title: Vua Ả Rập Xê Út

text:
Vua Ả Rập Xê Út là nguyên thủ quốc gia và cũng là quốc vương của Ả Rập Xê Út. Nhà vua đóng vai trò là người đứng đầu nhà nước quân chủ Saudi - Nhà Saud. Vua Ả Rập Xê Út còn được gọi là Người bảo hộ hai Thánh Đường Hồi Giáo linh thiêng (خادم الحرمين الشريفين). Danh hiệu này có nghĩa là thẩm quyền của Ả Rập Xê Út trên nhà thờ Hồi giáo Masjid al Haram ở Mecca và Masjid al-Nabawi tại Medina, thay cho Bệ hạ (صاحب الجلالة) vào năm 1986.

Lịch sử

Vua Abdul-Aziz (còn gọi là Ibn Saud) bắt đầu chinh phục lãnh thổ ngày nay là Ả Rập Xê Út vào năm 1902, bằng cách khôi phục gia đình mình trở thành emir (tiểu vương) của Riyadh. Sau đó, ông tiếp tục chinh phục các tiểu quốc đầu tiên là Nejd (1922) và sau đó là Hejaz (1925). Ông tiến triển từ Sultan của Nejd, đến Vua Hejaz và Nejd, và cuối cùng là Vua Ả Rập Xê Út vào năm 1932.

Kế vị

Các đời vua kể từ sau cái chết của Ibn Saud đều do các con trai của ông nắm giữ, và tất cả những người thừa kế ngay lập tức đương kim Quốc vương Salman sẽ từ thế hệ con cháu của mình. Những người con trai của Ibn Saud được xem là có tuyên bố chính thức về ngôi vua Ả Rập Xê Út. Điều này làm cho chế độ quân chủ Saudi khá khác biệt với chế độ quân chủ phương Tây, mà thường có điểm đặc trưng lớn, xác định rõ ràng hoàng tộc và thứ tự kế vị.

Địa vị pháp lý
Ả Rập Xê Út được cai trị bởi luật Hồi giáo và hàm ý là một nhà nước Hồi giáo, nhưng nhiều người Hồi giáo nhìn thấy chế độ quân chủ cha truyền con nối như là một hệ thống thoái chí của chính phủ trong đạo Hồi.

Cương vị khác
Vua Ả Rập Xê Út cũng được coi là người đứng đầu Nhà Saud và Thủ tướng Chính phủ. Thái tử cũng là "Phó Thủ tướng Chính phủ." Các đời vua từ sau thời Faisal đã bổ nhiệm một "Phó Thủ tướng thứ hai" làm người thừa kế tiếp theo sau Thái tử.

Vua Ả Rập Xê Út (1932–nay)
{{Succession table monarch
| name1 = Abdul Azizعبد العزيز
| nickname1 =
| native1 =
| life1 =  –
| reignstart1 = 22 tháng 9 năm 1932
| reignend1 = 9 tháng 11 năm 1953
| notes1 =
| family1 = Saud
| image1 = Ibn Saud.png
| alt1 = Ibn Saud của Ả Rập Xê Út
| name2 = Saudسعود
| nickname2 =
| native2 =
| life2 =  –
| reignstart2 = 9 tháng 11 năm 1953
| reignend2 = 2 tháng 11 năm 1964(bị phế truất)
| notes2 = Con trai của Ibn Saud và Wadhah bint Muhammad bin 'Aqab
| family2 = Saud
| image2 = King Saud.jpg
| alt2 = Saud của Ả Rập Xê Út
| name3 = Faisalفيصل
| nickname3 =
| native3 =
| life3 = Tháng 4, 1906 – 25 tháng 3 năm 1975(68 tuổi)
| reignstart3 = 2 tháng 11 năm 1964
| reignend3 = 25 tháng 3 năm 1975(bị ám sát)
| notes3 = Con trai của Ibn Saud và Tarfa bint Abduallah bin Abdulateef al Sheekh
| family3 = Saud
| image3 = King Faisal of Saudi Arabia on on arrival ceremony welcoming 05-27-1971 (cropped).jpg
| alt3 = Faisal của Ả Rập Xê Út
| name4 = Khalidخالد
| nickname4 =
| native4 =
| life4 =  –
| reignstart4 = 25 tháng 3 năm 1975
| reignend4 = 13 tháng 6 năm 1982
| notes4 = Con trai của Ibn Saud và Al Jawhara bint Musaed bin Jiluwi
| family4 = Saud
| image4 = King Khalid bin Abdulaziz 1.jpg
| alt4 = Khalid của Ả Rập Xê Út
| name5 = Fahdفهد
| nickname5 =
| native5 =
| life5 =  –
| reignstart5 = 13 tháng 6 năm 1982
| reignend5 = 1 tháng 8 năm 2005
| notes5 = Con trai của Ibn Saud và Hassa bint Ahmed Al Sudairi
| family5 = Saud
| image5 = Fahd bin Abdul Aziz.jpg
| alt5 = Fahd của Ả Rập Xê Út
| name6 = Abdullahعبدالله
| nickname6 =
| native6 =
| life6 =  –
| reignstart6 = 1 tháng 8 năm 2005
| reignend6 = 23 tháng 1 năm 2015
| notes6 = Con trai của Ibn Saud và Fahda bint Asi Al Shuraim
| family6 = Saud
| image6 = Abdullah of Saudi Arabia.jpg
| alt6 = Abdullah của Ả Rập Xê Út
| name7 = Salman
| nickname7 =
| native7 =
| life7 =
| reignstart7 = 23 tháng 1 năm 2015
| reignend7 = Hiện tại| notes7 = Con trai của Ibn Saud và Hassa bint Ahmed Al Sudairi
| family7 = Saud
| image7 = Salman bin Abdull aziz December 9, 2013.jpg
| alt7 = Salman của Ả Rập Xê Út
}}

Niên đại

Hoàng kỳ

Hoàng kỳ bao gồm một lá cờ màu xanh lá cây, với một dòng chữ Ả Rập và một thanh kiếm màu trắng, với một quốc huy thêu vàng ở góc dưới bên phải.

Dòng chữ in trên lá cờ được viết là chữ Thuluth. Đây là shahada hoặc tuyên bố của đức tin Hồi giáo:

لا إله إلا الله محمد رسول الله محمد رسول اللهlā ’ilāha ’illa-llāh muḥammadun rasūlu-llāh''
"Chẳng có vị chúa nào khác ngoài Allah và Muhammad là sứ giả của Allah"

Tham khảo

Ả Rập Xê Út


title: Tẩy chay

text:
Tẩy chay (tiếng Anh: boycott) là một động từ nhằm chỉ "như không biết gì đến, không mua, không dùng, không tham gia, không có quan hệ, để tỏ thái độ phản đối".

Khái niệm
Tẩy chay là một hành động tự nguyện về việc sử dụng, mua, hoặc đối phó với một tổ chức, cá nhân, hoặc quốc gia như là một biểu hiện của cuộc biểu tình, thường là vì lý do chính trị. Nó có thể là một hình thức của những hoạt động của người tiêu dùng. Tẩy chay có thể hiểu như là một sự đấu tranh bất bạo động.

Lịch sử thuật ngữ tẩy chay

Trong tiếng Anh, tẩy chay được biết đến với từ "boycott", từ này cũng như toàn bộ ý nghĩa của nó ra đời trong thời kỳ "chiến tranh đất đai" tại Anh vào nữa sau thế kỷ XIX. Boycott vốn là tên của một chủ đất - Charles Cunning Boycott - người Anh tại thị trấn Mayo, hạt Mayo, Ireland.
Những tá điền Ireland bất bình vì số tiền thuê đất quá cao mà điền chủ đặt ra. Vì thế năm 1880, họ thành lập một tổ chức gọi là Liên đoàn Đất đai, và phong trào nhanh chóng đã lan nhanh trong toàn quốc. Quá trình đó đã sản sinh ra chiến thuật mới và trở thành yếu tố chính cho những tổ chức bất bạo động qua nhiều thế kỷ.

Một trong những mục tiêu đầu tiên và tai tiếng nhất là viên quản lý điền trang người Anh ở thị trấn Mayo. Liên đoàn Đất đai yêu cầu ông ta giảm giá thuê đất vì mùa vụ thất bát. Không những không hoà giải, ông ta còn đưa cảnh sát đến đuổi những người tá điền. Liên đoàn Đất đai phản ứng theo cách mà sau đó trở thành một cách cư xử trên thế giới. Những cư dân địa phương từ chối bán hàng, thu hoạch mùa vụ và thậm chí không thèm nói chuyện với ông ta. Họ la ó và cười nhạo mỗi khi ông ta xuất hiện. Ông ta bị suy sụp tinh thần và bỏ chạy khỏi vùng đất này. Người đàn ông đó là Charles Cunning Boycott.

Việc tẩy chay ông ta bắt đầu từ tháng 9 nhưng đến tháng 10 những câu chuyện trên báo chí ở Vương quốc Anh và ở Mỹ đã đề cập đến việc này là (boycotting - Sự tẩy chay) và kể từ đó từ "Boycott" được dùng và biết đến với cái nghĩa là "tẩy chay". Boycott buộc phải nhờ vợ và con gái thu hoạch mùa màng trong sự giám sát của Sở cảnh sát.

Những cuộc tẩy chay đáng chú ý

Thuật ngữ "tẩy chay" chính thức ra đời vào năm 1880, và những cuộc tẩy chay mới quay lại từ năm 1930 với việc người da đen trên các thuộc địa tẩy chay các hàng hoá do nô lệ sản xuất; Người Mỹ gốc Phi tẩy chay việc đi xe bus ở Montgomery chống lại việc phân biệt đối xử của người Mỹ da trắng; Tẩy chay hàng hoá của Anh ở Mỹ thời cách mạng ở 13 bang thuộc địa Bắc Mỹ; Người Ấn Độ tẩy chay hàng hoá của Anh do Mohandas Gandhi khởi xướng; Người Do Thái thành công khi tổ chức tẩy chay Henry Ford ở Mỹ, vào những năm 1920; Người Trung Quốc tẩy chay các sản phẩm của Nhật sau phong trào Ngũ Tứ, Người Do Thái tẩy chay hàng hoá của Đức Quốc xã ở Lithuania, Mỹ, Anh và Ba Lan trong 1933; Năm 1973, các nước Ả Rập đã ban hành một lệnh cấm vận dầu thô chống lại phương Tây, khủng hoảng dầu mỏ 1973; Mỹ dẫn đầu cuộc tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1980 tại Liên Xô. Liên Xô dẫn đầu cuộc tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1984 ở Mỹ; Cuộc tẩy chay chống lại chính quyền phân biệt chủng tộc apartheid tại Nam Phi...

Tham khảo

 Vụ thu hoạch của đội trưởng Boycott_Tuần báo Harper tháng 12.1980
 Từ điển Bách khoa toàn thư Britannica.
 Từ điển tiếng Anh Oxford.
 Charles Stewart Parnell, tiểu sử lưu trữ trực tuyến của Thư viện County Clare.
 ^ Marlow, Joyce (1973). Captain Boycott and the Irish. André Deutsch. pp. 133–142. ISBN 0-233-96430-4.
 ^ Marlow, Joyce (1973). Captain Boycott and the Irish. André Deutsch. pp. 157–173. ISBN 0-233-96430-4.
 ^ "Teen Girls Protest Abercrombie & Fitch Shirts". ABC Inc.. 2005-10-31. Truy cập

Bất tuân dân sự


title: Tiếng Piemonte

text:
Tiếng Piemonte (, tiếng Piemonte: Piemontèis) là ngôn ngữ Romance được khoảng 700.000 người nói tại vùng Piemonte tây bắc nước Ý. Một số nhà ngôn ngữ châu Âu và Bắc Mỹ (ví dụ như, Einar Haugen, Gianrenzo P. Clivio, Hans Göbl, Helmut Lüdtke, George Bossong, Klaus Bochmann, Karl Gebhardt, và Guiu Sobiela Caanitz) thừa nhận đây là một ngôn ngữ riêng biệt nhưng nó vẫn được xem nó là một phương ngữ. Ngôn ngữ này được chính quyền vùng Piemonte xem là chính thức ở mức độ nào đó tại vùng Piemonte, nhưng không được chính quyền quốc gia công nhận. Ngôn ngữ này dùng chữ cái Latin. Trong bách khoa toàn thư mở, ngôn ngữ này viết tắt là pms.
Ngôn ngữ này về mặt địa lý và ngôn ngữ bao gồm trong nhóm các ngôn ngữ bắc Ý (với tiếng Lombard, tiếng Emiliano Romagnolo, tiếng Liguria, và tiếng Venezia). Nó là một phần của nhóm ngôn ngữ phía tây rộng lớn hơn của các ngôn ngữ Romance, bao gồm tiếng Pháp, tiếng Occitan, và tiếng Catalan.
Tiếng Piemonte đã là ngôn ngữ đầu tiên của người di cư, trong giai đoạn từ 1850 đến 1950, rời Piedmonte đến các quốc gia như Pháp, Argentina và Uruguay.

Tham khảo

Ngôn ngữ tại Ý
Ngôn ngữ Gallo-Ý


title: Vũ Văn Mật

text:
Vũ Văn Mật (; 1493-1571) là em của Vũ Văn Uyên, vị chúa Bầu thứ hai của họ Vũ ở Tuyên Quang.

Nối nghiệp huynh trưởng
Sau khi nối quyền của anh là Vũ Văn Uyên, ông tự xưng là Gia quốc công, cho dời căn cứ từ thành Nghị Lang xây thành đắp lũy trên gò Bầu. Từ đó, nhân dân thường gọi ông là "Chúa Bầu" hoặc "Vua Bầu". Các đời sau hùng cứ một vùng ở thành Bầu đều được gọi chung là chúa Bầu. Các thành mà ông xây dựng gồm thành Nghị Lang ở Lương Sơn - Lục Yên; thành Cát Tường ở Khánh Vân - Lục Yên; thành Bắc Pha ở xã Đà Dương - Lục Yên; thành Bình Ca ở Hàm Yên (Tuyên Quang); thành Việt Tĩnh ở Diên Gia - Châu Thu (Lục Yên - Yên Bình - Yên Bái) về sau đều được gọi chung là thành Bầu. Sách Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn ghi: thời Lê Chiêu Tông, Mạc Đăng Dung nổi lên lật đổ nhà Lê, quân của Vũ Văn Mật đóng làm 11 doanh: "Huyện Phù Yên có doanh Phù Yên, châu Thu Vật có doanh Yên Thắng, châu Lục Yên có doanh An Bắc, châu Vị Xuyên có các doanh Bình Di, Bình Man, Trần Uy, Yên Biên, và Nam Đương, châu Đại Man có doanh Nghi, châu Bảo Lạc có doanh Bắc Kiệm và Trung Mang", cùng tiếp sức với vua Lê đánh Đăng Dung.

Vũ Văn Mật lấy Đại Đồng làm trung tâm xây thành đắp lũy, chiêu tập những người lưu vong trở về xây dựng Đại Đồng thành một nơi trù mật, đông đúc. Tương truyền thành Cát Tường ở xã Vân Khánh, huyện Lục Yên là thành của ông. Lê Anh Tông sai ông cùng các tướng trấn nơi khác sửa đường sá từ Thiên Quan tới Hưng Hóa, Tuyên Quang để vận tải lương để tiếp tế cho chiến trường chống nhà Mạc.

Vũ Văn Mật từng mang quân xuống đánh phá các phủ Đoan Hùng, Đà Dương, Lâm Thao thuộc Sơn Tây, các huyện Phổ Yên, Đồng Hỷ thuộc Thái Nguyên và Mai Châu thuộc Hưng Hóa. Nhưng sau đó quân nhà Mạc tiến đến phản công chiếm lại. Vũ Văn Mật thua chạy về giữ Đại Đồng.

Sau khi Vũ Văn Mật mất, con là Vũ Công Kỷ lên thay, được phong là Nhân Quốc Công. Năm 1573, Trịnh Tùng nắm binh quyền ở Nam Triều phong Vũ Công Kỷ làm hữu tướng, chúa Vũ Công Kỷ nhiều lần đem quân đánh nhà Mạc lập được công lớn.

Hiện đền Phúc Khánh (Là một đền thờ khá lớn được nhà nước công nhận) tại thị trấn Phố Ràng, huyện Bảo Yên - Tỉnh Lào Cai đang thờ "Chúa Bầu", Vũ Văn Mật.

Tham khảo

Người Hải Dương
Người Tuyên Quang
Chúa Bầu
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Công tước nhà Lê trung hưng
Vương tước truy phong Việt Nam


title: Cuộc thập tự chinh của trẻ em

text:
Cuộc thập tự chinh của trẻ em (Tiếng Đức: Kinderkreuzzug, Tiếng Pháp: Croisade des enfants, Tiếng Anh: Children's Crusade), là một cuộc thập tự chinh của trẻ em Công giáo Châu Âu tiến đến đất thánh Jerusalem để cảm hoá người Hồi giáo và cải đạo họ sang Cơ đốc giáo một cách hoà bình, giành lại vùng đất thánh này, câu chuyện trên diễn ra vào năm 1212.

Mong muốn của cuộc thập tự chinh này là lập ra Vương quốc Latin thứ 2 ở đất Thánh Jerusalem. Những đoàn binh trẻ em gồm 2 nhóm, trong đó Nicholas của Cologne dẫn đầu nhóm trẻ em Đức, còn Stephen của Cloyes dẫn đầu nhóm trẻ ở miền Bắc nước Pháp. Câu chuyện truyền thống của sự kiện này có thể được kết hợp từ một số sự kiện thực tế và cả thần thoại. Hai lãnh đạo của phong trào chính là 2 cậu bé người Pháp và Đức, với mong muốn chuyển đổi một cách hoà bình người Hồi giáo ở Đất thánh sang Cơ đốc giáo, các nhóm trẻ em đã diễu hành đến Bán đảo Ý và bị một số nhà buôn lừa bán làm nô lệ ở Tunis.

Một nghiên cứu được công bố vào năm 1977, nói về sự nghi ngờ tính xác thực của câu chuyện. Các sử gia đều tin rằng không có (hoặc không phải hoàn toàn) đội quân là trẻ em. Câu chuyện qua thời gian có nhiều biến thể và phần lớn là đáng nghi vấn.

Nguồn gốc

Câu chuyện truyền thống
Các biến thể lâu đời của câu chuyện Thập tự chinh của trẻ em có nội dung tương tự nhau ở khắp châu Âu. Một cậu bé bắt đầu rao giảng ở Pháp hoặc Đức, câu ấy kể rằng: Chúa Giêsu đã đến thăm cậu, người đã hướng dẫn cậu lãnh đạo một cuộc Thập tự chinh để chuyển đổi người Hồi giáo sang Cơ đốc giáo một cách hoà bình. Thông qua những hành động và phép lạ, cậu bé đã tập hợp được 30.000 trẻ em ủng hộ cho cuộc thập tự của mình.

Cậu bé dẫn những đứa trẻ dưới trướng của mình về phía Nam để đến Địa Trung Hải, với niềm tin rằng biển sẽ tách ra khi họ đến và đoàn quân trẻ em có thể đi thẳng đến Jerusalem. Điều này đã không xảy ra. Những đứa trẻ được bán cho hai thương gia (Hugh Sắt và William của Posqueres). Sau đó, những đứa trẻ đã được đưa đến Tunisia, nơi bọn trẻ bị các thương nhân bán làm nô lệ hoặc sẽ chết trong một vụ đắm tàu gần đảo San Pietro ngoài khơi Sardinia trong một cơn gió lớn.

Những nghiên cứu sau này
Theo các nhà nghiên cứu gần đây, dường như đã thực sự có hai cuộc di chuyển của con người (ở mọi lứa tuổi) vào năm 1212 từ Đức và Pháp. Những điểm tương đồng của cả hai đã cho phép các nhà biên niên sử sau này kết hợp và bổ sung các câu chuyện.

Câu chuyền về Nicholas của Cologne
Trong phong trào đầu tiên, Nicholas, một cậu bé chăn cừu đến từ Rhineland, Đức, đã cố gắng dẫn một nhóm băng qua dãy Alps để đến Ý vào đầu mùa xuân năm 1212. Nicholas nói rằng biển sẽ khô cạn trước mắt họ và cho phép những người đi theo cậu ta đến Thánh địa. Thay vì phải chống lại người Saracen khi đến Thánh địa, cậu ta nói rằng các vương quốc Hồi giáo sẽ bị đánh bại khi người dân của họ chuyển sang Công giáo. Các môn đệ của cậu bé đã đi rao giảng lời kêu gọi "Thập tự chinh" trên khắp các vùng đất của Đế chế La Mã Thần thánh, và họ tập trung đông đảo ở Cologne sau một vài tuần. Chia thành hai nhóm, đám đông đi những con đường khác nhau qua Thụy Sĩ. Một số người đã chết trong suốt hành trình, trong đó có một số người khác bỏ cuộc và quay trở về nhà của họ. Khoảng 7.000 người đã đến Genoa vào cuối tháng 08. Họ lập tức hành quân đến bến cảng, mong đợi biển cả sẽ tách ra trước mặt họ; khi diễn biến không giống như những lời rao giảng, có nhiều người trở nên thất vọng cay đắng. Một số cáo buộc Nicholas đã nói dối họ, trong khi những người khác cầu nguyện để chờ Chúa thay đổi ý định.

Các nhà chức trách Cộng hòa Genova đã rất ấn tượng với những cậu bé dũng cảm, và họ đã trao quyền công dân cho những người muốn định cư tại thành phố này. Hầu hết các nhóm thập tự chinh trẻ em đã đồng ý ở lại thành phố. Nicholas đã từ chối đặc ân này, và đi đến Pisa, toán người này tiếp tục bị hao hục trên chuyến hành trình. Tại Pisa, hai con tàu hướng đến Palestine đã đồng ý đưa một số trẻ em đi cùng, những người có lẽ đã đến được Đất Thánh. Thay vào đó, Nicholas và một số tín đồ trung thành tiếp tục đến Lãnh địa Giáo hoàng, nơi họ gặp Giáo hoàng Innôcentê III. Những người còn lại khởi hành đến Đức sau khi Đức Thánh Cha khuyên họ hãy sống tốt và trở về nhà với gia đình của mình. Nicholas đã không sống sót trong lần thử thứ hai băng qua dãy Alps; cha của Nicholas đã bị bắt và bị treo cổ dưới áp lực và giận dữ của những gia đình mất người thân trong cuộc hành trình.

Một số thành viên tận tụy nhất của cuộc Thập tự chinh trẻ em sau đó được cho là đã lưu lạc đến Ancona và Brindisi; nhưng không có ai trong số họ được biết là đã đến được Thánh địa.

Câu chuyện về Stephen ở Cloyes
Phong trào thứ hai được dẫn đầu bởi một cậu bé chăn cừu người Pháp  12 tuổi tên là Stephen (Étienne) ở Cloyes, cậu bé nói rằng vào tháng 06, cậu đã gửi bức thư của Chúa Giê-su cho vua nước Pháp. Nhiều thiếu niên khoảng tuổi của cậu đã bị thu hút, hầu hết đều tự nhận mình sở hữu những món quà đặc biệt của Chúa và tự cho mình là những người có phép lạ. Thu hút hơn 30.000 người lớn và trẻ em đi theo, cậu bé đến Saint-Denis, nơi mà cậu được cho là đã thực hiện một số hành động kỳ diệu, mang tính siêu linh. Theo lệnh của Vua Philip II, được cố vấn bởi Đại học Paris, đám đông được khuyên là hãy trở về nhà. Bản thân nhà vua tỏ ra không mấy ấn tượng, đặc biệt là vì đám đông chỉ được dẫn dắt bởi một đứa trẻ. Tuy nhiên, Stephen không bị can ngăn và cậu bé bắt đầu rao giảng tại một tu viện gần đó. Từ Saint-Denis, Stephen đi vòng quanh nước Pháp, truyền bá thông điệp của mình. Mặc dù Giáo hội còn nghi ngờ, nhưng nhiều người lớn đã rất ấn tượng trước lời rao giảng của cậu bé. Rất ít trong số những người ban đầu tham gia cùng Stephen; người ta ước tính rằng chỉ còn lại chưa đầy một nửa trong số 30.000 ban đầu, một con số đang thu hẹp nhanh chóng, thay vì tăng lên như dự đoán.

Vào cuối tháng 06/1212, Stephen dẫn đội Thập tự chinh phần lớn là trẻ vị thành niên của mình từ Vendôme đến Marseille. Họ sống sót bằng cách đi xin ăn trong suốt hành trình, trong khi phần lớn dường như đã chán nản trước sự khó khăn của cuộc hành trình này và trở về với gia đình của họ.

Góc nhìn nghiên cứu lịch sử

Nguồn
Theo Peter Raedts, giáo sư Lịch sử Trung cổ tại Đại học Radboud Nijmegen, có khoảng 50 nguồn từ thời kỳ này nói về cuộc thập tự chinh, dài từ vài câu đến nửa trang giấy. Raedts phân loại các nguồn thành 3 loại, tùy thuộc vào thời điểm chúng được viết ra:
 Những câu chuyện được viết vào thời điểm nó diễn ra, năm 1220.
 Những câu chuyện được viết từ năm 1220 đến năm 1250 (các tác giả có thể là người đã sống vào thời điểm xảy ra sự kiện, sau đó viết lại dựa trên ký ức của chính mình).
 Những câu chuyện được viết sau năm 1250, chủ sở hữu những câu chuyện này viết lại dựa trên các nguồn có trước đó.

Raedts không coi các nguồn sau năm 1250 là có đủ yếu tố cấu thành một câu chuyện có thật, và trong số các nguồn trước năm 1250, ông chỉ công nhận khoảng 20 câu chuyện là có thật. Chỉ có những câu chuyện sau này mới nhắc đến thuật ngữ "cuộc thập tự chinh dành cho trẻ em", được viết bởi các tác giả như Vincent của Beauvais, Roger Bacon, Thomas của Cantimpré, Matthew Paris và nhiều người khác.

Nghiên cứu
Trước nghiên cứu của Raedts vào năm 1977, chỉ có một số ấn phẩm lịch sử nghiên cứu về Cuộc Thập tự chinh của Trẻ em. Sớm nhất là của G. de Janssens (1891) và Reinhold Röhricht (1876). Họ đã phân tích các nguồn nhưng không phân tích câu chuyện. Theo Raedts, nhà trung cổ học người Mỹ Dana Carleton Munro (1913–1914), đã cung cấp những phân tích tốt nhất về các nguồn cho đến nay và là người đầu tiên đưa ra một bản tường thuật một cách thuyết phục về cuộc Thập tự chinh  mà không bàn đến những huyền thoại. Sau đó, J. E. Hansbery (1938–1939) đã công bố một bản đính chính về tác phẩm của Munro, nhưng nó đã bị đánh giá thấp vì dựa trên một nguồn không đáng tin cậy. Nhà tâm thần học người Đức Justus Hecker (1865) đã đưa ra một cách giải thích nguồn gốc về cuộc thập tự chinh, nhưng đó là một cuộc luận chiến về "chủ nghĩa cảm tính tôn giáo bệnh hoạn" và cũng bị xem là không đáng tin cậy.

Ý nghĩa
Bi kịch đau lòng này trở thành truyện dân gian truyền lại tới ngày nay: Người thổi sáo kì dị (The Pied Piper). Đó là câu chuyện về những tội lỗi đáng lên án, câu chuyện đen tối về một thành phố nơi có những đứa trẻ đang sống hạnh phúc đã phải mất mạng vì những điều phi lý vì "nhiều người nghĩ rằng sự việc xảy ra không phải do họ thiếu hiểu biết mà do chúa đã chỉ dẫn họ làm thế".

Trong nghệ thuật
Nhiều tác phẩm nghệ thuật đề cập đến cuộc Thập tự chinh của trẻ em, các tác phẩm lấy bối cảnh thời Trung cổ và chủ yếu tập trung vào việc kể lại các sự kiện. Đối với các mục đích sử dụng khác, hãy xem Cuộc thập tự chinh của trẻ em (định hướng).

Các tác phẩm nói về cuộc Thập tự chinh trẻ em
Các tác phẩm nghệ thuật nói về Cuộc Thập tự chinh trẻ em khá là phong phú về thể loại và số lượng, cho nên dưới đây chỉ là một số tiêu biểu:

 La croisade des enfants ("The Children's Crusade", 1896) by Marcel Schwob.
 La Croisade des Enfants (1902), a seldom-performed oratorio by Gabriel Pierné, featuring a children's chorus, is based on the events of the Children's Crusade.
 Children's Crusade - a contemporary opera by R. Murray Schafer, first performed in 2009.
 Cruciada copiilor (en. Children's Crusade) (1930), a play by Lucian Blaga based upon the Crusade.
 The Children's Crusade (1958), children's historical novel by Henry Treece, includes a dramatic account of Stephen of Cloyes attempting to part the sea at Marseille.
 The Gates of Paradise (1960), a novel by Jerzy Andrzejewski centres around the crusade, with the narrative employing a stream of consciousness technique.
 The Death of the Bishop of Brindisi (1963), cantata by Gian-Carlo Menotti, describes a dying bishop's guilt-ridden recollection of the Children's Crusade, during which he questions the purpose and limitations of his own power.
 Children's Crusade, Opus 82, A Ballad for Children's Voices and Orchestra (1968), cantata with music by Benjamin Britten, and words by Bertolt Brecht và Hans Keller.
 "Song of the Marching Children" (1971) by Dutch Progressive rock band Earth and Fire from the album of the same name. The song references the Children's Crusade but does not explicitly mention it by name.
 Crusade in Jeans (Dutch Kruistocht in spijkerbroek), is a 1973 novel by Dutch author Thea Beckman and a 2006 film adaptation about the Children's Crusade through the eyes of a time traveller.
 The Children's Crusade (1973), a play by Paul Thompson first produced at the Cockpit Theatre (Marylebone), London by the National Youth Theatre.
 A Long March To Jerusalem (1978), a play by Don Taylor about the story of the Children's Crusade.
 An Army of Children (1978), a novel by Evan Rhodes that tells the story of two boys, a Christian and a Jew, partaking in the Children's Crusade.
 Children's crusade (1985) a song by Sting.
 Lionheart (1987), a historical/fantasy film, loosely based on the stories of the Children's Crusade.
 "Sea and Sunset" (1989), short story by Mishima Yukio.
 Yndalongg (1996), a 10" released by the Austrian musical duo The Moon Lay Hidden Beneath A Cloud features a track based upon the story of the Children's Crusade. The same song is also featured on their 1999 release Rest on your Arms reversed.
 The Fire of Roses (2003), a novel by Gregory Rinaldi
 Crusade of Tears (2004), a novel from the series Journey of Souls by C.D. Baker.
 "Crusade: A March through Time" (2006), sci-fi fantasy movie directed by Ben Sombogaart in which a young soccer player (Joe Flynn) is transported back in time and joins the Children's Crusade.
 The Crusade of Innocents (2006), novel by David George, suggests that the Children's Crusade may have been affected by the concurrent crusade against the Cathars in Southern France, and how the two could have met.
 The Scarlet Cross (2006), a novel for youth by Karleen Bradford
 1212: Year of the Journey (2006), a novel by Kathleen McDonnell. Young adult historical novel.
 Sylvia (2006) a novel by Bryce Courtney. Follows a teenage girl during the crusades.
 The Children's Crusade (2009) chorus for children about the crusades composed by R. Murray Schafer

Tham khảo

Thư mục
 DeVries, Kelly. "Teenagers at War During the Middle Ages" in The Premodern Teenager: Youth in Society, 1150–1650 (2002) ed by Konrad Eisenbichler, pp 207–223.
 Dickson, Gary. "Stephen of Cloyes, Philip Augustus, and the Children’s Crusade of 1212." in Journeys toward God: Pilgrimage and Crusade, ed. Barbara N. Sargent-Baur (Kalamazoo, Mich.: Medieval Institute Publications, 1992): 83–105.
 Dickson, Gary. The Children's Crusade: Medieval History, Modern Mythistory, 2008, Palgrave Macmillan.

 Queenan, Bernard. "The Evolution of the Pied Piper." Children's Literature (1978) 7: 104–114. (DOI: 10.1353/chl.0.0173)
 Raedts, Peter. "The Children's Crusade of 1212", Journal of Medieval History, 3 (1977), summary of the sources, issues and literature.
 Russell, Frederick. "Children's Crusade", Dictionary of the Middle Ages, 1989,

 Chronica Regiae Coloniensis, a (supposedly) contemporary source. From the Internet Medieval Sourcebook.
 The Children's Crusade on Medieval Archives Podcast
 The Children's Crusade, from History House
 Cardini Franco, Del Nero Domenico, La crociata dei fanciulli, Giunti Editore, 1999,

 Childrens Crusades | Medieval Chronicles

Thiếu nhi trong chiến tranh
Truyền thuyết Trung cổ

Tôn giáo và trẻ em
Châu Âu năm 1212
Xung đột năm 1212
Thập tự chinh


title: Blohm & Voss BV 138

text:
Blohm & Voss BV 138 Seedrache (Rồng biển, tên thân mật là Der Fliegende Holzschuh ("guốc bay", do hình dạng khung vỏ nhìn từ hai bên) là một loại tàu bay của Đức trong Chiến tranh thế giới II, nó là loại máy bay chuyên thực hiện các nhiệm vụ trinh sát tầm xa trên biển.

Biến thể

Mẫu thử
 Ha 138 V1 (D-ARAK)
 Ha 138 V2 (D-AMOR)
 Ha 138 V3Bản sản xuất
 BV 138 A-01 tới 06
 BV 138 A-1 BV 138 B-0 BV 138 B-1 BV 138 B-1/U1 BV 138 C-1 BV 138 C-1/U BV 138 MS' Quốc gia sử dụng
 Đức Quốc xã
 Không quân Đức

 Tính năng kỹ chiến thuật (BV 138 B-1)

 Xem thêm

 Tham khảo
 Ghi chú

 Tài liệu

 Green, William. Warplanes of the Second World War, Volume Five: Flying Boats. London: Macdonald & Co.(Publishers) Ltd., 5th impression 1972. ISBN 0-356-01449-5.
 Green, William. Warplanes of the Third Reich. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 4th impression 1979. ISBN 0-356-02382-6.
 Ledwoch, Janusz. Bv 138 (Wydawnictwo Militaria 64) (in Polish). Warszawa, Poland: Wydawnictwo Militaria, 1998. ISBN 83-7219-015-1.
 Nowarra, Heinz J. and Cox, Don (transl.) Blohm & Voss Bv 138 (Schiffer Military History). Atglen, PA: Schiffer Publishing Ltd., 1997. ISBN 0-7643-0296-5.
 Smith J.Richard and Kay, Anthony. German Aircraft of the Second World War''. London: Putnam & Company Ltd., 1972 (3rd impression 1978). ISBN 0-370-00024-2.

Liên kết ngoài
 Article on a BV 138 which sank near Trondheim in Norway
 Website dedicated to the BV 138
 Specs
 German plane wrecks in Norway, WWII

BV 138
Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Thủy phi cơ
Tàu bay
Máy bay trinh sát
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: Blohm & Voss BV 222

text:
Blohm & Voss BV 222 Wiking (tiếng Đức: "Viking") là một loại tàu bay của Đức trong Chiến tranh thế giới II. Ban đầu nó được thiết kế làm máy bay vận tải thương mại, và chỉ được sản xuất với số lượng nhỏ. Đây là thuyền bay lớn nhất và máy bay lớn nhất được đưa vào hoạt động trong chiến tranh.

Biến thể

 BV 222A:
 BV 222B:
 BV 222C:

Tính năng kỹ chiến thuật (BV 222C-09)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

 Bowman, Martin W. Mosquito Fighter/Fighter-Bomber Units of World War 2. Botley, Oxfordshire, UK: Osprey Publishing, 1998. ISBN 1-85532-731-7.
 Dege, Wilhelm (translated by William Bar). War North of 80: The Last German Arctic Weather Station of World War II. Calgary, Alberta, Canada: University of Calgary Press, 2003. ISBN 1-55238-110-2.
 Green, William. Warplanes of the Second World War, Volume Five: Flying Boats. London: Macdonald & Co. (Publishers) Ltd., 1962 (5th impression 1972). ISBN 0-356-01449-5.
 Green, William. Warplanes of the Third Reich. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1970 (4th impression 1979). ISBN 0-356-02382-6.
 Höfling, Rudolf. Blohm & Voss BV 222 "Wiking" (Flugzeug Profile 40). Stengelheim, Germany: Unitec-Medienvertrieb e.K, 2003. ISSN 194240-511207.
 Krzyźan, Marian. Blohm & Voss BV 222 & BV 238 (Monografie Lotnicze 29) (in Polish). Gdańsk, Poland: AJ-Press, 1996. ISBN 83-86209-47-3 .
 Nicolaou, Stéphane. Flying Boats & Seaplanes: A History from 1905. Zenith Imprint, 1998. ISBN 0-7603-0621-4.
 Norman, Polmar and Thomas B. Allen. World War II: The Encyclopedia of the War Years, 1941-1945. Random House, 1996. ISBN 0-679-77039-9.
 Nowarra, Heinz J. (translated by Don Cox) Blohm & Voss Bv 222 "Wiking" - Bv 238. Atglen, PA: Schiffer Military History, 1997. ISBN 0-7643-0295-7.
 Barbera, Karen Schreder 10,000 Feet & Climbing. Express Press 2001. ISBN 0-7880-1663-4 .
 Smith, John Richard; Anthony L. Kay and Eddie J. Creek. German Aircraft of the Second World War. London: Putnam and Company Ltd., 1972 (revised edition 2002). ISBN 978-1-55750-010-6.
 Sweeting, C.G. and Walter J. Boyne. Hitler's Squadron: The Fuehrer's Personal Aircraft and Transport Unit, 1933-45. Brassey's, 2001. ISBN 1-57488-469-7.
 Trimble, William F. Attack from the Sea: A History of the U.S. Navy's Seaplane Striking Force. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 2005. ISBN 1-59114-878-2.
 Trojca, Waldemar. Blohm & Voss 222 Wiking (Trojca no.10) (In Polish with English captions). Katowice, Poland: Model Hobby, 2001. ISBN 83-917049-4-7.

Liên kết ngoài
 Warbirds Resource Group
 Luftwaffe Photos
 Avia

BV 222
Máy bay quân sự Đức thập niên 1940
Tàu bay
Thủy phi cơ
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: Vụ ám sát James A. Garfield

text:
Vụ ám sát Tổng thống James Abram Garfield là một sự kiện gây rúng động dư luận Mỹ thời bấy giờ, diễn ra vào lúc 9 giờ 30 phút sáng, thứ 7, ngày 02 tháng 07 năm 1881, tại nhà ga đường sắt Baltimore và Potomac ở Washington, D.C. Vụ ám sát được thực hiện bởi Charles J. Guiteau, một người bị hoang tưởng về chính trị. Kẻ thủ ác đã bị kết tội giết người và bị tuyên án tử hình bằng hình thức treo cổ sau đó 1 năm. Tổng thống James A. Garfield bị thương nghiêm trọng sau vụ ám sát này, và ông đã qua đời 79 ngày sau đó vào ngày 19 tháng 09 năm 1881 tại Elberon, New Jersey. Ông là vị Tổng thống Mỹ bị ám sát thứ hai, trước đó là vụ ám sát Tổng thống Abraham Lincoln, sau cuộc Nội chiến (đây là những cuộc ám sát dẫn đến cái chết của Tổng thống), nếu tính cả những vụ ám sát hụt thì đây là vụ ám sát thứ 3 trước đó cần phải kể đến vụ ám sát Tổng thống Andrew Jackson. Trong suốt thời gian Garfield điều trị vết thương, lúc ấy là mùa hè, nên trời rất oi bức... Nhà thiên văn học và nhà toán học nổi tiếng thế giới Simon Newcomb đã lắp ráp chiếc máy điều hoà đầu tiên trên thế giới để giữ cho ngài Tổng thống được mát mẻ trong cái nóng khô rát.

James Abram Garfield là vị tổng thống thứ 20 trong lịch sử Hoa Kỳ. Chỉ 200 ngày sau khi ông nhậm chức, Garfield bị ám sát. Tuy tại vị với một thời gian khá ngắn, nhưng ông là một nhân vật quan trọng trong lịch sử chính trị Hoa Kỳ. Nhưng ngày nay ông là vị Tổng thống bị chính người Mỹ lãng quên nhanh nhất.

Nguyên nhân của vụ ám sát
Một luật sư bị tâm thần tên là Charles J. Guiteau, tức giận vì ngài Tổng thống Garfield không cho hắn ta làm lãnh sự Hoa Kỳ tại Paris, cho nên tìm cách ám sát Tổng thống, hắn còn nói rằng nhiều lần Thiên Chúa đã mách bảo hắn ám sát Tổng thống, vì khi loại bỏ Garfield thì mọi việc sẽ được giải quyết.

Diễn biến

Vào buổi sáng ngày 02.7.1881, Tổng thống Garfield trên đường đến họp lớp thời đại học của ông tại trường Williams College, trong buổi họp mặt sẽ có một bài phát biểu của ông. Ông đi cùng với: James G. Blaine, Robert Todd Lincoln (con của Tổng thống Abraham Lincoln lúc đó đang làm Bộ trưởng Chiến tranh) và hai con trai của ông là James và Harry.

Tổng thống đang đi đến ga xe lửa số 6 của tuyến đường sắt Baltimore - Potomac ở Washington,D.C vào lúc 9:30 sáng, ông đã bị bắn hai lần từ phía sau, một lần trên cánh tay và một lần ở phía sau, bởi tên luật sư tâm thần Charles J. Guiteau. Tổng thống bị bắn bởi một khẩu súng lục cỡ nòng 0,44 Bulldog Webley.

Kết quả

Tuy bị bắn và trong người có hai viên đạn, nhưng Tổng thống Garfield chỉ bị thương, gần 20 bác sĩ giỏi thời bấy giờ được điều động đến để tìm cách lấy viên đạn ra. Các bác sĩ phải mất tới 80 ngày nỗ lực để loại bỏ những viên đạn. Bác sĩ Willard Bliss đặt một đầu dò vào vết thương tạo đường dẫn. Sau đó, vết thương trở nên tồi tệ hơn vì ông đút một ngón tay chưa rửa vào đấy, dẫn đến việc nhiễm trùng. Một bác sĩ khác đưa cả cổ tay vào sâu bên trong làm thủng gan. Bên cạnh đó 16 bác sĩ khác nhúng tay vào và chọc vết thương từ một lỗ thủng 7 cm thành một vết nhiễm trùng 50 cm.

Tổng thống sống trong lay lắt trong sự đau đớn quằn quại suốt mùa hè. Cuối cùng, ông ra đi vào ngày 14.9.1881. Kết quả khám nghiệm tử thi cho biết viên đạn được bắn vào một vị trí không hề đe doạ đến tính mạng, ông qua đời do bị nhiễm trùng nặng. Các báo thời đó bình luận rằng: nếu giá như cứ để vậy có lẽ Tổng thống vẫn còn sống...

Tên ám sát Tổng thống bị đưa ra toà xét xử, hắn cho rằng mình chỉ bắn Tổng thống chứ không giết ông, chính các bác sĩ mới là người làm điều đó... Nhưng hắn đã bị treo cổ sau đó vì tội lỗi của mình.

Những phát minh sau vụ ám sát
 Alexander Graham Bell đã nghĩ ra cách dùng máy dò kim loại thô để định vị viên đạn. Chiếc máy dò này vận hành tốt với mọi bệnh nhân mà ông đã kiểm tra nhưng lại bất lực với Tổng thống. Bell không hề để ý rằng Garfield đang nằm trên một tấm thảm lò xo... Chiếc máy dò kim loại này của Bell đã phát huy tác dụng và cứu được nhiều mạng người trong các cuộc chiến tranh sau đó.
 Trong suốt thời gian Garfield điều trị vết thương, lúc ấy là mùa hè, nên trời rất oi bức... Nhà thiên văn học và nhà toán học nổi tiếng thế giới Simon Newcomb đã lắp ráp chiếc máy điều hoà đầu tiên trên thế giới để giữ cho ngài Tổng thống được mát mẻ trong cái nóng khô rát của Washington. Một thùng chứa 6 tấn nước đá được đặt trong tầng hầm. Hơi mát từ nước đá bốc lên thông qua hàng loạt các đường ống, nó giúp giảm nhiệt độ đến 20 °C.

Những nỗ lực của Bell và Newcomb đã thút đẩy khoa học công nghệ phát triển. Nhưng họ không đủ khả năng để cứu Tổng thống Garfield.

Đọc thêm
 James A. Garfield
 Vụ ám sát Tổng thống Andrew Jackson
 Vụ ám sát Tổng thống Abraham Lincoln

Tham khảo

 Millard, Candice. Destiny of the Republic. Doubleday, 2011. ISBN 978-0-385-53500-7
 Peskin, Allan. Garfield. 1978, Kent State University Press. ISBN 0-87338-210-2
 Vowell, Sarah. Assassination Vacation. Simon and Schuster, 2005. ISBN 0-7432-6003-1

Liên kết
 History House's account of Guiteau's life and the assassination of Garfield, part 1, 2 and 3.
 New York Times article reprinting indictment
 New York Times article on shooting at time of shooting
 Garfield's murder and Guiteau's trial  at the Crime Library
 Charles Guiteau Trial  homepage at the University of Missouri-Kansas City
 Charles J. Guiteau collection  at Georgetown University

Nhiệm kỷ tổng thống James A. Garfield
Lịch sử Washington, D.C.
Người bị ám sát

Hoa Kỳ năm 1881
James A. Garfield


title: Cá nàng hai

text:
Cá nàng hai (danh pháp hai phần: Chitala chitala) là một loài cá thuộc họ Cá thát lát. Loài này sinh sống ở Ấn Độ và một số quốc gia Đông Nam Á khác. Nó được nhập nội vào Hoa Kỳ. Nó ăn các loài cá nhỏ khác.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C
Cá Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 1822
Cá Bangladesh
Cá Pakistan


title: Cá dao châu Phi

text:
Cá dao châu Phi (danh pháp hai phần: Xenomystus nigri) là một loài cá trong chi Xenomystus của họ Notopteridae.

Mô tả
Loài cá này sinh sống ở các lưu vực sông ven biển ở Sierra Leone, Liberia, Togo, Bénin và Cameroon cũng như ở các lưu vực Tchad, sông Nin, sông Congo và sông Niger. Con trưởng thành dài 30 cm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

N
Cá châu Phi
Động vật Liberia
Động vật được mô tả năm 1868
Cá nước ngọt châu Phi


title: Lát cắt (lý thuyết đồ thị)

text:
Trong lý thuyết đồ thị, một lát cắt là một cách phân chia tập hợp các đỉnh của một đồ thị thành hai tập hợp con không giao nhau. Tập hợp cắt của lát cắt là tập hợp các cạnh có hai đầu nằm ở hai tập hợp con khác nhau. Một cạnh của đồ thị là bị cắt nếu nó nằm trong tập hợp cắt.

Trong một đồ thị vô hướng không trọng số, kích thước của một lát cắt chính là số cạnh bị cắt. Trong đồ thị có trọng số, kích thước hay trọng số của lát cắt là tổng trọng số các cạnh bị cắt.

Trong một đồ thị luồng, một lát cắt s-t là một lát cắt trong đó đỉnh phát và đỉnh thu nằm ở hai tập hợp con khác nhau, và tập hợp cắt chỉ gồm các cung từ tập hợp con chứa đỉnh phát tới tập hợp con chứa đỉnh thu. Khả năng thông qua của một lát cắt s-t được định nghĩa là tổng khả năng thông qua của các cung trong tập hợp cắt.

Khái niệm lát cắt của một đồ thị cũng được dùng để chỉ tập hợp cắt thay vì phân chia của tập hợp đỉnh.

Định nghĩa
 Một lát cắt  là một cách phân chia tập hợp các đỉnh  của đồ thị .

 Một lát cắt s-t  của đồ thị  là một cách phân chia  sao cho  và , trong đó  và  được gọi là đỉnh phát và đỉnh thu của .

 Tập hợp cắt của lát cắt  là tập hợp .

Kích thước của lát cắt  trong đồ thị không trọng số là số cạnh trong tập hợp cắt. Trong đồ thị có trọng số, kích thước của lát cắt là tổng trọng số các cạnh trong tập hợp cắt.

Lát cắt nhỏ nhất

Một lát cắt là nhỏ nhất nếu kích thước của nó không lớn hơn kích thước bất kì lát cắt nào khác. Ví dụ bên phải là một lát cắt nhỏ nhất: kích thước của nó là 2, và không có lát cắt nào có kích thước 1 vì đồ thị không có cầu.

Định lý luồng cực đại lát cắt cực tiểu chứng minh rằng luồng cực đại của một đồ thị luồng đúng bằng tổng khả năng thông qua của lát cắt nhỏ nhất chia cắt đỉnh phát và đỉnh thu. Có nhiều thuật toán thời gian đa thức để giải bài toán tìm luồng cực đại và lát cắt nhỏ nhất, chẳng hạn như thuật toán Edmonds-Karp.

Lát cắt lớn nhất

Một lát cắt là lớn nhất nếu kích thước của nó không nhỏ hơn kích thước bất kì lát cắt nào khác. Ví dụ bên phải là một lát cắt lớn nhất: kích thước của nó là 5, và không có lát cắt nào có kích thước bằng |E| vì đồ thị này không phải là đồ thị hai phía (tồn tại chu trình lẻ).

Trong trường hợp tổng quát, việc tìm lát cắt lớn nhất đòi hỏi nhiều thời gian tính toán. Bài toán này là một trong 21 bài toán NP-đầy đủ của Karp. Hơn thế nữa, ngay cả việc tính xấp xỉ lát cắt lớn nhất với tỉ lệ lớn hơn 16/17 cũng là NP-khó.

Ghi chú là hai bài toán tìm lát cắt nhỏ nhất và lớn nhất không phải là các bài toán đối ngẫu theo nghĩa của quy hoạch tuyến tính, mặc dù ta thu được bài toán kia từ bài toán này bằng việc đổi hàm mục tiêu từ min sang max. Bài toán tìm luồng cực đại là bài toán đối ngẫu của bài toán tìm lát cắt nhỏ nhất.

Lát cắt thưa nhất
Bài toán tìm lát cắt thưa nhất yêu cầu chia các đỉnh thành hai phần sao cho tỉ lệ giữa số cạnh bị cắt và số đỉnh trong phần nhỏ hơn là nhỏ nhất có thể. Hàm mục tiêu này để tìm lát cắt có ít cạnh và phân chia tập hợp đỉnh càng đều càng tốt. Bài toán này là NP-khó, và thuật toán xấp xỉ tốt nhất hiện nay của  có tỉ lệ xấp xỉ .

Xem thêm
 Liên thông (lý thuyết đồ thị)

Ghi chú

Tham khảo

 A2.2: ND16, pg.210.

R. M. Karp, Reducibility among combinatorial problems, in R. E. Miller and J. W. Thacher (eds.), Complexity of Computer Computation, Plenum Press, New York, 85-103 (1972)

.

Lý thuyết đồ thị
Tối ưu hóa tổ hợp


title: Chim nhiệt đới

text:
Chim nhiệt đới (tên khoa học: Phaethon aethereus) là một trong 3 loài chim thuộc họ Chim nhiệt đới.

Phân bố và môi trường sống
Chim nhiệt đới sống ở các vùng biển nhiệt đới thuộc Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Nhóm dưới loài P. a. indicus từng được coi là một loài, phân bố ở Pakistan và tây Ấn Độ. Chúng sinh sản trên các hòn đảo nhiệt đới, mỗi lứa chúng chỉ đẻ một quả trứng trên mặt đất hoặc trên vách đá. Chim nhiệt đới bơi kém, thức ăn của chúng là cá và mực.

Mô tả
Chim trưởng thành chủ yếu lông màu trắng, dài đến 48 cm.

Hình ảnh

Chú thích

 Birds of India by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
 Seabirds: An Identification Guide by Harrison, Peter ISBN 0-7470-1410-8

Đọc thêm
Snow, D.W. (1965). "The breeding of the Red-billed Tropicbird in the Galapagos Islands." Condor 67(3)

Liên kết ngoài
Red-billed Tropicbird  BirdLife International
Red-billed Tropicbird Information and Photos South Dakota Birds and Birding

A
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Ấn Độ
Động vật Trinidad và Tobago
Chim Puerto Rico
Chim Pakistan
Động vật đảo Ascension
Chim Việt Nam
Chim châu Âu
Chim Grenada
Chim Trinidad và Tobago


title: Bắt cô trói cột

text:
Bắt cô trói cột (còn có nhiều tên khác) (tên khoa học: Cuculus micropterus) là loài chim thuộc họ Cu cu, phân bố ở châu Á, từ Pakistan, Ấn Độ, Sri Lanka đến Indonesia ở phía nam và Trung Quốc, Liên bang Nga ở phía bắc. Loài chim này thường sống trong rừng, ở độ cao trên 3.600 m. Nó được tím thấy ở tiểu lục địa Ấn Độ và Đông Nam Á.

Tên gọi
Do nghe tiếng kêu của chim nên nhiều người Việt Nam nghe thành nhiều câu khác nhau: hay "năm trâu sáu cột", "khó khăn khắc phục", "chim cu Ấn Độ", "Bắc quang Bắc mục", "Hà Giang nước độc", "bốn cô chín chục", "chín cô bốn chục", "năm trâu sáu cọc", "trói cô vào cột", "vua quan trói cột", "đuổi Tây đánh Nhật"...

Miêu tả
Bắt cô trói cột là loài chim cu cỡ trung bình, chim trống và chim mái khá giống nhau. Nửa thân trên có màu trắng còn nửa dưới có nhiều vạch trắng đen. Chim non trong tổ có miệng màu đỏ cam và viền màu vàng.

Khóa phân loài
Có hai phân loài được công nhận rộng rãi. Phân loài Cuculus micropterus sp. micropterus phân bố trên lục địa châu Á, còn phân loài Cuculus micropterus sp. concretus S. Müller, 1845 nhỏ hơn, lông màu tối hơn và phân bố ở bán đảo Mã Lai, Java, Sumatra và Borneo. Những con chim ở vùng Amur có thân lớn hơn và Swinhoe gọi nhóm này (từ Hoa Bắc trở lên) là Cuculus michieanus trong khi Walter Norman Koelz miêu tả dạng fatidicus ở đông bắc Ấn Độ.

Phân bố và môi trường sống
Loài chim này phân bố rộng rãi khắp châu Á. Môi trường sống ưa thích của chúng là các khu rừng thường xanh và xanh tạm thời, tuy nhiên chúng cũng sống trong các khu vườn và bụi cây.

Vào mùa đông, một vài quần thể di cư về phương nam, và có những quần thể sinh sản ở nam bán cầu.

Cổ tích Việt Nam
Sự tích chim năm trâu sáu cột và chim bắt cô trói cột

Chú thích

Nguồn khác
 Sankar,K (1993) The Indian Cuckoo (Cuculus micropterus micropterus Gould) in Sariska Tiger Reserve, Rajasthan. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 90(3):512
 Hewetson, C. E. (1956) Observations on the bird life of Madhya Pradesh. J. Bombay nat. Hist. Soc. 53(4):627

Liên kết ngoài

 The Internet Bird Collection
Hình Cuculus micropterus-chim cu Ấn Độ tại ADW

 Chim bắt cô trói cột trên SVRVN
 Sự tích chim Bắt Cô Trói Cột (Năm Trâu sáu cột)  Kẹo Cô Nương, 7/11/2010 lúc 14:41:39

M
Chim Ấn Độ
Chim Bhutan
Chim Pakistan
Chim Nepal
Chim Bangladesh
Chim Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1837


title: Tống Thiếu Đế

text:
Tống Thiếu Đế (chữ Hán:宋少帝) có thể là:

Danh sách
Tống Thiếu Đế Lưu Nghĩa Phù, hoàng đế nhà Tiền Tống thời Nam Bắc triều.
Tống Thiếu Đế Triệu Hiển, hoàng đế áp chót của nhà Nam Tống.

Xem thêm
Thiếu Đế
Hán Thiếu Đế
Tống Minh Đế
Tống Minh Vương
Tống Mẫn công
Tống Hoàn công
Tống Chiêu công

Thụy hiệu


title: Natri format

text:
Natri format, HCOONa, là muối natri của axit formic, HCOOH. Nó tồn tại dưới dạng bột màu trắng chảy rữa.

Sử dụng
Natri format được dùng trong nhiều quy trình in ấn và nhuộm vải. Nó còn được dùng làm chất đệm cho các axit mạnh để tạng độ pH, và là một chất phụ gia thực phẩm (E237).

Điều chế
Natri format có thể được điều chế trong phòng thí nghiệm bằng cách trung hòa axit formic với natri cacbonat. Nó còn có thể được tạo ra khi xử lý clorofom trong dung dịch kiềm.

CHCl3 + 4NaOH → HCOONa + 3NaCl + 2H2O

hay phản ứng giữa natri hydroxide với cloral hiđrat.

C2HCl3(OH)2 + NaOH → CHCl3 + HCOONa + H2O

Nói chung, phương pháp sau được ưa dùng hơn bởi vì dung dịch CHCl3 loãng làm cho việc tách nó ra khỏi dung dịch natri format, bằng phương pháp kết tinh phân đoạn, dễ dàng hơn so với NaCl.

Trong thương mại, người ta điều chế natri format bằng cách hấp thụ CO dưới áp suất cao trong NaOH rắn ở 160 °C.

CO + NaOH → HCOONa

Một cách khác là điều chế natri format thông qua phản ứng halofom giữa etanol và natri hypoclorit trong môi trường base.

Xem thêm
 Natri axetat

Chú thích

Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ


title: Dòng Phan Sinh

text:
Tu sĩ Phan Sinh là những tu sĩ Công giáo Rôma thuộc các dòng tu do Thánh Phanxicô thành Assisi sáng lập. Dòng tu nổi bật nhất trong nhóm Phan Sinh là Dòng Anh Em Hèn Mọn, thường được gọi đơn giản là "tu sĩ Phan Sinh" hoặc "tu sĩ Phanxicô".

Tổ chức
Các tu sĩ Phan Sinh có mối liên hệ chung là xuất phát từ linh đạo do Thánh tổ phụ Phanxicô thành Assisi biên soạn, và họ thường gọi mình là Gia đình Phan Sinh. Hiện nay, Gia đình Phan Sinh được phân thành ba nhánh riêng biệt:
Dòng Nhất: Có tên chính thức là Dòng Anh Em Hèn Mọn (tiếng Latinh: Ordo Fratrum Minorum). Dòng Nhất này lại có ba phân nhánh:
Dòng Anh Em Hèn Mọn (OFM): là chi nhánh lớn nhất trong Gia đình Phan Sinh, họ hoạt động trong nhiều lĩnh vực như thuyết giảng, giáo dục đại học và làm các việc tông đồ truyền giáo.
Dòng Anh Em Hèn Mọn Lúp dài (tiếng Latinh: Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum; viết tắt: O.F.M.Cap.) – là chi nhánh hình thành từ một cuộc cải cách Dòng Phanxicô vào năm 1525, họ chủ yếu sống chiêm niệm và hoạt động tông đồ trong mọi môi trường xã hội.
Dòng Anh Em Hèn Mọn Viện tu (tiếng Latinh: Ordo Fratrum Minorum Conventualium, viết tắt: O.F.M.Conv.) - là chi nhánh lâu đời nhất của Phan Sinh, họ không theo những cải cách của hai nhánh nói trên, chỉ hoạt động tông đồ và nghiên cứu thần học, trông coi các đền thánh lớn, nơi lưu giữ thi hài các thánh của hội dòng.
Dòng Nhì: dành cho những nữ tu sĩ có tên gọi là Dòng Chị Em Thanh Bần (hoặc "Dòng Thánh Clara", tiếng Anh: Order of Saint Clare - OSC).
Dòng Ba: có đông thành viên nhất trong Gia đình Phan Sinh. Họ là những nam nữ giáo dân đã lập gia đình (hoặc cũng có các giáo sĩ) muốn xin sống theo linh đạo của Thánh Phanxicô nhưng lại không đủ điều kiện để vào Dòng Nhất hay Dòng Nhì. Trong Dòng Ba lại có hai phân nhánh:
Dòng Phan Sinh Tại viện: thực ra là tu hội gồm các phụ nữ chọn sống theo linh đạo của Thánh Phanxicô nhưng họ không muốn trở thành nữ đan sĩ (dòng kín).
Dòng Phan Sinh Tại thế: gồm các giáo dân nam nữ không sống trong các cộng đoàn tu viện, nhưng họ sống đời sống bình thường ngoài xã hội. Họ thường quy tụ nhau để sinh hoạt theo định kỳ.

Tham khảo

Dòng tu và hội đoàn Công giáo Rôma
Khởi đầu năm 1209
Dòng Phan Sinh
Lịch sử Giáo hội Công giáo Rôma


title: Đặng Thu Thảo (sinh 1991)

text:
Đặng Thu Thảo (sinh ngày 15 tháng 2 năm 1991 tại Bạc Liêu) là một hoa hậu, doanh nhân người Việt Nam, nổi danh khi chiến thắng hai cuộc thi sắc đẹp là Hoa khôi Đồng bằng sông Cửu Long 2012 và Hoa hậu Việt Nam 2012. Cô là thí sinh đầu tiên xuất thân từ miền Tây Nam Bộ đăng quang ngôi vị Hoa hậu Việt Nam trong lịch sử của cuộc thi này.

Ngày 22 tháng 11 năm 2014, cô trao lại vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 cho người kế nhiệm là cô Nguyễn Cao Kỳ Duyên, đến từ Nam Định.

Ngày 28 tháng 6 năm 2015, cô tiếp tục trao lại ngôi vị Hoa khôi Đồng bằng Sông Cửu Long 2015 (nay là Hoa hậu Đồng bằng sông Cửu Long 2015) cho người kế nhiệm là cô Nguyễn Thị Lệ Nam Em, đến từ Tiền Giang.

Học vấn
Một thời gian ngắn ngay sau khi đăng quang, đã có nhiều dư luận về Đặng Thu Thảo. Cô bị một số người nghi ngờ khai báo không trung thực về trình độ học vấn là "sinh viên" đại học Tây Đô của mình khi đăng ký dự thi hoa hậu, bạn cùng lớp cho rằng Thu Thảo chưa tham gia kỳ thi tốt nghiệp trung cấp và chưa phải là sinh viên hệ cao đẳng. Tuy nhiên, sau đó, ông Phan Văn Thơm - Hiệu trưởng trường Đại học Tây Đô đưa ra nhiều lý giải và văn bản để chứng minh Thu Thảo đã được trường cho thi đặc cách 2 lần để hoàn thành hệ trung cấp lên "cao đẳng" và việc này không được Ban giám hiệu công khai, nhưng dư luận phát hiện nhiều điểm bất thường xung quanh chuyện đặc cách và các giấy tờ, hồ sơ liên quan mà Ông Thơm cung cấp và phát biểu trên báo chí. Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2012 cho biết Thảo đã thi liên thông lên cao đẳng cùng với 25 người khác nên "có thể hiểu lần này không có chuyện đặc cách".

Đời tư
Năm 2017, Thu Thảo kết hôn cùng với doanh nhân Nguyễn Trung Tín.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Đặng Thu Thảo giành vương miện Hoa hậu Việt Nam 2012
 Hoa hậu Đặng Thu Thảo trao 30 suất học bổng
 Hoa hậu Đặng Thu Thảo giao lưu với bạn trẻ Bạc Liêu

Người Bạc Liêu
Hoa hậu Việt Nam


title: Thông rụng lá

text:
Thông rụng lá là những cây có quả hình nón trong chi Larix, thuộc họ Thông. Cao từ 20 – 45 m, chúng là cây bản địa tại nhiều nơi thuộc vùng ôn đới của bán cầu bắc, tại các vùng đất thấp ở phương bắc và trên các vùng núi cao ở phương nam. Thông rụng lá là một trong những loài cây mọc nhiều trong những cánh rừng taiga mênh mông ở Nga và Canada.

Tham khảo

Larix


title: Echinopsis mamillosa

text:
Echinopsis mamillosa là một loài xương rồngbản địa Bolivia.
Cây mọc đơn độc, hân cây hình cầu cao . Thân cây màu xanh lá cây đậm với đường kính lê đến  và có 13-17 sườn. Loài này có hai phân loài, mamillosa ngắn hơn (thường chỉ cao đến ) với 17 sườn. Phân loài silvatica cao hơn và có ít sườn hơn.
Loài này được mô tả khoa học lần đầu vào năm 1970 bởi nhà thực vật học Đức Max Gürke. E. silvatica F.Ritter đã được đưa vào trong E. mamillosa như phân loài silvatica bởi Pierre Braun và E. Esteves Pereira vào năm 1995. Định nghĩa của Echinopsis vẫn còn gây tranh cãi; chi này được chấp nhập không phải là chi đơn loài.

Tham khảo

Thực vật Bolivia
mamillosa
Thực vật được mô tả năm 1907


title: Tìm kiếm tài năng: Vietnam's Got Talent (mùa 2)

text:
Mùa 2 của Tìm kiếm tài năng: Vietnam's Got Talent là một chương trình truyền hình thực tế, tại đó mọi người ở mọi lứa tuổi biểu diễn khả năng của mình về ca hát, múa, ảo thuật, bi-hài kịch, võ thuật, biểu diễn với những khí cụ nguy hiểm và các thể loại khác để giành giải thưởng cao nhất là 500 triệu đồng.

Chương trình được phát sóng sau khi đã được mua bản quyền từ loạt chương trình Got Talent do Simon Cowell sáng lập tại Anh quốc. Như mùa thi 1, giám khảo của chương trình là các nghệ sĩ Thành Lộc, Thúy Hạnh và nhạc sĩ Huy Tuấn. Người dẫn chương trình cho mùa này là nghệ sĩ Thanh Bạch.

Mùa thi thứ hai của chương trình được khởi chiếu lúc 20 giờ tối chủ nhật hàng tuần, từ 18 tháng 11, 2012 và kết thúc vào đêm Gala công bố kết quả, cuối tháng 5 năm 2013.

Vòng sơ tuyển
Buổi sơ tuyển đầu tiên của mùa 2 diễn ra tại Hà Nội từ 23 tháng 9, 2012. Sau đó, các vòng sơ tuyển tiếp tục diễn ra tại Hải Phòng - Nghệ An (28 tháng 9), Đà Nẵng (1 tháng 10), Buôn Ma Thuột (3 tháng 10), Nha Trang (6 tháng 10), Kiên Giang - Cần Thơ (10 tháng 10) và TP.HCM (14 đến 16 tháng 10 năm 2012).

Bán kết

Bán kết 1
 Phát sóng: 20 tháng 1 năm 2013
 Công bố kết quả: 27 tháng 1 năm 2013
 Nghệ sĩ khách mời: Thu Minh

Bán kết 2
 Phát sóng: 3 tháng 2 năm 2013
 Công bố kết quả: 24 tháng 2 năm 2013
 Nghệ sĩ khách mời: Phạm Anh Khoa, Nam Hương, Rapper Wowy

Bán kết 3
 Phát sóng: 3 tháng 3 năm 2013
 Công bố kết quả: 10 tháng 3 năm 2013
 Nghệ sĩ khách mời: Nhóm 365

Bán kết 4
 Phát sóng: 17 tháng 3 năm 2013
 Công bố kết quả: 24 tháng 3 năm 2013
 Nghệ sĩ khách mời: Mỹ Linh

Bán kết 5
 Phát sóng: 31 tháng 3 năm 2013
 Công bố kết quả: 7 tháng 4 năm 2013
 Nghệ sĩ khách mời: Hồng Nhung

Bán kết 6
 Phát sóng: 14 tháng 4 năm 2013
 Công bố kết quả: 21 tháng 4 năm 2013
 Nghệ sĩ khách mời: Hiền Thục

Bán kết 7
 Phát sóng: 28 tháng 4 năm 2013
 Công bố kết quả: 5 tháng 5 năm 2013
 Nghệ sĩ khách mời: Nhóm MTV

Chung kết

Chung kết 1
 Phát sóng: 12 tháng 5 năm 2013

Chung kết 2
 Phát sóng: 19 tháng 5 năm 2013

Công bố gọi tên

Đêm Gala
Với hơn 1000 thí sinh đã tham dự, nhưng chỉ có một người duy nhất trở thành nhà vô địch Tìm kiếm tài năng Việt Nam mùa thứ 2

Đêm Gala & Lễ trao giải lọt vào top 4 từ vòng loại Audition đến Chung kết trực tiếp tại Sân khấu Lan Anh

 Trực tiếp: 26 tháng 5 năm 2013

Tiền sử tham gia các cuộc thi khác của các thí sinh
 Nguyễn Kiều Anh tham gia cuộc thi Giọng hát Việt 2015 và lọt vào Top 8 hay top 2 đội HLV Thu Phương.
 Cao Hà Đức Anh từng lọt Top 10 Đồ Rê Mí 2010, tham gia cuộc thi Giọng hát Việt nhí 2014 lọt vào top 18 hay top 6 đội HLV Hồ Hoài Anh & Lưu Hương Giang.
 Lương Hồng Khánh An từng lọt top 12 Đồ Rê Mí 2011.
 Lê Hoàng Ngọc Ánh tham gia cuộc thi Giọng hát Việt nhí 2014 dừng chân vòng đối đầu đội HLV Lam Trường.
 Cao Ngọc Thùy Anh tham gia cuộc thi Giọng hát Việt nhí 2013 và lọt vào Top 15 hay top 5 đội HLV Hiền Thục.
 Nhóm S.I.N.E đạt giải quán quân Got to Dance - Vũ điệu đam mê 2013.
 Đinh Thùy Dương tham gia Bước nhảy hoàn vũ nhí 2014 lọt vào top 9 hay top 3 đội HLV Ốc Thanh Vân & Quang Đăng.
 Nguyễn Trang Linh tham gia Bước nhảy hoàn vũ nhí 2014 lọt vào top 15 hay top 5 đội HLV Ốc Thanh Vân & Quang Đăng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang Facebook của chương trình Tìm kiếm Tài năng Việt Nam

Vietnam's Got Talent
Truyền hình Việt Nam năm 2012
Truyền hình Việt Nam năm 2013


title: Sừng

text:
Sừng là phần cứng nhô ra trên đầu của một số loài động vật móng guốc và côn trùng cánh cứng, được cấu tạo từ một lớp keratin (chất tạo nên tóc, móng tay của con người) mỏng phủ lên một lõi xương (riêng của côn trùng cánh cứng thì được cấu thành từ kitin). Tuy nhiên, sừng của tê giác là loại độc nhất vô nhị bởi chúng không có lõi xương mà chỉ có keratin. Giới khoa học từng bỏ nhiều công sức để giải thích sự khác biệt này.

Xem thêm
 Cắm sừng

Tham khảo

Giải phẫu học động vật
Sừng động vật
Sản phẩm động vật
Giải phẫu khủng long


title: Ngón tay giữa

text:
Ngón tay giữa là ngón thứ ba trên bàn tay người, nằm giữa ngón trỏ và ngón áp út (ngón tay đeo nhẫn). Thông thường nó là ngón tay dài nhất.

Ngón tay thối

Tại các quốc gia phương Tây, việc giơ ra ngón giữa với bàn tay chụm lại, bị coi là một cử chỉ mạ báng. Cử chỉ này thường được dùng để lăng mạ người, hay nhóm mà ngón tay này chỉ vào. Trong tiếng Việt nó được gọi là "ngón tay thối" (). Ở Đức, cử chỉ này có thể bị đưa ra tòa về tội phỉ báng, nhất là khi giơ ngón giữa với cảnh sát.

Tham khảo

Ngón tay
Cử chỉ tay


title: Ngón trỏ

text:
Ngón tay trỏ hay đơn giản là ngón trỏ là ngón tay thứ hai trên bàn tay người, nằm giữa ngón tay cái và ngón tay giữa. Nó có thể coi là ngón tay nhạy bén và khéo léo nhất trên bàn tay mặc dù không phải là ngón dài nhất. Nó ngắn hơn ngón giữa, có thể ngắn hơn hoặc dài hơn ngón áp út. Ngón tay có thể được dùng để chỉ định một vật hay người nào đó.

Giải phẫu học
Ngón trỏ có ba đốt ngón tay. Nó không chứa bất kỳ cơ nào, nhưng được điều khiển bởi các cơ trên bàn tay bằng các điểm bám của gân vào xương.

Chỉ trỏ
Chỉ bằng ngón tay trỏ có thể được sử dụng để chỉ hoặc xác định một mục, người, địa điểm hoặc đồ vật.

Khoảng một tuổi, trẻ bắt đầu chỉ để truyền đạt những suy nghĩ tương đối phức tạp, bao gồm sở thích, mong muốn, thông tin và hơn thế nữa. Chỉ tay ở trẻ sơ sinh của con người có thể chứng minh lý thuyết về tâm trí, hoặc khả năng hiểu những gì người khác đang nghĩ. Cử chỉ này có thể là cơ sở cho sự phát triển ngôn ngữ của con người. Các loài linh trưởng không phải người, thiếu khả năng hình thành ý tưởng về những gì người khác đang nghĩ, sử dụng chỉ tay theo những cách ít phức tạp hơn nhiều.Tuy nhiên, những con chó và voi hiểu việc chỉ trỏ này.

Trong một số nền văn hóa, đặc biệt là người Mã Lai và người Java<ref>{{Cite news|url=https://www.csmonitor.com/1990/0412/dindo4.html|title=A Thumb Points the Way in Java|last=Scott|first=David Clark|date=12 April 1990|newspaper=The Christian Science Monitor|quote=...figures in some reliefs can be seen pointing - with their thumbs. "Pointing with the index finger is a terrible thing to do. It means death or violence. People used their thumb for polite pointing and it's still the same today, notes Jan Fontein, curator of the exhibition of ancient Indonesian sculpture sponsored by Mobil Indonesia...}}</ref> ở Đông Nam Á, việc chỉ tay bằng ngón trỏ bị coi là thô lỗ, do đó ngón cái được dùng để thay thế.

 Ngón trỏ trong đạo Hồi
Trong Hồi giáo, việc giơ ngón trỏ biểu thị Tawhīd (تَوْحِيد), biểu thị sự duy nhất không thể phân chia của Thượng đế. Nó được sử dụng để thể hiện sự thống nhất của Thiên Chúa ("không có thần thánh nào ngoài Allah").

Trong tiếng Ả Rập, ngón trỏ hoặc ngón trỏ được gọi là musabbiḥa (مُسَبِّحة), chủ yếu được sử dụng với mạo từ xác định: al-musabbiḥa (الْمُسَبِّحة). Đôi khi as-sabbāḥa (السَّبّاحة) cũng được sử dụng. Động từ Ả Rập سَبَّحَ - có cùng gốc với từ Ả Rập có nghĩa là ngón trỏ - có nghĩa là ca ngợi hoặc tôn vinh Chúa bằng cách nói: "Subḥāna Allāh''" (سُبْحانَ الله)

Trong nghệ thuật
Là một quy ước nghệ thuật, ngón trỏ chỉ vào người xem dưới dạng một mệnh lệnh hoặc lệnh triệu tập. Hai ví dụ nổi tiếng về điều này là áp phích tuyển dụng được sử dụng trong Thế chiến thứ nhất của Vương quốc Anh và Hoa Kỳ.

Ngón trỏ hướng lên là một dấu hiệu của thẩm quyền giảng dạy. Điều này được thể hiện trong mô tả của Plato trong Trường học Athens của Raphael.

Tham khảo

Ngón tay
Cử chỉ


title: Lưu Thiệu (Lưu Tống)

text:
Lưu Thiệu () (426–453), tên tự Hưu Viễn (休遠), thụy hiệu là Nguyên Hung (元凶, nghĩa là "đầu sỏ"), là một hoàng đế có thời gian trị vì ngắn ngủi của triều Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc. Ông là thái tử của Văn Đế, song sau khi hay tin về việc phụ hoàng định phế truất mình, ông đã tiến hành chính biến và sát hại phụ hoàng rồi đoạt lấy ngôi vị, song sau đó chính ông lại bị đánh bại rồi bị giết chết dưới tay hoàng đệ là Vũ Lăng vương Lưu Tuấn, Lưu Tuấn lên ngôi trở thành Hiếu Vũ Đế.

Làm thái tử
Năm sinh chính thức của Lưu Thiệu là 426, khi đó cha của ông Lưu Nghĩa Long (Văn Đế) đã là hoàng đế. Tuy nhiên, các sử sách chính thức đã chỉ ra rằng đó không phải là năm sinh thực sự của ông, ông là con trai của cha cùng Hoàng hậu Viên Tề Quy, và khi ông sinh ra thì Lưu Nghĩa Long vẫn đang là Nghi Đô vương dưới quyền trị vì của huynh trưởng là Thiếu Đế. Theo chính sử thì lý do năm sinh của ông bị giả mạo là bởi Lưu Thiệu đã được thụ thai trong giai đoạn Lưu Nghĩa Long đang phải để tang ba năm phụ hoàng Vũ Đế, trong thời gian đó Lưu Nghĩa Long có nghĩa vụ phải kiêng quan hệ nam nữ. Do Vũ Đế qua đời năm 422, nên năm sinh thật sự của Lưu Thiệu là vào một thời điểm nào đó từ năm 423 đến 425. Lưu Thiệu là con trai cả của Văn Đế.

Các ghi chép chính thức cũng nói về một câu chuyện khác, đó là khi Lưu Thiệu chào đời, Viên Hoàng hậu đã nhìn người con mới chào đời rồi nói rằng, "tướng mạo của đứa trẻ này thật khác thường, và nó chắc chắn sẽ phá hủy quốc gia và gia đình mình; Ta sẽ không nuôi nó." Sau đó, bà muốn người con trai mới lọt lòng phải chết, song khi Văn Đế hay tin thì liền chạy đến và cứu lấy đứa trẻ. (Sử gia hiện đại Bá Dương nghi ngờ về chi tiết này và cho rằng câu chuyện được bịa đặt sau các hành động của Lưu Thiệu.)

Năm 429, Văn Đế lập Lưu Thiệu làm thái tử. Năm 438, ông lấy con gái của viên quan Ân Thuần (殷淳) đã qua đời trước đó, tên là Ân Ngọc Anh, làm thái tử phi. Khoảng tết năm 440, Thái tử Thiệu được mặc trang phục của người lớn, đồng nghĩa với việc được công nhận là đã trưởng thành. Vào thời điểm này, ông được mô tả là một thanh niên tuấn tú và hiếu học, cũng có tài bắn cung và cưỡi ngựa. Ông thích tiếp nhiều khách ở trong cung của mình, và Văn Đế cung cấp bất kỳ điều gì ông mong muốn. Khoảng thời gian này, Lưu Thiệu cũng bắt đầu duy trì một đội cận vệ lớn để bảo vệ Đông cung.

Mẹ của Lưu Thiệu, Viên Hoàng Hậu, ban đầu được Văn Đế sủng ái. Tuy nhiên, theo thời gian, bà đã để mất lợi thế vào tay Phan thục phi. Một lần, để thử lòng Văn Đế, Viên Hoàng hậu đã lệnh cho Phan thục phi thỉnh cầu Văn Đế ban cho thân thích của mình một khoản phí tổn cao gấp từ sáu đến mười lần so với khoản Văn Đế đã trao cho thân thích của Hoàng hậu trước đây, và Văn Đế đã dễ dàng chấp thuận. Từ thời điểm đó, bà trở nên bực bội với Văn Đế, rồi lâm bệnh trong khi lòng tràn ngập đố kị, song ngay cả khi bị bệnh thì bà vẫn không chịu hòa giải với Văn Đế. Năm 440, Viên Hoàng hậu qua đời, và do đó Lưu Thiệu trở nên bực bội với Phan thục phi và con trai của bà ta là Thủy Hưng vương Lưu Tuân. Lưu Tuân biết được điều này nên đã khéo léo bợ đỡ và nuôi dưỡng mối quan hệ với Lưu Thiệu, và hai anh em do đó đã trở nên cực kỳ thân thiết.

Năm 450, khi Văn Đế muốn tấn công Bắc Ngụy để thu hồi lại các châu ở phía nam Hoàng Hà bị mất trong thời trị vì của Thiếu Đế (Văn Đế từng lấy lại được vào năm 430 song đến năm 431 lại để mất), Lưu Thiệu cùng với các tướng Thẩm Khánh Chi (沈慶之) và Tiêu Tư Thoại (蕭思話), phản đối chiến dịch song Văn Đế không nghe theo. Khi Bắc Ngụy Thái Vũ Đế phản công vào cuối năm và tiến sâu vào lãnh thổ Lưu Tống, đến tận Qua Bộ (瓜部, nay thuộc Nam Kinh, Giang Tô), đối diện với kinh thành Kiến Khang qua Trường Giang. Tuy nhiên, lúc này Thái Vũ Đế đã đề xuất về việc hai hoàng tộc thiết lập hòa bình bằng những mối quan hệ hôn nhân, theo đó một con gái của Văn Đế sẽ kết hôn với một cháu nội của Thái Vũ Đế, và một con gái của Thái Vũ Đế sẽ kết hôn với một con trai của Văn Đế là Vũ Lăng vương Lưu Tuấn (có Hán tự khác với Thủy Hưng vương Lưu Tuân). Lưu Thiệu đã ủng hộ kế hoạch này do khi đó cả hai em trai của ông là Lưu Tuấn và Nam Bình vương Lưu Thước (劉鑠), cũng như thúc phụ Giang Hạ vương Lưu Nghĩa Cung (劉義恭) đều đang bị mắc kẹt trong các thành bị Bắc Ngụy bao vây; tuy nhiên một đại thần cấp cao tên là Giang Đam (江湛) đã phản đối và điều này đã khiến cho Lưu Thiệu trở nên tức giận. Sau buổi thiết triều, Lưu Thiệu lệnh cho binh lính đẩy Giang Đam ngã xuống bậc thang, gần như đã giết chết Giang. Lưu Thiệu cũng đề xuất với Văn Đế rằng nên giết chết Giang Đam và một đại thần cấp cao khác là Từ Đam Chi [徐湛之, con trai hoàng tỉ của Văn Đế là Hội Kê Trưởng công chúa Lưu Hưng Đệ (劉興弟)] vì đã ủng hộ chiến dịch. Tuy nhiên, Văn Đế đã từ chối và nói rằng việc mở chiến dịch là ý của mình và Từ cùng với Giang chỉ đơn thuần là đã không phản đối nó. Từ thời điểm này trở đi, giữa Lưu Thiệu với Giang và Từ đã phát triển một mối thù hận sâu sắc. Do vậy, Giang Đam và Từ Đam Chi tiếp tục phản đối mạnh mẽ hiệp ước hôn nhân, và nó đã không bao giờ được thực hiện.

Năm 451, Lưu Thiệu đã nhúng tay vào cái chết của một hoàng thúc, đó là Bành Thành vương Lưu Nghĩa Khang. Do Lưu Nghĩa Khang là trung tâm của nhiều âm mưu (song ông ta không trực tiếp liên quan) nhằm hạ bệ Văn Đế và đưa ông ta lên ngôi, Văn Đế đã đưa Lưu Nghĩa Khang đi lưu đày. Do quân Bắc Ngụy vẫn còn ở sâu trong lãnh thổ Lưu Tống, Văn Đế lo ngại rằng sẽ tiếp tục xảy ra các âm mưu tương tự, Lưu Thiệu cùng với Vũ Lăng vương Lưu Tuấn và Hà Thượng Chi (何尚之) cũng chủ trương giết chết Lưu Nghĩa Khang. Văn Dế do đó đã cử người đến truyền lệnh buộc Lưu Nghĩa Khang phải tự sát, song vì Lưu Nghĩa Khang từ chối nên ông ta đã bị làm cho chết ngạt.

Chính biến chống lại Văn Đế
Vào một thời điểm nào đó trước năm 452, Lưu Thiệu và Thủy Hưng vương Lưu Tuân quen biết với nữ vu Nghiêm Đạo Dục (嚴道育), khả năng ma thuật của người này được Đông Dương Hiến công chúa Lưu Anh Nga (劉英娥) hết sức tin tưởng. Do Văn Đế nghiêm khắc với con trai của mình, ông thường xuyên quở trách Lưu Thiệu và Lưu Tuân về những lỗi trong hành vi của họ. Ban đầu, Lưu Thiệu và Lưu Tuân yêu cầu Nghiêm sử dụng ma thuật để cầu xin các thần linh hãy khiến cho Văn Đế không nghe được tin về những lỗi của họ. Sau đó, Lưu Thiệu và Lưu Tuân bắt đầu yêu cầu Nghiêm hãy yểm bùa cho Văn Đế sớm chết, để Lưu Thiệu có thể sớm lên ngôi hoàng đế. Thời điểm này, trong các bức thư trao đổi giữa hai anh em, họ gọi phụ hoàng là "người đó", và gọi thúc phụ Giang Hạ vương Lưu Nghĩa Cung (tức người đang đứng đầu triều đình vào thời điểm đó) là "tên nịnh bợ."

Tuy nhiên, đến năm 452, tin tức về những trò phù thủy của Nghiêm đã bị bại lộ. Hầu gái của Lưu Anh Nga là Vương Anh Vũ (王鸚鵡), là người giúp liên lạc giữa Lưu Thiệu, Lưu Tuân và Nghiêm Đạo Dục, Vương Anh Vũ trước đó đã có quan hệ với một đầy tớ của Lưu Anh Nga tên là Trần Thiên Dữ (陳天與) và người này cũng tham gia vào trò phù thủy, tuy nhiên Vương Anh Vũ sau đó đã trở thành thê thiếp một thuộc hạ của Lưu Tuân tên là Thẩm Hoài Viễn (沈懷遠). Lo ngại rằng Thẩm Hoài Viễn sẽ phát hiện ra mối quan hệ xác thịt giữa mình và Trần Thiên Dữ trước đây, Vương Anh Vũ đã thuyết phục Lưu Thiệu giết chết Trần. Một đầy tớ khác tên là Trần Khánh Quốc (陳慶國), cũng tham gia vào trò phù thủy, hắn ta trở nên sợ hãi vì nghĩ rằng mình cũng sẽ bị giết hại nên đã báo lại sự việc cho Văn Đế. Văn Đế bắt giữ Vương Anh Vũ và tìm thấy thư tín giữa Lưu Tuân và Lưu Thiệu nói về trò phù thủy, và còn tìm thấy một hình nộm được sử dụng cho việc yểm bùa; Văn Đế sau đó cũng hạ lệnh bắt giữ Nghiêm song không thể tìm được người này. Tuy nhiên, Văn Đế đã không nhẫn tâm trừng phạt Lưu Thiệu và Lưu Tuân mà chỉ trách mắng họ.

Đến mùa xuân năm 453, Nghiêm Đạo Dục được Lưu Tuân che giấu tại Kinh Khẩu (京口, nay thuộc Trấn Giang, Giang Tô), sống trong nhà một đày tớ của Lưu Tuân tên là Trương Ngổ (張旿). Lưu Tuân sau đó trở thành thứ sử của Kinh Châu (荊州, nay là Hồ Bắc) với trị sở đặt tại Giang Lăng, và ông ta đưa Nghiêm quay trở lại kinh thành Kiến Khang. Tuy nhiên, vào lúc này, Văn Đế đã nhận được tin rằng Nghiêm đang sống trong nhà của Trương, và đã cho lục soát căn nhà nhà, và khi không tìm thấy Nghiêm (do bà ta đã trở về Kiến Khang cùng với Lưu Tuân), Văn Dế được kể lại rằng Nghiêm đang ở Kiến Khang cùng với Lưu Tuân. Văn Đế cực thịnh nộ, tin rằng Lưu Tuân và Lưu Thiệu vẫn tiếp tục liên quan đến trò ma thuật. Do đó, Văn Đế đã tính đến việc phế truất Lưu Thiệu và buộc Lưu Tuân phải tự sát. Văn Đế đã bí mật thảo luận chuyện này với Từ Đam Chi và Giang Đam cùng Vương Tăng Xước (王僧綽). Cuộc thảo luận trở nên bế tắc trước việc ai sẽ thay thế Thiệu làm thái tử, trong đó Giang Đam ủng hộ anh em đồng hao là Nam Bình vương Lưu Thước còn Từ Đam Chi thì ủng hộ con rể là Tùy vương Lưu Đản (劉誕), và bất chấp việc Vương Tăng Xước đã hối thúc nhanh chóng giải quyết vấn đề, Văn Đế vẫn do dự trong việc lựa chọn Lưu Thước hay Kiến Bình vương Lưu Hoành (劉宏). Trong khi đó, mặc dù việc thảo luận diễn ra trong bí mật, Văn Đế lại đi nói sự việc cho Phan thục nghi, và bà đã nhanh chóng báo tin cho con trai ruột là Lưu Tuấn, Lưu Tuấn sau đó báo cho Lưu Thiệu. Do đó, Lưu Thiệu đã lên kế hoạch chính biến chống lại phụ hoàng.

Ngoài một người tên là Viên Thục (袁淑), tất cả các cộng sự khác đều ủng hộ kế hoạch của Lưu Thiệu. Lưu Thiệu sau đó giả một chiếu chỉ của Văn Đế để cho quân của mình có thể tiến vào cung của vua phụ hoàng, giả vờ rằng đang chống lại một cuộc phản loạn, Lưu Thiệu đồng thời cử một thân tín tên là Trương Siêu Chi (張超之) vào phòng ngủ của Văn Đế để ám sát. Lưu Thiệu cũng ra lệnh giết chết Từ Đam Chi, Giang Đam, Phan thục phi và một số cộng sự khác của Văn Đế. Lưu Tuân nhanh chóng hội quân cùng Lưu Thiệu tại hoàng cung, và hai người này sau đó đã vu cáo rằng Văn Đế bị Từ và Giang sát hại. Lưu Thiệu lên ngôi hoàng đế.

Thời gian trị vì ngắn ngủi
Mặc dù Lưu Thiệu đã đổ tội sát hại Văn Đế cho Từ và Giang, song sự thật đã sớm bị phơi bày. Do đó, mặc dù phần lớn các bá quan chịu khuất phục do lo sợ song hầu hết họ đều không thực sự trung thành với ông. Ông đã ban cái chết một số người em họ mà mình không ưa.

Lưu Thiệu sau đó đã gửi một mật chỉ để gửi cho Thẩm Khánh Chi, lệnh cho người này phải giết chết Vũ Lăng vương Lưu Tuấn [người đang là thứ sử Giang Châu (江州, nay là Giang Tây và Phúc Kiến). Tuy nhiên, Thẩm Khánh Chi lại trình mật chỉ này cho Lưu Tuấn và chủ trương rằng Lưu Tuấn cần phải nổi dậy để chống lại Lưu Thiệu. Lưu Tuấn đã chấp thuận và ngay sau đó đã hội quân cùng với một hoàng thúc phụ là Nam Tiếu vương Lưu Nghĩa Tuyên (劉義宣, đang là thứ sử Kinh Châu), Tang Chí [臧質, đang là thứ sử Ung Châu (雍州, nay là tây bắc bộ Hồ Bắc và tây nam bộ Hà Nam)), và Tùy vương Lưu Đản (đang là thái thú quận Hội Kê [會稽, nay gần tương ứng với Thiệu Hưng, Chiết Giang)], họ còn chủ trương Lưu Tuấn lên kế vị ngai vàng. Khi hay tin về cuộc nổi loạn, Lưu Thiệu trở nên sợ hãi, và ông đã đặt Kiến Khang trong thiết quân luật, thậm chí còn cho quản thúc tại phủ với các em trai và em họ ở Kiến Khang. Trong khi đó, Lưu Thiệu lập vợ mình là Ân Thái tử phi làm hoàng hậu và phong cho con trai Lưu Vĩ Chi (劉偉之) làm thái tử.

Lưu Thiệu nghi ngờ rằng những bá quan của phụ hoàng sẽ không trung thành với ông, vì thế ông đã cố đối xử tốt với các tướng Lỗ Tú (魯秀) và Vương La Hán (王羅漢), phó thác các việc binh cho họ, trong khi sử dụng một cộng sự lâu năm là Tiêu Bân (蕭斌) làm nhà chiến lược chính và thúc bá của Hoàng hậu là Ân Xung (殷沖) làm người tuyên huấn chính. Tiêu Bân đã đề xuất về việc Lưu Thiệu đích thân dẫn hạm đội của mình đi đánh Lưu Tuấn vì Lưu Tuấn có hạm đội nhỏ hơn và không phù hợp để giao chiến trên Trường Giang, hoặc phòng thủ hẻm núi ở Lương Sơn (梁山, nay thuộc Sào Hồ, An Huy). Tuy nhiên, vì bí mật ủng hộ Lưu Tuấn, Lưu Nghĩa Cung đã để xuất Lưu Thiệu nên ở tại Kiến Khang và phòng thủ thành chống lại quân của Lưu Tuấn, sử dụng sông Tần Hoài (秦淮河, chảy qua phía nam Nam Kinh ngày nay ra Trường Giang) làm tuyến phòng thủ, một chiến lược sẽ khiến cho quân của Lưu Tuấn có thể sử dụng được sức mạnh quân sự một cách hiệu quả trên bộ. Lưu Tuấn do đó đã có thể nhanh chóng tiến về Kiến Khang. Ban đầu, một tướng của Lưu Thiệu là Chiêm Thúc Nhi (詹叔兒) đề xuất rằng ông nên nhanh chóng tiến đánh tướng Liễu Nguyên Cảnh (柳元景) của Lưu Tuấn, song Lưu Thiệu đã không làm theo mà chỉ hạ lệnh tấn công sau khi doanh trại của Lưu Nguyên Cảnh đã được củng cố vững chắc. Tuy nhiên, quân của Lưu Thiệu dưới quyền chỉ huy của Tiêu Bân, nhạc phụ của Thủy Hưng vương Lưu Tuấn là Trữ Đam Chi (褚湛之), Lỗ Tú, và Vương La Hán đã có tiến triển trước quân của Lưu Nguyên Cảnh. Tuy nhiên, Lỗ Tú sau đó đã phá hoại kế hoạch tác chiến khi thổi hiệu lệnh rút lui. Lỗ Tú và Trữ Đam Chi sau đó đã nhân cơ hội để đầu hàng. Lưu Nghĩa Cung ngay sau đó cũng chạy trốn sang quân của Lưu Tuấn, và trong cơn thịnh nộ, Lưu Thiệu đã cho giết chết 12 con trai của Lưu Nghĩa Cung. Lo sợ tình hình trước mắt, song Lưu Thiệu đã không thể nghĩ ra được điều gì khác ngoài việc cúng tế thần linh.

Năm ngày sau đó, Lưu Tuấn đã tiến đến gần Kiến Khang, và vào ngày hôm sau, Lưu Tuấn đã lên ngôi hoàng đế (tức Hiếu Vũ Đế) trong khi các trận chiến vẫn đang tiếp diễn. Ngay sau đó, Lỗ Tú (nay là tướng của Lưu Tuấn) đã vượt qua sông Tần Hoài, quân của Lưu Thiệu đã sụp đổ. Quân của Lưu Tuấn bao vây hoàng cung, và Thủy Hưng vương Lưu Tuấn đã cố thuyết phục Lưu Thiệu rằng họ có thể chạy ra Đông hải, song Lưu Thiệu đã từ chối. Ngay sau đó, hoàng cung thất thủ, và mặc dù Lưu Thiệu trốn trong một cái giếng song vẫn bị phát hiện và bắt giữ. Lưu Tuấn công khai chặt đầu Lưu Thiệu cùng với bốn người con trai của ông. Ân Hoàng hậu và các con gái của Lưu Thiệu bị buộc phải tự sát. Lưu Tuấn cũng đặt thụy hiệu cho Lưu Thiệu là Nguyên Hung (元凶), nghĩa đen là "đầu sỏ."

Tham khảo

 Tống thư, quyển 99.
 Nam sử, quyển 2.
 Tư trị thông giám, các quyển 120, 121, 123, 125, 126, 127.

Vua nhà Lưu Tống
Sinh năm 426
Mất năm 453
Vua Trung Quốc bị giết


title: She Wolf (Falling to Pieces)

text:
"She Wolf (Falling to Pieces)" là một ca khúc của nam DJ/nhà sản xuất âm nhạc người Pháp David Guetta, hợp tác với nữ ca sĩ thu âm người Úc Sia. Ca khúc được chọn làm đĩa đơn thứ bảy trích từ album Nothing but the Beat, hoặc có thể coi nó như là đĩa đơn đầu tiên của Nothing but the Beat 2.0, album phát hành lại của Nothing but the Beat. Ca khúc được phát hành kỹ thuật số vào ngày 21 tháng 8 năm 2012.

Bối cảnh
Trước khi "She Wolf (Falling to Pieces)" được phát hành vào ngày 21 tháng 8 năm 2012, một EP với hai bản phối khí của Michael Calfan, Sandro Silva và một bản mở rộng được phát hành độc quyền trên Beatport vào ngày 7 tháng 8 năm 2012. Đĩa đơn CD và 12" vinyl của "She Wolf (Falling to Pieces)" được phát hành ở Đức vào ngày 24 tháng 8 năm 2012. Đĩa đơn này được phát hành ở Anh vào ngày 10 tháng 9 năm 2012, cùng ngày phát hành với album Nothing but the Beat 2.0. Tại đây, ca khúc đã lọt vào bảng xếp hạng UK Singles Chart tại vị trí #8.

Danh sách ca khúc
 Tải kỹ thuật số
 "She Wolf (Falling to Pieces)"  – 3:42
 EP kỹ thuật số
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Michael Calfan Remix) – 6:00
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Sandro Silva Remix) – 4:47
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Extended Mix) – 4:59

 Đĩa CD ở châu Âu / Anh
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Michael Calfan Remix) – 6:00
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Sandro Silva Remix) – 4:47
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Extended Mix) – 4:59
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Album Version) - 3:42

 Đĩa 12" vinyl ở châu Âu / Anh
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Michael Calfan Remix) – 6:00
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Extended Mix) – 4:59
 "She Wolf (Falling to Pieces)" (Sandro Silva Remix) – 4:47

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của David Guetta
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Bài hát của Sia Furler
Bài hát viết bởi Sia Furler
Bài hát năm 2012


title: Sự kiện phun trào núi lửa Pelée

text:
Sự kiện phun trào núi lửa Pelée được xem là một thảm hoạ phun trào núi lửa tồi tệ nhất thế kỷ XX, đã giết hơn 30.000 người trong vòng chưa đầy 2 phút, thiêu rụi hoàn toàn thành phố Saint-Pierre, Martinique (một thuộc địa của Pháp). Sự việc trên xảy đến do ngọn núi lửa Pelée trên đảo hoạt động mạnh nhưng vì động thái chủ quan của nhà chức trách không báo động và cho di tản dân cư, một đám khí và tro nóng lên đến hàng 1000 °C đã giết chết hầu như toàn bộ cư dân của thành phố chỉ trừ hai người còn sống sót. Sự kiện này đánh dấu thảm họa lớn duy nhất về núi lửa trong lịch sử của nước Pháp và các vùng lãnh thổ hải ngoại của nước này.

Nguyên nhân

Pelée là một ngọn núi lửa hình nón vẫn còn hoạt động, toạ lạc ở phía bắc hòn đảo Martinique, là một thuộc địa của Pháp tại vùng biển Caribbe. Vào tháng 5 năm 1902, ngọn núi lửa trên đảo Martinique bắt đầu hoạt động mạnh, mọi cư dân Saint-Pierre dưới chân núi đều cảm nhận được sự nguy hiểm của nó.

Cũng trong thời gian này cuộc bầu cử tại Caribe, Martinique cũng đang trở nên gay go. Nhà chức trách trên đảo và đặc biệt là ngài thống đốc Martinique thì lo lắng về cuộc bầu cử hơn là ngọn núi lửa đang hoạt động...

Thống đốc Louis Mouttet sợ rằng sự hoảng loạn sẽ gây hại đến những ứng cử viên của đảng Cấp tiến đang thống trị. Vì vậy ông đã chỉ định cho tổng biên tập tờ báo địa phương nói giảm mức độ nguy hiểm của việc hoạt động mạnh lên bất thường của núi lửa Pelée. Ông dựng những hàng rào tạm thời trên đường để ngăn người dân rời khỏi thành phố. Ông cấm những bức điện đưa tin cảnh báo nguy hiểm, và để làm ra vẻ có thiện chí, ông đến thăm Saintp-Pierre ba ngày trước cuộc bầu cử đẻ chắc rằng mọi thứ đều tốt đẹp.

Phân tích thực tế cho thấy, vụ thảm sát này không đơn thuần là do thiên nhiên mà nó còn có sự vô trách nhiệm của giới chính chức cầm quyền vụ lợi và không biết trách nhiệm của mình trong hoàn cảnh nguy kịch, trong khi đó công dân trong thành phố cũng như trên đảo Martinique đều thấy được, cảm nhận được sự nguy hiểm và cái chết đang đến gần.

Ngài Thống đốc Mouttet nói rằng ông che giấu những cảnh báo về núi lửa vì chúng "có thể tạo ra trạng thái lo sợ và sự bi quan không đáng có". Rõ ràng ông chưa thể hình dung ra được sự khủng khiếp của việc này.

Diễn biến
Trước khi có sự phun trào mùa hè năm 1902, người dân Caribbe đã từng biết đến các vụ phun trào trước đó trong các năm 1792 và 1851... Trong năm 1900, trước vụ phun trào chính thức 2 năm, người ta đã phát hiện các dấu hiện ngọn núi lửa Pelée đang hoạt động mạnh hơn trước và có nguy cơ phun trào mạnh mẽ trở lại.

Núi lửa Pelée bắt đầu phun hơi lưu huỳnh ở các lỗ thông khí gần núi lửa vào này 23 tháng 4 năm 1902, nhưng đã không được xem trọng. Cũng trong ngày này, ngọn núi lửa đã phun tro về phía Tây và Nam kèm theo những tiếng gầm.

Ngày 25 tháng 4, ngọn núi lửa phun ra một đám may lớn chứa tro và đá, nhưng không có thiệt hại gì nhiều.

Ngày 26 tháng 4, các khu vực xung quanh phủ đầy tro núi lửa vì vụ hoạt động núi lửa trước đó, nhưng các cơ quan công quyền cảm thấy không có lý do gì để phải lo lắng.

Ngày 27 tháng 4, trên đỉnh núi xuất hiện một cái hồ hình nón, chứa đầy nước sôi sùng sục như một cái vạt. Mùi lưu huỳnh bốc ra từ núi lửa bao trùm tên chu vi 6,4 km tính từ núi lửa, gây những hiệu ứng xấu cho người và gia súc.

Vào lúc 11:30 ngày 2 tháng 5, xuất hiện một vụ nổ lớn, động đất kèm theo một cột khói đen, tro và các hạt mịn bọt bao phủ toàn bộ nửa phía bắc của đảo. Vụ nổ vẫn tiếp tục trong 5-6 giờ tiếp theo. Việc này đã làm chính quyền thuộc địa thấy một chút lo lắng, ra quyết định không cho mọi người lên núi. Các đàn gia súc bắt đầu chết vì đói và khát vì nguồn nước và thức ăn của chúng bị nhiễm độc.

Thứ 7 ngày 3 tháng 5, gió thổi đám mây tro bụi về phía bắc, làm giảm bớt tình hình căng thẳng ở Saint-Pierre. Ngày hôm sau việt hoạt động mạnh bất thường của núi lửa làm các hoạt động liên lạc giữa thành phố và các vùng lân cận bị vô hiệu hoá. Cả vùng bị phủ bởi một lớp tro dày đặc như bột mì trắng, một số công dân quyết định sơ tán.

Vào thứ 2 ngày 5 tháng 5, ngọn núi có yên ắng lại một chút, tuy nhiên, vào khoảng 01:00, nước biển đột nhiên rút xuống khoảng 100 mét (330 ft) và sau đó tăng lại đột biến, lũ lụt đã tiến vào một phần của thành phố và một đám mây lớn khói xuất hiện về phía tây núi lửa. Một mảng lớn của miệng núi lửa bị vỡ ra và sụp xuống, đẩy một lượng lớn nước sôi và bùn ra các con sông gây ngập lụt nghiêm trọng, đã chôn vùi 150 nạn nhân dưới 60 mét (200 ft) đến 90 mét (300 ft) bùn. Người dân các nơi trên đảo tháo chạy về thành phố Saint-Pierre, trình trạng càng thêm hoảng loạn khi sự hoạt động mạnh mẽ của núi lửa đã làm mất điện và các dịch vụ thiết yếu khác, thành phố chìn ngập trong bóng đêm và nỗi sợ hãi. Vào ngày hôm sau, vào lúc 2 giờ sáng, những âm thanh lớn phát ra từ trong lòng núi báo hiệu một đợt phun trào sắp diễn ra.

Vào khoảng 4 giờ sáng ngày 7 tháng 5, ngọn núi lửa tăng cường hoạt động, những đám bụi bốc lên, những âm thanh kèm theo những ánh sáng cam đỏ trong đêm. Một số công dân đã rời thành phố đi lánh nạn, nhưng các cư dân nông thôn xung quanh đã đổ về nơi đây để tìm một chỗ an toàn, làm cho dân số thành phố tăng lên đột biến, đến giờ phút này báo chí và chính quyền trên đảo vẫn thông báo là thành phố vẫn an toàn. Chính quyền không cho phép người dân rời bỏ thành phố và họ tìm mọi cách làm điều đó để không làm gián đoạn cuộc bầu cử sắp đến gần. Tối hôm đó núi lửa bỗng dừng gầm rú...

Hậu quả của thảm hoạ

Khoảng 8 giờ sáng ngày 8 tháng 5 năm 1902, ngọn núi lửa Pelée phun trào, một đám khí và tro nóng hơn 1000 °C rít lên ầm ầm rồi bao trùm cả thành phố với tốc độ gần 100 dặm/giờ, nó san phẳng thành phố và giết chết 30.000 người cùng ngài Thống đốc Louis Mouttet và gia đình ông ta. Quang cảnh thành phố sau trận phun trào không khác gì những tấm ảnh chụp thành phố Hirosima của Nhật sau đợt ném bom nguyên tử của Mỹ năm 1945.

Theo nghiên cứu, các đám tro tàn đang nguội dần đổ xuống thành phố cũng đủ nóng để làm tan chảy thủy tinh và kim loại. Và thứ nó để lại trong thành phố cảng xinh đẹp này là những tàn tích đang âm ỉ cháy. Chỉ duy nhất hai người sống sót. Nghịch lý thay, một trong số đó là tù nhân trong nhà tù ngầm và sẽ bị tử hình vào ngày hôm sau.

Auguste Ciparis là người đàn ông bị kết an tử hình đã sống sót trong vụ phun trào núi lửa, đủ may mắn để được giảm tội. Anh ta có nhiều năm du ngoạn cùng gánh xiếc Barnum & Bailey với bản sao cái xà lim của chính mình hồi trước.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Eruption of Mt. Pelée (1902)
 "A Pioneering Volcanologist Narrowly Beats the Reaper"
 La montagne Pelée
 Photos of Mt. Pelée volcanic rocks (with text in French) retrieved 2009-05-17

 Mt. Pelee volcano, St. Pierre, Martinique 61 digitized photographs from album that includes views of Martinique and destruction, dead, and rubble from the eruption of the Mt. Pelee volcano, May 1902. Also included are views of ships and the "Landing of the Refugees at St. Lucia." The album was published by W. G. Cooper, who operated a photography studio in Bridgetown, Barbados.

Thảm hoạ núi lửa
Núi lửa
Lãnh thổ hải ngoại Pháp
Thảm họa năm 1902
Tỉnh, cộng đồng và lãnh thổ hải ngoại thuộc Pháp


title: Cá sặc vện sông Hằng

text:
Cá sặc vện sông Hằng (danh pháp khoa học: Nandus nandus) là một loài cá thuộc họ Cá sặc vện. Loài này nguyên được Francis Buchanan-Hamilton mô tả dưới danh pháp Coius nandus năm 1822.

Phân bố
Loài này được tìm thấy trong lưu vực sông Ấn, sông Hằng và nhiều hệ thống sông khác tại Ấn Độ. Các quốc gia ghi nhận sự hiện diện của nó là Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Pakistan. Sự ghi nhận tại Myanmar có lẽ là nhận dạng sai.

Đặc điểm
Loài cá nước ngọt và nước lợ, dài tới 20 cm. Đẻ tới 300 trứng mỗi tổ.

Môi trường sống
Cá trưởng thành thường xuyên xuất hiện ở các mương máng, hào rãnh và ruộng ngập nước. Phổ biến trong những tháng mùa hè khi chúng tụ tập từ phần đáy đang khô kiệt của vùng trữ nước, ao hồ tù đọng, ruộng nuôi và những nơi khác. Được tìm thấy phổ biến nhất ở các vùng nước tù đọng hoặc chảy chậm của ao hồ, hồ chứa nước hoặc kênh mương. Thức ăn là côn trùng thủy sinh và cá.

Sử dụng
Là một loại cá được đánh giá cao và được mua bán làm thực phẩm ở dạng cá tươi sống. Cũng có giá trị trong mua bán cá cảnh.

Hình ảnh

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1822
Cá Ấn Độ
Cá Bangladesh
Cá Nepal
Cá Pakistan
Cá Myanmar


title: Delta IV (lớp tàu ngầm)

text:
Tàu ngầm Đề án 667BDRM Delfin (tiếng Nga: Проекта 667БДРМ Дельфин - Proyekta 667BDRM Delfin) là loại tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo do Liên Xô chế tạo. Với hệ thống phóng tên lửa D-9R có thể mang 16 tên lửa đạn đạo R-29RM và sau đó là R-29RMU Sineva. NATO gọi loại tàu ngầm này là lớp Delta IV.

Thiết kế
Đề án 667BDRM là loại tàu ngầm được nâng cấp mạnh tay hơn nữa từ tàu ngầm Đề án 667BDR Kalmar, đây là loại cuối cùng trong dòng tàu ngầm Đề án 667B và cũng là cơ sở để phát triển tiếp các loại tàu ngầm tiên tiến khác. Đề án 667BDRM được phát triển tích hợp với nhiều thành tựu mới trong việc nghiên cứu vũ khí cũng như hệ thống kiểm soát và dò tìm khi đó. Tàu được trang bị một hệ thống thủy âm mới là Skat-VDRM, sử dụng nhiều bộ phận giảm xóc khác nhau, cô lập các bộ phận chuyển động, sử dụng các thiết bị hấp thụ âm thanh và vỏ tàu có thêm một lớp cách âm. Các nghiên cứu để làm giảm tiếng ồn khi hoạt động của loại tàu ngầm này đã được ứng dụng cho tàu ngầm Đề án 941 Akula. Về hình dáng bên ngoài thì nó vẫn giống với các tàu thuộc Đề án 667B khác với lớp vỏ kép cùng các ống phóng tên lửa nhô lên.

Tên lửa được trang bị cho tàu là R-29RM và sau đó tên lửa R-29RMU Sineva mang nhiều đầu đạn đã được phát triển để sử dụng cho loại tàu ngầm này. Không giống như các loại tàu ngầm khác trước đó Đề án 667BDRM có thể phóng tên lửa từ dưới mặt nước ở độ sâu khoảng 55 m và tất cả có thể phóng lên chỉ trong loạt bắn, các đầu đạn của tên lửa có thể kết nối vào hệ thống vệ tinh để bay đến mục tiêu giúp tăng độ chính xác. Tàu có thể sử dụng tất cả các loại ngư lôi 533 mm cũng như cả các tên lửa phóng từ ống phóng ngư lôi. Hệ thống quản lý chiến đấu Omnibus-Bdrm có thể kiểm soát tất cả các hoạt động chiến đấu, xử lý dữ liệu và điều khiển tên lửa cũng như ngư lôi. Hệ thống dẫn đường Shlyuz cũng được trang bị để cải thiện tính chính xác của các tên lửa và có khả năng di chuyển tốt dưới nước cũng như có thể chỉ điểm mục tiêu bằng kính tiềm vọng. Với hệ thống liên lạc thì tàu có hai phao nổi gắn ăng ten có thể sử dụng ở độ sâu rất lớn để phục vụ cho việc phát sóng liên lạc cũng như nhận các thông tin về mục tiêu hay kết nối với hệ thống vệ tinh.

Tên lửa nâng cấp R-29RMU2 Layner mang 12 đầu đạn đã được phát triển và phóng thành công từ Đề án 667BDRM.

Hoạt động
Có 7 tàu trong lớp này đã được đóng từ năm 1981 đến năm 1990, trong đó có 4 chiếc hiện đang hoạt động hai chiếc đang đại tu và một chiếc chuyển đổi chức năng để dùng cho các mục đích đặc biệt.

Ban đầu tất cả các tàu Đề án 667BDRM đều được biên chế vào cho Hạm đội Phương Bắc và neo tại cảng Olenya Guba. Sau đó các tàu được chuyển sang cảng Yagelnaya.

Liên kết ngoài
 Подводные лодки ВМФ России, проект 667БДРМ «Дельфин», www.submarinaa.narod.ru
 Проект 667-БДРМ «Дельфин» www.atrinaflot.narod.ru
 Фотогалерея 667БДРМ «Дельфин» на www.submarine.id.ru
 «Дельфин» на ship.bsu.by
 Операция «Бегемот»

Tàu ngầm hạt nhân Liên Xô
Tàu ngầm hạt nhân Nga

fr:Classe Delta#Delta IV
zh:德尔塔级核潜艇#德尔塔IV级


title: Ngón tay út

text:
Ngón tay út hay ngắn gọn là ngón út là ngón tay ngắn nhất trên bàn tay. Ngón tay út nằm ngoài cùng trên bàn tay, cạnh ngón áp út.

Tham khảo

Ngón tay


title: Cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương

text:
Cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương (danh pháp khoa học: Thunnus thynnus) là một loài cá ngừ trong họ Scombridae. Loài này là loài bản địa cả phía tây và đông Đại Tây Dương cũng như Địa Trung Hải. Nó đã tuyệt chủng ở Biển Đen. Cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương có mối quan hệ gần với hai loài cá ngừ vây xanh khác cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương và cá ngừ vây xanh phương Nam.

Loài cá này có thể đạt trọng lượng hơn . Đây là một loài cá thương mại quan trọng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

T
T
Cá thương mại
Động vật được mô tả năm 1758


title: Cá cờ xanh

text:
Cá marlin xanh (danh pháp hai phần: Makaira nigricans) là một loài cá marlin bản địa Đại Tây Dương. Cá marlin xanh ăn một loạt các sinh vật sống gần bề mặt, và là một loài cá thể thao phổ biến. Đây là một loại cá có giá trị thương mại bởi vì thịt có hàm lượng chất béo tương đối cao. Nó là quốc ngư của Thịnh vượng chung Bahamas và có mặt trên huy hiệu nước này.

Cá marlin xanh phân bố khắp vùng nước nhiệt đới và cận nhiệt đới tại Đại Tây Dương. Chúng sinh sống ở vùng nước thoáng cách xa bờ, và săn nhiều loại sinh vật biển, chủ yếu gần bề mặt nước, và thường dùng mỏ của nó thể loại choáng hay bị thương con mồi.

Con cái có thể có khối lượng lên đến bốn lần so với khối lượng của cá đực. Khối lượng tối đa được công bố là 820 kg và chiều dài . Loài này có ít loài săn mồi bắt nó ngoài con người; IUCN hiện đang xem xét nó một loài bị đe dọa do đánh bắt quá mức.

Phân loại và đặt tên
Cá maclin xanh được đặt trong chi Makaira. Tên này xuất phát từ tiếng Hy Lạp, machaira có nghĩa là "kiếm ngắn", và từ tiếng Latin machaera, "kiếm". Tên loài (nigricans) trong tiếng Latin nghĩa là "trở thành màu đen". Loài cá này là một phần của họ Cá buồm (Istiophoridae) và của bộ Cá vược (Perciformes). Thêm vào đó, nó nằm trong phân bộ Xiphioidei và là thành viên của phân lớp Neopterygii. Nó cũng được xếp vào lớp Actinopterygii, gồm các loài cá vây tia, và siêu lớp Osteichthyes, gồm các loài cá xương.

Danh pháp đồng nghĩa
Danh pháp đồng nghĩa của Makaira nigricans là:
 Maikaira nigricans (sic) Lacepède, 1802
 Makaira nigricans nigricans Lacepède, 1802
 Xiphias ensis Lacepède, 1800 (ambiguous)
 Makaira ensis (Lacepède, 1800) (ambiguous)
 Tetrapturus herschelii J. E. Gray, 1838
 Histiophorus herschelii (J. E. Gray, 1838)
 Makaira herschelii (J. E. Gray, 1838)
 Tetrapturus amplus Poey, 1860
 Makaira ampla (Poey, 1860)
 Makaira ampla ampla (Poey, 1860)
 Makaira nigricans ampla (Poey, 1860)
 Tetrapturus mazara D. S. Jordan & Snyder, 1901
 Istiompax mazara (D. S. Jordan & Snyder, 1901)
 Makaira ampla mazara (D. S. Jordan & Snyder, 1901)
 Makaira mazara (D. S. Jordan & Snyder, 1901)
 Makaira nigricans mazara (D. S. Jordan & Snyder, 1901)
 Makaira bermudae Mowbray, 1931
 Orthocraeros bermudae (Mowbray, 1931)
 Eumakaira nigra Hirasaka & H. Nakamura, 1947
 Makaira nigra (Hirasaka & H. Nakamura, 1947)
 Makaira perezi F. de Buen, 1950
 Istiompax howardi Whitley, 1954

Kẻ thù và ký sinh trùng
Khi trưởng thành, cá maclin xanh có ít kẻ thù ngoài tự nhiên, những sinh vật săn nó chủ yếu là các loài cá mập lớn như cá mập mako vây ngắn và cá mập trắng lớn.

Chúng cũng có vài ký sinh trùng. Những ký sinh trùng này thuộc về các nhóm: Digenea, Didymozoidea, Monogenea, Cestoda (sán dây), Nematoda (giun tròn), Acanthocephala (động vật đầu móc), copepoda, hà, và Isistius brasiliensis.

Cá ép cũng thường bám vào cá maclin xanh.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1802
Cá thể thao
Cá ăn được
Cá Đại Tây Dương


title: Cá maclin trắng

text:
Cá maclin trắng, tên khoa học Kajikia albidus, là một loài cá thuộc họ Istiophoridae. Loài cá này có màu xanh biển đậm đến nâu sô cô la. Chúng xuất hiện thành từng nhóm nhỏ trong biển. Trọng lượng trung bình 45–65 kg gần bằng cá buồm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Chúng thích khu vực nước trong xanh sâu hơn 100 mét.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 ICCAT 2006. Report of the 2006 ICCAT Billfish stock assessment. SCI-012 2006.
https://web.archive.org/web/20060819002124/http://www.iccat.int/Documents/SCRS/DetRep/DET_whm.pdf

A
A
A
A
Động vật được mô tả năm 1860


title: Voi rừng châu Phi

text:
Voi rừng châu Phi (danh pháp hai phần: Loxodonta cyclotis) là một loài voi sống ở trong rừng tìm thấy ở vùng lòng chảo Congo. Nó là loài voi nhỏ nhất trong ba loài voi vẫn còn tồn tại, nhưng vẫn là một trong những loài động vật lớn nhất trên mặt đất. Voi rừng châu Phi và Voi đồng cỏ châu Phi, L. africana, từng được coi là một loài cho đến khi các nghiên cứu về di truyền chỉ ra rằng chúng tách ra khỏi nhau ước chừng 2–7 triệu năm trước. Từ con số ước chừng khoảng hơn 2 triệu cá thể trước thời kì thuộc địa ở châu Phi, số lượng loài vào năm 2015 ước chừng chỉ còn khoảng 100.000 con, chủ yếu sống trong các khu rừng Gabon. Do có tỷ lệ sinh thấp hơn, Voi rừng châu Phi mất nhiều thời gian hơn để hồi phục từ nạn săn bắt trái phép, khiến số lượng nó giảm 65% từ năm 2002 tới năm 2014. Ước chừng rằng Voi rừng châu Phi có thể tuyệt chủng trong vòng mười năm. Nếu có thể hồi phục, Voi rừng châu Phi sẽ mất gần 1 thế kỷ để ổn định.

Tham khảo

Liên kết ngoài

African Forest Elephant Foundation
WCS.org: Forest Elephant Program
ARKive.org: Images and movies of the forest elephant (Loxodonta cyclotis)
BBC Wildlife Finder - video clips from the BBC archive
PBS Nature: Tracking Forest Elephants
Elephant Information Repository  — in-depth resource on elephants.
The Elephant Listening Project — information on forest elephants and their vocalizations.
AWF.org: African Forest Elephant — photos and info.

C
Động vật có vú Cameroon
Động vật có vú Gabon
Động vật có vú Cộng hòa Congo
Động vật có vú Cộng hòa dân chủ Congo
Động vật có vú Cộng hòa Trung Phi
Động vật được mô tả năm 1900


title: Dòng Anh Em Hèn Mọn

text:
Dòng Anh Em Hèn Mọn (tiếng Latinh: Ordo Fratrum Minorum) là một dòng tu Công giáo Rôma, và là nhánh chủ yếu và nổi bật nhất trong nhóm các Dòng Phanxicô. Dòng Anh Em Hèn Mọn tuân giữ và kế thừa đầy đủ nhất Quy luật của Thánh Phanxicô thành Assisi khi sáng lập dòng.

Lịch sử
Mùa đông năm 1206, Phanxicô Bênađônê (tiếng Ý: Francesco di Bernardone, sau này thường được gọi là Thánh Phanxicô thành Assisi) từ giã gia đình để đi tu. Ông từ bỏ những cuộc vui chơi tiệc tùng với bạn bè để đi giúp những người bệnh phong, người vô gia cư và những người bị loại ra bên lề xã hội. Hai năm sau, ông phải đi hành khất, sống ẩn dật và sửa sang ba nhà thờ đổ nát trong miền Assisi là nhà thờ Thánh Đamianô, nhà thờ Thánh Phêrô và nhà thờ Đức Bà Porziuncula. Ban đầu, lối sống của Phanxicô đã thu hút hai người bạn đồng hương là nhà quý tộc Bênađô Cantavalê (Bernardo di Quintavalle) giàu có và nhà giáo luật Phêrô Catanê (Peter Waldo). Sau đó, có thêm chín người khác gia nhập nhóm này để trở thành 12 "người đền tội" lữ hành, sống khổ hạnh, không nơi cư trú. Phanxicô có soạn vài quy luật nội bộ cho nhóm - dù có một số bất đồng giữa các anh em tu sĩ nhưng nó đã được Giáo hoàng Innôcentê III chấp thuận bằng miệng, rồi Giáo hoàng Hônôriô III phê chuẩn văn bản vào năm 1223, trở thành nền tảng quy luật của Dòng Anh Em Hèn Mọn (Dòng Nhất).

Năm 1226, Phanxicô qua đời. Lễ Hiện Xuống năm 1230, tại tổng tu nghị của dòng, tu sĩ Elias xứ Cortona toan tính nắm lấy việc quản trị mọi thứ của dòng thay cho Phanxicô, nhưng các anh em tu sĩ khác lại bầu chọn tu sĩ Gioan Parenti. Mâu thuẫn xảy ra cho nên một ủy ban đã được thành lập (có cả Antôn thành Padova) đến Rôma xin ý kiến giải thích của Giáo hoàng Grêgôriô IX về bản quy luật và di chúc của Phanxicô, nhằm dựa vào đó giải quyết mâu thuẫn này. Qua sắc dụ Quo elongati đề ngày 28 tháng 9 năm 1230, ông trả lời rằng bản di chúc ấy không buộc anh em tu sĩ phải tuân giữ như là một bổn phận và họ được phép có một người trung gian (nuntius) và những người bạn thiêng liêng như bản quy luật ấn định, tuy nhiên anh em tu sĩ không được quản trị hay sở hữu thứ gì mà chỉ được sử dụng hợp với lời khấn nghèo khó những gì họ đã nhận được. Tại tổng tu nghị năm 1232, tu sĩ Elias được bầu làm tổng phục vụ thay vì tổng quản trị. Elias đã có công hoàn tất việc xây dựng Vương cung thánh đường Thánh Phanxicô thành Assisi, ngoài ra ông cũng muốn bành trướng nhà dòng nên đã xây thêm nhiều nhà thờ, tu viện rộng lớn trong thành phố. Elias hoạt động khá độc tài, nhất là việc điều chuyển nhân sự đến các tỉnh dòng, không bao giờ triệu tập tổng tu nghị trong suốt thời gian tại chức để nghe ý kiến của anh em đồng môn. Thế rồi, các tu sĩ khác xin Giáo hoàng Grêgôriô IX triệu tập một tổng tu nghị tại Rôma vào ngày 15 tháng 5 năm 1239 để cách chức tổng phục vụ của Elias. Sau đó, vì muốn khôi phục quyền lực nên Elias cùng với Frederick II chống đối, họ bị Giáo hoàng dứt phép thông công và bị khai trừ khỏi dòng. Lần lượt các tu sĩ nhận chứ tổng phục vụ là Alberto thành Pisa, tỉnh dòng Anh quốc (1239-1240), Raymon Faversham (1240-1243), Gioan Buralli thành Parma (1247-1257), Bonaventure 1257-1274). Giữa thế kỷ 13, Dòng Anh Em Hèn Mọn đã phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là dấn thân vào ngành giáo dục. Cùng với Anh Em Thuyết Giáo (tức Dòng Đa Minh), Anh Em Hèn Mọn đã đạt được những ghế giáo sư trong các đại học lớn như Đại học Oxford, Đại học Bologna, Đại học Paris... Bên cạnh đó, một số tu sĩ Anh Em Hèn Mọn đã được bổ nhiệm vào các chức phẩm cao cấp trong Giáo hội Công giáo như giám mục, tổng giám mục, hồng y, đặc biệt là tu sĩ Girolamo Masci (1274-1279) được bầu làm giáo hoàng lấy tông hiệu là Giáo hoàng Nicôla IV.

Dòng Anh Em Hèn Mọn phải trải qua một cuộc cải tổ sâu rộng và nhiều bất đồng, từ đó dẫn đến xuất hiện ba nhánh dòng độc lập nhưng hầu như cũng tuân theo cùng một lý tưởng sống của Phanxicô thành Assisi. Ba nhánh dòng này có sự quản trị và cơ cấu riêng gồm: Dòng Anh Em Hèn Mọn là dòng cơ bản nguyên thủy, Dòng Anh Em Hèn Mọn Viện Tu và Anh Em Hèn Mọn Lúp Dài (còn gọi là Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin). Dù phân ly như vậy nhưng cả ba nhánh dòng này đã phát triển mạnh nhiều cuộc truyền giáo và xuất hiện nhiều nhân vật có công trạng lớn cho Giáo hội Công giáo.

Dòng Nhì và Dòng Ba
Trong quá trình hoạt động, nhóm của họ đã lôi cuốn một thiếu nữ quý tộc tên là Clara. Chúa nhật Lễ Lá năm 1212, Clara trốn khỏi gia đình đến gặp Phanxicô, nhưng vì là nữ nên Phanxicô chỉ cắt tóc cho cô tại nhà nguyện nhỏ Porziuncula như một dấu chỉ cô đã dâng hiến cho Thiên Chúa để hình thành một nhóm nữ tu riêng. Nhóm nữ tu này cũng thu hút được nhiều thiếu nữ khác. Đến năm 1218 (hoặc 1219), nhóm của Clara được giáo hoàng chấp thuận như là một tu hội kín theo lý tưởng của anh em hèn mọn gọi là Dòng Chị Em Thanh Bần. Sau này, ngành dòng nữ Phanxicô thường được gọi là Dòng Nhì.

Trong khoảng từ năm 1210 đến 1211, hoạt động của Phanxicô phát triển lan rộng. Ông đã phái gửi nhiều đồng môn đi khắp nơi để truyền giáo. Năm 1221, một cặp vợ chồng thương gia ở Florence cũng bị cuốn hút nên xin gia nhập dòng, nhưng vì họ đã kết hôn nên chỉ sống theo lý tưởng của anh em hèn mọn trong đời sống dân sự. Đây là hình thức xuất phát của ngành Dòng Ba, gọi là Phan Sinh Tại Thế.

Chú thích

Tham khảo

Anh Em Hèn Mọn


title: Tổ hợp lọc dầu Paraguaná

text:
Tổ hợp lọc dầu Paraguaná (tiếng Tây Ban Nha: Centro de Refinación de Paraguaná) là một nhà máy lọc dầu nằm ở bang Falcón Venezuela hiện là nhà máy lọc dầu lớn thứ nhì trên thế giới, chỉ sau nhà máy lọc dầu Jamnagar ở Ấn Độ. Tổ hợp này là kết quả của việc hợp nhất nhà máy lọc dầu Amuay, nhà máy lọc dầu Bajo Grande và nhà máy lọc dầu Cardón. Đến thời điểm năm 2012, tổ hợp lọc 955 ngàn thùng dầu mỗi ngày (151.800 m3/ngày).

Sự cố

Đêm 25 tháng 8 năm 2012, đã xảy ra vụ nổ khiến ít nhất 41 người thiệt mạng và khiến hoạt động tại tổ hợp lọc dầu này phải ngừng hoạt động trong vòng ít nhất 2 ngày. Ngoài ra còn có thêm ít nhất 80 người bị thương trong vụ nổ  Theo thống đốc bang Falcon Stella Lugo, trong số người tử nạn có một cậu bé 10 tuổi.. Một số ngôi nhà xung quanh nhà máy cũng bị thiệt hại. Tuy nhiên ngọn lửa hiện đã được kiểm soát và khả năng xảy ra những vụ nổ tiếp theo là rất nhỏ.

Tham khảo

Nhà máy lọc dầu Venezuela


title: Nhà máy lọc dầu Jamnagar

text:
Nhà máy lọc dầu Jamnagar là một nhà mày lọc dầu tư nhân thuộc sở hữu của Reliance Industries tọa lạc ở Jamnagar, Gujarat, Ấn Độ. Nhà máy được chạy thử ngày 14/6/1999 với công suất lắp đặt 668.000 barrel dầu thô mỗi ngày. Nó là nhà máy lọc dầu có công suất lọc lớn nhất thế giới.

Tham khảo

Jamnagar
Khởi đầu năm 2008 ở Ấn Độ
Kinh tế Gujarat
Reliance Industries
Quận Jamnagar
Năng lượng ở Gujarat
Jamnagar


title: Just a Little More Love

text:
Just a Little More Love là album phòng thu đầu tay của DJ người Pháp David Guetta, được phát hành vào ngày 10 tháng 6 năm 2012 bởi hãng đĩa Gum Prod, EMI France và Virgin Records France. Trong album có hai giọng ca chính, Chris Willis và Barbara Tucker. Ca khúc có tên "Just a Little More Love" chỉ được thu âm trong vòng ba mươi phút. Ca khúc này sau đó được phối lại bởi Wally López và được xuất hiện trong MoS: Clubbers Guide 2004 và album nhạc phim của The Football Factory. Bốn đĩa đơn từ album đã được phát hành: "Just a Little More Love", "Love Don't Let Me Go", "People Come People Go" và "Give Me Something".

Danh sách ca khúc
 "Just a Little More Love" (hợp tác với Chris Willis) - 3:20
 "Love Don't Let Me Go" (hợp tác với Chris Willis) - 3:36
 "Give Me Something" (hợp tác với Barbara Tucker) - 5:44
 "You" (hợp tác với Chris Willis) - 3:23
 "Can't U Feel the Change" (hợp tác với Chris Willis) - 4:53
 "It's Alright (Preaching Paris)" (hợp tác với Barbara Tucker) - 3:49
 "People Come People Go" (hợp tác với Chris Willis) - 3:19
 "Sexy 17" (hợp tác với Juan Rozof) - 3:27
 "Atomic Food" (hợp tác với Chris Willis) - 3:09
 "133" - 3:41
 "Distortion" (hợp tác với Chris Willis) - 3:11
 "You Are the Music" (hợp tác với Chris Willis) - 5:58
 "Lately" - 1:39

 Bản quốc tế
 "Just a Little More Love (Wally López Remix Edit)" (hợp tác với Chris Willis) - 3:45
 "Love Don't Let Me Go" (hợp tác với Chris Willis) - 3:36
 "Give Me Something" (hợp tác với Barbara Tucker) - 5:44
 "Can't U Feel the Change" (hợp tác với Chris Willis) - 4:53
 "It's Alright (Preaching Paris)" (hợp tác với Barbara Tucker) - 3:49
 "Sexy 17" (hợp tác với Juan Rozof) - 3:27
 "Atomic Food" (hợp tác với Chris Willis) - 3:09
 "You" (có sự tham gia của Chris Willis) - 3:23
 "Distortion (Vocal Edit Remix)" (hợp tác với Chris Willis) - 3:11
 "Just for One Day (Heroes)" (hợp tác với David Bowie) (Radio Edit) - 3:00
 "You Are the Music" (hợp tác với Chris Willis) - 5:58
 "Lately" - 1:39
 "Just a Little More Love (Elektro Edit)" (hợp tác với Chris Willis) - 3:20

Tham khảo

Album năm 2002
Album của David Guetta
Album đầu tay năm 2002


title: Cá cờ mặt trăng

text:
Cá cờ mặt trăng (danh pháp hai phần: Velifer hypselopterus) là loài cá biển thuộc họ Veliferidae. Nó ít có tầm quan trọng về thương mại.

Phân bố
Sinh sống trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Được tìm thấy từ ngoài khơi miền nam Madagascar, Ấn Độ, Việt Nam và Nhật Bản. Cũng được tìm thấy tại Indonesia, biển Arafura và tây bắc Australia. Độ sâu tới 110 m.

Đặc điểm
Dài tối đa . Vây lưng: tia gai 1-2, tia mềm 33-34. Vây hậu môn: tia gai 1, tia mềm 24-25.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Velifer at the Paleobiology Database

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1879