title: Thập niên 150 TCN

text:
Thập niên 150 TCN hay thập kỷ 150 TCN chỉ đến những năm từ 150 TCN đến 159 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 160 TCN

text:
Thập niên 160 TCN hay thập kỷ 160 TCN chỉ đến những năm từ 160 TCN đến 169 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 170 TCN

text:
Thập niên 170 TCN hay thập kỷ 170 TCN chỉ đến những năm từ 170 TCN đến 179 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 180 TCN

text:
Thập niên 180 TCN hay thập kỷ 180 TCN chỉ đến những năm từ 180 TCN đến 189 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 190 TCN

text:
Thập niên 190 TCN hay thập kỷ 190 TCN chỉ đến những năm từ 190 TCN đến 199 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 200 TCN

text:
Thập niên 200 TCN hay thập kỷ 200 TCN chỉ đến những năm từ 200 TCN đến 209 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 210 TCN

text:
Thập niên 210 TCN hay thập kỷ 210 TCN chỉ đến những năm từ 210 TCN đến 219 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 220 TCN

text:
Thập niên 220 TCN hay thập kỷ 220 TCN chỉ đến những năm từ 220 TCN đến 229 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 230 TCN

text:
Thập niên 230 TCN hay thập kỷ 230 TCN chỉ đến những năm từ 230 TCN đến 239 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 240 TCN

text:
Thập niên 240 TCN hay thập kỷ 240 TCN chỉ đến những năm từ 240 TCN đến 249 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 250 TCN

text:
Thập niên 250 TCN hay thập kỷ 250 TCN chỉ đến những năm từ 250 TCN đến 259 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 260 TCN

text:
Thập niên 260 TCN hay thập kỷ 260 TCN chỉ đến những năm từ 260 TCN đến 269 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 270 TCN

text:
Thập niên 270 TCN hay thập kỷ 270 TCN chỉ đến những năm từ 270 TCN đến 279 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 280 TCN

text:
Thập niên 280 TCN hay thập kỷ 280 TCN chỉ đến những năm từ 280 TCN đến 289 TCN.

Sự kiện

Tham khảo

Thập niên 280 TCN


title: Thập niên 290 TCN

text:
Thập niên 290 TCN hay thập kỷ 290 TCN chỉ đến những năm từ 290 TCN đến 299 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 300 TCN

text:
Thập niên 300 TCN hay thập kỷ 300 TCN chỉ đến những năm từ 300 TCN đến 309 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 310 TCN

text:
Thập niên 310 TCN hay thập kỷ 310 TCN chỉ đến những năm từ 310 TCN đến 319 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 320 TCN

text:
Thập niên 320 TCN hay thập kỷ 320 TCN chỉ đến những năm từ 320 TCN đến 329 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 330 TCN

text:
Thập niên 330 TCN hay thập kỷ 330 TCN chỉ đến những năm từ 330 TCN đến 339 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 340 TCN

text:
Thập niên 340 TCN hay thập kỷ 340 TCN chỉ đến những năm từ 340 TCN đến 349 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 350 TCN

text:
Thập niên 350 TCN hay thập kỷ 350 TCN chỉ đến những năm từ 350 TCN đến 359 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 360 TCN

text:
Thập niên 360 TCN hay thập kỷ 360 TCN chỉ đến những năm từ 360 TCN đến 369 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 370 TCN

text:
Thập niên 370 TCN hay thập kỷ 370 TCN chỉ đến những năm từ 370 TCN đến 379 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 380 TCN

text:
Thập niên 380 TCN hay thập kỷ 380 TCN chỉ đến những năm từ 380 TCN đến 389 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 390 TCN

text:
Thập niên 390 TCN hay thập kỷ 390 TCN chỉ đến những năm từ 390 TCN đến 399 TCN.

Sự kiện

Tham khảo

Thập niên 390 TCN


title: Thập niên 400 TCN

text:
Thập niên 400 TCN hay thập kỷ 400 TCN chỉ đến những năm từ 400 TCN đến 409 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 410 TCN

text:
Thập niên 410 TCN hay thập kỷ 410 TCN chỉ đến những năm từ 410 TCN đến 419 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 420 TCN

text:
Thập niên 420 TCN hay thập kỷ 420 TCN chỉ đến những năm từ 420 TCN đến 429 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 430 TCN

text:
Thập niên 430 TCN hay thập kỷ 430 TCN chỉ đến những năm từ 430 TCN đến 439 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 440 TCN

text:
Thập niên 440 TCN hay thập kỷ 440 TCN chỉ đến những năm từ 440 TCN đến 449 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 450 TCN

text:
Thập niên 450 TCN hay thập kỷ 450 TCN chỉ đến những năm từ 450 TCN đến 459 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 460 TCN

text:
Thập niên 460 TCN hay thập kỷ 460 TCN chỉ đến những năm từ 460 TCN đến 469 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 470 TCN

text:
Thập niên 470 TCN hay thập kỷ 470 TCN chỉ đến những năm từ 470 TCN đến 479 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 480 TCN

text:
Thập niên 480 TCN hay thập kỷ 480 TCN chỉ đến những năm từ 480 TCN đến 489 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 0 TCN

text:
Thập niên 0 thường được xem là thập niên cuối cùng của thế kỷ 1 TCN và là thập niên bắt đầu của thế kỷ 1.

Sinh
 9 TCN
 Hán Bình Đế (d. 6)
 Asconius Pedianus, nhà sử học và viết kịch La Mã

Mất
 8 TCN
 Horace, nhà thơ La Mã (b. 65 TCN)
 Polemon, client king of Cilicia, Pontus, Colchis and the Bosporan Kingdom.
 7 TCN
 Hán Thành Đế (b. 51 TCN)
 6 TCN
 Lưu Hướng, học giả Trung Quốc
 1 TCN
 Hán Ai Đế (sinh 27 TCN)
 Triệu Phi Yến (sinh 32 TCN)

Tham khảo

Thập niên 0 TCN


title: Thập niên 490 TCN

text:
Thập niên 490 TCN hay thập kỷ 490 TCN chỉ đến những năm từ 490 TCN đến 499 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 500 TCN

text:
Thập niên 500 TCN hay thập kỷ 500 TCN chỉ đến những năm từ 500 TCN đến 509 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 510 TCN

text:
Thập niên 510 TCN hay thập kỷ 510 TCN chỉ đến những năm từ 510 TCN đến 519 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 520 TCN

text:
Thập niên 520 TCN hay thập kỷ 520 TCN chỉ đến những năm từ 520 TCN đến 529 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 530 TCN

text:
Thập niên 530 TCN hay thập kỷ 530 TCN chỉ đến những năm từ 530 TCN đến 539 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 540 TCN

text:
Thập niên 540 TCN hay thập kỷ 540 TCN chỉ đến những năm từ 540 TCN đến 549 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 550 TCN

text:
Thập niên 550 TCN hay thập kỷ 550 TCN chỉ đến những năm từ 550 TCN đến 559 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 560 TCN

text:
Thập niên 560 TCN hay thập kỷ 560 TCN chỉ đến những năm từ 560 TCN đến 569 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 570 TCN

text:
Thập niên 570 TCN hay thập kỷ 570 TCN chỉ đến những năm từ 570 TCN đến 579 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 580 TCN

text:
Thập niên 580 TCN hay thập kỷ 580 TCN chỉ đến những năm từ 580 TCN đến 589 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 590 TCN

text:
Thập niên 590 TCN hay thập kỷ 590 TCN chỉ đến những năm từ 590 TCN đến 599 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 600 TCN

text:
Thập niên 600 TCN hay thập kỷ 600 TCN chỉ đến những năm từ 600 TCN đến 609 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 610 TCN

text:
Thập niên 610 TCN hay thập kỷ 610 TCN chỉ đến những năm từ 610 TCN đến 619 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 620 TCN

text:
Thập niên 620 TCN hay thập kỷ 620 TCN chỉ đến những năm từ 620 TCN đến 629 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 630 TCN

text:
Thập niên 630 TCN hay thập kỷ 630 TCN chỉ đến những năm từ 630 TCN đến 639 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 640 TCN

text:
Thập niên 640 TCN hay thập kỷ 640 TCN chỉ đến những năm từ 640 TCN đến 649 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 650 TCN

text:
Thập niên 650 TCN hay thập kỷ 650 TCN chỉ đến những năm từ 650 TCN đến 659 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 660 TCN

text:
Thập niên 660 TCN hay thập kỷ 660 TCN chỉ đến những năm từ 660 TCN đến 669 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 670 TCN

text:
Thập niên 670 TCN hay thập kỷ 670 TCN chỉ đến những năm từ 670 TCN đến 679 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 680 TCN

text:
Thập niên 680 TCN hay thập kỷ 680 TCN chỉ đến những năm từ 680 TCN đến 689 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 690 TCN

text:
Thập niên 690 TCN hay thập kỷ 690 TCN chỉ đến những năm từ 690 TCN đến 699 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 700 TCN

text:
Thập niên 700 TCN hay thập kỷ 700 TCN chỉ đến những năm từ 700 TCN đến 709 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 710 TCN

text:
Thập niên 710 TCN hay thập kỷ 710 TCN chỉ đến những năm từ 710 TCN đến 719 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 720 TCN

text:
Thập niên 720 TCN hay thập kỷ 720 TCN chỉ đến những năm từ 720 TCN đến 729 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 730 TCN

text:
Thập niên 730 TCN hay thập kỷ 730 TCN chỉ đến những năm từ 730 TCN đến 739 TCN.

Sự kiện
739 TCN - Hiram II kế vị Ithobaal II làm vua của Tyre .

739 TCN - đại phu nước Tấn là Phan Phù giết chết Tấn Chiêu hầu và rước Khúc Ốc Hoàn Thúc về làm vua nước Tấn.

738 TCN — vua Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Israel , buộc nước này phải cống nạp.

738 TCN — Khu định cư Biskupin ở phía đông bắc Poznań ( Ba Lan ) được xây dựng.

737 và 736 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Iran , chinh phục người Medes và Ba Tư và tàn sát, bắt làm nô lệ hoặc trục xuất nhiều người.

736 TCN — Leochares của Messenia chiến thắng trong cuộc đua xếp hạng tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười một .

735 TCN - Naxos ở Sicily được thành lập như một thuộc địa của Chalcis ở Euboea . (ngày truyền thống)

734 TCN - Syracuse được thành lập tại Sicily như một thuộc địa chung của Corinth và Tenea , dưới sự lãnh đạo của Archias của Corinth .

733 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria chinh phục Vương quốc phía Bắc của Israel (Samaria) , và lưu đày cư dân ở đó.

732 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria chiếm Damascus , hành quyết Rezin , Vua của Arameans , và trục xuất cư dân Aramaean đến Kir của Moab .(ngày có thể xảy ra)

732 TCN — Vua Tiglath-Pileser III của Assyria đánh bại nữ hoàng Ả Rập Samsi trong trận chiến và buộc cô ta phải cống nạp .

732 TCN— Hoshea trở thành vị vua cuối cùng của Israel .

Năm 732 TCN— Oxythemis của Cleonae / Coroneia chiến thắng trong cuộc đua thuyền buồm tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười hai.

730 TCN —Phía Bắc Ai Cập không còn được cai trị bởi các pharaoh của Libya .

730 TCN— Osorkon IV kế vị Pedubast II làm vua của Vương triều thứ hai mươi hai của Ai Cập . (gần một ngày nào đó)

730 TCN— Piye kế vị cha mình, Kashta , làm vua của vương quốc Napata của người Nubian .

730 TCN— Mattan II kế vị Hiram II làm vua của Tyre .
730 TCN— Leontini ở Sicily được thành lập bởi những người thuộc địa từ Naxos .

Sinh
~731 TCN, Lỗ Hoàn công

730 TCN , Tuyên Khương

Mất
738 TCN: Menahem

736 TCN: Picahiah , Jotham

735 TCN: Vệ Trang công

732 TCN: Pekah

731 TCN: Tề Trang công , Khúc Ốc Hoàn Thúc .

Tham khảo


title: Thập niên 740 TCN

text:
Thập niên 740 TCN hay thập kỷ 740 TCN chỉ đến những năm từ 740 TCN đến 749 TCN.

Sự kiện
748 TCN — Anticles của Messenia chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ tám .

747 TCN — Ngày 26 tháng 2 - Nabonassar trở thành vua của Babylon .
747 TCN - Meles trở thành vua của Lydia .

744 TCN - Piye bắt đầu cai trị ở các vùng của Ai Cập cổ đại.

745 TCN — Vương miện của Assyria bị chiếm bởi Pul , người lấy tên là Tiglath-Pileser III .

745 TCN - Tấn Chiêu hầu phong đất Khúc Ốc cho chú là Thành Sư .

745 TCN - Cái chết trong truyền thuyết của Vua La Mã Titus Tatius ( Diarchy với Romulus ).

744 TCN — Xenocles của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ chín.

743 TCN — Bắt đầu Chiến tranh Messenia lần thứ nhất .
740 TCN - Tiglath-Pileser III chinh phục thành phố Arpad ở Syria sau hai năm  bao vây.

740 TCN — Bắt đầu triều đại Judah của Ahaz .

740 TCN — Dotades của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười.

Sinh
~744 TCN: Tống Trang công

Mất

749 TCN: Sallum (Israel) , Sái Đái hầu

748 TCN: Tống Vũ công

746 TCN: Tấn Văn hầu
, Zechariah

744 TCN: Trịnh Vũ công

741 TCN: Sở Lệ vương

740 TCN: Titus Tatius , Azariah

Tham khảo


title: Thập niên 750 TCN

text:
Thập niên 750 TCN hay thập kỷ 750 TCN chỉ đến những năm từ 750 TCN đến 759 TCN.

Sự kiện
756 TCN — Sự thành lập của Cyzicus .
755 TCN— Ashur-nirari V kế vị Ashur-Dan III làm vua của Assyria

755 TCN— Aeschylus , Vua của Athens , qua đời sau 23 năm trị vì và được kế vị bởi Alcmaeon .

753 TCN— Alcmaeon , Vua của Athens , chết sau 2 năm trị vì. Ông được thay thế bởi Charops , được bầu là Archon với nhiệm kỳ 10 năm.

753 TCN — Thành phố Rome và Vương quốc La Mã được cho là được thành lập, theo truyền thống La Mã, và được cai trị bởi vị vua đầu tiên của Rome, Romulus . Khởi đầu của lịch ' Ab urbe condita ' của người La Mã . La Mã áp dụng bảng chữ cái Etruscan , mà chính người Etruscan đã áp dụng từ người Hy Lạp . Được thiết lập bởi Varro , đây là ngày phổ biến nhất được sử dụng.

752 TCN— Romulus , vị vua đầu tiên của La Mã , kỷ niệm chiến thắng đầu tiên của người La Mã sau chiến thắng trước Caeninenses , sau vụ Hiếp dâm phụ nữ Sabine . Anh ta ăn mừng một chiến thắng nữa vào cuối năm qua Antemnates .

750 TCN - Người và Nhân mã , có lẽ từ Olympia , được tạo ra. Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

750 TCN - Người Hy Lạp thành lập thuộc địa ở Ý và Sicily .

750 TCN - Tấn Văn hầu giết Chu Huề vương .

750 TCN - 700 TCN— Funerary Vase ( Krater ), từ Nghĩa trang Dipylon , Athens , được chế tạo. Được phân bổ cho xưởng Hirschfield . Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

Sinh
757 TCN, Trịnh Trang công

754 TCN, Trần Hoàn công , Trần Đà , Khúc Ốc Vũ công

753 TCN, Numa Pompilius

~750 TCN, Tống Thương công

Mất
759 TCN: Tào Huệ bá

758 TCN: Sở Tiêu Ngao , Vệ Vũ công

757 TCN: Tào Mục công

755 TCN: Aeschylus , Ashur-dan III , Trần Bình công

753 TCN: Alcmaeon

750 TCN: Chu Huề vương

Tham khảo


title: Thập niên 760 TCN

text:
Thập niên 760 TCN hay thập kỷ 760 TCN chỉ đến những năm từ 760 TCN đến 769 TCN.

Sự kiện
763 TCN— Ngày 15 tháng 6 — Nhật thực vào ngày này (trong tháng Sivan ) được sử dụng để xác định niên đại của Cận Đông Cổ đại .

A-ma-xia, vua của Giu-đa, qua đời và được kế vị bởi con trai ông là Ô-xia.

Mất
769 TCN: Lỗ Hiếu công

767 TCN: Yên Khoảnh hầu

766 TCN: Tần Tương công , Tống Đái công

765 TCN: Yên Ai hầu

764 TCN: Sở Nhược Ngao

762 TCN : Sái Ly hầu

760 TCN : Sái Cung hầu

Tham khảo


title: Thập niên 770 TCN

text:
Thập niên 770 TCN hay thập kỷ 770 TCN chỉ đến những năm từ 770 TCN đến 779 TCN.

Sự kiện
778 TCN — Agamestor, vua của Athens , chết sau 17 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Aeschylus.

777 TCN — Cái chết của Pārśva hay Pārśvanātha (khoảng năm 877–777 TCN), Tirthankara thứ hai mươi ba của Kỳ Na giáo .

776 TCN– 394 SCN — Kỷ nguyên Thế vận hội Olympic Hy Lạp cổ đại .
776 trước Công nguyên — Thế vận hội Olympic đầu tiên , theo Diodorus Siculus ( thế kỷ 1 trước Công nguyên ).

773 TCN — Cái chết của Shoshenq III , vua của Ai Cập .

773 TCN— Ashur-Dan III kế vị anh trai Shalmaneser IV làm vua của Assyria .

771 TCN - Thời kỳ Xuân Thu của lịch sử Trung Quốc bắt đầu với sự suy tàn của nhà Chu khi Hạo King bị những người du mục Khuyển Nhung cướp phá , Chu U vương bị giết và người kế vị, Chu Bình vương buộc phải dời đô đến Lạc Ấp . Cuối thời Tây Chu. Bắt đầu từ thời Đông Chu.

771 TCN — Ngày sinh của Romulus và Remus , Romulus là người sáng lập truyền thống của  Rome .

770 TCN — Bắt đầu từ thời Đông Chu ở Trung Quốc .

Mất
778 TCN: Trần Di công , Tần Trang công

773 TCN: Shalmaneser IV

771 TCN: Trịnh Hoàn công , Chu U vương , Bá Phục

Tham khảo


title: Thập niên 780 TCN

text:
Thập niên 780 TCN hay thập kỷ 780 TCN chỉ đến những năm từ 780 TCN đến 789 TCN.

Sự kiện
783 TCN - Shalmaneser IV kế vị cha mình là Adad-nirari III làm vua của Assyria .

780 TCN - 560 TCN — Sự thành lập của các thuộc địa Hy Lạp.

Mất
785 TCN: Đỗ Bá , Tấn Mục hầu

783 TCN: Adad-nirari III

782 TCN: Chu Tuyên vương

781 TCN: Trần Vũ công

Tham khảo


title: Thập niên 790 TCN

text:
Thập niên 790 TCN hay thập kỷ 790 TCN chỉ đến những năm từ 790 TCN đến 799 TCN.

Sự kiện
799 TCN— Theo Vayu Purana , triều đại Pradyota chinh phục Magadha , bắt đầu một chế độ thống trị kéo dài 138 năm.

797 TCN— Thespieus , vua của Athens , chết sau 27 năm trị vì và được kế vị bởi con trai ông là Agamestor .Chu Tuyên vương đã phái một đội quân tấn công tộc Nhung ở Thái Nguyên, nhưng không thành công.

796 TCN— Adad-Nirari III chiếm được Damascus sau cuộc bao vây chống lại Vua Ben-Hadad III .
Chu Tuyên vương mang quân đánh Lỗ giết Bá Ngự và lập Cơ Xứng lên nối ngôi.

790 TCN— Adad-Nirari III tiến hành một cuộc đột kích chống lại người Chaldeans .

Nhân vật quan trọng
Hazael , Vua của Damascus  842–796 TCN

Pygmalion , Vua truyền thuyết (trước đây là người cùng cai trị với em gái mình, Dido ) của Tyre , 831–785 TCN

SHoshenq III , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi hai ),  837–798 TCN

Jehoash của Judah , 836–797 TCN

Chu Tuyên vương vua của triều đại nhà Chu , Trung Quốc, 827–782 TCN

Archon của Athens, tại vị 824–797 TCN

Jehoahaz , Vua của Israel , 814–798 TCN

Dido , Nữ hoàng huyền thoại (và là người sáng lập) của Carthage ,  814 – 760 TCN

Adad-Nirari III , Vua của Assyria 811–783 TCN

Utupurshi , Vua của Diauehi , 810 TCN – 770 TCN

Menuas , Vua của Urartu, 810–785 TCN

Caranus , Vua của Macedon,  808–778 TCN

Shoshenq VI , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi ba ), 801–795 TCN

Agesilaus I , Archilaus Vua Agiad, lần lượt là 820–790 TCN và 790–760 TCN) và Eunomus (Vua Eurypontid 800–780 TCN), Đồng Vua của Sparta

Lycurgus của Sparta (800 TCN? –730 TCN?), Nhà luật học huyền thoại

Ninurta-apla-X (tên đầy đủ không rõ), Vua của Babylon, 800 TCN–790 TCN

Jehoash of Israel , vua của Israel, 798 TCN–782 TCN

Shoshenq IV , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi hai ), 798 TCN–785 TCN

A-ma-xia , Vua của Giu-đa, 797–768 TCN,
Archon của Athens,  797 TCN–778 TCN
Ben-Hadad III , Vua của  Damascus ,796 TCN–792 TCN

Osorkon III , Pharaoh của Ai Cập ( Vương triều thứ hai mươi ba ), 795 TCN–767 TCN

Alara , Vua của Kush,  795TCN - 765 TCN

Rezin , Vua của Damascus, 792-732 trước Công nguyên

Marduk-bel-zeri, Vua của Babylon, 790–780 TCN

Homer of Chios , Nhà thơ Hy Lạp huyền thoại
Jeroboam , Hoàng tử Israel, nhiếp chính, vị vua tương lai.

Mất
796 TCN: Joash (Judah) , Trần Ly công

795 TCN: Tề Thành công

792 TCN: Ben- Hatta III

791 TCN: Sở Hùng Ngạc , Yên Ly hầu

790 TCN: Joash (Israel)

Tham khảo


title: Thập niên 800 TCN

text:
Thập niên 800 TCN hay thập kỷ 800 TCN chỉ đến những năm từ 800 TCN đến 809 TCN.

Sự kiện
807 TCN, Bá Ngự , con trai của Quát đã hợp lực với người dân của Lỗ giết Lỗ Ý công , và Bá Ngự được người dân bầu làm Lỗ quân.

806 TCN, Trịnh Hoàn công được Chu Tuyên vương phong cho đất Trịnh (nằm ở phía đông bắc huyện Hoa An, tỉnh Thiểm Tây ), và nước Trịnh được thành lập.

805 TCN, Adad-Nirari III của Assyria băng qua sông Euphrates , đánh bại và phế truất vua của Arpad ở miền bắc Syria . Ông chiếm giữ Hazâzu (A'zaz, phía tây bắc Aleppo ) sau đó đến Địa Trung Hải và nhận được cống nạp từ người Phoenicia .

804 TCN— Adad-nirari III của Assyria chinh phục Damascus .

800 TCN— Thời kỳ Hắc ám của Hy Lạp kết thúc.

800 TCN— Thời kỳ cổ xưa ở Hy Lạp bắt đầu. (Nó kết thúc vào năm 480 trước Công nguyên với cuộc xâm lược của Xerxes.)

800 TCN - Upanishad được sáng tác.
800 TCN– 700 TCN — Thời kỳ tiền Etruscan ở Ý .
Nền văn minh Etruscan .
Người Olmecs xây kim tự tháp .

808 TCN Vương quốc Macedon bắt đầu với vị vua đầu tiên Caranas I .

Sinh
805 TCN: Tấn Văn hầu

802 TCN: Khúc Ốc Hoàn thúc

Mất
804 TCN: Tề Văn công(ông ngoại của Tấn Văn hầu và Khúc Ốc Hoàn Thúc) , Jehoahaz (Israel) ,
Pedubastis I(Ai Cập)

801 TCN: Tống Huệ công

800 TCN: Hùng Huấn

Tham khảo


title: Thập niên 810 TCN

text:
Thập niên 810 TCN hay thập kỷ 810 TCN chỉ đến những năm từ 810 TCN đến 819 TCN.

Sự kiện
819 TCN - Lỗ Vũ công cùng con lớn là Cơ Quát, con nhỏ là Cơ Huy vào triều kiến Chu Tuyên vương. Tuyên vương thích Huy, muốn lập Huy làm thế tử nước Lỗ. Bầy tôi nhà Chu là Phàn Trọng Sơn can ngăn Chu Tuyên Vương không nên bỏ trưởng lập thứ vì như vậy là không thuận, sẽ gây ra loạn, nhưng Tuyên vương không nghe theo. Lỗ Vũ công theo lệnh của thiên tử, lập Cơ Huy làm thế tử.
Mùa hè năm đó Lỗ Vũ công về nước và qua đời không bao lâu sau.

817 TCN— Pedubastis I tự xưng là vua của Ai Cập , thành lập Vương triều thứ hai mươi ba .

816 TCN - Tề Lệ công trở nên bạo ngược và chuyên chế, người dân nước Tề căm ghét ông và liên lạc với con trai của Tề Hồ công để giết Tề Lệ công. Các con trai của Tề Hồ công đều chết trận, người Tề lập Công tử Xích, con trai Tề Lệ công , lên ngôi, lấy hiệu là Tề Văn công. Tề Văn công đã xử tử tất cả bảy mươi người tham gia vào việc giết chết Tề Lệ công, chấm dứt tình trạng nội loạn trong cung điện kéo dài hơn 40 năm.

814 TCN - Carthage được thành lập bởi những người thực dân Phoenicia từ Liban ngày nay , do nữ hoàng Dido lãnh đạo . Thành phố phát triển thành một cường quốc hàng hải thống trị biển Địa Trung Hải .

811 TCN - Adad-nirari III kế vị cha mình là Shamshi-Adad V làm vua của Assyria .

Mất
816 TCN: Tề Lệ công và Lỗ Vũ công

815 TCN: Jehu

814 TCN : Vệ Ly hầu

812 TCN: Tấn Hiến hầu

811 TCN: Shamshi-Adad V

810 TCN: Sái Di hầu

Tham khảo


title: Thập niên 820 TCN

text:
Thập niên 820 TCN hay thập kỷ 820 TCN chỉ đến những năm từ 820 TCN đến 829 TCN.

Sự kiện
825 TCN - Takelot II , vua của Ai Cập , qua đời. Thái tử Osorkon III và Shoshenq III , con trai của Takelot, tranh giành ngai vàng.

825 TCN / 824 TCN— Ariphron , Vua của Athens , qua đời sau 20 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Thespieus .

825 TCN— Dido , người sáng lập Carthage chạy trốn khỏi Tyre sau cái chết của Acerbas

823 TCN — Cái chết của
Shalmaneser III , vua của Assyria . Ông được kế vị bởi con trai của mình là Shamshi-Adad V.

Mất
829 TCN: Sở Hùng Nghiêm .

828 TCN: Chu Lệ vương .

827 TCN: Yên Huệ hầu .

826 TCN: Lỗ Chân công

825 TCN: Tề Vũ công , Takelot II .

823 TCN: Tấn Ly hầu , Shalmaneser III .

822 TCN: Tần Trọng , Sở Hùng Sương .

Tham khảo


title: Thập niên 830 TCN

text:
Thập niên 830 TCN hay thập kỷ 830 TCN chỉ đến những năm từ 830 TCN đến 839 TCN.

Sự kiện
836 TCN - Shalmaneser III của Assyria dẫn đầu một cuộc thám hiểm chống lại Tabareni .

836 TCN - Nội chiến nổ ra ở Ai Cập .

Sinh
Adad-nirari III , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).

Shoshenq IV , pharaoh của Ai Cập được sinh ra (ngày gần đúng).

Mất
838 TCN: Sở Hùng Dũng ( vua thứ 13 của Sở) , Sái Vũ hầu .

837 TCN : Osorkon II .

836 TCN: Tào Di bá .

835 TCN: Athaliah ( vị vua thứ bảy của Vương quốc Judah ) .

832 TCN: Trần U công .

831 TCN: Tống Ly công (vua thứ tám của nước Tống) .

830 TCN: Kỷ Vũ công.

Tham khảo

kk:Б. з. д. 832 жыл


title: Thập niên 840 TCN

text:
Thập niên 840 TCN hay thập kỷ 840 TCN chỉ đến những năm từ 840 TCN đến 849 TCN.

Sự kiện

Mất
848 TCN: Tần quân , Jehoshaphat ( quốc vương thứ tư của Vương quốc Judah )

848 TCN: Sở Hùng Diên.

842 TCN: Joram (Israel).

841 TCN: Ahaziah (Judah) , Joram (Judah) , Tấn Tĩnh hầu .

Tham khảo


title: Thập niên 850 TCN

text:
Thập niên 850 TCN hay thập kỷ 850 TCN chỉ đến những năm từ 850 TCN đến 859 TCN.

Sự kiện
859 TCN— Shalmaneser tấn công Syria và Israel .

858 TCN— Aramu trở thành vua của Urartu .

858 TCN— Shalmaneser III kế vị  Assurnasirpal II làm vua của Assyria .

854 TCN hoặc 853 TCN - Shalmaneser III chiến đấu với liên quân Syria (bao gồm cả vua Ahab của Vương quốc Israel và Hadadezer ) trong trận chiến Qarqar .

850 TCN— Takelot II kế vị Osorkon II làm Vua Ai Cập .
850 TCN— Homer soạn Iliad và Odyssey .

850 TCN— Mesha dựng Bia Mesha , Đá Moabite ; câu chuyện dài 34 dòng, gần hoàn chỉnh và tiết lộ tên 'Israel', một câu chuyện về cuộc nổi dậy của Mesha chống lại Vương quốc Israel cổ đại.

Sinh
~852 TCN, Vệ Vũ công

Mất
859TCN , Tống Lệ công , Tấn Lệ hầu , Ashurnasirpal II.

858 TCN , Tần Phi Tử.

855 TCN, Vệ Khoảnh hầu , Trần Thận công , Lỗ Hiến công , Chu Di Vương.

852 TCN, Ahab , quốc vương thứ 7 Israel.

851 TCN, Tề Hiến công Sơn ,quân chủ thứ 7 của nước Tề. Ahaziah quốc vương thứ 8 của Israel

Tham khảo


title: Thập niên 860 TCN

text:
Thập niên 860 TCN hay thập kỷ 860 TCN chỉ đến những năm từ 860 TCN đến 869 TCN.

Sự kiện
865 TCN, một vương quốc Hittite mới có tên là Karl-Karmanes (còn được gọi là Tyler-Ahmar và Tyr-Balsibu) trên bờ sông Euphrates ở Syria ngày nay đã được cai trị bởi vua Assyria Ashur Nasirpa II  chinh phục.

Mất
867 TCN Vệ Trinh bá.

863 TCN Sái Lệ hầu , Chu Hiếu vương.

860 TCN Tề Ai công , Tề Hồ công.

Tham khảo


title: Thập niên 870 TCN

text:
Thập niên 870 TCN hay thập kỷ 870 TCN chỉ đến những năm từ 870 TCN đến 879 TCN.

Sự kiện

Sinh
872 TCN: Ahaziah , Jehu

~870 TCN: Tống Huệ công

Mất
879 TCN Phelles của Phoencia.

878 TCN Lỗ Lệ công.

873 TCN Omri , quốc vướng thứ 7 của Israel.
872 TCN Takelot I.

871 TCN Chu Ý vương.

870 TCN Asa , quốc vương thứ 3 của Judah.

Tham khảo


title: Thập niên 880 TCN

text:
Thập niên 880 TCN hay thập kỷ 880 TCN chỉ đến những năm từ 880 TCN đến 889 TCN.

Sự kiện
887 TCN— Soshenq II kế vị [[Osorkon I[] làm vua Ai Cập .

885 TCN— Takelot I kế vị Soshenq II làm vua Ai Cập.

883 TCN— Ashurnasirpal II kế vị cha mình là Tukulti-Ninurta II làm vua của Assyria .

880 TCN — Ashurnasirpal chuyển thủ đô của hoàng gia Assyria đến Kalhu ( Nimrud hiện đại , Iraq ). Cổng sư tử có cánh đầu người ( lamassu ) hỗ trợ từ cung điện có niên đại từ thời kỳ này đến năm 859 trước Công nguyên .

Tham khảo


title: Thập niên 890 TCN

text:
Thập niên 890 TCN hay thập kỷ 890 TCN chỉ đến những năm từ 890 TCN đến 899 TCN.

Sự kiện

892 TCN— Megacles , Vua của Athens , qua đời sau 30 năm trị vì và được kế vị bởi con trai ông là Diognetus .

891 TCN— Tukulti-Ninurta II kế vị cha mình là Adad-nirari II làm vua của Assyria .

Mất
895 TCN: Chu Cung vương

Tham khảo


title: Thập niên 900 TCN

text:
Thập niên 900 TCN hay thập kỷ 900 TCN chỉ đến những năm từ 900 TCN đến 909 TCN.

Sự kiện
909 TCN - Jeroboam , vị vua đầu tiên của vương quốc Do Thái phía bắc Israel , qua đời và được kế vị bởi con trai ông là Nadab .

900 năm trước Công nguyên - di tích Adichanallur , từ Văn hóa Tamilnadu, Ấn Độ đã 2.900 năm tuổi: Cơ quan Khảo sát Khảo cổ học Ấn Độ (ASI)

900 TCN - nền văn hóa Villanovan xuất hiện ở miền bắc nước Ý (Villanovan II).

900 TCN - Thành lập Anuradhapura , Sri Lanka .

900 TCN - Vương quốc Kush .

900 TCN - Thời kỳ đen tối của Hy Lạp kết thúc.

900 TCN - Thời kỳ hình học bắt đầu từ thời Hy Lạp cổ đại .

900 TCN - Cư dân của vùng Aegean thành lập các nhóm nhỏ, khác biệt trong các thung lũng, trên đồng bằng ven biển và trên các đảo, sống trong các cộng đồng tự cung tự cấp, gắn bó với nhau nhưng tất cả đều nói cùng một ngôn ngữ.

900 TCN - San Lorenzo , trung tâm của nền văn hóa Olmec sơ khai , bị phá hủy, có thể là do các dân tộc di cư từ phương bắc sang, và quyền lực được truyền cho La Venta ở Tabasco .

900 TCN - La Venta bắt đầu phát triển mạnh.

900 TCN - Đầu khổng lồ (số 4) từ La Venta, Mexico, được làm. Nuôi cấy Olmec. Hiện nó được lưu giữ tại Công viên La Venta, Villahermosa , Tabasco , Mexico.

900 TCN - 600 TCN - Đại kim tự tháp và sân bóng, La Venta, Mexico , được xây dựng. Nuôi cấy Olmec .

Tham khảo


title: Thập niên 0

text:
Thập niên 0 thường được hiểu sai là thập niên đầu tiên của thế kỷ 1 và thiên niên kỷ 1. Tuy nhiên, số năm trong thập niên 0 không được xác định rõ ràng mặc dù số năm trong một thập niên là 10 năm. Vì năm 0 không tồn tại trong cả lịch Gregory đón trước hoặc lịch Julius, do đó năm 1 là năm tiếp theo của năm 1 TCN.

Tham khảo


title: Thập niên 910 TCN

text:
Thập niên 910 TCN hay thập kỷ 910 TCN chỉ đến những năm từ 910 TCN đến 919 TCN.

Sự kiện
915 TCN (bởi William F. Albright ) - Cái chết của Rehoboam , Vua của Vương quốc Judah cổ đại .

911 TCN - Adad-nirari II kế vị cha mình là Ashur-Dan II làm vua của Assyria .

911 TCN - Abijah , vua của Judah , qua đời.

Mất
910 TCN: Chu Mục Vương

907 TCN: Trần Hiếu công

Tham khảo


title: Thập niên 920 TCN

text:
Thập niên 920 TCN hay thập kỷ 920 TCN chỉ đến những năm từ 920 TCN đến 929 TCN.

Sự kiện
928 TCN —Sau cái chết của Vua Solomon , con trai ông là Rehoboam không thể giữ các bộ lạc của Israel lại với nhau, và phần phía bắc ly khai để trở thành vương quốc của Israel , khiến Jeroboam trở thành vua của Israel. Rehoboam được để lại để cai trị vương quốc Judah .

925 TCN - Cuộc chinh phục quân sự của Canaan bởi Shoshenq I.

922 TCN - Osorkon I kế vị cha mình là Shoshenq I làm vua Ai Cập .

922 TCN - Phorbas , Archon của Athens , chết sau 30 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Megacles .

Năm 920 trước Công nguyên — Một quá cảnh của Sao Kim xảy ra.

Mất

~921 TCN: Tống Đinh công

920 TCN: Lỗ Ngụy công

Tham khảo


title: Thập niên 930 TCN

text:
Thập niên 930 TCN hay thập kỷ 930 TCN chỉ đến những năm từ 930 TCN đến 939 TCN.

Sự kiện

Tham khảo


title: Thập niên 940 TCN

text:
Thập niên 940 TCN hay thập kỷ 940 TCN chỉ đến những năm từ 940 TCN đến 949 TCN.

Sự kiện
945 TCN - Ai Cập : Psusennes III qua đời, vị vua cuối cùng của Vương triều 21 . Shoshenq kế vị ông ấy, người sáng lập ra  Vương triều thứ hai mươi hai .

940 TCN —Đền thờ Solomon đã được xây dựng xong.

Sinh
Adad-nirari II , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).

Nadab , vua của Israel , được sinh ra (ngày gần đúng).

Abijah , vua của Judah , được sinh ra (ngày gần đúng).

Asa , vua của Judah , được sinh ra (ngày gần đúng).

Mất
~946 TCN: Tống công Kê

~940 TCN: Tấn Vũ hầu

Tham khảo


title: Thập niên 950 TCN

text:
Thập niên 950 TCN hay thập kỷ 950 TCN chỉ đến những năm từ 950 TCN đến 959 TCN.

Sự kiện

 959 TCN - Psusennes II kế vị Siamun làm vua của Ai Cập .
 957 TCN - Đền thờ của Solomon được hoàn thành.

 952 TCN - Thersippus , Vua của Athens qua đời sau 41 năm trị vì và được kế vị bởi con trai của ông là Phorbas .
 950 TCN —Phía Bắc Ai Cập bắt đầu được cai trị bởi các pharaoh của Libya . Người Libya xây dựng các thành phố và lần đầu tiên một cuộc sống đô thị vững chắc mọc lên ở Đồng bằng sông Nile .
 950 TCN– 800 TCN — Một số phần đầu của Kinh thánh được viết.

Sinh
Osorkon I , pharaoh của Ai Cập , được sinh ra (ngày gần đúng).

Vua Parikshit của Vương triều Kuru ra đời.

Tham khảo


title: Thập niên 960 TCN

text:
Thập niên 960 TCN hay thập kỷ 960 TCN chỉ đến những năm từ 960 TCN đến 969 TCN.

Sự kiện
967 TCN - Tiglath-Pileser II trở thành Vua của Assyria .

967 TCN - Solomon trở thành vua của Israelites .

965 TCN - David , vua của Israelites cổ đại , qua đời.

Sinh
Ashur-Dan II , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).

Jereboam , vua của Israel , được sinh ra (ngày gần đúng).

Rehoboam , vua của Judah , được sinh ra (ngày gần đúng).

Mất
967 TCN: Ashur-resh-ishi II

965 TCN: Chu Chiêu vương , David

961 TCN: Trần Thân công

Tham khảo


title: Thập niên 970 TCN

text:
Thập niên 970 TCN hay thập kỷ 970 TCN chỉ đến những năm từ 970 TCN đến 979 TCN.

Sự kiện

Mất
~972 TCN: Tấn hầu Tiệp

Tham khảo


title: Thập niên 980 TCN

text:
Thập niên 980 TCN hay thập kỷ 980 TCN chỉ đến những năm từ 980 TCN đến 989 TCN.

Sự kiện
984 TCN - Osorkon Già kế vị Amenemope làm vua của Ai Cập .

980 trước Công nguyên — Vương quốc       Dʿmt được thành lập ở Eritrea và miền bắc Ethiopia.

Mất
989 TCN: Lỗ Bá Cầm
986 TCN: Trần Hồ công
985 TCN: Lỗ Khảo công
984 TCN: Chu Khang vương , Amenemope
982 TCN: Thiệu công Thích
980 TCN: Lỗ Dương công

Tham khảo


title: On the Road (phim)

text:
Trên đường (tiếng Pháp: Sur la route, tiếng Anh: On the Road), là bộ phim của điện ảnh Brazil, Pháp, Anh, Mỹ hợp tác, do Walter Salles đạo diễn, dựa theo tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Jack Kerouac), tham gia cạnh tranh giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes 2012. Phim bắt đầu quay vào ngày 04 Tháng Tám 2010, ở Montreal, Canada, với một ngân sách 25.000.000 USD.

Nội dung

Diễn viên
 Sam Riley... Sal Paradise
 Garrett Hedlund... Dean Moriarty
 Kristen Stewart... Marylou
 Kirsten Dunst... Camille
 Viggo Mortensen... Old Bull Lee
 Amy Adams... Jane
 Tom Sturridge... Carlo Marx
 Steve Buscemi
 Elisabeth Moss... Galatea Dunkel
 Murphy Moberly... Ray Lee
 Matthew Deano... Little Ray
 Alice Braga... Terry
 Danny Morgan... Ed Dunkel
 Terrence Howard... Walter
 Patrick Costello... Chad King
 Joey Klein... Tom Saybrook
 Alison Louder... Dorie
 Clara Furey... Inez
 Adam LeBlanc... Remi Boncoeur
 Jake La Botz as the Okie Hitchhiker
 Rocky Marquette as Alfred
 Imogen Haworth
 Marie-Ginette Guay as Gabrielle Levesque (Aunt of Sal Paradise)
 Giovanna Zacarías as Puta Loca Roja
 Kaniehtiio Horn as Rita Bettancourt
 Joe Chrest as Virginia Cop

Xem thêm

 Film news and casting information

Tham khảo

Phim Pháp
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim Brasil
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim phiêu lưu
Phim năm 2012
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim chính kịch Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim chính kịch Mỹ
Phim chính kịch Pháp
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim của hãng Lionsgate
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1940
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1950
Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim liên quan đến LGBT thập niên 2010
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim liên quan đến LGBT của Mỹ
Phim liên quan đến LGBT Brasil
Phim chính kịch Brasil
Phim phiêu lưu Canada
Phim Canada
Phim hãng Film4 Productions
Phim dựa trên tiểu thuyết Mỹ
Phim của Icon Productions
Phim đường phố


title: To Rome with Love (phim)

text:
Tới Rome với tình yêu (tiếng Anh: To Rome with Love) là bộ phim hài lãng mạn của Mỹ, Italia và Tây Ban Nha, do Woody Allen viết kịch bản và đạo diễn, công chiếu tại Italia từ 20.4 và Mỹ từ 22.6.2012.

Nội dung

Diễn viên
 Woody Allen as Jerry, Phyllis' husband and Hayley's father
 Fabio Armiliato as Giancarlo, Michelangelo's father
 Alec Baldwin as John, Jack's acquaintance and adviser
 Roberto Benigni as Leopoldo, a celebrity
 Penélope Cruz as Anna, a prostitute
 Judy Davis as Phyllis, Jerry's wife and Hayley's mother
 Jesse Eisenberg as Jack, Sally's boyfriend
 Greta Gerwig as Sally, Monica's best friend and Jack's girlfriend
 Ellen Page as Monica, Sally's best friend
 Alessandro Tiberi as Antonio, Milly's husband
 Alessandra Mastronardi as Milly, Antonio's wife
 Simona Caparrini as Giovanna, Antonio's aunt
 Ornella Muti as Pia Fusari, an actress
 Flavio Parenti as Michelangelo, Hayley's boyfriend
 Alison Pill as Hayley, Michelangelo's girlfriend
 Riccardo Scamarcio as Hotel Thief
 Marta Zoffolias Marisa Raguso, an interviewer for Leopoldo
 Lino Guanciale as Leonardo

Xem thêm

 Intervista a Roberto Benigni durante la presentazione del film

Tham khảo

Phim hài Ý
Phim hài Mỹ
Phim hài Tây Ban Nha
Phim năm 2012
Phim tiếng Anh
Phim hài lãng mạn thập niên 2010
Phim độc lập của Mỹ
Phim về truyền thông
Phim Ý
Phim Mỹ
Phim hài lãng mạn Mỹ
Phim về diễn viên
Phim của Sony Pictures Classics
Phim tiếng Ý


title: Tắc kè lùn Jaragua

text:
Tắc kè lùn Jaragua (tên khoa học Sphaerodactylus ariasae) là một loài tắc kè nhỏ thuộc chi Sphaerodactylus. Nó là một trong hai loài bò sát nhỏ nhất trên thế giới hiện được biết đến (loài kia là tắc kè lùn quần đảo Virgin S. parthenopion). Loài tắc kè này chỉ có chiều dài từ 16 đến 18 mm tính từ đầu mũi đến gốc đuôi và có thể nằm gọn trong một đồng 25 xu Hoa Kỳ. Phạm vi phân bổ của chúng được cho là nằm ở Vườn quốc gia Jaragua nằm ở cực Tây Nam của Cộng hòa Dominicana và ở đảo Beata.

Loài bò sát này được mô tả lần đầu tiên bởi Blair Hedges, một nhà sinh học tiến hóa thuộc Đại học bang Pennsylvania và Richard Thomas, một nhà sinh học thuộc Đại học Puerto Rico trên tập san Caribbean Journal of Science kỳ tháng 12 năm 2001.

Tên khoa học của tắc kè lùn Jaragua được đặt nhằm vinh danh nhà bò sát học Yvonne Arias, lãnh đạo của tổ chức bảo tồn Grupo Jaragua của CH Dominicana, người tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường tại Vườn quốc gia Jaragua.

Chú thích

"World's Smallest Reptile Discovered in Caribbean: Tiny Lizard Fits on the Face of a U.S. Quarter"

Liên kết ngoài

National Geographic: Smallest Known Lizard Found in Caribbean
Eberly College of Science: World's Smallest Lizard Discovered in the Caribbean

A
Động vật Cộng hòa Dominica
Động vật bò sát Caribe
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dominica


title: Tắc kè lùn quần đảo Virgin

text:
Tắc kè lùn quần đảo Virgin (Sphaerodactylus parthenopion) là một trong hai loài tắc kè mang danh hiệu "loài bò sát nhỏ nhất trên thế giới" (loài kia là tắc kè lùn Jaragua S. ariase). Nó được tìm thấy trên ba hòn đảo trong quần đảo Virgin thuộc Anh: Virgin Gorda, Tortola, và đảo Moskito. S. parthenopion được phát hiện vào năm 1964 và được cho rằng là họ hàng gần của loài tắc kè lùn Sphaerodactylus nicholsi sống ở Puerto Rico gần đó. Nó chia sẻ chung vùng phân bố với tắc kè nhỏ vảy lớn (S. macrolepis) vốn sinh sống trên các lá cây mục. Trái với S. macrolepis, S. parthenopion sinh sống trên các sườn đồi khô hơn mặc dù chúng cũng ưa thích các khu vực ẩm ướt nằm dưới các tảng đá vì chúng thiếu các cơ chế ngăn chặn việc mất nước - một vấn đề hóc búa do kích thước quá nhỏ của con vật.

Tắc kè lùn quần đảo Virgin có màu nâu sậm ở mặt lưng - thường đi kèm với những vết lốm đốm sẫm màu. Trung bình, chiều dài của chúng là khoảng  tính từ mõm tới lỗ huyệt và kích thước gần như nhỏ bằng đồng 10 xu Hoa Kỳ. Con vật có cân nặng tối đa chỉ chừng . Tại vùng sau mắt và trên đỉnh cổ có những vằn màu nhạt, đây là một đặc điểm nhận dạng loài tắc kè này. Màu sắc của con đực và con cái không có gì khác biệt nhau, trong khi con cái thì to hơn con đực một chút. Khi rụng hay đứt đuôi thì đuôi của con vật có thể tự mọc lại được. Không có nhiều thông tin về đặc điểm sinh học cũng như quần thể của loài vật này được biết đến.

Phân loài
Tắc kè lùn quần đảo Virgin được phát hiện vào mùa hè năm 1964 bởi nhà sinh học Richard Thomas khi ông đang trên một chuyến đi thu hoạch tại một sinh cảnh rừng khô ở sườn đồi thuộc đảo Virgin Gorda tại quần đảo Virgin thuộc Anh. Mẫu gốc của Sphaerodactylus parthenopion, MCZ 77211, là một con tắc kè cái bắt được vào ngày 12 tháng 8 năm 1964 tại sườn đồi ở trên vịnh Pond. Tổng cộng 8 paratype đã được thu thập trên đảo Virgin Gorda và chúng được dùng để nghiên cứu và tổng kết các đặc tính của loài sinh vật mới này.

Loài này được phân vào chi Sphaerodactylus hay "tắc kè lùn" không chỉ vì kích thước tí hon mà còn vì màu sắc đặc trưng trên đỉnh đầu của chúng. Những chiếc vảy trên đầu chúng khá nhỏ nhưng có sống ở giữa vảy và xếp đè lên nhau ở mặt trên với cùng một màu đen tuyền. Đồng thời ở phần trung của mặt trên thì không có vảy dạng hột và không có những vệt màu ở vùng bả vai và vùng xương chậu, xương cùng.

Mặc dù có khá nhiều khác biệt về đặc điểm hình dáng, S. parthenopion lại có thể là họ hàng gần nhất với loài tắc kè lùn S. nicholsi. Giống như S. parthenopion, loài S. nicholsi cũng có kích cỡ rất nhỏ - thật vậy chúng là loài tắc kè lùn đặc hữu nhỏ nhất ở Puerto Rico. Vùng phân bổ của một loài tắc kè lùn khác, S. townsendi nằm giữa và phân cách hai loài tắc kè lùn nói trên, điều này cho thấy có thể S. townsendi xuất hiện chỉ sau khi các loài S. parthenopion và S. nicholsi đã hình thành bởi quá trình tiến hóa phân hướng.

Mô tả
Tắc kè lùn quần đảo Virgin là một trong những loài động vật có màng ối nhỏ nhất (bao hàm 23 nghìn loài bò sát, chim và thú), với kích thước trung bình tính từ đầu mõm đến lỗ huyệt là  và cân nặng tối đa là , tuy nhiên có những cá thể chỉ nặng  và cân nặng trung bình vào khoảng . Loài động vật có màng ối duy nhất được biết đến có kích thước nhỏ hơn tắc kè lùn Virgin là loài tắc kè lùn Jaragua S. ariasae với chiều dào  và cân nặng tối đa là .

Thông thường, tắc kè lùn quần đảo Virgin có màu nâu sậm ở vùng lưng và mặt trên của chân, xen kẽ với những đốm rời rạc có màu sậm hơn. Đồng thời, ở phía trước mắt, tại gốc mũi của con vật cũng có một hàng vảy sậm màu (mặc dù ở một số cá thể các vảy này không hiện rõ). Ở mỗi bên thân mình và ngay phía sau mắt con vật có một vằn hẹp, rìa sậm có màu nâu vàng chạy qua thái dương và mờ dần ở gần gốc đầu. Ở vùng chẩm, phía đỉnh đầu và sau mắt có một vằn hình bầu dục, rìa sậm và cũng có màu nâu vàng chạy từ bên này qua bên kia của đầu và đôi khi dính liền với hai vằn nằm phía sau mắt. Những vảy nâu sậm ở mặt lưng chạy qua mặt bụng và mờ dần tại đó, mặc dù ở bụng vẫn còn nhiều vảy giữ được phần viền sậm. Mặt bụng có màu xám nhạt hay màu kem. Đuôi con vật gần như có màu nâu vàng với những cụm vằn ngắn màu sậm. Phần cổ có những vằn màu sậm và nhạt ở hai bên thân mình.

Tắc kè lùn Virgin không có hiện tượng dị hình giới tính, điều này có nghĩa là con đực và con cái có diện mạo giống nhau; tuy nhiên kích thước trung bình của con cái có lớn hơn con đực một chút (chiều dài từ đầu mõm đến gốc đuôi của con cái là  so với con đực là . Mõm của con vật có chiều dài trung bình và tù chứ không nhọn. Đuôi của chúng cũng có thể mọc lại khi rụng.

Vảy ở lưng con vật thường nhỏ, sắc, có sống, xếp đè lên nhau và phẳng, trong khi vùng cổ họng và ngực có sống. Vảy hình tròn được tìm thấy ở đỉnh đầu và phía trước cổ, trong khi vảy ở giữa cổ thì giống như ở lưng. Ở giữa lưng có hiện tượng vảy nhỏ bất thường và tập trung đông đúc, tuy nhiên những vảy này không có hình tròn. Ở mặt trên của đuôi, vảy cũng như ở lưng, trong khi ở mặt dưới của đuôi thì vảy nhẵn trơn, hình tròn, và to dần về phía giữa đuôi. Vảy mặt bụng nhìn chung tròn, nhẵn và cũng xếp đè lên nhau.

Số lượng vảy ở mặt lưng tính từ nách đến háng dao động từ 30 đến 35 cái, tính trung bình ra là 32 vảy. Số vảy mặt bụng nằm ở đường giữa bụng trong khoảng như trên dao động từ 20 đến 29 với con số trung bình là 28. Số vảy ở giữa thân trung bình là 52 cái, dao động từ 50 tới 55. Thông thường con vật có hai vảy mũi và 1-3 vảy giữa mũi. Có chừng 2-3 (thường là 3) vảy nằm trong phần từ môi trên đến mắt. Ở ngón thứ tư của bàn chân phải, có chừng 8 hay 9 (thường là 9) tấm mỏng giúp tăng cường ma sát cho tắc kè có thể đu bám trên cây, trên tường mà không bị rớt. Vảy ở vùng sinh dục khá nhỏ và chỉ mở rộng đến vùng đùi, có số lượng từ 3-5 vảy theo chiều dài và 11-13 vảy theo chiều ngang.

So sánh với các loài tắc kè gần gũi khác

Loài S. nicholsi ở Puerto Rico nặng hơn và to hơn tắc kè lùn quần đảo Virgin S. parthenopion, dài  tính từ đầu mõm tới gốc đuôi. Kích thước vảy của con vật cũng có khác biệt, phản ánh trong việc so sánh số lượng vảy đếm được giữa 2 loài. S. nicholsi có 19-24 vảy mặt lưng tính từ nách tới háng, trong khi S. parthenopion có từ 30-35 vảy. Đồng thời S. nicholsi chỉ có 34-42 vảy ở vùng giữa cơ thể so với 50-55 vảy ở S. parthenopion, và số lượng vảy mặt lưng tính từ nách tới háng chỉ có khoảng 21-26 cái so với 26-29 cái ở S. parthenopion. S. nicholsi thông thường có 1 vảy giữa mũi so với 2 vảy thường thấy ở nhiều cá thể S. parthenopion. Vảy vùng sinh dục cũng lớn hơn ở cá thể đực của S. nicholsi. Về màu sắc, cả S. nicholsi và S. parthenopion khá giống nhau, nhưng S. nicholsi thường có những hoa văn hình lưỡi liềm ở đầu, giao thoa với những vằn ở sau mắt, trái với vằn hình bầu dục của S. parthenopion tách rời với vảy sau mắt. Đồng thời, vằn sau mắt của S. nicholsi chạy đến tận đuôi chứ không chỉ dừng dại ở cuối cổ. Vằn mặt lưng ở hai bên hông của S. nicholsi hội tụ lại với nhau hình thành một hoa văn hình chữ U hay chữ Y ở vùng chậu. Đại đa số các tắc kè S. nicholsi có hoa văn ở vùng bả vai bao hàm 2 chấm nhỏ màu nhạt bao quanh bởi vùng da màu đen.

Loài tắc kè nhỏ vảy lớn S. macrolepis có kích thước lớn hơn rất nhiều so với S. parthenopion, dài  tính từ đầu mõm tới gốc đuôi và cũng có vảy lớn hơn. Theo Thomas, S. macrolepis có những vằn sậm ở hai bên hông và các đốm ở mặt lưng trên màu nền nâu vàng hay nâu nhạt ở với hai đốm tròn viền đen đậm (đối với con cái) hay một cơ thể có màu vàng nâu tuyền với ít đốm tròn và vùng đầu có các vằn hình gợn sóng lăn tăn tương phản với màu nền là xám, vàng hay cam tuyền (ở con đực).

Phân bố và môi trường sống
Loài này ban đầu chỉ được tìm thấy trên đảo Virgin Gorda, sau đó, nó được tìm thấy trên các đảo Tortola và đảo Mosquito. Dải phân bố của nó đôi khi trên toàn quần đảo Virgin thuộc Anh, mặc dù cuộc tìm kiếm đầu tiên của Thomas không tìm thấy bất cứ tiêu bản nào ở Tortola, Anegada, hoặc các đảo nhỏ khác, cũng như không có trên các đảo Virgin thuộc Hoa Kỳ như Saint Croix, Saint Thomas, và Saint John. Sự phân bố của chúng được xem là bất thường do sự tách biệt các loài có quan hệ gần gũi của nó như S. nicholsi ở Puerto Rico, một loài khác Puerto Rican Crested Toad (Bufo lemur), có dải phân bố bao gồm trên cả hai đảo vẫn chưa tách ra.

Tắc kè lùn quần đảo Virgin thích sống ở các rừng bụi rậm khô thường xen lẫn với xương rồng và cây có gai trên các sườn đồi đá. Nó từng được tìm thấy ở ngay ngấn nước biển, mặc dù không phải trên bãi biển trong đám rác rong biển hoặc trong các đống rác dừa mục trong đới tích tụ rác dọc bãi biển, giống như loài lớn hơn và phổ biến hơn là S. macrolepis cùng sống chung dải phân bố của nó. Cũng không giống như các loài tắc kè lớn, chúng không tập hợp thành "bầy" trong rác lá, nhưng chỉ được tìm thấy không phổ biến dưới các tản đá, là các vi môi trường ẩm hoặc ẩm trung bình trong hốc sinh thái khô của chúng.

Sinh thái và hành vi
Giống như các loài tắc kè lùn khác, rất ít thông tin về đặc điểm sinh thái và hành vi của tắc kè lùn Virgin được các nhà khoa học biết đến. Do kích thước nhỏ dẫn tới tỉ lệ diện tích bề mặt trên thể tích lớn, tắc kè lùn quần đảo Virgin được cho rằng dễ nhạy cảm với việc mất nước qua da và vì vậy khả năng tồn tại trong những điều kiện môi trường bán khô hạn của chúng đang được quan tâm nghiên cứu.

Ở đây, trái với các loài thằn lằn sinh sống ở các bãi cát tại hoang mạc, tắc kè lùn quần đảo Virgin không có các đặc điểm thích nghi giúp ngăn ngừa sự mất nước với tốc độ tương tự như đối với các loài thằn lằn sống ở các nơi ẩm thấp. Chỉ xét riêng về kích thước, tắc kè lùn Virgin mất nước nhanh hơn đến 70% so với các loài tắc kè lớn sống cùng nơi. Tuy nhiên, con vật vẫn tồn tại được nhờ sinh sống ở những vi môi trường có độ ẩm cao - ngay cả trong điều kiện môi trường tổng quát ở trạng thái tương đối khô - bằng việc điều chỉnh vòng đời sinh sản sao cho trứng luôn nở vào thời điểm mưa nhiều và độ ẩm cao, đồng thời hoạt động của con vật cũng giảm thiểu tối đa trong những khoảnh khắc khô nóng nhất trong ngày.

Bảo tồn
Hiện giới khoa học chỉ có rất ít thông tin về loài tắc kè này nên không thể nào đoán định chính xác về số lượng cá thể của chúng trong tự nhiên. Loài vật này được đánh giá là hiện diện ở mức độ "thông thường vừa phải" mặc dù việc tìm kiếm chúng rất khó do kích thước quá nhỏ và màu sắc giúp con vật dễ ngụy trang. Phân bổ của loài tắc kè lùn này ở quần đảo Virgin thuộc Anh có vẻ như là tương đối hạn chế, và việc phát triển đất đai có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chúng.

Vào đầu năm 2011, tắc kè lùn quần đảo Virgin bắt đầu thu hút sự chú ý của công luận khi nhà tỉ phú Richard Branson công bố kế hoạch du nhập một loài vượn cáo đang bị đe dọa tuyệt chủng ở Madagascar vào đảo Moskito nhằm gây giống trong điều kiện nuôi nhốt loài vượn cáo này để bảo tồn chúng. Tuy nhiên, các nhà sinh học cũng như dư luận nhanh chóng bày tỏ lo ngại về hậu quả xảy ra đối với các loài bản địa ở đảo này nếu du nhập vượn cáo vào đảo. Đặc biệt, người ta lo sợ rằng tắc kè lùn quần đảo Virgin - được đánh giá là một trong những loài bò sát hiếm nhất - sẽ bị vượn cáo tiêu diệt hoàn toàn trên đảo này do đặc tính hung hãn cũng như thói ăn tạp của vượn cáo. Một số nhà nghiên cứu khác quan ngại về việc vượn cáo có thể phát triển quá mức hoặc mang các mầm bệnh lạ vào đảo. Lãnh đạo của bộ phận đánh giá tác động môi trường của Richard Branson thừa nhận rằng việc du nhập vượn cáo phải được tiến hành hết sức cẩn thận, ngay từ trước khi kế hoạch được công bố. Về loài tắc kè lùn quần đảo Virgin, Branson cho rằng không cần phải lo ngại vì vượn cáo chủ yếu ăn thực vật và hiếm khi ăn tắc kè. Tuy nhiên, sau đó Branson thay đổi ý kiến và nói rằng "Tôi sẽ giữ bọn vượn cáo trong các khu vực kín đồng thời chúng tôi sẽ đưa những chuyên gia tới để tiến hành những khảo sát sâu hơn về tắc kè và nhất là loài tắc kè lùn. Nếu như những nghiên cứu này cho thấy những mối nguy hại thật sự đối với tắc kè, chúng tôi sẽ nhốt vượn cáo trong các khu vực kín."

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

P
Động vật Quần đảo Virgin thuộc Anh
Động vật được mô tả năm 1965
Môi trường Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh và Thuộc địa hoàng gia
Động vật quần đảo Anh


title: Cuộc sống ngọt ngào

text:
Cuộc sống ngọt ngào (tiếng Italia: La Dolce Vita), là bộ phim của đạo diễn Ý Federico Fellini, năm 1960, giành giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes năm 1960, đề cử 4 giải Oscar và giành 1 giải, được tạp chí Empire bình chọn xếp 11 trong số 100 bộ phim hay nhất của điện ảnh thế giới.

Nội dung

Diễn viên
 Marcello Mastroianni trong vai Marcello Rubini
 Anita Ekberg trong vai Sylvia
 Anouk Aimée trong vai Maddalena
 Yvonne Furneaux trong vai Emma
 Magali Noël trong vai Fanny
 Alain Cuny trong vai Steiner
 Nadia Gray trong vai Nadia
 Annibale Ninchi trong vai Bố của Marcello
 Walter Santesso trong vai Paparazzo
 Valeria Ciangottini trong vai Paola
 Riccardo Garrone trong vai Riccardo
 Ida Galli trong vai Người biểu diễn
 Audrey McDonald trong vai Jane
 Polidor trong vai Chú Hề
 Gloria Jones trong vai Gloria
 Alain Dijon trong vai Frankie Stout
 Enzo Cerusico trong vai Thợ săn ảnh
 Nico trong vai Nico

Xem thêm

 La Dolce Vita text  by Roger Ebert.

Tham khảo

Phim do Federico Fellini đạo diễn
Phim hài Ý
Phim năm 1960
Phim Pháp
Phim giành giải Oscar cho thiết kế phục trang đẹp nhất
Phim tiếng Anh
Phim trắng đen
Phim và người giành giải Cành cọ vàng
Phim Ý
Phim chính kịch Pháp
Phim chính kịch Ý
Phim tiếng Pháp
Phim tiếng Đức
Phim tiếng Ý


title: Đền Cờn

text:
Đền Cờn là một ngôi đền nằm trên gò Diệc, hướng mặt ra sông Hoàng Mai, tại phường Quỳnh Phương, thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An, Việt Nam. Tại phường Quỳnh Phương còn có đền Ông chín Cờn nằm cách đền Cờn trong 1km.

Truyền thuyết
Đền Cờn ở xã Quỳnh Phương huyện Quỳnh Lưu, nay là phường Quỳnh Phương, thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An được xác định là điểm phát tích thờ tứ vị thánh nương và sau đó nơi đây đã phát triển trở thành một trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu lớn nhất, một trong bốn nơi ở Nghệ An (đền Cờn, đền Quả, Bạch Mã, Chiêu Trưng) và của cả khu vực Bắc miền Trung. Hiện tượng thờ tứ vị thánh nương không chỉ dừng ở nơi ban đầu mà còn được khuếch tán, lan tỏa thờ phụng ở hàng trăm nơi (riêng Thanh Hóa có tới 81 nơi thờ) ven biển, ven sông vùng Bắc Trung Bộ và đồng bằng Bắc Bộ.

Đền Cờn Trong nằm trên gò Diệc, hướng mặt sông Hoàng Mai, thờ Tứ vị Thánh nương Nam Hải Đại càn quốc gia. Theo thần phả tại đền và một số tài liệu lịch sử như: Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Nam nhất thống chí, Tứ vị Thánh nương Nam Hải Đại càn quốc gia là bà Thái hậu Dương Nguyệt Quả, 2 công chúa Triệu Nguyệt Khiêu, Triệu Nguyệt Hương (con vua Tống Độ Tông) và bà nhũ mẫu (Trung Quốc). Năm Thiệu Bảo thứ nhất (1279), do quân Tống thất bại trong trận chiến Tống - Nguyên, Vua Tống Đế Bính cùng quan quân nhảy xuống biển tự vẫn. Thái hậu và 2 công chúa vì thương tiếc nhà Vua cũng nhảy xuống biển tự vẫn theo, thân xác trôi dạt đến cửa Cờn (Nghệ An). Người dân nơi đây đã vớt lên chôn cất và thờ tại Đền Cờn.

Cũng có một số truyền thuyết khác nói rằng, Tứ vị Thánh nương gồm Thái hậu Dương Nguyệt Quả, Quách Thị hoàng hậu, cùng hai công chúa Nguyệt Khiêu, Nguyệt Hương, lại có tích khác cho rằng, Tứ vị Thánh nương là Thái hậu và 3 công chúa. Tuy mỗi câu chuyện có những tình tiết khác nhau, nhưng tất cả đều ẩn chứa sự linh thiêng, huyền bí, là nguồn gốc để hình thành nên giá trị tâm linh độc đáo nơi đây.Các bà thường hiển linh về giúp nhân dân trong vùng. Sau các bà được vua Trần Anh Tông phong làm Đại càn quốc gia Nam Hải tứ vị thánh nương. Vua Trần Thái Tông, vua Lê Thánh Tông, vua Quang Trung khi đi đánh trận đều qua đền lập đàn tế lễ, cầu xin Tứ vị thánh nương phù hộ cho quân Việt Nam thắng trận.

Dân gian có câu: "Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng"... lễ hội đền Cờn là một trong những lễ hội cổ xưa, có tiếng linh thiêng vào bậc nhất Nghệ An.

Di tích và lễ hội
Theo sách địa lý - phong thổ, ngôi Đền này có thế đứng giống đầu chim phượng hoàng với hai cánh phượng là hai đồi cát nhô cao giăng dài nằm ngay phía sau đền, hai mắt phượng là giếng Đò, giếng Đình nằm trên hai ngọn đồi này.

Đền Cờn Trong được xây dựng vào thời Trần, phát triển quy mô lớn ở thời Lê, trùng tu nhiều ở thời Nguyễn, bởi vậy, di tích mang đậm phong cách văn hóa cuối Lê đầu Nguyễn. Trải qua thời gian, ngôi Đền hiện chỉ còn tòa Nghi môn, Chính điện, Trung điện, Hạ điện và tòa ca vũ. Qua cổng Đền vào sân, bước lên 10 bậc đá sẽ tới tòa Nghi môn. Đây là một tòa nhà hình chữ công bề thế, gồm có hai tầng, 8 mái, liền tiếp sau nó là Chính điện, Trung điện và Hạ điện. Toà ca vũ với ba gian chính và hai gian phụ cũng to rộng, bề thế, có đề tài trang trí đa dạng.

Quy mô Đền Cờn Trong tuy không lớn, nhưng hội tụ nhiều nét văn hoá đặc sắc, từ vật liệu xây dựng Đền cho đến các đường nét chạm khắc, tạo hình… Tất cả cho thấy trình độ tay nghề điêu luyện của người xưa. Tại đây còn lưu giữ 142 hiện vật quý giá. Ngoài các loại bằng sắc, câu đối, đại tự, đồ tế khí: kiệu, tàn lọng, đồ ngà, đồng..., còn có bia đá 2 mặt cao 1,6m, rộng 1,2m dựng năm 1665, chuông đồng đúc năm Cảnh Hưng (1752) nặng 300 kg, 28 pho tượng đá và nhiều tượng gỗ thời Lê.

Ngày 29/1/1993, Bộ Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã có quyết định số 68/QĐ-BVHTT công nhận Đền Cờn là di tích lịch sử - văn hoá cấp quốc gia. Năm 2017, lễ hội Đền Cờn được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ hội đền Cờn diễn ra từ ngày 19 - 21/1 âm lịch hàng năm là dịp để người dân trong vùng cũng như du khách thập phương đến Đền chiêm bái và tưởng nhớ công ơn của Tứ vị Thánh Nương. Với các hoạt động như: chạy ói, diễn trận thủy chiến giả gắn với truyền thuyết dựng đền, đu tiên, đấu vật, đánh cờ người, đua thuyền rồng, hát tuồng, chèo, chầu văn...

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nam Hải Tứ vị Thánh Nương phả lục, Tạp chí Văn hóa Nghệ An

Di tích tại Nghệ An
Đền tại Việt Nam


title: Paris, Texas (phim)

text:
Paris, Texas là bộ phim điện ảnh Tây Đức, có sự hợp tác với Pháp, Anh và quay tại Mỹ, do Wim Wenders đạo diễn, với sự tham gia của Harry Dean Stanton, Dean Stockwell, Nastassja Kinski, và Hunter Carson. Phim giành giải Cành cọ vàng, Giải thưởng FIPRESCI và Giải thưởng của Ban giám khảo Đại kết tại Liên hoan phim Cannes 1960, giải BAFTA đạo diễn xuất sắc và đề cử giải BAFTA cho phim hay nhất, một số giải của Đức, Đan Mạch, Ý.

Nội dung

Diễn viên
 Harry Dean Stanton as Travis Henderson
 Sam Berry as Gas Station Attendant
 Bernhard Wicki as Doctor Ulmer
 Dean Stockwell as Walt Henderson
 Aurore Clément as Anne Henderson
 Claresie Mobley as Car Rental Clerk
 Hunter Carson as Hunter Henderson
 Viva as Woman on TV
 Socorro Valdez as Carmelita
 Edward Fayton as Hunter's Friend
 Justin Hogg as Hunter (age 3)
 Nastassja Kinski as Jane Henderson
 Tom Farrell as Screaming Man
 John Lurie as Slater
 Jeni Vici as Stretch

Tham khảo

Xem thêm

Phim Đức
Phim năm 1984
Phim Pháp
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim chính kịch Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim chính kịch Mỹ
Phim chính kịch Pháp
Phim của 20th Century Fox
Phim tiếng Anh
Phim độc lập
Phim và người giành giải Cành cọ vàng
Phim Mỹ
Phim đường phố
Phim độc lập của Mỹ
Phim có đạo diễn giành giải BAFTA cho đạo diễn xuất sắc nhất


title: Đa Minh Mai Thanh Lương

text:
Đa Minh Mai Thanh Lương (tiếng Anh: Dominic Luong, Dominic Dinh Mai Luong) (20 tháng 12 năm 1940 – 6 tháng 12 năm 2017) là một giám mục Công giáo Rôma người Mỹ gốc Việt. Ông là giám mục gốc Việt đầu tiên tại Hoa Kỳ và toàn bộ khu vực Bắc Mỹ. Ngoài ra, ông còn là vị giám mục gốc châu Á thứ hai tại Hoa Kỳ. Giám mục Lương từng đảm nhận vai trò giám mục phụ tá Giáo phận Orange, California từ năm 2003 đến năm 2015. Với vị thế là một giám mục, ông được nhận định là một lãnh đạo tinh thần của người Mỹ gốc Việt tại Orange County, theo nhận xét của tờ Los Angeles Times. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Anh chị em không phải người xa lạ".

Giám mục Đa Minh Lương sinh năm 1940 tại Nam Định. Sau quá trình di cư vào miền Nam, gia đình ông sinh sống tại vùng đất thuộc Hạt Đại diện Tông Tòa Đà Nẵng. Năm 1956, chủng sinh Lương được cử đi du học Hoa Kỳ và trở thành linh mục năm 1966. Không thể trở về Việt Nam, ông thi hành các tác vụ linh mục, làm công tác mục vụ tại Hoa Kỳ và tốt nghiệp ba văn bằng về vật lý, sinh học và tâm lý học. Vì hoàn cảnh chiến tranh, linh mục Lương ở lại Hoa Kỳ, trở thành linh mục Tổng giáo phận New Orleans và nhập tịch Hoa Kỳ năm 1977.

Sau chiến tranh Việt Nam, linh mục Mai Thanh Lương đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ mục vụ tôn giáo, giải quyết các xung đột sắc tộc và các vấn đề đời sống thường ngày cho những người gốc Việt nhập cư Hoa Kỳ. Ông xin thành lập và trở thành linh mục chánh xứ tiên khởi giáo xứ Maria Nữ Vương Việt Nam. Linh mục Lương được trao tước vị Đức ông năm 1986, với mục đích ghi nhận những nỗ lực của ông trong công tác hỗ trợ các di dân. Linh mục Mai Thanh Lương đảm nhận các chức vụ khác nhau trong cộng đồng giáo dân gốc Việt tại Hoa Kỳ và là cầu nối giữa Liên đoàn Công giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ với Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ.

Ghi nhận những đóng góp của Mai Thanh Lương, chính quyền thành phố New Orleans, bang New Orleans, Hoa Kỳ đã dùng tên ông để đặt tên một con đường. Năm 2003, Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Mai Thanh Lương làm giám mục phụ tá giáo phận Orange. Với vai trò giám mục, ông nhiều lần bảy tỏ quan điểm về các vấn đề của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ông từ nhiệm năm 2015 vì lý do tuổi tác và qua đời năm 2017.

Thân thế và tu tập
Giám mục Mai Thanh Lương sinh ngày 20 tháng 12 năm 1940 tại xã Trực Phú (nay thuộc thị trấn Ninh Cường), huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định, thuộc giáo xứ Ninh Cường, Giáo phận Bùi Chu. Theo Đức ông Phạm Quốc Tuấn, Giám mục Mai Thanh Lương có năm sinh thật vào khoảng năm 1937 Ông là con út trong một gia đình có 10 người con gồm tám trai và ba gái của ông bà Đa Minh Mai Ngọc Vỹ và Maria Nguyễn Thị Khướu Thân phụ ông hành nghề công chứng viên bất động sản, trong khi thân mẫu ông là nội trợ. Giám mục Lương còn có một người anh là linh mục Mai Ngọc Lợi, nguyên chánh xứ Giáo xứ Đức Hưng - Giáo phận Kon Tum, hiện đã qua đời. Dòng dõi Công giáo của Giám mục Đa Minh Lương được ghi nhận từ thời cụ nội, với việc nhà của ông này đã được chọn làm nơi phong chức bí mật cho thánh giám mục Valentín de Berriochoa Vinh.

Lên bảy tuổi, cậu bé Mai Thanh Lương, bấy giờ có tên khác là Mai Ngọc Thông thi đỗ vào tiểu chủng viện Trung Linh. Sau thời gian học tại tiểu chủng viện, cậu chuyển đến học tại Trường Latinh Ninh Cường. Với biến cố năm 1954, trường học cho bế giảng sớm một tháng và toàn thể chủng viện nói chung và lớp Têrêsa của cậu nói riêng quyết đinh di cư vào miền Nam Việt Nam. Mai Thanh Lương được cử hành nghi thức Bí tích Thêm Sức bởi tay Giám mục Đa Minh Maria Hồ Ngọc Cẩn, giám mục Hạt Đại diện Tông Tòa Bùi Chu.

Cậu bé Lương cùng gia đình di cư, sinh sống tại vùng đất thuộc Hạt Đại diện Tông Tòa Qui Nhơn (nay thuộc Giáo phận Đà Nẵng). Hai năm sau đó, chủng sinh Mai Thanh Lương được Giám mục Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi cử đi du học Hoa Kỳ với mục đích sau này đưa chủng sinh này về Việt Nam đảm nhận vai trò giáo sư chủng viện. Tại Hoa Kỳ, chủng sinh Đa Minh Lương theo học Tiền Chủng viện giáo phận Buffalo, New York trong sáu năm, sau khi vượt qua bài kiểm tra của bang New York. Song song với thời gian này, vào kỳ hè, chủng sinh Lương tự học thêm các môn khoa học. Mai Thanh Lương sau đó tiếp tục học thần học và triết học tại chủng viện Thánh Bênađô thuộc Đại học Canisius, Rochester, New York. Chủng sinh Mai Thanh Lương là nghĩa tử của linh mục Vinh Sơn Mai Ngọc Liễn. Vì hoàn cảnh chiến sự, gia đình chủng sinh Lương nhiều lần phải di chuyển nơi định cư, sau chiến tranh Việt Nam đến định cư tại New York, Hoa Kỳ.

Linh mục, thăng tước Đức ông
Ngày 21 tháng 5 năm 1966, chủng sinh Đa Minh Mai Thanh Lương được thụ phong linh mục tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Mân Côi (Lackawanna, New York), với phần nghi thức được cử hành bởi Giám mục chính tòa Giáo phận Buffalo James Aloysius McNulty. Tân linh mục được truyền chức với tư cách là linh mục của Giáo phận Đà Nẵng, Việt Nam. Sau khi thụ chức, Linh mục Lương ở lại Hoa Kỳ, tiếp tục theo đuổi con đường học vấn và tốt nghiệp ba văn bằng: cử nhân vật lý, thạc sĩ sinh học và thạc sĩ tâm lý học.

Sau khi Mai Thanh Lương được truyền chức linh mục, giám mục giáo phận Đà Nẵng yêu cầu linh mục này ở lại Hoa Kỳ đảm nhạn vai trò linh mục tuyên úy, đồng thời là cố vấn cho sinh viên Việt Nam tại Hoa Kỳ. Với hai văn bằng về thạc sĩ tâm lý và vạn vật học (Sinh học; năm 1967), linh mục Lương được bổ nhịệm làm Giáo sư tiếng Pháp và vạn vật học  tại Tiểu chủng viện Buffalo. Từ năm 1959, ông đảm trách cương vị Tuyên úy sinh viên. Trong giai đoạn từ năm 1967 đến năm 1975, ông đảm nhận vai trò phó tuyên úy, sau đó trở thành tuyên úy bệnh viện Saint Francis. Các bác sĩ tại đây đã giới thiệu với linh mục Đa Minh Lương bộ môn đánh golf và linh mục Lương yêu thích môn thể thao này. Với các kiến thức vật lý và kiến thức tự học hỏi về golf, ông viết sách The 10 Commandments of Golf Strokes (Tạm dịch: 10 điều răn dành cho những golf thủ).

Tháng 11 năm 1971, linh mục Đa Minh Lương cùng một số linh mục người Việt Nam đang du học khác tại Hoa Kỳ thành lập Cộng đồng Giáo sĩ và Tu sĩ Việt Nam tại Hoa Kỳ. Đây là tổ chức tiền thân của Liên Tu Sĩ và Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Năm 1975, linh mục Mai Thanh Lương về Việt Nam bằng đường hàng không và máy bay bị chuyển hướng, hạ cánh tại một hòn đảo (Guam) vì dòng người di tản khỏi thành phố Sài Gòn. Trên hòn đảo này, ông cử hành lễ cho những người tị nạn. Trong một buổi lễ tại đây, ông đã gặp lại thân mẫu, đang đứng trong đám đông dự lễ. Ngoài thân mẫu, ông cũng gặp lại anh em của mình trên hòn đảo. Sau đó, linh mục Lương bắt chuyến bay về Hoa Kỳ để tìm cách giúp đỡ người tị nạn Việt Nam đang tạm cư ngụ tại hòn đảo. Sau khi sắp xếp cho gia đình đến định cư tại New York, ông quyết định di chuyển đến làm mục vụ tại Tổng giáo phận New Orleans, nơi tập trung đông đảo người tị nạn gốc Việt Nam. Các giám mục Công giáo Hoa Kỳ đã hỗ trợ 50% người tị nạn Việt Nam, theo ước tính của Mai Thanh Lương. Ông cho biết mình đã hỗ trợ tái định cư cho nhiều gia đình làng chài và với tư cách cá nhân, đã thương thuyết với Đại học Tulane nhằm đảm bảo trẻ em Việt Nam có cơ hội được học tập.

Với biến cố chiến tranh ngày 30 tháng 4 năm 1975, linh mục Mai Thanh Lương được điều chuyển làm linh mục Tuyên úy trại tạm cư Fort Chaffee và rời Giáo phận Buffalo. Tại đây, ông đã thi hành công tác mục vụ với vai trò Tuyên uý cho hàng nghìn người tị nạn. Một năm sau đó, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Trung tâm mục vụ cho người tị nạn và giữ chức này đến năm 1983. Trước đó, vào tháng 7 năm 1976, linh mục Mai Thanh Lương được linh mục Gioan Trần Công Nghị  - Giám đốc tiên khởi Trung tâm Mục vụ Công Giáo Tổng giáo phận New Orleans và sau đó là Tổng giám mục Tổng giáo phận Orleans Philip Matthew Hannan mời để kế nhiệm ông làm Giám đốc do linh mục Nghị đến Rôma học tiến sĩ. Cùng với các linh mục khác hỗ trợ, ông đã gầy dựng trung tâm Công giáo thành một trong những trung tâm có quy mô nhất nước Mỹ. Ông là cố vấn cho Tổng giám mục về việc giải quyết các vấn đề liên quan đến cộng đồng người Việt Nam.

Sau năm 1975, vì hoàn cảnh lịch sử, linh mục Mai Thanh Lương không thể về Việt Nam nên thi hành tác vụ linh mục tại Buffalo, rồi tại New York và cuối cùng gia nhập Tổng giáo phận New Orleans vào năm 1976. Linh mục Đa Minh Lương từng đảm nhận chức linh mục phó xứ giáo xứ St. Louis (Thánh Louis), Buffalo, từ năm 1975 đến năm 1976. Ông nhập quốc tịch Hoa Kỳ năm 1977 và lần đầu tiên trở về thăm gia đình vào năm 1979.

Cộng đồng giáo dân gốc Việt Nam gặp nhiều khó khăn về sinh hoạt tôn giáo: các giáo xứ tại Hoa Kỳ chỉ cho phép cộng đồng người Việt sử dụng nhà thờ vào buổi trưa hoặc sáng sớm, hay giới hạn sử dụng nhà thờ một giờ mỗi tuần. Chính vì những khó khăn này, linh mục Mai Thanh Lương quyết định dùng một căn nhà di động làm nhà thờ Các Thánh Tử đạo Việt Nam, nhưng sau đó nơi sinh hoạt này phải dẹp bỏ vì bị chủ đất nơi thuê đậu nhà di động khởi kiện. Năm 1983, linh mục Mai Thanh Lương xin Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans Philip Matthew Hannan xin phép thành lập Giáo xứ Maria Nữ Vương Việt Nam và được chấp thuận. Cùng với việc thành lập giáo xứ, linh mục Mai Thanh Lương cũng trở thành linh mục chánh xứ tiên khởi. Đây là nhà thờ Công giáo có ngôn ngữ chính là tiếng Việt đầu tiên của Giáo phận. Thời gian đầu thiết lập, giáo xứ gặp nhiều khó khăn vì giáo dân có xuất thân là ngư dân thiếu trình độ và ngôn ngữ. Giáo xứ cũng gặp khó khăn về tài chính. Sau năm năm đầu tiên, giáo xứ được nhiều giáo xứ có nguồn tài chính hỗ trợ và các khoản quyên góp cho giáo xứ dần tăng lên. Với thời gian, giáo xứ có khả năng tự cung ứng kinh phí, cũng như đối phó với tình trạng người trẻ di cư ra vùng ngoại ô, sửa chữa các nhà thờ và mời gọi giáo dân Hoa Kỳ gốc Tây Ban Nha tham gia cùng. Với cương vị là quản xứ, linh mục Lương khuyến khích giáo dân nói lên tiếng nói của mình, tham gia cộng đồng của mình thông qua chính trị, bằng cách vận động họ tham gia bỏ phiếu. Ông cũng từng thuê xe buýt chở những người cao tuổi đi bỏ phiếu. Ngôi nhà thờ này từng có thời gian chỉ là một căn nhà di động (Mobile home), với nguồn điện được kéo từ tám ngôi nhà có chủ là người gốc Việt xung quanh. Tính đến năm 2003, giáo xứ có 6.000 giáo dân, 1.300.000 đô la Mỹ ngân quỹ và dự án kiến thiết nhà thờ mới trị giá 10 triệu đô la Mỹ. Trong khu vực, một tên đường được chọn nhằm ghi nhận công lao của linh mục Mai Thanh Lương mang tên Dominic Mai Avenue (hoặc Dominic Mai Street).

Năm 1984, Mai Thanh Lương tổ chức thành công Đại hội Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ lần thứ II. Đại hội này đánh dấu sự khởi đầu cho những sinh hoạt đoàn thể Công giáo cũng như tìm kiếm nhân sự cho những công tác mục vụ. Trong tình huống ngư dân Mỹ xảy ra ẩu đả với người gốc Việt về vấn đề mâu thuẫn trong đánh bắt cá ở vịnh Mexico, linh mục Mai Thanh Lương đồng hành cùng các quan chức lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ, tổ chức các cuộc họp hàng tháng tại vùng thượng và hạ bờ biển Louisiana để giải thích các quy định đánh bắt và sử dụng thuyền cho ngư dân Việt Nam. Ông quan niệm rằng người Việt Nam nhập cư không phải chỉ tuân theo luật pháp mà còn phải thích nghi với phong tục địa phương. Các người dân này sau đó đã thay đổi hành vi. Giai đoạn năm 1985, có những tin đồn trong cộng đồng người Mỹ da màu về việc người gốc Việt Nam tại New Orleans được chính phủ trợ cấp nhiều, giành được các công việc và vấn nạn mất cắp vật nuôi. Nhận thấy các tin tức trên, linh mục Mai Thanh Lương quyết định tổ chức sự kiện ẩm thực thường niên giữa người gốc Việt và người gốc Phi, với mục đích tạo cơ hội để họ tìm hiểu lẫn nhau. Chính sự kiện này đã chấm dứt các xích mích giữa hai cộng đồng này. Tại giáo phận, ông kiến thiết xây dựng các công trình khác nhau: nhờ sự hỗ trợ của các doanh nhân gốc Việt, biến một đầm lầy thoát nước thành khoảng 1.000 căn hộ và nhà cửa, một nhà thờ và nhà trẻ với tổng diện tích 35 mẫu Anh. Ông cũng là người có vai trò giảm bớt mâu thuẫn giữa những người nhập cư chống Cộng sản và những người có mối liên hệ với Cộng sản trong vùng New Orleans. Ngày 15 tháng 12 năm 1986, Giáo hoàng Gioan Phaolô II ban tước vị Đức ông cho linh mục Mai Thanh Lương nhằm ghi nhận những cố gắng của ông trong việc hỗ trợ người tị nạn và nhập cư.

Linh mục Đa Minh Mai Thanh Lương là thành viên của Hội đồng Linh mục của giáo phận New Orleans, từ năm 1987 đến năm 1998. Từ năm 1989 đến năm 2003, ông được Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Trung tâm Mục vụ Quốc gia Cộng đồng Việt Nam từ năm 1989 đến năm 2003. Trong thời gian này, ông vẫn kiêm nhiệm chức vụ linh mục chánh xứ Giáo xứ Đức Maria Nữ vương Việt Nam.

Năm 1996, Đức ông Mai Thanh Lương lần đầu tiên trở về Việt Nam, trong bối cảnh ông vừa tham dự Đại hội Liên Hội đồng Giám mục Á châu, do không có đại diện là giám mục Việt Nam được tham dự. Sau khi tham dự phiên họp tại Băng Cốc, ông đến Việt Nam bằng đường hàng không đến Thành phố Hồ Chí Minh. Phiên họp do Tòa Thánh chủ trì, với nội dung nói về tệ nạn buôn bán người. Ông đã bày tỏ ấn tượng của mình với các hình thức sống đạo của giáo hữu Việt Nam trong tình trạng khó khăn do bị cản trở từ chính quyền Việt Nam.

Năm 2000, ông được trao giải thưởng Giải Tổng Giám Mục Silvano Tomasi. Đây là lần đầu tiên một giải thưởng dành cho Thừa Tác Vụ các Chủng Tộc được Ủy ban Mục vụ Di dân và Người Tị nạn của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ tổ chức. Đức ông Mai Thanh Lương là người vận động các giáo sĩ, giáo dân trí thức ký vào thỉnh nguyện thư gửi Giáo hoàng Gioan Phaolô II về vấn đề tự do tôn giáo ở Việt Nam. Hơn 160 linh mục và hàng nghìn giáo dân đã hưởng ứng lời kêu gọi này. Bức thư này được chuyển đến giáo hoàng tháng 10 năm 2001, trước khi Hội đồng Giám mục Việt Nam thực hiện chuyến viếng thăm Ad Limina. Bức thư này đã có ảnh hưởng đến Hội đồng Giám mục, khiến họ ra thư ngỏ gửi đến chính quyền, cách riêng Tổng giám mục Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn cũng gửi cho linh mục Ủy ban Đoàn kết Nguyễn Tấn Khóa bức thư nói về tình trạng tự do tôn giáo và tệ nạn xã hội tại Việt Nam.

Ngày 15 tháng 8 năm 2001, Linh mục Mai Thanh Lương là người ký tên đầu tiên vào Bản lên tiếng của Các Linh mục Việt Nam Hải ngoại. Mục đích của lá thư này là nhằm xác nhận sự ủng hộ của họ đối với linh mục Tađêô Nguyễn Văn Lý và những yêu sách của ông này và các tôn giáo khác; yêu cầu chính quyền Việt Nam đảm bảo an toàn và quyền tự do cho các chức sắc tôn giáo và chấm dứt các hành động đàn áp các tôn giáo đồng thời kêu gọi các quốc gia khác, các tổ chức nhân quyền quan tâm đến tình hình nhân quyền và quyền tự do tôn giáo tại Việt Nam.

Thời gian ngắn từ năm 2002 đến năm 2003, ông là linh mục niên trưởng Đông New Orleans. Với vai trò là cầu nối giữa Liên đoàn Công giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ và Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, Đức ông Mai Thanh Lương tán thành ý kiến của linh mục chính xứ Giáo xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Arlington, Virginia công bố tháng 9 năm 1997 về mong muốn xây dựng một gian nhà nguyện kính Đức Mẹ La Vang tại Đền Đức Mẹ Vô Nhiễm, Washington D.C. và xúc tiến khởi sự xin phép Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ. Công trình này sau đó nhận được sự cho phép và khánh thành năm 2006.

Giám mục

Bổ nhiệm và tấn phong
Ngày 25 tháng 4 năm 2003, Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Đa Minh Mai Thanh Lương làm Giám mục phụ tá Giáo phận Orange, kiêm nhiệm chức danh Giám mục Hiệu tòa Cebarades. Khi nhận được thông báo về bổ nhiệm từ Sứ thần Tòa Thánh, giám mục tân cử yêu cầu thời gian suy nghĩ, nhưng vị Sứ thần khẳng định tiến trình chọn linh mục Lương trở thành Giám mục đã kéo dài đến một thập niên, và sứ thần lo ngại sẽ mất nhiều thời gian hơn nữa mới có giám mục người Mỹ gốc Việt nếu như linh mục Mai Thanh Lương từ chối bổ nhiệm.

Giáo phận Orange là nơi có số lượng người Công giáo Việt Nam đông đảo nhất ngoài lãnh thổ Việt Nam và là giáo phận có nhiều đoàn thể, các tổ chức Công giáo của người gốc Việt. Bằng việc bổ nhiệm này, Giám mục tân cử Lương là vị giám mục Á châu thứ hai tại Hoa Kỳ và là vị Giám mục gốc Việt Nam đầu tiên tại Hoa Kỳ. Giám mục gốc Á châu đầu tiên tại Hoa Kỳ là Giám mục Ignatiô Uông Trung Chương quê quán tại Bắc Kinh, Trung Quốc, được tấn phong Giám mục tại San Francisco vào tháng 1 năm 2003. Mai Thanh Lương là một trong ba giám mục người Mỹ gốc Á được tấn phong chức giám mục tại các giáo phận thuộc bang California trong năm 2003, cùng với giám mục gốc Trung Quốc Uông Trung Chương và giám mục gốc Phillippines Oscar Solis.

Việc bổ nhiệm giám mục Tân cử Mai Thanh Lương kết thúc tiến trình của giám mục giáo phận Orange Brown hai năm trước đó, đề nghị Tòa Thánh Vatican bổ nhiệm một giám mục phụ tá mới cho giáo phận. Song song với tiến trình trên, các giám mục Hoa Kỳ cũng làm việc với nhau để chọn một ứng viên giám mục gốc Việt. Tin bổ nhiệm giám mục gốc Việt tiên khởi đã được loan báo rộng rãi qua các kênh truyền thông tiếng Việt và lan tỏa qua đường điện thoại, thư điện tử. Những người gốc Việt vui mừng trước tin tức này. Việc bổ nhiệm tân giám mục đến trong bối cảnh cộng đồng người Việt sinh sống ngoài lãnh thổ Việt Nam mất đi tiếng nói quan trọng trên trường quốc tế, sau sự qua đời của hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận.

Tân giám mục được hy vọng sẽ trở thành tiếng nói đại diện cho cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, một cộng đồng đầy chia rẽ về lĩnh vực chính trị. Với cương vị mới, giám mục Lương mục vụ cho giáo phận, nhưng chú trọng đặc biệt đến 32.500 tín hữu công giáo gốc Việt thuộc giáo phận, tương tự vị giám mục phụ tá còn lại là Soto, phục vụ mục vụ cộng đồng nói tiếng Latino (tiếng Tây Ban Nha). Báo The Los Angeles Times nhận định, việc bổ nhiệm giám mục Mai Thanh Lương có ý nghĩa đại diện cho sự phát triển của giáo dân Công giáo gốc Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Trước đó, thông tin bổ nhiệm đã được Hồng y Tổng trưởng bộ Giám mục đã thông báo tin bổ nhiệm cho Giám mục Tân cử vào ngày 18 tháng 4 năm 2003. Ông cũng nhận được cuộc gọi của Giám mục Tod D.Brown và lời chúc trên Internet của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ. Mai Thanh Lương rời giáo xứ đang quản nhiệm và đến Giáo phận Orange ngày 24 tháng 4. Một ngày sau khi tin bổ nhiệm chính thức được công bố, giám mục tân cử Mai Thanh Lương cử hành lễ tạ ơn, cầu nguyện cho Giáo hội Công giáo và cộng đồng Công giáo Việt Nam tại trung tâm Công giáo Việt Nam Giáo phận Orange. Ông trở về Tổng giáo phận New Orleans ngày 27 tháng 4 để bàn giao vai trò chính xứ lại cho tân linh mục quản nhiệm.

Một trong những tuyên bố đầu tiên, giám mục tân cử Đa Minh Mai Thanh Lương tuyên bố: Qua việc bổ nhiệm tôi, một linh mục Việt Nam đầu tiên lên hàng Giám mục, Đức Thánh Cha nói riêng và Giáo hội Hoa Kỳ nói chung đã công nhận đến sự đóng góp rất nhiều của 400.000 người Công giáo Việt Nam, với hơn 600 linh mục và hơn 500 tu sĩ đã làm phong phú cho Giáo hội Hoa Kỳ.

Trả lời phỏng vấn tờ Việt Báo, giám mục tân cử cho biết ông nhận trách nhiệm mới là này là vì ông là một người Việt Nam hải ngoại. Tân giám mục cho biết cần đồng hành xây dựng tương lai cho Giáo hội Công giáo Việt Nam và quan trọng nhất là khối Công giáo Việt Nam hải ngoại. Ông đánh giá việc bổ nhiệm là cơ hội và cũng là vinh dự cho người Việt trong và ngoài nước. Nhận định về tự do tôn giáo tại Việt Nam, ông cho rằng Việt Nam thực tế chưa có tự do tôn giáo hoàn toàn, riêng về phía Công giáo thì có các vấn đề như vấn đề về bổ nhiệm các giáo sĩ, các cơ quan từ thiện xã hội (trước năm 1975) bị trưng dụng. Nói sự sự giúp đỡ có thể có của người gốc Việt tại hải ngoại cho người sống tại Việt Nam, giám mục tân cử nhận định trong hoàn cảnh lúc này chỉ có thể hỗ trợ những người nghèo khổ. Ông cho biết ông và các linh mục thường hỗ trợ các trại cùi và mong được hỗ trợ các dòng tu xây dựng các lớp học tình thương.

Đức ông Mai Thanh Lương được tấn phong giám mục tại Nhà thờ Thánh Columban ở Garden Grove, California vào chiều ngày 11 tháng 6 năm 2003, với phần nghi thức truyền chức được cử hành bởi chủ phong là giám mục Tod Brown, giám mục giáo phận Orange. Hai vị giáo sĩ phụ phong gồm có Tổng giám mục Alfred Clifton Hughes, Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans và giám mục Jaime Soto, Giám mục phụ tá Giáo phận Orange. Trong số các giám mục hiện diện, có giám mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang, Giám mục Giáo phận Thái Bình và giám mục Giuse Nguyễn Văn Yến, Giám mục Giáo phận Phát Diệm. Tham dự lễ tấn phong, ngoài Hồng y Roger Mahony, Tổng giám mục Tổng giáo phận Los Angeles còn có 34 giám mục, 180 linh mục, 30 tu sĩ nam nữ và khoảng hơn 1.500 giáo dân. Tham dự lễ truyền chức, còn có các đại diện tôn giáo khác như Tin Lành, Phật giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo,... Cùng trong buổi lễ, giám mục chính tòa Brown công bố việc cấp cho tân giám mục tòa nhà ở New Port Beach và Little Saigon để thực hiện các việc mục vụ.

Công tác mục vụ
Ngày 24 tháng 10 năm 2003, nhân dịp tân hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn thăm Orange County sau lễ vinh thăng tước vị, Giám mục Mai Thanh Lương đã tham gia buổi đón tiếp hồng y này. Giám mục Mai Thanh Lương ký tên vào kiến nghị thư của tổ chức Mạng Lưới Tuổi Trẻ Việt Nam Lên Đường. Nội dung thư này là kêu gọi chấm dứt  buôn bán phụ nữ và trẻ em làm nô lệ tình dục trong Buổi luận đàm ngày 23 tháng 3 năm 2004 với chủ đề Những vấn đề hôm nay. Nêu lên ý kiến của mình về tệ nạn này tại Việt Nam, Giám mục Lương cho rằng vì chính quyền Việt Nam quản lý rất chặt chẽ dân cư, nên ông cho rằng có sự đồng lõa của nhà cầm quyền trong vấn đề buôn bán người. Ông kêu gọi giáo dân Công giáo đấu tranh cho các nạn nhân nô lệ tình dục và kêu gọi họ cũng ký vào kiến nghị như ông. Giám mục Mai Thanh Lương cho rằng sự đoàn kết của các tôn giáo đấu tranh cho các nạn nhân là cần thiết và loan báo sẽ bàn thảo cùng Hội đồng Liên tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ. Vị giám mục gốc Việt cùng kêu gọi giới trẻ gửi thư kiến nghị này đến Giáo hoàng Gioan Phaolô II và Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ để mong họ cùng lên tiếng. Tháng 6 năm 2004, ông là một trong chín cư dân tiêu biểu và có đóng góp cho Orange County và được vinh danh bởi Hạ nghị sĩ Quốc hội bang California Lou Correa. Giám mục Lương được ghi nhận về công tác đấu tranh nhân quyền và tự do tôn giáo và nạn buôn người liên quan đến Việt Nam.

Tháng 1 năm 2005, giám mục Mai Thanh Lương tham dự buổi cầu nguyện cho nạn nhân sóng thần Tsunami. Tham dự còn cò đại diện giới trẻ từ các hội đoàn, các chức sắc tôn giáo khác thuộc Hội đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ. Tổng cộng, họ quyên góp được 50.000 đô la Mỹ cho công việc cứu trợ các nạn nhân. Cuối tháng 8 năm 2005, khi bão Katrina tiến vào New Orleans, nơi Giám mục Mai Thanh Lương thực hiện trách vụ linh mục, ông đã nhận được nhiều cuộc gọi cầu cứu từ các giáo dân từ Tổng giáo phận New Orleans. Lý do họ gọi đến Giám mục Lương là vì các tháp điện thoại địa phương mất tín hiệu và chỉ còn có thể liên lạc điện thoại đường dài. Từ văn phòng giám mục tại giáo phận Orange, ông đã phối hợp giải cứu các giáo dân đang trong tình huống nguy cấp. Ông cũng đảm nhận vai trò Cố vấn Uỷ ban Cứu trợ nạn nhân cuồng phong thiên tai Katrina, do Liên đoàn Công giáo Việt Nam thành lập để liên lạc và phối hợp với các tổ chức đoàn thể Công giáo, xúc tiến chiến dịch cứu trợ của các giáo phận Công giáo Hoa Kỳ. Cuối tháng 9, Giám mục Lương và phái đoàn gồm các thành viên Ủy ban và đại diện báo chí đến thăm các vùng chịu ảnh hưởng bão tại New Orleans, Biloxi và các trại tạm trú tại Baton Rouge. Tháng 10 năm 2005, Giám mục Mai Thanh Lương là một trong bốn đại diện các tôn giáo thuộc Hội đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ lên tiếng kêu gọi mọi người ủng hộ linh mục Phêrô Nguyễn Văn Hùng trong công tác hỗ trợ các công nhân và cô dâu Việt Nam bị ngược đại tại Đài Loan. Nói về việc chính quyền Việt Nam không lên tiếng trước thực trạng trên, Giám mục Lương nhận định Việt Nam chỉ có công dân trên giấy tờ.

Giám mục Mai Thanh Lương đảm nhận vai trò Cố vấn cho Đại hội Giới Trẻ Việt Nam 2006 tổ chức tại Los Angeles, Hoa Kỳ. Ông từng về Việt Nam lần đầu vào đầu tháng 10 năm 2006 để viếng thăm Tổng giáo phận Huế và dòng Thánh Tâm với tư cách là một giám mục thuộc Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ. Cùng đi với ông còn có một giám mục phụ tá khác của Giáo phận Orange, 1 nữ tu dòng Mến Thánh Giá và 2 giáo dân người Mỹ. Ngày 21 tháng 10, ông tham gia sự kiện khánh thành Nguyện đường Đức Mẹ La Vang tại thủ đô Washington D.C., Hoa Kỳ. Phái đoàn tham dự từ Việt Nam dẫn đầu bởi Chủ tịch Hội đồng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Hòa, Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt Tổng giáo phận Hà Nội và Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Stêphanô Nguyễn Như Thể. Giám mục Lương cũng là vị giảng thuyết trong thánh lễ đón tượng Đức Mẹ La Vang vào đền thánh, tổ chức một ngày sau đó.

Giám mục Mai Thanh Lương nhận trả lời Đài Chân lý Á Châu cuối tháng 1 năm 2007, trong bối cảnh diễn ra cuộc gặp giữa Giáo hoàng Biển Đức XVI và ông Nguyễn Tấn Dũng, thủ tướng Việt Nam. Giám mục Lương nhận định cuộc gặp là cơ hội để Việt Nam đối thoại với Tòa Thánh. Nói về nguyên nhân của cuộc gặp, ông cho rằng có thể do Việt Nam vừa trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO hoặc do mong muốn thiết lập bang giao với Vatican. Giám mục Lương hy vọng đây là một dịp giúp Việt Nam nhận ra tôn giáo không phải là một mối đe dọa mà là yếu tố xây dựng quốc gia. Được hỏi mong muốn về cải thiện tình trạng tình hình tôn giáo tại Việt Nam, ông cho rằng Việt Nam cần bàn giao lại các cơ sở tôn giáo đã tịch thu, không còn kiểm soát nhân sự tôn giáo và cho phép thành lập một tờ báo Công giáo. Giám mục Mai Thanh Lương cho biết ông không hài lòng với các chính sách về tôn giáo của Việt Nam.

Đầu tháng 12 năm 2007, Quốc vụ viện Trung Quốc phê chuẩn việc thành lập thành phố Tam Sa (thuộc tỉnh Hải Nam), quản lý ba quần đảo trên biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Cuối năm 2007, Tổng giáo phận Hà Nội và chính quyền Việt Nam xảy ra mâu thuẫn trong vụ tranh chấp Tòa Khâm sứ cũ. Ngày 23 tháng 12 năm 2007, Giám mục Đa Minh Mai Thanh Lương và hàng nghìn giáo dân bày tỏ tình liên đới và đồng thuận với nguyện vọng và tâm tư của giáo dân Tổng giáo phận Hà Nội. Trước tình hình trên, Giám mục Lương cũng kêu gọi các cộng đoàn giáo xứ Việt Nam tại Hoa Kỳ tổ chức cầu nguyện cho Giáo hội và Tổ quốc Việt Nam. Trước hai sự kiện trên, ngày 23 tháng 12, Hội đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ cùng nhiều nhân vật tôn giáo, chính trị gốc Việt đã cùng nhau tổ chức buổi thắp nến để cầu nguyện cho Việt Nam. Phát biểu tại sự kiện, ngoài nhắc đến vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa, Giám mục Lương cũng nhắc đến sự việc Tòa Khâm Sứ và đề nghị chính quyền Việt Nam trao trả lại các tài sản của các tôn giáo đã bị trưng dụng. Các vấn đề này một lần nữa được Giám mục Lương nhắc đến trong buổi cầu nguyện của Hội đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ tổ chức ngày 20 tháng 1 năm 2008.

Giáo hoàng Biển Đức XVI có chuyến tông du Hoa Kỳ đầu tiên trên cương vị giáo hoàng và cử hành lễ ngày 17 tháng 4 năm 2008. Giám mục Lương đã từ Giáo phận Orange, Hoa Kỳ đến đồng tế lễ với giáo hoàng. Trên đường tham dự Đại hội Giới trẻ năm 2008, phái đoàn 40 giáo dân trẻ giáo phận Orange do giám mục Brown và hai giám mục phụ tá Soto và Mai Thanh Lương đến thăm Tổng giáo phận Hà Nội. Tại đây, đoàn được Tổng giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt đón tiếp. Phái đoàn cũng đến thăm trại phong Quốc Oai. Trong khuôn khổ Đại hội, ông cũng đồng tế với ba giám mục dẫn đầu đoàn giới trẻ Việt Nam là Giuse Vũ Văn Thiên, Phaolô Bùi Văn Đọc và Giuse Đặng Đức Ngân vào ngày đầu tiên của đại hội (ngày 16 tháng 7 năm 2008).

Ngày 8 tháng 10 năm 2008, Liên Minh Người Việt Chống Tệ Nạn Buôn Người (VietACT) và các giáo sĩ Công giáo là Giám mục Mai Thanh Lương, linh mục Phêrô Nguyễn Văn Hùng và một số người khác lên tiếng kêu gọi Liên Hợp Quốc và truyền thông quan tâm đến nạn buôn người và bóc lột sức lao động. Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh nhiều công nhân và phụ nữ Việt Nam bị đối xử tồi tệ như nô lệ tại Đài Loan.

Giữa tháng 10 năm 2008, Giám mục Mai Thanh Lương tham dự ngày hội ngộ giới chức Công Giáo miền Tây Nam Hoa Kỳ, kỳ II tổ chức tại Trung tâm Công giáo Việt Nam, Santa Ana. Phát biểu tại ngày hội, Giám mục Lương nêu quan điểm giáo dân gốc Việt thực hiện được nhiều điều hay, nhưng thiếu tinh thần cộng tác. Ông cho rằng người giáo dân cần thực hiện cùng nhau các công việc mục vụ với Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, không thụ động chờ đợi các giáo sĩ và tu sĩ. Trong khung cảnh kỳ bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ năm 2008 sắp đến, Giám mục Đa Minh Lương nhắn nhủ giáo dân, khuyến khích họ tham gia chính trị, nhưng là chính trị lành mạnh không đảng phái, phe nhóm. Tình hình vụ tranh chấp tại Giáo xứ Tam Tòa, giáo phận Vinh tháng 10 năm 2008, Giám mục Mai Thanh Lương viết thư bày tỏ tình liên đới với giáo dân giáo phận Vinh.

Tháng 3 năm 2010, Giám mục Mai Thanh Lương bày tỏ quan điểm của mình về vụ linh mục Tađêô Nguyễn Văn Lý được thả ra. Ông cho rằng, với các đơn xin từ thân nhân, các đề nghị của các cơ quan nhân đạo ý kiến về sức khỏe của linh mục Lý và chính quyền Việt Nam nhận định cần cho phép linh mục này dưỡng bệnh đã dẫn đến quyết định trên. Tháng 1 năm 2011, ông tham dự lễ Bế mạc Năm Thánh 350 năm Công giáo tại Việt Nam. Ông nhận định tình hình tự do tôn giáo tại Việt Nam nhiều khía cạnh bị hạn chế: việc phong chức giám mục, các cơ sở tôn giáo và tự do tham gia các công việc từ thiện và dịch vụ xã hội. Giám mục Lương đánh giá động thái Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm Tổng giám mục Leopoldo Girelli làm Đại diện Tòa Thánh không thường trú tại Việt Nam là một hướng đi đúng. Ông cho rằng khi Giáo hội Công giáo Việt Nam không thể cất lên tiếng nói, vị Đại diện Tòa Thánh có thể làm điều này.

Tháng 3 năm 2013, nhằm ủng hộ lá thư kêu gọi chính quyền Việt Nam thay đổi hiến pháp của Hội đồng Giám mục Việt Nam, giám mục Mai Thanh Lương tham gia cuộc thắp nến tổ chức tại Giáo xứ St. Barbara, Santa Ana. Tâm Thư kêu gọi ủng hộ Bản góp ý sửa đổi Hiến pháp của Hội đồng Giám mục Việt Nam được một số giám mục gốc Việt tại hải ngoại ký tên, trong đó có giám mục Mai Thanh Lương. Tính đến giữa tháng 3, đã có hơn 11.000 người ký tên ủng hộ. Giữa tháng 11 năm 2013, ông là một trong ba vị đồng chủ tọa buổi lễ cầu nguyện cho dự luật cải tổ di trú toàn diện tại Hoa Kỳ.

Trước diễn biến phức tạp của Vụ hạ giàn khoan Hải Dương 981, Trung tâm Công giáo Việt Nam Giáo phận Orange tổ chức đêm thắp nến cầu nguyện vào ngày 3 tháng 5 năm 2014. Tham dự có Giám mục Mai Thanh Lương, giám mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp, các linh mục Mai Khải Hoàn, Đặng Văn Chính và Phó tế Chu Bình đại diện các phó tế. Không chỉ có các giáo sĩ Công giáo, buổi cầu nguyện còn có sự hiện diện của Hòa thượng Thích Chơn Thành, Phó Thượng thủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam Trên Thế Giới, Viện chủ chùa Liên Hoa. Ngoài ra, buổi lễ còn có sự góp mặt của các dân biểu Hoa Kỳ gốc Việt Nam và hàng nghìn người tham dự. Phát biểu tại buổi lễ, Giám mục Lương kêu gọi cầu nguyện với bà Maria nhằm bảo vệ đất nước khỏi họa diệt vong.

Từ nhiệm và qua đời
Ngày 20 tháng 12 năm 2015, văn phòng Toà Thánh loan tin Giáo hoàng Phanxicô chấp thuận đơn từ chức của Giám mục Mai Thanh Lương vì lý do tuổi tác theo Giáo luật. Giám mục Lương cho biết đây là điều ông mong nhận được trong dịp sinh nhật của mình. Với sự hồi hưu của Giám mục Mai Thanh Lương, không còn bất cứ giám mục gốc Việt Nam nào đương nhiệm tại Hoa Kỳ. Cũng trong khoảng thời gian cuối năm 2015, ông đến Việt Nam thực hiện công việc mục vụ trong vòng một tháng. Ngày 27 tháng 12, ông gặp gỡ Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Phanxicô Xaviê Lê Văn Hồng. Trong cùng ngày, ông đến viếng Đức Mẹ La Vang vào buổi sáng và ghé thăm và nói chuyện với các linh mục và Tu sĩ Dòng Thánh Tâm, theo lời mời của linh mục Antôn Huỳnh Đầy, Bề trên Tổng quyền của Dòng. Giám mục Mai Thanh Lương đã cử hành thánh lễ tạ ơn và kết thúc sứ vụ Giám mục phụ tá vào ngày 18 tháng 1 năm 2016 tại Nhà thờ Saint Columban, Garden Grove.

Sau khi chính thức nghỉ hưu, Giám mục Mai Thanh Lương tiếp tục thi hành các nghi lễ mục vụ tại nhà thờ St. Bonaventure, Huntington Beach, California. Giáo xứ này là nơi có đông đảo tín hữu gốc Việt. Ông cũng dành thời gian để viết sách Mẹ Maria với Việt Nam" (Mary of Vietnam), tham gia nhóm Lectio Divina. Dù có mong muốn được đi hành hương nhiều nơi, Giám mục Lương không thể thực hiện điều này do sức khỏe không cho phép.

Đầu tháng 1 năm 2017, Giám mục Lương cử hành nghi thức thánh hiến Văn phòng Tuyên thánh linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp tại Little Saigon. Đây là văn phòng chính thức và duy nhất tại Hoa Kỳ, do chính cáo thỉnh viên xúc tiến tiến trình tuyên thánh cho linh mục Diệp là Trần Thế Tuyên sáng lập. Ngày 6 tháng 10 năm 2017, ông tham dự họp báo công bố tân Giám mục Tôma Nguyễn Thái Thành. Giám mục Thành là giám mục gốc Việt thứ hai đảm nhận vai trò giám mục công tác tại giáo phận Orange. Tháng 11 năm 2017, giám mục Mai Thanh Lương yêu cầu linh mục Trần Công Nghị tìm cách tác động Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khi ông này có chuyến thăm Việt Nam, nhằm mục đích yêu cầu chính quyền Việt Nam cải thiện nhân quyền, tự do tôn giáo.

Trong vòng một năm cuối đời, Giám mục Mai Thanh Lương nhiều lần nhập viện và trong tháng cuối cùng, ông cần lọc máu ba lần mỗi tuần. Ngày 4 tháng 12 năm 2017, Giám mục Lương nhập viện Thánh Giuse cấp cứu. Giám mục Kevin Vann và thư ký đã đến thăm. Sáng ngày 6 tháng 12, ông rơi vào trạng thái hôn mê và qua đời vào lúc 10 giờ 20 phút sáng (giờ địa phương). Trước đó, cố giám mục được đưa đến bệnh viện St. Joseph, Orange sau khi đại tiện và ho ra máu. Ông có tiền sử mắc nhiều căn bệnh, trong đó bệnh tiểu đường là bệnh nặng nhất. Trước khi qua đời, ông đã được linh mục Trịnh Minh Thái, phó xứ giáo xứ Saint Thomas More, Irvine cử hành bí thức Xức dầu Bệnh nhân. Nguyên nhân tử vong của cố giám mục được xác nhận là do suy thận.

Lễ tiễn chân được cử hành vào chiều cùng ngày (giờ địa phương), do Giám mục Tân cử Tôma Nguyễn Thái Thành và Giám mục Giáo phận Orange Kevin Vann cùng các linh mục đồng tế. Tham dự lễ có khoảng 1000 giáo dân, dù buổi lễ được thông báo cách đột xuất.  Ngày 12 tháng 12, thi hài cố giám mục được đặt tại Trung Tâm Công Giáo Giáo phận Orange và ngày 13 tháng 12 tại nhà thờ chính tòa Chúa Kitô. Tại hai địa điểm thăng viếng này, hàng nghìn giáo dân, linh mục, tu sĩ nam nữ đã cử hành nhiều thánh lễ, thực hiện các nghi thức viếng xác và cầu nguyện.

Sau các ngày thăm viếng, lễ an táng của cố Giám mục Mai Thanh Lương cử hành tại Nhà thờ Holy Family (Thánh Gia; là nhà thờ chính tòa cũ của Giáo phận Orange) vào sáng ngày 14 tháng 12 và thi hài được an táng tại Nghĩa trang Holy Sepulcher (Mộ Thánh) trên đường Santiago Canyon Rd., Orange. Đồng tế lễ an táng ngoài các giám mục giáo phận Orange còn có Tổng giám mục Tổng giáo phận Los Angeles, Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans, ba giám mục Việt Nam gồm Lôrensô Chu Văn Minh, Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu và Giuse Trần Văn Toản cùng với trên 200 linh mục. Thi hài cố giám mục được đặt trong một quan tài kiểu Việt Nam, như ước nguyện của ông lúc sinh tiền.

Đời tư và đóng góp
Trong cuộc sống thường nhật, Mai Thanh Lương thường hỗ trợ những người cần lời khuyên, cần hỗ trợ chi phí xe buýt hay thực phẩm. Vào những ngày đẹp trời hoặc gặp khó khăn trong công tác mục vụ, ông thường chơi golf ở sân golf địa phương trong những trang phục thường ngày, với sự tôn trọng như khi mặc trang phục giáo sĩ. Nhiều người đã chia tay giám mục Lương tại sân golf khi biết tin ông đã được bổ nhiệm chức giám mục. Ông có lòng sùng kính đặc biệt với bà Maria (người Công giáo gọi là Đức Mẹ) và mỗi tối đều đến công trình núi Đức Mẹ La Vang thuộc Trung Tâm Công Giáo Giáo phận Orange để thực hiện công việc lần chuỗi Mân Côi. Ngoài ra, ông cũng tôn kính Các thánh tử đạo Việt Nam và Thánh Thể, từng viết sách Chầu Thánh Thể được nhiều giáo dân và cộng đoàn Công giáo sử dụng. Giám mục Lương cũng được ghi nhận về tính hài hước và sự giản dị của mình khi tự mình đến chợ mua thực phẩm với thường phục, nấu cơm và dùng với các thức ăn đơn giản.

Sau gần hai mươi năm sống ngoài Việt Nam, sau năm 1975, ông đến hỗ trợ mục vụ tại trại tị nạn và gặp khó khăn khi khả năng phát âm tiếng Việt và viết tiếng Việt của ông đã không còn chuẩn xác. Nhờ công tác đặc trách lo việc mục vụ cho giáo dân gốc Việt Nam mà Hội đồng Giám mục trao phó, ông đã cải thiện trong khả năng nói và viết tiếng Việt. Giám mục Mai Thanh Lương không dùng cách xưng hô dùng đại tự "cha", thay vào đó tự gọi cá nhân mình bằng đại từ "mình", trong những năm đầu tiên, giám mục Lương cũng đóng vai trò phiên dịch viên cho giáo dân gốc Việt Nam mới đến New Orleans tị nạn. Ông là người đã hỗ trợ cho hàng nghìn người định cư tại Louisiana, Missisippi, Florida, Houston,... đề nghị chọn các linh mục đến với các cộng đoàn giáo dân thiếu sự đồng hành mục vụ của linh mục. Trong đời sống thường nhật, linh mục Mai Thanh Lương đại diện cộng đồng gốc Việt Nam thảo luận với các lãnh đạo địa phương, nhận các cuộc gọi cá nhân từ những người cần giúp đỡ trong các công việc thường ngày, hỗ trợ họ khi ra tòa và đàm phán khi có tranh chấp tại nơi làm việc.

Trong đời sống thường ngày, Giám mục Mai Thanh Lương có cách ăn mặc giản dị, ưa dùng áo len cũ và quần kaki. Ông không bao giờ tự nhận mình là giám mục và thường phục vụ thực phẩm cho người vô gia cư tại Trung tâm Công giáo tại Santa Ana mỗi ngày. Ông ít chi tiêu cho mua sắm, sống trong một căn hộ bình thường hoặc thuê phòng để ở với những người quen biết. Giám mục Lương là một người thích chia sẻ với người khác và dành mối bận tâm của mình cho các công việc mục vụ. Là một người di dân, giám mục Lương đôi lúc cảm thấy cô đơn và rất vui mỗi khi có khách. Ông cũng thường quyên góp tài chính cho các tổ chức thúc đẩy công bằng xã hội. Trong giai đoạn làm Giám đốc Trung tâm Công giáo, ông thường tặng các phần ăn của McDonald cho những người vô gia cư, tham gia phân phát quấn áo, tặng quà cho người nghèo trong khu vực Civic Center hoặc Los Angeles.

Quan tâm đến những người khó khăn, ông lập Hội Education for the Poor (năm 2005) một tổ chức có mục đích hỗ trợ các học sinh nghèo tại Việt Nam học ngoại ngữ, từ đó có công việc làm để cải thiện đời sống gia đình.  Số tiền quyên góp cho hội này dùng vào ba mục đích: tạo học bổng cho học sinh nghèo, gửi tình nguyện viên về Việt Nam để dạy Anh ngữ miễn phí và thành lập câu lạc bộ giáo dục. Tính đến tháng 10 năm 2017, hội này đã có 12 lần gây quỹ. Ông cũng là giáo sĩ người Việt đầu tiên là Tổng quản tổ chức từ thiện cho Công giáo Charity Orange County. Cùng với Tổng giám mục Silvano Maria Tomasi, ông thiết lập một văn phòng nhằm chăm sóc mục vụ cho di dân. Giám mục Lương cũng chính là người sáng lập Hội đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Nhận định về Ngô Đình Diệm trong bối cảnh tham gia buổi ra mắt sách The Lost Mandate of Heaven (Thiên Mệnh Bị Đánh Mất) của tác giả Geoffrey Shaw, Giám mục Mai Thanh Lương đánh giá ông Diệm là một người yêu nước và đạo đức, đã bị Mỹ và các tướng lĩnh quân đội Việt Nam Cộng hòa phản bội.

Nhận định
Linh mục Gioan Trần Công Nghị, Giám đốc hãng tin tức Công giáo Viet Catholic nêu nhận định:

Tông truyền
Giám mục Đa Minh Mai Thanh Lương được tấn phong giám mục năm 2003, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:
 Giám mục Chủ phong: Giám mục Tod David Brown, giám mục chính tòa giáo phận Orange, California.
 Hai giám mục phụ phong: Tổng Giám mục Alfred Clifton Hughes, Tổng giám mục Tổng giáo phận New Orleans, Louisiana và Giám mục Jaime Soto, Giám mục phụ tá Giáo phận Orange.

Giám mục Đa Minh Mai Thanh Lương đóng vai trò phụ phong trong nghi thức truyền chức giám mục cho:
 Năm 2009, Giám mục Cirilo B. Flores, cố giám mục chính tòa Giáo phận San Diego.

Tóm tắt chức vụ

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

Cố GM Mai Thanh Lương, quê quán và dòng tộc, giáo phận Bùi Chu.
In O.C., a Bishop Into the Breach,  Los Angeles Times.
MOST REVEREND DOMINIC DINH MAI LUONG, D.D., AUXILIARY BISHOP OF ORANGE, PASSES INTO ETERNAL LIFE, Giáo phận Orange.
Forty Years after Saigon: An Interview with Bishop Dominic Luong, American Magazine.
 Kiều Mỹ Duyên Phỏng Vấn Đức Gm Mai Thanh Lương, Việt Báo.
 Pope Names Vietnamese Bishop to O.C., Los Angeles Times.
 1940-2017: Đức Cha ĐaMinh Mai Thanh Lương, vị Giám Mục gốc Việt đầu tiên tại Mỹ, đã từ trần, Viễn Đông Daily.
 Bài phỏng vấn Giám mục Mai Thanh Lương về chuyến viếng thăm Vatican của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, BBC Tiếng Việt.
Đức Giám Mục Mai Thanh Lương Gởi Tâm Thư Cho Đồng Hương, Việt Báo.
Hội Education For The Poor Mời Từ Thiện Giúp Quê Nhà, Việt Báo.

Giám mục Công giáo người Việt
Người Mỹ gốc Việt
Người Việt di cư tới Mỹ
Người Nam Định
Người họ Mai tại Việt Nam