp. Cha của Lewandowski, Krzysztof (mất năm 2005), là nhà vô địch judo Ba Lan, và cũng chơi bóng cho Hutnik Warsaw ở giải hạng hai. Mẹ anh, Iwona, là cựu cầu thủ bóng chuyền cho AZS Warsaw và sau đó là phó chủ tịch của Partyzant Leszno. Chị gái của anh, Milena, cũng chơi bóng chuyền và từng đại diện cho đội tuyển quốc gia U21.

Vợ anh, Anna Lewandowska, đã giành huy chương đồng tại Giải Karate thế giới năm 2009. Họ kết hôn vào ngày 22 tháng 6 năm 2013 tại Nhà thờ Truyền tin của Đức Trinh Nữ Maria ở Serock. Họ có hai con gái: Klara (sinh tháng 5 năm 2017) và Laura (sinh tháng 5 năm 2020).

Lewandowski là một người Công giáo thực hành. Anh gặp Giáo hoàng Phanxicô vào tháng 10 năm 2014, khi Bayern Munich đến thăm Thành phố Vatican sau chiến thắng 7–1 trước AS Roma tại UEFA Champions League.

Vào tháng 10 năm 2017, một ngày sau khi ghi bàn giúp Ba Lan giành quyền tham dự World Cup 2018, Lewandowski đã tốt nghiệp Cử nhân Giáo dục thể chất (BPhEd) với vị trí huấn luyện và quản lý tại Học viện Giáo dục Thể thao ở Warsaw, kết thúc một thập kỷ nghiên cứu.

Ngoài tiếng mẹ đẻ Ba Lan, Lewandowski còn nói được tiếng Anh và tiếng Đức.

Hoạt động từ thiện và kinh doanh

Lewandowski và vợ của anh, Anna, đã ủng hộ, quyên góp và quyên tiền cho nhiều tổ chức từ thiện khác nhau và cho trẻ em trong suốt sự nghiệp của họ, bao gồm cả Viện Sức khỏe Tưởng niệm Trẻ em ở Warsaw, nơi họ đã quyên góp được hơn 150.000 PLN trong bữa tiệc sinh nhật của Anna vào ngày 25 tháng 8 năm 2018. Lewandowski cũng quyên góp 100.000 PLN để điều trị cho Cyprian Gaweł, một cậu bé ba tuổi từ Hel; và giúp gây quỹ cho Great Orchestra of Christmas Charity mỗi năm, quyên góp các vật dụng cá nhân của anh hoặc các cuộc họp riêng được bán tại các cuộc đấu giá trực tuyến.

Tháng 3 năm 2014, anh được bổ nhiệm là Đại sứ thiện chí của UNICEF.

Vào tháng 3 năm 2020, Lewandowski và vợ của anh, Anna, đã quyên góp 1 triệu euro trong đại dịch COVID-19.

Ngoài hoạt động từ thiện, Lewandowski còn đầu tư chủ yếu vào các công ty khởi nghiệp, thương mại điện tử và trang web, chủ yếu thông qua Protos Venture Capital, một công ty mà anh là cổ đông.  Anh cũng sở hữu Stor9_, một công ty chuyên về truyền thông tiếp thị.

Tài trợ và xuất hiện trên các phương tiện truyền thông
Năm 2013, Lewandowski ký hợp đồng tài trợ với Nike.

Vào tháng 3 năm 2022, Lewandowski đã hủy bỏ hợp đồng tài trợ của mình với công ty viễn thông Trung Quốc Huawei sau khi công ty này báo cáo hỗ trợ Nga sau khi Nga tấn công Ukraine. Lewandowski đã ký hợp đồng với tư cách là đại sứ toàn cầu cho Huawei, sau khi đồng ý hợp tác vào tháng 11 năm 2015.

Lewandowski đã xuất hiện trên trang bìa của trò chơi điện tử FIFA 15 phiên bản Ba Lan của EA Sports, cùng với Lionel Messi. Màn ăn mừng bàn thắng "X" của Lewandowski — khoanh tay và ngón trỏ hướng lên — xuất hiện trong FIFA 18.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Bàn thắng quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Znicz Pruszków
III liga: 2006–07

Lech Poznań
Ekstraklasa: 2009–10
Puchar Polski: 2008–09
Superpuchar Polski: 2009

Borussia Dortmund
Bundesliga: 2010–11, 2011–12
DFB-Pokal: 2011–12
DFL-Supercup: 2013

Bayern München
Bundesliga 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22
DFB-Pokal: 2015–16, 2018–19, 2019–20
DFL-Supercup: 2016, 2017, 2018, 2020, 2021
UEFA Champions League: 2019–20
UEFA Super Cup: 2020
FIFA Club World Cup: 2020

Barcelona
La Liga: 2022–23
Supercopa de España: 2022–23

Cá nhân
Vua phá lưới Giải hạng II Ba Lan: 2006–07 (15 bàn)
Vua phá lưới Giải hạng I Ba Lan: 2007–08 (21 bàn)
Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất của Ba Lan: 2008
Vua phá lưới Giải vô địch bóng đá Ba Lan: 2009–10 (18 bàn)
Cầu thủ xuất sắc nhất của Ekstraklasa: 2009
Vua phá lưới Ekstraklasa: 2009-10
Vua phá lưới Bundesliga: 2013–14 (20 bàn), 2015–16 (30 bàn), 2017–18 (29 bàn), 2018–19 (22 bàn), 2019–20 (34 bàn), 2020–21 (41 bàn).
FIFA FIFPro World 11: 2020, 2021
Vua phá lưới La Liga: 2022-2023 (23 bàn)
Vua phá lưới DFB Pokal: 2011–12 (7 bàn), 2016–17 (5 bàn), 2017–18 (6 bàn), 2018–19 (7 bàn), 2019–20 (6 bàn).
Vua phá lưới UEFA Champions League: 2019–20 (15 bàn)
Tiền đạo xuất sắc nhất năm của UEFA Champions League: 2019-20
Vua kiến tạo UEFA Champions League: 2019-20
Cầu thủ Ba Lan xuất sắc nhất năm: 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2021
Cá tính thể thao Ba Lan: 2015
Cầu thủ xuất sắc nhất Bundesliga: 2016-17, 2019-20
Cầu thủ xuất sắc nhất tháng của Bundesliga: Tháng 8 năm 2019
Cầu thủ ghi bàn quốc tế hàng đầu thế giới của IFFHS: 2015
Vua phá lưới vòng loại UEFA Euro 2016: 13 bàn
Cầu thủ hay nhất vòng loại UEFA Euro: 2016
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của World Soccer: 2020, 2021
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Globe Soccer: 2020
Đội hình UEFA Champions League: 2015, 2017, 2020
Đội hình tiêu biểu của Bundesliga: 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của UEFA: 2020
FIFA The Best: 2020,2021
Đội hình xuất sắc nhất của ESM: 2019-20, 2020-21, 2021-22
Quả bóng vàng FIFA Club World Cup: 2020
Chiếc giày vàng Châu Âu: 2020–21 (41 bàn), 2021-22 (35 bàn)
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Bayern Munich : 2019-20
Đội hình tiêu biểu của La Liga: 2022-23
Cầu thủ xuất sắc nhất tháng La Liga: Tháng 10 2022
Goal 50: 2019-20
Bàn chân vàng: 2022
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Đức: 2020, 2021
Cúp Pichichi: 2022-23
Đội hình 11 cầu thủ xuất sắc mọi thời đại của Lech Poznań

Kỷ lục
 Cầu thủ đầu tiên trong lịch sử Bundesliga vào sân từ ghế dự bị ghi được 5 bàn trong một trận đấu (từ phút 51 đến phút 60).
 Hat-trick nhanh nhất (5 phút), 4 bàn và 5 bàn nhanh nhất trong lịch sử Bundesliga.
 Cầu thủ nước ngoài đạt đến cột mốc 100 bàn thắng nhanh nhất lịch sử Bundesliga.
Cầu thủ ghi nhiều bàn nhiều nhất trong một mùa giải Bundesliga: 41 bàn
7 năm liên tiếp ghi được hơn 40 bàn thắng.
Cầu thủ Ba Lan đầu tiên nhận được cầu thủ xuất sắc nhất năm của UEFA 2020
Hat-Trick nhanh nhất lịch sử Champions League: 11 phút [(từ phút 12 tới phút 23)]  trong trận đấu với Salzburg

Chú thích

Liên kết ngoài

 Thông tin về Robert Lewandowski trên trang web Transfermarkt
 Thông tin về Robert Lewandowski trên trang web 90minut.pl
 Thông tin về Robert Lewandowski trên trang web Fussballdaten.de

Sinh năm 1988
Người Warszawa
Cầu thủ bóng đá nam Ba Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ba Lan
Cầu thủ bóng đá Znicz Pruszków
Cầu thủ bóng đá Lech Poznań
Cầu thủ bóng đá Borussia Dortmund
Cầu thủ bóng đá Bayern München
Cầu thủ bóng đá La Liga
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá nam Đức ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Tiền đạo bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
FIFA Century Club
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Đại sứ thiện chí của UNICEF
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Bộ Cá bống

text:
Phân bộ Cá bống (danh pháp khoa học: Gobioidei) là một phân bộ, trước đây xếp trong bộ Cá vược - bộ cá lớn nhất trên thế giới. Tuy nhiên, một số nghiên cứu gần đây cho thấy bộ Cá vược không đơn ngành, và toàn bộ phân bộ Cá bống được tách ra để phục hồi lại thành bộ riêng là bộ Cá bống (Gobiiformes Günther, 1880), có quan hệ họ hàng gần với bộ Kurtiformes trong cùng nhánh Gobiomorpharia = Gobiaria.

Phân loại
Khi xếp trong bộ Cá vược, phân bộ này bao gồm 9 họ cá bống.
 Eleotridae (Cá bống đen)
 Gobiidae (Cá bống trắng)
 Kraemeriidae (Cá bống cát)
 Microdesmidae (Cá bống biển sâu, gồm cả Ptereleotridae (cá bống bay)).
 Odontobutidae (Cá bống tròn)
 Rhyacichthyidae (Cá bống chạch)
 Schindleriidae (infantfishes)
 Thalasseleotrididae
 Xenisthmidae (cá bống dừa)

Khi tách ra thành bộ Cá bống, thì phân bộ Cá bống nghĩa hẹp không chứa 2 họ Eleotridae và Odontobutidae. Chúng được xếp tương ứng trong các phân bộ Eleotroidei (cá bống đen) và Odontobutoidei (cá bống tròn). Phân loại cụ thể như sau:

 Bộ Gobiiformes
 Phân bộ Odontobutoidei
 Odontobutidae
 Rhyacichthyidae
 Phân bộ Eleotroidei
 Eleotridae (gồm cả Xenisthmidae)
 Milyeringidae (tách ra từ Eleotridae)
 Phân bộ Gobioidei
 Butidae (tách ra từ Eleotridae)
 Oxudercidae (tách ra từ các phân họ Gobionellinae, Amblyopinae, Oxudercinae và Sicydiinae của Gobiidae)
 Gobiidae (chỉ còn phân họ Gobiinae, cộng các họ Microdesmidae, Ptereleotridae, Kraemeriidae, Schindleriidae)
 Thalasseleotrididae

Phát sinh chủng loài

Đặc điểm sinh sống
Đa dạng, nước ngọt, nước lợ, nước mặn...

Văn hóa
Cá bống xuất hiện trong truyện cổ tích Việt Nam Tấm Cám với câu thần chú khi rải cơm để cá bống nổi lên từ giếng:
"Bống bống bang bangLên ăn cơm vàng, cơm bạc nhà taChớ ăn cơm hẩm, cháo hoa nhà người."

Chú thích

Tham khảo


title: Microgobius gulosus

text:
Microgobius gulosus là một loài cá thuộc Họ Cá bống trắng. Loài này sinh sống ở Maryland, Florida và Texas Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1858


title: Hồ Hảo Hớn

text:
Hồ Hảo Hớn (1926-1967) là một nhà hoạt động chính trị Việt Nam, từng là Khu ủy viên Khu Sài Gòn - Gia Định, Bí thư Thành Đoàn đầu tiên của Sài Gòn - Gia Định trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Thân thế
Ông sinh ngày 15 tháng 10 năm 1926 tại ấp Thạnh Tây, xã Hương Mỹ, huyện Mỏ Cày, nhưng nguyên quán lại ở ấp Hòa, xã Đại Điền, huyện Thạnh Phú (Bến Tre). Theo gia phả họ Hồ ở ấp Hòa, xã Đại Điền, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre Gia thế nội ngoại của ông đều khá giả, có điền sản, cha lại quan tâm đến tri thức, dành phần lớn tiền của lo cho các con ăn học.

Năm 1939, ông được gia đình cho đi học ở Collège Mỹ Tho. Năm 1943, ông lên Sài Gòn học Lycee Petrus Ký. Tốt nghiệp tú tài năm 1945, tháng 5 năm đó, ông trở về quê nhà ở Hương Mỹ, gia nhập tổ chức Thanh niên Tiền phong và tham gia giành chính quyền trong Cách mạng tháng 8.

Sau khi Pháp tái chiếm Nam Bộ, hầu hết tổ chức của Thanh niên Tiền phong sáp nhập vào tổ chức Thanh niên Cứu quốc của Việt Minh. Bấy giờ, ông tham gia công tác cho chính quyền Việt Minh tại Bến Tre. Tại đây, ông nhiều lần làm việc với một thủ lĩnh Thanh niên Cứu quốc ở Nam Bộ là Trần Bạch Đằng.

Năm 1947, ông thoát ly gia đình hoạt động với bí danh Hai Nghị. Ông tham gia làm việc Ban thông tin tuyên truyền khu 8, rồi Viện Văn hóa Kháng chiến Nam Bộ có trụ sở đóng tại Đồng Tháp Mười. Năm 1948, Viện được sáp nhập vào Sở Giáo dục Nam Bộ, lúc ấy Giáo sư Nguyễn Văn Hanh giữ chức vụ Trưởng phòng Sưu tầm tài liệu. Ông được phân công làm Phó phòng Sưu tầm tài liệu, với nhiệm vụ xây dựng, thiết kế lại một chương trình giáo dục kháng chiến, tìm lại và sưu tầm lại những tư liệu về giáo dục - văn hóa, giáo dục lại truyền thống lịch sử dân tộc. Ngoài ra, ông có thời gian còn tham gia công tác giảng dạy tại trường Trung học kháng chiến Nguyễn Văn Tố.

Sau khi Hiệp định Genève, 1954 được ký kết, ông được phân công ở lại miền Nam và tiếp tục hoạt động tại Sài Gòn làm công tác vận động trí thức với bí danh Nguyễn Văn Chiêu. Hoạt động bán công khai, ông đi dạy ở các trường tư thục như Việt Nam học đường, Chu Mạnh Trinh, Nguyễn Huệ,… ở Sài Gòn, Bình Dương, Mỹ Tho, Gò Công,… gây ảnh hưởng trong giới học sinh bấy giờ.

Trong giai đoạn 1957 - 1961, với bí danh Ba Lực, ông tham gia chỉ đạo phong trào sinh viên học sinh, tổ chức nhiều cuộc biểu tình, xuống đường chống Mỹ và chế độ Ngô Đình Diệm, làm Ủy viên Ban Thanh vận Khu Sài Gòn - Gia Định. Từ tháng 8 năm 1962 - 1967, ông được phân công làm Bí thư cán sự sinh viên học sinh thay ông Trần Quang Cơ (trùng tên với Thứ trưởng ngoại giao), trực tiếp phụ trách phong trào sinh viên học sinh Khu Sài Gòn - Gia Định, tổ chức xuất bản các tờ báo Suối Thép, Lửa Thiêng, Cờ giải phóng,... Đến quý 3 năm 1967, ông được bổ sung vào Khu ủy Sài Gòn - Gia Định kiêm Bí thư Khu Đoàn.

Tháng 9 năm 1967, ông được điều ra căn cứ để dự họp Ban chấp hành Khu ủy, chuẩn bị nhiệm vụ năm 1968 với Nghị quyết Quang Trung. Tháng 10 năm 1967, trên đường trở vào Sài Gòn, do bị một hồi chánh viên chỉ điểm, ông bị chính quyền Sài Gòn bắt giữ. Sau khi bị đưa về giam tại bót Bà Hòa (quận 5), ông qua đời trong một hoàn cảnh không rõ ràng.

Thời điểm mất của ông không được biết chính xác. Theo gia đình, ông có hẹn sẽ gặp vợ ngày 11 tháng 11 năm 1967 nhưng không thấy đến nơi hẹn. Vì vậy gia đình quyết định chọn ngày 11 tháng 11 hằng năm để làm giỗ cho ông. Ngày 15 tháng 4 năm 1996, di hài của ông được cải táng về Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 22 tháng 11 năm 2011, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trương Tấn Sang đã ký quyết định số 2164/QĐ-CTN truy tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Hồ Hảo Hớn.

Tên ông được đặt cho nhiều trường học và đường phố tại Việt Nam. Ngoài ra, còn có một giải thưởng được đặt theo tên ông dành cho những công trình khoa học, và cán bộ đoàn xuất sắc tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Gia đình
Cha ông là ông Hồ Văn Mẹo và mẹ là bà Nguyễn Thị Dự. Ông là con thứ 3 trong gia đình 9 anh chị em, tuy nhiên người thứ 2, thứ 5 và 6 chết lúc còn nhỏ, nên còn lại 6 người.

 Thứ hai: Hồ Thị Huy
 Thứ tư: Hồ Hảo Hớn
 Thứ bảy: Hồ Nguyệt Thu
 Thứ tám: Hồ Hảo Nghĩa
 Thứ chín: Hồ Nguyệt Tâm
 Thứ mười: Hồ Hảo Hiệp

Do ảnh hưởng cha trọng tri thức, dành phần lớn tiền của lo cho các con ăn học, nhiều người con trong gia đình làm nghề dạy học như Hồ Thị Huy, Hồ Hảo Hớn, Hồ Nguyệt Thu, Hồ Hảo Nghĩa.

Bà Nguyễn Thị Dự được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vì có ba con ruột (Hồ Hảo Hớn, Hồ Hảo Nghĩa và Hồ Hảo Hiệp) và một người con rể (Phạm Hoàng Hổ, chồng bà Hồ Thị Huy) là liệt sĩ.

Ông lập gia đình với bà Lê Thị Kim Hoàn. Con gái lớn của 2 người tên Hồ (Thị) Mỹ Chi.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Giải thưởng Hồ Hảo Hớn: Vinh danh bảy mô hình, giải pháp tiêu biểu

Người Mỏ Cày
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân


title: Nguyễn Văn Cứng

text:
Nguyễn Văn Cứng (1927 - 1995, thường gọi là Bảy Cứng) là thuyền trưởng tàu 42 thuộc đoàn tàu không số (Lữ đoàn 125). Ông đã chỉ huy tàu 42 vận chuyển hàng từ Bắc vào Nam thành công, lần thứ hai mở thông đường Hồ Chí Minh trên biển vào năm 1965. Đặc biệt ở chuyến đi này là chuyến đi đầu tiên và duy nhất vận chuyển 4 quả thủy lôi kiểu KB do Liên Xô chế tạo, mỗi quả nặng hơn 1 tấn, giúp Đoàn 10 đặc công "Rừng Sác" của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đánh đắm chiến hạm Baton Victory Rouge của Hải quân Hoa Kỳ trên sông Lòng Tàu, làm tắc nghẽn thủy lộ vào cảng Sài Gòn trong suốt tháng 8 năm 1966. Sau đó ông cùng đồng đội đã lập nên nhiều chiến công khác. Bảy Cứng từng giữ nhiều vị trí quan trọng khác như Trung đoàn trưởng trung đoàn 950 phụ trách bến Cà Mau, bến Rạch Giá. Sau khi nghỉ hưu, ông sống tại quê nhà ở xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Nguyễn Văn Cứng từ trần năm 1995 khi 68 tuổi.

Quá trình phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam
 22-11-1946, nhập ngũ, chiến sĩ đại đội Cửu Long 2 thuộc lực lượng Việt Minh Khu IX
 Tháng 8-1947, bị thương trong chiến đấu. Sau khi bình phục, ông được điều được đưa về Phòng Thông tin tuyên truyền khu IX làm nhân viên phát hành báo chí.
 Ngày 19-5-1948 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam (Xứ ủy Nam Bộ), làm nhân viên xếp chữ Nhà in Tiếng nói miền Tây (thuộc Bộ chỉ huy Khu IX, giữ chức vụ tiểu đội phó.
 Năm 1950 đến 1954: được chuyển công tác sang Nhà in Tiếng súng kháng địch thuộc Phòng Chính trị Liên khu miền Tây, đã giữ các chức vụ tiểu đội trưởng, tổ trưởng Đảng, Phó trưởng ban quản trị nhà in. Có thời gian, ông tham gia sản xuất tự túc.
 Tháng 12-1954, giữ chức Phó trung đội trưởng phụ trách vận chuyển hàng đồ nặng cho Phòng chính trị và nhà in trong thời gian đi tập kết.
 Đầu năm 1955, ông ra đến miền Bắc và theo học lớp chỉnh huấn sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.
 Tháng 5 năm 1955, ông đến Trường 45 - Quân chủng hải quân, theo học chương trình Trung cấp thông tin báo vụ.
 Năm 1957 đến năm 1958, ông được giữ lại Trường 45 làm giáo viên khoa thông tin báo vụ, được phong cấp bậc hàm thiếu úy, giữ chức vụ trung đội trưởng, chính trị viên, bí thư lớp học Thông tin quan trắc.
 Năm 1959 đến năm 1961, ông theo học lớp cán bộ điều khiển tàu, thuyền.
 Tháng 7-1961, ông được bổ nhiệm chức vụ thuyền trưởng tàu 67 thuộc Khu tuần phòng 5, Căn cứ 2 của Bộ Tư lệnh Hải quân nhân dân Việt Nam.
 Năm 1962 đến năm 1964, ông được thăng cấp hàm trung úy, giữ chức vụ phân đội phó (như đại đội phó) Phân khu 7 thuộc Khu tuần phòng 5
 Tháng 4 năm 1964, ông được điều động đến Đoàn vận tải 125 chuyên trách vận chuyển hàng từ Bắc vào Nam trên đường Hồ Chí Minh trên biển. Ông được bổ nhiệm làm thuyền trưởng tàu 42 thuộc căn cứ K15.
 Năm 1964, ông tiếp tục giữ chức vụ thuyền trưởng tàu 42, tiểu đoàn phó tiểu đoàn, được thăng cấp hàm thượng úy. Tháng 12 năm 1970, ông được đề bạt làm tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 1 - Đoàn 125(tàu không số) và được thăng cấp hàm đại úy.
 Tháng 3 năm 1971, ông được cử vào miền Nam công tác tại Đoàn vận tải 950 thuộc Quân khu IX, được bổ nhiệm Trung đoàn phó của Đoàn 950 chuyên vận chuyển hàng từ Bắc vào Nam theo phương thức nửa công khai, nửa bí mật bằng loại tàu hai đáy.
 Năm 1982, ông nghỉ hưu.
 Năm 1995, ông qua đời vì căn bệnh nhồi máu cơ tim.

Các phần thưởng chính
 Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng.
 Huân chương Chiến công giải phóng hạng I.
 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng III.
 2 Huân chương Chiến công hạng III
 Huân chương Chiến thắng hạng III.
 3 Huy chương Chiến sĩ vẻ vang các hạng I, II, III.
 Huy chương Chiến sĩ giải phóng hạng III.
 Huy hiệu Thành đồng tổ quốc.
 4 danh hiệu Chiến sĩ thi đua.
 Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam (truy phong ngày 23-5-2005).

Chú thích

Hải quân Nhân dân Việt Nam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân


title: Trận Trenton

text:
Trận Trenton diễn ra vào ngày 26 tháng 12 năm 1776, trong cuộc Chiến tranh Cách mạng Mỹ, sau khi tướng tư lệnh George Washington băng qua sông Delaware về hướng Bắc vùng Trenton, New Jersey. Cuộc vượt sông đầy mạo hiểm trong thời tiết bất lời ấy đã khiến cho Washington dễ dàng xua đội chính binh của Quân đội Lục địa đánh lực lượng đồn binh Hessen tại Trenton. Sau một trận đánh ngắn ngủi, hầu như là toàn bộ đồn binh Hessen bị bắt sống, với thiệt hại không đáng kể cho người Mỹ. Với tính chất quyết định, chiến thắngquan trọng này đã khiến cho sĩ khí của Quân đội Lục địa tăng vọt sau một thời gian sa sút, và khích lệ họ tái chiêu mộ binh sĩ. Ngoài, thắng lợi tại Trenton cũng nâng cao thanh danh của Washington, thể hiện tài dụng binh của ông.

Trước đó Quân đội Lục địa đã bị quân Anh đánh tan ở New York và phải triệt thoái qua New Jersey để mà đến Pennsylvania. Sĩ khí của quân Mỹ bị sa sút; để kết thúc năm 1776 trong vinh quang, George Washington—Tổng tư lệnh của Quân đội Lục địa—đã lập kế hoạch vượt qua sông Delaware vào đêm Giáng sinh và bao bọc đồn binh Hessen.

Do con sông bị đóng băng và thời tiết khắc nghiệt, đợt băng qua sông này trở nên trắc trở. Hai đội tàu không thể vượt sông, buộc Washington và 2.400 binh sĩ của ông phải tự mình tập kích quân Hessen. Quân Mỹ nam tiến suốt  về Trenton. Khi ấy, quân Hessen bỏ lơ việc bố phòng, vì nghĩ rằng quân Mỹ chẳng thể nào tiếp giáp được họ, và không cử lính canh gác lúc rạng đông. Sau khi làm lễ Giáng sinh, họ ngủ thiếp đi. Quân đội của Washington đã đánh úp họ, và, trước khi quân đội Hessen có thể kháng cự, họ đã bị tóm gọn. Đây là một thắng lợi toàn diện của quân đội Mỹ. Hầu hết 2/3 lực lượng đồn binh bao gồm 1.500 người này trở thành tù binh của quân Mỹ, và chỉ còn có một số tàn binh bỏ chạy qua Assunpink Creek.

Bất chấp quân số tham chiến ít ỏi trong trận này, chiến thắng của người Mỹ đã khuyến khích sự phát triển của phong trào Cách mạng của 13 thuộc địa Anh. Với cơ may thắng lợi nhỏ nhoi trong tuần trước, lực lượng của họ đã dường như sắp sửa đổ vỡ. Thắng lợi vang dội này đã khiến cho các chiến sĩ phục vụ lâu hơn và thu hút tân binh cho lực lượng Cách mạng. Không những gỡ nhục, người Mỹ đã lấy được nhiều chiến lợi phẩm quý báu. Đại thắng này cũng khiến cho quân đánh thuê Hessen không còn là mối đe dọa cho người Mỹ nữa. Không lâu sau đó, Washington đánh thắng quân Anh trong trận Princeton, và chiến thắng này cùng với trận Trenton đã cổ động quân dân Mỹ tiếp tục chiến đấu. Cả hai chiến thắng này đều đập tan hy vọng của thực dân Anh và đưa lợi thế trong chiến cuộc xoay hẳn sang phía người Mỹ.

Diễn biến
Vào đêm Noel lãnh giá năm 1776, George Washington đưa tàn quân của ông qua vùng Delaware. Đội quân lúc này của ông rất thảm hại, kiệt sức và thiếu lương thực vì bị hao tổn nhiều ở những trận trước. Tuy nhiên, Washington vẫn mở một đợt tấn công bất ngờ vào quân lính Hessian đang chiếm giữ Trenton, New Jersey.

Chỉ huy quân Hessian là Đại ta Johann Rall, đêm đó đang dự tiệc Giáng sinh. Ông không tin rằng đội quân khai phá thuộc địa hỗn đọn kia dám tấn công, ông đã nói trước ngày diễn ra cuộc chiến rằng: "Bọn nhà quê ngu ngóc đó sẽ không dám tấn công chúng ta". Gần nữa đêm, một nông dân địa phương - người ủng hộ quân Anh - đến mang theo một tin khẩn về cuộc tấn công. Người hầu nhận tin và đưa cho Rall nhưng ông không muốn làm gián đoạn ván bài của mình và nhét vào túi không đọc và quên đi mất.

Sáng ngày hôm sau, Washington và đội quân khốn khổ vì thiếu ngủ của mình vẫn quyết định tấn công. Thuốc súng bị ẩm đến mức không nổ được, vì vậy họ dùng lưỡi lê để đánh giáp lá cà. Quân Hessian đang say lảo đảo nhận được món quà Giáng sinh đầy bất ngờ - thực tế họ hoàn toàn bị áp đảo.

kết quả
Trong trận chiến Trenton, 900 quân Hessian bị bắt làm tù binh và Đại ta Rall bị thường nặng. Khi bác sĩ cắt quần áo để điều trị vết thương cho ông, họ thấy tờ tin nhắm rơi khỏi túi. Đó là tin báo về cuộc tấn công của Washington. Giá như Rall dành chút thời gian đọc nó thì ông đã sống để thấy quan Mỹ thất bại như thế nào và Washington sẽ là tù binh của ông.

Trước khi chết, Đại ta Rall có dịp nhìn lại mẫu tin nhắn lẽ ra đã làm đảo lộn tình thế. Ông nói trong đau khổ: "Giá như ta đọc nó thì đã không có kết cục bi thảm thế này".

Ý nghĩa
Trận chiến thắng Trenton của Washington là một trận chiến thắng quyết định vô cùng quan trọng cho toàn cục, vì đây là trận thắng hiếm hoi khi toàn quân thuộc địa đã rệu rã trong hàng loạt trận thua trước đó, nó cổ vũ mạnh mẽ cho quân thuộc địa đi đến những trận chiến tiếp theo. Nó cho các vị chỉ huy quân Anh trên toàn thuộc địa Bắc Mỹ biết rằng  "bọn nhà quê ngu ngóc"  - cách Đại tá Roll gọi quân thuộc địa - không phải là một đội quan đơn giản. Không lâu sau đó, Washington đánh tan nát quân Anh trong trận Princeton, phát huy đại thắng Trenton mà cổ động quân và dân tiếp tục chiến đấu. Cả hai chiến thắng này đều gia tăng thanh thế của Washington và đập vỡ hy vọng của thực dân Anh, đưa lợi thế trong chiến cuộc xoay hẳn sang phía người Mỹ.

Xem thêm
 New Jersey trong cuộc Cách mạng Mỹ
 Trận Princeton

Chú thích

Tham khảo

 Paul S. Boyer, Clifford Clark, Sandra Hawley, Joseph F. Kett, Andrew Rieser, The Enduring Vision: A History of the American People: to 1877, Cengage Learning, 05-01-2009. ISBN 0547222815.
 Spencer Tucker, Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict, ABC-CLIO, 11-11-2010. ISBN 1598844296.

 James L. Mooney, Dictionary of American Naval Fighting Ships, V. 7: T-V, Government Printing Office, 1981. ISBN 0160020387.

Hoa Kỳ năm 1776
Xung đột 1776
Trận đánh trong Cách mạng Mỹ
Trận đánh liên quan tới Hesse-Kassel
Trận Trenton
Trận Trenton
New Jersey 1776


title: Đường cao tốc A1 (Pháp)

text:
Đường cao tốc A1 là một đường cao tốc kết nối các thành phố của Pháp nằm giữa Paris và Lille. Nó cũng được gọi là "đường cao tốc phia Bắc" (tiếng Pháp: "Autoroute du Nord") hoặc "đường cao tốc Paris – Lille" (tiếng Pháp: "Autoroute Paris – Lille"). Khởi công từ năm 1950 ở giữa Lille và Carvin, đường cao tốc được hoàn thành vào năm 1967; đây là tuyến đường cao tốc đầu tiên nối Paris với một đô thị lớn của Pháp.

Dài 211 km, đường cao tốc phục vụ phần ngoại ô phía Bắc Paris, đáng chú ý như Stade de France, Le Bourget, sân bay Paris-Charles-de-Gaulle và công viên giải trí Astérix. Tiếp đến, nó đi ngang vùng Picardie, song song với LGV Nord (tuyến đường sắt cao tốc phía Bắc), mà không gặp trực tiếp các thành phố lớn của khu vực này.

Ở giữa lộ trình, đoạn giữa Amiens và Saint-Quentin, cách Paris 120 km ở khu vực Ablaincourt-Pressoir, A1 giao nhau với đường cao tốc A29. Hai mươi cây số sau đó, A1 chia tách và cho ra đời đường cao tốc A2 (được gọi là Paris – Bruxelles). A1 tiếp tục hướng đến Lille, giao nhau với đường cao tốc A26 hướng Calais, tiếp đó là với đường cao tốc A21 hướng Douai và Lens; nó tiếp tục đến Villeneuve-d'Ascq nhờ vào đường cao tốc A22. Cuối cùng, tại điểm đến ở Lille, A1 giao nhau với đường cao tốc A25 hướng Dunkerque.

Lịch sử

Thập niên 1930: Các dự án khác nhau
Tại đại hội quốc tế lần đầu tiên về đường cao tốc diễn ra tại Genève từ ngày 31 tháng 8 đến ngày 2 tháng 9 năm 1931, một kỹ sư của Trường cầu đường quốc gia mô tả một đường cao tốc đi từ Le Bourget đến Lille với một chỗ rẽ về hướng Calais ở phần trên của Breteuil. Tuyến đường này sẽ có chiều dài  km, trong đó có  km trên đoạn chung. Dựa theo các tính toán, dự án đường cao tốc của vị kỹ sư này sẽ có chi phí 330 triệu franc cho  km tuyến đường nối Paris và Lille, tương đương  franc cho một cây số.

Trong dự án Prost, tuyến đường phía Bắc này phục vụ chủ yếu để kết nối Paris với sân bay Paris-Le Bourget. Tuyến đường này bắt đầu từ phía đông sân bay, trên quốc lộ 2 để băng qua La Courneuve, Saint-Ouen và đi vào cửa ô Maillot, ở phía Tây Paris. Tuyến cao tốc này cũng sẽ có thể nhận được luồng phương tiện đến từ Bỉ hoặc miền Bắc nước Pháp bởi các quốc lộ 2 và 17.

Thập niên 1950–1960: Xây dựng và khánh thành đường cao tốc
Việc khởi công một "tuyến cao tốc phía Nam Lille" đã diễn ra vào tháng 9 năm 1950  trên các công sự cũ của Lille và Carvin. Vào thời điểm này, chỉ có một phần A13 đã được thực hiện tại Pháp. Việc thi công kết thúc vào ngày 15 tháng 10 năm 1954; đường cao tốc được khánh thành vào chín ngày sau đó, bởi Jacques Chaban-Delmas, bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, và được mở cửa lưu thông vào ngày 15 tháng 11. Tuyến đường này được nối dài đến ga Lille-Flandres vào năm 1954, đến Grand Boulevard vào năm 1960 và đến quốc lộ 17 vào năm 1962.

Trong dự tính ban đầu là A1 sẽ kết thúc ở Cửa ô Paris tại Saint-Denis, tuy nhiên nó đã được quyết định việc nối dài đến đại lộ vành đai vào năm 1960 qua khu Bel-Air, đã bị phá hủy một phần vào dịp này, rồi qua đồng bằng Saint-Denis. Việc thi công của tuyến đường này theo hướng Paris được thực hiện từ năm 1961, qua các đoạn Saint-Denis – Paris (cửa ô Chapelle), rồi Le Bourget – Saint-Denis, việc mở cửa lưu thông giữa Saint-Denis và cửa ô Chapelle được thực hiện vào ngày 17 tháng 12 năm 1965. Phần phía nam trên đại lộ Wilson đã được xây dựng trong một rãnh 6 mét để có thể đi bên dưới các cây cầu đường sắt,  m đất sử dụng đặc biệt cho việc quy hoạch công viên Georges-Valbon. Việc mở rộng A1 sau đó bị Chính phủ từ chối, điều này đẩy nhanh sự suy giảm chất lượng sống và việc đóng cửa các cửa hàng kinh doanh trên đại lộ. Việc mở rộng chỉ được thực hiện vào thời điểm xây dựng Stade de France.

Năm 1958, đoạn giữa Carvin và Gavrelle được thực hiện. Ngày 30 tháng 12 năm 1964, Marc Jacquet, bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, khánh thành 35 km các làn đường đã xây xong, giữa Senlis và Le Bourget, những làn đường trả phí đầu tiên ở Pháp và phải phục vụ sân bay mới Roissy. Đoạn giữa Senlis và Roye được khánh thành vào ngày 29 tháng 11 năm 1965 bởi Marc Jacquet, và đây là thời điểm mà tuyến cao tốc này có tên A1. Tuyến đường này kết thúc bằng việc mở các đoạn nối Roye với Bapaume vào ngày 16 tháng 12 năm 1966, rồi Bapaume với Fresnes-lès-Montauban vào ngày 29 tháng 11 năm 1967. René Chopin, chủ tịch SANEF, công ty quản lý việc bảo trì đường cao tốc, công bố sau đó rằng việc thi công đường cao tốc phía Bắc có tổng chi phí là  triệu franc. Ngay khi hoàn thành, đường cao tốc A1 là đường bộ Pháp tập trung được lượng lưu thông hàng hóa quan trọng nhất, và một lượng lưu thông của  phương tiện mỗi ngày được quan sát tại trạm thu phí Fresnes-lès-Montauban. Đây là tuyến đường cao tốc đầu tiên nối Paris với một đô thị lớn của Pháp.

Thập niên 2000–2010: Hiện đại hóa và cải thiện mạng lưới
Từ đầu năm 2008, trong khu vực Île-de-France, cao tốc A1 (cũng như A15, A115 và một phần của RN 184) không còn được chiếu sáng sau nạn trộm cắp cáp. Đoạn duy nhất trên cao tốc A1 vẫn được chiếu sáng sau nạn trộm cắp là cầu cạn ngay trên kênh Saint-Denis.

Kể từ ngày 22 tháng 4 năm 2009, một làn thử nghiệm dành riêng cho taxi và xe buýt đã được thiết lập trên đoạn cao tốc giữa sân bay CDG và Paris.

Giữa Carvin và Lesquin, đoạn cao tốc A1 đã được phục hồi trong mùa hè các năm 2011, 2012 và 2013.

Các trạm thu phí tại Chamant và Fresnes-lès-Montauban đã được cải tạo lại vào năm 2013.

Miêu tả

Các đặc điểm

Đường cao tốc A1 kết nối cửa ô Chapelle trên đại lộ vành đai Paris đến đường cao tốc A25 và đến quốc lộ 356 tại phần trên của Lille. Chiều dài của nó là 211 km. Đây là đường cao tốc bận rộn nhất của Pháp.

Nó được cấp cho Công ty đường cao tốc Bắc và Đông Pháp (SANEF) trên phần đường trả phí đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2032. Đoạn cao tốc A1 giữa nút giao của đường cao tốc A21 và quốc lộ 356 là một phần của Ban quản lý đường giao thông liên tỉnh khu vực phía Bắc.

Đường cao tốc A1 cũng là:
Tuyến E19 từ 01 Nút giao Cửa ô Chapelle đến nút giao với A2;
Tuyến E15 từ nút giao A1/A3/A104 đến nút giao A1/A26;
Tuyến E17 từ nút giao A1/A26 đến 21 Lille;
Tuyến E42 từ nút giao A1/A27 đến nút giao A1/A25.

Đài radio Sanef 107.7 phủ sóng trên toàn bộ đường cao tốc.

Các lối ra
Ghi chú chữ viết tắt của các loại đường:
A (autoroute): Đường cao tốc
E (route européenne): Đường châu Âu
N hay RN (route nationale): Quốc lộ
D hay RD (route départementale): Tỉnh lộ

 Nút giao Đại lộ vành đai Paris/A1 + 1: Paris-trung tâm, Paris-Cửa ô Chapelle

 2 chiều x 4 làn

 Hầm đường bộ Landy (1357 m)
2: Saint-Denis-trung tâm, Saint-Ouen, Saint-Denis-Pleyel, Stade de France, hướng A86 (Versailles), hướng A15 (Cergy-Pontoise) bởi RN 410
3: Pierrefitte-sur-Seine, Villetaneuse, Saint-Denis-trường đại học, Saint-Denis-Cửa ô Paris bởi RN 401
4 a: Stains, Garges-lès-Gonesse bởi RN 301
4 b: La Courneuve
 Khu vực dịch vụ tại La Courneuve (cả hai chiều)
 Nút giao A86/A1 (từ/hướng Lille): Nanterre
5: Le Blanc-Mesnil, Paris-Cửa ô Villette, La Courneuve, Drancy, Le Bourget
 Nút giao A3/A1 (Bobigny, Drancy, Aulnay-sous-Bois, Lyon, A86 hướng A4, Paris-Cửa ô Bagnolet)

 2 chiều x 3 làn

 Nút giao A104/RD170/A1 (Bởi A104: Soissons, Lyon, Metz-Nancy, Marne-la-Vallée, Meaux và bởi RD170: Gonesse, Sarcelles)

6  Nút giao A3/A1: Sân bay CDG, Louvres, Goussainville, Roissy-en-France, Khu công nghiệp Bắc Paris 2 bởi RD 902a và Trung tâm thương mại Aéroville

 Nút giao N104/A1: Amiens, Cergy-Pontoise, Senlis, Louvres, Goussainville (nút giao thông đang được tiến hành)

Bắt đầu đoạn đường trả phí. Chỉ có lối vào công viên giải trí Astérix là miễn phí.

 Khu vực nghỉ ngơi tại Chennevières-lès-Louvres (chiều Lille-Paris)
 Khu vực nghỉ ngơi tại Villeron (chiều Paris-Lille)
 Khu vực dịch vụ tại Vémars-đông (chiều Paris-Lille), tại Vémars-tây (chiều Lille-Paris)
7: Chantilly, Survilliers, Ermenonville và Fosses
 Khu vực nghỉ ngơi tại Survilliers (cả hai chiều)
 Công viên giải trí Astérix
8: Senlis, Creil, Crépy-en-Valois, Meaux bởi RD 1324
 Trạm thu phí tại Chamant (hệ thống khép kín)
 Khu vực nghỉ ngơi tại Roberval-đông (chiều Paris-Lille), tại Roberval-tây (chiều Lille-Paris)
9: Pont-Sainte-Maxence, Compiègne-nam bởi RD 200
 Khu vực nghỉ ngơi tại Chevrières (chiều Paris-Lille), tại Longueil-Sainte-Marie (chiều Lille-Paris)
10: Compiègne-tây, Beauvais, Noyon, Clermont, Estrées-Saint-Denis, Arsy bởi RN 31
 Khu vực nghỉ ngơi tại Remy (chiều Paris-Lille), tại Rừng Arsy (chiều Lille-Paris)
11: Montdidier (chiều Paris-Lille) HOẶC  Khu vực dịch vụ tại Ressons-đông (chiều Paris-Lille) không thể vào lại cao tốc từ khu vực dịch vụ
 Khu vực dịch vụ tại Ressons-tây (chiều Lille-Paris)
11: Compiègne-bắc, Saint-Just-en-Chaussée, Montdidier bới RD 935 (chiều Lille-Paris)
 Khu vực nghỉ ngơi tại Tilloloy-đông (chiều Paris-Lille), tại Tilloloy-tây (chiều Lille-Paris)
12: Amiens, Roye, Chauny và Tergnier bởi RD 934
 Khu vực nghỉ ngơi tại Goyencourt-đông (chiều Paris-Lille), tại Goyencourt-tây (chiều Lille-Paris)
 Khu vực nghỉ ngơi tại Fonches-Fonchette (chiều Paris-Lille), tại Hattencourt (chiều Lille-Paris)
 Nút giao A29/A1 (Rouen, Saint-Quentin, Amiens, A26 / Reims)
13: Saint-Quentin, Péronne, Ga TGV Haute-Picardie bởi RD 1029
 Khu vực dịch vụ tại Assevillers-đông (chiều Paris-Lille), tại Assevillers-tây (chiều Lille-Paris)
 Khu vực nghỉ ngơi tại Feuillères (chiều Paris-Lille)
13.1: Albert và Péronne bởi RD 938 HOẶC  Khu vực nghỉ ngơi tại Maurepas (chiều Lille-Paris) không thể vào lại cao tốc từ khu vực nghỉ ngơi
 Nút giao A2/A1 (Liège, Bruxelles, Mons, Valenciennes, Cambrai)
 Khu vực nghỉ ngơi tại Beaulencourt (chiều Paris-Lille)
14: Bapaume, Albert bởi RD 930
 Khu vực dịch vụ tại Saint-Léger (chiều Lille-Paris)
 Khu vực nghỉ ngơi tại Croisilles (chiều Paris-Lille)
 Khu vực dịch vụ tại Wancourt-đông (chiều Paris-Lille), tại Wancourt-tây (chiều Lille-Paris)
15: Arras bởi RD 939
 Nút giao A26/A1 (Calais, Lyon/A5-A31, Metz/A4, Reims, Béthune)

 Trạm thu phí tại Fresnes-lès-Montauban (hệ thống khép kín)
16: Douai-trung tâm, Arras-trung tâm, Biache-Saint-Vaast, Vitry-en-Artois bởi RD 950
16.1: Hénin-Beaumont, Drocourt, Rouvroy bởi RD 40
17: Noyelles-Godault bởi RN 43
 Nút giao A21/A1 (Nút giao Hénin-Beaumont-Lens) (Lens, Hénin-Beaumont-bắc)
17.1: Khu phức hợp vận tải đa phương thức Delta 3 ở Dourges
18: Carvin, Libercourt, Oignies bởi RD 917
 Khu vực dịch vụ tại Phalempin (cả hai chiều)
19: Seclin bởi RD 549
20: Faches-Thumesnil, Sân bay Lille
 Nút giao A22/A1 (Gent, Roubaix, Villeneuve-d'Ascq/A27, Bruxelles)

2 chiều x 5 làn

 Nút giao A25/A1/RN 356 (Dunkerque, Lille-nam, La Madeleine), Đại lộ vành đai Lille

Các tác phẩm nghệ thuật
Một đoạn đường bên dưới cao tốc A1 dành cho các loài hươu đã được thiết lập trong rừng Ermenonville (Oise).

Các địa điểm nhạy cảm

Các lối vào và ra tại Lille thường rất khó lưu thông vào giờ cao điểm:
thoáng nhất từ/đến lối ra Carvin/Libercourt;
tệ nhất từ/đến nút giao Hénin-Beaumont-Lens giữa A1 và A21.
Đoạn cao tốc ở đây chỉ có 2x3 làn, ngoại trừ lối vào tại Lille có đến 2x5 làn giữa hai nút giao A1/A27 và A1/A25/đại lộ vành đai Lille.

Các lối vào và ra tại Paris cũng có tình trạng tương tự từ đại lộ vành đai đến lối ra Le Bourget và chiều ngược lại, thậm chí đến cả Villepinte (nút giao A1/A3/A104) vào cuối tuần.

Năm 1995, trên đoạn cao tốc giữa Roissy-en-France và Combles, lưu lượng của các phương tiện tiện ích bao gồm  xe tải hạng nặng, chiếm 25% tổng số phương tiện. Năm 2006, Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia (INSEE) liệt kê được  phương tiện mỗi ngày tại khu phức hợp vận tải đa phương thức Delta 3; tỷ lệ số xe tải hạng nặng không vượt quá 25%.

Năm 2006, ở hướng đi Lille, tình trạng giao thông rất dày đặc vào giờ cao điểm. Lưu lượng trung bình hàng ngày bao gồm trong khoảng  phương tiện tại Dourges và  tại Ronchin.

Du lịch

Các địa điểm có thể tham quan ở lân cận
Paris
Saint-Denis, Vương cung thánh đường Thánh Denis, Stade de France
Le Bourget, Musée de l'Air et de l'Espace, Công viên triển lãm hàng không
Roissy-en-France, Sân bay Paris-Charles-de-Gaulle
Công viên giải trí Astérix
Senlis, và rừng Halatte
Chantilly, Bảo tàng Condé, Bảo tàng Ngựa, Trường đua ngựa Chantilly
Ermenonville, Công viên Jean-Jacques-Rousseau – Vườn cảnh từ thế kỷ XVIII
Compiègne, Lâu đài Compiègne
Péronne, Bảo tàng lịch sử Grande Guerre
Arras
Carvin
Lille

Khi ra mắt đường cao tốc A1, lưu lượng giao thông vào các ngày cuối tuần giữa Corbie et Péronne đã tăng.

Các tỉnh, vùng đi qua
Île-de-France
Seine-Saint-Denis (93)
Val-d'Oise (95)
Hauts-de-France
Oise (60)
Somme (80)
Pas-de-Calais (62)
Nord (59)

Tác động
Năm 1961, trong lúc xây dựng đoạn cao tốc tại khu vực Artois (nay nằm trong vùng Pas-de-Calais), những người nông dân bị chiếm đất đã yêu cầu củng cố lại đất đai của họ. Điều này đã được chấp nhận ngay năm sau đó, trong điều luật bổ sung của luật định hướng nông nghiệp với hiệu ứng hồi tố.

Chú thích và tham khảo

Phụ lục

Các bài viết liên quan
Danh sách các đường cao tốc của Pháp
Đại lộ vành đai Paris và Lille
Tuyến đường châu Âu E15, E17, E19, E42

Liên kết ngoài
Lịch sử đường cao tốc A1
Đường cao tốc A1 trong Saratlas
Sơ đồ đường cao tốc A1 trên WikiSara
Trang chính của SANEF, đơn vị phụ trách bảo trì

Đường cao tốc Pháp


title: Yamashita Yoshitsugu

text:
Yamashita Yoshitsugu còn được gọi là Yamashita Yoshiaki (chữ Nhật: 山下 义 韶, sinh ngày 16 tháng 2 năm 1865 - ngày 26 tháng 10 năm 1935) là người đầu tiên đạt đai đỏ Judo (jūdan) của hệ phái Kodokan judo. Ông cũng là một nhà tiên phong trong việc truyền bá judo tại Hoa Kỳ và là sư phụ của tổng thống Mỹ Rudoven.

Tiểu sử
Yamashita đã được sinh ra tại Kanazawa, Ishikawa, Nhật Bản. Cha ông thuộc tầng lớp samurai. Khi còn bé, Yamashita được đào tạo võ thuật Nhật Bản truyền thống tại trường ryū Yōshin và Tenjin Shin'yō-ryū jujutsu. Tháng 8 năm 1884, ông gia nhập võ đường Kodokan judo của Jigoro Kano (嘉纳 治 五郎) và là thành viên 19 của trường này. Ông bắt đầu bằng cấp độ đai đen (Shodan) sau đó không ngừng thăng tiến sau đó trở thành tứ hộ pháp của trường cùng với Tsunejiro Tomita, Yokoyama Sakujiro, và Saigō Shiro. Trong những năm 1890, công việc của ông bao gồm giảng dạy judo tại Học viện Hải quân Đế quốc Nhật Bản và Đại học Đế chế Tokyo Imperial (đại học Tokyo hiện đại). Sau đó ông sang Mỹ và dạy Judo.

Tham khảo

Võ sư Nhật Bản
Sinh năm 1865
Mất năm 1935
Võ sư Judo


title: Trận Poitiers (1356)

text:
Trận Poitiers diễn ra giữa Vương quốc Anh và Vương quốc Pháp vào ngày 19 tháng 9 năm 1356, kết thúc với đại thắng thứ hai trong bốn chiến thắng vĩ đại nhất của Quân đội Anh trong suốt cuộc Chiến tranh Trăm Năm: Crécy (năm 1346), Poitiers (1346), Agincourt (1415) và Verneuil (1424). Thắng lợi quyết định này đã nêu bật lòng dũng cảm và tài dụng binh của Vương tử Edward nước Anh. Ngoài ra, trận đánh này còn là một trong những thắng lợi liên tiếp của quân Anh trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, trở nên một chiến công huyền thoại, và quân Anh đã thắng trận này nhờ phát huy lối đánh trong chiến thắng Crécy trước đó, góp phần làm nên niềm tự hào dân tộc Anh trong cuộc chiến. Qua đó, thắng lợi to lớn này được xem là nhờ có cung thủ và Bộ binh Anh. Bản thân vua Pháp cũng bị bắt sống trong trận này. Với ý nghĩa chính trị trọng đại, chiến thắng ấy đã góp phần buộc người Pháp phải cầu hòa vào năm 1360.

Vào ngày 8 tháng 8 năm 1356, con trưởng của vua Edward III là Edward (biệt hiệu là "Hắc vương tử"), phát động một cuộc tiến công tiêu thổ (chevauchée) về hướng Bắc từ căn cứ của quân Anh tại Aquitaine, nhằm giải nguy các lực lượng đồn binh của quân Đồng minh ở miền Trung nước Pháp, lại cũng để công kích và phá hủy làng mạc. Đợt xuất binh này của ông chỉ vấp phải sự kháng trả nhỏ nhoi, và quân Đồng minh Anh-Gascogne đã thiêu rụi rất nhiều thị trấn và cướp phá đất đai, cho đến khi họ kéo quân tới sông Loire tại Tours. Họ không thể nào chiếm được thành trì và cũng không thể đốt được thí trận này, do trời mưa lớn. Sự trì hoãn của ông đã khiến cho vua Pháp là Jean II rắp tâm truy đuổi và hủy diệt đoàn quân của Edward. Nhà vua khi ấy đang vây khốn Breteuil tại Normandie, dàn đội chính binh của ông tại Chartres về hướng Bắc thành Tours đang bị vây hãm, giải ngũ khoảng từ 15 nghìn - 2 vạn quân Bộ binh yếu kém của ông để gia tăng tốc độ của ba quân.

Sách lược của người Anh
Bởi vì Philippe của Navarre, người anh em của vua Charles của Navarre, đã lập một liên minh với nước Anh nên những lực lượng Anh mới được tuyển mộ vốn được dành cho các chiến dịch đang tiếp diễn ở xứ Bretagne đã được chuyển sang nằm dưới sự chỉ huy của Công tước Henry xứ Lancaster. Ngoài ra, Robert Knollys có 500 kỵ sĩ và 500 cung thủ trong quân đội Anh vốn đang hiện diện tại Bretagne, trong khi Philippe của Navarre thêm vào 100 kỵ sĩ người Norman của riêng ông. Lực lượng này hoàn toàn là kỵ binh đã xuất phát vào ngày 22 tháng 6 và một tuần sau đó đã đến được Pont-Audemer, nơi mà nhà vua Pháp đang tiến hành một cuộc bao vây. Sau đó Công tước Lancaster di chuyển về phía Breteuil, một lâu đài dễ bị tổn thương vốn được đồn trú bởi quân đội trung thành với Philippe của Navarre, đồng minh của ông ta. Ông tấn công các thị trấn Conches và Verneuil vốn đang nằm trong tay của người Pháp. Về mặt chiến lược thì các sự kiện này đã ngay lập tức tạo nền cho chiến dịch của Hoàng tử Đen ở miền trung và nam nước Pháp.

Vua Jean II của Pháp đã thu thập một đội quân để đối mặt với Công tước Lancaster, nhưng sau đó quân Anh đã tránh né một trận chiến vào ngày 9 tháng Bảy. Sau hai tuần hành quân vất vả người Anh đã đưa quân đội của họ vượt ra ngoài tầm với của người Pháp. Mặt khác các cuộc càn quét chevauchée của Công tước Lancaster di chuyển nhanh hơn so với các cuộc đột kích sau đó của Hoàng tử đen và do đó không gây quá nhiều thiệt hại. Tuy nhiên, nó cũng đã thành công trong việc chiếm lại những tòa lâu đài quan trọng và phá hủy một số vị trí mà đối phương đang nắm giữ đồng thời thu giữ được 2.000 con ngựa. Chỉ vài ngày sau đó Công tước Lancaster lại tiến hành một cuộc càn quét từ Brittany về phía nam và đây là một cuộc hành binh với hy vọng là sẽ hội binh được với lực lượng với Hoàng tử Đen.

Thậm chí có thể là ban đầu vua Edward III đã lên kế hoạch cho một chuyến viễn chinh thứ ba, có lẽ được dẫn dắt bởi chính cá nhân ông tại miền Bắc nước Pháp. Đây là một cuộc hành quân ở mức độ lớn đã lặp đi lặp lại bởi người Anh trong năm 1355. Tuy nhiên, một số nhà sử học lại cho rằng Công tước Lancaster không bao giờ thực sự có ý định hội binh với quân của với Hoàng tử đen và họ chỉ ra rằng vị Công tước này đã lui quân vào thời gian mà Hoàng tử đen chuyển hướng về phía nam. Tuy nhiên Công tước Lancaster vẫn sẵn sàng trợ giúp vị Hoàng tử này nếu thấy cần thiết. Hội binh lại với nhau họ có thể tạo nên một đội quân đủ mạnh để đánh bại vua Pháp trong một trận chiến. Như trong bản khế ước riêng của Hoàng tử đen tháng 7 năm 1355 đã công bố rằng:

Triển khai quân đội
Bất chấp nhiều khó khăn, Jean II quyết định rằng lúc này là thời gian để đánh một trận lớn, có lẽ ông đã không nhận ra rằng dự trữ hậu cần của đối phương đã xuống thấp như thế nào. Vì vậy, ông từ bỏ chiến thuật tấn công truyền thống của kỵ binh vốn đã thảm bại tại Crécy. Thay vào đó ông đã ra lệnh cho tất cả các kỵ sĩ đều phải bỏ ngựa trừ một đội kỵ binh tinh nhuệ gồm khoảng 500 kỵ sĩ thiết giáp, những người này có những con ngựa được thiết giáp và được lựa chọn bởi chính những vị Thống chế. Vai trò của họ có thể là để đánh tan các cung thủ Anh ngay ở lúc bắt đầu của trận chiến. Rất dễ gây nhầm lẫn khi Herald Chandos nói rằng số lượng 400 người được chọn có thiết kỵ được dẫn đầu bởi Guichard d'Angle và Eustache de Ribbemont, những người mà nhà Jean yêu cầu: "Không được chùng xuống, chú ý tấn công có hiệu quả để phá vỡ trận tuyến của đối phương. Có lẽ về mặt vật lý những hiệp sĩ đã dẫn đầu những cuộc tấn công trong khi Clermont và Audrehem nắm quyền chỉ huy, hoặc có lẽ D'Angle và De Ribbemont chỉ huy những kỵ sĩ có ngựa bọc thép này."

Những kỵ sĩ khác giống như lực lượng bộ binh đi ngựa, đã gửi ngựa của mình ở lại phía sau. Họ vẫn sẽ phải tấn công ngược lên phía trên, những người ở phía nam của trận địa sẽ phải đối mặt với một sườn đồi khá dốc. Khi các kỵ sĩ Pháp chuẩn bị chiến đấu như bộ binh, họ phải cắt ngắn những cây thương của họ đi khoảng dưới hai mét và cởi bỏ đinh thúc ngựa. Nhà vua theo báo cáo được vũ trang với một chiến rìu chiến và cũng phải xuống khỏi con ngựa màu trắng của mình, ông mặc trang phục kiểu "Áo giáp của Hoàng gia" hoặc một loại áo choàng mà 19 hiệp sĩ khác cũng mặc để tránh việc ông trở thành một mục tiêu bị nhận biết quá dễ dàng.

Vị nguyên soái Clermont chỉ huy đội kị binh ở bên trái và được hỗ trợ bởi một số kỵ sĩ xuống ngựa dưới sự chỉ huy của Nguyên soái Gautier de Brienne. Hầu hết những binh sĩ đồng minh người Đức nằm dưới sự chỉ huy của Công tước Saarbrück, Nido và Nassau cũng dường như cũng tham gia tấn công ở sườn bên trái để hỗ trợ cho Thống chế Clermont Marshal. Thống chế Audrehem và Lord Douglas chỉ huy đội kị binh Pháp ở bên phải. Vai trò của đa số các tay nỏ Pháp là không rõ ràng, mặc dù vị trí sau này của họ cho thấy rằng họ khai hỏa để hỗ trợ cuộc tấn công của kỵ binh Pháp ở cánh phải, có lẽ hy vọng để bắn trả vào một số lớn các cung thủ có tăng cường ở cánh trái của người Anh. Như Froissart đã nói:

Ngày chủ nhật quân đội Anh-Gascogne tăng cường phòng thủ, có những lời xì xầm, trách cứ ngày càng loang rộng về quyết định lúc đầu của Hoàng tử đen về việc để lại phía sau quá nhiều người để phòng thủ xứ Gascogne. Người Anh cũng không thể rời khỏi vị trí của họ mặc dù người và ngựa của họ có thể đến được sông Miosson. Theo Chandos Herald, trong đêm trước khi trận chiến nổ ra đã có giao tranh và người Anh đã không được ngủ nhiều.

Sau trận chiến

Sau các vụ tàn sát của trận đánh viên Thị trưởng của Poitiers tuyên bố cầu nguyện cho nhà vua bị bắt tù binh và cấm việc cử hành các lễ hội. Về phía nam, ở vùng Languedoc, États Generaux cấm đeo vàng, bạc, ngọc trai, trang trí áo choàng và đội mũ trong một năm. Người ta thấy ngay lập tức và rõ ràng là trận chiến Poitiers là một thảm họa cho nước Pháp. Nhà sử học Froissart đã lên những tổng kết về thảm họa này. Ông cho rằng, khoảng 6.000 người ở tất cả các cấp đã thiệt mạng, bao gồm 500-700 hiệp sĩ và hộ sỹ. Theo ứớc tính hiện đại thì số thương vong là khoảng gần 3.000. Nhiều hiệp sĩ Pháp không thể được xác định danh tính bởi vì những người tham của cải đã lột bỏ quần áo của họ trước khi viên sĩ quan phụ trách điểm kiểm đi khắp chiến trường để xác định những người thiệt mạng. Chỉ dường như việc "xác định theo số lớn" đã được tiến hành qua việc chôn cất. Những tử thi còn lại bị bỏ thối cho đến tháng 2 sau khi những gì còn lại của họ được chôn trong một chiếc hố bên cạnh nhà thờ Dòng Phanxicô tại Poitiers.

Khi tin tức về chiến thắng đến được nước Anh, theo Froissart: Có lễ hội lớn, lễ tạ ơn trang trọng được tổ chức ở tất cả các nhà thờ và pháo hoa được bắn ở tất cả các thị trấn và làng quê. Gần như bị lãng quên giữa những lễ mừng nói chung, cuộc hành quân kém thành công của Công tước Lancaster ở tây bắc nước Pháp đã trở thành một cuộc rút lui đến Bretagne sau khi không thể vượt qua sông Loire. Sau đó Lancaster, vốn là Trung úy của vua Anh tại Bretagne, đã bằng lòng với việc chiếm được một số những lâu đài khác nhau ở Normandie, một số đã được bán lại cho người Pháp với những khoản tiền lớn. Khi ông nghe nói về trận Poitiers, Công tước Lancaster đã trở lại Anh cùng với Philippe de Navarre, người đã được chỉ định làm Trung úy của vua Edward III ở vùng Normandie, để Sir Geoffrey de Harcourt ở lại phụ trách các lực lượng Anh ở miền bắc nước Pháp.

Sau trận Poitiers nhiều người Anh cảm thấy họ có thể lấy được bất cứ thứ gì họ muốn có của người Pháp, và mặc dù Hiệp ước Brétigny đã làm giảm bớt những đòi hỏi cực đoan hơn nữa của người Anh, nó lại duy trì một thảm họa cho chế độ quân chủ Pháp. Mặt khác việc sợ rằng người Pháp sẽ học tập chiến thuật trường cung của Anh dẫn đến việc họ cấm xuất khẩu cây trường cung và mũi tên trong các năm 1357 và 1369. Năm 1365 thì chính bản thân các cung thủ đã bị cấm rời khỏi nước Anh mà không có một giấy phép của Hoàng gia. Tại nước Pháp, tình trạng khẩn cấp chung đã được công bố với lệnh triệu tập của arrière ban après bataille. Một lá thư còn sót lại vốn được gửi từ Bá tước d'Armagnac, tướng của Jean II ở vùng Languedoc, đến các thị trấn trong vùng của ông ta và công bố về sự thất bại cùng với việc bắt giữ vua Jean II:

Nhận định
Xét trên rất nhiều khía cạnh, chiến dịch Poitiers cũng giống như các cuộc tấn công chevauchée lớn khác của người Anh, chúng được tiến hành để tàn phá và chứng minh rằng vua Pháp không thể bảo vệ người dân của mình. Mục đích của nó là để phá hoại lòng trung thành với Hoàng gia Pháp, đặc biệt là lòng trung thành của các quý tộc địa phương có bất động sản bị tàn phá. Chức năng chính của nó không phải là để thu hút quân đội Pháp vào một trận chiến lớn, trong thực tế một cuộc đối đầu trên quy mô lớn sẽ bị từ chối nếu có thể. Trên quan điểm của Hoàng tử đen thì ông gần như chắc chắn không mong muốn phải đánh trận Poitier.

Trên thực tế các vấn đề về liên lạc và vận tải vốn hay xảy ra trong chiến tranh thời trung cổ có nghĩa là chiến dịch này có khoảng không gian ngắn ngủi và việc di chuyển phòng thủ chống lại các cuộc tấn công của quân Pháp chẳng hạn, phần lớn được tổ chức tại địa phương. Quân Anh cũng như hầu hết quân đội của các quốc gia châu Âu thời kỳ này, đã di chuyển theo đội hình ba đạo truyền thống gồm: "đạo tiền quân", "đạo trung quân" và "đạo hậu quân" với hai bên sườn của họ được bảo vệ bởi những kỵ sĩ và cung kỵ. Gần đây, Matthew Bennett cho rằng tầm quan trọng của thế thượng phong về hỏa lực của người Anh đã được phóng đại lên rất nhiều lần. Bennett không bị thuyết phục bởi ý tưởng rằng bằng mọi cách các cung thủ đã bắn tên vào kẻ thù của họ khi chúng đang đương đầu với các kỵ sĩ Anh được trang bị đầy đủ thiết giáp. Theo truyền thống quân sự của Anh thời Trung cổ thì họ thường bảo vệ phần phía trước quân đội của họ bằng cách sử dụng những chướng ngại vật tự nhiên hoặc nhân tạo. Hơn nữa, người Anh thường cảnh giác để tránh cận chiến. Các bằng chứng còn sót ở hiện tại đủ sức thuyết phục cho thấy rằng các cung thủ Anh thường được đặt ở các bên cánh. Như vậy để duy trì hiệu quả cao họ cần thiết phải cơ động, di chuyển xung quanh và giữa những trở ngại bảo vệ của họ. Do đó Bennett kết luận rằng vai trò chính của các cung thủ trường cung là bảo vệ các kỵ sĩ của họ cách tạo ra những trận mưa tên từ bên cánh.

Matthew Bennett cũng đã xem xét đội hình herce được sử dụng bởi các cung thủ Anh tại Poitiers và các nơi khác. Ông chỉ ra cách giải thích dễ hiểu cho đội hình này là nó tạo ra những chiếc răng hô vốn đã thực sự tạo ra những điểm yếu trong đội hình hình dòng của người Anh. Hơn nữa các cung thủ cũng không được trang bị để tự bảo vệ mình nếu kỵ binh thiết giáp hoặc các kỵ sĩ xuống chiến đấu trên bộ của đối phương tiến được đến gần và triển khai cận chiến.

Nhà sử học Froissart chỉ sử dụng thuật ngữ herce ba lần khác nhau trong những công trình rất đồ sộ của mình; một lần trong cuốn sử thi của ông mô tả về trận chiến Poitiers. Thuật ngữ này thường được dịch như là một "cái bừa", một dụng cụ lớn sử dụng trong nông nghiệp có hình chữ nhật với những chiếc "răng" nhô ra thường được sử dụng để khai hoang, cầy xới một mảnh đất. Nhưng ngay cả với ý nghĩa này thì từ herce cực kỳ hiếm khi được sử dụng trong văn học thời Trung cổ, do đó, tại sao Froissart lại sử dụng nó khi đang cố gắng để minh họa những gì mà có thể ông coi là một sự bất thường về đội hình quân sự? Những nghĩa khác của thuật ngữ herce hoặc herse bao gồm một loại "candelabrum", đây có lẽ là một chiếc vòng được làm bởi gai và các ngọn nến, và con nhím vốn có rất nhiều những chiếc-lông nhọn hoắt. Tuy nhiên có thể là tất cả những cố gắng giải thích này đều có vẻ không hoàn toàn chuẩn xác. Phía nam của dãy núi Pyrenees, trong bán đảo Iberia, nơi mà có lẽ Froissart đã khai thác nhiều nguồn cung cấp tin tức về các trận đánh của người Anh, Pháp và Gascon. Có nhiều khả năng đây là bắt nguồn thuật ngữ quân sự herce. Ở đây, một vài thập kỷ trước khi xảy ra trận chiến Poitiers, một nhà quý tộc Tây Ban Nha tên là Don Juan Manuel đã biên soạn trong tác phẩm Libro de los Estados, một cuốn sách nhiều chương của ông về chiến thuật quân sự. Cuốn sách này có đề cập đến một đội hình được gọi là Haz nghĩa đen có nghĩa là một "gói" hoặc "bó". Mặc dù Don Manuel đã viết về chiến tranh kỵ binh điển hình ở Bán đảo Iberia, ông vẫn coi như là Haz chủ yếu là để phòng thủ, đây là đội hình mà trong đó những chiến binh tham chiến đứng gần nhau hơn lúc bình thường.

Chú thích

Tham khảo
Belloc, Hilaire (1913). Poitiers, London: H. Rees. Via Internet Archive.

 Philip Smith, A smaller history of England, from the earliest times to the year 1868, J. Murray, 1870.
 Christopher Rothero, The armies of Agincourt, Osprey Publishing, 23-07-1981. ISBN 0-85045-394-1.
 Robert Cowley, Geoffrey Parker, The Reader's Companion to Military History, Houghton Mifflin Harcourt, 10-07-2001. ISBN 0-618-12742-9.
 Jeffery L. Irvin (Jr), The University of Toledo, Paradigm and Praxis: Seventeenth-century Mercantilism and the Age of Liberalism, ProQuest, 2008. ISBN 1-109-01769-3.

Liên kết ngoài

 http://www.archive.org/stream/chronicleromance00froiuoft#page/n1/mode/2up
On The Hundred Years War, a primary source written by Jean Froissart
Great Battles: The Battle of Poitiers (myArmoury.com article)

Trận 1356
Poitiers 1356
Xung đột 1356
Trận đánh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Trận đánh liên quan tới Pháp
Những trận đánh lớn trong lịch sử
Lịch sử Poitiers
Xung đột năm 1356


title: Chiến dịch Loire (1429)

text:
Chiến dịch Loire hay đôi khi còn gọi là Chiến dịch của Jeanne d'Arc là một chiến dịch của cuộc Chiến tranh Trăm Năm diễn ra từ cuối năm 1428 đến năm 1429, với hai phe tham chiến là Vương quốc Pháp và Vương quốc Anh. Nó bắt đầu bằng trận vây hãm Orléans và kết thúc trận Patay. Chiến dịch Loire là một chiến thắng quyết định đối với người Pháp và là một bước ngoặt của cuộc chiến tranh Trăm Năm: Pháp từ phía bị động yếu thế đã tiến lên giành thế chủ động và cuối cùng giành chiến thắng chung cuộc vào năm 1453. Chiến dịch này cũng gắn liền với sự nghiệp huyền thoại của Jeanne d'Arc - người chỉ huy nó và cũng là vị nữ anh hùng dân tộc của nước Pháp.

Diễn biến

Giải phóng Orléans

Trận Jargeau

Trận Meung-sur-Loire

Trận Beaugency

Trận Patay

Ý nghĩa

Tham khảo

1429 in France
Battles of the Hundred Years' War
Joan of Arc
Conflicts in 1428
Conflicts in 1429
Xung đột năm 1429
Jeanne d'Arc
Xung đột năm 1428


title: Ong mật

text:
Ong mật hay chi ong mật (danh pháp khoa học: Apis) họ Ong mật (Apidae) trong bộ Cánh màng (Hymenoptera) bao gồm những loài ong có đời sống xã hội và bản năng sản xuất mật ong. Con ong cho mật thuộc giống Apis (Apis mellifera, Apis cerana Fabr, Apis ligustica, Apis sinensis,...) hoặc các giống Maligona, Trigona,... đều thuộc họ ong (Apidae). Ong mật còn gọi là ong khoái, to con hơn, đốt đau, tổ thường ở các hốc cây, hốc đá, có thể bắt về nuôi được để lấy mật.

Đặc điểm
Trong một đàn có ong chúa, ong đực và ong thợ. Ong chúa có thân dài 20 – 25 mm. Cánh ngắn, kim châm ngắn. Ong đực: thân dài 15 – 17 mm. Không có ngòi châm, cánh lớn. Ong đực chỉ có một tác dụng là giao phối với chúa tơ. Ong thợ: là những con ong cái mà bộ phận sinh dục bị thoái hoá, không có khả năng thụ tinh. Ong thợ thực hiện tất cả công việc của đàn ong: bảo vệ tổ, sản sinh sữa chúa để nuôi ấu trùng, hút mật hoa luyện thành mật ong.

Trong xã hội ong mật, một ít ấu trùng được chọn làm ong chúa và đa số còn lại làm ong thợ. Đối với ong mật, các enzym trong ruột của ong mật có khả năng hóa giải chất độc của loại thuốc trừ sâu thường được sử dụng để diệt ve trong tổ ong mật. Ong mật có lông trên mắt để chúng thu nhặt phấn hoa. Ong có 5 mắt - 3 mắt nhỏ trên đỉnh đầu và 2 mắt to ở phía trước. Một con ong cần phải tìm 4.000 bông hoa để tạo nên đủ một thìa mật ong

Về thiên địch, ngoài mối đe dọa từ vi rút (là nguyên nhân chính dẫn tới sự suy giảm của loài ong mật) và nấm độc, ong mật Bắc Mỹ còn gặp bị ruồi ký sinh biến thành xác chết biết bay đó là ruồi cái Apocephalus borealis tiêm trứng vào bụng nạn nhân. Ấu trùng ruồi sau khi ăn sạch phần cơ quan ở vùng ngực của ong sẽ đục khoét cơ thể sinh vật này và chui ra ngoài.

Nguồn gốc
Có ý kiến cho rằng, loài ong mật có tổ tiên ở châu Á, trái ngược với quan điểm trước đây cho rằng chúng xuất phát từ châu Phi. Với phương pháp phân tích gene để giải mã lịch sử tiến hóa của loài ong mật, loài ong mật (Apis mellifera) có dòng dõi cổ xưa là loài ong sống trong các hố hốc. Những con ong cổ đại này xuất thân từ châu Á khoảng 300.000 năm trước đây sau đó lan rộng sang châu Âu và châu Phi. Cây tiến hóa xây dựng từ trình tự các bộ gene không ủng hộ quan điểm cho rằng ong mật có nguồn gốc từ châu Phi. Số lượng ong mật đã và đang chịu ảnh hưởng của hiện tượng biến đổi khí hậu. Ong mật là loài côn trùng thụ phấn hàng đầu, ít nhất một phần ba số lượng thực phẩm con người sử dụng hàng ngày là sản phẩm cây trồng được thụ phấn bởi loài ong.

Chú thích

Liên kết ngoài

Côn trùng thụ phấn