title: Hầu Cảnh

text:
Hầu Cảnh (, 503 – 552), tên tự là Vạn Cảnh, tên lúc nhỏ là Cẩu Tử, nguyên quán là quận Sóc Phương (có thuyết là quận Nhạn Môn), sinh quán là trấn Hoài Sóc , dân tộc Yết đã Tiên Ti hóa, là tướng lĩnh nhà Bắc Ngụy, phản tướng nhà Đông Ngụy, nhà Lương thời Nam Bắc triều (Trung Quốc) trong lịch sử Trung Quốc. Sau khi phát động các cuộc binh biến chống Đông Ngụy và nhà Lương, Hầu Cảnh tự lập làm vua nhưng nhanh chóng thất bại.

Thiếu thời
Hầu Cảnh từ nhỏ quấy phá thôn xóm, bị mọi người xa lánh. Khi trưởng thành, ông có tính kiêu dũng lại có sức mạnh, giỏi cưỡi ngựa bắn cung. Nhờ đó được tuyển làm Hoài Sóc trấn binh, lập một ít công lao, làm đến Công tào sứ.

Lục Trấn khởi nghĩa nổ ra, Hầu Cảnh đầu quân cho Nhĩ Chu Vinh, rất được xem trọng, ủy nhiệm việc quân. Ban đầu, ông theo học binh pháp bộ tướng của Vinh là Mộ Dung Thiệu Tông, chẳng bao lâu, Thiệu Tông phải hỏi ý kiến của ông. Nhờ tham gia đánh dẹp Cát Vinh, Hầu Cảnh được làm Định Châu thứ sử, Đại hành đài, phong Bộc Dương quận công, bắt đầu có tiếng tăm.

Phò tá Cao Hoan
Hầu Cảnh vốn có quan hệ hữu hảo với Cao Hoan, sau khi Cao Hoan diệt họ Nhĩ Chu, Cảnh đưa quân về hàng, tiếp tục được trọng dụng. Ông sớm làm đến Lại bộ thương thư, thường phàn nàn đây là việc giấy tờ, không phù hợp với mình.

Năm Thiên Bình đầu tiên (534), Hầu Cảnh đánh bại Hạ Bạt Thắng, chiếm được Kinh Châu.

Năm thứ 3 (536), Hầu Cảnh thống lĩnh 7 vạn quân đi đánh chiếm được Sở Châu của nhà Lương, bắt thứ sử Hoàn Hòa. Ông thừa thắng tiến quân, nhưng bị Trần Khánh Chi đánh bại, phải bỏ hết quân nhu chạy trốn.

Khi Cao Hoan đưa quân đến Sa Uyển (537), Hầu Cảnh nhận chức Tây đạo đại hành đài, kiến nghị chia quân Tiền – Hậu mà tiến. Cao Hoan không nghe, kết quả đại bại.

Năm sau (538), Hầu Cảnh soái bọn Lư Dũng đưa quân tây tiến, đánh hạ Nam Phần Châu, Toánh Châu, Dự Châu, cùng Cao Ngao Tào vây tướng Tây Ngụy là Độc Cô Tín ở Kim Dung. Vũ Văn Thái đưa đại quân đến, ông lui quân về bờ nam Hoàng Hà, bắc giữ Hà Kiều, nam dựa Mang Sơn mà bày trận, bẻ gãy tiền quân Tây Ngụy, suýt giết được Vũ Văn Thái. Nhưng vì ông không kịp chỉnh đốn, bị đại quân Tây Ngụy tràn lên đánh bại, phải lui chạy.

Mùa thu năm Hưng Hòa thứ 3 (541), Hầu Cảnh được làm Hà Nam đạo Đại hành đài, nắm 10 vạn binh, chuyên chế Hà Nam.

Năm Vũ Định đầu tiên (543), nhân Đông Ngụy giành được thắng lợi ở trận Mang Sơn, Cảnh dùng kế lừa chiếm thành Hổ Lao, rồi thu lấy Bắc Dự Châu và Lạc Châu, được tiến vị làm Tư không.

Năm thứ 3 (545), ông đổi sang giữ chức Tư đồ.

Phản Đông Ngụy

Phản Lương

Dưỡng hổ thành giặc
Sau khi vượt sông Hoài, Cảnh không biết phải đi đâu, Mã Đầu thú chủ Lưu Thần Mậu của Lương cùng Nam Dự Châu Giám châu sự Vi Ảm (con Vi Duệ) bất hòa, nên giục ngựa đến tìm Cảnh, khuyên Cảnh cướp lấy thành Thọ Dương, còn nói: "Triều đình mừng Vương về nam, ắt không trách đâu!" Cảnh mừng lắm, làm theo kế ấy, đến Thọ Dương, gặp Ảm mặc giáp đứng trên thành. Cảnh nói với Thần Mậu: "Việc không xong rồi!" Thần Mậu đáp: "Ảm hèn nhát lại kém khôn, có thể thuyết phục được!" Cảnh bèn sai Dự Châu tư mã Từ Tư Ngọc trong đêm vào thành thuyết phục, Ảm bèn mở cửa cho Cảnh vào. Cảnh bắt được Ảm, mấy lần muốn chém, mãi mới tha cho. Rồi sai Vu Tử Duyệt dâng biểu nhận tội thua trận, tự xin biếm tước. Có chiếu không cho, được thụ Nam Dự Châu thứ sử, quan chức như cũ.

Tháng 2 năm Thái Thanh thứ 2 (548), Đông Ngụy sau khi giành lại Huyền Hồ, muốn thông qua Trinh Dương hầu Tiêu Uyên Minh giao hảo với nhà Lương. Cảnh nghe tin thì nghi hoặc, lại biết triều đình sai sứ đến Ngụy, thì đâm ra sợ hãi, Vương Vĩ cho rằng hoặc bó tay chịu chết, hoặc làm loạn chịu chết, giục Cảnh đưa ra quyết định. Cảnh vì thế hạ quyết tâm khởi binh. Cảnh bắt tất cả cư dân trong thành Thọ Xuân làm lính, dừng mọi công việc buôn bán, cấy cày, buộc trai gái trăm họ gia nhập quân đội. Cảnh xin mấy vạn xúc gấm may áo cho binh sĩ. Chu Dị cho rằng gấm của Ngự phủ (tức Hoàng đế) là để ban thưởng, không phải là để may nhung phục, nên đổi giao cho vải xanh. Cảnh lại cho rằng binh khí của triều đình có chất lượng kém, xin cho thợ rèn Đông Dã  đến làm lại, triều đình cũng cấp cho. Cảnh từ khi về nam, nhiều lần đưa ra yêu cầu, triều đình chưa từng từ chối.

Nguyên Trinh biết Cảnh muốn làm phản, tâu xin về triều. Cảnh nói: "Sắp định Giang Nam, sao lại thiếu nhẫn nại vậy!?" Trinh càng sợ, bỏ trốn về Kiến Khang , không dám nói việc này ra. Hợp Châu thứ sử Bà Dương vương Tiêu Phạm trấn Hợp Phì, Ti Châu thứ sử Dương Nha Nhân đều tâu rằng Cảnh có ý khác, Lãnh quân Chu Dị nói: "Hầu Cảnh có mấy trăm tên phản quân, sao làm loạn được?" rồi giữ lại không tâu lên, lại còn ban thưởng thêm. Cảnh dâng biểu can ngăn việc hòa giải Lương – Ngụy, tỏ thái độ hỗn xược, lời lẽ không đúng mực. Lương Vũ đế không thừa nhận cũng không phủ nhận, gọi mình là chủ, Cảnh là khách, cho rằng khách có gì không hài lòng, là lỗi không chu đáo ở chủ. Cảnh thấy Vũ đế tuy lời lẽ hòa nhã, nhưng ý tứ lạnh nhạt, lại biết Lâm Hạ vương Tiêu Chánh Đức oán vọng triều đình, ngầm cho người đến liên kết. Chánh Đức nhận làm nội ứng.

Thẳng tiến Kiến Khang

Làm chiếu tự phong
Tháng 11 năm Thái Thanh thứ 2 (548), Cảnh tự làm Tướng quốc, Thiên trụ tướng quân.

Sau khi khống chế triều đình nhà Lương, Hầu Cảnh tự ý làm chiếu, mượn danh nghĩa của Lương đế phong tước, tiến chức cho thủ hạ của mình. Tam công có đến vài mươi người, nghi đồng còn nhiều hơn nữa. Đương nhiên, Cảnh nhiều lần làm chiếu tự phong cho mình.

Tháng 3 năm Thái Thanh thứ 3 (549), Cảnh đóng quân ở Tây Châu, làm chiếu đại xá, tự làm Đại đô đốc, Đô đốc trung ngoại chư quân, Lục thượng thư sự, còn Thị trung, Sứ trì tiết, Đại thừa tướng, Vương tước như cũ.

Tháng giêng năm Đại Bảo đầu tiên (550), Cảnh làm chiếu tự gia ban 400 giáp sĩ, cấp trước sau 2 bộ nhạc Vũ Bảo, Cổ Xuy, đặt tả hữu trưởng sử, 4 Tòng sự trung lang.

Tháng 4 năm Đại Bảo đầu tiên (550), Cảnh lại làm chiếu tự tiến vị làm Tướng quốc, phong Hán vương, lấy 20 quận Thái Sơn làm thực ấp, vào triều không rảo bước, vái lạy không xưng tên, được mang kiếm lên điện, như Tiêu Hà đời Hán.

Tháng 10 năm Đại Bảo đầu tiên (550), Cảnh làm chiếu cho phép gia hiệu Vũ trụ đại tướng quân, Đô đốc lục hợp chư quân sự. Nhưng việc này chưa tiến hành.

Tháng 10 năm Đại Bảo thứ 2 (551), Cảnh làm chiếu, tự gia lễ Cửu Tích, đặt trăm quan dưới quyền thừa tướng. Lại làm chiếu truy tặng tổ tiên làm Đại tướng quân, Thừa tướng.

Tùy ý phế lập
Tháng 11 năm Thái Thanh thứ 2 (448), Cảnh đưa Tiêu Chánh Đức lên ngôi ở Nghi Hiền đường, đổi niên hiệu là Chánh Bình. Chánh Đức lấy con gái ông làm vợ.

Sau khi chiếm được Đài thành, giáng Tiêu Chánh Đức làm Thị trung, Đại tư mã, bá quan đều được phục chức.

Tháng 5 năm Thái Thanh thứ 3 (449), Vũ đế băng ở điện Văn Đức. Cảnh giữ kín không phát tang, quàng ở điện Chiêu Dương, quan lại bên ngoài đều không biết. Hơn 20 ngày sau, đưa quan tài lên gian trước của điện Thái Cực, đón Tiêu Cương lên ngôi, là Lương Giản Văn đế. Sau đó làm chiếu xá cho nô tỳ có gốc gác phương bắc, thu dùng tất cả bọn họ.

Tháng 6, Cảnh giết Tiêu Chánh Đức ở Vĩnh Phúc tỉnh.

Tháng giêng năm Đại Bảo thứ 2 (551), Cảnh bèn phế Giản Văn đế. Vương Vĩ khuyên ông lên ngôi, Quách Nguyên Kiến cố can, bèn đưa Dự Chương vương Tiêu Đống (con Ai thái tử Tiêu Thống) lên ngôi, đổi niên hiệu là Thiên Chánh.

Tháng 10, Cảnh sai Vệ úy Bành Tuấn, Vương Tu Toản dâng rượu chuốc say Giản Văn đế, rồi dùng túi đất đè chết.

Tháng 11, tự gia các thứ phục sức, xe cộ, nghi thức dành cho hoàng đế, đều theo Hán lễ. Làm chiếu để Tiêu Đống nhường ngôi, giáng làm Hoài Âm vương; đặt quốc hiệu là Hán, đổi niên hiệu là Thái Thủy; truy tôn ông nội là Hầu Chu làm Đại thừa tướng, cha là Hầu Tiêu làm Nguyên hoàng đế.

Chết không toàn thây
Sau khi Hầu Cảnh thua chạy khỏi Kiến Khang, Vương Tăng Biện sai Hầu Thiến soái quân đuổi theo. Cảnh đến Tấn Lăng, rồi đi Ngô Quận, tiếp đến là Gia Hưng, Triệu Bá Siêu chiếm cứ Tiền Đường chống lại. Cảnh lui về Ngô Quận, đến Tùng Giang, thì quân Hầu Thiến đuổi kịp. Quân của Cảnh chưa bày trận, đều dựng cờ hiệu xin hàng. Cảnh không thể ngăn được, bèn cùng vài chục người tâm phúc bỏ chạy, ném hai con xuống nước, từ Hỗ Độc ra biển.

Tháng 4, đến Hồ Đậu châu, bị Thái tử xá nhân (tiền nhiệm) Dương Côn giết chết, gởi thây đến Vương Tăng Biện ở Kiến Khang, truyền đầu về Giang Lăng. Thây bị phơi ở chợ, trăm họ tranh nhau ăn sống; đốt xương thành tro, hòa rượu mà uống. Đầu bị bêu ở chợ, sau đó bị nấu rồi đem sơn, cất vào Vũ khố.

Tính cách
Cảnh tính tàn nhẫn bạo ngược, trị quân nghiêm chỉnh; mỗi khi cướp bóc tiền của, thì chia đều cho tướng sĩ, nên bọn họ vì ông mà ra sức, giành được nhiều thắng lợi.

Cảnh lưng dài chân ngắn (có thuyết là chân cao chân thấp), không có sở trường cưỡi ngựa bắn cung, chỉ dựa vào mưu trí. Bộ tướng của Cao Hoan là bọn Cao Ngao Tào, Bành Nhạc đều có dũng lực trùm đời, riêng ông xem thường: "Thứ lợn hùng hục, thì làm được gì?"

Dật sự
Ngay sau trận thua Sa Uyển, Cảnh nói với Cao Hoan: "Vũ Văn Thái cậy vừa chiến thắng, bây giờ ắt tỏ ra lười nhác, xin (cho tôi) đưa mấy ngàn kỵ binh vào Quan Trung bắt hắn." Hoan đem lời ấy thuật lại cho vợ là Lâu thị, nói: "Hắn mà bắt được Thái, thì không trở về nữa. (Bắt) được Thái (mà để) sổng Cảnh, cũng chẳng ích gì!" (ý nói Cảnh sẽ thay Thái cát cứ Quan Trung).

Cảnh từng nói với Cao Hoan: "Hận không bắt được Thái. Xin lấy 3 vạn quân, tung hoành thiên hạ; có thể vượt sông bắt trói lão già Tiêu Diễn, để thời thái bình trở lại." Hoan rất lấy làm vừa ý, vì thế giao cho vùng Hà Nam, xem ông như một nửa cơ thể mình.

Sau khi Cảnh chạy sang miền nam, Đông Ngụy giành lại được đất đai đã mất, nên muốn hòa giải với nhà Lương, Lương Vũ đế triệu quần thần bàn bạc. Cảnh nghe tin, chưa vội tin, làm giả thư của Đông Ngụy xin đổi Trinh Dương hầu Tiêu Uyên Minh lấy Hầu Cảnh, Vũ đế nhận lời. Cảnh nói với bộ hạ: "Ta biết được lòng dạ bạc bẽo của lão già nhà ngươi rồi!" Bèn xin cưới con gái nhà Tạ, Vương, Vũ đế đáp rằng: "Con nhà Tạ, Vương không phải cao môn thì không gả, nếu là Chu, Trương trở xuống thì được!" Ông căm tức nói: "Sau này sẽ đem gả bọn chúng cho nô tỳ!" Sau này khi hạ được Đài thành, Cảnh lấy Lật Dương công chúa (con gái Tiêu Cương) làm vợ.

Tham khảo
 Lương thư, quyển 56
 Nam sử, quyển 80
 Tư trị thông giám, các quyển 149, 150, 152, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164.

Chú thích

Tướng nhà Bắc Ngụy
Tướng nhà Đông Ngụy
Tướng nhà Lương
Vua Nam-Bắc triều (Trung Quốc)
Sinh năm 503
Mất năm 552
Năm sinh thiếu
Vua Trung Quốc


title: Dương Thiến Nghiêu

text:
Dương Di, tên tiếng Anh là Tavia Yeung (sinh ngày 30 tháng 8 năm 1979 tại Hồng Kông thuộc Anh) là một nữ diễn viên truyền hình - diễn viên điện ảnh kiêm ca sĩ nổi tiếng người Hồng Kông. Cô từng là diễn viên độc quyền của hãng TVB.

Dương Di được khán giả biết đến qua các vai chính trong các bộ phim truyền hình ăn khách của Hồng Kông như: Gia vị cuộc sống (2005), Sóng Gió Gia Tộc (2007), Sức mạnh tình thân (2008), Cung tâm kế (2009), Danh Gia Vọng Tộc (2012), series Sứ mệnh 36 giờ,... Cô được xếp vào hàng ngũ “Ngũ đại Hoa đán” cùng với Từ Tử San, Chung Gia Hân, Hồ Hạnh Nhi và Trần Pháp Lai của đài TVB. Năm 2020, cô đổi tên thành Dương Thiến Nghiêu.

Sự nghiệp

1999–2007: Khởi đầu sự nghiệp và ngày càng nổi tiếng
Dương Di tốt nghiệp Lớp đào tạo diễn viên TVB lần thứ 13 vào năm 1999, Dương Di đã tham gia diễn xuất trong một số MV ca nhạc và lần đầu tiên đóng một vai nhỏ không tên trong Trạng Sư Tống Thế Kiệt 2. Cô đã đóng một số vai nhỏ trong loạt phim như Chuyện Đường Phố (2000) và Ước Mơ Và Hiện Thực  (2000). Vai có đất diễn đầu tiên của Dương Di là Tôn Khánh Hân trong phim Câu chuyện ngày xưa (2001), trong đó cô đóng vai em gái của vai chính Trương Mạn Ngọc. Cô đóng một vai thứ trong phim Mạnh Lệ Quân (2002), một bộ phim truyền hình dựa trên tiểu thuyết thời nhà Thanh là Tái Sinh Duyên.

Năm 2003, Dương Di có vai diễn đột phá là vai bà mẹ đơn thân nổi loạn Kelly trong phim Trí dũng song hùng. Cô nhận được giành được giải Nữ diễn viên tiến bộ nhất tại Giải thưởng thường niên TVB năm đó. Năm 2004, Dương Di được chọn vào vai nữ chính trong bộ phim cổ trang Giấc Mộng Hiệp Sĩ, đóng cùng Ôn Triệu Luân. Dương Di trở nên nổi tiếng hơn khi bộ phim Song long Đại Đường mà cô đóng cùng với Lâm Phong và Ngô Trác Hy được phát sóng. Dương Di ngày càng thăng tiến trong những năm sau đó, cô đóng vai chính trong Học cảnh truy kích (Cảnh sát 1) và Gia vị cuộc sống năm 2005, Miền đất hứa năm 2006. Năm 2006, Dương Di cũng rũ bỏ hình tượng "cô gái nhà bên" trong phim Cạm bẫy, cô đảm nhận vai một cô hầu bàn ham vật chất. Năm 2007, Dương Di góp mặt trong dàn diễn viên chính trong bộ phim truyền hình bom tấn Sóng gió gia tộc, củng cố địa vị của cô như một ngôi sao đang lên.

2008–2012: Thành công quan trọng
Năm 2008, Dương Di đóng vai chính trong phần tiếp theo của Sóng gió gia tộc là Sức mạnh tình thân. Vai diễn Tôn Hạo Nguyệt của cô đã nhận được nhiều sự tán thưởng của giới phê bình và dành giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Giải thưởng thường niên TVB.

Năm 2009, tại buổi ra mắt doanh thu của TVB đã xác nhận rằng Dương Di sẽ đóng vai chính trong bộ phim cổ trang Cung Tâm Kế, đóng cùng với Trần Hào, Xa Thi Mạn và Trịnh Gia Dĩnh. Đây là vai phản diện đầu tiên của cô trong vai Diêu Kim Linh đầy mưu mô. Bộ phim thành công rực rỡ, trở thành phim bộ phim TVB được xem nhiều nhất năm 2009. Với vai diễn này, Dương Di được đề cử Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại Giải thưởng thường niên TVB nhưng lại thất bại trước diễn viên kỳ cựu Đặng Tuỵ Văn, tuy nhiên cô nhận được hai giải khác là giải Nữ nhân vật được yêu thích nhất và Giải thưởng biểu diễn.

Năm 2010, Dương Di đóng vai chính trong bộ phim Bí mật của tình yêu, đóng vai Từ Tiểu Lệ, một cảnh sát đem lòng yêu giáo sư King (do Lâm Phong đóng). Bộ phim được đón nhận nồng nhiệt, và Dương Di một lần nữa được đề cử Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại Giải thưởng thường niên TVB.

Năm 2011, Dương Di đóng vai chính trong bốn tác phẩm của TVB: Ván bài gia nghiệp, Chân tướng, Học trường mật cảnh và Bất Tốc Chi Ước.

Tháng 1 năm 2011, Dương Di bắt đầu quay bộ phim cổ trang cung đình Hậu Cung Ác Đấu, đóng cùng An Dĩ Hiên và Phùng Thiệu Phong, đánh dấu bộ phim truyền hình Đại Lục đầu tiên của cô. Tháng 3 năm 2011, Dương Di bắt đầu quay bộ phim cổ trang Hồi đáo Tam Quốc. Sau khi kết thúc bộ phim vào tháng 7, cô đã tham gia bộ phim y khoa Sứ mệnh 36 giờ và đảm nhận vai bác sĩ Phạm Tử Du, bộ phim được công chiếu vào ngày 13 tháng 2 năm 2012 và nhận được thành công vang dội. Với vai bác sĩ Phạm Tử Du, Dương Di đã được trao giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong Giải thưởng Ngôi sao TVB Malaysia. Cô cũng giành giải Nhân vật truyền hình được yêu thích nhất và Cặp đôi trên màn ảnh được yêu thích nhất cùng với bạn diễn Mã Quốc Minh.

Năm 2012, Dương Di đóng vai chính trong bộ phim truyền hình Danh gia vọng tộc, đóng vai diễn viên kinh kịch Khang Tử Quân, sau này trở thành vợ của Sir Chung Trác Vạn (do Lưu Tùng Nhân thủ vai). Cô giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất hay còn gọi là Thị Hậu tại Giải thưởng thường niên TVB, đưa cô trở thành nữ diễn viên duy nhất chiến thắng ở cả bốn hạng mục cá nhân chính tại Lễ trao giải thường niên TVB.

2013 – 2020
Sau khi đoạt giải Thị Hậu vào năm 2012, Dương Di tiếp tục đảm nhận vai chính trong nhiều tác phẩm của TVB, bao gồm cả vai diễn bác sĩ Phạm Tử Du trong phim Sứ mệnh 36 giờ 2 (2013), Người kế nghiệp (2014).

Vào tháng 5 năm 2014, Dương Di bắt đầu quay bộ phim Thiên nhãn, một bộ phim kinh dị tội phạm trong đó Dương Di vào vai một điều tra viên tư nhân với trí nhớ siêu phàm. Với vai diễn này, Dương Di nhận được giải Top Nữ Nhân Vật Truyền Hình Được Yêu Thích Nhất tại Giải thưởng Starhub TVB 2015. Sau khi quay xong bộ phim võ thuật Triều Bái Võ Đang (2015) vào tháng 10 năm 2014, Dương Di tiếp tục tham gia dự án tiếp theo là Nghịch Chiến Đường Tây, một bộ phim truyền hình cổ trang lấy bối cảnh Hồng Kông những năm 1930. Vào tháng 5 năm 2015, Dương Di bắt đầu đóng phim cổ trang Ngự Y Cuối Cùng (Mạt Đại Ngự Y), đóng cùng với Quách Tấn An.

Hợp đồng của Dương Di với TVB đã kết thúc vào tháng 4 năm 2016 và cô đã xác nhận rằng cô sẽ không gia hạn hợp đồng với nhà đài.

Dương Di ra mắt sân khấu trong vở kịch sân khấu I Have a Date with Spring (tiếng Trung: 我 和 春天 有 個 約會), công chiếu tại Thượng Hải vào tháng 1 năm 2017. Cùng năm đó, cô đóng vai chính trong vở kịch hài Oh My X 72 Tenant (tiếng Trung: 我 的 X 72 家 房客). Năm 2018, Dương Di tái hợp với Quách Tấn An với tư cách là bạn diễn trên màn ảnh trong bộ phim truyền hình Câu chuyện khởi nghiệp (Tái sáng thế kỷ), đây là sự hợp tác sản xuất giữa TVB, iQiyi và Nhà xuất bản Điện ảnh & Truyền hình Trung Quốc, bộ phim lần đầu tiên được công chiếu trên CCTV-8 và iQiyi vào ngày 30 tháng 8. Mặc dù có tỷ suất người xem thấp nhưng bộ phim vẫn được khen ngợi vì dàn diễn viên thực lực và nội dung phim. Với vai diễn này, Dương Di một lần nữa được đề cử Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại Giải thưởng thường niên TVB năm 2018.

Sự nghiệp ca hát
Tiếp sau nhiều thành công về diễn xuất, cô còn đi lên và càng thành công hơn với vai trò là ca sĩ. Cô cho ra mắt hàng loạt các ca khúc hit vô cùng hot, trở thành một "hiện tượng âm nhạc" của làng giải trí Hoa ngữ nói chung và Hồng Kông nói riêng thời bấy giờ. Trong số các ca khúc của Dương Di, có 2 ca khúc liên tục lọt top vào nhiều bảng xếp hạng âm nhạc và nhận được nhiều đề cử và đoạt giải ở nhiều giải thưởng danh giá về âm nhạc như: Bài hát hay nhất, Ca sĩ tiềm năng, Ca sĩ triển vọng, Ca sĩ mới,..... Đó chính là 2 ca khúc đã giúp Dương Di một bước trở thành ngôi sao hạng A: Kề bên huynh (ft Lâm Văn Long) và Yêu làm sao nói (ft Mã Tuấn Vỹ). Cả hai ca khúc đều nhận được rất nhiều lời khen từ giới phê bình và được khán giả cũng như giới truyền thông đánh giá cao về chất giọng và kĩ thuật thanh nhạc của cô. Ngoài ra, cả hai ca khúc này còn được làm nhạc phim cho 2 bộ phim truyền hình ăn khách nhất của TVB thời bấy giờ Bố y thần tướng và Muối mặn thâm thù. Thành công từ cả hai ca khúc đã đem lại nhiều thành công cho cả hai bộ phim. Khi cả hai bộ phim cho ra mắt khán giả, 2 bộ phim đều đạt được chỉ số rating trung bình là 50/50. Không những thế, thành công của hai ca khúc hit ấy đã đem lại cho Dương Di giải thưởng "Ca khúc nhạc phim được yêu thích nhất" tại Lễ trao giải TVB năm 2010. Ngoài ra, cô còn từng thể hiện thành công một số ca khúc nhạc phim của TVB và gây nhiều tiếng vang lớn. Chính vì vậy mà cô đã và đang là nữ diễn viên chiếm nhiều tình cảm yêu thương và luôn luôn lọt vào mắt xanh từ phía đông đảo công chúng và giới truyền thông trên khắp mọi nơi, trong đó có Việt Nam.

Đời tư

Dương Di có chị gái là nữ diễn viên Dương Trác Na, từng tham gia thi Hoa hậu năm 2001 và tham gia làng giải trí sau đó.

Năm 2011, Dương Di bắt đầu hẹn hò với nam diễn viên La Trọng Khiêm (sau đổi tên thành La Tử Dật) sau khi đóng phim Sứ mệnh 36 giờ. Tháng 3/2016, cặp đôi bí mật kết hôn ở Anh, đến tháng 10/2016, họ tổ chức tiệc cưới ở Hồng Kông tại The Ritz Carlton.

Vào ngày 12 tháng 2 năm 2020, Dương Di thông báo rằng cô đã mang thai. Sau đó, cô sinh con gái vào ngày 16 tháng 4.

Vào ngày 26 tháng 10 năm 2020, Dương Di thông báo rằng cô đã đổi tên tiếng Trung của mình từ Dương Di thành Dương Thiến Nghiêu (tiếng Trung: 楊 茜 堯). Chồng cô cũng đổi tên tiếng Trung của mình. Đến tháng 12 năm 2021, cô lại hạ sinh đứa con thứ hai, lần này là đứa con trai.

Danh sách phim

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Âm nhạc

 "愛怎麼說" (OST Muối Mặn Thâm Thù) (2009) (ft. Mã Tuấn Vỹ)
 "靠近" (Draw Near) (OST Bố Y Thần Tướng) (2006) (ft. Lâm Văn Long)
With Friends (OST Gia Vị Cuộc Sống) (2005) (ft. Trịnh Gia Dĩnh, Lâm Phong & Xa Thi Mạn)
Love Test (OST Chuyện Tình Tầng 28) (2004) (ft. Ngô Trác Hy)
You Are The Most Red (2004) (OST TVB New Year's Song) (ft. Các diễn viên TVB)

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1979
Diễn viên Hồng Kông
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên Hồng Kông
Người từ Trạm Giang
Họ Dương
Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Diễn viên của TVB
Hoa đán của TVB


title: Loạn Hầu Cảnh

text:
Loạn Hầu Cảnh (chữ Hán: 侯景之乱, Hầu Cảnh chi loạn) là cuộc nổi dậy chống lại triều đình nhà Lương của hàng tướng Hầu Cảnh đến từ nhà Đông Ngụy, diễn ra từ tháng 8 năm 548 đến tháng 4 năm 552.

Bối cảnh

Diễn biến

Đánh chiếm kinh thành

Khởi binh Dự Châu
Ngày Mậu Tuất (10) tháng 8 năm Thái Thanh thứ 2 (27 tháng 9 năm 548), Cảnh phát binh làm phản, tập hợp tướng soái trong thành Dự Châu, lên đàn ăn thề. Lấy cớ giết Trung lãnh quân Chu Dị, Thiếu phủ khanh Từ Lân, Thái tử tả soái Lục Nghiệm, Chế cục giám Chu Thạch Trân để trừ gian thần làm loạn chánh, ông tâu xin mặc giáp vào triều.

Trước hết phản quân tấn công Mã Đầu, Mộc Sách, bắt bọn Thái thú Lưu Thần Mậu, Thú chủ Tào Cầu. Vũ đế nghe tin, cười nói: "Vậy thì làm được gì, đợi ta bẻ cành trúc làm roi, đánh cho hắn một trận!" rồi ban sắc: Ai chém Cảnh thì không kể người Nam, Bắc đồng thưởng phong 2000 hộ kiêm thứ sử một châu; người ấy muốn trở về bắc nên không nhận chức ở châu, thì thưởng 2 vạn lụa vải, đưa tiễn theo lễ. Sau đó ban chiếu lấy Hợp Châu thứ sử Bà Dương vương Tiêu Phạm làm Nam đạo đô đốc, Bắc Từ Châu thứ sử Phong Sơn hầu Tiêu Chánh Biểu làm Bắc đạo đô đốc, Ti Châu thứ sử Liễu Trọng Lễ (con trưởng của Liễu Tân) làm Tây đạo đô đốc, Thông trực tán kỵ thường thị Bùi Chi Cao (con thứ của Bùi Thúy) làm Đông đạo đô đốc, cùng dẹp Cảnh, vượt sông từ Lịch Dương. Lại lệnh Thị trung, Khai phủ nghi đồng tam tư Thiệu Lăng vương Tiêu Luân làm Trì tiết, Đổng đốc các cánh quân.

Thẳng tiến kinh thành
Cảnh nghe tin, hỏi kế Vương Vĩ. Vĩ kiến nghị đánh thẳng vào kinh thành, không để bọn Tiêu Luân kịp trở tay. Tháng 9, ông rời Thọ Xuân, đánh tiếng rằng đi săn bắn, để Trung quân đại đô đốc Vương Quý Hiển giữ thành, vờ hướng đến Hợp Phì, rồi tập kích Tiếu Châu . Trợ phòng Đổng Thiệu Tiên đầu hàng, Thứ sử Phong Thành hầu Tiêu Thái bị bắt. Vũ đế nghe tin, sai Thái tử Tiêu Cương lệnh cho Vương Chất soái 3000 binh tuần sông phòng bị. Cảnh tấn công Lịch Dương  thái thú Trang Thiết, Thiết sai em trai nhân đêm tối cướp trại của Cảnh, thua trận bị bắt. Mẹ Thiết yêu con, khuyên Thiết hàng. Ông vái mẹ Thiết, Thiết bèn khuyên Cảnh gấp rút tấn công, trì hoãn ắt gặp vạ, ông bèn dùng Thiết làm hướng đạo.

Khi ấy nghe các Trấn, Thú tướng thông báo tình hình, Chu Dị cho rằng Cảnh chẳng có gì để vượt sông. Vương Chất được rút về làm Đan Dương doãn. Tiêu Chánh Đức làm Bình bắc tướng quân, Đô đốc kinh sư chư quân sự, phòng thủ Trường Giang, đưa mấy chục chiếc thuyền sang sông, nói dối là chở cỏ, kỳ thực là chở bọn Cảnh. Ngày 22 tháng 10, ông từ Thái Thạch  vượt sông, mang theo 800 thớt ngựa, 8000 binh, chẳng ai ở kinh thành hay biết. Trần Hân (con trai thứ năm của Trần Khánh Chi) xin thay Vương Chất giữ Thái Thạch, giữa đường gặp phản quân, không địch nổi nên bị bắt, sau đó tìm cách chống lại nên bị giết.

Chiếm được thành ngoài
Cảnh chia quân tập kích Cô Thục , bắt Hoài Nam thái thú Văn Thành hầu Tiêu Ninh, rồi tiến đến Từ Hồ . Nam Tân hiệu úy Giang Tử Nhất chạy về Kiến Khang. Thái tử thừa chế cho dừng công việc của Trung thư tỉnh, do trong ngoài rối loạn tin tức không được thông suốt. Ban chiếu lấy Dương Châu thứ sử Tuyên Thành vương Tiêu Đại Khí làm Đô đốc nội ngoại chư quân sự, Đô quan thượng thư Dương Khản làm Quân sư tướng quân giúp rập; sai Nam Phổ hầu Tiêu Thôi giữ thành Đông Phủ, Tây Phong công Tiêu Đại Xuân giữ Thạch Đầu, Khinh xa trưởng sử Tạ Hi giữ Bạch Hạ.

Cảnh đến cầu nổi Chu Tước  sai Từ Tư Ngọc đi xin mặc giáp vào triều, tiến hành "Thanh quân trắc"; lại mời chức Xá nhân ra ngoài nghe giải thích, nhằm quan sát hư thực trong thành. Đế sai Trung thư xá nhân Hạ Quý, Chủ thư Quách Bảo Lượng theo Tư Ngọc đi bộ lên cầu. Cảnh quay mặt về phía bắc nhận sắc, Quý hỏi ông đến đây làm gì, Cảnh đáp: "Muốn làm Hoàng đế đây!" Vương Vĩ tiến lên nói: "Chu Dị, Từ Lân siểm nịnh làm loạn chánh sự, (bọn ta) muốn trừ gian thần mà thôi!" Cảnh lỡ lời, giữ Quý lại, cho Bảo Lượng về cung.

Tiêu Chánh Đức trước đó đang đóng quân ở quận Đan Dương , đến lúc này đưa quân đến hội họp với Cảnh. Kiến Khang lệnh Dữu Tín soái hơn ngàn quân đóng ở phía bắc cầu, nổi, muốn phá cầu không cho Cảnh sang sông; mới tháo được một chiếc thuyền thì phản quân đến, bèn bỏ quân mà chạy sang Nam Đường (đê). Phản quân bơi sang đóng cầu lại để vượt sông. Tiêu Cương ở trên lưng ngựa giao cho Vương Chất 3000 quân đi giúp Dữu Tín. Chất đến phủ Lãnh Quân gặp phản quân, chưa đánh đã chạy. Cảnh thừa thắng tiến quân, Tây Phong công Tiêu Đại Xuân bỏ thành Thạch Đầu mà chạy, Cảnh sai Nghi đồng của mình là Vu Tử Duyệt ở đấy. Tạ Hi cũng bỏ thành Bạch Hạ mà chạy.

Bủa vây Đài thành
Cảnh theo Mạch Đạo (đại lộ chính) đánh Đài thành , nổi lửa đốt các cửa Đại Tư Mã, Đông - Tây Hoa. Binh sĩ trong thành không có chuẩn bị, bèn đục lầu cửa, dìm nước dập lửa, hồi lâu mới tắt. Phản quân từ cửa Đông Dịch xông vào, Dương Khản dùng mảnh cửa vỡ đâm chết vài người, phản quân bèn lui. Bọn chúng lại trèo lên tường Đông Cung bắn vào trong thành. Đến đêm, Tiêu Cương đưa người ra đốt hết điện, đài của Đông Cung. Cảnh lại đốt chuồng ngựa, Sĩ Lâm quán, Thái Phủ tự ở phía tây thành.

Hôm sau, Cảnh làm ra mấy trăm con lừa gỗ đánh thành, trên thành ném đá, lừa gỗ vỡ tan. Phản quân đóng đanh trên đỉnh đầu lừa gỗ, có hình chóp nhọn, đá không phá được. Quân giữ thành làm đuốc đuôi trĩ, tẩm mỡ sáp rồi ném xuống mà đốt sạch lừa gỗ.

Tàn sát Đông Phủ
Phản quân không hạ được thành, binh sĩ chết rất nhiều, bèn đình chỉ tấn công, dựng lũy dài để cắt đứt trong ngoài. Cảnh lại xin giết bọn Chu Dị, Lục Nghiệm, Từ Lân, Chu Thạch Trân. Trong thành cũng bắn tên ra ngoài treo giải thưởng: chém đầu Cảnh, được tước vị của Cảnh, một ức vạn (1 tỷ) tiền, hàng vạn vải lụa, 2 bộ nữ nhạc.

Cảnh tấn công thành Đông Phủ, đặt xe lâu cao trăm thước, móc vào thành mà kéo. Thành vỡ, Cảnh sai Nghi đồng Lư Huy Lược soái mấy ngàn người mang đao dài đứng cạnh cửa thành, đợi tất cả quan viên trong thành bị đuổi ra ngoài, thì xông đến chém giết. Hôm ấy, hơn 3000 người bị hại, kể cả Nam Phổ hầu Tiêu Thôi. Cảnh sai con Chánh Đức là Kiến Lý cùng Huy Lược giữ thành.

Vắt sức quan dân
Khi Cảnh mới đến, hiệu lệnh rất nghiêm, không hề xâm phạm trăm họ. Nay phản quân đã ăn hết thóc trong thành Thạch Đầu, nên cướp phá giết chóc cư dân, lột hết tài sản, bắt hết trai gái vào quân doanh; khiến cho thây phơi đầy đường, 1 thăng gạo có giá 7, 8 vạn tiền, người ăn thịt người, có kẻ còn ăn cả xác chết. Trăm họ không dám trốn tránh, nối nhau mà ra, trong thời gian 10 ngày có đến mấy vạn.

Cảnh lệnh cho đắp núi đất ở đông – tây để nhòm vào thành (trong thành cũng đắp 2 tòa núi đất tương ứng mà nhòm ra), vương công trở xuống, không kể sang hèn, đều phải tham gia đắp đất, bắt bớ đánh đập, ngày đêm không nghỉ, người kiệt sức mà chết ở khắp nơi, tiếng kêu khóc vang dội đất trời.

Cảnh chiêu mộ những người phương bắc đang làm nô tỳ, cất nhắc không chừa một ai, ban thưởng không kể thứ bậc. Kình nô (nô tài bị thích chữ vào mặt) của Chu Dị cùng đồng bọn trèo thành ra hàng, Cảnh cho làm Nghi đồng, sai đi dụ người trong thành. Hắn cưỡi ngựa đến trước cửa thành, xé cẩm bào gào to: "Chu Dị làm quan 50 năm, chỉ là Trung lãnh quân. Ta mới làm việc cho Hầu vương, đã là Nghi đồng." Vì thế nô tỳ trong thành tranh nhau ra ngoài, đều được đắc chí.

Đẩy lui Tiêu Luân
Ngày 23 tháng 11, Thiệu Lăng vương Tiêu Luân soái 3 vạn mã bộ của bọn Tây Phong công Tiêu Đại Xuân, Tân Cam công Tiêu Đại Thành, Vĩnh An hầu Tiêu Xác, Nam An hương hầu Tiêu Tuấn, Tiếu Châu thứ sử (tiền nhiệm) Triệu Bá Siêu, Vũ Châu thứ sử Tiêu Lộng Chương, Bộ binh hiệu úy Doãn Tư Hợp, xuất phát từ Kinh Khẩu, đến ở Chung Sơn. Hơn vạn phản quân của Cảnh bị Luân đánh bại ở dưới chùa Ái Kính (chùa được đặt trên Chung Sơn).

Cảnh sợ lắm, lệnh cho sắp thuyền chạy sang bờ bắc, Nhiệm Ước can rằng có chạy cũng không thoát, chi bằng liều chết mà đánh. Cảnh theo lời ấy, để Tống Tử Tiên ở lại giữ tường lũy, tự mình đưa quân đi đánh Luân. Đôi bên giằng co ở phía bắc núi Phúc Chu. Trời chiều, Cảnh lùi về, Nam An hương hầu Tiêu Tuấn soái vài mươi kỵ binh đến khiêu chiến. Cảnh rút quân, Tuấn bèn lui. Khi ấy trận địa của Triệu Bá Siêu ở phía bắc hồ Huyền Vũ, thấy Tuấn lui, vội soái quân chạy trước, khiến cho toàn quân rối loạn, rồi thua hẳn.

Phản quân bắt được bọn Tây Phong công Tiêu Đại Xuân, Tư mã Trang Khâu Tuệ Đạt của Luân, Trực các tướng quân Hồ Tử Ước, Quảng Lăng lệnh Hoắc Tuyển đưa đến dưới thành, ép họ nói: "Đã bắt được Thiệu Lăng vương!" Chỉ có Hoắc Tuyển nói rằng: "Vương chỉ gặp thất bại nhỏ, đã đưa toàn quân về Kinh Khẩu, trong thành hãy kiên thủ, viện quân sắp đến!" Chưa dứt lời, phản quân dùng đao chém vào miệng Tuyển. Cảnh cảm động nên tha cho, nhưng Chánh Đức bắt lại mà giết đi. Hôm ấy, Bà Dương thế tử Tiêu Tự, Bùi Chi Cao đến Hậu Chử, đóng trại ở Thái Châu. Cảnh chia quân đóng đồn ở bờ nam.

Trường kỳ đánh thành
Tháng 12, Cảnh chế các thứ công cụ cùng Phi lâu (Lầu cao), Sàng xa (Xe sào), Đăng thành xa (Xe lên thành), Câu điệp xa (Xe móc tường), Giai đạo xa (Xe bậc thang), Hỏa xa, đều cao mấy trượng, có đến 20 bánh, bày ở trước cửa Đài thành, theo đường lớn tấn công. Phản quân dùng Hỏa xa đốt tòa lầu ở cạnh đông nam của Đài thành, mượn thế lửa đánh thành. Trên thành ném lửa đốt hết công cụ, phản quân bèn lui.

Lúc này, núi đất ở trong và ngoài thành đều làm xong. Binh sĩ của đôi bên ở trên núi đất dùng giáo dài (sóc) chiến đấu, trống nổi thì đâm ra, đêm ngày không nghỉ, vô cùng mệt mỏi. Tả vệ tướng quân Liễu Tân cho làm địa đạo, phá núi đất, ném đuốc đuôi trĩ đốt tường lũy của phản quân. Núi đất lở đè lên phản quân. Bọn họ lại chế Hà mô xa (Xe con cóc), chuyển đất đá lấp hào, cho binh sĩ lên xe lầu, 4 mặt kéo đến. Trong thành ném đá phá nát xe, phản quân chết đầy dưới thành. Bọn họ đào góc đông nam của thành, trong thành làm thêm một lớp thành hình trăng khuyết để ngăn giữ, phản quân bèn lui.

Tài Quan tướng quân Tống Nghi đầu hàng phản quân, hiến kế dẫn nước hồ Huyền Vũ rót vào Đài thành, khiến cho phía trước cửa thành ngập trong lũ lụt. Phản quân lại đốt sạch nhà cửa, chùa chiền của cư dân ở bờ nam.

Khống chế viện quân
Bọn Ti Châu thứ sử Liễu Trọng Lễ, Hành Châu thứ sử Vi Sán (con Vi Duệ), Nam Lăng thái thú Trần Văn Triệt, Tuyên mãnh tướng quân Lý Hiếu Khâm đến cứu viện; Tiêu Tự, Bùi Chi Cao cũng vượt sông. Liễu Trọng Lễ đóng trại ở phía nam cầu Chu Tước, Bùi Chi Cao đóng trại ở Nam Uyển, Vi Sán đóng trại ở Thanh Đường , Trần Văn Triệt, Lý Hiếu Khâm đóng đồn ở quận Đan Dương, Tiêu Tự đóng trại ở phía nam Tiểu Hàng, đều men sông lập công sự. Trời sáng, Cảnh phát hiện, bèn lên lầu cửa của chùa Thiện Linh quan sát. Thấy doanh trại của Sán chưa làm xong, bèn vượt sông tấn công. Sán thua, bị Cảnh chém đầu ném dưới thành. Liễu Trọng Lễ (em họ ngoại của Sán) nghe tin, không kịp khoác giáp, cùng vài mươi người chạy đến. Gặp phản quân, họ chém được vài trăm thủ cấp, khiến cho hơn ngàn tên đâm đầu xuống nước chết đuối. Trọng Lễ vào sâu trận địch, ngựa lún trong bùn, nên bị đâm trọng thương. Tuy nhiên phản quân cũng không dám sang bờ nam nữa!

Thiệu Lăng vương Tiêu Luân lại cùng bọn Lâm Thành công Tiêu Đại Liên từ Đông Đạo tập hợp ở bờ nam; Kinh Châu thứ sử Tương Đông vương Tiêu Dịch sai bọn thế tử Tiêu Phương, Kiêm tư mã Ngô Diệp, Thiên Môn thái thú Phàn Văn Kiểu đưa quân đến; kế tiếp là Cao Châu thứ sử Lý Thiên Sĩ, Ti Châu thứ sử (tiền nhiệm) Dương Nha Nhân đưa quân đến. Sau đó Tiêu Tự, Tiêu Xác, Dương Nha Nhân, Lý Thiên Sĩ, Phàn Văn Kiểu, có cả Trang Thiết (bỏ trốn khỏi Hầu Cảnh vào lúc phản quân bắt đầu đốt phá các cửa thành, nay tham gia viện quân) soái quân vượt sông Hoài, đánh phá công sự của phản quân ở trước thành Đông Phủ, rồi đóng trại ở phái đông sông Thanh Khê. Cảnh sai Nghi đồng Tống Tử Tiên men bờ tây lập công sự để chống lại. Lúc này lương thực của phản quân đã cạn, ăn thịt lẫn nhau chỉ còn 5, 6 phần 10.

Buổi đầu viện quân đến bờ bắc, hô hào có trăm vạn. Trăm họ già trẻ dắt díu đi ngóng tin của quân cần vương, đến lúc viện quân sang sông, lại ngang nhiên cướp bóc dân chúng, thu lấy tài vật. Sau khi lập xong doanh trại, thì quay sang hục hặc với nhau. Tiêu Luân và Liễu Trọng Lễ ra mặt thù địch, Tiêu Đại Liên và Tiêu Xác như nước với lửa, chẳng còn lòng dạ nào lo đánh giặc. Trong lúc này, lương thực trong Đài thành đã cạn, mà không có cách gì đưa tin tức ra ngoài. Phản quân nắm được tình hình, không lo gì nữa!

Trá hàng lấy thóc
Bấy giờ phản quân cũng đói kém, không thể đánh mãi. Đông Thành có thóc thì đã bị viện quân ngăn trở, vả nghe tin quân của Tương Đông vương Tiêu Dịch từ Kinh Châu tiến xuống. Người Bành Thành là Lưu Mạc khuyên Cảnh tạm xin hòa. Cảnh theo kế của Vương Vĩ, sai Nhiệm Ước dâng biểu vờ xin hàng ở phía bắc thành. Tiêu Cương khuyên nhận lời, Đế cho.

Tháng 2 năm Thái Thanh thứ 3 (549), đôi bên hứa hẹn trao đổi con tin, cắt cho Cảnh 4 châu Giang Hữu (Nam Dự, Tây Dự, Hợp, Quang), cùng nhau uống máu ăn thề ở ngoài cửa Tây Hoa. Nam Duyện Châu thứ sử Nam Khang tự vương (tự là được nối tiếp tước vị) Tiêu Hội Lý, Thanh, Ký 2 châu thứ sử (tiền nhiệm) Tương Đàm hầu Tiêu Thoái, Tây Xương hầu thế tử Tiêu Úc soái 3 vạn đến ở Mã Ngang châu, Cảnh lo bắc quân từ Bạch Hạ tiến lên, cắt đứt đường sông của mình, xin dừng họ lại ở bờ nam. Triều đình có sắc sai bắc quân đều tiến đến Giang Đàm uyển, Cảnh lại đòi Tiêu Xác, Triệu Uy vào thành thì mới rút quân. Triều đình triệu họ vào thành, Cảnh vận chuyển thóc từ Đông Thành vào Thạch Đầu, rồi đòi cắt thêm Quảng Lăng, Tiếu Châu.

Khi ấy quân đội của Kinh Châu thứ sử Tương Đông vương Tiêu Dịch ở Vũ Thành, Hà Đông vương Tiêu Dự tại Ba Lăng , Tín Châu thứ sử (tiền nhiệm) Quế Dương vương Tiêu Tháo gần Giang Tân, đều không tiến thêm. Có sắc ban sư, Dịch muốn về, Ký thất tham quân Tiêu Bí can ngăn, Dịch rất lấy làm không vui (về sau Dịch tìm cớ giết Bí).

Phá vỡ Đài thành
Cảnh biết viện quân hiệu lệnh bất nhất, thực chất không có ý cần vương, lại nghe tin trong thành có dịch bệnh, nhiều người ốm chết. Nay đẩy lui quân đội của bọn Tiêu Dịch, lấy được thóc của Đông Thành, bèn theo kế của Vương Vĩ, tiếp tục tấn công, làm biểu kể 10 lỗi lầm của Vũ đế. Ban đầu trong thành có 10 vạn nam nữ, có 3 vạn người mặc giáp, nay chỉ còn hai, ba ngàn. Thây phơi đầy lộ, không ai chôn cất, mùi hôi lan xa vài dặm.

Sớm ngày sóc tháng 3, Dương Nha Nhân, Liễu Kính Lễ (em Liễu Trọng Lễ), Bà Dương thế tử Tiêu Tự tiến quân đến phía bắc thành Đông Phủ. Công sự chưa lập xong, bị Tống Tử Tiên đánh bại, chết đuối hơn ngàn người, thủ cấp được đến dưới cửa thành. Cảnh lại sai Vu Tử Duyệt xin hòa, trong thành sai Ngự sử trung thừa Thẩm Tuấn ra gặp Cảnh. Cảnh không có ý lui quân, Tuấn trách cứ, Cảnh cả giận, lập tức trói vào đá ném xuống sông, đưa quân đánh thành, đêm ngày không nghỉ.

Đêm 12 tháng 3, bộ hạ của Thiệu Lăng vương thế tử Tiêu Kiên là Bạch Đàm Lãng, Đổng Huân Hoa nộp lầu ở tây bắc thành cho phản quân. Canh năm, phản quân hạ được thành, Cảnh đưa 500 giáp sĩ vào triều, đeo kiếm lên điện bái kiến Đế.

Giải tán viện quân
Trong thành đầy thây chưa chôn cất, lại còn người chết chưa liệm, hoặc sắp chết chưa dứt hơi. Cảnh lệnh cho gom lại đốt hết, mùi thối lan hơn 10 dặm. Thượng thư ngoại binh lang Bảo Chánh ốm nặng, phản quân lôi ra đốt, ông ta lăn lộn trong lửa, rất lâu mới dứt hơi.

Cảnh lại làm chiếu sai Thạch Thành công Tiêu Đại Khoản đem Bạch Hổ phiên  đi giải tán các cánh viện quân. Bọn Tiêu Luân bỏ về, Liễu Trọng Lễ cùng em là Kính Lễ, Dương Nha Nhân, Vương Tăng Biện, Triệu Bá Siêu vào thành gặp Cảnh, rồi mới gặp Vũ đế. Cảnh giữ lại Kính Lễ, Nha Nhân, để bọn Trọng Lễ quay về trấn.

Khắp nơi khởi binh
Bấy giờ nhiều nơi có lực lượng cát cứ, dù tiến hành đánh dẹp liên tục, mệnh lệnh của Cảnh chỉ được thi hành từ Ngô Quận về phía tây, từ Nam Lăng về phía bắc.

Mất Hoài Âm
Tháng 3 năm Thái Thanh thứ 3 (549), Đồng Châu thứ sử (tiền nhiệm) Quách Phượng mưu dâng Hoài Âm hưởng ứng Cảnh, Bắc Duyện Châu thứ sử Định Tương hầu Tiêu Chi và Tương Đàm hầu Tiêu Thoái không địch nổi, đều chạy sang Đông Ngụy. Cảnh lấy Tiêu Lộng Chương làm Bắc Duyện Châu thứ sử, dân châu nổi lên chống lại, Cảnh sai Sương công  Khâu Tử Anh, Trực các tướng quân Dương Hải đi giúp, Hải chém Tử Anh, soái quân đầu hàng Đông Ngụy, người Ngụy bèn chiếm cứ Hoài Âm.

Dẹp Nam Duyện Châu
Tháng 3 năm Thái Thanh thứ 3 (549), Cảnh sai Đổng Thiệu Tiên soái quân tập kích Quảng Lăng, Nam Duyện Châu thứ sử Nam Khang tự vương Tiêu Hội Lý dâng thành đầu hàng. Lấy Thiệu Tiên làm Nam Duyện Châu thứ sử.

Dẹp Tuyên Thành
Tháng 5 năm Thái Thanh thứ 3 (449), Cảnh sai Nghi đồng Lai Lượng soái quân đánh Tuyên Thành , Nội sử Dương Hoa dụ chém Lượng; Cảnh lại sai bộ tướng Lý Hiền Minh đi dẹp Hoa, Hoa dâng quận đầu hàng.

Dẹp Tiền Đường
Tháng 5 năm Thái Thanh thứ 3 (449), Cảnh sai bọn Nghi đồng Tống Tử Tiên đưa quân đánh Tiền Đường ở phía đông, Tân Thành thú chủ Đái Tăng Dịch giữ huyện chống cự.

Tháng 11, Tống Tử Tiên tấn công dữ dội, Đái Tăng Dịch hàng.

Dẹp Ngô Quận
Tháng 3 năm Thái Thanh thứ 3 (549), Cảnh sai Nghi đồng Vu Tử Duyệt, Trương Đại Hắc soái quân vào đất Ngô, Ngô Quận thái thú Viên Quân Chánh đầu hàng. Bọn Tử Duyệt vào Ngô Trung, cướp phá trăm họ, bức hiếp trai gái, người Ngô không ai không oán, vì thế tổ chức công sự chống lại (đến tháng 5, Cảnh sai Trung quân Hầu Tử Giám bắt Vu Tử Duyệt, Trương Đại Hắc về kinh giết đi).

Tháng 6 năm Thái Thanh thứ 3 (449), người Ngô Quận là bọn Lục Tập, Đái Văn Cử khởi hơn vạn quân, giết thái thú Tô Đan Vu của Cảnh, cử Hoài Nam thái thú Văn Thành hầu Tiêu Ninh làm chủ, chống lại Cảnh. Tống Tử Tiên nghe tin đến đánh, bọn Tập bỏ thành mà chạy.

Dẹp Ngô Hưng
Tháng 6 năm Thái Thanh thứ 3 (449), Cảnh sai Trung quân Hầu Tử Giám giám sát bọn Hành đài Lưu Thần Mậu đưa quân dẹp miền đông, phá Ngô Hưng, bắt cha con thái thú Trương Thặng về kinh giết chết.

Dẹp Tấn Hi
Tháng 6 năm Thái Thanh thứ 3 (449), Bà Dương tự vương Tiêu Phạm soái quân đến Sách Khẩu, Giang Châu thứ sử Tầm Dương vương Tiêu Đại Tâm yêu cầu ông ta tây tiến. Cảnh ra quân ngăn giữ Cô Thục, tướng của Phạm là Bùi Chi Đễ (em Bùi Chi Cao), Hạ Hầu Uy Sanh đưa quân hàng Cảnh.

Tháng 7 năm Đại Bảo đầu tiên (550), Cảnh sai Nhiệm Ước, Lư Huy Lược đánh quận Tấn Hi, giết Bà Dương thế tử Tiêu Tự (Phạm đã mất).

Dẹp Hội Kê
Tháng 12 năm Đại Bảo đầu tiên (550), Tống Tử Tiên, Triệu Bá Siêu, Lưu Thần Mậu tiến đánh Hội Kê, Đông Dương châu thứ sử Lâm Thành công Tiêu Đại Liên bỏ thành mà chạy, Cảnh sai Lưu Thần Mậu đuổi theo bắt được.

Dẹp Quảng Lăng
Tháng giêng năm Đại Bảo đầu tiên (550), Giang Đô lệnh (tiền nhiệm) Tổ Hạo khởi binh ở Quảng Lăng, chém thứ sử Đổng Thiệu Tiên của Cảnh, cử Thái tử xá nhân (tiền nhiệm) Tiêu Miễn làm thứ sử, liên kết với Đông Ngụy làm ngoại viện, truyền hịch xa gần, muốn đi dẹp Cảnh. Cảnh lập tức soái bọn Hầu Tử Giám xuất quân từ Kinh Khẩu, thủy lục cùng đánh. Thành vỡ, Hạo bị xé xác.

Dẹp Tây Hương
Tháng 4 năm Đại Bảo đầu tiên (550), Văn Thành hầu Tiêu Ninh ở Tây Hương thuộc Ngô Quận khởi binh, trong thời gian một tuần, có đến vạn người, soái quân tây tiến. Tướng của Cảnh là Sương công Mạnh Chấn, Hầu Tử Vinh đánh phá được, chém Ninh, gởi đầu về cho Cảnh.

Dẹp Giang Châu
Tháng 4 năm Đại Bảo đầu tiên (550), Nhiệm Ước tiến quân tập kích Giang Châu, thứ sử Tầm Dương vương Tiêu Đại Tâm đầu hàng.

Cứu Dương Bình
Tháng 10 năm Đại Bảo đầu tiên (550), tướng Bắc Tề là Tân Thuật vây Dương Bình, tướng của Cảnh là Hành đài Quách Nguyên Kiến soái quân đến cứu, Thuật lui.

Dẹp nội phản
Tháng 10 năm Đại Bảo đầu tiên (550), khi Cảnh đóng đồn ở Hoàn Khẩu, kinh sư trống rỗng, Nam Khang vương Tiêu Hội Lý cùng bọn Bắc Duyện Châu tư mã Thành Khâm muốn tập kích. Kiến An hầu Tiêu Bí biết mưu ấy, đem tố giác với Cảnh. Tiêu Hội Lý cùng em là Kỳ Dương hầu Tiêu Thông Lý, Liễu Kính Lễ, Thành Khâm đều bị hại.

Tháng 12, Cảnh làm chiếu phong Bí làm Cánh Lăng vương, thưởng công tố giác bọn Nam Khang vương.

Tháng giêng năm thứ 2 (551), Bắc Duyện Châu thứ sử Tiêu Ung mưu hàng Đông Ngụy, việc bị tiết lộ, Cảnh giết đi.

Dẹp Đông Dương
Tháng 10 năm Đại Bảo thứ 2 (551), tướng của Cảnh là bọn Tư không Đông đạo hành đài Lưu Thần Mậu, Nghi đồng Doãn Tư Hợp, Lưu Quy Nghĩa, Vương Diệp, Vân huy tướng quân Tang Càn vương Nguyên Quân chiếm cứ Đông Dương quy thuận Tiêu Dịch, rồi sai Nguyên Quân cùng biệt tướng Lý Chiêm, Triệu Huệ Lãng tiến xuống chiếm cứ cửa sông Kiến Đức. Doãn Tư Hợp bắt Tân An thái thú Nguyên Nghĩa của Cảnh, đoạt quân đội của ông ta.

Tháng 11, Cảnh lấy Triệu Bá Siêu làm Đông đạo hành đài, trấn Tiền Đường, sai bọn Nghi đồng Điền Thiên, Tạ Đáp Nhân đem quân đông chinh Thần Mậu.

Tháng 12, bọn Tạ Đáp Nhân, Lý Khánh đến Kiến Đức, đánh công sự của Nguyên Quân, Lý Chiêm, đại phá được, bắt Quân, Chiêm đưa về. Cảnh chặt chân tay của họ rồi giết đi.

Tháng giêng năm Thái Thủy thứ 2 (552), Tạ Đáp Nhân đánh Lưu Thần Mậu ở Đông Dương, biệt tướng của Thần Mậu là Vương Hoa, Lệ Thông đầu hàng. Lưu Quy Nghĩa, Doãn Tư Hợp sợ, bỏ thành mà chạy. Thần Mậu thế cô, đành phải đầu hàng, bị đưa về Kiến Khang; Cảnh dùng Đại tỏa đối (hình cụ dùng để chém các bộ phận cơ thể), từ chân trở lên, chém từng tấc một, đến đầu mới thôi.

Kình địch Kinh Châu

Đánh úp Dĩnh Châu
Tháng 4 năm Đại Bảo đầu tiên (550), Tiêu Dịch nghe tin Giang Châu thất thủ, sai Vệ quân tướng quân Từ Văn Thịnh đưa quân xuống Vũ Xương, chống lại Ước. Cảnh soái thủy quân lên Hoàn Khẩu.

Tháng 10, Từ Văn Thịnh tiến vào Tư Ki, Nhiệm Ước soái thủy quân đánh trả, Văn Thịnh đại phá được, tiếp tục tiến quân vào Đại Cử khẩu.

Tháng giêng năm Đại Bảo thứ 2 (551), Tiêu Dịch sai bọn Ba Châu thứ sử Vương Tuần soái quân tiến xuống Vũ Xương giúp Từ Văn Thịnh. Nhiệm Ước thấy Kinh Châu thêm quân, cáo cấp với Cảnh.

Tháng 3, Cảnh tự soái 2 vạn quân tây tiến giúp Ước.

Tháng 4, Cảnh đến Tây Dương, Từ Văn Thịnh soái thủy quân đón đánh, đại phá phản quân. Cảnh biết Dĩnh Châu  không phòng bị, binh ít, lại sai Tống Tử Tiên soái 300 khinh kỵ tập kích hạ được, bắt thứ sử Tiêu Phương Chư, hành sự Bảo Tuyền, đem hết các gia đình quân nhân ở Vũ Xương. Bọn Từ Văn Thịnh nghe tin, tan vỡ, chạy về Giang Lăng, Cảnh thừa thắng tây tiến.

Thất bại Ba Lăng
Tiêu Dịch sai Lãnh quân Vương Tăng Biện soái quân tiến xuống phía đông thay Từ Văn Thịnh, quân đến Ba Lăng, gặp lúc Cảnh đến, Tăng Biện dựa thành trì kiên cố chống lại. Cảnh dựng lũy dài, đắp núi đất, đêm ngày công kích, không hạ được. Trong quân Kinh Châu có bệnh dịch, tử thương quá nửa. Tiêu Dịch sai Bình bắc tướng quân Hồ Tăng Hữu soái 2000 quân cứu Ba Lăng, Cảnh nghe tin, sai Nhiệm Ước soái mấy ngàn tinh binh đánh trả Tăng Hữu, Tăng Hữu được cư sĩ Lục Pháp Hòa giúp đỡ, lui về giữ Xích Đình đợi địch. Ước đến, đôi bên giao chiến, quân Kinh Châu đại thắng, bắt sống Ước. Cảnh nghe tin, nhân đêm tối bỏ trốn.

Cảnh lấy Đinh Hòa làm Dĩnh Châu thứ sử, để bọn Tống Tử Tiên, Thời Linh Hộ ở lại giúp Hòa, lấy Trương Hóa Nhân, Diêm Hồng Khánh giữ thành Lỗ Sơn, Cảnh về kinh sư. Vương Tăng Biện bèn soái quân tiến xuống phía đông, đến Hán Khẩu, đánh Lỗ Sơn cùng Dĩnh Thành, đều hạ được.

Đại bại Cô Thục
Quân Vương Tăng Biện đến Vu Hồ, thành chủ bỏ trốn. Cảnh sai bọn Sử An Hòa, Tống Trường Quý soái 2000 quân, giúp Hầu Tử Giám giữ Cô Thục, đuổi bọn Điền Thiên về kinh sư.

Tháng 3, Cảnh đến Cô Thục, xem xét tường lũy, răn đe Tử Giám không được giao chiến với thủy quân Kinh Châu. Tử Giám bỏ thuyền lên bờ, giữ trại không ra. Bọn Tăng Biện dừng quân hơn 10 ngày, Cảnh cho rằng quân Kinh Châu sắp chạy, lại lệnh cho Tử Giám chuẩn bị thủy chiến. Tử Giám bèn soái thủy lục cùng tiến, bị Tăng Biện đánh trả, đại bại, Tử Giám một mình chạy thoát. Cảnh nghe tin thua trận, nằm úp mặt xuống giường, hồi lâu mới nói: "Lầm chết người rồi!"

Chạy khỏi kinh thành
Vương Tăng Biện tiến quân đến Trương Công châu. Cảnh lấy Lư Huy Lược giữ Thạch Đầu, Hột Hề Cân giữ thành Hãn Quốc, bức tất cả dân chúng cùng quân sĩ dời vào trong Đài thành. Tăng Biện đốt công sự của Cảnh, đến bãi Tường Linh Tự tìm cách vượt sông Hoài. Cảnh cả sợ, bèn men sông Hoài lập công sự, từ Thạch Đầu đến cầu Chu Tước. Tăng Biện cùng chư tướng bèn ở phía tây thành Thạch Đầu trở lên đến ụ Lạc Tinh, kết trại lập công sự. Cảnh cả sợ, tự soái bọn Hầu Tử Giám, Vu Khánh, Sử An Hòa, Vương Tăng Quý, ở đông bắc Thạch Đầu lập công sự chống lại. Sai Vương Vĩ, Sách Siêu Thế, Lữ Quý Lược giữ Đài thành, Tống Trường Quý giữ chùa Duyên Tộ. Cho người quật mồ cha của Vương Tăng Biện, phá quan đốt thây. Bọn Vương Tăng Biện tiến đến đóng trại ở phía bắc Thạch Đầu, Cảnh bày trận khiêu chiến. Tăng Biện soái các cánh quân hăng hái tấn công, đại phá phản quân, Hầu Tử Giám, Sử An Hòa, Vương Tăng Quý đều bỏ công sự mà chạy, Lư Huy Lược, Hột Hề Cân cũng dâng thành đầu hàng.

Cảnh thua chạy, không vào cung, thua nhặt tàn binh, đóng trại dưới cửa thành, muốn bỏ trốn. Vương Vĩ nắm dây cương, khuyên ông tập hợp vệ sĩ trong cung, quyết chiến một trận nữa rồi hãy chạy cũng không muộn. Cảnh nói: "Ta ở phương bắc đánh bại Hạ Bạt Thắng, phá Cát Vinh, giương danh Hà, Sóc, cùng Cao vương (chỉ Cao Hoan) là một loại người. Đến nay vượt Đại Giang (chỉ Trường Giang) sang miền nam, chiếm Đài thành như trở bàn tay, đánh Thiệu Lăng vương ở Bắc sơn, phá Liễu Trọng Lễ ở bờ nam, đều là tự mình làm được. Việc của hôm nay, sợ là do trời làm hại. Mày giữ thành cho tốt, ta phải quay lại đánh một trận nữa!" rồi ngước lên nhìn cổng đá, đi lại than thở. Hồi lâu, ông lấy túi da bọc lấy hai con, treo lên yên ngựa, cùng bọn Nghi đồng Điền Thiên, Phạm Hi Vinh đưa hơn trăm kỵ binh chạy về phía đông. Vương Vĩ bỏ Đài thành mà trốn, bọn Hầu Tử Giám chạy đến Quảng Lăng.

Quân Kinh Châu tiến vào Kiến Khang, bọn Vương Lâm, Đỗ Kham thả cho bộ hạ gây ra một phen cướp bóc thảm sát, tiếng kêu khóc vọng lên thành Thạch Đầu. Vương Tăng Biện ngỡ rằng có biến, lên thành nổi trống, nhưng cũng không ngăn được. Người đương thời chê bai quân Kinh Châu chẳng khác gì phản quân, nhận xét Tăng Biện sẽ có kết cục chẳng khác gì Hầu Cảnh.

Chết không toàn thây
Vương Tăng Biện sai Hầu Thiến soái quân đuổi theo. Cảnh đến Tấn Lăng, rồi đi Ngô Quận, tiếp đến là Gia Hưng, Triệu Bá Siêu chiếm cứ Tiền Đường chống lại. Cảnh lui về Ngô Quận, đến Tùng Giang, thì quân Hầu Thiến đuổi kịp. Quân của Cảnh chưa bày trận, đều dựng cờ hiệu xin hàng. Cảnh không thể ngăn được, bèn cùng vài chục người tâm phúc bỏ chạy, ném hai con xuống nước, từ Hỗ Độc ra biển.

Tháng 4, đến Hồ Đậu châu, bị Thái tử xá nhân (tiền nhiệm) Dương Côn giết chết, gởi thây đến Vương Tăng Biện ở Kiến Khang, truyền đầu về Giang Lăng. Thây bị phơi ở chợ, trăm họ tranh nhau ăn sống; đốt xương thành tro, hòa rượu mà uống. Đầu bị bêu ở chợ, sau đó bị nấu rồi đem sơn, cất vào Vũ khố.

Dật sự
Cảnh đánh úp kinh thành, lo Vương Chất ngăn giữ thì không thể vượt sông. Ít lâu sau Chất được triệu về, ông vẫn chưa tin, sai người đi dò xét, hẹn rằng nếu Chất đã về, thì bẻ một cành cây làm tín vật. Thám tử làm như lời ấy, Cảnh mừng lắm, nói: "Việc của ta ắt xong!"

Trong những năm Đại Đồng (535 - 546) có câu đồng dao "thanh ti bạch mã Thọ Dương lai" (tơ xanh, ngựa trắng từ Thọ Dương <tức Thọ Xuân > đến). Về sau Cảnh ở Thọ Xuân xin gấm may áo cho quân đội, triều đình đổi cấp cho vải xanh. Đến nay Cảnh cưỡi ngựa trắng, đưa phản quân mặc áo xanh đến tấn công kinh thành, ứng với câu đồng dao trên.

Xưa kia Tiêu Cương nằm mơ thấy họa công vẽ mình ra Tần Thủy Hoàng, nói: "Người này đốt rất nhiều sách!" Trong lúc chiến sự kịch liệt, Tiêu Cương đốt sạch Đông Cung, vài trăm hòm sách ở đấy đều hóa ra tro, thế là ứng nghiệm.

Tương truyền Cảnh dựa vào câu đồng dao mà đặt niên hiệu của Tiêu Chánh Đức là Chánh Bình. Nhưng người đương thời lại diễn giải rằng: Chánh Đức rốt cục phải bị tiêu diệt (chữ Hán: 正德卒當平殄, Chánh Đức tốt đương bình điễn).

Ngày trước Tiêu Cương trong đêm lạnh từng có thơ rằng: "Tuyết hoa vô hữu đế, băng kính bất an đài." (tạm dịch: hoa tuyết không có đế, gương băng không cần đài) lại vịnh trăng như sau: "Phi luân liễu vô triệt, minh kính bất an thai." (tạm dịch: Bánh xe bay không có vết, gương sáng không cần đài). Người đời sau đều xem là sấm thơ, cho rằng: (hoa) không có đế tức là không có đế (vua); ‘bất an đài’ tức là đài thành bất an; ‘luân vô triệt’ tức là Tiêu Luân không đến cứu viện.

Tháng 12 năm Thái Thanh thứ 3 (549), sứ giả Bách Tế đến, trông thấy các gò, đống trong thành, bật khóc ở ngoài Đoan Môn, những người qua đường không ai không rơi nước mắt. Cảnh nghe chuyện thì cả giận, bắt giam sứ giả ở chùa Tiểu Trang Nghiêm, cấm không cho đi lại.

Xem thêm
 Hầu Cảnh
 Lương Nguyên đế
 Vương Tăng Biện
 Trần Bá Tiên

Tham khảo
 Lương thư
 Nam sử
 Tư trị thông giám

Chú thích

Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
H


title: Shinvi

text:
Shinvi (Hàn tự: 신비) là một nhóm nhạc pop nữ của hàn Quốc. Shinvi thuộc quản lý của Cid.K Entertainment, một công ty con của SM Entertainment. Sau các hoạt động của album đầu tay, nhóm đã biến mất khỏi nền âm nhạc Hàn Quốc. Cả ba thành viên đều đã rời khỏi SM Entertainment và chưa có kế hoạch quay lại với thị trường nhạc Hàn Quốc. Tuy nhiên, nhóm vẫn có fanclub riêng được đặt tên là Linos và màu bóng chính thức là màu hồng.

Thành viên
 Yoo Soo-jin (Hàn tự: 유수진), sinh ngày 6 tháng 3 năm 1983. Sau khi nhóm tan rã, Soo-jin là người mẫu cho hãng thời trang Estée Lauder ở Hàn Quốc. Tháng 12 năm 2012, cô được chọn làm người mẫu cho Racing Model Agency GL P&P.
 Oh Sang-eun (Hàn tự: 오상은), sinh ngày 24 tháng 8 năm 1984. Sang-eun khởi nghiệp trên nền K-pop với vai trò là người song ca với Moon Hee-joon ca khúc Our Story cho album đầu tay của anh ấy. Năm 2004, Sang-eun đóng vai Sandy trong vở nhạc kịch Grease phiên bản Hàn. Năm 2005, cô lại tham gia vở nhạc kịch A Chorus Line phiên bản hàn. Sang-eun hiện tại đã ký hợp đồng với M Boat và tiếp tục sự nghiệp ca hát dưới nghệ danh Nemo. Đĩa đơn đầu tay của cô là sự kết hợp với Daesung của nhóm Big Bang. Gần đây, Nemo là thành viên của nhóm Miss $ và là giọng ca chính của nhóm.
 Yoo-na (Hàn tự: 유나), sinh ngày 18 tháng 4 năm 1985. Sau khi Shinvi tan rã, Yoo-na quay lại học tập và thi vào khoa luật. Cô đã vượt qua bài kiểm tra vào năm 2010, dù điều này không được giới truyền thông công bố cho đến tận năm 2012. Khi thông tin này được biết đến, Nemo đã yêu cầu trên twitter rằng Yoo-na nên được sống một cuộc sống bình thường.

Danh sách đĩa nhạc

Album phòng thu
 15 to 30 ra mắt tháng 4 năm 2002

Hợp tác riêng
 Summer Vacation In SMTown.com vào tháng 6 năm 2002
 2002 Winter Vacation in SMTOWN.com - My Angel My Light vào tháng 12 năm 2002

Tham khảo

Website liên kết
 Shinvi tại Billboard Hàn Quốc
 Shinvi tại empas people
 Shinvi tại EPG

Nhóm nhạc K-pop
Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc
Nghệ sĩ SM Entertainment
Ban nhạc thành lập năm 2002


title: Mã Đức Chung

text:
Mã Đức Chung (; sinh ngày 27 tháng 6 năm 1968) là nam diễn viên Hồng Kông và hiện là diễn viên của TVB. Mã Đức Chung từng là một cảnh sát của đội G4 trước khi tham gia điện ảnh năm 1993. Anh cùng vợ là Trương Tiểu Lan có mối tình thanh mai trúc mã đã trở thành gia thoại không ai không biết của showbiz Hoa ngữ. Dù anh có vô vàn những scandal tình ái trong suốt sự nghiệp của mình. Năm 2006, với sự hợp tác ăn ý cùng Xa Thi Mạn và diễn xuất đỉnh cao, một phim bốn vai của Mã Đức Chung trong Phụng Hoàng Lâu, giải Thị Đế TVB năm đó những tưởng đã thuộc về anh, nhưng cận kề ngày trao giải anh lại vướng vào tin đồn anh cặp kè cùng một phụ nữ sang Thái Lan du lịch, khiến cho giải thưởng rơi vào tay Trịnh Gia Dĩnh. Mãi đến năm 2018, anh quay trở lại TVB sau 3 năm phát triển ở thị trường Trung Quốc, thì đạt được thành công với Đội Cứu Hộ Sinh Tử, giúp anh giành được giải Thị Đế đầy thuyết phục.

Phim và Giải thưởng

Phim truyền hình

Tham khảo

Liên kết ngoài
  0530865]
 HK cinemagic entry

Diễn viên Hồng Kông
Sinh năm 1968
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Diễn viên của TVB
Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Diễn viên điện ảnh Hồng Kông


title: Loạn Hầu Cảnh (Đông Ngụy)

text:
Loạn Hầu Cảnh (chữ Hán: 侯景之乱, Hầu Cảnh chi loạn) là cuộc nổi dậy của tướng lĩnh nhà Đông Ngụy là Hầu Cảnh chống lại quyền thần Cao Trừng diễn ra từ tháng 2 năm 547 đến tháng 1 năm 548. Cuộc nổi dậy này liên quan đến cả ba nước chia ba Trung Quốc thành thế chân vạc khi đó là Đông – Tây Ngụy ở Trung Nguyên và nhà Lương ở phía nam Trường Giang.

Bối cảnh
Quyền thần Cao Hoan qua đời, con là Cao Trừng kế vị, lập tức triệu Hà Nam đạo Đại hành đài Hầu Cảnh vào triều.

Cảnh nắm 10 vạn binh, chuyên chế Hà Nam, sợ gặp vạ, bèn dùng kế của Vương Vĩ: vào tháng 2 Vũ Định thứ 5 nhà Đông Ngụy, tức năm Thái Thanh đầu tiên nhà Lương (547), sai Hành đài lang trung Đinh Hòa dâng biểu, đem 13 châu Dự, Quảng, Toánh, Lạc, Dương, Tây Dương, Đông Kinh, Bắc Kinh, Tương, Đông Dự, Nam Duyện, Tây Duyện và Tề đầu hàng nhà Lương. Lương Vũ đế cùng quần thần bàn bạc, mọi người đều nói là không nên nhận, Vũ đế không nghe, phong Cảnh làm Hà Nam vương, Đại tướng quân, Sứ trì tiết, Đổng đốc Hà Nam nam bắc chư quân sự, Đại hành đài, được Thừa chế như Đặng Vũ đời Hán, ban một bộ Cổ xuy.

Diễn biến
Cao Trừng lập tức điều quân thảo phạt Cảnh. Tháng 5, tướng Đông Ngụy là Hàn Quỹ vây Toánh Xuyên . Cảnh thấy nguy cấp, xin cắt 4 thành Lỗ Dương , Trường Xã , Đông Kinh , Bắc Duyện  cầu viện Tây Ngụy. Vũ Văn Thái một mặt sai bọn Ngũ Thành vương Nguyên Khánh soái binh đến cứu, một mặt sai Kinh Châu thứ sử Vương Tư Chánh nhanh chóng chộp lấy 7 châu, 12 trấn, quân Đông Ngụy bèn lui.

Cảnh ra giữ Huyền Hồ , chưa được bao lâu, Thái gọi Cảnh vào triều. Cảnh bèn cầu viện Ti Châu thứ sử Dương Nha Nhân nhà Lương, Nha Nhân sai Trưởng sử Đặng Hồng đưa quân đến Nhữ Thủy, bọn Nguyên Khánh trong đêm bỏ trốn. Vì thế Cảnh nắm cả Huyền Hồ, Hạng Thành, dâng biểu lên triều đình nhà Lương xin cho quan viên đến trấn nhiệm. Lương Vũ đế lấy Dương Nha Nhân làm Dự, Ti 2 châu thứ sử, dời đến trấn Huyền Hồ, Tây Dương thái thú Dương Tư Kiến làm Ân Châu thứ sử, trấn Hạng Thành.

Khi ấy bộ tướng của Cảnh là Thái Đạo Tuân về bắc, kể rằng Cảnh đã rất hối hận, Cao Trừng bèn gởi thư chiêu dụ, hứa hẹn sẽ cho Cảnh làm Dự Châu thứ sử trọn đời, không truy cứu bộ hạ của Cảnh, lại tha cho gia quyến của Cảnh. Cảnh đáp thư không theo. Cao Trừng biết ông không chịu quay về, nên điều quân tiếp tục thảo phạt Cảnh.

Tháng 8, Lương Vũ đế thấy bọn Dương Nha Nhân đã vào ở Huyền Hồ, bèn sai cháu trai Trinh Dương hầu Tiêu Uyên Minh đưa quân đến đóng ở Hàn Sơn , cùng Cảnh hình thành thế ỷ giốc. Tháng 11, tướng Đông Ngụy là Mộ Dung Thiệu Tông đánh tan quân Lương, bắt sống Uyên Minh.

Tháng 12, trong lúc Thiệu Tông đánh Đồng Châu của Lương (thứ sử Quách Phượng bỏ thành chạy trốn), Cảnh soái quân vây Tiếu Thành không hạ được, lui về đánh Thành Phụ, nhổ được. Cảnh sai bộ hạ là Hành đài tả thừa Vương Vĩ, Tả hộ lang trung Vương Tắc đến triều đình Lương xin lập con em họ Nguyên làm Ngụy chủ. Vũ đế lấy Thái tử xá nhân Nguyên Trinh làm Hàm Dương vương, đợi sang sông sẽ cho lên ngôi.

Cao Trừng sai Thiệu Tông lui quân về tấn công Cảnh. Đôi bên đối lũy ở Qua Dương . Cảnh mệnh cho tướng sĩ khoác giáp ngắn, cầm binh khí ngắn, nhằm vào cẳng người chân ngựa mà chặt, Thiệu Tông thua trận, bộ tướng Trương Thị Hiển ngã ngựa bị bắt. Bộ tướng Hộc Luật Quang giận lắm, Thiệu Tông nói: "Ta đánh trận đã nhiều, chưa gặp kẻ nào khó đối phó như tên giặc này. Ngươi sao chống nổi!" Hộc Luật Quang mặc giáp đòi ra đánh, Thiệu Tông ngăn không được, quả nhiên lại thua chạy trở về. Từ đây Thiệu Tông đào ngòi sâu, dựng lũy dày, giằng co liên tiếp mấy tháng, Cảnh hết lương, nói dối bộ hạ rằng gia đình của họ bị giết cả rồi. Thiệu Tông đứng ở xa, nói lớn: "Gia đình các người đều được an toàn!" rồi ngẩng lên sao Bắc đẩu mà thề.

Kết quả
Tháng giêng năm sau (548), bộ tướng của Cảnh là Bộc Hiển đưa quân bản bộ đầu hàng Thiệu Tông. Quân đội của Cảnh tan rã, mất đi 4 vạn giáp sĩ, 4000 thớt ngựa, hơn vạn cỗ xe quân nhu. Cảnh đưa vài chục kỵ binh tâm phúc, từ Hạp Thạch vượt sông Hoài, thu thập tàn quân, được 800 người.

Quân Đông Ngụy thừa thắng tấn công Huyền Hồ, Huyền Hồ thiếu lương, Dương Nha Nhân bỏ thành chạy về Nghĩa Dương. Đến giữa năm, tướng Tây Ngụy là Vương Tư Chánh bị bắt ở Trường Xã, Đông Ngụy giành lại toàn bộ đất đai đã mất.

Dật sự
Cảnh nắm giữ Hà Nam, quan cao quyền trọng, thực lực hùng hậu, bấy giờ uy thế như mặt trời lên cao. Ông xem thường con trai Cao Hoan là Cao Trừng, nói: "Cao Hoan còn sống, ta không dám làm gì. Cao Hoan đã chết rồi, ta tuyệt đối không làm việc cùng thằng nhãi Tiên Ti."

Vào lúc lâm chung, Cao Hoan dặn dò thế tử Cao Trừng: "Hầu Cảnh giảo hoạt lắm kế, phản phúc khó lường. Sau khi ta chết, ắt sẽ không phục tùng mày đâu!"

Khi Cảnh trấn Hà Nam, xin với Cao Hoan cho một dấu hiệu để phân biệt thật – giả. Mỗi lần đôi bên trao đổi thư từ, đều thêm vào một chấm, đến con em trong nhà cũng không biết. Về sau Cao Hoan mất, Cao Trừng giữ kín tin tức, mượn danh nghĩa của cha gọi Cảnh vào triều. Ông xem thư thì biết là trá, nên quay sang đầu hàng nhà Lương.

Khi Vũ Văn Thái gọi Cảnh vào triều. ông biết rõ ngoài là ủy cho trọng nhiệm, trong là thu lấy binh quyền, nên quyết tâm hàng Lương, ngang nhiên đáp lại rằng: "Ta vì cái thứ tự bị đảo lộn mà cảm thấy bị sỉ nhục bởi Cao Trừng, thì sao có thể cùng Em lớn (nguyên văn: Đại đệ, chỉ Vũ Văn Thái) sánh vai mà đi?"

Khi Cảnh bị Thiệu Tông đánh bại, vượt sông Hoài chạy trốn. Trên đường đi qua một tòa thành nhỏ, có người đứng trên tường mắng: "Tên nô tài què sao dám làm bậy!" Cảnh giận, phá thành giết kẻ ấy rồi mới đi. Ông đêm ngày chạy trốn, mà quân Đông Ngụy cũng không dám bức bách. Cảnh sai sứ nói với Thiệu Tông rằng: "Cảnh nếu bị bắt, ngài còn được dùng vào việc gì?" Thiệu Tông bèn tha cho ông.

Tham khảo
 Lương thư
 Nam sử
 Tư trị thông giám
 Bắc Tề thư
 Bắc sử

Chú thích

Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
H


title: Vương quốc thứ Mười

text:
The 10th Kingdom là một bộ phim ngắn thuộc thể loại thần tiên, kì thú của truyền hình Mỹ. Đây là một câu chuyện kể về cuộc phiêu lưu của một cô gái và cha của cô bị đẩy khỏi Manhattan, New York, thông qua một chiếc gương thần đến một thế giới song song của chuyện cổ tích. Nơi mà mọi phép thuật đều tồn tại, các nhân vật xấu xa đều có thực, và họ phải tự mình khám phá, giải cứu cho thế giới này cũng như tìm được đường về nhà.

Tóm tắt

Đã hai thế kỷ sau khi Bạch Tuyết (Snow White) và Cô bé lọ lem (Cinderella) có những chuyến phiêu lưu, 9 vương quốc đã sẵn sàng cho lễ đăng quang của hoàng tử Wendell, cháu của Bạch Tuyết, người trị vị vương quốc thứ 4. Nữ hoàng độc ác trốn khỏi nhà giam, phù phép hoàng tử thành một chú chó. Nhờ vào sức mạnh của chiếc gương ma thuật, Wendell đã trốn thoát và lạc đến vương qốc thứ 10, tức thành phố New York thời hiện đại. Tại đấy, anh gặp gỡ Virginia Lewis và người cha của cô, Anthony "Tony" Lewis. Bị truy bắt bởi những tên khổng lồ (Troll), cảnh sát và một con sói trong hình dạng con người, cả ba trở lại 9 vương quốc, bắt đầu chuyến phiêu lưu, giúp Wendell trở lại thành người, giành lại ngai vàng và tìm chiếc gương ma thuật để Tony và Virginia có thể trở về nhà.

Nội dung
Virginia Lewis và cha của cô là Tony, tình cờ đi theo Golden Retriever xuyên qua Công viên Trung tâm và thông qua một chiếc gương bí ẩn, họ đặt chân đến một thế giới cổ tích được biết với tên Vương quốc thứ Chín. Chú chó mà họ đi theo thực ra là hóa thân của Hoàng tử Wendell, cháu nội của Hoàng hậu Snow White và sau này sẽ là người đừng đầu của Vương quốc thứ Tư. Tuy nhiên, mẹ kế của Hoàng tử là Evil Queen đã đưa một kẻ mạo danh lên ngai vàng và có âm mưu chiếm toàn bộ Vương quốc thứ Chín.

Ban đầu, Tony và Virginia rất tuyệt vọng trong việc cố tìm đường trở về nhà, do họ phải đối đầu với qáu nhiều nguy hiểm. Họ đồng hành cùng với Hoàng tử và người sói Wolf, người mà đã có tình ý với Virginia ngay từ cái nhìn đầu tiên. Họ bị đuổi bắt bởi một gã Thợ săn là tay sai đắc lực của Evil Queen và luôn tìm cách bắt lấy Hoàng tử.

Virginia tình cờ gặp một bà tiên đỡ đầu, thực chất là linh hồn của Snow White, người đã tiết lộ cho cô biết cô là người đã được định sẵn để cứu Vương quốc thứ Chín. Tony cũng nhận ra rằng Evil Queen chính là người vợ đã mất của mình và là mẹ của Virginia. Họ đến lâu đài để ngăn chặn Evil Queen, nhưng Wolf dường như đang phản bội lại Tony và Virginia. Evil Queen có được kẻ mạo danh Hoàng tử Wendell trong tay, bà ta cướp lấy ngai vàng và cố gắn đầu độc hết tất cả các vị khách từ các vương quốc khác trong lễ đăng quang.

May mắn thay, Wolf đã tráo lọ thuốc độc với một lọ thuốc ngủ và tất cả các vị khách trốn thoát an toàn. Virginia phải giết Evil Queen trong một trận chiến, điều này làm cô rất đau lòng. Hoàng tử Wendell thật trở lại thành người và tiếp quản ngai vàng. Với lòng biết ơn Tony vị sự giúp đỡ của ông, Hoàng tử Wendell đề nghị ông một công việc trong cung điện và ông đã đồng ý. Virginia chấp nhận tình yêu của Wolf và họ cùng nhau trở về New York và sống hạnh phúc mãi mãi về sau.

Diễn viên
Kimberly Payne Williams - Virginia
John Larroquette - Tony
Scott Cohen - Wolf
Daniel Lapaine - Hoàng tử Wendell
Dianne Wiest - Hoàng hậu
Rutger Hauer - Thợ săn
Ed O'Neill - Relish the Troll King
Jeremiah Birkett - Blue Bell
Dawnn Lewis - Blabberwort
Hugh O'Gorman - Burly
Camryn Manheim - Bạch Tuyết
Ann-Margret - Lọ Lem
Jimmy Nail - Clayface
Warwick Davis - Acorn
John Shrapnel - Governor
Timothy Bateson - Tiên răng
Robert Hardy - Chancellor Griswold
Aden Gillett - Viscount Lansky
William Osborne - Lord Rupert
Edward Jewesbury - Old Retainer
Jeffry Wickham - Giles
Moira Lister - Bà ngoại
Sheila Steafel - Dr. Horovitz
Arthur Cox - Mayor of Beantown
James Cosmo - Woodsman

Tham khảo

Liên kết ngoài

RHI Entertainment  RHI Entertainment (Hallmark Ent.): The 10th Kingdom
The 10th Kingdom Fan Site
Venus Zine Staff Picks: The 10th Kingdom

Phim giả tưởng
Phim năm 2000
Phim cổ tích
Phim truyền hình Mỹ
Phim truyền hình teen
Phim dựa theo truyện cổ tích
Chương trình truyền hình lấy bối cảnh ở Thành phố New York


title: Cụm bãi cạn Luconia

text:
Cụm bãi cạn Luconia (tiếng Anh: Luconia Shoals) là một tập hợp rạn đá ngầm (hay bãi cạn) ở phía nam Biển Đông. Trung Quốc và Đài Loan cho rằng cụm bãi cạn Luconia thuộc phạm vi của khái niệm quần đảo Nam Sa và nằm hoàn toàn trong đường chín đoạn. Malaysia cũng yêu sách cụm này dựa trên quan điểm chúng thuộc vùng đặc quyền kinh tế.

Địa lý

Cụm bãi cạn Luconia nằm về hướng nam quần đảo Trường Sa, trên thềm lục địa của bờ biển bang Sarawak, Malaysia. Các thực thể địa lý của cụm bãi Luconia là các ám tiêu (rạn đá ngầm) từ san hô hoặc cát. Người ta chia cụm này làm hai phần là cụm bãi cạn Luconia Bắc và cụm bãi cạn Luconia Nam. Hầu như toàn bộ số thực thể địa lý thuộc cụm bãi Luconia đều chìm dưới nước, trừ rạn Luconia Breakers thuộc cụm bãi Luconia Nam. Có nguồn cho rằng ngoài rạn Luconia Breakers thì còn hai rạn đá nổi nữa là rạn Hayes và rạn Seahorse Breakers thuộc cụm bãi Luconia Bắc.
 Cụm bãi Luconia Bắc gồm các thực thể hợp thành dạng hình tam giác cân với đáy dài 40 hải lý (74 km). Cụm trải rộng trên một diện tích là 1.400 km². Đa số các thực thể thuộc cụm này nằm ở độ sâu từ 3,7 đến 9,6 m dưới mực nước biển.
 Cụm bãi Luconia Nam nhỏ hơn cụm Bắc và nằm cách cụm Bắc 12 hải lý (22,2 km) về phía nam. Cụm trải rộng trên một diện tích là 900 km². Các thực thể thuộc cụm này hợp thành dạng hình quả trứng nằm ngang, và đa số nằm ở độ sâu từ 4,6 đến 8,2 m dưới mực nước biển.

Danh sách thực thể
Chú thích:

Tranh chấp
Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) cho rằng cụm bãi cạn Luconia thuộc phạm vi của khái niệm quần đảo Nam Sa và nằm hoàn toàn trong đường chín đoạn. Malaysia đòi hỏi cụm Luconia theo quan điểm chúng thuộc vùng đặc quyền kinh tế của nước này. Tuy nhiên, phía Malaysia không đặt nặng vấn đề này trên phương diện ngoại giao.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Luconia
Luconia


title: Vũ Thị Đức

text:
Vũ Thị Đức (? - 1789), là một nữ tướng của nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Vũ (hay Võ) Thị Đức là người ở Phù Ly, phủ Quy Nhơn (nay thuộc huyện Phù Mỹ, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định). Bà là con gái thứ hai của Đô đốc Vũ Đình Huấn, tước Ân Quang hầu.

Bà gia nhập quân Tây Sơn lúc nào không rõ, chỉ biết trong chiến dịch giải phóng Thăng Long vào mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), bà cùng cha chỉ huy quân diệt đồn tiền tiêu của quân Thanh (Trung Quốc) ở Gián Khẩu (Ninh Bình).

Sau đó, trong khi cưỡi voi thúc quân truy kích quân xâm lược, con voi của bà bị sa xuống bãi lầy ở thôn Thượng Hòa (thuộc xã Gia Thanh, huyện Hoa Lư) không lên được, và bà đã tử trận cùng con voi.

Cảm phục và thương tiếc, dân địa phương lập đền thờ nữ tướng Vũ Thị Đức gần nơi bà hy sinh. Hiện nay, đền thờ ấy đã hư hỏng, chỉ còn một miếu nhỏ.

Tham khảo

Nguồn tham khảo
Cao Tự Thanh (Tổng chủ biên), Phụ nữ Việt Nam trong lịch sử (tập 1). Nhà xuất bản Phụ nữ, 2011.
Nguyễn Văn Chương, Những vị nữ tướng thời Tây Sơn. Bài viết đăng trên website báo Bình Định ngày 7 tháng 3 năm 2005  .

Mất năm 1789
Người Bình Định
Nữ tướng nhà Tây Sơn


title: Võ Thị Thái

text:
Võ Thị Thái (? - 1789), là một nữ tướng của nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Võ (hay Vũ) Thị Thái là người ở xã Bình Chương, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Bà là em ruột Đô đốc Võ Thông.

Bà gia nhập quân Tây Sơn lúc nào không rõ, chỉ biết trong chiến dịch giải phóng Thăng Long vào mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), bà đã là Đô đốc kỵ binh, chỉ huy việc vận chuyển quân trang, khí cụ, lương thực từ Vị Hoàng (Nam Định) đến mặt trận Ngọc Hồi (nay thuộc Thanh Trì, Hà Nội).

Trong chiến dịch ấy, bà Thái bị trúng đạn của quân Thanh (Trung Quốc), và đã tử thương tại chiến trường.

Tham khảo

Nguồn tham khảo
Cao Tự Thanh (Tổng chủ biên), Phụ nữ Việt Nam trong lịch sử (tập 1). Nhà xuất bản Phụ nữ, 2011.
Nguyễn Văn Chương, Những vị nữ tướng thời Tây Sơn. Bài viết đăng trên website báo Bình Định ngày 7 tháng 3 năm 2005 .

Mất năm 1789
Người Quảng Ngãi
Võ tướng nhà Tây Sơn
Nữ tướng nhà Tây Sơn


title: Nycticebus kayan

text:
Nycticebus kayan là một loài linh trưởng strepsirrhine bản địa Borneo ở Indonesia. Rachel Munds, một nhà khoa học của Đại học Missouri Columbia, cùng hai đồng nghiệp phát hiện chúng. Loài này được đặt danh pháp lần đầu vào năm 2012.
Phạm vi phân bố của chúng ở Đông Nam Á, Bangladesh, tỉnh Vân Nam của Trung Quốc, đảo Borneo. Nhóm của Munds nhận ra Nycticebus kayan là loài mới nhờ quan sát những đặc điểm trên mặt chúng - chẳng hạn như dải lông sẫm màu bao quanh mắt của chúng. Chiều dài thân của chúng vào khoảng 27 cm, còn khối lượng khoảng hơn 400 g.
Chúng có nộc độc trong miệng.

Tham khảo

 Phát hiện loài cù lần có nọc độc

Động vật được mô tả năm 2012
Động vật có vú Đông Nam Á
Thú có độc


title: Epimerase

text:
Epimerase và racemase Các Epimerases và racemases là enzyme isomerase xúc tác đồng phân dị lập thể trong các phân tử sinh học.  Racemases xúc tác cho sự đảo stereochemical xung quanh nguyên tử cacbon bất đối xứng trong một chất nền có chỉ có một trung tâm bất đối xứng. Epimerases xúc tác sự đảo ngược stereochemical của cấu hình về một nguyên tử cacbon bất đối xứng trong một chất nền có nhiều hơn một trung tâm bất đối xứng, do đó còn được gọi là interconverting epimers.

Các epimerases trong con người bao gồm methylmalonyl-CoA epimerase, liên quan đến các sự cố trao đổi chất của các amino acid isoleucine, methionine và valine, và UDP glucose 4 epimerase, được sử dụng trong bước cuối cùng của quá trình trao đổi chất galactose - xúc tác chuyển đổi thuận nghịch UDP-galactose glucose-UDP.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/racemase
 http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/epimerase

Isomerase


title: Johnathan Hạnh Nguyễn

text:
Johnathan Hạnh Nguyễn (sinh ngày 27 tháng 5 năm 1951) là một doanh nhân, Chủ tịch tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPP), nguyên là thanh tra tài chính của hãng Boeing Mỹ. Ông là người hỗ trợ cho việc mở đường bay chính thức giữa Việt Nam và Philippines.

Tiểu Sử
Ông sinh ngày 27 tháng 5 năm 1951, quê ở Nha Trang, Khánh Hòa. Năm 23 tuổi ông Johnathan Hạnh Nguyễn sang định cư tại Philippines rồi đi du học Mỹ và sau đó công tác trong lĩnh vực hàng không.

Jonathan Hạnh Nguyễn ra trường và khi đó ông mua được một chiếc xe đi làm. "Lúc đó có tiền tôi cố gắng để tiết kiệm. Mọi người lập nghiệp còn có các Công ty, các Mạnh Thường Quân giúp đỡ nhưng bản thân tôi lập nghiệp từ tay trắng và hiện nay tài sản là hơn 500 triệu USD, quá trình này rất là gay gắt", ông Jonathan Hạnh Nguyễn nói.

Năm 1980, ông làm việc cho hãng hàng không Philippines Airlines và ông là người đã có nỗ lực trong việc đàm phán để mở tuyến bay chính thức giữa Việt Nam với Philippines vào năm 1985.

Năm 1985, Johnathan Hạnh Nguyễn là một trong những Việt kiều đầu tiên về nước đầu tư và thành lập Công ty Liên Thái Bình Dương - Imex Pan Pacific (IPP) và hiện ông là Chủ tịch tập đoàn IPP. IPP đã đầu tư hoặc hợp tác đầu tư 30 dự án với tổng số vốn hơn 280 triệu USD. Những dự án này mang lại doanh số hằng năm khoảng 460 triệu USD và tạo công ăn việc làm cho hơn 20.000 lao động ở Việt Nam.

Đồng thời ông đã bắt tay đầu tư vào quê hương Khánh Hòa. Dự án đầu tiên mà ông thực hiện là Khách sạn Loge Nha Trang với quy mô 14 tầng, tiêu chuẩn 3 sao, vốn đầu tư gần 10 triệu USD.

Với kinh nghiệm, năng lực của mình, ông đã cùng với năm đối tác khác được Bộ Giao thông Vận tải, Cục hàng không, Tổng công ty hàng không Việt Nam tin tưởng giao thực hiện dự án Nhà ga hành khách quốc tế - Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh với quyết tâm hoàn thành dự án trong vòng 18 tháng kể từ ngày khởi công, và khi nhìn thấy nhật ký công trường cũng như thực tế xây dựng của dự án đã khiến nhiều người thốt lên: Chưa thấy ai làm bài bản, nghiêm chỉnh, quyết liệt như ông Johnathan Hạnh Nguyễn! Và dự án này chính thức đi vào hoạt động vào ngày 30.06.2018 trong sự thán phục của giới chuyên môn.

Ông đã hợp tác với các đối tác như: DFS, SASCO, AUTOGRILL để đầu tư mở hàng loạt chuỗi cửa hàng miễn thuế, chuỗi cửa hàng lưu niệm, chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh và nhiều dịch vụ phi hàng không trên khắp các sân bay Việt Nam, Philippines…

Không chỉ là ông chủ của những doanh nghiệp trăm, nghìn tỷ đồng, "vua hàng hiệu" Hạnh Nguyễn cũng đã đổ 40 triệu USD vào khu mua sắm cao cấp Rex Arcade nằm trong khách sạn Rex, một trong những kiến trúc mang phong cách Pháp và là biểu tượng của Sài Gòn được xây dựng từ năm 1927.

Chưa dừng lại, vua hàng hiệu Johnathan Hạnh Nguyễn còn là chủ một trong những thành viên mang lại cho IPP Group doanh thu lớn nhất là Công ty Imex Pan Pacific, nhà phân phối độc quyền nhiều sản phẩm hàng hiệu tại Việt Nam đã rót 400 tỷ đồng vào Tràng Tiền Plaza.

Ngoài ra ông Johnathan Hạnh Nguyễn còn làm ăn buôn bán, kinh doanh với hai thương hiệu kinh doanh thực phẩm nổi tiếng thế giới là Burger King và gà rán kiểu Mỹ Popeyes Chicken, đồ uống Dunkin’ Donuts. Ông cũng đầu tư vào đồ ăn nhanh với thương hiệu Domino’s Pizza. Hiện các vị trí đẹp nhất của trung tâm đã có sự phủ kín của một loạt thương hiệu như Burberry, Cartier, Dior, Lancôme, Louis Vuitton, MAC Cosmetics, Parfums Christian Dior, Rolex, Miluxe Boutique… Năm 2018, vua hàng hiệu Hạnh Nguyễn đã bắt tay ông lớn KPop tìm kiếm, phát triển tài năng thành các ngôi sao toàn cầu. Ông vua này còn chính thức khai trương cửa hàng bán lẻ và cung cấp dịch vụ Apple mang tên eDiGi vào tháng 9.2018 tại TP.HCM.

Tại hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Kiên Giang, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Phạm Vũ Hồng và Chủ tịch IPPG Johnathan Hạnh Nguyễn đã ký kết hợp tác xây dựng, đầu tư dự án khu phi thuế quan tại Phú Quốc với tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, trên tổng diện tích hơn 770.00m2.

Gia đình
Vợ đầu của ông là cháu họ của cựu Đệ nhất phu nhân Philippines – Imeda Marcos, ông bà có ba người con trai và ba người con gái. Con trai trưởng của ông là Henry Nguyễn sinh năm 1981. Louis Nguyễn sinh năm 1983, là chồng của nữ diễn viên Tăng Thanh Hà. Con trai kế là Phillip Nguyễn sinh năm 1984.

Người vợ sau của ông là nữ diễn viên điện ảnh Lê Hồng Thủy Tiên. Trước đây bà từng là tiếp viên hàng không của Vietnam Airlines, bà cũng là nữ diễn viên từng đóng trong bộ phim "Vị đắng tình yêu". Sau khi lập gia đình, bà Thủy Tiên rút lui khỏi màn ảnh và trở thành Tổng giám đốc Công ty IPP. Vợ chồng ông bà Johnathan Hạnh Nguyễn và Thủy Tiên có một con gái, "Jacqueline Nguyễn" sinh năm 1996 và một con trai, "William Hiếu Nguyễn" sinh năm 1998.

Johnathan Hạnh Nguyễn đã thuê riêng một chiếc máy bay Dassault Falcon 8X để chở con gái Tiên Nguyễn, bệnh nhân Covid-19 thứ 32, từ Anh về Việt Nam vào ngày 9 tháng 3 năm 2020 với giá thuê khoảng hơn 400 nghìn USD. Con số này đã tính phí chờ ở sân bay và chi phí khử trùng máy bay.

Hoạt động kinh doanh
Khoảng năm 1984, ông Johnathan Hạnh Nguyễn là người đã có nhiều nỗ lực trong việc đàm phán để mở tuyến bay chính thức giữa Việt Nam với Philippines.

Hai năm sau đó, ông là một trong những Việt kiều đầu tiên về nước đầu tư khi thành lập Công ty Liên Thái Bình Dương - Imex Pan Pacific (IPP). Hiện tại ông là Chủ tịch IPP.

Từ năm 1996 đến nay, IPP đã đầu tư hoặc hợp tác đầu tư 30 dự án với tổng số vốn hơn 280 triệu USD. Những dự án này mang lại doanh số hằng năm khoảng 460 triệu USD và tạo công ăn việc làm cho hơn 20.000 lao động ở Việt Nam.

Khen thưởng
Năm 2008: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Năm 2009: Huân chương Lao động hạng Ba.
Năm 2011: Huân chương Lao động hạng Hai.
Năm 2012: Huân chương Hữu nghị.
Năm 2015: Huân chương Lao động hạng Nhất.
Năm 2019: Huân chương Lao động hạng Hai lần thứ 2
Năm 2019: Giải thưởng "Vinh quang Việt Nam"
Năm 2021: Huân chương Lao động hạng Ba lần thứ 2

Tháng 5 năm 2012, ông được Hạ viện Philippines vinh danh vì những đóng góp trong việc thắt chặt quan hệ Việt Nam-Philippines. Và nhiều bằng khen, huy hiệu các loại.

Câu nói

 "Mặc dù động cơ làm việc của tôi không phải để được khen ngợi, được nổi tiếng và quan điểm kinh doanh của tôi là 'Đừng hỏi đất nước đã làm gì cho ta, mà hãy hỏi ta đã làm gì cho đất nước', nhưng khi được nhận bằng khen, được bạn bè chúc mừng, biết đến mình nhiều hơn, tôi cũng cảm thấy rất xúc động và hạnh phúc".

Xem thêm
 Tràng Tiền Plaza
 Tăng Thanh Hà

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1951
Doanh nhân gốc Việt
Doanh nhân Philippines
Sơ khai tiểu sử
Người Philippines gốc Việt
Huân chương Lao động
Huân chương Hữu nghị
Người Nha Trang
Người Việt di cư
Cựu sinh viên Viện Đại học Đà Lạt


title: Fondue

text:
Fondue (phát âm tiếng Pháp: [fɔ'dy]) còn gọi là lẩu pho mát là một món ăn Thụy Sĩ, Pháp, và Ý gồm pho mát chảy được phục vụ trong nồi nóng đặt trên một cái bếp di động được làm nóng bằng nến hoặc đèn cồn, và ăn bằng cách chấm bánh mì vào pho mắt bằng một cái dĩa dài. Món này được nâng lên thành món ăn quốc gia bởi Liên đoàn Pho mát Thụy Sĩ (Schweizerische Käseunion) trong thập niên 1930, nhưng nguồn gốc của nó xuất phát từ một khu vực bao gồm Thụy Sĩ, Pháp (Rhone Alps) và Ý (Piemonte và thung lũng Aosta).

Một hoặc nhiều loại pho-mát khác nhau, có thể thêm rượu hoặc một số gia vị khác) được đun chảy trong một chiếc nồi nhỏ. Nồi này sau đó được đặt trên một bếp nhỏ đốt bằng cồn hoặc nến, mục đích để giữ cho pho mát luôn ấm nóng và ở dạng lỏng. Bếp và nồi pho mát được phục vụ tại bàn, cùng với một số loại đồ ăn kèm phổ biến như là bánh mỳ cắt miếng nhỏ, các loại đồ nguội như thịt hun khói, xúc xích, salami, và một vài loại rau củ như khoai tây hay nấm. Pho mát làm Fondue có nhiều loại, công thức pha trộn các loại pho mát cũng khác nhau.

Lịch sử
Công thức được biết đến sớm nhất cho fondue pho mát đến từ một quyển sách năm 1699 xuất bản ở Zurich, dưới tên "Käss mit Wein zu kochen", "cách nấu pho mát với rượu vang". Nó gồm pho mát nấu chảy với rượu vang, và có bánh mì để chấm vào đó.

Từ nguyên
Từ fondue là từ bị động quá khứ hoàn thành giống cái của động từ tiếng Pháp fondre ("tan chảy") và được sử dụng làm danh từ. Nó được chứng thực lần đầu tiên tại Pháp năm 1735, ở Cuisinier moderne của Vincent la Chapelle, và tiếng Anh năm 1878.

Fondue pho mát

Thuỵ Sĩ
 Moitié-moitié (nửa nọ nửa kia), còn được gọi là Fondue Suisse: pho mát gruyère và pho mát vacherin Fribourg.
 Neuchâteloise: Pho mát gruyère và pho mát Emmental.
 Vaudoise: Pho mát gruyère.
 Fribourgeoise: Vacherin fribourgeois à fondue, trong đó khoai tây được chấm thay vì bánh mì. Đây là loại fondue pho mát duy nhất không có rượu vang. Pho mát được chảy trong vài thìa nước đun nhỏ lửa.
 Genevoise: pho mát Gruyère với một chút Emmentaler và Valais. Đôi khi một chút nấm morchella thái áp chảo được thêm vào.
 Innerschweiz: Pho mát gruyère, Emmental, và sbrinz.
 Interlaken: Pho mát Gruyere, Appenzeller, Emmental.
 Appenzeller: Pho mát Appenzeller thêm pho mát và kem
 Cà chua: Pho mát Gruyère, Emmental, cà chua băm và rượu vang.
 Cay: Pho mát Gruyère, ớt chuông xanh và đỏ, với ớt.
 Nấm: Pho mát Gruyère, vacherin Fribourg, và nấm.

Pháp
 Savoyarde: Pho mát Comté, Beaufort và một trong hai loại pho mát địa phương Reblochon và Abondance, hoặc phương bản Pháp tương đương với Pho mát Gruyère.
 Jurassienne: Pho mát Comté già hoặc vừa
 Auvergnate: Pho mát Saint-Nectaire, Cantal và Fourme d'Ambert

Dãy An-pơ Ý
 Valdôtaine ( hoặc ): pho mát Fontina, sữa, trứng, và truffles, điển hình ở Thung lũng Aosta;
 Fonduta piemontese ở Piedmont.

Các loại fondue khác

Nước dùng
Fondue Trung Quốc là một tên gọi phổ biến của lẩu, trong đó thịt và rau được nấu trong một nồi nước dùng chung. Nhiều loại sốt được phục vụ kèm theo. Một cách độc đáo bữa ăn được kết thúc khi tất cả các thực khách đã nấu xong nguyên liệu của họ bằng cách chia đều nước dùng, mà bây giờ chứa một hỗn hợp của tất cả các hương vị từ các nguyên liệu trước đó.

Sô cô la
Hoa quả hoặc bánh nướng thái được nhúng vào nồi nấu fondue (caquelon) chứa sô cô la, thường được tăng hương vị bằng rượu rum hoặc kirschwasser. Fondue tráng miệng còn có thể được làm từ dừa, mật ong, caramen, hoặc marshmallow

Dầu
Fondue bourguignonne gồm một nồi nấu fondue chứa dầu nóng và thực khách nhúng các miếng thịt (thường là thịt bò) vào để nấu chúng. Các loại nước chấm khác nhau được bày trên bàn.

Rượu vang
"Fondue vigneronne" giống với fondue bourguignonne, nhúng với rượu vang thay vì dầu. Fondue vang đỏ bao gồm vang đỏ nấu sôi, thêm muối, tiêu, tỏi, hành tây và rau thơm; phiên bản vang trắng được nêm với quế, ớt, rau mùi và nước dùng gà. Thực khách nhúng thịt, cá hoặc rau vào nồi nấu fondue và chấm với sốt bearnaise, tartare hoặc mù tạt Pháp.

Truyền thống và nghi thức
Có một truyền thống rằng nếu một người đàn ông rơi bánh mì của mình vào trong nồi, anh ta phải mua tất cả đồ uống xung quanh, và nếu đó là một phụ nữ, cô phải hôn hàng xóm của cô. Một loại mousse sô cô la hoặc bánh sô cô la đôi khi cũng được gọi là "fondue sô cô la" bắt đầu từ những năm 1930.

Sự lựa chọn về nước giải khát để uống với fondue được quy định trong một số truyền thống trái ngược; một số cho là rượu vang trắng nên được uống, trong khi những người khác chỉ định rằng trà đen là thức uống nên lựa chọn. Một số người uống spirit trong hoặc sau bữa ăn. Một nghiên cứu được công bố năm 2010 cho thấy không cái nào trong số những loại đồ uống này gây ra chứng khó tiêu sau khi ăn fondue.

Tham khảo

Chú thích

Ẩm thực Thụy Sĩ
Kỹ thuật nấu ăn
Ẩm thực Pháp
Ẩm thực Ý
Món ăn với pho mát


title: Locked Out of Heaven

text:
"Locked Out of Heaven" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Bruno Mars nằm trong album phòng thu thứ hai của anh, Unorthodox Jukebox (2012). Nó được phát hành vào ngày 1 tháng 10 năm 2012 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Atlantic Records. Bài hát được đồng viết lời bởi Mars, Philip Lawrence và Ari Levine thuộc đội sản xuất The Smeezingtons, những người cũng đồng thời chịu trách nhiệm sản xuất nó với Mark Ronson, Jeff Bhasker và Emile Haynie. Đây là một bản reggae rock và pop rock kết hợp với những yếu tố từ new wave và funk mang nội dung đề cập đến những cảm xúc cuồng nhiệt mang lại bởi một mối quan hệ tình cảm cũng như những cảm xúc tích cực và hưng phấn trong tình dục, và so sánh "thiên đường như một chốn cấm địa", đã thu hút nhiều sự so sánh với một số tác phẩm của Dire Straits, The Human League, Michael Jackson, The Police và The Romantics. Một phiên bản phối lại chính thức của bài hát được thực hiện bởi Major Lazer, và đã xuất hiện trong ấn phẩm Target và sang trọng của Unorthodox Jukebox.

Sau khi phát hành, "Locked Out of Heaven" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao chất giọng mượt mà của Mars, quá trình sản xuất cũng như khuynh hướng âm nhạc mới mẻ của nam ca sĩ, và gọi đây là một bản nhạc "thú vị" và là "sự tiến hóa âm nhạc". Bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng tại giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 2013 cho Bài hát xuất sắc nhất và ba đề cử giải Grammy cho Thu âm của năm, Bài hát của năm và Thu âm phối lại xuất sắc nhất, Phi cổ điển tại lễ trao giải thường niên lần thứ 56. Nó cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Canada, Hungary và Ba Lan, và lọt vào top 10 ở hầu hết những thị trường nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở nhiều thị trường lớn như Úc, Áo, Bỉ, Đan Mạch, Pháp, Ireland, Ý, New Zealand, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, "Locked Out of Heaven" đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong sáu tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân thứ tư của Mars và đã bán được hơn 5.2 triệu bản tại đây.

Video ca nhạc cho "Locked Out of Heaven" được đồng đạo diễn bởi Cameron Duddy và Mars, trong đó nam ca sĩ và những người bạn của mình nhàn nhã tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau như hút thuốc, uống rượu và chơi trò chơi. Nó đã nhận được nhiều lượt phát sóng liên tục trên những kênh truyền hình âm nhạc như MTV, VH1 và BET, cũng như gặt hái ba đề cử tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2012 cho Video của năm, Video Pop xuất sắc nhất và Video xuất sắc nhất của nam ca sĩ, và chiến thắng giải sau. Để quảng bá bài hát, Mars đã trình diễn "Locked Out of Heaven" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm The Graham Norton Show, Saturday Night Live, The X Factor UK, Wetten, dass..?, Show thời trang Victoria's Secret năm 2012, Giải Grammy lần thứ 56 và Show giữa hiệp Super Bowl XLVIII, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của anh. Kể từ khi phát hành, bài hát đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ khác nhau, như Leona Lewis, Bastille, Bridgit Mendler, Sam Tsui và dàn diễn viên của Glee. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 10.9 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Danh sách bài hát
Tải kĩ thuật số
"Locked Out of Heaven" – 3:53

Đĩa CD
"Locked Out of Heaven" (bản album) – 3:53

Tải kĩ thuật số - phối lại
"Locked Out of Heaven" (Cazzette's Answering Machine phối) – 6:41
"Locked Out of Heaven" (Sultan + Ned Shepherd phối lại) – 6:50
"Locked Out of Heaven" (The M Machine phối lại) – 4:02
"Locked Out of Heaven" (Paul Oakenfold phối lại) – 5:17

Thành phần thực hiện
Thành phần thực hiện được trích từ ghi chú của Unorthodox Jukebox, Atlantic Records.

Thu âm và phối khí
 Thu âm tại Levcon Studios ở Los Angeles, California; Daptone Studios ở Brooklyn, New York and Avatar Studios ở Thành phố New York, New York
 Phối khí tại Larrabee Sound Studios ở Bắc Hollywood, California

Thành phần

 Bruno Mars – giọng hát, viết lời, guitar
 Philip Lawrence – viết lời
 Ari Levine – viết lời, sản xuất
 Mark Ronson – sản xuất, thu âm
 Jeff Bhasker – sản xuất, đàn phím
 Emile Haynie – sản xuất, hỗ trợ trống, đàn phím, hiệu ứng âm thanh
 Nick Movshon – bass
 Homer Steinweiss – trống

 The Smeezingtons – sản xuất
 Artie Smith – thiết bị
 ALALAL – thu âm
 Wayne Gordon – thu âm
 Bob Mallory – hỗ trợ thu âm
 Tyler Hartman – hỗ trợ thu âm
 Charles Moniz – kỹ sư
 Manny Marroquin – phối khí

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng mọi thời đại

Chứng nhận

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2012 (Mỹ)
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2013 (Mỹ)

Tham khảo

Bài hát của Bruno Mars
Bài hát năm 2012
Bài hát sản xuất bởi Emile Haynie
Bài hát sản xuất bởi Mark Ronson
Bài hát về tình dục
Đĩa đơn của Atlantic Records
Đĩa đơn của Elektra Records
Đĩa đơn năm 2012
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)
Đĩa đơn quán quân Billboard Rhythmic Airplay
Đĩa đơn quán quân Canadian Hot 100
Đĩa đơn quán quân tại Hungary
Đĩa đơn quán quân tại Ba Lan
Giải thưởng video âm nhạc của MTV cho video xuất sắc nhất của nam nghệ sĩ


title: Ellen Barkin

text:
Ellen Rona Barkin (sinh ngày 16/04/1954) là một diễn viên Mỹ, nổi danh qua các phim: The Big Easy, Sea of Love, and Switch.

Danh mục phim

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Boxoffice data for Barkin
 Ellen Barkin at Emmys.com

Sinh năm 1954
Nữ diễn viên đến từ thành phố New York
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên sân khấu Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người giành giải Tony
Nhân vật còn sống


title: Lotarev DV-2

text:
DV-2 là loại động cơ máy bay tuốc bin phản lực cánh quạt được hợp tác phát triển bởi Považské Strojárne Letecké Motory (PSLM) của Tiệp Khắc và Cục thiết kế Ivchenko Lotarev của Liên Xô. Động cơ được dùng để trang bị trên các máy bay huấn luyện mới khi đó là L-39, L-39MS và L-59. Việc thiết kế hoàn toàn do Lotarev đảm nhiệm còn việc chế tạo động cơ này được giao cho PSLM.

Động cơ được thiết kế dưới dạng từng khối để dễ tháo ráp và bảo trì với 12 phần. Có thể tháo một khối ra để bảo trì mà không cần phải tháo các khối khác. Động cơ có quy trình xử lý chất thải để việc sử dụng nhiên liệu được hiệu quả hơn, như việc lọc các nhiên liệu không được đốt cháy hết và cho vào một khoang chứa riêng chúng sẽ được sử dụng với mục đích khác thay vì xả hết ra ngoài và tạo ra một đường khói sau đuôi máy bay, nếu như động cơ hoạt động với công suất cao lượng chất thải này sẽ được xả vào luồn lửa phía sau động cơ nơi chúng sẽ được đốt cháy hoàn hoàn và tăng lực đẩy của động cơ.

Biến thể
DV-2: Mẫu cơ bản dùng trên các máy bay huấn luyện L-39 và phiên bản xuất khẩu L-59.
DV-2A2: Mẫu nâng cấp tăng công suất của động cơ dùng để nâng cấp cho các máy bay sử dụng DV-2.
DV-2S: Mẫu đã thắng trong việc đấu thầu để trang bị trên các chiếc Yak-130 mà Nga dự tính chế tạo cho Ý theo hợp đồng đã ký và đang được xem như loại động cơ dùng để nâng cấp tiếp theo cho các máy bay huấn luyện của lực lượng không quân Slovakia khi thời điểm đến.
Một mẫu nâng cấp khác đang được phát triển tập trung vào hệ thống quản lý nhiên liệu với hệ thống điều khiển hoàn toàn bằng điện tử

Liên kết ngoài
http://www.leteckemotory.cz/motory/dv-2/
http://articles.janes.com/articles/Janes-Aero-Engines/PSLM-DV-2-Slovakia.html

Động cơ máy bay
Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt


title: Diều hâu khoang

text:
Diều hâu khoang (danh pháp khoa học: Accipiter bicolor) là một loài chim trong họ Ưng. Nó được tìm thấy trong rừng, rừng cây gỗ, rừng thứ sinh, và xa van rừng ở miền đông nam Mexico, Trung Mỹ, và phía bắc và Trung Nam Mỹ (xa tận phía nam đến miền bắc Argentina). Mặc dù nhìn chung là loài không phổ biến, nó lại là loài phổ biến nhất của chi Accipiter ở hầu hết phạm vi của nó, nhưng nó không hiện diện ở độ cao trên 2.700 mét (8900 ft) chẳng hạn như các khu vực cao nhất của dãy Andes.

Loài chim này dài 34–45 cm và cân nặng 200-450 g. Thức ăn thông thường nhất của nó là loài hoét và bồ câu nhỏ, nhưng cũng ăn các loài động vật có vú và bò sát nhỏ. Người ta đã chứng kiến một số trường hợp diều hâu khoang tấn công khỉ sóc hoặc tamarin.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1817


title: Hoét

text:
Chim Hoét hay Chim Hét (danh pháp khoa học Turdus) là một chi chim thuộc họ Hoét. Chi này có phân bố toàn cầu, với các loài ở châu Mỹ, Châu Âu, châu Á, châu Phi và Úc. Một số loài sinh sống thành đàn ở một số đảo đại dương, và hai loài đã được nhập nội đến New Zealand. Một số loài di cư.

Các loài
Chi này có khoảng 65-78 loài hoét thật sự (tùy theo quan điểm phân loại), khi gộp cả bốn loài của 3 chi liệt kê dưới đây, và 1 loài tuyệt chủng gần đây là hoét Grand Cayman (Turdus ravidus). Ba chi được gộp trong chi Hoét là do tính cận ngành của chúng với chi này.
 Cichlherminia: 1 loài, hoét rừng Caribe (Cichlherminia lherminieri) - cận ngành với Turdus. Nay là Turdus lherminieri.
 Platycichla: 2 loài hoét, bao gồm hoét mắt nhạt (Platycichla leucops) và hoét chân vàng (Platycichla flavipes) - một phần của nhóm Nam Mỹ, bị lồng sâu trong phạm vi chi Turdus. Danh pháp tương ứng hiện nay là Turdus leucops và Turdus flavipes.
 Nesocichla: 1 loài, hoét Tristan (Nesocichla eremita) - một phần của nhóm Nam Mỹ, bị lồng sâu trong phạm vi chi Turdus. Nay là Turdus eremitus.

Danh sách các loài trong chi:

 Turdus albicollis
 Turdus albocinctus
 Turdus amaurochalinus
 Turdus assimilis
 Turdus aurantius
 Turdus bewsheri
 Turdus boulboul
 Turdus cardis
 Turdus celaenops
 Turdus chiguanco
 Turdus chrysolaus
 Turdus dissimilis
 Turdus falcklandii
 Turdus feae
 Turdus fulviventris
 Turdus fumigatus
 Turdus fuscater
 Turdus grayi
 Turdus graysoni
 Turdus haplochrous
 Turdus hauxwelli
 Turdus hortulorum
 Turdus ignobilis
 Turdus iliacus
 Turdus infuscatus
 Turdus jamaicensis
 Turdus kessleri
 Turdus lawrencii
 Turdus leucomelas
 Turdus libonyanus
 Turdus maculirostris
 Turdus maranonicus
 Turdus menachensis
 Turdus merula
 Turdus migratorius
 Turdus mupinensis
 Turdus musicus
 Turdus naumanni
 Turdus nigrescens
 Turdus nigriceps
 Turdus nudigenis
 Turdus obscurus
 Turdus obsoletus
 Turdus olivaceofuscus
 Turdus olivaceus
 Turdus olivater
 Turdus pallidus
 Turdus pelios
 Turdus philomelos
 Turdus pilaris
 Turdus plebejus
 Turdus plumbeus
 Turdus poliocephalus
 Turdus ravidus
 Turdus reevei
 Turdus rubrocanus
 Turdus ruficollis
 Turdus rufitorques
 Turdus rufiventris
 Turdus rufopalliatus
 Turdus serranus
 Turdus subalaris
 Turdus swalesi
 Turdus tephronotus
 Turdus torquatus
 Turdus unicolor
 Turdus viscivorus

Chú thích

Tham khảo

Họ Hoét


title: Đường sắt Côn Minh – Singapore

text:
Đường sắt Côn Minh – Singapore là một tuyến đường sắt được đề xuất sẽ kết nối Tây Nam Trung Quốc và Đông Nam Á. Tuyến sẽ chạy từ Côn Minh, thủ phủ tỉnh của tỉnh Vân Nam của Trung Quốc qua Lào, Thái Lan và Malaysia đến Singapore, với các tuyến đường thay thế thông qua Việt Nam, Campuchia và Myanmar. Đường sắt từ miền nam Trung Quốc qua Đông Dương đến Malaya ban đầu đã được thực dân Anh và thực dân Pháp đề xuất từ đầu thế kỷ 20. Trong tháng 10 năm 2006, tuyến đường sắt Côn Minh-Singapore đã trở thành một trong những đường sắt xuyên Á được quy định theo Hiệp định mạng lưới đường sắt xuyên Á có chữ ký của 17 nước châu Á và Âu Á và sẽ tạo thành một phần của con đường tơ lụa sắt, một mạng lưới đường sắt xuyên lục địa trên lục Á-Âu, được Ủy ban Kinh tế Liên Hợp Quốc về châu Á và Thái Bình Dương (UNESCAP) thúc đẩy.

Nửa phía nam của tuyến đường sắt từ Thái Lan sang Singapore đã hoạt động từ lâu. Công tác xây dựng tuyến đường sắt ở Trung Quốc đã bắt đầu. Phần tuyến trên lãnh thổ Lào đã được lên kế hoạch triển khai vào tháng 4 năm 2011 với sự hỗ trợ của Trung Quốc, nhưng dự án này đã bị trì hoãn ở phút cuối cùng. Đường này đã được hoàn thành vào cuối năm 2021.

Đến thời điểm 2012, mạng lưới đường sắt xuyên quốc gia này vẫn chưa đồng nhất về khái niệm đường sắt cao tốc, nhưng theo thỏa thuận ASEAN - Trung Quốc coi đây là một dự án mở, tuyến đường sắt đi qua nước nào thì nước đó phải bỏ tiền xây.

Việt Nam có 4 đường liên vận giao nối với mạng đường sắt Côn Minh - Singapore.

Các tuyến đường là:
Đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng
Đường sắt Hà Nội - Lào Cai
Đường sắt Sài Gòn - Lộc Ninh
Đường sắt Vũng Áng - Mụ Giạ

Tham khảo

Đường sắt Trung Quốc
Đường sắt Lào
Đường sắt Campuchia
Đường sắt Việt Nam
Đường sắt Thái Lan
Đường sắt Malaysia
Đường sắt Myanmar
Giao thông đường sắt Campuchia


title: Thủ công nghiệp Đại Việt thời Tây Sơn

text:
Thủ công nghiệp Đại Việt thời Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam phản ánh chính sách và kết quả hoạt động thủ công nghiệp nước Đại Việt từ năm 1778 đến năm 1802, trong phạm vi lãnh thổ nhà Tây Sơn quản lý.

Thủ công nghiệp nhà nước
Trong những năm đầu, do hoàn cảnh chiến tranh, phải đối phó với các chính quyền khác và lãnh thổ còn bị chia cắt, nhà Tây Sơn chưa có nhiều chính sách và việc thực thi cụ thể đối với phát triển kinh tế nói chung và thủ công nghiệp nói riêng.

Nguyễn Huệ chủ trương phát triển ngành sản xuất thủ công nghiệp độc lập, tự chủ để tự phục vụ nhu cầu trong nước. Trong lần hội kiến với Nguyễn Thiếp năm 1788, ông bày tỏ ý nguyện các đồ khí dụng trong nước sẽ không cần phải mua của Trung Quốc. Do đó ông kêu gọi nhân dân nhanh chóng ổn định sản xuất.

Sử sách ghi lại không nhiều về thành tựu thủ công nghiệp thời Tây Sơn. Sau ngày đánh bại quân Thanh, Quang Trung chú trọng mở các xưởng đúc tiền, đúc vũ khí, đóng thuyền chiến, sản xuất những mặt hàng thiết yếu phục vụ nhu cầu của nhà nước. Những xưởng đóng thuyền chiến phục vụ chiến tranh thời Quang Trung đã đóng được thuyền lớn có thể chở được voi.

Thủ công nghiệp nhân dân
Sản xuất thủ công nghiệp trong nhân dân được hồi phục khá nhanh, làm thay đổi bộ mặt xã hội. Làng gốm Bát Tràng tiếp tục là trung tâm sản xuất và tiêu thụ hàng gốm sứ, trở lại với nhịp độ tấp nập như trước.

Nhiều làng thủ công như nghề nuôi tằm, dệt vải, nung vôi, dệt gấm, làm giấy… cũng trở lại không khí sản xuất sau thời kỳ hoang tàn cuối thời Lê-Trịnh. Thăng Long không còn là kinh đô nhưng vẫn đóng vai trò trung tâm kinh tế.

Tham khảo
 Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn chủ biên (2008), Đại cương lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Lịch sử Việt Nam thời Tây Sơn
Lịch sử kinh tế Việt Nam


title: Tiền tệ Việt Nam thời Bắc thuộc

text:
Tiền tệ Việt Nam thời Bắc thuộc phản ánh những vấn đề liên quan tới tiền tệ lưu thông thời Bắc thuộc trong lịch sử Việt Nam.

Tiền tệ thời ngàn năm Bắc thuộc
Dưới thời Văn Lang, Âu Lạc và Nam Việt, Việt Nam chưa có tiền tệ. Trong đời sống kinh tế, việc tiêu dùng được thực hiện qua trao đổi sản phẩm với nhau. Đương thời tại Trung Quốc, tiền tệ đã có từ trước thời Tần Thủy Hoàng. Kết quả khảo cổ cho thấy những đồng tiền thời Xuân Thu – Chiến Quốc chỉ được tìm thấy tại lưu vực sông Hoàng Hà mà không có ở miền Nam Trung Quốc.

Những đồng tiền đầu tiên lưu hành tại Việt Nam là tiền thời Tây Hán. Tiền "bán lạng" của nhà Tây Hán vốn ra đời từ thời Tần. Khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Hoa đã thống nhất các đơn vị tiền tệ trong nước theo một hệ thống, xóa bỏ hệ thống tiền tệ cũ của 6 nước. Theo cách tính trọng lượng đương thời, mỗi thù nặng 0,646 gram, 1 lạng = 24 thù = 15,504 gram. Tiền "bán lạng" là tiền có trọng lượng bằng nửa lạng, tức là 12 thù, tương đương 7,752 gram.

Tiền bán lạng loại to nặng đúng 12 thù chỉ có vào thời Tần sang đầu thời Tây Hán. Sang thời Tây Hán, kể từ thời Lã Hậu trở đi, triều đình phương Bắc không còn đúc những đồng tiền lớn nữa. Những đồng tiền dù trên mặt vẫn ghi "bán lạng" nhưng trọng lượng thực tế bị giảm dần, từ 8 thù xuống 5 thù, thậm chí chỉ còn 4 hay 3 thù. Tiền bán lạng loại lớn 12 thù không được tìm thấy tại Việt Nam.

Sau đó nhà Tây Hán chính thức đúc những đồng tiền "ngũ thù" (trọng lượng 5 thù thay vì 12 thù như trước đây), tương đương 3,23 gram, với hai chữ "ngũ thù" đúc trên mặt đồng tiền. Với kỹ thuật thời đó chưa chính xác cao, các đồng tiền có trọng lượng dao động từ 3-4 gram. Đây là những đồng tiền đầu tiên lưu hành tại Việt Nam trong thời Bắc thuộc.

Sau đó, những chứng tích mà các nhà khảo cổ tìm được trong các di chỉ khảo cổ là tiền "Đại Truyền ngũ tập", "trị bách ngũ thù" và "hóa tuyền" của Vương Mãng, "Thế Bình", "Thái Bình" hay "Đình Bình" của Tôn Quyền trước khi xưng vương (222), tiền "ngũ thù" của nhà Tùy (581-618). Duy có đồng tiền "tứ thù" của nhà Lưu Tống (420-479) thời Nam Bắc triều thì không được giới khảo cổ tìm thấy tại Việt Nam.

Tuy tiền đã lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam khi đó (với tên gọi Giao Chỉ) nhưng chưa được người Việt dùng thông dụng. Nhiều đồng tiền "ngũ thù" được tìm thấy nhiều trong các ngôi mộ cổ thời Hán, cùng những vật tùy thân cho người được mai táng. Do chiến tranh liên miên sau đó dưới các thời Tam Quốc, Nam Bắc triều, trọng lượng đồng tiền cũng thay đổi, có khi trên mặt đúc chữ "ngũ thù" nhưng trọng lượng thấp hơn. Tuy nhiên đa số vẫn là tiền ngũ thù có trọng lượng trung bình 3-4 gram được sử dụng thông dụng trong thời các triều đại từ Tây Hán tới thời Tùy.

Sang thời thuộc Đường, Đường Cao Tổ bãi bỏ hết những đồng tiền "ngũ thù" trước đây, đúc loại tiền "thông bảo" – đó là lần đầu tiên Trung Quốc lưu hành tiền "thông bảo". Tiền Khai Nguyên thông bảo của Đường Minh Hoàng được sử dụng khá rộng rãi trên lãnh thổ Việt Nam khi đó. Tiền không chỉ dùng chi tiêu mà còn sử dụng để đóng sưu thuế.

Về việc tiền Khai Nguyên thông bảo được đúc tại Việt Nam, các sử gia còn chưa thống nhất. Đỗ Văn Ninh và Phan Huy Lê thống nhất với quan điểm này, còn Tạ Chí Đại Trường cho rằng bằng chứng về khuôn tiền đá Nguyên Phong vốn chỉ có từ năm 1077 (thời Bắc Tống ở Trung Quốc và thời nhà Lý ở Việt Nam, sau đó 400 năm) nên có thể sau này người Việt vẫn đúc tiền Khai Nguyên dùng, nhưng bằng khuôn kỹ thuật đương thời chứ không phải của chính thời Khai Nguyên đúc.

Thời Minh thuộc
Thời Trần, mỗi quan được tính bằng 690-700 đồng. Từ khi nhà Minh đánh chiếm nước Đại Ngu, áp dụng tỉ lệ 1 quan = 1000 đồng.

Thuế buôn, thuế đánh cá và phí thuê ruộng được tính bằng tiền đồng; những thứ thuế khác như thuế tằm, thuế ruộng tư thì thu bằng lúa gạo, tơ tằm; thuế vàng bạc ở Thái Nguyên, Nghệ An, Lạng Sơn được thu bằng trọng lượng sản vật.

Số tiền thuế thu được vào năm 1417 được Cao Hùng Trưng nêu trong sách An Nam chí nguyên như sau:
 Thuế buôn: tổng cộng 34.641 quan 477 đồng, gồm 3.902 quan 556 đồng tiền đồng (chiếm 12,4%) và 30.558 quan 921 đồng tiền giấy (88,6%)
 Tiền thuê mướn ruộng công: tổng cộng 512 quan 130 đồng tiên giấy và tiền đồng (không rõ từng loại)
 Thuế đánh cá không cung cấp được tổng số, chỉ nêu riêng lẻ từng phủ không đầy đủ:
 Giao châu: 6.160 quan 400 đồng, gồm 4.302 quan 220 đồng tiền giấy (70%) và 1.87 quan 880 đồng tiền đồng (30%)
 Bắc Giang: 985 quan 540 đồng, gồm 773 quan 600 đồng tiền giấy (62,2%) và 611 quan 740 đồng tiền đồng (37,8%)
 Lạng Giang: 1.064 quan, gồm 740 quan 300 đồng tiền giấy (69,5%) và 611 quan 740 đồng tiền đồng (37,8%)
 Tân An: 608 quan 420 đồng, gồm 303 quan 960 đồng tiền giấy (50%) và 304 quan 462 đồng tiền đồng (50%)

Trung Quốc vào thời nhà Minh sử dụng cùng lúc cả tiền kim loại và tiền giấy, trong đó tiền giấy khá được chuộng dùng. Tiền giấy nhà Minh đương thời gọi là "Đại Minh thông hành bảo sao". Tại lãnh thổ Việt Nam khi đó tiền giấy cũng lưu hành khá thông dụng.

Xem thêm
 Tiền Việt Nam
 Bắc thuộc lần 1
 Bắc thuộc lần 2
 Bắc thuộc lần 3
 Bắc thuộc lần 4

Tham khảo
 Lục Đức Thuận, Võ Quốc Ky (2009), Tiền cổ Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục
 Đỗ Văn Ninh (1992), Tiền cổ Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Giáo dục
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục

Chú thích

Bắc thuộc
Lịch sử kinh tế Việt Nam


title: Chim ruồi Anna

text:
Chim ruồi Anna (danh pháp khoa học: Calypte anna) là một loài chim trong họ Chim ruồi. Chim ruồi Anna sinh sống ở Bắc Mỹ. Calypte anna dài từ 10–11 cm. Chúng ăn mật hoa và cũng bắt côn trùng đang bay.

Chú thích

Tham khảo

 Naturesongs.com: Anna's Hummingbird
 All About Birds: Anna's Hummingbird at the Cornell Lab of Ornithology
 IndieSticks.com  HD video
 Anna's Hummingbird videos on the Internet Bird Collection.
 Anna's Hummingbird nests in central CA
 Anna's Hummingbird nests in southern CA
 Anna's Hummingbirds , information on winter habitat and feeding

A
Chim Bắc Mỹ
Chim Canada
Chim Mỹ
Chim México
Động vật được mô tả năm 1829