title: Cecil Rhodes

text:
Cecil Rhodes, thành viên Hội đồng Cơ mật Hoàng gia Anh, tiến sĩ Luật Dân sự, (5 tháng 7 năm 1853 – 26 tháng 3 năm 1902) là một doanh nhân, chính trị gia, trùm khai mỏ Nam Phi sinh tại Anh. Ông đã lập nên Công ty kim cương De Beers, ngày nay chiếm đến 40% thị trường kim cương thô toàn cầu và từng có thời kỳ đóng góp đến 90% lượng kim cương thô buôn bán trên thế giới.
Là người có niềm tin mãnh liệt vào chủ nghĩa đế quốc Anh, ông đã thành lập nên vùng lãnh thổ Rhodesia ở nam châu Phi, vùng đất được đặt theo tên ông năm 1895. Năm 1964, Rhodesia Bắc trở thành một bang độc lập của Zambia và Rhodesia Nam từ đó được biết đến là Rhodesia. Năm 1980, Rhodesia, trên thực tế đã độc lập từ 1965, trở thành một quốc gia độc lập được công nhận quốc tế và đổi tên thành Zimbabwe. Đại học Rhodes của Nam Phi cũng được đặt tên theo ông. Bên cạnh đó, một quỹ học bổng mang tên Rhodes cũng được đóng góp tài chính từ tài sản của Rhodes.

Nhà sử học Richard A. McFarlane đã gọi Rhodes là "một người góp công không thể thiếu trong lịch sử huy hoàng của Anh và nam Phi châu cũng như George Washington hay Abraham Lincoln trong những thời kỳ tương ứng của lịch sử nước Mỹ... Phần lớn lịch sử Nam Phi bao trùm trong những thập kỷ cuối cùng của thế kỷ 19 là những đóng góp lịch sử của Cecil Rhodes."

Thời trẻ

Nước Anh
Rhodes sinh năm 1853 tại Bishop's Stortford, Hertfordshire, Anh quốc. Ông là con
thứ 5 trong gia đình cha xứ Francis William Rhodes và vợ Louisa Peacock Rhodes. Cha ông là một cha sở (vicar) Giáo hội Anh, người luôn tự hào là không bao giờ thuyết giáo quá mười phút. Trong số những anh chị em của ông có Francis William Rhodes, người sau này trở thành một viên chức quân đội.

Rhodes đã theo học trường tiểu học Bishop's Stortford từ khi 9 tuổi nhưng vì ốm yếu và bệnh hen suyễn mà ông phải thôi học vào năm 1869 và, theo Basil Williams,, ông "tiếp tục việc học của mình dưới sự giám sát của cha ông... Sức khỏe của ông khá yếu và có cả những nỗi lo sợ rằng ông bị bệnh lao, căn bệnh mà nhiều người trong gia đình ông đã có triệu chứng. Cha ông sau đó đã quyết định gửi ông ra nước ngoài để thử những hiệu quả của một chuyến hải hành và khí hậu tốt hơn. Herbert [anh trai của Cecil] đã xây dựng một đồn điền ở Natal, Nam Phi, do đó Cecil đã được gửi theo một chiếc thuyền buồm đến gặp Herbert ở Natal. Hành trình tới Durban mất 70 ngày, và ngày 1 tháng 9 năm 1870, Rhodes lần đầu tiên đặt chân lên mảnh đất châu Phi, một cậu bé tóc nhạt, gầy gò, xanh xao, cao lêu nghêu, có dáng điệu nhút nhát và bẽn lẽn." Gia đình ông đã hy vọng rằng khí hậu sẽ cải thiện sức khỏe của ông. Họ cũng mong chờ ông sẽ đỡ đần người anh Herbert đang làm chủ một trang trại trồng bông.

Nam Phi
Khi mới đến châu Phi, ông đã sống dựa vào số tiền vay của dì Sophia.. Sau một thời gian ngắn sống cùng Tổng thanh tra của Natal, bác sĩ Peter Cormac Sutherland ở Pietermaritzburg, Rhodes đã thế hiện sự quan tâm đến nông nghiệp. Ông đến gặp người anh Herbert ở thung lũng sông Umkomazi, Natal. Mảnh đất này không thích hợp để trồng bông và dự án này đã thất bại.

Tháng 10, 1871, Rhodes khi đó 18 tuổi cùng anh trai Herbert rời khỏi thuộc địa đó để đến bãi khai thác kim cương ở Kimberley. Được N M Rothschild & Sons cung cấp tài chính, Rhodes đã gặt hái thành công suốt 17 năm tiếp theo trong việc mua hết tất cả các công ty khai thác kim cương ở khu vực Kimberley. Sự độc quyền cung cấp kim cương toàn thế giới của ông đã được chính thức hóa năm 1889 thông qua ký kết mối quan hệ bạn hàng chiến lược với Nghiệp đoàn Kim cương có trụ sở tại London. Họ đồng ý cùng kiểm soát nguồn cung toàn cầu để giữ giá kim cương luôn cao. Rhodes đã giám sát hoạt động khai thác mỏ của anh trai ông và đầu cơ trên danh nghĩa của người anh.

Kim cương

Trong suốt những năm ở Oxford, công việc làm ăn của Rhodes ở Kimberley vẫn phát đạt. Trước khi rời đến Oxford, ông và C.D. Rudd đã rời khỏi Mỏ Kimberley để đầu từ vào những hầm mỏ đáng giá hơn mà được biết đến là De Beers cũ (Vooruitzicht).

Ngày 13 tháng 3 năm 1888, Rhodes và Rudd đã khai trương De Beers sau khi hợp nhất nhiều mỏ đơn lẻ. Rhodes làm thư ký công ty. Với số vốn £200.000 công ty đã thu được nhiều lợi nhuận nhất ngành khai mỏ.

Tham khảo
 Rhodesia

Tham khảo

Đế quốc Anh
Sinh năm 1853
Mất năm 1902


title: Bagabag (Papua New Guinea)

text:
Bagabag là một đảo núi lửa thuộc tỉnh Madang, Papua New Guinea. Đây vốn là một ngọn núi lửa nhô lên từ đáy đại dương nhưng đã ngừng hoạt động.

Bagabag cách mũi Croilles trên bời biển phía bắc của Papua New Guinea 43 km và đây là hòn đảo có khoảng cách gần nhất với đảo Karkar, chỉ cách 18 km về phía tây bắc. Hòn đảo này có hình dáng khá tròn, hình phểu lộn ngược nếu nhìn từ trên không, có đường kính chừng 7 km, nó có diện tích 37 km ². Đặc tính nổi bật của bờ biển là vịnh New Year cắt vào phía đông Nam của đảo. Do có nguồn gốc từ núi lửa, Bagabag có địa hình dóc, với các thảm thực vật lên cao đến 600 m so với mực nước biển. Phần lớn bờ biển phía bắc, phía đông và phía nam của đảo được bao quanh bởi một hàng rào kiểu rạn san hô ra xa đến khoảng 2 km ngoài khơi, những rạn san hô hẹp, và chủ yếu là ngập nước.

Người từ Karkar ghé thăm đảo bằng xuồng, đặc sản của đảo Bagabag là cây và quả câu, lợn bản địa và thực phẩm vườn. Hòn đảo này có 4 ngôi làng với hơn 3000 người cư trú.

Tham khảo

Đảo núi lửa
Đảo Papua New Guinea


title: Julius von Verdy du Vernois

text:
Julius von Verdy du Vernois (19 tháng 7 năm 1832 – 30 tháng 9 năm 1910) là một tướng lĩnh và sĩ quan tham mưu của Phổ, có nguồn gốc Huguenot. Trên cương vị là Cục trưởng Cục tình báo của Bộ Tổng tham mưu, ông cùng với Schellendorff được biết đến như một trong những "á thần" hàng đầu của Bá tước Moltke trong việc điều hành chiến lược của cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871). Về sau này, ông trở thành một trong những tác giả quân sự viết nhiều, có ảnh hưởng lớn nhất của Đức, và đã kế nhiệm Schellendorff giữ chức vụ Bộ trưởng Chiến tranh Phổ.

Cuộc đời và sự nghiệp
Ông đã chào đời tại Freystadt, Schlesien vào ngày 19 tháng 7 năm 1832, trong một gia đình có nguồn gốc từ Pháp. Vào năm 1850, ông đã gia nhập lực lượng bộ binh Phổ. Sau một vài năm tham gia cấp trung đoàn, ông đã lọt vào tầm mắt của Bá tước Moltke, vị Tổng tham mưu trưởng mới được bổ nhiệm của Phổ, và khi cuộc Chiến tranh Bảy tuần bùng nổ (1866), ông được bổ nhiệm làm thiếu tá trong bộ tham mưu của Tập đoàn quân số 2 (dưới quyền chỉ huy của Thái tử Friedrich Wilhelm). Ông đã tham gia chiến đấu trong chiến dịch ở vùng thượng lưu sông Elbe và trận đánh Königgrätz-Sadowa, trong đó quân đội Áo bị đánh đại bại.

Không lâu sau đó, ông được phong quân hàm thượng tá, và vào năm 1867, ông được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục tình báo của Bộ Tổng tham mưu, từ đó ông trở thành một trong những cộng sự thân cận nhất của Moltke. Trên cương vị này, ông đã phục vụ tại đại bản doanh của quân đội Đức trong suốt cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), và được biết đến như là một trong những "á thần" trứ danh của Moltke. Ông đã được triển khai trong những sứ mệnh quan trọng nhất của Đức. Chẳng hạn như vào ngày 2 tháng 8 năm 1870, ông được gửi đến để khích lệ Tập đoàn quân số 3 do Thái tử thống lĩnh mở một đợt tấn công mạnh mẽ vào Alsace. Vernois mãn nguyện khi được biết rằng ngày 4 tháng 8 là thời điểm sớm nhất mà Leonhard Graf von Blumenthal, tham mưu trưởng của Friedrich Wilhelm, dự đoán sẽ tấn công. Cũng trong tháng đó, ông được phái đến thông báo cho Thái tử Albert của Sachsen về những dự kiến chiến lược của bộ tổng chỉ huy trong giai đoạn máu lửa của chiến dịch Sedan.

Sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt, ông tiếp tục phụng sự trong Bộ Tổng tham mưu, và cũng giảng dạy tại Học viện Chiến tranh (Kriegsakademie). Trên cương vị là giảng viên của học viện, ông đã triển khai một hệ thống giáo dục chiến thuật toàn diện, và đây được xem là một kết quả tất yếu của các hoạt động của ông. Phương pháp của ông có thể được khảo cứu trong tác phẩm Studien über Truppen-Führung (Nghiên cứu về việc điều binh, đã được dịch sang tiếng Anh với nhan đề Studies in Troop-leading), và có thể được tóm lược như là việc giả định một tình thế quân sự trên thực tế, được kế tiếp bởi một cuộc tranh cãi sôi nổi về các biện pháp nối tiếp nhau mà một tư lệnh, dù là của một lữ đoàn, sư đoàn hay một lực lượng lớn hơn, phải thực hiện sau đó, thông qua các mệnh lệnh và sự hiểu biết của mi2nhg về tình hình chung. Hàng loạt các vấn đề chiến thuật của chính Moltke, kéo dài từ năm 1859 cho đến năm 1889, đã góp phần rất lớn đến việc giáo dục các sĩ quan tuyển chọn trẻ tuổi được đào tạo dưới tay Verdy, nhưng Moltke thường đương đầu với một số lượng lớn những vấn đề riêng biệt, trong khi Verdy triển khai chi tiết hàng loạt các tình huống và tư tưởng chủ đạo rút ra từ một ngày hoặc một làm việc ở những đơn vị nhát định. Do đó, Moltke có thể được nhìn nhận là người chú trọng đến việc đề ra những ý tưởng và kế hoạch đúng đắn, trong khi Verdy chuyên về việc áp dụng chúng, nhưng dù sao đi chăng nữa thì đây chỉ đơn thuần là những khuynh hướng, chứ không phải là những quan điểm đối lập, trong việc giáo huấn các sĩ quan tham mưu Phổ vào giai đoạn phát triển nhận thức từ năm 1870 cho đến năm 1888. Về tất cả mọi vấn đề này, Moltke, Verdy và Bronsart von Schellendorf cộng tác chặt chẽ với nhau.

Vào năm 1876, Verdy được thăng cấp Thiếu tướng, và từ năm 1879 cho đến năm 1883, ông giữ một chân quan trọng trong Bộ Chiến tranh. Vào năm 1881, ông lên quân hàm Trung tướng. Vào năm 1887, ông được bổ nhiệm làm Thống đốc Straßburg, và vào năm 1888 ông được thăng cấp Thượng tướng Bộ binh. Từ năm 1889 cho đến năm 1890, ông trở thành Bộ trưởng Chiến tranh Phổ, và sau đó ông nghỉ hưu. Về sau, Trường Đại học Königsberg phong tặng bằng tiến sĩ danh dự cho ông vào năm 1894.

Julius von Verdy du Vernois từ trần vào năm 1910.

Tác phẩm
 Studien über Truppen-Führung, Berlin 1873–1875
 Beitrag zu den Kavallerie-Uebungs-Reisen, Berlin 1876
 Beitrag zum Kriegsspiel, Berlin 1876
 Über Praktische Felddienst-Aufgaben, Berlin 1889
 Studien über den Krieg. Auf Grundlage des deutsch-französischen Krieges 1870/71, Berlin 1891
 Im Großen Hauptquartier 1870/71. Persönliche Erinnerungen, Berlin 1894, 3. Auflage. Berlin: Mittler, 1896, VI, 296 S.
 Studien über Felddienst. Neu bearbeitet auf Grund der Felddienst-Ordnung vom 20. Juli 1894, Berlin 1895
 Im Hauptquartier der Zweiten Armee 1866 unter dem Oberbefehl Seiner Königlichen Hoheit des Kronprinzen Friedrich Wilhelm v. Preußen, Berlin 1900
 Im Hauptquartier der Russischen Armee in Polen 1863–1865, Berlin 1905
 Grenz-Detachements, Berlin 1908

Chú thích

Đọc thêm
 Verdy du Vernois, Julius. In: Meyers Konversations-Lexikon 1905 auf zeno.org
 Trevor N. Dupuy: A Genius for War; o.O., o.J.
 Tim Lenoir, Henry Lowood: Theaters of War, the military entertainment complex; Stanford und Berlin 2003
 Kurt von Priesdorff: Soldatisches Führertum'', Band 10, Hanseatische Verlagsanstalt Hamburg, S. 506-512

Sinh năm 1832
Mất năm 1910
Người Kożuchów
Quý tộc Đức không có tước hiệu
Nhà văn quân sự Đức
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Người tỉnh Schlesien
Tướng Phổ
Nhà chính trị Phổ
Người nhận Pour le Mérite
Sinh viên Đại học Königsberg
Người Đức gốc Pháp


title: Wilhelm Eugen von Württemberg

text:
Công tước Eugen của Württemberg (; 20 tháng 8 năm 1846 – 27 tháng 1 năm 1877) là một quý tộc Đức và là một sĩ quan tham mưu của Württemberg.

Thiếu thời và thân thế
Công tước Eugen đã chào đời tại Bückeburg, Schaumburg-Lippe, là người con thứ hai và là con trai trưởng của Công tước Eugen của Württemberg (1820 – 1875), (con trai của Công tước Eugen của Württemberg, và Công nương Mathilde xứ Waldeck và Pyrmont) và vợ của ông này là Công nương Mathilde xứ Schaumburg-Lippe (1818 – 1891), (con gái của Georg Wilhelm, Vương công xứ Schaumburg-Lippe và Công nương Ida xứ Waldeck và Pyrmont). Eugen sinh trưởng tại Carlsruhe ở Schlesien. Ông học tại Trường Đại học Tübingen.

Sự nghiệp quân sự
Vào năm 1866, ông đã gia nhập Quân đội Württemberg với quân hàm Trung úy. Với Trung đoàn Kỵ binh số 3, ông đã tham gia trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ, giao chiến với quân đội Phổ ở trận Gochsheim.

Sau cuộc chiến tranh, kể từ tháng 9 năm 1866 cho đến năm 1870, ông đã rời khỏi quân ngũ để tiếp tục học tập. Trong một thời gian, ông sống ở Paris. Cùng với người chú của mình là Công tước Wilhelm của Württemberg, ông đã thực hiện chuyến hành trình đến Hoa Kỳ từ tháng 7 năm 1868 cho đến tháng 1 năm 1869.

Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), với quân hàm Thượng tá, ông đã tham gia chiến đấu trong các trận đánh tại Mézières, Chevilly, núi Mesly và Villiers. Vào năm 1871, ông được thăng quân hàm Đại úy, và vào năm 1872, ông được thuyên chuyển tới Trung đoàn Thương kỵ binh số 19 (Württemberg) "Vua Karl". Vào năm 1874, ông lên quân hàm Thiếu úy và vào năm 1876, ông trở thành một sĩ quan tham mưu. Vào tháng 12 năm 1876, ông trở thành chỉ huy kỵ binh trong Trung đoàn Khinh kỵ binh số 11 (Westfalen số 2) của Phổ, đóng quân tại Düsseldorf.

Hôn nhân và hậu duệ
Công tước Eugen được vua Karl I của Württemberg (một người bà con xa) chọn làm chồng của Đại Công nương Vera Constantinovna của Nga, cháu gái đồng thời là con nuôi của Karl và Hoàng hậu Olga. Vào ngày 8 tháng 5 năm 1874, tại Stuttgart, ông kết hôn với Vera (1854 – 1912), con gái của Đại Công tước Konstantin Nikolayevich của Nga và Công nương Alexandra xứ Saxe-Altenburg.

Họ có ba người con:
 Công tước Karl-Eugen của Württemberg (8 tháng 4 năm 1875 – 11 tháng 11 năm 1875); mất sớm.
 Công nương Elsa của Württemberg (1 tháng 3 năm 1876 – 27 tháng 5 năm 1936); cưới Vương công Albrecht xứ Schaumburg-Lippe (24 tháng 10 năm 1869 – 25 tháng 12 năm 1942). Họ có bốn người con:
Vương công Maximilian xứ Schaumburg-Lippe (28 tháng 3 năm 1898 – 4 tháng 2 năm 1974)
Vương công Franz Josef xứ Schaumburg-Lippe (1 tháng 9 năm 1899 – 6 tháng 7 năm 1963)
Vương công Alexander xứ Schaumburg-Lippe (20 tháng 1 năm 1901 – 26 tháng 11 năm 1923)
Công nương Bathildis xứ Schaumburg-Lippe (11 tháng 11 năm 1903 – 29 tháng 6 năm 1983)
 Công nương Olga của Württemberg (1 tháng 3 năm 1876 – 21 tháng 10 năm 1932); cưới Vương công Maximilian xứ Schaumburg-Lippe (13 tháng 3 năm 1871 – 1 tháng 4 năm 1904). Họ có ba người con:
Vương công Eugen xứ Schaumburg-Lippe (8 tháng 8 năm 1899 – 9 tháng 11 năm 1929)
Vương công Albrecht xứ Schaumburg-Lippe (17 tháng 10 năm 1900 – 20 tháng 5 năm 1984)
Vương công Bernhard xứ Schaumburg-Lippe (8 tháng 12 năm 1902 – 24 tháng 6 năm 1903)

Tước hiệu, danh hiệu và huy hiệu

Tước hiệu và danh hiệu
20 tháng 8 năm 1846 – 27 tháng 1 năm 1877: Công tước Điện hạ xứ Württemberg

Vinh danh
 Huân chương Vương miện (Württemberg), 1860

Qua đời
Eugen thình lình ngã bệnh và từ trần ở tuổi 30. Ông được mai táng tại Nhà thờ Lâu đài ở Stuttgart. Tại thời điểm Eugen qua đời, ông đứng sau Hoàng tử Wilhelm (sau này là Vua Wilhelm II) trong danh sách kế vị ngai vàng Württemberg.

Tổ phụ

</center>

Chú thích và tham khảo

Genealogics - Leo van de Pas - Herzog Eugen von Württemberg
thePeerage.com - Eugen Herzog von Württemberg
The Royal House of Stuart, London, 1969, 1971, 1976, Addington, A. C., Reference: page 223
L'Allemagne dynastique, Huberty, Giraud, Magdelaine, Reference: vol II page 540.

Sinh năm 1846
Mất năm 1877
Quân nhân Lục quân Phổ
Người Phổ
Thành viên Viện Quý tộc Phổ
Nhà Württemberg
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Tướng Phổ


title: Mai Thị Hoa

text:
Mai Thị Hoa (sinh năm 1982) là một trong số rất ít những vận động viên xuất sắc của bóng chuyền bãi biển nữ Việt Nam. Cô sinh ra ở vùng đất Tiền Giang và tạo dựng nên tên tuổi ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Thành tích thi đấu
Năm 2001, lần đầu tiên xuất ngoại dự giải bóng chuyền bãi biển nữ châu Á, Mai Hoa và người bạn đồng hành Cẩm Hồng đã kết thúc tại giải với vị trí thứ 17.

Năm 2003, cùng với Cẩm Hồng, Mai Hoa lên ngôi vô địch suốt 3 vòng trong khuôn khổ giải bóng chuyền bãi biển toàn quốc, và đã cải thiện vị trí tại Tour đấu trên đất Thái Lan khi kết thúc với hạng 5. Cùng năm, Mai Hoa đứng cặp cùng Vĩnh Linh và dành Huy Chương Đồng tại Sea Games 22.

Năm 2004, 2005, 2006 bộ đôi Mai Hoa/Cẩm Hồng trở thành một bộ đôi nữ hoàng của bóng chuyền bãi biển Việt Nam, họ thống trị mọi giải đấu trong nước, là nỗi khiếp sợ cho mọi đối thủ trên đấu trường Việt Nam và cũng xuất sắc giành được vị trí thứ 5 tại Giải vô địch châu Á năm 2005 (chỉ sau 2 đôi Trung Quốc và 2 đôi Thái Lan)

Năm 2007, Mai Hoa chính thức nói lời chia tay với bóng chuyền bãi biển để lập gia đình.

Năm 2010, Mai Hoa trở lại một cách rất ấn tượng khi chỉ sau 3 tháng làm quen lại với sân tập, chị đã cùng Nguyễn Thị Tiệp giành được Huy Chương Bạc giải bóng chuyền bãi biển toàn quốc, Huy Chương Bạc Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc và lên ngôi vô địch giải bóng chuyền bãi biển nữ quốc tế Tanimex Cup.

Cùng năm, Mai Hoa tiếp tục giã từ sân đấu vì những lý do cá nhân.

Năm 2013, Mai Hoa – Cẩm Hồng trở lại với nhau sau nhiều năm xa cách. Tuy thể lực có phần sút giảm vì tuổi tác nhưng họ vẫn thi đấu một cách kiên cường và chỉ chịu thua hai đối thủ trẻ khoẻ đến từ Australia, Trung Quốc tại Giải Bóng Chuyền Bãi Biển Nữ quốc tế Sanna Cup 2013.

Ngay sau đó, tại Vòng 2 Giải BCBB toàn quốc diễn ra tại Đồ Sơn - Hải Phòng; bộ đôi Hoa/Hồng lại đứng trên bục cao nhất một cách đầy thuyết phục sau khi vượt qua Mãi/Huyền (Hải Phòng) ở trận bán kết và Ngân/Nhung (Sanna Khánh Hòa) cùng với tỉ số 2-0

Tham khảo

Vận động viên bóng chuyền Việt Nam
Sinh năm 1982
Người Tiền Giang


title: Quốc vương Malaysia

text:
Yang di-Pertuan Agong (nghĩa đen "Ngài là Chúa"), Jawi: ), còn được gọi là Thủ lĩnh Tối cao của Liên bang, Quốc vương Tối cao hoặc Quốc vương Malaysia, là người đứng đầu nhà nước Liên bang Malaysia. Quy định quốc vương đứng đầu Liên bang được bắt đầu từ ngày 31 tháng 8 năm 1957, thời điểm Malaysia giành độc lập. Các quốc vương được suy tôn theo hình thức bầu chọn và việc bầu chọn ra quốc vương được diễn ra 5 năm một lần và đây cũng chính là nhiệm kì của một vị Yang di-Pertuan Agong. Việc bầu chọn vua cho Malaysia được tiến hành bởi Hội nghị các quân chủ Malaysia. Các Yang di-Pertuan Agong được bầu chọn từ các Sultan của 9 bang hồi giáo trên Bán đảo Mã Lai gồm Johor, Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan, Pahang, Perak, Perlis, Selangor và Terengganu. Các bang có người đứng đầu là thống đốc không có quyền ứng cử.

Các Yang di-Pertuan Agong chủ yếu có vai trò về nghi lễ, quyền hạn thật sự nằm trong tay Hội đồng Bộ trưởng Liên Bang, đứng đầu là Thủ tướng.

Yang di-Pertuan Agong thứ 16 và hiện tại là Sultan Abdullah của Pahang, thay thế Muhammad V của Kelantan, người đã thoái vị vào ngày 6 tháng 1 năm 2019. Ông được bầu vào ngày 24 tháng 1 năm 2019 tại cuộc họp đặc biệt lần thứ 251 của Hội nghị các quân chủ. Quốc vương tuyên thệ nhậm chức vào ngày 31 tháng 1 năm 2019 sau cuộc họp đặc biệt lần thứ 252 của Hội nghị các quân chủ tại Istana Negara, Jalan Duta.

Yang di-Pertuan Agong thường chỉ giữ vai trò nghi lễ và ít khi can thiệp hoặc bình luận về công việc của chính phủ. Tuy nhiên, những động thái và phát ngôn của ông nếu được tuyên bố ra luôn có sức ảnh hưởng lên xã hội, điển hình như sự kiện diễn ra ngày 29/07/2021, Chính phủ của Thủ tướng Muhyiddin đã tuyên bố dỡ bỏ lệnh phong toả dịch COVID-19 mà không xin ý kiến của Quốc vương và Quốc hội, nên đã khiến cho Quốc vương Abdullah Sultan Ahmad Shah thể hiện sự tức giận. Nhân sự kiện này, các nghị sĩ phe đối lập đã công kích chính phủ rằng: "Đây rõ ràng là một sự phản bội Quốc vương và đi ngược lại hiến pháp liên bang". Hoàng gia đã ra thông cáo với nội dung: "Bệ hạ thực sự buồn trước tuyên bố ngày 26/07 rằng chính phủ đã thu hồi tất cả các sắc lệnh khẩn cấp do Người ban hành mà không được sự đồng ý của Người". Chính sự tức giận của quốc vương Abdullah Sultan Ahmad Shah khiến cho chính phủ của thủ tướng Muhyiddin lung lay và mất tín nhiệm nghiêm trọng.

Lịch sử
Năm 1957, Malaysia giành được độc lập, Hội đồng lâm thời đã họp bàn và chọn ra người đứng đầu nhà nước.
Các ứng cử viên gồm:
Sultan Abu Bakar Riayatuddin Al-Muadzam Shah ibni Almarhum Sultan Abdullah Al-Mutassim Billah Shah (Sultan của Pahang, 1932-1974);
Tuanku Abdul Rahman ibni Tuanku Muhammad Almarhum (Người thừa kế của Negeri Sembilan, 1933-1960);
Sultan Hisamuddin Alam Shah Al-Haj ibni Almarhum Sultan Alaeddin Sulaiman Shah (Sultan của Selangor, 1938-1942, 1945-1960);
Sultan Badlishah ibni Almarhum Sultan Abdul Halim Hamid Shah (Sultan của Kedah, 1943-1958);
Sultan Ibrahim Petra ibni Almarhum Sultan Muhammad IV (Sultan của Kelantan, 1944-1960);
Tuanku Syed Putra ibni Almarhum Syed Hassan Jamalullail (Người thừa kế của Perlis, 1945-2000);
Sultan Ismail Nasiruddin Shah ibni Almarhum Sultan Zainal Abidin III (Sultan của Terengganu, 1945-1979);
Sultan Yusuf Izzudin Shah ibni Almarhum Sultan Abdul Jalil Nasruddin (Sultan của Perak, 1948-1963)
Tuanku Ismail ibni Sultan Ibrahim (Thái tử thừa kế của Johor, sau làm Sultan giai đoạn 1959-1981).
Cuối cùng, Abdul Rahman ibni Tuanku Muhammad Almarhum - Người thừa kế của Negeri Sembilan đã trở thành  Yang di-Pertuan Agong đầu tiên.

Danh sách các Yang di-Pertuan Agong

Ứng viên

Yang di-Pertuan Agong được bầu với thời gian năm năm một lần với các ứng viên là chín người cai trị của các bang của Malaysia (chín trong số mười ba tiểu bang của Malaysia có người cai trị là các quốc vương Hồi giáo). Hội nghị bầu cử gọi là Majlis Raja -raja

Các ứng cử viên tham gia gồm:
Yang di-Pertuan Besar (hoặc Yamtuan Besar) của Negeri Sembilan
Quốc vương Selangor
Raja của Perlis
Sultan của Terengganu
Quốc vương Hồi giáo Kedah
Sultan của Kelantan
Quốc vương Pahang
Quốc vương Johor
Sultan của Perak

Bầu cử
Hiến pháp quy định:
Chỉ có một người cai trị của hoàng gia mới có thể được bầu.
Chỉ có những người cai trị của hoàng gia mới có thể bỏ phiếu.
Người ứng cử đủ điều kiện trên nhưng không được ứng cử trở thành Yang di-Pertuan Agong  nếu:
Là người ở tuổi vị thành niên.
Không muốn được bầu thành Yang di-Pertuan Agong.

Cuộc bầu cử được thực hiện bởi một cuộc bỏ phiếu kín. Các lá phiếu được sử dụng không được đánh số, nhưng đánh dấu bằng bút và mực in tương tự, và được đưa vào một thùng phiếu. Chỉ các thành viên Hội đồng nhà nước mới được tham gia bầu cử.
Quá trình bầu cử được hoàn thành chỉ sau khi Hội đồng chấp nhận ứng viên thành một Yang di-Pertuan Agong mới. Sau đó Hội nghị tuyên bố Yang di-Pertuan Agong nắm giữ chức vụ một nhiệm kỳ năm năm. Các lá phiếu bị hủy trong sự hiện diện của các Sultan ngay sau khi kết quả của cuộc bầu cử được công bố.
Yang di-Pertuan Agong sẽ chỉ định thủ tướng như một quan nhiếp chính trong suốt thời gian nhiệm kỳ năm năm của mình cho nhà nước. Thông thường, thủ tướng là một người thân cận của quốc vương mới. Thủ tướng đóng vai trò là người đứng đầu nhà nước ở tất cả các lĩnh vực ngoại trừ vai trò của người đứng đầu Hồi giáo của Yang di-Pertuan Agong.

Xem thêm
 Hội nghị các quân chủ Malaysia

Tham khảo

Vua Malaysia
Malaysia
Nguyên thủ quốc gia
Tước hiệu hoàng gia


title: Nguyễn Thị Diệu

text:
Nguyễn Thị Diệu (11 tháng 6 năm 1926 – 10 tháng 7 năm 1955) là nhà hoạt động trong phong trào giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của Việt Nam.

Gia đình
Nguyễn Thị Diệu (1926-1955) quê, xã Phổ Phong, thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi. Bà là con của Thựơng Thư Nam triều Nguyễn Hiền. Lúc nhỏ, bà theo thân phụ đang làm quan ở Rạch Giá nên học tiểu học ở đó. Sau bà lên Sài Gòn học Trường Marie Curie và đỗ tú tài.

Sự nghiệp cách mạng
Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, bà tham gia hoạt động trong Đoàn phụ nữ cứu quốc Sài Gòn và khi hợp nhất các tổ chức phụ nữ kháng chiến ở Nam Bộ, bà được bầu vào Ban chấp hành Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam. Bị kẻ thù truy bắt, năm 1950 bà ra bưng biền Tây Nam bộ hoạt động, tự mình bơi thuyền đi tới các xã hẻo lánh, xa xôi để hoạt động cách mạng. Năm 1952 bà về huyện Kế Sách phụ trách thuế nông nghiệp. Sau Hiệp định Genève bà được phân công vào nội thành công tác.

Tại thành phố, bà vào dạy tại trường Trung học Đức Trí, hoạt động trong Nghiệp đoàn giáo học tư thục và trong phong trào hòa bình Sài Gòn - Chợ Lớn.

Ngày 6/7/1955, bà bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt và bị thủ tiêu tại Thủ Đức, lúc đang mang thai ba tháng với người chồng là nhà báo cách mạng Phạm Phong Lẫm (bút danh Hoa Lư).

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định lấy tên của bà đặt một con đường và một ngôi trường tại Quận 3.

Chú thích

Anh thư dân tộc Việt Nam
Người Quảng Ngãi
Sinh năm 1926
Mất năm 1955


title: Grayson Perry

text:
Grayson Perry (sinh ngày 24 tháng 3 năm 1960) là một nghệ sĩ người Anh, được biết đến chủ yếu bởi bình gốm và sở thích dị trang của mình. Bình gốm của Perry có hình dáng cổ điển và được trang trí màu sắc tươi sáng. Trong các tác phẩm của ông có mang yếu tố tự sự mạnh mẽ, trong đó những hình tượng của Perry như "Claire", là một nhân cách khác của ông, thường xuất hiện. Ông đã được trao giải Turner năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài
Images and Essay on the Walthamstow Tapestry
Video interview with Grayson Perry at the Victoria Miro Gallery on www.theartnewspaper.tv
Victoria Miro Gallery
Photos of Grayson Perry work
Saatchi Gallery
BBC Collective
"Map of an Englishman"
"Exquisite Corpse"
"Image from artist Chris Dooks of Perry in 2011 Brick Lane"

Sinh năm 1960
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ Anh


title: Nguyệt Ánh

text:
Nguyệt Ánh tên đầy đủ Nguyễn Thị Nguyệt Ánh (sinh ngày 12 tháng 8 năm 1984) là một nữ diễn viên truyền hình, diễn viên điện ảnh và diễn viên kịch nói nổi tiếng người Việt Nam. Là một nữ diễn viên khá “lành tính” trong làng điện ảnh Việt, Nguyệt Ánh được khán giả yêu mến và được các nhà chuyên môn đánh giá cao với lối diễn xuất tự nhiên. Cô được khán giả biết đến qua các bộ phim như Cổng mặt trời, Thứ ba học trò, Dòng sông huynh đệ, Giấc mơ cổ tích, Gia đình phép thuật...

Xuyên suốt sự nghiệp của diễn viên Nguyêt Ánh cô nổi bật và gắn liền với những vai diễn hiền lành, ngoan ngoãn đến cam chịu, nhẫn nhục. Từ vai diễn đầu tiên trong bộ phim Dốc tình, cô đã được nhớ đến bởi vẻ hiền lành và cam chịu. Từ đó, các đạo diễn đã luôn đóng khung cô trong những dạng vai tương tự như vậy.

Tiểu sử
Nguyệt Ánh sinh ngày 12 tháng 8 năm 1984 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ba mẹ Nguyệt Ánh ly thân khi cô chưa tròn một tuổi và đã ly hôn năm cô học lớp sáu. Nguyệt Ánh đã lớn lên trong sự bao bọc của mẹ và ông bà ngoại. Sau này, cả ba và mẹ diễn viên Nguyệt Ánh cũng đều có gia đình riêng.

Nguyệt Ánh là một diễn viên tay ngang, cô từng theo học tại Khoa Tư vấn tài chính thuộc Trường Đại học Ngân hàng. Tuy nhiên, từ nhỏ cô xuất thân là người mẫu ảnh của nhiều tạp chí tuổi teen, lên ảnh các bìa báo tạp chí như Mực Tím, đóng các TVC… nên sau này nhờ có cơ hội, cô được thử mình với diễn xuất và bén duyên với nghề.

Sự nghiệp
Nguyệt Ánh bén duyên với diễn xuất từ nhỏ khi đã từng lên ảnh bìa báo Mực Tím, đóng các TVC… Đặc biệt, Nguyệt Ánh có người dì học sân khấu điện ảnh, lần đó dì cô đi casting phim Dốc tình có dẫn Nguyệt Ánh theo. Và đây cũng chính là cơ duyên giúp Nguyệt Ánh lần đầu gặp gỡ đạo diễn Lưu Trọng Ninh.

Khi còn là sinh viên năm thứ nhất Đại học Ngân hàng TPHCM, Nguyệt Ánh đã may mắn được đạo diễn Lưu Trọng Ninh mời vào vai Vân trong phim Dốc tình. Sau đó, nữ diễn viên sinh năm 1984 tiếp tục vượt qua nhiều đối thủ nặng ký để vào vai Mai Đình trong phim Hàn Mặc Tử. Thành công của hai vai diễn đầu tay giúp cô nhanh chóng phủ sóng màn ảnh nhỏ với phim Mầm sống và Miền đất phúc.

Từ vai diễn đầu tiên trong bộ phim Dốc tình, cô đã được nhớ đến bởi vẻ hiền lành và cam chịu. Từ đó, các đạo diễn đã luôn đóng khung cô trong những dạng vai tương tự như vậy. Tuy nhiên, gần đây cô cũng đã chọn lọc vai diễn kỹ lưỡng hơn rồi, để tránh có thể gây nhàm chán trong mỗi bộ phim mình tham gia. Cụ thể là rất nhiều khán giả đã gặp Ánh đã có những phản hồi khá là tích cực với vai Hồng khá cá tính trong bộ phim Ở rể vừa phát sóng. Hoặc sắp tới, cô cũng sẽ tham gia vào vở kịch kinh dị Ngôi trường số 13 với vai diễn rất lạ.

Trong khi các nữ đồng nghiệp chịu khó trong việc đổi mới hình ảnh để ngày càng gợi cảm, sành điệu hơn thì Nguyệt Ánh bao nhiêu năm qua vẫn trung thành với phong cách dịu dàng, nhẹ nhàng. Cách cô ứng xử với giới truyền thông cũng như thế: nhỏ nhẹ, lễ phép nhưng rõ ràng và không để chỗ cho scandal dù đã có lần Nguyệt Ánh bị “lôi tuột” vào cuộc đôi co tình ái.

Không mong manh dễ vỡ như ngoại hình cũng như các nhân vật trên phim, điều khiến Nguyệt Ánh được nhiều đạo diễn, ê kíp làm truyền hình tín nhiệm chính là thái độ làm việc chuyên nghiệp, hết mình. Nguyệt Ánh đóng phim rất chăm và cũng nhiệt tình tham gia các chương trình truyền hình thực tế mang tính khám phá, trải nghiệm như Về trường, Bạn đường hợp ý…

Sở hữu gương mặt hiền lành, tính cách nhẹ nhàng, Nguyệt Ánh thường được các đạo diễn giao cho những vai hiền lành, cam chịu. Riêng đạo diễn Hoàng Mập lại nhận ra khía cạnh khác trong khả năng diễn xuất của nữ diễn viên. Anh mời cô vào vai Thắm trong phim Má tôi là đại gia. Trong bộ phim này, Thắm là một cô gái có vẻ ngoài dịu dàng, tính cách ôn hòa, ngoan ngoãn, xứng đáng là một nàng dâu thảo. Tuy nhiên, thực chất nhân vật này lại rất nhiều mưu mô, từng ngoại tình, mưu mô lợi dụng cả con gái ruột. Đây được xem là bộ phim lột xác của "gái ngoan" Nguyệt Ánh.

Ngoài tham gia đóng phim truyền hình và điện ảnh, thi thoảng Nguyệt Ánh cũng xuất hiện trên sân khấu kịch cũng gây được tiếng vang trong sự nghiệp, điển hình như vai phản diện khác hẳn các vai hiền lành trên phim trong vở kịch: Gương mặt kẻ khác, Ngôi trường số 13...Ngoài ra, cô cũng làm mới mình khi góp mặt trong một số tiểu phẩm hài kịch như: Dương Quái Phi, Ngủm do cướp tiệm vàng (Liveshow Cười để nhớ của Nhật Cường)... Cô tham gia diễn xuất tại hai sân khấu kịch Trần Cao Vân và sân khấu kịch 5B.

Năm 2017, cô có vai diễn chính đầu tiên trong phim điện ảnh chiếu rạp. Đó là bộ phim Tao không xa mày, trong phim Nguyệt Ánh đóng hai vai - vai người mẹ và con gái. Với vai người mẹ, nữ diễn viên sinh năm 1984 đóng cặp cùng diễn viên trẻ Ivon Trần và với vai con gái Nguyệt Ánh đóng cặp với Huỳnh Trường Thịnh.

Năm 2019, cô vinh dự khi được mời vào vị trí ban giám khảo và cố vấn của giải thưởng và lễ trao giải Kilala Awards 2019.

Năm 2020, Diễn viên 'Dốc Tình' - Nguyệt Ánh được chồng gốc Ấn Độ ủng hộ tham gia cuộc thi Tình Bolero 2020.  Sau một thời gian ngừng đóng phim để chăm sóc gia đình, Nguyệt Ánh trở lại với vai trò thí sinh cuộc thi hát. "Lúc quyết định tham Tình Bolero 2020, tôi nhận được sự động viên của ông xã rất nhiều. Anh sẵn sàng ở nhà chăm con để tôi có thời gian luyện tập, quay hình", cô tâm sự.

Hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, Nguyệt Ánh ghi dấu ấn với những vai diễn hiền lành, mộc mạc. Sau đó, cô tham gia nhiều phim như Cổng mặt trời, Ở rể, Đam mê nghiệt ngã, Nghiệp sinh tử…

Nguyệt Ánh cũng từng hai lần đoạt giải "Nữ diễn viên phụ được yêu thích nhất" của HTV Awards. Là nghệ sĩ nổi tiếng nhưng Nguyệt Ánh rất kín tiếng trên truyền thông. Cô hiếm khi trả lời phỏng vấn và càng ít chia sẻ về tổ ấm nhỏ.

Hiện này, Nguyệt Anh hạn chế tham gia nghệ thuật, thi thoảng cô tham gia đóng phim và xuất hiện ở một vài chương trình truyền hình, talkshow, event,.. Ngoài công việc diễn viên, cô còn lấn sân sang kinh doanh và rất thành công.

Đời tư

Được nhiều khán giả biết đến bởi nét đẹp dịu dàng, hiền lành trong các vai diễn trên của phim truyền hình, ngoài đời, thì Nguyệt Ánh không khác là bao nhiêu. “Nữ diễn viên của mọi nhà’’ cũng đã gây được ấn tượng bởi lối nói chuyện rất thẳng thắn và khá cởi mở. Thời gian trước, thì Nguyệt Ánh đã vô tình đã bị lôi vào câu chuyện tình tay ba khi mà nữ diễn viên Phương Trinh đã lên báo nói rằng đã “chiếm” được người yêu của diễn viên Nguyệt Ánh. Riêng Nguyệt Ánh thì rất là bức xúc, đã trả lời tạp chí rằng, cô đã không hề quen biết với Phương Trinh và nếu cô không bình tĩnh thì cô đã kiện Phương Trinh vì những phát ngôn đó của cô ấy.

Bạn trai cũ của Nguyệt Ánh khá là điển trai, đã từng tốt nghiệp đại học tại nước ngoài và cũng đang làm một vị trí cao tuy nhiên lại “quỵt tiền” của Nguyệt Ánh.Là một trong số những diễn viên trẻ xinh đẹp, nổi tiếng của showbiz Việt tuy nhiên Nguyệt Ánh khá kín tiếng về những chuyện đời tư. Cô cũng ít khi công khai chuyện tình yêu ở trên trang cá nhân hay là với công chúng. Thế nhưng, vào tháng 7/2015 người đẹp đã bất ngờ đăng tải một dòng trạng thái dài ở trên trang cá nhân để mà tố người yêu cũ. Nguyệt Ánh đã cho biết, bạn trai cô đã từng nhiều năm sống ở ngoại quốc, và hiện giờ đang là một người thành đạt tuy nhiên thực tế thì bản chất lại không như là vẻ bề ngoài. Theo như những gì đã được nữ diễn viên chia sẻ, người yêu cũ của cô là một người tham vọng và bất chấp thủ đoạn để mà có thể đạt được mục đích. Cặp kè cùng với người đã có gia đình, tán tính các cô gái hay lùm xùm chuyện ăn chia khi mà làm ăn chỉ là một trong số những ví dụ cho tính xấu của anh ta. Nguyệt Ánh đã cho biết, mình cũng không ngại làm việc ngày đêm để mà đáp ứng những nhu cầu vật chất của người yêu tuy nhiên đến nay khi đã chia tay gần 1 năm, người bạn trai này vẫn còn không trả cô những số tiền đã vay. Thậm chí, cô cũng còn bị chặn facebook và cả trang cá nhân. Ngay sau khi thông tin đã được đăng tải, các hình ảnh về bạn trai của Nguyệt Ánh cũng đã phần nào được hé lộ. Một vài hình ảnh đã được cho là của bạn trai “vừa ăn cướp vừa la làng” mà Nguyệt Ánh cũng đã “nuôi ong tay áo”.

Tháng 3/2017, cô kết hôn cùng anh Kilaparthy Eswar Rao. Từ ngày lập gia đình, Nguyệt Ánh lui về tập trung chăm sóc gia đình nhỏ. Cô cũng là một trong những nghệ sĩ kín tiếng về đời tư, diễn viên không xuất hiện nhiều trong các sự kiện giải trí, hạn chế đóng phim. Cô phụ chồng quản lý lớp dạy Yoga và lấn sân sang lĩnh vực kinh doanh rất thành công.

Năm 2018, vợ chồng cô đón con trai đầu lòng - bé Nanda.

Danh sách phim

Truyền hình

Điện ảnh

Danh sách kịch
 Gương mặt kẻ khác
 Dương Quái Phi
 Ngôi trường số 13
 Ra giêng anh cưới em
 Kỳ án xứ mặt trời
 Ngủm do cướp tiệm vàng
 Và nhiều vở kịch khác

Chương trình truyền hình
 Dr. Khỏe (MC)
 Sống khỏe mỗi ngày (MC)
 Về Trường
 Lữ khách 24h
 Tài tiếu tuyệt
 Tình Bolero (phiên bản nghệ sĩ)
 Giải mã tri kỷ
 Khoảng khắc rực rỡ
 Tâm sự mẹ bỉm sữa
 Nhanh như chớp
 Đối đầu đỉnh cao
 Một trăm triệu một phút
Vang bóng một thời
Tay phải tay trái
 Và nhiều chương trình khác

Ca khúc từng thể hiện
 Sa mạc tình yêu
 Mùa xuân ơi
 Mưa trên biển vắng
 Đừng xa em đêm nay
 Biển tình
 Và nhiều ca khúc khác

Giải thưởng và vinh dự
 Giải thưởng: Nữ diễn viên phụ được yêu thích nhất tại HTV Awards 2010 (vai Thư Cầm - phim Thứ ba học trò)
 Giải thưởng: Nữ diễn viên phụ được yêu thích nhất tại HTV Awards 2013 (vai Hoài Hương - phim Cá cược cuộc đời)
 Vinh dự: Ban giám khảo và cố vấn của giải thưởng và lễ trao giải Kilala Awards 2019.

Chú thích

Liên kết ngoài
Nguyệt Ánh tại Facebook

Nguyệt Ánh tại YouTube

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 21
Người Thành phố Hồ Chí Minh


title: Trận Thermopylae (định hướng)

text:
Trận Thermopylae là một trận đánh quan trong diễn ra năm 480 TCN trong cuộc chiến tranh Ba Tư.

Ngoài ra, đây còn là tên gọi của:
Trận Thermopylae (353 TCN), việc ngăn chặn việc vượt qua đèo trong cuộc Thánh chiến lần thứ ba khi mà người Phocia chống lại của Philippos II
Trận Thermopylae (279 TCN), cuộc phòng ngự đèo của người Hy Lạp trong cuộc xâm lược Hy Lạp của Brennus
Trận Thermopylae (191 TCN), một trận đánh quan trọng khi người La Mã đập tan quân đội Seleukos dười quyền chỉ huy của vua Antiochus III Đại đế
Trận Thermopylae (267), cuộc phòng ngự đèo thất bại của các lực lượng địa phong trong cuộc xâm lược quy mô lớn của người Heruli vào Balkan
 Trận Thermopylae (1821) hay Trận Alamana, diễn ra trong Chiến tranh giành độc lập Hy Lạp
Trận Thermopylae (1941), giữa quân đội Đức và lực lượng viễn chinh Anh đang rút lui trong Trận Hy Lạp thời Chiến tranh thế giới thứ hai.


title: Trung Đức

text:
Trung Đức  (23 tháng 3 năm 1952) là nghệ sĩ nhân dân của Việt Nam, được biết đến với vai trò là ca sĩ hát những bài hát truyền thống thành công nhất với chất giọng cao, ấm và truyền cảm. Ông còn là tác giả của một số ca khúc âm hưởng dân ca: Nhớ về hội Lim, Em đi chùa Hương (thơ Nguyễn Nhược Pháp), Chân quê (thơ Nguyễn Bính), Gọi em (dựa theo hát Khan Tây Nguyên).

Tiểu sử
Trung Đức sinh ở làng La Cả thuộc Hà Đông, Hà Nội trong gia đình không ai theo nghệ thuật, bố mẹ đều là nông dân. Trung Đức từng làm công nhân tại Thái Nguyên, sau đó đăng ký dự thi vào đoàn văn công Hà Đông và trúng tuyển.

Năm 1972, Trung Đức đi bộ đội. Một năm sau đó, ông về học tại Nhạc viện Hà Nội (Học viện Âm nhạc Quốc gia). Sau khi ra trường ông về công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, rồi chuyển sang Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam. Thấy đoàn văn công Hà Đông tuyển người, ông đăng ký dự thi, trúng tuyển, rồi được đi học tại Nhạc viện Hà Nội. Người thầy đầu tiên là NSND Quý Dương.

Giọng hát gắn bó với các bản tình ca về Trường Sơn tâm sự: "Tôi sắp nghỉ hưu rồi nên đang chuẩn bị cho... tuổi già. Sẽ đi lang thang, đi khắp đất nước, sẽ vừa đi vừa hát, vừa đi vừa sáng tác. Và, chấp nhận suốt đời làm người nghệ sĩ đa tình..."

Chú thích

Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Người Hà Nội
Nam ca sĩ Việt Nam
Ca sĩ thế kỷ 20
Ca sĩ thế kỷ 21
Giảng viên âm nhạc Việt Nam


title: Đường sắt Cape – Cairo

text:
Đường sắt Cape-Cairo là một dự án dang dở có mục đích nối liền phía nam với phía bắc châu Phi bằng đường ray xe lửa. Dự án này đã được khởi xướng vào cuối thế kỷ 19, trong thời kỳ thống trị của chủ nghĩa thực dân. Nó thể hiện tầm nhìn rộng lớn của Cecil Rhodes trong nỗ lực kết nối những lãnh thổ đế quốc Anh ở châu Phi bằng một đường liền nối từ Cape Town, Nam Phi đến Cairo, Ai Cập. Trong khi phần lớn những đoạn đường ray nối Cape tới Cairo đã đi vào hoạt động thì tuyến đường này lại bị đứt một đoạn lớn giữa Bắc Sudan và Uganda.

Lý do xây dựng
Chủ nghĩa thực dân Anh ở châu Phi có liên quan mật thiết đến khái niệm Tuyến đường sắt Cape-Cairo. Cecil Rhodes đã có công trong việc duy trì và củng cố quyền lực Đế quốc Anh tại những quốc gia ở phương nam của lục địa đen. Ông đã tưởng tượng ra một "đường đỏ" liền nét nối những thuộc địa của Anh từ Bắc đến Nam. Một tuyến đường sắt có thể là một nhân tố then chốt trong mưu đồ thống nhất các thuộc địa, giúp cho sự cai trị trở nên thuận lợi hơn, quân đội di chuyển nhanh hơn tới những điểm nóng và kiểm soát chiến tranh, thúc đẩy định cư và tăng cường thương mại. Trong quá trình thực hiện dự án này đã xuất hiện một trở ngại kỹ thuật vô cùng lớn.

Nước Pháp vào cuối những năm 1890 theo đuổi chính sách đối địch khi muốn nối liền những thuộc địa của nó theo chiều đông tây, từ Sénégal đến Djibouti. Nam Sudan và Ethiopia cũng nằm trên đường này nhưng nước Pháp đã gửi những đoàn viễn chinh vào năm 1897 để lập nên một chế độ bảo hộ ở Nam Sudan và tìm ra một con đường đi xuyên Ethiopia. Mưu đồ này đã không thành khi mà một đội tàu của Anh trên sông Nile đã đối đầu với đoàn viễn chinh Pháp tại điểm giao nhau giữa hai con đường của Pháp và Anh, dẫn đến sự kiện Fashoda và thất bại ngoại giao cho Pháp.

Bồ Đào Nha cũng có những ý tưởng tương tự và đã đề xuất ra "Bản đồ Hồng" để tuyên bố chủ quyền tại châu Phi.

Nguyên nhân thất bại

Nước Anh đã vượt qua không chỉ những trở ngại ghê gớm của địa hình và khí hậu, mà cả những tham vọng của các thế lực khác, như trong vụ Fashoda, hay tham vọng kết nối Angola và Mozambique thành Bản đồ Hồng của Bồ Đào Nha. Sự chống đối quyền cai trị của Anh Quốc đã được hình thành sau Chiến tranh Boer lần thứ nhất và lần thứ hai. Nước Đức đã bảo toàn được phần lãnh thổ tranh chấp ở Đông Phi, ngăn cản đường nối bắc nam. Tuy nhiên, với thất bại của nước Đức năm 1918, phần lớn lãnh thổ này đã rơi vào tay người Anh và về mặt chính trị, con đường đã được nối liền. Sau 1918, Đế quốc Anh đã chiếm được quyền lực chính trị để hoàn thành Đường sắt Cape-Cairo nhưng các vấn đề kinh tế giữa hai cuộc Thế chiến đã ngăn cản điều này xảy ra. Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, với những cuộc đấu tranh giành độc lập của các dân tộc châu Phi và sự suy yếu của chủ nghĩa thực dân, dự án vẫn chưa thể thành công.

Tương lai
Ý tưởng về tuyến đường sắt nối Cape với Cairo chưa hẳn đã kết thúc. Trong khi những bất ổn ở Sudan là một trở ngại, những ý đồ rõ ràng đã được xúc tiến để hoàn thành trục nối giữa Sudan và Đông Phi vì lý do kinh tế.

Xem thêm

Tranh giành châu Phi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The trip from Cairo to Kenya in 1935
 Rovos Rail luxury tours from Cape Town to Cairo
 Lamu Nadapal map - 2012

Đế quốc Anh
Lịch sử châu Phi


title: Hans Karl Georg von Kaltenborn-Stachau

text:
Hans Karl Georg von Kaltenborn-Stachau (23 tháng 3 năm 1836, tại Magdeburg – 16 tháng 2 năm 1898, tại Braunschweig) là một Thượng tướng Bộ binh và Bộ trưởng Chiến tranh Phổ.

Ông sinh ra trong gia đình quý tộc Kaltenborn-Stachau, và đã gia nhập đội thiếu sinh quân, trước khi nhập ngũ trong Trung đoàn Bộ binh số 27 với quân hàm Thiếu úy vào năm 1854. Từ năm 1857 cho đến năm 1860, ông học tại "Trường Chiến tranh Tổng hợp" (Allgemeine Kriegsschule, về sau này trở thành Học viện Quân sự Phổ) và vào năm 1861 ông được điều vào phục vụ trong vòng 3 năm ở Cục Đo đạc địa hình của Bộ Tổng tham mưu.

Kaltenborn-Stachau đã tham gia trong cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ hai năm 1864 và vào tháng 12 ông được thuyên chuyển đến bộ tham mưu của Quân đoàn VI. Trên cương vị này, ông đã phục vụ trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ vào năm 1866, sau khi được thăng quân hàm Đại úy năm 1865. Vào năm 1868, ông trở thành một đại đội trưởng của Trung đoàn số 94, và vào năm 1869 ông được bổ nhiệm làm tham mưu trưởng của Quân đoàn VII.

Sau khi được phong cấp Thiếu tá, ông đã phục vụ trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871). Vào năm 1874, ông được lãnh một chức đại đội trưởng trong Trung đoàn Phóng lựu số 2, và lên quân hàm Đại tá vào năm 1879. Sau một thời gian chỉ huy Trung đoàn Bộ binh số 53, ông trở thành chỉ huy của Trung đoàn Phóng lựu Cận vệ Hoàng đế Alexander, và vào năm 1884 ông trở thành Tham mưu trưởng của Quân đoàn Vệ binh, với quân hàm Thiếu tướng. Vào tháng 11 năm 1855, ông trở thành Lữ trưởng của Lữ đoàn Bộ binh Cận vệ số 2 và vào tháng 1 năm 1888 ông được giao quyền chỉ huy Sư đoàn số 3. Cùng năm đó, ông trở thành Sư trưởng của Sư đoàn Bộ binh Cận vệ số 2 vào tháng 7, đồng thời được phong hàm Trung tướng.

Vào ngày 4 tháng 10 năm 1890, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Chiến tranh Phổ. Vào năm 1893, dưới sự lãnh đạo của ông, một kế hoạch đã được đề ra, theo đó quân đội được tăng thêm 7 vạn người và thời gian phục vụ tăng thêm 2 năm. Hans von Kaltenborn-Stachau đã nghỉ hưu vào ngày 12 tháng 10 năm 1893.

Tham khảo
 Meyers Konversations-Lexikon, Band 18, Verlag des Bibliographischen Instituts, Leipzig und Wien, Vierte Auflage, 1885-1892

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lexikon '88 >
 Lebenslauf mit Bild

Sinh năm 1836
Mất năm 1898
Quý tộc Đức không có tước hiệu
Tướng Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ


title: Aldrich Ames

text:
Aldrich Hazen Ames (sinh 26 tháng 5 năm 1941) là một cựu nhân viên, nhà phân tích phản gián của Cơ quan tình báo trung ương Hoa Kỳ, đã bị kết tội làm gián điệp cho Liên Xô và Nga. Cho đến khi bị phát hiện, Ames đã gây thiệt hại tài sản cho CIA nhiều thứ hai, chỉ sau vụ phản bội của Robert Hanssen.

Trong chín năm làm việc cho cơ quan phản gián của CIA, Ames đã khai báo thu nhập hàng năm là 60.000 USD nhưng số chi trong tài khoản thẻ tín dụng của ông lên đến 30.000$/tháng, cho phép ông có một cuộc sống dư dả với một chiếc xe Jaguar mới và một ngôi nhà 540.000$ (tương đương 810,000$-2012) được trả bằng tiền mặt.

Tiểu sử

Tuổi trẻ
Aldrich Ames sinh ra tại River Falls, Wisconsin, là con của Carleton Cecil Ames và Rachel Ames (họ thời con gái là Aldrich). Cha của ông là một giảng viên cao đẳng còn mẹ ông là một giáo viên tiếng Anh trung học phổ thông. Aldrich là con trai duy nhất và cũng là anh cả trong số 3 anh chị em.

Ames từng theo học trường trung học McLean High School ở McLean, Virginia.
Bắt đầu từ năm 1957, tiếp sau năm thứ hai trung học, Ames làm việc cho CIA trong ba mùa hè trong vai trò nhân viên phân tích hồ sơ sơ cấp (mức lương GS-3) và đánh dấu hồ sơ mật để lưu trữ. Năm1959, Ames theo học đại học Chicago, dự định học ngành văn hóa và lịch sử nước ngoài nhưng "niềm say mê lâu dài" với drama đã khiến ông nhận điểm trượt và không thể hoàn thành năm thứ hai đại học. Ames đã làm việc cho CIA trong mùa hè 1960 như một người lao động phổ thông kiêm thợ sơn. Sau đó ông trở thành trợ lý giám đốc kỹ thuật ở một nhà hát tại Chicago cho đến tháng 2 năm 1962. Quay trở lại Washington, Ames đã được CIA thuê toàn thời gian, làm công việc văn phòng mà ông đã làm thời trung học.

Sự nghiệp ở CIA
Ames đã hoàn thành bằng cử nhân lịch sử ở Đại học George Washington. Ban đầu Ames không định tạo dựng sự nghiệp với CIA, nhưng sau khi đạt được mức lương GS-7 (thang lương bổng của Mỹ, có 15 bậc tất cả) và nhận được những đánh giá tốt, Ames đã được chấp thuận cho tham gia vào Chương trình Huấn luyện Nghiệp vụ bất chấp một vài vụ va chạm với cảnh sát có liên quan đến rượu.

Năm 1969, Ames đã làm đám cưới với đồng nghiệp, đặc vụ Nancy Segebarth, hai người gặp nhau tại Chương trình Huấn luyện Nghiệp vụ. Khi Ames được điều đến Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, Nancy đã rút khỏi CIA do đạo luật cấm các cặp vợ chồng làm tại cùng một văn phòng.

Nhiệm vụ của Ames tại Thổ Nhĩ Kỳ là tuyển dụng những nhân viên tình báo Xô Viết và ông đã thành công trong việc cài gián điệp vào tổ chức Cộng sản DEV-GENÇ thông qua một người bạn cùng phòng của nhà hoạt động sinh viên Deniz Gezmiş. Bất chấp thành công đó, thành tích của Ames chỉ được đánh giá là "thỏa đáng", và Ames, thất vọng với nhận xét này, đã cân nhắc tới việc rời khỏi CIA.

Năm 1972, Ames quay lại trụ sở CIA và làm việc 4 năm tiếp theo trong Đơn vị Xô Viết-Đông Âu (Soviet-East European [SE] Division). Báo cáo thành tích của ông được ghi là "nói chung hăng hái" ("generally enthusiastic"), có thể bởi vì ông giỏi quản lý công việc bàn giấy và lên kế hoạch hơn là tuyển dụng mật vụ.

Tham khảo

Điệp viên Mỹ
Sinh năm 1941
Nhân vật còn sống


title: Phù não do độ cao

text:
Phù não độ cao lớn (tiếng Anh: High altitude cerebral edema, viết tắt HACE) là một dạng rất nghiêm trọng và có thể gây chết người của chứng say độ cao. Trong trường hợp này, các mô não bị sưng phồng lên do thể dịch bị rò rỉ ra ngoài và nó gần như thường là kết quả của chứng say núi cấp tính (acute mountain sickness - AMS). Vì vậy, triệu chứng của phù não độ cao lớn bao hàm cả nhiều triệu chứng của say độ cao cấp tính, như là hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, mất ngủ, yếu mệt trong người; ngoài ra còn có thêm triệu chứng đau đầu, mất điều hòa, và giảm dần mức độ tỉnh táo tỉ như mất phương hướng, mất trí nhớ, bị ảo giác, có hành vi bất thường, và hôn mê. Trong trường hợp bất đồng ngôn ngữ, chứng phù não có thể được nhận diện nếu như người bị nghi vấn được yêu cầu (bằng lời nói hoặc ngôn ngữ cơ thể) đi bộ theo một đường thẳng.

Chứng phù não độ cao lớn thật ra hoàn toàn có thể được ngăn ngừa, nguyên do là nó thường chỉ xảy ra khi bệnh nhân cố tiếp tục leo lên các độ cao lớn hơn khi các triệu chứng say độ cao cấp tính đã biểu hiện (một trường hợp ngoại lệ là bệnh nhân bị kẹt trên một nơi quá cao - thường là hơn 8.000 mét - trong một thời gian quá dài, nhất là khi không mang theo bình dưỡng khí). Tính chất nguy hiểm của chứng phù não độ cao lớn là, bệnh nhân thường có xu hướng không nhận ra rằng minh đang có nguy cơ bị phù não và xem nhẹ các triệu chứng, và họ thường không chịu cho người khác chữa trị cho đến khi các triệu chứng trở nên quá nghiêm trọng, ví dụ như khi người bệnh đã ngã quỵ dọc đường. Một số trường hợp nhanh chóng dẫn đến hôn mê sâu và tử vong nếu không được can thiệp kịp thời. Việc cung cấp ôxi và thuốc (tỉ như dexamethasone) có thể tạm thời làm giảm bớt triệu chứng và được xem là biện pháp cấp thời để cứu mạng bệnh nhân. Túi bội áp được cho là công cụ chữa trị hiệu quả khi sử dụng kết hợp với dexamethasone và, nếu như xét trong mặt bằng chung về chi phí và khối lượng hành lý chuẩn bị cho các cuộc leo núi, được đánh giá là không quá đắt hay quá nặng (15 lbs). Sau khi được sơ cứu, các bệnh nhân thường được khuyên là nên được đưa về các trung tâm y tế để được chữa trị dứt điểm.

Triệu chứng
Nhìn chung các triệu chứng thường thấy của chứng phù não độ cao lớn là:

 Rối loạn tâm thần
 Thay đổi dị thường trong hành vi
 Mệt mỏi
 Mất điều hòa
 Nói khó khăn
 Nôn mửa
 Ảo giác
 Mất thị giác
 Bị tê liệt các chi
 Tai biến ngập máu
 Bất tỉnh
 Liệt toàn thân
 Hôn mê

Xem thêm
Say độ cao
Phù não
Trung tiện độ cao lớn (HAFE)
Phù phổi độ cao lớn (HAPE)

Chú thích

Liên kết ngoài
 A climbing guide that speaks about all forms of altitude related sicknesses.
 Altitude.org's page for HACE.

Đại não
Leo núi và sức khỏe


title: Alfred von Waldersee

text:
Alfred Ludwig Heinrich Karl Graf von Waldersee (8 tháng 4 năm 1832, Potsdam – 5 tháng 3 năm 1904, Hanover) là một Thống chế của Phổ và Đế quốc Đức, giữ chức vụ Tổng tham mưu trưởng Đức trong khoảng thời gian ngắn giữa Moltke và Schlieffen từ năm 1888 cho đến năm 1891. Khi còn là một sĩ quan cấp tá, Waldersee đã được tiến cử vào Bộ Tổng tham mưu và thể hiện tài năng tham mưu của mình trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871). Ông được sắp đặt làm Tổng tham mưu trưởng trong một thời gian dài trước khi Moltke nghỉ hưu năm 1888.

Ông từng là một công sự thân cận của Moltke, và sự chống đối của ông trước những chính sách của Thủ tướng Otto von Bismarck cùng với chủ trương gây ra một cuộc chiến tranh phòng bị với Nga của ông (điều khiến cho cả Bismarck lẫn Moltke đều kinh hãi) đã khiến cho ông trở thành một sủng tướng của Wilhelm II khi ông này còn là Thái tử kế vị. Nhưng về sau, khi Wilhelm II lên ngôi Hoàng đế và Waldersee trở thành Tổng tham mưu trưởng, tham vọng của hai người đã đụng độ với nhau và điều này dẫn đến việc Wilhelm II huyền chức ông vào năm 1891. Tuy vậy, đến năm 1900, Đức hoàng đã bổ nhiệm ông làm Tổng tư lệnh của Liên quân tám nước trấn áp phong trào Nghĩa Hòa Đoàn tại Trung Quốc, mặc dù Bắc Kinh thất thủ về tay liên quân trước khi ông đến nơi.

Gia đình
Alfred von Waldersee là người con thứ 5 trong 6 người con của Thượng tướng Kỵ binh Phổ Franz Heinrich Graf von Waldersee (1791 – 1873) và Bertha von Hünerbein (1799 – 1859). Franz Heinrich von Waldersee là con trai của Franz Anton von Waldersee (1763 – 1823), người con bất hợp pháp của Leopold III Friedrich Franz, Công tước xứ Anhalt-Dessau (1740 – 1817) với Johanne Eleonore Hoffmeier (1739 – 1816). Tuy vậy, Franz Anton đã được nuôi nấng và giáo dục trong triều đình Anhalt-Dessau, và được phong tước Bá hay Graf vào năm 1786. Điền trang của gia đình Waldersee, Waterneverstorf, tọa lạc tại bờ biển Ban Tích gần Behrensdorf ở bang Schleswig-Holstein của Liên minh Đức.

Thiếu thời và sự nghiệp ban đầu
Alfred von Waldersee đã chào đời tại Potsdam, trong một gia đình quý tộc quân sự. Sau khi học ở một số trường thiếu sinh quân, ông được bổ nhiệm vào Quân đoàn Pháo binh của Quân đội Phổ vào năm 1850, với quân hàm Trung úy. Ông sớm làm đẹp lòng các cấp trên của mình. Trong chiến dịch lớn đầu tiên của ông, cuộc Chiến tranh Áo-Phổ vào năm 1866, ông phụng sự như một sĩ quan hầu cận của Thượng tướng Pháo binh Hoàng thân Friedrich Karl của Phổ, và ông tham chiến cùng với Friedrich Karl tại trận Königgrätz-Sadowa. Trong diễn tiến của chiến dịch, Bá tước Waldersee đã lên quân hàm Thiếu tá và được tiến cử vào Bộ Tổng tham mưu. Kể từ đó, ông phục vụ trong bộ tham mưu của Quân đoàn X, một đơn vị mới được thành lập ở Vương quốc Hanover đã bị Phổ chinh phạt trong cuộc chiến. Vào tháng 1 năm 1870, ông trở thành tùy viên quân sự trong Đại sứ quán Phổ tại Paris. Trên cương vị này, ông đã thu thập tin tức về thực lực quân đội Pháp cùng với mọi thông tin khác về nền quân sự Pháp, và những điều mà ông thu thập được sẽ trở nên quý giá trong các chiến dịch quân sự sắp sửa xảy ra.

Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), Thượng tá Bá tước Waldersee, được thừa nhận vì tài nghệ quân sự và sự hiểu biết của ông về các lực lượng vũ trang của kẻ địch, đã trở thành cộng sự đắc lực nhất của "Tổng tư lệnh tối cao" của Phổ, Vua Wilhelm I. Ông tham gia trong các trận đánh lớn xung quanh Metz, được bổ nhiệm vào bộ tham mưu của tướng Friedrich Franz, Đại Công tước xứ Mecklenburg-Schwerin; và về sau ông tham chiến trong các chiến dịch chống lại Binh đoàn Loire của nền Cộng hòa Pháp non trẻ do tướng Chanzy chỉ huy. Đại Công tước xứ Mecklenburg là một chiến binh tài giỏi, nhưng không phải là nhà chiến thuật nổi bật, và thắng lợi của ông trong chiến dịch phía Tây chủ yếu là nhờ vào cố vấn của ông, Bá tước von Waldersee.

Sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt, Waldersee được tặng thưởng Huân chương Thập tự Sắt hạng nhất, và được bổ nhiệm làm đại diện của Đức tại Paris, và đã thể hiện tài xử trí và thái độ lịch thiệp của mình khi đảm nhiệm chức vụ khó khăn này. Vào cuối năm 1871, Waldersee đã trở thành tư lệnh của Trung đoàn Thương kỵ binh số 13 tại Hanover, và hai năm sau ông được bổ nhiệm làm tham mưu trưởng của Quân đoàn Hanover, đơn vị mà ông đã phục vụ trước năm 1874. Vào ngày 14 tháng 4 năm 1874, ông kết hôn với Mary Esther Lee (1837-1914), con gái thứ ba của thương nhân New York giàu có David Lee và là vợ góa của Vương công Friedrich xứ Schleswig-Holstein. Mary trước kia đã được Hoàng đế Áo phong làm Công nương Nöer. Bà trở thành một người ủng hộ người nghèo tại Phổ và được vinh danh vì lòng trắc ẩn của mình.

Tổng tham mưu trưởng

Vào năm 1882, Waldersee được Thống chế Helmuth von Moltke Lớn bổ nhiệm làm cộng sự hàng đầu của mình trong Bộ Tổng tham mưu tại Berlin với quân hàm Thượng tướng hậu cần (Generalquartiermeister). Với cấp bậc này, ông đã được xem như là người thừa kế giả định của vị Thống chế ở độ tuổi bát tuần. Trong một vài dịp, Waldersee tháp tùng Hoàng tử Wilhelm, sau này là Đức hoàng Wilhelm II, trong những chuyến hành trình ra nước ngoài, thay mặt cho ông nội của hoàng tử là Đức hoàng Wilhelm I. Kể từ tháng 1 năm 1885, quan hệ giữa Waldersee và Wilhelm trở nên thân mật, và về sau ông trở thành một cộng sự thân cận nhất của hoàng tử. Tuy nhiên, Waldersee bị cha mẹ theo chủ nghĩa tự do của Wilhelm (Thái tử Friedrich Wilhelm và Victoria, Trưởng nữ Hoàng gia Anh) nhìn nhận là người "bài Do Thái, sùng tín một cách hẹp hòi, và phản động... thượng tướng hậu cần là hiện thân của tất cả mọi thứ mà song thân của Wilhelm bài xích dữ dội nhất."

Thủ tướng Otto von Bismarck đã cầm quyền tại Phổ và Đức trong vòng một thập kỷ, nhưng vào giữa thập niên 1880, tình hình chính trị - xã hội ở Đức có thay đổi. Những người theo chủ nghĩa xã hội đã giành được ghế trong Quốc hội và tầng lớp trung lưu có xu hướng tự do tìm thấy một người bạn ở Thái tử. Nhằm củng cố quyền lực của mình, Bismarck giờ đây hướng tới một liên kết với quân đội, nhưng Thủ tướng cảm thấy khó chịu và nghi kỵ Waldersee. Vị Bá tước lúc bấy giờ đã hầu như là một Tổng tham mưu trưởng, và là người "tài năng nhưng hết sức tham vọng, không ngừng mưu mô, [và ông] ít nhiều công khai chiếc ghế Thủ tướng [cho bản thân ông]." Bộ Tổng tham mưu không biết nhiều về những ý định của Bismarck và định kiến của Waldersee đôi khi mâu thuẫn với các lập trường về chính sách ngoại giao của Thủ tướng. Waldersee, trên cương vị chính thức là người thứ hai sau Moltke, đã nâng cấp các tùy viên quân sự tại mọi đại sứ của đế quốc trên khắp thế giới "thành một ban ngoại giao thực sự độc lập". Cũng giống như Bộ trưởng Nội các Quân sự Emil von Albedyll báo cáo trực tiếp tới Hoàng đế mà không phải thông qua Bộ Chiến tranh, Waldersee thường sử dụng các tùy viên của mình để qua mặt Bộ Ngoại giao. Cuối năm 1887, Bismarck phát hiện ra rằng tùy viên quân sự tại Viên đã không thèm đếm xỉa vụ lễ tân, tự ý mở đầu các tranh cãi với bộ chỉ huy tối cao Áo về việc bố trí binh lực Đức - Áo trong tình huống một cuộc chiến tranh với Nga xảy ra. Đích thân Waldersee đã bị Bismarck "xỉ vả thậm tệ", để cho giới quân sự biết rằng ai là người điều hành các vấn đề ngoại giao. Thống chế Moltke cuối cùng đã nghỉ hưu vào tháng 8 năm 1888 và việc bổ nhiệm Waldersee làm người kế nhiệm ông là điều dễ dàng đoán trước: tân Hoàng đế 29 tuổi Wilhelm II đã ưng thuận Waldersee.

Waldersee về cơ bản tiếp nối truyền thống của Moltke cho tới khi ông nảy sinh mâu thuẫn với vị hoàng đế trẻ tuổi có bản tính khó lường. Vào năm 1891, trong các cuộc diễn tập mùa thu [Kaisermanöver] của Quân đội Đế quốc Đức, Waldersee đã cả gan "đánh tan tác" các đội hình dưới quyền chỉ huy của vị hoàng đế nóng nảy Wilhelm II. Do đó, Waldersee đánh mất sự tín nhiệm của quân vương, và bị cách chức Tổng tham mưu trưởng. Tuy nhiên, ông vẫn được giao phó một chức vụ quan trọng: tư lệnh của Quân đoàn IX ở Hamburg-Altona. Waldersee, bất chấp tất cả những gì đã diễn ra, sẽ thiết lập dinh thự ở Hamburg, gần điền trang của Bismarck lúc về hưu tại Friedrichsruh. Năm 1898, ông được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục Thanh tra quân đội III tại Hanover, và lệnh thuyên chuyển được đi kèm bởi những lời tán dương nhằm giãi bày thiện ý của Wilhelm II.

Cuộc viễn chinh Trung Hoa

Vào năm 1900, 2 nghìn tín đồ Ki-tô giáo người châu Âu và Trung Quốc đã bị quân nổi dậy Nghĩa Hòa Đoàn bao vây tại Bắc Kinh. Trước tình hình đó, một Lực lượng Cứu viện Quốc tế, với các lực lượng Âu, Mỹ và Nhật đã được điều đến để giải cứu. Kể từ khi công sứ của Đức hoàng Wilhelm II tại Trung Hoa là Nam tước Clemens von Ketteler bị quân nổi dậy Nghĩa Hòa Đoàn giết hại, người Đức "đòi hỏi một quyền ưu tiên nhất định trong cuộc thập tự chinh chống lại dâm man rợ Trung Hoa." Alfred Graf von Waldersee – bấy giờ đã 68 tuổi và bán nghỉ hưu, nhưng được phong hàm Thống chế nhân dịp này – đã được Nga hoàng, với sự tán đồng của người Nhật, đề cử làm vị Tổng tư lệnh tối cao Liên quân đầu tiên trong thời kỳ hiện đại.

Những chuẩn bị cho việc vị Thống chế rời khỏi Đức đến Trung Quốc đã dẫn đến nhiều bình luận châm biếm nhằm vào cái trở nên được biết đến như là Waldersee Rummel hay "những vở diễn Waldersee" — mà ông ghét cay ghét đắng. Trong tâm trạng giận dữ, ông đã ghi nhận: "[Hoàng đế] đã trao cho tôi chiếc gậy Thống chế với một bài hiệu triệu hơi quá mức nồng nhiệt mà không may thay đã lên báo." Vào ngày 17 tháng 10 năm 1900, Waldersee tới Bắc Kinh ("một thời khắc lịch sử toàn cầu") và tiến vào Tử Cấm Thành. Waldersee đã đến trước Bắc Kinh quá muộn để có thể chỉ huy lực lượng đa quốc gia của ông trong bất kỳ một cuộc giao tranh lớn nào, nhưng được giao nhiệm vụ bình đình quân Nghĩa Hòa Đoàn. "Các cuộc viễn chinh trừng phạt này... là những công việc vô thưởng vô phạt [và] theo quan điểm của Waldersee... khó có thể hình thành một cuộc chiến tranh." Tuy nhiên, theo nhà văn Anh Peter Fleming, nếu như Waldersee không được bổ nhiệm làm Tổng chỉ huy liên quân, hoặc nếu như chức vụ này về tay một nhân vật thiếu quyết đoán hơn ông, những hành động thù địch không ngừng gây căng thẳng quan hệ giữa các lực lượng đồng minh ở miền Bắc Trung Quốc có thể sẽ lan nhanh. Điển hình, việc tranh cãi giữa Anh và Nga về các tuyến đường sắt đã đưa hai cường quốc đến gần nguy cơ chiến tranh. Thêm vào đó, cũng theo Fleming, Waldersee chí ít cũng đã ngăn ngừa "vô số rắc rối khác".

Vị Thống chế không hiểu được tinh thần bền bỉ của người Trung Quốc. Tuy nhiên, ông nhận thấy các hành vi sai trái của những kẻ chinh phạt: binh lính của họ chán nản và ăn không ngồi rồi, bệnh phong tình lan tràn trong quân ngũ, và sau khi các hành động cướp phá bị ngăn chặn, quân sĩ vẫn dễ bị cám dỗ trước mọi loại hình "nghệ thuật Trung Hoa". Sau khi chiến dịch kết thúc, ông vội vã trở về nước Đức. Vào năm 1900, do "những thành tựu liên quan đến nền hòa bình thế giới" của ông, ông được phong làm Công dân danh dự của Hamburg, nơi ông đã từng cư ngụ. Một lần nữa tại Hanover, ông tái đảm nhiệm chức vụ tướng thành tra, và giữ cương vị này hầu như đến khi ông từ trần vào năm 1904 ở độ tuổi 72.

Phong tặng
 Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland - Đại Thập tự Hiệp sĩ Danh dự (Quân sự) của Huân chương Bath ngày 16 tháng 8 năm 1901

Trong văn hóa đương đại
Trong bộ phim Hồng Kông Cuộc khởi nghĩa Nghĩa Hòa Đoàn, Waldersee, do Richard Harrison thủ viên, được mô tả là đã kết hôn với một phụ nữ Trung Hoa, người đã cứu sống ông sau khi hai trong số các nhân vật chính người Trung Hoa định giết ông. Trong phim, ông trẻ hơn rất nhiều so với con người thật của ông trong thời gian xảy ra phong trào Nghĩa Hòa Đoàn.

Chú thích

Sinh năm 1832
Mất năm 1904
Người Potsdam
Thống chế Đế quốc Đức
Thống chế Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Quân nhân Đức trong phong trào Nghĩa Hòa Đoàn
Tín đồ Ki-tô giáo Đức
Bá tước Đức
Thành viên Viện Quý tộc Phổ
Người tỉnh Brandenburg
Hiệp sĩ Huân chương Thánh Johann
Người nhận Huân chương Đại bàng Đen


title: Skif

text:
Skif là loại súng phóng tên lửa chống tăng dẫn đường tầm xa do Ukraina và Belarus cùng hợp tác phát triển, hai nơi thiết kế hệ thống là Cục thiết kế nhà nước Luch ở Kiev và tập đoàn Peleng tại Minsk. Tên lửa được phát triển tại Kiev trong khi hệ thống nhắm dẫn đường được phát triển tại Minsk. Nó được thiết kế với mục đích tiêu diệt các loại xe bọc thép trong khoảng các từ 100 đến 5000 m với khả năng xuyên 800 mm giáp thép đồng nhất nằm sau giáp phản ứng nổ.

Thiết kế
Skif được thiết kế dưới dạng một hệ thống chiến đấu gồm bệ chống ba chân, ống phóng tên lửa, hệ thống nhắm R-2. Sau khi phóng tên lửa sẽ bay từ nơi phóng đến nơi được chỉ điểm. Điểm đặc biệt là quỹ đạo bay của tên lửa, nó sẽ bay lên độ cao 10 m phía trên đường ngắm và sau đó sẽ đâm xuống mục tiêu ở giai đoạn cuối. Chùm laser hướng dẫn được chiếu vào đuôi của tên lửa để truyền dữ liệu chứ không phải chiếu vào mục tiêu.

Bệ chống ba chấn của hệ thống có thể được điều khiển từ xa trong khoảng 50 m để giảm nguy cơ cho các pháo thủ cũng như có thể vận hành nhiều hệ thống cùng một lúc. Hệ thống nhắm có thể dùng ảnh nhiệt để sử dụng trong nhiều loại điều kiện thời tiết với chế độ 8x và 16x. Sau khi mục tiêu đã bị khóa thì hệ thống sẽ tự động bám theo mục tiêu mà không cần pháo thủ điều chỉnh gì hơn.

Tên lửa sử dụng đầu đạn nổ lại với hai khối thuốc nổ lõm, một khối phía trước nhỏ hơn một chút so với khối phía sau. Loại đầu đạn này hiệu quả với loại giáp phản ứng nổ hay giáp dạng lưới.

Liên kết ngoài
http://en.uos.ua/produktsiya/vooruzhenie-i-boepripasi/31-nosimiy-protivotankoviy-raketniy-kompleks-skif
Giới thiệu sơ Skif

Tên lửa Ukraina
Tên lửa Belarus
Súng Ukraina
Súng Belarus


title: Andreas Vesalius

text:
Andreas Vesalius (31 tháng 12 năm 1514-15 tháng 10 năm 1564) là một bác sĩ và nhà giải phẫu học xứ Brabant (nay thuộc Hà Lan), tác giả của một trong những cuốn sách có ảnh hưởng nhất về giải phẫu người, De humani corporis fabrica ("Về cấu trúc cơ thể người"). Ông thường được xem là cha đẻ của ngành giải phẫu người hiện đại. Ông là giáo sư của Đại học Padua và trở thành bác sĩ riêng của Hoàng đế Karl V. Ngành giải phẫu học đã đi một bước rất lớn nhờ có Vesalius.

Tiểu sử

Vesalius sinh ngày 31/12/1514 tại Brussels với tên lúc sinh là Andries van Wesel, cha là Anders van Wesel và mẹ Isabel Crabbe, Brussels lúc đó là một phần của Habsburg Hà Lan. Ông cố nội của ông, Jan van Wesel, có thể sinh ra ở Wesel, nhận bằng bác sĩ của Đại học Pavia và dạy học năm 1528 tại Đại học Leuven. Ông nội của ông, Everard van Wesel, là Bác sĩ hoàng gia của Hoàng đế Maximilian, trong khi cha của ông, Anders van Wesel, phục vụ như là dược sĩ cho Maximilian, và sau đó các valet de chambre (hầu phòng)kế nhiệm ông Charles V. Anders khuyến khích con trai mình để tiếp tục trong truyền thống gia đình, Và ghi tên ông vào Fratres Vitae Communis ở Brussels để học tiếng Hy Lạp và La Tinh trước khi học nghề thuốc, theo tiêu chuẩn của thời đại.

Năm 1528 Vesalius vào Đại học Leuven (Pedagogium Castrense), nhưng khi cha ông được bổ nhiệm làm Valet de Chambre năm 1532, ông quyết định theo đuổi sự nghiệp trong quân đội tại Đại học Paris, nơi ông chuyển đến năm 1533. Ở đó ông nghiên cứu các lý thuyết của Galen dưới sự bảo trợ của Jacques Dubois (Jacobus Sylvius) và Jean Fernel. Chính trong thời gian này ông đã phát triển quan tâm đến giải phẫu, và ông thường được tìm thấy khám nghiệm xương được khai quật trong các nhà hầm mộ tại Nghĩa trang của Innocents.

Vesalius bị buộc phải rời khỏi Paris vào năm 1537 do việc mở các cuộc chiến giữa Đế chế La Mã và Pháp và trở lại Leuven. Ông đã hoàn thành nghiên cứu của mình ở đó dưới Johann Winter von Andernach và tốt nghiệp năm sau. Luận án của ông, Paraphrasis in nonum librum Rhazae medici arabis clariss. ad regem Almansorum de affectuum singularum corporis partium curatione, là một bình luận về cuốn sách thứ chín của Rhazes. Ông vẫn ở Leuven chỉ một thời gian ngắn trước khi rời khỏi nhà sau khi tranh luận với giáo sư của mình. Sau khi giải quyết một thời gian ngắn tại Venice năm 1536, ông chuyển đến Đại học Padua (Universitas artistarum) để nghiên cứu cho tiến sĩ y khoa của mình, mà ông nhận được năm 1537.

Bộ sách Fabrica và Tabule
Khác với các "tiến sĩ y khoa" đương thời (nay gọi là bác sĩ), thường ngự trên một cái ngai và để cho lũ barber (thợ cạo) thực hiện công việc mổ xẻ, Vesalius tự mình nhảy vào mổ và kiêm luôn vai trò giảng viên và phẫu thuật viên. Ông dẫn dắt người nghe vào cuộc giải phẫu. Ông vẫn cẩn thận xem xét những quyển Galen đáng kính chứ không chê bai, nhưng ông vẫn chỉ ra các sai lầm của Galen do Galen chưa từng mổ người. Khi cần, Vesalius vẫn phải mổ động vật.

Một quy trình mổ hồi đó bắt đầu bằng mổ bụng và làm lộ các cơ quan (do bụng là phần dễ thối nhất), rồi phanh ngực, sau đó có thể xem xét bộ não, cuối cùng là khám nghiệm các chi. Ca mổ thường kéo dài 3-4 ngày đêm không nghỉ để không để xác bị thối.

Nhưng mổ từng phần như vậy sẽ rất khó để xây dựng lại các hệ thống nằm khắp cơ thể, như hệ tuần hoàn chẳng hạn. Để giúp sinh viên hình dung rõ hơn về hệ tuần hoàn, Vesalius đã tổng hợp và xây dựng các sơ đồ tổng quan cho mỗi cuộc phẫu thuật. Đáng ra ông sẽ không xuất bản chúng nhưng do nhận thấy chúng có thể bị đánh cắp bản quyền, ông liền cho xuất bản chúng dưới tên Tabule anatomicae six (6 bảng giải phẫu) với hình minh họa rất chân thật được vẽ bởi đồng hương ông, danh họa Calcar. Thú vị là trường Padua của ông rất gần với trung tâm nghệ thuật hàng đầu thế giới.

Việc xuất bản các bức ảnh minh họa đã mở ra một giai đoạn mới cho sinh viên giải phẫu vì trước đó họ không hề có khái niệm "hình minh họa" (thậm chí, Sylvius - một giáo sư y khoa nổi tiếng và đã từng dạy Vesalius - còn tuyên bố: Sinh viên không được dùng hình mà phải thuộc văn bản La-tinh nguyên gốc).

Cuốn Tabule đã rất thành công, điều này có thể thấy qua việc sách lậu xuất hiện rất phổ biến. Khâm phục việc làm của Vesalius, người ta còn gửi thêm các tử thi (của các tội phạm) để ông mổ, và đương nhiên là ông rất hăng hái làm việc, thậm chí người ta còn kể ông mổ những người còn chưa chết hẳn. Ông đọc lại sách của Galen và kiểm tra lại những lỗi sai trong Tabule để đính chính.

Sau 2 năm, cuốn Fabrica đã hoàn thành. Hình minh họa của cuốn sách không biết chắc chắn là của họa sĩ hay những họa sĩ khắc gỗ nào, nhưng một điều không thể chối cãi là nó quá chân thực và tuyệt vời, và chắc chắn ngày nay - sau khoảng 450 năm - ta vẫn có thể hút hồn vào các bức minh họa này. Các bản chữ La-tinh dày đặc cũng được sắp xếp thật cẩn thận trên trang giấy. Ông cũng đảm bảo sao cho chỉ có một bản văn cho một hình vẽ, tránh tình trạng trước đó là hình và chữ không đi với nhau (do vẽ và viết ở hai nơi và thường họa sĩ không biết đọc). Vesalius giao sách cho nhà in Oporinus và không ngại ở đó kiểm tra chất lượng từng trang một của bản in, không được có một chút sai sót nào. Tất cả các nỗ lực trên đã cho ra một quyển sách tuyệt vời trong thời Phục Hưng, thật xứng đáng với danh tiếng của nó. Cuốn Fabrica vì vậy cũng rất đắt và quý, không phải ai cũng có thể có được nó.

Vesalius sống thêm được 20 năm nữa, nhưng ông đã hoàn thành tác phẩm để đời của mình rồi.

Chú thích

Sinh năm 1514
Mất năm 1564
Giải phẫu học
Khoa học thần kinh
Sinh viên Đại học Paris


title: Lý An Dân

text:
Lý An Dân (chữ Hán: 李安民, 427 - 486), người huyện Thừa, quận Lan Lăng , tướng lãnh nhà Lưu Tống, nhà Nam Tề. Vì Lý Duyên Thọ biên soạn Nam sử vào đời Đường, phải kiêng húy của Đường Thái Tông Lý Thế Dân, nên chép là Lý An Nhân (李安人).

Làm tướng nhà Lưu Tống

Thiếu thời
Ông nội là Nghi, làm Vệ quân tham quân. Cha là Khâm Chi, hiệu là Điện trung tướng quân, được bổ làm Tiết (huyện) lệnh. Ông theo cha đến ở huyện, năm Nguyên Gia thứ 27 (450) nhà Lưu Tống, huyện bị Bắc Ngụy chiếm, ông soái bộ khúc quay về miền nam.

Lưu Thiệu giết Văn đế (453), sai An Dân lãnh một cánh quân. Ông quy hàng Hiếu Vũ đế, được giữ hiệu Kiến uy tướng quân, bổ làm Tả quân cho Lỗ Sảng. Khi Sảng phản, An Dân trốn về kinh sư, được ban chức Lãnh quân hành tham quân, thăng làm Tả vệ điện trung tướng quân. Trong những năm Đại Minh (457 – 464), quân Ngụy xâm phạm Từ, Duyện, lấy An Dân làm Kiến uy phủ tư mã, Vô Diêm lệnh, ban hiệu Điện trung tướng quân, lãnh quân dẹp loạn ở Hán Xuyên.

Thời Minh đế
Tấn An vương Lưu Tử Huân xưng đế, Minh đế ban cho An Dân hiệu Vũ vệ tướng quân, lãnh thủy quân, bổ làm Kiến An vương Tư đồ thành cục tham quân, đánh Giả Kỳ Hồ, Bạch Địch Phổ, Thát Quật, đều thắng, được ban hiệu Tích xạ tướng quân, Quân chủ. Trương Hưng Thế chiếm cứ Tiền Khê, lương hết, bị địch tấn công. Ông soái mấy trăm chiến thuyền, vượt Ngũ Thành của địch, đưa gạo cho Hưng Thế. Quân chủ Thẩm Trọng, Vương Trương của địch đưa quân từ Ngư Quý Khẩu muốn chăn ngang sông, An Dân tiến quân hợp sức chiến đấu mà phá được. Lại đánh Thước Vĩ, Giang Thành, đều có công.

Giúp Trương Vĩnh, Thẩm Du Chi dẹp Tiết An Đô ở Bành Thành, đài quân thất bại, An Dân ở phía sau chặn địch, lui về giữ Hạ Bi. Được ban hiệu Ninh sóc tướng quân, đồn thú thành Hoài Dương. Luận công Ngư Quý Khẩu, được phong Thiệu Vũ huyện tử, thực ấp 400 hộ. Lại theo Ngô Hỉ, Thẩm Du Chi đánh Bắc Ngụy, đến Tuy Khẩu thì thua trận, lui về giữ Túc Dự. Hoài Bắc đã mất, Minh đế có sắc để ông ở lại đồn thú Giác Thành. Được ban hiệu Ninh sóc tướng quân, Nhũng tòng bộc xạ (chức quan đứng đầu thị vệ trong cung). Đồn thú Tứ Khẩu, lãnh thủy quân phòng bị men sông Hoài cho đến Thọ Xuân. Ngụy sai Trường Xã công lập doanh trại hơn 10 dặm muốn cướp Nhữ Âm, Dự Châu thứ sử Lưu Miễn đánh lui được. Kinh Đình thú chủ Thăng Khất Nô của Ngụy bỏ thành quy hàng, An Dân soái thủy quân đi trước tấn công, phá Kinh Đình, cắt đứt đường về bến sông của địch. Được thăng làm Ninh sóc tướng quân, Quan quân tư mã, Quảng Lăng thái thú, Hành (coi việc) Nam Duyện Châu sự.

Tiêu Đạo Thành ở Hoài Âm, An Dân ở xa vấn muốn kết giao, Minh đế đâm ra nghi ngờ, dời ông làm Quan quân tư mã của Lưu Uẩn, Ninh sóc tướng quân, Kinh Triệu thái thú, lại ban hiệu Ninh sóc tướng quân, Ti Châu thứ sử, lãnh Nghĩa Dương thái thú, rồi không trao, giao lại chức cũ, rồi lại không trao, đổi thụ Ninh sóc tướng quân, Sơn Dương thái thú. Cuối thời Thái Thủy (465 – 471), dân Hoài Bắc nổi dậy muốn về nam, triều đình lấy An Dân làm Đốc tiền phong quân sự, lại xin tiếp viện, không thành công nên quay về. Được ban giai Việt kị hiệu úy, lại làm Ninh sóc tướng quân, Sơn Dương thái thú. Tam Ba nhiễu loạn, thái thú Trương Đạm bỏ Phù Thành mà chạy, lấy ông Giả tiết, Đô đốc thảo Thục quân sự, Phụ sư tướng quân. Ngũ Lão gây loạn Hán Trung, có sắc gọi An Dân lui quân về Ngụy Hưng thì việc đã xong, nên ông về giữ Hạ Khẩu.

Thời Hậu Phế đế
Đầu những năm Nguyên Huy (473 – 477), được ban chức Đốc Ti Châu quân sự, Ti Châu thứ sử, lãnh Nghĩa Dương thái thú, giả tiết, tướng quân như cũ. Gặp lúc Quế Dương vương Lưu Hưu Phạm khởi binh, An Dân dừng lại, điều quân cứu viện kinh sư. Được gọi về thụ Tả tướng quân, gia Cấp sự trung.

Kiến Bình vương Lưu Cảnh Tố khởi binh, bọn Quan quân Hoàng Hồi, Du kích tướng quân Cao Đạo Khánh, Phụ quốc tướng quân Tào Hân Chi đều ngầm biểu tỏ ý ủng hộ, mà Du kích tướng quân Cao Đạo Khánh lãnh quân đi dẹp, Tiêu Đạo Thành lo ông ta gây biến, sai An Dân cùng Nam Dự Châu thứ sử Đoạn Phật Vinh đi theo để phòng. Ông đến Kinh Khẩu, phá quân Cảnh Tố ở Cát Kiều. Bình xong Cảnh Tố, triều đình để An Dân ở lại làm Hành Nam Từ Châu sự. Thành cục tham quân Vương Huýnh Tố vốn là thân tín của An Dân, cướp 2 xúc lụa, ông gạt nước mắt chém hắn ta, mọi người đều khiếp phục. Được thụ Quan quân tướng quân, Kiêu vệ tướng quân, không trao hiệu. Chuyển làm Chinh lỗ tướng quân, Đông trung lang tư mã, Hành Hội Kê quận sự 。

An Dân sắp đi miền đông, Tiêu Đạo Thành bày tiệc để tiễn, say sưa 1 ngày 1 đêm. Ông ngầm bày tỏ vận nhà Tống sắp hết, mấy lần quay về. Thương Ngô vương buông thả bạo ngược, An Dân bày kế đón Giang Hạ vương Lưu Tễ ở miền đông mà khởi binh, Đạo Thành không cho, nên thôi.

Thời Thuận đế
Thương Ngô vương bị phế, Đạo Thành triệu ông làm Sứ trì tiết, Đốc bắc thảo quân sự, Quan quân tướng quân, Nam Duyện Châu thứ sử. Thẩm Du Chi khởi binh, Đạo Thành triệu An Dân giữ nguyên chức trấn Bạch Hạ, sửa con hào của thành, gia hiệu Chinh lỗ tướng quân. Tiến quân về phía tây, lại tiến hiệu Tiền tướng quân. Đài quân đến Bồn Thành, Thẩm Du Chi đã bình xong, vẫn thụ Đốc quân sự của các quận Nghĩa Dương thuộc Dĩnh Châu, Ti Châu, Dĩnh Châu thứ sử, trì tiết, tướng quân như cũ.

Năm Thăng Minh thứ 3 (479), được thăng làm Tả vệ tướng quân, lãnh Vệ úy. Đạo Thành lên ngôi, là Nam Tề Cao đế, được làm Trung lãnh quân, phong Khang Nhạc hầu, thực ấp 1000 hộ.

Làm tướng nhà Nam Tề

Thời Cao đế
Từ những năm Thái Thủy về sau, khắp nơi loạn lạc, tướng lãnh các nơi tự ý chiêu mộ bộ khúc. An Dân dâng biểu đề nghị chấm dứt việc này, triều đình nghe theo. Khi ấy Vương Kính Tắc nhờ huân công mà trở thành thân tín, nhưng việc lớn cần kín đáo, Tề Cao đế chỉ bàn bạc với ông, còn nói: "Việc nước nhờ có khanh, ta không phải bỏ sót những chi tiết nữa!" Ít lâu sau được làm Lãnh quân tướng quân.

Quân Bắc Ngụy vào cướp Thọ Xuân, đến Mã Đầu. Có chiếu cho An Dân xuất chinh, gia một bộ Cổ xuy. Quân Ngụy lui, ông men sông Hoài đi Thọ Xuân. Trước đó, vào đời Tống có Vương Nguyên Sơ tụ đảng ở núi Lục Hợp, tiếm hiệu, tự nhận mình rủ tay quá gối. Châu đánh dẹp không nổi, đã hơn 10 năm. Sau khi An Dân sai quân dò xét, bắt sống Nguyên Sơ, chém đầu ở chợ Kiến Khang. Được Tán kỵ thường thị.

Năm ấy, quân Ngụy lại xâm phạm, có chiếu cho An Dân nắm cờ tiết điều quân các đồn thú thuộc châu Thanh, Từ men sông Hoài. Quân Ngụy đánh Cù Sơn, Liên Khẩu, Giác Thành, ông dừng lại ở Tứ Khẩu, chia quân ứng phó.

Năm Kiến Nguyên thứ 3 (481), đưa quân thủy bộ vào Thanh Châu, ở Hoài Dương cùng quân Ngụy giao chiến, phá được. Quân Ngụy lui, An Dân biết có phục binh, bèn sai em họ Mã quân chủ Lý Trường Văn đưa 200 kỵ binh làm tiền khu, tự mình cùng quân phó Chu Bàn Long, Thôi Văn Trọng bám theo sau, chia quân giấu trong rừng. Khi Trường Văn đến Túc Dự, người Ngụy thấy quân Tề ít, đưa mấy ngàn kỵ binh ra chặn đánh. Trường Văn vừa đánh vừa lui, dẫn quân địch về chỗ đại quân, ông soái bọn Bàn Long xua quân ra, hợp binh giao chiến ở Tôn Khê Chử, Chiến Phụ Loan, quân Ngụy đại bại, nhào xuống Thanh Thủy mà chết không đếm xuể. Quân Ngụy sai Đồ Đầu công đưa xe cộ chở khí tài đến Bố Khâu, Tả quân tướng quân Tôn Văn Hiển đuổi theo phá được, đốt sạch xe cộ.

4 châu Hoài Bắc từ cuối thời Thái Thủy đã muốn về nam, bọn người Từ Châu là Hoàn Phiếu Chi, người Duyện Châu là Từ Mãnh Tử tập hợp mấy vạn nghĩa quân giữ nơi hiểm trở, cầu viện nhà Nam Tề. Đế sai An Dân đi cứu, vì ông trì hoãn, quân Ngụy đánh gấp, diệt được bọn Phiếu Chi, Đế rất trách cứ ông.

Thời Vũ đế
Cao đế băng, di chiếu gia cho ông làm Thị trung. Vũ đế lên ngôi, được thăng làm Phủ quân tướng quân, Đan Dương doãn. Năm thứ 2 (484), được thăng làm Thượng thư tả bộc xạ, tướng quân như cũ. An Dân nhiều lần ngầm bày mưu thành công, lại kết giao với Thượng thư lệnh Vương Kiệm, nên người đời truyền rằng Kiệm tâu xin cho ông thụ chức này. Ít lâu sau dâng biểu lấy cớ bệnh tật xin về, đổi thụ Tán kỵ thường thị, Kim tử quang lộc đại phu, tướng quân như cũ.

Năm thứ 4 (486), làm An đông tướng quân, Ngô Hưng thái thú, thường thị như cũ. Mất khi đang ở chức, được 58 tuổi. Triều đình giúp việc tang 10 vạn tiền, trăm xúc vải. Tặng Trấn đông tướng quân, một bộ Cổ xuy, thường thị, thái thú như cũ, thụy là Túc hầu.

Dật sự
Bình xong Lưu Tử Huân, Lưu Tống Minh đế mở đại hội ở Tân Đình, khao thưởng các quân chủ, bày cuộc Xư bồ. An Dân 5 lần ném đều là Lư, đế cả kinh, nhìn ông nói: "Khanh mặt vuông chữ điền, là tướng phong hầu đấy." An Dân lúc nhỏ nghèo khó, có người đi qua cửa nhà, nói với ông: "Anh về sau sẽ được Đại phú quý, cùng thiên tử chơi đánh bạc." Đến nay ông muốn tìm người ấy, nhưng không biết ở đâu.

Quận Ngô Hưng có tòa miếu thờ thần Hạng Vũ, thái thú không được vào sảnh đường. Thái thú mới đến quận, ắt phải giết con bò kéo xe của mình làm lễ tế. An Dân thờ Phật, lại không muốn giết bò của mình, đi guốc gỗ vào miếu, còn bày Bát quan trai ở đấy. Ít lâu sau bò chết, chôn ở bên cạnh miếu, thời ấy gọi là "mộ bò của Lý công". Trong năm ấy ông cũng chết, mọi người đều nói là thần Hạng Vũ làm.

Tham khảo
 Nam Tề thư
 Nam sử

Chú thích

Tướng nhà Lưu Tống
Tướng nhà Nam Tề
Sinh năm 427
Mất năm 486
Người Sơn Đông


title: Lý An Nhân

text:
Lý An Nhân có thể là một trong những nhân vật sau:

 Lý An Dân, tướng nhà Nam Tề thời Nam bắc triều trong lịch sử Trung Quốc. Nam sử gọi ông là Lý An Nhân vì kiêng húy Đường Thái Tông Lý Thế Dân.
 Lý An Nhân, cháu nội của bậc đại Nho Lý Cương cuối Tùy đầu Đường trong lịch sử Trung Quốc.


title: USS Little (DD-79)

text:
USS Little (DD-79/APD-4) là một tàu khu trục lớp Wickes của Hải quân Hoa Kỳ từng phục vụ trong các cuộc Chiến tranh Thế giới thứ nhất và thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Hạm trưởng George Little (1754-1809), người tham gia cuộc Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ và Chiến tranh Quasi với Pháp.

Little được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Fore River Shipbuilding Corporation, Quincy, Massachusetts vào ngày 18 tháng 6 năm 1917, được hạ thủy vào ngày 11 tháng 11 cùng năm, được đỡ đầu bởi Bà Samuel W. Wakeman, và được đưa ra hoạt động vào ngày 6 tháng 4 năm 1918 dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Joseph K. Taussig.

Lịch sử hoạt động
Little rời Norfolk, Virginia ngày 5 tháng 5 năm 1918 cho nhiệm vụ hộ tống vận tải cùng với Lực lượng Tuần tra tại bờ biển nước Pháp, và đã hoạt động từ Brest cho đến khi nó lên đường quay trở về nhà vào ngày 26 tháng 12. Trong giai đoạn này nó từng hộ tống cho phái đoàn của Tổng thống Woodrow Wilson đi sang Châu Âu tham dự Hội nghị Hòa bình Paris.

Chiếc tàu khu trục về đến Boston, Massachusetts vào ngày 18 tháng 1 năm 1919, đi vào ụ tàu để bảo trì, rồi hoạt động cùng với Lực lượng Khu trục Hạm đội Đại Tây Dương. Little hộ tống cho phái đoàn của Tổng thống trong chuyến đi quay trở về New York, New York từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 7, tham gia các cuộc thực tập chiến thuật, rồi chuyển sang tình trạng dự bị cùng với Hải đội khu trục 3 tại Philadelphia vào ngày 17 tháng 11 nơi nó ở lại cho đến ngày 4 tháng 1 năm 1921. Con tàu sau đó hoạt động dọc theo bờ biển Đại Tây Dương cho đến khi nó quay trở về Philadelphia và được cho xuất biên chế vào ngày 5 tháng 7 năm 1922.

Ngày 2 tháng 8 năm 1940, Little được xếp lại lớp với ký hiệu lườn mới APD-4, và được cải biến thành một tàu vận chuyển cao tốc bằng cách tháo dỡ hai nồi hơi lấy làm chỗ nghĩ của binh lính được vận chuyển. Little nhập biên chế trở lại vào ngày 4 tháng 11 năm 1940 dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Hải quân K. Earl, và khởi hành đi đến vùng biển Caribe vào tháng 2 năm 1941 để hoạt động cùng với Hạm đội Đại Tây Dương Hoa Kỳ. Sau đó nó di chuyển đến San Diego, đến nơi vào ngày 9 tháng 3 tiến hành huấn luyện đổ bộ. Con tàu quay trở lại vùng bờ Đông vào cuối mùa Hè, và đi vào ụ tàu tại Norfolk vào ngày 1 tháng 12.

Trở thành soái hạm của Đội Vận chuyển 12, nó đi đến San Diego vào ngày 14 tháng 2 năm 1942 để sửa chữa và cải tiến. Sau khi hoàn tất các cuộc thực tập đổ bộ trong tháng 4, nó đi đến Trân Châu Cảng, thực hiện một chuyến đi ngắn đến đảo Midway vào cuối tháng 6 trước khi khởi hành đi Nouvelle-Calédonie vào ngày 7 tháng 7 để tham gia Chiến dịch Quần đảo Solomons.

Việc tiếp tế cho binh lính Hoa Kỳ trú đóng tại Guadalcanal bị ngắt quãng trầm trọng sau Trận chiến đảo Savo ngày 9 tháng 8 năm 1942. Các tàu khu trục-vận tải cao tốc được huy động khắc phục sự thiếu hụt này. Trong khi cho đổ bộ hàng tiếp liệu và lính biệt kích Thủy quân Lục chiến lên bãi biển Guadalcanal vào ngày 30 tháng 8, Little chứng kiến tàu chị em  bị máy bay đối phương phá hủy

Ba chiếc tàu vận chuyển cao tốc APD còn lại, Little,  và , tiếp tục hỗ trợ và đã giúp vào việc tiếp tế cho lực lượng Thủy quân Lục chiến. Vào ngày 4 tháng 9, Little và Gregory đưa một phân đội biệt kích Thủy quân Lục chiến đổ bộ lên đảo Savo do một tin đồn không thể xác nhận là lực lượng đối phương đã chiếm đóng nơi đó. Binh lính được đưa quay trở về Lunga Point, Guadalcanal. Đêm hôm đó trời tối một cách đặc biệt, nên chỉ huy Đội vận chuyển Hugh W. Hadley quyết định tuần tra ngoài khơi Lunga Point thay vì đi vào cảng Tulagi vốn không thấy rõ bờ.

Khoảng 01 giờ 00 sáng ngày 5 tháng 9, Little trông thấy những ánh chớp đạn pháo về phía Đông và tin rằng chúng xuất phát từ một tàu ngầm đối phương. Giây lát sau một thủy phi cơ hải quân PBY Catalina bay bên trên eo biển Savo thả một loạt năm quả pháo sáng để tìm kiếm cái mà họ cũng nghĩ là tàu ngầm đối phương; thay vì vậy, các quả pháo sáng lại làm bộc lộ những chiếc ADP. Bất ngờ xuất hiện một lực lượng tàu nổi Nhật Bản đang tiến hành bắn phá sân bay Henderson sau khi thực hiện thành công một chuyến Tốc hành Tokyo vận chuyển binh lính tăng viện và hàng tiếp tế đến Guadalcanal, chính là nguồn gốc của những phát đạn pháo được cho là của tàu ngầm. Khi phát hiện các tàu vận chuyển Đồng Minh, chúng xoay các khẩu pháo nhắm vào các mục tiêu mới, các đèn pha tìm kiếm phá toang màn đêm tối. Mặc dù bị áp đảo về hỏa lực, Little vẫn khai hỏa nhắm vào các tàu khu trục đối phương Yudachi, Hatsuyuki và Murakumo, nhưng rồi phải chịu đựng các loạt đạn pháo bắn trúng trực tiếp khiến nó trở nên hoàn toàn vô vọng và bị nổ tung lúc 01 giờ 15 phút. Gregory cũng chịu đựng cùng một số phận. Để đảm bảo tiêu diệt đối phương, các tàu Nhật di chuyển giữa hai con tàu bị phá hỏng, tiếp tục bắn pháo và dùng súng máy càn quét những người sống sót. Gregory chìm đuôi trước lúc khoảng 01 giờ 40; Little chìm trong tư thế thăng bằng hai giờ sau đó.

Phần thưởng
Little được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến đấu do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Chú thích

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/l7/little-i.htm

Liên kết ngoài
Photos
NavSource Photos

Lớp tàu khu trục Wickes
Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu khu trục trong Thế Chiến I
Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II trong eo biển Đáy Sắt
Sự cố hàng hải năm 1942


title: USS Little

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Little, theo tên Hạm trưởng George Little (1754-1809), người tham gia cuộc Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ và Chiến tranh Quasi với Pháp:

 USS Little (DD-79) là một tàu khu trục lớp Wickes hạ thủy năm 1918, được xếp lại lớp vào năm 1940 như một tàu vận chuyển cao tốc với ký hiệu lườn APD-4, và bị đánh chìm trong chiến đấu ngoài khơi Guadalcanal vào năm 1942

 USS Little (DD-803) là một tàu khu trục lớp Fletcher hạ thủy năm 1944 và bị máy bay Kamikaze đánh chìm trong trận Okinawa năm 1945

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Rovaniemi

text:
Rovaniemi là một thành phố ở tỉnh Lapland, Phần Lan. Thành phố cách Vòng Bắc Cực 5 km về phía nam. Đây là cửa ngõ đến Lapland và nơi có làng Ông già Noel. Thành phố có sân bay Rovaniemi. Thành phố có diện tích 8016 km² và dân số xấp xỉ 61.000 người.

Tham khảo

Thành phố của Phần Lan
Đô thị vùng Lapland


title: Hòa ước Trung-Nhật

text:
Hòa ước Trung-Nhật (tiếng Trung: 日華平和条約), thường được gọi là Hòa ước Đài Bắc (tiếng Trung: 台北和約), là một hòa ước được ký ngày 28 tháng 4 năm 1952- Nhật Bản và Trung Hoa Dân Quốc ký Hiệp ước Đài Bắc, chính thức chấm dứt Chiến tranh Trung-Nhật, 7 năm sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới lần thứ hai tại Đài Bắc, và có hiệu lực vào ngày 5 tháng 8 cùng năm, đánh dấu sự kết thúc chính thức của Chiến tranh Trung-Nhật thứ hai (1937-45). Hiệp ước này là cần thiết, bởi vì cả Trung Hoa Dân Quốc lẫn Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không được mời tham gia Hiệp ước San Francisco do bất đồng ý kiến của các nước Đồng Minh về việc nhà nước nào là nhà nước hợp pháp của Trung Quốc trong và sau cuộc Nội chiến Trung Quốc. Dưới áp lực từ Hoa Kỳ, Nhật Bản đã ký một hiệp ước hòa bình riêng với Trung Hoa Dân Quốc để đưa cuộc chiến giữa hai quốc gia đến một kết thúc chính thức với một chiến thắng cho Trung Hoa Dân Quốc. Mặc dù bản thân Trung Hoa Dân Quốc không tham gia Hội nghị Hoà bình San Francisco vì việc bắt đầu lại cuộc Nội chiến Trung Quốc sau năm 1945, hiệp ước này phần lớn tương ứng với thỏa thuận của Hiệp ước San Francisco. Cụ thể, Trung Quốc miễn trừ dịch vụ bồi thường cho Nhật Bản trong hiệp ước này đối với Điều 14 (a).1 của Hiệp ước San Francisco.

Hòa ước Trung-Nhật đã bị chính phủ Nhật Bản hủy bỏ vào ngày 29 Tháng Chín năm 1972.

Tóm tắt Hiệp ước
Hòa ước Trung-Nhật liên quan chặt chẽ với các điều khoản của Hiệp ước San Francisco, thừa nhận rằng trong Hiệp ước San Francisco Nhật Bản đã từ bỏ mọi quyền, tựa đề và tuyên bố về hòn đảo Đài Loan, Pescadores, quần đảo Trường Sa, và quần đảo Hoàng Sa.

Các điều khoản chính
Điều 2
 "Được thừa nhận rằng theo Điều 2 của Hiệp ước Hoà bình với Nhật Bản ký kết tại thành phố San Francisco ở Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 9 năm 1951 (sau đây gọi là Hiệp ước San Francisco), Nhật Bản đã từ bỏ tất cả các quyền, tư cách và yêu cầu bồi thường cho Đài Loan (Formosa) và Penghu (Pescadores) cũng như quần đảo Trường Sa và Quần đảo Hoàng Sa. "

Điều 3
 "Bố trí tài sản của Nhật Bản và các công dân của nó ở Đài Loan (Formosa) và Penghu (Pescadores), và các yêu sách của họ, bao gồm các khoản nợ, chống lại các cơ quan của Trung Quốc ở Đài Loan (Formosa) và Penghu (Pescadores) Và các cư dân ở đó, và việc định cư tại Nhật Bản về tài sản của các cơ quan và người cư trú đó và các khiếu nại của họ, kể cả các khoản nợ đối với Nhật Bản và các công dân của nó, sẽ là vấn đề của các thoả thuận đặc biệt giữa Chính phủ Cộng hoà Trung Quốc và Chính phủ Nhật Bản Các điều khoản công dân và người cư trú bất cứ khi nào được sử dụng trong Hiệp ước này bao gồm các pháp nhân ".

Điều 4
 "Người ta thừa nhận rằng tất cả các hiệp ước, công ước và hiệp định đã kết thúc trước ngày 9 tháng 12 năm 1941, giữa Trung Quốc và Nhật Bản đã trở nên vô hiệu do hậu quả của chiến tranh."

Điều 9
 "Trung Hoa Dân quốc và Nhật Bản sẽ nỗ lực để kết thúc, càng sớm càng tốt, một hiệp định quy định hoặc hạn chế đánh bắt và bảo tồn và phát triển nghề cá trên biển cả."

Điều 10
 "Theo mục đích của Hiệp ước này, các công dân của Trung Hoa Dân quốc sẽ được coi là bao gồm tất cả cư dân và cư dân trước đây của Đài Loan (Formosa) và Penghu (Pescadores) và con cháu của quốc tịch Trung Quốc theo luật pháp và các quy định đã được Cộng hòa Trung Hoa ở Đài Loan (Formosa) và Penghu (Pescadores) thi hành và có thể được thi hành dưới đây và các pháp nhân của Trung Quốc Dân quốc sẽ được coi là bao gồm tất cả những người đăng ký theo luật pháp và các quy định đã được hoặc có thể sau đây được thi hành bởi Trung Hoa Dân quốc ở Đài Loan (Formosa) và Penghu (Pescadores). "

Tham khảo

Hiệp ước được ký năm 1952
Hiệp ước Chiến tranh Lạnh
Lịch sử Chiến tranh Lạnh ở Nhật Bản
Quan hệ ngoại giao của Nhật Bản sau chiến tranh
Hiệp ước Nhật Bản-Trung Quốc
Đài Bắc
 Đài Bắc
Nhật Bản năm 1952
Hiệp ước có hiệu lực từ năm 1952
Quan hệ Nhật Bản – Đài Loan


title: Bình đẳng giới

text:
Khái niệm bình đẳng giới ngụ ý rằng nam giới và nữ giới cần nhận được những đối xử bình đẳng trong tất cả các khía cạnh của đời sống kinh tế - xã hội và quyền con người như: giáo dục, y tế, văn hóa, hôn nhân, gia đình, việc làm, chính sách phúc lợi xã hội... Đây là một chiến lược được Liên Hiệp quốc theo đuổi trong việc xây dựng, thực hiện, giám sát và đánh giá các chính sách để đạt mục tiêu cuối cùng là nữ giới và nam giới được bình đẳng với nhau về pháp lý. Khái niệm này dựa trên Tuyên bố Liên Hợp Quốc về Nhân quyền.

Hiện nay, một số tài liệu dùng khái niệm "Giới tính thứ 3" để chỉ người đồng tính, song tính và chuyển giới (người LGBT). Nhưng thực ra cách gọi này là sai về khoa học. Ở loài người chỉ tồn tại 2 giới tính sinh học là "Nam" và "Nữ", người LGBT khác người thường về vấn đề tâm lý, chứ về mặt thể chất và giấy tờ tùy thân thì họ vẫn là Nam hoặc Nữ. Hơn nữa, nếu quy định về người LGBT trong Luật bình đẳng giới thì sẽ rất khó áp dụng vì gây ra xung đột với nhiều lĩnh vực và bộ luật khác (căn cước công dân và giấy khai sinh chỉ xác nhận cá nhân là nam giới hoặc nữ giới chứ không thể xác nhận ai là người LGBT, luật nghĩa vụ quân sự cấm người LGBT nhập ngũ để đảm bảo kỷ luật quân đội, Luật bảo vệ trẻ em cấm truyền bá hình ảnh đồng tính luyến ái cho trẻ em, Luật hôn nhân của đa số các nước không cho phép kết hôn đồng giới...). Do vậy, Luật bình đẳng giới tại các nước thường không đề cập tới người LGBT mà chỉ quy định là "Nam nữ bình đẳng", bởi quy định như vậy vẫn đủ để bao quát vấn đề mà cũng tránh gây ra mâu thuẫn với các luật khác.

Xem thêm
 Phân biệt đối xử theo giới tính
 Trọng nam khinh nữ

Chú thích

Tham khảo
 United Nations Rule of Law: Gender Equality , on the relationship between gender equality, the rule of law and the United Nations.
HillarysVillage, Forum for women, minorities, members of the gay community and those who are otherwise marginalized.
The OneWorld Guide to Gender Equality
WomenWatch, the United Nations Internet Gateway on Gender Equality and Empowerment of Women
Women's Empowerment , the United Nations Development Program's Gender Team
GENDERNET, International forum of gender experts working in support of gender equality. Development Co-operation Directorate of the Organisation for Economic Co-operation and Development
Gender at the OECD Development Centre, gender activities at the OECD Development Centre
Gender Equality as Smart Economics World Bank
Women Leadership: Yes she can!
The Local Gender equality in Sweden (news collection)
Women Can Do It!
Return2WorkMums For women returners to the workplace
Sexism Discussion Group
Sexual Equality and Romantic Love
Gender Equality Tracker
Gender and Work Database
Gender and the Built Environment Database (about gender and the built environment)
WiTEC – The European Association for Women in Science, Engineering and Technology (SET)
Gender Equality in Labour & Life – Online Course focus on PA (SET)
National Center for Transgender Equality
 Egalitarian Jewish Services A Discussion Paper

Bình đẳng giới
Nữ quyền


title: Here's to Never Growing Up

text:
"Here's to Never Growing Up" là một bài hát của nữ ca sĩ người Canada Avril Lavigne phát hành ngày 9 tháng 4 năm 2012 như là đĩa đơn đầu tiên từ album phòng thu thứ năm mang tên chính cô. Bài hát được sáng tác bởi Lavigne, David Hodges, Chad Kroeger, Jacob Kasher, và sản xuất bởi Martin Johnson. "Here's To Never Growing Up" là một bản midtempo mang phong cách pop rock nói về một "bữa tiệc được mãi mãi là tuổi trẻ" và có tham chiếu đến ban nhạc rock người Anh Radiohead.

Bài hát nhận được những đánh giá trái chiều từ giới phê bình, trong đó họ đã so sánh nó với âm nhạc của Kesha, Katy Perry và Taylor Swift. PopJustice đã phản ứng "Ai có thể ngờ rằng Avril Lavigne sẽ cho chúng ta một trong những ca khúc cho phần điệp khúc dễ gây nghiện nhất năm 2013". Bài hát đã đạt được thành công tương đối trên các bảng xếp hạng trên toàn thế giới, khi nằm trong top 20 tại Úc, Canada, Ireland, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ.

Video ca nhạc của bài hát được đạo diễn bởi Robert Hales, trong đó Avril và ban nhạc biểu diễn tại vũ hội của trường, cùng với những hình tượng trùng lặp với video cho đĩa đơn năm 2002 "Complicated" của cô. Video đã nhận được những phản hồi tích cực từ các nhà phê bình khi ca ngợi diện mạo của Avril trong clip. Lavigne đã biểu diễn "Here's To Never Growing Up" trên một số chương trình, bao gồm Dancing with the Stars, The Today Show và The Voice UK.

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của Avril Lavigne

Đĩa đơn năm 2013
Bài hát của Avril Lavigne
Bài hát năm 2013
Đĩa đơn của hãng Epic Records


title: Say núi mạn tính

text:
Say núi mạn tính (Chronic mountain sickness - viết tắt là CMS) là một bệnh hình thành do người bệnh ở một nơi quá cao trong thời gian quá lâu. Nó còn được biết đến với tên là bệnh Monge, đặt theo tên của bác sĩ Carlos Monge Medrano, người đầu tiên miêu tả về căn bệnh này vào năm 1925. Trong khi say núi cấp tính xảy ra ngay sau khi leo lên một nơi quá cao, say núi mạn tính có thể xảy ra sau một thời gian rất lâu từ khi sinh sống ở một nơi có độ cao lớn, thậm chí có thể nhiều năm sau thì bệnh mới phát. Ở đây, cần lưu ý rằng trong khi theo y học, chuẩn của "độ cao lớn" là hơn 2.500 mét (8.200 foot), thì phần lớn trường hợp mắc bệnh say núi mạn tính chỉ xảy ra ở các nơi cao hơn 3.000 mét (10.000 foot).

Hai đặc điểm đặc trưng của say núi mạn tính là chứng tăng hồng cầu (tức tỉ lệ hồng cầu trong máu tăng cao hơn bình thường) và giảm oxy hóa huyết, cả hai điều này có thể được giải quyết khi chuyển xuống sống ở độ cao thấp hơn. Say núi mạn tính được cho là xảy ra bởi việc cơ thể sản xuất nhiều hồng cầu hơn bình thường nhằm tăng khả năng chứa ôxi trong điều kiện không khí loãng ở nơi cao, tuy nhiên điều này có thể gây ra chứng đặc máu và sư mất quân bình trong dòng máu chảy qua phổi (bất tương xứng trong tỉ lệ thông khí/tưới máu). Tuy nhiên, say núi mạn tính cũng được cho là kết quả của quá trình thích nghi của các bệnh phổi và tim trong điều kiện sống ở môi trường thiếu ôxi kéo dài tại những vùng núi cao.

Những triệu chứng thường thấy của say núi mạn tính là đau đầu, chóng mặt, ù tai, khó thở, tim đập nhanh, rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tâm thần, chứng xanh tím, và giãn tĩnh mạch. Chẩn đoán lâm sàng cho thấy người bệnh có Hb > 200 g/L, Hct > 65%, và nồng độ ôxi bão hòa trong động mạch (SaO2) < 85% ở cả nam lẫn nữ.

Phương pháp điều trị bao gồm việc chuyển xuống sống ở các vùng thấp hơn, điều này sẽ giúp các triệu chứng giảm dần và tỉ lệ hồng cầu dần chuyển về mức bình thường. Biện pháp điều trị tức thời bao gồm trích máu tĩnh mạch, loại bỏ dòng máu đang luân chuyển, giảm tỉ lệ hồng cầu, tuy nhiên các biện pháp này không phải là tốt nhất xét về lâu dài.

Chú thích
Monge CC, Whittembury J. Chronic mountain sickness. Johns Hopkins Med J. 1976 Dec;139 SUPPL:87-9. PMID 1011412
 Online calculator explaining blood oxygen content
Zubieta-Castillo G Sr, Zubieta-Calleja GR Jr, Zubieta-Calleja L. Chronic mountain sickness: the reaction of physical disorders to chronic hypoxia. J Physiol Pharmacol. 2006 Sep;57 Suppl 4:431-42.
Wu TY. Chronic mountain sickness on the Qinghai-Tibetan plateau. Chin Med J (Engl). 2005 Jan 20;118(2):161-8. PMID 15667803
Chinese Medical Association for High Altitude Medicine. Recommendation for the classification and diagnostic criteria of high altitude disease in China. Chin High Alt Med J (Chin) 1996;6:2-5.

Effects of external causes
Mountaineering and health
Leo núi và sức khỏe
Ảnh hưởng của tác nhân bên ngoài