title: Lech Poznań

text:
Lech Poznań () là câu lạc bộ bóng đá nổi tiếng của Ba Lan đặt trụ sở tại Poznań. Tên của CLB được lấy theo tên Lech theo một truyền thuyết của Đông Âu có 3 anh em Lech, Séc và Rus. Lech là người lập ra Ba Lan, Czech là Cộng hòa Séc và Rus là Nga, Ukraine và Belarus.

Năm 1922 CLB có tên là Lutnia Dębiec, sau đó có đổi tên vài lần. Từ năm 1933 đến 1994, câu lạc bộ nổi tiếng của Ba Lan này đại diện cho Cục đường sắt Ba Lan (PKP). Câu lạc bộ có biệt danh là Kolejorz (The Railwayman). Đây là câu lạc bộ bóng đá giàu truyền thống nhất của Ba Lan với nhiều tên tuổi như Teodor Anioła, Robert Lewandowski, Artjoms Rudņevs,..

Điệu nhảy Poznań
Lech Poznań nổi tiếng với Điệu nhảy Poznan. Các CĐV của đội bóng này đã khoác vai nhau và đồng loạt nhún nhảy rất đẹp mắt. Rất nhiều CĐV Manchester City đã rất ấn tượng với màn cổ vũ ấy và từ đó về sau, họ đã "bắt chước" các CĐV của Poznan để ăn mừng cùng các cầu thủ đội nhà mỗi khi họ ghi bàn.

Fan
Lech Poznań có lực lượng CĐV đông đảo và cuống nhiệt nhất Ba Lan. Cùng với đó Hooligan của đội bóng này cũng nguy hiểm nhất châu Âu cùng với Sao Đỏ Beograd, Liverpool, Millwall, Lazio,Galatasaray, Dinamo Zagreb hay Panathinaikos.

Danh hiệu

Domestic
 Ekstraklasa:
Champion (7): 1983, 1984, 1990, 1992, 1993, 2010, 2015
3rd place (4): 1949, 1950, 1978, 2009
 Polish Cup:
Winner (5): 1982, 1984, 1988, 2004, 2009
Finalist (3): 1980, 2011, 2016
 Polish SuperCup:
Winner (5): 1990, 1992, 2004, 2009, 2015
Finalist (3): 1983, 1988, 2010
 Ekstraklasa top goalscorers (9):
 Teodor Anioła (1949 - 20, 1950 - 21, 1951 - 20)

 Mirosław Okoński (1983 - 15)

 Andrzej Juskowiak (1990 - 18)

 Jerzy Podbrożny (1992 - 20, 1993 - 25)

 Piotr Reiss (2007 - 15)

 Robert Lewandowski (2010 - 18)

Europe
 UEFA Europa League:
 Round of 32 (2): 2009, 2011

List of results

As of ngày 25 tháng 2 năm 2011:

Records
 Highest victory, Ekstraklasa: 11–1 vs. Szombierki Bytom, ngày 27 tháng 8 năm 1950
 Highest loss, Ekstraklasa: 0–8 vs. Wisła Kraków, ngày 30 tháng 5 năm 1976
 Highest attendance overall: c. 65.000 vs. Zawisza Bydgoszcz, ngày 25 tháng 6 năm 1972
 Highest attendance at Stadion Miejski: c. 45.000 vs. Widzew Łódź, ngày 8 tháng 4 năm 1984
 Highest average attendance, Ekstraklasa: 45.384 per game, in the 1972–1973 season (13 games)
 Most appearances, Ekstraklasa:  Hieronim Barczak, 367 (1973–1986)
 Most goals, Ekstraklasa:  Teodor Anioła, 141 (1948–1961)
 Most goals in a season, Ekstraklasa:  Jerzy Podbrożny, 25 (1992–1993)
 Most national caps:  Luis Henriquez, 50 for Panama

Coaching staff
Coach:  Mariusz Rumak
Assistant Coach:  Jerzy Cyrak
Goalkeeping Coach:  Dominik Kubiak
Fitness Coach:  Andrzej Kasprzak

Cầu thủ nổi tiếng
 Teodor Anioła - striker, the best all-time scorer in club's history with 141 goals in the First league (1948–1957).
 Jarosław Araszkiewicz - midfielder/striker, won all five championship titles with Lech Poznań. Finished his career in the age of 38.
 Jacek Bąk - defender, played in the 2002 FIFA World Cup và 2006 FIFA World Cup, former player of French clubs Lyon và Lens.
 Jarosław Bako – the goalkeeper of Poland national football team in early 1990s
 Hieronim Barczak - defender, 367 league appearances for Lech.
 Edmund Białas - striker, along with Anioła and Henryk Czapczyk, created an offensive trio called A-B-C, which was very successful in the 1950s.
 Bartosz Bosacki - defender, played in the 2006 FIFA World Cup scoring two goals against Costa Rica. Played also in Bundesliga for 1. FC Nuremberg.
 Jerzy Brzęczek - midfielder, silver medalist with Poland in the 1992 Summer Olympics, former Polish national team captain.
 Henryk Czapczyk
 Jacek Dembiński - striker, played in German Bundesliga with Hamburger SV, currently plays for Lech.
 Roman Jakóbczak - midfielder, Polish national team member in the 1974 FIFA World Cup.
 Andrzej Juskowiak - striker, silver medalist with Poland in the 1992 Summer Olympics, former player of Sporting Lisbon, Olympiacos, Borussia Mönchengladbach và VfL Wolfsburg.
 Mirosław Justek - defender, Polish national team member in the 1978 FIFA World Cup.
 Waldemar Kryger - defender, former player of German club VfL Wolfsburg.
 Janusz Kupcewicz - midfielder, bronze medalist in the 1982 FIFA World Cup
 Robert Lewandowski - striker, currently playing for Borussia Dortmund.
 Henryk Miłoszewicz
 Piotr Mowlik
 Mirosław Okoński - striker, one of the club's icons, especially loved by the fans, after winning with Lech two consecutive championships in 1983 and 1984, transferred to Hamburger SV, played also for Greek side AEK.
 Bogusław Pachelski
 Krzysztof Pawlak - defender, played in the 1986 FIFA World Cup.
 Jerzy Podbrożny - played also in M.L.S. with the Chicago Fire.
 Arkadiusz Radomski - began his career with an episode for Lech, then moved to Dutch side SC Heerenveen, now plays for NEC. Made his appearance in the 2006 FIFA World Cup.
 Piotr Reiss - striker, played also for Hertha BSC Berlin và MSV Duisburg.
 Piotr Świerczewski - midfielder, silver medalist with Poland in the 1992 Summer Olympics, played in the 2002 FIFA World Cup, former Sporting Club de Bastia, AS Saint-Étienne và Olympique de Marseille player.
 Mirosław Trzeciak - striker, played in Spanish clubs CA Osasuna và Polideportivo Ejido.
 Maciej Żurawski- striker, played in the 2002 FIFA World Cup và 2006 FIFA World Cup, after playing for Lech, transferred to Wisła Kraków, after that to Celtic F.C., and that to. AC Omonoia. Currently he is a Free Agent.
 Jimmy Conrad - defender, USA national team member in the 2006 FIFA World Cup.
 Artjoms Rudņevs - became topscore in Ekstraklasa 2011/2012 with 22 goals. currently playing for Hamburger SV.

Managers

 Stanisław Kwiatkowski (Jan 1932–June 36)
 László Marcai (July 1936–May 38)
 A. Clement Pawlak (May 1938–Aug 39)
 Franciszek Bródka (July 1945-Aug 46)
 Vančo Kamena (Aug 1945–Feb 47)
 Franciszek Bródka (March 1947-May 48)
 Marcel Demeunyck (June 1948–Feb 49)
 Antoni Böttcher (March 1949–Dec 49)
 Artur Walter (Jan 1950–May 50)
 Antoni Böttcher &  Franciszek Bródka(June 1950–June 51)
 Mieczyslaw Balcer (June 1951–Dec 52)
 Artur Woźniak (Jan 1953–Dec 53)
 Mieczysław Tarka (Jan 1954–June 57)
 Edmund Białas (June 1957–July 57)
 Vilém Lugr (August 1957–Nov 58)
 Henryk Czapczyk (Dec 1959–Sept 61)
 Mieczysław Tarka (Sept 1961–Nov 62)
 Zygfryd Słoma (Nov 1962–June 63)
 Edward Drabski (Aug 1963–April 64)
 Henryk Czapczyk (April 1964–June 64)
 Zygfryd Słoma (July 1964–Sept 65)
 Edmund Białas (Sept 1965–May 66)
 Edward Brzozowski (May 1966–July 66)
 Edmund Białas (July 1966–Oct 66)
 Mieczysław Tarka (Oct 1966–Dec 68)

 Edmund Białas (Sept 1969–June 72)
 Mieczysław Chudziak (July 1972–Aug 72)
 Augustyn Dziwisz (Aug 1972–April 73)
 Janusz Pekowski (April 1973–June 75)
 Aleksander Hradecki (July 1975–March 76)
 Mieczysław Chudziak &  Edmund Białas(April 1976–Sept 76)
 Jerzy Kopa (Oct 1976–Oct 79)
 Roman Łoś (Aug 1978, Oct 1979–Dec 79)
 Wojciech Łazarek (Jan 1980–Dec 84)
 Leszek Jezierski & Jacek Machciński (Jan 1985–May 86)
 Włodzimierz Jakubowski (May 1985–Nov 86)
 Bronisław Waligóra (Dec 1986–Aug 87)
 Jerzy Kasalik &  Teodor Napierała(May 1987–May 87, Sept 1987)
 Grzegorz Szerszenowicz (Sept 1987–June 88)
 Henryk Apostel (June 1988-Nov 88)
 Andrzej Strugarek (Dec 1988–Aug 89)
 Jerzy Kopa &  Andrzej Strugarek (Aug 1989–May 91)
 Henryk Apostel (May 1991–April 93)
 Roman Jakóbczak (April 1993–Nov 93)
 Jan Stępczak (Nov 1993-June 94)
 Ryszard Matłoka (March 1994)
 Romuald Szukiełowicz (July 1994-June 95)
 Zbigniew Franiak (July 1995–May 96)
 Remigiusz Marchlewicz (May 1996-June 96)

 Ryszard Polak (July 1996–May 97)
 Remigiusz Marchlewicz (May 1997–June 97)
 Krzysztof Pawlak (July 1997-March 98)
 Remigiusz Marchlewicz (March 1998)
 Jerzy Kopa (March 1998–April 98)
 Remigiusz Marchlewicz (April 1998–May 98)
 Adam Topolski (May 1998–Sept 99)
 Marian Kurowski (Sept 1999–April 00)
 Zbigniew Franiak (April 2000)
 Wojciech Wąsikiewicz (April 2000–May 00)
 Adolf Pinter (May 2000–Aug 00)
 Adam Topolski (Aug 2000–April 01)
 Boguslaw Baniak (April 2001–Sept 02)
 Czesław Jakołcewicz (Sept 2002–Nov 02)
 Bohumil Páník (Nov 2002-June 03)
 Libor Pala (June 2003–Sept 03)
 Czesław Michniewicz (Sept 2003-June 06)
 Franciszek Smuda (June 2006-June 09)
 Jacek Zieliński (June 2009-Nov 10)
 José Mari Bakero (Nov 2010-Feb 12)
 Mariusz Rumak (Feb 2012-)

Xem thêm
 Football in Poland
 List of football teams
 Champions' Cup/League
 UEFA Cup

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official website
Unofficial website
Unofficial website

Khởi đầu năm 1922
Câu lạc bộ bóng đá Ba Lan


title: Pteronotropis hypselopterus

text:
Pteronotropis hypselopterus là một loài cá thuộc họ Cá chép phân bố ở Bắc Mỹ. Con đực trưởng thành dài 5,8 cm.

Chú thích

Tham khảo

 Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
 Fenner, Robert M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, Nueva Jersey,Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
 Helfman, G., B. Collette y D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts,Estados Unidos, 1997.
 Moyle, P. y J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. 2000.
 Nelson, J.: Fishes of the World, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. 1994.
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edición, Londres: Macdonald. 1985.

Liên kết ngoài
 Catalogue of Life

Cá Bắc Mỹ
Cá Mỹ
H
Động vật được mô tả năm 1868


title: Irven Spence

text:
Irven Spence (1909–1995) là một diễn viên lồng tiếng xuất sắc người Mỹ. Ông sinh ngày 24 tháng 4 năm 1909 tại Lincoln, Nebraska. Ông là diễn viên lồng tiếng ở xưởng phim Metro-Goldwyn-Mayer (viết tắt là MGM) cho rất nhiều bộ phim, đặc biệt là Tom and Jerry  Ông lồng tiếng cho rất nhiều nhân vật trong Tom and Jerry.

Ông mất ngày 21 tháng 9 năm 1995 tại Dallas, Texas.

Tham khảo

Nhà làm phim hoạt hình Mỹ
Sinh năm 1909
Mất năm 1995


title: Notropis

text:
Notropis là một chi cá thuộc họ Cá chép phân bố ở Bắc Mỹ.
Các loài trong chi này phân bố ở Bắc Mỹ.

Các loài
Chi này gồm có các loài sau:
Notropis aguirrepequenoi (Contreras-Balderas & Rivera-T., 1973)
Notropis albizonatus (Warren & Burr, 1994)
Notropis alborus (Hubbs & Raney, 1947)
Notropis altipinnis (Cope, 1870)
Notropis amabilis (Girard, 1856)
Notropis amecae (Chernoff & Miller, 1986)†
Notropis ammophilus (Suttkus & Boschung, 1990)
Notropis amoenus (Abbott, 1874)
Notropis amplamala (Pera & Armbruster, 2006)}}
Notropis anogenus] (Forbes, 1885)
Notropis ariommus (Cope, 1867)
Notropis asperifrons (Suttkus & Raney, 1955)
Notropis atherinoides (Rafinesque, 1818)
Notropis atrocaudalis (Evermann, 1892)
Notropis aulidion (Chernoff & Miller, 1986)†
Notropis baileyi (Suttkus & Raney, 1955)
Notropis bairdi (Hubbs & Ortenburger, 1929)
Notropis bifrenatus (Cope, 1867)
Notropis blennius (Girard, 1856)
Notropis boops (Gilbert, 1884)
Notropis braytoni (Jordan & Evermann, 1896)
Notropis buccatus (Cope, 1865)
Notropis buccula (Cross, 1953)
Notropis buchanani (Meek, 1895)
Notropis cahabae (Mayden & Kuhajda, 1989)
Notropis calabazas (Lyons & Mercado-Silva, 2004)}}
Notropis calientis (Jordan & Snyder, 1899)
Notropis candidus (Suttkus, 1980)
Notropis chalybaeus (Cope, 1867)
Notropis chihuahua (Woolman, 1892)
Notropis chiliticus (Cope, 1870)
Notropis chlorocephalus (Cope, 1870)
Notropis chrosomus (Jordan, 1877)
Notropis cumingii (Günther, 1868)
Notropis cummingsae (Myers, 1925)
Notropis edwardraneyi (Suttkus & Clemmer, 1968)
Notropis euryzonus (Suttkus, 1955)
Notropis girardi (Hubbs & Ortenburger, 1929)
Notropis greenei (Hubbs & Ortenburger, 1929)
Notropis harperi (Fowler, 1941)
Notropis heterodon (Cope, 1865)
Notropis heterolepis (Eigenmann & Eigenmann, 1893)
Notropis hudsonius (Clinton, 1824)
Notropis hypselopterus (Günther, 1868)
Notropis hypsilepis (Suttkus & Raney, 1955)
Notropis imeldae (Cortés, 1968)
Notropis jemezanus (Cope, 1876)
Notropis leuciodus (Cope, 1868)
Notropis longirostris (Hay, 1881)
Notropis ludibundus (Girard, 1856)
Notropis lutipinnis (Jordan & Brayton, 1878)
Notropis maculatus (Hay, 1881)
Notropis mekistocholas (Snelson, 1971)
Notropis melanostomus (Bortone, 1989)
Notropis metallicus (Jordan & Meek, 1884)
Notropis micropteryx (Cope, 1868)
Notropis moralesi (de Buen, 1955)
Notropis nazas (Meek, 1904)
Notropis nubilus (Forbes, 1878)}}
Notropis orca (Woolman, 1895)
Notropis ortenburgeri (Hubbs in Ortenburger & Hubbs, 1927)
Notropis oxyrhynchus (Hubbs & Bonham, 1951)
Notropis ozarcanus (Meek, 1891)
Notropis percobromus (Cope, 1871)
Notropis perpallidus (Hubbs & Black, 1940)
Notropis petersoni (Fowler, 1942)
Notropis photogenis (Cope, 1865)
Notropis potteri (Hubbs & Bonham, 1951)
Notropis procne (Cope, 1865)
Notropis rafinesquei (Suttkus, 1991)
Notropis rubellus (Agassiz, 1850)
Notropis rubescens (Bailey in Robins et al., 1991)}}
Notropis rubricroceus (Cope, 1868)
Notropis rupestris (Page in Page & Beckham, 1987)
Notropis sabinae (Jordan & Gilbert, 1886)
Notropis saladonis (Hubbs & Hubbs, 1958)†
Notropis scabriceps (Cope, 1868)
Notropis scepticus (Jordan & Gilbert, 1883)
Notropis semperasper (Gilbert, 1961)
Notropis shumardi (Girard, 1856)
Notropis simus (Cope, 1876)
Notropis spectrunculus (Cope, 1868)
Notropis stilbius (Jordan, 1877)
Notropis stonei (Fowler, 1921)
Notropis stramineus (Cope, 1865)
Notropis suttkusi (Humphries, 1994)
Notropis telescopus (Cope, 1868)
Notropis texanus (Girard, 1856)
Notropis topeka (Gilbert, 1884)
Notropis tropicus (Hubbs & Miller, 1975)
Notropis uranoscopus (Suttkus, 1959)
Notropis volucellus (Cope, 1865)
Notropis wickliffi (Trautman, 1931)
Notropis xaenocephalus (Jordan, 1877)

Tham khảo

Thư mục

 Eschmeyer, William N.: Genera of Recent Fishes. California Academy of Sciences. San Francisco, Califòrnia, Estats Units. iii + 697. ISBN 0-940228-23-8. Any 1990.
 Helfman, G., B. Collette i D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estats Units, 1997.
 Moyle, P. i J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edició, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estats Units: Prentice-Hall. Any 2000.
 Nelson, J.: Fishes of the World, 3a. edició. Nova York, Estats Units: John Wiley and Sons. Any 1994.
 Page, Lawrence M. & Burr, Brooks M. (1991): Freshwater Fishes, p. 131, Houghton Mifflin, Nova York, Estats Units. .
 Simons, Andrew M. & Mayden, Richard L. (1997): Phylogenetic Relationships of the Creek Chubs and the Spine-Fins: an Enigmatic Group of North American Cyprinid Fishes (Actinopterygii: Cyprinidae). Cladistics 13(3): 187-205.
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edició, Londres: Macdonald. Any 1985.

Liên kết ngoài
 Encyclopedia of Life
 Animal Diversity Web
 World Register of Marine Species
 NCBI
 Dictionary of Common Names

Leuciscinae


title: Notropis stramineus

text:
Notropis stramineus là một loài cá trong họ Cá chép. Chúng sinh sống trong các suối nước mở sạch với đáy cát nơi chúng ăn các đàn côn trùng mặt đất và thủy sinh, bùn đáy và tảo cát.
Loài cá này có phạm vi phân bố vô cùng phổ biến, được biết đến từ trung bộ Hoa Kỳ và miền nam Canada. Phạm vi trải dài từ Saint Lawrence-Đại Lakes, vịnh Hudson và lưu vực sông Mississippi là một phần của sông St Lawrence ở Quebec đến Saskatchewan ở Canada. Phạm vi này cũng trải dài về phía nam Tennessee và Texas; phía tây Montana, Wyoming, Colorado và New Mexico, Trinity sông Rio Grande ở Texas và New Mexico, và Mexico.

Chú thích

Tham khảo

Notropis
Cá Canada
Cá México
Cá Mỹ
Cá Ngũ Đại Hồ


title: Hemiculter elongatus

text:
Hemiculter elongatus là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá chép. Loài này có nguồn gốc ở các vùng nước nội địa Việt Nam. Nó được mô tả khoa học lần đầu năm 2001 bởi Nguyễn Văn Hảo.

Tham khảo

E


title: John Atta Mills

text:
John Evans Fifii Atta Mills (21 tháng 7 năm 1944 – 24 tháng 7 năm 2012) là một chính trị gia Ghana, Tổng thống Ghana giai đoạn 2009–2012. Ông đã nhậm chức tổng thống vào ngày 07 Tháng 1 2009, đã đánh bại ứng cử viên đảng cầm quyền Nana Akufo-Addo trong cuộc bầu cử năm 2008. Ông là Phó tổng thống giai đoạn 1997–2001 dưới thời Tổng thống Jerry Rawlings, và thất bại trong các cuộc bầu cử tổng thống năm 2000 và 2004 dưới danh nghĩa ứng cử viên của Đại hội Dân chủ Quốc gia (NDC). Ông mất vào ngày 24 tháng 7 năm 2012 tại Bệnh viện Quân y 37 tại Accra. Ông là nguyên thủ quốc gia Ghana đầu tiên qua đời khi đương nhiệm.

Tiểu sử
Ông sinh ra ở Tarkwa ngày 21 tháng 7 năm 1944 ở vùng Tây. Ông học tại trường Achimota, nơi ông tốt nghiệp vào năm 1963, và Đại học Ghana, Legon, nơi ông tốt nghiệp đại học luật trong năm 1967.
Mills nghiên cứu tại Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London, và nhận bằng tiến sĩ luật tại Trường Nghiên cứu Phương Đông và châu Phi tại Đại học London. Sau khi hoàn thành luận án tiến sĩ của ông trong lĩnh vực thuế và phát triển kinh tế.
Ông chính thức làm giảng viên lần đầu tại Khoa Luật trường Đại học của Ghana. Ông đã dành gần 25 năm giảng dạy tại Legon và các tổ chức giáo dục đại học khác. Trong năm 1971, ông được chọn cho chương trình học bổng Fulbright tại Trường Luật Stanford ở Mỹ. Ông trở lại Ghana sau khi nhận được bằng tiến sĩ, làm việc tại trường cũ của mình, trường Đại học của Ghana, trong 25 năm.

Tham khảo

Tổng thống Ghana
Tử vong do đột quỵ


title: Thần tượng âm nhạc Việt Nam - Vietnam Idol (mùa 4)

text:
Mùa thứ tư của Thần tượng âm nhạc: Vietnam Idol được phát sóng vào ngày 17 tháng 8 năm 2012. Năm nay có một số thay đổi lớn trong cấu trúc của chương trình: Ca sĩ Mỹ Tâm tham gia ban giám khảo thay thế cho Siu Black, trong khi nhạc sĩ Quốc Trung và đạo diễn Nguyễn Quang Dũng vẫn tiếp tục làm giám khảo. Huy Khánh là người dẫn chương trình. Người chiến thắng sẽ nhận được 600 triệu đồng tiền mặt, 1 năm giới thiệu trên kênh MTV Việt Nam cũng như hỗ trợ cho việc thực hiện một video âm nhạc từ kênh.

Các vòng thi của Thần tượng âm nhạc Việt Nam (mùa 4)

Vòng Audition
Thử giọng bắt đầu ngày 4 tháng 7 năm 2012 tại Đà Nẵng và tiếp tục ở nhiều thành phố và thị trấn ở Việt Nam. Tuy nhiên, sẽ chỉ có 60 vé vàng được đưa ra trong buổi thử giọng.
 Giám khảo vòng Audition: Quốc Trung, Mỹ Tâm, Nguyễn Quang Dũng

Vòng Nhà hát
60 thí sinh đã được chọn vào vòng nhà hát ở Thành phố Hồ Chí Minh. Sau phần thi đơn ca với Piano, 32 thí sinh còn lại và được chia làm 8 nhóm để bước vào phần thi hát nhóm. Giám khảo chọn ra Top 16, bao gồm 8 nữ và 8 nam cho vòng Studio.

1. Vòng đơn ca với Piano
 Giám khảo phần thi hát đơn ca với Piano: Quốc Trung, Mỹ Tâm, Lê Nam Khánh

(*) Các phần thi của các thí sinh khác trong Top 60 không được phát sóng vì thời lượng có hạn

2. Vòng hát nhóm
 Giám khảo phần thi hát nhóm: Quốc Trung, Mỹ Tâm, Nguyễn Quang Dũng

Vòng Studio
Vòng Studio được chia làm 2 phần: Studio 1 (Top 8 nam) và Studio 2 (Top 8 nữ). Các thí sinh sẽ trình diễn trực tiếp ca khúc với ban nhạc và sự tư vấn chọn bài của giám đốc âm nhạc Huy Tuấn. Vòng này khán giả có quyền nhắn tin bình chọn cho thí sinh mình yêu thích để giúp họ giành 4 vé vào vòng gala.

Sau vòng này, đêm công bố Top 10 với nguyên tắc: 2 thí sinh nam và 2 thí sinh nữ được khán giả bình chọn nhiều nhất, cùng với 2 thí sinh nam và 2 nữ được ban giám khảo chọn sẽ tiến thẳng vào vòng gala. Và 4 thí sinh có số phiếu bình chọn thấp nhất phải chia tay với chương trình. 2 trong 4 thí sinh còn lại sẽ được ban giám khảo trình diễn sau khi nghe 4 người trình bày ca khúc do mình tự chọn.

Kết quả vòng Studio được công bố vào ngày 28 tháng 9. Các thí sinh do được khán giả và ban giám khảo chọn được tiến thẳng vào vòng gala.
 Giám khảo vòng Studio: Quốc Trung, Mỹ Tâm, Nguyễn Quang Dũng
Chú giải về màu sắc:

1. Nam

2. Nữ

3. Vòng vé vớt

4. Danh sách Top 10 chung cuộc

Vòng Gala
Bắt đầu từ mùa giải thứ 4 đêm trình diễn và đêm công bố kết quả sẽ cách nhau 1 tuần để khán giả có nhiều thời gian để bình chọn cho thí sinh. BGK có 1 quyền cứu duy nhất 1 thí sinh bị loại trước khi xác định Top 5 chung cuộc.
 Giám khảo vòng Gala: Quốc Trung, Mỹ Tâm, Nguyễn Quang Dũng

Chú giải về màu sắc:

Gala 1: Tôi là ai
Người hướng dẫn: Uyên Linh và Quốc Thiên

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 1
Nhóm nữ biểu diễn: Rung động (Nguyễn Đức Cường)
Nhóm nam biểu diễn: Mưa rơi lặng thầm (Lê Việt Khánh)
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Chuyện tình nhà thơ (Văn Mai Hương), Xin chào, xin chào (Quốc Thiên)
Ca khúc chia tay: Tìm về lời ru (Thanh Hưng)

Gala 2: Nhịp đập sôi động
Người hướng dẫn: Mỹ Tâm

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 2
Nhóm biểu diễn: Anh trôi về em (Huy Tuấn)
Nhóm biểu diễn: Như là mơ (Dương Khắc Linh)
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Thời gian (P.A.K Band), Cơn mưa ngang qua (Sơn Tùng MTP)
Ca khúc chia tay: Lời của ánh mắt (Huy Tuấn)

Gala 3: We Are the World
Người hướng dẫn: Michael Bones (Đến từ trung tâm Anh ngữ Quốc tế Apollo): phần phát âm Tiếng Anh, cùng với Thanh Bùi và ca sĩ - nhạc công Curtis Kings: phần xử lý ca khúc và trình bày bài hát quốc tế.
Bắt đầu từ Liveshow 3 sân khấu Vietnam Idol có sự thay đổi về màu sắc, vị trí phòng chờ của thí sinh.

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 3
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Trắng Đen (Mỹ Tâm), Born This Way (Uyên Linh)
Nhóm biểu diễn: Rain Over Me (Armando C. Perez, RedOne, Marc Anthony, Bilal "The Chef" Hajji, AJ Janussi, Rachid Aziz)
 MV nhóm: The Lazy Song (Bruno Mars, K'naan, The Smeezingtons)
Ca khúc chia tay: Chính là em (Hồng Phước)

Gala 4: Đêm nhạc tác giả: Đức Trí và Lưu Thiên Hương
Người hướng dẫn: Đức Trí, Lưu Thiên Hương

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 4
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Vắng em (Noo Phước Thịnh), Greatest love of all (Tùng Dương)
Nhóm biểu diễn: Mash-up Ghen - Giận anh (Lưu Thiên Hương, Đức Trí)
 MV nhóm: 24 giờ 7 ngày (Huy Tuấn)
Ca khúc chia tay: Gửi ngàn lời yêu (Minh Vương, Lê Việt Khánh)

Gala 5: Đêm nhạc tác giả: Anh Quân và Võ Thiện Thanh
Người hướng dẫn: Anh Quân và Võ Thiện Thanh

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 5
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Tôi mơ (Quang Linh và Top 6), Gửi anh (Mỹ Linh)
Nhóm biểu diễn: Mash-up Tóc ngắn - Tóc hát (Anh Quân, Võ Thiện Thanh)
 MV nhóm: Con đường em mơ (Võ Thiện Thanh)
Ca khúc chia tay: Mong anh về (Dương Cầm)

Gala 6: Đêm không tình ca (Đề tài xã hội)
Người hướng dẫn: Hồng Nhung

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 6
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Hà Nội trà đá vỉa hè (Đinh Mạnh Ninh), Papa (Hồng Nhung)
Nhóm biểu diễn: Santa Claus Is Coming to Town (The Jackson Five)
 MV nhóm: Hòa nhịp con tim (Huy Tuấn)
Ca khúc chia tay:  Người ở đừng về (Lê Minh Sơn), Hãy mỉm cười (Giáng Son)

Gala 7: Đêm hát đôi
Người hướng dẫn: Lệ Quyên

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 7
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Feel the beat (Suboi, Kimmese), Nỗi đau ngự trị (Lệ Quyên)
Nhóm biểu diễn: Ngày chung đôi (Huy Tuấn)
 MV nhóm: Đừng ngồi yên trong bóng tối (Võ Thiện Thanh)
Ca khúc chia tay: Hát cho nụ cười (Hoàng Thanh Huyền)

Gala 8: Đêm giám khảo
Người hướng dẫn: Mỹ Tâm và Quốc Trung

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả Gala 8
Ca sĩ khách mời biểu diễn: Giận anh & Đừng lừa dối (Phương Vy và Trường Giang), Cứ ngủ say (Nam Khánh và top 3)
 MV nhóm: Chúc mừng sinh nhật (Huy Tuấn)
Ca khúc chia tay: Dường như ta đã (Mỹ Tâm)

Gala 9: Chung kết
Người hướng dẫn: Mỹ Linh

Đêm thi

Đêm trình diễn và công bố kết quả chung cuộc
 Tiết mục dự thi của Top 2:

 Tiết mục biểu diễn:
- Ngày mai nắng lên anh sẽ về (Anh Khang): Anh Quân, Thanh Tùng, Thanh Hưng, Hồng Phước

- Ơ hay (Đức Trí, Hà Quang Minh): Thanh Trúc, Bảo Trâm, Thảo My, Hương Giang

- Mưa và nỗi nhớ (Hồ Hoài Anh): Bảo Trâm & Anh Quân

- Chờ người nơi ấy (Huy Tuấn, Hà Quang Minh): Uyên Linh

- Anh mang theo mùa xuân (Phúc Bồ): Văn Mai Hương

- Ngôi sao ước mơ (Anh Minh): Hồng Phước, Bảo Trâm, Thanh Tùng, Hương Giang, Thảo My, Thanh Hưng, Thanh Trúc, Anh Quân

- Liên khúc Đánh thức bình minh & Trắng đen (Mỹ Tâm, Trần Tuấn Anh): Mỹ Tâm

 Ca khúc chiến thắng: Giây phút khát khao (Huy Tuấn, Hà Quang Minh): Ya Suy

Thứ tự bị loại

(*) Ya Suy xin ngừng cuộc chơi và nhường vé cho Bảo Trâm nhưng không được Ban giám khảo đồng ý.

Các khách mời biểu diễn trong các đêm công bố kết quả

Chỉ trích

Thí sinh nói xấu

Thí sinh Thanh Trúc tại Top 10 cuộc thi đã bị dư luận chỉ trích vì phát ngôn chê bai thí sinh của một cuộc thi khác (thí sinh Bảo Anh của cuộc thi Giọng hát Việt với ca khúc Everytime trong đêm liveshow 1). Giám khảo Quang Dũng ngay sau đó trong đêm công bố Top 10 đã công khai nhắc nhở thí sinh này. Thanh Trúc sau đó đã chính thức đưa ra lời xin lỗi. Tuy nhiên không lâu sau khi rời khỏi cuộc thi, cô lại tiếp tục có những lời bình luận không hay về trang phục trong một phần trình diễn của giám khảo Mỹ Tâm trong ca khúc mới "Trắng đen" diễn đêm công bố kết quả Liveshow 3 tại trang cá nhân của mình.

Thí sinh có hoàn cảnh đặc biệt tiến sâu
Mặc dù tạo được sự ấn tượng bởi phong cách trình diễn và sự tiến bộ qua từng đêm thi nhưng việc Hương Giang (thí sinh chuyển giới) và Yasuy (thí sinh là người dân tộc thiểu số) với giọng hát không ấn tượng tiến sâu vào đến Top 4 và nhà vô địch cuộc thi đã làm nhiều người lên án chỉ trích chương trình và hai thí sinh này.

Chú thích

Liên kết ngoài
Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Vietnam Idol
Truyền hình Việt Nam năm 2012
Truyền hình Việt Nam năm 2013


title: Danh sách đơn vị Liên Xô và Đức Quốc xã tham chiến tại Mặt trận Rzhev-Sychyovka-Vyazma

text:
Chiến sự trên Mặt trận Rzhev-Sychyovka-Vyazma là hoạt động quân sự lớn của Chiến tranh Xô-Đức bao gồm nhiều chiến dịch bộ phận do các Phương diện quân Tây, Phương diện quân Kalinin và Phương diện quân Bryansk của Hồng quân Liên Xô chống lại Cụm Tập đoàn quân Trung Tâm của quân đội phát xít Đức. Tổng cộng có 10 chiến dịch lớn của cả hai bên đã diễn ra trên khu vực Rzhev - Sychyovka - Vyazma, phía Tây Moskva từ ngày 8 tháng 1 năm 1942 đến 31 tháng 3 năm 1943. Hàng trăm sư đoàn của hai bên đã tham gia các chiến dịch tại khu vực này. Hai bên đã huy động vào mặt trận này gần 3.000.000 quân, khoảng 21.700 pháo và súng cối, trên 1.600 xe tăng, khoảng 1.350 máy bay. Đây là mặt trận được huy động nhiều binh lực thứ hai sau mặt trận Tây Nam Liên Xô trong hai năm 1942-1943 và có tỷ lệ thương vong/quân số rất cao trong Chiến tranh Xô-Đức: từ 45% đến 65% quân số tham gia ban đầu.

Quân đội Liên Xô

Phương diện quân Kalinin

Do trung tướng I. S. Konev (đến tháng 8 năm 1942), trung tướng M. A. Purkayev (đến 4 năm 1943) chỉ huy. Thành phần bao gồm:

Tập đoàn quân 22 do các thiếu tướng V. I. Vostrukhov (đến tháng 3 năm 1942) và D. M. Seleznev chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 178, 179, 186, 220, 357.
Pháo binh: Các trung đoàn pháo nòng dài 301, 390; các trung đoàn lựu pháo 43, 545; Tiểu đoàn súng cối 11; các trung đoàn phòng không 183, 397.
Thiết giáp: Tiểu đoàn xe tăng 129.
Công binh: các tiểu đoàn 115, 251.
Tập đoàn quân 29 do các thiếu tướng V. I. Shvetsov (đến tháng 9 năm 1942) và E. P. Zhuravlev chỉ huy. Tháng 9 năm 1942, tập đoàn quân này được chuyển giao cho Phương diện quân Tây; tháng 2 năm 1943, nó được rút về lực lượng dự bị của STAVKA. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 174, 243, 246, 252, 375; Trung đoàn trượt tuyết 29, các trung đoàn đặc nhiệm 16, 17, 18.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 432, Trung đoàn lựu pháo 644, Trung đoàn pháo chống tăng 873, Trung đoàn phòng không 213.
Công binh: Các tiểu đoàn công binh 63, 71, 267
Tập đoàn quân 30 do thiếu tướng D. D. Lelyushenko (đến 11 năm 1942 và thiều tướng V. I. Kolpakchi chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Sư đoàn bộ binh cơ giới 107; các sư đoàn bộ binh 185, 251, 348, 363, 365, 371, 379; các sư đoàn kỵ binh 18, 24, 82; các tiểu đoàn bộ binh trượt tuyết 75, 76; Tiểu đoàn bộ binh độc lập 307.
Pháo binh: Các trung đoàn lựu pháo 392, 542; các tiểu đoàn pháo chống tăng 13, 24, 29, 43; Tiểu đoàn súng cối 12; các tiểu đoàn phòng không 61, 651.
Thiết giáp: Các lữ đoàn xe tăng 8, 21, 35, 58; các trung đoàn cơ giới 2, 46; Tiểu đoàn xe tăng đọc lập 145; Tiểu đoàn thiết giáp phòng không độc lập 21.
Công binh: Tiểu đoàn dò phá mìn 60, Tiểu đoàn cầu phà 133, Tiểu đoàn công binh công trình 263.
Không quân: Phi đội trinh sát, liên lạc 593.
Tập đoàn quân 39 (thành lập lần thứ nhất ngày 15-11-1941) do trung tướng I. I. Maslenikov chỉ huy. Biên chế ban đầu gồm có:
Bộ binh: các sư đoàn bộ binh 27, 158, 178, 348, 359; Trung đoàn bộ binh 130, các tiểu đoàn bộ binh trượt tuyết độc lập 73, 74, 81, 82, 83.
Pháo binh: Các trung đoàn lựu pháo 336, 646; Trung đoàn pháo nòng dài 360, các tiểu đoàn phòng không độc lập 102, 103, 202.
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng 153 gồm các tiểu đoàn 148, 165.
Công binh: Tiểu đoàn công binh công trình 39.
Các đơn vị trực thuộc Phương diện quân:
Bộ binh: Sư đoàn 256
Kỵ binh: Quân đoàn kỵ binh 11
Pháo binh: Trung đoàn lựu pháo 108, các tiểu đoàn pháo binh độc lập 12, 64, 221.
Không quân: các sư đoàn tiêm kích 31, 38, 46; các trung đoàn cường kích 5 (cận vệ), 10, 193; các trung đoàn ném bom 132, 617; các trung đoàn vận tải 6 (cận vệ), 569.
Thay đổi biên chế trong quá trình chiến sự
Tháng 4 năm 1942: bổ sung Tập đoàn quân xung kích 3 (6 sư đoàn, 3 lữ đoàn, 11 tiểu đoàn bộ binh, 2 lữ đoàn xe tăng, 4 trung đoàn pháo, súng cối và phòng không); Tập đoàn quân xung kích 4 (9 sư đoàn, 4 lữ đoàn, 24 tiểu đoàn bộ binh, 1 lữ đoàn, 2 tiểu đoàn xe tăng, 1 tiểu đoàn pháo tự hành, 1 đoàn tàu bọc thép, 4 trung đoàn và 3 tiểu đoàn pháo, súng cối và phòng không); Tập đoàn quân 31 (3 sư đoàn và 1 lữ đoàn bộ binh, 2 trung đoàn pháo binh).
Tháng 7 năm 1942: bổ sung Tập đoàn quân 41 (5 sư đoàn và 1 khung sư đoàn bộ binh, 3 trung đoàn pháo binh, 1 lữ đoàn xe tăng); Tập đoàn quân 58 (4 sư đoàn bộ binh, 1 trung đoàn pháo binh, 2 lữ đoàn xe tăng); Tập đoàn quân không quân 3 (3 sư đoàn tiêm kích, 1 sư đoàn ném bom, 2 sư đoàn cường kích, 8 trung đoàn ném bom - vận tải).
Tháng 10 năm 1942: rút bớt các tập đoàn quân 30, 31, 58; bổ sung Tập đoàn quân 43 (7 sư đoàn bộ binh, 5 trung đoàn pháo, súng cối, phòng không).

Phương diện quân Tây

Do đại tướng G. K. Zhukov (đến tháng 8 năm 1942) và thượng tướng I. S. Konev (đến tháng 2 năm 1943) và trung tướng V. D. Sokolovsky chỉ huy. Thành phần bao gồm:
Tập đoàn quân xung kích 1 do các trung tướng V. I. Kuznetsov (đến tháng 5 năm 1942), V. Z. Romanovsky (đến tháng 1 năm 1942), V. I. Morozov (đến tháng 2 năm 1943) và G. P. Korotkov chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các lữ đoàn bộ binh 29, 41,,44, 46, 47, 50, 55, 56; các lữ đoàn hải quân đánh bộ 62, 71, 84; các tiểu đoàn bộ binh trượt tuyết 1, 4, 5, 6, 7, 8, 17, 18, 19, 20; Tiểu đoàn bộ binh độc lập 310.
Kỵ binh: Các sư đoàn kỵ binh 17, 44.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 701, Trung đoàn lựu pháo 641, các tiểu đoàn pháo binh độc lập 1, 3, 38.
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng 123, Tiểu đoàn trinh sát cơ giới 23.
Không quân: Sư đoàn cường kích 23; Trung đoàn vận tải 710.
Công binh: Tiểu đoàn cầu đường 2, các tiểu đoàn công binh công trình 214, 244, 381.
Tập đoàn quân 5 (thành lập lần thứ hai) do trung tướng L. A. Govorov (đến tháng 4 năm 1942), các thiếu tướng I. I Fedyuninsky (đến tháng 10 năm 1942), thiếu tướng Y. T. Cherevichenko (đến tháng 2 năm 1943 và trung tướng V. S. Polenov chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: các sư đoàn bộ binh 19, 32, 50, 108, 144, 329, 336; Sư đoàn bộ binh cơ giới 82; các lữ đoàn bộ binh 37, 43, 60; các trung đoàn bộ binh 2, 457, 1310; Tiểu đoàn bộ binh đọc lập 300.
Pháo binh: Các trung đoàn lựu pháo 537, 552, 554, 572, 995; các trung đoàn pháo nòng dài 509, 703; các tiểiu đoàn pháo binh độc lập 2, 5, 27, 28, 37.
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng 20, Trung đoàn cơ giới 36, Tiểu đoàn trinh sát cơ giới 7.
Không quân: Các trung đoàn vận tải 611, 692; phi đội trinh sát - liên lạc 702.
Công binh: Tiểu đoàn cầu đường 129, Tiểu đoàn công binh công trình 467.
Tập đoàn quân 10 (thành lập lần thứ ba) do trung tướng F. I. Golikov (đến tháng 2 năm 1942) và thiếu tướng V. S. Popov chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 239, 322, 323, 324, 325, 326, 328, 330.
Pháo binh: Sư đoàn pháo binh cận vệ 10.
Không quân: Phi đội trinh sát, liên lạc 706
Công binh: các tiểu đoàn công binh công trình 694, 695.
Tập đoàn quân 16 (thành lập lần thứ 2) do các trung tướng K. K. Rokossovsky (đến tháng 7 năm 1942) và I. Kh. Bagramian chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 9 (cận vệ), 18, 354; các lữ đoàn bộ binh 18, 36, 40, 49;
Kỵ binh: Quân đoàn kỵ binh cận vệ 2 có các sư đoàn kỵ binh cận vệ 3, 4 và sư đoàn kỵ binh 20.
Pháo binh: Các trung đoàn pháo nòng dài 138, 471, 523; các trung đoàn lựu pháo 289, 296, 610, 694; các trung đoàn súng cối 768, 863, 871; các tiểu đoàn hỏa tiễn cận vệ 17, 26, 30, 31; Trung đoàn phòng không 172.
Thiết giáp: Các lữ đoàn xe tăng 22, 146; Tiểu đoàn xe tăng 140; Đoàn tàu hỏa bọc thép 21.
Công binh: Tiểu đoàn công binh công trình 42; các tiểu đoàn công binh cầu đường 243, 499.
Tập đoàn quân 20 (thành lập lần thứ 2) do các trung tướng A. A. Vlasov (đến tháng 3 năm 1942), M. A. Reiter (đến tháng 9 năm 1942), thiếu tướng N. I. Kiryukhin (đến tháng 12 năm 1942), trung tướng M. S. Khozin (đến tháng 4 năm 1943) và thiếu tướng N. E. Berzarin chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 331, 352; các lữ đoàn bộ binh 17, 28, 35; Lữ đoàn hải quân đánh bộ 64.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 517, Trung đoàn lựu pháo 483, các tiểu đoàn súng cối cận vệ 7, 15, 35.
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng cận vệ 1; các lữ đoàn xe tăng 17, 24, 31, 145; Đoàn tàu hỏa bọc thép 53.
Không quân: Phi đội trinh sát-liên lạc 601
Công binh: Tiểu đoàn công binh công trình 226, các tiểu đoàn công binh cầu đường 127, 291.
Tập đoàn quân 33 do trung tướng M. E. Efremov (đến tháng 4 năm 1942), đại tướng K. A. Mereskov (đến tháng 6 năm 1942), trung tướng M. S. Khozin (đến tháng 10 năm 1942) và trung tướng V. N. Gordov chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Sư đoàn bộ binh cơ giới cận vệ 1; các sư đoàn bộ binh 93, 110, 113, 201, 222, 338; các sư đoàn bộ binh nhẹ 23, 24.
Pháo binh: Các trung đoàn pháo nòng dài 109, 364, 486; các trung đoàn lựu pháo 320, 403, 557; các tiểu đoàn pháo chống tăng 551, 600; các tiểu đoàn súng cối cận vệ 18, 25, 42; 1/2 trung đoàn Katyusha 3/590.
Công binh: Các tiểu đoàn công binh công trình 246, 321.
Tập đoàn quân 43 do trung tướng K. V. Golubev chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 17, 53, 415; Quân đoàn trượt tuyết 5 (các lữ đoàn trượt tuyết 10, 201), tiểu đoàn bộ binh độc lập.
Pháo binh: 1/2 trung đoàn Katyusha 3/590; Trung đoàn pháo nòng dài 998; các trung đoàn lựu pháo 868, 869; Trung đoàn pháo chống tăng độc lập 275; Tiểu đoàn súng cối độc lập 24; các tiểu đoàn súng cối cận vệ 22, 41; các trung đoàn phòng không 64, 71 164, 230, 304.
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng 26; Đoàn tàu hỏa bọc thép "Công nhân Podolsk".
Công binh: Các tiểu đoàn công binh công trình: 37, 38; các tiểu đoàn công binh cầu đường 273, 312; tiểu đoàn dò phá mìn 538.
Tập đoàn quân 49 do thiếu tướng I. G. Zakharkin chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Sư đoàn bộ binh cận vệ 5, các sư đoàn bộ binh 60, 133, 173, 194, 238; các lữ đoàn bộ binh 19, 26, 30, 34; tiểu đoàn bộ binh độc lập 299.
Pháo binh: Các trung đoàn pháo nòng dài 410, 564, 570; các trung đoàn lựu pháo 304, 593, 992; các tiểu đoàn súng cối cận vệ 4, 20, 33.
Thiết giáp: Các lữ đoàn xe tăng 18, 23.
Không quân: Phi đội trinh sát-liên lạc 686.
Công binh: Các tiểu đoàn công binh công trình 84, 103; các tiểu đoàn công binh cầu đường 452, 518.
Tập đoàn quân 50 do trung tướng I. V. Boldin chỉ huy. Bien ché tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 154, 217, 258, 290, 340, 413
Kỵ binh: Sư đoàn kỵ binh 31.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 447; các tiểu đoàn súng cối cận vệ 21, 23, 34, 36 112; Trung đoàn phòng không 168.
Thiết giáp: Sư đoàn xe tăng 112; Lữ đoàn xe tăng 32, Tiểu đoàn xe tăng độc lập 131; Đoàn tàu hỏa bọc thép 22.
Không quân: Phi đội không quân hỗn hợp 698.
Công binh: Các tiểu đoàn công binh công trình 5, 70; các tiểu đoàn công binh cầu đường 451, 466.
Các đơn vị trực thuộc Phương diện quân
Bộ binh: Sư đoàn bộ binh 160.
Kỵ binh: Quân đoàn kỵ binh cận vệ 1 (các sư đoàn kỵ binh cận vệ 1, 2); các sư đoàn kỵ binh 4, 41, 57, 75.
Pháo binh: Các trung đoàn pháo nòng dài 39, 528; Trung đoàn Katyusha 544; các trung đoàn lựu pháo 316, 533, 540, 766, 989; các trung đoàn súng cối cận vệ 8, 11, 12, 16, 19, 32; các trung đoàn phòng không 4, 21, 86, 111, 152, 210, 525.
Thiết giáp: Các lữ đoàn xe tăng 5, 9; Tiểu đoàn xe tăng độc lập 35; Đoàn thàu hỏa bọc thép 6.
Không quân: Các sư đoàn không quân hỗn hợp 28, 43, 47, 77, 146; Cụm không quân phòng không của tướng Nikolayenko (các sư đoàn không quân tiêm kích 10, 60), các phi đội trinh sát-liên lạc-cứu hộ 700, 701, 703.
Công binh: các tiểu đoàn công binh công trình 6, 111, 113, 122; các tiểu đoàn công binh dò phá mìn 9, 51, 61, 62, 64; các tiểu đoàn công binh cầu đường 136, 145, 290.
Thay đổi biên chế trong quá trình chiến sự:
Tháng 4 năm 1942: Rút bớt Tập đoàn quân xung kích 1, bổ sung Tập đoàn quân 61 từ Phương diện quân Bryansk sang (6 sư đoàn bộ binh, 5 trung đoàn pháo binh, 1 lữ đoàn xe tăng, 3 trung đoàn không quân); Quân đoàn công binh đặc nhiệm (8 lữ đoàn công binh).
Tháng 7 năm 1942: Bổ sung Tập đoàn quân không quân 1 (4 sư đoàn tiêm kích, 2 sư đoàn ném bom, 5 sư đoàn cường kích, 1 sư đoàn vận tải, 1 trung đoàn trinh sát-liên lạc, 1 trung đoàn cứu hộ).
Tháng 10 năm 1942: Bổ sung các tập đoàn quân 29, 30, 31 (chuyển từ Phương diện quân Kalinin sang).

Phương diện quân Bryansk

Do các trung tướng Ya. T. Cherevichenko (đến tháng 4 năm 1942), F. I. Golikov (đến tháng 7 năm 1942), N. E. Chibisov (đến tháng 9 năm 1942), K. K. Rokossovsky (đến tháng 9 năm 1942) và thượng tướng M. A. Reiter lần lượt chỉ huy. Thành phần bao gồm:
Tập đoàn quân 3 do các thiếu tướng P. I. Batov (đến tháng 2 năm 1942), F. F. Zhmachenko (đến tháng 5 năm 1942) và P. P. Korzun lần lượt chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Sư đoàn bộ binh cận vệ 6; các sư đoàn bộ binh 137, 212, 269, 283.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 569, Trung đoàn súng cối cận vệ 6, Trung đoàn phòng không 42.
Không quân: Sư đoàn không quân hỗn hợp 11
Công binh: Các tiểu đoàn công binh 511, 512.
Tập đoàn quân 13 do thiếu tướng N. P. Pukhov chỉ huy. Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 6, 132, 143, 148, 307.
Pháo binh: Các trung đoàn pháo binh 455, 462.
Không quân: Sư đoàn không quân hỗn hợp 61.
Công binh: Các tiểu đoàn công binh công trình 27, 275; Tiểu đoàn công binh cầu đường 533.
Tập đoàn quân 61 do các trung tướng M. M. Popov (đến tháng 6 năm 1942) và P. A. Belov chỉ huy, Biên chế tháng 1 năm 1942 gồm có:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 342, 346, 350, 356, 387.
Kỵ binh: Sư đoàn kỵ binh 91.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 207; các trung đoàn súng cối cận vệ 40, 201.
Thiết giáp: Tiểu đoàn xe tăng 142.
Không quân: Sư đoàn không quân hỗn hợp 12
Cụm kỵ binh cơ giới Kostenko do trung tướng F. Ya. Kostenko chỉ huy. Biên chế gồm có:
Bộ binh: Sư đoàn bộ binh cận vệ 1
Kỵ binh: Quân đoàn kỵ binh cận vệ 3 (các sư đoàn kỵ binh cận vệ 5, 6 và 32), các sư đoàn kỵ binh 52, 55.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 642.
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng 129, Lữ đoàn cơ giới 34.
Các đơn vị trực thuộc Phương diện quân:
Bộ binh: Các sư đoàn bộ binh 121, 287; các tiểu đoàn bộ binh độc lập 100, 101.
Kỵ binh: Sư đoàn kỵ binh cận vệ 21, các sư đoàn kỵ binh 29, 83.
Pháo binh: Trung đoàn pháo nòng dài 420, Trung đoàn lựu pháo 1002, Trung đoàn súng cối cận vệ 49, các trung đoàn phòng không 46, 386.
Thiết giáp: Lữ đoàn xe tăng 150.
Công binh: Tiểu đoàn công binh dò phá mìn 50, các tiểu đoàn công binh công trình 513 532, 535.
Thay đổi biên chế trong quá trình chiến sự:
Tháng 4 năm 1942: Rút Tập đoàn quân 61 chuyển cho Phương diện quân Tây, giải thể Cụm kỵ binh cơ giới Kostenko, bổ sung Quân đoàn công binh đặc nhiệm 6 (3 lữ đoàn công binh công trình, 1 tiểu đoàn dò phá mìn).
Tháng 7 năm 1942: Bổ sung Tập đoàn quân 40 (6 sư đoàn và 3 lữ đoàn bộ binh, 9 trung đoàn pháo binh, 3 trung đoàn phòng không); bổ sung Tập đoàn quân 48 (3 sư đoàn và 2 lữ đoàn bộ binh, 1 sư đoàn kỵ binh, 7 trung đoàn pháo binh, 3 trung đoàn phòng không, 2 lữ đoàn xe tăng, 2 đoàn tàu bọc thép); bổ sung Tập đoàn quân xe tăng 5 (7 lữ đoàn xe tăng, 2 lữ đoàn cơ giới, 1 sư đoàn bộ binh); bổ sung Tập đoàn quân không quân 2 (3 sư đoàn tiêm kích, 2 sư đoàn ném bom, 3 sư đoàn cường kích, 1 cụm hàng không dân dụng).
Tháng 10 năm 1942: Rút tập đoàn quân không quân 2 chuyển cho Phương diện quân Stalingrad, bổ sung Tập đoàn quân không quân 15 (1 sư đoàn và 1 trung đoàn tiêm kích, 1 sư đoàn ném bom, 1 sư đoàn cường kích, 4 trung đoàn vận tải, 1 trung đoàn trinh sát-liên lạc-cứu hộ).
Tháng 1 năm 1943: Rút Tập đoàn quân 40 chuyển cho Phương diện quân Voronezh.

Quân đội Đức Quốc xã

Cụm tập đoàn quân Trung tâm do thống chế Gunther von Kluge và thượng tướng Walter Model lần lượt chỉ huy. Biên chế từ tháng 1 năm 1942 đến tháng 1 năm 1943 gồm có:

Tập đoàn quân xe tăng 2
Do trung tướng Rudolf Schmidt chỉ huy. Biên chế qua các giai đoạn của chiến dịch gồm có:
Tháng 1 năm 1942:
Quân đoàn cơ giới 24 của tướng Willibald Freiherr von Langermann, gồm Sư đoàn cơ giới 10, Sư đoàn xe tăng 18, Cụm tác chiến Eberbach và Cụm tác chiến Usinger
Quân đoàn bộ binh 47 của tướng Joachim Lemelsen, gồm Sư đoàn cơ giới "Groß-Deutschland", Sư đoàn cơ giới 29, Sư đoàn bộ binh 134 và Cụm tác chiến Stenkhoff.
Quân đoàn bộ binh 53 của tướng Heinrich Clößner, gồm Sư đoàn xe tăng 4, các sư đoàn bộ binh 56, 112, 167, 296.
Tháng 6 năm 1942:
Quân đoàn bộ binh 35 của tướng Edgar Theissen, gồm các sư đoàn bộ binh 262, 293, 350.
Quân đoàn xe tăng 47 của tướng Joachim Lemelsen (cải tổ từ Quân đoàn bộ binh 47), gồm các sư đoàn xe tăng 18, 20; các sư đoàn bộ binh 208, 211, 216, 339.
Quân đoàn bộ binh 53 của tướng Heinrich Clößner gồm các sư đoàn bộ binh 25, 56, 112, 134 và 296.
Sư đoàn bộ binh 707 (trực thuộc Tập đoàn quân)
Tháng 1 năm 1943
Quân đoàn xe tăng 47 của tướng Joachim Lemelsen (cải tổ từ Quân đoàn bộ binh 47), gồm các sư đoàn xe tăng 18, 20; các sư đoàn bộ binh 208, 211, 216, 339
Quân đoàn bộ binh 35 của tướng Lothar Rendulic, gồm các sư đoàn xe tăng 4, 17, các sư đoàn bộ binh 56, 262.
Quân đoàn bộ binh 53 của tướng Heinrich Clößner, gồm các sư đoàn bộ binh 25, 26, 52, 112, 134, 293, 296.

Tập đoàn quân xe tăng 3
Do trung tướng Georg-Hans Reinhardt chỉ huy. Biên chế qua các giai đoạn của chiến dịch gồm có:
Tháng 1 năm 1942:
Quân đoàn xe tăng 46 của tướng Friedrich Kirchner, gồm các sư đoàn xe tăng 1, 2; Sư đoàn cơ giới 36.
Quân đoàn xe tăng 56 của tướng Ferdinand Schaal, gồm các sư đoàn xe tăng 6, 7; Sư đoàn bộ binh 14, Lữ đoàn cơ giới 900.
Quân đoàn bộ binh 59 của tướng Kurt von der Chevallerie, gồm các sư đoàn bộ binh 10, 205, Lữ đoàn cơ giới 10, các trung đoàn bộ binh 51, 257.
Tháng 6 năm 1942:
Quân đoàn bộ binh 9 của tướng Hans Schmidt, gồm các sư đoàn bộ binh 7, 35, 78, 252.
Quân đoàn bộ binh 20 của tướng Friedrich Materna, gồm Sư đoàn xe tăng 20, các sư đoàn bộ binh 183, 255, 258, 292.
Quân đoàn xe tăng 41 gồm các sư đoàn xe tăng 9, 11, 19; các sư đoàn bộ binh 52, 56.
Tháng 1 năm 1943:
Quân đoàn xe tăng 46 của tướng Hans-Karl von Esebeck, gồm các sư đoàn xe tăng 2, 5; Sư đoàn cơ giới 36; Sư đoàn bộ binh 342.
Quân đoàn bộ binh 9 của tướng Hans Schmidt, gồm các sư đoàn bộ binh 7, 35, 98, 252, 258, 292.
Quân đoàn bộ binh 20 của tướng Rudolf Freiherr von Roman, gồm các sư đoàn bộ binh 31, 183, 255.

Tập đoàn quân xe tăng 4
Do trung tướng Richard Ruoff chỉ huy. Từ tháng 5 năm 1942, nó được rút về lực lượng dự bị trực thuộc OKH, đến tháng 7 năm 1942 được đưa vào biên chế Cụm tập đoàn quân Nam. Biên chế trong giai đoạn tham gia các hoạt động quân sự tại Rzhev-Vyazma gồm có:
Quân đoàn bộ binh 7 của tướng Ernst-Eberhard Hell gồm các sư đoàn bộ binh 3, 7, 197, 267.
Quân đoàn bộ binh 9 của tướng Hans Schmidt, gồm Sư đoàn xe tăng 20, các sư đoàn bộ binh 78, 87, 252.
Quân đoàn bộ binh 5 của tướng Wilhelm Wetzel, gồm các sư đoàn bộ binh 6, 23, 35, 106.

Tập đoàn quân 2
Tập đoàn quân 2 (Đức) là tập đoàn quân liên tục có mặt tại Mặt trận Xô-Đức từ tháng 6 năm 1941 cho đến khi chiến tranh thế giới thứ hai ở châu Âu kết thúc. Qua nhiều lần thay đối biên chế và các đơn vị thành phần, nó vẫn liên tục có mặt trong đội hình Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) từ tháng 6 năm 1941 đến tháng 1 năm 1945. Trong thời gian từ tháng 1 năm 1942 đến tháng 3 năm 1943, tập đoàn quân này do các tướng Maximilian Reichsfreiherr von Weichs, Hans von Salmuth và Walter Weiss lần lượt chỉ huy. Biên chế trong các giai đoạn của chiến dịch gồm có:
Tháng 1 năm 1942:
Quân đoàn bộ binh 48 do tướng Friedrich-Wilhelm von Chappuis chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 81, 126 và 250.
Quân đoàn bộ binh 55 do các tướng Erwin Vierow và Rudolf Freiherr von Roman lần lượt chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 3; Sư đoàn an ninh 221; các sư đoàn bộ binh 45, 95, 168 (1/3 biên chế), 299 (1/3 biên chế); Lữ đoàn bộ binh 1 SS.
Cơ quan chỉ huy Quân đoàn 35 (sáu khi các đơn vị của quân đoàn này được chuyển thuộc Tập đoàn quân xe tăng 2).
Tháng 6 năm 1942:
Quân đoàn xe tăng 41 do tướng Josef Harpe chỉ huy, gồm các sư đoàn xe tăng 17, 19; Sư đoàn bộ binh 52.
Quân đoàn bộ binh 55 do tướng Rudolf Freiherr von Roman chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 45, 95, 299; Lữ đoàn bộ binh 1 SS.
Quân đoàn bộ binh 6 do tướng Bruno Bieler chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 6, 26, 256.
Tập đoàn quân 2 Hungary (1 sư đoàn cơ giới, 4 sư đoàn bộ binh).
Tháng 1 năm 1943:
Quân đoàn bộ binh 7 do tướng Ernst-Eberhard Hell chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 27, các sư đoàn bộ binh 57, 75, 323, 387.
Quân đoàn bộ binh 13 do tướng Erich Straube chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 68, 82, 340, 377.
Quân đoàn bộ binh 55 do tướng Rudolf Freiherr von Roman chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 45, 88, 299, 383.

Tập đoàn quân 4
Đây cũng là tập đoàn quân liên tục có mặt trong Chiến tranh Xô-Đức và luôn thuộc biên chế của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) từ tháng 6 năm 1941 đến tháng 1 năm 1945. Trong giai đoạn tham chiến tại mặt trận Rzhev-Sychyovka-Vyazma, các tướng Ludwig Kübler, Gotthard Heinrici và Hans von Salmuth đã lần lượt chỉ huy tập đoàn quân này. Biên chế trong thời gian tham chiến tại mặt trận này gồm có:
Tháng 1 năm 1942:
Quân đoàn bộ binh 12 do các tướng Walter Schroth chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 15, 17, 34, 263.
Quân đoàn bộ binh 13 do các tướng Otto-Ernst Ottenbacher và Friedrich Siebert lần lượt chỉ huy, gồm các sư đoàn 52, 98, 260, 268.
Quân đoàn bộ binh 40 do các tướng Hans Zorn và Georg Stumme lần lượt chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 10, 56, 216, 403.
Quân đoàn bộ binh 43 do các tướng Gerhard Berthold, Kurt Brennecke lần lượt chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 31, 131, 137; Trung đoàn bộ binh 4 SS và Trung đoàn cảnh binh Vyazma.
Quân đoàn bộ binh 57 do tướng Friedrich Kirchner chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 19, Sư đoàn bộ binh SS "Reich" và sư đoàn cơ giới 3.
Tháng 6 năm 1942:
Quân đoàn bộ binh 12 do tướng Walther Gräßner chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 15, 34, 98
Quân đoàn bộ binh 13 do tướng Erich Straube chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 11, các sư đoàn bộ binh 82, 385.
Quân đoàn bộ binh 43 do các tướng Joachim von Kortzfleisch và Kurt Brennecke lần lượt chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 31, 34, 137, 201.
Quân đoàn xe tăng 56 do tướng Ferdinand Schaal chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 6, Sư đoàn bộ binh 328, Trung đoàn cơ giới 678, Trung đoàn pháo tự hành 643.
Tháng 1 năm 1943:
Quân đoàn bộ binh 12 do tướng Kurt von Tippelskirch chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 260, 267, 268.
Quân đoàn bộ binh 43 do tướng Karl von Oven chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 31, 34, 137.
Quân đoàn xe tăng 56 do tướng Ferdinand Schaal chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 10, 131, 267, 321, 331.

Tập đoàn quân 9
Tập đoàn quân này liên tục có mặt trước cửa ngõ Moskva trên khu vực Rzhev-Viazma từ Chiến dịch Typhoon cho đến mùa hè năm 1943, khi nó được chuyển sang hướng vòng cung Kursk. trong các chiến dịch tại khu vực Rzhev-Sychyovka-Vyazma từ mùa đông 1941 đến mùa xuân 1943, tập đoàn quân này do các tướng Walter Model, Albrecht Schubert, Heinrich von Vietinghoff-Scheel chỉ huy. Và đến tháng 12 năm 1942, tướng Walter Model lại một lần nữa quay lại chỉ huy tập đoàn quân này trong 4 tháng. Thành phần biên chế của nó qua các giai đoạn gồm có:
Tháng 1 năm 1942:
Quân đoàn bộ binh 6 do tướng Bruno Bieler chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 5, các sư đoàn bộ binh 6, 26, 110, 161, 256.
Quân đoàn bộ binh 23 do tướng Albrecht Schubert chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 102, 206, 253; Lữ đoàn kỵ binh SS "Fegelein".
Quân đoàn bộ binh 27 do tướng Joachim Witthöft chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 86, 129, 162, 251.
Tháng 6 năm 1942:
Quân đoàn bộ binh 6 do tướng Bruno Bieler chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 5, các sư đoàn bộ binh 6, 26, 256.
Quân đoàn bộ binh 23 do tướng Carl Hilpert chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 1, các sư đoàn bộ binh 102, 110, 129, 253.
Quân đoàn bộ binh 27 do tướng Walter Weiß chỉ huy, gồm Sư đoàn cơ giới 14, các sư đoàn bộ binh 86, 206, 251.
Quân đoàn bộ binh 41 do tướng Josef Harpe chỉ huy, gồm Sư đoàn cơ giới 36, các sư đoàn bộ binh 161, 342.
Quân đoàn bộ binh 46 do tướng Hans Zorn chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 2, Sư đoàn bộ binh SS "Das Reich", các sư đoàn bộ binh 15, 23.
Cụm tác chiến Gruppe Esebeck.
Tháng 1 năm 1943:
Quân đoàn bộ binh 6 do tướng Hans Jordan, gồm Sư đoàn đổ bộ đường không 7, các sư đoàn bộ binh 83, 197, 330; Trung đoàn xe tăng 21.
Quân đoàn bộ binh 23 do tướng Johannes Frießner chỉ huy, gồm các sư đoàn xe tăng 12, 20; các sư đoàn bộ binh 86, 110, 253.
Quân đoàn bộ binh 27 do tướng Walter Weiß chỉ huy, gồm Sư đoàn xe tăng 9, các sư đoàn bộ binh 6, 72, 87, 95, 129, 206, 251, 256.
Quân đoàn xe tăng 39 do tướng Robert Martinek chỉ huy, gồm các sư đoàn xe tăng 1, 2; các sư đoàn bộ binh 78, 102, 216, 337.
Quân đoàn xe tăng 41 do tướng Josef Harpe chỉ huy, (cải tổ từ Quân đoàn bộ binh 41) gồm các sư đoàn xe tăng 11, 18, 19; Sư đoàn đổ bộ đường không 2, Sư đoàn kỵ binh SS, các sư đoàn bộ binh 52, 246.

Tham khảo

Các phương diện quân của Hồng quân trong Chiến tranh thế giới thứ hai (Tóm tắt lịch sử)
Biên chế các Phương diện quân Liên Xô trong Chiến tranh vệ quốc vĩ đại (cập nhật 3 tháng/lần)
Cụm tập đoàn quân Trung Tâm (Đức) trên Mặt trận Xô-Đức
Dieter Pohl: Die Herrschaft der Wehrmacht: deutsche Militärbesatzung und einheimische Bevölkerung in der Sowjetunion 1941–1944. Oldenbourg, München 2008.
Georg Tessin: Verbände und Truppen der Deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939–1945. Band 2. Die Landstreitkräfte 1–5. 2. Auflage. Biblio-Verlag, Bissendorf 1973, ISBN 3-7648-0871-3
Lịch sử Tập đoàn quân 4 (Đức)
Tài liệu biên chế Tập đoàn quân 9 (Đức)
Tài liệu biên chế Tập đoàn quân 2 (Đức)
Lịch sử Tập đoàn quân xe tăng 2 (Đức)
Tài liệu biên chế Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức)
Lưu trữ quốc gia Đức về Tập đoàn quân xe tăng 3 của Wehrmacht
Lịch sử Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức)
Lưu trữ quốc gia Đức về Tập đoàn quân xe tăng 4 của Wehrmacht

Liên kết ngoài


title: Nghiêm Ích Khiêm

text:
Nghiêm Ích Khiêm (嚴益謙; 1459-1499), tên tự là Phúc Lợi, thụy Bình Sơn (屏山); là võ tướng đời Lê Thánh Tông (1442 – 1497).

Thân thế
Nghiêm Ích Khiêm sinh vào năm Kỷ Mão (1459 - thời Lê Nhân Tông Diên Ninh lục niên - tức đời Vua Diên Ninh thứ 6) tại xã Lan Độ, huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, xứ Kinh Bắc, nay là làng Quan Độ, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Ông xuất thân từ một gia đình, dòng họ có truyền thống vẻ vang, gắn liền với lịch sử nhà Trần, và đặc biệt là thời nhà Lý với nhiều người làm quan và đóng góp lớn cho triều đình.

Nghiêm Ích Khiêm là con trai của Nghiêm Khắc Nhượng (thụy Ngũ Khê) và bà Hà Thị (hiệu Từ Nhân). Ông nổi tiếng văn võ song toàn, có sức mạnh và thông hiểu binh pháp. Thuở nhỏ, ông theo học chữ nho, mọi kinh sử ông đều không đạt, khoa thi năm Canh Tuất đời Vua Hồng Đức năm thứ 21 (1490), ông đỗ Hoàng giáp Tiến sĩ, đứng tên thứ 14, năm đó ông vừa tròn 31 tuổi.

Sự nghiệp
Nghiêm Ích Khiêm là người học rộng tài cao, văn võ song toàn. Làm quan tới chức Đạt tín đại phu - Cẩm y vệ Đoán sự ty - Đoán sự - Cẩm y vệ Đô chỉ huy sứ và luôn luôn thường trực tại Điện Kim Quang - nơi Nhà vua làm việc.

Trong khi làm quan, ông luôn đề cao phẩm hạnh: Trung nghĩa đức nhân, giữ trọn thần tiết vua, với nước, do vậy ông đã được Nhà vua sủng ái, sĩ phu trọng vọng.

Qua đời
Ngày 30/5 năm Kỷ Mùi, đời vua Lê Hiến Tông, năm Cảnh Thống năm thứ hai (1499), ông qua đời, thọ 41 tuổi. Mộ táng tại Xứ Đồng Ngọc - Đại tha ma, thuộc làng Quan Độ nay.

Gia quyến
Chính thất phu nhân của ông là người cùng xã, có tên hiệu là Từ Huệ, cũng thuộc dòng thế gia lệnh tộc. Ngày 26/9, bà trở về cõi Phật, mộ tại Đồng Ngọc Xứ - Đại tha ma.

Người con trai duy nhất của Nghiêm Ích Khiêm và bà Từ Huệ là Nghiêm Khải (thụy Hòa Phủ).

Nghiêm Ích Khiêm có người anh họ (anh nhà bác) là Tiến sĩ Nghiêm Phụ khoa Mậu Tuất (1478).

Ngoài ra, Nghiêm Ích Khiêm còn có người em gái là chính thất của Tiến sĩ Đàm Thận Huy cùng khoa thi năm 1490, quê ở xã Ông Mặc liền kề.

Xem thêm
 Họ Nghiêm

Tham khảo
Nghiêm Tính Gia Phả
Bia số 3: Văn bia đề danh Tiến sĩ từ khoa Canh Tuất (1490) đến khoa Ất Sửu (1505) tại Văn miếu Bắc Ninh
Lê Viết Nga (chủ biên): Thần tích, sắc phong các vị thần, thành hoàng làng tỉnh Bắc Ninh, Bảo tàng Bắc Ninh, 2008.

Chú thích

Liên kết ngoài
Tiến sĩ Nghiêm Ích Khiêm
Thân thế sự nghiệp võ tướng Nghiêm Ích Khiêm anh rể tiến sĩ Đàm Thận Huy

Quan lại nhà Lê sơ
Người Bắc Ninh
Hoàng giáp Việt Nam


title: John Dramani Mahama

text:
John Dramani Mahama  (sinh ngày 29 tháng 11 năm 1958) là một chính trị gia Ghana, là Tổng thống Ghana từ năm 2012. Ông là Phó Tổng thống Ghana giai đoạn 2009-2012, và ông nhậm chức vào ngày 24 tháng 7 năm 2012 sau cái chết của người tiền nhiệm, Tổng thống John Atta Mills. Là một chuyên gia truyền thông, nhà sử học, nhà văn, ông là một thành viên của Quốc hội 1997-2009, ông là Bộ trưởng Bộ truyền thông giai đoạn 1998-2001.

Tiểu sử
Mahama sinh ra ở Damongo, ở đơn vị bầu cử Damango Daboya của Ghana. Cha Emmanuel Mahama Adama của ông là đại biểu đầu tiên của đơn vị bầu cử Quốc hội cho Tây Gonja Bầu cử và Ủy viên đầu tiên trong khu vực Khu vực phía Bắc trong thời Đệ Nhất Cộng Hòa Ghana.
Ông đã theo học Trường tiểu học Achimota và Đại học Ghana, nhận bằng cử nhân ngành lịch sử vào năm 1981 và bằng sau đại học trong các nghiên cứu truyền thông vào năm 1986. Sau này, Mahama nghiên cứu thêm ở Viện Khoa học Xã hội ở Moskva, Liên Xô.
Sau khi học xong, Mahama trở về Ghana và 1991-1996, ông làm cán bộ văn hóa thông tin, và nghiên cứu tại Đại sứ quán Nhật Bản tại Accra.
Từ đó, ông chuyển đến cơ quan phi chính phủ (NGO) PLAN Quốc tế Văn phòng Quốc gia của Ghana, nơi ông làm công việc quan hệ quốc tế, truyền thông tài trợ và quản lý tài trợ.

Tham khảo

Tổng thống Ghana
Sinh năm 1958
Nhân vật còn sống


title: Ammodytes hexapterus

text:
Ammodytes hexapterus là một loài cá thuộc họ Ammodytidae trong bộ Perciformes.
Con đực trưởng thành có chiều dài 30 cm.
Loài này phân bố ở Thái Bình Dương (tại Alaska cho đến Biển Nhật Bản và miền nam California) và Đại Tây Dương Tây (từ phía bắc của Quebec đến North Carolina).

Tham khảo

Thư mục
 Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
 Fenner, Robert M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, Nueva Jersey,Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
 Helfman, G., B. Collette y D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts,Estados Unidos, 1997.
 Hoese, D.F. 1986:. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.

Liên kết ngoài
 ITIS (tiếng Anh)
 AQUATAB.NET

H


title: Cá ngân long

text:
Cá ngân long (danh pháp khoa học: Osteoglossum bicirrhosum), hay cá rồng ngân long,cá rồng, cá rồng bạc, ngân đới, là một loài cá thuộc họ Cá rồng. Loài này được tìm thấy ở lưu vực sông Amazon và sông Rupununi và sông Oyapock trong Nam Mỹ cũng như Guyana.

Mô tả
Cá này có kích thước tương đối lớn, cơ thể dài, đầu to và một cái đuôi nhọn, nhỏ, với vây lưng và vây hậu môn kéo dài về phía vây đuôi nhỏ, nơi chúng gần như hợp nhất. Nó có thể phát triển đến một kích thước tối đa ..

Khi cá còn non, vây lưng cá có màu phấn hồng, ánh xanh lam. Thân cá màu sáng bạc ánh hồng. Cá trưởng thành vẩy to như vỏ sò, dạng nửa tròn, đường bên cá có 31-35 vẩy. Toàn thân cá là màu trắng như kim loại xen lẫn ánh xanh lam và phấn hồng lấp lánh.

Cá ngân long có kỹ năng săn mồi rất tốt trong giới cá rồng nên chúng có thể phát triển mạnh mẽ ngoài tự nhiên.

Vật nuôi
Tại Việt Nam, cá ngân long được du nhập từ thập niên 1980, là loài cá rồng du nhập sớm nhất vào Việt Nam. Chúng được xem là một loài cá cảnh phong thủy mang lại tài lộc cho người nuôi nên được hầu hết các chủ doanh nghiệp nuôi tại đại sảnh công ty hoặc tại nhà riêng. Ngoài ra, ngân long còn rất được yêu thích bởi những người mới chơi cá rồng.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1829
Động vật Guyana


title: Cá rồng trân châu

text:
Cá rồng trân châu (danh pháp hai phần: Scleropages jardinii), tên khác gồm Cá trân châu long, kim long Úc, châu long Úc rằn là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá rồng. Loài này có nguồn gốc Australia và New Guinea, một trong hai loài cá đôi khi được gọi là cá rồng Úc, loài còn lại là saratoga (S. leichardti).. Nó có rất nhiều tên gọi thông thường khác, bao gồm bao gồm saratoga phươngb bắc, bonytongue Úc, Toga và cá chẽm (không nên nhầm lẫn với cá chẽm thông thưởng, Lates calcarifer). Nó là một thành viên của phân họ Osteoglossinae, một nhóm teleost (cơ bản)

S. jardinii được tìm thấy trong nước chuyển động nhanh và vẫn còn ở miền Bắc Australia và New Guinea. Nó không được coi là có nguy cơ tuyệt chủng hoặc bị đe dọa bởi một trong hai Công ước CITES ước cũng không phải sách đỏ IUCN.

Mô tả

Cá này có thân dài, màu tối với bảy hàng vảy, đều có một vài đốm đỏ hoặc hồng nhạt sắp xếp theo một hình dạng trăng lưỡi liềm xung quanh các mép sau của vảy. Nó phát triển đến chiều dài khoảng 90 cm (35 inch). Trọng lượng tối đa của nó được ghi nhận là 17,2 kg (£ 38), nhưng một báo cáo cho thấy nó đã được biết đến cân nặng 27 kg (£ 59).

Xem thêm
Danh sách các loài cá cảnh nước ngọt

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Native Fish Australia article

 Dawes, John; Chuan, Lim Lian; & Cheong, Leslie, eds (1999). Dragon Fish, The. Kingdom Books England.

J
Động vật được mô tả năm 1892
Cá nước ngọt Úc


title: End of Time (bài hát)

text:
"End of Time" là một ca khúc của nữ nghệ sĩ thu âm người Mỹ Beyoncé từ album phòng thu thứ tư của cô, 4 (2011). Ca khúc được sáng tác bởi Knowles, Terius Nash, Shea Taylor, Dave Taylor trong khi việc sản xuất được giao cho Knowles, The-Dream, Switch và Diplo. Lúc đầu, ca khúc được đặt tên là "Till the End of Time", bản demo của ca khúc được tuồn lên mạng vào 20 tháng 5 năm 2011, nhiều người cho rằng "End of Time" sẽ là đĩa đơn tiếp theo sau "Run the World (Girls)" (2011). Tuy nhiên sau cùng, "Best Thing I Never Had" mới được chọn làm đĩa đơn thứ hai. Vào tháng 2 năm 2012, Knowles thông báo trên trang web chính thức của mình rằng, "End of Time" sẽ là đĩa đơn thứ năm của 4. Đĩa đơn được phát hành tại Anh vào 22 tháng 4 năm 2012.

Trong tuần đầu tiên 4 phát hành, ca khúc đã ra mắt tại vị trí 62 ở UK Singles Chart, và vị trí thứ 20 tại UK R&B Chart, chỉ tính riêng theo doanh số tải kĩ thuật số. "End of Time" cũng đã ra mắt ở vị trí thứ 26 tại bảng xếp hạng South Korea Gaon International Singles Chart và vị trí thứ 13 tại bảng xếp hạng Billboard Bubbling Under Hot 100 của Mỹ.

Rò rỉ ca khúc và cuộc thi phối khí
Một đoạn ngắn của "End of Time" đã bị tuồn lên mạng vào 1 tháng 5 năm 2011. Bản demo đầy đủ của ca khúc đã bị rò rỉ và tuồn lên mạng vào 20 tháng 5 năm 2012. Thời điểm đó, ca khúc có tên là "Till the End of Time". Một số trang web, bao gồm MTV, thông báo rằng ca khúc có thể sẽ được chọn làm đĩa đơn thứ hai sau "Run the World (Girls)". Tuy nhiên, những suy đoán này đã giảm khi Knowles phát hành đĩa đơn quảng bá độc quyền ở Mỹ, "1+1", vào 25 tháng 5 năm 2011. Hãng thu âm Columbia sau đó nhanh chóng thông báo rằng "1+1" sẽ không được gửi đến đài phát thanh và "Best Thing I Never Had" sẽ được chọn làm đĩa đơn thứ hai của 4. "End of Time" được phát hành ở Anh vào 22 tháng 4 năm 2012.

Vào 8 tháng 2 năm 2012, hãng đĩa Columbia và trang web chính thức của Knowles thông báo rằng "End of Time" sẽ được chọn làm đĩa đơn thứ năm của 4. Trước khi phát hành đĩa đơn, Knowles kêu gọi những người hâm mộ của cô tham gia vào cuộc thi remix (phối khí) cho ca khúc trên hiệp hội chia sẻ nhạc SoundCloud, và những người tham gia cuộc thi phải có độ tuổi từ 18 trở lên. Cuộc thi được mở rộng tới 25 quốc gia, diễn ra từ 8 tháng 2 năm 2012 đến 9 tháng 3 năm 2012. Theo như trang web của cô, người thắng cuộc sẽ nhận được $4,000 và bản remix của người đó sẽ được xuất hiện trong sản phẩm âm nhạc tiếp theo của Knowles.

Đến 4 tháng 3 năm 2012, hơn 2000 bản remix đã được tải lên SoundCloud, và ngày hôm sau, một thông cáo báo chí được ban hành, công bố các thành viên thuộc ban giám khảo quốc tế để lựa chọn người chiến thắng, ban giám khảo bao gồm Knowles, nhạc sĩ người Anh Isabella Summers của ban nhạc Florence and the Machine, nhà sản xuất âm nhạc và DJ người Hà Lan Afrojack, bộ đôi DJ và cũng là nhà sản xuất ngườiBa Lan, WAWA, nhà sản xuất hàng đầu New York, DJ Jus SKE và cuối cùng là người đoạt giải Oscar, nhà soạn nhạc Giorgio Moroder. Vào 17 tháng 4, người chiến thắng cuộc thi được công bố, đó là Radzimir "Jimek" Debski, đồng thời bản remix của anh cũng được thông báo rằng sẽ xuất hiện trong đĩa mở rộng remix của Knowles, 4: The Remix.

Video âm nhạc
Có nhiều nguồn tin cho rằng vào tháng 8 năm 2011, Knowles đã quay video âm nhạc cho một số ca khúc trong 4, trong đó có cả video cho "End of Time", được quay vào 3 tháng 8 năm 2011.

Đội ngũ sản xuất
Thông tin được lấy từ ghi chú trong album 4.

Beyoncé Knowles – hát chính, sản xuất, sáng tác
Alex Asher – trombone
Johnny Butler – tenor saxophone
Jack Daley – guitar điện
Serban Ghenea – phối nhạc
Cole Kamen-Green – trumpet
John Hanes – thiết kế phối nhạc
Terius "The-Dream" Nash – sản xuất, sáng tác
Wesley "Diplo" Pentz – sản xuất bổ sung, sáng tác
Drew Sayers – tenor, baritone saxophone

Phil Seaford – trợ lý thiết kế phối nhạc
Chris Soper – trợ lý thiết kế
David "Switch" Taylor – sản xuất bổ sung, sáng tác
Shea Taylor – sáng tác
Pat Thrall – thu âm
Nick Videen – tenor, alto saxophone
Pete Wolford – trợ lý thiết kế
Josiah Woodson – trumpet
Jordan "DJ Swivel" Young – chỉnh giọng

Xếp hạng
Trước khi được phát hành như một đĩa đơn chính thức, "End of Time" ra mắt tại vị trí 62 ở UK Singles Chart, và vị trí thứ 20 tại UK R&B Chart vào tuần lễ 4 tháng 7 năm 2011. Ca khúc đã bán được 4,488 bản kĩ thuật số trong tuần đầu tiên 4 phát hành. Và ở Nam Triều Tiên, với 18,222 được tiêu thụ, "End of Time" đã vươn lên vị trí thứ 26 tại bảng xếp hạng South Korea Gaon International Singles Chart trong tuần lễ kết thúc vào 2 tháng 7 năm 2011. Ca khúc cũng lọt vào bảng xếp hạng Billboard Bubbling Under Hot 100 của Mỹ ở vị trí thứ 13 vào tuần lễ 16 tháng 7 năm 2011.

Lịch sử phát hành

Chú thích

Liên kết khác
Trang web chính thức của Beyoncé

Bài hát năm 2011
Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của Beyoncé
Đĩa đơn của Columbia Records
Bài hát viết bởi The-Dream


title: Cydonia (vùng của Sao Hỏa)

text:
Cydonia là một khu vực trên hành tinh Sao Hỏa, và đã thu hút được cả mối quan tâm giới khoa học và dân chúng. Tên gọi ban đầu để tính năng suất phản chiếu (khu vực rất đặc trưng của màu) có thể nhìn thấy từ kính viễn vọng Earthbound. Khu vực này giáp với vùng đồng bằng của Acidalia Planitia và vùng cao nguyên Arabia Terra. Khu vực này bao gồm các vùng của Sao Hỏa: "Cydonia Mensae", một khu vực có tính chất giống như mesa đỉnh bằng phẳng, một địa hình albedo trên Sao Hỏa (được đặt tên theo tên của một thành phố cổ ở đảo Crete), "Cydonia Colles", một vùng đồi hoặc gò đồi nhỏ, và "Cydonia Labyrinthus", một phức hợp các thung lũng giao nhau. Như với các đặc điểm địa hình albedo trên Sao Hỏa, tên gọi Cydonia được lấy từ tên cổ đại, như trong trường hợp này từ Kydonia, một polis lịch sử (hoặc "nhà nước-thành phố") trên đảo Crete.

Cydonia chứa "Khuôn mặt trên Sao Hỏa" tính năng nằm ở khoảng cách nửa giữa miệng núi lửa Arandas và miệng núi lửa Bamberg. Kiến tạo "hộp sọ" ESA là có cự ly một vài km về phía nam của "khuôn mặt".

Một trong những hình ảnh chụp bởi Viking 1 vào 25 tháng 6 năm 1976, một trong những đỉnh núi bằng ở Cydonian, nằm tại ở 40,75° vĩ bắc và 9,46° kinh tây xuất hiện hình dáng con người là "Khuôn mặt trên Sao Hỏa". Khi nhận được tấm ảnh đầu tiên, vị trưởng khoa học Viking tên là Gerry Soffen đã cho rằng "khuôn mặt" trong ảnh 35A72 như là một "trò lừa bịp" của ánh sáng và bóng tối". Tuy nhiên, một tấm ảnh thứ hai, 70A13, được chụp sau đó lúc góc ánh sáng mặt trời khác so với 35A72 cũng cho thấy "Khuôn mặt". Khám phá thứ hai này được thực hiện độc lập bởi hai kỹ sư máy tính tại Trung tâm không gian Goddarn của NASA là Vincent DiPietro và Gregory Molenaar, họ là người khám phá ra hai tấm ảnh, 35A72 và 70A13 của Viking, trong khi tìm kiếm thông qua các tài liệu lưu trữ của NASA.

Sự xuất hiện của một vật trên Sao Hỏa giống với một con người thu hút sự chú ý của các cá nhân và tổ chức quan tâm đến trí thông minh ngoài hành tinh và các cuộc viếng thăm Trái Đất, và tấm hình ảnh này đã được công bố vào năm 1977. Một số lời bình luận, đặc biệt là của Richard Hoagland, tin rằng "Khuôn mặt" là bằng chứng của một nền văn minh đã mất của Sao Hỏa, theo đó những nét địa hình khác được đưa ra như các kim tự tháp, mà họ cho rằng đó là một thành phố đổ nát. Những tấm hình nguyên bản của Viking đã dẫn nhiều nhà nghiên cứu tới chỗ cho rằng "Khuôn mặt" không phải là hình ảnh do sự trùng hợp ngẫu nhiên của các yếu tố ánh sáng và môi trường.

Tham khảo

Sao Hỏa


title: Quần đảo Schouten, Papua New Guinea

text:
Schouten là một nhóm đảo bao gồm 6 hòn đảo núi lửa nhỏ, thuộc tỉnh Đông Sepik, Papua New Guinea, là một phần cấu thành nên quần đảo Bismark. Nhóm đảo này còn được gọi là quần đảo Đông Schouten hay quần đảo Le Maire để phân biệt với quần đảo Schouten thuộc Indonesia. Diện tích của quần đảo khoảng 19 mile2 tương đương với 50 km2.

Quần đảo Schouten bao gồm các đảo sau:

 Đảo Bam, hoạt động phun trào núi lửa lần gần nhất năm 1960.
 Đảo Blup Blup, núi lửa.
 Đảo Kadovar, có thể là núi lửa, nhưng chưa xác nhận được vụ phun trào nào kể từ năm 1700.
 Đảo Koil
 Đảo Vokeo
 Đảo Wei

Tham khảo

Papua New Guinea
Quần đảo Thái Bình Dương


title: Rajesh Khanna

text:
Rajesh Khanna (tên lúc sinh Jatin Arora, sinh ngày 29 tháng 12 năm 1942 – 18 tháng 7 năm 2012) là một diễn viên, nhà sản xuất phim Bollywood và nhà chính trị. Ông được gọi là "siêu sao đầu tiên" và "siêu sao gốc" của điện ảnh Ấn Độ. Ông đã giành được những danh hiệu này sau 15 bộ phim hit liên tiếp solo trong năm 1970, một kỷ lục vẫn chưa bị ai khác phá vỡ. Khanna kết hôn với Dimple Kapadia tháng 3 năm 1973, sáu tháng trước khi bộ phim đầu tay Dimple của Bobby đã được phát hành và có hai con gái với bà vợ này. Rajesh Khanna và Dimple Kapadia ly hôn vào năm 1984. Người con gái đầu Twinkle Khanna của họ kết hôn với nam diễn viên Akshay Kumar, trong khi họ cũng có con gái Rinke Khanna.
Không giống với nhiều tên tuổi lớn ở Bollywood, Khanna không xuất thân từ một gia đình có truyền thống điện ảnh. Ông sinh năm 1942 ở thành phố Amritsar, Tây Bắc Ấn Độ và xuất hiện trên sân khấu từ khi còn ngồi ghế nhà trường.

Khanna bắt đầu sự nghiệp điện ảnh từ giữa những năm 1960 với nhiều phim lãng mạn rất ăn khách thời đó. Ông từng thủ vai chính trong khoảng 170 phim và đã đoạt nhiều giải thưởng trong 3 thập kỷ sự nghiệp ở Bollywood.
Thành công của ông từng là một hiện tượng mới ở Ấn Độ. Người hâm mộ vây quanh Khanna bất cứ khi nào ông xuất hiện trước công chúng. Nhiều người hâm mộ nữ còn thần tượng hóa Khanna tới mức đã kết hôn với ông qua ảnh và viết thư cho ông bằng máu của họ.

Ông tham gia diễn xuất trong 163 bộ phim trong đó có 128 bộ phim ông đóng vai nhân vật chính, ông diễn xuất trong 17 bộ phim ngắn nữa. Ông đã giành được ba giải thưởng nam diễn viên xuất sắc nhất Filmfare và được đề cử giải thưởng này 14 lần. Ông đã nhận được giải thưởng BFJA nhất cho Nam diễn viên xuất sắc nhất (Hindi) bốn lần và được đề cử 25 lần. Năm 1991, ông đã được trao giải thưởng Filmfare đặc biệt cho 25 năm trong ngành điện ảnh, diễn xuất trong 106 bộ phim kỷ lục là nhân vật chính duy nhất trong một khoảng thời gian 25 năm. Năm 2005, ông đã được trao giải thưởng Thành tựu suốt đời Filmfare. Ông đã diễn xuấtlần đầu vào năm 1966 với vai Aakhri Khat và nổi danh với vai diễn của mình trong những bộ phim như Raaz, Baharon Ke Sapne, Ittefaq và Aradhana.. Ông đã có 35 Golden Jubilee Hits trong giai đoạn 1966–1975, ba trong giai đoạn năm 1976–1978 và 35 trong giai đoạn 1979–1991 và cho 22 jubilee bạc trong giai đoạn 1966–1991. Ông là diễn viên được trả thù lao cao nhất trả Ấn Độ diễn viên 1970–1979 và chia sẻ danh dự với Amitabh Bachchan 1980–1987. Ông được biết đến là một trong những casanova đầu tiên trong điện ảnh Ấn Độ. Ông cũng là một thành viên Hạ viện Ấn Độ đại diện cho Đảng Quốc Đại Ấn Độ từ đơn vị bầu cử New Delhi giai đoạn 1992–1996.
Sau khi bị bệnh nặng, Khanna qua đời vào ngày 18 tháng 7 năm 2012.

Tiểu sử
Sinh 29 tháng 12 năm 1942 với tên lúc sinh là Jatin Arora tại Burewala, Ấn Độ thuộc Anh (nay là Pakistan), Khanna đã được nhận làm con nuôi bởi cha mẹ nuôi – Chunni Lal Khanna và Leela Wati Khanna, người thân của cha mẹ đẻ của ông, sau khi cha ông đã di cư đến Amritsar, Ấn Độ, vào năm 1948. Khanna sống trong Thakurdwar gần Girgaon, Mumbai (thời đó được gọi là Bombay) và theo học trường trung học St. Sebastian Goa, cùng với một người bạn của ông Ravi Kapoor, người sau này đã có tên sân khấu là Jeetendra tên, và có mẹ là những người bạn với nhau. Khanna dần dần bắt đầu tham gia quan tâm đến nhà hát và đã làm rất nhiều đến diễn xuất sân khấu và nhà hát trong thời gian học sinh học đại học và giành được nhiều giải thưởng trong cuộc thi kịch nghệ liên đại học. Khanna đã trở thành một người mới hiếm hoi những người nỗ lực lớn của chiếc xe thể thao MG của mình để có được công việc trong nhà hát và phim vào đầu những năm sáu mươi. Khanna đã học hai năm đầu tiên ngành Cử nhân nghệ thuật tại trường Cao đẳng Wadia ở Pune 1959–1961. Cả hai người bạn sau đó học tại K. C. College, Mumbai. Khanna cũng dạy Jeetendra diễn thử cho bộ phim đầu tiên của mình. Chú của Khanna thay đổi tên đầu tiên của Khanna Rajesh Khanna khi quyết định tham gia bộ phim. Bạn bè của mình và vợ của ông gọi ông là Kaka.

Danh sách một phim tham gia

 Aakhri Khat (1966)
 Raaz (1967)
 Baharon Ke Sapne (1967)
 Aurat (1967)
 Aradhana (1969)
 Ittefaq (1969)
 Bandhan (1969)
 Do Raaste (1969)
 Khamoshi (1970)
 The Train (1970)
 Sachaa Jhutha (1970)
 Safar (1970)
 Kati Patang (1971)
 Anand (1971)
 Dushman (1972)
 Amar Prem (1972)
 Bawarchi (1972)
 Daag: A Poem of Love (1973)
 Namak Haraam (1973)
 Avishkaar (1973)
 Aap Ki Kasam (1974)
 Prem Nagar (1974)
 Roti (1974)
 Prem Kahani (1975)
 Chakravyuha (1978)
 Til Til Dalekha (1979)
 Amar Deep (1979)
 Thodisi Bewafaii (1980)
 Kudrat (1981)
 Dhanwan (1981)
 Dard (1981)
 Avtaar (1983)
 Agar Tum Na Hote (1983)
 Awaaz (1984)
 Aaj Ka M.L.A. Ram Avtar (1984)
 Hum Dono (1985)

Tham khảo

Nam diễn viên điện ảnh Ấn Độ
Chính khách Ấn Độ
Sinh năm 1942
Mất năm 2012
Đạo diễn điện ảnh Ấn Độ
Nam diễn viên từ Mumbai


title: Quần đảo Western, Papua New Guinea

text:
Western (Quần đảo Phía Tây), là một quần đảo toạ lạc ngoài khơi Đông Bắc của Papua New Guinea, thuộc quần đảo Bismark, Thái Bình Dương.

Các đảo thuộc quần đảo Phía Tây:

 Đảo Aua
 Quần đảo Hermit
 Quần đảo Kaniet (Anchorite)
 Đảo Sae
 Quần đảo Ninigo
 Đảo Wuvulu

Liên kết
Geographical Names in the Western Islands

Tham khảo

Papua New Guinea
Vùng sinh thái
Quần đảo Thái Bình Dương


title: Natri chloroacetat

text:
Natri cloroacetat là một hợp chất hóa học hữu cơ có công thức NaC2H2ClO2. Nó là muối natri của axit cloroacetic, được sử dụng làm nguyên liệu ban đầu hoặc chất trung gian để sản xuất một số lượng lớn hóa chất, chẳng hạn như dược phẩm và chất dẻo.

Điều chế
Natri cloroacetat được sản xuất công nghiệp bằng cách cho axit cloroacetic phản ứng với natri cacbonat.

Tính chất
Natri cloroacetat là chất rắn màu trắng, dễ cháy, dễ tan trong nước. Nó phân hủy trên 150 °C, tạo ra cacbon monoxit, carbon dioxide, hydro chloride và natri oxit.

Sử dụng
Natri cloroacetat được sử dụng làm nguyên liệu thô để sản xuất dược phẩm, chất dẻo và thuốc nhuộm , mỹ phẩm, thuốc diệt cỏ, cacboxymetyl xenlulozơ, axit thioglycolic, glycin và nitrometan.

An toàn
Khi đốt hoặc đun nóng natri cloroacetat, hydro chloride được tạo ra, có thể gây ăn mòn.

Tham khảo

Đọc thêm
GDCh-Ủy ban Cố vấn về Các Hóa chất Hiện có Liên quan đến Môi trường (BUA) (Ed.): ''Axit tricloroaxetic (76-03-9), Natri tricloroaxetat (650-51-1)". Hirzel, 1997, ISBN 978-3-7776-0765-8

Hợp chất natri
Acetat
Hợp chất chlor hữu cơ


title: Fiat CR.32

text:
Fiat CR.32 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Ý, nó được sử dụng trong Nội chiến Tây Ban Nha và Chiến tranh thế giới II. Đây là một chiếc máy bay Fiat nhỏ gọn, mạnh mẽ và khả năng thao diễn tốt. CR.32 đã bay ở chiến trước Bắc và Đông Phi, ở Albania và tại Địa Trung Hải. CR.32 đã phục vụ trong biên chế Trung Quốc, Áo, ]], Hungary, Paraguay và Venezuela. Được sử dụng rộng rãi trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha, tại đây nó đã được coi như một trong những máy bay tiêm kích hai tầng cánh xuất sắc nhất mọi thời đại. Nhưng ssau đó các thiết kế một tầng cánh nhanh chóng xuất hiện và CR.32 trở nên lỗi thời vào năm 1939.

Phát triển
Fiat CR.32 do Celestino Rosatelli thiết kế. Bắt nguồn từ thiết kế của Fiat CR.30. CR.32 là mẫu máy bay tiêm kích hai tầng cánh nhỏ gọn hơn. Mẫu thử MM.201 bay lần đầu ngày 28 tháng 4 năm 1933 từ sân bay của công ty Fiat tại Turin.

Biến thể

CR.32
CR.32bis
CR.32ter
CR.32quater
CR.33
CR.40
CR.40bis
CR.41
HA-132L Chirri

Quốc gia sử dụng

Không quân Áo mua 45 chiếc CR.32bis
 Cộng hòa Trung Hoa
Không quân Trung Hoa Dân quốc

Luftwaffe

Không quân Hoàng gia Hungary

Regia Aeronautica

Không quân Paraguay mua 5 chiếc vào năm 1938.

Không quân Tây Ban Nha

Không quân Venezuela mua 9 chiếc vào năm 1938.

Tính năng kỹ chiến thuật (CR.32)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 7,47 m (24 ft 6 in)
Sải cánh: 9,5 m (31 ft 2.25 in)
Chiều cao: 2,36 m (7 ft 9 in)
Diện tích cánh: 22,1 m² (237,88 ft²)
Trọng lượng rỗng: 1.455 kg (3.210 lb)
Trọng lượng có tải: 1.975 kg (4.350 lb)
Động cơ: 1 x Fiat A30 RA-bis V12, 447 kW (600 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 360 km/h (224 mph)
Vận tốc hành trình:
Tầm bay: 781 km (485 mi)
Trần bay: 8.800 m (28.870 ft)
Vận tốc lên cao: 9 m/s (1.822 ft/phút)

Vũ khí
 2 khẩu 7,7 mm (.303 in) hoặc 12,7 mm (.5 in) súng máy Breda-SAFAT
 Bom: Mang được tới 100 kg (220 lb)

Xem thêm

Máy bay có sự phát triển liên quan
Fiat CR.42

Máy bay có tính năng tương đương
Polikarpov I-15

Chuỗi định danh
CR.20 -
CR.25 -
CR.30 -
CR.32 -
CR.33 -
CR.40 -
CR.41

Danh sách khác
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Apostolo, Giorgio. Fiat CR 32 (Ali D'Italia 4). (in Italian/English). Torino, Italy: La Bancarella Aeronautica, 1996. No ISBN.
 Cattaneo, Gianni. The Fiat CR.32 (Aircraft in Profile Number 22). Leatherhead, Surrey, UK: Profile Publications Ltd., 1965.
 "Connaissance de l'Histoir Hachette." Avions Militaires 1919–1939 Profils et Histoire (bằng tiếng Pháp). Paris: 1979.
 De Marchi, Italo, Enzo Maio, Pietro Tonizzo and Gianfranco Munerotto. Macchi MC.200 "Saetta" - Fiat CR.32 . Modena: Stem Mucchi, 1994.
 Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
 Green, William and Gordon Swanborough. "The Facile Fiat... Rosatelli's Italian Fighter." Air Enthusiast Twenty-two, August–November 1983. Bromley, Kent, UK: Pilot Press Ltd., 1983.
 Gunston, Bill. The Illustrated Directory of Fighting Aircraft of World War II. London: Salamander Books Limited, 1988. ISBN 1-84065-092-3.
 Logoluso, Alfredo. Fiat CR.32 Aces of the Spanish Civil War. Oxford, UK: Osprey Publishing, 2010. ISBN 978-1-84603-983-6.
 Maliza, Nicola. Il Fiat C.R. 32 - Poesia del Volo . Rome: Edizioni dell'Ateneo & Bizzarri, 1981.
 Maslov, Mikhail A. Polikarpov I-15, I-16 and I-153. Oxford, Osprey Publishing, 2010. ISBN 978-1-84603-981-2.
 McCullough, Anson. "La Cucaracha." Airpower, Volume 28, No. 5, September 1998.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to Axis Aircraft of World War II. London: Bounty Books, 2006. ISBN 0-7537-1460-4.
 Neulen, Hans Werner. In the Skies of Europe. Ramsbury, Marlborough, UK: The Crowood Press, 2000. ISBN 1-86126-799-1.
 Punka, George. Fiat CR 32/CR 42 in Action (Aircraft Number 172). Carrollton, TX: Squadron/Signal, 2000. ISBN 0-89747-411-2.
 Sgarlato, Nico. Fiat CR.32 Freccia - CR.42 Falco . Parma, Italy: Delta Editrice, 2005.
 Shores, Christopher. Air Aces. Greenwich, CT: Bison Books, 1983. ISBN 0-86124-104-4 .
 Sutherland, Jon and Diane Canwell. Air War East Africa 1940-41. Barnsley, South Yorkshire, UK: Pen and Sword Aviation, 2009. ISBN 978-1-84415-816-4.
 Thomas, Andrew. Hurricane Aces 1941-45. Oxford,UK/New York: Osprey Publishing, 2003.ISBN 1-84176-610-0.
 Westburg, Peter. "Dogfight over Ruthenia." Airpower, Volume 13, No. 6, November 1983.

Liên kết ngoài
 Fiat CR.32 Fighter
 Fiat CR.32

Máy bay quân sự Ý thập niên 1930
CR.32
Máy bay chiến đấu
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Trần Tuyên công

text:
Trần Tuyên công (chữ Hán: 陳宣公; trị vì: 692 TCN - 648 TCN), tên thật là Quy Chử Cữu (媯杵臼 - hay Quy Xử Cữu), là vị vua thứ 16 của nước Trần – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Trần Tuyên công là con thứ của Trần Hoàn công – vua thứ 12 nước Trần, em của Trần Lệ công Quy Dược và Trần Trang công – vua thứ 14 và 15 nước Trần. Năm 693 TCN, Trang công mất, Quy Chử Cữu lên nối ngôi, tức là Trần Tuyên công.

Sự nghiệp
Năm 681 TCN, nước Tống có loạn. Tống Mẫn công bị Nam Cung Trường Vạn giết. Trường Vạn lập Tử Du lên ngôi. Người nước Tống cùng nhau lập em Mẫn công là Hoàn công lên ngôi và tiến đánh về kinh, giết chết Tử Du. Nam Cung Trường Vạn đẩy xe chở mẹ chạy sang nước Trần, chỉ trong 1 ngày đã tới nơi.

Trần Tuyên công dung nạp Nam Cung Trường Vạn. Tống Hoàn công sai người sang đề nghị nộp trả Vạn, kèm theo của biếu. Trần Tuyên công bèn sai đàn bà, con gái chuốc rượu cho Vạn say rồi lấy da tê trói lại, đưa sang nước Tống. Nước Tống giết chết Vạn.

Năm 676 TCN, Chu Huệ Vương lập người con gái nước Trần làm hậu. Năm 674 TCN, ông mang quân đánh phá đất Tây Bỉ của nước Lỗ.

Trần Tuyên công đã lập con lớn là thế tử Ngự Khấu, nhưng sau đó lấy người vợ thứ sinh được con trai khác là Khoản. Năm 672 TCN, Trần Tuyên công yêu Quy Khoản bèn giết thế tử Ngự Khấu. Người cùng cánh với Ngự Khấu là công tử Quy Hoàn – con thứ của Trần Lệ công, cháu gọi Tuyên công bằng chú, năm đó 33 tuổi – chạy sang nước Tề nương nhờ Tề Hoàn công. Tề Hoàn công thu dụng Quy Hoàn cho làm quan ở đất Điền, con cháu sau này chính là họ Điền Tề thời Chiến Quốc.

Năm 656 TCN, bá chủ Tề Hoàn công đánh nước Sái và nước Sở, tiến đến Thiệu Lăng. Khi chư hầu chuẩn bị rút quân về nước, đại phu Viên Đào Đồ nước Trần không muốn quân chư hầu qua nước mình, bèn giả lệnh Tề Hoàn công nói với các đạo quân đi theo hướng đông chứ không qua đường phía bắc là địa phận nước Trần và nước Trịnh. Thân hầu bèn tố cáo với Tề Hoàn công rằng đi đường Trần Trịnh mới sẵn lương thực và không lo bị quân Đông Di đánh úp. Tề Hoàn công hiểu ra dụng ý của Viên Đào Đồ muốn vì lợi riêng cho nước Trần (không phải cung đốn lương thực cho chư hầu), bèn bắt giam Viên Đào Đồ.

Cuối năm đó, Tề Hoàn công tập hợp chư hầu kéo sang đánh nước Trần. Trần Tuyên công xin giảng hòa. Tề Hoàn công bèn thả Viên Đào Đồ.

Sang năm 655 TCN, Trần Tuyên công đi hội chư hầu do Tề Hoàn công làm chủ ở đất Thủ Chỉ. Trong thời gian làm vua, ông nhiều lần đi hội chư hầu.

Năm 648 TCN, Trần Tuyên công qua đời. Ông ở ngôi được 45 năm. Con ông là Quy Khoản lên nối ngôi, tức là Trần Mục công.

Xem thêm
Trần Trang công
Trần Mục công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trần Kỷ thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Vua nước Trần
Năm sinh thiếu
Mất năm 648 TCN


title: Triệu Huệ

text:
Triệu Huệ (chữ Hán: 兆惠, ; 1708 – 1764), tự Hòa Phủ (和甫), là một đại thần, tướng lĩnh đời Càn Long nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Khởi nghiệp
Ông là người Mãn, thuộc bộ tộc Uya hala (Ô Nhã thị), Chính Hoàng kỳ Mãn Châu. Cha là Phật Tiêu, làm quan đến Đô thống. Xét ra, ông là người cùng bộ tộc với Hiếu Cung Nhân Hoàng hậu (mẹ của Ung Chính Đế).

Năm Ung Chính thứ 9 (1731), Triệu Huệ làm Chương kinh, một chức quan nhỏ phụ trách ghi chép, nhưng là làm việc trong Quân cơ xứ. Từng trải qua các chức vụ Binh bộ Lang trung, Nội các học sĩ, Thịnh Kinh Hình bộ Thị lang. Năm Càn Long thứ 9 (1744), thăng làm Hình bộ Hữu Thị lang. Năm Càn Long thứ 10 (1745) thụ chức Chánh Hoàng kỳ Mãn Châu Phó đô thống. Năm Càn Long thứ 11 (1746), thụ chức Tương Hồng kỳ Hộ quân Thống lĩnh.

Năm Càn Long thứ 13 (1748), trong 1 vụ án phiên dịch lầm tiếng Thanh (tức tiếng Mãn), Triệu Huệ bị đàn hặc là kết án quá nhẹ, bị đề nghị cách chức, nhưng được cho lưu nhiệm. Sau đó kiêm lĩnh Hộ bộ Thị lang. Tháng 6, Triệu Huệ đến Kim Xuyên làm Đốc lương vận, rồi dâng sớ bàn việc vận lương, tâu rằng các tướng chỉ có Ô Nhĩ Đăng, Cáp Phàn Long năng nổ, còn lại các hành tỉnh  đều phát binh không thật; đề nghị cho Kinh lược Phó Hằng tra xét sự thật. Sau khi quân đội trở về, nhận lệnh tra xét quân nhu.

Năm Càn Long thứ 14 (1749), thụ chức Chính Hoàng kỳ Hộ quân Thống lĩnh. Tháng 11, được điều làm Hộ bộ Tả Thị lang.

Năm Càn Long thứ 15 (1750), Triệu Huệ đến Sơn Đông bắt bớ những người tham gia sao chép bản sớ giả của Thượng thư Tôn Gia Cam, tạm giữ chức Tuần phủ.

Trấn áp bộ tộc Dzungar

Cung ứng hậu cần
Bộ tộc Ööled là bộ tộc mạnh nhất trong các bộ tộc Mông Cổ quy thuận nhà Thanh. Họ được triều Thanh chuyển sang tên gọi Dzungar, mà chữ Hán là Chuẩn Cát Nhĩ (准噶尔), để tránh gợi đến những ký ức xung đột Mãn - Mông trong quá khứ; và người Dzungar hưởng quy chế tự trị như một tiểu quốc chư hầu trên lãnh địa riêng của mình. Tuy nhiên, nhà Thanh đang cần một cơ hội để tiêu diệt thế lực hùng mạnh này của thảo nguyên và đưa lãnh địa Mông Cổ vào phạm vi kiểm soát của mình.

Năm 1752, hai thủ lĩnh Dzungar là Dawachi (chữ Hán: 達瓦齊, Đạt Ngõa Tề) và Amursana (chữ Hán: 阿睦爾撒納, A Mục Nhĩ Tát Nạp) tranh nhau ngôi vị Hãn. Dawachi thắng thế, tự tuyên bố mình là hãn của Dzungar. Amursana bất phục, khởi binh chống lại, nhưng thất trận, bèn dẫn hơn 2 vạn thủ hạ quy hàng Thanh triều. Nhận thấy đây là cơ hội có một, mặc dù đã công nhận Dawachi là hãn của Dzungar, Càn Long vẫn tiếp nhận Amursana. Năm thứ 18 (1753), Triệu Huệ nhận lệnh đến Tây Tạng phòng bị quân Dawachi. Đến Tạng không lâu, ông dâng sớ xin thay mới chế độ đổi ban của quân Thanh trú phòng: "1000 (binh) tháng 5 năm nay lên đường, tháng 7 đến Tạng; 1000 (binh) tháng 2 năm sau lên đường, tháng 4 đến Tạng". Càn Long phê chuẩn đề nghị này của ông. Năm thứ 19 (1754), Triệu Huệ nhận lệnh làm Hiệp lý Bắc lộ quân vụ, rồi làm Đốc lương vận, chuẩn bị cho quá trình chinh phạt.

Năm thứ 20 (1755), Càn Long phong cho Amursana tước vị Thân vương, chức Bắc lộ Phó tướng, cùng một thủ lĩnh Oirat khác là Tsereng, dẫn quân Thanh tấn công lực lượng của Dawachi. Triệu Huệ xin tham gia quân đội chinh phạt, nhưng Càn Long không trả lời. Bấy giờ, bộ lạc của Amursana chăn nuôi ở Uliastai (Ô Lý Nhã Tô Đài), ông nhận lệnh đến đóng quân ở đó. Taiji của người Dzungar là Cát Lặc Tàng Đa Nhĩ Tể hàng, Triệu Huệ nhận lệnh ban cho ông ta gia súc.

Tháng 3, quân Thanh tấn công thủ phủ Ghulja và bắt được Dawachi, chiếm Y Lê. Tháng 8, đến lượt Amursana phản Thanh, chiếm Y Lê. Tháng 10, ông nhận lệnh coi sóc toàn bộ đài trạm ở Bắc lộ, duy trì liên lạc giữa Bắc lộ của Thiên Sơn và nội địa. Tháng 11, ông nhận lệnh đến Barkol (Ba Lý Khôn) của Tây lộ làm việc, kiêm coi sóc đài trạm ở Ngạch Lâm Cáp Tất Nhĩ Cát (tên núi, ở phía nam thành phố Ô Tô), nhằm trù bị lương hướng, chuẩn bị thảo phạt Amursana.

Bị vây ở Đặc Nột Cách Nhĩ
Tháng giêng năm thứ 21 (1756), nghe tin Định biên hữu phó tướng quân Tát Lạt Nhĩ từ Y Lê trở về, Triệu Huệ tự đến Đặc Nột Cách Nhĩ (hay Đặc Nạp Cách Nhĩ) , cùng ông ta thương nghị việc thảo phạt. Càn Long nghe được rất hài lòng, bèn cho ông sung chức Tham tán đại thần, theo Đạt Nhĩ Đảng A ra trận. Tháng 3, quân Thanh thu phục Y Lê, nhưng lại để sổng Amursana. Nhận lệnh dời từ Ba Lý Khôn đến đóng quân ở Y Lê, tùy nghi chuẩn bị tăng viện cho quân Thanh vẫn còn đuổi bắt Amursana. Tháng 5, triều đình giải chức Định biên hữu phó tướng quân của Trát Lạp Phong A, Triệu Huệ được thụ chức ấy.

Trời chuyển lạnh, Đạt Nhĩ Đảng A được lệnh rút về. Bọn Tể tang  của các bộ Ách Lỗ Đặc  đi theo quân đội bèn mưu làm loạn. Huy bộ Hãn Bayar (Ba Nhã Nhĩ) cướp đi hơn 500 hộ của Trát Cáp Thấm bộ. Xước La Tư bộ Hãn Cát Lặc Tàng Đa Nhĩ Tể tố cáo tội trạng Ba Nhã Nhĩ, nên Triệu Huệ phái Ninh Hạ tướng quân Hòa Khởi đưa hơn 100 người cùng bọn Thổ Lỗ Phiên bộ Tể tang Bá Khắc Mãng A Lý Khắc tập hợp ở Tích Triển, chuẩn bị chinh thảo Ba Nhã Nhĩ. Nhưng bọn Cát Nhĩ Tàng Đa Nhĩ Tể đã sớm tư thông với Ba Nhã Nhĩ. Giữa đường, cháu trai của Cát Nhĩ Tàng Đa Nhĩ Tể là Trát Na Cát Nhĩ Bố cùng bọn Tể tang Ni Mạ, Cáp Tát Khắc Tích Lạt, Đạt Thập Sách Linh và Mãng A Lý Khắc hợp mưu giết chết Hòa Khởi.

Triệu Huệ nghe tin, tự đem theo 500 quân, từ Y Lê đi qua thành Tể Nhĩ Cáp Lãng  đến Ngạc Lũy Trát Lạp Đồ, trong đêm tối bị Tháp Bản Tập Tái bộ Tể tang Đạt Thập Sách Linh đến tập kích, tuy đẩy lui được địch nhưng thương vong nặng nề. Quân Thanh tiếp tục khổ chiến với phản quân ở Khố Đồ Tề, Đạt Lặc Kỳ. Khi ấy Y Lê đã bị phản quân chiếm mất, ông bèn hướng về Ô Lỗ Mộc Tề mà lui quân. Tháng giêng năm thứ 22 (1757), Triệu Huệ đến được Ô Lỗ Mộc Tề, đẩy lui cuộc tấn công của bọn Cát Lặc Tàng Đa Nhĩ Tể và cháu trai Trát Na Cát Nhĩ Bố. Quân Thanh hết lương thực nên phải ăn thịt ngựa, vừa đi bộ trong tuyết vừa chiến đấu, đến được Đặc Nột Cách Nhĩ thì bị bao vây trùng trùng . Ba Lý Khôn biện sự đại thần Nhã Nhĩ Cáp Thiện sai Thị vệ Đồ Luân Sở soái 800 quân đi cứu viện, ngày thứ 30 thì đến nơi. Triệu Huệ sai Quân hiệu Vân Đa Khắc Đức Lăng Triệt từ trong vòng vây xông ra, phản quân giải vây rút lui. Nhã Nhĩ Cáp Thiện tâu lên tình hình chiến đấu, Càn Long khen ngợi sự dũng cảm của Triệu Huệ, phong làm Nhất đẳng Vũ Nghị bá, thụ Hộ bộ thượng thư, Tương Bạch kỳ Hán quân đô thống, lĩnh Thị vệ nội đại thần. Triệu Huệ có thêm quân của Đồ Luân Sở, quay ra tìm bắt Ba Nhã Nhĩ đến tận đồng bằng sông Mục Lũy, nhưng ông ta đã trốn mất, nên lui về Ba Lý Khôn. Càn Long khen ngợi ông đuổi giặc không nhác, ban cho các thứ đồ ngự là ngọc thiếp , hà bao , tị yên hồ .

Diệt chủng Chuẩn Cát Nhĩ
Tháng 3 năm thứ 22 (1757), ông nhận lệnh cùng Định biên tướng quân Thành Cổn Trát Bố chia đường diệt trừ quân Ách Lỗ Đặc. Triệu Huệ quay về cùng bọn Tham tán đại thần Ngạc Thực từ Ngạch Lâm Cáp Tất Nhĩ Cát tiến hành tiễu phạt. Khi ấy Trát Na Cát Nhĩ Bố đã giết Cát Lặc Tàng Đa Nhĩ Tể. Còn Amursana từ Cáp Tát Khắc trộm ngựa trốn về Y Lê, cướp bóc bãi chăn của Trát Na Cát Nhĩ Bố.

Triệu Huệ tra xét chứng cứ phản nghịch của những người đứng đầu Hồi bộ ở Thổ Lỗ Phiên là anh em Bố Lạp Ni Đôn  và Hoắc Tập Chiêm , nên lệnh cho Tham tán đại thần Phú Đức đuổi bắt Amursana, còn mình đóng quân ở Tể Nhĩ Cáp Lãng để đợi. Càn Long trách ông và Thành Cổn Trát Bố gấp xét Hồi bộ, chậm bắt Amursana, là không biết nặng nhẹ. Triệu Huệ bèn soái quân đi theo Phú Đức lên phía bắc, sai sứ tuyên dụ Tả, Hữu Cáp Tát Khắc, quân tiếp tục tiến đến bờ tây Ngạch Mật Lặc . Phú Đức đến Tháp Nhĩ Ba Cáp Đài, bắt được Ba Nhã Nhĩ cùng nô bộc của ông ta, đóng cũi đưa về kinh sư. Cáp Tát Khắc hãn A Bố Lãi (Ablai Khan) thu lấy ngựa và gia súc của Amursana, ông ta sợ chạy. Người Cáp Tát Khắc bắt cháu trai Đạt Thập Xa Lăng, Tể tang Tề Ba Hãn của ông ta, giao cho Triệu Huệ. Ông đóng cũi bọn chúng đưa về kinh sư. Đài cát Đạt Ngõa Toàn giết Trát Na Cát Nhĩ Bố, các thủ lĩnh Ách Lỗ Đặc thôn tính lẫn nhau, lại thêm dịch bệnh thủy đậu. Triệu Huệ thừa cơ sai các tướng Đồ Luân Sở, Tam Đạt Bảo, Ái Long A đánh bại phản quân Ách Lỗ Đặc, thu hàng cha con Nạp Mộc Kỳ, đưa về kinh sư. Triệu Huệ tiếp tục tiến lên, hợp quân với Phú Đức, dò biết Amursana đã chạy vào Nga La Tư, tâu xin lui quân.

Càn Long cho Triệu Huệ thụ chức Định biên tướng quân, muốn ông tiễu phạt Đại, Tiểu Hòa Trác. Triệu Huệ xin đóng đồn làm ruộng ở Ô Lỗ Mộc Tề, đợi đến mùa xuân sẽ ra quân; nếu như không thể thắng trận ngay, thì người ngựa không đến nỗi đói kém. Càn Long trách ông nhút nhát. Tháng giêng năm thứ 23 (1758), Triệu Huệ cho rằng người Ách Lỗ Đặc ở Sa Lạt Bá Lặc có trên vạn hộ, nên tiễu trừ trước, rồi mới tính đến Hồi bộ. Càn Long mệnh cho ông đảm nhiệm việc này. Triệu Huệ cùng bọn Phó tướng quân Xa Bố Đăng Trát Bố phụng mệnh tiêu diệt Ách Lỗ Đặc. Ông chia quân làm 4 lộ: Xa Bố Đăng Trát Bố đi Bác La Tháp Lạp, bọn Phó đô thống Hô Nhĩ Khởi đi Ni Lặc Khách (Ni Lặc Khắc), bọn Thị vệ Đạt Lễ Thiện đi (sông) Tề Cách Đặc, tự mình lĩnh binh đi (núi) Bác La Bố Nhĩ Cát Tô ; cuối cùng hội sư ở Y Lê. Phản quân tan rã bỏ trốn, Triệu Huệ thực hiện chỉ ý của Càn Long, tàn sát quân dân Chuẩn Cát Nhĩ, thiêu hủy toàn bộ tài sản, sinh kế của họ. Người Chuẩn Cát Nhĩ bị giết hoặc chết đói, chết rét, chết bệnh lên đến 7, 8 phần 10, số còn lại chạy thoát sang Nga hay Cáp Tát Khắc .

Bình định Hồi bộ

Tiến quân thuận lợi
Càn Long cho rằng bọn thủ lĩnh (nguyên văn: Đầu nhân) Cáp Tát Khắc Tích Lạt, Ngạc Triết Đặc hơn 10 người chưa bị bắt, lệnh cho bọn Triệu Huệ cố gắng hơn nữa. Tháng 4, ông giải Ngạc Triết Đặc đưa về kinh sư, dâng sớ rằng: "Việc Chuẩn Cát Nhĩ sắp xong, xin từ Y Lê dời quân hợp công Hồi bộ." Càn Long vẫn đòi Triệu Huệ bắt bọn Cáp Tát Khắc Tích Lạt. Rồi lại lệnh cho ông đến Khố Xa tra xét việc quân, sau đó về kinh sư. Chiếu chưa đến thì Triệu Huệ đã xuất quân, gặp lúc Nhã Nhĩ Cáp Thiện vây Khố Xa, Hoắc Tập Chiêm đột vây chạy thoát. Càn Long muốn trị tội Nhã Nhĩ Cáp Thiện, cho ông thay làm tướng. Triệu Huệ giữa đường dâng sớ nói: "Đưa 800 người đến Khố Xa, cùng Nhã Nhĩ Cáp Thiện hiệp lực tiễu giặc, không đem bộ mặt hổ thẹn quay về." Càn Long khen ngợi ông là năng nổ, trung thành, ban cho Lông công 2 mắt (Hán việt: song nhãn khổng tước linh).

Tháng 10 năm thứ 23 (1758), dò biết Hoắc Tập Chiêm từ Khố Xa chạy vào thành Diệp Nhĩ Khương  (sào huyệt của Hoắc Tập Chiêm) cố thủ, bèn soái quân đi bắt. Đến A Khắc Tô, đầu nhân ở đây là Pha Lạp Đặc hàng. Hòa Điền đầu nhân Hoắc Tập Tư khi xưa bắt Đạt Ngõa Tề có công, đến nay cũng xin quy phụ, rồi chiêu dụ Ô Thập đầu nhân cùng hàng, khiến Diệp Nhĩ Khương bị cô lập. Triệu Huệ chỉ có 400 quân, từ Ô Thập đến đây phải đi 1500 dặm, người ngựa đói mệt, tìm chỗ hiểm yếu đóng trại. Hoắc Tập Chiêm ra đánh, 3 lần đều thua, nên không ra nữa. Triệu Huệ sai Phó đô thống Ái Long A đem 800 người chặn Khách Thập Cát Nhĩ  (sào huyệt của Bố Lạp Ni Đôn) ngăn trở viện quân của địch, rồi soái quân đến sông Thông Lĩnh Nam bày trận. Thông Lĩnh Nam còn gọi là Khách Lạt Ô Tô, dịch ra tiếng Hán là Hắc Thủy, nên người sau gọi nơi ông bày trận là Hắc Thủy doanh.

Bị vây ở Hắc Thủy doanh
Triệu Huệ nghĩ quân ít mà thành lớn, không dốc sức tấn công; dò biết bãi chăn của địch ở núi Anh Nga Kỳ Bàn, bèn soái khinh kỵ đi phá nát chỗ ấy, hòng dụ địch ra ngoài thành mà chiến đấu. 400 kỵ binh vượt Hắc Thủy thì cầu gãy, Hoắc Tập Chiêm đưa mấy ngàn kỵ binh ra đánh, quân Thanh vừa đánh vừa lội sông, ai cũng liều chết chống địch. Sau 5 ngày đêm, các tướng Cao Thiên Hỷ, Ngạc Thực, Tam Cách, Đặc Thông Ngạch đều tử trận. Ngựa của Triệu Huệ ngã lăn ra lần thứ 2, mặt và chân của ông đều bị thương, nên thu quân. Ông cho đào hào, dựng lũy để giữ, quân Hồi cũng đắp lũy giằng co. Bố Lạp Ni Đôn từ Khách Thập Cát Nhĩ đến, giúp Hoắc Tập Chiêm vây khốn quân Thanh. Bọn Tĩnh nghịch tướng quân Nạp Mục Trát Nhĩ đến cứu, giữa đường gặp quân Hồi, đều tử trận. Càn Long trước đó đã gọi Tác Luân, Sát Cáp Nhĩ, Kiện Duệ doanh cùng 6 kỳ binh ở Thiểm, Cam đi giúp Triệu Huệ; nghe tin ông bị vây, vội gọi Phú Đức đi cứu, lại lệnh cho A Lý Cổn tuyển 3000 chiến mã đưa ra tiền tuyến. Triệu Huệ rời khỏi A Khắc Tô, lệnh Thư Hách Đức ở lại. Đến nay Càn Long sai sứ lệnh cho ông ta đem tình hình bị vây tâu lên, lại khen ngợi Triệu Huệ soái quân vào sâu đất giặc, trung thành dũng cảm, tiến phong Vũ Nghị Mưu Dũng nhất đẳng công, ban cho Hồng bảo thạch mạo đính (mũ) và Đoàn long bổ phục (áo).

Hoắc Tập Chiêm ở thượng du dẫn nước rót vào doanh quân Thanh, Triệu Huệ ở hạ du đào ngòi để chia sức nước. Hoắc Tập Chiêm lại bắn pháo vào doanh quân Thanh, mà doanh trại này dựa vào rừng bách um tùm, đạn găm vào thân cây, quân Thanh đốn cây làm củi, móc ra được mấy vạn viên, bắn trả lại quân Hồi. Sau 3 tháng, quân Thanh hết lương, phải nấu yên ngựa, hoặc cướp bóc dân Hồi để có cái ăn. Gặp lúc Bố Lỗ Đặc bộ vào cướp Anh Cát Sa Nhĩ (gòn gọi là Anh Cát Tát Nhĩ ), đúng ngày hôm ấy Triệu Huệ soái quân đốt lũy quân Hồi, Bố Lạp Ni Đôn, Hoắc Tập Chiêm ngờ rằng ông và Bố Lỗ Đặc bộ có giao ước, nên sai sứ xin hòa. Triệu Huệ nhân đó bắn thư dụ 2 người quy phục mà vào triều, 2 người bắn thư xin triệt vây để gặp mặt, ông không đáp.

Tháng giêng năm thứ 24 (1759), quân Thanh đến cứu viện, giao chiến với quân Hồi. Triệu Huệ thấy ánh lửa ngoài 10 dặm, bụi mù bốc cao thì biết là viện quân đã đến, bèn soái quân phá lũy ra ngoài, gặp được viện quân, rồi quay về A Khắc Tô. Càn Long làm bài phú "Hắc Thủy hành", thuật lại Trận Hắc Thủy, hết lời tán dương Triệu Huệ. Ông dâng sớ từ chối tiến phong và các thứ áo mũ. Càn Long không cho từ chối, còn sai người thăm hỏi mẹ của ông.

Trấn áp người Hồi
Tháng 6 năm thứ 24 (1759), Triệu Huệ từ Ô Thập tiến đánh Khách Thập Cát Nhĩ, Phú Đức đi cứu Hòa Điền rồi tiến đánh Diệp Nhĩ Khương. Các thành đều mở cửa ra hàng, anh em Bố Lạp Ni Đôn bỏ trốn. Bọn Triệu Huệ phủ dụ dân chúng, vạch rõ cương giới, định thuế má, đúc tiền tệ, chia quân đội Mãn, Hán đóng đồn phòng thủ. Tháng 7, anh em Bố Lạp Ni Đôn bị giết, Càn Long gia thưởng cho ông phẩm cấp dành cho tước Công của Tông thất, 1 bộ yên, cương mà Càn Long đặc biệt ưa thích, lại cho một con trai của ông làm Tam đẳng thị vệ.

Triệu Huệ tiếp tục phủ dụ, an định người Hồi ở 4 thành thuộc về Ngạch Nhĩ Đức Ni Bá Khắc bộ của Hoắc Hãn bộ (Còn gọi là Hạo Hãn bộ) rồi đến các bộ thuộc Bố Lỗ Đặc bộ là Tề Lý Khắc, Ngạch Đức Cách Nạp và A Tể Tất bộ. Tháng 11 năm thứ 24 (1759), Triệu Huệ còn rằng tình hình ở Nam lộ Thiên Sơn vẫn còn chưa yên, cần phải đóng quân nhằm dễ dàng tiến hành đàn áp. Ông xin đóng 1000 quân ở Diệp Nhĩ Khương, đóng 1.000 quân ở Khách Thập Cát Nhĩ, đóng 500 quân ở Anh Cát Sa Nhĩ, cũng đóng quân ở các nơi A Khắc Tô, Ô Thập, rồi lệnh các thành Bá Khắc Luân đổi nhau vào triều kiến.

Gia nhập Quân cơ xứ
Tháng 2 năm Càn Long thứ 25 (1760), Triệu Huệ đưa quân về triều, Càn Long Đế ra tận Lương Hương , ở phía nam ngoài thành làm lễ Lao . Triệu Huệ vào yết kiến, được ban Triều châu  cùng ngựa tốt, sau đó theo Càn Long Đế về kinh. Trong khi dự tiệc ở vườn Phong Trạch, ông được ban thưởng rất nhiều tiền bạc. Được vẽ tranh treo ở gác Tử Quang.

Tháng 7 năm Càn Long thứ 26 (1761), Triệu Huệ làm Hiệp biện Đại học sĩ, kiêm lĩnh Hình bộ. Từ đây ông chính thức là 1 thành viên trong Quân cơ xứ. Tháng 8, ông cùng Đại học sĩ Lưu Thống Huân tra xét việc sông Dương Kiều bị vỡ đê.

Năm Càn Long thứ 27 (1762), ông lại cùng Thống Huân tra xét Vận Hà, Giang Nam.

Năm Càn Long thứ 28 (1763), Trực Lệ có thủy tai, ông nhận lệnh tra xét hải khẩu, chỉ huy bọn Đồng ngự sử Vĩnh An đào thông suốt đường sông ở các huyện Thiên Tân, Tĩnh Hải, Văn An, Đại Thành. Tháng 12, lại cùng Lưỡng Giang Tổng đốc Doãn Kế Thiện trù hoạch việc đào thông đường sông Kinh Sơn Kiều (còn gọi là Kim Sơn Kiều ).

Tháng 11 năm Càn Long thứ 29 (1764), ông mất, thọ 57 tuổi. Càn Long dự lễ tang, tặng Thái bảo, thụy là Văn Tương. Tháng 11 năm Gia Khánh đầu tiên (1796), được thờ cúng trong Thái miếu.

Dật sự
Vào kỳ Điện thí năm Càn Long thứ 26 (1761), Triệu Huệ được đặc mệnh làm đại thần đọc Quyển (tức là bài thi). Ông thừa nhận không biết chữ Hán, Càn Long Đế nói rằng các quan đánh chấm tròn lên Quyển, có càng nhiều chấm tròn tức là càng hay. Triệu Huệ chọn Quyển có 9 chấm, là của Triệu Dực, đứng đầu; chọn Vương Kiệt, người Thiểm Tây, đứng thứ 3. Nhưng Thiểm Tây bấy giờ chưa từng có Trạng nguyên, vì thế Càn Long Đế chọn Vương Kiệt đứng đầu, Triệu Dực đứng thứ 3.

Tham khảo
 Thanh sử cảo
 Ngụy Nguyên, Thánh vũ ký

Chú thích

Nhân vật quân sự nhà Thanh
Người Mãn Châu Chính Hoàng kỳ
Lĩnh thị vệ Nội đại thần


title: Công thức tang góc chia đôi

text:
Trong lượng giác, công thức tang góc chia đôi biểu diễn quan hệ giữa các hàm lượng giác của một góc với tang của một nửa góc đó:

Các dạng khác

Phép thế Weierstrass

Trong nhiều bài toán lượng giác, công thức tang góc chia đôi rất có ích trong vi tích phân và bài toán tìm nguyên hàm.

Công thức được xây dựng bằng phương pháp hình học như sau: qua điểm (cos φ, sin φ) trên đường tròn đơn vị, kẻ đường thẳng đi qua điểm (−1,0), cắt trục Oy tại điểm có tung độ y = t. Có thể chứng minh bằng hình học rằng t = tan(φ/2), do đó phương trình của đường thẳng này là y = (1 + x)t. Điều này cho phép ta viết được các công thức bên dưới theo t.

Ngoài ra tham số t còn đại diện cho phép chiếu lập thể của điểm (cos φ, sin φ) lên trục Oy với tâm chiếu là (−1,0). Từ đó ta có

và

Biến đổi từ các công thức trên, ta có mối liên quan giữa lôgarit tự nhiên và arctang như sau

Trong vi tích phân, phép thế Weierstrass được dùng để tìm nguyên hàm của hàm phân thức đối với sin(φ) và  cos(φ). Sau khi đặt

Ta có

và do đó

Trong hàm hyperbolic
Tương tự đối với hàm hyperbolic, khi chiếu một điểm trên nhánh phải của một hyperbol có tọa độ  (cosh θ, sinh θ) lên trục Oy qua tâm chiếu (−1, 0) ta có:

với

và

Phép thế này được giới thiệu bởi Karl Weierstrass trong việc tìm nguyên hàm.

Các công thức trên khi biến đổi sẽ cho ta mối liên quan giữa lôgarit tự nhiên và arctanh:

Hàm Gudermannian
Nếu đặt

thì

Hàm gd(θ) được gọi là hàm Gudermannian. Hàm Gudermannian cho ta mối quan hệ giữa hàm lượng giác và hàm hyperbolic.

Xem thêm
Đẳng thức lượng giác
Công thức nửa cạnh
Hàm Gudermannian

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tangent Of Halved Angle  at Planetmath

Lượng giác
Đường cong bậc hai