title: Nhật kí bằng tranh của nhóc Mikan

text:
là series manga của nữ tác giả Abiko Miwa, được đăng trên tạp chí nguyệt san LaLa của nhà xuất bản Hakusensha, gồm 14 tập. Manga đã được chuyển thể thành anime phát sóng năm 1992. Bản quyền manga tại Việt Nam thuộc về Nhà xuất bản Kim Đồng.

Cốt truyện
Một lần trên đường đi học về, cậu bé Tomu bắt gặp trên đường một con mèo lông màu cam lạ mắt, và nó có ánh mắt nhìn rất kì lạ. Nó đã theo cậu về nhà. Hai mẹ con Tomu đã thuyết phục bố cho nuôi con mèo này, vì nó rất đáng yêu và khá ngoan ngoãn. Tomu đặt tên cho nó là Mikan, và cho nó ngủ cùng trên giường.

Chuyện tưởng như chẳng có gì đáng nói, với một gia đình nuôi một chú mèo cưng, cho đến một buổi sáng nọ, Tomu thức dậy và thấy có mùi lạ. Từ phía Mikan nồng nặc bốc ra mùi rượu bạc hà nho (gần giống bạc hà mèo). Thấy lạ khi có mùi rượu bốc ra từ một con mèo, nên đêm đó Tomu quyết định rình xem. Thì ra Mikan không phải một con mèo bình thường: nó biết nói, biết đi bằng hai chân sau và biết uống rượu! Tomu kinh ngạc không nói nên lời khi thấy Mikan lấy hũ rượu bạc hà nho trong bếp ra, vừa uống vừa giả như đang đối ẩm cùng ai đó.

Thế là từ vị trí chỉ là chú mèo nuôi, Mikan trở thành một thành viên trong gia đình, một đứa con của nhà Kusanagi. Mikan cho rằng mình đã đúng khi đi theo Tomu, vì gia đình cậu chấp nhận khả năng đặc biệt của nó, chứ không như những người khác, và họ hết lòng yêu quý nó như một người ruột thịt. Và bản thân Mikan cũng chứng tỏ mình là một chú mèo có suy nghĩ "hơn người", sâu sắc, biết chia sẻ bao chuyện buồn vui với gia đình và bạn bè. Những câu chuyện về Mikan là những câu chuyện ấm áp, cảm động về tình yêu thương giữa những con người, con vật với nhau. Gia đình Kusanagi còn phát hiện ra khả năng viết của Mika, và họ đã mua sổ, bút màu và tẩy để chú mèo kể lại nhưng câu chuyện thường ngày trong "nhật ký bằng tranh".

Nhân vật

Nhân vật chính
Kusanagi Mikan (草凪 みかん)
Lồng tiếng: TARAKO
Một chàng mèo có vẻ ngoài vô cùng lạ: lông màu da cam và mắt màu xanh, với ánh mắt sâu thẳm. Vốn là một chú mèo con bị bỏ rơi cùng các anh chị em, chú may mắn được một ông lão tốt bụng nhặt về nuôi. Ngoài đứa em yếu ớt không may đã chết, chú cùng các chị em đều lớn lên khoẻ mạnh dưới sự chăm sóc của ông và bà lão bạn ông. Rồi các anh em của chú lần lượt được những người khác nhận nuôi. Ông lão vốn sống một mình ở quê vì không thích chốn đô thị, nên thấy cô đơn và muốn giữ chú lại. Ông đặt tên cho chú là Tom. Không biết bằng cách nào mà Tom có thể hiểu tiếng người. Sống trong tình thương của ông, ước muốn biết nói để có thể trò chuyện tâm tình cùng ông trong chú ngày càng mãnh liệt, cho đến một ngày chú cất tiếng gọi "Ông ơi!". Từ đó chú chăm chỉ luyện nói tiếng người và đi bằng hai chân, dưới sự chỉ bảo của ông. Và Tom đã thực sự trở thành người bạn tâm giao của ông lão.Tom sống bên ông chưa được một năm thì ông ngã bệnh. Và ông đã ra đi trong mùa đông đầu tiên mà Tom trải qua. Bị người làng xua đuổi vì khả năng nói của mình (người ta có quan niệm chỉ "mèo ma" mới biết nói tiếng người), Tom rời xa căn nhà thân yêu, nơi chú cúng ông đã sống những tháng ngày hạnh phúc. Nhưng kỉ niệm về ông chưa bao giờ nhạt phai trong tâm trí Tom. Chú cứ lang thang khắp nơi cho đến khí gặp Tomu.Ở gia đình Kusanagi, Tom được Tomu đặt tên là "Mikan", nghĩa là quả quýt, vì màu lông đặc biệt của chú. Mikan sống thật hạnh phúc trong gia đình có những người chấp nhận chú cùng khả năng đặc biệt của chú, nhưng vẫn phải luôn nhớ là không được nói tiếng người hoặc hành động như người bên ngoài nhà.Từ khi có Mikan, cuộc sống trong nhà Kusanagi trở nên sôi động hẳn lên nhờ chú mèo tinh nghịch, nhanh nhảu đoảng, ham chơi, hay cãi nhau chí choé với "anh" Tomu, lại hay nhõng nhẽo với mẹ. Chú chẳng biết đọc chữ kanji, chỉ biết viết chữ kana và cộng số 1 chữ số, nhưng cứ thích "giúp" Tomu làm bài tập. Vì Mikan quá "hiếu học", nên cả nhà quyết định giao một bài tập cho chú: hằng ngày viết "nhật ký bằng tranh", một kiểu bài tập của học sinh Nhật Bản.Mikan thực sự là chú mèo đặc biệt, không chỉ vì khả năng hành động như người, mà còn là chú mèo giàu tình cảm, biết cảm thông chia sẻ. Chú trở thành cầu nối giúp những con người, con vật quanh mình xích lại gần nhau hơn.Mikan rất thích ăn hải sản, đặc biệt là cá ngừ matatabi và thích uống rượu bia.

Kusanagi Tomu (草凪 吐夢)
Lồng tiếng: Hiramatsu Akiko
Con trai cả nhà Kusanagi, "anh" của Mikan. Tomu rất yêu mèo, và cậu đã rất ấn tượng khi nhìn thấy chú mèo có bộ lông màu da cam cùng ánh mắt đượm buồn. Và vì lý do nào đó, Mikan đã theo Tomu về nhà, rồi trở thành thành viên của nhà Kusanagi. Tomu và Mikan thật sự như anh em trong nhà, có lúc cãi cọ ỏm tỏi, có lúc giận hờn nhau, có lúc lại biết cảm thông, lắng nghe nhau, biết nghĩ cho nhau.

Kusanagi Tōjirō (草凪 藤治郎)
Lồng tiếng: Ono Ken'ichi
Bố của Tomu và Mikan. Ban đầu không thích sự có mặt của mèo trong gia đình, nhưng sau một thời gian sống cùng nhau thì trở nên rất yêu mèo, và coi Mikan như con mình.

Kusanagi Kikuko (草凪 菊子)
Lồng tiếng: Shimamoto Sumi
Người mẹ hiền dịu, luôn biết lắng nghe và quan tâm chăm sóc Mikan.
Tanabe Ringo (たなべ りんご)
Lồng tiếng: Kozakura Etsuko
Con trai của Mikan và Killy, là đứa giống Mikan nhất, cả về ngoại hình lẫn khả năng nói, viết tiếng người. Chú được đặt tên là "Ringo" vì có màu lông giống màu quả táo.

Các nhân vật khác
Kusuki Sera (楠木 世良)
Lồng tiếng: Ikura Kazue
Cậu bạn mới chuyển đến lớp Tomu. Nhờ Tomu và Mikan mà cậu trở nên hoà nhập với bạn bè hơn, nên đặc biệt mến cả hai. Ngoài gia đình Kusanagi thì cậu là người duy nhất biết đến sự đặc biệt của Mikan. Chủ của Kyara.

Tachibana Kyuko (立花 杏子)
Lồng tiếng: Asami Junko
Cô bạn gái dễ thương mà Tomu rất mến. Cũng rất yêu mèo. Chủ của Stella.

Inagaki Taizō (稲垣 大造)
Lồng tiếng: Ishimori Takkō
Ông bác sĩ thường có vẻ mặt nghiêm nghị, chủ phòng khám Inagaki. Ngoài miệng nói ghét chó mèo nhưng thực ra lại rất yêu. Chủ của Momojirō, Killy và Molly.

Sasamori Yayoi (笹森 弥生)
Lồng tiếng: Takamori Yoshino
Y tá của phòng khám Inagaki, chủ của Botan. Tính tình dịu dàng, rất được lòng mọi người.

Sasamori Yukihiko (笹森 由起彦)
Lồng tiếng: Midorikawa Hikaru
Chồng của Yayoi. Rất sợ mèo vì từ nhỏ đã thường xuyên gặp chuyện xui xẻo với mèo, nhưng nhờ tình yêu với Yayoi, và sự "giúp đỡ" của Mikan và nhóm bạn mà anh cũng có thể thoải mái tiếp xúc với Botan, chú mèo của Yayoi.

Seno Midoriha (瀬野 翠葉)
Em họ của Kyuko, bạn thuở nhỏ và cũng là mối tình đầu của Sera, có vẻ ngoài giống hệt Tomu (có lẽ vì thế mà Sera rất quý Tomu), vốn sống ở Australia. Khi bố mẹ cô bé li dị, cô bé sang Nhật. Trong khi chờ mẹ làm thủ tục, cô đến ở nhờ nhà Kyoko, và khi đến trường học đã gặp lại Sera. Nhưng rồi cô phải chia tay Sera để quay về Australia cùng mẹ và dượng.

Oosumi Kaoru (大澄 かおる)
Cô gái tóc vàng cá tính mạnh mẽ, là y tá của phòng khám Inagaki trong thời gian Yayoi nghỉ để sinh con.

Những chú mèo và chó xung quanh Mikan
Kurobuchi (クロブチ)
Lồng tiếng: Suzuki Katsumi
Chú mèo có đôi ria tròn đen và cái đuôi cụt lủn, bạn chí cốt của Mikan. Chú có gương mặt giống hệt chủ mình, và cũng là chú mèo may mắn trong quán cà phê của ông chủ.

Botan (牡丹)
Lồng tiếng: Anzai Masahiro
Chú mèo cưng thuộc giống Chinchilla Persian của Yayoi, bị thiến nên rất béo (nặng tới 13 kg). Rất ít nói, và cực kì ghét Yukihiko.

Karuma (カルマ)
Lồng tiếng: Yūki Hiro
Chú mèo Xiêm bạn của Mikan. Tên chú có gốc từ chữ "karma".

Inagaki Momojirō (稲垣 桃治郎)
Chú chó sinh ra giữa bầy mèo nên... rất thích mèo, gặp mèo là liếm lấy liếm để. Vốn là chó của nhà Ōhashi, được gửi tạm ở nhà bác sĩ Inagaki trong thời gian ông Ōhashi đi công tác nước ngoài. Thể theo nguyện vọng của ông bác sĩ, ông Ōhashi giao luôn Momojirō cho nhà Inagaki, sau khi ông quyết định nhận nuôi một chú chó khác. Mikan thường tháo xích cho Momojirō để cùng đi chơi.

Chibitarou (チビタロウ)
Lồng tiếng: Asami Junko
Chú mèo giống Russian Blue, tên thật là "Stefan Odine Rudolgski" (ステファン・オージーヌ・ロドルグスキー). Ít khi được ra ngoài chơi cùng nhóm Mikan.

Kenzō (賢三)
Lồng tiếng: Tano Megumi
Sống trong cửa hàng cá nhưng Kenzō tỏ ra là chú mèo ngoan, chỉ chăm chăm bắt chuột.

Killy (キリー Kirī) và Molly (モリー Morī)
Lồng tiếng: Matsui Naoko (Killy) / Kawanami Yōko (Molly)
Hai chị em song sinh được ông Inagaki nhặt về nuôi. Killy trở thành vợ của Mikan (mẹ của Ringo), còn Molly kết đôi với Botan (dù Botan bị thiến).

Hana (華)
Lồng tiếng: Matsushita Miyuki
Em gái của Botan, bạn gái của Kurobochi. Chuyện tình của Hana và Kurobochi có lẽ là chuyện tình trắc trở nhất, do bị cấm đoán bởi bà chủ Hana, nhưng cuối cùng họ cũng đến được với nhau.

Kyara (伽羅)
Cô bạn gái Abyssinian đỏng đảnh, hay hờn dỗi, sợ tiếp xúc với người/mèo lạ và rất nghịch ngợm của Ringo, nhưng thật lòng rất mến Ringo.

Stella (ステラ Sutera)
Cô bé Himalayan nhút nhát này đã vô tình gây ra sự hiểu lầm giữa Ringo và Kyara. Nhờ sự chân thành của Ringo mà cả ba cũng vượt qua được trở ngại và trở thành bạn tốt của nhau.

Gī (ギー)
Ông mèo già sau 15 năm đi tha hương quay trở về quê nhà. Gia đình Kusanagi thương ông cô độc không nơi nương tựa giữa khi mùa đông đang đến nên quyết định nhận nuôi ông. Ông rất từ tốn và biết giữ ý tứ. Cuộc sống ấm no tại nhà Kusanagi khiến ông rất hạnh phúc, và ra đi thanh thản vào một ngày mùa xuân nắng ấm.

Tham khảo

Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng


title: Tang lễ của Giáo hoàng Gioan Phaolô II

text:
Tang lễ của Giáo hoàng Gioan Phaolô II được cử hành vào ngày 8 tháng 4 năm 2005, tức là sáu ngày sau khi ông qua đời vào ngày 2 tháng 4. Tang lễ liên tục bằng tuần cửu nhật cầu nguyện theo nghi thức Giáo hội Công giáo Rôma. Sau Thánh Lễ An Táng là Thánh Lễ Tưởng niệm trong khoảng thời gian này, công chúng được phép tham dự. Những vị cử hành Thánh Lễ này được luân phiên và thuộc vào trong bảy nhóm: nhà nguyện Giáo hoàng, giáo sĩ cư ngụ trong thành Vatican, Giáo phận Rôma, giáo sĩ thuộc các vương cung thánh đường chính tại Roma, Giáo triều Rôma, Giáo hội Đông Phương và cuối cùng là các dòng tu. Khi tuần cửu nhật kết thúc, Giáo hội Công giáo bước sang giai đoạn khác là các nghi thức và phụng vụ cho cuộc Mật nghị Hồng y bầu giáo hoàng mới.

Tang lễ của Giáo hoàng Gioan Phaolô II là sự kiện có sự tham dự của nhiều nguyên thủ quốc gia nhất cùng quy tụ trong một thời điểm, vượt qua cả tang lễ của Winston Churchill (1965) và của Josip Broz Tito (1980). Tổng cộng khoảng 200 chính khách và lãnh đạo tôn giáo, cụ thể: bốn vị vua, năm nữ hoàng, ít nhất là 70 tổng thống và thủ tướng, hơn 14 lãnh đạo tôn giáo tham dự cùng với tín hữu. Đây cũng có thể là sự kiện quy tụ Kitô hữu lớn nhất lịch sử, ước tính có hơn bốn triệu người tham dự tại Roma
.

Bên cạnh tang lễ được cử hành tại Vatican, tất cả tổng giám mục và giám mục Công giáo trên khắp thế giới đều cử hành thánh lễ tại nhà thờ chính tòa để giáo dân tưởng niệm và thương tiếc giáo hoàng. Như là một động thái hiếm hoi trong lịch sử, một số vị lãnh đạo giáo hội Tin Lành, Chính Thống giáo Đông phương cũng như Do Thái giáo, Hồi giáo và Phật giáo cũng tổ chức các buổi tưởng niệm và cầu nguyện theo nghi thức riêng để chia sẻ nỗi đau buồn của người Công giáo.

Đây là lần đầu tiên mà lãnh đạo Chính Thống giáo Đông phương và Anh giáo đến tham dự tang lễ của một vị giáo hoàng kể từ khi họ cắt đứt liên hệ với Roma trong quá khứ. Thượng phụ Đại kết Bartholomew I và Tổng Giám mục Rowan Williams của tòa Anh giáo Canterbury tham dự ở hàng ghế danh dự dành riêng cho các đoàn khách từ các giáo hội Kitô giáo không hiệp thông đầy đủ với Roma.

Các nghi thức ngay khi giáo hoàng qua đời
Các nghi thức được tiến hành ngay sau khi một giáo hoàng qua đời vốn đã tồn tại trong nhiều thế kỷ. Nghi thức này luôn do Hồng y Nhiếp chính chủ trì. Ngày 22 tháng 2 năm 1996, qua Tông hiến Universi Dominici Gregis (Đoàn chiên phổ quát của Chúa), Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã cho chỉnh sửa nhiều chi tiết trong nghi thức này theo chiều hướng tinh giản hơn.

Ngay khi Gioan Phaolô II trút hơi thở cuối cùng, Hồng y Nhiếp chính khi đó là Eduardo Martínez Somalo đã tháo chiếc nhẫn Ngư phủ ra khỏi ngón tay của giáo hoàng và thực hiện nghi thức hủy bỏ nó bằng cách dùng búa đập nát trước sự chứng kiến của các thành viên trong Hồng y Đoàn. Hành động này nhằm ngăn chặn việc tạo ra các tài liệu giả mạo trong thời điểm trống tòa giáo hoàng. Sau khi hủy chiếc nhẫn, Hồng y Martínez Somalo đã đóng cửa và niêm phong căn phòng riêng của giáo hoàng. Truyền thống này được thêm vào bắt nguồn từ việc trong quá khứ đã có nhiều hồng y đột nhập vào phòng giáo hoàng để lục soát sau khi ông qua đời.

Giấy chứng tử Giáo hoàng Gioan Phaolô II do Tiến sĩ Renato Buzzonetti - Giám đốc Sở Y tế và Môi sinh của thành quốc Vatican ký ngay trong buổi tối hôm đó. Tiếp theo, Hồng y Martínez Somalo ra lệnh Hồng y Joseph Ratzinger - niên trưởng Hồng y Đoàn - triệu tập mọi hồng y trên thế giới về Vatican để họp Mật nghị Hồng y bầu Giáo hoàng mới. Vatican tuyên bố rằng thi hài Giáo hoàng Gioan Phaolô II sẽ không được tẩm ướp và vẫn đang ở trạng thái bình thường mà không cần thêm phương pháp bảo quản. Nhiều người Ba Lan bày tỏ mong muốn đem phần tim của ông về quê hương Ba Lan chôn cất nhưng cũng không được Vatican đáp ứng.

Thánh lễ an táng Giáo hoàng Gioan Phaolô II là sự kiện trực tiếp lớn nhất trong lịch sử truyền hình.

Kính viếng
Thi hài của Giáo hoàng Gioan Phaolô II được mặc áo Cassock màu trắng quen thuộc, dây Các Phép biểu tượng của thừa tác vụ linh mục được quàng quanh cổ ông. Ngoài cùng là áo lễ màu đỏ vì theo truyền thống Byzantine cổ đại, màu đỏ là màu tang lễ dành cho giáo hoàng hoặc các vị tông đồ tử nạn. Xung quanh cổ áo lễ còn có dây pallium màu trắng. Đầu ông đội mũ Zucchetto màu trắng bên trong và mũ Miter bên ngoài. Hai bàn tay được để trên ngực, ôm lấy cỗ Thánh Giá và tràng chuỗi Kinh Mân Côi. Ban đầu, thi hài của ông được quàn tại Căn hộ Giáo hoàng để các giáo sĩ cao cấp kính viếng, sau đó được đặt trong Vương cung thánh đường Thánh Phêrô do đội cận vệ Thụy Sĩ làm nhiệm vụ canh gác cho tín hữu đến viếng.

Thánh lễ cầu cho linh hồn
Thánh lễ đầu tiên trong thời gian tang lễ là Thánh Lễ Cầu cho Linh hồn do Hồng y Eduardo Martínez Somalo chủ tế vào ngày 3 tháng 4 năm 2005. Hôm đó là phụng vụ ngày Chúa Nhật trùng với việc cử hành Lễ Kính Lòng Chúa Thương Xót - một ngày lễ cũng do chính Giáo hoàng Gioan Phaolô II thiết lập. Thánh Lễ Cầu Hồn là nghi thức dành cho những người Công giáo vừa qua đời nhằm nguyện xin Thiên Chúa đón nhận linh hồn người đó vào thiên đàng. Cuối buổi là phần nguyện kinh Lạy Nữ Vương.

Nghi thức truy điệu
Sau đó, thi hài của Giáo hoàng Gioan Phaolô II được đặt trên một kiệu nhà táng, đầu kê trên ba chiếc gối màu vàng, gần một cây Thánh Giá bằng gỗ và một cây nến phục sinh - biểu tượng Chúa Giêsu Kitô là ánh sáng của thế gian. Thi hài được di chuyển đến Thính phòng Clementine, nằm ở lầu hai của Điện Tông Tòa. Thời gian này là dành cho các đoàn chính quyền nước Ý đến viếng.

Ngày 4 tháng 4, thi hài Giáo hoàng Gioan Phaolô II được chuyển qua một kiệu bằng vải nhung màu đỏ, đầu ông kê trên ba chiếc gối màu đỏ viền vàng. Đội di quan mặc áo vest đen và đeo găng tay trắng, đứng hai bên. Hồng y Martínez Somalo chủ trì nghi thức. Ông làm phép thi hài Giáo hoàng bằng cách rảy nước thánh vào ba lần: bên phải, trên đầu và bên trái. Một thầy giúp lễ đưa cho vị hồng y bình trầm hương và ông xông lên ba lần hương.

Một đoàn rước dài bắt đầu di chuyển thi hài Giáo hoàng Gioan Phaolô II từ Thính phòng Clementine đi ngang qua dãy hành lang cột trụ của Điện Tông Tòa để tiến vào Quảng trường Thánh Phêrô, nơi mà nhiều người đang chờ đợi. Theo truyền thống, thi hài của Giáo hoàng phải được đưa đến một trong hai nơi là Vương cung thánh đường Thánh Phêrô hoặc Vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô. Đoàn rước bao gồm các tu sĩ, linh mục, giám mục và cuối cùng là Hồng y Đoàn. Khi nghi lễ bắt đầu tiến hành, ca đoàn các tu sĩ bắt đầu hát xướng bình ca Gregoriano, và những người khác đáp lại mỗi câu bằng cụm từ "Xin Chúa thương xót chúng con" trong Kinh Thương Xót (Kyrie, eleison). Kinh Cầu Các Thánh cũng được hát lên. Sau tên mỗi vị thánh được xướng lên thì cộng đoàn đáp lại "Cầu cho chúng con".

Khi thi hài của Giáo hoàng được di chuyển lên các bậc thềm Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, những người di quan nhẹ nâng phần đầu của Gioan Phaolô II đối diện với hàng chục ngàn người đang tràn ngập nơi quảng trường Thánh Phêrô. Hồng y Martínez Somalo lưu ý rằng đây là cái nhìn cuối cùng của Giáo hoàng Gioan Phaolô II trước toàn dân ở quảng trường. Đoàn rước tiến vào bên trong và thi hài Giáo hoàng được đặt trước bàn thờ của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Cây nến phục sinh được thắp sáng, một phó tế đọc lời nguyện và Phúc Âm. Sau khi Hồng y Đoàn đã đến viếng thì họ rời khỏi nơi đó và vương cung thánh đường đóng cửa.

Thánh lễ An táng
Lúc 10 giờ sáng (giờ Vatican) ngày 8 tháng 4 năm 2005, với tư cách là Niên trưởng Hồng y Đoàn, Hồng y Joseph Ratzinger đã chủ trì Thánh Lễ An táng Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Hồng y này cũng là một trong những người bạn thân cận nhất của giáo hoàng quá cố, ông đã đảm trách hầu hết các nhiệm vụ giáo hoàng giao trong những ngày cuối đời. Đồng tế trong Thánh Lễ An táng là Hồng y Đoàn (với số lượng hiện diện là 157 và 164 vị hồng y ở các thời điểm khác nhau) và các thượng phụ của các Giáo hội Công giáo Đông phương. Theo quy định, các giáo hoàng phải được án táng bằng cách chôn cất trong khoảng từ ngày thứ bốn đến ngày thứ sáu sau khi ông qua đời. Vì vậy, Vatican đã chọn ngày Thứ Sáu là ngày cuối cùng.

Đây là lần đầu tiên mà Thánh Lễ An táng một vị giáo hoàng được truyền hình trực tiếp đến hầu hết các quốc gia trên thế giới. Ước tính có hơn 2 tỷ người theo dõi nhưng Giáo hội Công giáo tuyên bố chỉ có khoảng 1,3 tỷ người theo dõi dựa theo số lượng thành viên của họ. Có lẽ đây là tang lễ thu hút nhiều người theo dõi nhất trên truyền hình. Tang lễ của Gioan Phaolô II cho đến thời điểm ấy là tang lễ lớn nhất trong lịch sử thế giới. Để dân chúng tại Vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô có thể theo dõi, nhiều màn hình kỹ thuật số khổng lồ đã được lắp đặt để truyền đi diễn tiến Thánh Lễ An táng từ Quảng trường Thánh Phêrô. Nhiều màn hình khác cũng được dựng tại một số địa điểm ở Roma, có cả trường đua Circus Maximus và khu dựng trại cho khách hành hương bên ngoài thành phố.

Nhập quan và di quan
Thánh Lễ An táng bắt đầu bằng việc đóng các cửa ra vào Đền thờ Thánh Phêrô. Chỉ có Hồng y Đoàn và các thượng phụ được phép vào bên trong. Trước khi thi hài Giáo hoàng Gioan Phaolô II được đặt vào một quan tài bằng gỗ bách, Tổng giám mục Stanisław Dziwisz - khi đó là thư ký của ông - đã đặt một tấm vải lụa trắng che mặt của Giáo hoàng (đây là một truyền thống bắt đầu từ thời Giáo hoàng Lêô XIII). Một điếu văn chi tiết cuộc đời và tác phẩm của Giáo hoàng Gioan Phaolô II do Tổng Giám mục Marini đọc bằng tiếng Latinh. Ngoài ra còn có ba túi nhỏ chứa các đồng tiền euro kim loại (vàng, bạc, đồng) được đặt bên cạnh thi hài. Mỗi túi này chứa các đồng mệnh giá 1 euro tương ứng cho mỗi năm trong Triều đại Giáo hoàng của ông. Đây là mức lương ông nhận được trên cương vị làm giáo hoàng, tổng cộng là khoảng €100. Sau nghi thức này, các cánh cửa của Đền Thờ Thánh Phêrô được mở ra. Hồng y Ratzinger và các vị hồng y đồng tế chuẩn bị rước quan tài của Giáo hoàng Gioan Phaolô II từ bên trong vương cung thánh đường ra bàn thờ bằng đá cẩm thạch ở giữa quảng trường Thánh Phêrô - nơi cử hành Thánh Lễ An táng.

Cuộc rước bắt đầu bằng kinh Requiem Aeternam ("Xin cho các linh hồn được nghỉ ngơi đời đời"), trong đó có các câu trích từ Thánh Vịnh 64 (65): "Lạy Thiên Chúa, ca tụng Ngài ở Xion thật là chính đáng". Một thầy giúp lễ cầm một quyển sách Phúc Âm bọc da màu đỏ mở ra và đặt trên quan tài.

Phụng vụ Lời Chúa
Phần Phụng vụ Lời Chúa của Thánh Lễ An táng mở đầu bằng bài đọc trích từ sách Sách Công vụ Tông đồ 10:34-43, do bà Chile Alejandra Correa đọc bằng tiếng Tây Ban Nha. Đáp ca là Thánh Vịnh 22 (23). Bài đọc thứ hai do ông John McDonald đọc bằng tiếng Anh trích từ Thư gửi tín hữu Philípphê của Phaolô 3:20-04:01. Người đọc đã kết thúc bằng việc hát lên cụm từ "Verbum Domini" ("Đó là Lời Chúa"). Cộng đoàn hát đáp lại "Deo gratias" ("Tạ ơn Chúa").

Sau khi ca đoàn hát Alleluia, mọi người đứng lên để nghe bài Phúc Âm. Hồng y Ratzinger ban phép lành cho một phó tế người Anh thuộc Tổng giáo phận Birmingham là Paul Moss (hiện nay ông đã được thụ phong linh mục và hiện đang làm Giám đốc Ơn gọi của Tổng giáo phận Birmingham), phó tế này lên bục giảng để đọc Phúc Âm. Ông mở đầu bằng việc hát: "Tin Mừng theo Gioan", cộng đoàn đáp: "Lạy Chúa, ngợi khen Chúa". Sau đó ông đọc đoạn Phúc Âm bằng tiếng Latinh. Đoạn Phúc Âm hôm đó là Gioan chương 6, ở câu 40 nói: "Thật vậy, ý của Cha tôi là tất cả những ai thấy người Con và tin vào người Con, thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho họ sống lại trong ngày sau hết". Sau đó thầy Moss đọc hát đoạn Phúc Âm Gioan chương 21, câu 15 đến 19 kể về một cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và Phêrô. Chúa Giêsu hỏi Phêrô ba lần: "Con có yêu mến Thầy không?" và ông trả lời là có. Sau đó, Giêsu nói với người môn đệ của mình rằng "Hãy theo Thầy". Phó tế nâng quyển sách lên và hát "Verbum Domini" (Đó là Lời Chúa). Cộng đoàn đáp: "Lạy Chúa Kitô, ngợi khen Chúa".

Bài giảng
Sau khi hôn sách Phúc Âm, Hồng y Ratzinger đứng trước toàn thể mọi người diễn giải bài giảng lễ, trong đó ông đã liên hệ đến đời sống và sự phục vụ của Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Ban đầu, ông nói bằng tiếng Ý để ngỏ lời chào đón các quan khách chính trị và tôn giáo đến tham dự Thánh Lễ, và sau đó, hồng y Ratzinger đề cập đến câu chuyện làm thế nào mà chàng trai trẻ Karol đã đáp lại tiếng Chúa gọi "Hãy theo Ta!" để trở thành một linh mục sau khi cảm nghiệm được sự đàn áp của Đức Quốc xã. Hồng y Ratzinger cũng kể về cuộc đời của Gioan Phaolô trong từng giai đoạn khi làm Giám mục, hồng y, và Giáo hoàng. Theo đó, Gioan Phaolô II thường xuyên áp dụng Kinh Thánh vào đời sống và ông có lòng sùng kính Đức Mẹ Maria và Lòng Chúa Thương Xót một cách sâu sắc. Hồng y Ratzinger kết thúc bài giảng bằng những lời này:
Không ai trong chúng ta lại có thể quên được Chủ Nhật Phục Sinh cuối cùng của đời Ngài, Đức Thánh Cha, dẫu đau khổ tột bực, vẫn một lần nữa tiến ra cửa sổ của Dinh Thự Tông Đồ, và lần cuối cùng, Ngài chúc phúc cho chúng ta, "urbi et orbi" Chúng ta có thể chắc được rằng vị Giáo hoàng khả kính của chúng ta ngày hôm nay, cũng đang đứng tại cửa sổ của Nhà Cha, để nhìn xuống và chúc phúc cho tất cả chúng ta. Vâng, hãy chúc phúc cho chúng con, hỡi Đức Thánh Cha!
Chúng con xin tín dâng lên linh hồn của Ngài vào bàn tay mẫu từ của Mẹ Thiên Chúa, và cũng là Mẹ của chúng con, Người đã hướng dẫn Ngài mỗi ngày, và sẽ hướng dẫn Ngài hôm nay và mãi cho đến phúc vĩnh cửu của Người Con của Mẹ, là Chúa Giêsu Kitô, và là Thiên Chúa của chúng con.
Với bài giảng này, Hồng y Ratzinger đã chiếm được sự đồng cảm của những người tham dự. Nhiều lần, phần giảng của ông bị gián đoạn vì đám đông lên tiếng vỗ tay.

Sau đó, Kinh Tin Kính Nicene được hát bằng tiếng Latinh. Lời nguyện tín hữu được đọc bằng tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Swahili, tiếng Tagalog, tiếng Ba Lan, tiếng Đức và tiếng Bồ Đào Nha.

Phụng vụ Thánh Thể
Phần sau của Thánh Lễ An Táng là Phụng vụ Thánh Thể. Hồng y Ratzinger và các hồng y đồng tế đến đứng xung quanh bàn thờ để thánh hiến bánh và rượu. Trong đó, nghi thức quan trọng nhất đối với người Công giáo là truyền phép Thánh Lễ (khi linh mục đọc lại những lời mà Chúa Giêsu nói trong bữa ăn tối cuối cùng), họ tin rằng bánh và rượu sẽ được biến đổi thần tính thành mình và máu Chúa Kitô. Vì tin như vậy nên người Công giáo thờ phượng Chúa Kitô qua Bí tích Thánh Thể.

Sau kinh nguyện Thánh Thể và các lời nguyện khác là Kinh Chiên Thiên Chúa (Agnus Dei). Sau đó, Thánh Thể được phát cho người Công giáo tại Quảng trường Thánh Phêrô. Khi cộng đoàn đã nhận được Thánh Thể thì ca đoàn hát Thánh Vịnh 129 (130). Lời bài hát nói rằng: "Từ vực thẳm, con kêu lên Ngài, lạy Chúa, muôn lạy Chúa, xin Ngài nghe tiếng con."'. Sau phần Phụng Vụ Thánh Thể, cả đám đông trên đường phố của Vatican vỗ tay, vẫy cờ và biểu ngữ hô vang "Santo Subito!" (xin phong thánh ngay đi!) và "Giovanni Paolo Santo" (Thánh Gioan Phaolô), có cả tiếng hô vang "Magnus" (vĩ đại).

Nghi thức tiễn biệt
Sau khi giáo dân rước lễ, Hồng y Ratzinger chủ sự nghi thức tiễn biệt. Ông yêu cầu các vị hồng y và các thượng phụ nghi lễ Đông phương quy tụ quanh quan tài của Giáo hoàng Gioan Phaolô II, còn giáo dân được kêu gọi bắt đầu cầu nguyện: "Thưa anh chị em, chúng ta hãy phó thác linh hồn của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II cho lòng thương xót dịu dàng nhất của Thiên Chúa... Xin Maria... cầu bầu với Thiên Chúa để Ngài có thể cho đức giáo hoàng của chúng ta thấy nhan thánh Con Chúa và an ủi Giáo hội với ánh sáng phục sinh."

Ca đoàn hát Kinh Cầu Các Thánh, các kinh cầu tương tự đã được đọc lên trong đám rước di quan từ Thính đường Clementine trong Điện Tông Tòa đến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô.

Sau khi hát Kinh Cầu Các Thánh, các thượng phụ, tổng Giám mục và của Giáo hội Công giáo Đông phương đến gần quan tài Giáo hoàng Gioan Phaolô II để cử hành các nghi lễ tiễn biệt riêng của họ. Sau đó, các thượng phụ cùng với toàn bộ Hồng y đoàn chứng kiến nghi thức rảy nước phép trên quan tài. Hồng y Ratzinger tiến hành xông hương, trong khi một vài giáo sĩ của Giáo hội Đông Phương thực hiện nghi lễ Byzantine trong tiếng Hy Lạp và tiếng Ả Rập. Thánh Lễ An táng chính thức kết thúc với bài hát: "Xin các thiên thần đi cùng ngài vào thiên đường, xin các vị tử đạo chào đón ngài và dẫn ngài đến Thành Thánh Jerusalem."

Khi các người khiêng mang quan tài đi về phía lối vào của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô để an táng, cộng đoàn tham dự đã vỗ tay và reo hò như một cử chỉ tiễn biệt cuối cùng. Quan tài sau đó được quay 180 độ để đối mặt với cộng đoàn khiến đáng đông vỗ tay và reo hò sôi nổi hơn trước khi được đưa ra khỏi khu vực công chúng. Hồng y Ratzinger bàn giao quyền thực hiện nghi thức an táng cho Hồng y Martínez Somalo, Hồng y nhiếp chính.

Các phái đoàn tham dự
Tang lễ Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II quy tụ trên 200 phái đoàn trên thế giới về tham dự và khoảng 5 triệu tín hữu Công giáo. Đây được coi là tang lễ lớn nhất thế giới. Nhiều vua chúa, nữ hoàng và gia đình hoàng gia cũng tham dự
Đặc biệt, trong thời gian đám tang Giáo hoàng Gioan Phaolô II diễn ra, nhiều nước trên thế giới đã cử hành nghi thức quốc tang, cấm mọi hoạt động vui chơi trong vòng 4-5 ngày

Chú thích

Sự kiện năm 2005
Giáo hoàng Gioan Phaolô II
Quốc tang
Quan hệ quốc tế năm 2005


title: Coritiba Foot Ball Club

text:
Coritiba Foot Ball Club là câu lạc bộ bóng đá Brasil thành lập ngày 12-10-1909,đang chơi ở Giải vô địch bóng đá Brasil 2013.

Sân vận động
 Major Antônio Couto Pereira

Danh hiệu
 Campeonato Brasileiro Série A: 1
1985

 Campeonato Brasileiro Série B: 2
2007, 2010

Torneio do Povo: 1
1973

Campeonato Paranaense: 38
1916, 1927, 1931, 1933, 1935, 1939, 1941, 1942, 1946, 1947, 1951, 1952, 1954, 1956, 1957, 1959, 1960, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1978, 1979, 1986, 1989, 1999, 2003, 2004, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2017

Taça Cidade de Curitiba/Taça Clemente Comandulli: 2
1976, 1978

Festival Brasileiro de Futebol: 1
1997

Fita Azul Internacional: 1
1962, 1972

Chú thích
 Coritiba

Tham khảo

Câu lạc bộ bóng đá Brasil


title: Loligo forbesii

text:
Loligo forbesii là một loài mực trong họ Loliginidae.
Loài này có thân dài, mảnh dẻ, dài đến 90 cm. Chúng sinh sống ở quanh British Isles, Địa Trung Hải, kéo dài qua Biển Đỏ đến bờ biển Trung Phi và Đại Tây Dương về phía nam đến vịnh Guinea. Tại Biển Celtic L. forbesii là một trong các loài cephalopoda dồi dào nhất.
Chúng sinh sống đến độ sâu 10–500 m. Trưởng thành tính dục ở tuổi 11–14 tháng; tuổi thọ trung bình 1,5 năm tuổi. Mỗi con cái mỗi lần đẻ trên đáy biển đến 100.000 quả trứng, con non nở ra dài 5–7 mm. Chúng chủ yếu ăn cá, cá trích cơm, lươn cát và các cephalopoda khác. Người ta không rõ việc chúng ăn thịt đồng loại hay không.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1856
F

da:Tiarmet blæksprutte


title: James Patterson

text:
James Patterson là nhà văn trinh thám nổi tiếng nhất nước Mỹ sinh ngày 22-3-1947 tại Newburgh, New York.

Năm 1971, Patterson vào làm việc cho Công ty Quảng cáo James Walter Thompson và cũng trong thời gian này ông bắt đầu sự nghiệp văn chương của mình. Năm 1976, tiểu thuyết đầu tay của ông là The Thomas Berryman Number được xuất bản và được trao giải thưởng dành cho tác phẩm đầu tay xuất sắc. Năm 1993, với sự ra đời của tiểu thuyết Along Came a Spider, Patterson mới chính thức có tên trong danh sách những nhà văn trinh thám nổi danh nhất nước Mỹ. Năm 1996 Patterson đã rời bỏ ngành quảng cáo để dành toàn bộ thời gian cho nghệ thuật.

Trong hơn 30 năm cầm bút chuyên nghiệp, Patterson đã viết được gần 70 cuốn tiểu thuyết gồm: "Luật sư và bị cáo", "Tuần trăng mật", "Hồng rực đỏ"….Ông đã từng 19 lần đứng ở vị trí đầu tiên của bảng xếp hạng sách bán chạy nhất in trên tờ New York Times.

Năm 2016 hiện ông đang đứng thứ 3 thế giới về thu nhập cá nhân của mình

Năm 2017 khiêm tốn ở vị trí thứ 9 sau nhiều tên tuổi nổi tiếng trong giới giải trí khác với 87 triệu USD.Tuy nhiên không thể phủ nhận những đóng góp mà ông đã mang lại cho tủ sách của Hoa Kỳ nói riêng và thế giới nói chung

Tham khảo

Sinh năm 1947
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 21
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Nhân vật còn sống
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Người Mỹ gốc Ireland


title: Vụ hỏa hoạn hộp đêm Kiss

text:
Vụ cháy hộp đêm Kiss xảy ra vào ngày lúc 02:00-02:30 (BRST) 27 tháng 1 năm 2013 ở Santa Maria, Rio Grande do Sul, Brasil. Vụ cháy đã khiến ít nhất 233 người chết và khiến ít nhất 130 người khác bị thương.. Ban nhạc Gurizada Fandangueira đang biểu diễn trên sân khấu hộp đêm này khi đám chảy bùng phát.

Vụ cháy này được cho là gây chết nhiều người nhất trên thế giới trong hơn một thập niên qua, kể từ sau một vụ hỏa hoạn câu lạc bộ ở Trung Quốc năm 2000. Năm 2004, một vụ cháy hộp đêm hạng bình dân ở Argentina làm chết 194 người. Năm 2009, pháo hoa bên trong hộp đêm ở Nga gây cháy, khiến 152 người thiệt mạng. Đám cháy bùng lên sau khi người ta bắn pháo hoa trên một sân khấu của hộp đêm và lửa bắn lên trần nhà. Hộp đêm chỉ có một lối thoát hiểm duy nhất. Vì thế tình trạng hoảng loạn lan rộng trong lúc mọi người cố gắng thoát ra ngoài. Các nhân chứng kể rằng nhiều người tử vong vì hít quá nhiều khói và bị giẫm đạp. Lính cứu hỏa đã phá một bức tường bằng búa và rìu để cứu những người mắc kẹt bên trong. Sau khi lực lượng cứu hỏa dập tắt đám cháy, các lực lượng cứu hỏa tìm thấy hơn 200 thi thể. Họ đưa hàng trăm người bị thương tới bệnh viện. Ít nhất 200 người bị thương. Lính cứu hỏa vẫn tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân.
Hộp đêm Kiss có thể chứa tối đa 2.000 người và rất có thể hộp đêm không còn một chỗ trống vào đêm cuối tuần.

Diễn biến vụ cháy

Trong những giờ sáng sớm ngày 27 tháng 1 năm 2013, một đám cháy xảy ra tại hộp đêm Kiss ở Santa Maria, một thành phố lớn. Một vụ giẫm đạp xảy ra sau đám cháy, và thiếu các bảng hiệu hướng dẫn lối thoái hiểm và thoát hiểm khẩn cấp được cho là nguyên nhân đến các vụ tử vong. Năm mươi thi thể đã được tìm thấy chỉ trong một phòng tắm. Cảnh sát Brazil cho biết, ngọn lửa bắt đầu khi ban nhạc Gurizada Fandangueira đốt pháo hoa trong khi biểu diễn trên sân khấu. Nhiều người trong số những người thiệt mạng được cho là đã chết vì hít phải khói.
Đại tá Guido Pedroso de Melo của Sở cứu hỏa Rio Grande do Sul nói rằng cửa trước của câu lạc bộ đã bị khóa. De Melo nói với CNN: "Việc hộp đêm có quá đông khách đã gây khó khăn cho mọi người chạy thoát khỏi đám cháy, và theo thông tin chúng tôi có, các nhân viên bảo vệ đã chặn các nạn nhân bên trong".
Vụ cháy đã gây số lượng người chết nhiều thứ hai cho một sự kiện giải trí ở Brazil, vụ này chỉ đứng thứ hai sau vụ hỏa hoạn rạp xiếc Niterói 1961 làm hơn 500 người chết.

Phản ứng
 Tổng thống Dilma Rousseff đã rút ngắn chuyến thăm Chile và trở về Brasil sau khi nghe tin về vụ hỏa hoạn. Bà nói đây là một thảm kịch đau thương của quốc gia. Rouseff đã tuyên bố ba ngày tang lễ chính thức. Chính quyền thành phố Santa Maria thiết lập 30 ngày tang lễ chính thức.
 Tổng thống Bồ Đào Nha, Anibal Cavaco Silva, đã gửi lời chia buồn đến người đứng đầu nhà nước Brasil, Dilma Rousseff. "Trong thời điểm này của sự đau buồn lớn, thay mặt nhân dân Bồ Đào Nha và bản thân tôi, tôi muốn gửi đến bà, gia đình của các nạn nhân và người dân của Brasil, những tình cảm chia buồn sâu sắc nhất của và sự đoàn kết chân thành của chúng tôi,".
 Chile đã gửi lời chia buồn tới Brazil, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Alfredo Moreno phát biểu: "Tôi cho rằng đây không không chỉ là vụ tang tóc ở nơi này, mà giống như tang tóc ở khắp đất nước của chúng tôi" Sebastián Piñera, Tổng thống Chile đã bế mạc Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Ca-ri-bê và Liên minh châu Âu, được tổ chức vào thời điểm đó để gửi lời chia buồn đến Brazil.

 Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel, người cũng tham dự cuộc họp ở Chile, gửi lời chia buồn cá nhân Rousseff. Bộ trưởng Ngoại giao Guido Westerwelle cũng bày tỏ. "Tôi đau buồn sâu sắc tai họa khủng khiếp này đối với người dân Brasil muốn bày tỏ sự thương tiếc sâu sắc nhất của tôi,".
 Chính phủ Mexico đã bày tỏ lời chia buồn của mình đối với Brasil trong một tuyên bố: "Chính phủ Mexico, thông qua Bộ Ngoại giao bày tỏ lời chia buồn đến Chính phủ và nhân dân Brazil, và đặc biệt là các gia đình của các nạn nhân của vụ hỏa hoạn không may đã xảy ra ở Santa Maria, Rio Grande do Sul ".
 Bộ trưởng Ngoại giao Anh, Hugo Swire, cho biết ông "vô cùng đau buồn bởi những tin tức về tai nạn thảm khốc ở Santa Maria" và đưa ra "những quan tâm và lời chia buồn chân thành đến các gia đình đã mất người thân yêu của họ và mong muốn sự phục hồi nhanh chóng đến hàng trăm nạn nhân đang được điều trị tại các bệnh viện".

Tham khảo

Brasil năm 2013
Hỏa hoạn năm 2013


title: Người thầy dạy đánh kiếm

text:
Người thầy dạy đánh kiếm () là một cuốn tiểu thuyết của Alexandre Dumas. Tác phẩm được xuất bản trong thời gian 1840–1841. Cuốn tiểu thuyết lấy bối cảnh ở Nga

Xuất xứ
Người thầy dạy đánh kiếm được viết từ tập ghi chép của người bạn của thầy dạy Alexandre Dumas.

Lịch sử
Cuốn tiểu thuyết được in lần đầu tiên vào năm 1840 tại Pháp và Bỉ. Sau đó nhiều lần được xuất bản bằng tiếng Pháp. Dumas đã sử dụng cuốn tiểu thuyết "Ghi chú" của Grezier, được viết bằng tên của ông trong chuyến thăm Nga. Ông cũng sử dụng các tiểu luận lịch sử khác: Hồi ức (1827) của Bá tước Segier, Tiểu luận về cái chết của Paul I (1825) Shatogirin, Lịch sử của Alexander I (1826) S. Rabbe và Báo cáo của Ủy ban điều tra (1826).

Cốt truyện
Cuốn tiểu thuyết kể về chuyến thăm của Greze đến St. Petersburg. Ở đó Grezie bắt đầu dạy các bài học về đấu kiếm. Tất cả các sinh viên của ông đều là những Decembrists tương lai. Một trong số họ là Bá tước Annenkov, chồng của Louise, một trong những người bạn cũ của Greze. Chẳng mấy chốc đã được tạo ra, đó là áp lực, bàn tay của Nikolai I-'s. Tất cả các Decembrists đã bị trục xuất đến Siberia, bao gồm cả Bá tước Annenkov. Tuyệt vọng, Louisa quyết định đi cùng chồng để chia sẻ sự tàn nhẫn của nhà tù với anh ta. Grezie quyết định giúp anh ta.

Nội dung

Khi nước Pháp đang chìm đắm trong chiến tranh do cuộc nổi dậy của Napoleon thì nước Nga lại rất thanh bình. Nơi đây chình là một miền đất hứa cho những người muốn có được sự giàu có và danh vọng. "Người Thầy Dạy Đánh Kiếm" - nhân vật chính của câu chuyện cũng là một trong đó. Trong quá trình thực hiện ước mơ của mình, ông dã vô tình biết được những bí mật của nước Nga trong thời kỳ chuyển giao vương quyền.

Tiểu thuyết ở Nga
Việc xuất bản cuốn tiểu thuyết đã bị cấm ở Nga bởi Nicholas I. Điều này là do sự gia tăng của Decembrists. Trong hồi ký của mình (được kể cho cô bởi Công chúa Trubetskaya, bạn gái của Hoàng hậu), Dumas nhớ lại:

Sự kiểm duyệt Sa hoàng có ảnh hưởng đặc biệt đến tiểu thuyết của Dumas, và nó đã bị cấm xuất bản ở Nga. Tuy nhiên, bất chấp điều này, cuốn sách đã được phân phối ở Nga dưới nhiều hình thức. Và nó được xuất bản lần đầu tiên bằng tiếng Nga ở Nga vào năm 1925.

Chú thích

Tiểu thuyết năm 1840


title: Santa Maria, Rio Grande do Sul

text:
Santa Maria là một thành phố và khu tự quản (município) ở vùng trung bộ Rio Grande do Sul, bang cực nam Brazil. Năm 2007, thành phố có dân số 263.403 người, tổng diện tích .
Thành phố có Đại học Liên bang Santa Maria và một số trường đại học và cao đẳng dân lập khác. Ngày 27 tháng 1 năm 2013, tại thành phố này xảy ra vụ cháy hộp đêm Kiss.

Tham khảo

Thành phố của Brasil


title: ANBO III

text:
ANBO III là một loại máy bay huấn luyện và máy bay thông dụng cánh đơn, được thiết kế cho Quân đội Litva vàon ăm 1929.

Biến thể
ANBO III (biến thể đầu)
Lắp động cơ Walter NZ 60, 3 chiếc.
ANBO III (biến thể thứ hai)
Có đuôi mới và lắp động cơ Armstrong Siddeley Genet, 6 chiếc.

Quốc gia sử dụng

Không quân Litva

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

 Lithuanian Aviation Museum

Máy bay huấn luyện quân sự Litva 1920–1929
Máy bay ANBO
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: ANBO V

text:
ANBO V là một loại máy bay huấn luyện cánh đơn, được thiết kế cho quân đội Litva vào năm 1931.

Quốc gia sử dụng

Không quân Litva

Tính năng kỹ chiến thuật (ANBO 51)
Dữ liệu lấy từ Jane's All the World's Aircraft 1938

Tham khảo

Tài liệu

Liên kết ngoài
 In Lithuanian

Máy bay huấn luyện quân sự Litva 1930–1939
Máy bay ANBO
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker C.I

text:
Fokker C.I là một loại máy bay trinh sát hai tầng cánh của Đức, được phát triển vào cuối Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng

 Hải quân Hoàng gia Hà Lan
 Không quân Lục quân Hà Lan

 Hải quân Hoa Kỳ

 Không quân Liên Xô

Biến thể
V 38
C.I
C.Ia
C.IW
C.II
C.III

Tính năng kỹ chiến thuật (Fokker C.I)

Tham khảo

Máy bay trinh sát quân sự Đức 1910–1919
Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1910–1919
C 01
Máy bay quân sự
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker C.IV

text:
Fokker C.IV là một loại máy bay trinh sát hai chỗ của Hà Lan trong thập niên 1920, do hãng Fokker thiết kế chế tạo.

Biến thể
C.IV
C.IVA
C.IVB
C.IVC
C.IV-W
C.IVH
XCO-4
CO-4A
AO-1

Quốc gia sử dụng

 Không quân Lục quân Hà Lan

Không quân Tây Ban Nha

Cục Không quân Lục quân Hoa Kỳ

Không quân Liên Xô

Tính năng kỹ chiến thuật (C.IV)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 John Andrade, U.S.Military Aircraft Designations and Serials since 1909, Midland Counties Publications, 1979, ISBN 0-904597-22-9 (Pages 40 and 98)
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing, Page 1858

C 04
Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1920–1929
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1920
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Chiến dịch sự phẫn nộ của Chúa trời

text:
Chiến dịch sự giận dữ của Chúa trời (, Mivtza Za'am Ha'el) cũng được gọi là Chiến dịch Bayonet, là một chiến dịch mật do Israel và Mossad chỉ đạo nhắm tới các cá nhân được cho là có liên quan tới vụ thảm sát Munich năm 1972 trong đó 11 thành viên đội tuyển Olympic Israel đã bị giết hại. Các mục tiêu đều là các thành viên của nhóm chiến binh vũ trang Tháng 9 Đen Palestine và các thành viên của Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO). Được Thủ tướng Israel Golda Meir cho phép vào mùa thu năm 1972, chiến dịch này được cho là đã kéo dài trong hơn 20 năm sau đó.

Chiến dịch này đã được miêu tả lại trong bộ phim truyền hình Sword of Gideon (1986), và Munich (2005) của Steven Spielberg.

Lịch sử
Sau vụ thảm sát Munich tại Olympics mùa hè năm 1972, Thủ tướng Golda Meir đã lập ra Ủy ban X, một nhóm nhỏ các quan chức chính phủ có nhiệm vụ thực hiện hành động trả đũa từ phía Israel, với bà và Bộ trưởng quốc phòng Moshe Dayan làm lãnh đạo. Bà cũng chỉ định Tướng Aharon Yariv làm Cố vấn chống khủng bố của mình; ông này, cùng với Giám đốc Mossad Zvi Zamir, đảm nhiệm vai trò chính trong việc chỉ huy chiến dịch sau đó. Ủy ban đi tới kết luận rằng để ngăn chặn những vụ việc bạo lực nhắm vào Israel trong tương lai, họ cần ám sát những người đã ủng hộ hay tiến hành vụ thảm sát Munich, và thực hiện nó theo cách gây ấn tượng mạnh nhất. Bị áp lực từ phía công chúng Israel và những quan chức tình báo hàng đầu, Meir bất đắc dĩ cho phép chiến dịch ám sát trên diện rộng. Tuy vậy khi ba kẻ tham gia vụ thảm sát Munic được Tây Đức được thả ra chỉ vài tháng sau đó để đáp ứng yêu cầu của những kẻ không tặc một máy bay của Lufthansa, tất cả những do dự của bà đã không còn nữa. Nhiệm vụ đầu tiên của ủy ban cho tình báo Israel là lập ra một danh sách ám sát tất cả những kẻ liên quan tới vụ Munich. Việc này được hoàn thành với sự giúp đỡ của các thành viên PLO đang làm việc cho Mossad, và với thông tin được cung cấp từ các cơ quan tình báo thân cận ở châu Âu. Tuy danh sách đầy đủ không bao giờ được tiết lộ, các báo cáo cho rằng tổng số mục tiêu trong khoảng 20–35, gồm cả các thành viên Tháng 9 Đen và PLO. Khi danh sách đã có, Mossad có nhiệm vụ định vị các cá nhân này và ám sát họ.

Điểm then chốt trong kế hoạch là ý tưởng có thể khước từ, có nghĩa là sẽ không thể chứng minh một mối liên hệ trực tiếp giữa các vụ ám sát và Israel. Ngoài ra, chiến dịch được dự định để gây ra một cảm giác sợ hãi chung trong các chiến binh Palestine. Theo David Kimche, cựu phó giám đốc Mossad, "Mục tiêu không chỉ là trả thù mà chủ yếu khiến chúng [những tên khủng bố Palestine] thấy sợ hãi. Chúng tôi muốn chúng phải nhìn về phía sau và cảm thấy đang bị theo dõi. Và vì thế chúng tôi tìm cách không chỉ thực hiện mọi việc bằng cách bắn giết một tên trên đường phố – điều đó dễ dàng quá... rõ là vậy."

Mọi người cũng biết mật vụ Mossad Michael Harari có nhiệm vụ thành lập và chỉ huy các đội, dù một số không phải luôn luôn thuộc trách nhiệm của chính phủ. Tác gia Simon Reeve giải thích rằng đội của Mossad—có tên theo bảng chữ cái Hebrew—gồm:

...mười lăm người được chia thành năm đội: "Aleph", hai sát thủ chuyên nghiệp; "Bet", hai người làm nhiệm vụ bảo vệ các Alephs; "Het", hai người tạo vỏ bọc cho cả đội bằng cách thuê phòng khách sạn, nhà ở, ô tô và các thứ khác; "Ayin", gồm từ sáu tới tám điệp viên làm xương sống của chiến dịch, bảo vệ các mục tiêu và thiết lập đường thoát cho các đội Aleph và Bet; và "Qoph", hai điệp viên chuyên trách thông tin.

Cách bố trí này tương tự như katsa của Mossad miêu tả của Victor Ostrovsky về các đội ám sát của Mossad, Kidon. Trên thực tế, Ostrovsky nói trong cuốn sách của ông rằng chính các đơn vị Kidon thực hiện các vụ ám sát. Điều này được tác giả Gordon Thomas người đã được tiếp cận một số báo cáo thẩm vấn do tám thành viên đội Kidon và 80 thành viên hỗ trợ tham gia vào các vụ ám sát ủng hộ.

Một báo cáo khác của tác giả Aaron Klein nói rằng các đội đó thực ra là thuộc một đơn vị tên là Caesarea, sẽ được đổi tên và tái tổ chức vào Kidon hồi giữa những năm 1970. Harari cuối cùng chỉ huy ba đội Caesarea với khoảng 12 người mỗi đội. Họ tiếp tục được chia thành các đội hậu cầu, trinh sát và ám sát.

Một trong các đội bí mật đã bị phát giác sau vụ Lillehammer (xem đoạn Ali Hassan Salameh dưới đây), khi sáu thành viên đội ám sát của Mossad bị chính quyền Na Uy bắt giữ. Harari trốn thoát về Israel, và có lẽ một số người khác cũng trốn thoát được cùng anh ta. Một bài báo trên tạp chí Time ngay sau vụ ám sát nói tổng số thành viên Mossad là 15 người, cũng tương tự như các miêu tả ở trên.

Một tường thuật khác có từ cuốn sách Vengeance, trong đó tác giả cho rằng, theo nguồn tin của anh ta, Mossad đã lập ra đội gồm năm đặc vụ đã được huấn luyện mà anh ta [nguồn tin] chỉ huy tại châu Âu. Cuốn sách cũng nói rằng đội hoạt động bên ngoài sự chỉ huy trực tiếp của chính phủ, và chỉ liên hệ với Harari.

Nhiều giờ trước mỗi vụ ám sát, mỗi gia đình của mục tiêu sẽ nhận được hoa với thiệp chia buồn viết: "Một sự tưởng nhớ chúng tôi không quên hay tha thứ."

Chiến dịch

1972–1988
Vụ ám sát đầu tiên diễn ra ngày 16 tháng 10 năm 1972, khi Wael Zwaiter người Palestine bị giết tại Roma. Các điệp viên Mossad đã chờ sẵn khi ông quay về sau khi ăn tối và bắn ông mười một phát, mỗi phát cho một người Israel thiệt mạng trong vụ thảm sát Munich. Sau khi bắn, họ nhanh chóng chạy thoát tới một địa điểm an toàn. Vào thời điểm đó Zwaiter là đại diện của PLO tại Italia, và tuy Israel bí mật coi ông là một thành viên của Tháng 9 Đen và có tham gia vào một âm mưu không thành chống lại hãng hàng không El Al, các thành viên của PLO cho rằng ông ta không hề có liên quan. Abu Iyad, phó chủ tịch PLO, tuyên bố rằng Zwaiter là người "hăng hái" chống khủng bố.

Mục tiêu thứ hai của Mossad là Dr. Mahmoud Hamshari, đại diện của PLO tại Pháp. Israel tin rằng ông là lãnh đạo của Tháng 9 Đen tại Pháp. Dùng một điệp viên giả làm một nhà báo người Italia, Mossad đã lừa ông ra khỏi căn hộ ở Paris để một đội chất nổ thâm nhập và đặt một quả bom dưới điện thoại bàn. Ngày 8 tháng 12 năm 8, 1972, điệp viên giả làm nhà báo gọi tới căn hộ của Hamshari và hỏi ông có phải là Hamshari không. Sau khi Hamshari xác nhận đúng là mình, điệp viên đó đã ra hiệu cho các đồng đội khác kích hoạt quả bom trong điện thoại. Hamshari bị thương nặng, nhưng vẫn còn đủ tỉnh táo để nói với các điều tra Paris những điều đã xảy ra. Hamshari chết trong bệnh viện vài tuần sau đó. Một vụ ám sát khác diễn ra tại London, nơi một nhà hoạt động người Palestine đã bị đẩy khéo léo xuống dưới gầm xe buýt trong giờ cao điểm.

Trong đêm ngày 24 tháng 1 năm 1973, Hussein Al Bashir (người Jordan), đại diện của Fatah tại Cộng hòa Síp, tắt đèn phòng mình tại phòng khách sạn Olympic ở Nicosia. Vài giây sau, một quả bom đặt dưới gậm giường ông được kích hoạt từ xa, làm ông thiệt mạng và gây hư hại cho căn phòng. Israel tin rằng ông là lãnh đạo của Tháng 9 Đen tại Cyprus, dù một lý do khác cho vụ ám sát ông có thể do ông có những quan hệ thân cận với KGB.

Ngày 6 tháng 4 năm 1973, Dr. Basil al-Kubaissi, một giáo sư luật tại American University of Beirut bị Israel nghi ngờ cung cấp hậu cần vũ khí cho Tháng 9 Đen cũng như có liên quan tới các âm mưu khác của Palestine, bị bắn hạ tại Paris khi ông đang quay về nhà sau khi ăn tối. Giống những vụ ám sát trước, ông bị các điệp viên Mossad bắn khoảng 12 lần.

Ba trong số các mục tiêu trong danh sách của Mossad sống trong những ngôi nhà được canh phòng cẩn mật tại Liban nằm ngoài tầm với của những cách thức ám sát trước đó. Để ám sát họ, Chiến dịch Mùa xuân Tuổi trẻ được tung ra như một phần của chiến dịch lớn Sự phẫn nộ của Chúa trời. Đêm ngày 9 tháng 4 năm 1973, các biệt kích Sayeret Matkal, Shayetet 13, và Sayeret Tzanhanim từ tàu hải quân Israel dùng xuồng đổ bộ lên bờ biển Liban. Các biệt kích được các điệp viên Mossad đón, đưa họ tới các mục tiêu trong những chiếc xe thuê ngày hôm trước, và sau đó đưa họ quay lại bãi biển để rút lui. Các biệt kích mặc giả làm dân thường, và một số người đóng giả phụ nữ. Họ đã tấn công các ngôi nhà được canh giữ cẩn mật tại Beirut và giết Muhammad Youssef al-Najjar (chỉ huy chiến dịch của Tháng 9 Đen), Kamal Adwan (một chỉ huy chiến dịch hàng đầu trong PLO) và Kamal Nasser (thành viên và người phát ngôn của Ủy ban hành pháp PLO). Trong chiến dịch này, hai sĩ quan cảnh sát Liban, một công dân Italia và vợ của Najjar cũng thiệt mạng. Một biệt kích Israel bị thương. Lính dù Sayeret Tzanhanim đột kích một tòa nhà sáu tầng là trụ sở của Mặt trận Nhân dân Giải phóng Palestine. Lính dù gặp sự chống cự mạnh làm hai người thiệt mạng, nhưng họ đã phá hủy được tòa nhà. 13 biệt kích Shayetet và lính dù Sayeret Tzanhanim cũng tấn công vào các cơ sở chế tạo vũ khí và nhà kho xăng của PLO. Khoảng 12–100 thành viên PLO và PFLP bị giết trong những vụ tấn công.

Ba vụ tấn công khác diễn ra ngay sau chiến dịch đột kích vào Liban. Zaiad Muchasi, người thay thế Hussein Al Bashir tại Cyprus, bị giết bởi một quả bom trong phòng khách sạn tại Athens ngày 11 tháng 4. Hai thành viên Tháng 9 Đen cấp thấp khác, Abdel Hamid Shibi và Abdel Hadi Nakaa, bị thương trong xe của họ tại Roma.

Các điệp viên Mossad cũng bắt đầu theo đuổi Mohammad Boudia, người gốc Algeria, giám đốc chiến dịch của Tháng 9 Đen tại Pháp, người nổi tiếng về khả năng cải trang cũng như có quan hệ lăng nhăng. Ngày 28 tháng 6 năm 1973, Boudia bị giết tại Paris bởi một quả bom kích nổ do áp suất gói kèm rất nhiều đinh ốc bên dưới ghế xe của ông.

Ngày 15 tháng 12 năm 1979, hai người Palestine, Ali Salem Ahmed và Ibrahim Abdul Aziz, bị giết tại Cyprus. Theo cảnh sát, cả hai bị bắn bằng súng giảm thanh ở cự ly gần.

Ngày 17 tháng 6 năm 1982, hai thành viên cấp cao của PLO tại Italia bị giết trong những cuộc tấn công riêng biệt. Nazeyh Mayer, một lãnh đạo trong văn phòng của PLO tại Roma, bị bắn chết bên ngoài ngôi nhà của ông. Kamal Husain, phó giám đốc văn phòng PLO tại Roma, bị giết bởi một quả bom mảnh đặt dưới ghế sau trong xe ông, chỉ chưa tới 7 tiếng sau khi ông tới thăm nhà của Mayer và giúp cảnh sát trong cuộc điều tra.

Ngày 23 tháng 7 năm 1982, Fadl Dani, phó giám đốc văn phòng PLO tại Paris, bị giết bởi một quả bom đặt trong xe. Ngày 21 tháng 8 năm 1983, quan chức của PLO Mamoun Meraish bị giết trong xe tại Athens bởi hai điệp viên Mossad bắn ông từ một xe máy .

Ngày 10 tháng 6 năm 1986, Khaled Ahmed Nazal, Tổng thư ký phái DFLP của PLO, bị bắn hạ bên ngoài một khách sạn ở Athens, Hy Lạp. Nazal bị bắn bốn phát vào đầu. Ngày 21 tháng 10 năm 1986, Munzer Abu Ghazala, một quan chức cao cấp của PLO và thành viên của Hội đồng Quốc gia Palestine, bị giết bởi một quả bọm khi ông lái xe qua một khu ngoại ô Athens.

Ngày 14 tháng 2 năm 1988, một quả bom xe phát nổ tại Limassol, Cyprus, giết hại hai người Palestine là Abu Al Hassan Qasim và Hamdi Adwan, và làm bị thương Marwan Kanafami.

Ali Hassan Salameh
Mossad tiếp tục tìm kiếm Ali Hassan Salameh, biệt hiệu Red Prince, người lãnh đạo Force 17 và đặc vụ của Tháng 9 Đen được Israel cho là kẻ đạo diễn đứng sau vụ thảm sát Munich. Điều này đã bị nghi ngờ do những tường thuật của các quan chức cao cấp Tháng 9 Đen, cho rằng tuy ông ta có dính tới nhiều vụ tấn công tại châu Âu, Salameh hoàn toàn không liên quan tới các sự kiện ở Munich.

Gần một năm sau vụ Munich, Mossad tin rằng cuối cùng họ cũng định vị được Salameh tại thị trấn nhỏ Lillehammer ở Na Uy. Ngày 21 tháng 7 năm 1973, trong vụ việc sẽ được gọi là vụ Lillehammer, một đội điệp viên Mossad đã bắn chết Ahmed Bouchiki, một bồi bàn người Maroc không liên quan tới vụ tấn công ở Munich và Tháng 9 Đen, sau khi một người đưa tin nhận diện nhầm Bouchiki là Salameh. Sáu điệp viên Mossad, gồm cả hai phụ nữ, bị cảnh sát địa phương bắt giữ, trong khi những người khác, gồm cả chỉ huy đội, Michael Harari, đào thoát được về Israel. Năm người bị bắt bị kết án giết người và bị tống giam, nhưng đã được thả và quay về Israel năm 1975. Victor Ostrovsky cho rằng Salameh đã đạo diễn để Mossad phạm sai lầm khi cung cấp các thông tin giả về hành tung của mình.

Tháng 1 năm 1974, các điệp viên Mossad được bí mật triển khai tới Thụy Sĩ sau khi có thông tin rằng Salameh sẽ gặp các lãnh đạo PLO tại một nhà thờ vào ngày 12 tháng 1. Hai sát thủ đã vào nhà thờ khi cuộc gặp gỡ đang diễn ra, và gặp ba người giống người Ả rập. Một người trong số họ định lấy vũ khí, và lập tức cả ba bị bắn chết. Các điệp viên Mossad tiếp tục đi vào nhà thờ tìm kiếm Salameh, nhưng không thấy ông ta. Trong một thời gian ngắn, họ quyết định hủy bỏ nhiệm vụ và đào thoát.

Một thời gian ngắn sau đó, ba điệp viên Mossad đi tới London gặp gỡ với một nguồn tin về Salameh. Khi người này không thể cung cấp tin, các thành viên đội nghi ngờ rằng họ đang bị theo dõi. Một nữ sát thủ giết thuê đã quyến rũ một điệp viên tại Europa Hotel, sau đó bắn chết anh ta trong phòng. Các thành viên đội Mossad định vị được người phụ nữ này tại Amsterdam ba tháng sau đó và cô ta bị giết gần nhà ngày 21 tháng 8. Các nguồn tin địa phương cho biết cô ta là một sát thủ làm thuê tự do. Lãnh đạo đội Kidon sau đó đã bị khiển trách vì hành động ám sát bên ngoài phạm vi nhiệm vụ.

Sau vụ việc, chỉ huy chiến dịch Michael Harari được lệnh hủy bỏ âm mưu ám sát Salameh. Tuy nhiên, đội Kidon thống nhất bỏ qua mệnh lệnh và gắng một lần nữa để giết Salameh. Tin tình báo cho rằng Salameh đang ở trong một ngôi nhà tại Tarifa, Tây Ban Nha. Khi ba điệp viên tiếp cận, họ bị một nhân viên an ninh Ả rập áp sát. Người này giơ ra một khẩu AK-47 và lập tức bị bắn. Chiến dịch bị hủy bỏ, và đội thoát về địa điểm an toàn.

Sau vụ Lillehammer, sự giận dữ quốc tế về vụ giết hại nhầm buộc Golda Meir ra lệnh ngừng Chiến dịch sự phẫn nộ của Chúa trời. Cuộc điều tra sau đó của Na Uy và những tiết lộ từ các điệp viên bị bắt giữ đã làm ảnh hưởng tới các cơ quan của Mossad trên khắp châu Âu, gồm cả những địa điểm an toàn, các điệp viên, và các phương pháp hành động. Năm năm sau, quyết định tiếp tục chiến dịch được đưa ra dưới thời thủ tướng mới Menachem Begin, và tìm kiếm những người trong danh sách vẫn còn đang tự do.

Mossad bắt đầu theo dõi các hành động của Salameh sau khi theo ông về Beirut vào cuối mùa hè năm 1978. Tháng 11 năm1978, một nữ điệp viên Mossad xưng tên là Erika Chambers vào Liban với một hộ chiếu Anh được cấp năm 1975, và thuê một căn hộ tại Rue Verdun, một con phố nơi Salameh thường qua lại. Nhiều điệp viên khác cũng tới, gồm cả hai người có tên giả là Peter Scriver và Roland Kolberg, với hộ chiếu Anh và hộ chiếu Canada. Một thời gian sau khi họ tới, một chiếc Volkswagen chất đầy thuốc nổ dẻo đỗ dọc theo Rue Verdun trong tầm quan sát của căn hộ thuê. Lúc 3:35 chiều ngày 22 tháng 1 năm 1979, khi Salameh và bốn vệ sỹ đi xuôi phố trên một chiếc Chevrolet, khối thuốc nổ trong chiếc Volkswagen được kích hoạt bằng một thiết bị điều khiển từ xa từ căn hộ thuê, giết chết tất cả mọi người trong chiếc Chevrolet. Sau năm lần không thành công, Mossad đã ám sát được Salameh. Tuy nhiên, vụ nổ cũng giết chết bốn người vô tội đi ngang, gồm cả một sinh viên Anh và một bà sơ người Đức, và làm bị thương 18 người khác. Ngay sau chiến dịch, ba sĩ quan Mossad, và 14 người khác được cho là cũng liên quan biến mất không dấu vết.

Những kẻ bắt giữ con tin ở Munich
Ba trong tám chiến binh tiến hành vụ thảm sát Munich còn sống sau nỗ lực giải cứu của Đức tại căn cứ không quân Fürstenfeldbruck vào đêm cuối của cuộc khủng hoảng bị đưa ra trước tòa án Đức: Jamal Al-Gashey, Adnan Al-Gashey, và Mohammed Safady. Họ được thả sau khi những kẻ không tặc chuyến bay 615 của Lufthansa yêu cầu chính phủ Tây Đức.

Mọi người đều cho rằng Adnan Al-Gashey và Mohammed Safady đã bị ám sát nhiều năm sau vụ thảm sát; Al-Gashey bị tìm thấy sau khi liên hệ với một người anh/em họ tại một quốc gia vùng Vịnh, và Safady bị phát hiện sau khi liên hệ với gia đình tại Liban. Việc này bị tác giả người Israel Aaron Klein nghi ngờ, ông viết rằng Adnan chết vì bệnh tim trong thập niên 1970 và Safady hoặc bị giết bởi Christian Phalangists tại Liban đầu thập niên 1980 hoặc, theo một thành viên PLO thân cận với Safady, vẫn còn sống đến ngày nay. Jamal Al-Gashey trốn tránh ở Bắc Phi; lần cuối ông xuất hiện vào năm 1999, khi có một cuộc phỏng vấn với giám đốc Kevin MacDonald cho bộ phim tài liệu One Day in September.

Các hành động khác
Cùng với các vụ ám sát, Mossad đã sử dụng nhiều biện pháp khác để trả đũa vụ thảm sát Munich và răn đe những hành động khủng bố trong tương lai. Mossad thực hiện một chiến dịch bom thư chống lại các quan chức người Palestine trên khắp châu Âu. Nhà sử học Benny Morris viết rằng những vụ tấn công này gây thương tích không tới mức thiệt mạng cho các mục tiêu, bao gồm những người tại Algeria và Libya, các nhà hoạt động sinh viên Palestine tại Bonn và Copenhagen, và một quan chức Lưỡi liềm Đỏ tại Stockholm. Klein cũng nêu ra một vụ việc tại Cairo nơi một quả bom đã gặp trục trặc, khiến hai mục tiêu người Palestine thoát nạn.

Cựu katsa Mossad Victor Ostrovsky tuyên bố rằng Mossad cũng sử dụng các chiến thuật chiến tranh tâm lý như đưa ra lời cáo phó cho các chiến binh vẫn còn đang sống và gửi những thông tin cá nhân rất chi tiết cho những người khác. Reeve còn nói thêm rằng Mossad sẽ gọi điện cho các quan chức cấp thấp người Palestine, và sau khi tiết lộ thông tin cá nhân của họ, sẽ cảnh báo họ tránh khỏi bất kỳ hành động nào vì sự nghiệp của người Palestine. Tác gia tình báo người Anh Gordon Thomas đã viết rằng nhiều giờ trước khi mỗi chiến binh bị giết, gia đình anh ta sẽ nhận được hoa và lời chia buồn có dòng chữ "Một sự tưởng nhớ chúng tôi sẽ không quên hay tha thứ". Thomas còn tuyên bố rằng sau mỗi vụ ám sát, ban chiến tranh tâm lý của Mossad sẽ cho rò rỉ các thông tin về người đã chết trên những tờ báo tiếng Ả rập ở khắp Trung Đông.

Các vụ ám sát khác
Nhiều vụ ám sát hay nỗ lực ám sát khác đã được gán cho chiến dịch sự phẫn nộ của Chúa trời, dù vẫn có những hoài nghi về việc Mossad có đứng sau chúng hay không, hay các phe nhóm li khai của Palestine thực hiện chúng. Vụ ám sát đầu tiên như thế diễn ra ngày 4 tháng 1 năm 1978, khi Said Hammami, đại diện PLO tại London bị bắn chết. Vụ ám sát được cho là tác phẩm của Mossad hay Tổ chức Abu Nidal. Ngày 3 tháng 8 năm 1978, Ezzedine Kalak, lãnh đạo văn phòng Paris của PLO cùng người phó Hamad Adnan, bị giết tại văn phòng trong tòa nhà của Liên đoàn Ả rập. Ba thành viên khác của Liên đoàn Ả rập và PLO bị thương. Vụ tấn công này hoặc do Mossad hoặc do Tổ chức Abu Nidal. Ngày 27 tháng 7 năm 1979. Zuheir Mohsen, lãnh đạo các chiến dịch quân sự của PLO, bị bắn hạ tại Cannes, Pháp ngay sau khi rời một sòng bạc. Trách nhiệm vụ tấn công này bị nhiều bên gán cho Mossad, các nhóm Palestine khác hay thậm chí là cả Ai Cập. Ngày 1 tháng 6 năm 1981, Naim Khader, đại diện PLO tại Bỉ, bị ám sát tại Brussels. Các quan chức PLO tại văn phòng thông tin và liên lạc tại Brussels đã ra một tuyên bố buộc tội Israel đứng sau vụ giết hại này. Abu Daoud, một chỉ huy Tháng 9 Đen, người công khai tuyên bố đã giúp lên kế hoạch vụ tấn công Munich, bị bắn nhiều lần ngày 1 tháng 8 năm 1981 bởi một tay súng tại quán cà phê trong khách sạn ở Warsaw. Daoud sống sót sau vụ này. Không rõ vụ việc do Mossad hay một phe phái Palestine khác thực hiện. Daoud tuyên bố rằng vụ tấn công do một điệp viên hai mang người Palestine của Mossad, người bị PLO giết 10 năm sau đó tiến hành. Ngày 1 tháng 3 năm 1982, quan chức PLO Nabil Wadi Aranki bị giết tại Madrid. Ngày 8 tháng 6 năm 1992 lãnh đạo tình báo của PLO Atef Bseiso bị bắn chết tại Paris bởi hai tay súng với các vũ khí giảm thanh. Trong khi PLO và một cuốn sách của tác giả người Israel Aaron Klein buộc tội Mossad cho vụ việc này, các báo cáo khác chỉ ra rằng Tổ chức Abu Nidal đứng đằng sau nó.

Phản ứng

Phản ứng của Tháng 9 Đen
Tháng 9 Đen đã có nỗ lực và thực hiện một số vụ tấn công và các vụ bắt giữ con tin chống lại Israel.

Tương tự như chiến dịch đánh bom thư của Mossad, hàng chục bom thư đã được gửi từ Amsterdam tới các hộp thư ngoại giao của Israel trên thế giới vào tháng 9 và tháng 10 năm 1972. Một vụ tấn công trong số đó đã làm thiệt mạng Ami Shachori, một cố vấn nông nghiệp người Israel tại Anh.

Âm mưu ám sát Golda Meir tại Roma
Tháng 9 Đen đã lập một âm mưu khi họ biết thủ tướng Israel Golda Meir sẽ tới Roma để gặp Giáo hoàng Paul VI vào tháng 1 năm 1973. Cuộc viếng thăm theo dự định được đặt dưới sự giám sát chặt chẽ và bí mật của Israel, và những tin tức về cuộc viếng thăm sắp diễn ra có lẽ đã bị tiết lộ bởi một linh mục ủng hộ Palestine trong Bộ ngoại giao Vatican. Chỉ huy Tháng 9 Đen Ali Hassan Salameh bắt đầu lập một kế hoạch tấn công tên lửa vào máy bay của Meir khi nó tới Roma. Mục tiêu của Salameh không chỉ là thủ tướng Meir, mà cả những bộ trưởng then chốt và các sĩ quan cao cấp của Mossad tháp tùng bà. Ở thời điểm ấy, Salameh đàm phán với Liên Xô, yêu cầu tị nạn, và ông ta hy vọng khi Israel gượng dậy được sau vụ này, ông và người của mình đã an toàn ở Liên Xô, ngoài tầm với của Israel. Tháng 9 Đen đưa lậu nhiều tên lửa vác vai Strela 2 tới Bari, Italia, từ Dubrovnik, Nam Tư, bằng thuyền. Các tên lửa này sau đó được mang tới Roma và được đặt quanh sân bay Fiumicino ngay trước khi Meir tới nơi. Để đánh lừa sự chú ý của Mossad khỏi Roma trước vụ tấn công, Salameh đã lập một kế hoạch tấn công vào đại sứ quán Israel tại Bangkok, Thái Lan.

Ngày 28 tháng 12 năm 1972, bốn thành viên Tháng 9 Đen chiếm đại sứ quán Israel tại Bangkok, bắt giữ 12 con tin. Họ treo lá cờ PLO lên tòa nhà, và đe dọa giết các con tin trừ khi 36 tù nhân PLO được thả. Tòa nhà bị quân đội và cảnh sát Thái Lan bao vây. Lựa chọn một chiến dịch giải cứu đã được đưa ra tại Israel nhưng sau đó bị hủy bỏ. Chiến dịch giải cứu bị coi là không khả thi về hậu cần, và mọi người cũng cho rằng vì tòa sứ quán nằm ở trung tâm Bangkok đông đúc, chính phủ Thái Lan sẽ không bao giờ cho phép xảy ra khả năng một vụ bắn nhau. Dù những yêu cầu không được đáp ứng, những cuộc đàm phán đã dẫn tới kết cục tất cả các con tin được tự do và các du kích quân Tháng 9 Đen được đào thoát an toàn tới Cairo.

Mossad phát hiện âm mưu ám sát Golda Meir ngày 14 tháng 1 năm 1973, khi một sayan, hay một tình nguyện viên địa phương, thông báo cho Mossad rằng anh ta đã xử lý hai cuộc gọi từ một số điện thoại trả tiền trong một khu nhà nơi các thành viên PLO thỉnh thoảng trú ngụ. Những cuộc gọi được thực hiện bằng tiếng Ả rập]], là tiếng mà sayan sử dụng. Nói bằng mật mã, người gọi nói rằng lúc đó là "thời điểm chuyển các cây nến sinh nhật tới buổi lễ". Tổng giám đốc Mossad Zvi Zamir tin rằng đó là một mệnh lệnh đã được mã hóa liên quan tới một vụ tấn công sắp diễn ra. Zamir đã tin rằng cuộc tấn công vào đại sứ quán ở Bangkok chỉ để đánh lạc hướng cho một vụ lớn hơn, vì những kẻ tham gia đã quá dễ dàng đầu hàng, một điều ông không trông đợi ở một nhóm được huấn luyện, trang bị tốt, xảo quyệt cũng như có động cơ như Tháng 9 Đen. Zamir còn cho rằng "nến sinh nhật" có thể để chỉ vũ khí, và khả năng lớn nhất đó là tên lửa. Zamir liên hệ vụ tấn công tên lửa sắp diễn ra với chuyến đi sắp tới của Meir, và đoán rằng Tháng 9 Đen đang lên kế hoạch bắn hạ máy bay của Meir. Sau đó Zamir đã cử một katsa của Mossad, hay sĩ quan tình báo hiện trường, tới Roma, và tới thành phố với một đội sĩ quan Mossad. Zamir gặp gỡ với lãnh đạo DIGOS, đơn vị chống khủng bố của Italia, và trình bày những lo ngại của mình. Các sĩ quan DIGOS đã đột kích tòa nhà nơi các cuộc gọi được thực hiện, và tìm thấy một cuốn sách hướng dẫn phóng tên lửa của Nga. Trong suốt đêm, các đội DIGOS, mỗi đội đều có sự hộ tống của một katsa Mossad, đột kích những căn hộ đã được xác định là của PLO, nhưng không tìm thấy bằng chứng về bất kỳ âm mưu ám sát Meir nào. Trong buổi sáng, vài giờ trước khi máy bay của Meir tới nơi, các điệp viên Mossad và cảnh sát Italia đã bao vây sân bay Fiumicino.

Một katsa của Mossad phát hiện một chiếc xe tải van Fiat đậu trên cánh đồng gần đường băng. Điệp viên này ra lệnh cho tài xế đi ra chỗ khác. Cửa sau xe bất ngờ mở, và hai chiến binh nổ súng. Điệp viên Mossad bắn trả, làm bị thương nặng cả hai người. Chiếc xe tải bị phát hiện có chứa sáu tên lửa. Người lái xe bỏ chạy bộ và bị điệp viên đuổi theo. Anh ta tìm cách cướp một chiếc xe do một điệp viên Mossad khác đang trên đường tuần tra điều khiển. Người lái xe bị tóm vào xe và đưa tới chiếc xe tải đang làm trung tâm chỉ huy di động của Mossad, nơi anh ta khai ra một đội tên lửa khác ở gần sau khi bị đánh dã man. Sau đó chiếc xe tải rời đi về hướng bắc. Một chiếc xe bán cafe khác với ba quả tên lửa thòi ra trên nóc bị phát hiện. Chiếc xe tải lao vào xe bán cafe làm nó lật ngửa, khiến đội phóng tên lửa kẹt ở trong và bị kẹt dưới trọng lượng của những quả tên lửa. Người lái xe bất tỉnh bị lôi khỏi xe và ném sang bên đường, DIGOS được báo động rằng đã có "một vụ tai nạn hay ho cần họ tới xem". Zamir suy nghĩ nhanh về việc có nên giết những chiến binh người Palestine nhưng cho rằng cái chết của họ sẽ làm Golda Meir khó xử khi gặp gỡ Giáo hoàng. Các chiến binh, những người có liên quan tới vụ thảm sát Munich, được đưa tới bệnh viện và sau đó được cho phép bay tới Libya, nhưng chỉ trong vòng vài tháng, tất cả họ đều bị Mossad tiêu diệt.

Ám sát người Israel và các quan chức quốc tế khác
Hai người Israel bị tình nghi là các nhân viên tình báo đã bị bắn chết, cũng như một quan chức Israel tại Washington. Baruch Cohen, một điệp viên Mossad tại Madrid, bị giết ngày 23 tháng 1 năm 1973 bởi một đầu mối tiếp xúc là một thanh niên Palestine. Các nhân viên Mossad tham gia chiến dịch sau này được giao nhiệm vụ điều tra và trả thù cho cái chết của Cohen, và ít nhất ba người Palestine liên quan tới việc lập kế hoạch và tiến hành giết Cohen đã bị ám sát. Vittorio Olivares, một nhân viên El Al người Italia bị Tháng 9 Đen nghi ngờ, và bị bắn chết tại Roma tháng 4 năm 1973. Tùy viên quân sự Israel tại Hoa Kỳ, Đại tá Yosef Alon, bị ám sát ngày 1 tháng 7 năm 1973 tại Chevy Chase, Maryland.

Tháng 9 Đen đã tiến hành nhiều vụ tấn công khác gián tiếp chống lại Israel, bao gồm việc bắt giữ các nhà ngoại giao phương Tây tại đại sứ quán Ả rập Saudi ở Khartoum (xem: Các vụ ám sát ngoại giao năm 1973 tại Khartoum), nhưng nhóm này đã bị al-Fatah chính thức giải tán tháng 12 năm 1974.

Phản ứng của khối Ả rập
Tuy làn sóng những vụ ám sát đầu tiên từ tháng 10 năm 1972 tới đầu năm 1973 gây ra sự kinh hoàng trong thành phần quan chức Palestine, nhưng chính cuộc đột kích vào Liban – Chiến dịch mùa xuân tuổi trẻ tháng 4 năm 1973 – mới thật sự làm thế giới Ả rập kinh ngạc. Sự táo bạo của phi vụ, cộng với sự thực rằng những lãnh đạo cao cấp như Yasser Arafat, Abu Iyad và Ali Hassan Salameh cũng không tránh xa được khỏi cuộc xung đột, khiến tạo ra niềm tin rằng Israel có khả năng tấn công vào bất kỳ đâu, và bất kỳ lúc nào. Cuộc tấn công cũng gây ra không khí tang tóc to lớn. Tại lễ tang cho các nạn nhân cuộc đột kích, nửa triệu người đã đổ xuống các đường phố Beirut. Gần sáu năm sau, 100.000 người, gồm cả Arafat, đã quay lại thành phố này để chôn cất Salameh.

Chiến dịch cũng khiến một số chính phủ Ả rập vốn ít có quan điểm cực đoan bắt đầu gây áp lực với người Palestine đòi chấm dứt các cuộc tấn công vào các mục tiêu Israel. Đe dọa rút lui sự hỗ trợ cho người Palestine nếu họ tiếp tục dùng hộ chiếu do nước mình cung cấp khi đi lại trong các vụ tấn công chống lại Israel, một số chiến binh Palestine từ đó bắt đầu dùng các giấy tờ Israel giả.

Chỉ trích
Trong cuốn sách xuất bản năm 2005 Striking Back của mình, tác giả Aaron Klein (người nói cuốn sách của ông một phần lớn dựa vào những cuộc phỏng vấn hiếm có với các quan chức Mossad có tham gia các phi vụ trả đũa) cho rằng Mossad chỉ có một người có liên hệ trực tiếp với vụ thảm sát. Người này, Atef Bseiso, bị giết tại Paris năm 1992. Klein nói tiếp rằng việc thu thập tin tức về Wael Zwaiter, người Palestine đầu tiên thiệt mạng, là "không được xác nhận và đã được tham khảo không đúng cách. Nhìn lại, vụ ám sát của ông là một sai lầm." Ông nói thêm rằng những kẻ lập kế hoạch và thực hiện vụ Munich thực sự đã chạy trốn từ lâu với các vệ sỹ ở khối Đông Âu và thế giới Ả rập, nơi Israel không thể với tới. Hầu hết những người bị giết đều là những nhân vật Palestine cấp thấp, những người cảm thấy may mắn được đi lại ở Tây Âu khi không được bảo vệ. "Các quan chức an ninh Israel tuyên bố rằng những người chết phải chịu trách nhiệm cho vụ Munich; các tuyên bố của PLO cho rằng họ là những nhân vật quan trọng; và vì thế hình ảnh Mossad như một tổ chức có thể giáng xuống những cái chết ngày càng gia tăng." Tác giả Klein cho rằng hiến dịch không chỉ có mục tiêu trừng phạt những kẻ thực hiện vụ Munich mà còn để phá vỡ và ngăn chặn những hành động khủng bố tương lai. "Với mục tiêu thứ hai, cái chết của một thành viên PLO cũng có giá trị như với một thành viên khác." Klein trích lời một nguồn tin tình báo cao cấp: "Máu chúng tôi đang sôi lên. Khi có thông tin ám chỉ một ai đó, chúng tôi sẽ không kiểm tra lại với một chiếc kính lúp."

Abu Daoud, một trong những kẻ lập kế hoạch chính của vụ thảm sát Munich, đã nói trong những cuộc phỏng vấn trước khi bộ phim Munich phát hành rằng "Tôi đã quay trở lại Ramallah năm 1995, và Israel biết rằng tôi là người lập kế hoạch vụ Munich." Lãnh đạo tháng 9 Đen, Abu Iyad, cũng không bị Israel giết, dù ông ta bị ám sát năm 1991 tại Tunis bởi Tổ chức Abu Nidal. Cựu lãnh đạo Mossad Zvi Zamir đã phản bác điều này trong một cuộc phỏng vấn năm 2006, khi ông nói rằng Israel quan tâm hơn tới việc tấn công "cơ sở hạ tầng của các tổ chức khủng bố ở châu Âu" hơn là những kẻ trực tiếp chịu trách nhiệm cho vụ Munich. "We had no choice but to start with preventive measures."

Khi chiến dịch tiếp diễn, họ hàng của những vận động viên bị thiệt mạng tại Munich được báo thông tin. Simon Reeve viết rằng một số người cảm thấy đó là sự đúng đắn, trong khi những người khác, gồm cả vợ của vận động viên đấu kiếm Andre Spitzer, cảm thấy bối rối. Vợ của điệp viên Mossad bị ám sát Baruch Cohen, gọi chiến dịch này, đặc biệt là những chiến dịch bên ngoài nhằm tới những người đã giết chồng bà, là kinh tởm.

Theo Ronen Bergman (phóng viên an ninh cho tờ báo Yediot Ahronoth của Israel đồng thời cũng là một chuyên gia về Mossad): "Chiến dịch này đã ngăn chặn hầu hết chủ nghĩa khủng bố của PLO bên ngoài biên giới Israel. Liệu theo bất kỳ cách nào nó có mang lại hòa bình ở Trung Đông không? Không. Về chiến lược, nó là một sự thất bại hoàn toàn."

Cựu katsa Victor Ostrovsky đã nói rằng việc Meir chỉ đạo Mossad tập trung chủ yếu vào các cá nhân và chiến dịch của PLO đã lấy đi rất nhiều sự chú ý khác của cơ quan tình báo này với những quốc gia láng giềng của Israel. Việc này khiến Mossad đã bỏ qua những dấu hiệu của cuộc chiến tranh Yom Kippur năm 1973, khiến lực lượng phòng vệ Israel bị bất ngờ.

Văn hóa đại chúng
Cuốn sách năm 1984 Vengeance: The True Story of an Israeli Counter-Terrorist Team, của nhà báo người Canada George Jonas, kể lại câu chuyện về một đội ám sát của Israel từ quan điểm một cựu điệp viên Mossad và là chỉ huy đội, Avner. Avner từ đó được coi là biệt danh của Yuval Aviv, một người Israel hiện đang điều hành một tổ chức điều tra tư nhân tại New York. Tuy nhiên, Jonas bác bỏ rằng Aviv là nguồn tin của ông cho cuốn Vengeance, dù cuốn sách đã không được kiểm tra một cách độc lập ngoài những điều Jonas nói anh ta đã kiểm tra. Jonas chỉ ra một cựu Tổng giám đốc RCMP Security Service, John Starnes, người ông nói tin vào nguồn tin cho câu chuyện của mình. Dù vậy, giám đốc Mossad ở thời điểm diễn ra chiến dịch, Zvi Zamir, đã nói rằng ông ta chưa từng biết Aviv. Nhiều cựu sĩ quan Mossad tham gia vào chiến dịch sự phẫn nộ của Chúa trời cũng đã nói với các nhà báo Anh rằng phiên bản sự kiện của Yuval Aviv không chính xác. Sau khi được xuất bản năm 1984 cuốn sách được liệt kê trong danh sách những sách bán chạy nhất thuộc thể loại giả tưởng và phi giả tưởng tại Anh.

Từ khi ra đời, hai bộ phim đã được sản xuất dựa trên cuốn Vengeance. Năm 1986, Michael Anderson đạo diễn bộ phim cho HBO Sword of Gideon. Steven Spielberg sản xuất một bộ phim thứ hai dựa trên lời kể tháng 12 năm 2005 với tựa đề Munich. Cả hai bộ phim đều sử dụng bí danh của Yuval Aviv là Avner và có một số bản quyền tác giả theo nội dung cuốn sách.

Xem thêm
 Giết hại có mục tiêu của Israel
 Giết hại có mục tiêu
 Danh sách các vụ ám sát của Israel
 Ám sát có lựa chọn
 Samson Option
 Học thuyết Dahiya
 Chống khủng bố
 Moral equivalence
 Sư đoàn hành động đặc biệt

Ghi chú

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
 Munich: Operation Bayonet 2006 DVD

Chiến dịch sự phẫn nộ của Chúa trời
Xung đột Israel–Palestine
Xung đột Israel-Palestine


title: Fokker C.VII

text:
Fokker C.VII-W là một loại thủy phi cơ trinh sát chế tạo ở Hà Lan vào cuối thập niên 1920.

Quốc gia sử dụng

Hải quân Hoàng gia Hà Lan

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1920–1929
Thủy phi cơ
C 07
Máy bay quân sự
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Xe tăng hạng nhẹ Tosan

text:
Tosan, còn được viết là Towan (có nghĩa là Ngựa hoang), là một xe tăng hạng nhẹ của Iran. Được sản xuất vào năm 1997, nhưng chỉ một số lượng nhỏ sản xuất. Tosan được thiết kế hoàn toàn dựa trên tăng hạng nhẹ "Bọ cạp" FV101.

Tosan được bọc giáp để chống đạn 12.7 ly và đạn 7.62 ly nó được trang bị một khẩu pháo 90 ly. Một số phiên bản khác đã được chế tạo bao gồm thay tháp pháo bằng hai ống phóng tên lửa. hệ thống ngắm bắn được cãi thiện nâng cao.

Là loại tăng cơ động, hiệu quả tác chiến cao, hỏa lực mạnh nhờ có nhiều cải tiến.

Chú thích

Tham khảo

Tosan
T


title: Miloš Zeman

text:
Miloš Zeman (tiếng Séc phát âm: [mɪloʃ zɛman]), sinh ngày 28 tháng 9 năm 1944) là một chính trị gia Cộng hòa Séc và là một người Do Thái. Ông được bầu làm Tổng thống thứ ba của Cộng hòa Séc vào năm 2013. Ông là tổng thống được dân bầu cử trực tiếp đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Séc. Trước đây, ông từng là Thủ tướng Chính phủ Cộng hòa Séc từ 1998 đến 2002. Là lãnh đạo của Đảng Dân chủ Xã hội Séc trong những năm 1990, ông đã đưa đảng này thành một trong những chính đảng chính của đất nước. Ông là Chủ tịch Hạ nghị viện Cộng hòa Séc từ 1996 đến 1998.
Cuộc bỏ phiếu ngày 25 tháng 1 năm 2013 đánh dấu lần đầu tiên một Tổng thống Cộng hòa Czech được bầu bằng phổ thông đầu phiếu kể từ khi Tiệp Khắc tách ra thành Slovakia và Cộng hòa Czech vào năm 1993. Trước đây Tổng thống Cộng hòa Séc do Quốc hội Cộng hòa Séc bầu.
Chiến dịch tranh cử của Miloš Zeman kêu gọi các cử tri có thu nhập thấp và lớn tuổi tại những vùng trong nước bị tổn thương vì kinh tế suy thoái.

Tiểu sử và sự nghiệp chính trị
Zeman sinh ra ở Kolín, cha mẹ ly dị khi ông được hai tuổi và ông được mẹ là giáo viên nuôi dưỡng. Ông học tại một trường trung học ở thị trấn quê hương từ năm 1965, ông tiếp tục nghiên cứu của mình tại Đại học Kinh tế ở Praha, tốt nghiệp vào năm 1969.
Năm 1968, trong giai đoạn mùa xuân Praha, ông trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Tiệp Khắc, nhưng bị khai trừ năm 1970, do ông không đồng ý với khối Hiệp ước Warsaw tấn công Tiệp Khắc. Ông bị thôi việc và giành hơn một thập kỷ làm nhân viên của tổ chức thể thao Sportpropag (1971-84). Từ năm 1984, ông đã làm ở công ty Agrodat, tuy nhiên ông bị sa thải một lần nữa vào năm 1989, lần này do ông có bài viết phê phát "Prognostika a přestavba" (Dự báo và Tái xây dựng).

Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2013, vị cựu Thủ tướng khuynh tả chiếm được 55% số phiếu trong cuộc bầu cử vòng hai chống lại Bộ trưởng ngoại giao bảo thủ Karel Schwarzenberg. Ông Zeman sẽ thay thế Tổng thống Václav Klaus vào tháng 3 năm 2013.

Tranh cãi
Tại Cộng hòa Séc, chức vụ Tống thống gần như chỉ đóng vai trò nghi thức, nhưng ông Zeman - vị tổng thống đầu tiên được bầu trực tiếp - lại bộc lộ thẳng thắn quan điểm của mình trong cả các vấn đề đối nội và đối ngoại từ khi ông đảm nhiệm chức vụ này hồi năm 2013.

Vào tháng 5 năm 2013, Zeman từ chối công nhận bằng giáo sư cho nhà sử gia văn học Martin Putna, chỉ vì ông ta đã xuất hiện một cách khiêu khích tại Praha Diễu hành đồng tính 2011.

Trong khi phần lớn các nhà lãnh đạo châu Âu đang tẩy chay lễ kỷ niệm 70 năm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai sẽ được tổ chức tại Moskva vào tháng 5 tới, do vai trò của nước này trong cuộc khủng hoảng Ukraine, Tổng thống Cộng hòa Séc Milos Zeman, người thường xuyên chọn lối đi lệch khỏi đường hướng của Liên minh Châu Âu, đã tuyên bố ông sẽ đến dự lễ kỷ niệm này. Sau khi đại sứ Mỹ tại Cộng hòa Séc Andrew Schapiro đã phát biểu trên truyền hình rằng việc Tổng thống Cộng hòa Séc là lãnh đạo châu Âu duy nhất có mặt tại đó sẽ là “một điều kỳ cục”, Tống thống Cộng hòa Séc đã tuyên bố cấm ông Andrew Schapiro vào lâu đài Prague, dinh thự của Tổng thống Cộng hòa Séc.

Tham khảo

Tổng thống Cộng hòa Séc
Thủ tướng Cộng hòa Séc


title: Đêximét

text:
Đêximét hay đềximét (ký hiệu dm) là một đơn vị đo chiều dài trong hệ mét, được suy ra từ đơn vị cơ bản mét. Một đêximét bằng 1/10 mét.

Đơn vị đo thể tích (không phải SI) lít được định nghĩa là bằng 1 đêximét khối.

Xem thêm
 Hệ đo lường quốc tế
 Độ lớn trong SI

Chú thích

Tham khảo

Đơn vị đo chiều dài


title: Opisthocomidae

text:
Opisthocomidae là họ chim duy nhất trong bộ Opisthocomiformes chỉ còn có một loài còn sinh tồn là gà móng hoang dã (Opisthocomus hoazin) sinh sống ở lưu vực sông Amazon và châu thổ Orinoco ở Nam Mỹ.

Nhiều loài hóa thạch được cho là có quan hệ họ hàng gần với Opisthocomus hoazin đã được miêu tả, bao gồm:
Hoazinoides magdalenae: sống vào giữa thế Miocen (14-12 triệu năm trước) tại nơi ngày nay là Colombia.
 Namibiavis senutae: sống vào đầu giữa thế Miocen (17,5-17 triệu năm trước) tại nơi ngày nay là Namibia.
 Hoazinavis lacustris: sống vào cuối thế Oligocen và đầu thế Miocen (24-22 triệu năm trước) tại nơi mà ngày nay là bang São Paulo, Brasil.
 Protoazin parisiensis: sống vào cuối thế Eocen (38-34 triệu năm trước) ở Pháp.
 Foro panarium: sống vào đầu thế Eocen (khoảng 48 triệu năm trước) ở Hoa Kỳ. Phân tích phát sinh chủng loài của Field & Hsiang (2018) chỉ ra rằng Foro panarium có quan hệ họ hàng gần với Musophagiformes nhưng không gần với Opisthocomidae.
 Onychopteryx simpsoni: sống vào đầu thế Eocen (khoảng 48 triệu năm trước) ở Argentina. Có lẽ là một nomen dubium.

Phát sinh chủng loài
Dựa theo Mayr & De Pietri (2014).

Tham khảo

Opisthocomiformes
Danh sách các họ chim
Chim Brasil
Chim Bolivia
Chim Colombia
Chim Peru
Chim Venezuela
Chim Ecuador
Chim Nam Mỹ
Chim lưu vực Amazon
Chim Guianas


title: Yên vương Hỉ

text:
Yên vương Hỉ (chữ Hán: 燕王喜; trị vì: 254 TCN-222 TCN), tên thật là Cơ Hỉ, là vị vua thứ 44 hoặc 45 và là vị vua cuối cùng của nước Yên - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Yên Hiếu vương, vua thứ 43 của nước Yên. Năm 255 TCN, Hiếu vương mất, Cơ Hỉ lên nối ngôi.

Chiến tranh với nước Triệu
Yên vương Hỷ dùng Lật Phúc làm tướng quốc. Nước Triệu vừa thất bại trước Tần trong trận Trường Bình, 40 vạn quân Triệu bị giết nên bị suy yếu. Năm 251 TCN, ông sai Lật Phúc đi sứ nước Triệu, tặng Triệu Hiếu Thành vương 500 lạng vàng để kết liên minh cùng chống Tần. Khi trở về, Lật Phúc khuyên ông nên đánh chiếm nước Triệu vì trai tráng nước Triệu đã chết gần hết trong trận Trường Bình, chỉ còn trẻ con và người già yếu.

Yên vương Hỷ mang việc đó hỏi Nhạc Gian (con Nhạc Nghị). Nhạc Gian phản đối, vì cho rằng nước Triệu nằm giữa thiên hạ, luôn phải phòng bị nên dân nước này quen việc chiến tranh, không thể đánh được. Yên vương Hỷ không nghe Nhạc Gian, chia quân làm 2 đường, sai Lật Phúc tấn công đất Cao, còn Khánh Tần và Nhạc Gian đánh đất Đại.

Nước Triệu sai Liêm Pha và Nhạc Thừa ra chống cự. Liêm Pha đánh tan quân Yên, giết chết Lật Phúc, còn Nhạc Thừa cũng phá Khánh Tần ở đất Đại, bắt sống Khánh Tần và Nhạc Gian.

Năm 250 TCN, quân Triệu thừa thắng tiến sang đất Yên. Liêm Pha truy đuổi 500 dặm, tiến vào nước Yên, vây hãm kinh đô Kế thành. Yên vương Hỷ sợ hãi, cử Tương Cừ làm tướng quốc mới, ra điều đình với quân Triệu. Tương Cừ nói với Liêm Pha xin giảng hòa, Liêm Pha mới rút quân.

Năm 249 TCN, Triệu Hiếu Thành vương lại sai Nhạc Thừa vây đánh nước Yên. Sang năm 248 TCN, vua Triệu lại sai Nhạc Thừa đánh Yên, và đến năm sau lại hợp binh với nước Ngụy cùng đánh Yên. Yên vương Hỷ phải cắt đất xin giảng hòa, quân Triệu mới rút lui.

Năm 247 TCN, Yên vương Hỷ và Triệu Hiếu Thành vương đổi đất cho nhau: Yên giao cho Triệu đất Cát, Vũ Dương và Bình Thư, còn Triệu giao cho Yên đất Long Đoái, Phân Môn, Lân Nhạc.

Năm 243 TCN, nước Yên lại bị Triệu tấn công. Tướng Lý Mục của Triệu chiếm đất Vũ Toại và Phương Thành nước Yên.

Năm 242 TCN, Yên vương Hỷ dùng người nước Triệu là Kịch Tân làm tướng. Kịch Tân đề nghị ông đánh Triệu, vì Liêm Pha đã bị cách chức, bỏ nước Triệu sang nước Sở. Yên vương Hỷ nghe theo, sai Kịch Tân cầm quân đánh Triệu. Tướng Triệu là Bàng Noãn mang quân ra chống Yên. Quân yên lại bại trận, bị giết 2 vạn người, bản thân tướng Kịch Tân bị bắt và bị giết.

Năm 236 TCN, quân Triệu lại sang đánh Yên, chiếm thành Ly Dương. Nước Yên liên tiếp thua trận và mất đất, ngày một suy yếu.

Nỗ lực chống Tần
Năm 241 TCN, do sự huy động của Bàng Noãn, Yên vương Hỷ hưởng ứng hợp tung chống nước Tần, sai tướng cùng mang quân hợp binh với các nước Triệu, Ngụy, Sở tấn công đất Loát nước Tần. Nhưng liên quân không thắng được quân Tần, phải rút lui. Nước Tần đã đánh lấn sang phía đông, chiếm được rất nhiều đất đai của các nước liền kề là Hàn, Triệu, Sở, Ngụy. Nước Tề theo đuổi chính sách liên hoành với Tần, không cứu các nước khác. Nước Yên tuy ở xa nhưng qua chiến trận với Triệu nhiều năm bị thua thiệt, thế lực cũng rất yếu.

Năm 232 TCN, thái tử Yên Đan phải làm con tin ở nước Tần trốn được về nước, dốc lòng chống Tần. Hai năm sau (230 TCN), Tần vương Chính diệt nước Hàn. Hai năm sau nữa (228 TCN) Tần lại diệt nước Triệu. Anh Triệu U Mục vương là Triệu Gia chạy lên phía bắc giữ đất Đại, tự xưng là Đại vương, liên hợp với nước Yên để cùng chống Tần.

Quân Tần đã đến gần Dịch Thủy gần bờ cõi nước Yên. Thái tử Đan lo lắng, tìm cách kết nạp nuôi dưỡng tráng sĩ để mưu giết vua Tần. Trong số các tráng sĩ, nổi tiếng nhất là Kinh Kha người nước Vệ. Tướng Phàn Ư Kỳ nước Tần vì phản lại Tần vương Chính không thành cũng đến nương nhờ thái tử Đan. Kinh Kha nhận lời đi giết Tần vương Chính.

Năm 227 TCN, Kinh Kha lên đường sang nước Tần,  tự vẫn để Kinh Kha mang đầu nộp Tần vương, nhằm có cớ tiếp cận Tần vương. Thái tử Đan giao cho Kinh Kha một lưỡi chủy thủ giấu vào trong tấm địa đồ Đốc Cương, theo mưu kế bày sẵn, Kinh Kha đến dâng đầu phản tướng Phàn Ư Kỳ và địa đồ Đốc Cương để đến gần vua Tần, thừa cơ hành thích.

Tuy nhiên, việc hành thích của Kinh Kha thất bại. Kinh Kha đâm trượt vua Tần, cuối cùng bị giết.

Tần vương Chính căm giận nước Yên, dốc quân đánh Yên. Trong năm 227 TCN, các tướng Tần là Vương Tiễn và Tân Thắng tiến quân đến nước Yên. Đại vương Gia ra quân, hợp sức với quân Yên cùng chống Tần. Hai bên đánh nhau 3 trận phía tây sông Dịch không phân thắng bại.

Dời đô và mất nước
Năm 226 TCN, Tần vương Chính sai con Vương Tiễn là Vương Bí mang quân tiếp viện cho Vương Tiễn. Có thêm quân, Vương Tiễn đánh bại liên quân Yên – Đại. Quân Tần tiến vào kinh thành Kế. Yên vương Hỉ sợ hãi, phải bỏ Kế đô chạy sang Liêu Đông. Để tạ tội với nước Tần, Yên vương Hỉ phải giết thái tử Đan, chặt đầu sai người mang nộp cho Tần vương Chính.

Tần vương tạm hoãn đánh Yên. Năm 225 TCN, Tần vương Chính diệt Ngụy rồi đánh Sở. Năm 223 TCN, Tần diệt Sở. Sang năm 222 TCN, Tần vương sai con Vương Tiễn là Vương Bí mang quân tấn công Liêu Đông – căn cứ cuối cùng của nước Yên. Quân Tần vượt sông Áp Lục đánh vào Bình Nhưỡng. Yên vương Hỉ không chống nổi, bị quân Tần bắt làm tù binh và phế truất làm dân thường. Ông ở ngôi được 33 năm, không rõ sau này mất năm nào.

Từ đó nước Yên diệt vong. Tính từ Triệu công Thích thụ phong đất Yên đến Yên vương Hỷ, tổng cộng nước Yên truyền được 46 đời vua, khoảng 900 năm. Nếu không tính Triệu công Thích và Tử Chi, nước Yên gồm có 44 vua, xưng vương được 102 năm.

Xem thêm
Yên Hiếu vương
Thái tử Đan
Tần vương Chính

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
 Yên Thiệu công thế giaTriệu thế giaNhạc Nghị liệt truyện Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc'', Nhà xuất bản Thế giới
 Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hoá thông tin

Ghi chú

Vua nước Yên
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 220 TCN
Năm 222 TCN
Nước Yên


title: Antonín Novotný

text:
Antonín Novotný (10 tháng 12 năm 1904 - 28 tháng 1 năm 1975) là Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc giai đoạn 1953-1968, và cũng là Chủ tịch Tiệp Khắc 1957-1968. Ông được sinh ra ở Letnany, nay là một phần của Praha.
Antonín Novotný đã trở thành một đảng viên của Đảng Cộng sản vào năm 1921. Sau đó, ông làm đại biểu Đại hội lần thứ 7 của Quốc tế Cộng sản (1935). Do sự tham gia của ông trong cuộc đấu tranh ngầm của đảng, ông đã bị bắt vào năm 1941 và bị cầm tù trong trại tập trung Mauthausen nơi ông làm Kapo. Ông được giải phóng bởi quân đội Hoa Kỳ vào ngày 05 tháng 5 năm 1945.
Sau chiến tranh, Novotný đã trở thành một thành viên quan trọng của đảng cộng sản và được bổ nhiệm làm Bí thư thứ nhất vào năm 1951, nhưng một thời gian ngắn sau đó từ chức. Tuy nhiên, khi Rudolf Slánský đã bị loại khỏi chức vụ này vào năm 1953, Novotný kế nhiệm ông và do đó đã trở thành các nhà lãnh đạo trên thực tế của Tiệp Khắc khi Klement Gottwald qua đời một năm sau đó. Ông tái đắc cử vào năm 1958 và 1964.

Tham khảo

Tổng thống Tiệp Khắc
Người Praha


title: Bầu cử lập pháp Israel 2013

text:
Bầu cử Lập pháp Israel năm 2013 là một cuộc bầu cử cấp quốc gia được tiến hành vào ngày 22 tháng 1 năm 2013 tại Israel. Ban đầu, cuộc tranh luận công chúng về Luật Tal gần như dẫn đến một cuộc bầu cử sớm vào năm 2012, nhưng điều này đã bị hủy bỏ vào phút cuối sau khi Đảng Kadima ngay sau đó đã tham gia chính phủ. Các cuộc bầu cử sau đó đã được kêu gọi vào đầu tháng 10 năm 2012 sau khi thất bại trong việc thống nhất về ngân sách cho năm tài chính 2013.

Ủy ban bầu cử Israel cho biết tổng cộng có 10.132 điểm bỏ phiếu trên toàn quốc đã mở cửa đón khoảng 5,65 triệu cử tri Israel đủ tư cách tới bỏ phiếu. An ninh được siết chặt với hơn 20.000 cảnh sát và tình nguyện viên đã được triển khai để bảo đảm an ninh cho cuộc bầu cử này. Ngày 22 tháng 1 năm 2013, kết quả các cuộc thăm dò cho thấy Liên minh Likud Yisrael Beiteinu dự kiến sẽ nhận được 31 ghế và Yesh Atid được 19 ghế. Đứng thứ hai là Đảng trung dung Yesh Atid giành được 19 ghế và đứng thứ ba là Công Đảng với 15 ghế. Trước đó, ngày 22 tháng 1 năm 2013, các điểm bầu cử trên khắp Israel và các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây đã chính thức mở cửa đón cử tri tới bỏ phiếu bầu quốc hội khóa 19 của nước này.

Tham khảo


title: Dòng Anh Em Giảng Thuyết

text:
Dòng Anh Em Giảng Thuyết (hay còn gọi là Dòng Anh Em Thuyết Giáo, Dòng Đa Minh, Dòng Kẻ Giảng; Latinh: Ordo Praedicatorum; tiếng Anh: Order of Preachers) là một dòng tu lớn của Giáo hội Công giáo, được thành lập bởi Thánh Đa Minh (còn gọi là Đôminicô) và được Tòa Thánh phê chuẩn

Hình thành

Ngày 22 tháng 12 năm 1216, Dòng Anh Em Giảng Thuyết được Tòa Thánh phê chuẩn với mục đích nhằm quy tụ một số linh mục chuyên trách: rao giảng "Lời Chúa", một công việc trước đó thuộc quyền Giám mục.

Sau này tinh thần đó được mở rộng và được nhiều thành phần dân Chúa tham gia làm thành đại gia đình Đa Minh.

Châm ngôn
 Chiêm niệm và truyền thông chân lý

Mục đích
 Rao giảng Tin mừng khắp thế giới

Linh đạo
 Nói với Chúa và nói về Chúa

Tầm hoạt động
Hiện nay dòng có mặt trên 62 quốc gia trên thế giới, gồm 5.955 linh mục và tu sĩ, 2.773 nữ đan sĩ, 32.500 nữ tu, 150.000 giáo dân (thuộc Huynh đoàn giáo dân Đaminh).

Dòng Anh Em Giảng Thuyết tại Việt Nam
Năm 1550, vì những đòi hỏi rất cấp bách tại Việt Nam: số tín hữu tân tòng tiếp tục gia tăng, Giám mục Phanxicô Pallu đã gửi lời mời đến Linh mục Giám Tỉnh Dòng Anh Em Thuyết Giáo Felipe Pardo, O.P. từ Manila. Tỉnh Dòng Rất Thánh Mân Côi, thuộc dòng Đa Minh, đã phái hai Linh mục Juan de Santa Cruz và Juan Arjona đến hoạt động chung với Hội Thừa Sai Paris .

Năm 1659, Giáo hoàng Alexanđê VII đã ban sắc lệnh thành lập hai Giáo phận đầu tiên: Đàng Trong và Đàng Ngoài

Năm 1679, Giáo hoàng Innôcentê XI chia lại Giáo phận Đàng Ngoài thành hai miền: Tây Đàng Ngoài (từ sông Hồng Hà tới ranh giới Ai Lao) trao cho Hội Thừa Sai Paris dưới quyền quản nhiệm Giám mục De Bourges, và Đông Đàng Ngoài (từ tả ngạn sông Hồng Hà chạy ra biển): lúc ban đầu cũng do Giám mục Deydier của Hội Thừa Sai Paris phụ trách .

Năm 1693 Giám mục Deydier qua đời, Giám mục De Bourges xin Tòa Thánh trao giáo phận này cho Dòng Thánh Đa Minh Từ Nhà Tổng Quyền Santa Sabina (tại Roma) linh mục Raimondo Lezoli, O.P., được Thánh Bộ Truyền giáo đề cử sang giúp đỡ linh mục Juan de Santa Cruz đang ở Trung Linh, sau này Tòa Thánh yêu cầu ông chính thức lãnh trách nhiệm tất cả miền Đông .

Ngày 02 tháng 2 năm 1702 tại Kẻ Sặt linh mục Raimondo Lezoli được thụ phong Giám mục tiên khởi của Dòng Đa Minh tại Đàng Ngoài.

Ngày 18 tháng 3 năm 1967, tức 291 năm sau (1676-1967), Linh mục Bề Trên Tổng Quyền Aniceto Fernandez tuyên bố: đã tới thời gian tách rời Việt Nam ra khỏi Philippines, và thành lập Tỉnh Dòng Anh Em Thuyết Giáo riêng biệt với danh hiệu Tỉnh Dòng Nữ Vương Các Thánh Tử Đạo .

Xem thêm
 Thánh Đa Minh

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Tỉnh Dòng Đa Minh Việt Nam , Trang chủ.

Anh Em Thuyết Giáo
Sơ khai tôn giáo
Pháp đình tôn giáo
Khởi đầu năm 1216
Khởi đầu năm 1216 ở châu Âu


title: Fokker D.X

text:
Fokker D.X (hay D.10) là một loại máy bay tiêm kích của Hà Lan sau Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng
 Không quân Tây Ban Nha (10)
 Không quân Phần Lan (1)

Tính năng kỹ chiến thuật (D.X)

Xem thêm

Nguồn tham khảo

Tham khảo

Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
D 10
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker D.XI

text:
Fokker D.XI là một loại máy bay tiêm kích của Hà Lan trong thập niên 1920, do hãng Fokker thiết kế chế tạo.

Quốc gia sử dụng

Không quân Argentina

Không quân Hoàng gia Romania

Không quân Liên Xô

Không quân Thụy Sĩ

Cục Không quân Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

 John Andrade, U.S.Military Aircraft Designations and Serials since 1909, Midland Counties Publications, 1979, ISBN 0-904597-22-9 (Page 160)
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing, pages 1874/5

D 11
Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker D.XIII

text:
Fokker D.XIII là một loại máy bay tiêm kích chế tạo ở Hà Lan vào giữa thập niên 1920.

Quốc gia sử dụng

Lục quân Đức
 Wissenschaftliche Versuchs- und Prüfanstalt für Luftfahrzeuge, Lipetsk

Không quân Liên Xô

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
D 13
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker D.XVI

text:
Fokker D.XVI là một loại máy bay tiêm kích được phát triển ở Hà Lan vào cuối thập niên 1920.

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Romania

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
D 16
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker S.II

text:
Fokker S.II là một loại máy bay huấn luyện của Hà Lan trong thập niên 1920.

Biến thể
S.II
S.IIA

Quốc gia sử dụng

Không quân Lục quân Hà Lan

Không quân Liên Xô

Tính năng kỹ chiến thuật (S.II)

Tham khảo

 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing, Page 1899

Máy bay huấn luyện quân sự Hà Lan 1920–1929
S.II
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fokker S.III

text:
Fokker S.III là một loại máy bay huấn luyện hai tầng cánh của Hà Lan trong thập niên 1920.

Biến thể
 S.III
 S-3

Quốc gia sử dụng

Hải quân Hoàng gia Hà Lan

Tính năng kỹ chiến thuật (S.III)

Tham khảo

 aerofiles.com

Máy bay huấn luyện quân sự Hà Lan 1920–1929
S.III
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: NVI F.K.31

text:
NVI F.K.31 là một loại máy bay tiêm kích/trinh sát hai chỗ do Hà Lan thiết kế, được Frederick Koolhoven phát triển trong thập niên 1920.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Phần Lan

 LA-KNIL

Tính năng kỹ chiến thuật (F.K.31)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay Koolhoven
Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1920–1929
Máy bay tiêm kích Hà Lan 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.4

text:
Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.4 là một loại thủy phi cơ hai tầng cánh, do nhà máy Marinens Flyvebaatfabrikk chế tạo cho Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Na Uy từ năm 1918. Nó được sử dụng làm máy bay huấn luyện trong biên chế Na Uy và phục vụ đến năm 1924 thì thải loại.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Tài liệu

Máy bay huấn luyện quân sự Na Uy 1920–1929
Máy bay Marinens Flyvebaatfabrikk
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.5

text:
Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.5 là một loại thủy phi cơ hai tầng cánh, do hãng Marinens Flyvebaatfabrikk chế tạo cho Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Na Uy từ năm 1918.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Tài liệu

Máy bay trinh sát quân sự Na Uy 1920–1929
Máy bay huấn luyện quân sự Na Uy 1920–1929
Máy bay Marinens Flyvebaatfabrikk
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.6

text:
Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.6 là một loại thủy phi cơ hai tầng cánh, do hãng Marinens Flyvebaatfabrikk chế tạo cho Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Na Uy từ năm 1921.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo
Ghi chú

Citations

Tài liệu

Máy bay huấn luyện quân sự Na Uy 1920–1929
Máy bay Marinens Flyvebaatfabrikk
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.7

text:
Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.7 là một loại thủy phi cơ hai tầng cánh, do hãng Marinens Flyvebaatfabrikk chế tạo cho Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Na Uy từ năm 1923.

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo
Ghi chú

Citations

Tài liệu

Máy bay huấn luyện quân sự Na Uy 1920–1929
Máy bay Marinens Flyvebaatfabrikk
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.9

text:
Marinens Flyvebaatfabrikk M.F.9 Høverjager ("máy bay tiêm kích Høver"), còn gọi là Høver M.F.9, là một loại thủy phi cơ tiêm kích chế tạo ở Na Uy trong thập niên 1920.

Tính năng kỹ chiến thuật

Ghi chú

Tham khảo

Máy bay tiêm kích Na Uy 1920–1929
Thủy phi cơ
Máy bay Marinens Flyvebaatfabrikk
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Lublin R-VIII

text:
Lublin R-VIII là một loại Máy bay trinh sát/ném bom và thủy phi cơ của Ba Lan, được thiết kế tại nhà máy Plage i Laśkiewicz ở Lublin trong thập niên 1920.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Ba Lan
 Hải quân Ba Lan

Tính năng kỹ chiến thuật (R-VIIIa, Lorraine-Dietrich)

Tham khảo

Andrzej Glass: "Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939" (Polish aviation constructions 1893-1939), WKiŁ, Warsaw 1977 (, no ISBN)

Xem thêm

Liên kết ngoài
 Photos and drawings at Ugolok Neba

Máy bay ném bom Ba Lan 1920–1929
Máy bay trinh sát quân sự Ba Lan 1920–1929
Máy bay Plage i Laśkiewicz
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: PWS-5

text:
PWS 5 hay PWS 5t2, là một loại máy bay liên lạc của Ba Lan, do hãng PWS (Podlaska Wytwórnia Samolotów) chế tạo năm 1928.

Biến thể
P.W.S. 7
P.W.S. 5
P.W.S. 5t2
P.W.S. 6

Tính năng kỹ chiến thuật (P.W.S.5t2)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Photos and drawing at Ugolok Neba

Máy bay thông dụng quân sự Ba Lan 1920–1929
Máy bay PWS
Máy bay quân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: PWS-14

text:
PWS-12 là một loại máy bay huấn luyện hai tầng cánh của Ba Lan, do hãng Podlaska Wytwórnia Samolotów (PWS) phát triển.

Biến thể
PWS-12
PWS-12bis
PWS-14

Tính năng kỹ chiến thuật (PWS-14)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay huấn luyện quân sự Ba Lan 1920–1929
Máy bay PWS
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: PWS-16

text:
PWS-16 là một loại máy bay huấn luyện hai tầng cánh của Ba Lan, do hãng Podlaska Wytwórnia Samolotów (PWS) phát triển. Biến thể vũ trang được sản xuất với tên định danh PWS-26.

Biến thể
PWS-16
PWS-16bis
PWS-26

Quốc gia sử dụng

Không quân Ba Lan

Tính năng kỹ chiến thuật (PWS-16)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay huấn luyện quân sự Ba Lan 1930–1939
Máy bay PWS
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: IAR 14

text:
IAR 14 là một loại máy bay tiêm kích/huấn luyện của România, được thiết kế chế tạo trước Chiến tranh thế giới II.

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Romania

Tính năng kỹ chiến thuật (IAR 14)

Xem thêm

Liên kết ngoài
 IAR 14 at aviastar.org

Tham khảo

Máy bay tiêm kích Romania 1930–1939
Máy bay IAR
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: SET 3

text:
SET 3 là một loại máy bay huấn luyện quân sự được phát triển ở România vào cuối thập niên 1920.

Biến thể
SET 3
SET 31
SET 31G ("Ghica")
SET 4
SET 41
SET 41R ("Record")
SET 41S ("Special")

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Romania

Tính năng kỹ chiến thuật (SET 31)

Tham khảo

 Уголок неба
 Aviatia magazine website

Máy bay huấn luyện quân sự Romania 1920–1929
Máy bay SET
Máy bay quân sự
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Boripatra

text:
Baribatra (, phát âm là Boripatra hoặc Boriphat) hay Máy bay ném bom Kiểu 2 là một loại máy bay ném bom hai chỗ của Xiêm La trong thập niên 1920. Do Công xưởng Hàng không thuộc Không quân Hoàng gia Xiêm La thiết kế chế tạo. Chỉ có một số lượng nhỏ được chế tạo, đây là máy bay đầu tiên do người Thái tự thiết kế.

Tính năng kỹ chiến thuật (mẫu thử đầu tiên lắp động cơ Jupiter)

Xem thêm
Prachadhipok

Ghi chú và tham khảo
Ghi chú

Tài liệu
Young, Edward M. "A Siamese Experimental". Air Enthusiast, Nineteen, August–tháng 11 năm 1982. Bromley, UK: Pilot Press. ISSN 0143-5450. pp. 78–80.

Máy bay ném bom Thái Lan 1920-1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Vịnh Kotor

text:
Vịnh Kotor (tiếng Serbia/Mongtenegro: Boka Kotorska), một vịnh nhỏ quanh co ở tây nam của biển Adriatic. Vịnh này đã từng được gọi là vịnh hẹp cực nam châu Âu, trên thực tế là một cửa cắt khía của con sông Bokelj đã từng chảy từ các cao nguyên núi cao của núi Orjen.

Khu vực xung quanh vịnh đã là  nơi định cư của con người  từ thời cổ đại và có một số thị trấn thời trung cổ được bảo tồn tốt. Các thị trấn đẹp như tranh Kotor, Risan, Tivat, Perast, Prčanj, Herceg Novi, Budva, cùng với cảnh quan môi trường xung quanh tự nhiên  là những điểm du lịch lớn.

Di sản tôn giáo của vùng đất xung quanh vịnh - các nhà thờ và tu viện Chính thống giáo và Công giáo - làm cho vịnh này một trong các địa điểm hành hương chính của khu vực.

Cùng với gần vách núi đá vôi nhô ra Orjen và Lovćen, Kotor và tạo thành cảnh quan ấn tượng xung quanh khu vực Địa Trung Hải và đẹp như tranh vẽ. Trong những năm gần đây, Kotor đã chứng kiến một sự gia tăng ổn định lượng khách du lịch, nhiều người trong số các du khách đến đây bằng du thuyền. Du khách bị thu hút bởi vẻ đẹp tự nhiên của vịnh Kotor và các thị xã cổ Kotor.  Kotor là một phần của di sản thế giới được đặt tên là Vùng Tự nhiên và Văn hóa-Lịch sử của Kotor.

Tham khảo

Vịnh Mongtenegro
K