title: Lưu Tống Văn Đế

text:
Lưu Tống Văn Đế (chữ Hán: 劉宋文帝; 407–453), tên húy là Lưu Nghĩa Long (), tiểu tự Xa Nhi (車兒), là một hoàng đế của triều Lưu Tống thời Nam-Bắc triều. Ông là con trai thứ ba của hoàng đế sáng lập nên triều đại là Vũ Đế Lưu Dụ. Sau cái chết của phụ hoàng vào năm 422, huynh trưởng của Lưu Nghĩa Long là Lưu Nghĩa Phù kế vị, tức Thiếu Đế. Năm 424, một nhóm đại thần cho rằng Thiếu Đế không đủ năng lực để làm hoàng đế nên phế Thiếu Đế rồi lập Lưu Nghĩa Long làm hoàng đế.

Trong 29 năm trị vì, Văn Đế phần lớn vẫn tiếp tục các kế hoạch lớn của cha và một số chính sách điền địa của nhà Tấn. Thời kỳ này được gọi là Nguyên Gia chi trị (元嘉之治), và được coi là một thời kỳ phồn vinh và hùng mạnh, Văn Đế rất cố gắng tìm những người có năng lực và trung thực để phục vụ trong chính quyền của ông. Tuy nhiên, Văn Đế không thành công trong các cuộc tấn công chống lại Bắc Ngụy do sai lầm về chiến thuật, điều này khiến cho Lưu Tống trở nên suy yếu trong cuối thời gian trị vì của ông. Năm 453, tức giận trước việc Thái tử Lưu Thiệu dùng yêu thuật để yểm bùa phụ hoàng, Văn Đế lên kế hoạch phế truất Lưu Thiệu; khi kế hoạch bị lộ, Lưu Thiệu tiến hành chính biến và ám sát phụ hoàng rồi lên ngôi hoàng đế.

Trước khi trở thành hoàng đế
Lưu Nghĩa Long sinh năm Nghĩa Hi thứ 3 (407) tại Kinh Khẩu (京口, nay thuộc Trấn Giang, Giang Tô), ông là con trai thứ ba của Lưu Dụ, mẹ của ông là Hồ Đạo An (胡道安). Đương thời, Lưu Dụ là một tướng lĩnh tối cao của triều Đông Tấn. Ông được mô tả là dài 7 thước 5 tấc. Năm Nghĩa Hy thứ 5 (409), Lưu Dụ ban chết cho Hồ Đạo An. Bà ngoại của Lưu Nghĩa Long là Tô phu nhân trở thành người dạy dỗ ông, ông đặc biệt gần gũi với bà ngoại khi lớn lên.

Năm 410, khi quân phiệt Lư Tuần tấn công kinh thành Kiến Khang của Đông Tấn, Lưu Dụ lệnh cho thuộc hạ là Tư nghị tham quân Lưu Túy (劉粹) phụ Lưu Nghĩa Long trấn thủ Kinh Khẩu. Năm Nghĩa Hi thứ 11 (415), Lưu Nghĩa Long được phong làm Bành Thành huyện công.

Xuân năm Đinh Tị (417), Thái úy Lưu Dụ dẫn thủy quân dời Bành Thành tấn công Hậu Tần, Lưu Dụ để Lưu Nghĩa Long [với sự hỗ trợ của thuộc hạ] ở trấn thủ Bành Thành, hạ chiếu cho Lưu Nghĩa Long làm Giám Từ-Duyện-Thanh-Ký tứ châu chư quân sự, Từ châu(徐州, nay là bắc bộ Giang Tô và An Huy) thứ sử, bảo vệ hậu phương cho Lưu Dụ.

Xuân năm Mậu Ngọ 418, sau khi chinh phục được Hậu Tần, Lưu Dụ muốn cho Lưu Nghĩa Phù trấn thủ nơi trọng yếu là Kinh châu (荊州, nay là Hồ Bắc và Hồ Nam) và cho Lưu Nghĩa Long làm Ty châu thứ sử, trấn thủ Lạc Dương, song do Trung quân tư nghị Trương Thiệu can gián nên Lưu Dụ cho Lưu Nghĩa Long làm Đô đốc Kinh-Ích Ninh-Ung-Lương-Tần lục châu chư quân sự, Tây trung lang tướng, Kinh châu thứ sử. Những người phụ tá cho Lưu Nghĩa Long bao gồm Đáo Ngạn Chi (到彥之), Trương Thiệu (張邵), Vương Đàm Thủ (王曇首), Vương Hoa (王華), và Thẩm Lâm Tử (沈林子), trong đó Trương Thiệu là người quyết định mọi phủ sự do Lưu Nghĩa Long còn nhỏ tuổi.

Năm Canh Thân (420), Lưu Dụ soán Đông Tấn, lập ra triều Lưu Tống, tức Lưu Tống Vũ Đế Lưu Nghĩa Long được phong làm Nghi Đô vương, thực ấp 3000 hộ, tiến hiệu Trấn Tây tướng quân. Trong khoảng thời gian này, ông chăm chỉ học tập kinh sử, giỏi lệ thư.

Lưu Tống Vũ Đế mất năm 422, Thái tử Lưu Nghĩa Phù kế vị, tức là Lưu Tống Thiếu Đế. Năm 424, cho rằng Thiếu Đế phù phiếm bất tài, các đại thần như Từ Tiện Chi (徐羨之), Phó Lượng (傅亮), và Tạ Hối (謝晦) tiến hành chính biến phế truất Thiếu Đế [trước đó họ cũng khiến cho người con trai thứ hai của Vũ Đế là Lư Lăng vương Lưu Nghĩa Chân (劉義真) bị giết]. Các đại thần này cho rằng Lưu Nghĩa Long có tiếng tốt, có nhiều điềm lành nên nhân danh Thái hậu phế Thiếu Đế cho Lưu Nghĩa Long kế thừa đại thống. Phó Lượng cùng một số bá quan khác đến đại bản doanh của Lưu Nghĩa Long tại Giang Lăng. Chư tướng của Lưu Nghĩa Long sau khi biết tin Thiếu Đế và Lưu Nghĩa Chân bị giết thì phần lớn đều nghi ngờ và đề nghị Lưu Nghĩa Long không đông hạ [đến kinh thành Kiến Khang] để lên ngôi. Tuy nhiên, Tư mã Vương Hoa chỉ ra rằng những người lãnh đạo cuộc chính biến là một tập thể lãnh đạo, và cán cân quyền lực sẽ đảm bảo rằng họ không thể phản nghịch. Vương Đàm Thủ và Đáo Ngạn Chi cũng đồng ý, vì thế Lưu Nghĩa Long quyết định chấp thuận. Ngày Giáp Tuất (15) tháng 7 (25 tháng 8), Lưu Nghĩa Long dời Giang Lăng. Ngày Bính Thân (8) tháng 8 (16 tháng 9), Lưu Nghĩa Long đến Kiến Khang, quần thần nghênh bái ở tân đình. Ngày Đinh Dậu (9) tháng 8 (17 tháng 9), Lưu Nghĩa Long đến Sơ Ninh lăng rồi trở về Trung đường, bá quan dâng tỉ, Lưu Nghĩa Long từ chối bốn lần theo nghi lễ rồi mới tức hoàng đế vị.

Thời kỳ đầu trị vì
Ban đầu, Văn Đế làm yên lòng các đại thần tham gia vào việc phế truất Thiếu Đế [Từ Tiện Chi, Phó Lượng, Tạ Hối, Vương Hoằng và Đàn Đạo Tế] bằng cách ban thêm cho họ nhiều quyền lực và còn phong cho chức quan cao hơn. Ông ban đầu để Từ Tiện Chi và Phó Lượng nắm hầu hết các công việc của đất nước, song làm quen dần với các công việc này. Ông cũng ám chỉ rằng mình không chấp thuận các hành động của các đại thần này bằng cách triệu hồi thê tử và mẹ của Thiếu Đế và Lưu Nghĩa Chân đến kinh thành và đối i tốt với họ. Ông truy tôn cho mẹ của mình là Chương hoàng hậu, và lập chính thất Viên Tề Quy làm hoàng hậu.

Năm 425, Từ Tiện Chi và Phó Lượng đề nghị từ nhiệm, Văn Đế chấp thuận và bắt đầu tự mình xử lý các vấn đề quan trọng của đất nước. Tuy nhiên, cháu trai của Từ Tiện Chi là Từ Bội Chi (徐佩之) cùng thuộc hạ Vương Thiều Chi (王韶之) thuyết phục ông ta rằng không cần phải từ nhiệm, và do đó Từ Tiện Chi lấy lại chức vụ của mình. (Mặc dù không được mô tả rõ ràng trong sử sách, song Phó Lượng sau đó cũng làm như vậy.) Tuy nhiên, Văn Đế do phẫn uất trước việc Từ Tiện Chi và Phó Lượng sát hại hai huynh trưởng của mình, nên vào cuối năm 425 lên kế hoạch tiêu diệt họ, đặc biệt là do sự thúc giục của Vương Hoa và tướng Khổng Ninh Tử (孔寧子). Do đó, ông huy động quân lính và công khai tuyên bố rằng mình sẽ tiến đánh Bắc Ngụy, song lại bí mật chuẩn bị bắt giữ Từ Tiện Chi và Phó Lương và mở chiến dịch chống lại Tạ Hối (đang là thứ sử Kinh Châu). Đến mùa xuân năm 426, tin đồn về kế hoạch bị rò rỉ, vì thế Tạ Hối bắt đầu chuẩn bị cho cuộc kháng chiến vũ trang. Ngay sau đó, Văn Đế công khai ban hành một chiếu chỉ ra lệnh rằng phải bắt giữ và giết chết Từ Tiện Chi, Phó Lượng và Tạ Hối; và ban hành một chiếu chỉ riêng biệt triệu tập Từ và Phó vào cung.

Cho rằng Vương Hoằng và Đàn Đạo Tế không tham gia vào âm mưu chống lại Thiếu Đế ngay từ ban đầu, Văn Đế triệu hồi cả hai vào kinh và ban quân cho Đàn Đạo Tế để đi đánh Tạ Hối và cho Vương Hoằng quản lý triều đình. Trong khi đó, Tạ Hối công khai than khóc cho Từ và Phó và tuyên bố tất cả những gì họ làm là vì Lưu Tống, đổ tội rằng Vương Hoằng, Vương Đàm Thủ và Vương Hoa vu cáo họ, và yêu cầu hành hình ba người này. Tạ Hối có một đội quân hùng mạnh, song thứ sử các châu khác từ chối tham gia nổi dậy cùng Tạ. Tạ Hối ban đầu có thể đánh bại được quân của Đáo Ngạn Chi, song khi Đàn Đạo Tế đến, Tạ Hối lo sợ và không biết phải làm gì. Đàn Đạo Tế nhanh chóng tấn công và đánh bại quân của Tạ Hối, Tạ Hối phải chạy về Giang Lăng, và sau đó cùng đệ là Tạ Độn (謝遯) chạy trốn, song do Tạ Độn quá béo nên không thể cưỡi ngựa, vì thế họ không thể chạy nhanh và bị bắt. Tạ Hối sau đó bị giải đến Kiến Khang và bị hành quyết cùng với Tạ Tước (謝嚼) và Tạ Độn, cũng như tất cả các cháu trai và các cộng sự chính, song cũng có nhiều cộng sự của Tạ Hối được tha tội.

Văn Đế được người đời biết đến vì tính mẫn cán trong quản lý đất nước, lối sống thanh đạm, cũng như sự quan tâm của ông dành cho phúc lợi của bá tính. Văn Đế lập một hệ thống mà trong đó các quan chức cả ở kinh thành và các châu đều có nhiệm kỳ tương đối dài, song theo dõi cẩn thận tiến triển công việc của họ. Văn Đế đặc biệt chú ý tới khả năng quản lý của các hoàng đệ, chỉ bảo nhiều cho họ và bồi dưỡng kinh nghiệm thích hợp cho họ. Một trong số các em trai ông là Bành Thành vương Lưu Nghĩa Khang nhanh chóng trở nên nổi danh khi quản lý Kinh Châu một cách khôn khéo (là người thay thế Tạ Hối). Đến năm 428, Vương Hoằng do lo sợ trước viễn cảnh bị tấn công vì giữ chức cao nhất trong triều đình quá lâu, nên đề xuất từ nhiệm và nhường vị trí của mình cho Lưu Nghĩa Khang. Lúc này, Văn Đế từ chối, song cũng chuyển hầu hết thẩm quyền của Vương Hoằng cho Lưu Nghĩa Khang vào năm 429. Cũng trong năm 429, Văn Đế lập người con trai cả với Hoàng hậu là Lưu Thiệu làm thái tử. Cùng năm, Tô thị qua đời, và ông thương tiếc bà rất nhiều, muốn truy tôn tước hiệu cho bà, song do phản đối của trọng thành Ân Cảnh Nhân (殷景仁) nên Văn Đế không làm như vậy.

Khoảng thời gian này, Văn Đế cũng bắt đầu chuẩn bị một chiến dịch chống lại kình địch Bắc Ngụy, tìm cách lấy lại một số châu bị mất cho Bắc Ngụy trong thời gian trị vì của Thiếu Đế. Vào mùa xuân năm 430, Văn Đế lệnh cho Đáo Ngạn Chi dẫn theo 5 vạn quân đi đánh Bắc Ngụy. Bắc Ngụy Thái Vũ Đế khi được thông báo rằng Văn Đế chỉ muốn lấy lại quyền kiểm soát các châu ở phía nam của Hoàng Hà, tức Hà Nam, đáp lại một cách giận dữ rằng ông ta sẽ rút quân song sẽ trở lại vào mùa đông khi Hoàng Hà bị đóng băng, và ông ta cho rút quân từ bờ nam sang bờ bắc, cho phép Lưu Tống khôi phục được quyền kiểm soát với bốn thành trọng yếu là Lạc Dương, Hổ Lao, Hoạt Đài (滑台, nay thuộc An Dương, Hồ Nam), và Nghiêu Ngao (碻磝, nay thuộc Liêu Thành, Sơn Đông) mà không cần phải đánh một trận nào. Thay vì tiến xa hơn về phía bắc để chống lại Bắc Ngụy, Văn Đế dừng lại, và trải lực lượng mình ra để phòng thủ Hoàng Hà, thậm chí ngay cả khi liên minh với hoàng đế Hách Liên Định của nước Hồ Hạ để chinh phục và phân chia Bắc Ngụy. Do quân của Văn Đế không có động tĩnh gì, Thái Vũ Đế của Bắc Ngụy có thể tiến đánh Hách Liên Định và gây thiệt hại nặng nề cho Hồ Hạ (nước này bị tiêu diệt vào năm 431), trong khi đó các tướng Bắc Ngụy chuẩn bị phản công ngay cả khi Thái Vũ Đế vắng mặt. Đến mùa đông năm 430, tướng Đỗ Ký (杜驥) của Lưu Tống không thể bảo vệ được Lạc Dương nên bỏ thành. Hổ Lao cũng sớm thất thủ. Khi hay tin, Đáo Ngạn Chi rút lui, chỉ để lại tướng Chu Tu Chi (朱脩之) trấn thủ Hoạt Đài. Mùa xuân năm 431, Văn Đế cử Đàn Đạo Tế tiến về phía bắc để cố giải vây cho Chu tại Hoạt Đài, song do quân Bắc Ngụy cắt đứt đường tiếp tế của Đàn Đạo Tế, Đàn không thể tiếp cận Hoạt Đài và buộc phải rút lui. Chu Tu Chi không có cứu viện, bị bắt sau khi Hoạt Đài thất thủ. Nỗ lực đầu tiên của Văn Đế nhằm lấy lại các châu phía nam Hoàng Hà thất bại.

Năm 432, Vương Hoằng qua đời, và Lưu Nghĩa Khang trở thành người duy nhất đứng đầu triều đình sau thời điểm này.

Cũng trong năm 432, căm giận trước sự cai trị tồi của Lưu Đạo Tế (劉道濟), thứ sử Ích châu (益州, nay là Tứ Xuyên và Trùng Khánh), người dân Ích châu nổi dậy, dưới sự chỉ huy của Hứa Mục Chi (許穆之), người đổi tên thành Tư Mã Phi Long (司馬飛龍) và tự tuyên bố là một hậu duệ của hoàng tộc nhà Tấn. Lưu Nghĩa Khang nhanh chóng đánh bại và giết chết Tư Mã Phi Long, song một sư tăng tên là Trình Đạo Dưỡng (程道養) ngay sau đó nổi dậy và đe dọa thủ phủ Thành Đô của Ích châu, và mặc dù tướng Bùi Phương Minh (裴方明) có thể bao vây quân nổi loạn, Trình vẫn còn là một mối đe dọa trong vài năm, ông ta tự xưng tước hiệu là Thục vương. Trong khi chiến dịch đang được tiến hành, Dương Nan Đương (楊難當) người cai trị của Cừu Trì [một nước chư hầu trên danh nghĩa của cả Lưu Tống và Bắc Ngụy], cũng tấn công và chiếm giữ Lương châu (梁州, nay là nam bộ Thiểm Tây) vào năm 433.

Thời kỳ trị vì giữa
Mùa xuân năm 434, tướng Lưu Tống là Tiêu Tư Thoại (蕭思話) có thể đánh bại quân của Dương Nan Đương và tái chiếm Lương châu. Ngay sau đó, Dương Nan Đương bày tỏ tạ lỗi, và cũng do không sẵn lòng để mất đi một đồng minh tiềm tàng trong việc chống lại Bắc Ngụy, Văn Đế chấp thuận lời tạ lỗi của Cừu Trì.

Năm 435, hoàng đế Phùng Hoằng của Bắc Yên [là nước bị Bắc Ngụy tấn công không ngớt] xin làm chư hầu của Lưu Tống để tìm kiếm hỗ trợ, và Văn Đế phong cho Phùng Hoằng là Yên vương. Tuy nhiên, Văn Đế không thể cung cấp hỗ trợ thực tế cho Bắc Yên, và Phùng Hoằng phải di tản nhà nước và chạy trốn đến Cao Câu Ly vào năm 436.

Khoảng thời gian này, một cuộc đấu tranh chính trị nội bộ bắt đầu phát triển trong phạm vi quản lý của Văn Đế. Ghen tị với việc Văn Đế ban quyền lực rất lớn cho Ân Cảnh Nhân, Lưu Trạm (劉湛) cố gắng bêu xấu Ân Cảnh Nhân, Lưu Trạm cố lấy lòng Lưu Nghĩa Khang để có thể dùng quyền lực của tể tướng nhằm trục xuất Ân ra khỏi triều đình. Ân Cảnh Nhân không sẵn sàng để tranh đấu với Lưu Trạm nên quyết định cáo bệnh xin từ nhiệm, song Văn Đế từ chối và chỉ cho Ân nghỉ phép dưỡng bệnh tại gia. Tuy nhiên, triều đình phân chia thành hai phe, một phe do Lưu Trạm đứng đầu và ủng hộ Lưu Nghĩa Khang, trong khi phe còn lại chống Lưu Nghĩa Khang.

Năm 436, Văn Đế bị bệnh rất nặng. Trong lúc dưỡng bệnh, Lưu Trạm thuyết phục Lưu Nghĩa Khang rằng nếu Văn Đế băng hà thì sẽ không còn một ai kiểm soát được Đàn Đạo Tế, và do đó Lưu Nghĩa Khang triệu hồi Đàn Đạo Tế [đang giữ chức tại Giang Châu (江州, nay là Giang Tây và Phúc Kiến)]. Sau khi Đàn Đạo Tế đến Kiến Khang, Văn Đế cảm thấy bệnh tình tiến triển theo chiều hướng tốt hơn và cho Đàn Đạo Tế trở về vị trí trấn thủ, song bệnh tình Văn Đế sau lại đột ngột xấu đi. Lúc này, Đàn Đạo Tế ở trên bến tàu để sẵn sàng khởi hành đi Giang Châu, Lưu Nghĩa Khang lại giả chiếu triệu Đàn Đạo Tế trở về Kiến Khang và cho bắt giữ. Lưu Nghĩa Khang và thuộc hạ nhân danh Văn Đế hạ chiếu thư khép Đàn Đạo Tế vào tội tụ tập bọn người xấu để toan làm phản rồi xử tội chết cùng với các con trai, song các cháu nội được tha. (Khi Đàn Đạo Tế bị bắt giữ, Đàn Đạo Tế phẫn nộ tột cùng, trợn mắt, lột khăn trên đầu ném xuống đất và nói một cách cay đắng, "Các ngươi đang phá hoại Vạn Lý Trường Thành của mình." Khi các tướng lĩnh Bắc Ngụy hay tin về việc Đàn Đạo Tế bị giết, họ vui mừng chúc tụng nhau. Các sử sách truyền thống giảm thiểu sự tham gia của Văn Đế đối với cái chết của Đàn Đạo Tế, nhưng các sự kiện tiếp theo cho thấy rằng Lưu Nghĩa Khang hành động với sự chấp thuận hoàn toàn của Văn Đế.)

Mùa xuân năm 437, Văn Đế nghiêm túc xem xét về đề nghị của Bắc Ngụy Thái Vũ Đế, đầu tiên là vào năm 431 và sau đó vào năm 433, rằng hai hoàng tộc nên có một mối quan hệ hôn nhân đặc biệt, theo đó sẽ một con gái của Văn Đế sẽ được gả cho Thái tử Thác Bạt Hoảng của Thái Vũ Đế. Văn Đế cử Lưu Hi Bá (劉熙伯) đến Bắc Ngụy để thương lượng về các điều khoản của cuộc hôn nhân. Tuy nhiên, ngay sau đó, vị công chúa này qua đời nên đề nghị này cũng bị ngưng lại.

Đến năm 437, Thục vương Trình Đạo Dưỡng cuối cùng bị bắt và bị giết chết, chấm dứt cuộc nổi loạn kéo dài bảy năm.

Năm 438, Văn Đế cho xây một học đường để khuyến khích các thư sinh học các tác phẩm nổi tiếng. Ông lập ra bốn môn học trong học đường này:

 Huyền học, do quan Hà Thượng Chi (何尚之) dạy
 Sử học, do quan Hà Thừa Thiên (何承天) dạy
 Văn học, do quan Tạ Nguyên (謝元) dạy
 Nho giáo, do ẩn sĩ Lôi Thứ Tông (雷次宗) dạy

Sử gia Tư Mã Quang, tác giả của Tư trị thông giám, bình luận về tình hình Lưu Tống vào thời điểm này:

Có thể thấy được sự chú ý của Văn Đế đến năng lực của các quan chức triều đình vào năm 439, khi đó, theo một chiếu chỉ mà Vũ Đế để lại thì các con trai của Vũ Đế sẽ luân phiên làm thứ sử Kinh Châu (theo độ tuổi), Nam Tiếu vương Lưu Nghĩa Tuyên (劉義宣) sẽ trở thành thứ sử Kinh Châu. Tuy nhiên, do Văn Đế tin rằng Lưu Nghĩa Tuyên bất tài, nên từ chối và bỏ qua hoàng đệ này để trao vị trí thứ sử cho một hoàng đệ khác có tài hơn là Hành Dương vương Lưu Nghĩa Quý (劉義季). (Bảy năm sau đó, sau cái chết của Lưu Nghĩa Quý, và do thúc giục mạnh mẽ từ hoàng tỉ là Hội Kê Tuyên trưởng công chúa Lưu Hưng Đệ (劉興弟), ông cuối cùng phong cho Lưu Nghĩa Tuyên làm thứ sử Kinh Châu, song chỉ bảo cho hoàng đệ này rất nhiều về việc quản lý châu.)

Tuy nhiên, đến năm 440, Lưu Nghĩa Khang [một phần lớn trong thành công của chính quyền Văn Đế có sự đóng góp của ông ta] bị Lưu Trạm xu nịnh rằng ông làm lu mờ sự khác biệt giữa quân và thần. Khi Văn Đế lại lâm bệnh, Lưu Trạm và các thuộc hạ của Lưu Nghĩa Khang là Lưu Bân (劉斌), Vương Lý (王履), Lưu Kính Văn (劉敬文), và Khổng Dận Tú (孔胤秀) bí mật âm mưu để Lưu Nghĩa Khang kế vị Văn Đế, chống lại ước nguyện của Văn Đế về việc Thái tử Thiệu kế vị và Lưu Nghĩa Khang phụ chính. Khi bệnh tình của Văn Đế tốt lên, ông bắt đầu nghi ngờ Lưu Nghĩa Khang muốn thoán nghịch. Vào mùa đông năm 440, Văn Đế ra lệnh quản thúc tại phủ đối với Lưu Nghĩa Khang, đồng thời bắt giữ và hành quyết Lưu Trạm và một số cộng sự khác của Lưu Nghĩa Khang. Sau đó, Văn Đế loại bỏ Lưu Nghĩa Khang khỏi vị trí trong triều đình và đưa đi làm làm thứ sử Giang Châu, và phục hồi quyền lực cho Ân Cảnh Nhân. Ông thay thế Lưu Nghĩa Khang bằng một hoàng đệ khác là Giang Hạ vương Lưu Nghĩa Cung (劉義恭), song Lưu Nghĩa Cung nhận thấy sẽ gặp nguy hiểm nếu nắm giữ quá nhiều quyền lực, nên cố ý không để liên quan nhiều đến việc ra quyết định thực tế. Cũng trong năm đó, Ân Cảnh Nhân qua đời và các trách nhiệm quan trọng được phân cho một vài quan chức.

Năm 441, Dương Nan Đương không sẵn lòng từ bỏ thèm muốn với Lương châu và Ích châu nên tấn công Lưu Tống. Văn Đế cử Bùi Phương Minh và một tướng khác là Lưu Chân Đạo (劉真道) đi đánh Cừu Trì, và đó là lần duy nhất mà Nam triều chiếm đóng Cừu Trì, diễn ra vào năm 442, buộc Dương Nan Đương phải chạy chốn đến Bắc Ngụy. Tuy nhiên, đến năm 443, lãnh địa Cừu Trì rơi vào tay Bắc Ngụy, Bùi Phương Minh và Lưu Chân Đạo bị xử tử vì biển thủ kho báu và ngựa từ Cừu Trì trong chiến dịch từ năm 441 đến 442.

Thời kỳ trị vì cuối
Năm 445, trong bữa tiệc để tiễn hoàng đệ Lưu Nghĩa Quý đi nhậm chức thứ sử Nam Duyện Châu (南兗州, nay là trung bộ Giang Tô), Văn Đế lệnh cho các con trai không được ăn cho đến khi bữa tối được dọn ra, song cố ý để bữa ăn tối được dọn ra muộn khiến cho các con trai của ông bị đói, và rồi ông bảo với họ rằng, "Các con lớn lên trong một gia đình giàu có và không thấy những người dân nghèo. Trẫm dự định rằng việc để các con hiểu được sự đau khổ của việc bị đói sẽ khiến các con học được cách sống thanh đạm và quan tâm đến người dân." Việc này nói chung được các sử gia khen ngợi, song có một số người như Bùi Tử Dã (裴子野), người viết dẫn giải của Tống thư, lại cho rằng điều này là giả nhân giả nghĩa vì Văn Đế phong chức vụ cao cho các con ngay từ khi họ còn trẻ trong khi họ vẫn chưa được đào tạo thích hợp.

Sau bữa tiệc đó, một âm mưu bị cáo buộc có liên quan đến viên quan Phạm Diệp bị phơi bày, theo như cáo buộc thì Phạm Diệp âm mưu cùng với cháu trai là Tạ Tống (謝綜) và cựu Tán kỵ thị lang Khổng Hy Tiên (孔熙先) để ám sát Văn Đế vào tiệc tiễn Lưu Nghĩa Quý và sau đó lập Lưu Nghĩa Khang làm hoàng đế. Một trong các chủ mưu là cháu trai của Văn Đế tên là Từ Trạm Chi (徐湛之), sau khi nỗ lực ám sát thất bại hắn thông báo cho các đồng mưu khác, và ngoại trừ Từ Trạm Chi thì tất cả những kẻ chủ mưu khác đều bị hành quyết. (Sử gia Vương Minh Thịnh (王鳴盛) thì cho rằng đây là một cáo buộc sai trái, và tin rằng Phạm Diệp là nạn nhân của những lời vua cáo đến từ Từ, Dữu Bỉnh Chi (庾炳之) và Hà Thượng Chi.) Sau đó, Lưu Nghĩa Khang bị tước danh hiệu của mình và bị giáng làm thứ dân, và cũng bị quản thúc tại gia. (Một số người khác sau đó lại âm mưu đưa Lưu Nghĩa Khang lên ngôi, và đến năm 451, lo sợ rằng một âm mưu như vậy sẽ lại diễn ra trong lúc Bắc Ngụy xâm chiếm, Văn Đế bội ước lời hứa với hoàng tỉ Hội Kê Trưởng công chúa Lưu Hưng Đệ khi giết chết Lưu Nghĩa Khang.)

Năm 446, khi Bắc Ngụy phải đối mặt với một cuộc nổi loạn đến từ tộc Hung Nô do Cái Ngô (蓋吳) lãnh đạo, Văn Đế ban tước công và chức tướng cho Cái Ngô, song trên thực tế không cung cấp hỗ trợ quân sự cho Cái Ngô. Tuy nhiên, việc này chọc tức Bắc Ngụy Thái Vũ Đế, và sau khi Bắc Ngụy đàn áp được cuộc nổi loạn của Cái Ngô, mối quan hệ giữa hai triều trở nên xấu đi, đặc biệt là trong bối cảnh quân Bắc Ngụy tiến hành tấn công vào các châu Thanh (青州, nay là trung bộ và đông bộ Sơn Đông), Ký (冀州, nay là tây bắc bộ Sơn Đông), và Duyện (兗州, nay là tây bộ Sơn Đông) cũng trong năm đó.

Năm 449, Văn Đế chuẩn bị một chiến dịch thứ hai để khôi phục lại quyền kiểm soát đối với các châu Hà Nam, và nhiều bá quan văn võ gửi kế hoạch tác chiến, và trong đó kế hoạch của tướng Vương Huyền Mô (王玄謨) được Văn Đế đặc biệt tán đồng. Để chuẩn bị, Văn Đế di chuyển quân đồn trú và nguồn cung nhu yếu phẩm từ các châu nội địa đến các châu biên giới. Tuy nhiên, trước khi ông có thể mở chiến dịch, Bắc Ngụy Thái Vũ Đế tiến hành xâm lược vào mùa xuân năm 450, quân Bắc Ngụy bao vây Huyền Hồ (懸瓠, nay thuộc Trú Mã Điếm, Hà Nam) trong 42 ngày, và sau đó cả hai bên đều thiệt hại nặng, Thái Vũ Đế rút lui khi chưa chiếm được Huyền Hồ. Điều này khiến cho Văn Đế tin rằng sức mạnh quân sự của Bắc Ngụy bị suy yếu, và ông quyết định khởi động cuộc tấn công của mình vào năm 450, bất chấp phản đối của Lưu Khang Tổ (懸瓠) [người này cho rằng nên bắt đầu chiến dịch vào mùa xuân năm 451], Thẩm Khánh Chi (沈慶之) [người này phát biểu rằng Lưu Tống chưa ở trong trạng thái thích hợp để lao vào một cuộc chiến với Bắc Ngụy], Tiêu Tư Thoại, và Thái tử Thiệu.

Quân Lưu Tống dưới quyền chỉ huy của Tiêu Bân (蕭斌) và Vương Huyền Mô nhanh chóng chiếm được Nghiêu Ngao và Lạc An (樂安, nay thuộc Đường Sơn, Hà Bắc) do quân Bắc Ngụy bỏ hai thành này, quân Lưu Tống sau đó bao vây Hoạt Đài. Người Hán xung quanh Hoạt Đài ban đầu sẵn sàng ủng hộ chiến dịch của Lưu Tống, song Vương Huyền Mô ra lệnh cho họ phải nộp một lượng lớn quả lê, khiến dân chúng trở nên tức giận và quay sang chống lại Lưu Tống. Quân Lưu Tống do đó không thể nhanh chóng chiếm được Hoạt Đài. Đến mùa đông năm 450, Thái Vũ Đế vượt qua Hoàng Hà, quân của Vương tan rã và Vương buộc phải chạy về Nghiêu Ngao. Tiêu Bân vẫn dự định sẽ phòng thủ Nghiêu Ngao chống lại cuộc tấn công của Bắc Ngụy, song Thẩm Khánh Chi thuyết phục Tiêu Bân rằng đó là hành động vô ích, và bất chấp việc Văn Đế có lệnh bảo vệ Nghiêu Ngao, Tiêu Ban dẫn đại quân quay trở lại Lịch Thành (歷城, nay thuộc Tế Nam, Sơn Đông) để bảo tồn lực lượng. Trong khi đó, do thất bại của Vương Huyền Mô ở Hoạt Đài nên mặc dù tướng Liễu Văn Cảnh (柳文景) có thể chiếm được Đồng quan ở phía tây và đe dọa vùng Quan Trung của Bắc Ngụy, Văn Đế quyết định triệu hồi Liễu và do đó cũng từ bỏ các tiến bộ đạt được ở phía tây.

Để trả đũa cuộc tấn công của Lưu Tống, Thái Vũ Đế phát động một cuộc tấn công toàn lực chống lại các châu phía bắc của Lưu Tống. Cháu trai của Thái Vũ Đế là Thác Bạt Nhân (拓拔仁) nhanh chóng chiếm được Huyền Hồ và Hạng Thành (項城, nay thuộc Chu Khẩu, Hà Nam) và cướp phá trên đường đến Thọ Dương. Thái Vũ Đế tiến đến Bành Thành, song không thể vây hãm thành vì nó quá vững chắc; thay vào đó, ông ta tiến về phía nam, tuyên bố rằng sẽ vượt Trường Giang và phá hủy kinh thành Kiến Khang của Lưu Tống. Cả đại quân của Thái Vũ Đế và các đạo quân nhánh mà ông cử đi đều tiến hành tàn sát và đốt phá nghiêm trọng, khiến cho vùng Hoài Hà của Lưu Tống trở nên hoang tàn. Khoảng tết năm 451, Thái Vũ Đế đến Qua Bộ (瓜步, nay thuộc Nam Kinh, Giang Tô), đối diện với Kiến Khang qua Trường Giang, song vào lúc này Thái Vũ Đế lại đề xuất về vấn đề thông hôn, theo đó thì nếu Văn Đế gả một con gái của mình cho cháu nội của Thái Vũ Đế, Thái Vũ Đế sẽ sẵn lòng gả một con gái cho một con trai của Văn Đế là Lưu Tuấn (người khi đó đang trấn thủ Bành Thành), để thiết lập hòa bình lâu dài. Thái tử Thiệu ủng hộ đề xuất này, song Giang Đam (江湛) lại phản đối, và đề xuất thông hôn không được Lưu Tống chấp thuận. Vào mùa xuân năm 451, lo ngại rằng quân lính của mình quá căng thẳng và sẽ bị quân Lưu Tống đồn trú tại Bành Thành và Thục Dương tấn công ở phía sau, Thái Vũ Đế bắt đầu rút quân. Trên đường hành quân, do bị tướng Tang Chí (臧質) của Lưu Tống xúc phạm nên Thái Vũ Đế cho bao vây Hu Dị (盱眙, nay thuộc Hoài An, Giang Tô), và sau khi cả hai bên chịu thấy bại nặng nề, quân Bắc Ngụy nhanh chóng rút lui. Chiến dịch này làm suy yếu cả hai đế chế và chứng minh sự tàn ác của Thái Vũ Đế. Sử gia Tư Mã Quang quy các thất bại quân sự của Văn Đế cho phong cách chỉ huy của ông:

Như một sử gia khác là Thẩm Ước chỉ ra, Văn Đế noi theo kế sách quân sự của Hán Quang Vũ Đế, song thiếu khả năng chỉ huy quân đội giống như Hán Quang Vũ Đế, và do đó không thể soạn thảo các kế hoạch đúng theo cách mà Quang Vũ Đế thực hiện.

Năm 452, sau khi hay tin rằng Bắc Ngụy Thái Vũ Đế bị một hoạn quan tên là Tông Ái (宗愛) ám sát, Văn Đế chuẩn bị cho một chiến dịch mới, giao cho tướng Tiêu Hi Hoa cầm quân, song vẫn không nhận ra rằng cách quản lý vi mô của mình góp phần rất lớn vào các thất bại trước đây. Nhưng sau khi cánh quân do Trương Vĩnh (張永) chỉ huy bị thất bại tại Kiều Áo, ông từ bỏ chiến dịch.

Trong khi đó, bản thân Văn Đế phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng trong hoàng tộc. Ông khám phá ra rằng Thái tử Thiệu và một người con trai khác là Thủy Hưng vương Lưu Tuấn (có Hán tự khác với Lưu Tuấn đề cập ở trên), bí mật thuê pháp sư tên là Nghiêm Đạo Dục (嚴道育) để yểm cho Văn Đế chết [để cho Thái tử Thiệu có thể đăng cơ]. Văn Đế mặc dù tức giận song chỉ khiến trách mạnh mẽ các con trai và không dự định có các hành động trừng phạt hơn nữa. Tuy nhiên, đến năm 453, hy vọng các con trai sẽ tự sửa đổi bản thân của Văn Đế tan vỡ khi ông phát hiện ra họ vẫn tiếp tục liên kết với Nghiêm Đạo Dục ngay cả sau khi bị trách mắng. Do đó, Văn Đế thảo luận với các đại thần cao cấp gồm Từ Đam Chi, Giang Đam, và Vương Tăng Xước (王僧綽) về kế hoạch phế truất Thái tử Thiệu và buộc Lưu Tuấn phải tự vẫn. Tuy nhiên, ông mắc phải sai lầm khi thảo luận về các kế hoạch với mẹ của Lưu Tuấn là Phan thục nghi, và Phan thục nghi nhanh chóng thông tin cho Lưu Tuấn, Tuấn lại báo cho Thái tử Thiệu. Ngày Giáp Tý tháng 2 năm Quý Tị (16 tháng 3 năm 453), Thái tử Thiệu tiến hành chính biến, cử cận binh của mình siết chặt hoàng cung và cử thân tín là Trương Siêu Chi (張超之) ám sát Văn Đế. Khi Trương Siêu Chi vào phòng ngủ của Văn Đế với một thanh kiếm, các cận binh của Văn Đế đang ngủ, và Văn Đế cố gắng giữ một chiến bàn nhỏ để chống trả Trương Siêu Chi. Tuy nhiên, nhát kiếm đầu tiên của Trương cắt đứt các ngón tay của Văn Đế, và nhát kiếm sau đó giết chết Văn Đế. Sau một số rối loạn, Lưu Thiệu cũng giết chết Từ Đam Chi và Giang Đam, rồi vu cáo rằng Từ và Giang ám sát Văn Đế. Lưu Thiệu sau đó đăng cơ, song cũng trong năm đó ông ta bị đánh bại rồi bị giết dưới tay một hoàng đệ khác là Vũ Lăng vương Lưu Tuấn (có Hán tự khác với Lưu Tuấn liên minh với Lưu Thiệu), Lưu Tuấn lên ngôi, tức là Hiếu Vũ Đế.

Lưu Thiệu ban đầu truy thụy hiệu cho cha là Cảnh Đế (景帝) và truy miếu hiệu là Trung Tông (中宗). Sau khi Hiếu Vũ Đế đăng cơ, đổi thụy hiệu thành Văn Đế và đổi miếu hiệu thành Thái Tổ (太祖).

Gia đình
 Cha
Vũ Đế
 Mẹ
Hồ Đạo An (胡道安), truy Văn Chương thái hậu
 Hậu phi
 Hoàng hậu Viên Tề Quy (袁齊媯)
 Lộ Huệ Nam (路惠男)
 Thẩm Dung Cơ (沈容姬)
 Phan thục phi
 Ngô thục nghi
 Cao tu nghi
 Giang tu nghi
 Ân tu hoa
 Trần tu dung
 Tào tiệp dư
 Tạ dung hoa
 Dương tu nghi
 Hình mĩ nhân
 Thái mĩ nhân
 Đổng mĩ nhân
 Nhan mĩ nhân
 Trần mĩ nhân
 Tuân mĩ nhân
 La mĩ nhân
 Tưởng mĩ nhân
Hậu duệ
Hoàng tử:
Nguyên Hung Lưu Thiệu (劉劭), (424-453) Viên Tề Quy sinh, giết cha cướp ngôi, bị Hiếu Vũ Đế Lưu Tuấn giết cùng các con trai
Thủy Hưng vương Lưu Tuân (劉濬) (429-453), Phan thục nghi sinh, tham gia phản loạn với Lưu Thiệu, bị giết cùng các con trai
Hiếu Vũ Đế Lưu Tuấn (劉駿) (430-464), Lộ Huệ Nam sinh, hoàng đế thứ năm của nhà Lưu Tống, truyền ngôi cho con là Tiền Phế Đế, sau khi con trai là Lưu Tử Huân nổi dậy chống Minh Đế thất bại năm 466, toàn bộ hậu duệ còn lại của Hiếu Vũ Đế đều bị giết.
Nam Bình Mục vương Lưu Thước (劉鑠) (431-453), Ngô thục nghi sinh, bị Hiếu Vũ Đế đầu độc vì thân cận Lưu Thiệu, ba con trai bị Tiền Phế Đế sát hại năm 465.
Lư Lăng Chiêu vương Lưu Thiện (劉紹) (432-452), Cao tu nghi sinh, mất sớm, không con
Cánh Lăng vương Lưu Đản (劉誕) (433-459), Ân tu hoa sinh, nổi loạn năm 459 thất bại, bị giết cùng con trai
Kiến Bình Tuyên Giản vương Lưu Hoành (劉宏) (434-45̈8), Tào tiệp dư sinh, mất sớm, con trai Lưu Cảnh Tố (452-476) kế thừa, năm 476 nổi loạn chống Hậu Phế Đế thất bại và bị giết.
Đông Hải vương Lưu Huy (劉褘) (436-470), Trần tu dung sinh, âm mưu đoạt ngôi Minh Đế, bị buộc tự sát. Con trai Liu Chongming (451-478) bị lưu đày, không con
Nghị Dương vương Lưu Sưởng (劉昶) (436-497), Tạ dung hoa sinh, đào thoát sang Bắc Ngụy năm 465 sau khi nổi loạn thất bại chống Tiền Phế Đế, là hậu duệ duy nhất của nhà Lưu Tống còn sống sau khi nhà Lưu Tống bị đoạt ngôi. Sinh con trai Lưu Thừa Tự. Cháu là Lưu Văn Viễn, Lưu Huy. Năm 523, Lưu Huy chết, nhà họ Lưu suy đồi.
Vũ Xương vương Lưu Hồn (劉渾) (439-455), Giang tu nghi sinh, bị Hiếu Vũ Đế ban chết vì phản loạn.
Minh Đế Lưu Úc (劉彧) (439-472), Thẩm Dung Cơ sinh, toàn bộ con trai bị nhà Nam Tề giết hại.
Kiến An vương Lưu Hưu Nhân (劉休仁) (433-471), Dương tu nghi sinh, bị Minh Đế ban chết do nắm quá nhiều quyền lực. Hai con trai Lưu Bá Hiến (458-476) và Lưu Bá Dung bị Hậu Phế Đế giết năm 476 sau cuộc phản loạn của anh họ là Lưu Cảnh Tố (lý do vì là anh em họ lớn tuổi hơn Hậu Phế Đế)
Sơn Dương vương Lưu Hưu Hựu (劉休祐) (455-471), Hình mĩ nhân sinh, bị Minh Đế sát hại khi đi săn năm 471. Có 13 con trai, năm 479 bị nhà Nam Tề tàn sát toàn bộ.
Hải Lăng vương Lưu Hưu Mậu (劉休茂) (445-461), Thái mĩ nhân sinh, nổi loạn chống Hiếu Vũ Đế nhưng thất bại và bị giết.
Bà Dương Ai vương Lưu Hưu Nghiệp (劉休業) (445-456), Đổng mĩ nhân sinh, mất sớm.
Lâm Khánh Xung vương Lưu Hưu Thiến (劉休倩) (446-454), Nhan mĩ nhân sinh, mất sớm.
Tân Dã Hoài vương Lưu Di Phụ (劉夷父) (447-452), Trần mĩ nhân sinh, mất sớm
Quế Dương vương Lưu Hưu Phạm (劉休範) (448-474), Tuân mĩ nhân sinh, là hoàng tử duy nhất của Văn Đế còn sống ở Nam triều sau khi Minh Đế chết. Nổi loạn chống Hậu Phế Đế thất bại và bị giết.
Ba Lăng Ai vương Lưu Hưu Nhược (劉休若) (448-471), La mĩ nhân sinh, bị Minh Đế giết năm 471. Con trai bị giết khi nhà Nam Tề đoạt ngôi.
Công chúa
Đông Dương Hiến công chúa Lưu Anh Nga (劉英娥), Viên Tề Quy sinh
Hải Diêm công chúa, Tưởng mĩ nhân sinh
Trường Thành công chúa, lấy Tạ Vĩ (謝緯)
Lâm Xuyên Trưởng công chúa Lưu Anh Viện (劉英媛), lấy Vương Tảo (王藻)
Hoài Dương Trưởng công chúa, lấy Giang Bằng (江憑)
Tân Thái công chúa Lưu Anh Mị (劉英媚), sau lấy cháu là Tiền Phế Đế
Nam Dương công chúa, lấy Từ Hằng Chi (徐恆之)
Lang Tà Trinh Trưởng công chúa, lấy Trữ Thụ (褚授)
Nam quận Hiến công chúa, lấy Trử Uyên (褚淵)
Tầm Dương công chúa, lấy Si Diệp (sinh Si Huy, hoàng hậu của Lương Vũ Đế)
Lư Giang công chúa, lấy Trữ Trừng (褚澄)

Tham khảo

 Tống thư, quyển 5.
 Nam sử, quyển 2
 Tư trị thông giám, các quyển 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127.

Sinh năm 407
Mất năm 453
Người nhà Tấn
Vua nhà Lưu Tống


title: Just a Little More Love (bài hát)

text:
"Just a Little More Love" là đĩa đơn đầu tay của nam DJ người Pháp David Guetta. Ca khúc cũng xuất hiện trong album phòng thu đầu tay cùng tên của anh. Trong album này có hai phiên bản của ca khúc: bản chỉnh sửa "Just a Little More Love (Elektro Edit)" và bản phối khí "Just a Little More Love (Wally López Remix Edit)" xuất hiện trong MoS: Clubbers Guide 2004 và album nhạc phim The Football Factory.

Video âm nhạc
Có một video âm nhạc cho "Just a Little More Love". Trong video có xuất hiện David Guetta.

Danh sách ca khúc
Just a Little More Love (Radio Edit)
Just a Little More Love (Wally López Remix)
Just a Little More Love (Problem Kid Fat Bottom Funk Remix)
Just a Little More Love (Elektro Edit)
Just a Little More Love (Elektro Maxi)
Just a Little More Love (Remix Edit)
Just a Little More Love (Remix Maxi)

Xếp hạng

Liên kết khác
http://www.discogs.com/David-Guetta-feat-Chris-Willis-Just-A-Little-More-Love/master/91031
http://www.songfacts.com/detail.php?id=17889

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2001
Bài hát của David Guetta
Đĩa đơn đầu tay
Bài hát năm 2001


title: Love Don't Let Me Go

text:
"Love Don't Let Me Go" là một ca khúc nhạc house được biểu diễn bởi DJ người Pháp David Guetta hợp tác với Chris Willis. Đây là đĩa đơn thứ hai trích từ album phòng thu đầu tay của Guetta, Just a Little More Love. Bản phối khí của ca khúc cũng được phát hành như một đĩa đơn dưới cái tên "Love Don't Let Me Go (Walking Away)" vào năm 2006.

Video âm nhạc
Video âm nhạc được phát hành lần đầu tiên trên YouTube vào ngày 23 tháng 5 năm 2007 với tổng độ dài là hai phút và năm mươi lăm giây.

Danh sách ca khúc
 Love Don't Let Me Go (Main Mix) - 7:25
 Love Don't Let Me Go (House Remix) - 5:28
 Love Don't Let Me Go (1987 Rister Remix) - 6:46
 Love Don't Let Me Go (Scream Mix) - 8:01
 Love Don't Let Me Go (Edit Single) - 3:39

Xếp hạng

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2002
Bài hát của David Guetta


title: People Come People Go

text:
"People Come People Go" là một ca khúc nhạc house được biểu diễn bởi DJ người Pháp David Guetta hợp tác với Chris Willis. Đây là đĩa đơn thứ ba trích từ album phòng thu đầu tay của Guetta, Just a Little More Love.

Video âm nhạc
Có một video âm nhạc cho "People Come People Go", nhưng trong video này không có sự xuất hiện của David Guetta hay Chris Willis.

Danh sách ca khúc
People Come People Go (Radio Edit)
People Come People Go (Extended Remix)
People Come People Go (Mekaniko Mix)
People Come People Go (Dancefloor Killa Mix)
People Come People Go (Mekaniko Radio Edit)

Xếp hạng

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2002
Bài hát của David Guetta


title: Give Me Something (bài hát của David Guetta)

text:
"Give Me Something" là một ca khúc nhạc house được biểu diễn bởi DJ người Pháp David Guetta hợp tác với Barbara Tucker. Đây là đĩa đơn thứ tư trích từ album phòng thu đầu tay của Guetta, Just a Little More Love.

Danh sách ca khúc
Đĩa đơn CD (phát hành 2002)
 "Give Me Something" (Fonkyfunk Mix) 7:32
 "Give Me Something" (Extended Original Mix) 7:29
 "It's Allright" (Bob Sinclar Remix) 6:31
 "It's Allright" (Extended Original Mix) 5:45
 "Give Me Something" (Radio Edit) 3:15

Tham khảo

 http://www.davidguetta.com/#/disco/disc/4234338527
 http://www.discogs.com/David-Guetta-Give-Me-Something/master/91046
 http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=David+Guetta+feat%2E+Barbara+Tucker&titel=Give+Me+Something&cat=s

Đĩa đơn năm 2002
Bài hát của David Guetta


title: Just for One Day (Heroes)

text:
"Just for One Day (Heroes)" là một ca khúc nhạc house được biểu diễn bởi DJ người Pháp David Guetta hợp tác với Bowie. Ca khúc được chọn làm đĩa đơn cho album tổng hợp của Guetta, Fuck Me I'm Famous 2003, vào tháng 6 năm 2003. Trong ca khúc có sử dụng một đoạn giai điệu của "Heroes", một ca khúc năm 1977 của Bowie. "Just for One Day (Heroes)" nhanh chóng đạt được vị trí thú73 tạim bảng xếp hạng UK Singles Chart vào tháng 7 năm 2003.

Video âm nhạc
Video âm nhạc cho "Just for One Day (Heroes)" có thể dễ dàng được tìm thấy trên YouTube.

Danh sách ca khúc
 "Just For One Day (Heroes)" (Radio Edit) - 3:00
 "Just For One Day (Heroes)" (Extended Version) - 6:39
 "Distortion" (Maxi Vocal Remix) - 7:02

Xếp hạng

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2003
Bài hát của David Guetta


title: Apple Records

text:
Apple Records là hãng thu âm được thành lập bởi The Beatles vào năm 1968 và là công ty con của Apple Corps. Tên tuổi của hãng chủ yếu gắn liền với The Beatles, thực hiện trong vai trò ban nhạc hay cá nhân từng thành viên, ngoài ra cũng sản xuất cho nhiều nghệ sĩ khac như Mary Hopkin, James Taylor, Badfinger và Billy Preston. Thực tế trong những năm 1970, hãng đĩa đã thống trị các bảng xếp hạng khi cho phát hành các sản phẩm từ các Beatle sau khi ban nhạc tan rã. Allen Klein quản lý hãng đĩa vào năm 1969, sau đó là Neil Aspinall bên cạnh 4 thành viên của The Beatles và gia đình của họ. Aspinall nghỉ hưu vào năm 2007 và được thay thế bởi Jeff Jones.

Đọc thêm
 Neil Aspinall
 Apple Corps vs. Apple Inc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website
 The complete Apple Records
 Apple Sleevographia
 Financial background of Apple
 Vinylnet's discography for Apple Records

The Beatles
Hãng đĩa thu âm nhạc Pop
EMI
Hãng thu âm Liên hiệp Anh


title: Westland Lysander

text:
Westland Lysander là một loại máy bay liên lạc và hiệp đồng tác chiến với lục quân, do hãng Westland Aircraft chế tạo trước và trong Chiến tranh thế giới II. Sau khi trở nên lỗi thời trong nhiệm vụ hiệp đồng tác chiến với lục quân, nhờ khả năng cất hạ cánh trên đường băn ngắn nên nó được sử dụng trong các nhiệm vụ bí mật trên vùng đất Pháp bị chiếm đóng. Giống như các loại máy bay hiệp đồng tác chiến với lục quân, loại máy bay này được đặt theo tên của một vị tướng, đó là tướng Lysander của Sparta.

Biến thể

Lysander Mk.I
Lysander TT Mk I
Lysander Mk II
Lysander TT Mk II
Lysander Mk III
Lysander Mk IIIA
Lysander Mk III SCW
Lysander TT Mk III
Lysander TT Mk IIIA
P.12 Lysander Delanne

Quốc gia sử dụng

Tính năng kỹ chiến thuật (Lysander Mk III)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Donald, David and Jon Lake, eds. Encyclopedia of World Military Aircraft. London: AIRtime Publishing, 1996. ISBN 1-880588-24-2.
 "For Army Co-operation." Flight, ngày 9 tháng 6 năm 1938, pp. 569–576.
 Hall, Alan W. Westland Lysander, Warpaint Series No. 48. Luton, Bedfordshire, UK: Warpaint Books Ltd., 2005. ISBN 9700000007047 .
 James, Derek N. Westland Aircraft since 1915. London: Putnam, 1991. ISBN 0-85177-847-X.
 James, Derek N. Westland: A History. Gloucestershire, UK: Tempus Publishing Ltd, 2002. ISBN 0-7524-2772-5.
 Kightly, James. Westland Lysander. Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2006. ISBN 83-917178-4-4.
 Kostenuk, Samuel and John Griffin. RCAF Squadron Histories and Aircraft: 1924–1968. Toronto, Ontario: Samuel Stevens Hakkert & Company, 1977. ISBN 0-88866-577-6.
 March, Daniel J. British Warplanes of World War II. London:Aerospace Publishing, 1998. ISBN 1-874023-92-1.
 Mason, Francis K. The Westland Lysander, Aircraft in Profile Number 159. Leatherhead, Surrey, UK: Profile Publications, 1967. No ISBN.
 Milberry, Larry. Aviation in Canada. Toronto: McGrawHill Ryerson Limited, 1979. ISBN 0-07-082778-8.
 Mondey, David. Westland (Planemakers 2). London: Jane's Publishing Company, 1982. ISBN 0-7106-0134-4.
 Ovčáčík, Michal and Karel Susa. Westland Lysander Mks.I, II, III/IIIA, III(SD)/IIIA(SD), TT Mks. I, II, III. Prague, Czech Republic: Mark 1 Ltd., 1999. ISBN 80-902559-1-4.
 Robertson, Bruce. Lysander Special. Shepperton, Surrey, UK: Ian Allan Ltd., 1977. ISBN 0-7110-0764-0.
 "Some talk of Alexander..." Part 1. Air International, January 1984, Vol. 26, No. 1. ISSN 0306-5634. pp. 21–28.
 "Some talk of Alexander" Part 2. Air International, February 1984, Vol. 26, No. 2. ISSN 0306-5634. pp. 80–87.
 Taylor, John W.R. "Westland Lysander." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.

Liên kết ngoài

 Manual: (1941) Air Publication 1582C Pilot's Notes Lysander III and IIIA Aeroplanes Mercury XX Engine
 NASM Westland Lysander IIIA
 Westland Lysander in detail
 Westland Lysander aircraft profile. Aircraft database of the Fleet Air Arm Archive 1939–1945
 The Westland Lysander II in Indian Air Force Service
Westland Family Army Co-operation Flight 1955

Lysander
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay thông dụng
Máy bay ném bom
Máy bay cường kích
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cường kích Anh


title: Westland Wapiti

text:
Westland Wapiti là một loại máy bay đa dụng quân sự hai chỗ của Anh, nó là máy bay hai tầng cánh có một động cơ. Do hãng Westland Aircraft Works thiết kế chế tạo trong thập niên 1920, nhằm thay thế cho loại Airco DH.9A trong biên chế Không quân Hoàng gia.

Quốc gia sử dụng

Quân sự

 Không quân Hoàng gia Australia

 Không quân Hoàng gia Canada

Không quân Cộng hòa Trung Hoa

Ấn Độ
Không quân Hoàng gia Ấn Độ

Không quân Nam Phi

 Không quân Hoàng gia

Biến thể

 Wapiti I
 Wapiti IA
 Wapiti IB
 Wapiti II
 Wapiti IIA
 Wapiti III
Wapiti IV
 Wapiti V
 Wapiti VI
 Wapiti VII
 Wapiti VIII

Tính năng kỹ chiến thuật (Wapiti IIA)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Liên kết ngoài

British Aircraft Directory entry
Wapiti in Canadian service
Wapiti during Second World War

Máy bay Westland
Máy bay quân sự Anh thập niên 1920
Máy bay cường kích Anh 1920–1929
Máy bay thông dụng quân sự Anh 1920–1929
Máy bay huấn luyện quân sự Anh 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cường kích
Máy bay thông dụng
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cường kích Anh


title: Westland Wallace

text:
Westland Wallace là một loại máy bay đa dụng hai tầng cánh của Anh, được chế tạo bởi hãng Westland, để trang bị cho Không quân Hoàng gia, theo sau loại máy bay tiền nhiệm nổi tiếng trước đó là Wapiti.

Biến thể
 Westland PV-6
 Wallace Mk I
 Wallace Mk II

Quốc gia sử dụng

 Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Westland Wallace II)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 James, Derek N. Westland Aircraft since 1915. London: Putnam Aeronautical Books, 1991. ISBN 0-85177-847-X.
 James, Derek. "To The Top of the World". Aeroplane. Vol. 36, No. 4, Issue No 420, April 2008, pp. 20–25.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II. London: Aerospace Publishing, 1994. ISBN 1-85152-668-4.
 Thetford, O. Aircraft of the Royal Air Force 1918-57. London: Putnam, 1957.

Liên kết ngoài
 Westland Wallace Mk II

Máy bay Westland
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay thông dụng
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: PWS-10

text:
PWS-10 là một loại máy bay tiêm kích của Ba Lan, do hãng PWS (Podlaska Wytwórnia Samolotów – Nhà máy chế tạo máy bay Podlasie). Nó là máy bay tiêm kích đầu tiên do Ba Lan chế tạo đưa vào sản xuất hàng loạt.

Biến thể
 PWS-10: Máy bay tiêm kích hai tầng cánh.
 PWS-10M: Định danh gốc của PWS-10.
 PWS-15: PWS-10 với cánh mới, chỉ có 1 chiếc hoán cải, không thành công.

Quốc gia sử dụng

Không quân Ba Lan
 Nhà nước Tây Ban Nha
Không quân Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật

Tham khảo

Glass, Andrzej. "Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939" (Polish aviation constructions 1893-1939), WKiŁ, Warsaw 1977 (Polish language, no ISBN)
Kołodziejski, Andrzej. "PWS-10". Lotnictwo z Szachownicą (magazine) #29. Wrocław: Wydawnictwo Sanko, 2008. ISSN 1643-5702 (Polish language).

Liên kết ngoài
Photos and drawings at Ugolok Neba
PWS in Spanish Army

Xem thêm

Máy bay tiêm kích Ba Lan 1930–1939
Máy bay PWS
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Trận hồ Masuren lần thứ nhất

text:
Trận hồ Masuren lần thứ nhất là một trận đánh tiêu biểu trên Mặt trận phía Đông của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, diễn ra từ ngày 9 cho đến ngày 14 tháng 9 năm 1914. Trong trận chiến này, Tập đoàn quân số 8 của Đế quốc Đức do Thượng tướng Bộ binh Paul von Hindenburg chỉ huy đã giành thắng lợi quyết định trước Tập đoàn quân số 1 của Đế quốc Nga do tướng Paul von Rennenkampf chỉ huy, tạo thêm một cú sốc nữa cho bộ chỉ huy quân đội Nga ngay sau chiến thắng vang dội của quân đội Đức trong trận Tannenberg vào tháng 8 năm 1914. Trận Tannenberg và trận Masurian lần thứ nhất được xem là hai trong số những chiến thắng vẻ vang nhất của nước Đức trong cuộc chiến tranh, đã lên dây cót cho thanh danh của Hindenburg cùng với Tổng tham mưu trưởng của ông Erich Ludendorff - người đã góp phần vạch ra kế hoạch cho hai đại thắng này. Họ đã trở thành những anh hùng dân tộc lớn của nước Đức trong chiến tranh. Đồng thời, hai trận thắng này cũng đã giải nguy cho vùng Đông Phổ cũng như nước Đức, đồng thời mang lại quyền chủ động chiến lược cho người Đức trên Mặt trận phía Đông của cuộc chiến. Mặc dù không bị tiêu diệt, Tập đoàn quân số 1 của Rennenkampf thật sự là đã bị loại khỏi vòng chiến trong trận hồ Masuren.

Sau khi đại thắng Tập đoàn quân số 2 của Nga trong trận chiến Tannenberg, quân đội Đức dưới quyền Hindenburg đã tiến đánh quân đội Nga dưới quyền Rennenkampf. Khi ấy, Tập đoàn quân số 8 của Đức đã được tăng viện, mặc dù quân Nga vẫn còn nắm giữ lợi thế về quân số. Tin tức về thảm họa Tannenberg đã buộc Rennenkampf, vốn đang tiến quân qua lỗ hổng Insterburg, phải rút quân về một cứ điểm kéo dài từ hướng Đông Nam biển Baltic cho đến Angerburg. Cuộc tiến công ban đầu của quân Đức đã mở đầu vào ngày 7 tháng 9 năm 1914 từ các hồ ở hướng Nam và kéo dài trong vòng hai ngày, tuy ban đầu quân Đức gặp khó khăn nhưng Quân đoàn I do tướng Hermann von François đã vãn hồi tình hình, và quân Nga bị phân rã. Quân đội Đức tiếp tục bắc tiến để truy kích quân chủ lực của đối phương. Vào ngày 9 tháng 9 năm 1914, cuộc giao chiến đã lan rộng. Do sự yếu kém của cánh Nam của quân ông, Rennenkampf đã thực hiện một cuộc triệt thoái dưới sự yểm trợ của một cuộc phản kích do hai Sư đoàn thực hiện, ngăn ngừa một cuộc hợp vây. Quân của François đã xé lẻ một phần của quân của Rennenkampf vào ngày 10 tháng 9 năm 1914, và cho đến ngày 13 tháng 9 năm ấy các lực lượng thất trận của ông đã vượt qua sông Niemen và về đến biên giới Nga. Tuy nhiên, cuộc rút lui này chứng tỏ quân Nga đã không còn ở Đông Phổ, trong khi họ bị quân Đức đánh thiệt hại nặng trong trận chiến này, mặc dù chiến thắng này đối với quân đội Đức không rực rỡ như trận Tannenberg.

Là những đòn giáng nặng nề vào tâm lý của người Nga, hai chiến thắng của quân Đức tại Tannenberg và hồ Masuren đã bảo đảm sự sống còn của quân đội Đức trong những tháng đầu của Mặt trận phía Đông. Cơ hội cho quân Nga giành thắng lợi chóng vánh trước quân Đức và quân Áo-Hung đã không còn. Đồng thời, hai trận chiến này cũng hình thành cục diện cân bằng lực lượng giữa hai khối Liên minh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, và hạ thấp vai trò của nước Nga trong cuộc chiến. Vào tháng 2 năm 1915, người Đức đã tiếp nối hai thắng lợi to lớn của mình bằng trận hồ Masuren lần thứ hai bẻ gãy cuộc tiến công của một Tập đoàn quân khác của Nga vào vùng Đông Phổ và gây cho họ thiệt hại nặng nề.

Chú thích

Những trận đánh lớn trong lịch sử
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Nga
Xung đột năm 1914
Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Đông Phổ


title: Nadech Kugimiya

text:
Nadech Kugimiya (tiếng Thái: ณเดชน์ คูกิมิยะ, sinh ngày 17 tháng 12 năm 1991) còn có nghệ danh là Barry (แบร์รี), là một diễn viên và người mẫu người Thái Lan. Anh nổi tiếng với các vai diễn trong Duang Jai Akkanee (2010), Game Rai Game Rak (2011), Hoàng hôn ở Chaophraya (2013), The Rising Sun Series (2014), Leh Lub Salub Rarng (2017) và Likit Ruk (2018).

Tiểu sử và học vấn
Nadech có tên khai sinh là Chonlathit Yodprathum, sinh ngày 17 tháng 12 năm 1991 ở tỉnh Khon Kaen, Thái Lan. Cha của anh là người Áo và mẹ là người Thái Lan. Anh được nuôi dưỡng bởi dì ruột Sudarat Kugimiya và người chồng Nhật Bản tên là Yoshio Kugimiya nên họ của anh là Kugimiya. Biệt danh "Barry" của anh xuất phát từ biệt danh ban đầu là "Brand".

Anh tốt nghiệp Cử nhân Đại học Rangsit, ngành Nghệ thuật truyền thông năm 2015 và sau đó tốt nghiệp Thạc sĩ cùng chuyên ngành vào tháng 5, năm 2020.

Nadech sống cùng khu với Sukollawat Kanarot (Weir), một diễn viên và người mẫu Thái Lan và được phát hiện bởi người quản lý của Weir.

Sự nghiệp
Nadech bắt đầu sự nghiệp người mẫu từ năm mười bảy tuổi. Năm 2010, anh đóng phim truyền hình đầu tiên với vai chính Nawa Gamtornpuwanat trong phim Ngao Rak Luang Jai. Anh trở nên nổi tiếng sau vai diễn Fai Akkanee Adisuan trong phim Duang Jai Akkanee và vai Saichon / Charles Makovich trong Game Rai Game Rak, đóng cặp cùng Urassaya Sperbund (Yaya). Anh cũng là thành viên của nhóm "4+1 Channel 3 Superstar" cùng với Mario Maurer, Prin Suparat, Pakorn Chatborirak, và Phupoom Pongpanu. Anh ký hợp đồng độc quyền với đài Channel 3. Người quản lý của anh tên là Suphachai Srivijit.

Nadech Kugimiya là cái tên bảo chứng rating cho những bộ phim mà anh tham gia. Liên tiếp những bộ phim như Trang trại tình yêu (Duang Jai Akkanee), Trò chơi tình yêu (Game Rai Game Rak), Series Ánh dương tình yêu (Roy Ruk Hak Liam Tawan / Roy Fun Tawan Duerd), Sự hoán đổi diệu kỳ (Leh Lub Salub Rarng), Duyên trời định (Likit Ruk) đều trở thành những bộ phim ăn khách và có rating cao ngất ngưởng trên màn ảnh nhỏ. Ngoài ra hai bộ phim điện ảnh mà anh tham gia là Hoàng hôn ở Chaophraya (Koo Gum) và Nữ thần rắn 2 (Nakee 2) đều là những tác phẩm thắng lớn trên địa hạt màn ảnh rộng. Quả thật nếu nói về công việc diễn xuất, nếu Nadech nhận khó tính thứ 2 sẽ hiếm có ai nhận mình số 1 trong làng giải trí Thái. Chính anh đã chia sẻ rằng: "Lúc đóng phim tôi sẽ tham khảo ý kiến của đạo diễn và những người xung quanh. Tôi ít khi xem phim của bản thân mình đóng, vì sẽ nhận ra những khuyết điểm của bản thân nhiều hơn bất kỳ ai. Vì thế lúc làm việc, tôi luôn xác định rõ mục tiêu của mình. Vậy nên nếu làm không hết mình, thì chính tôi sẽ tự biết kết quả như thế nào".

Bằng tài năng cùng nhân cách hoàn hảo, chẳng khó gì khi Nadech có thể rinh về tận 136 giải thưởng trong 9 năm hoạt động, và vẫn còn tiến xa hơn nữa trong sự nghiệp, trở thành nam diễn viên được yêu thích của mọi nhà.

Các phim đã tham gia

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Âm nhạc

Ca khúc

Xuất hiện trong MV

Concert

Đại sứ thương hiệu

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Thái Lan
Nam người mẫu Thái Lan
Người tỉnh Khon Kaen
Người Thái gốc Hoa


title: Kế hoạch Mincemeat

text:
Kế hoạch Mincemeat là một kế hoạch Nghi binh của Anh quốc nhằm lừa Đức Quốc xã trong Chiến dịch Husky thuộc thế chiến thứ hai. Âm mưu thành công khiến đưa đến chiến thắng của Quân Đồng Minh ở Sicilia.

Câu chuyện
Ngày 30 tháng 4 năm 1943, xác người đàn ông chết đuối được phát hiện ở thị trấn Huelva bên vùng bờ biển phía nam Tây Ban Nha . Xác chết được mặc quân phục và đeo hàm thiếu tá (Cấp bậc thiếu tá được lựa chọn bởi người mang cấp bậc này đủ nhận được sự tin tưởng của cấp trên khi giao cho anh ta chuyển tài liệu mật, và cũng không phải là người có vị trí quá cao để nhiều người có thể biết đếên n) tWilliam Bill Martin của thủy quân lục chiến hoàng gia Anh. Giấy tờ tùy thân của thiếu tá Martin chứng thực anh ta sinh năm 1917 ở Cardiff, xứ Wales, có vị hôn thê được gọi tên thân mật là Pam. Bằng chứng cho liên hệ thân thiết giữa Pam và Martin là bức ảnh chân dung của Pam (thực tế là ảnh của nữ nhân viên Nancy Jean Leslie) nằm trong túi áo của Martin cùng hai bức thư tình và cả một hóa đơn mua nhẫn đính hôn giấu trong thi thể. Như thế vẫn chưa đủ, Cơ quan tình báo Anh còn thêm vào bên trong quần áo của Martin các vật chứng đời thường khác như hai cuống vé xem kịch, một vé xe buýt đã qua sử dụng, một hóa đơn mua áo mới, một hóa đơn nghỉ 4 đêm tại Câu lạc bộ Quân đội và Hải quân, một thư ngân hàng yêu cầu thanh toán khoản chi 79,97 Bảng Anh, tất cả đều được in với ngày tháng cận kề thời điểm Martin mất tích. Điểm mấu chốt của toàn bộ kế hoạch này là những "tài liệu mật" trong chiếc cặp được xích vào tay xác chết: các bức thư giới thiệu thật, có chữ ký của những chỉ huy ngoài đời thật và một loạt các thông tin liên quan đến các vấn đề nhạy cảm. Những thư giới thiệu và thư trao đổi giữa các thượng cấp của Martin được bỏ vào trong một chiếc cặp nhỏ để người Đức tin rằng Martin đang mang theo tài liệu này bên mình. Chiếc cặp sau đó được cột vào cổ tay của Martin bằng một sợi dây xích để chắc chắn nó không bị trôi đi và sẽ được vớt cùng thi thể.

Ban đầu, người Anh định thả thi thể này từ trên máy bay xuống vùng bờ biển Tây Ban Nha cùng một chiếc dùkhông nguyên vẹn. Tuy nhiên, ý tưởng này bị hủy bỏ vì quân Đức sẽ không tin rằng, quân Đồng minh lại liều lĩnh cho một sĩ quan mang thứ "tài liệu quan trọng" nhảy dù vào vùng lãnh thổ địch. Phương án cuối cùng được đưa ra là thi thể viên thiếu tá trên sẽ được thả trôi dạt vào bờ biển, như thể anh ta bị chết do tai nạn bất ngờ rơi xuống biển. Theo đó, thi thể "thiếu tá Martin" được đưa lên tàu ngầm HMS Seraph thả xuống biển cách bờ khoảng 1,6 km. Thậm chí, những ngày sau đó, các báo của Anh còn đăng cáo phó về cái chết của viên sĩ quan tên Martin để củng cố chuyện tai nạn xảy ra là hoàn toàn có thật.

Tuy mang danh nghĩa trung lập, nhưng chính quyền Tây Ban Nha dưới thời nhà độc tài Francisco Franco vẫn nghiêng về Phe Trục nên lập tức số tài liệu nói trên được chuyển cho Đức trong đó có một lá thứ có nội dung cho biết: quân đội Đồng minh trong mùa hè năm 1943 sẽ tấn công Sardinia và đảo Corse (tức về hướng Hy Lạp chứ không phải đảo Sicilia).

Tác giả kế hoạch
Để thực hiện nghi binh, cơ quan tình báo Anh đã tận dụng lấy các ý tưởng "kỳ quặc" từ thông điệp của Ian Fleming (cha đẻ của nhân vật James Bond) và tiến hành kế hoạch gây nhiễu thông tin mang tên Thịt băm - Mincemeat nhằm khiến phe Phát xít tưởng rằng lực lượng Đồng minh sẽ tiến chiếm Hy Lạp thay vì đảo Sicilia. Có thông tin cho rằng người nghĩ ra kế hoạch này chính là sĩ quan tình báo Anh Ewen Montagu.

Ai là cái xác của người sĩ quan Anh
Nhiều nghi vấn về ai là cái xác đóng vai sĩ quan Anh trôi ngoài khơi Tây Ban Nha.

 Giả thuyết thứ nhất cho rằng đó Cơ quan tình báo Anh sử dụng thi thể của một người đàn ông vô gia cư xứ Wales tên là Glyndwr Michel chết khi ăn chuột nhiễm độc của bã chuột, hóa trang để thi thể trông giống người bị chết đuối do tai nạn trên biển. Ngại rằng chất độc có thể bị phát hiện trong cuộc giải phẫu Pháp y, cùng với ý kiến hoài nghi rằng nạn nhân không chết do đuối nước, nhưng người Anh tin tưởng rằng người Công giáo Tây Ban Nha khá khó chịu với việc giải phẫu pháp y nên sẽ không bị phát hiện.Bia mộ của "Thiếu tá Martin" ở Tây Ban Nha nhưng đến thập niên 1990, trên bia được cập nhật thêm cái tên Glyndwr Michel.

 Có giả thuyết khác lại cho rằng đó là xác của một thủy thủ Anh chết trong vụ nổ tàu HMS Dasher (D37).

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Trận Limanowa-Lapanów

text:
Trận Limanowa-Lapanów là một trận đánh trên Mặt trận phía Đông trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, diễn ra từ ngày 6 cho đến ngày 12 tháng 12 năm 1914. Trong trận đánh này, dưới sự chỉ đạo của Tổng tham mưu trưởng Quân đội Áo là Franz Graf Conrad von Hötzendorf, Tập đoàn quân số 4 của Đế quốc Áo-Hung dưới quyền Đại Công tước Joseph Ferdinand cùng với Lê dương Ba Lan của Józef Piłsudski và một Sư đoàn trừ bị của Đế quốc Đức đã giành thắng lợi quyết định trước Tập đoàn quân số 3 của Đế quốc Nga dưới quyền tướng Radko Dimitriev. Chiến thắng của quân Áo-Hung và Đức trong trận Limanowa đã khiến cho kế hoạch tấn công Đức thông qua Áo-Hung của tướng Nga N. J. Ivanov bị phá sản. Tướng Erich Ludendorff của Đức đã đánh giá cao thắng lợi của quân đội Áo-Hung tại Limanowa, đồng thời trận chiến này cũng cho thấy sự hợp tác thành công giữa quân đội Đức và Áo-Hung.

Quân Nga đã chiếm giữ sông Wisla ở Ivangorod và Dimitriev đã tiến quân về hướng Tây Nam để vây hãm Kraków. Vào ngày 3 tháng 12 năm 1915, Conrad phát động phản công bên sườn trái của quân Nga. Cho đến ngày 6 tháng 12 năm 1915, cuộc tiến công của các Sư đoàn của tướng Joseph Roth đã chặn đứng quân của Dimitriev và buộc ông này phải gọi viện binh. Tướng Aleksei Brusilov - Tư lệnh Tập đoàn quân số 8 của Nga - đã đem hai quân đoàn đến đánh bọc sườn phải của quân đội Roth và giai đoạn hai của trận chiến mở đầu vào ngày 8 tháng 12 năm 1915: quân Nga đã thất bại và sự vắng mặt của hai quân đoàn đã khiến cho quân đoàn còn lại của Brusilov phải đương đầu với Tập đoàn quân số 3 của Áo. Ngày hôm đó, Tập đoàn quân số 3 cũng tấn công, đập tan mối đe dọa của Brusilov vào Hungary và giảm áp lực cho Roth do hai quân đoàn kia buộc phải triệt thoái. Quân Áo, Đức đã tiến được 64 km và vào ngày 15 tháng 12 năm 1915, quân đội Nga đã triệt thoái về một chiến tuyến dọc theo sông Dunajec.

Quân Nga bị thiệt hại không nhỏ, trong khi quân đội Áo-Hung đã thể hiện khả năng của mình trong trận chiến này, mặc dù họ sẽ không còn chiến đấu tốt như thế nữa trong những trận đánh về sau. Thắng lợi của quân Áo-Hung trong cuộc phản kích tại Limanowa-Lapanów đã cải thiện tình hình cho họ: Kraków đã được giải nguy và cuộc thọc sâu của quân đội Nga về cực tây trong cuộc chiến tranh cũng bị bẻ gãy.

Chú thích

Đọc thêm
 John Keegan: Der Erste Weltkrieg - Eine europäische Tragödie. – Rowohlt Taschenbuchverlag, Hamburg 2001. – ISBN 3-499-61194-5.
 Manfried Rauchensteiner: Der Tod des Doppeladlers: Österreich-Ungarn und der Erste Weltkrieg. – Graz, Wien, Köln: Styria, 1993. – ISBN 3-222-12116-8.
 Norman Stone: The Eastern Front 1914-1917. – Hodder and Stoughton, London 1985. – ISBN 0-340-36035-6.
 Christian Zenter: Der Erste Weltkrieg. – Mowegi-Verlag, Rastatt 2000. – ISBN 3-8118-1652-7.

Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Trận đánh liên quan tới Nga
Trận đánh liên quan tới Áo-Hung
Trận đánh liên quan tới Đức
Xung đột năm 1914


title: Beriev MBR-2

text:
Beriev MBR-2 là một loại tàu bay trinh sát, được đưa vào trang bị cho Hải quân Xô viết vào năm 1935.

Biến thể
 MBR-2M-17: Tàu bay ném bom, trinh sát trên biển tầm ngắn, lắp 1 động cơ piston 508 kW (680 hp) Mikulin M-17B.
 MBR-2AM-34 hay MBR-2bis: Phiên bản cải tiến, lắp 1 động cơ piston Mikulin AM-34N.
 MBR-2M-103: 1 chiếc MBR-2AM-34 lắp động cơ M-103 mạnh hơn. 1 mẫu thử duy nhất.
 MP-1: Phiên bản dân sự của tàu bay MBR-2M-17 cho hãng Aeroflot. Nó có thể chở 6 hành khách trong khoang kín.
 MP-1bis: Phiên bản dân sự của MBR-2AM-34 cho hãng Aeroflot.
 MP-1T: Phiên bản vận tải, hoán cải từ MBR-2.

Quốc gia sử dụng

Không quân Phần Lan

Aeroflot
Không quân Hải quân Xô viết

Không quân Bắc Triều Tiên

Tính năng kỹ chiến thuật (MBR-2bis)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Beriev MBR-2 at aeroflight.co.uk
 Century of Flight
 Beriev MBR-2, TsKB-25 (project and prototype)  at Russian Aviation Museum
 MBR-2 series with M-17 engine  at Russian Aviation Museum
 Beriev MP-1, MP-1bis, MP-1T  (civilian variant) at Russian Aviation Museum

MBR-2
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1930
Thủy phi cơ
Tàu bay
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay tuần tra
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Victor Moses

text:
Victor Moses (sinh ngày 12 tháng 12 năm 1990) là cầu thủ bóng đá chuyên Nghiệp người Nigeria đang chơi cho câu lạc bộ Spartak Moscow tại Russian Premier League. Vị trí sở trường của anh là tiền vệ cánh và anh có thể chơi ở cả vị trí hậu vệ cánh.

Moses bắt đầu sự nghiệp tại Crystal Palace trước khi chuyển đến Wigan Athletic và có cơ hội thi đấu tại Premier League từ năm 2010. Đến năm 2012, anh chuyển đến Chelsea và có được danh hiệu vô địch UEFA Europa League ngay trong mùa giải đầu tiên. Sau đó anh lần lượt được Chelsea đem cho mượn tại Liverpool, Stoke City và West Ham United trước khi trở lại Chelsea vào mùa giải 2016-17 và cùng Chelsea giành chức vô địch Premier League. Từ tháng 1 năm 2019, anh lại chuyển đến Fenerbahçe, Inter Milan và Spartak Moscow theo các hợp đồng cho mượn trước khi chinh thức trở thành cầu thủ của Spartak Moscow vào tháng 7 năm 2021.

Sinh ra ở Nigeria, anh bắt đầu sang Anh năm 11 tuổi và đã chơi cho các đội U-16, U-17, U-19 và U-21 của Anh nhưng anh đã chọn Nigeria làm đội tuyển quốc gia của mình. Anh cùng đội tuyển Nigeria giành chức vô địch Cúp bóng đá châu Phi 2013 và tham dự World Cup 2014 cùng World Cup 2018. Anh tuyên bố chia tay đội tuyển quốc gia ở tuổi 27 vào năm 2018.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Crystal Palace
Moses sinh ra tại Lagos, Nigeria. Năm 11 tuổi, cha mẹ anh trở thành nạn nhân của các cuộc bạo động tôn giáo ở Nigeria và sau đó anh phải tị nạn đến Anh. Anh học trường Trung học Kỹ thuật Stanley tại South Norwood, sau đó được các tuyển trách viên của câu lạc bộ Crystal Palace phát hiện và Moses đã đồng ý vào học viện đào tạo trẻ của câu lạc bộ.

Một thời gian ngắn sau khi gia nhập học viện, Palace đã đề nghị anh chuyển đến học tại trường Whitgift ở Croydon, nơi có huấn luyện viên Steve Kember và cựu danh thủ Colin Pates đang tham gia huấn luyện đội bóng trường này, với hi vọng cơ sở vật chất và huấn luyện viên của Whitgift sẽ phút phát triển tài năng của Moses.

Moses ở tuổi 14 đã ghi 50 bàn cho đội trẻ U-14 của Palace và giúp Whitgift vô địch nhiều giải đấu trường, trong đó có Giải Quốc gia, trong đó có 5 bàn trong trận chung kết với trường Healing tại ở sân vận động Walkers, Leicester.

Anh có trận đấu tiên tại Giải hạng Nhất vào ngày 6 tháng 11 năm 2007 trong trận sân khách với Cardiff. Trong đội hình chính của Palace, Moses đã ghi ba bàn trong mùa giải 2007-08. Tháng 7 năm 2008, anh gia hạn hợp đồng với câu lạc bộ đến năm 2012. Tuy nhiên mùa giải sau đó anh chỉ ghi được hai bàn.

Wigan Athletic
Ngày 31 tháng 1 năm 2010, Moses hoàn tất vụ chuyển nhượng trị giá 2,5 triệu £ đến câu lạc bộ tại Premier League là Wigan Athletic. Ngày 6 tháng 2 năm 2010, anh có trận đấu đầu tiên cho Wigan khi vào sân thay người trong trận hòa Sunderland 1–1.
Ngày 20 tháng 3 năm 2010, Moses vào sân từ băng ghế dự bị trong trận đấu với Burnley và có đường chuyền thành bàn đầu tiên cho Hugo Rodallega trong những phút bù giờ. Bàn thắng đầu tiên của anh cho Wigan đến vào ngày 3 tháng 5 năm 2010 trong trận hòa 2-2 với Hull City.

Moses đã gặp phải hai chấn thương vào đầu mùa giải 2010-11 và gặp khó khăn trong việc cạnh tranh suất đá chính sau đó. Anh có bàn thắng đầu tiên trong Giải ngoại hạng mùa này khi ghi bàn thắng duy nhất trong trận đấu ngày 13 tháng 11 năm 2010 với West Bromwich Albion.

Khi Charles N'Zogbia ra đi, Moses trở thành cầu thủ đá chính thường xuyên cho Wigan trong mùa giải 2011-12.

Chelsea
Ngày 23 tháng 8 năm 2012, cuộc đàm phán giữa Wigan và Chelsea về việc chuyển nhượng Moses đã thành công sau bốn lần đàm phán bất thành trước đó. Ước tính phí chuyển nhượng của anh là 9 triệu bảng. Ngày 24 tháng 8]], anh chính thức là cầu thủ của câu lạc bộ Chelsea sau khi hoàn tất thủ tục kiểm tra y tế. Tại Chelsea, Moses khoác áo số 13, số áo trước đây thuộc về tiền vệ người Đức Michael Ballack.

2012-13
Ngày 15 tháng 9, Moses có trận đấu đầu tiên cho Chelsea tại Premier League trên sân Loftus Road của QPR khi vào sân từ băng ghế dự bị. Trận đấu đã kết thúc với tỷ số 0-0. Bàn thắng đầu tiên của anh cho The Blues đến trong chiến thắng 6-0 tại vòng 3 Cúp Liên đoàn trước Wolverhampton  Ngày 31 tháng 10 năm 2012, anh được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu vòng 4 Cúp liên đoàn giữa Chelsea và Manchester United, trận đấu mà Chelsea đã thắng 5-4.

Ngày 3 tháng 11, Moses có bàn thắng đầu tiên tại Premier League trong màu áo Chelsea khi ghi bàn mở tỉ số trong trận hòa 1-1 với Swansea City. 4 ngày sau đó, anh trở thành người hùng của Chelsea khi ghi bàn thắng ở những phút bù giờ để đem lại chiến thắng 3-2 trước Shakhtar Donetsk tại lượt trận thứ tư vòng bảng UEFA Champions League 2012-13.

Moses có bàn thắng đầu tiên trong năm 2013 trong chiến thắng 5-1 trước Southampton tại vòng 3 cúp FA 2013. Ngày 5 tháng 4 năm 2013, anh có bàn thắng đầu tiên tại Cúp UEFA Europa League với bàn thắng nâng tỉ số lên 2-0 trong chiến thắng 3-1 trước Rubin Kazan ở lượt đi và tiếp tục ghi bàn ở lượt về.

Tại bán kết Europa League, Moses tiếp tục ghi bàn trong cả hai trận lượt đi và về vào lưới đội bóng Thụy Sĩ FC Basel. Tuy nhiên anh đã không được ra sân trong trận chung kết tại Amsterdam với Benfica vào ngày 15 tháng 5, trận đấu mà các đồng đội của anh đã giành chiến thắng 2-1.

Liverpool
Sự có mặt của các tân binh Willian và André Schürrle ở mùa giải 2013-14 đã khiến cho vị trí của Moses tại Chelsea không còn được bảo đảm. Ngày 1 tháng 9 năm 2013, Liverpool đã chính thức mượn được Moses trong thời hạn một mùa giải với khoản phí 1 triệu £. Ngay trong trận đầu tiên ra mắt Liverpool vào ngày 16 tháng 9 gặp Swansea, anh đã có pha lập công nâng tỉ số lên 2-1. Ngày 25 tháng 1 năm 2014, anh ghi bàn mở tỉ số trong chiến thắng 2-0 trước Bournemouth tại vòng 4 Cúp FA. Moses không có nhiều cơ hội thể hiện tại Liverpool, với chỉ 22 lần ra sân và có 2 bàn thắng.

Stoke City
Ngày 16 tháng 8 năm 2014, Moses chính thức gia nhập câu lạc bộ Stoke City theo dạng cho mượn cho đến hết mùa giải 2014-15. Anh có trận đấu đầu tiên cho Stoke tại Giải Ngoại hạng Anh vào ngày 30 tháng 8 năm 2014, trong chiến thắng 1–0 trước Manchester City. Anh có bàn thắng đầu tiên cho Stoke vào ngày 1 tháng 11 năm 2014 trong trận hòa 2-2 với West Ham United.

Moses dính phải chấn thương đùi trong trận đấu với Burnley vào ngày 22 tháng 11 năm 2014 khiến anh phải nghỉ thi đấu 8 tuần. Ngày 17 tháng 1 năm 2015, anh trở lại đội hình chính trong trận thắng 1-0 trước Leicester City. Anh có pha lập công từ chấm phạt đền ở phút thứ 90 để đem về chiến thắng 2-1 của Stoke trước kình địch Aston Villa ngay tại Villa Park vào ngày 21 tháng 2. Đến ngày 4 tháng 3, anh ghi bàn trong chiến thắng 2–0 trước Everton.

Trở lại Chelsea (2015)
Sau mùa giải cho mượn thi đấu thành công tại Stoke City, Moses trở lại câu lạc bộ chủ quản Chelsea và có mặt trong tất cả các trận giao hữu đầu mùa, ngoài ra còn ghi được bàn thắng trong trận đấu với PSG. Moses được vào sân ở phút thứ 82 trận tranh Siêu cúp Anh 2015 gặp Arsenal thay cho John Terry và chung cuộc Chelsea đã thua 1–0.

West Ham United
Ngày 1 tháng 9 năm 2015, Moses tiếp tục được đem cho một câu lạc bộ khác mượn, lần này là West Ham United cho đến cuối mùa giải 2105-16. Ngay trước khi đến West Ham, Moses đã gia hạn hợp đồng thêm 4 năm với đội chủ sân Stamford Bridge đến năm 2019. Anh ghi được bàn thắng đầu tiên cho West Ham vào ngày 19 tháng 9 từ một cú sút xa, giúp đội bóng của mình giành thắng lợi 2-1 trước Manchester City.

Trở lại Chelsea (2016-17)
Tân huấn luyện viên của Chelsea Antonio Conte đã tạo điều kiện cho Moses trở lại Chelsea trong mùa giải 2016-17. Ngày 15 tháng 8 năm 2016, Moses có trận đấu đầu tiên tại Premier League cho Chelsea sau ba năm khi vào sân từ ghế dự bị thay cho Hazard ở những phút cuối trận thắng West Ham United 2–1. Ngày 23 tháng 8, Moses vào sân ngay từ đầu và ghi được 1 bàn thắng trong chiến thắng 3-2 trước Bristol Rovers tại vòng 2 Cúp Liên đoàn. Ngày 1 tháng 10, sau hơn ba năm kể từ tháng 5 năm 2013, Moses mới lần đầu tiên có tên trong đội hình xuất phát của Chelsea tại Premier League, trong trận đấu với Hull City và đã có một màn trình diễn ấn tượng góp phần vào chiến thắng 2-0 của Chelsea.

Trong sơ đồ 3-4-3 mới của huấn luyện viên Antonio Conte, Moses có được một suất đá chính ở vị trí bên cánh phải. Ngày 15 tháng 10, anh có được bàn thắng thứ hai tại Giải Ngoại hạng, ấn định chiến thắng 3-0 trước Leicester City.

2017-18
Moses là người ghi bàn mở tỉ số trận đấu Siêu cúp Anh 2017 với Arsenal nhưng sau đó Chelsea đã để thua đối thủ trên loạt sút luân lưu. Đến ngày 20 tháng 1 năm 2018, anh mới có bàn thắng đầu tiên tại Premier League mùa giải 2017-18 trong chiến thắng 4-0 trước Brighton & Hove Albion. Ngày 12 tháng 2, anh có được bàn thắng thứ hai trong mùa giải ở trận thắng 3-0 trước West Bromwich Albion.

Ngày 19 tháng 4, anh ghi dấu ấn cá nhân trong cả hai bàn thắng, trong đó có pha ấn định tỉ số 2-1, giúp Chelsea lấy trọn ba điểm tại Turf Moor trước Burnley. Đến ngày 6 tháng 5, anh có pha tạt bóng để tiền đạo Olivier Giroud ghi bàn thắng duy nhất trong trận đấu với Liverpool để duy trì hi vọng có được cơ hội tham dự Champions League mùa giải sau. Vào cuối mùa giải, Moses cùng Chelsea giành được danh hiệu vô địch Cúp FA sau khi đánh bại Manchester United.

Sau khi Chelsea có huấn luyện viên mới là Maurizio Sarri, Moses không còn được trọng dụng và nửa đầu mùa giải 2018-19 anh chỉ được ra sân 6 trận, trong đó chỉ có 26 phút tại Premier League.

Fenerbahçe
Cuối tháng 1 năm 2019, Moses được Chelsea đem cho đội bóng Thổ Nhĩ Kỳ Fenerbahçe mượn với thời hạn 18 tháng. Ngày 28 tháng 1 năm 2019, anh có trận đấu đầu tiên cho Fenerbahçe tại Süper Lig khi được vào sân từ phút 66 trận thắng Yeni Malatyaspor 3-2. Đến ngày 1 tháng 2, anh có được bàn thắng đầu tiên cho đội bóng mới ấn định chiến thắng 2-0 trước Göztepe tại Süper Lig.

Inter Milan
Ngày 23 tháng 1 năm 2020, Moses chuyển đến Ý thi đấu cho Inter Milan theo hợp đồng cho mượn có thời hạn 6 tháng kèm điều khoản có thể mua đứt và tại đây anh được tái hợp người thầy cũ Antonio Conte Anh có trận ra mắt 6 ngày sau đó, vào sân từ ghế dự bị trong trận thắng 2-1 trước Fiorentina tại Coppa Italia quarter-finals. Moses có tổng cộng 20 trận thi đấu cho Inter Milan và đóng góp 5 đường chuyền thành bàn nhưng Inter Milan quyết định không kích hoạt điều khoản mua đứt.

Spartak Moscow (mượn)
Ngày 15 tháng 10 năm 2020, Moses gia nhập đội bóng Nga Spartak Moscow theo hợp đồng cho mượn có thời hạn 1 mùa bóng kèm điều khoản có thể mua đứt. Hai ngày sau đó, anh có trận đấu đầu tiên trên đất Nga khi vào sân thay người trong trận thắng 3-2 trước Khimki. Ngày 24 tháng 10, trong trận đá chính đầu tiên cho Spartak Moscow, Moses có cho mình bàn thắng đầu tiên trong màu áo mới, góp công vào chiến thắng 3-1 trước Krasnodar.

Ngày 16 tháng 5 năm 2021, Moses ghi bàn gỡ hòa 2-2 ở phút 85 của trận đấu với Akhmat Grozny đem về 1 điểm giúp Spartak Moscow cán đích Giải bóng đá Ngoại hạng Nga 2020–21 ở vị trí thứ hai và giành quyền tham dự UEFA Champions League mùa giải sau. Những đóng góp của Moses với 4 bàn thắng và 2 kiến tạo trong 19 trận tại Giải bóng đá Ngoại hạng Nga đã khiến Spartak Moscow đồng ý kích hoạt điều khoản mua đứt anh từ Chelsea với phí chuyển nhượng 3,9 triệu £.

Moses có 9 năm thuộc biên chế Chelsea sau khi chuyển đến từ Wigan vào năm 2012, ra sân tổng cộng 128 lần cho the Blues, ghi được 18 bàn thắng và vô địch Premier League, Cúp FA và Europa League.

Spartak Moscow
Ngày 2 tháng 7 năm 2021, Spartak Moscow ký hợp đồng có thời hạn hai năm với Moses sau khi chính thức mua đứt anh từ Chelsea.

Sự nghiệp đội tuyển quốc gia

Các đội trẻ Anh
Mặc dù sinh ra tại Nigeria, Moses đã chọn thi đấu cho đội trẻ U-16 của Anh và giành danh hiệu Victory Shield năm 2005. Năm 2007, anh cùng đội tuyển U-17 Anh tham dự Giải vô địch U-17 châu Âu tại Bỉ. Tại giải đấu này anh ghi được 3 bàn (cú đúp trong trận gặp U-17 Hà Lan và bàn thắng duy nhất trong trận bán kết với U-17 Pháp), giành được danh hiệu Chiếc giày Vàng và đội tuyển U-17 Anh đứng thứ hai giải đấu sau U-17 Tây Ban Nha. Cùng năm đó, anh tiếp tục cùng U-17 Anh tham dự Giải vô địch U-17 thế giới, ghi được 3 bàn ở vòng bảng nhưng U-17 Anh bị loại ở tứ kết.

Moses sau đó tiếp tục được gọi vào đội tuyển U-19 Anh, tham dự Giải vô địch U-19 châu Âu nhưng U-19 Anh bị loại ngay vòng bảng. Đầu mùa giải 2010-2011, anh được gọi vào đội tuyển U-21 Anh và có trận đầu tiên gặp U-21 Uzbekistan.

Nigeria
Moses được gọi vào Nigeria cho trận đấu với Guatemala vào tháng 2 năm 2011, nhưng trận giao hữu này đã bị hoãn. 1 tháng sau, anh lại được triệu tập cho các trận đấu với Ethiopia và Kenya. Tuy nhiên, anh không được thi đấu do việc đăng ký đổi quốc tịch của anh với FIFA chưa hoàn tất. Phải đến ngày 1 tháng 11 năm 2011, FIFA chính thức cho Moses và Shola Ameobi khoác áo Nigeria. Anh có trận đấu đầu tiên cho Nigeria vào ngày 29 tháng 2 năm 2012 trong trận gặp Rwanda.

Ngày 13 tháng 10 năm 2012, anh có bàn thắng đầu tiên cho Nigeria với một cú đúp trong chiến thắng 6-1 trước Liberia và đưa đội bóng chính thức giành vé tham dự Cúp bóng đá châu Phi 2013 (CAN 2013).

Moses được triệu tập vào danh sách đội tuyển Nigeria tham dự CAN 2013, giải đấu chính thức đầu tiên của anh trong màu áo đội tuyển quốc gia Nigeria. Ngày 29 tháng 1, trong trận đấu cuối cùng của vòng bảng với Ethiopia, anh đã lập cú đúp đều từ chấm phạt đền giúp Nigeria lọt vào vòng sau ở vị trí nhì bảng. Chung cuộc, Nigeria đã giành chức vô địch châu lục lần đầu tiên kể từ năm 1994 và Moses cũng giành được danh hiệu Cầu thủ thi đấu Fair Play nhất giải đấu.

Ngày 16 tháng 11, Moses ghi bàn thắng mở tỉ số trong chiến thắng 2-0 trước Ethiopia tại lượt về vòng loại World Cup khu vực châu Phi lượt đấu cuối cùng, chính thức đưa Nigeria tham dự World Cup 2014 tại Brasil. Thành tích xuất sắc trong màu áo đội tuyển và câu lạc bộ trong năm 2013 đã giúp anh giành danh hiệu Cầu thủ Nigeria xuất sắc nhất năm vào ngày 27 tháng 11. Sau khi nhận giải thưởng, Moses đã chia sẻ trên Twitter rằng: "Đó là giấc mơ trở thành sự thật khi chơi cho đất nước của mình, tôi rất cảm ơn các bạn."

Tháng 6 năm 2014, Moses được triệu tập vào đội hình đội tuyển Nigeria tham dự World Cup 2014 tại Brasil. Tại giải đấu này, anh được ra sân trong trận đấu vòng bảng với Iran và trận thua 2-0 trước Pháp ở vòng 1/16.

Moses tiếp tục có cơ hội tham dự World Cup 2018 tại Nga. Anh ra sân trong cả ba trận vòng bảng bảng D, có một đường chuyền thành bàn trong trận thắng 2-0 trước Iceland và ghi được một bàn thắng từ chấm phạt đền trong trận thua 1-2 trước . Chung cuộc đội tuyển Nigeria rời giải với vị trí thứ 3 bảng đấu.

Sau giải đấu đó, Victor Moses tuyên bố chia tay đội tuyển Nigeria sau 6 năm gắn bó để tập trung cho sự nghiệp câu lạc bộ, tổng cộng anh đã thi đấu 37 trận và ghi được 12 bàn thắng.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Bàn thắng cho đội tuyển quốc gia

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Chelsea
Premier League: 2016–17
FA Cup: 2017–18
UEFA Europa League: 2012–13, 2018–19

Quốc tế

U-16 Anh
Victory Shield: 2005

Nigeria
Africa Cup of Nations: 2013

Cá nhân
Cầu thủ Nigeria xuất sắc nhất năm: 2013
Chiếc giày Vàng Giải vô địch bóng đá U-17 châu Âu 2007
Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất tháng của Football League: Tháng 12 năm 2009.
Cầu thủ thi đấu Fair Play nhất Cúp bóng đá châu Phi 2013.

Chú thích

Liên kết ngoài
Thông tin về Victor Moses trên trang web của Wigan Athletic

Thông tin về Victor Moses  trên ESPN

Sinh năm 1990
Người Lagos
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Nigeria
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Nigeria
Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Cầu thủ bóng đá Wigan Athletic F.C.
Cầu thủ bóng đá Crystal Palace F.C.
Cầu thủ bóng đá Stoke City F.C.
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá West Ham United F.C.
Cầu thủ bóng đá Fenerbahçe S.K.
Cầu thủ bóng đá FC Spartak Moscow
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Anh


title: Miletus

text:
Miletus (mī lē' təs) (tiếng Hy Lạp cổ: Μίλητος, Milētos; Latin: Miletus) là một thành phố của Hy Lạp cổ đại nằm trên bờ biển phía tây Tiểu Á (ngày nay là tỉnh Aydin của Thổ Nhĩ Kỳ), gần của sông Büyük Menderes ở Caria cổ đại. Trước khi bị Đế quốc Achaemenid của Ba Tư xâm chiếm vào giữa thế kỷ 6 TCN, Miletus được coi là thành phố giàu có nhất và lớn nhất của Hy Lạp.

Rất khó kiếm được bằng chứng về những cư dân đầu tiên trên mảnh đất này vì nước biển dâng cũng như sự lắng đọng phù sa từ con sông Maeander. Bằng chứng có giá trị đầu tiên là của thời đại đồ đá mới. Vào đầu và giữa thời kỳ đồ sắt, những khu định cư ở đây nằm dưới ảnh hưởng của người Minoan. Theo truyền thuyết, người Crete (Crettans) đã tràn tới đây và thay thế người Leleges bản địa. Cái tên Miletus được đặt theo một địa danh của Crete.

Tham khảo

Địa điểm khảo cổ Thổ Nhĩ Kỳ
Thành phố Hy Lạp cổ đại
Lịch sử tỉnh Aydın


title: Trường Đại học Dược khoa Sài Gòn

text:
Trường Đại học Dược khoa Sài Gòn là cơ sở giáo dục phụ thuộc Viện Đại học Sài Gòn của Việt Nam Cộng hòa. Trường Dược khoa hoạt động từ năm 1961 đến 1975 thì giải thể.

Lịch sử
Trường Dược khoa từ năm 1954 là một cơ sở tổng hợp chung của y khoa lẫn dược khoa. Tháng Tám năm 1961 thời Đệ Nhất Cộng hòa, chính phủ cho tách phân khoa dược khỏi y khoa và lập trường Đại học Dược khoa Sài Gòn, lấy trụ sở chính ở số 169 đường Công lý. Tháng Tư năm 1964, trường sở chuyển về Thành Cộng hòa, số 41 đường Cường Để.

Trường có ba khoa trưởng trong thời gian 1961-1975.
1961-1963 Giáo sư Trương Văn Chôm
1963-1975 Giáo sư Nguyễn Vĩnh Niên
1975 Giáo sư Tô Đồng

Học trình
Sinh viên nhập học phải có bằng Tú tài II thuộc ban A (khoa học) hoặc B (toán học). Chương trình học kéo dài 5 năm. Khi tốt nghiệp, sinh viên lãnh bằng "Dược sĩ Quốc gia" (Diplôme de Pharmacien d’État).

Tham khảo & Chú thích
Lịch sử Khoa Dược - Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Dược khoa Sài Gòn
Dược khoa Sài Gòn
Trường đại học và cao đẳng đã ngừng hoạt động tại Việt Nam


title: Viên kim cương Cullinan

text:
Cullinan (Cullinan Diamond), là viên kim cương thô lớn nhất thế giới từng được tìm thấy trên Trái Đất cho đến nay. Nó có khối lượng lên đến .

Vào tháng 4 năm 1905, viên kim cương được mang đến Luân Đôn, dù rất được công chúng quan tâm, nhưng sau 2 năm vẫn không có ai chịu mua nó. Năm 1907, chính phủ Thuộc địa Transvaal mua lại viên kim cương Cullinan và Thủ tướng Louis Botha đã tặng nó cho Edward VII, Vua của Vương quốc Anh. Sau đó viên kim cương được đẽo gọt thành 9 viên đá nhỏ hơn. Trong đó viên kim cương lớn nhất là viên Cullinan I hay còn gọi là "Ngôi sao sáng nhất châu Phi", có khối lượng lên đến , cũng chính là viên kim cương qua tạo tác lớn nhất thế giới cho đến nay. Nó được gắn trên cây vương trượng của Quốc chủ Anh. Ngoài ra còn 8 viên nhỏ hơn và gần 100 viên nhỏ khác được tạo tác từ những viên vụn khi đẽo gọt từ Cullinan.

Sự tìm thấy và tên gọi
Viên kim cương Cullinan được tìm thấy ngày 26-1-1905 tại mỏ Premier thuộc tỉnh Gauteng, cách thủ đô chính của nước Cộng hoà Nam Phi là Pretoria 40 km.

Câu chuyện được kể rằng, người quản lý mỏ kim cương Premier là Frederick Wells sẩy chân suýt ngã vì vấp phải hòn đá to bằng nắm tay. Hòn đá to đến nỗi ông cho rằng là mảnh thủy tinh được chôn như một trò đùa. Sau đó người ta mới phát hiện ra nó không phải là mảnh thủy tinh mà là một viên kim cương lớn nhất từng được tìm thấy, nặng đến 3.106,75 carat và viên kim cương được gọi là Cullinan theo tên của chủ tịch công ty, ngài Thomas Cullinan. Có tài liệu cho rằng một người thợ mỏ tên là Thomas Evan Powell đã tìm thấy nó.

Sở hữu và tạo tác

Sau khi được phát hiện năm 1905, viên kim cương Cullinan được chính quyền thuộc địa Transvaal mua lại để dâng tặng nhà vua Anh lúc bấy giờ là Edward VII nhân ngày sinh nhật để thể hiện lòng trung thành của chính quyền thuộc địa sau khi họ thất bại trong cuộc chiến Boer. Quốc hội thuộc địa đã bỏ phiếu dâng tặng, nhưng lòng tự trọng buộc vua Anh từ chối món quà. Nhưng nhà chính trị trẻ đang nổi là Winston Churchill, cựu chiến binh của cuộc chiến Boer đã thuyết phục nhà vua nhận viên kim cương này.

Việc vận chuyển viên kim cương rời Nam Phi đến Anh cũng là một câu chuyện đầy kịch tính. Nhà chức trách thuộc địa đã tìm cách nghi binh để đánh lừa những đối tượng có ý định chiếm đoạt viên kim cương trong lúc vận chuyển. Họ để viên kim cương giả trong một chiếc két sắt và mang lên tàu, xung quanh có lính đứng canh cả ngày lẫn đêm. Trong khi đó khối kim cương thật được gửi bằng thư đảm bảo và đến phòng thư cung điện Buckingham một tháng sau đó.

Viên kim cương Cullinan được giao cho nhà tạo tác Joseph Asscher, được xem như là thợ cắt kim cương điêu luyện nhất thời bấy giờ. Ông đã bỏ ra hàng tháng để nghiên cứu mọi góc cạnh để quyết định nhát cắt đầu tiên, vì công nghệ thời bấy giờ còn thô sơ và việc cắt gọt kim cương là một việc đòi hỏi công phu và nguy hiểm, chỉ một sai sót nhỏ sẽ phá huỷ mọi thứ. Cuối cùng ông đã quyết định gài một thanh kiếm và dùng cái vồ để đập, nhưng thanh kiếm đã vỡ vụn. Khi nhát cắt thành công, ông vui sướng đến nỗi ngất đi. Khi tỉnh lại ông mất đến 38 ngày để cắt viên kim cương. Ban đầu nó được cắt ra làm 3 phần lớn rồi sau đó đẽo gọt thành 9 viên và gần 100 viên nhỏ từ những phần vỡ vụn.

Tất cả những viên đá này đều thuộc quyền sở hữu của Vương thất Anh. Viên lớn nhất được gắn trên vương trượng vua Anh được gọi là Cullinan I hay viên kim cương "Ngôi sao sáng nhất châu Phi".

Xem thêm
Karowe AK6

Tham khảo

 ^ Goodchild: Precious Stones (1908) Page 140
 ^ a b Crookes: Diamonds (1909) Page 77 (A photo of the rough Cullinan, marked as number 17, is facing page 80.)
 ^ Crookes: Diamonds (1909) Page 79
 ^ With the exception of the Cullinan VI which Edward VII bought and gave to Queen Alexandra in1907 and who on his death gave it to Queen Mary
 ^ ’’The Queen’s Jewels. The Personal Collection of Elizabeth II.’’ Leslie Field. Harry N. Abrams, Incorporated, @ 1987. Times Mirror Books. INBN 0-8109-1525-1. p. 72.
 ^ Also known as the Great Star of Africa.
 ^ First of the Lesser Stars of Africa
 ^ First of the Lesser Stars of Africa.
 ^ Second of the Lesser Stars of Africa.
 ^ Based on the imformation in ‘’The Queen’s Jewels. The Personal Collection of Elizabeth II’’, pp. 72–77.
 The greatest stories never told_Rick Beyer.

Liên kết

The Cullinan – a detailed account with pictures
The Monarchy Today: The Crown Jewels
Daily Mail article with many photographs

Kim cương
Nam Phi năm 1905
Hoàng gia Anh
Vương miện của Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Voi đồng cỏ châu Phi

text:
Voi đồng cỏ châu Phi hoặc còn gọi là Voi bụi rậm châu Phi, Voi xavan (Loxodonta africana) là một trong hai loài trong Chi Voi châu Phi (Loxodonta) cùng với Voi rừng châu Phi (Loxodonta cyclotis). Đây là loài lớn nhất còn sống của Bộ Có vòi (Probosidea) và là loài động vật lớn nhất trên mặt đất (trên cạn) ngày nay. Một dạng đặc thù của loài này là những con voi sa mạc sống trong các vùng sa mạc khô cằn.

Đặc điểm

Những con voi đực to lớn có thể có khối lượng cơ thể lên tới 7,5 tấn và cao trên 4 m. Những con voi cái nhỏ nhất thì chỉ cao 2,7 m và nặng 3 tấn. Nhìn chung với tầm vóc khổng lồ của mình, trên thảo nguyên châu Phi hầu như voi rừng không bị động vật nào gây hấn, kể cả những mãnh thú săn mồi, tuy nhiên voi rừng cũng có thể bị đàn sư tử giết chết nếu đi lạc vào lãnh địa của sư tử.

Voi đồng cỏ châu Phi có tai to nhất trong các loài voi. Vòi của chúng có 2 ngón tay chứ không phải 1 như ở Voi châu Á (Elephas maximus). Ngà Voi đồng cỏ châu Phi dài tới 3 m và nặng khoảng 15–20 kg. Cả voi đực và voi cái đều có ngà. Chúng có bốn cái răng hàm lớn, mỗi hàm có hai cái, mỗi cái có đường kính 10 cm và dài 30 cm.

Voi có một trí tuệ xếp vào hàng đứng đầu trong số các loài vật. Chúng có khả năng ghi nhớ rất tốt. Voi đầu đàn thường dùng khả năng này để dẫn đàn di chuyển tìm nguồn nước và thức ăn. Voi giao tiếp bằng việc phát ra hạ âm.

Tập tính
Voi sống thành đàn tại những xavan và đồng cỏ. Mỗi đàn gồm có một voi đầu đàn là con voi cái già nhất trong đàn, các con voi cái và con của chúng. Voi đực non sẽ rời đàn khi 10-15 tuổi. Chúng gia nhập các nhóm voi đực hoặc sống độc lập. Voi đực sau khi rời đàn vẫn giữ liên lạc với đàn gốc của chúng.

Tương xứng với kích thước của chúng, voi ăn mỗi ngày hết 225 kg cỏ, lá cây và uống hết 200 lít nước. 4 răng hàm to lớn của chúng giúp việc nghiền nát thức ăn dễ dàng hơn. Dạ dày voi không có lông thúc đẩy chúng phát triển kích thước khổng lồ để chứa đựng một chiếc bao tử vĩ đại. Voi dùng chiếc vòi của mình để vơ cỏ đưa lên miệng để ăn hoặc hút nước rồi phun vào miệng khi uống. Với những cành cây ở cao, voi dùng vòi bẻ cành hoặc dùng ngà húc đổ cây. Voi cũng có thể ăn quả trên ngọn cây bằng cách đứng dưới gốc và để các loại khỉ trên cây ném quả xuống. Người ta còn phát hiện những con voi ở vùng hồ Kariba ăn cả thực vật thủy sinh.

Trong điều kiện nuôi nhốt hành vi xã hội của voi trong điều kiện nuôi nhốt bắt chước hành vi của voi trong tự nhiên.

Sinh sản

Vào mùa sinh sản, voi cái phát đi những tín hiệu đến voi đực. Ngay lập tức những con voi đực tập trung gần đàn voi và bắt đầu đánh nhau. Con voi chiến thắng sẽ được voi cái cọ xát thân vào thân voi đực, đó là tín hiệu đồng ý giao phối, sau đó mỗi con một ngả nhưng vẫn giữ liên lạc. Khi mang thai, voi cái rời đàn đẻ con và nuôi con một thời gian trước khi trở lại đàn. Trải qua quá trình mang thai tới 22 tháng (dài nhất trong số động vật có vú), voi cái sinh ra một chú voi con chỉ cao 1 m và nặng 100 kg. Voi con bú sữa mẹ trong suốt 5 năm đầu đời và trưởng thành sau 10-15 năm.

Hình ảnh

Tham khảo

 Elephant Information Repository  - An in-depth resource on elephants
 ARKive - images and movies of the African Bush Elephant (Loxodonta africana)
 BBC Wildlife Finder - Clips from the BBC archive, news stories and sound files of the African Bush Elephant
 Châu Phi có hai loài voi?, VnExpress, 24/8/2001

A
Động vật có vú Angola
Động vật có vú Tây Phi
Động vật có vú Ethiopia
Động vật có vú Cộng hòa Congo
Động vật có vú Cộng hòa dân chủ Congo
Động vật có vú Kenya
Động vật có vú Nam Phi
Động vật có vú Namibia
Động vật có vú Sudan
Động vật có vú Tanzania
Động vật có vú Uganda
Động vật có vú Zambia
Động vật được mô tả năm 1797
Động vật có vú châu Phi


title: Michael Myers

text:
Michael Myers tên đầy đủ là Michael Audrey Myers (hay còn có biệt danh Sát nhân đêm Halloween, Ông kẹ miền Trung Tây và The Shape) là một nhân vật hư cấu đồng thời cũng là nhân vật phản diện chính trong loạt phim kinh dị Halloween. Hắn được biết là một trong những nhân vật sát nhân bị chứng tâm thần phân liệt trong nền điện ảnh Hoa Kỳ. Vào ngày 31 tháng 10 năm 1963, vì vụ giết chị gái ruột Judith Myers nên Michael đã bị đưa vào bệnh viện tâm thần. 15 năm sau hắn trốn về thị trấn Haddonfield để tìm giết người em gái Laurie Strode của hắn, hắn đeo mặt nạ và giết tất cả những người nào hắn gặp bằng con dao bếp. Hung khí kinh điển của kẻ thủ ác này là một con dao bếp.

Tiểu sử
Theo dòng thời gian Halloween gốc, Michael Myers sinh ngày 19 tháng 10 năm 1957 tại thị trấn hư cấu Haddonfield, tiểu bang Illinois, nước Mỹ. Michael có một chị gái tên là Judith và một em gái tên Cynthy (sau đổi tên là Laurie Strode).

Vào một đêm Halloween năm 1963, khi bố, mẹ đi vắng, Michael ở nhà với chị gái Judith, người được cho là trông trẻ cho Michael, nhưng lại quan tâm nhiều hơn đến việc dành khoảnh khắc thân mật với bạn trai của cô ấy. Sau khi bạn trai chị gái rời đi, Michael đã mặc trang phục chú hề, bước vào phòng và đâm chết Judith nhiều nhát bằng con dao làm bếp. Sau đó Michael lặng lẽ đi xuống cầu thang và đứng trước cửa và đợi cha mẹ và cảnh sát đến bắt mình. Michael nhanh chóng được đưa đến Viện điều dưỡng Smith's Grove, nơi Michael trở thành bệnh nhân của một bác sĩ tâm thần là  Samuel Loomis.

Mãi đến 15 năm sau, Michael Myers giờ đây trở thành một người đàn ông khỏe mạnh, với chiều cao 1m90; miệng vẫn không nói một lời nào. Sau khi trốn khỏi Smith's Grove, hắn lái xe về thị trấn Haddonfield để tìm giết đứa em gái của mình. Hắn về lại căn nhà xưa nay đã bị bỏ hoang để lấy con dao bếp cùng chiếc mặt nạ bằng da có khắc hình khuôn mặt của William Shatner để tìm giết đứa em gái hoặc giết sạch những ai hắn gặp hay có ý định cản trở hắn. Michael không biết rằng sau đêm Halloween kinh hoàng 15 năm trước thì đứa em gái bé bỏng của hắn đã được cảnh sát trưởng giao lại cho gia đình Strode nuôi nấng nên họ cũng đổi tên đứa bé thành Laurie Strode. Tiến sĩ Loomis biết được chuyện Michael đang trên đường về Haddonfield liền quyết định bảo vệ Laurie Strode thoát khỏi kẻ sát nhân tâm thần.

Kể từ Halloween 1978 cho đến phần Halloween Ends, trải qua hơn 12 phần phim Halloween (bao gồm cả hai phần Remake) thì Michael Myers đã sát hại  170 nạn nhân, Michael Myers cũng vượt qua Jason Voorhees (với số lượng 163 nạn nhân trong loạt phim kinh dị Thứ sáu ngày 13), trở thành kẻ giết nhiều người nhất trong dòng phim kinh dị giết người hàng loạt.

Nếu như những tên sát nhân nổi tiếng khác như Jason Voorhees, Leatherface hay Freddy Krueger chỉ thường truy đuổi và tìm cách giết hại những thanh thiếu niên với mục đích trả thù cá nhân hay đơn thuần là sở thích bệnh hoạn thì Michael Myers lại tìm mọi cách giết hết người thân của chính mình, trong số những nạn nhân ruột thịt mà Michael đã giết hại gồm có Judith Myers, Laurie Strode hay Jamie Lloyd. Vào đêm Halloween năm 2001 (3 năm sau đêm Halloween năm 1998) thì Michael đã tìm gặp Laurie Strode và đã đâm cô một dao rồi ném cô rơi từ sân thượng bệnh viện xuống đất. Sang năm 2002, Michael còn sát hại thêm nhiều người khác tại chính căn nhà bỏ hoang nhiều năm của hắn, sau đó hắn đã bị điện giật đến chết trong đám cháy nhưng khi được đưa vào nhà xác trong bệnh viện thì hắn bất ngờ mở mắt ra.

Đến Halloween năm 2018, tức là tròn 40 năm sau những vụ giết người đầu tiên của mình, Michael Myers thêm một lần nữa tìm cách sát hại Laurie Strode (nhân vật này được các nhà làm phim "cho sống lại". Nhưng trong phần Halloween 2018, thì Laurie và Michael không có quan hệ anh em ruột thịt) và những người thân của cô. Michael đã cố gắng giết hại Laurie, nhưng với ý chí bảo vệ sự sống cho người thân và chính bản thân mình cộng với sự lường trước sự xuất hiện của Michael, sau cùng Laurie cũng đã thoát khỏi tay tên sát nhân tâm thần. Michael bị mắc kẹt lại trong đám lửa đang cháy ngun ngút nơi chính căn phòng bí mật của Laurie, nhưng hắn ta vẫn không chết.

Năng lực
Bắt đầu từ phần hai tức là Halloween II (1981) trở đi, nhiều khán giả đã khẳng định rằng Michael Myers là một nhân vật bất tử, có sức khỏe lẫn sức mạnh hơn hẳn người bình thường. Michael đã từng bị bắn nhiều phát vào đầu, vào tim, bị đâm, xe tông, điện giật, lửa thiêu cháy... nhưng địa ngục sẽ không bao giờ chấp nhận một con quỷ dữ như Michael. Ngoài khả năng bất tử, chịu đựng được đa chấn thương thì Michael còn sở hữu một sức mạnh siêu nhiên như: đập vỡ hay đi xuyên thủng một cánh cửa, có thể dùng một tay nhấc bổng một người trưởng thành, vặn đứt lìa cổ nạn nhân, kéo một tấm bia mộ lên khỏi mặt đất, ngoài ra Michael còn có khả năng dùng hai tay ép vỡ sọ nạn nhân cho đến chết...

Trong phần phim Halloween 6: The Curse of Michael Myers (tạm dịch: Lời nguyền của Michael Myers), điều này đã được giải thích rằng Michael bị ảnh hưởng bởi một lời nguyền cổ xưa tên là "The Curse of Thorn". Lời nguyền của Thorn xuất hiện lần đầu tiên vào phần phim Halloween 5 và được giải thích khá rõ ràng trong Halloween 6, và đó cũng được cho là do Tiến sĩ Terence Wynn, vốn là một người đồng nghiệp cũ của Tiến sĩ Loomis tại bệnh viện tâm thần Smith's Grove đã "nguyền" Michael vào một đêm Halloween, cũng chính điều đó đã giúp Michael sau này trở thành tên sát nhân không bao giờ chết và vào mỗi đêm Halloween hắn sẽ trở về và giết sạch tất cả người thân, họ hàng của chính mình như một sự hiến tế cho "Thorn". Tiến sĩ Samuel Loomis nhiều lần nói rằng Michael Myers là hiện thân của cái ác, còn Jamie Lloyd luôn khẳng định rằng Michael sẽ không bao giờ chết và địa ngục sẽ không dành chỗ cho một con ác quỷ như Michael.

Michael Myers được xem là kẻ sát nhân đứng thứ hai trong danh sách những kẻ sát nhân bất tử trong điện ảnh Mỹ, trong đó còn có Jason Voorhees trong loạt phim Friday the 13th, Freddy Krueger trong loạt phim A Nightmare on Elm Street. Michael Myers thường thích giết người bằng con dao bếp của hắn, nhưng đôi khi Michael còn sử dụng búa, rìu, dụng cụ y tế hoặc bất cứ vật sắt nhọn nào gây sát thương mà hắn tìm thấy, thậm chí Michael còn dùng cả tay không để giết hại những nạn nhân khi không có vũ khí trong mình. Trong mỗi phần phim Halloween dù Michael bước đi hết sức chậm rãi nhưng ít có một nạn nhân nào có thể thoát khỏi tay hắn.

Những bộ phim

Cái chết

Tham khảo

Liên kết ngoài
Michael Myers tại Horror Film Wiki.
Michael Myers tại Halloween Wiki.
Michael Myers tại Halloween Series Wiki.
Michael Myers tại Villains Wiki.
Xem phim The Nightmare Ends on Halloween.
Xem phim The Nightmare Ends on Halloween 2.
Xem ngôi nhà ma Halloween tại Universal Studio, Hollywood.

Sinh năm 1957
Kẻ giết người
Kẻ giết người hàng loạt
Nhân vật trong phim
Nhân vật phim kinh dị
Nhân vật giả tưởng
Người Mỹ giả tưởng
Nhân vật giả tưởng từ Illinois
Halloween
Người Mỹ
Người Illinois


title: Cửa sông

text:
Cửa sông là nơi dòng sông chảy ra và đổ vào biển hoặc hồ lớn.

Theo Xamoilov I.B. (1952), các vùng cửa sông (Устья рек) gồm hai loại cơ bản là châu thổ (Дельта – delta) và vùng cửa sông hình phễu (Эстуарий - Estuary).

Pritchard (1967) có một định nghĩa riêng cho vùng cửa sông hình phễu – estuary: “đó là một thủy vực nửa kín ven bờ thông với biển khơi, trong đó có sự hoà trộn nhất định giữa nước biển và nước ngọt đưa đến từ lục địa”

Đến nay, vùng cửa sông hình phễu (estuary) được hiểu là một vùng hạ lưu sông bị ngập chìm không đền bù trầm tích và ở đó thủy triều thường có vai trò quan trọng (gốc từ Latin aestus là thủy triều). Những Estuary điển hình của thế giới gồm: Xen, Jironda (Pháp), Thame, Mersey (Anh), Rein, Maas (Hà Lan), Potomac (Hoa Kỳ) v.v.

Châu thổ là thuật ngữ do Herodotus (485 – 425 trước CN) đưa ra để mô tả hình dạng tam giác của vùng cửa sông Nil, nó được tạo ra tại vùng cửa sông, nơi tốc độ bồi tụ vượt tốc độ bào mòn, xâm thực do sóng, thủy triều và dòng chảy. Châu thổ được phân loại thành: châu thổ sông thống trị như Mississippi, Hoàng Hà, Pô, Đanup v.v.; châu thổ sóng thống trị như Nil, Rone, Sanfrancisco, Xêngan, Nigeria v.v.; châu thổ triều thống trị, ví dụ Mê Kông, Trường Giang, Ganga – Brachmaputra v.v .

Về địa lý học và sinh thái học vùng cửa sông nói chung được dùng với từ estuarine zone hay estuarine area (Устья рек), có thể gồm một hoặc một số cửa sông nhánh (river mouths). Ví dụ, vùng (cửa sông) châu thổ Mê Kông (delta) có tới 9 cửa sông (river mouths). Vùng cửa sông hình phễu Bạch Đằng (estuary) có 3 cửa sông (river mouths - Cửa Cấm, Nam Triệu và Lạch Huyện).

Cửa sông tạo ra sự chuyển đới giữa môi trường của sông và môi trường của biển và cả hai đều có khả năng ảnh hưởng đến thành phần của biển như thủy triều, sóng và độ mặn của nước. Nó còn ảnh hưởng đến thành phần của sông như sức chảy của nước sạch và trầm tích. Với sự tiếp xúc của cả hai loại nước, nước biển và nước sông (thường là nước sạch không mặn) do đó vùng cửa sông cung cấp một nguồn chất dinh dưỡng cao trong nước và trầm tích. Điều này đã làm cho cửa sông trở thành một trong những nơi có môi trường sống tự nhiên sinh sôi nhất trên thế giới.

Đa số các cửa sông hiện nay được hình thành trong thế Holocen trong biển tiến sau băng hà lần cuối cùng làm ngập các thung lũng ven bờ từ khoảng 10.000-12.000 năm về trước. Cửa sông thường được phân loại tùy theo đặc trưng của địa mạo hoặc sự lưu thông của nước dưới một quá trình nhất định nào đó. Do đó cửa sông còn có thể gọi bằng nhiều cái tên khác nhau tùy theo đặc thù của nó.

Cửa sông là một trong những môi trường sinh thái đông đảo nhất trên thế giới. Nó chứa tới khoảng 60% các sinh vật trên toàn thế giới. Do đó cửa sông đang bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như sự đóng cặn do quá trình mòn đất, là hậu quả của phá hoại rừng hay gặm cỏ bừa bãi của gia súc hoặc những cách trồng cây hại đất. Đánh bắt cá quá mức, hệ thống cống rãnh dơ bẩn đều có thể làm ảnh hưởng tới hệ sinh thái của cửa sông. Nếu như có quá nhiều chất dinh dưỡng từ nước cống và phân của động vật thì sẽ làm sinh sôi nảy nở những thực vật có hại cho vùng nước đó. Những thực vật có hại có thể lấy hết oxygen và cá sẽ không đủ oxygen để sống. Các loại chất độc hai như các chất kim loại nặng, nuclit phóng xạ, PCB, hydrocarbon. Đê cũng nắm vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến cửa sông.

Liên kết ngoài

 Animated documentary on Chesapeake Bay  NOAA.

Tham khảo

Trắc địa
Địa lý ven biển
Thủy sản
Địa mạo đại dương và duyên hải
Vùng nước


title: Giêrađô Maiella

text:
Giêrađô Maiella (tiếng Ý: Gerardo Maiella; 6 tháng 4 năm 1726 - 16 tháng 10 năm 1755) là một thánh của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông là quan thầy của trẻ em (đặc biệt là thai nhi), thai phụ, người làm mẹ, những người bị vu cáo và Muro Lucano (Ý).

Tiểu sử
Giêrađô Maiella sinh tại Muro Lucano, Basilicata, người cha là một thợ may qua đời khi Giêrađô 12 tuổi, để lại một gia đình nghèo khó. Sau đó, Giêrađô ngừng học văn hóa, được mẹ gửi đến người chú để học nghề mở tiệm may. Trong thời gian này, Giêrađô bị một người dạy nghề của chú ngược đãi nhưng vẫn im lặng chịu đựng vì muốn giống Chúa Giêsu chịu khổ nạn. Giêrađô từng cố gắng để gia nhập Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin, nhưng sức khỏe yếu và thất học nên không thể. Cho đến năm 1749, các linh mục Dòng Chúa Cứu Thế đến Murano giảng Đại Phúc thì Giêrađô đã giúp việc cho họ một cách siêng năng. Nhưng đến khi bày tỏ ý định xin nhập dòng thì các linh mục và mẹ anh đều từ chối. Mẹ Giêrađô đã nhốt anh rất kỹ trong nhà nhưng anh đã tìm cách trốn thoát ra ngoài. Cuối cùng Giêrađô cũng được một linh mục gửi vào nhà Dòng Chúa Cứu Thế tại Deliceto vào năm ấy kèm theo lá thư: "Con xin gửi đến cha Bề Trên một kẻ vô dụng".

Trong nhà dòng, Giêrađô làm việc rất siêng năng, những năm sau đó ngài làm đủ thứ việc: làm vườn, ông từ nhà nguyện, thợ may, khuân vác, đầu bếp, thợ mộc, đốc công coi việc xây dựng nhà ở Caposele. Có một thời gian, Giêrađô nhiệt tình khuyến khích và giúp đỡ các cô gái muốn đi tu. Thường thì anh giúp một số tiền đủ để những cô gái nhà nghèo được nhận vào tu viện, trong đó có một cô tên là Neria Caggiano. Nhưng chỉ ở tu viện được ba tuần thì cô ấy chán và bỏ về nhà. Để khỏi bị mang tiếng và biện minh cho hành động của mình, Neria gởi một lá thư cho bề trên tu viện của Giêrađô là Alfonso Maria de' Liguori tố cáo rằng Giêrađô đã lỗi đức khiết tịnh để ăn nằm với mình. Khi bị bề trên chất vấn, anh không phản bác nhưng im lặng rút lui vì muốn giữ thể diện cho cô gái. Một thời gian sau, Neria lâm bệnh nguy kịch, cô viết một lá thư cho Alfonso thú nhận tội vu khống của mình để giải oan cho Giêrađô. Giêrađô qua đời vào ngày 16 tháng 10 năm 1755 tại Caposele, Campania vì bị bệnh lao.

Chú thích

Thánh Công giáo Rôma
Tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế
Mất năm 1755
Sinh năm 1726