title: La Sĩ Tín

text:
Đàm Dũng công La Sĩ Tín (chữ Hán: 罗士信, 600 – 11/04/622) là tướng lãnh cuối đời Tùy đầu đời Đường trong lịch sử Trung Quốc. Ông là nguyên mẫu của nhân vật La Thành trong tiểu thuyết Thuyết Đường.

Phục vụ nhà Tùy
Sĩ Tín là người Lịch Thành, Tề Châu . Tháng 3 năm Đại Nghiệp thứ 9 (613), sơn tặc ở núi Trường Bạch là bọn Vương Bạc, Tả Tài Tướng, Mạnh Nhượng đánh quận Tề, quan Thừa của quận là Trương Tu Đà soái binh đánh dẹp , Sĩ Tín mình ngắn nhưng mạnh tợn, xin tòng quân. Tu Đà nói: “Mày có vẻ không mặc nổi áo giáp, làm sao ra trận.” Sĩ Tín giận, mặc 2 lần giáp, hai bên hông treo túi đựng cung tên, trèo lên ngựa rồi nhìn lại ; Tu Đà khen ngợi mà đồng ý. Sĩ Tín được tham gia trận đánh ở thượng du sông Duy Thủy; nghĩa quân mới bày trận xong, ông xông đến trước trận, đâm ngã mấy người, chém đầu 1 người, ném lên không trung, dùng sóc để đón lấy, cứ treo như thế mà lược trận. Nghĩa quân kinh sợ, không dám đến gần; Tu Đà nhân đó dẫn binh hăng hái tấn công, đại phá nghĩa quân. Sĩ Tín đuổi theo, mỗi khi giết địch, đều cắt mũi cho vào túi, đợi khi trở về, đem ra chứng minh để được thăng cấp. Tu Đà rất thán phục, tặng Sĩ Tín con ngựa của mình, giữ ông ở bên cạnh. Mỗi khi ra trận, Tu Đà xông lên trước, Sĩ Tín theo liền phía sau, xem đấy là thường. Tùy Dạng đế sai sứ an ủi họ, còn lệnh cho họa công vẽ lại cảnh ra trận của Tu Đà, Sĩ Tín, treo ở Nội sử tỉnh.

Năm thứ 10 (614), nghĩa quân của người Trác quận là Lư Minh Nguyệt đồn trú Chúc A, Trương Tu Đà đón đánh. Đôi bên giằng co hơn 10 ngày, quan quân hết lương, sắp lui; Tu Đà cho biết kẻ địch sẽ dốc toàn quân đuổi theo, muốn lấy ngàn người tập kích doanh trại của chúng, hỏi các tướng sĩ ai dám đi. Mọi người không đáp, chỉ có Sĩ Tín và Tần Thúc Bảo xin đi. Sau đó Tu Đà rút quân, sai 2 người chia nhau ngàn binh, mai phục trong cỏ lau. Quả nhiên Lư Minh Nguyệt dốc toàn quân đuổi theo, còn Sĩ Tín và Thúc Bảo lẻn đến sách của nghĩa quân. Cửa sách đóng, hai người treo vào lầu canh, giết chết mấy người, khiến doanh trại nghĩa quân rối loạn, rồi chặt cửa đón quan quân tiến vào. Hai người đốt cháy hơn 30 sách, khói lửa ngút trời, Lư Minh Nguyệt chạy về, bị Tu Đà quay lại đánh cho đại bại. Lư Minh Nguyệt đem vài trăm kỵ binh chạy thoát, nghĩa quân bị bắt, bị giết không đếm xuể.

Lang bạt thời loạn
Năm thứ 12 (616), Trương Tu Đà giao chiến với nghĩa quân Ngõa Cương, trúng kế của Lý Mật mà tử trận; Sĩ Tín theo về dưới trướng Hà Nam đạo Thảo bộ đại sứ Bùi Nhân Cơ.

Năm thứ 13 (617), Sĩ Tín lại theo Nhân Cơ quy hàng Lý Mật, được thự chức Tổng quản, chỉ huy quân bản bộ tham gia giao chiến với Vương Thế Sung. Sĩ Tín thua trận, thúc ngựa vọt đi, mình trúng mấy mũi tên, mới bị Thế Sung bắt được. Thế Sung biết Sĩ Tín kiêu dũng, đối đãi trọng hậu, mời cùng ăn ngủ. Đến khi Thế Sung đại thắng Lý Mật, thu hàng bọn Bỉnh Nguyên Chân, đều bái làm tướng, dần dần xa lánh Sĩ Tín, mà ông cũng lấy làm xấu hổ vì ở cùng đội ngũ với họ.

Tháng 7 ÂL năm Vũ Đức thứ 2 (619), Thế Sung sai Sĩ Tín đánh Cốc Châu. Trước đó, Sĩ Tín có con tuấn mã, bị con của anh Thế Sung là Triệu vương Vương Đạo Tuân nhìn trúng, ông không cho; Thế Sung bèn đoạt lấy mà thưởng cho hắn ta, khiến ông giận. Đến nay Sĩ Tín thừa cơ đem hơn ngàn bộ hạ quy hàng nhà Đường. Đường Cao Tổ nghe tin Sĩ Tín đến thì rất vui, sai sứ đón tiếp, thưởng 5000 tấm lụa, cấp lương thực cho bộ hạ của ông, lấy Sĩ Tín làm Thiểm Châu đạo Hành quân tổng quản.

Phục vụ nhà Đường
Tháng 10 ÂL năm ấy, Sĩ Tín soái dũng sĩ nhân đêm tối lẻn vào quách của thành Lạc Dương, thiêu rụi làng Thanh Hóa rồi về. Tiếp đó Sĩ Tín nhổ được bảo Thanh Thành.  Tháng 4 ÂL năm thứ 3 (620), Sĩ Tín vây Từ Giản, Thế Sung sai thái tử Vương Huyền Ứng đi cứu, bị ông đâm ngã xuống ngựa, được người cứu nên thoát được.

Tháng 7 ÂL, đại quân Đường tiến đến Lạc Dương, Sĩ Tín được nắm tiền phong, lại vây Từ Giản, quân Vương Trịnh bèn từ bỏ việc đồn thú ở đấy. Tháng 10 ÂL, Sĩ Tín nhổ được bảo Giáp Thạch, tiếp đó vây bảo Thiên Kim. Trong bảo Thiên Kim có kẻ mắng mỏ, Sĩ Tín giận, trong đêm sai hơn trăm người ẵm vài mươi đứa trẻ đến dưới bảo, khiến bọn trẻ kêu to, vờ nói: “Từ Đông đô theo về với La tổng quản.” Lại nói với nhau rằng: “Đây là bảo Thiên Kim đấy, bọn ta lầm rồi.” Rồi lập tức bỏ đi. Người trong bảo cho rằng Sĩ Tín đã đi rồi, còn đây là những kẻ bỏ trốn khỏi Lạc Dương, bèn xuất binh đuổi theo. Sĩ Tín phục binh ở bên đường, đợi họ mở cửa thì xông vào, giết sạch cả bảo.

Năm sau (621), quân Đường chiếm được Lạc Dương, Sĩ Tín được thụ chức Giáng Châu tổng quản, phong tước Đàm quốc công.

Năm thứ 5 (622), Sĩ Tín theo Tần vương Lý Thế Dân đánh dẹp Lưu Hắc Thát. Tháng 2 ÂL, quân Đường chiếm được 1 thành ở thượng du sông Minh Thủy, Tần vương sai Vương Quân Khuếch đồn thú ở đấy. Lưu Hắc Thát đánh thành rất gấp, bốn mặt ngoài thành đều có nước, chỗ rộng được hơn 50 bộ; Hắc Thát ở mặt đông bắc đắp 2 con đường đất để tấn công, Tần vương 3 lần dẫn binh đi cứu, đều bị Hắc Thát đẩy lui. Tần vương sợ Quân Khuếch không thể giữ, hội chư tướng bàn mưu, Sĩ Tín xin thay Quân Khuếch giữ thành. Sau đó Tần vương lên chỗ cao ở mặt tây nam của thành, vẫy cờ gọi Quân Khuếch; ông ta bèn soái bộ hạ dốc sức phá vây chạy ra, còn Sĩ Tín đem hơn 200 người thừa cơ chạy vào. Hắc Thát đêm ngày đánh gấp, gặp trời đổ tuyết lớn, cứu binh Đường không thể đến, được 8 ngày, tức ngày Đinh sửu (ngày 11 tháng 4 năm 622), thành mất. Hắc Thát nghe về sự dũng cảm của Sĩ Tín, muốn khuyên hàng, nhưng thấy lời lẽ và sắc mặt của ông đều bất khuất, bèn giết chết.

Hậu sự
Tần vương thương tiếc, chuộc thây của Sĩ Tín để an táng, đặt thụy là Dũng. Khi xưa Sĩ Tín được Bùi Nhân Cơ trọng đãi, vào lúc quân Đường chiếm được Lạc Dương, ông bèn lấy tiền riêng để thu nhặt thây của ông ta, chôn ở núi Bắc Mang, còn nói: “Sau khi tôi chết, sẽ chôn ở bên mộ này.” Đến nay quả nhiên Sĩ Tín được người ta chôn ở bên cạnh mộ của Bùi Nhân Cơ.

Nghi vấn về tuổi thọ
Cựu thư và Thông giám chép Sĩ Tín hưởng thọ 20 tuổi,   Tân thư chép ông hưởng thọ 28 tuổi.  Tất cả đều không phù hợp với chi tiết Sĩ Tín tham gia đánh dẹp nghĩa quân của Vương Bạc vào năm 14 tuổi, vốn đã được mọi sử liệu ghi chép nhất quán.

Tính cách
Sĩ Tín ra trận thì làm tiên phong, rút lui thì chặn hậu, giành được lợi ích gì, đều chia hết cho bộ hạ có công, đôi khi cởi áo tháo ngựa ban thưởng, bởi vậy sĩ tốt ra sức vì ông. Nhưng Sĩ Tín giữ nghiêm quân pháp, người thân đến mấy cũng không được tha, nên bộ hạ không dám khinh nhờn.

Hình tượng văn hóa
Trong các tiểu thuyết Tùy sử di văn (của soạn giả Viên Vu Lệnh cuối đời Minh), Tùy Đường diễn nghĩa (của soạn giả Chử Nhân Hoạch đời Thanh, cải biên Tùy sử di văn), sự tích về La Sĩ Tín cơ bản tương đồng với chánh sử, trừ việc miêu tả hình tượng của ông trở nên khiếm khuyết trí tuệ nhưng có thừa sức mạnh, và thêm các tình tiết: kết nghĩa từ sớm với Tần Thúc Bảo, về sau bảo vệ mẹ của Thúc Bảo trở lại Sơn Đông.

Trong tiểu thuyết Đại Đường Tần vương từ thoại (của soạn giả Đạm Phố chủ nhân Chư Thánh Lân thời Vạn Lịch nhà Minh), ở hồi 36, nhân vật La Sĩ Tín tự xưng “La Thành, tự Sĩ Tín.” Tiểu thuyết Thuyết Đường (khuyết danh, đời Thanh) thay thế nhân vật La Sĩ Tín bằng nhân vật hư cấu La Thành. La Thành là con La Nghệ và là em họ bên ngoại của Tần Thúc Bảo; tương tự La Sĩ Tín, La Thành cũng gia nhập nghĩa quân Ngõa Cương, quy hàng Vương Thế Sung rồi về với nhà Đường, cuối cùng tử trận khi đánh dẹp Lưu Hắc Thát, hưởng thọ 23 tuổi.

Tham khảo

Chú thích

Nhân vật quân sự nhà Tùy


title: Love Potion No. 9 (bài hát)

text:
"Love Potion No. 9" là một bài hát nổi tiếng được viết vào năm 1959 bởi Jerry Leiber và Mike Stoller. Ban đầu nó được trình bày bởi The Clovers, nhóm nhạc đã đưa bài hát lên hạng # 23 trên bảng xếp hạng Mỹ năm đó . Bài hát mang màu sắc trẻ trung của tuổi vị thành niên.

Bài hát về sau được nhiều ca sĩ hát lại (cover) và cũng được đặt lời Việt dưới tên "Chỉ riêng mình ta"

Lịch sử

Bài hát mô tả một người đàn ông cần sự giúp đỡ trong việc tìm kiếm tình yêu, vì vậy ông tìm gặp với một bà phù thủy Gypsy, người đã đọc lòng bàn tay và bảo rằng ông ta cần thuốc tình yêu "số 9" (Love Potion No. 9). Thuốc đó làm cho ông ta "yêu" mọi thứ ông nhìn thấy, hôn bất cứ điều gì trước mặt ông, cuối cùng hôn cả một nam cảnh sát ở góc phố, viên cảnh sát đó đã đập vỡ chai "Love Potion No.9" của ông.

Trong một phiên bản khác của bài hát, tác giả sửa lại lời hát cuối như sau:

"I had so much fun, that I'm going back again,
I wonder what happens with Love Potion Number Ten?"

Tạm dịch:
Tôi đã rất vui, tôi sẽ trở lại một lần nữa,
Tôi tự hỏi thuốc tình yêu Potion Số 10 sẽ thế nào?

Một số đài phát thanh cấm bài hát này, do lời bài hát liên quan đến "hôn một cảnh sát nam".

Lời bài hát đề cập đến năm 1956, con số này thường được thay đổi thành năm 1996 hoặc 2006 khi thực hiện bởi các ca sĩ thế hệ sau cho hợp với những người không sinh ra trong năm đó.

Các bản hát lại (cover)
The Clovers (1959)
Wayne Fontana and the Mindbenders (1963)
The Searchers (1964), bản "hit" hạng #3 tại Mỹ năm 1965
Ronnie Dio and the Prophets (1964)
Herb Alpert & The Tijuana Brass (1965)
The Ventures (2/1965)
Nancy Sit (1967)
The Coasters (1971)
Elkie Brooks (1976)
Hurriganes (1978)
The Nylons (1982)
Tygers of Pan Tang (1982)
Alvin and the Chipmunks (1988)
Southern All Stars (1990)
Carole Davis (nhạc phim Love Potion No. 9,hòa âm: James Wilson, J. Rodgers) (1992)
Neil Diamond (1993)
Robert Plant (2008)
Giuliano Palma & the Bluebeaters (2009)
Rockapella
AC/DC
The Alley Cats
The White Stripes
Flotsam and Jetsam
MDC
Gary Lewis & The Playboys

Trong văn hóa đại chúng
Bản thu của the Clovers được chọn làm nhạc nền cho American Graffiti (1973).
Là nhạc phim của bộ phim cùng tên same name.
Bài hát cũng được hát trong phim ca nhạc Smokey Joe's Cafe.
Bài hát cũng được hát trong phim Shrek 2. Chai "Tình dược" mà the Fairy Godmother đưa cho vua xứ Far Far Away (Xa Tít Tắp) cũng có số chín La Mã trên đó.
Loạt trò chơi The Sims có "Love Potion 8.5".
Một cuốn sách của Dav Pilkey là Ricky Ricotta's Mighty Robot có "Hate Potion #9" (thuốc "ghét" thứ 9)
Phiên bản thứ 8 của trò chơi NERO có đề cập tới "Love Potion #9".
Trong Fraggle Rock phần 1 nhân vật The Trash Heap đưa cho Wembley lọ Love Potion #9, làm ai ngửi cũng yêu anh ta.
 Bài hát "I'll Kiss You" của The Cyndi Lauper nhắc tới "love potion number 8" thì hỏng,nhưng "number 9" thì thành công.
 James Durbin hát bài này trong khi thi American Idol mùa 10.
 Lê Xuân Trường đặt lời Việt là "Chỉ Riêng Mình Ta", bài hát được Nguyễn Hưng biểu diễn thành công lần đầu tiên trong Paris By Night 45, năm 1998.
 Nghệ sĩ hài Hồng Đào trong vai Điêu Thuyền đã gảy đàn ca khúc này trong vở hài kịch "tiếng hát Điêu Thuyền", Paris by Night 68.
 Một nhóm hài miền Nam Việt Nam đã chế lại ca khúc này với tựa đề "Cá sale".

Chú thích

Bài hát năm 1959
The Clovers
Coasters
The Searchers
Herb Alpert
The Ventures
Neil Diamond
AC/DC
The White Stripes
Gary Lewis & the Playboys
Bài hát tiếng Anh
Đĩa đơn năm 1959
Đĩa đơn năm 1963


title: Mực khô

text:
Mực khô hay còn gọi là khô mực là một món ăn đặc trưng của ẩm thực Việt Nam được chế biến từ nguyên liệu là những con mực bằng phương pháp sấy khô hoặc phơi nắng. Sau khi đánh bắt những con mực còn tươi rói, người ta sẽ cắt con mực để banh ra, lấy hết cơ quan phủ tạng, nang mực... chỉ để lại phần thân và phần đầu rồi đem phơi nắng hoặc sấy khô cho đến khi con mực trở nên khô và cứng.

Mực khô có thể ở dạng nguyên con hoặc xé tơi thành từng sợi nhỏ. Món mực khô đặc biệt thông dụng, giữ được lâu, chế biến thành nhiều món ngon và là đặc sản tại một số vùng nhất là các vùng biển và được du khách mang về như một món quà, đặc biệt là món mực một nắng (mực ải). Mực khô rất thích hợp trong các dịp nhậu đặc biệt là mực khô nướng và dùng chung với bia.

Chất lượng sản phẩm
Thành phần dinh dưỡng trong 100g ăn được của mực khô: 291 calo, 32,6g nước, 60,1g chất đạm, 4,5g chất béo, 2,5g chất đường bột, 0g chất xơ. Trong mực có chứa một số chất khoáng vi lượng rất quý như sắt, kẽm,
mangan, selen... và cả hormon nam testosterone

Một con mực khô hay khô mực đảm bảo chất lượng, thơm ngon khi đáp ứng một số yêu cầu sau:

Về màu mực: Mực khô được phơi khi còn tươi sẽ có bụng màu trắng, lưng màu hồng nhạt tự nhiên và những chấm đen mờ thể hiện đúng với da của mực, mùi không tanh hay dính ướt tay. Mực khô ngon khi nướng lên, xé ra thịt bên trong cũng hồng nhạt và dẻo, dai, không vụn. Nếu là màu trắng bệch thì dễ là mực ươn đem phơi khô.

Về bề ngoài, thân mực thẳng và mình dày: Mực khô được phơi theo 2 hình thức phơi trên phiên và phơi treo. Mực khô phơi treo thường có thân thẳng mình dày (thường mực câu được phơi kiểu này), mực khô cào thường được phơi trên phiên nên mình mỏng. Mực câu ngon hơn mực cào nên có giá cao hơn. Thân thẳng, mình dày là một trong những đặc điểm rất dễ nhận biết mực khô ngon.

Về mùi vị, mùi không tanh, khi đụng vào không thấy ướt tay. Thân mực phải khô, không lưu lại mùi tanh trên tay. Đây là đặc điểm về mực khô rất quan trọng và dễ nhận biết. Về phần đầu, đầu mực khô, mực khô ngon có đầu phải gắn liền và chắc vào thân mực, râu còn nhiều có màu trắng hồng, thẳng.

Không ăn đồ mực khô rong, quà đêm vỉa hè vì dễ ăn phải mực kém chất lượng. Mực kém chất lượng hay có đốm đỏ thâm ở thân, lưng, hai mặt có những nốt màu đỏ nhạt. Đối với mực khô thượng hạng thì mực phải nguyên con mình chắc, bóng sạch, thịt dày, màu hồng sáng, to vừa phải, sờ còn hơi ẩm, đượm mùi mặn, tanh. Mực một nắng ngon, ngọt, chọn con vừa phải, mình dày có lớp cám, màu hồng tươi.

Bảo quản và chế biến

Khi mua mực về, nếu không ăn ngay thì phải bảo quản nếu không mực sẽ nhanh chóng bị giảm chất lượng và mốc, không ăn được. Việc bảo quản bằng những phương pháp đơn giản sau:
 Dùng báo bọc kín mực khô, cho vào túi li lon đóng kín và bỏ vào ngăn đá tủ lạnh với nhiệt độ tốt nhất là -18 độ C.
 Nên sử dụng mực khô trong vòng 4 tháng khi mua về. Khoảng 3 hoặc 4 tuần bạn nên lấy chúng ra phơi nắng trong 10-15 phút.
 Không để chung mực khô với các sản phẩm tươi.
 Nướng mực bằng cồn 90 độ là ngon nhất. Nướng lửa than không để lửa to vì sẽ chín ngoài, sống trong.

Món phổ biến nhất với mực khô đó là mực nướng, mực khô nướng vừa thơm, vừa ngon, lại luôn được dùng để tiếp khách ngoài ra còn có món mực khô xào dứa, Khô mực chiên bơ, món cháo mực ở Sài Gòn Người Bắc hay làm món mực rối, với các nguyên liệu như trứng, giò lụa, tôm khô, thịt gà, nước dùng gà, xu hào, cà rốt, su su.

Cảnh báo
Hiệp hội người tiêu dùng bang Penang Malaysia (CAP) kêu gọi người tiêu dùng nhịn ăn mực khô vì các cuộc kiểm tra do cơ quan này tiến hành đã phát hiện loại thức ăn này chứa một hàm lượng độc tố cadmium khá cao (hàm lượng cadmium chứa trong các mẫu thử dao động từ 0,33 đến 4,33 phần triệu (ppm) trong khi theo tiêu chuẩn thực phẩm quốc gia Malaysia năm 1985 thì hàm lượng chất này không được vượt quá 1,00 ppm). Cadmium là nguyên nhân làm tăng tỉ lệ người mắc bệnh ung thư vú và ung thư tiền liệt tuyến.

Ngoài ra, với món mực nướng bằng cồn, nếu sơ suất có thể gây ra tai nạn gây nên nhiều bi kịch bởi không ít người đã bị bỏng lửa cồn do nướng mực. Nhiều trường hợp bỏng nặng không phải là người trực tiếp nướng mực khô, phần lớn là đứng, ngồi đối diện xem nướng mực, hoặc được người nướng mực nhờ đổ thêm cồn vào khi cồn đang cháy. Bất ngờ ngọn lửa xanh bùng lên, họ hoảng hốt khiến lọ cồn đổ, lửa càng lan rộng, do lửa cồn màu xanh, khó nhìn thấy nên nhiều khi lửa vẫn cháy mà người nướng mực tưởng đã tắt nên đổ thêm, lửa bùng càng nhanh và mạnh bất ngờ làm họ mất bình tĩnh để xử lý.

Có người thấy lửa bùng to, lại đổ nước lạnh vào càng làm đám cháy lan rộng, bệnh nhân hoảng sợ nên trượt chân ngã, cồn bén sang gây bỏng toàn bộ phần mặt, cổ, ngực, bụng và chân tay… Do bất cẩn nên nhiều người đã bị bỏng nặng khi nướng mực. Bỏng cồn thường gây biến chứng nặng trên diện rộng cơ thể, đặc biệt nặng hơn ở vùng đường hô hấp.

Khuyến cáo của Viện bỏng Quốc gia Việt Nam cho rằng không nên dùng cồn lỏng để nướng mực khô, cá khô. Nếu dùng cồn lỏng để nướng, hãy kiểm tra ngọn lửa thật kỹ, khi nó tắt hẳn mới tiếp thêm cồn. Dùng lọ cồn nhỏ, không dùng chai cồn hay can cồn lớn để tiếp. Trẻ em không nên đứng xem nướng mực, nướng cá bằng cồn.

Mực khô giả

Vì món mực khô thông dụng và được tiêu thụ nhiều nên trên thị trường ở Việt Nam xuất hiện nhiều món mực khô giả để đánh lừa người tiêu dùng, mực khô giả có thể ở nhiều dạng như cùng là loại mực nhưng kém chất lượng hơn, hoặc sử dụng một loại mực khác thậm chí là sử dụng nguyên liệu khác có hại cho sức khỏe như cao su để chế biến thành món mực khô.

Tại Hải Phòng
Ở vùng Cát Bà, xuất hiện mực khô giả nguyên con, Khi nướng lên, có con màu tía như rau dền, ăn thấy có vị khác lạ, và không có vị ngọt của mực, nhai kỹ thì thấy bã, xơ. Khi so sánh với cá mực khô thật thì những con mực khô này nhỏ hơn, hình thù gần giống lá trầu. Phần phía đuôi mực khô dễ dàng bóc ra do được dính bằng keo. Quan sát kỹ, phần râu mực không có độ quăn tự nhiên như mực bình thường, không có mắt mực và hạch mực tự nhiên. Khi đem nướng, thì cá mực lạ có màu đỏ sậm hơn hoặc trắng đục hơn, nhưng râu mực không cong vào tự nhiên mà thẳng, không có đường vẩy dài ở sống giữa như mực bình thường.

Khi xé ra, mực bông hơn mực bình thường. Đặc biệt khi nướng, cá mực này không cong vào tự nhiên mà vẫn thẳng như lúc để khô, không cháy từ ngoài vào trong như cá mực bình thường. đây là mực khô lậu từ Trung Quốc, giá bán rẻ hơn một nửa so với mực khô Cát Bà. Chính vì vậy, nhiều người kinh doanh mua về để trà trộn lẫn cá mực khô xịn của Cát Bà bán cho khách du lịch.

Theo kết luận sơ bộ thì đây không phải là mực khô tự nhiên mà hàm lượng xenlulo vượt quá chỉ tiêu cho phép, các loại mực khô này được chế biến từ thịt cá xay, có thể là cá vụn hoặc xenlulo là một nguyên liệu được tổng hợp từ tinh bột hoặc từ nhiều nguồn bã nguyên liệu khác nhau như củ sắn dây, bột sắn. Vì khi bị đốt, mực khô nguyên con thường quăn lại, cháy sun từ ngoài vào, còn loại mực khô kém chất lượng, mực khô nhập lậu bị thu giữ khi đốt thì cháy gần như thành than và có mùi khét, khi ăn không có vị tanh và vị ngọt của cá mực tự nhiên.

Tại Hải Phòng, trong năm 2010, các cơ quan hữu quan đã có kết quả giám định mẫu mực khô xé do Chị cục Quản lý thị trường Hải Phòng thu giữ cho thấy, đây không phải là mực khô tự nhiên, hàm lượng xenlulo vượt quá chỉ tiêu cho phép, loại mực này để 4-5 tháng không bị mốc, trong khi mực tự nhiên không để trong tủ lạnh thì chỉ nửa tháng đã bị mốc do có chất bảo quản và họ đã tiến hành tiêu hủy hơn một tấn mực khô xé không đảm bảo chất lượng trên. Đây đều là hàng Trung Quốc nhập lậu.

Mực xà
Ở Nha Trang, một số đối tượng đả sử dụng mực xà để làm khô mực, loại này khi nướng ăn, thì có vị không giống mực thường dùng. Mực xà sau khi phơi khô có vị hơi đắng, không ngon, ngọt và mềm như loại mực khô thông thường. cách phân biệt mực xà và mực thông thường là phần đuôi. Đuôi mực xà có màu đen sậm, dày, xòe to như đuôi cá, còn đuôi mực ống mỏng, ôm sát vào thân. Mực xà ăn được, nhưng không ngon nên ngư dân ít dùng. Mực xà ăn được, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Mực cao su

Ngoài ra, tại Việt Nam, năm 2010 có rộ lên tin đồn mực khô bằng cao su, loại mực này được xé sẵn thành sợi dài, đựng trong túi nilon để ăn luôn chứ không phải nướng, nó không dai như mực khô mình mua nguyên con về nướng, đưa vào miệng có cảm giác chưa kịp nhai đã tan ra, một số con cho vào miệng nhai thì dai như cao su, thậm chí, khi đốt miếng mực, nó cháy nổ lép bép, không thành tro mà chảy dài, kéo ra được như ta đốt sợi nilon hay cao su.

Về bề ngoài, sợi mực trông có màu hồng khá đậm, mềm hơn bình thường, xốp chứ không dai. Đặc biệt, khi đem ra đốt thử sợi mực cháy rất nhanh. độ dai được ví như cao su, không có mùi đặc trưng và giống mực thật y như đúc. Song họ không thấy ai bán loại này mà chỉ có một loại mực xé sẵn, có độ dai. Theo một chuyên gia của Viện Hóa Học (Viện Khoa học Công nghệ VN), đây không phải là sản phẩm protein thật, mà có thể là một dạng sợi xenlulo hoặc sợi sắn dây được tẩm ướp.

Tuy nhiên, trước thông tin có loại mực cao su có nguồn gốc từ Trung Quốc dai nhanh nhách, không có mùi đặc trưng của mực xuất hiện trên thị trường… nhiều chuyên gia cho rằng, chưa thể khẳng định nguyên liệu gì đã làm ra những con mực này. Thanh tra Sở Y tế Hà Nội đã đi kiểm tra và lấy hai mẫu gửi tới cơ quan kiểm nghiệm. Và kết quả kiểm nghiệm sơ bộ của Viện Kiểm nghiệm aATVSThành phố Quốc gia với 3 mẫu mực cho thấy, đây không phải mực giả, mực cao su và cũng không được chế biến bằng xenlulo.

Trong khoảng thời gian từ cuối năm 2012 đến đầu năm 2013, cơ quan chức năng ở Việt Nam liên tiếp phát hiện loại mực khô giả làm từ nhựa hoặc cao su, cụ thể là cuối năm 2012, tại chợ Đông Ba (Huế) có hàng chục sạp hàng bị phát hiện bày bán loại thực phẩm giả. Mực giả trông giống như mực khô thật đã được xé và tẩm gia vị, có màu trắng hồng, với giá chỉ từ 230.000 - 250.000 đồng/kg, bằng 1/3 so với giá mực khô thật, nên rất nhiều người mua. Cho dù hình thức giống như mực khô thật xé sẵn, nhưng mùi vị của loại mực này khác hẳn với mực khô thông thường. Khi đốt, mực này bị cháy đen và có mùi khét như mùi polymer cháy, chứ không có mùi của mực nướng thật, khi nhai cũng không dai như mực thông thường. Loại mực xé này cũng được bán tràn lan. Khách mua chủ yếu là các chủ nhà hàng, quán ăn, họ mua để làm gỏi hoặc làm mồi nhậu bán cho khách.

Tháng 1 năm 2013, tại Hà Tĩnh, phát hiện và thu giữ 32 kg mực khô đã xé tơi nghi làm giả bằng nhựa trong lúc kiểm tra quầy hàng của 3 hộ kinh doanh, khi đốt thì thấy ngọn lửa khi cháy nổ lẹt bẹt, mùi khét lẹt. Năm 2013, tại Bà Rịa Vũng Tàu có tin Khô mực "lạ"nướng bốc mùi nylon, Loại mực xé thành sợi khi nướng thì cháy đen tuyền, mùi nylon bốc lên. Khi ngâm vào nước loại mực trên rất dai, kéo khó đứt, có mùi khác với mùi mực thật.  Tuy nhiên cơ quan chức năng ở tỉnh này đã khẳng định dựa trên các chỉ tiêu chất lượng và an toàn sản phẩm cho thấy các mẫu mực khô xé sợi đều có nguồn gốc từ động vật, không có chất xơ, không chứa phẩm màu công nghiệp. Tháng 8 năm 2013, tại Quảng Trị, cơ quan chức năng của tỉnh đã bắt giữ 1,5 tấn mực khô dãn như dây thun, số sợi mực này có dấu hiệu đàn hồi như dây thun có xuất xứ từ Hải Phòng thành phố Hồ Chí Minh và có nguồn gốc là mực xé sợi từ Trung Quốc.

Xem thêm
 Khô bò
 Ruốc

Chú thích

Món mực
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Đài Loan
Ẩm thực Hồng Kông
Ẩm thực Nhật Bản
Ẩm thực Triều Tiên
Ẩm thực Trung Quốc
Thức ăn nhẹ
Cá sấy khô


title: Hoàng Như Mai

text:
Hoàng Như Mai (1919 – 2013) là Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân và là nhà văn Việt Nam.

Tiểu sử
Ông sinh ngày 3 tháng 8 năm Kỷ Mùi (26 tháng 9 năm 1919) tại Phủ Lạng Thương, tỉnh Bắc Giang. Quê quán ông ở thôn Nội Am, xã Liên Ninh, huyện Thanh Trì, Hà Nội.

Lớn lên, ông lần lượt học ở Trường Bưởi, Đại học Y khoa và Đại học Luật khoa Đông Dương ở Hà Nội.

Năm 1943, khi đang là sinh viên Đại học Luật, ông bắt đầu đứng trên bục giảng ở Trường trung học tư thục Đông Hải (Hải Dương).

Đến năm 1948, ông được Tỉnh bộ Việt Minh tỉnh Thái Bình mời làm Hiệu trưởng Trường trung học Phan Thanh. Sau đó, ông lần lượt đảm nhiệm các chức vụ sau:

 Hiệu trưởng Trường Sư phạm Việt Bắc (1951).
 Hiệu trưởng Trường Sư phạm trung cấp trung ương (1953).
 Cán bộ giảng dạy Trường đại học Tổng hợp Hà Nội (1959).
 Cán bộ giảng dạy Trường đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh (1980).
 Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Trương Vĩnh Ký (1997- từ 1988 đến khi qua đời).
Chủ tịch Hội nghiên cứu và giảng dạy văn học Thành phố Hồ Chí Minh (từ 1988 đến khi qua đời).

Giáo sư – Nhà giáo nhân dân Hoàng Như Mai qua đời lúc 15 giờ 20 phút ngày 27 tháng 9 năm 2013 ở Bệnh viện 175, Thành phố Hồ Chí Minh, thọ 95 tuổi .

Trong quá trình công tác, ông được Nhà nước phong chức danh Giáo sư (1982), phong danh hiệu Nhà giáo Nhân dân (1990) và được tặng Huân chương Lao động hạng nhất .

Các tác phẩm, công trình tiêu biểu

Sáng tác
 Tiếng trống Hà Hồi (kịch, 1948)
 Dòng sông biên giới (kịch, viết 1957, xuất bản 2001)
 Vẽ chân dung cụ Đồ Chiểu (kịch, viết 1982, xuất bản 2001).
 Trao cho nhau cuộc đời (thơ, 1993)

Nghiên cứu
Văn học Việt Nam hiện đại (Nhà xuất bản Giáo dục, 1961)
Trần Hữu Trang – soạn giả ca kịch cải lương (1982)
 Nhà soạn kịch cải lương Trần Hữu Trang (1986)
 Nhận định về cải lương (1986)
 Giới thiệu sân khấu cải lương (1986)
 Thơ một thời (1989)
 Hoàng Như Mai tuyển tập (Nhà xuất bản Giáo dục, 2005) .

Nhận xét (sơ lược)
Được tin Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai vừa qua đời, trên trang Bauxite Việt Nam có đoạn viết:
"Thầy Hoàng Như Mai là chuyên gia văn học Việt Nam cận hiện đại, thầy của nhiều thế hệ trí thức và giảng viên đại học ngành Ngữ văn hiện đang tại vị hay đã về hưu. Với bẩm chất một nghệ sĩ giàu lòng ưu ái, có lối sống nhân hậu và biết nhìn đời bằng con mắt vui đùa, ông hầu như lúc nào cũng gây ấn tượng trong trẻo, cảm giác thanh lọc trong tâm hồn, cho người được tiếp xúc. Là nhà giáo cần mẫn, có kiến thức uyên thâm và có phương pháp truyền đạt giàu sức biểu cảm, ông để lại vô vàn tình cảm nồng đậm trong lòng bạn bè đồng nghiệp và các thế hệ học sinh sinh viên từ hơn 60 năm nay...

Ghi chú

Liên kết ngoài
Giáo sư Hoàng Như Mai - tài năng và đức độ

Sinh năm 1918
Mất năm 2013
Nhà giáo Việt Nam
Nhà giáo Nhân dân
Nhà văn Việt Nam
Cựu giảng viên Đại học Quốc gia Hà Nội
Cựu giảng viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh


title: Trận phòng thủ vùng mỏ Adzhimushkay

text:
Trận phòng thủ vùng mỏ Adzhimushkay () là một trận đánh diễn ra giữa Hồng quân Liên Xô và quân đội Đức Quốc xã, kéo dài từ ngày 16 tháng 5 đến ngày 30 tháng 10 năm 1942.

Sau khi Phương diện quân Krym của Liên Xô bị thiệt hại nặng nề trong Chiến dịch "Săn đại bàng" của Quân đội Đức Quốc xã tháng 5 năm 1942 và bị đánh bật sang bán đảo Taman, khoảng 13.000 quân của các tập đoàn quân 47, 51 thuộc Phương diện quân Krym do đại tá Pavel Maksimovich Yagunov chỉ huy và du kích Liên Xô đã bị quân Đức bao vây tại mỏ đá Adzhimushkay. Trong 5 tháng sau đó, quân Đức và Romania đã tiến hành nhiều chiến dịch tảo thanh nhằm tiêu diệt đạo quân đồn trú "cứng đầu". Vấp phải sức kháng cự của một số đông quân chính quy và du kích Liên Xô phòng thủ trong địa hình phức tạp, có nhiều hầm mỏ chằng chịt kết nối với nhau, quân Đức và Romania đã chịu nhiều thiệt hại. Một số đội du kích hoạt động ngầm của Liên Xô ở Krym cũng nhập vào đội quân này. Nhờ những chuyến tiếp tế ít ỏi được các xuồng đổ bộ và máy bay PO-2 mang đến bằng cách thả dù, đội quân trú phòng ở Adzhimushkay đã đứng vững và chiến đấu hơn 5 tháng. Cuối tháng 10 năm 1942, quân Đức phải dùng đến nhiều chất nổ mạnh phá sập các căn hầm và bơm khí độc vào hầm mới tiêu diệt được họ.

Bối cảnh
Adzhimushkay là một làng nhỏ thuộc địa phận thành phố Kerch và cách thành phố này 5 km về phía Tây. Gần ngôi làng này là mỏ đá cùng tên vốn là khu hầm mộ được hình thành từ thời cổ đại. Từ năm 1983, khu hầm mộ này được sử dụng cho các hoạt động khai thác đá và để lại nhiều căn hầm nối với nhau thành một hệ thống phức tạp. Ngay từ khi Quân đội Đức Quốc xã chiếm được bán đảo Kerch lần thứ nhất vào mùa thu năm 1941, đã có những đội du kích Liên Xô ở Krym dựa vào hệ thống hầm ngầm ở Adzhimushkay để chiến đấu chống quân xâm lược.

Ngày 15 tháng 5 năm 1942, trong tiến trình chiến dịch "Săn đại bàng", 2 trung đoàn của Sư đoàn bộ binh 46 (Đức) và Sư đoàn bộ binh 19 (Romania) đã bao vây một cụm quân lớn của Tập đoàn quân 47 và Tập đoàn quân 51 (Liên Xô) tại khu mỏ đá Adzhimushkay, làng Buklganak và làng Adzhimushkay. Quân Đức huy động hỏa lực của pháo binh, xe tăng và không quân để tiêu diệt cụm quân này nhưng họ vẫn tiếp tục chiến đấu.

Sau khi quân đội Liên Xô bị thiệt hại nặng và phải rút lui khỏi bán đảo Kerch, hơn 13.000 sĩ quan và binh sĩ Xô Viết (có tài liệu đưa ra quân số 15.000 người) cùng một số nhóm du kích đã bị kẹt lại tại mỏ đá này sau khi hoàn thành nhiệm vụ cản hậu cho Phương diện quân Krym rút lui. Và từ cuối tháng 5 năm 1942, đội quân đồn trú Liên Xô bị kẹt lại này bắt đầu tổ chức tấn công quân đội Đức Quốc xã trong khi người Đức nghĩ rằng họ đã tảo thanh toàn bộ bán đảo Kerch.

Lực lượng

Quân đội Đức Quốc xã
Từ 15 tháng 5 đến 20 tháng 5 năm 1942:
Sư đoàn bộ binh 28
Sư đoàn bộ binh 132
Sư đoàn bộ binh 170

Từ 21 tháng 5 đến 31 tháng 10 năm 1942
Sư đoàn bộ binh 46 (Đức)
Sư đoàn bộ binh 19 (Romania)
Tiểu đoàn công binh phá nổ.
Tiểu đoàn công binh hóa học.

Chỉ huy: Trung tướng Kurt Himer (đến 5 tháng 8 năm 1942) và Thiếu tướng Ernst Haccius.

Quân đội Liên Xô

Tại khu vực Adzhimushkay từ ngày 15 tháng 5 năm 1942, có các nhóm quân của các đơn vị Liên Xô bị lạc ngũ và bị vây:
Một phần Sư đoàn kỵ binh 72;
Một phần Sư đoàn bộ binh 138;
Một phần Sư đoàn bộ binh 157;
Một phần Lữ đoàn hải quân đánh bộ 83;
Một phần Trung đoàn bộ binh 276 NKVD;
Một phần Trung đoàn biên phòng 95 thuộc lực lượng khu vực biên phòng Krym;
Trung đoàn quân dự bị động viên 1, thuộc Khu vực phòng thủ Krym;
Du kích Krym;

Tổng quân số khoảng 13.000 người, (có tài liệu đưa ra quân số 15.000 người)

Ngoài ra, tại khu mỏ này còn có hơn 7.000 dân thường đến trú ẩn lánh nạn và được đưa ra hàng quân Đức sau trận tấn công hủy diệt ngày 25 tháng 5 năm 1942.

Chỉ huy: Đại tá Pavel Maksimovich Yagunov, Sư đoàn trưởng Sư đoàn bộ binh 138
Phó chỉ huy: Đại tá Fyeodo Alekseyevich Verushkin, nguyên tham mưu trưởng Sư đoàn bộ binh 320, đang bị L. D. Mekhlis giam lỏng ở Kerch chờ ngày ra hầu tòa. Ông thay thế P. M. Yagunov sau khi ông này tử trận.
Chính ủy: Chính ủy tiểu đoàn bậc 1 Ivan Pavlovich Parakhin.
Tham mưu trưởng: Trung tá Pavel Efimovich Sidorov.

Diễn biến

Cản hậu cho đại quân rút lui

Ngày 13 tháng 5 năm 1942, trong cuộc rút lui hỗn loạn và vô tổ chức của Phương diện quân Krym khỏi bán đảo Kerch trong thế vỡ trận, Nguyên soái S. M. Budyonny, Tổng tư lệnh các mặt trận hướng Tây Nam đã yêu cầu phải tổ chức các trận đánh phản kích tại khu vực ngoại ô phía Tây Kerch để có thể di tản càng nhiều càng tốt quân đội Liên Xô khỏi Krym qua cảng Kerch và Mũi Yenikale. 4 trung đoàn còn lại của Sư đoàn bộ binh 138 và Sư đoàn kỵ binh 72 được giao nhiệm vụ trấn giữ khu vực mỏ đá Adzhimushkay và các làng làng Bulganak, Adzhimushkay. Sư đoàn bộ binh 157, Trung đoàn bộ binh 276 NKVD, Trung đoàn biên phòng 95, Trung đoàn dự bị động viên 1 Krym chặn giữ đường ra mũi Yenikale. Ngày 14 tháng 5, quân Đức bắt đầu tổ chức các đợt tấn công vào làng Adzhimushkay, một mũi khác đánh vào làng Bulganak. Trước cuộc tấn công với quân số áp đảo của các sư đoàn bộ binh 132, 170 (Đức), Sư đoàn bộ binh 138 (Liên Xô) chỉ trụ lại được một ngày. Sư đoàn kỵ binh 72 cũng phải rút về khu mỏ Bulganak (nằm cạnh mỏ Adzhimushkay) và dựa vào địa hình núi đá để tổ chức phòng thủ cơ động. Sư đoàn bộ binh 157 giữ các điểm cao 95,1 và 133,3 đã đánh lui cuộc tấn công của xe tăng Đức. Họ dùng các "chai xăng" đốt cháy ba chiếc, buộc quân Đức phải dừng cuộc tấn công.

Quân Đức tiếp tục tấn công sang phía Đông. Ngày 18 tháng 5, Sư đoàn bộ binh 46 (Đức) đánh chiếm làng Zhukovka và ngọn hải đăng ở Yanikale. Các trung đoàn còn lại của Sư đoàn 132 và một phần Sư đoàn kỵ binh 72 (lúc này đã không còn một con ngựa sống sót) trấn thủ khu vực Adzhimushkay hoàn toàn bị bao vây trong khi những đơn vị cuối cùng của Phương diện quân Krym (Liên Xô) đã rút sang Taman theo ngả Mitridat (phía nam vịnh Kerch). Dù trong tình trạng bị phân tán và mất hết các vũ khí nặng nhưng đại tá P. M. Yagunov vẫn tổ chức phản kích xuyên qua tuyến tấn công giữa các sư đoàn 46 (Đức) và 19 (Romania) để bắt liên lạc với Sư đoàn 157 lúc này đã cố giữ một dải đất hẹp ven bờ Yenikale. Ngày 20 tháng 5, khi Phương diện quân Krym đã rút hết sang Taman, các sư đoàn 132 và 157 vẫn nhận được mệnh lệnh: "Giữ vị trí cho đến khi có mệnh lệnh tiếp theo". Ngày 21 rồi 22 trôi qua, vẫn không có mệnh lệnh nào được đưa đến. Đại tá P. M. Yagunov ra lệnh cho các trung đoàn của mình và Sư đoàn 157 (lúc này đã mất chỉ huy) quay trở lại mỏ đá Adzhimushkay, dựa vào địa hình hiểm trở để tiếp tục chiến đấu.

Ngày 23 tháng 5, các sư đoàn 46 (Đức) và 19 (Romania) quay trở lại bao vây khu mỏ Adzhimushkay. Từ đây, bắt đầu cuộc phòng thủ kéo dài gần 170 ngày của đội quân trú phòng Liên Xô trước binh lực áp đảo của quân đội Đức Quốc xã.

Chiến dịch "hơi ngạt" của quân đội Đức và các trận phản kích của quân đội Liên Xô

Quân Đức không muốn tốn kém thêm sinh mạng để tiêu diệt các nhóm quân Liên Xô bị bao vây tại Adzhimushkay. Ngày 23 tháng 5, một đơn vị đặc biệt của quân đội Đức được di chuyển bằng máy bay từ Byelorussia đến. Đó là Tiểu đoàn công binh đặc biệt 88 chuyên về phá nổ và Tiểu đoàn công binh SS chuyên về hóa chất thuộc Cụm tập đoàn quân Trung tâm. Chính các đơn vị này đã tham gia chiến dịch tảo thanh tại pháo đài Brest từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 7 năm 1941. Ngày 24 tháng 5, hai tiểu đoàn này đã được chuyển bằng ô tô đến khu vực Adzhimushkay. Tướng Kurt Himer dùng loa phóng thanh kêu gọi nhóm binh sĩ Liên Xô hạ vũ khí đầu hàng sau khi cho họ biết rằng ngoài họ ra, các đơn vị Liên Xô trên bán đảo Kerch đã bị tiêu diệt. Đáp lại lời kêu gọi của quân Đức là các loạt đạn súng bộ binh, từ tiểu liên đến đại liên bắn ra từ các khe núi đá, các cửa hầm. Tướng Kurt Himer lệnh cho các loại súng cối, đại bác khai hỏa, yểm hộ cho các toán công binh Đức xông đến các cửa hầm. Hơn 20 khẩu súng phun lửa đã quét sạch những người còn sống sót ở các cửa hầm và ba khẩu pháo bắn lựu đạn hơi ngạt "Nebelverfer 41" được triển khai, mỗi khẩu có 6 nòng.

Cuộc tấn công đầu tiên bằng hơi ngạt và lửa của quân Đức không mấy hiệu quả. Các binh sĩ Liên Xô rút sâu vào trong các căn hầm đá. Đến tối, các toán quân Liên Xô lại từ dưới mỏ đá chui lên, tập kích vào các tốp lính Đức đi tuần lẻ tẻ. Ngày 25 tháng 5, tướng Kurt Himer thay đổi chiến thuật. Ông ta cho công binh Đức khoan từ 10 đến 20 lỗ xuyên qua các tầng đá vào các căn hầm ngầm và luồn những ống xả hơi ngạt qua đó. Tại các cửa hầm, những khẩu súng phun lửa vẫn tiếp tục phát hỏa, thiêu đốt những người từ trong hầm chạy ra.

Trên cuốn nhật ký đã cháy sém của Trung tá A. I. Trofimenko được khai quật năm 1967, vẫn còn đọc được những đoạn viết:

{{Cquote|Ngực tôi như bị một vật nặng đè lên đến mức không thể thở được... Hỡi nhân loại trên toàn thế giới, dù bất kỳ quốc tịch nào, các bạn có bao giờ chứng kiến một cuộc thảm sát tàn bạo như vậy của phát xít Đức không ?... Các căn hầm mộ bị đánh sập và đầy khói độc. Trẻ em kêu khóc cầu cứu mẹ chúng giúp đỡ. Nhưng than ôi! Họ đã nằm chết trên mặt đất với ngực áo sơ mi bị cào cấu đến rách nát. Và máu chảy ra từ khóe miệng họ... Khắp nơi đầy tiếng gào thét: "Cứu tôi, cứu tôi", "tôi chết mất". Nhưng khói độc sớm dập tắt những tiếng kêu cứu ấy...|||A. I. Trofimenko|Ảnh chụp một số trang nhật ký cháy sém của A. I. Trofimenko trên Tạp chí Đời Sống (Nga), xuất bản bằng tiếng Pháp}}

Ngày 26 tháng 5, các chỉ huy Liên Xô yêu cầu tạm ngừng bắn để phụ nữ, trẻ em và người già ra hàng. Quân Đức chấp nhận yêu cầu đó. Ngày 27 tháng 5, công binh phá nổ của quân Đức được điều đến chiến trường. Họ đánh sập các cửa hầm lớn và tiếp tục bơm hơi ngạt vào trong các căn hầm. Sau một ngày không thấy có dấu hiệu kháng cự, tướng Kurt Himer cho rằng đã tiêu diệt được đội quân trú phòng cứng đầu và chỉ để lại quanh khu mỏ mấy đội trắc vệ của bộ binh Đức và kỵ binh Romania. Tuy nhiên, bất chấp hơi ngạt, lửa và hỏa lực của quân Đức, đội quân trú phòng vẫn tồn tại. Những cuộc tập kích ban đêm của họ vào các vị trí đóng quân của các đội tuần tra Đức, thậm chí cả vào ngoại ô Kerch đã làm cho quân Đức ở đây không thể yên ổn.

Trong quá trình chiến đấu, đội quân trú phòng đã chiếm được nhiều vũ khí của quân Đức, kể cả vũ khí cộng đồng. Theo báo cáo số 2011 và 2012 của Sư đoàn bộ binh 46 (Đức), đến đầu tháng 6 năm 1942, nhóm trung tâm của đội quân Liên Xô ở mỏ đá Adzhimushkay đã có trong tay khoảng 1.700 súng trường, 5 khẩu đại liên Maksim, 6 trung liên, 30 tiểu liên và khoảng 80.000 viên đạn. Nhóm thứ hai nhỏ hơn ở Bulganak có 4 đại liên Maksim, 6 súng cối, 8 trung liên và 25 tiểu liên. Quân Đức ước đoán tổng quân số còn lại của đội quân này khoảng 3.500 người.

Do không nắm được bản đồ đường hầm và cấu trúc của khu mỏ đá nên tướng Kurt Himer không thể hiểu được vì sao với một lượng chất nổ và hơi ngạt lớn như thế mà đội quân trú phòng này vẫn tồn tại. Ông ta đã trang bị cho lính của mình lựu đạn hơi ngạt và trong các chuyến tuần tra, thỉnh thoảng lính Đức lại quăng một quả lựu đạn hơi ngạt vào một cửa hầm nào đó. Nhưng rồi lựu đạn hơi ngạt cũng chẳng còn (nó đang trong giai đoạn thử nghiệm với số lượng sản xuất hạn chế). Tướng Kurt Himer dùng chiến thuật vây lỏng và khống chế các nguồn nước với hy vọng đội quân trú phòng sẽ chết khát. Đây là một chiến thuật đỡ tốn kém và hiệu quả. Lính bắn tỉa Đức nấp sau các tảng đá khống chế các dòng suối, các vũng nước, tiêu diệt bất kỳ ai mon men đến gần thứ "chất lỏng quý hiếm" đó. Mỗi lần đi lấy nước, quân trú phòng tổ chức rút thăm cho công bằng và cử các toán quân đi yểm hộ cho người lấy nước. Và thường thì mỗi một xô nước phải đổi bằng một xô máu.

Sau hơn 1 tháng quần nhau với quân Đức, đạn được và lương thực vơi cạn, nước uống ngày càng khan hiếm. Ngày 8 tháng 7, đại tá P. M. Yagunov đánh bức điện sau đây về đất liền thông qua máy liên lạc vô tuyến: "Hỡi mọi người! Hỡi tất cả các dân tộc Xô Viết! Chúng tôi là những chiến sĩ phòng thủ ở Kerch. Chúng tôi đang chết ngạt bởi khí độc, đang chết dần chết mòn trong điều kiện giam hãm. Nhưng chúng tôi sẽ không lên đầu hàng". Đêm 8 rạng ngày 9 tháng 7, đội quân trú phòng thu thập tất cả những người còn chiến đấu được, dù chỉ đủ sức để ném một quả lựu đạn. Lợi dụng đêm tối, họ lên khỏi các căn hầm và tấn công quân Đức, mong đánh đổi mạng sống của mình lấy càng nhiều sinh lực đối phương càng tốt. Trong trận đánh đó, đại tá P. M. Yagunov đã tử trận. Thay thế ông là phó chỉ huy đội quân, đại tá F. A. Verushkin.

Cùng ngày 9 tháng 7, quân đội Đức Quốc xã chiếm đóng Sevastopol. Trung tuần tháng 7, quân Đức quyết nhổ bằng được "cái dằm" Adzhimushkay trên "ngón chân cái" Kerch của "bàn chân" Krym. Tuy nhiên, đội quân trú phòng đã liên lạc được với những đội du kích Liên Xô hoạt động ở Krym. Những đội du kích này thường mở các trận tập kích ngắn qua vòng vây của quân Đức để chuyển thức ăn, nước uống đến cho toán quân trú phòng và trở thành đường dây liên lạc duy nhất với bên ngoài của họ khi chiếc điện đài cuối cùng bị phá hủy. Trong các trận chiến đấu, thương vong của đội quân trú phòng liên tục tăng lên từ vài chục người đến hàng trăm người mỗi tuần. Nhiều người bị thương đã chết vì nhiễm trùng trong điều kiện hầu như không có thuốc men còn bông băng thì được làm từ những áo quần rách. Sau khi P. M. Yagunov tử trận, quân Đức loan tin đã tiêu diệt hết đội quân trú phòng. Nhưng sau ngày 9 tháng 7 đến đầu tháng 8, quân Đức vẫn tiếp tục chịu thương vong trong các trận phục kích.

Du kích Krym đã làm mọi cách để tiếp tế cho đội quân trú phòng, họ mua thuốc từ thành phố Kerch để tiếp tế lên Adzhimushkay dù là ít ỏi. Ban đêm, những du kích liều mạng bò qua tuyến bao vây của quân Đức để chuyển lương thực đến Adzhimushkay. Tập đoàn quân 47 (Liên Xô) tại Taman dù không thể cứu được đội quân trú phòng nhưng vẫn thông qua du kích Krym gửi đến cho họ một ít vũ khí, đạn dược và những nhu yếu phẩm cần thiết. Đổi lại, đội quân trú phòng cung cấp cho du kích chất nổ (thứ này luôn có sẵn trong các hầm mỏ) để họ thực hiện các hoạt động phá hoại đối với quân Đức. Du kích Krym cũng dẫn đường cho các chiến binh mỏ đá vào thành phố Kerch để mở các trận đánh bộc phá vào các nhà máy. Đêm 5 tháng 8 năm 1942, trinh sát của Tập đoàn quân 47 hoạt động tại Krym báo cáo về một vụ nổ lớn đã xảy ra tại nhà máy Voykov. Cảnh sát và cơ quan Gestapo Đức mở cuộc truy lùng những "phần tử Bolshevik" ở Kerch. Nhiều du kích đã bị bắt và bị quân Đức xử giảo. Thế nhưng, những hoạt động phá hoại các cơ sở kỹ thuật, hậu cần của quân Đức tại Kerch vẫn không dừng lại.

 Những người phòng thủ cuối cùng

Tháng 9 năm 1942, do tình thế bắt buộc khi Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) tràn vào Bắc Kavkaz, Tập đoàn quân 47 (Liên Xô) buộc phải rút khỏi bán đảo Taman. Đội quân trú phòng Liên Xô ở Adzhimushkay và cả các nhóm du kích Liên Xô hoạt động ở Kerch mất nguồn cung cấp vũ khí và lương thực, thực phẩm. Kiệt sức trong chiến đấu dài ngày, đội quân trú phòng không còn hy vọng vào một cuộc đổ bộ nhanh chóng của quân đội Liên Xô lên bán đảo. Họ quyết định rời mỏ đá để lên mặt đất cùng hoạt động với các nhóm du kích Krym. Nhưng họ không kịp thực hiện ý đồ đó. Đúng thời điểm này, Hitler ra lệnh cho tướng Erwin Jaenecke bằng mọi cách phải "làm sạch" Krym để bảo đảm an toàn cho các tướng lĩnh và quan chức cao cấp Đức Quốc xã đến đó nghỉ dưỡng. Cuối tháng 9, quân Đức dùng một khối lượng lớn bộc phá đánh sập nhiều cửa hầm, chôn sống hàng trăm sĩ quan, binh sĩ Liên Xô đang trú ẩn trong hầm. Trong cả tháng 10, quân Đức tiếp tục thực hiện các vụ nổ, chia cắt các đường hầm thành những căn hầm biệt lập, không liên lạc được với nhau và tiêu diệt đội quân trú phòng Liên Xô từng nhóm một. Đêm 29 rạng ngày 30 tháng 10, trong một cố gắng cuối cùng để thoát khỏi vòng vây, nhóm chiến đấu cuối cùng do trung tá G. M. Burmin chỉ huy gồm 52 người đã bị quân Đức vây bắt. Các chính ủy tiểu đoàn I. P. Parakhin, F. I. Khramov và hai sĩ quan NKVD bị quân Đức xử bắn ngay tại chỗ. Các báo cáo của Sư đoàn 46 (Đức) xác nhận, trong trận chiến đấu cuối cùng này, 2 sĩ quan Đức và 8 lính Romania đã thiệt mạng. Sau gần 170 ngày đêm trú ẩn dưới lòng đất và đơn độc chiến đấu với quân Đức, đội quân trú phòng Adzhimushkay đã đi vào cõi bất tử.

 Kết quả và ảnh hưởng

 Kết quả
Theo báo cáo của Sư đoàn bộ binh 46 (Đức), có khoảng hơn 10.000 quân trú phòng Liên Xô đã bỏ mạng trong các chiến dịch tảo thanh tại khu vực mỏ đá Adzhimushkay - Bulganak, hơn 2.500 người bị bắt trong các trận đánh và phần lớn trong số này đã chết tại các bệnh viện, gần 1.000 người bị đày đi các trại tập trung Holocaust.

 Ảnh hưởng

Trong một thời gian dài, lịch sử Liên Xô không hề đề cập đến các trận chiến đấu của một đội quân tương đương một sư đoàn Liên Xô chiến đấu trong vòng vây của quân Đức tại Adzhimushkay. Giống như đội quân trú phòng Liên Xô ở pháo đài Brest, nó gần như bị lịch sử lãng quên trong một thời gian dài. Mãi đến thập niên 1960, các tài liệu, tác phẩm văn học nghệ thuật nói về nó mới dần dần xuất hiện. Vào năm 1966, trong những hầm ngầm của mỏ đá này, một bảo tàng về trận đánh được khai trương. Năm 1967, lần đầu tiên, một Lễ kỷ niệm đội quân trú phòng Adzhimushkay được tổ chức tại Kerch. Năm 1975, Nhà xuất bản "Thanh niên Cận vệ" (Молодая гвардия) đã cho ấn hành một tác phẩm của V. Kondratyeva tên là "Những anh hùng ở Adzhimushkay. Câu chuyện về sự dũng cảm của những người đồn trú dưới hầm." (Герои Аджимушкая. Рассказы о мужестве подземного гарнизона). Đến năm 1982, khu phức hợp tưởng niệm "Mỏ đá Adzhimushkay" đã được hoàn thành. Hiện nay những nhà nghiên cứu vẫn tiếp tục công tác khai quật ở Adzhimushkay nhằm tìm kiếm những liệt sĩ còn nằm lại trong đó và hoàn tất những chỗ khuyết trong bức tranh bi tráng về gần 13 nghìn binh sĩ Liên Xô đã ngã xuống tại đây. Và đến nay, vẫn còn những điều đáng buồn cho số phận của cuộc phòng thủ bi tráng này. Năm 2007, tròn 65 năm kỷ niệm cuộc phòng thủ Adzhimushkay, tổng thống Ukraina Viktor Andriyovych Yushchenko (nay đã là cựu tổng thống) khi đến thăm Krym đã không đặt dù chỉ một bông hoa lên mộ những chiến sĩ cảm tử ở Adzhimushkay.

Giới sử học Nga gần đây đã coi cuộc phòng thủ của quân đội Liên Xô tại Adzhimushkay là một "Brest ở Kerch". Hiện nay, Hội những cựu chiến binh Adzhimushkay của tỉnh Krym (Ukraina) đã bắt liên lạc được với hơn 120 cựu chiến binh Xô Viết đã chiến đấu tại Adzhimushkay hoặc gia đình họ ở khắp các nước cộng hòa thuộc SNG. Phần lớn họ đều bị quân Đức bắt trong tháng 5, tháng 6 năm 1942 và đến nay, chỉ hơn 40 người còn sống khi đã ở tuổi xấp xỉ 90. Chiến binh nhỏ tuổi nhất ở khu phòng thủ Adzhimushkay, cậu bé Mikhail Pavlovich Radchenko đã ra đi ở tuổi 15 hồi tháng 7 năm 1942 vì đói và rét.

 Vũ khí hóa học hai thành phần được quân đội Đức Quốc xã thử nghiệm tại Adzhimushkay

Theo mô tả của hạ sĩ SS M. G. Rankel thuộc Tiểu đoàn công binh đặc nhiệm 88, có sự xác nhận của trung úy SS Herman Freylikh, đội trưởng đội công binh đặc nhiệm SS (cả hai đều bị quân đội Liên Xô bắt năm 1945) thì những quả đạn hơi ngạt mà quân đội Đức Quốc xã sử dụng ở Adzhimushkay là một trong những loại vũ khí hóa học hai thành phần đầu tiên xuất hiện trên thế giới. Ngoài lượng thuốc cháy để khai hỏa hỗn hợp, nó gồm hai thành phần chính là bột Oxit Kẽm và muối Chloride Hydro Carbon. Trong điều kiện bình thường, đây là hai chất rắn không phát huy độc tố. Nhưng khi hai chất này bị trộn lẫn với nhau và đốt cháy, nó sinh ra một lượng khí Clo rất lớn và phát huy độc tố trong không khí, gây tổn hại nghiêm trọng cho các phế nang ở phổi, gây xuất huyết đường hô hấp và thường làm những người hít phải nó chết ngay trong vòng vài phút.

Nhật ký của Tổng tham mưu trưởng quân đội Đức Quốc xã Franz Halder ngày 13 tháng 6 năm 1942 ghi nhận bản báo cáo của tướng Okshner về sự tham gia của lực lượng hóa học trong các chiến dịch tảo thanh tại Kerch. Tuy nhiên, do phía Liên Xô khi đó mới chỉ có nhân chứng mà chưa thể tiến hành các xét nghiệm hóa học để chứng minh có sự tồn tại của các chất này trên khu vực mỏ đá Adzhimushkay cũng như trên thi thể các nạn nhân được khai quật nên Tòa án xét xử tội phạm chiến tranh ở Nuremberg năm 1947 đã bỏ qua sự kiện này. Các cuộc xét nghiệm tỷ mỷ được tiến hành năm 1971 của các nhà khoa học Liên Xô (V. Istratov, I. I. Demidenko, G. N. Knyazev, G. N. Aleksandrov) đối với các mảnh lựu đạn Đức còn sót lại tại khu vực Adzhimushkay đã chứng minh được sự tồn tại của các hợp chất độc hại này. Một quả lựu đạn hơi ngạt của Đức từng sử dụng tại đây cũng đã được cựu hạ sĩ D. Bolfik của Tiểu đoàn Pirkgauzr (Đơn vị hóa chất đặc nhiệm SS) cung cấp cho Bảo tàng Adzhimushkay và các xét nghiệm quả lựu đạn này cũng chứng minh có các hợp chất Oxit Kẽm và Chloride Hydro Carbon.

 Chú thích

 Tham khảo
 Đại Bách khoa toàn thư Xô Viết
 V. Abramov, The Crimean Catastrophe, 1942.'', Eksmo, 2006, ISBN 5-699-15686-0.
 http://info.crimea-portal.gov.ua/
 http://travel.kyiv.org/crimea/
 Axis History Forum Index; WW2 in Eastern Europe; Heroic Defense of the Adzhimushkai Quarry in 1942
 «Архив подземного гарнизона». Из цикла программы «Искатели». — Первый канал, 2006

Liên kết ngoài
Giới thiệu bộ phim tài liệu truyền hình về trận phòng thủ Adzhimushkay
Giới thiệu bộ tranh "Adzhimushkay. 1942" của họa sĩ Nikolai Yakovlevich Buth.
Hình ảnh diễn lại cuộc chiến tại Adzhimushkay với chủ đề "Cái giếng và sự sống" tại Lễ kỷ niệm 70 năm cuộc phòng thủ Adzhimushkay (1942-2012)
Triển lãm "Hồi tưởng về Phương diện quân Krym" được mở tại khu tưởng niệm Adzhimushkay
Loạt bài về cuộc phòng thủ mỏ đá Adzhimushkay trên trang web "Những thành phố anh hùng của Biển Đen"
Phim tư liệu về cuộc phòng thủ Adzhimushkay

Trận đánh liên quan tới Nga
Trận đánh liên quan tới Đức
Mặt trận Krym (Chiến tranh thế giới thứ hai)
Xung đột năm 1942


title: Sylt

text:
Sylt (; ) là một hòn đảo ở phía bắc nước Đức. Đảo là một phần của quận Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein và được biết đến với hình dạng và bờ biển đặc biệt. Đảo thuộc quần đảo Bắc Frisia và là đảo lớn nhất tại Bắc Frisia. Đây là đảo cực bắc của nước Đức và có nhiều khu nghỉ dưỡng, đáng chú ý trong số này là Westerland, Kampen và Wenningstedt-Braderup, cùng với 40 km bãi biển. Từ năm 1927, Sylt được nối với đất liền bằng tuyến đường đắp cao Hindenburgdamm.

Với diện tích 99,14 km², Sylt là hòn đảo lớn thứ tư của Đức và là đảo lớn nhất của Đức tại biển Bắc. Sylt nằm cách đại lục từ 9 đến 16 km. Đông nam của Sylt là các đảo Föhr và Amrum, phía bắc là hòn đảo Rømø của Đan Mạch. Đảo Sylt trải dài 38 km theo chiều bắc-nam và ở đỉnh phía bắc Königshafen thì chỉ rộng 320 m. Bề ngang rộng nhất của đảo, từ thị trấn Westerland ở phía tây đến phía đông Nössespitze gần Morsum, là 12,6 km. Có một bãi biển dài 40 km ở phía tây và tây bắc, phía đông của Sylt là biển Wadden, thuộc Vườn quốc gia biển Wadden Schleswig-Holstein và phần lớn trở nên khô cạn khi thủy triều xuống thấp.

Du lịch
Đảo có 20.852 dân cư (2010), nhưng trên 58.000 chỗ ngủ cho du khách, có khoảng 850.000 du khách mà ở lại đêm 6,71 triệu lần mỗi năm.

Đặc biệt là Sylt có nhiều quán hạng sang hơn nơi nào hết ở nước Đức so với dân số. Có 6 quán được ngôi sao Michelin, và 10 quán được ghi vào danh sách của Gault Millau. Sylt cũng là chỗ nuôi nhiều con Hàu ở Đức.

Tham khảo

 Frisian Shores: The Island of Sylt in hidden europe magazine, 10 (September 2006), pp. 6–8

Liên kết ngoài

Đảo của Đức


title: Đồng bằng châu Âu

text:
Đồng bằng châu Âu là một đồng bằng tại châu Âu. Đây là vùng cảnh quan phi đồi núi lớn nhất tại châu Âu, mặc dù vậy, vẫn có một số cao nguyên được xác định là nằm trong đồng bằng. Đồng bằng trải dài từ dãy núi Pyrénées và Đại Tây Dương ở phía tây đến dãy núi Ural ở phía đông.</re
Đồng bằng châu Âu bao gồm đồng bằng Bắc Âu và đồng bằng Đông Âu. Sự phân chia này là xét về mặt lịch sử chứ không phải là theo địa mạo: đồng bằng Đông Âu là những phần của đồng bằng châu Âu từng thuộc đế quốc Nga và do đó từng được gọi là đồng bằng Nga.

Tại Tây Âu, đồng bằng tương đối hẹp (phần lớn trong khoảng 200 dặm) ở phần phía bắc, song nó mở rộng đáng kể hướng về phần phía đông ở phía tây nước Nga.

Đồng bằng châu Âu bị chia cắt bởi nhiều con sông quan trọng như Loire, Rhine và Vistula ở phía tây; còn ở phía đông, Bắc Dvina và Tây Dvina chảy theo hướng bắc còn Volga, Don và Dnieper chảy về phía nam.

Xem thêm
Địa lý châu Âu

Tham khảo

Đồng bằng châu Âu
Vùng địa lý tự nhiên


title: Nhật ký chú bé nhút nhát (phim)

text:
Nhật ký chú bé nhút nhát (tiếng Anh: Diary of a Wimpy Kid) là một phim hài của Mỹ được sản xuất năm 2010 bởi đạo diễn Thor Freudenthal, dựa trên cuốn sách cùng tên của Jeff Kinney. Bộ phim được phát hành ngày 19 tháng 3 năm 2010 (tháng 9 ở Australia). Ngày 3 tháng 8 năm 2010, bộ phim được phát hành dưới dạng đĩa Blu-ray, DVD và iTunes.

Nội dung
Cậu bé 11 tuổi Greg Heffley (do Zachary Gordon thủ vai) rất lo lắng khi bước vào trường trung học nhưng tin tưởng mình sẽ trở thành cậu bé nổi tiếng nhất trường. Tuy nhiên, mối lo khác của cậu là người bạn thân có vẻ ngoài không dễ nhìn cho lắm và hay xấu hổ, Rowley Jefferson (do Robert Capron thủ vai), liệu có ăn khớp với cậu. Trong khi Rowley là một người bạn tốt khi luôn giúp Greg thoát khỏi người anh trai hay hăm dọa của cậu, Rodrick (Devon Bostick thủ vai), thì Greg lại luôn lo lắng về những bộ trang phục khác người mà Rowley mặc sẽ làm cả hai người phải xấu hổ.

Vào ngày đầu đến trường, Greg Rowley gặp Angie Steadman (Chloë Grace Moretz thủ vai), một học sinh lớp 7 giúp việc cho văn phòng trường. Trong suốt năm đầu tiên, Angie cho Greg và Rowley thông tin về các hoạt động của trường trung học, nơi mà theo cô nó đã được tạo ra để lưu giữ những đứa trẻ trong khi chúng thực hiện quá trình chuyển đổi khó xử từ trẻ con thành thiếu niên. Bạn cùng lớp Chirag Gupta (Karan Brar thủ vai)
kể cho Greg và Rowley câu chuyện về miếng pho mát mốc meo ở trên sân bóng rổ của trường; khi chạm tay vào miếng pho mát, một học sinh tên Darren Walsh (Harrison Houde thủ vai) đã tạo ra lời nguyền "Chạm Pho mát" (Cheese Touch), bất cứ ai chạm vào miếng pho mát sẽ tạo ra sự hoảng loạn và họ phải chạm vào người khác để thoát khỏi lời nguyền. Lời nguyền "Chạm Pho mát" cuối cùng đã được mang đi bởi một sinh viên trao đổi người Đức tên là Dieter Müller, cậu đã quay lại Düsseldorf vào mùa hè và mang theo lời nguyền.

Phân vai
 Zachary Gordon trong vai Greg Heffley
 Devon Bostick trong vai Rodrick Heffley
 Robert Capron trong vai Rowley Jefferson
 Rachael Harris trong vai Susan Heffley
 Steve Zahn trong vai Frank Heffley
 Chloë Grace Moretz trong vai Angie
 Karan Brar trong vai Chirag Gupta
 Grayson Russell trong vai Fregley Steadman
 Laine MacNeil trong vai Patty Farrell
 Alex Ferris trong vai Collin Lee
 Andrew McNee trong vai huấn luyện viên Malone
 Rob LaBelle trong vai Winsky
 Alf Humphreys trong vai Jefferson
 Belita Moreno trong vai Norton

Phần sau

Giải thưởng
 2011 Kids Choice Awards
 Được đề cử Phim ưa thích, nhưng mất vào tay The Karate Kid (phim 2010)
 32nd Young Artist Awards
 Best actor in a feature film (Zach Gordon) (đề cử) mất vào tay Jaden Smith
 Best supporting actor in a feature film (Robert Capron) (nomination) lost to Billy Unger
 Best supporting actor in a feature film (Alex Ferris) (nomination) Lost to Billy Unger.
 Best asemmblence in a feature film (Zach Gordon, Robert Capron, Devon Bostick, Chloë Grace Moretz, Laine MacNeil, Grayson Russell, Karan Brar, and Alex Ferris) (Won)
 Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (Laine MacNeil) (đề cử) mất vào tay Diandra Newlin và Stefanie Scott

Tham khảo

Phim năm 2010
Phim của 20th Century Fox
Phim tiếng Anh
Phim hài Mỹ
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim
Phim dựa theo sách thiếu nhi
Phim hài thập niên 2010
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh năm 2007
Phim lấy bối cảnh năm 2008


title: Lê Thành Ân

text:
Lê Thành Ân (thường gọi là Lê Ân) sinh năm 1954, tại tỉnh Gò Công, Việt Nam, là viên chức ngoại giao cao cấp hàng Tham tán công sứ, Tổng lãnh sự, lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Hồ chí Minh.

Tiểu sử

 Năm 1976: Lê Thành Ân tốt nghiệp Cử nhân khoa học chuyên ngành Kỹ thuật điện tại Đại học George Washington
 Năm 1978: ông lấy bằng Thạc sĩ khoa học chuyên ngành Quản trị Kỹ thuật tại Đại học George Washington
 Năm 1991: Ông gia nhập Sở Ngoại vụ sau 15 năm làm công chức trong Bộ Hải quân Hoa Kỳ.
 Ông đã từng làm việc trong ngành ngoại giao tại Bắc Kinh (1991–1994), Tokyo (1994–1997), Kuala Lumpur (1997–2001), Singapore (2001–2004), Seoul (2004–2007), và Paris (2007-2010).
 Ngày 6 tháng 8 năm 2010: Lê Thành Ân bắt đầu nhiệm kỳ 3 năm làm Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Thành tích

 Giải thưởng năm dành cho Kỹ sư liên bang của Hiệp hội Kỹ sư Chuyên nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ NSPE trong năm 1990
 Bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ dành cho viên chức xuất sắc.
 Ông được phong Viên chức Ngoại giao cao cấp năm 2001.

Năm 2006 ông nhận giải thưởng Luther I. Replogle cho những thành tựu vượt bậc trong lĩnh vực quản lý. Đây là giải thưởng cao nhất của Bộ Ngoại giao dành cho nhà quản lý xuất sắc vì những đóng góp trong việc giúp Bộ Ngoại giao nâng cao hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ đối ngoại của mình.

Ông Lê Thành Ân là viên chức ngoại giao người Mỹ gốc Việt đầu tiên được cấp hàm Tham tán Công sứ.

Gia đình

Lê Thành Ân là người con thứ bảy trong một gia đình chín con ở Gò Công, Việt Nam

Năm 1965 Lê Thành Ân được đưa sang học tại Mỹ sống với bà trẻ và người dì ở thủ đô Washington D.C.

Khi Việt Nam thống nhất vào tháng 4.1975, ông Ân đang là sinh viên năm thứ ba ngành kỹ sư điện tử tại đại học George Washington. Gia đình ông đoàn tụ hơn 10 năm sau, khi mẹ ông được sang Mỹ theo chương trình định cư có trật tự (ba ông mất ở Việt Nam 1972).

1975, ông Ân gặp bà Lâm Chí Tâm, người sau này trở thành vợ ông, Bà Tâm là con gái của một thống đốc ngân hàng quốc gia của chính quyền miền Nam Việt Nam.

Sau 1975, ông Ân trở thành tình nguyện viên trong các hoạt động giúp đỡ cộng đồng người Việt định cư thông qua các tổ chức nhà thờ

Năm 1981 Ông Ân và bà Tâm kết hôn. Ông bà có ba người con: Mỹ Liên, con gái đầu 26 tuổi, tốt nghiệp cao học ngành chính trị (Women & Politics Institute) của trường đại học Hoa Kỳ ở Washington, D.C.. Con trai thứ hai của ông bà là Thành Nghiêm, 25 tuổi, tốt nghiệp đại học và đang làm việc cho một công ty tin học tại Mỹ. Cô con gái út Mỹ Anh theo bố mẹ về Việt Nam. Cô đang học trung học.

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Người gốc Việt làm tổng lãnh sự Mỹ ở TP HCM
 28 tháng 10 năm 106133224/885571.html Phỏng vấn ông Lê Thành Ân, Tổng Lãnh sự Mỹ tại Việt Nam

Nhà ngoại giao Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Việt
Phật tử Việt Nam
Người Gò Công


title: Trận Kraśnik

text:
Trận Kraśnik là một trận giao tranh giữa Quân đội Đế quốc Áo-Hung và Đế quốc Nga trong trận Galicia của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, diễn ra từ ngày 23 tháng 8 cho đến ngày 25 tháng 8 năm 1914. Trong trận đánh này, Tập đoàn quân số 1 của Áo dưới sự chỉ huy của tướng Victor Dankl đã bọc sườn và buộc Tập đoàn quân số 2 của Nga dưới quyền tướng Anton Jegorowitsch Saltza phải rút lui. Về mặt chiến thuật và chiến dịch, chiến thắng này chứng tỏ cơ cấu đào luyện của Tổng tham mưu trưởng Franz Graf Conrad von Hötzendorf trong thời bình và cho thấy những đội hình ban đầu của quân Áo-Hung không hề thua kém quân Nga. Các Sĩ quan Nga bị bắt làm tù binh trong trận Kraśnik đã mô tả về sức tấn công khủng khiếp của Quân đội Áo-Hung.

Ngoài ra, thắng lợi tại Kraśnik cũng đem lại cho Conrad một cơ hội để tìm kiếm sự định đoạt tình hình xa về phía Đông và là bước tiến đầu tiên trong kế hoạch hợp vây Siedlce ở miền Trung Ba Lan của ông. Thêm nữa, thất bại này đã dẫn đến việc Salza bị huyền chức. Sau thắng lợi, quân Áo bắt đầu tiến về Lublin. Chiến thắng này cũng khiến cho Dankl trở thành một trong những vị anh hùng đầu tiên của nước Áo trong chiến tranh và được phong cấp bậc quý tộc, khiến ông trở thành "Dankl von Kraśnik". Trên đà thắng lợi, Tập đoàn quân số 4 của Áo cũng gần như hợp vây Tập đoàn quân số 5 của Nga trong trận Komarów không lâu sau đó. Nhưng sau này những thắng lợi của quân Nga về phía Đông Tập đoàn quân số 1 của Áo đã buộc Dankl phải rút quân khỏi sông San về vùng Galicia thuộc Áo vào tháng 9 năm 1914.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Colonel General Viktor Graf Dankl von Krasnik
 Dankl
 Mannerheim in World War I

Áo-Hung trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
Krasnik, Trận
Krasnik
Krasnik
Krasnik
Galicia (Đông Âu)
Áo-Hung năm 1914
Đế quốc Nga năm 1914


title: Turn Up the Radio

text:
"Turn Up the Radio" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ 12 của cô là MDNA (2012). Bài hát được sáng tác và sản xuất bởi chính cô và Martin Solveig, với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Michael Tordjman và Jade Williams. Đây là đĩa đơn thứ tư và cũng là cuối cùng từ album, phát hành ngày 3 tháng 8 năm 2012 bởi Interscope Records. Đây là một bài hát dance-pop mang một số thể loại chịu ảnh hưởng từ nhạc điện tử.

Bài hát nhận được nhiều phản ứng tích cực từ các nhà phê bình, và trở thành đĩa đơn quán quân thứ 43 của Madonna trên bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs của Billboard, giúp cô giữ vững ngôi vị là Nghệ sĩ lên ngôi bảng xếp hạng này nhiều nhất. Một bản phối lại cho "Turn Up the Radio" còn có sự tham gia của nhóm nhạc Far East Movement.

Danh sách bài hát
EP Remix kĩ thuật số
"Turn Up the Radio" (Offer Nissim Remix) — 7:28
"Turn Up the Radio" (Martin Solveig Club Mix) — 5:31
"Turn Up the Radio" (R3hab Remix) — 5:41
"Turn Up the Radio" (Madonna vs. Laidback Luke) (hợp tác với Far East Movement) — 3:23

Đội ngũ sản xuất
Madonna — viết bài hát, sản xuất
Martin Solveig — viết bài hát, sản xuất, điệu synths, trống và toàn bộ các nhạc cụ khác
Jade Williams — viết bài hát
Michael Tordjman — viết bài hát, synths
Sarm West Studios — thu âm
MSR Studios — thu âm

Dữ liệu lấy từ ghi chú của MDNA (2012), Hãng thu âm Interscope

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Madonna's "Turn Up The Radio" Video: Review Revue at Idolator

Bài hát năm 2012
Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của Madonna
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn của Interscope Records


title: Don't Tell Me (bài hát của Avril Lavigne)

text:
"Don't Tell Me" là một ca khúc của ca sĩ thu âm người Canada Avril Lavigne. Đây là đĩa đơn đầu tiên trích từ album phòng thu thứ hai của cô, Under My Skin. "Don't Tell Me" được viết bởi Lavigne, Evan Taubenfeld và được sản xuất bởi Butch Walker.

Thực hiện
Khi được hỏi về nội dung của "Don't Tell Me", Avril Lavigne đã trả lời:

"Nó nói về sự mạnh mẽ của người phụ nữ. Ngoài kia có rất nhiều chàng trai chỉ muốn mời bạn đi ăn tối và sau đó về nhà và... lờ bạn đi. Có rất nhiều gã như thế và tôi chỉ nghĩ rằng, con gái cũng cần phải mạnh mẽ lên và đừng để bị những gã như thế tạo sức ép cho mình." (MTV.com)

Cô cũng phát biểu trong một cuộc phỏng vấn năm 2007:

"Khi tôi viết "Don't Tell Me", tôi chỉ viết, nghĩ dưới con mắt của một cô gái, và lúc đó tôi chỉ mới mười bảy tuổi, chính vì thế những suy nghĩ của tôi lúc đó đều rất trong sạch. Hồi đó tôi cũng chỉ vừa mới tốt nghiệp trung học, và có rất nhiều sức ép đè nặng lên một cô bé như tôi. Tôi rất vui mừng khi đã viết ra ca khúc đó, và vì tôi có thể hát nó bất cúa lúc nào tôi thích. Và để giới thiệu nó, bạn biết đấy, tôi đã nói với mọi người rằng, cả ca khúc viết về việc trở nên mạnh mẽ hơn. Tôi viết ca khúc này để danh tặng cho những cô gái giống như tôi hồi đó, và tôi cảm thấy thật dễ chịu khi có thể làm được điều này." (MTV.com)

Video âm nhạc
Video âm nhạc cho "Don't Tell Me" được đạo diễn bởi Liz Friedlander và được quay tại Los Angeles, California vào tháng 3 năm 2004. Video đã nhận được đề cử cho hạng mụv Video nhạc Pop Xuất sắc Nhất tại MTV Video Music Awards năm 2004 nhưng phần thắng lại thuộc về video "It's My Life" của No Doubt.

Danh sách ca khúc

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Giải thưởng

Lịch sử phát hành

Chú thích

Liên kết khác
Video âm nhạc "Don't Tell Me"
Trang web chính thức của Avril Lavigne

Đĩa đơn năm 2004
Rock ballad
Bài hát năm 2004
Bài hát của Avril Lavigne
Video âm nhạc do Liz Friedlander đạo diễn
Bài hát sản xuất bởi Butch Walker
Bài hát về chủ nghĩa nữ giới
Bài hát về tình dục

lt:Under My Skin#Don't Tell Me


title: Saaremaa

text:
Saaremaa (; ; ; ; ; ) là hòn đảo lớn nhất của Estonia với diện tích 2.673 km². Đây là đảo chính của quận Saare, đảo nằm tại biển Baltic, ở phía nam của đảo Hiiumaa, và thuộc quần đảo Tây Estonia. Thủ phủ của hòn đảo là Kuressaare với khoảng 15.000 cư dân; toàn bộ đảo có khoảng 31.000 cư dân.

Hòn đảo tạo thành hàng rào chính ngăn cách vịnh Riga và biển Baltic. Phía nam của đảo là lối đi chính vào vịnh, eo biển Irbe, sát bán đảo Sõrve, phần cực nam của hòn đảo. Vào thời Trung cổ, người dân hòn đảo băng qua eo biển để hình thành nên các làng chài ở trên bờ biển Livonia, đặc biệt là làng Pitrags. Trong những ngày đó, sẽ dễ dàng hơn và nhanh hơn nếu vượt qua eo biển để đến Kolka, Saunags hay Mazirbe gần đó, thay vì đi bằng ngựa với khoảng cách rất lớn. Điểm cao nhất trên đảo có cao độ 54 m so với mực nước biển. Một trong những nét đặc trưng gây chú ý của hòn đảo là hố Kaali. Nhiều phần trên đảo được rừng bao phủ. Một trong các biểu tượng của đảo là cây bách xù (Juniperus).

Hòn đảo được gọi là Saaremaa trong tiếng Estonia, và tên trong tiếng Phần Lan Saarenmaa — có nghĩa là "đất của hòn đảo nhỏ". Trong truyện saga Scandinavia cổ, Saaremaa được gọi là Eysysla và trong truyện saga Iceland là Eysýsla, cũng có nghĩa tương tự như trong tiếng Estonia: "vùng (vùng đất) của đảo". Chúng bắt nguồn từ tên gọi của đảo trong tiếng Đan Mạch Øsel, tiếng Đức và tiếng Thụy Điển, Ösel, tiếng Gotland Oysl, và trong tiếng Latin, Osilia. Tên gọi Eysysla đôi khi xuất hiện cùng với Adalsysla, "vùng đất lớn", có thể là 'Suuremaa' hoặc 'Suur Maa' trong tiếng Estonia, tức đề cập tới Estonia đất liền. Trong tiếng Latvia, hòn đảo được gọi là Sāmsala, có nghĩa là "hòn đảo của Saami".

Tham khảo

Đọc thêm
 Taylor, N. with Karin T (2008). Saaremaa: a History and Travel Guide. Tallinn: OÜ Greif. ISBN 978-9985-3-1606-1
 Geotourism highlights of the Saaremaa and Hiiumaa islands (2009) (23 mb pdf)

Liên kết ngoài

Đảo Estonia
Quận Saare


title: Hiiumaa

text:
Hiiumaa là hòn đảo lớn thứ hai (989 km²) của Estonia. Đảo nằm trên biển Baltic, phía bắc của đảo Saaremaa và là một phần của quần đảo Tây Estonia. Đô thị lớn nhất trên đảo là Kärdla.

Tên gọi
Hiiumaa là hòn đảo chính của quận Hiiu, được gọi là Hiiumaa hay Hiiu maakond trong tiếng Estonia. Tên tiếng Thụy Điển và tiếng Đức của đảo là Dagö, Dagø trong tiếng Đan Mạch — một cách dịch phòng theo tên tiếng Phần Lan cổ của đảo là Päivänsalo (đảo ban ngày); tương ứng với Ösel (Yösalo – đảo ban đêm) của Saaremaa. Trong tiếng Phần Lan hiện đại, tên của đảo là Hiidenmaa, có nghĩa đảo của hiisi. Trong tiếng Gotland cổ, tên của đảo là Dagaiþ (eo đất ban ngày), là khởi nguồn của tên đảo trong các ngôn ngữ Bắc German "Daë".

Lịch sử
Bằng chứng khảo cổ cho thấy các điểm định cư đầu tiên của con người tại Hiiumaa là từ thế kỷ thứ 4 TCN. Tài liệu ghi chép đầu tiên về hòn đảo Dageida là trong các biên niên sử đương thời vào năm 1228, tại thời điểm mà Hiiumaa, cùng với phần còn lại của Estonia, bị những kẻ viễn chinh German chinh phục. Năm 1254, Hiiumaa bị phân chia giữa Tư giáo lĩnh Ösel-Wiek và nhánh Livonia của Hiệp sĩ Teuton, những người cũng một phần đóng vai trò là đại diện cho Liên minh Hanse.

Hòn đảo là một phần của Estonia thuộc Thụy Điển từ năm 1563 đến 1721, sau đó đảo về tay đế quốc Nga với vị thế là một phần của tỉnh Estonia, mặc dù vậy, dân cư người Thụy Điển của Dagö vẫn giữ được hầu hết các đặc quyền của họ. Hầu hết những người di cư nói tiếng Thụy Điển trên đảo đã bị "Estonia hóa" vào thời kỳ đế quốc Nga cai trị, mặc dù một thiếu số nhỏ vẫn tồn tại cho đến nay. Người Thụy Điển Estonia cũng được gọi là "aibofolke" (nghĩa là dân đảo tỏng tiếng Thụy Điển) hay "rannarootslased" (nghĩa là người Thụy Điển duyên hải trong tiếng Estonia).

Hiiumaa bị quân đội Đế quốc Đức chiếm đóng trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, trong Chiến dịch Albion. Sau chiến tranh, đảo trở thành một phần của nước Estonia độc lập. Đảo bị Liên Xô thôn tính vào năm 1940, sau đó là Đức Quốc xã vào năm 1941, và quân Liên Xô vào năm 1944. Đảo sau đó là một phần của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Estonia cho đến khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991. Dưới thới Xô viết, Hiiumaa được tuyên bố là một khu vực bị hạn chế, khép kín đối với người nước ngoài và với hầu hết người Estonia tại đất liền. Từ năm 1991, đảo trở thành một phần của nước Estonia độc lập.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Chính quyền quận Hiiumaa

 www.mil.hiiumaa.ee Ảnh về các trận chiến duyên hải trong Thế chiến 1 và 2 tại Hiiumaa

Đảo Estonia
Quận Hiiu


title: Bosnia (vùng)

text:
Bosnia (; , ) là một vùng của Bosna và Hercegovina. Vùng này chủ yếu nằm trong dãy Dinaric Alps, nằm dọc theo ranh giới phía nam của bồn địa Pannonia, cùng với các sông Sava và Drina tạo thành ranh giới phía bắc và phía đông. Vùng còn lại của đất nước, nằm ở phía nam, là Herzegovina. Bosnia là một thuật ngữ không chính thức dùng để chỉ cả đất nước.

Diện tích của Bosnia là khoảng 41.000 km², và chiếm khoảng 80% diện tích của đất nước Bosna và Hercegovina ngày nay. Không có ranh giới chính thức giữa hai vùng của Bosna và Hercegovina, và về mặt không chính thức, Herzegovina ở phía nam của núi Ivan planina.

Hai vùng đã hình thành nên một thực thể địa chính trị từ thời Trung cổ, và tên gọi "Bosnia" cũng thường xuất hiện trong các lĩnh vực lịch sử và địa chính trị để chỉ cả hai vùng (Bosna và Hercegovina). Việc sử dụng chính thức tên gọi bao gồm cả hai vùng chỉ mới bắt đầu từ cuối thời đế chế Ottoman cai trị.

Tham khảo

Vùng của Bosna và Hercegovina
Vùng Bosna và Hercegovina


title: Hercegovina

text:
Hercegovina (chữ Kirin Serbia: Херцеговина, ) còn gọi là Herzegovina ( hay ;) là vùng phía nam của Bosna và Hercegovina. Mặc dù không có ranh giới chính thức nào giữa Hercegovina và vùng Bosnia, song có sự chấp thuận rộng rãi rằng ranh giới của vùng là giáp với Croatia ở phía tây, Montenegro ở phía nam, có ranh giới với các tổng Herzegovina-Neretva ở phía đông, và Gornji Vakuf-Uskoplje ở phía bắc. Diện tích của vùng này là khoảng từ , hay khoảng 22% tổng diện tích đất nước ngày nay đến , tức khoảng 24% diện tích đất nước.

Tên gọi Hercegovina có nghĩa là "vùng đất của công tước", đề cập tới lãnh địa thời Trung cổ của Stjepan Vukčić Kosača, người này có tước hiệu "Herceg của Thánh Sava". Herceg có nguồn gốc từ tước hiệu Herzog trong tiếng Đức.

Dân cư
Dân cư Hercegovina trong suốt chiều dài lịch sử là một sự pha trộn về sắc tộc, Chiến tranh Bosnia vào thập niên 1990 đã dẫn đến hành động thanh lọc sắc tộc và việc người dân di dời hàng loạt. Theo điều tra trước lúc chiến tranh vào năm 1991 thì vùng có 437.095 cư dân.

Người Croatia thường cư trú tại các khu vực gần biên giới với Croatia, tập trung tại Mostar (phần phía tây), Ljubuški, Široki Brijeg, Čitluk, Grude, Posušje, Čapljina, Neum, Stolac, Ravno, và Tomislavgrad. Người Bosnia tập trung tại các khu vực dọc theo sông Neretva, Ulog, Glavatičevo, Konjic và Jablanica, cũng như phần phía đông của Mostar, Blagaj, Počitelj và ở một quy mô đáng kể là tại Stolac, Ljubuški, Čapljina, và ở quy mô nhỏ hơn tại Nevesinje, Gacko, Trebinje. Người Serb phần lớn cư trú tại phía đông Herzegovina, bao gồm các khu tự quản Berkovići, Bileća, Gacko, Istočni Mostar, Ljubinje, Nevesinje, Foča và Trebinje.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Du lịch tại tổng Herzegovina-Neretva
 Văn hóa của Hạ Herzegovina

Vùng của Bosnia và Herzegovina


title: Robert Dudley

text:
Robert Dudley, Bá tước thứ nhất xứ Leicester (1532–1588) là một nhà quý tộc người Anh, người bạn từ thuở thiếu thời của nữ vương Elizabeth I của Anh.

Dudley có mối quan hệ thân thiết với Elizabeth, hai người luôn duy trì tình bạn lâu dài. Tuy nhiên mối quan hệ này bị William Cecil, cố vấn thân tín nhất của Elizabeth, phản đối.

Dudley kết hôn với Amy Robstart. Năm 1560, cái chết không rõ nguyên nhân của Amy Robstart đã gây ra nhiều lời đồn đoán về sự liên quan của Elizabeth.

Dudley đã được nữ vương Elizabeth I phong làm Bá tước xứ Leicester và được bổ nhiệm vào Hội đồng Cơ mật.

Tham khảo

Robert
Mất năm 1588
Sinh năm 1532
Chính khách Anh


title: Bồn địa Pannonia

text:
Bồn địa Pannonia hay bồn địa Karpat là một bồn địa rộng lớn tại Đông-Trung Âu. Thuật ngữ địa mạo đồng bằng Pannonia được sử dụng rộng rãi hơn để chỉ khu vực này tuy vậy nó có đôi chút khác biệt vì có nghĩa ám chỉ về vùng đất thấp, đồng bằng vẫn còn khi biển Pannonia từ thế Thượng Tân trở nên khô cạn. Đây là một hệ thống địa mạo phụ của hệ thống Alpes-Himalaya. Sông Danube phân chia đồng bằng gần như thành hai nửa. Đồng bằng phần lớn bao gồm đồng bằng Đại Hungaria (ở phía nam và đông, bao gồm Đất thấp Đông Slovak) và đồng bằng Tiểu Hungaria (ở phía tây bắc), bị phân chia bởi dãy núi Ngoại Danube.

Bồn địa Pannonia nằm ở phần đông nam của Trung Âu, hoặc tại ranh giới giữa Trung Âu, Đông Âu và Đông Nam Âu (Balkan). Bồn địa tạo thành một vùng địa hình riêng biệt trong cảnh quan châu Âu, bao quanh là các dãy núi hùng vĩ: dãy núi Karpat, Alpes, Dinaric và dãy núi Balkan. Bồn địa trải rộng đến Viên ở phía tây bắc, Zagreb ở tây nam, Beograd ở đông nam và Satu Mare ở phía đông bắc.

Theo biên giới quốc gia hiện nay, bồn địa tập trung tại lãnh thổ của Hungary, song cũng trải rộng đến Vojvodina, Cộng hòa Serbia, Trung Croatia và Slavonia tại Cộng hòa Croatia, miền tây Slovakia, Đất thấp Đông Slovak (bao gồm mũi tây nam của Ukraina), bên cạnh đó là các khu vực biên giới của miền bắc Bosnia và Herzegovina, miền tây Transilvania tại România, và các mũi phía đông của Slovenia và Áo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Miêu tả của Zentai László về bồn địa .
Phác họa nhân loại học về dân cư thời tiền sử
Dự án khảo cổ học cấp vùng Körös : Khảo cổ học thời kỳ đồ đá mới và đồ đồng tại đồng bằng Pannonia

Địa chất Áo
Địa chất Bosna và Hercegovina
Địa chất Croatia
Địa chất Cộng hòa Séc
Bồn địa cấu trúc
Địa chất Hungary
Địa chất România
Địa chất Serbia
Địa chất Slovakia
Bồn địa cấu trúc Slovenia
Đồng bằng Ukraina
Đồng bằng Pannonia
Địa chất châu Âu
Bồn địa châu Âu
Bồn trầm tích châu Âu
Bồn trũng sau cung
Địa mạo Hạ Áo
Địa mạo Bosna và Hercegovina
Địa mạo Croatia
Địa mạo Cộng hòa Séc
Địa mạo Slovenia
Đồng bằng Áo
Đồng bằng châu Âu
Đồng bằng Hungary
Đồng bằng România
Đồng bằng Serbia
Đồng bằng Slovakia
Địa lý Vojvodina
Banat
Bačka
Syrmia
Pannonia


title: Trấn Thành

text:
Huỳnh Trấn Thành (sinh ngày 5 tháng 2 năm 1987), thường được biết đến với nghệ danh Trấn Thành, là một nam diễn viên, nghệ sĩ hài, người dẫn chương trình truyền hình, doanh nhân kiêm nhà làm phim người Việt Nam gốc Hoa. Anh bắt đầu sự nghiệp với vai trò người dẫn chương trình sau khi đoạt giải ba cuộc thi Én Vàng 2006.

Tiểu sử
Trấn Thành sinh ra và lớn lên tại Thành phố Hồ Chí Minh, có cha là người gốc Hoa đến từ Quảng Đông và mẹ là người Tiền Giang. Ngoài tiếng Việt, anh còn có thể nói tiếng Anh, tiếng Quảng Đông và Quan thoại. Trấn Thành từng theo học khoa diễn viên Đại học Sân khấu - Điện ảnh.

Sự nghiệp

Trấn Thành có khả năng nhái giọng người khác, có thể giả giọng hát, giọng nói của các ca sĩ Lam Trường, Ngọc Sơn, Duy Mạnh, Thanh Lam, Hồng Ngọc, các nghệ sĩ Việt Anh, Thành Lộc, Việt Hương, Phi Thanh Vân, Minh Nhí, Trung Dân và Lệ Thủy. Cũng nhờ có tài nhái giọng nên Trấn Thành dễ dàng hơn trong việc trở thành diễn viên lồng tiếng. Anh đã lồng tiếng cho phim hoạt hình Sóc chuột siêu quậy 3, Madagascar 3: Thần tượng châu Âu, Kẻ trộm mặt trăng 2 và Turbo: Tay đua siêu tốc.

Anh từng đoạt giải 3 cuộc thi Người dẫn chương trình truyền hình năm 2006. Anh thể hiện sự linh hoạt, hài hước trong cách dẫn những chương trình như: Cứ nói đi (chương trình dành cho những người nước ngoài học tiếng Việt), Cầu vồng nghệ thuật, Thử thách cùng bước nhảy, Gala Cười 2011 hay Liveshow Quang Lê: Hát trên quê hương.

Trấn Thành được đánh giá là một nghệ sĩ đa tài trong nhiều lĩnh vực (hài kịch, diễn viên, đạo diễn, MC, biên kịch...).

Đời tư

Trấn Thành đã từng có mối tình cùng Mai Hồ. Ngày 25 tháng 12 năm 2016, Trấn Thành kết hôn với nữ ca sĩ mang hai dòng máu Việt-Hàn Hari Won tại Trung tâm Hội nghị Gem Center, Thành phố Hồ Chí Minh. Anh có hai người em gái tên Huỳnh Trinh Mi và Huỳnh Uyển Ân.

Sự nghiệp điện ảnh

Danh sách đĩa nhạc

Đĩa đơn

 Ý nghĩa của hoa hồng
 Vua mì gói
 Rap Huế
 Can't take my eyes of you
 Đừng thương tôi
 Romeo và Juliet
 Chỉ anh hiểu em
 Bạc tình
 Sa mưa giông
 Bài ca kiệu ôm
 Lại gần hôn em
 Không cảm xúc
 Cánh hồng phai
 Mùa Noel xưa (hát với Hoàng Châu)
 Chỉ có đôi ta (ft. Đoan Trang)
 Lý 10 thương (ft. Đoan Trang)
 Giận anh (ft. Đoan Trang)
 Belle - Con chim non trong chiếc lồng son (ft. Đoan Trang)
 Bay trên niềm mơ ước (ft. Isaac)
 Rap tiền nhà (ft. Isaac)
 Ký túc xá 10 sao (ft. Isaac)
 Khát vọng tân sinh viên (ft. Isaac)
 Phải chăng tình yêu là vực sâu (ft.  Lý Hải)
 Phút biệt ly (ft. Lý Hải & Hoàng Châu)
 Hạnh phúc thoáng qua (ft. Noo Phước Thịnh)
 Yêu anh! Em dám không? (ft.  Miu Lê & Đan Trường)
 Thật bất ngờ (ft.  Trúc Nhân)
 Thua một người dưng (ft. Dương Ngọc Thái)
 Đêm cô đơn (hát với Hari Won)
Từ giây phút đầu (hát với Hari Won)
 Thiên tình mộng (ft. Hari Won)
 Nói chia tay thật khó (ft. Thùy Chi, ViruSs)
 Tết sát nách rồi

Biểu diễn
 Cánh hồng phai (Paris By Night 117 - Vườn hoa âm nhạc 2016)

Thành tích

Tranh cãi và sự cố

Nói đùa phản cảm
Trong đêm bán kết 5 của chương trình Tìm kiếm tài năng: Vietnam's Got Talent được truyền hình trực tiếp tối ngày 8 tháng 4 năm 2016, khi được MC Diệp Lâm Anh mời lựa chọn đội đi tiếp, Trấn Thành đọc nhầm cụm từ "dàn nhạc giao hưởng hợp xướng" thành cụm từ "giao hợp hưởng sướng". Sau khi phát hiện nói sai, Trấn Thành tỏ ra hốt hoảng sửa lại câu nói của mình đến 2 lần và vui vẻ "đổ lỗi" vì nhóm thí sinh này khiến cho anh bối rối.

Tháng 5 năm 2016, Trấn Thành bị Sở Văn hóa - Thông tin Thành phố Hồ Chí Minh xử phạt 32,5 triệu đồng sau khi tham gia vở hài kịch Tô Ánh Nguyệt Remix (phóng tác từ vở cải lương Tô Ánh Nguyệt của soạn giả Trần Hữu Trang) trong chương trình Paris By Night 116. Vở hài kịch này khiến nhiều khán giả và nghệ sĩ phẫn nộ vì chứa nhiều lời lẽ và hành vi dung tục.

Tháng 4 năm 2017, Trấn Thành bị 'cấm sóng' trên Đài Truyền hình Vĩnh Long do cách đào tạo, phong cách thể hiện và cách phát ngôn không thích hợp của mình.

Nghi ngờ sử dụng chất kích thích
Tháng 6 năm 2020, Trấn Thành bị 2 tài khoản Facebook (Lê Thị Mỹ Hồng cùng Jessie Nam) tung tin đồn cho rằng nam nghệ sĩ đã sử dụng chất kích thích cùng với họ ở tại 1 quán bar, sau đó hình ảnh của anh bị phát tán rầm rộ trên không gian mạng. Anh đã có buổi đối chất tại nhà riêng cùng với luật sư của mình để làm sáng tỏ thực hư.

Phát ngôn gây hiểu lầm
Năm 2020, Trấn Thành làm MC cho chương trình đình đám Rap Việt, tuy nhiên anh vướng phải tranh cãi. Nhiều khán giả cho rằng Trấn Thành đã đi quá giới hạn của một người dẫn chương trình ở sân chơi này khi anh liên tục đưa ra những nhận xét về phần trình diễn của thí sinh như một thành viên ban giám khảo.

Trong một bài phỏng vấn Trấn Thành có phát ngôn gây tranh cãi khi cho rằng những người "có vấn đề về tâm lý" mới tìm xem phim "Bố Già" của mình. Phát ngôn của Trấn Thành gây nhiều ý kiến trái chiều. Một bộ phận khán giả không đồng tình với cách Trấn Thành dùng từ 'vấn đề tâm lý'. Bởi theo họ, không phải ai xem phim cũng gặp khúc mắc với gia đình, cha mẹ.

Trên các trang mạng xã hội, netizen bùng nổ tranh cãi chuyện Trấn Thành không có bất kỳ động thái nào để ủng hộ cho phim của Lý Hải giữa thời thời điểm Lật Mặt: 48H ra mắt ra mắt mà thay vào đó lại PR phim nước ngoài. Nửa ngày sau vụ lùm xùm này, trên mạng xã hội, netizen đã lan truyền đoạn tin nhắn được cho là của Trấn Thành và Lý Hải. Cụ thể Trấn Thành có vẻ như đã nhắn tin giải thích và chúc Lật Mặt: 48H và nhận lại một đoạn tin nhắn phản hồi rất dài từ đàn anh.

Lùm xùm liên quan đến hoạt động thiện nguyện
Tháng 9 năm 2021, Trấn Thành vướng phải lùm xùm việc quyên góp tiền kêu gọi từ thiện bão lũ cho miền Trung từ năm 2020, bị bà Nguyễn Phương Hằng gọi là Trấn Lột và liệt vào danh sách Tứ đại danh lũ.

Sau đó, anh liên tục bị VTV, VTC và báo Công an Nhân dân nhắc tên vì bị nghi ngờ chưa minh bạch trong quá trình giải ngân.

Tháng 10 năm 2021, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) đã yêu cầu ngân hàng rà soát, sao kê chi tiết tài khoản của Trấn Thành và nhiều nghệ sĩ khác vì thiếu minh bạch trong quá trình giải ngân tiền từ thiện. Ngày 15 tháng 10 năm 2021, Cục Cảnh sát hình sự đã mời các nghệ sĩ Trấn Thành, Thủy Tiên, Đàm Vĩnh Hưng và Đại Nghĩa lên làm việc về vấn đề quyên góp thiện nguyện. Ngày 21 tháng 01 năm 2022, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) đã tuyên bố không khởi tố vụ án hình sự với Trấn Thành và các nghệ sĩ khác do không có dấu hiệu phạm tội

Phim Đất rừng phương Nam
So với nghệ sĩ Mạc Can của bộ phim truyền hình nổi tiếng Đất phương Nam, Trấn Thành bị cho là quá trẻ, khiến tạo hình nhân vật bác Ba Phi của bộ phim điện ảnh Đất rừng phương Nam trở nên khó thuyết phục. Tính cách và những phát ngôn của Trấn Thành cũng khiến anh bị phản ứng vì sự chênh lệch về kinh nghiệm sống, phong thái thể hiện giữa nam diễn viên với nhân vật.
Trong MV nhạc phim của bộ phim điện ảnh Đất rừng phương Nam, trong khi tất cả các diễn viên tham gia và nghệ sĩ ưu tú Trọng Phúc đều mặc trang phục thuần Việt, mang đặc trưng Nam Bộ, chiếc áo dài của Trấn Thành mặc bị chỉ trích vì giống trang phục của người Hoa.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trấn Thành tại Internet Movie Database

Kênh trên YouTube

Người dẫn chương trình Việt Nam
Người dẫn chương trình truyền hình
Nghệ sĩ hài Việt Nam
Diễn viên sân khấu Việt Nam
Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Nam diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Diễn viên lồng tiếng Việt Nam
Nam diễn viên Việt Nam thế kỷ 21
Giọng hát Việt nhí
Người giành giải Mai vàng
Người Việt gốc Hoa
Người Thành phố Hồ Chí Minh
Người họ Huỳnh tại Việt Nam
Phim và người giành giải Liên hoan phim Việt Nam
Người họ Huỳnh


title: Hiến binh

text:
Lực lượng Hiến binh, tiếng lóng gọi nôm na là sen đầm hoặc săng đá (nói lái từ tiếng Pháp: Gendarmerie) là một tổ chức an ninh quân sự hoặc bán quân sự riêng biệt với lực lượng cảnh sát dân sự, được giao nhiệm vụ thi hành pháp luật trong phạm vi lãnh thổ của một quốc gia. Hiến binh là lực lượng tinh nhuệ của bộ Quốc Phòng, được rèn luyện cả về thể chất, trí tuệ và nghiệp vụ. Hiến binh quốc gia thực hiện các nhiệm vụ của bộ Nội Vụ. Đa số các lực lượng Hiến binh được tổ chức và quản lý chặt chẽ dưới mô hình quân đội, đồng thời được vũ trang đồng bộ nhằm tối ưu hóa việc thi hành pháp luật và bảo đảm an ninh công cộng.

Khái niệm Hiến binh có bắt nguồn từ nước Pháp, từ gendarme trong tiếng Pháp có nguồn gốc từ thành ngữ 'gens d'armes' tức người dân quân.

Ta có thể lấy ví dụ một số các lực lượng hiến binh tiêu biểu trên thế giới như Hiến binh Quốc Gia - Gendarmerie nationale của Pháp, Vệ binh Dân sự - Guardia Civil của Tây Ban Nha, Lực lượng Cảnh sát Vũ trang Nhân dân  - Vũ Cảnh của Trung Quốc hay Lính cạc-bin - Carabinieri của Cộng Hòa Ý.

Cách gọi và quản lý

Ngoài tên gọi chung "gendarmerie", lực lượng này còn có nhiều tên gọi khác theo vùng miền và quốc gia, ví dụ Carabinieri ở Ý,  Guarda Nacional Republicana ở Bồ Đào Nha hay Guardia Civil ở Tây Ban Nha. Đa số các tên gọi đều làm gợi nhớ đến bản chất bảo an công cộng hay bản chất vũ trang của các tổ chức Hiến binh.

Tùy theo cơ cấu nhà nước của mỗi quốc gia, Hiến binh thường nằm dưới sự quản lý của Bộ Quốc Phòng (như ở Ba Lan, Algieria), Bộ Nội Vụ/An Ninh/Công An (Rumani, Argentina, Việt Nam), cả hai (Pháp, Ý, Tây Ban Nha) hoặc một ủy ban dân sự riêng biệt trực thuộc Chính phủ (Vệ binh quốc gia Nga - Rosgvardiya).

Vai trò phục vụ
Khi so sánh với cảnh sát dân sự, hiến binh nhiều lúc là lực lượng có kỷ luật hơn, điều đó giúp cho họ có khả năng đối phó với các nhóm vũ trang và mọi loại bạo lực, bạo loạn một cách hiệu quả nhất. Để thích ứng với thực tiễn tác chiến và nhiệm vụ, và cũng vì do phải thường xuyên đối mặt với nhiều loại tội phạm nguy hiểm, hiến binh thường không bị ràng buộc về mặt quyền hạn gắt gao như cảnh sát dân sự. Điều này cho phép người Hiến binh quân có các hành động mạnh tay, mang tính vũ lực nặng như dùng dùi cui, dùng súng và hơi cay lên đối phương với mục đích trị an.

Tại Việt Nam
Tại một số giai đoạn trong lịch sử Việt Nam đã tồn tại những đơn vị Hiến binh chính thức. Ví dụ như vào thời Pháp thuộc, để bảo vệ chế độ thuộc địa, thực dân Pháp thành lập một đại đội hiến binh gồm 54 người vào năm 1909, lực lượng ngày một này dần lớn mạnh khắp Bắc, Trung và Nam Kỳ; và kể cả Campuchia. Sen Đầm Đông Dương thời đó có nhiệm vụ kiểm soát quân đội, kiếm soát dân sự về hành chính và tư pháp, coi giữ nhà tù tỉnh, có khi kiêm nhiệm trông coi việc chiếu sáng, vê sinh đô thị, kiểm soát các quán cà phê, các sòng bạc, tụ điểm mại dâm.

Ở nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày nay, ba tiểu đoàn Cảnh sát Đặc nhiệm trực thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát Cơ động khắp ba miền tổ quốc có thể được coi như một lực lượng tương đồng Hiến binh, với vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn giống như các tổ chức hiến binh khác trên thế giới. Với các trang bị vũ trang nặng hơn cảnh sát dân sự, Cảnh sát cơ động thường xuyên phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ nguy hiểm liên quan đến tội phạm có tổ chức, tội phạm ma túy, các tổ chức khủng bố hay bạo động đô thị và nông thôn. Ngoài ra, Cảnh sát Cơ động Việt Nam cũng có nhiệm vụ tuần tra cộng đồng, canh gác và bảo vệ các cơ quan nhà nước, hội nghị trọng yếu và các sự kiện đông người như mít tinh hay thể thao.

Bên cạnh đó, Dân quân tự vệ Việt Nam, một lực lượng vũ trang quần chúng (chịu sự quản lý của các Ủy ban Nhân dân địa phương) có vai trò chiến đấu hiệp đồng với Công An và Quân Đội để bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội cũng có thể được coi như một lực lượng Hiến binh tại Việt Nam. Người lính Dân quân tự vệ tham gia lực lượng này qua hình thức nghĩa vụ quân sự.

Chú thích

Liên kết ngoài

Quân sự


title: Xa lộ Liên tiểu bang 73

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 73 (tiếng Anh: Interstate 73 hay viết tắt là I-73) là một xa lộ liên tiểu bang nội tiểu bang nằm bên trong tiểu bang North Carolina. Đây là chỉ là một phần của một hành lang xa lộ được hoạch định dài hơn, được nhiều luật liên bang khác nhau định nghĩa với chiều dài từ Myrtle Beach, South Carolina đến Grayling, Michigan. Tuy nhiên hiện nay chỉ có một phần nằm ở phía nam tiểu bang Tây Virginia đang được nghiên cứu tính khả thi. Có liên quan mật thiết với dự án này còn có dự án kéo dài Xa lộ Liên tiểu bang 74 từ thành phố Cincinnati đến Myrtle Beach bằng cách sử dụng một số con đường hiện có.

Hiện nay có hai đoạn được cắm biển là I-73:
 dọc theo xa lộ cao tốc thuộc Quốc lộ Hoa Kỳ 220 (US 220) tại North Carolina, từ phía nam Candor đến phía nam Ulah (được cắm biển trùng với Xa lộ Liên tiểu bang 74);
 dọc theo phần tây nam của Xa lộ vòng Greensboro Urban cùng với Quốc lộ Hoa Kỳ 421 từ nút giao thông lập thể của xa lộ vòng và Quốc lộ Hoa Kỳ 220 đến nút giao thông lập thể của nó với Xa lộ Liên tiểu bang 40 ở phía tây thành phố Greensboro, được thông xe vào ngày 21 tháng 2 năm 2008. Đoạn xa lộ vòng này ban đầu là một phần I-40 nhưng Bộ Giao thông North Carolina được phép của Cơ quan Quản trị Xa lộ Liên bang (FHWA) đưa I-40 quay về lộ trình củ của nó đi qua Greensboro vào tháng 9 năm 2008, và các biển dấu được cắm hoàn toàn vào tháng 7 năm 2009.

Cũng có ba đoạn được cắm biển là I-73 tương lai với chữ FUTURE (tương lai) thay thế INTERSTATE (liên tiểu bang) trên biển dấu đường:
 từ điểm gần Ulah đi hướng bắc đến Xa lộ Liên tiểu bang 85 gần Greensboro, (bao gồm một đoạn được cắm biển trùng với I-74);
Đoạn dài  từ Candor đến Ellerbe, thông xe vào tháng 1 năm 2008 và được cắm biển trùng với I-74 tương lai;
 thuộc Xa lộ vòng đô thị Greensboro, thông xe vào tháng 12 năm 2007, được cắm biển trùng với Xa lộ Liên tiểu bang 840 tương lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

High Priority Corridors @ AARoads.com: Interstate 73/74 (Corridor 5)
Interstate 73 Environmental Impact Study (South Carolina)
The South Carolina I-73 Story
I-73/74 in North Carolina
NCRoads.com: I-73
The Ohio Interstate 73 Page
National I-73/74 Corridor Association

73


title: Cung điện Topkapı

text:
Cung điện Topkapı ( hay tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman: طوپقپو سرايى) là một cung điện lớn tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ là nơi ở chính của các Sultan Ottoman trong khoảng 400 năm (1465-1856) trong triều đại kéo dài 624 năm của họ.

Tham khảo

Kiến trúc Thổ Nhĩ Kỳ
Cung điện Topkapı
Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ
Bảo tàng Istanbul