title: Quần thể danh thắng Tràng An

text:
Quần thể danh thắng Tràng An là một vùng du lịch tổng hợp gồm các di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới do UNESCO công nhận ở Ninh Bình, Việt Nam. Trước đó, nhiều di tích danh thắng nơi đây đã được Chính phủ Việt Nam xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quan trọng như Khu du lịch sinh thái Tràng An, khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, chùa Bái Đính, cố đô Hoa Lư... Liên kết giữa các khu vực này là hệ sinh thái rừng đặc dụng Hoa Lư trên núi đá vôi, đất ngập nước và hệ thống sông, hồ, đầm với diện tích 12.252 ha. Quần thể di sản thế giới Tràng An mang trong mình những khung cảnh thiên nhiên độc đáo từ đá núi, hệ sinh thái, rừng cây, thảm thực vật, đồng lúa, hồ đầm và những tuyến du thuyền trên sông Ngô Đồng, suối Tiên, sông Vọc, sông Sào Khê, sông Đền Vối, sông Bến Đang. Nơi đây sở hữu những hang động đẹp như động Thiên Hà, động Thiên Thanh, động Tiên, động Tiên Cá, động Vái Giời, động Thủy Cung, hang Bụt, hang Tam Cốc, hang động Tràng An, hang Sinh Dược; những di chỉ khảo cổ học có giá trị như hang Mòi, hang Bói, hang Trống, mái Ốc, thung Bình, thành Hoa Lư; những di tích lịch sử nổi tiếng gắn với 4 hoàng triều Đinh - Lê - Lý - Trần như cung điện Hoa Lư, đền Vua Đinh, đền Vua Lê, chùa Bích Động, chùa Bái Đính, hành cung Vũ Lâm, đền Thái Vi, đền Trần, đền Suối Tiên hay những thắng cảnh khác như vườn chim thung Nham, thung Nắng, hang Múa, rừng đặc dụng Hoa Lư...

Ngày 23 tháng 6 năm 2014, tại Doha, với sự đồng thuận tuyệt đối của Ủy ban Di sản thế giới, Quần thể danh thắng Tràng An chính thức trở thành di sản thế giới hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam khi đáp ứng cả hai yếu tố nổi bật về văn hóa và thiên nhiên. Tràng An hiện cũng là di sản thế giới kép đầu tiên và duy nhất ở khu vực Đông Nam Á. Trong quy hoạch phát triển du lịch tại Việt Nam, Tràng An cũng là địa danh được đầu tư để trở thành một khu du lịch tầm cỡ quốc tế.

Tổng quan

Ranh giới
Quần thể danh thắng Tràng An nằm ở khu vực ranh giới giữa huyện Hoa Lư với các huyện Gia Viễn, Nho Quan, thành phố Tam Điệp và thành phố Ninh Bình. Về mặt hành chính, vùng lõi Tràng An nằm trên 12 xã: Trường Yên, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Xuân, Ninh Vân, Ninh Thắng (Hoa Lư); Ninh Nhất, Ninh Tiến (Tp Ninh Bình); Gia Sinh (Gia Viễn); Yên Sơn (Tam Điệp) và Sơn Hà, Sơn Lai, (Nho Quan); vùng đệm Tràng An nằm trên 20 xã, cũng gồm 12 xã trên và 8 xã: Ninh Giang, Ninh Mỹ, Ninh An, Gia Trung, Gia Tiến, Quỳnh Lưu, Tân Bình, Ninh Phong.

Vùng lõi Tràng An không bao trùm hoàn toàn lên 1 xã nào. Theo quy hoạch thành phố Ninh Bình thì tương lai danh thắng Tràng An sẽ thuộc về thành phố này.

Vùng lõi Tràng An có diện tích hơn 6.172 ha, chủ yếu thuộc 2 xã Trường Yên và Ninh Hải (huyện Hoa Lư), là vùng bảo vệ đặc biệt của danh thắng. Vùng bảo vệ đặc biệt này nằm trọn trong quy hoạch khu du lịch Tràng An với diện tích 12.252 ha. Diện tích các khu vực bảo tồn đặc biệt của vùng lõi Tràng An như sau:
Trung tâm cố đô Hoa Lư: 314 ha,
Khu Tam Cốc - Bích Động: 350 ha,
Khu sinh thái Tràng An: 2.133 ha,
Rừng đặc dụng Hoa Lư: 3.375 ha.

Quần thể danh thắng Tràng An nằm gần các Quốc lộ 1, QL38B, QL12B và trong tứ giác nước được giới hạn bởi các sông:
sông Hoàng Long ở phía Bắc;
sông Chanh ở phía Đông;
sông Hệ ở phía Nam;
sông Bến Đang (và một phần sông Chim) ở phía Tây.

Vị trí
Khoảng cách từ trung tâm hình học của quần thể Tràng An đến thành phố Ninh Bình khoảng 8 km theo đường chim bay. Các khu du lịch đều nằm ở vùng ven quần thể di sản Tràng An với mục đích đưa khách vào sâu trong lòng di sản:
Khu du lịch sinh thái Tràng An với trung tâm du khách nằm ở xã Ninh Xuân, cách cố đô Hoa Lư 3 km theo hướng nam, cách thành phố Ninh Bình 7 km theo hướng tây dọc đại lộ Tràng An, cách thành phố Tam Điệp 17 km theo hướng bắc qua Tam Cốc, cách Hà Nội 96 km theo hướng nam.
 Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động với bến thuyền trung tâm nằm ở xã Ninh Hải, cách thành phố Ninh Bình 7 km, cách thành phố Tam Điệp 12 km, cách Hà Nội 100 km theo hướng nam.
 Khu du lịch sinh thái Thung Nham cách thành phố Ninh Bình 10 km, cách thành phố Tam Điệp 8 km, cách Hà Nội 103 km.
 Khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư nằm ở xã Trường Yên, cách thành phố Ninh Bình 11 km, cách Hà Nội 94 km theo hướng nam.
 Khu du lịch văn hóa chùa Bái Đính nằm ở xã Gia Sinh, cách thành phố Ninh Bình 15 km, cách Hà Nội 98 km theo hướng nam.

Người Tràng An
Năm 2014, khi được UNESCO công nhận là di sản thế giới, trong vùng lõi Tràng An có 14.000 cư dân sinh sống, vùng đệm có 21.000 cư dân sinh sống, trong khi dân số 12 xã vùng lõi ~73.000 người, 8 xã vùng đệm là ~ 49.000 người và tổng toàn bộ 20 xã nêu trên là 122.000 người. Người Tràng An là người Kinh, sống trong lòng di sản chủ yếu bằng nghề trồng trọt và dịch vụ du lịch.

Trong phạm vi quần thể danh thắng Tràng An có một số làng nghề tiêu biểu của Ninh Bình như nghề thêu ở xã Ninh Hải, nghề chế tác đá mỹ nghệ ở xã Ninh Vân, nghề xây dựng ở xã Trường Yên. Người Tràng An ngày nay được coi là hậu duệ của những cư dân cổ của nền văn hóa Tràng An, vốn là nền văn hóa cổ nhất ở Việt Nam.

Di sản thiên nhiên thế giới
Quần thể danh thắng Tràng An có giá trị nổi bật toàn cầu với 2 tiêu chí VII và VIII của một di sản thiên nhiên thế giới.

Vẻ đẹp nổi bật toàn cầu
Tràng An là một trong những nơi có cảnh quan tháp karst đẹp và quyến rũ nhất trên thế giới. Phủ lên cảnh quan là thảm rừng và các tháp dạng nón hùng vĩ cao 200m, với các hố trũng hẹp khép kín, bao quanh bởi các sống núi nối liền nhau, các đầm lầy thông nhau qua hệ thống suối xuyên ngầm có chiều dài lên tới 1 km. Vẻ hài hòa của đá, sông nước, rừng cây và bầu trời ở Tràng An tạo nên một thế giới tự nhiên sống động đầy quyến rũ. Đó là nơi rất đặc biệt, nơi văn hóa tiếp xúc với kỳ quan, bí ẩn và vẻ hùng vĩ của thế giới tự nhiên, và văn hóa cũng bị biến đổi bởi chính những điều đó.

Tràng An có thiên nhiên tươi đẹp với những ngọn núi, hang động huyền bí, sông nước thanh tĩnh, những di tích linh thiêng và những hệ động, thực vật phong phú, quý hiếm. Khu rừng văn hóa lịch sử môi trường Hoa Lư điển hình là một vùng cát-tơ đá vôi trồi lên giữa vùng đồng bằng ven biển tương đối bằng phẳng của Miền Bắc Việt Nam. Vùng đá vôi nổi lên này nằm xen kẽ với hàng loạt các khe suối có nước thường xuyên và các thung lũng ngập nước theo mùa. Độ cao tuyệt đối của vùng từ 10 đến 281 m. Thảm thực vật tự nhiên ở Hoa Lư là rừng trên núi đá vôi và rừng thường xanh trên đất thấp ở các thung lũng đan xen giữa các vùng đá vôi. Có khá nhiều hang động đẹp ở khu vực như: động Thiên Hà, động Vái Giời, động Tiên Cá, động Ba Cô, động Tiên, động Thủy Cung, hang Bụt, hang Sinh Dược... cùng với rừng núi và sông nước tạo nên những tuyến du lịch nổi tiếng như Tràng An, Tam Cốc - Bích Động. Có những con sông chảy qua vùng Tam Cốc và Tràng An để du khách có thể đi thăm khu vực này bằng thuyền.

Kiến tạo địa chất độc đáo
Tràng An minh chứng cho các giai đoạn cuối cùng của quá trình tiến hóa karst trong môi trường khí hậu nhiệt đới ẩm. Sự đa dạng địa chất địa mạo hiện diện tại Quần thể danh thắng Tràng An là kết quả từ các hoạt động địa chất liên tục qua hàng trăm triệu năm từ kỷ Trias đến Đệ Tứ. Trong suốt chính thời gian này, sự sụp đổ địa mạo và phân chia cao các khối núi Karst đá vôi trầm tích khổng lồ đã xảy ra ở đây. Chính những sự kiện địa chất này đã tạo ra những vùng núi hoang sơ và quyến rũ, các thung lũng trầm tích và các hố sụt mà cùng nhau đã có được kết quả trong sự đa dạng biểu mẫu, đại chất địa mạo, hang động và các hệ thống nước của Quần thể danh thắng Tràng An.

Tràng An có ý nghĩa lớn về khoa học là trong một cảnh quan, có mặt các dạng chuyển tiếp giữa núi đá vôi hình nón nối với nhau qua các đỉnh sắc cạnh và núi đá dạng tháp cổ điển đứng rời rạc trên các đồng bằng bồi tích, mỗi dạng địa hình đại diện cho các giai đoạn khác nhau trong quá trình tiến hóa địa mạo đang diễn ra trong chu trình xâm thực karst. Một loạt ngấn xâm thực tìm thấy trên vách đá, có liên quan đến các hang động, sàn ngấn sóng, trầm tích bãi biển và vỏ nhuyễn thể biển, hé lộ bằng chứng của các đợt biển tiến trước đây. Cùng với việc dịch chuyển nâng lên của khối núi, những đặc điểm này có thể quan sát ở độ cao khoảng 50m trên mực nước biển hiện tại. Có ít cảnh quan trên thế giới và không có khu vực karst nào tương ứng có thể cho những bằng chứng dao động mực nước biển diễn ra qua một giai đoạn địa chất dài và rõ ràng như ở Tràng An.

Di sản văn hóa thế giới
Quần thể danh thắng Tràng An có giá trị nổi bật toàn cầu với tiêu chí của một di sản văn hóa thế giới. Tràng An chứa đựng các bằng chứng cho thấy sự thích ứng của con người với các điều kiện biến đổi về địa lý và môi trường theo lịch sử trái đất.

Môi trường sống của người tiền sử
Tràng An là địa điểm nổi bật trong khu vực Đông Nam Á và có ý nghĩa trên phạm vi thế giới cho thấy cách mà người tiền sử tác động qua lại với cảnh quan tự nhiên và thích ứng với biến đổi to lớn về môi trường trải dài ít nhất 30.000 năm.

Trên 30 di tích khảo cổ học thời tiền sử, chủ yếu thuộc nền văn hóa Tràng An đã được phát hiện trong Quần thể danh thắng Tràng An. Kết quả nghiên cứu cho thấy cách người tiền sử thích nghi với biến cố lớn về môi trường, cảnh quan. ít nhất là từ khoảng 23.000 năm đến nay, một số nền văn hóa tiền sử đã tiến hóa liên tục ở khu vực này, từ thời đồ đá cũ qua thời đại Đá mới đến thời đại đồ Sắt và đồ Đồng như các nền văn hóa Tràng An, Hòa Bình, Đa Bút. Trong khoảng thời gian đó, khu vực này cũng đã trải qua một số lần dao động mực nước biển đáng kể. Trong điều kiện tự nhiên đặc biệt, hầu như chỉ có đá vôi là chất liệu đá duy nhất, người Tràng An đã biết sử dụng nó làm công cụ lao động ít nhất cho đến cách ngày nay khoảng 3.000 năm, trong quá trình đó đã nhận biết được rằng đá vôi đô-lô-mít thuộc loại chất liệu tốt nhất có thể có. Đồng thời với giai đoạn biển tiến lớn nhất cuối cùng (khoảng 7.000-4.000 năm trước) người tiền sử Tràng An đã biết tới nghệ thuật làm đồ gốm. Những chứng cứ sớm nhất được cho là tương đương với gốm Đa Bút (6.000 năm trước), nhưng thực tế đã được làm ra ở đây sớm hơn nhiều (khoảng 9.000 năm trước) và tiến hóa liên tục qua thời đại Kim khí đến tận sau này. Việc sử dụng đồ gốm từ sớm và liên tục ở Tràng An chứng tỏ rằng một trung tâm gốm sứ rất khác biệt so với nhiều trung tâm gốm sứ khác ở Việt Nam đã từng tồn tại ở đây. TS. Masanari Nishimura (Nhật Bản) qua nghiên cứu khảo cổ học tiền sử Quần thể danh thắng Tràng An đã khẳng định: Cách đây 5.000-6.000 năm trước, có một trận động đất lớn ở Tràng An và người Việt cổ ở Tràng An đã trải qua nhiều sự biến đổi của thiên nhiên để thích ứng và phát triển cho đến ngày nay, tạo nên một giá trị về một nền văn hóa Tràng An.

Lịch sử văn hóa lâu dài gắn bó chặt chẽ với quá trình tiến hóa địa chất của sơn khối núi đá vôi Tràng An vào giai đoạn cuối Pleitocene và Holocene. Tràng An là di sản văn hóa thế giới lâu dài và duy nhất về con người và ứng xử của con người đối với những thách thức, biến đổi và cơ hội qua hàng chục nghìn năm, đang mang lại các cách tiếp cận tiên phong trong việc tìm hiểu quá trình cư trú của con người và các chiến lược mới mà từ đó có thể áp dụng cho các mô hình kinh tế hiện đại, với mục đích tăng cường khả năng thích ứng trước những biến đổi môi trường sắp xảy ra trong thế giới ngày nay.

Kinh đô Hoa Lư của nước Đại Cồ Việt
Đến thế kỷ X ở thung lũng mở Hoa Lư, người Tràng An đã không ngừng phát triển bản sắc văn hóa của họ trong sự hòa hợp, chặt chẽ với cảnh quan thiên nhiên. Vị anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh sau khi dẹp loạn 12 sứ quân đã xây dựng Kinh đô Hoa Lư ở đây bằng cách đắp thành, nối liền những ngọn núi, khép kín thung lũng đá vôi để phục hưng văn hóa, mở ra ba triều đại đầu tiên của nền phong kiến độc lập Việt Nam: nhà Đinh, nhà Tiền Lê, nhà Hậu Lý với các dấu ấn lịch sử: thống nhất giang sơn, đánh Tống - dẹp Chiêm và phát tích quá trình định đô Hà Nội.

Đến thế kỷ XIII triều đại nhà Trần lại chọn vùng núi Tràng An để xây dựng hành cung Vũ Lâm với vai trò là một căn cứ quân sự để củng cố lực lượng góp phần chiến thắng quân Nguyên - Mông và là nơi các vua Trần xuất gia tu hành, mở mang phật giáo.

Khu rừng môi trường Hoa Lư ngày nay có hàng loạt các giá trị lịch sử, văn hoá và du lịch. Di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư hiện nay còn rất nhiều công trình kiến trúc đình, đền, chùa, phủ như: đền Vua Đinh Tiên Hoàng, đền Vua Lê Đại Hành, đền thờ Công chúa Phất Kim, chùa Nhất Trụ, phủ Vườn Thiên, chùa Kim Ngân, chùa Duyên Ninh, phủ Chợ, động Am Tiên, đình Yên Trạch, chùa Bà Ngô, động Liên Hoa, đền Trần, phủ Khống, phủ Đột, chùa Bái Đính, động Thiên Tôn, động Hoa Lư, đền thờ Đinh Bộ Lĩnh...

Cơ sở hạ tầng

Quy hoạch
Quần thể danh thắng Tràng An ngoài vẻ đẹp ngoại hạng còn là khu vực bảo vệ đặc biệt của Cố đô Hoa Lư, gắn liền với các giá trị lịch sử văn hóa của vùng đất cố đô Hoa Lư nên được đầu tư mở rộng để trở thành khu du lịch lớn. Chính phủ Việt Nam đã cho phép tỉnh Ninh Bình tiến hành khai quật, nạo hút bùn đất tạo đường giao thông thủy bộ và làm sáng tỏ các giá trị văn hóa, du lịch của danh thắng này. Danh thắng Tràng An gồm nhiều khu du lịch với tổng hợp các sản phẩm như du lịch lịch sử, văn hóa, tâm linh, lễ hội, khám phá cũng như nghỉ dưỡng, nghiên cứu khoa học... Đây là khu du lịch tầm cỡ và quy mô ở Việt Nam với tổng diện tích được quy hoạch lên tới 12000 ha.

Quần thể thắng Tràng An thuộc phạm vi quy hoạch mở rộng thành phố Ninh Bình, hướng tới trở thành một thành phố du lịch trọng điểm của Việt Nam.

Đường bộ
Quần thể danh thắng Tràng An được bao bọc bởi một hệ thống các tuyến đường quốc lộ liên vùng, khoảng cách từ một vị trí bất kỳ trong danh thắng đến quốc lộ gần nhất đều chưa đến 7 km theo đường chim bay.
Quốc lộ 38B chạy sát rìa phía bắc của khu vực bảo tồn Tràng An, qua cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính.
Quốc lộ 12B chạy gần rìa phía tây của di sản, song song với sông Bến Đang.
Quốc lộ 1 và tuyến đường tránh thành phố Ninh Bình đi gần rìa đông và nam vùng đệm di sản.
Đại lộ Tràng An nối từ thành phố Ninh Bình đi chùa Bái Đính, Cúc Phương xuyên qua vùng đệm di sản.
Đường nội bộ: chủ yếu là các tuyến đường thuộc khu vực Tam Cốc và cố đô Hoa Lư.

Đường thủy
Hệ thống sông ngòi ở Tràng An có nhiệm vụ điều hòa nước cho khu vực và là những tuyến du lịch đường sông của Ninh Bình.
Sông Sào Khê: chảy dọc trong lòng di sản, thông thủy với hệ thống các hồ đầm. Đây là tuyến đường du lịch chính của khu du lịch sinh thái Tràng An. Sông Sào Khê nối sông Hoàng Long với sông Vạc, là những phụ lưu của sông Đáy.
Sông Ngô Đồng: chạy nội vùng phía nam di sản, thuộc tuyến du lịch Tam Cốc. Sông rút nước từ các cánh đồng đổ vào sông Vạc.
Sông Bến Đang: là biên giới phía tây của danh thắng Tràng An, trên sông có tuyến du lịch động Thiên Hà, hang Bụt,...
Sông Tràng An: là tuyến du lịch đường sông nối di sản Tràng An với trung tâm thành phố Ninh Bình.
Sông Đền Vối: là tuyến du lịch Thung Nắng, thung Nham, vườn Chim.
Sông Hệ Dưỡng: là biên giới phía nam của di sản.
Sông Hoàng Long: là con sông lớn nhất sau sông Đáy, nằm ở phía bắc của di sản Tràng An.
Sông Chim nằm ở biên giới phía tây bắc của di sản, gần với quốc lộ 38B.
Sông Chanh là đường biên giới phía đông của di sản, sát với tuyến đường tránh thành phố Ninh Bình.

Các khu du lịch

Khu du lịch sinh thái Tràng An
Khu du lịch sinh thái Tràng An có trung tâm bến thuyền nằm bên đại lộ Tràng An, cách thành phố Ninh Bình 7 km. Tràng An gồm hệ thống các hang động, thung nước, rừng cây trên núi đá vôi và các di tích lịch sử gắn với kinh thành xưa của cố đô Hoa Lư. Nơi đây đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quan trọng của Việt Nam.

Ngoài ra, phim trường Kong: Đảo Đầu lâu được phục dựng tại xã Ninh Xuân với diện tích khoảng 10 hecta, gồm 36 túp lều chóp nhọn cùng sự tham gia của hơn 50 người đóng vai thổ dân, cùng các thuyền gỗ dài giống như thuyền mà thổ dân hay sử dụng. Đoàn làm phim cũng thiết kế các giá treo bằng tre như người dân vùng biển dùng để treo cá, phơi cá. Tất cả đều sử dụng vật liệu truyền thống như tre, nứa, gỗ... Một số mô hình như máy bay, súng của lính Mỹ trong phim cũng được phục dựng bên cạnh các bờ suối. Lối đi từ cổng vào phim trường được lát đá và có hàng chục người dân được hóa trang thành thổ dân đứng trước cổng và đi lại xung quanh.

Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động
Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động có trung tâm đón tiếp nằm cách Quốc lộ 1 2 km, cách thành phố Ninh Bình 7 km, cách thành phố Tam Điệp 9 km. Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động gồm nhiều tuyến tham quan du thuyền, đi xe đạp và đi bộ nối khoảng gần 20 điểm du lịch. Các tuyến chính của khu du lịch:
Các tuyến du thuyền gồm: Tuyến bến Văn Lâm - sông Ngô Đồng - Tam Cốc; Tuyến Xuyên thủy động (xuyên dưới Bích Động); Các điểm du lịch đi bộ, xe đạp và leo núi: Núi và chùa Bích Động; động Tiên; hang Múa; khu nhà cổ Cố Viên Lầu; đền Thái Vi - động Thiên Hương...

Khu di tích lịch sử cố đô Hoa Lư
Khu di tích lịch sử văn hoá Cố đô Hoa Lư với hệ thống núi non là bộ phận không thể tách rời của di sản thế giới kép Tràng An, được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt quan trọng với 47 di tích trong đó nổi bật là: Đền Vua Đinh Tiên Hoàng, lăng mộ Vua Đinh, đền thờ và lăng mộ Vua Lê Đại Hành, nhà bia tưởng niệm Vua Lý Thái Tổ, đền thờ Công chúa Phất Kim, đền thờ thần Quý Minh, phủ Khống, phủ Đột, động Hoa Lư, núi Mã Yên, bia Câu Dền, sông Sào Khê, phủ Đông Vương, phủ Vườn Thiên, hệ thống chùa cổ Hoa Lư...

Khu văn hóa tâm linh chùa Bái Đính
Chùa Bái Đính là một công trình kiến trúc phật giáo nổi tiếng nằm ở xã Gia Sinh, Gia Viễn, Ninh Bình. Khu văn hóa tâm linh núi chùa Bái Đính với chùa Bái Đính cổ (có đền thánh Nguyễn Minh Không, các hang động thờ Mẫu, thờ Phật, thờ Thần Cao Sơn…) và khu chùa Bái Đính lớn nhất Đông Nam Á với 5 toà lớn hội tụ nhiều kỷ lục châu Á và Việt Nam dọc theo sườn núi.

Khu du lịch sinh thái Thung Nham - Vườn chim

Khu du lịch sinh thái Thung Nham - Vườn chim trước đây là một tuyến du ngoạn sinh thái bằng thuyền Linh Cốc - Hải Nham thuộc khu du lịch Tam Cốc – Bích Động. Hiện nay nơi đây đã được đầu tư trở thành một khu du lịch sinh thái mới nằm tại thôn Hải Nham, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, cách chùa Bích Động khoảng 1000m về phía Tây.

Điểm dừng chân đầu tiên trong tuyến du lịch Vườn Chim Thung Nham là động Vái Giời. Từ dưới chân núi du khách đi lên 439 bậc đá sẽ tới cửa Động. Động Vái Giời rộng khoảng 5000 m2, được chia làm 3 tầng riêng biệt: tầng Địa Ngục, tầng Trần Gian và tầng Thiên Đường. Xuống tầng Địa Ngục xem những nhũ đá với nhiều hình thù kỳ dị khác nhau tùy theo trí tưởng tượng của mỗi người, các khối nhũ đá được ánh sáng từ cửa hang chiếu vào lấp lánh. Tầng Trần Gian bằng phẳng hơn được nối với Tầng Thiên Đường bằng những bậc thang nhân tạo. Tầng Thiên Đường nằm trên cao nhất, nhìn ra một không gian rộng mở của Ninh Bình như bầu trời, cánh đồng lúa và những ngọn núi phía xa xa.

Động Ba Cô gắn với truyền thuyết xưa kia khi vua Đinh Tiên Hoàng bị đầu độc, ba cô gái đã vào động để lấy nước cứu Vua nhưng không may bị hổ bắt. Để tưởng nhớ tới ba cô gái, người dân nơi đây đã đắp một ngôi mộ và đặt tên động là động Ba Cô.

Động Tiên Cá: Động dài hơn 1500m có hệ thống nhũ đá muôn hình vạn trạng. Trải qua hàng triệu năm thiên nhiên kiến tạo, nơi đây còn lưu truyền lại một câu chuyện về một nàng Tiên Cá hóa đá. Nhũ đá trong lòng động như những bức tranh nghệ thuật tinh xảo của tạo hóa.

Động Thủy Cung: Với chiều dài 700m bên cạnh là hệ thống nhũ đá huyền ảo được ví như một cung điện ở dưới nước vô cùng nguy nga và tráng lệ.

Hang Bụt: Hang Bụt toạ lạc giữa lòng núi Tướng, trong khu rừng đặc dụng Hoa Lư thuộc thôn Đồng Tâm, xã Sơn Hà, Nho Quan. Hang Bụt hiện dài gần 500 m, lòng hang rất rộng và có nhiều nhũ đá với hình thù kỳ lạ. Nằm chính giữa hang là một tấm nhũ đá cao 1,5 m rộng 2 m có hình thù giống như một ông bụt hiện ra. Đến với Hang Bụt, du khách được đi thuyền chèo tay, ngoạn cảnh thiên nhiên hoang sơ, kỳ bí của núi rừng sông nước. Trong lòng hang nhiều vòm xoáy lạ mắt kích thích trí tưởng tượng du khách.

Vườn Chim: Vượt qua các hang thuyền sẽ đưa du khách đi đến vườn Chim. Trước mắt du khách là một vùng trời mây non nước trùng điệp, với những hàng cây mọc thẳng hàng ở trên mặt nước, và hàng ngàn, hàng vạn con chim ríu rít bay về đậu trên những cành cây trắng xoá. Một điều thú vị nữa là du khách sẽ được thăm một quả đồi với rất nhiều hoa trái, mùa nào thức nấy hương thơm ngây ngất và còn một điều độc đáo hơn đó là cây Duối nghìn năm tuổi. Nơi đây chắc chắn sẽ làm hài lòng du khách.

Khu du lịch Thung Nắng
Khu du lịch Thung Nắng thuộc địa phận xã Ninh Hải. Từ bến thuyền Tam Cốc, Du khách đi khoảng hơn 500 mét đường bộ là đến bến thuyền Thạch Bích để đi thung Nắng. Vượt qua một quãng đường thủy với hai bên là đồng lúa rì rào, núi non trùng điệp, qua đền Vối. Tiếp tục hành trình, du khách thăm thung nắng với một vùng trời mây, non nước bao bọc xung quanh. Với khoảng 3 km đường thủy đi bằng thuyền du khách sẽ đến với nhiều huyền thoại như núi Ba Dọi, Núi Cóc, núi Măng, núi Vàng… Thuyền đưa du khách qua hang Thung Nắng dài khoảng 100 m là đền Thoong Nắng. Đền được xây dựng trong một không gian tĩnh lặng, lưng Đền dựa vào thế núi linh thiêng là nơi thờ Chúa thượng ngàn. Sau khi thăm Thung Nắng xong trên đường quay ra tới bến Cây Gạo du khách tới thăm đền Vối. Đền Vối có cách đây hàng trăm năm, được xây dựng bằng đá, với các đồ thờ bằng đá được chạm khắc công phu, tỉ mỉ. Đền Vối có từ thời nhà Lê thờ ông Lý Đông Hải là quan chấn trạch sơn lâm.

Thung Nắng thuộc thôn Đam Khê, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư. Đường vào Thung Nắng phải đi bằng thuyền khoảng 3 km. Hai bên đường đi có nhiều cỏ lác, lau sậy. Bên dưới làn nước mát trong veo là hệ động vật phong phú, sinh động. Môi trường sinh thái ở Thung Nắng vẫn giữ được nét hoang sơ. Khách du lịch thực sự được nghỉ ngơi thư giãn và có cảm giác thoải mái giữa một không gian yên tĩnh, dễ chịu.

Khi thuyền đưa vào hang, Du khách sẽ cảm thấy mát lạnh vì trần hang rất thấp, các nhũ đá rủ xuống với muôn hình muôn vẻ khác nhau. Trước cửa hang là những bụi cây lau sậy um tùm. Tại đây du khách có thể neo đậu thuyền để nghỉ ngơi, chụp ảnh và ngắm nhìn cảnh đẹp. Cả một vùng chiêm trũng rộng lớn vẫn giữ được nét nguyên sơ mà thiên nhiên đã hình thành. Vào thời gian buổi chiều, những đàn cò trắng bay về đậu kín cả vùng đất ngập nước tạo nên một nét hấp dẫn đặc trưng của thung Nắng. Thung Nắng được kết nối theo tuyến du lịch: Thạch Bích – Thung Nắng - Đền Vối – Hang Thung Nắng - Đền Thung Nắng – Thung Nắng trong – Thung Nham – Rừng nguyên sinh – Hang Bụt – vườn chim – Hang Ghé – Hang Chùa.

Khu du lịch Động Thiên Hà
Động Thiên Hà nằm trong dải núi Tướng với độ cao gần 200m là một phần của bức tường thành thiên nhiên vững chắc bao bọc, bảo vệ phía tây nam kinh đô Hoa Lư thế kỷ thứ X, gắn liền với những địa danh lịch sử, văn hoá như Bến thuyền Nhà Lê, Núi Phật Đầu Sơn, Thửa Ruộng Đấu Lính...

Từ làng Đồng Tâm, xã Sơn Hà, Nho Quan, du khách xuống thuyền trên dòng sông Bến Đang rồi đi vào con kênh nhỏ có chiều dài chừng 1 km xen giữa cánh đồng quê. Du khách tiếp tục bộ hành trên con đường đá dài 500m ven chân núi Tướng để tới cửa động. Động có chiều dài 700m bao gồm động khô dài 200m và động nước dài 500m. Những hình dáng do đá núi tạo ra được gọi tên như: đây là chú Cáo Lỗ đang chén mồi, kia là Voi phục, Hổ rình mồi, khỉ leo cây… cao hơn có khám thờ với hình ảnh Đức Phật, thầy Đường Tăng đang tụng kinh cầu an cho các đồ đệ... tất cả đều gợi trí tò mò, khám phá của du khách.

Khu du lịch Hang Múa
Thuộc địa phận thôn Khê Hạ, xã Ninh Xuân. Đây là khu du lịch nhân tạo với các dịch vụ như leo núi, nghỉ ngơi cuối tuần và hội nghị.

Điểm nhấn của địa điểm du lịch này ngoài phong cảnh tuyệt đẹp chính là con đường dẫn lên đỉnh núi Múa được xây dựng mô phỏng theo kiến trúc Vạn Lý Trường Thành với gần 500 bậc thang đá. Từ đỉnh núi Múa, du khách có thể chiêm ngưỡng toàn bộ cảnh đẹp của khu Tam Cốc, danh thắng nổi tiếng ở Ninh Bình. Theo truyền thuyết, vua Trần khi về vùng Hoa Lư lập Am Thái Vi thường tới đây để nghe các mỹ nữ, cung tần múa hát. Vì vậy, nơi đây được đặt tên là Hang Múa.

Hang Múa nằm dưới chân núi Múa trong quần thể khu du lịch sinh thái thuộc địa phận thôn Khê Đầu Hạ, xã Ninh Xuân, Hoa Lư, Ninh Bình. Để đến đây, bạn có thể đi theo Quốc lộ 1 tới thành phố Ninh Bình và rẽ vào Tràng An hoặc Tam Cốc sẽ thấy biển chỉ vào khu du lịch Hang Múa. Nơi đây được mệnh danh là "nàng thơ của Tam Cốc" hay "Vạn lý trường thành của Việt Nam" với khung cảnh hùng vĩ của những đỉnh núi, một chút thơ mộng của những cánh đồng lúa chín vàng hay những ngọn tháp đầy ma mị trên đỉnh núi.

Khu du lịch hành cung Vũ Lâm
Hành cung Vũ Lâm là một căn cứ quân sự thời Trần, thuộc vùng núi phía nam quần thể di sản thế giới Tràng An. Đây từng là nơi các vua đầu nhà Trần lập căn cứ địa để củng cố lực lượng, phản công giải phóng Đại Việt trong cuộc kháng chiến đánh tan quân xâm lược Nguyên Mông lần thứ hai. Nơi đây còn gắn với sự kiện các vua Trần xuất gia tu hành, mở mang phật giáo. Hiện nay, khu vực di tích hành cung Vũ Lâm đã được phục dựng và đưa vào phục vụ du lịch cùng với bối cảnh phim trường King Kong.

Các di tích ở Tràng An
Trước khi các di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư, Danh thắng Tràng An-Tam Cốc-Bích Động được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt thì khu vực Tràng An đã có rất nhiều di tích được xếp hạng. Hệ thống di tích này nằm chủ yếu ở các khu vực đông dân cư trong quần thể Tràng An:

Di tích quốc gia đặc biệt

Bao gồm hệ thống hang động Tràng An ở Nho Quan, Hoa Lư, Gia Viễn; Khu vực núi đá Trường Yên và các điểm di tích cụ thể như: đền Đinh - Lê, Hang Muối, Hang Quàn, Núi Chùa Am, Chùa Nhất Trụ, Động Am Tiên, Đình Yên Trạch, Chùa Kim Ngân, Phủ Đông Vương, Phủ Vườn Thiên, Đền thờ Công chúa Phất Kim, Bia Cửa Đông, Lăng vua Đinh và lăng vua Lê, Tam Cốc, Đền Thái Vi, Động và chùa Bích Động.
Di tích quốc gia
Đền Kê Thượng, Kê Hạ, Miếu Sơn, Chùa và động Bàn Long, Chùa và động Hoa Sơn, Đình Ngô Khê Hạ, Động Thiên Tôn, Núi chùa Bái Đính, Những địa điểm của khu căn cứ cách mạng Quỳnh Lưu, Khu Trũng, Đồng Báng, Khu vực núi Kiếp Lĩnh.
Di tích cấp tỉnh
Chùa Duyên Ninh, Chùa Bà Ngô, Nhà thờ Hàn Giang Hầu, Nhà thờ Dương Đức Vĩnh, Đền thờ Quý Minh Đại Vương và hang Đền,
Nhà thờ Nguyễn Tử Tương, Đình Các, Đình làng Yên Thành, Đình Sen thôn Hành Cung, Đình và chùa làng Chàng, Đền Thượng, đền Hạ thôn Thái Sơn, Đình Quang Hiển, Đền thờ Đức Thánh Trần, Đền và miếu làng Bãi Trữ, Đền và chùa Khả Lương, Đình Đông Khê.
Di tích khảo cổ
Các di tích khảo cổ hang động ở Tràng An phân bố với mật độ cao và chia thành 5 nhóm, mỗi nhóm từ 4-6 di tích gồm:
Nhóm hang Bói nằm ở khu trung tâm khối đá vôi Tràng An có diện tích khoảng 3 km2, tiêu biểu là hang Bói, hang Trống, hang Mòi.
Nhóm mái đá Vàng nằm ở khu trung tâm khối đá vôi Tràng An có diện tích khoảng 4 km2, tiêu biểu là Mái đá ông Hay, Mái đá Chợ và Mái đá Vàng.
Nhóm thung Bình nằm ở rìa phía tây khối đá vôi Tràng An trên diện tích khoảng 2 km2, tiêu biểu là 4 hang ở núi thung Bình và hang Chùa.
Nhóm mái đá Ốc nằm ở rìa tây nam khối đá vôi Tràng An trên diện tích khoảng 3 km2, tiêu biểu là mái đá Ốc, núi Tướng 1,2, mái đá Ốc 2 và hang Vàng.
Nhóm hang Áng Nồi nằm ở phía bắc khu di sản trên diện tích khoảng 4 km2, tiêu biểu là các hang Áng Nồi, hang Ông Mi và hang Son.

Di sản thế giới kép đầu tiên ở Việt Nam

Tiêu chí nổi bật toàn cầu
Quần thể di sản thế giới Tràng An đáp ứng 2 tiêu chuẩn di sản thiên nhiên thế giới và 1 tiêu chuẩn di sản văn hóa thế giới:

Tiêu chí 7 về thẩm mỹ: "Di sản chứa đựng các hiện tượng thiên nhiên siêu việt hay khu vực có vẻ đẹp thiên nhiên khác thường và tầm quan trọng thẩm mỹ". Cảnh quan ngoạn mục của Quần thể danh thắng Tràng An là kết quả của các quá trình địa chất địa mạo, thay đổi khí hậu và các môi trường phát triển liên tục qua hàng trăm triệu năm.
Tiêu chí 8 về địa chất: "Di sản là những ví dụ nổi bật đại diện cho những giai đoạn quan trọng của lịch sử trái đất, bao gồm cả việc ghi chép lại cuộc sống, các quá trình địa chất lớn đang tiếp diễn trong sự phát triển của các địa mạo, hay những đặc điểm địa chấn và địa hình lớn". Sự đa dạng địa chất địa mạo hiện diện tại Quần thể danh thắng Tràng An là kết quả từ các hoạt động địa chất liên tục qua hàng trăm triệu năm từ kỷ Trias đến Đệ Tứ. Trong suốt chính thời gian này, sự sụp đổ địa mạo và phân chia cao các khối núi Karst đá vôi trầm tích khổng lồ đã sảy ra ở đây. Chính những sự kiện địa chất này đã tạo ra những vùng núi quyến rũ, các thung lũng trầm tích và các hố sụt mà cùng nhau đã có được kết quả trong sự đa dạng biểu mẫu, đại chất địa mạo, hang động và các hệ thống nước của Quần thể danh thắng Tràng An.
Tiêu chí 5 về văn hóa: "Di sản là một ví dụ nổi bật về một kiểu định cư truyền thống của con người hoặc một phương pháp sử dụng đất truyền thống, đại diện cho một nền văn hoá (hoặc các nền văn hoá), nhất là khi nó trở nên dễ bị tổn thương dưới tác động của những biến động không thể đảo ngược được". Tràng An là một địa điểm mang ý nghĩa quốc tế cho việc trình bày và hiểu biết về cách thức rằng những người cổ đại đã có sự liên kết với cảnh quan thiên nhiên và áp dụng cho những thay đổi chính trong môi trường, qua hàng ngàn năm của kỷ Holocen giữa 23000 năm đến các thời kỳ cận đại, và trong sự đặc trưng trong suốt thời kỳ tăng lên các mực nước biển rộng khắp thế giới hậu Pleistocen như một sự ấm lên toàn cầu và tan chảy băng liên tục, ngập lụt nhiều khu vực ven biển và đất thấp được biết đến là Sự xâm thực Flandrian.

Như vậy, khu danh thắng Tràng An hiện là di sản thế giới hỗn hợp đầu tiên ở Việt Nam, di sản thiên nhiên thế giới thứ ba của Việt Nam sau vịnh Hạ Long và vườn quốc gia Phong Nha đồng thời cũng là di sản văn hóa thế giới thứ 6 ở Việt Nam. Tức Tràng An đồng thời là một di sản văn hóa - thiên nhiên thế giới.

Quá trình đề cử di sản thế giới
Bắt đầu từ năm 2003, Quần thể danh thắng Tràng An đã gây sự chú ý đặc biệt của các nhà khoa học bởi giá trị nổi bật về cảnh quan sinh thái và kiến tạo địa chất, kể từ đó nhiều hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị liên tục diễn ra:
Ngày 22/3/2004, Chính phủ Việt Nam có văn bản số 365/CP-KTTH, đồng ý để tỉnh Ninh Bình xây dựng Khu du lịch Tràng An, thuộc quần thể di tích - danh thắng cố đô Hoa Lư. Sau nhiều lần điều chỉnh quy mô dự án, ngày 18/11/05 UBND tỉnh Ninh Bình ra quyết định số 2570/QĐ-UB về việc phê duyệt quy hoạch xây dựng khu du lịch Tràng An.
Ngày 17/10/2008, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Ninh Bình, Hội Di sản Văn hoá Việt Nam đã tổ chức hội thảo khoa học về "Giá trị di sản văn hoá Cố đô Hoa Lư và khu du lịch Tràng An" nhằm tiến tới đề nghị UNESCO công nhận Cố đô Hoa Lư là di sản văn hóa thế giới và khu du lịch sinh thái Tràng An là di sản thiên nhiên thế giới.
Ngày 21/8/2011, tỉnh Ninh Bình đã tổ chức đón đoàn đại biểu UNESCO tham dự đại hội về thăm quần thể hang động Tràng An - chùa Bái Đính và cố đô Hoa Lư
Ngày 18/10/2011, Chính phủ Việt Nam đã chính thức đồng ý lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận quần thể danh thắng Tràng An (gồm cả rừng đặc dụng Hoa Lư, Tam Cốc và Cố đô Hoa Lư) là di sản thế giới. Việc đề cử danh sách lập hồ sơ đề trình UNESCO công nhận Tràng An là di sản thế giới được Bộ Văn hóa thể thao và du lịch đề nghị trên cơ sở đề xuất kiến nghị của lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình; ý kiến đồng thuận của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Vụ Văn hóa đối ngoại và UNESCO, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam.
Ngày 10/05/2012, cả ba khu vực hang động Tràng An - Tam Cốc - Bích Động - cố đô Hoa Lư đều được thủ tướng chính phủ Việt Nam xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
Ngày 24-25/7/12, tại Ninh Bình đã diễn ra "Hội thảo xác định giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể danh thắng Tràng An". Trên cơ sở các nghiên cứu khoa học và ý kiến của các chuyên gia trong nước và quốc tế, Việt Nam chọn xây dựng hồ sơ di sản Quần thể danh thắng Tràng An theo tiêu chí hỗn hợp là tiêu chí 7, 8 và 5, có tham vấn tiêu chí 3.
Ngày 30/9/2012 Hồ sơ đề cử quần thể danh thắng Tràng An là di sản thế giới kép đã được gửi tới UNESCO.
Ngày 23/6/2014, tại Doha, thủ đô Qatar, Quần thể danh thắng Tràng An chính thức trở thành di sản thế giới kép đầu tiên ở Việt Nam với việc đáp ứng cả hai tiêu chí nổi bật về văn hóa và thiên nhiên.

Bảo tồn và phát huy giá trị
Quần thể danh thắng Tràng An được ghi danh di sản thế giới kép là một sự kiện đặc biệt, có ý nghĩa quan trọng với Việt Nam nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng. Đây là một thành công của Việt Nam trong ngoại giao văn hóa, bởi lần đầu tiên đất nước có một di sản thế giới hỗn hợp cả văn hóa và tự nhiên. Sự khẳng định này góp phần làm giàu kho tàng di sản văn hóa Việt Nam và thế giới, góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam.

Phát triển du lịch
Về lĩnh vực kinh tế, Quần thể danh thắng Tràng An trở thành di sản thế giới, nhiều người đã ví đó là "con gà đẻ trứng vàng". Ngành kinh tế du lịch của Ninh Bình sau sự kiện này dự kiến có bước phát triển mới, góp phần tăng tỷ trọng dịch vụ trong cơ cấu GDP. Về mặt xã hội, sẽ giải quyết được việc làm cho nhiều lao động phục vụ tham quan, du lịch, làm dịch vụ cho khu vực di sản thế giới. Sự kiện Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên, văn hóa thế giới là dấu ấn đậm nét, không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực của Ninh Bình trong việc gìn giữ, bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, thiên nhiên, văn hóa mà còn mở ra rất nhiều cơ hội để tỉnh này phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Năm 2015, theo công bố của Cục Di sản văn hóa về số lượng khách tham quan các điểm du lịch Việt Nam, Quần thể danh thắng Tràng An là khu du lịch dẫn đầu khi đón hơn 5 triệu lượt khách, bỏ xa các địa danh tiếp theo là vịnh Hạ Long đón trên 2,5 triệu lượt khách, cố đô Huế đứng thứ ba với hơn 2 triệu lượt khách, phố cổ Hội An đón khoảng 1,1 triệu lượt khách; Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đón khoảng 740.000 lượt khách.

Năm 2019, lượng khách du lịch quốc tế, trong nước tới tham quan 8 di sản thế giới tại Việt Nam tăng mạnh so với năm 2018. Trong đó, Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) tiếp tục dẫn đầu khi đón 6.327.488 lượt khách; Khu phố cổ Hội An đón 5.35 triệu lượt khách; Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) đã đón 4.4 triệu khách; Cố đô Huế đón 3.328.424 khách; Vường Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình) đón 921 nghìn lượt khách; Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội đón 461.715 lượt khách; Khu Di tích Mỹ Sơn đón 419.000 khách; Thành nhà Hồ (Thanh Hóa) đón 126.660 khách...

Bảo tồn di sản
Ngay sau khi Tràng An được công nhận di sản thế giới, Ninh Bình đã xây dựng và ban hành kế hoạch quản lý di sản theo hướng dẫn của UNESCO, trong đó xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ bảo tồn, phân vùng khu vực quản lý và bảo tồn, các giá trị cần bảo tồn, các kế hoạch bảo tồn và phát triển hàng năm, đồng thời nêu rõ vai trò, trách nhiệm của Ban quản lý, các Sở, ngành, chính quyền địa phương các doanh nghiệp và toàn dân trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Ninh Bình cũng phối hợp với Bộ Xây dựng và Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch bổ sung và hoàn thiện Quy hoạch tổng thể Tràng An trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào năm 2016.

Ngày 22 tháng 10 năm 2018, Tỉnh Ninh Bình đã ban hành Quyết định 28/2018/QĐ-UBND Về việc ban hành Quy chế quản lý, phát huy giá trị dị sản văn hóa Quần thể danh thắng Tràng An (đồng thời bãi bỏ các quyết định: số 26/2015/QĐ-UBND và số 35/2015/QĐ-UBND đã ban hành về Quy chế quản lý và bảo vệ các di tích khảo cổ học, di sản địa chất, cảnh quan di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới quần thể Danh thắng Tràng An).

Ban quản lý danh thắng Tràng An
Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND tỉnh Ninh Bình, được thành lập theo Quyết định 150/QĐ-UBND ngày 15/3/2012 của UBND tỉnh Ninh Bình và Quyết định số 06/2012/QĐ-UBND Ngày 10/4/2012 của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và biên chế của Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An. Theo đó Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An là đơn vị sự nghiệp đảm bảo một phần kinh phí hoạt động, trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình có chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh quản lý, bảo tồn, tôn tạo, khai thác và phát huy giá trị Quần thể danh thắng Tràng An gồm: Khu du lịch sinh thái Tràng An, Khu di tích lịch sử văn hoá Cố đô Hoa Lư, Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động và phần rừng đặc dụng Hoa Lư tiếp giáp Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, trên địa bàn huyện Hoa Lư, huyện Gia Viễn, huyện Nho Quan, thành phố Tam Điệp và thành phố Ninh Bình.

Trung tâm bảo tồn di tích Lịch sử - Văn hoá Cố đô Hoa Lư (đổi tên từ Ban Quản lý di tích lịch sử - văn hoá Cố đô Hoa Lư) là đơn vị hạch toán báo sổ. Giám đốc Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An căn cứ quy định pháp luật hiện hành quy định nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể cho Trung tâm và chỉ đạo tổ chức thực hiện. Khi được giao bổ sung nhiệm vụ, Giám đốc Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An thống nhất với Giám đốc Sở Nội vụ trình UBND tỉnh Ninh Bình và cấp có thẩm quyền thành lập thêm các đơn vị trực thuộc.

Ban quản lý hiện có trụ sở làm việc tại trung tâm thành phố Ninh Bình, cạnh chân núi Kỳ Lân.

Lễ hội Tràng An

Các lễ hội được mở hàng năm trong quần thể di sản thế giới Tràng An tiêu biểu nhất phải kể tới 3 lễ hội lớn nhất ở Ninh Bình hiện nay là lễ hội Hoa Lư, lễ hội Tràng An và lễ hội chùa Bái Đính.

Lễ hội chùa Bái Đính là một lễ hội xuân, diễn ra từ chiều ngày mùng 1 tết, khai mạc ngày mùng 6 tết và kéo dài đến hết tháng 3, khởi đầu cho những lễ hội hành hương về vùng đất cố đô Hoa Lư tỉnh Ninh Bình. Lễ hội chùa Bái Đính gồm các nghi thức thắp hương thờ Phật, tưởng nhớ công đức Thánh Nguyễn Minh Không, lễ tế thần Cao Sơn và chầu thánh Mẫu Thượng Ngàn. Lễ hội chùa Bái Đính bắt đầu bằng nghi thức rước kiệu mang bài vị thờ Thần Cao Sơn, Đức Thánh Nguyễn và Bà chúa Thượng Ngàn từ khu chùa cổ ra khu chùa mới để tiến hành phần hội. Phần hội chùa Bái Đính gồm có các trò chơi dân gian, thăm thú hang động, vãn cảnh chùa, thưởng thức nghệ thuật hát Chèo, Xẩm đất Cố đô. Phần sân khấu hóa thường do Nhà hát Chèo Ninh Bình đảm nhiệm có tái hiện lễ đăng đàn xã tắc của Đinh Tiên Hoàng Đế và lễ tế cờ của Vua Quang Trung trên núi Đính trước giờ xung trận. Lễ hội chùa Bái Đính vừa có sự sùng bái tự nhiên, vừa thể hiện tín ngưỡng đạo Phật, đạo Mẫu lại có cả Nho giáo.

Lễ hội Hoa Lư là một lễ hội cổ truyền diễn ra hàng năm để tôn vinh vị anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh cùng quần thần đã xây dựng kinh đô Hoa Lư, lập ra nhà nước Đại Cồ Việt và mở đầu thời kỳ độc lập, thống nhất lâu dài của người Việt suốt các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần. Lễ hội Hoa Lư đã được xếp hạng là di sản văn hóa cấp quốc gia và đang được đề nghị nâng tầm tổ chức lễ hội theo nghi thức cấp nhà nước. Lễ hội Hoa Lư là lễ hội đã có lịch sử lâu đời, phản ánh đậm nét, sinh động về cuộc đời, thân thế và sự nghiệp của đức vua Đinh Tiên Hoàng và lịch sử Việt Nam qua ba triều đại Đinh, Lê, Lý. Lễ hội Hoa Lư xưa được các vương triều phong kiến tổ chức trang trọng ở cấp Nhà nước. Hiện nay, lễ hội Hoa Lư vẫn là lễ hội có tầm ảnh hưởng lớn, bảo lưu được những yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian đặc sắc và đang hướng tới nâng cấp thành quốc lễ.

Lễ hội Tràng An diễn ra trong 3 ngày, từ 17 đến 19/3 âm lịch hàng năm để tôn vinh 2 vị thần Quý Minh và Cao Sơn trấn trạch Hoa Lư tứ trấn và các vua đầu nhà Trần đã lập ra hành cung Vũ Lâm. Phần lễ với nhiều nghi thức truyền thống được diễn ra trên sông như: rước nước, rước kiệu và rồng để tỏ lòng tri ân các bậc tiền nhân có công giữ yên bờ cõi, bảo vệ giang sơn. Các đoàn rước đi thành đoàn trên những chiếc thuyền, khởi đầu từ bến thuyền Tràng An đoàn đi dọc theo dòng sông Sào Khê rước nước qua hành cung Vũ Lâm, đền Cao Sơn vào đền Suối Tiên và thực hiện các lễ tế tại đây. Lễ hội Tràng An trải qua hành trình trên sông nước qua các hang động hàng nghìn năm kiến tạo địa chất như: Hang Mây dài hơn 1 km, hang Vạng, hang Đại La, hang Vân và các điểm di tích lịch sử đền Trình, đền suối Tiên, phim trường Kong: Skull Island, hành cung Vũ Lâm. Phần hội là biểu diễn các tiết mục văn nghệ đặc sắc, các trò chơi dân gian ở hai bên dòng sông trong suốt hành trình rước.

Ngoài ra, trong quần thể di sản thế giới Tràng An còn các lễ hội khác như Lễ hội đền Trần, Lễ hội đền Thái Vi,...

Xem thêm
Các khu du lịch thuộc quần thể danh thắng Tràng An
 Khu du lịch thắng cảnh văn hoá Tam Cốc - Bích Động
 Khu du lịch sinh thái Thung Nham
 Khu du lịch sinh thái Tràng An
 Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư
 Chùa Bái Đính
 Các điểm du lịch: động Thiên Hà, Cố Viên Lầu, Hành cung Vũ Lâm...
 Di tích ở Ninh Bình và du lịch Ninh Bình

Chú thích

Liên kết ngoài

Trang An Scenic Landscape Complex
Quần thể danh thắng Tràng An: Di sản kép đầu tiên
Tràng An trở thành di sản thế giới 'kép'
Cảnh sơn thủy hữu tình của di sản thế giới Tràng An

Di tích Cố đô Hoa Lư
Khu du lịch Việt Nam
Nhà Đinh


title: Boku wa Tomodachi ga Sukunai

text:
{{Infobox animanga/Anime
| type = tv series
| director = Saitō Hisashi
| producer =
| writer = Urahata Tatsuhiko
| music = Tom-H@ck
| studio = AIC Build
| licensor =   Funimation Entertainment Muse Communication
| network = TBS, MBS
| first = 7 tháng 10 năm 2011
| last = 23 tháng 12 năm 2011
| episodes = 12
| episode_list =
}}

Boku wa Tomodachi ga Sukunai (僕は友達が少ない, ぼくはともだちがすくない) còn được biết với tên Haganai (はがない) là loạt light novel được viết bởi Hirasaka Yomi và minh họa bởi Buriki. Media Factory đã phát hành loạt tiểu thuyết này thành từng tập từ ngày 25 tháng 8 năm 2009 đến ngày 26 tháng 8 năm 2015. Cốt truyện xoay quanh Hasegawa Kodaka một sinh trung học vừa chuyển trường đến học viện St. Chronica, anh khó kết bạn với những người xung quanh vì trông anh lúc nào cũng nguy hiểm với ánh mắt luôn dữ tợn dù anh hoàn toàn bình thường. Kodaka vô tình gặp một cô gái cũng không có nhiều bạn và cô đã quyết định cùng anh lập nên một câu lạc bộ để có thể kết bạn được nhiều hơn. Tuy nhiên câu lạc bộ này sau đó đã thu hút những thành viên cũng lập dị không kém vào tham gia.

Hai chuyển thể manga đã được thực hiện. Loạt đầu tiên với tên giữ nguyên được thực hiện bởi Itachi và đăng trên tạp chí Monthly Comic Alive của Media Factory từ ngày 21 tháng 8 năm 2009. Media Factory sau đó đã tổng hợp các chương lại để phát hành thành các tankōbon. Loạt manga thứ hai có tựa Boku wa Tomodachi ga Sukunai+ do Harukawa Misaki viết và Taguchi Shōichi minh họa có một cốt truyện khác với cùng các nhân vật trong bộ tiểu thuyết nhưng hướng phát triển cốt truyện lại đi theo hướng khác. Loạt manga thứ hai đã đăng trên tạp chí Jump Square của Shueisha từ năm 2010. Chuyển thể anime cũng đã được AIC thực hiện và đã phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 07 tháng 10 đến ngày 23 tháng 12 năm 2011. Namco Bandai đã thực hiện chuyển thể trò chơi điện tử có tựa Boku wa Tomodachi ga Sukunai Portable và phát hành vào ngày 23 tháng 2 năm 2012.

Sơ lược cốt truyện
Hirasaka là thành viên trong Câu lạc bộ Light Novel (ラ ノ ベ, Ranobe-bu), bộ truyện bao gồm những câu chuyện ngắn về cuộc sống hàng ngày. Khi phát triển Boku wa Tomodachi ga Sukunai, hay gọi tắt là Haganai, Hirasaka đối chiếu các nhân vật chính là đối lập của những người trong Câu lạc bộ Light Novel có mối quan hệ tốt để bắt đầu. Hirasaka đã thu hút những ảnh hưởng từ trải nghiệm cá nhân: "Cuốn tiểu thuyết này là một câu chuyện về bản thân tôi cũng có ít bạn bè, kỹ năng giao tiếp kém, suy nghĩ tiêu cực, thiếu kinh nghiệm sống và thói quen ảo tưởng vô dụng." Hirasaka cũng coi bối cảnh của những câu chuyện là ít hạn chế hơn. Bộ phim được đạo diễn bởi Hisashi Saito, người trước đây đã từng đạo diễn bộ phim hài lãng mạn dành cho người hâm mộ Heaven's Lost Property. [1] Hirasaka lưu ý rằng vai diễn của Itachi trong các nhân vật trong truyện tranh là "tất cả đều dễ thương" và "khuôn mặt của họ tràn đầy sức sống", đặc biệt là biểu cảm của các nữ anh hùng Yozora và Sena.

Truyền thông

Light novel
Loạt light novel Boku wa Tomodachi ga Sukunai được viết bởi Hirasaka Yomi và minh họa bởi Buriki. Media Factory đã bắt đầu phát hành loạt tiểu thuyết này từ ngày 25 tháng 8 năm 2009 đến ngày 26 tháng 8 năm 2015 với nhãn MF Bunko J. Media Factory phát hành trực tiếp thành từng tập chứ không đăng trên tạp chí. Tổng cộng có 11 tập được xuất bản trong đó có một tập ngoại truyện.

Manga
Chuyển thể manga đã được thực hiện bởi Itachi với tên giữ nguyên và đăng trên tạp chí dành cho Seinen là Monthly Comic Alive của Media Factory từ ngày 21 tháng 8 năm 2009. Cốt truyện của loạt manga này giống như cốt truyện của loạt tiểu thuyết. Media Factory sau đó đã tổng hợp các chương lại để phát hành thành các tankōbon. Seven Seas Entertainment đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của loạt manga này để phát hành tại thị trường Bắc Mỹ và Sharp Point Press đã đăng ký để phát hành tại Đài Loan.

Chuyển thể manga thứ hai có tựa Boku wa Tomodachi ga Sukunai+ (僕は友達が少ない+) do Harukawa Misaki viết và Taguchi Shōichi minh họa có một cốt truyện khác với cùng các nhân vật trong bộ tiểu thuyết nhưng hướng phát triển cốt truyện lại đi theo hướng khác. Loạt manga thứ hai đã đăng trên tạp chí dành cho shōnen là Jump Square của Shueisha từ năm 2010.

Tổng cộng đã có khoảng 28 tác giả đã tham gia vào việc thực hiện các mẫu truyện ngắn dựa trên tác phẩm và đăng trên tạp chí Monthly Comic Alive từ ngày 22 tháng 10 năm 2011. Media Factory sau đó đã tập hợp các mẫu truyện ngắn này lại và tính đến ngày 23 tháng 1 năm 2013 thì đã phát hành thành 3 tankōbon với tên Boku wa Tomdachi ga Sukunai Kōshiki Anthology Comic (僕は友達が少ない 公式アンソロジーコミック).

Một bộ ngoại truyện có tên Boku wa Tomodachi ga Sukunai Shobōn! (僕は友達が少ない ショボーン！) do Kazahana Chiruwo viết kịch bản và Shira-bi minh họa đã đăng trên tạp chí Monthly Comic Alive từ tháng 11 năm 2011 đến tháng 9 năm 2012. Các chương sau đó đã được tập hợp lại và phát hành thành 1 tankōbon vào ngày 23 tháng 8 năm 2012.

Một bộ ngoại truyện khác có tên Boku wa Tomodachi ga Sukunai Haganai Biyori (僕は友達が少ない はがない日和) do Boke-an thực hiện và bomi minh học cũng đã đăng trên tạp chí Monthly Comic Alive từ tháng 10 năm 2012 đến tháng 4 năm 2013. Các chương đã được tập hợp lại và phát hành thành 1 tankōbon vào ngày 31 tháng 3 năm 2013.

Drama CD
Một drama CD đã được thực hiện để đính kèm với phiên bản đặc biệt của tập 6 trong loạt tiểu thuyết.

Ngoài ra trong đĩa đính kèm với ba hộp đầu phiên bản đặc biệt của bản DVD/BD của bộ anime thứ nhất đều có các đoạn drama.

Internet radio
Một chương trình phát thanh trên mạng có tên Boku wa Tomodachi ga Sukunai on AIR RADIO (僕は友達が少ない on AIR RADIO) đã phát sóng từ ngày 06 tháng 9 năm 2011 đến ngày 10 tháng 4 năm 2012 trên đài HiBiKi Radio Station. Chương trình này dùng để giới thiệu cho bộ anime, nói về những gì trong các tập cũng như trả lời thư của những người hâm mộ gửi tới đài. Khi bộ anime thứ hai được lên kế hoạch trình chiếu thì chương trình được khởi động lại và tiếp tục phát sóng từ ngày 11 tháng 12 năm 2012 đến ngày 14 tháng 5 năm 2013. Các chương trình này sau đó đã được tập hợp lại và phát hành thành 4 đĩa.

Anime
AIC đã thực hiện chuyển thể anime của loạt tiểu thuyết này và đã phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 07 tháng 10 đến ngày 23 tháng 12 năm 2011 trên kênh TBS với 12 tập, các kênh khác như MBS, CBC và BS-i cũng phát sóng bộ anime này sau TBS. Media Factory đã phát hành phiên bản DVD/BD của bộ anime này tại thị trường Nhật Bản. Một tập OVA cũng đã được thực hiện để phát hành chung với phiên bản DVD/BD. Funimation Entertainment đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của bộ anime này để phân phối tại thị trường Bắc Mỹ cũng như phát sóng trên hệ thống mạng trực tuyến của mình và Muse Communication đăng ký tại Đài Loan.

Bộ anime thứ hai có tựa Boku wa Tomodachi ga Sukunai NEXT đã được thực hiện và bắt đầu phát sóng từ ngày 10 tháng 1 năm 2013 đến ngày 29 tháng 3 năm 2013 trên các kênh TBS, BS-TBS, CBC và MBS. Funimation Entertainment cũng đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của bộ anime này để phân phối tại thị trường Bắc Mỹ.

Trò chơi điện tử
Chuyển thể trò chơi điện tử có tên Boku wa Tomodachi ga Sukunai Portable thuộc thể loại visual novel đã được Namco Bandai Games thực hiện cho hệ máy PlayStation Portable và đã phát hành vào ngày 23 tháng 2 năm 2012.

Phim người đóng
Việc thực hiện chuyển thể phim người đóng đã được công bố vào ngày 24 tháng 7 năm 2013 với Times-In lo việc sản xuất và Toei lo phần phân phối. Tin đồn về bộ phim đã xuất hiện trên các mạng xã hội của Đại học Ryukoku trước khi thông tin về bộ phim được công bố nói về việc bộ phim đã bắt đầu thực hiện xuất hiện từ ngày 24 tháng 4 năm 2013 nhưng khi đó nhiều người nghĩ đây chỉ là một trò bịp cho đến khi được xác nhận. Ngay cả tác giả Hirasaka ban đầu cũng không thích ý tưởng chuyển thể tiểu thuyết thành phim do đã xác định cốt truyện của tác phẩm không thích hợp với việc làm phim người đóng, nhưng sau đó đã chấp nhận sau khi xem xét các ý kiến khác nhau về tương lai của ngành công nghiệp light novel vốn đang trong giai đoạn khủng hoảng khi đó và ông nghĩ rằng nên thu hút nhiều người đến với thể loại này hơn thông qua các chuyển thể truyền thông khác như manga, anime, trò chơi điện tử... nhưng ông hoàn toàn không tham gia vào dự án này kể cả việc viết hay xem chỉnh sửa kịch bản và để nhóm làm phim tự lo. Phim đã công chiếu vào ngày 01 tháng 2 năm 2014.

Âm nhạc
Bộ anime thứ nhất có hai bài hát chủ đề, một mở đầu và một kết thúc. bài hát hở đầu có tựa Zannenkei Rinjinbu★★☆ (残念系隣人部★★☆) do các nhân vật trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 26 tháng 11 năm 2011. Bài hát kết thúc có tựa Watashi no Ki.Mo.Chi (私のキ・モ・チ) do Inoue Marina trình bày, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 25 tháng 11 năm 2011. Album chứa các bản nhạc dùng trong bộ anime đã phát hành vào ngày 21 tháng 12 năm 2011. Ngoài ra trong phiên bản đặc biệt khi phát hành DVD/BD thì có đính kèm theo các đĩa nhạc chứa các bài hát do các nhân vật trình bày, cũng như có một album chứa các bài hát do các nhân vật trình bày phát hành riêng vào ngày 29 tháng 8 năm 2012.

Phiên bản DVD/BD đặc biệt của tập cũng có đĩa nhạc chứa bài hát do nhân vật trình bày đính kèm. Một album chứa các bài hát do các nhân vật trình bày trong các đĩa đính kèm trong bộ anime thứ nhất và tập OVA đã phát hành vào ngày 28 tháng 8 năm 2013.

Bộ anime thứ hai có hai bài hát chủ đề, một mở đầu và một kết thúc. Bài hát mở đầu có tên Be My Friend do các nhân vật trình bày và bài hát kết thúc có tên Bokura no Tsubasa (僕らの翼) cũng do các nhân vật trình bày, hai đĩa đơn chứa hai bài hát đã phát hành vào ngày 06 tháng 2 năm 2013. Album chứa các bản nhạc dùng trong bộ anime đã phát hành vào ngày 27 tháng 3 năm 2013. Cũng giống như bộ anime thứ nhất trong phiên bản đặc biệt khi phát hành DVD/BD thì có đính kèm theo các đĩa nhạc chứa các bài hát do các nhân vật trình bày với bài hát mở đầu và bài hát kết thúc cùng một bài hát riêng của mỗi nhân vật.

Đón nhận
Tính đến cuối tháng 1 năm 2014 thì loạt light novel đã tiêu thụ được 6.220.000 bản. Rebecca Silverman tại Anime News Network đã nói về phần minh họa cho tập tiểu thuyết đầu tiên là "Khá thư giãn" với các hình minh họa do Itachi thực hiện là "Nằm giữa lằn ranh miêu tả các cô gái một cách tuyệt đẹp và một bản phác thảo lộn xộn, nhưng lại phù hợp với tác phẩm". Trong khi tiền đề tác phẩm khá quen thuộc thì cách những cô gái tiếp nhận và bày tỏ cảm xúc với các tình tiết xảy ra trong những cuộc gặp mặt là điểm nhấn của tác phẩm.

Với chuyển thể anime thì Carl Kimlinger tại Anime News Network đã khen ngợi các thiết kế nhân vật độc đáo hoàn toàn tách biệt với nhau với tiền đề thú vị và cảm giác hài hước rất rõ nét nhưng tốc độ diễn biến quá chậm với việc sẽ mất một khoảng thời gian dài trước khi có một diễn biến thú vị xuất hiện và nhận xét "Bộ anime đôi lúc có thể gây nhàm chán nhưng nó cũng rất hay". Nhưng ông cũng thấy loạt anime ngày càng rọc khuôn nhất là với bộ anime thứ hai khi không có nhiều thay đổi và mọi thứ hầu như lập đi lập lại giữa các tập nên cốt truyện cũng không có sự phát triển mấy. Bamboo Dong cũng đồng ý với nhận xét là tác phẩm mạnh ở phần thiết kế nhân vật phần còn lại giống như là "Cắt dán những lời nói đùa nhạt nhẽo".

Liên kết ngoài
 Trang manga chính
 Trang anime chính
 Trang game PSP chính
 Trang phim chính

Manga năm 2010
Anime truyền hình dài tập năm 2011
Trò chơi PlayStation Portable
Shōnen manga
Funimation
Anime và manga harem
Light novel
Manga dài tập
Phim Nhật Bản
Visual novel
Tiểu thuyết năm 2009
Seinen manga
Trò chơi điện tử dựa trên anime và manga
Chương trình Tokyo Broadcasting System
Manga Shūeisha
OVA anime năm 2011
Anime truyền hình dài tập năm 2013
OVA anime năm 2012
Anime và manga dựa trên light novel


title: Vòng loại giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2012

text:
Vòng loại Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2012 sẽ được tổ chức tại Myanmar từ ngày 5 tới ngày 13 tháng 10 năm 2012 với sự tham dự của 5 đội có thứ hạng thấp nhất tại khu vực Đông Nam Á. Các trận được thi đấu theo thể thức vòng tròn tính điểm, lấy hai đội nhất và nhì tham dự vòng chung kết. Lễ bốc thăm dự kiến được tổ chức vào ngày 11 tháng 7 năm 2012.

Đội tuyển Brunei sau khi bị cấm thi đấu từ tháng 9 năm 2009 sẽ được thi đấu trở lại do FIFA đã dỡ bỏ lệnh cấm với nước này vào cuối tháng 5 năm 2011. Trong khi đó, Philippines là một trong sáu đội giành quyền vào thẳng vòng chung kết nhờ lần đầu tiên vào đến vòng bán kết ở giải đấu năm 2010. Còn Myanmar, đội đứng cuối vòng đấu bảng năm 2010, lần đầu tiên sẽ phải tham dự vòng loại.

Đội tuyển tham dự

Địa điểm

Kết quả
Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC+6:30)

|}Tóm tắt các trận đấu

Danh sách cầu thủ ghi bàn
3 bàn

 Kyi Lin
 Adelino Trindade

 Alan Leandro
 Murilo de Almeida

2 bàn
 Visay Phaphouvanin

1 bàn

 Adi Said
 Md Aminuddin Zakwan Tahir
 Azwan Muhammad Salleh
 Mohammad Helmi Zambin
 Muhammad Azwan Ali Rahman
 Rosmin Muhammad Kamis

 Khim Borey
 Prak Mony Udom
 Keo Sokngon
 Kovanh Namthavixay
 Khampheng Sayavutthi
 Kanlaya Sysomvang

 Kaung Sithu
 Pyae Phyo Aung
 Yan Aung Win
 Jesse Pinto

Chú thích

Bóng đá Đông Nam Á năm 2012
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2012
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Myanmar


title: Chi Chuột gai bìu má rừng

text:
Chi Chuột gai bìu má rừng (tên khoa học Heteromys, tên tiếng Anh: forest spiny pocket mice) là một chi động vật thuộc bộ Gặm nhấm, họ Chuột bìu má (Heteromyidae). Tên chi Heteromys gồm Hetero- gốc tiếng Hy Lạp nghĩa là "khác, dị", còn mys nghĩa là "chuột". Chúng có một đặc điểm "lạ" là các túi má ở bên ngoài miệng dùng để trữ thức ăn và mở ra thu vào nhờ một hệ thống cơ đặc biệt ở hai má.

Các loài
Chi này bao hàm các loài sau:
 Heteromys adspersus
 Heteromys anomalus
 Heteromys australis
 Heteromys catopterius
 Heteromys desmarestianus
 Heteromys gaumeri
 Heteromys goldmani
 Heteromys irroratus
 Heteromys nelsoni
 Heteromys nubicolens
 Heteromys oasicus'
 Heteromys oresterus Heteromys pictus Heteromys salvini Heteromys spectabilis Heteromys teleus''

Chú thích

Tham khảo

Chi động vật có vú
H


title: Pierre Gringoire

text:
Pierre Gringoire (1475? - 1538) là một nhà thơ và nhà viết kịch nổi tiếng của Pháp. Ông được sinh ra ở Thury-Harcourt, Normandy, ngày và nơi mất chính xác của ông hiện không rõ. Tác phẩm đầu tiên của ông là Le Chasteau de Labour (1499), một bài thơ ngụ ngôn.

Từ 1506 đến 1512, ông làm một người quản lý diễn viên và nhà viết kịch ở Paris. Trong khoảng thời gian này, ông đã viết tác phẩm các vở kịch trào phúng cho đoàn hài kịch nổi tiếng Confrérie des Enfants Sans Souci hay Sots. Trong khi ở Paris, ông đã lấy lòng được Louis XII và đã mời đoàn hài kịch đến diễn trò. Căng thẳng giữa Pháp và Rome đã hình thành trong giai đoạn này, cuối cùng dẫn đến những cuộc Chiến tranh Italia và sự thành lập Liên minh Công giáo năm 1511. Gringoire đã viết nhiều bản cáo trạng gay gắt về Giáo hoàng Julius II, như là La Chasse du cerf des cerfs (1510) và bộ ba Le Jeu du Prince des Sots et Mère Sotte.

Sau thời gian ở Paris, ông đã viết một vở kịch tôn giáo về Louis IX, Vie Monseigneur Sainct Loys par personnaiges (1514) cho hội thợ xây và thợ mộc ở Paris. Đây được xem là tác phẩm thành công nhất của ông.

Cuộc sống cá nhân
Gringoire dời đến Lorraine năm 1518, và kết hôn với Catherine Roger.

Tôn giáo
Mặc dù viết nhiều tác phẩm đả kích giáo hoàng, Gringoire là một người công giáo mộ đạo. Một trong những tác phẩm sau này của ông, Blazon des hérétiques (1524) đã đả kích những người dị giáo và những người lãnh đạo của phong trào Cải cách Tin Lành, bao gồm Martin Luther.

Trong văn hoá đại chúng
Gringoire là nhân vật chính trong tiểu thuyết của Victor Hugo, Thằng gù nhà thờ Đức Bà. Ông không xuất hiện trong tác phẩm chuyển thể của Disney hay phần 2 của nó. Ông cũng xuất hiện trong tác phẩm Gringoire (1866) của Théodore de Banville.

Tham khảo

Sinh năm 1475
Mất năm 1538
Nhà viết kịch Pháp
Nhờ thơ Pháp
Nhà thơ Công giáo


title: Chuột đồng (định hướng)

text:
Chuột đồng có thể là tên gọi của các loài/nhóm loài chuột sau:

Chi Chuột nhỏ (Micromys), đặc biệt là Chuột đồng Á-Âu.
Chi Chuột răng rãnh (Reithrodontomys)
Một số loài chuột trong chi Apodemus
Một số loài trong phân họ Chuột đồng (Arvicolinae)
Một số loài trong chi Akodon.

en:Harvest mouse


title: Liên họ Chuột

text:
Liên họ Chuột, hay Siêu họ Chuột (tên khoa học Muroidea) là một siêu họ hay liên họ lớn trong bộ Gặm nhấm. Chúng bao gồm các thành viên như hamster, gerbil, chuột nhắt, chuột cống cùng nhiều loài "chuột" khác. Các loài thuộc siêu họ Chuột phân bổ ở khắp noi trên thế giới (trừ Nam Cực) và xuất hiện ở nhiều loại sinh cảnh khác nhau. Một số tác giả xếp tất cả các loài thuộc siêu họ này vào chung với họ Chuột (Muridae), nguyên nhân của sự không thống nhất này là những khó khăn trong việc phân định mới quan hệ giữa phân họ này với phân họ khác. Cách phân loại trong bài này dựa theo các nghiên cứu gần đây về sự phát sinh loài theo cấp độ phân tử.

Siêu họ Chuột là một siêu họ cực lớn, bao gồm 6 họ, 19 phân họ, chừng 280 chi và ít nhất 1300 loài.

Phân loài
Họ Platacanthomyidae (chuột sóc gai và chuột sóc lùn Trung Hoa)
Họ Spalacidae (chuột đào hang)
Phân họ Myospalacinae (zokor)
Phân họ Rhizomyinae (chuột tre và chuột rễ)
Phân họ Spalacinae (chuột chũi mù)
Nhánh Eumuroida - chuột điển hình
Họ Calomyscidae
Phân họ Calomyscinae (hamster dạng chuột)
Họ Nesomyidae
Phân họ Cricetomyinae (chuột túi má)
Phân họ Dendromurinae (chuột leo châu Phi, gerbil, chuột béo, chuột rừng)
Phân họ Mystromyinae (chuột cống đuôi trắng)
Phân họ Nesomyinae (chuột Malagasy)
Phân họ Petromyscinae (chuột đá và chuột leo đầm lầy)
Họ Cricetidae
Phân họ Arvicolinae (chuột đồng, lemmut và chuột xạ)
Phân họ Cricetinae (hamster)
Phân họ Neotominae (chuột Bắc Mỹ)
Phân họ Sigmodontinae (chuột Tân thế giới)
Phân họ Tylomyinae
Họ Muridae
Phân họ Deomyinae (chuột gai, chuột lông bút vẽ, chuột mắt xích)
Phân họ Gerbillinae (gerbil, chuột cát)
Phân họ Leimacomyinae (chuột Togo)
Phân họ Lophiomyinae (chuột cống mào)
Phân họ Murinae (chuột Cựu thế giới, bao hàm cả chi Chuột tai otomys)

Chú thích

Tham khảo
.
.
.
Musser, G. G. and M. D. Carleton. 1993. Family Muridae. pp. 501–755 in Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Smithsonian Institution Press, Washington D.C.
Musser, G. G. and M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. pp. 894–1531 in Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

.


title: Bà Sa

text:
Bà Sa (mất 112, trị vì 80–112) là người trị vì thứ năm của Tân La, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông thường được gọi là Bà Sa ni sư kim, ni sư kim (isageum) là một tước hiệu vào thời kỳ đầu của Tân La. Theo Tam quốc sử ký (Samguk Sagi), ông là người con trai thứ hai của Nho Lý, hoặc là người con trai người đệ của Nho Lý, tức Nại Lão (Naero). Nếu ông là cháu của Nho Lý, điều này có thể chỉ dấu một sự ủng hộ mạnh mẽ của gia tộc Tích (Seok). Ông mang họ Phách (Park) của vương tộc Tân La.

Năm 87, ông đã cho xây dựng tòa thành đầu tiên của Tân La được ghi chép lại là nằm ngoài khu vực kinh đô Gyeongju (Khánh Châu). Năm 94, khi liên minh Già Da (Gaya) láng giềng tấn công, Bà Sa đã cử 1.000 kị binh để ứng phó. Khi Già Da tấn công tiếp vào hai năm sau, ông đích thân dẫn 5.000 lính đi chiến đấu và lại giành được thắng lợi. Bà Sa sau đó đã nhượng bộ khi có một sứ thần đến từ Già Da, song vẫn duy trì ưu thế đối với liên minh này. Năm 101, vương đô kim thành là Nguyệt Thành (Wolseong) lần đầu tiên được xây dựng. Các phần còn lại của thành nay vẫn hiện diện ở trung tâm Gyeongju.

Năm sau, Tân La giành quyền kiểm soát tiểu quốc độc lập Tất Trực Quốc (Siljik-guk, nay thuộc Samcheok), Âm Chấp Phạt (Eumjipbeol, nay ở phía bắc Gyeongju), và Áp Đốc (Apdok, nay thuộc Gyeongsan). Sáu năm sau, ông chinh phục được các nước Bỉ Chỉ (Biji, nay thuộc Hapcheon), Đa Phạt (Dabeol, nay thuộc Pohang), và Thảo Bát (Chopal, nay thuộc Changwon). Vương quốc kình địch Bách Tế đã tấn công Tân La vào năm 85, song Bà Sa đã giảng hoàn với Kỉ Lâu Vương của Bách Tế năm 105.

Tham khảo

Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương
Korea Britannica

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Vua Tân La
Mất năm 112
Năm sinh không rõ


title: Kỳ Ma

text:
Kì Ma (mất 134, trị vì 112–134) là người cai trị thứ sáu của Tân La, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông thường được gọi là Kỳ Ma ni sư kim, ni sư kim (isageum) là một tước hiệu vào thời kỳ đầu của Tân La. Là một hậu duệ của người sáng lập nên vương quốc là Hách Cư Thế, ông mang họ Phác (Bak). Kì Ma là con trai cả của vị quốc vương tiền vị là Bà Sa và Sử Tỉnh phu nhân (Saseong). Ông kết hôn với Ái Lễ phu nhân (Aerye) họ Kim.

Trong giai đoạn trị vì của ông, quan hệ giữa Tân La và Bách Tế là hòa bình, theo một thỏa thuận đình chiến từ thời Bà Sa. Khi người Mạt Hạt tấn công từ phía bắc năm 125, Kì Ma đã thỉnh cầu trợ giúp từ Bách Tế, và Kỉ Lâu Vương đã gửi đến một đội quân giúp đẩy lui thành công quân địch. Quan hệ với liên minh Già Da (Gaya) cũng trong trạng thái hòa bình sau các nỗ lực vượt sông Nakdong (Lạc Đông) không thành công của Kì Ma vào các năm 115 và 116. Năm 123, ông lập quan hệ với Nụy Quốc tại Nhật Bản.

Kì ma qua đời mà không có con trai để kế vị.

Tham khảo

Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương
Korea Britannica
Doosan Encyclopedia

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Vua Tân La
Mất năm 134
Năm sinh không rõ


title: Dật Thánh

text:
Dật Thánh (mất 154, trị vì 134–154) là người trị vì thứ 7 của Tân La, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông thường được gọi là Dật Thánh ni sư kim, ni sư kim (isageum) là một tước hiệu lãnh đạo vào thời kỳ đầu Tân La. Là một hậu duệ của người sáng lập nên Vương quốc là Hách Cư Thế, ông mang họ Phác (Bak).

Các ghi chép bất đồng về việc ông là con trai cả của Nho Lý, hay có quan hệ xa hơn. Các học giả hiện đại tin rằng ông có vẻ là cháu trai của Nho Lý. Ông kết hôn với một công chúa của gia tộc Phác.

Ông đã hình thành nên một chính quyền theo chế độ quan lại và cho xây một tòa hành chính trung ương. Ông đã lệnh cho canh tác những vùng đất nông nghiệp mới. Ông chủ yếu được lịch sử nhớ đến với chiếu dụ số 144 của mình, theo đó cấm dân chúng sử dụng châu báu và các loại hàng hóa xa xỉ khác.

Dưới thời trị vì của ông, Tân La đã phải hứng chịu nhiều vụ xâm lược của các bộ tộc Mạt Hạt ở phía bắc. Năm 146, ông đã đàn áp một cuộc nổi loạn của một nước chư hầu tại Gyeongsan, Gyeongsang Bắc ngày nay. Lăng mộ của ông nằm ở Tap-dong, gần trung tâm Gyeongju ngày nay.

Gia đình
 Phụ hoàng: Nho Lý ni sư kim
 Mẫu hậu: Thứ phi họ Ân (Eun)
 Vương hậu: A Lễ (Alye) phu nhân họ Phác (Bak)
 Nhi tử: A Đạt La ni sư kim

Tham khảo

 Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương
 Korea Britannica

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Vua Tân La
Mất năm 154
Năm sinh không rõ


title: A Đạt La

text:
A Đạt La (mất 184, trị vì 154–184) là người trị vì thứ 8 của Tân La, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông thường được gọi là A Đạt La ni sư kim, ni sư kim (isageum) là một tước hiệu lãnh đạo trong thời kỳ đầu của Tân La. Là hậu duệ của người sáng lập nên vương quốc là Hách Cư Thế, ông mang họ Phác (Bak).

Bối cảnh
Ông là con trai cả của vua Dật Thánh, mẫu hậu của ông cũng xuất thân từ gia tộc Phác. Ông kết hôn với con gái của Kì Ma ni sư kim, do vậy đây là một cuộc hôn nhân nội bộ vương thất. Ông là thành viên cuối cùng của gia tộc Phác nắm quyền cai trị Tân La trong thời kỳ đầu. Các hậu duệ của Hách Cứ Thế về sau lại lên trị vì vương quốc một lần nữa vào thời điểm Tân La Thống nhất gần đi đến hồi kết.

Trị vì
Theo đánh giá được thuật lại trong Tam quốc sử ký (Samguk Sagi), thời gian trị vì của A Đạt La đã chứng kiến sự phát triển đáng kể. Bởi Tân La vẫn còn là một tiểu quốc, tuy nhiên, một số học giả nghi ngờ về niên đại hay cho đây chỉ là các trận chiến lãnh thổ với gia tộc Tích (Seok), những người đã thay thế gia tộc Phác để nắm quyền tại Tân La sau giai đoạn trị vì của A Đạt La.

Ông được viết là đã mở đường qua Haneuljae (thuộc Mungyeong ngày nay) vào năm 157, và cũng có thể đi qua Jungnyeong (thuộc Yeongju ngày nay) vào năm 159, mở rộng Tân La về phía bắc của dãy núi Sobaek (Tiểu Bạch).

Căng thẳng gia tăng với vương quốc Bách Tế kình địch do nước này cho một kẻ phản bội Tân La ẩn náu. Tam quốc sử ký thuật rằng có 20.000 lính và 8.000 kị binh của Tân La đã chiến đấu với Bách Tế vào năm 167.

Dưới thời trị vì của mình, A Đạt La duy trì quan hệ hữu hảo với Nụy Quốc tại Nhật Bản, đất nước đã cử một sứ thần đến vào năm 158. Nữ hoàng Himiko (Ti Di Hô) cũng gửi một sứ thần khác vào năm 173.

Di sản
Không có ghi chép về các hoạt động của ông trong thập kỉ trị vì cuối cùng. Ông qua đời ma không có con trai nối dõi, và kế vị là người của gia tộc Tích (Seok). Lăng mộ của A Đạt La được cho là nằm ở bên cạnh hai vị quốc vương sau này của dòng dõi Hách Cư Thế, tại khu Samneung gần Namsan ở trung tâm Gyeongju.

Gia đình
 Phụ vương: Dật Thánh ni sư kim.
 Mẫu hậu: họ Phác, con gái của một nhánh vương thất khác.
 Vương hâu: Nội Lễ phu nhân (Naelye) họ Phác, con gái của vua Kỳ Ma

Chú thích

Tham khảo

Kim Bu-sik. Silla Bon-gi Part 2, Adalla Isageum. Samguk Sagi.
Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương
Korea Britannica

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Vua Tân La
Mất năm 184
Năm sinh không rõ
Sinh năm 154


title: Hôn mê

text:
Trong y khoa, hôn mê là trạng thái bất tỉnh kéo dài mà người đó không thể được đánh thức, không thể phản ứng một cách bình thường đối với các kích thích đau, ánh sáng hay âm thanh, mất đi chu kỳ thức-ngủ bình thường và không thể chủ động hành vi. Tuy nhiên, theo thang đo hôn mê Glasgow, một người đang mơ hồ được coi là hôn mê mức nhẹ nhất.

Hôn mê có nhiều nguyên nhân bao gồm trúng độc (như lạm dụng, dùng quá liều hoặc sai toa thuốc hoặc chất), trao đổi chất bất bình thường, bệnh ở hệ thần kinh trung ương, tổn thương thần kinh cấp tính như tai biến mạch máu não, thiếu oxy máu, hạ đường huyết, giảm thân nhiệt hoặc những chấn thương như tổn thương đầu do ngã hoặc tai nạn giao thông. Người ta cũng chủ động làm hôn mê bằng các tác nhân dược để duy trì chức năng não bộ sau chấn thương hoặc tránh những cơn đau dữ dội khi điều trị chấn thương hoặc bệnh tật.

Để một người tỉnh táo, hai bộ phận thần kinh quan trọng phải hoạt động hoàn hảo. Một bộ phận là vỏ não là phần chất xám bao phủ lớp ngoài của não bộ. Bộ phận thứ hai là cấu trúc ở cuống não được gọi là hệ lưới hoạt hóa (reticular activating system, RAS hay ARAS). Tổn thương một trong hai bộ phận này sẽ dẫn tới hôn mê. Vỏ não là một nhóm "chất xám" đặc và chặt chứa nhân của những nơ ron. Sợi trục của những nơ ron này là "chất trắng". Vỏ não có nhiệm vụ nhận thức vũ trụ, chuyển tiếp tín hiệu cảm giác qua đồi não và quan trọng nhất là, một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, liên quan đến tất cả chức năng thần kinh từ những phản xạ đơn giản đến những suy nghĩ phức tạp.
Đa phần, các tình trạng hôn mê khi tỉnh lại vẫn giữ được ngoại hình độ tuổi như lúc trước khi hôn mê và không hề già đi. Những nhà nghiên cứu Mỹ đã và đang điều tra về điều này,và thấy được, con người khi hôn mê cơ thể sẽ lâm vào quá trình ngủ đông, các mô tế bào, hoocmon hay thậm chí các bộ phận trong cơ thể đều ngừng hoạt động. Chỉ còn não bộ, tim, phổi, cơ quan bài tiết của bệnh nhân vẫn hoạt động bình thường để giữ cơ thể "vẫn sống"

Tiên lượng
Hôn mê có thể kéo dài từ nhiều ngày đến nhiều tuần, trong nhiều trường hợp nặng có thể kéo dài hơn 5 tuần, cũng có vài trường hợp kéo dài nhiều năm. Vài bệnh nhân dần dần tỉnh dậy, vài bệnh nhân tiến triển sang trạng thái sống thực vật, số khác thì chết. Vài bệnh nhân sau khi trở thành sống thực vật lại lấy lại được sự nhận thức nhất định. Nhiều trường hợp sống thực vật nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ, trường hợp kéo dài nhất là 37 năm.

Tiến triển của hôn mê hoặc đời sống thực vật tùy thuộc vào nguyên nhân, vị trí, độ nặng và độ lớn của tổn thương thần kinh. Một trường hợp hôn mê nặng không có nghĩa là có ít cơ hội hồi phục vì vài người từng hồi phục tốt sau hôn mê nặng những cũng có người khó hồi phục sau hôn mê ở mức độ ít hơn.

Thời gian
Mỗi người khi bị hôn mê sẽ mất đi ý thức, nhẹ nhất có thể là 1 tiếng hoặc nặng có thể vài năm... Để 1 người thoát khỏi trạng thái hôn mê, cần đảm bảo:

- Oxy (Để sinh ra năng lượng ATP và trao đổi chất). Sự trao đổi chất sẽ giúp hệ thần kinh khôi phục lại chức năng hoạt động.

- Các chất trong máu như ethanol (rượu, bia...), đường huyết, chất độc,... phải được ổn định và chất độc phải được thải ra khỏi cơ thể. Đặc biệt là methanol có thể gây chết nếu nồng độ trong máu quá cao, khi các chất được ổn định, hệ thần kinh sẽ từng bước khôi phục

Chú thích

Y học
Hồi sức tích cực


title: Phạt Hưu

text:
Phạt Hưu (mất 196, trị vì 184–196) là vị quốc vương thứ 9 của Tân La, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông cũng được biết đến với tên Phạt Hưu ni sư kim, ni sư kim (isageum) là một tước hiệu lãnh đạo trong thời kỳ đầu của Tân La. Là hậu duệ của vị quốc vương thứ 4 Thoát Giải, ông mang họ Tích (Seok).

Bối cảnh
Theo Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) thuật lại thì ông được người dân tôn làm quốc vương sau khi người tiền vị là A Đạt La ni sư kim qua đời mà không có con trai nối dõi. Sự lên ngôi của ông đã chấm dứt việc các thành viên thuộc gia tộc Phác Park/Bak, tức hậu duệ của người sáng lập Hách Cư Thế kế vị nhau cai trị đất nước

Phạt Hưu được chép là cháu nội của Thoát Giải ni sư kim, song điều này được đặt nghi vấn vì ông lên ngôi sau khi Thoát Giải chết 104 năm. Mẹ của ông thuộc gia tộc Kim.

Trị vì
Năm 185, ông chinh phục một thị quốc nhỏ tên là Triệu Văn Quốc (Somun-guk, nay thuộc Uiseong). Tân La đã có các cuộc chiến với nước láng giềng Bách Tế năm 188 (quanh Jincheon), 189, và 190 (quanh Yecheon).

Gia đình
 Cha: Cừu Trâu (Guchu), con trai của Thoát Giải ni sư kim
 Mẹ: Chỉ Chân Nội Lễ phu nhân họ Kim (Jijinnaelye)
 Vương hậu: ?
 Vương tử:Cốt Chính (Goljeong)
Vương tôn:Trợ Bôn ni sư kim
Vương tôn:Triêm Giải ni sư kim
Vương tử:Y Mãi (I-mae)
Vương tôn:Nại Giải ni sư kim

Tham khảo

Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương
Korea Britannica

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Vua Tân La
Mất năm 196
Năm sinh không rõ


title: Nại Giải

text:
Nại Giải (mất 230, trị vì 196–230) là quốc vương thứ 10 của Tân La, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông thường được gọi là Nam Giải ni sư kim, ni sư kim (isageum) là một tước hiệu vương thất vào thời đầu của Tân La. Ông là hậu duệ của vị quốc vương thứ 4 là Thoát Giải và mang họ Thạch (Seok).

Ông là vương tôn của vị quốc vương tiền vị, Phạt Hưu ni sư kim. Do hai người con trai của Phạt Hưu là thái tử Cốt Chính (Goljeong) và vương tử Y Mãi (Imae) mất sớm, trong khi người con trai của Cốt Chính là Trợ Bôn (Jobun) còn quá trẻ. Nam Giải kết hôn với một họ hàng trong nội bộ gia tộc Tích. Anh của vương hậu là Trợ Bôn, vị vua kế vị.

Trong thời kỳ trị vì của ông, Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) thuật rằng vương quốc có mối quan hệ thân thiết với liên minh Già Da (Gaya) láng giềng, và có nhiều xung đột với vương quốc Bách Tế kình địch.

Bách Tế xâm lược Tân La vào các năm 199 và 214; Tân La phản ứng bằng việc xâm chiếm Sa Hiện thành (Sahyeon-seong) của Bách Tế. Nại Giải đã đích thân lãnh đạo cuộc phòng thủ thành công trước quân Bách Tế vào năm 218.

Gia đình
 Phụ thân: Y Mãi (Imae)
 Mẫu thân: Nội Lễ phu nhân (Naerye)
 Vương hậu: Vương hậu học Tích, muội của Trợ Bôn ni sư kim
 Nhi tử
Nữ: A Nhĩ Hề phu nhân (Aihye), phu nhân của Trợ Bôn ni sư kim
Nam: Tích Vu Lão (Seok Ulo)
Nam: Tích Lợi Âm (Seok I-eum)

Tham khảo

Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương
Doosan Encyclopedia

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Vua Tân La
Mất năm 230
Năm sinh không rõ


title: Trợ Bôn

text:
Trợ Bôn (mất 247, trị vì 230–247), còn được gọi là Trợ Bôn ni sư kim, là quốc vương thứ 11 của Tân La. Ông là vương tôn của Phạt Hưu ni sư kim, và là một thành viên của gia tộc Tích (Seok). Ni sư kim (isageum) là một tước hiệu lãnh đạo vào thời kỳ đầu Tân La.

Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) cũng thuật lại rằng một tiểu quốc tên là Cam Văn Quốc (Gammun-guk, gần Gimcheon ngày nay) đã bị tướng của Trợ Bôn là Tích Vu Lão (Seok Uro) chinh phục vào năm 231, tháng 2 âm lịch năm 236, một tiểu quốc khác là Cốt Phạt Quốc (Golbeol-guk) cũng đã đầu hàng. Ngoài ra, trong giai đoạn trị vì của Trợ Bôn, Tân la từng có các trận chiến với Cao Câu Ly và Nụy Quốc Nhật Bản.

Gia đình
 Phụ thân: Cốt Chính (Goljeong), vương tử của Phạt Hưu ni sư kim
 Mẫu thân: Ngọc Mạo phu nhân (Ongmo) họ Kim, con gái của Kim Cừu Độ (Kim Gudo)
 Vương hậu: A Nhĩ Hề phu nhân (Aihye) họ Tích, nữ tử của Nại Giải ni sư kim
 Nữ tử: Quang Minh phu nhân (Gwangmyeong), phu nhân của Vị Trâu ni sư kim
 Nam tử: Cơ Lâm ni sư kim
 Hậu phi: Hậu phi họ Phác, con gái của Cát Văn Vương là Nại Âm (Na-eum)
 Nam tử: Nho Lễ ni sư kim
 Hậu cung:?
Nam tử: Khất Thục (Geolsuk)

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 247
Năm sinh không rõ


title: Chiếu thoái vị của Bảo Đại

text:
Bản Chiếu thoái vị của Bảo Đại chính thức chấm dứt Nhà Nguyễn và chế độ quân chủ ở Việt Nam. Chiếu được Phạm Khắc Hòe - Tổng lý ngự tiền văn phòng của triều đình Huế soạn tại điện Kiến Trung, hoàng thành Huế, rồi được đưa ra niêm yết tại Phú Văn Lâu từ ngày 25/8/1945. Ngày 29/8, khi đại diện Việt Minh là Trần Huy Liệu và Cù Huy Cận đến cung điện để tiếp thu bàn giao, lúc đầu Bảo Đại đưa bản Tuyên ngôn cho Trần Huy Liệu. Nhưng ông này hội ý với người đồng hành và tâu với Bảo Đại rằng:
Thưa Hoàng thượng, nhân danh dân tộc Việt Nam, chúng tôi nhận bản văn này rất nhẹ nhàng, không câu nệ. Nhưng, chúng tôi kính xin Hoàng thượng cho tổ chức một buổi lễ vắn tắt, trong đó xin Hoàng thượng công khai tuyên bố cho mọi người biết.

Theo lời yêu cầu của Trần Huy Liệu, chiều ngày 30 tháng 8, 1945, Bảo Đại mặc triều phục và đọc bản Tuyên ngôn Thoái vị trước hàng ngàn người tụ họp vội vã trước cửa Ngọ Môn, như sau:

Nội dung "Chiếu thoái vị"

Chiếu rằng:Hạnh-Phúc của dân Việt-NamĐộc-Lập của nước Việt-NamMuốn đạt mục-đích ấy, Trẫm đã tuyên bố sẵn-sàng hy-sinh hết thảy, và muốn rằng sự hy-sinh của Trẫm phải lợi ích cho Tổ-quốc.Xét tới sự đoàn-kết toàn-thể quốc-dân trong lúc này là điều tối cần thiết, Trẫm đã tuyên-bố ngày 22 tháng 8 vừa rồi trong giờ nghiêm-trọng của Lịch-Sử Quốc-Gia: Đoàn-Kết là sống, Chia rẽ là chết.Nay thấy nhiệt-vọng dân-chủ của quốc-dân Bắc-Bộ lên cao, nếu Trẫm cứ yên vị đợi một Quốc-Hội thì e rằng khó tránh được sự Nam-Bắc phân tranh, đã thống khổ cho quốc-dân lại thuận-lợi cho người ngoài lợi dụng.Cho nên mặc dầu Trẫm hết sức đau đớn nghĩ đến công lao Liệt-Thánh đã vào sinh ra tử trong gần 400 năm để mở mang non-sông đất nước từ Thuận-Hoá tới Hà-Tiên, mặc dầu Trẫm hết sức bùi ngùi cho nỗi làm vua trong 20 năm trời mới gần gũi quốc dân được mấy tháng, chưa làm được gì ích lợi cho quốc dân như lòng trẫm muốn, Trẫm cũng quả-quyết thoái-vị nhường quyền điều-khiển quốc-dân lại cho một Chính-phủ Dân-Chủ Cộng-Hòa.  Trong khi trao quyền lại cho chính phủ mới, Trẫm chỉ mong ước có 3 điều sau này:- Đối với Tôn-Miếu và Lăng-Tẩm của Liệt-Thánh, Chính-phủ mới nên xử trí thế nào cho có sự thể.- Đối với các đảng-phái đã từng tranh-đấu cho nền độc-lập quốc-gia, nhưng không đi sát theo phong trào dân chúng, Trẫm mong Chính phủ mới sẽ lấy sự ôn hòa xử trí, để những phần-tử ấy cũng có thể giúp vào việc kiến-thiết quốc-gia và để tỏ rằng Chính Phủ Dân chủ Cộng hòa nước ta đã xây đắp trên sự đoàn-kết của toàn thể quốc-dân.- Đối với quốc dân, Trẫm khuyên hết tất cả các giai cấp, các đảng phái cho đến các người trong Hoàng phái cũng vậy, đều nên hợp nhất mà ủng-hộ triệt-để Chính-phủ Dân-chủ để giữ vững nền Độc-Lập của nước, chứ đừng vì lòng quyến luyến trẫm và hoàng gia mà sinh sự chia rẽ.Còn về phần riêng Trẫm trong 20 năm Ngai vàng Bệ-ngọc, đã biết bao lần ngậm đắng nuốt cay. Từ nay Trẫm lấy làm vui được làm dân tự-do của một nước Độc-Lập, chứ Trẫm nhất quyết không để ai lợi-dụng danh nghĩa của Trẫm hay của Hoàng-Gia mà lung-lạc dân chúng.Việt-Nam Độc-Lập muôn năm!Dân-Chủ Cộng-Hoà muôn năm!Khâm Thử: BẢO ĐẠI.
Nguồn: Việt Nam Máu Lửa tr 38, 39, 40 - Nghiêm Kế Tố - Nhà xuất bản Mai Lĩnh 1954.

Dị bản thứ 2
Ngoài ra còn một dị bản thứ 2 được ghi trong sách "Bảo Đại, Con Rồng Việt Nam", Nguyễn Phước Tộc Xuất Bản, 1990, trang 186-188: nội dung như sau:
Vì hạnh phúc của dân tộc Việt Nam,
Vì nền độc lập của Việt Nam,
Để đạt hai mục đích ấy, Trẫm tuyên bố sẵn sàng hy sinh tất cả, và ước mong rằng sự hy sinh của Trẫm đem lại lợi ích cho Tổ quốc.
Nhận định rằng sự đoàn kết của toàn thể đồng bào chúng ta vào giờ phút này là một sự cần thiết cho Tổ quốc chúng ta, ngày 23 tháng 8, Trẫm đã nhắc lại cho toàn thể nhân dân ta là: Ở giờ phút quyết định này của Lịch sử, đoàn kết có nghĩa là sống, mà chia rẽ là chết.
Chiếu đà tiến dân chủ đang đẩy mạnh ở miền Bắc nước ta, Trẫm e ngại rằng một sự tranh chấp giữa miền Bắc với miền Nam khó tránh được, nếu Trẫm đợi sau cuộc trưng cầu dân ý, để quyết định thoái vị. Trẫm hiểu rằng, nếu có cuộc tranh chấp đó, đưa cả nước vào hỗn loạn đau thương, thì chỉ có lợi cho kẻ xâm lăng.
Trẫm không thể không ngậm ngùi khi nghĩ đến các tiên đế đã chiến đấu trên bốn trăm năm để mở mang bờ cõi từ Thuận Hóa đến Hà Tiên. Trẫm không khỏi tiếc hận là trong hai mươi năm ở ngôi, Trẫm không thể làm gì đem lại lợi ích đáng kể cho đất nước.
Mặc dù vậy, và vững mạnh trong sự tin tưởng của mình, Trẫm đã quyết định thoái vị, và Trẫm trao quyền cho Chính phủ Dân chủ Cộng hòa.
Trước khi từ giã ngai vàng, Trẫm chỉ có ba điều muốn nói:—Thứ nhất: Trẫm yêu cầu tân chính phủ phải giữ gìn lăng tẩm và miếu mạo của hoàng gia.—Thứ hai: Trẫm yêu cầu tân chính phủ lấy tình huynh đệ đối xử với các đảng phái, các phe nhóm, các đoàn thể đã chiến đấu cho nền độc lập của đất nước, mặc dù không theo cùng đường hướng dân chủ của mặt trận, như vậy có thể giúp cho họ được tham gia vào sự kiến thiết đất nước, và chứng tỏ rằng tân chế độ đã được xây dựng trên tình đoàn kết dứt khoát của toàn thể nhân dân.—Thứ ba: Trẫm yêu cầu tất cả các đảng phái, các phe nhóm, tất cả các tầng lớp xã hội cũng như toàn thể hoàng gia phải đoàn kết chặt chẽ để hậu thuẫn vô điều kiện cho Chính phủ Dân chủ Cộng hòa, hầu củng cố nền độc lập quốc gia.Riêng về phần Trẫm, trong hai mươi năm ở ngôi, Trẫm đã trải qua bao nhiêu cay đắng. Trẫm muốn được làm Dân một nước tự do, hơn làm Vua một nước bị trị. Từ nay Trẫm lấy làm sung sướng được là Dân tự do, trong một nước độc lập. Trẫm không để cho bất cứ ai được lợi dụng danh nghĩa Trẫm, hay danh nghĩa hoàng gia để gieo rắc sự chia rẽ trong đồng bào của chúng ta.Việt Nam độc lập muôn năm,Việt Nam Dân chủ Cộng hòa muôn năm,Khâm thử. Bảo Đại. Huế, điện Kiến Trung ngày 25 tháng 8 năm 1945.Văn bản gốc của Chiếu thoái bị vẫn đang được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Khi đối chiếu thì văn bản 1 là chính xác, còn dị bản 2 (ghi trong sách "Bảo Đại, Con Rồng Việt Nam") đã bị sai lệch một số câu từ và nội dung, văn phong cũng khác biệt so với thời 1945 (vì sách "Bảo Đại, Con Rồng Việt Nam" được viết bằng tiếng Pháp, nên khi dịch sang tiếng Việt đã bị lệch so với văn bản gốc).

 Văn bản kèm theo chiếu thoái vị
Theo hồi ký "Con Rồng Việt Nam" của Bảo Đại, bản tuyên ngôn được đọc trong sự yên lặng hoàn toàn. Bảo Đại viết rằng: "Tôi quan sát các khán giả hàng đầu. Tất cả các vẻ mặt đều tỏ vẻ ngạc nhiên cùng cực. Nam và nữ đều ngẩn ngơ. Bản tuyên ngôn thoái vị của tôi như tiếng sét đánh xuống ngang đầu họ. Họ lặng người đi. Trong một bầu không khí bực dọc, tôi trao nhanh ấn tín, quốc bảo của hoàng triều cho Trần Huy Liệu, mà chính ông ta cũng có cảm tưởng như tự trên mây mà lại. Trong khi tôi hồi cung, đám đông tan rã, không một tiếng kêu."

Cùng với "Chiếu thoái vị", Bảo Đại còn ban hành một văn bản kèm theo để an ủi hoàng tộc:"Kể từ ngày Đức Thái Tổ Gia Dụ Hoàng Đế vào trấn ở Thuận Hóa đến nay đã 399 năm. Trong non bốn thế kỷ, Liệt Thánh chúng ta đã trải qua biết bao sự gian lao nguy hiểm, vì nước vì dân mới truyền ngôi lại cho Trẫm được đến ngày nay.Cái gia tài quý báu di truyền đã gần 400 năm ấy, trong giờ phút Trẫm bỏ hết, bà con trong Hoàng Tộc, ai nghe cũng phải đau đớn, ngậm ngùi.Song Trẫm biết rằng: Đó chỉ là cái cảm tình thoáng qua trong chốc lát mà thôi, chớ bà con ta, ai cũng sẵn tính bình tĩnh, sẵn trí sáng suốt để xét rộng thấy xa, cho nên sau khi đã chuẩn định ba chữ "Dân Vi Quý" làm khẩu hiệu của chánh thể mới sau khi đã tuyên bố "Để Hạnh Phúc Dân Lên Trên Ngai Vàng", nay Trẫm nhất định thoái vị để giao vận mạng quốc gia cho một Chính phủ có đủ điều kiện huy động hết cả lực lượng của toàn quốc giữ vững nền độc lập của nước và mưu hạnh phúc cho dân."Độc lập của nước, Hạnh phúc của dân", vì tám chữ đó mà trong tám chục năm vừa qua biết mấy mươi vạn đồng bào đã rơi đầu bỏ xác nơi nước thẳm non xa trong lao tù ngục tối.Đối với những sự hy sinh của những kẻ anh hùng liệt nữ ấy, của muôn ngàn chiến sĩ vô danh ấy, Trẫm cho sự thoái vị của Trẫm là thường.Vậy Trẫm muốn bà con trong Hoàng Tộc sau khi nghe lời thoái vị ai ai cũng vui lòng để nghĩa nước lên trên tình nhà mà đoàn kết chặt chẽ với toàn thể quốc dân để ủng hộ Chính phủ Dân chủ Cộng hòa giữ vững nền độc lập cho Tổ Quốc. Thế mới là một cách chân thành cao thượng, giữ chữ Trung với Trẫm, chữ Hiếu với Liệt Thánh.Việt Nam Độc lập Muôn năm - Dân chủ Cộng hòa Muôn năm.Khâm thử: Bảo Đại"''

Chú thích

Nhà Nguyễn
Việt Nam năm 1945


title: Thuật toán Chan

text:
Trong hình học tính toán, thuật toán Chan, gọi theo tên của Timothy M. Chan, là một thuật toán phụ thuộc dữ liệu ra tối ưu cho việc tìm bao lồi của tập hợp P gồm n điểm trong không gian 2 hoặc 3 chiều. Thuật toán chạy trong thời gian O(n log h), trong đó h là số đỉnh của bao lồi. Trong trường hợp không gian 2 chiều, thuật toán là sự kết hợp giữa một thuật toán tìm bao lồi trong thời gian O(n log n) (chẳng hạn quét Graham) với thuật toán bọc gói, để thu được thời gian tối ưu là O(n log h). Thuật toán Chan đáng chú ý vì nó đơn giản hơn nhiều so với thuật toán bao lồi phẳng cuối cùng, và nó mở rộng một cách tự nhiên lên không gian 3 chiều.

Thuật toán
Trước tiên, giả sử ta đã biết h và đặt tham số m=h. Giả thuyết này là không thực tế và ta sẽ loại bỏ nó sau này. Đầu tiên, thuật toán chia tập hợp P một cách tùy ý thành  1+n/m tập hợp con Q, mỗi tập chứa  m điểm. Sau đó, tìm bao lồi của mỗi tập Q bằng thuật toán chạy trong thời gian O(n log n). Nhận thấy rằng có O(n/m) tập hợp con, mỗi tập gồm O(m) điểm, nên giai đoạn này tốn thời gian O(n/m)O(m log m) = O(n log m).

Giai đoạn thứ hai là thực hiện thuật toán bọc gói sử dụng những bao lồi đã tìm ra ở giai đoạn trước để tăng tốc độ. Trong mỗi bước của thuật toán bọc gói, với mỗi điểm pi trên bao lồi, ta cần tìm pi+1 = f(pi,P) sao cho mọi điểm trong P đều nằm bên phải đường thẳng pi pi+1. Nếu ta đã biết bao lồi của tập hợp Q gồm m điểm, thì có thể tìm f(pi,Q) trong thời gian O(log m) bằng tìm kiếm nhị phân. Có thể tìm f(pi,Q) cho tất cả O(n/m) tập hợp con Q trong thời gian O(n/m log m) Do đó có thể tìm f(pi,P) tương tự như trong thuật toán bọc gói thông thường nhưng chỉ cần xem xét các điểm f(pi,Q) cho mọi tập hợp con Q. Do thuật toán bọc gói lặp lại bước trên O(h) lần, giai đoạn hai tốn thời gian O(n log m), và nếu m=h, thì thời gian đó đúng bằng O(n log h).

Bằng cách thực hiện hai giai đoạn trên, có thể tìm bao lồi của n điểm trong thời gian O(n log h), giả sử ta đã biết trước h. Nếu ta chọn m<h, thì có thể dừng thuật toán sau m+1 bước, nên chỉ cần dùng thời gian O(n log m) (nhưng không tìm được bao lồi). Ý tưởng chính ở đây là khởi tạo m là một hằng số nhỏ (ta dùng 2 cho phân tích dưới đây nhưng trên thực tế một hằng số bằng khoảng 5 hoạt động tốt hơn), và tăng giá trị m cho tới khi m>h, và khi đó ta tìm được bao lồi.

Nếu tăng giá trị m quá chậm thì khoảng thời gian bị bỏ phí khi m<h có thể quá lớn. Trong khi đó nếu tăng m quá nhanh, ta có thể làm m lớn hơn h rất nhiều, và do đó cũng làm tăng thời gian thực thi. Thuật toán Chan bình phương giá trị của m sau mỗi lần lặp và đảm bảo giá trị m không bao giờ vượt quá n. Nói cách khác, sau t lần lặp, ta có . Tổng thời gian thực thi của thuật toán là

Để tổng quát hóa lên 3 chiều cần sử dụng một thuật toán tìm bao lồi trong không gian 3 chiều trong thời gian O(n log n) thay vì quét Graham cho 2 chiều, và một phiên bản 3 chiều của thuật toán bọc gói. Thời gian thực thi vẫn là O(n log h).

Lập trình

Bài báo của Chan cũng có một số gợi ý để cải thiện tốc độ thuật toán trong thực tế, ví dụ:

 Sau mỗi lần tìm các bao lồi của các tập con, loại bỏ các điểm không nằm trên bao lồi trong những lần lặp sau.
 Có thể tìm bao lồi của tập hợp lớn bằng cách hợp bao lồi các tập hợp con thay vì tính lại từ đầu.

Tham khảo

Thuật toán bao lồi


title: Hydrophis donaldi

text:
Hydrophis donaldi là một loài rắn biển được phát hiện vào năm 2012, phân bố tại vùng biển ngoài khơi phía bắc nước Úc. Đây là một loài rắn mới, khá bí ẩn và đặc biệt.

Đặc điểm sinh học
Hydrophis donaldi có cấu tạo cơ thể với dãy gai nhỏ chạy dọc thân người ở dưới bụng, gai trên thân loài rắn mới này rất khác biệt so với họ hàng của chúng. Nó có da màu vàng nâu và nọc rất độc có thể gây chết người. Nọc độc của các loài rắn khác thường nằm ở răng, tuy nhiên loài Hydrophis donaldi lại có nọc độc ở da, chính xác là ở gai nhọn dưới bụng. Các chuyên gia đã nói rằng những gai nhọn trên bụng này đã thu hút sự tò mò của các loài khác và trở thành món mồi của loài rắn này.

Loài rắn này sinh sống trong môi trường nước đục, gần các sinh vật nguy hiểm như cá mập bò lớn, cá sấu nước mặn và sứa hộp độc. Quan sát thực địa cho thấy hàng xóm của loài rắn này cũng có khả năng gây nguy hiểm cho con người không kém như cá mập bò, cá sấu nước mặn, sứa độc... Nếu không cẩn thận khi bơi trong khu vực chúng sinh sống thì khả năng mất mạng là rất cao.

Chú thích

Tham khảo

Rắn biển


title: Truyện cười

text:
Truyện cười là thể loại văn học dân gian, là một lĩnh vực truyện kể dân gian rộng lớn, đa dạng, phức tạp bao gồm những hình thức được gọi bằng những
danh từ khác nhau có tác dụng gây cười, lấy tiếng cười để khen chê và
mua vui,giải trí

Chủ đề và mục đích
Truyện cười có các mục đích chính:
Mua vui giải trí: nhằm mục đích giải trí là chủ yếu
Phê phán: phê bình,lên án thói hư tật xấu của con người
Đả kích: vạch trần cái ác, cái xấu có tính bản chất của giai cấp thống trị (thời xưa)

Phân loại
 Truyện cười (giải trí là chủ yếu)
 Truyện trào phúng (phê phán là chủ yếu)
 Truyện tiếu lâm (có yếu tố tục)

Chú thích

Hài hước

Cười


title: Rắn biển

text:
Rắn biển là một nhóm rắn có nọc độc sinh sống trong môi trường biển hay sinh sống phần lớn thời gian trong môi trường biển, mặc dù chúng đã tiến hóa từ tổ tiên sống trên mặt đất. Rắn biển được tìm thấy trong vùng nước ấm ven biển từ Ấn Độ Dương đến Thái Bình Dương.

Đặc điểm chung của các loài rắn biển là chúng có cấu tạo cơ thể theo chiều ngang dẹt giống như những con lươn. Không giống như cá, rắn biển không có mang và thường xuyên phải trồi lên mặt nước để thở. Các loài rắn biển thường có nọc độc mạnh. Tại Việt Nam các loài rắn biển có nhiều tên gọi khác như [rắn] đẻn, [rắn] đẻn biển, [rắn] đẹn, [rắn] hèo, ông hèo v.v.

Phân loại
Rắn biển ban đầu được coi là một họ hợp nhất và tách biệt, với danh pháp Hydrophiidae, sau đó được tách ra thành 2 phân họ là Hydrophiinae - tức rắn biển thật sự (tùy theo hệ thống phân loại mà người ta coi nó chứa 8 hay 16-20 chi, với hiện nay công nhận 62 loài), và phân họ nguyên thủy hơn là Laticaudinae (một chi Laticauda, với 8 loài). Sau đó người ta nhận ra rằng rắn biển có quan hệ họ hàng rất gần và thực tế là lồng sâu bên trong họ Rắn hổ (Elapidae), vì thế định nghĩa phân loại của họ này trở nên không rõ ràng. Một số nhà phân loại học chuyển toàn bộ rắn biển vào trong họ Elapidae, bằng cách này tạo ra các phân họ Elapinae, Hydrophiinae và Laticaudinae, mặc dù phân họ cuối cùng này có thể bỏ qua nếu Laticauda được gộp trong Hydrophiinae. Cho tới nay vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào có sức thuyết phục về các mối quan hệ phát sinh chủng loài giữa các nhóm rắn hổ khác nhau, và vì thế tình hình vẫn chưa rõ ràng. Do đó, các tác giả khác vẫn tùy tình huống mà lựa chọn, hoặc là tiếp tục làm việc với sắp xếp cũ và truyền thống, hoặc là gộp tất cả các chi cùng nhau trong họ Elapidae, nhưng không phân chia thành các phân họ. Nghiên cứu của Pyron et al.  (2013) cho thấy Laticauda không có quan hệ họ hàng gần với Hydrophiinae mà lồng sâu trong Elapidae nghĩa cũ, do đó định nghĩa của họ Hydrophiidae cũ là đa ngành.

Các chi
 Aipysurus Lacépède, 1804: 8 loài.
 Emydocephalus Krefft, 1869: 3 loài.
 Ephalophis Smith, 1931: 1 loài (Ephalophis greyae).
 Hydrelaps Boulenger, 1896: 1 loài (Hydrelaps darwiniensis).
 Hydrophis Latreille, 1801 (bao gồm cả Acalyptophis Boulenger, 1896, Astrotia Fischer, 1855, Chitulia Gray, 1849, Disteira Lacépède, 1804, Enhydrina Gray, 1849, Kerilia Gray, 1849, Lapemis Gray, 1835, Leioselasma Lacepède, 1804, Microcephalophis Lesson, 1832, Pelamis Daudin, 1803, Polyodontognathus Wall, 1921, Praescutata Wall, 1921): 46 loài.
 Kolpophis Smith, 1926: 1 loài (Kolpophis annandalei).
 Laticauda Laurenti, 1768 (bao gồm cả Pseudolaticauda Kharin 1984): 8 loài.
 Parahydrophis Burger & Natsuno, 1974: 1 loài (Parahydrophis mertoni).
Thalassophis Schmidt, 1852: 1 loài (Thalassophis anomalus).

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ nhánh vẽ theo Pyron et al.  (2013), với các chi rắn biển in đậm nghiêng (không có Kolpophis và Thalassophis trong biểu đồ này).

Hình ảnh

Tham khảo

Jwjqjjq


title: Markus Madeja

text:
Markus Madeja (sinh 1969; có tên Việt là Sơn) là một doanh nhân người Thụy Sĩ, ông là người sáng lập và làm chủ thương hiệu "Rượu Thượng hạng Sơn Tinh" (Sơn Tinh liquor).

Tiểu sử
Năm 1993 Markus Madeja đến Việt nam để hoàn thành luận án tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Zurich, Thụy Sĩ. Trải qua gần 10 năm tìm hiểu về Việt nam, năm 1999 ông bước vào nghề nấu rượu như một cơ duyên và nhanh chóng phát triển thương hiệu rượu Sơn Tinh thành thương hiệu rượu thượng hạng đạt chuẩn quốc tế trên địa bàn thủ đô Hà nội. Ông tiếp tục đeo đuổi đam mê của mình với quá trình đầy những gian truân xây dựng nhà máy sản xuất rượu hiện đại. May mắn đã đến với ông khi thương hiệu rượu Sơn Tinh được các khách hàng trí thức sành rượu Việt yêu thích và lựa chọn.

Sản phẩm
Năm 2003 Mười hai loại rượu thượng hạng với hương thơm thảo mộc nồng nàn từ núi rừng, dư vị ấm áp ngọt ngào của các loại quả nhiệt đới và các loại rượu trắng chưng cất từ gạo nếp đã để lại ấn tượng khó quên cho người thưởng thức. Năm 2009 ông được Đại sứ Quán Thụy Sĩ vinh danh là một trong những công dân xuất sắc của đất nước Ngân hàng và đồng hồ. Với niềm đam mê đặc biệt dành cho Việt nam và các loại trái cây vùng nhiệt đới đầy ánh nắng, các sản phẩm rượu chiết xuất từ cây trái vùng núi hoang sơ như táo mèo, mơ, mận đỏ đã ra đời và mang đến những bàn tiệc sang trọng cả một câu chuyện ly kỳ về tình yêu cuộc sống.

Vinh danh
Với những cống hiến không mệt mỏi cho thương hiệu rượu Việt năm 2005 ông được ghi nhận là thành viên danh dự của Hiệp hội rượu Việt Nam. Hiện tại Markus Madeja vẫn đang cần mẫn chắt chiu đóng góp cho sự phát triển của thương hiệu rượu Việt ngang tầm quốc tế. Không phải người Việt Nam nhưng Markus Madeja (Thụy Sĩ) và Dan Dockery (Anh) có tình yêu mãnh liệt với Việt Nam, đặc biệt là với văn hóa ẩm thực dân tộc. Cuối năm 2011, Sơn và Đan (tên tiếng Việt của Dan Dockery vinh dự là khách mời của Chương trình Người Đương Thời - Ban thanh thiếu niên (VTV6) - Đài Truyền hình Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài
 "Sơn Tinh" đi học nấu rượu
"Chuyện ông Tây mê rượu Việt Nam"

Rượu Việt Nam


title: Davy Jones

text:
Davy Jones có thể là:
 Nhân vật Davy Jones trong loạt phim Cướp biển vùng Caribe
 Ca sĩ, nhạc sĩ và diễn viên David Robert Jones trong ban nhạc The Monkees

Xem thêm

Nhân vật trong phim


title: Tân Phú, Vĩnh Tường

text:
Tân Phú là một xã thuộc huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam.

Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Tân Cương và Phú Thịnh.

Địa lý
Xã Tân Phú nằm ở phía tây huyện Vĩnh Tường, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị trấn Thổ Tang và xã Thượng Trưng
Phía tây giáp thành phố Hà Nội và xã Cao Đại
Phía nam giáp xã Lý Nhân
Phía bắc giáp xã Lũng Hòa.

Xã Tân Phú có diện tích 4,36 km², dân số năm 2019 là 7.244 người, mật độ dân số đạt 1.661 người/km².

Lịch sử
Địa bàn xã Tân Phú hiện nay trước đây vốn là hai xã Tân Cương và Phú Thịnh thuộc huyện Vĩnh Tường.

Trước khi sáp nhập, xã Tân Cương có diện tích 2,32 km², dân số là 3.647 người, mật độ dân số đạt 1.572 người/km², có 3 thôn: Dẫn Tự, Hòa Lạc, Đồng Phú. Xã Phú Thịnh có diện tích 2,04 km², dân số là 3.597 người, mật độ dân số đạt 1.763 người/km², có 4 thôn: Bàn Mạch, Đan Thượng (nằm trong đê) và Yên Xuyên, Bàn Giang (nằm ngoài đê).

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 868/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Vĩnh Phúc (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Tân Cương và Phú Thịnh thành xã Tân Phú.

Chú thích

Tham khảo


title: Enhydrina

text:
Enhydrina có thể là:
 Tên khoa học của một phân tông bọ cánh cứng thuộc họ Gyrinidae. Xem bài Enhydrina (phân tông).
 Tên khoa học của một chi rắn biển trong phân họ Rắn biển (Hydrophiinae). Hiện nay được coi là danh pháp đồng nghĩa của Hydrophis (một phần). Bao gồm:
 Hydrophis schistosus (đồng nghĩa: Enhydrina schistosa, Enhydrina valakadyen, Enhydrina valakadien, Enhydrina valakadyn, Enhydrina vikadien)/
 Hydrophis zweifeli (đồng nghĩa: Enhydrina zweifeli).


title: Trí thức

text:
Trí thức là người có kiến thức sâu xa về một hay nhiều lĩnh vực hơn sự hiểu biết của mặt bằng chung của xã hội vào từng thời kỳ.

Sự xuất hiện của từ trí thức khi một văn bản kháng nghị công bố năm 1906 - do nhà văn Zola ký tên đầu - lại được thủ tướng Pháp Clemenceau (tiến sĩ, nhà báo) gọi là Tuyên ngôn của Trí thức (Manifeste Des Intellectuels).
Thế là một tính từ trở thành danh từ mới, chưa hề có trong các từ điển lớn trước đó như Larousse 1866-1878 hay Đại từ điển Bách khoa 1885-1902. Ngay sau đó, thế giới đã chấp nhận một từ ngữ mới.

Định nghĩa

Trí thức có thể được dùng để chỉ ba loại người sau đây:

Một trí thức là một người sử dụng tư tưởng và suy luận, trí thông minh và các suy luận có tính phản biện và phân tích,
trong một ngành nghề nào đó hay là trong tư cách cá nhân và là

 một người có liên hệ với các ý tưởng và các lý thuyết trừu tượng;
 một người mà với ngành của mình (ví dụ triết học, phê bình văn học, xã hội học, luật, phân tích chính trị, khoa học lý thuyết v.v.) tạo ra và truyền bá các ý tưởng mới;
 một người với kiến thức sâu rộng về văn hóa nghệ thuật đã làm cho tiếng nói của họ có ảnh hưởng trong công chúng.

Vai trò trong hoạt động chính trị - xã hội
Nhà trí thức nghiên cứu, phân tích, và chỉ trích trong các cuộc tranh luận cũng như các hoạt động công cộng, để gây ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội. Điều này có thể đưa tới những xung đột với các chính trị gia, cũng như những người cầm quyền. Đối với chính phủ của một nước thái độ của họ có thể là ra mặt ủng hộ những dự định cải tổ hay chống đối lại chúng. Giới trí thức như vậy cũng là những người tạo ra các ý thức hệ hoặc là những người chỉ trích.
Khi nào mà quan điểm họ đồng tình với những người nắm quyền, họ có thể là những người giúp đỡ rất hiệu lực, ngược lại khi không đồng ý, họ trở thành những nhà bất đồng chính kiến và có thể bị trù dập. Những nhà bất đồng chính kiến thành công có thể được tham dự vào chính quyền. Vì vậy đối với chính quyền giới trí thức là những thành phần khó đối phó cũng như là những phương tiện đắc lực trong việc phát triển xã hội. Triết gia Pháp Julien Benda (1867-1956) từ năm 1927 đã nhấn mạnh trong bài viết nổi tiếng của ông là " Sự phản bội của giới trí thức" cái khuynh hướng của các nhà trí thức, trở thành những người góp phần thực hiện những quyền lợi cũng như ý thức hệ của xã hội.
Giới trí thức phát triển những quan hệ bán chính thức với nhau, ra ngoài khuôn khổ làm việc và gia đình. Nhờ vậy nhóm trí thức mà giúp đỡ cho giới cầm quyền trong chính phủ thường có nhiều tin tức hơn họ, hay những người cùng hoạt động chính trị với mình, bởi vậy thường được trọng nể, mặc dù cũng bị nghi ngờ vì có quan hệ với các đối thủ chính trị. Còn nhóm trí thức đối lập thì thường hiểu biết hơn là dân chúng trung bình, ngay cả khi hệ thống chính quyền giới hạn chặt chẽ quyền tự do báo chí. Sự hiểu biết về những chi tiết trong chính quyền thường làm cho họ trở thành mục tiêu để các nước khác dò hỏi.

Tham khảo

Triết học
Nhà triết học
Xã hội học về văn hóa
Tầng lớp xã hội
Giới học thuật


title: Bí mật cuộc đảo chính hoàng cung

text:
Bí mật cuộc đảo chính hoàng cung (tiếng Nga: Тайны дворцовых переворотов) là một bộ phim truyền hình lịch sử của đạo diễn Svetlana Druzhinina, ra mắt lần đầu năm 2001.

Nội dung
 Tập 1: Di chúc của Hoàng đế (Завещание императора)
 Tập 2: Di chúc cho Hoàng hậu (Завещание императрицы)
 Tập 3: Ta - Hoàng đế ! (Я - император !)
 Tập 4: Sự thất thế của Goliaf (Падение Голиафа)
 Tập 5: Cô dâu thứ nhì của Hoàng đế (Вторая невеста императора)
 Tập 6: Cái chết của Hoàng đế trẻ (Смерть юного императора)
 Tập 7: Vạn tuế, Anna Ioannovna ! (Виват, Анна Иоанновна !)
 Tập 8: Hai hiệp sĩ, hay Cuộc truy tìm Công chúa (Два рыцаря, или Охота на принцессу !)
 Tập 9:
 Tập 10:

Diễn viên
 Aleksey Lutsay... Chức sắc
 Nikolai Karachentsov... Pyotr I
 Natalia Yegorova... Yekaterina I / Anna Ioannovna (trong tập 8)
 Sergey Shakurov... Aleksandr Danilovich Menshikov
 Ivan Sinitsyn... Pyotr II (nhỏ)
 Dmitry Verkeyenko... Pyotr II
 Нина Русланова — Анна Иоановна (перед восшествием на престол)
 Инна Чурикова — Анна Иоанновна (с принятием престола)
 Екатерина Никитина — Елизавета Петровна
 Ирина Лачина — Анна Петровна
 Людмила Зайцева — Екатерина Иоанновна
 Наталья Фатеева — Дарья Меншикова
 Марина Майко — Мария Меншикова
 Григорий Анашкин — Меншиков-младший
 Анна Штукатурова — Анна Леопольдовна (в детстве)
 Снежанна Полежаева — Анна Леопольдовна
 Владлен Давыдов — Дмитрий Голицын
 Алексей Жарков — Алексей Долгорукий
 Владимир Ильин — Андрей Остерман
 Георгий Мартынюк — Феофан Прокопович
 Александр Потапов — Аникита Репнин
 Вячеслав Гришечкин — Павел Ягужинский
 Александр Корженков — Фридрих Бассевич
 Андрей Межулис — Карл-Фридрих Голтштинский
 Владимир Коппалов — Пётр Толстой
 Иван Уфимцев, Геннадий Юхтин — Гавриил Головкин
 Владимир Сошальский, Алексей Краснопольский II — генерал Салтыков
 Юрий Стосков — Иван Бутурлин
 Фёдор Добронравов — Фёдор Суров
 Юрий Кузьменков — Алексей Макаров
 Владимир Сверба — Блюментрост
 Алексей Агапов — царевич Алексей Петрович
 Владимир Привалов — Фёдор Апраксин
 Андрей Давыдов — Антон Девиер
 Александр Лазарев (младший) — Бирон Эрнст Иоганн
 Дмитрий Харатьян — Иван Долгорукий
 Александр Кахун — Лесток
 Елизавета Никищихина — камер фрау Крамер
 Сергей Беребеня — Епископ Любекский
 Надежда Дружинина — Наталья Алексеевна
 Олег Масленников — Густав Корф
 Александр Зуев — Карл Левенвольде
 Александр Домогаров — Карл Мориц Линар
 Александр Домогаров - младший — Карл Бирон
 Марьяна Цареградская — княжна Екатерина Долгорукая
 Лола Кочеткова — Юлиана Магнусовна фон Менгден

Ê-kíp
 Thiết kế sản xuất: Valery Filippov

Chú thích

Xem thêm
 Thông tin trên trang Truyền hình Nga
 Thông tin trên trang KinoSis

Phim do Svetlana Druzhinina đạo diễn
Phim lịch sử
Phim truyền hình Nga ra mắt năm 2001