title: Ptinus latus

text:
Ptinus latus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus levantinus

text:
Ptinus levantinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Sahlberg miêu tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus lederi

text:
Ptinus lederi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus lemoldes

text:
Ptinus lemoldes là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Walker miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus leprieuri

text:
Ptinus leprieuri là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus libanicus

text:
Ptinus libanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus litoralis

text:
Ptinus litoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus longivestis

text:
Ptinus longivestis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus longus

text:
Ptinus longus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Olliff miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus maculithorax

text:
Ptinus maculithorax là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus maculosus

text:
Ptinus maculosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Abeille de Perrin miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus madoni

text:
Ptinus madoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus maorianus

text:
Ptinus maorianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Brookes miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus martinezi

text:
Ptinus martinezi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Escalera miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus martini

text:
Ptinus martini là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus mediodenvdatus

text:
Ptinus mediodenvdatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus medioglaber

text:
Ptinus medioglaber là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus meisteri

text:
Ptinus meisteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus merkli

text:
Ptinus merkli là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus mexicanus

text:
Ptinus mexicanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus micans

text:
Ptinus micans là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Brenske & Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus microscopicus

text:
Ptinus microscopicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus minimus

text:
Ptinus minimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus mitchelli

text:
Ptinus mitchelli là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fisher miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus montanus

text:
Ptinus montanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Escalera miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus multifasciculatus

text:
Ptinus multifasciculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus multimculatus

text:
Ptinus multimculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus murinus

text:
Ptinus murinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được White miêu tả khoa học năm 1840.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus natalensis

text:
Ptinus natalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus nigerrimus

text:
Ptinus nigerrimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus nigricolor

text:
Ptinus nigricolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus nigripennis

text:
Ptinus nigripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Comolli miêu tả khoa học năm 1837.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus nikitanus

text:
Ptinus nikitanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Brenske & Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus niveicollis

text:
Ptinus niveicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus niveonotatus

text:
Ptinus niveonotatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus nobilis

text:
Ptinus nobilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus obesus

text:
Ptinus obesus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được P. H. Lucas miêu tả khoa học năm 1849.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus obliquefasciatus

text:
Ptinus obliquefasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus obscuricollis

text:
Ptinus obscuricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus obscuripes

text:
Ptinus obscuripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus ocularis

text:
Ptinus ocularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus oertzeni

text:
Ptinus oertzeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus oneili

text:
Ptinus oneili là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus paulonotatus

text:
Ptinus paulonotatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus paulopictis

text:
Ptinus paulopictis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus pedestris

text:
Ptinus pedestris là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Blair miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus pellitus

text:
Ptinus pellitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus perplexus

text:
Ptinus perplexus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Mulsant & Rey miêu tả khoa học năm 1868.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus perrini

text:
Ptinus perrini là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus peyroni

text:
Ptinus peyroni là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus phlomidis

text:
Ptinus phlomidis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus plagiatus

text:
Ptinus plagiatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus podolicus

text:
Ptinus podolicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Iablokoff-Khnzorian & Karapetyan miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus posticatus

text:
Ptinus posticatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus priminidi

text:
Ptinus priminidi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Spilman miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus prolixus

text:
Ptinus prolixus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus quadrimaculatus

text:
Ptinus quadrimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Melsheimer miêu tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus raffrayi

text:
Ptinus raffrayi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus reedi

text:
Ptinus reedi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus reitteri

text:
Ptinus reitteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus riveti

text:
Ptinus riveti là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus rubricollis

text:
Ptinus rubricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus ruficapillus

text:
Ptinus ruficapillus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus rufipes

text:
Ptinus rufipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1790.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus rufolimbatus

text:
Ptinus rufolimbatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus rufus

text:
Ptinus rufus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Brullé miêu tả khoa học năm 1832.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus rugosicollis

text:
Ptinus rugosicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus rugosithorax

text:
Ptinus rugosithorax là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus ruspolli

text:
Ptinus ruspolli là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus sanninensis

text:
Ptinus sanninensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus schatzmayeri

text:
Ptinus schatzmayeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus schlerethi

text:
Ptinus schlerethi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus scutellarls

text:
Ptinus scutellarls là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1851.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus semibrunneus

text:
Ptinus semibrunneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus semiobscurus

text:
Ptinus semiobscurus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus semirufulus

text:
Ptinus semirufulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus separatus

text:
Ptinus separatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus sericans

text:
Ptinus sericans là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus silvestrii

text:
Ptinus silvestrii là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus speciosus

text:
Ptinus speciosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus spinicollis

text:
Ptinus spinicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Solier in Gay miêu tả khoa học năm 1849.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus spissicornis

text:
Ptinus spissicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Abeille de Perrin miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus spitzyi

text:
Ptinus spitzyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được A. Villa & G. B. Villa miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus squamulosus

text:
Ptinus squamulosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus strangulatus

text:
Ptinus strangulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus suarezicus

text:
Ptinus suarezicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus subaeneus

text:
Ptinus subaeneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter in Brenske & Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus subfasciatus

text:
Ptinus subfasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus submetallicus

text:
Ptinus submetallicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus sulcatus

text:
Ptinus sulcatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Solier in Gay miêu tả khoa học năm 1849.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus suturalis

text:
Ptinus suturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được White miêu tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus swaneticus

text:
Ptinus swaneticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus syriacus

text:
Ptinus syriacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus tarsalis

text:
Ptinus tarsalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter in Brenske & Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus tauricus

text:
Ptinus tauricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Brenske & Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus tesselatus

text:
Ptinus tesselatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Gorham miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus testaceipes

text:
Ptinus testaceipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus texanus

text:
Ptinus texanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus thomasseti

text:
Ptinus thomasseti là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Blair miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus timidus

text:
Ptinus timidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Brisout de Barneville miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus torretassoi

text:
Ptinus torretassoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus tuberculatus

text:
Ptinus tuberculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Blatchley miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus tucsonianus

text:
Ptinus tucsonianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus tumidus

text:
Ptinus tumidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus unifasciatus

text:
Ptinus unifasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus vanhillei

text:
Ptinus vanhillei là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus venezolanus

text:
Ptinus venezolanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus vergrandis

text:
Ptinus vergrandis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus verticalis

text:
Ptinus verticalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus vestitus

text:
Ptinus vestitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus vittatus

text:
Ptinus vittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus wagnesi

text:
Ptinus wagnesi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Ptinus witti

text:
Ptinus witti là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Silisoptinus inermicollis

text:
Silisoptinus inermicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Silisoptinus


title: Silisoptinus singularicollis

text:
Silisoptinus singularicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Silisoptinus


title: Singularivultus decellei

text:
Singularivultus decellei là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Singularivultus


title: Sphaericus albopictus

text:
Sphaericus albopictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus ambiguus

text:
Sphaericus ambiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus ater

text:
Sphaericus ater là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Leiler miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus bicolor

text:
Sphaericus bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus brasiliensis

text:
Sphaericus brasiliensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus crotchianus

text:
Sphaericus crotchianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus dawsoni

text:
Sphaericus dawsoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus densepunctatus

text:
Sphaericus densepunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus erinaceus

text:
Sphaericus erinaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus exiguus

text:
Sphaericus exiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus feloi

text:
Sphaericus feloi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus flavipennis

text:
Sphaericus flavipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus flavosquamosus

text:
Sphaericus flavosquamosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus fragilis

text:
Sphaericus fragilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus franzi

text:
Sphaericus franzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Leiler miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus gibbicollis

text:
Sphaericus gibbicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus hirsutus

text:
Sphaericus hirsutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus langer

text:
Sphaericus langer là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus lederi

text:
Sphaericus lederi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus longicornis

text:
Sphaericus longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus machadoi

text:
Sphaericus machadoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus marmoratus

text:
Sphaericus marmoratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus naviculiformis

text:
Sphaericus naviculiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus nigrescens

text:
Sphaericus nigrescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus niveus

text:
Sphaericus niveus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus nodulus

text:
Sphaericus nodulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus obscurus

text:
Sphaericus obscurus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus orbatus

text:
Sphaericus orbatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus orbicularis

text:
Sphaericus orbicularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Lindberg miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus orzolensis

text:
Sphaericus orzolensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Leiler miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus pilula

text:
Sphaericus pilula là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus pinguis

text:
Sphaericus pinguis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus pseudofranzi

text:
Sphaericus pseudofranzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus ptinoides

text:
Sphaericus ptinoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus rotundatus

text:
Sphaericus rotundatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus rotundicollis

text:
Sphaericus rotundicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Israelson miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus saetiger

text:
Sphaericus saetiger là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus selvagensis

text:
Sphaericus selvagensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus simplex

text:
Sphaericus simplex là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus thurepalmi

text:
Sphaericus thurepalmi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Leiler miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus truncatus

text:
Sphaericus truncatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus tuberulicollis

text:
Sphaericus tuberulicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1867.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus velhocabrali

text:
Sphaericus velhocabrali là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Israelson miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Sphaericus ventriculus

text:
Sphaericus ventriculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Erber & Hinterseher miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Sphaericus


title: Stereocaulophilus volcanicus

text:
Stereocaulophilus volcanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Stereocaulophilus


title: Stethomezium notiale

text:
Stethomezium notiale là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Stethomezium


title: Stichoptychus agonus

text:
Stichoptychus agonus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Stichoptychus


title: Sucinoptinus sucini

text:
Sucinoptinus sucini là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés & Vitali miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Sucinoptinus


title: Sulcatogibbium punctaticolle

text:
Sulcatogibbium punctaticolle là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Sulcatogibbium


title: Sulcoptinus gomyi

text:
Sulcoptinus gomyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Sulcoptinus


title: Sulcoptinus negrei

text:
Sulcoptinus negrei là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Sulcoptinus


title: Sulcoptinus perbrevis

text:
Sulcoptinus perbrevis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Sulcoptinus


title: Sulcoptinus reunionensis

text:
Sulcoptinus reunionensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Sulcoptinus


title: Sulcoptinus tarsisentus

text:
Sulcoptinus tarsisentus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Sulcoptinus


title: Trigonogenius arcuatus

text:
Trigonogenius arcuatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Gorham miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius curius

text:
Trigonogenius curius là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius denticulatus

text:
Trigonogenius denticulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Wichmann miêu tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius fallax

text:
Trigonogenius fallax là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Hagedorn miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius globulus

text:
Trigonogenius globulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Solier in Gay miêu tả khoa học năm 1849.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius imitans

text:
Trigonogenius imitans là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Eggers miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius impressicollis

text:
Trigonogenius impressicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius latefasciatus

text:
Trigonogenius latefasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Gorham miêu tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius peruvianus

text:
Trigonogenius peruvianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Trigonogenius similis

text:
Trigonogenius similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Eggers miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Trigonogenius


title: Tropicoptinus howdenorum

text:
Tropicoptinus howdenorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Tropicoptinus


title: Tropicoptinus tomentosus

text:
Tropicoptinus tomentosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boieldieu miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Tropicoptinus


title: Trymolophus cafresianus

text:
Trymolophus cafresianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Trymolophus


title: Trymolophus magnus

text:
Trymolophus magnus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Trymolophus


title: Trymolophus mascarenhasi

text:
Trymolophus mascarenhasi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Trymolophus


title: Xylodes albovarius

text:
Xylodes albovarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Waterhouse miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes binodulus

text:
Xylodes binodulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes caroli

text:
Xylodes caroli là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes elongatus

text:
Xylodes elongatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes emmerezi

text:
Xylodes emmerezi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes excavaticollis

text:
Xylodes excavaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Bellés miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes fenestratus

text:
Xylodes fenestratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes griseofasciatus

text:
Xylodes griseofasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes griseolineatus

text:
Xylodes griseolineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes lineatus

text:
Xylodes lineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes longicornis

text:
Xylodes longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes mameti

text:
Xylodes mameti là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes pauliani

text:
Xylodes pauliani là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes soarezicus

text:
Xylodes soarezicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Xylodes vinsoni

text:
Xylodes vinsoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Xylodes


title: Thuật toán Borůvka

text:
Thuật toán Borůvka là một thuật toán để tìm cây bao trùm nhỏ nhất trên đồ thị.

Thuật toán này được xuất bản lần đầu năm 1926 bởi Otakar Borůvka dưới dạng một phương pháp để xây dựng mạng lưới điện cho Moravia.
Thuật toán này được tìm ra lại nhiều lần sau đó bởi Choquet năm 1938; bởi Florek,  Łukasiewicz, Perkal, Steinhaus, và Zubrzycki năm 1951; và một lần nữa bởi Sollin
 năm 1965. Do Sollin là nhà nghiên cứu khoa học máy tính duy nhất trong danh sách trên sống ở một quốc gia nói tiếng Anh, nên thuật toán này thường được gọi là thuật toán Sollin, đặc biệt là trong tính toán song song.

Ban đầu thuật toán khởi tạo cây bao trùm cần tìm là một tập rỗng và dần dần từng bước thêm các cạnh vào tập hợp đó. Trong mỗi bước, thuật toán kiểm tra một đỉnh bất kì của đồ thị, thêm vào cây bao trùm cạnh nhỏ nhất kề với đỉnh đó, và hợp hai đỉnh ở hai đầu cạnh mới thêm lại làm một. Lặp lại bước trên cho tới khi đồ thị chỉ còn đúng một đỉnh.

Mã giả

Định nghĩa một "thành phần" là một đỉnh hay một tập hợp liên thông các đỉnh, sau đây là mã giả của thuật toán Borůvka (không mất tính tổng quát giả sử các cạnh đồ thị G có trọng số khác nhau):
  1 Khởi tạo một tập rỗng T
  2 Chừng nào các đỉnh của G vẫn chưa liên thông bởi tập cạnh trong T:
  3   Khởi tạo một tập rỗng E
  4   Với mỗi thành phần:
  5     Thêm cạnh nhỏ nhất nối S với một đỉnh không thuộc S vào E
  6   Thêm tập hợp E vào T.
  7 Tập hợp T là một cây bao trùm nhỏ nhất của G.

Có thể chứng minh vòng lặp ngoài của thuật toán Borůvka thực hiện O(log |V|) lần, và mỗi lần mất thời gian  nên thuật toán chạy trong thời gian O(|E|log |V|), trong đó E là tập hợp cạnh, và V là tập hợp đỉnh G. Trong đồ thị phẳng, và tổng quát hơn là các lớp đồ thị đóng bởi toán tử đồ thị con đồng phôi, có thể làm thuật toán chạy trong thời gian tuyến tính, bằng cách loại đi tất cả các cạnh ngoại trừ cạnh nhỏ nhất giữa hai thành phần.

Một vài thuật toán khác cho bài toán này bao gồm thuật toán Prim (thực ra được tìm ra đầu tiên bởi Vojtěch Jarník) và thuật toán Kruskal. Một thuật toán ngẫu nhiên một phần dựa trên thuật toán Borůvka tìm ra bởi Karger, Klein, và Tarjan chạy trong thời gian kì vọng . Thuật toán đơn định tốt nhất hiện nay cho cây bao trùm nhỏ nhất là của Bernard Chazelle cũng một phần dựa trên thuật toán Borůvka và chạy trong thời gian O(|E| α(|V|)), trong đó α là hàm ngược của hàm Ackermann. Các thuật toán này kết hợp các bước của thuật toán Borůvka để giảm số thành phần liên thông, với một bước khác để giảm số cạnh giữa các thành phần.

Ghi chú

Giải thuật lý thuyết đồ thị
Cây bao trùm


title: Tiêu Bân

text:
Tiêu Bân (chữ Hán: 萧斌, ? – 453), người Nam Lan Lăng , là tướng lĩnh nhà Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời

Phụng sự Văn đế
Cha ông là Tiêu Mô Chi, làm Đan Dương doãn, truy tặng Chinh lỗ tướng quân.

Tiêu Bân được Lưu Tống Văn đế cất nhắc. Bành Thành vương Lưu Nghĩa Khang trấn Dự Chương, dùng làm Đại tướng quân tư nghị tham quân, Dự Chương thái thú, trải qua các chức vụ Nam Man hiệu úy, Thị trung, Phụ quốc tướng quân, Thanh, Ký 2 châu thứ sử.

Năm Nguyên Gia thứ 27 (450), Tiêu Bân thống lĩnh các cánh quân của bọn Vương Huyền Mô đi đánh Bắc Ngụy. Huyền Mô không hạ nổi Hoạt Đài, Bân đành lui quân về Lịch Hạ.

Năm thứ 28 (451), Tư Mã Thuận Tắc tự xưng tông thất nhà Tấn, đặt hiệu Tề vương, tụ binh chiếm thành Lương Trâu. Lại có sa môn Tư Mã Bách Niên, đặt hiệu An Định vương và bọn Tần Khải Chi, Tổ Nguyên Minh nổi lên hưởng ứng Thuận Tắc. Bân chỉ huy việc trấn áp, chém được Thuận Tắc, Bách Niên.

Bân vì thua chạy Hoạt Đài, miễn quan. Một thời gian sau, được phục chức làm Nam Bình vương Lưu Thước hữu quân trường sử.

Phụng sự Nguyên Hung
Đêm 21/2 năm thứ 30 (453), thái tử Lưu Thiệu gọi Tiêu Bân và bọn Tả vệ soái Viên Thục, Trung xá nhân Ân Trọng Tố, Tả tích nỗ tướng quân Vương Chính Kiến vào cung, cùng nhau tiến hành binh biến. Sáng hôm sau, Bân ngồi xe với Thiệu, xông vào cung giết chết Văn đế, bọn đại thần Từ Trạm Chi, Giang Trạm và mấy chục người thân tín của Văn đế.

Lưu Thiệu lên ngôi (thụy là Nguyên Hung), muốn đổi niên hiệu, sai Tiêu Bân làm chiếu, ông từ chối: "Phép cũ phải sang năm mới đổi!" Thiệu theo lời Vương Tăng Xước, đổi thành Thái Sơ năm đầu. Dùng Bân làm Tán kị thường thị, thượng thư bộc xạ, lĩnh quân tướng quân.

Vũ Lăng vương Tuấn khởi binh, Thiệu lấy Bân làm Tổng chúng sự, trong ngoài giới nghiêm. Thủy Hưng vương Tuấn và Bân khuyên Thiệu đưa thủy quân từ thượng du xuống tấn công nghĩa quân, nếu không xong, thì cố thủ Lương Sơn. Giang Hạ vương Nghĩa Cung sợ thuyền, phảng của nghĩa quân nhỏ bé, không địch nổi đài quân, nên chê bai Vũ Lăng là trẻ con, nghĩa quân vừa ô hợp vừa mệt mỏi, khuyên Thiệu cố thủ đài thành, chẳng phải vất vả đến Lương Sơn làm gì, Thiệu thích kế ấy. Bân rơi nước mắt mà can ngăn, Thiệu không nghe.

Đại thần, tướng lĩnh của Thiệu nối nhau đầu hàng nghĩa quân, lòng người tan rã. Ngày 21/4, bọn Liễu Nguyên Cảnh đến Tân Đình. Ngày 22, Thiệu sai Bân thống lĩnh bộ quân, Trử Trạm Chi thống lĩnh thủy quân, tấn công Tân Đình, bị nghĩa quân đánh bại. Thiệu dốc toàn quân tấn công, lại bị đánh bại. Ông bị trúng tên vào cánh tay, Thiệu hoảng sợ chạy về đài thành.

Ngày 3/5, nghe tin cầu Đại Hàng thất thủ, Tiêu Bân bàng hoàng sợ hãi, sai bộ hạ cởi giáp, cầm cờ trắng từ Thạch Đầu đến gặp Hiếu Vũ đế (Vũ Lăng vương đã lên ngôi) xin hàng. Nhưng không được dung, lập tức bị chém đầu ở cửa quân.

Tham khảo
 Tống thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Tướng nhà Lưu Tống
Người Giang Tô
Năm sinh thiếu
Mất năm 453


title: Bắc Iwo Jima

text:
Bắc Iwo Jima ( chính thức Kita-iōtō, cũng đọc là Kita-iōjima: "đảo lưu huỳnh bắc") và đảo cực bắc của nhóm đảo Kazan (Núi lửa) của quần đảo Ogasawara, 80 km về phía bắc của Iwo Jima. Hòn đảo nằm cách 1170 km về phía nam của Tokyo, 207 km nam tây nam của Chichijima.

Địa lý
Hòn đảo gồm có một đỉnh bị xoái mòn mạnh của núi lửa dạng tầng, cao 792 m trên mực nước biển (804 m theo các nguồn khác). Đỉnh này được gọi là Sakagigamine (榊ヶ峰), ngoài ra còn có một đỉnh khác tên là Shimizu (清水峰, 665m). Đảo có diện tích 5,57 km², và chiều dài bờ biển là 8,0 km. Về mặt hành chính, đảo là một phần của làng Ogasawara và không có cư dân sinh sống. Cách đọc tiếng Nhật của đảo là Kita-iōtō từ ngày 18 tháng 6 năm 2007.

Lịch sử
Hòn đảo vốn không có cư dân sinh sống. Những người Nhật từ quần đảo Izu đã đến vào năm 1889, và họ tạo nên hai khu dân cư, Ishinomura (đông) và Nishimura (tây). Khi bắt đầu Thế chiến II, dân cư trên đảo là 103 người, tuy nhiên sau đó đã được sơ tán. Hòn đảo chưa được tổ chức hành chính cho đến năm 1940, khi nó trở thành một phần của Iōtō năm 1940, và thuộc Ogasawara-mura năm 1968 sau khi Hoa Kỳ trao trả lại đảo cho Nhật Bản.

Khi diễn ra Nhật thực 22 tháng 7 năm 2009, hòn đảo có nhiệt thực toàn phần trong 6 phút rưỡi, nhiều hơn bất kỳ nơi nào khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Bắc Iwo Jima

Quần đảo Ogasawara
Đảo không người ở tại Nhật Bản


title: Nam Iwo Jima

text:
Nam Iwo Jima ( chính thức  Minami-iōtō, cũng thường viết là Minami-iōjima: "đảo nam lưu huỳnh") là đảo cực nam của nhóm đảo Kazan (Núi lửa) của quần đảo Ogasawara, 60 km về phía nam của Iwo Jima. Hòn đảo cách 1300 km về phía nam của Tokyo, 330 km nam tây nam của Chichijima. Diện tích của đảo là 3,4 km², chiều dài bờ biển là 7,5 km, và đỉnh cao nhất là 916m, cao nhất cả quần đảo Ogasawara. Đảo thuộc làng Ogasawara của Tokyo và không có cư dân sinh sống. Cách phát âm tiếng Nhật của đảo được chuyển đổi từ ngày 18 tháng 6 năm 2007 thành Minami-iōtō, còn kanji vẫn giữ nguyên.  Hòn đảo tiếp theo ở phía nam là Farallon de Pajaros của Quần đảo Mariana.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang Nam Iwo Jima page bằng tiếng Nhật

Quần đảo Ogasawara
Đảo không người ở của Nhật Bản


title: Quần đảo Kazan

text:
là một nhóm gồm ba hòn đảo ở tại phía nam của quần đảo Ogasawara của Nhật Bản và về mặt hành chính thuộc về Ogasawara. Các đảo đều là các núi lửa nằm trên đỉnh một cung đảo kéo dài về phía nam đến quần đảo Mariana của Mỹ.

Địa lý
Quần đảo Kazan gồm:
Kita Iwo Jima (北硫黄島 Kita-Iō-jima hay Kita-Iō-tō, nghĩa là: Đảo Bắc Lưu huỳnh), diện tích 5.57 km², điểm cao nhất: 792 m (Sakaki-ga-mine)
Iwo Jima (硫黄島 Iō-jima hay Iō-tō, nghĩa là: Đảo Lưu huỳnh), diện tích 20,60 km², điểm cao nhất: 166 m (Suribachi-yama).
Minami Iwo Jima (南硫黄島 Minami-Iō-jima hay Minami-Iō-tō, nghĩa là: Đảo Nam Lưu huỳnh) diện tích 3,54 km², độ cao lớn nhất 916 m.

Có một căn cứ của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản với khoảng 400 nhân viên. Ngoài ra, không có cư dân cư trú trên các đảo.

Lịch sử
Hòn đảo không có dân cư sinh sống cho đến năm 1889, khi hai hòn đảo ở phía bắc có những người Nhật đến định cư từ quần đảo Izu. Các đảo được sáp nhập vào Nhật Bản năm 1891.

Dân số trên các đảo đạt 1100 vào năm 1939, phân bổ thành 5 điểm định cư là Higashi, Minami, Nishi, Kita và Motoyama (lần lượt có nghĩa là "Đông", "Nam", "Tây", "Bắc" và "Bản Sơn") tại Iwo Jima và hai điểm dân cư tại Kita Iwo Jima, Ishinomura ("đô thị Ishino") và Nishimura ("đô thị Tây"). Các cơ cấu hành chính này tồn tại cho đến năm 1940 (khi bị hợp nhất vào Ogasawara, Tokyo) và có văn phòng ở Higashi.

Iwo Jima là nơi diễn ra trận Iwo Jima trong Thế chiến II.

Xem thêm

 Quần đảo Nanpō
 Địa lý Nhật Bản

Tham khảo

Quần đảo Ogasawara
Quần đảo của Nhật Bản

Vòng cung núi lửa Izu-Bonin
Đảo của Tokyo
Đảo núi lửa
Quần đảo Thái Bình Dương
Khởi đầu năm 1889
Khởi đầu năm 1891 ở Nhật Bản
Các đảo ở châu Đại Dương


title: Quần đảo Nanpō

text:
là một thuật ngữ chung đến chỉ các nhóm đảo nằm ở phía nam của quần đảo Nhật Bản. Kéo dài từ bán đảo Izu ở phía tây vịnh Tokyo về phía nam 1200 km (750 mi). Quần đảo Nanpō nằm dưới quyền hành chính của thủ đô Tokyo.

Ban Thủy văn học và Đại dương học của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản định nghĩa Nanpō Shotō như sau:
 Nanpō Shotō (Quần đảo Nanpō)
Izu Shotō (Quần đảo Izu)
 Ogasawara Shotō (Quần đảo Ogasawara) với một ý nghĩa rộng hơn)
 Ogasawara Guntō (Quần đảo Ogasawara)
 Mukojima Rettō
 Chichijima Rettō
 Hahajima Rettō
 Kazan Rettō (Quần đảo Kazan) bao gồm Nishinoshima
 Okinotorishima
 Minamitorishima
Cơ quan Thông tin Địa lý Nhật Bản, một tổ chức chính quyền khác chịu trách nhiệm tiêu chuẩn hóa các địa danh, không sử dụng thuật ngữ Nanpō Shotō mặc dù nó đồng ý với Lự lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản về tên gọi của các nhóm đảo nhỏ hơn của Nanpō Shotō.

Tham khảo

Quần đảo của Nhật Bản
Quần đảo Thái Bình Dương
Đảo của Tokyo
Vòng cung núi lửa Izu-Bonin


title: Hatoma

text:
Hatoma (鳩間島, Hatoma-jima tiếng Yaeyama và tiếng Okinawa: Hatuma) là một hòn đảo nhỏ thuộc quần đảo Yaeyama. Đảo nằm dưới quyền quản lý của làng Taketomi, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Hatoma nằm ở phía bắc của đảo Iriomote. Đảo có diện tích 0,96 km², chu vu 3,8 km, đường kính 1 km và có khoảng 60 cư dân.

Hatoma đã liên tục có cư dân ít nhất là từ vài thế kỷ. Các cuộc khai quật trên đảo đã chỉ ra rằng cho đến trước thời gian gần đây, các cư dân Hatoma sinh sống nhờ thu lượng sò hến ở vùng nước nông bao quanh và trồng rau.Đầu thập niên 1900s, Hatoma phát triển thành một cảng cảng cá ngừ và số cư dân lên đến hàng trăm. Đến năm 1968, do hoạt động đánh bắt sụt giảm, số cư dân trên đảo giảm xuống. Do xa xôi và dân số thấp nên đến những năm 1960, đảo mới có điện

Tham khảo

Đảo Nhật Bản
Quần đảo Yaeyama


title: Kuroshima, Okinawa

text:
Kuroshima (黒島, Hắc đảo; tiếng Yaeyama: Fishiima tiếng Okinawa: Kurushima), là một hòn đảo thuộc thị trấn Taketomi, Okinawa, và là một quần của quần đảo Yaeyama. Hòn đảo có hình gần giống với biểu tượng của trái tim khi nhìn ở trên không và còn được gọi là "Đảo Trái tim".

Hòn đảo có diện tích 10 km² và dân số xấp xỉ 210 và năm 2006. Kuroshima là một hòn đảo tương đối bằng phẳng, điểm cao nhất cao 15 m so với mực nước biển.

Chăn nuôi gia súc là ngành kinh tế chính và một lễ hội bò sữa được tổ chức hàng năm. Thỉnh thoảng đảo cũng được gọi là "Đảo bò sữa" và số bò trên đảo vượt cả số cư dân. Hoạt động du lịch bao gồm lặn biển và tắm nắng.

Kuroshima có thể tiếp cận bằng phá từ Ishigaki vài lần mỗi ngày. Xe đạp được cho thuê ở một cảng nhỏ phía bắc hòn đảo. Tất cả các thắng cảnh trên đảo đều có thể tiếp cận dễ dàng chỉ bằng việc đi bộ. Có một vài nhà nghỉ (minshuku) tại Kuroshima. Trong làng, có một cửa hàng và bưu điện.

Tham khảo

Đảo Nhật Bản
Quần đảo Yaeyama


title: Taketomi

text:
Taketomi (竹富島, Trúc Phú đảo; tiếng Yaeyama: Teedun tiếng Okinawa: Dakidun) là một hòn đảo thuộc Yaeyama tỉnh Okinawa, Nhật Bản.  Nằm cách 10 phút đi thuyền từ đảo Ishigaki, hòn đảo có một ngôi làng ở trung tâm, cũng gọi là Taketomi.  Taketomi có dân số khoảng 361 (năm 2006) và diện tích là 6,32 km². Hình dạng của đảo khá tròn, có thể đi bộ đến khắp nơi.

Taketomi được biết đến với những ngôi nhà truyền thống Ryukyu, các tường rào đá, và các đường bằng cát, và là một điểm du lịch quen thuộc.

Hình ảnh

Tham khảo

Islands of Japan
Yaeyama Islands


title: Kohama

text:
(tiếng Yaeyama: Kumoo tiếng Okinawa: Kubama), là một hòn đảo thuộc quần đảo Yaeyama ở cực tây nam của quần đảo Ryukyu, và là một phần của Taketomi, Huyện Yaeyama, Okinawa, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Đảo có diện tích 7,84 km², với một khu vự bao quanh rộng 16,6 km². Hòn đảo cách 25 phút đi phà từ đảo Ishigaki, tức là trung tâm kinh tế và giao thông của cả quần đảo Yaeyama.

Phim truyền hình năm 2001 của NHK mang tên Churasan được thực hiện trên đảo này. Shinobu Miyara, cựu thành viên của Da Pump, đến từ Kohamajima.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Quần đảo Taketomi

Quần đảo Yaeyama


title: Shō Chū

text:
là vị quốc vương thứ ba của vương quốc Lưu Cầu.

Shō Chū là con trai thứ của vua Shō Hashi. Sau khi Shō Hashi diệt thành Nakijin của vua Bắc Sơn là Hananchi và sáp nhập lãnh thổ Bắc Sơn vào Trung Sơn, Shō Chū được cử làm giám thủ của Bắc Sơn. Năm 1439, Shō Hashi qua đời, Shō Chū trở thành người kế vị. Trong thời gian tại vị, ông từng cử sứ thần mang theo ngựa sang triều cống nhà Minh; ngoài ra còn phái sứ giả tới Java để mua hồ tiêu và tô mộc, phát triển mạnh thương mại với vùng phương nam. Năm 1442 (năm Chính Thống thứ 7), Shō Chū sai trưởng sang nhà Minh thỉnh cầu sắc phong. Minh Anh Tông sau đó đã cử người sang sắc phong chính thức. Ông ở ngôi được 5 năm thì băng hà.

Tham khảo

Vua Lưu Cầu
Mất năm 1444
Sinh năm 1391


title: Shō Shitatsu

text:
là vị quốc vương thứ tư của vương quốc Lưu Cầu. Ông có thần hiệu là Quân Nhật. Shō Shitatsu là con trai của vua Shō Chū. Kế vị ông là người chú Shō Kinpuku.

Tham khảo

Vua Lưu Cầu
Mất năm 1449
Sinh năm 1408


title: Shō Kinpuku

text:
là vị vua thứ năm của vương quốc Lưu Cầu. Ông tại vị từ năm 1449 đến năm 1453 và có thần hiệu là Quân Chí. Ông là con trai của vua Shō Hashi và là đệ của Shō Chū.

Năm 1451, Shō Kinpuku tiếp kiến nhà Minh và được nhận sắc phong. Trong thời gian tại vị, một người Trung Quốc tên là Hoài Cơ giữ vai trò nhiếp chính và đã cho xây một đường đê ở cảng Naha dài 1000 mét, tức Trường Hồng đê.

Năm 1453, Shō Kinpuku mất,  người con là Shiro và người em là Furi tranh đoạt vương vị, sử xưng "Chí Lỗ Bố Lý chi loạn". Hai bên bị tổn thất nghiêm trọng, thành Shuri bị tiêu hủy phần lớn. Sau đó dưới đề nghị của Kanamaru, Shō Taikyū, đệ của Bố Lý là người kế thừa vương vị.

Tham khảo

Vua Lưu Cầu
Mất năm 1453


title: Shō Taikyū

text:
là một vị vua thứ sáu của vương quốc Lưu Cầu. Thời gian trị vì của ông chứng kiến việc nhiều ngôi chùa được xây dựng, và việc đúc chiếc chuông Vạn Quốc Tân Lương (万国津梁の鐘, Bankoku shinryō no kane).

Shō Taikyū là con trai thứ 7 của Shō Hashi, người sáng lập nên vương quốc Lưu Cầu và triều đại nhà Shō. Năm 1453, ông được đặt tên là vương tử Goeku, và được giao gian thiết (magiri) Goeku  (nay là một phần của thành phố Okinawa) làm lãnh địa.

Khi vua Shō Kinpuku mất vào năm 1453, một cuộ tranh giành quyền kế vị đã diến ra giữ con trai của vua là  và người em trai là . Thành Shuri đã bị đốt trong cuộc xung đột này, cuối cùng cả Shiro và Furi đều chết, và Shō Taikyū bước lên ngai vàng.

Từng được tu học với một vị sư thầy Thiền tông đến từ Kyoto, Shō Taikyū đã cho lập một số ngôi chùa, bao gồm Kōgen-ji, Fumon-ji, Manju-ji, và Tenryū-ji., and the so-called "Bridge of Nations" Bell cast. Một chiếc chuông đã được đúc trong thời kỳ này, với một câu khắc miêu tả sự thịnh vượng của vương quốc trong thương mại hàng hải và ngoại giao, được treo trong thành Shuri hàng thế kỷ và trở thành mộ biểu tượng nổi tiếng của thành và cả vương quốc.

Thời kỳ trị vì của Shō Taikyū thực sự là một giai đoạn hưng thịnh của thương mại hàng hải. Sử gia George H. Kerr đã viết rằng các thương nhân Lưu Cầu thỉnh thoảng kiếm được nhiều đến nỗi mang về hàng nghìn loại hành hòa xa xỉ, và rằng Naha đã phát triển đầy đủ hơn để hình thành nên một đô thị cảng thịnh vượng, và đất đai của các lãnh chúa (án ti) cũng phát triển hơn. Tuy nhiên, Kerr cũng ghi rằng sự bảo trợ của Shō Taikyū đối với Phật giáo và việc xây chùa đã vượt quá xa nhu cầu hay sự ủng hộ của người dân, và các hoạt động này đã làm bần cùng ngân khố quốc gia.

Triều đại của Shō Taikyū cũng chứng kiến một trong nhiều hồi tranh chấp chính trị giữa các "án ti" trong lịch sử vương quốc. Amawari, án ti của thành Katsuren và là phò mã của nhà vua, cho rằng Gosamaru, án ti của thành Nakagusuku và là nhạc phụ của vua Shō Taikyū, có mưu đồ chiếm ngai vàng, Shō Taikyū đã cho phép Amawari dẫn một đội cấm quân tấn công Nakagusuku. Sau khi Gosamaru bị đánh bại và chết, nhà vau đã khám phá ra sự thật là Amawari đã có âm mưu chống lại ông từ đầu, và đã lên kế hoạch tiêu diệt một người trung thành với hoàng tộc. Katsuren sau đó bị tấn công, và án ti Amawari bị bắt và hành quyết.

Sau khi ông chết vào năm 1460, kế vị là người con trai Shō Toku.

Xem thêm
 Danh sách vua Lưu Cầu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kerr, George H. (1965). Okinawa, the History of an Island People. Rutland, Vermont: C.E. Tuttle Co. OCLC  39242121

Vua Lưu Cầu
Mất năm 1460


title: Shō Toku

text:
là vị vua thứ 7 của vương quốc Lưu Cầu, trị vì từ năm 1460 đến năm 1469. Shō Toku là con trai của vua Shō Taikyū, thần hiệu là Bát Phiên Án Ti, hựu xưng Thế Cao Vương. Shō Toku là vị vua cuối cùng của nhà Shō I. Trong giai đoạn này, Lưu Cầu đã chinh phục các đảo Kikai, quần đảo Kerama, đảo Kume, đưa chúng nằm dưới quyền lực của các án ti.

Shō Toku là vương tử thứ ba của Shō Taikyū. Sau khi phụ vương qua đời, Shō Toku đã phái sứ thần sang nhà Minh thông báo việc vua cha li thế và đồng thời thỉnh cầu ban sắc phong cho mình là người kế vị. Shō Toku từng cử sứ giả sang Malacca để khai thông mậu dịch, mở rộng thị trường giao thương của Lưu Cầu. Theo hướng bắc đến Triều Tiên và Nhật Bản, nam đến Malacca và Ayuthaya, và đặc biệt là Trung Quốc, điều này đã hình thành nên một thời đại giao dịch của vương quốc.

Năm 1466, Shō Toku mang theo 2000 binh viễn chinh đến đảo Kikai, mở rộng lãnh thổ của vương quốc. Đồng thời, Lưu Cầu cũng cử sứ tiết đến Tướng Quân Ashikaga Yoshimasa ở Nhật Bản, đồng thời, tặng anh vũ và khổng tước cho Triều Tiên.

Năm 1469, Shō Toku đột nhiên tử vong khi mới 29 tuổi. Sử sách của Lưu Cầu không đề cập đến lý do tử vong, còn George H. Kerr đặt nghi vẫn rằng ông bị mưu sát hoặc chết trong một cuộc biến loạn.

Việc ông qua đời đã kéo theo nội loạn, vương triều Shō I bị diệt vong. Kanamaru sau đó đã lên ngôi và lập ra triều đại Shō II.

Xem thêm
 Danh sách vua Lưu Cầu

Tham khảo

Vua Lưu Cầu
Mất năm 1469


title: Ba Đồ Lỗ

text:
Ba Đồ Lỗ (tiếng Mãn Châu: , phiên âm: Baturu, chữ Hán: 巴图鲁) là một danh hiệu vinh dự của người Mãn Châu vào thời nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Ba Đồ Lỗ là danh hiệu dành cho những tướng lĩnh và những binh sĩ chiến đấu dũng cảm, can trường và thiện chiến trong chiến trường hay trong những trận đánh, các cuộc đọ sức.

Trong tiếng Mãn Châu, Ba Đồ Lỗ có nghĩa là Dũng sĩ hay Dũng sĩ Mãn Châu/Nữ Chân hay Dũng sĩ của Bát Kỳ (Mãn Kỳ dũng sĩ) dùng để chỉ về những chiến binh dũng cảm. Ba Đồ Lỗ bắt nguồn từ tiếng Mông Cổ là Bạt Đô (Batu hay Baγatur) cũng có nghĩa tương tự là Dũng sĩ. Đây là sự ảnh hưởng văn hóa tương đồng giữa hai dân tộc du mục ở phía bắc Trung Quốc. Batu hay Baturu có phát âm tương đồng với Babur/babr/Bābur (بابر) hay Ba-lưa (Бар), tiếng Mông Cổ có nghĩa là Hổ.

Vào lúc bắt đầu của triều đại nhà Thanh, chỉ có người Mãn Châu và người Mông Cổ mới được đặc cách có đủ điều kiện để nhận danh hiệu Ba Đồ Lỗ. Trong giai đoạn cai trị của Hoàng đế Gia Khánh tức hơn 100 năm sau khi triều đại của người Mãn Châu được thành lập trên lãnh địa Trung Quốc, các nhà Vương giả Mãn Châu mới bắt đầu công nhận danh hiệu này cho một số binh sĩ có nguồn gốc là người Hán. Kể từ khi giai đoạn Hoàng đế Hàm Phong những người không tham gia chiến trận hay những người nước ngoài (như trong đội quân đánh thuê Thường Thắng quân) cũng bắt đầu có cơ hội để triều đình xem xét công nhận danh hiệu Ba Đồ Lỗ.

Tham khảo

Tước hiệu
Chiến binh
Tước vị
Danh hiệu


title: Nasrin Sotoudeh

text:
Nasrin Sotoudeh (, cũng viết là Sotoodeh) là luật sư bảo vệ nhân quyền nổi tiếng ở Iran. Bà đã đại diện các chính trị gia và các nhà hoạt động chống chế độ cai trị ở Iran bị cầm tù sau cuộc bầu cử tổng thống Iran, 2009 gây tranh cãi, cũng như những tù nhân bị kết án tử hình về các tội mà họ phạm phải khi còn vị thành niên.

Các khách hàng mà bà bảo vệ gồm có nhà báo nổi tiếng Isa Saharkhiz và Heshmat Tabarzadi, người đứng đầu nhóm đối lập ở Iran bị cấm hoạt động: Mặt trận Dân chủ (Iran). Tháng 9 năm 2010 Sotoudeh đã bị bắt và bị buộc tội loan tin tuyên truyền cùng âm mưu gây hại cho an ninh quốc gia, bị biệt giam trong nhà tù Evin.

Tháng Giêng năm 2011, chính quyền Iran xử phạt Sotoudeh 11 năm tù, ngoài ra còn cấm bà hành nghề luật sư và không được ra khỏi nước trong 20 năm. Theo Reza Khandan, chồng của bà, bà đã tuyên bố là mình đã rút đơn kháng cáo.

Tiểu sử

Thời trẻ
Nasrin Sotoudeh sinh năm 1963 trong một gia đình người Iran "trung lưu, sùng đạo". Bà đã hy vọng sẽ học triết học ở trường đại học, và được xếp hạng 53 trong kỳ thi tuyển sinh vào đại học quốc gia Iran, nhưng không đủ điểm để được thu nhận vào học; vì thế bà phải vào học luật ở Đại học Shahid Beheshti tại Tehran. Sau khi tốt nghiệp môn luật quốc tế, Sotoudeh thi đậu cuộc thi hành nghề luật sư năm 1995 nhưng phải chờ 8 năm sau mới được cấp giấy phép hành nghề.

Sự nghiệp
Nasrin bắt đầu làm việc ở phòng pháp lý của Bộ phụ trách nhà ở của Iran. Sau 2 năm làm việc ở đây, bà sang làm ở ban pháp lý của Bank Tejarat (ngân hàng Thương mại) do nhà nước sở hữu. Trong thời gian làm việc ở ngân hàng này, bà đã tham gia rất nhiều vào việc chuẩn bị hồ sơ pháp lý cùng các luận cứ pháp luật cho nhiều vụ kiện mà Iran đưa ra trước Tòa án trọng tài La Hay trong vụ Tranh chấp Iran – Hoa Kỳ về vụ khủng hoảng con tin, theo thỏa hiệp Algiers ngày 19 tháng 1 năm 1981 mà chính phủ Algérie đứng ra dàn xếp

Việc làm đầu tiên của Sotoudeh trong lĩnh vực nữ quyền là một bộ sưu tập các cuộc phỏng vấn, báo cáo, và các bài viết cho báo "Daricheh". Người trưởng biên tập khâu xuất bản đã từ chối không in bộ sưu tập này, điều đó càng khiến cho Sotoudeh quyết tâm hơn trong việc tranh đấu cho nữ quyền".

Năm 1995 ở tuổi 32 bà dự thi và lấy được chứng chỉ hành nghề luật sư (Kanoon Vokala), trở thành một trong các luật sư hoạt động tích cực nhất của luật sư đoàn. Trong cương vị luật sư, Nasrin đã bảo vệ những trẻ em và các bà mẹ bị lạm dụng tình dục, cùng đấu tranh để các trẻ em này không bị trả lại cho những người cha đã lạm dụng chúng. Bà tin rằng nhiều kẻ lạm dụng tình dục là do bị bệnh hoặc chính họ đã từng là nạn nhân bị lạm dụng trong quá khứ, do đó họ cần được chăm sóc về chuyên môn và được điều trị bằng thuốc. Bà hy vọng rằng các tòa án sẽ sử dụng những chuyên gia về trẻ em và các nhà tâm lý trong việc thẩm tra các vụ lạm dụng tình dục nhằm bảo vệ tốt hơn những trẻ em vô tội.

Bà đã tham gia bào chữa cho nhiều nhà hoạt động và nhà báo nổi tiếng như Isa Saharkhiz, Heshmat Tabarzadi, Nahid Keshavarz, Parvin Ardalan, Omid Memarian, Roya Tolouie và nhiều vụ trẻ em bị lạm dụng tình dục cũng như các vụ án hình sự.

Sotoudeh là người cộng tác mật thiết với Shirin Ebadi người Iran đoạt Giải Nobel Hòa bình  và là người đã kêu gọi chính quyền Iran hãy thả bà ra cùng bày tỏ sự quan tâm về sức khỏe của bà. Trong lời tuyên bố, Shirin Ebadi nói: "Bà Sotoudeh là một trong số các luật sư dũng cảm bảo vệ nhân quyền còn sót lại, người đã chấp nhận mọi rủi ro để bảo vệ các nạn nhân của những vụ vi phạm nhân quyền ở Iran". Cựu tổng thống Cộng hòa Séc Vaclav Havel và bà Zahra Rahnavard, vợ của nhà lãnh đạo phe đối lập Mir-Hossein Mousavi, cũng kêu gọi chính quyền phóng thích Sotoudeh.

Gia đình
Sotoudeh kết hôn với Reza Khandan. Họ có hai người con. Nasrin thường nhấn mạnh rằng Reza là "một người chồng thực sự hiện đại" luôn ở bên cạnh giúp đỡ bà trong các cuộc đấu tranh của bà.

Bị bắt
Ngày 28.8.2010, chính quyền Iran bố ráp lục soát văn phòng làm việc của Sotoudeh. Vào thời điểm đó, Sotoudeh là luật sư bảo vệ cho Zahra Bahrami, một người có hai quốc tịch Hà Lan-Iran, bị buộc tội vi phạm luật an ninh; nhưng không biết vụ bố ráp này có liên quan tới Bahrami hay không. Ngày 4.9.2010, nhà chức trách Iran bắt giữ Sotoudeh, cáo buộc bà tội loan tin tuyên truyền và âm mưu gây hại cho an ninh quốc gia. Tổ chức Ân xá Quốc tế đã khẩn cấp kêu gọi chính quyền Iran thả bà ra, coi bà là một "tù nhân lương tâm có nguy cơ bị tra tấn hoặc bị đối xử tàn nhẫn".
Theo hãng thông tấn AP, vụ bắt giữ bà "sẽ báo hiệu việc đàn áp thẳng tay mở rộng của Iran cho phe đối lập ủng hộ dân chủ". Sotoudeh, theo tường trình, bị biệt giam trong nhà tù Evin.

Tuyệt thực lần thứ nhất
Ngày 25 tháng 9 năm 2010, bà bắt đầu tuyệt thực để phản đối việc chính quyền không cho thân nhân trong gia đình tới thăm và điện thoại cho bà. Theo chồng bà, bà đã chấm dứt tuyệt thực 4 tuần lễ sau vào ngày 23 tháng 10 năm 2010.

Tuyệt thực lần thứ hai
Ngày 31 tháng 10 năm 2010, theo tin từ tổ chức Chiến dịch quốc tế cho Nhân quyền ở Iran (International Campaign for Human Rights in Iran), Sotoudeh đã tiếp tục tuyệt ẩm thực (không ăn và không uống nước) để phản đối việc giam giữ và đối xử tàn bạo với bà. Ngày 4 tháng 11 năm 2010, hai đứa con nhỏ của bà đã được phép vào thăm mẹ trong nhà tù lần đầu. Theo tin cho biết, chúng thấy mẹ ở trong tình trạng sức khỏe xấu trầm trọng, bị sụt thể trọng rất nhiều.

Án tù
Ngày 9 tháng 1 năm 2011, nhà chức trách Iran đã kết án Sotoudeh 11 năm tù, trong đó có tội bị cáo buộc là có những "hoạt động chống lại an ninh quốc gia" và "tuyên truyền chống lại chế độ". Ngoài ra, bà còn bị cấm không được hành nghề luật sư và không được rời khỏi nước trong 20 năm.

Phản ứng quốc tế
Tháng 10 năm 2010, tổ chức Chiến dịch quốc tế cho Nhân quyền ở Iran, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Ủy ban luật gia quốc tế, Liên đoàn quốc tế Nhân quyền, Liên minh bảo vệ Nhân quyền Iran, Liệp hiệp quốc tế các Luật sư và Tổ chức Thế giới chống Tra tấn kết hợp với tổ chức Ân xá Quốc tế đã ra một tuyên bố chung lên án việc bắt giam Sotoudeh và kêu gọi chính quyền Iran phải thả bà ra ngay lập tức.

Giải thưởng và Vinh dự
2011 PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award (Giải Tự do Viết Barbara Goldsmith của Trung tâm PEN Hoa Kỳ)
2011 Southern Illinois University School of Law Rule of Law Citation
2012 Giải thưởng Sakharov của Nghị viện châu Âu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Focus: 10. Januar 2011: Nasrin Sotudeh. Phạt tù nhà hoạt động nhân quyền ở Iran
 feministschool@youtube: Phỏng vấn Mansoureh Shojaee, Parastou Forouhar và Nasrin Sotudeh
 taz 11 tháng 1 năm 2011: Chân dung Nasrin Sotudeh

Sinh năm 1963
Nhà hoạt động dân chủ người Iran
Nhà hoạt động nhân quyền Iran
Nữ giới Iran
Nhà hoạt động nữ quyền
Luật sư Iran
Tù nhân lương tâm
Nhân vật còn sống
Người bảo vệ quyền trẻ em
Người theo chủ nghĩa nữ giới
Người đoạt giải Sakharov
Tù nhân Iran


title: Hàm số xác định theo từng khoảng

text:
Hàm số xác định theo từng khoảng - hàm số xác định trên tập số thực và được cho theo các công thức khác nhau trên từng khoảng khác nhau của tập xác định.

Định nghĩa hình thức
Giả sử  - là các điểm thay đổi công thức của hàm.

Hàm số xác định theo từng khoảng được cho theo công thức sau:

Phân loại hàm số xác định theo từng khoảng
 Nếu các hàm thành phần  là hàm hằng, thì  - hàm hằng từng khoảng, hay hàm bậc thang.
 Nếu tất cả các hàm  là hàm tuyến tính, thì  - hàm số tuyến tính từng khoảng.
 Nếu tất cả các hàm  là hàm liên tục, thì  - hàm số liên tục từng khoảng.
 Nếu tất cả các hàm  là hàm khả vi, thì  - hàm số khả vi từng khoảng, hay hàm số trơn từng khoảng.
 Nếu tất cả các hàm  là hàm đơn điệu, thì  - hàm số đơn điệu từng khoảng. Khi đó tính đơn điệu trên các khoảng kề nhau có thể khác nhau.

Tham khảo

Hàm toán học

da:Stykkevis lineær funktion


title: Vĩnh Nguyên

text:
Vĩnh Nguyên là một phường ven biển nằm về phía đông nam của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.

Địa lý
Phường Vĩnh Nguyên nằm ở phía đông nam thành phố Nha Trang, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông
Phía tây giáp phường Phước Long và phường Phước Hải
Phía nam giáp phường Vĩnh Trường
Phía bắc giáp phường Tân Lập, Phước Hòa, Lộc Thọ.

Phường Vĩnh Nguyên có diện tích 42,62 km², chiếm 16,87% diện tích toàn thành phố. Dân số năm 1999 là 17.969 người, mật độ dân số đạt 422 người/km².

Phường có sân bay quân sự, có cảng biển đa chức năng và có cảng du lịch là đầu mối giao lưu của tuyến giao thông đường thủy nối đất liền với khu du lịch biển đảo; tạo mối quan hệ chặt chẽ cả về kinh tế - xã hội, môi trường và an ninh quốc phòng.

Xem thêm
 Hòn Miễu

Tham khảo


title: Bố của Simon

text:
Bố của Simon (tiếng Pháp: Le Papa de Simon) là một truyện ngắn của nhà văn người Pháp Guy de Maupassant, được ra mắt lần đầu tiên năm 1879. Truyện này đã được đưa vào giảng dạy vào sách giáo khoa ngữ văn lớp 9 tập 2.

Với truyện ngắn này, Maupassant được trả nhuận bút 16 centime cho một dòng. Trong khi đó, Gustave Flaubert đã từng từ chối lời đề nghị 30 centime một dòng của tờ báo này.

Tóm tắt nội dung
Truyện viết về cậu bé Simon (phiên âm: Xi-mông). Mẹ của cậu là Blanchotte (phiên âm: Blăng-sốt) bị một người đàn ông lừa dối rồi sinh ra Simon. Vì thế, dưới con mắt mọi người, cậu bé không có bố. Khi Simon khoảng 7 -8 tuổi, lần đầu tiên đến trường bị đám bạn chế giễu là không có bố. Cậu cảm thấy xấu hổ, đau đớn và buồn bã.

Cậu bé muốn ra bờ sông tự tử nhưng gặp một bác thợ rèn tên Philippe Remy (phiên âm: Phi-líp Rê-mi). Bác thợ rèn hỏi thăm, muốn giúp em nên đã hứa sẽ cho em một ông bố. Không ngờ Simon tin tưởng và dẫn ông về gặp mẹ. Trước yêu cầu tha thiết của Simon, bác Philippe phải nhận làm bố để Simon yên lòng. Từ việc đùa để an ủi Simon, Philippe nghiêm túc cầu hôn Blanchotte và họ trở thành một gia đình hạnh phúc. Hiện nay nó đã được thêm vào chương trình Ngữ Văn 9. Đoạn trích kể về việc Xi-mông đang định nhảy xuống sông tự tử do bị bạn đánh vì không có bố.

Truyện của Guy de Maupassant


title: Vịnh Tokyo

text:
là một vịnh nước ở phía nam vùng Kantō của Nhật Bản. Tên cũ của vịnh là .

Địa lý
Vịnh Tokyo thông ra biển ở phía nam bằng eo biển Uraga. Phía đông là bán đảo Bōsō (tỉnh Chiba) còn phía tây là bán đảo Miura (tỉnh Kanagawa). Có nơi định nghĩa chính xác hơn, cho rằng vịnh Tokyo là vịnh nước nằm phía bắc con đường thẳng giữa  bên Miura và  bên Boso. Diện tích của vịnh Tokyo là 922 km².

Xét rộng hơn thì vịnh Tokyo bao gồm cả Eo biển Uraga, tăng diện tích lên thành 1320 km². Khu vực quanh vịnh Tokyo có đến 249 km² đất đai cấu tạo bằng cách nạo vét ven vịnh và bồi đắp thêm.

Hải đảo
Hòn đảo tự nhiên duy nhất trên vịnh là , Yokosuka, Kanagawa. Ngoài ra có nhiều đảo nhỏ do con người đắp thêm dùng làm căn cứ hải quân vào thời kỳ Minh Trị và thời kỳ Đại Chính.

 Yumenoshima
 Odaiba
 Sarushima (đảo tự nhiên duy nhất)
 Đảo Heiwa :ja:平和島
 Katsushima :ja:勝島
 Đảo Showa Island :ja:昭和島
 Đảo Keihin :ja:京浜島
 Hakkeijima
 Higashi Ogijima :ja:東扇島
 Sân bay quốc tế Tokyo

Phát triển
Các cảng của Tokyo, Chiba, Kawasaki, Yokohama, và Yokosuka đều nằm trên vịnh Tokyo. Cảng Yokosuka có một căn cứ hải quân của Hoa Kỳ và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản.

Ở bờ biển phía tây của vịnh Tokyo, giữa Tokyo và Yokohama, Vùng công nghiệp Keihin đã được phát triển từ thời kỳ Minh Trị. Nơi này được mở rộng thành Khu công nghiệp Keiyo dọc theo các bờ biển bắc và đông sau Thế chiến II.

Tuyến đường vượt biển Vịnh Tokyo nối giữa Kawasaki và Kisarazu; Phà Tokyo-Wan cũng nối qua eo biển Uraga giữa Kurihama (tại Yokosuka) và Kanaya (tại Futtsu bên phía Chiba).

Lịch sử

Vịnh Tokyo là nơi gặp gỡ của Phó Đề đốc Hải quân Hoa Kỳ là Matthew C. Perry trong cuộc thương thảo với Mạc phủ Tokugawa vào thập niên 1850, cũng như các cuộc giao thiệp Âu-Nhật trước cải cách Minh Trị.

Văn kiện Nhật Bản đầu hàng chấm dứt Thế chiến II được ký trên USS Missouri bỏ neo ngoài vịnh vào ngày 2 tháng 9 năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Tokyo
Chiba
Yokohama
Vịnh của Nhật Bản


title: Orinoco

text:
Orinoco là một trong những dòng sông dài nhất tại Nam Mỹ với chiều dài . Lưu vực sông thỉnh thoảng được gọi là Orinoquia, có diện tích , với 76,3% trong đó thuộc về Venezuela về phần còn lại nằm trên đất Colombia. Orinoco và các chi lưu là hệ thống giao thông chính ở miền đông và vùng nội địa Venezuela và llanos của Colombia.

Lịch sử

Mặc dù cửa sông Orinoco ở Đại Tây Dương đã được ghi trong tài liệu của Columbus vào ngày 1 tháng 8 năm 1498 trong tuyến hành trình thứ ba của mình, khởi nguồn của sông tại Cerro Delgado-Chalbaud thuộc dãy Parima mới được khám phá lần đầu vào năm 1951, tức 453 năm sau. Đầu nguồn của sông nằm trên biên giới Venezuelan-Brasil và có độ cao  và có tọa độ , và do một đoàn thám hiểm Venezuela-Pháp khám phá ra.

Đồng bằng Orinoco, và các chi lưu ở phía đông llanos như Apure và Meta, được khám phá vào thế kỷ 16 bởi nhà viễn Ambrosius Ehinger cũng những người nối tiếp ông. Năm 1531 Diego de Ordaz, bắt đầu từ cửa sông chính của đồng bằng là Boca de Navios, đã ngược dòng lên đến Meta, và Antonio de Berrio xuôi dòng Casanare, đến Meta, và sau đó xuôi dòng Orinoco và trở lại Coro.

Alexander von Humboldt đã khám phá lưu vực sông vào năm 1800 và có ghi chép về cá heo sông màu hồng và các loài động thực vật.

Địa lý
Dòng chảy của Orinoco tạo thành một vòm hình elipxoit rộng, bao quanh Sơn nguyên Guiana; sông bị phân thành bốn phần có chiều dài không cân bằng và gần tương ứng với khu hoạch theo chiều dọc đối với một sông lớn đêỉn hình:

 Thượng Orinoco— dài , tạo thành từ các dòng nước đầu nguồn và chảy qua địa hình đồi núi theo hướng tây bắc.
 Trung Orinoco— dài , chia thành 2 khu vực, khu vực đầu tiên dài  và có hướng dòng chảy về phía tây đến khi hợp lưu với Atabapo và Guaviare ở San Fernando de Atabapo; phần thứ nhì chảy theo hướng bắc và dài khoảng , tạo thành biên giới Venezuela - Colombia, hai bên sườn là các phiến granit cực tây của sơn nguyên Guiana ngăn cản sự phát triển dòng chảy, kéo dài đến ghềnh Atures gần nơi hợp lưu với sông Meta tại Puerto Carreño.
Hạ Orinoco— dài  và tạo thành một đồng bằng phù sa hoàn chỉnh, chảy theo hướng đông bắc, từ ghềnh Atures xuống đến Piacoa ở trước Barrancas
 Đồng bằng Amacuro— dài  và đổ nước ra vịnh Paría và Đại Tây Dương, một đồng bằng sông rất rộng lớn với diện tích  và chiều rộng nhất là .

Ở cửa sông, Orinoco tạo thành một đồng bằng rộng và phân thành hàng trăm nhánh sông và kênh qua  rừng đầm lầy. Vào mùa mưa, Orinoco có thể rộng đến  và sâu .

Hầu hết các sông quan trọng của Venezuela và chi lưu của Orinoco, trong đó lớn nhất là Caroní, hợp lưu với Orinoco tại Puerto Ordaz, gần thác Llovizna. Một đặc trưng của hệ thống sông Orinoco là kênh Casiquiare, bắt đầu là một nhánh của Orinoco, và nối đến Rio Negro, một chi lưu của Amazon, tạo thành một 'kênh đào tự nhiên' giữa Orinoco và Amazon.

Các sông chính trong lưu vực Orinoco

 Apure: từ Venezuela chảy theo hướng đông nhập vào Orinoco
 Arauca: từ Colombia chảy về phía đông qua Venezuela vào Orinoco
 Atabapo: từ sơn nguyên Guiana của Venezuela chảy về phía bắc vào Orinoco
 Caroní: từ sơn nguyên Guiana của Venezuela chảy về phía bắc đến Orinoco
 Kênh Casiquiare: ở tây nam Venezuela, một nhánh sông từ Orinoco chảy về phía tây đến Negro, một sông nhánh lớn của Amazon
 Caura: từ miền đông Venezuela (sơn nguyên Guiana) chảy về phía bắc vào Orinoco
 Guaviare: từ Colombia chảy về phía đông vào Orinoco
 Inírida: từ Colombia théo hướng đông nam vào Guaviare.
 Meta: từ Colombia, biên giới với Venezuela theo hướng đông vào Orinoco
 Ventuari: từ miền đông Venezuela (sơn nguyên Guiana) theo hướng tây nam vào Orinoco
 Vichada: từ Colombia chảy theo hướng đông vào Orinoco

Sinh thái học
Boto, hay Cá heo sông Amazon, cũng cư trú trên hệ thống sông Orinoco. Cá sấu Orinoco là một trong những loài bò sát hiếm nhất thế giới, với dưới 250 cá thể còn lại trong tự nhiên. Phạm vi trong tự nhiên của loài cá sấu này nay chỉ còn hạn chế ở lực vực sông Orinoco. Orinoco là nơi sinh sống của Piranha Caribe hay Pygocentrus cariba.

Kinh tế
Tàu bè có thể đi lại trên hầu hết chiều dài của dòng sông, và việc nạo vét cho phép các tàu biển có thế đi xa đến Ciudad Bolívar, tại nơi hợp lưu với sông Caroní,  từ cửa sông. Tàu chở hàng hóa có thể đi xa đến Puerto Ayacucho và Atures Rapids.

Năm 1926, một thanh tra viên người Venezuela đã tìm ra một trong các mỏ quặng sắt trưc lượng lớn nhất gần đồng bằng sông Orinoco, phía nam của thị trấn San Felix tại một ngọn núi mang tên El Florero. Khai thác quy mô các tài nguyên quặng bắt đầu sau khi kết thúc Thế chiến thứ II, điều hành là một hàng Venezuela và một công ty thép Hoa Kỳ. Vào đầu thập niên 195s, khoảng 10.000 tấn đất lẫn quặng được mang đi mỗi ngày.

Lưu vực sông Orinoco cũng có tài nguyên cát dầu tại đai dầu Orinoco, có thể trở thành một nguồn cung cấp dầu trong tương lai.

Thể thao
Từ năm 1988, chính quyền địa phương Ciudad Guayana đã tổ chức một cuội đua thuyền trên Orinoco và Caroní, và có đến 1000 đấu thủ tham gia. Từ năm 1991, "Paso a Nado Internacional de los Rios Orinoco-Caroní" đã được tổ chức hàng năm, và một ngày chủ nhật gần 19 tháng 4. Trên bình diện thế giới, giải thi đầu này đã đạt được tầm quan trọng, và có một số lượng lớn các đối thủ tham gia thi đấu.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Stark, James H. 1897. Stark's Guide-Book and History of Trinidad including Tobago, Granada, and St. Vincent; also a trip up the Orinoco and a description of the great Venezuelan Pitch Lake. Boston, James H. Stark, publisher; London, Sampson Low, Marston & Company. (This book has an excellent description of a trip up the Orinoco as far as Ciudad Bolívar and a detailed description of the Venezuelan Pitch Lake situated on the western side of the Gulf of Paria opposite.)
 MacKee, E.D., Nordin, C.F. and D. Perez-Hernandez (1998). "The Waters and Sediments of the Rio Orinoco and its major Tributaries, Venezuela and Colombia." United States Geological Survey water-supply paper, ISSN 0083; 2326/A-B. Washington: United States Government Printing Office.
 Weibezahn, F.H., Haymara, A. and M.W. Lewis (1990). The Orinoco River as an ecosystem. Caracas: Universidad Simon Bolivar.
 Rawlins, C.B. (1999). The Orinoco River. New York: Franklin Watts.

Liên kết ngoài

"The Orinoco Heavy Oil Belt In Venezuela (or Heavy Oil to the Rescue?)" Department of Earth Science, Rice University

Sông của Colombia
Sông Venezuela
Biên giới Colombia–Venezuela
Sông quốc tế


title: Baghatur

text:
Bạt Đô, Ba Đồ hay Batu hay Baghatur (tiếng Mông Cổ ᠪ ᠠ ᠭ ᠠ ᠲ ᠦ ᠷ Baghatur/Ba'atur tiếng Mông Cổ Khan Kha: Баатар), tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Batur/Bahadır, tiếng Nga: Boghatir) thuật ngữ tiếng Mông Cổ và Mông Cổ-Thổ Nhĩ Kỳ dùng để chỉ một cách trân trọng về một danh hiệu vinh dự của người đàn ông mạnh mẽ, can đảm hay còn gọi là Dũng sĩ, Bạt Đô nghĩa đen có nghĩa là mạnh mẽ, nghĩa bóng là anh hùng hay chiến binh gan dạ, thiện chiến. Đặc sứ Giáo hoàng Plano Carpini đã so sánh danh hiệu Bạt Đô tương đương với các hiệp sĩ châu Âu.

Lịch sử
Thuật ngữ này đã được sử dụng bởi các dân tộc du mục trên thảo nguyên của phía bắc và phía tây (Mông Cổ) của Trung Quốc vào đầu của thế kỷ 7 trong thời kỳ nhà Tùy. Nó được sử dụng rộng rãi trong khu vực sinh sống của người Đột Quyết trong thế kỷ thứ 8, và trong số những người Bulgars của đế chế Bulgary trong thế kỷ thứ 9.

Từ phổ biến trong số những người Mông Cổ đã trở thành một thuật ngữ đặc biệt phổ biến rộng rãi, như là danh hiệu vinh dự khi đế chế Mông Cổ dưới thời Thành Cát Tư Hãn đã bành trướng ra khắp thế giới vào thế kỷ 13, danh hiệu này tồn tại kế thừa, tại các Hãn quốc và Y Nhi hãn quốc của Húc Liệt Ngột và tiếp đó là trong triều đại của Thiết Mộc Lương (Tamerland).

Thuật ngữ Bạt Đô/Dũng sĩ được phổ biến rộng rãi trong thời Trung cổ nhiều ngôn ngữ gốc Thổ Nhĩ Kỳ này là kết quả của cuộc chinh phục của người Turco-Mông Cổ. Nó tồn tại ở nhiều ngôn ngữ như tiếng Bulgaria: Багатур (Bagatur), tiếng Nga: Богатырь (Bogatyr), tiếng Ba Lan: Bohater (có nghĩa là "anh hùng"), tiếng Ba Tư và Bắc Ấn Độ: Bahadur, và tiếng Gruzia: Bagatur, nó cũng được giữ gìn trong các ngôn ngữ gốc Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại và ngôn ngữ Mông Cổ bằng các phiên âm như: Bahadır, của tiếng Tatar và tiếng Kazakhstan: Батыр (Batyr), Tiếng Uzbek và Mông Cổ: Baataar Batyr, tiếng Hungary: Bator, tiếng Tây Tạng: 'rtul hoặc "chiến binh và tiếng Mãn Châu: Baturu/Ba Đồ Lỗ

Các dũng sĩ
Danh hiệu Baghatur hạn và các biến thể của nó như Bahadur, Bagatur hoặc các Baghadur, đã được phong cho những nhân vật lịch sử sau:
 Mặc Đốn, người thành lập đế chế Hung Nô.
 Baghatur Khã Hãn, Khã hãn của xứ Khazar, kh. 760.
 Bagatur Bagaina Sevar, một viên chỉ huy quân sự thế kỷ thứ 9 tại Bulgaria
 Dã Tốc Cai, cha đẻ của Thành Cát Tư Hãn, được gọi là Dũng sĩ Dã Tốc Cai
 Tốc Bất Đài danh tướng bất bại được phong danh hiệu này theo cuốn Mông Cổ bí sử.
 Bạt Đô, con của Truật Xích, Hãn quốc Kim Trướng
 Ilkhan Abu Said
 Bá Nhan, người Miệt Nhi, Công thần khai quốc của triều Nguyên
 Ô Mã Nhi hay Ô Mã Nhi Bạt Đô (Omar Baatur) viên tướng khét tiếng trong chiến tranh Mông Cổ và Đại Việt thế kỷ XIII.
 Hai vị hoàng đế Mughal đã được đặt tên là Bahadur Shah: Bahadur Shah Zafar Shah Bahadur I và Bahadur Shah Zafar Shah Bahadur II.
 Banda Bahadur Singh, một chiến binh người Sikh
 Stephen Bathory IX (1533-1586), Hoàng tử xứ Transilvania và vua của Ba Lan.
 Erdeni Batur, người sáng lập ra vùng Zunghar.
 Abulghazi, người cai trị của các khu vực Khiva,
 Marshal Sam Manekshaw, một người lính Ấn Độ được biết đến như "Sam Bahadur".

Tham khảo

Brook, Kevin Alan. The Jews of Khazaria. 2nd ed. Rowman & Littlefield Publishers, Inc., 2006.
Grousset, R. The Empire of the Steppes: A History of Central Asia. Rutgers Univ. Press, 1988.
Saunders, J. The History of the Mongol Conquests. Univ. of Penn. Press, 2001.

Tước hiệu
Chiến binh
Đế quốc Mông Cổ


title: Bạt Đô (định hướng)

text:
Trong tiếng Việt, từ Bạt Đô có thể được chỉ về:
 Đại hãn của Hãn Quốc Kim Trướng: Bạt Đô, con trai cả của Truật Xích, cháu đích tôn của Thành Cát Tư Hãn
 Danh hiệu Dũng sĩ của người Mông Cổ cũng như những dân tộc du mục bị ảnh hưởng bởi Mông Cổ.


title: Phía trước là bầu trời

text:
Phía trước là bầu trời là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do Đỗ Thanh Hải làm đạo diễn. Phim phát sóng lần đầu trong chương trình Văn nghệ Chủ Nhật vào năm 2001 trên kênh VTV3.

Nội dung
Phía trước là bầu trời xoay quanh Nguyệt (Hà Hương), Thương (Thu Nga) và Nhung (Kiều Anh) – ba cô gái tỉnh lẻ vừa tốt nghiệp đại học sống trong cùng một xóm trọ sinh viên. Tuy có cá tính khác nhau, ba cô gái lại sống chung một nhà. Hàng ngày, họ phải đối mặt với nỗi lo về cơm, áo, gạo, tiền. Các bộ hồ sơ xin việc và những buổi đi tìm việc thường chiếm hết thời gian của họ: Nhung xin vào làm báo cho một tòa soạn, Thương làm nhiều công việc tạm bợ, từ gia sư đến phục vụ trong nhà hàng còn Nguyệt vì có người yêu đàng hoàng nên xin được việc tốt hơn. Trong khu trọ cũng có nhiều sinh viên, mỗi người một hoàn cảnh, một mảnh đời khác nhau như một xã hội thu nhỏ với đủ cảm xúc buồn vui...

Diễn viên

Diễn viên chính
Hà Hương trong vai Nguyệt
Thu Nga trong vai Thương
 Kiều Anh trong vai Nhung

Diễn viên phụ

Cùng một số diễn viên khác....

Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Lời chưa nói" do Xuân Phương sáng tác và Trần Thu Hà thể hiện.

Sản xuất

Phát triển
Sau thành công với bộ phim đầu tay Xin hãy tin em phát sóng vào năm 1997, cảm thấy tiếc nuối trước một vài góc nhìn chưa được truyền tải, đạo diễn Đỗ Thanh Hải đã quyết tâm thực hiện một tác phẩm nữa nói về đề tài sinh viên, giới trẻ. Sau đó, ông đọc và chọn kịch bản của biên kịch Diệu Hương để đưa vào sản xuất, dù khi đó cô là một biên kịch mới ra trường và đây là kịch bản tốt nghiệp của cô, viết trong vòng ba năm. Đỗ Thanh Hải trong một cuộc phỏng vấn từng tiết lộ bộ phim điện ảnh Vị đắng tình yêu là nguồn cảm hứng cho ông để làm nên tác phẩm Phía trước là bầu trời. Kịch bản phim đã được chỉnh sửa lại nhiều lần bởi cả đạo diễn lẫn các biên kịch khác trước khi chính thức đi vào quá trình sản xuất.

Tuyển vai

Nhằm thể hiện được tinh thần của bộ phim, đạo diễn Đỗ Thanh Hải đã quyết định chọn các diễn viên nghiệp dư để vào vai. Thu Nga là diễn viên đầu tiên được tuyển vào vai chính trong phim, đây là vai diễn thứ ba của cô sau hai bộ phim trước đó là Muôn nẻo đường đời và Con nhện xanh. Diễn viên Hà Hương cũng bất ngờ được đạo diễn nhắm vào vai chính sau khi đi cùng Thu Nga đến buổi tuyển vai. Vì cả hai diễn viên chính trong phim đều đang là diễn viên múa, Đỗ Thanh Hải đã đưa nốt Kiều Anh, một diễn viên múa mới vào nghề và trước đó chưa từng tham gia bộ phim nào, vào dàn diễn viên chính "cho đủ bộ".

Những vai diễn phụ khác trong phim được đạo diễn nhờ vợ của mình là Đặng Châu Anh, giảng viên công tác tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, tìm các sinh viên trong trường để kêu gọi tham gia ứng tuyển. Thành Vinh, lúc đó là á quân cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia mùa đầu tiên, đã được đạo diễn Đỗ Thanh Hải mời vào vai Nam; trước đó ông từng có dịp gặp mặt anh khi đang làm chương trình Gặp nhau cuối tuần. Đây là vai diễn đầu tiên và cũng là duy nhất của anh. Diễn viên Văn Anh cũng được đạo diễn đưa vào đoàn phim dù không tham dự buổi tuyển vai và đã được tạo một vai riêng trong bộ phim. Riêng vai Trà "Cave" trong phim thì được giao cho diễn viên Kiều Thanh – khi đó đang học tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội – đảm nhận vì là vai diễn nặng về tâm lý. Diễn xuất của cô đã gây được sự ấn tượng từ lúc mới tuyển vai đến khi bắt đầu ghi hình phim; thậm chí, Kiều Thanh còn truyền cảm hứng cho Đỗ Thanh Hải để mở rộng thêm các tuyến truyện phụ về nhân vật cô vào vai.

Quay phim
Quá trình ghi hình bộ phim phải mất đến một năm để hoàn thành, dù thời lượng phim chỉ vỏn vẹn có 9 tập. Mỗi tập phim được ghi hình trong 9 ngày và thời gian để xử lý phần tiền kỳ và hậu kỳ mỗi khâu dài ba tháng vì điều kiện kỹ thuật nghèo nàn khi đó. Bối cảnh chính của phim được chọn quay tại một xóm trọ ở dãy phố Chính Kinh, phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, đoàn phim đã phải trồng thêm cây và xây bể nước trong sân khu trọ để phù hợp với yêu cầu về bối cảnh phim. Dù ban đầu đoàn phim rất được người dân sống xung quanh chào đón, tuy nhiên việc ghi hình trong thời gian dài và có những cảnh quay đến tối khuya đã làm đảo lộn giờ giấc sinh hoạt của nhiều người và khiến họ khó chịu. Thậm chí, trong một cảnh quay quay vào buổi tối, trong đó nhân vật bà chủ nhà (do NSƯT Xuân Thức thủ vai) đi vào "chửi" những sinh viên ở khu trọ vì làm mất trật tự khu phố, những người sống xung quanh đã tưởng có người đang "chửi" đoàn phim và còn hùa vào mắng theo.

Đón nhận
Ngay từ lần đầu phát sóng trong chương trình Văn nghệ Chủ Nhật vào năm 2001, Phía trước là bầu trời đã "gây sốt" trong người xem và được chiếu lại trên truyền hình nhiều lần sau đó, trở thành ký ức của khán giả thế hệ 8X, 9X. Đây cũng là một bộ phim kinh điển của đạo diễn Đỗ Thanh Hải nói về đề tài sinh viên. Các trích đoạn của tác phẩm về sau này vẫn nhận được sự yêu thích từ công chúng suốt nhiều năm sau khi phát sóng vì tính chân thực và thời sự của nó khi nói về sinh viên, giới trẻ. Những video diễn lại các cảnh trong phim bởi cư dân mạng đã được đăng tải trên mạng và thu hút nhiều người xem. Cụm từ tiếng lóng "phanh xích lô" phổ biến trong giới trẻ cũng được cho là bắt nguồn từ một phân cảnh của bộ phim.

Tác phẩm đã tạo nên tên tuổi cho các diễn viên tham gia. Không chỉ đưa danh tiếng Kiều Anh đến gần hơn với người xem, vai diễn của Kiều Thanh trong phim còn giúp cô trở nên nổi tiếng và được đông đảo khán giả biết đến, đồng thời được nhiều đạo diễn mời vào những vai diễn tương tự sau đó. Nhân vật của NSƯT Hán Văn Tình trong phim cũng trở thành vai diễn để đời của ông. Thời điểm mới phát sóng, nhân vật mà diễn viên Hà Hương vào vai là có nhiều người ghét nhất trong phim: cô đã bị dọa đánh ở ngoài đời và bị họ hàng trách móc vì đảm nhận vai diễn này. Tuy nhiên vào đầu tháng 5 năm 2018, các trích đoạn của nhân vật Nguyệt do cô hóa vai đã lan truyền trên Internet và giúp cho bộ phim nổi tiếng trở lại; cô đã được khán giả đặt biệt danh là "Nguyệt thảo mai" hay "Nguyệt thả thính" vì tính cách nhân vật trong phim. Một quán chè ở phường Thành Công mà đoàn phim từng đến ghi hình lại cảnh nhân vật Nguyệt ghé ăn sau sự nổi tiếng này được ghi nhận có doanh thu tăng đột biến và quán đã thêm món "Chè chị Nguyệt" vào trong thực đơn. Câu thoại của nhân vật trong phim "Em làm gì đã có người yêu, em còn đang sợ ế đây này" cũng là câu cửa miệng thịnh hành suốt một thời gian dài và được đưa vào lời nhạc bài "Để Mị nói cho mà nghe" của Hoàng Thùy Linh. Sau lần nổi tiếng bất ngờ trên, Hà Hương mới quyết định trở lại với nghiệp diễn.

Nhờ việc phim trở nên nổi tiếng một lần nữa, đoàn phim và bản thân Đỗ Thanh Hải đã được yêu cầu thực hiện phần 2 của bộ phim. Tuy nhiên, thay vì làm phần tiếp theo, đạo diễn Đỗ Thanh Hải quyết định sản xuất một phim ngắn ngoại truyện có tên Phía trước là cả một đời phán xử, trên cơ sở gộp ba tác phẩm truyền hình ăn khách từ quá khứ tới hiện tại lần lượt là Phía trước là bầu trời, Cả một đời ân oán và Người phán xử. Phần phim, với thời lượng dài 9 phút, đã phát hành trên VTV Giải trí vào ngày 11 tháng 5 năm 2018 và "gây sốt" trên mạng xã hội. Các tập đầy đủ của bộ phim sau đó cũng được đăng tải đầy đủ trên ứng dụng.

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phía trước là bầu trời trên VTV Giải trí
Phía trước là bầu trời trên WorldCat

Phim do Đỗ Thanh Hải đạo diễn
Văn nghệ Chủ Nhật
Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2001
Phim truyền hình giành giải Cánh diều bạc
Chương trình truyền hình nhiều tập của VFC
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh VTV3


title: Đồng phân lập thể

text:
Đồng phân lập thể là đồng phân tồn tại ở các hợp chất giống nhau về công thức phân tử, công thức cấu tạo nếu chỉ xét trong phạm vi mặt phẳng nhưng khi xét trong phạm vi không gian, cách thức phân bố các nhóm thế của các đồng phân lập thể là khác nhau. Đồng phân lập thể, hay còn gọi là đồng phân cấu hình (configurational isomer), bao gồm 2 loại: (i) Đồng phân hình học (geometric isomer hay còn gọi là cis-trans isomer), và (ii) đồng phân chứa trung tâm bất đối xứng (asymmetric center hay chirality center). Trung tâm bất đối xứng và trung tâm gây ra đồng phân hình học được gọi chung là trung tâm lập thể.

Phân loại

Đồng phân cis-trans

- Hai nhóm thế ở cùng một phía của liên kết đôi: cis

- Hai nhóm thế ở hai phía khác nhau của liên kết đôi: trans

- Cách phân biệt: hai đồng phân hình học có nhiều tính chất khác nhau. Đồng phân trans thường bền hơn, có nhiệt độ nóng chảy cao hơn nhưng có nhiệt độ sôi thấp hơn đồng phân cis.

Danh pháp E–Z
Danh pháp cis – trans không được sử dụng cho các alken có nhiều hơn hai nhóm thế khác nhau, điều này được khắc phục bằng cách sử dụng danh pháp E–Z để mô tả cấu hình tuyệt đối của phân tử. Đây là một phần mở rộng của danh pháp cis–trans (chỉ mô tả cấu hình lập thể tương đối) được sử dụng để mô tả các liên kết đôi có hai, ba hoặc bốn nhóm thế khác nhau.

Chọn cho mỗi nguyên tử C một nguyên tử hay nhóm nguyên tử tương đối hơn cấp, dựa theo sự cao hơn về số thứ tự của số hiệu nguyên tử của các nguyên tố. Sau đó xem xét vị trí không gian của hai nhóm thế hơn cấp ở hai nguyên tử C.

Nếu hai nhóm thế ở cùng phía: Z

Nếu hai nhóm thế ở khác phía: E

Quy tắc Cahn–Ingold–Prelog
I> Br> Cl> SO3H > F > OCOR > OR > OH > NO2 > NR2 > NHR > CCl3

Tham khảo

1. Hóa học đại cương tập 1 (Lâm Ngọc Thiềm)

2. Hóa học đại cương (Phạm Văn Nhiêu)

3. Hóa học các quá trình (Vũ Đăng Độ)

Đồng phân
Hóa học lập thể


title: Đới Lạp

text:
Đái Lạp hay Đới Lạp (tiếng Hoa: 戴笠; bính âm: Dài Lì; 1897-1946) là một tướng lĩnh Trung Hoa Dân Quốc đầu thế kỷ 20. Ông là một trong những thủ hạ thân cận nhất và là người đứng đầu hệ thống tình báo quân đội của lãnh tụ Trung Hoa Dân quốc Tưởng Giới Thạch.

Thời trẻ
Nguyên tên khai sinh của ông là Đới Xuân Phong (戴春風; Đái Xuân Phong), tự Vũ Nông (雨農) sau đổi là Vũ Nùng (雨濃), hiệu Phương Châu (芳洲), biệt danh trong tình báo là Kim Thủy (金水), Thẩm Bái Lâm (沈沛霖) sinh ngày 28 tháng 5 năm 1897 tại Bảo An, Giang Sơn, Chiết Giang, Trung Hoa.

Khi Đới được 4 tuổi, cha ông chết, mẹ ông phải một mình nuôi nấng ông. 6 tuổi, Đới vào một trường tư thục học tập kinh điển Nho học, rồi tốt nghiệp đầu lớp cao học tại trường tiểu học huyện Văn Hỷ. Gia đình ông không có khả năng cho ông đi học đại học, nên dù mới 16 tuổi, Đới phải rời khỏi nhà và tự tìm lấy con đường cho mình.

Không có thu nhập ổn định hay được bảo trợ, ông giành phần lớn khoảng thời gian này cho cờ bạc mưu sinh qua ngày trên đường phố Thượng Hải. Đới được xem là một tay cờ bạc có nghề. Người ta thường thấy ông cờ bạc thâu đêm trong những sòng bạc Thượng Hải, cố gắng kiếm đủ sống từ những ván bạc.

Cũng tại một sòng bạc Thượng Hải mà ông đã gặp bố già Đỗ Nguyệt Thăng, thủ lĩnh Lục hội. Thông qua Đỗ Nguyệt Thăng, ông gặp Tưởng Giới Thạch. Chưa rõ Tưởng và Đới gặp nhau lần đầu khi nào như có khả năng là khoảng năm 1921, khi Đới 24 tuổi và Tưởng 34 tuổi. Nhưng sau đó ông thua hết tiền và phải trở về Bảo An.

Năm 1927, ở tuổi 30, Đới gặp người bạn thời tiểu học là Mao Nhân Phụng và ông này khuyên Đới nộp đơn vào trường Võ bị Hoàng Phố tại Quảng Châu. Khi biết Tưởng là Hiệu trưởng trường, Đới nghe theo lời khuyên, lấy được thư giới thiệu của Đỗ Nguyệt Thăng rồi xuống Quảng Châu. Đới gia nhập Trung đoàn học viên số 1, khóa 6 trường Sĩ quan Lục quân Trung Hoa, còn được biết đến với cái tên trường Võ bị Hoàng Phố. Sau đó ông đổi tên thành Đới Lạp (戴笠; Đái Lạp), trong tiếng Hoa nghĩa là cái khăn che mặt của sát thủ, phản ánh bản chất bí mật của công việc tương lai của ông. Tưởng nhanh chóng giao cho ông làm mật báo viên trong học viện để do thám những hoạt động của phe Cộng sản, và ông cũng có vai trò nhất định trong Sự kiện chiến hạm Trung Sơn.

Vai trò trong Quốc dân đảng
Là chỉ huy lực lượng đặc vụ trong Quân đội Quốc dân đảng Trung Hoa, Đới góp tay phát triển tổ chức tình báo hiện đại đầu tiên của Trung Hoa năm 1928, với tên "Phòng điều tra mật vụ" trực thuộc Tổng hành dinh Quân đội Bắc phạt với mục tiêu giành được một thắng lợi sớm trong chiến tranh để ổn định tình hình Trung Hoa và giảm thiểu thương vong thông qua những tin tức tình báo quân sự và chính trị. Trước khi Chiến tranh Trung – Nhật kết thúc, bộ phận này đã phát triển thành Cục Điều tra Thống kê trực thuộc Ủy ban Quân sự Trung ương Quốc dân đảng, tiền thân của Cục Quân báo dưới quyền Tổng tham mưu trưởng, Bộ Quốc phòng Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan.

Danh xưng có vẻ bình thường, nhưng Cục Điều tra Thống kê lại ẩn giấu bản chất thực của nó là hoạt động mật vụ, biến Đới trở thành một trong những nhân vật gây tranh cãi, thậm chí gây sợ hãi, nhất Trung Hoa. Cũng do đó mà ông có biệt danh "Himmler của Trung Hoa".

Đới cũng đứng đầu Lam Y xã (Hội Áo xanh), một tổ chức phát xít phụ trách an ninh và tình báo cho Tưởng.

Trong những năm 1930 và 1940, những điệp viên Cục Quân thống đã thâm nhập rất thành công vào các tổ chức Cộng sản Trung Hoa cũng như những tổ chức bù nhìn thân Nhật.

Đới hợp tác với Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới thứ hai và học thêm nhiều về chiến lược tình báo, lực lượng phản gián của ông lên tới 7 vạn người. Để đáp lại, ông cung cấp bản đồ các vùng duyên hải Nam Trung Hoa, thông tin tình báo về các hoạt động của quân Nhật và nơi trú ẩn cho các máy bay Đồng minh bị rơi.

Sau khi ký kết Hiệp ước SACO năm 1942, Đới được bổ nhiệm chỉ huy các hoạt động tình báo liên kết Trung - Nhật.

Dù tỏ ra né tránh những thú tiêu khiển công cộng và giữ một hình tượng bí ẩn với công chúng, Đới lại thường tổ chức những buổi tiệc tùng hết sức phóng túng.

Đới tử nạn trong một tai nạn máy bay ngày 17 tháng 3 năm 1946. Vụ tai nạn được cho là vẫn còn nhiều bí ẩn bởi những lời đồn đoán là có thể được sắp đặt bởi tay trùm tình báo và an ninh của Đảng Cộng sản Trung Quốc Khang Sinh, dù cũng có tin đồn vụ này được Cơ quan Tình báo chiến lược Hoa Kỳ (OSS) sắp đặt vì chiếc máy bay bị rơi là máy bay Mỹ.

Tham khảo

 Wakeman, Frederic E. Spymaster: Dai Li and the Chinese Secret Service. Berkeley: University of California Press, 2003.
 Military Intelligence B..-History

Sinh năm 1897
Mất năm 1946
Người Chiết Giang
Trung tướng Trung Hoa Dân Quốc
Trùm mật vụ


title: Chu Tự Tề

text:
Chu Tự Tề (Wade-Giles: Chou Tzu-ch'i) 周自齊 (1871–1923) là một chính trị gia cuối đời nhà Thanh và đầu thời Dân Quốc. Ông cũng là một thành viên Giao thông hệ.

Tiểu sử

Ông sinh ra tại Quảng Châu và nói được cả tiếng Quảng Đông và Quan thoại, nhưng về sau về sống tại quê cũ Sơn Đông. Ông du học tại Đại học Columbia, Hoa Kỳ. Sau khi trở về Trung Hoa, ông thành lập Đại học Thanh Hoa để chuẩn bị kiến thức Anh ngữ, khoa học và toán học cho các sinh viên muốn du học Hoa Kỳ, trong khi ông phụ trách gửi sinh viên đi Mỹ học tập. Ông cũng từng là Hiệu trưởng của trường năm 1911.

Khi làm Đốc quân Sơn Đông, ông ủng hộ Viên Thế Khải khôi phục đế chế vì ông tin rằng người Trung Hoa, với 98% dân số mù chữ, chưa sẵn sàng để tự quyết định các quyết sách quốc gia. Chỉ có các chính trị gia mới có thể cai trị đất nước, đem lại sự ổn định cho quốc qia. Về sau ông từng giữ các chức vụ: Thống đốc Ngân hàng Trung Hoa, Tổng trưởng Giao thông, Tổng trưởng Quân vụ, Tổng trưởng Tài chính, Tổng trưởng Nông Thương, và Chánh thanh tra Diêm vụ (muối).

Ông cũng giúp tiết lộ thông tin về yêu sách 21 điều của Đế quốc Nhật Bản cho báo giới. Chu có thể cũng từng mời nhà khoa học chính trị Frank Johnson Goodnow của Đại học Columbia biện hộ cho chế độ quân chủ tại Trung Hoa.

Trong thời kỳ Viên khôi phục đế chế, ông được cử làm đặc sứ sang Nhật. Chính phủ Nhật dưới quyền Okuma Shigenobu từ chối tiếp ông và ông phải trở về thông báo với Viên rằng chính phủ của ông ta đã mất sự ủng hộ của ngoại bang. Năm 1916, Chu trốn sang Nhật sau khi Tổng thống Lê Nguyên Hồng ra lệnh bắt giữ 8 nhân vật cao cấp trong chính quyền của Viên. Ông trở về Trung Hoa sau khi lệnh này được bãi bỏ vào tháng 2 năm 1918.

Năm 1915, ông khởi xướng Ngày Trồng cây, vẫn còn tồn tại đến ngày nay tại Đài Loan (người ta chỉ đổi ngày lễ này từ ngày Thanh minh sang ngày mất của Tôn Dật Tiên, 12 tháng 3). Năm 1916, ông bị kết tội "phản bội Dân Quốc" và bị truy nã vì ủng hộ đế chế của Viên Thế Khải, và tị nạn tại Nhật Bản. Năm 1918, ông được Tổng thống Phùng Quốc Chương tha bổng. Năm 1920, ông được bổ nhiệm Tổng trưởng Tài chính.

Là Tổng trưởng Tài chính của Từ Thế Xương, ông thất bại trong một cuộc tranh chấp quyền lực với Thủ tướng Cận Vân Bằng năm 1921 và buộc phải từ chức. Để báo thù, ông thuyết phục Trương Tác Lâm thay thế Cận bằng Lương Sĩ Di, thủ lĩnh Giao thông hệ. Về sau ông làm Quyền Thủ tướng rồi Quyền Tổng thống trong một thời gian ngắn sau khi Từ từ chức năm 1922. Chức Tổng thống của ông, với nhiệm kì ngắn ngủi nhất trong lịch sử Trung Hoa, chỉ là lâm thời vì phe Trực Lệ muốn đưa Lê Nguyên Hồng trở lại ngôi vị Tổng thống. Than phiền về sự can thiệp của Trực hệ, ông sang Mỹ nghiên cứu điện ảnh rồi trở về Trung Hoa mở một studio. Ông mất vào năm sau.

Vợ ông bị Hồng vệ binh chặt đầu tại nhà của bà ở Bắc Kinh trong Cách mạng Văn hóa. Con gái thứ tư của bà bị buộc phải chứng kiến và rồi trở nên mất trí.

|-

|-

Tham khảo

Sinh năm 1871
Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc
Thủ tướng Trung Hoa Dân Quốc
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Người Quảng Châu
Mất năm 1923
Quân phiệt Trung Hoa Dân Quốc