title: Lưu Thủ Văn

text:
Lưu Thủ Văn (, ? - 910) là Nghĩa Xương tiết độ sứ vào cuối thời nhà Đường và đầu thời nhà Hậu Lương. Ông là con của Lữ Long tiết độ sứ Lưu Nhân Cung, song trên thực tế ông tuân theo lệnh của cha. Sau khi Lưu Nhân Cung bị một người con khác là Lưu Thủ Quang lật đổ và quản thúc, Lưu Thủ Văn đã tiến công Lưu Thủ Quang, kết quả bị bắt và bị người em này giết chết.

Thân thế
Cha Lưu Nhân Cung từng làm quan tại Lư Long quân (trị sở nay thuộc Bắc Kinh), sau lại được Hà Đông tiết độ sứ Lý Khắc Dụng cho cai quản Lư Long vào năm 895, Tuy nhiên, đến năm 897, Lưu Nhân Cung ly khai Lý Khắc Dụng và trở thành một tiết độ sứ độc lập. Lưu Thủ Văn có vẻ là trưởng tử, và nhiều tuổi hơn Lưu Thủ Quang, và ông còn có một em gái được gả cho Thiện Khả Cập (單可及). Một nhi nữ của Lưu Nhân Cung là mẹ của Vương Tư Đồng (王思同).

Hành động đầu tiên của Lưu Thủ Văn được ghi chép xảy ra vào năm 898, khi đó Lưu Nhân Cung tranh chấp quyền buôn bán muối với Nghĩa Xương tiết độ sứ Lư Ngạn Uy (trị sở tại Thương Châu, Hà Bắc). Lưu Nhân Cung đã phái Lưu Thủ Văn đi tiến công trị sở của Nghĩa Xương quân tại Thương châu. Lư Ngạn Uy không thể kháng cự lại cuộc tiến công nên đã bỏ Nghĩa Xương quân và chạy đến Tuyên Vũ quân. Lưu Nhân Cung chiếm được ba châu của Nghĩa Xương là Thương châu, Cảnh châu cho bổ nhiệm Lưu Thủ Văn là Nghĩa Xương lưu hậu. Sau đó, Lưu Nhân Cung thượng biểu cho Đường Chiêu Tông để phong chức tiết độ sứ cho Lưu Thủ Văn, song Đường Chiêu Tông từ chối. Lưu Nhân Cung tức giận và đã nói lời lẽ ngạo mạn với sứ giả của triều đình. Tuy nhiên, Đường Chiêu Tông cuối cùng đã chuẩn thuận việc lập Lưu Thủ Văn làm Nghĩa Xương tiết độ sứ.

Làm tiết độ sứ

Thời Đường
Năm 899, Lưu Nhân Cung suất 10 vạn quân Lữ Long và Nghĩa Xương đi chinh phạt, thoạt đầu tiến đến Bối châu (貝州, nay thuộc Hình Đài, Hà Bắc)- thuộc Ngụy Bác (魏博, trị sở nay thuộc Hàm Đan, Hà Bắc). Lưu Nhân Cung chiếm Bối châu và đồ sát người dân tại đây, sau đó tiến về trị sở của Ngụy Bác là Ngụy châu (魏州). Ngụy Bác tiết độ sứ La Thiệu Uy cầu viện Tuyên Vũ tiết độ sứ Chu Toàn Trung, Chu Toàn Trung đã phái các bộ tướng Lý Tư An (李思安) và Trương Tồn Kính (張存敬) tiến quân đến cứu viện. Lưu Nhân Cung nói với Lưu Thủ Văn: "Con dũng mãnh gấp 10 lần Lý Tư An. Đầu tiên hãy bắt bọn chúng, sau đó bắt Thiệu Uy." Lưu Thủ Văn và Đan Khả Cập được cấp 5 vạn tinh binh đến Nội Hoàng đánh Lý Tư An, song rơi vào bẫy của Lý Tư An và thuộc hạ là Viên Tượng Tiên. Ba vạn quân Lữ Long bị giết, trong đó có Đan Khả Cập, Lưu Thủ Văn chạy thoát. Sau đó, liên quân Tuyên Vũ-Ngụy Bác đã phản công, tiến đánh đại quân của Lưu Nhân Cung, Lưu Nhân Cung và Lưu Thủ Văn phải chạy trốn về cố địa.

Năm 900, Chu Toàn Trung phái Cát Tùng Chu thống soái quân của bốn quân (Tuyên Vũ, Ngụy Bác, Thái Ninh, Thiên Bình) tiến công Lưu Nhân Cung. Cát Tùng Chu nhanh chóng chiếm được Đức châu (德州, nay thuộc Đức Châu, Sơn Đông) bao vây Lưu Thủ Văn tại Thương châu. Khi Lưu Nhân Cung cầu viện Lý Khắc Dụng, Lý Khắc Dụng đã phái Chu Đức Uy và Lý Tự Chiêu tiến công vùng Hình Minh nhằm cố gắng phân tán quân Chu Toàn Trung. Khi Lưu Nhân Cung đích thân giao chiến với Cát Tùng Chu nhằm giải vây cho Thương châu, ông đã bị Cát Tùng Chu đánh bại. Tuy nhiên, thời tiết không ủng hộ đội quân bao vây, và khi Thành Đức tiết độ sứ Vương Dung đứng ra điều đình, Cát Tùng Chu đã rút lui.

Năm 906, binh sĩ Ngụy Bác đã tiến hành binh biến dưới sự lãnh đạo của Sử Nhân Ngọ (史仁遇), Sử Nhân Ngộ chiếm cứ Cao Đường (高唐, nay thuộc Liêu Thành, Sơn Đông) và xưng là 'lưu hậu'. Sử Nhân Ngộ cầu viện Hà Đông và Nghĩa Xương, đáp lại, Lưu Thủ Văn tiến công Bối châu và Ký châu (冀州, nay thuộc Hành Thủy, Hà Bắc) của Ngụy Bác. Tuy nhiên, khi quân Tuyên Vũ đến, Lưu Thủ Văn đã triệt thoái.

Cũng vào năm 906, sau khi giúp La Thiệu Uy trấn áp binh biến, Chu Toàn Trung tiến về phía bắc và bao vây Thương châu. Lưu Nhân Cung không thể cứu viện cho Lưu Thủ Văn, vì thế trong thành nhanh chóng cạn kiệt lương thực, khiến người dân phải ăn những thứ dơ bẩn hay ăn thịt đồng loại. Khi Chu Toàn Trung cố gắng thuyết phục Lưu Thủ Văn đầu hàng, Lưu Thủ Văn đã kính cẩn hồi đáp, "Phụ tử tôi là nô bộc ở U châu [(幽州, trị sở Lư Long)]. Lương vương [tức Chu Toàn Trung] đương lấy đại nghĩa phục thiên hạ. Nếu con phản cha và đầu hàng, ngài còn muốn dùng không!", Chu Toàn Trung thấy vậy đã trì hoãn bao vây. Cũng trong năm đó, sau khi hay tin Chiêu Nghĩa tiết độ sứ Đinh Hội quy phục Lý Khắc Dụng, Chu Toàn Trung đã chuẩn bị để triệt thoái khỏi Thương châu. Do Chu Toàn Trung trở quá nhiều lương thực ra mặt trận, vì thế ông đã quyết định đốt cháy hoặc vứt xuống nước chỗ lương thực dư thừa. Lưu Thủ Văn đã viết thư cho Chu Toàn Trung:

Do lời thỉnh cầu của Lưu Thủ Văn, Chu Toàn Trung đã để lại một số lương thực chưa dùng đến, người dân Thương châu nhờ vậy mà sống sót.

Thời Hậu Lương
Năm 907, Chu Toàn Trung lập ra nhà Hậu Lương và trở thành Hậu Lương Thái Tổ. Đến cuối năm 907, Lưu Thủ Quang đã tiến hành binh biến, kiểm soát Lữ Long và quản thúc Lưu Nhân Cung, chính thức quy phục Hậu Lương. Khi hay tin, Lưu Thủ Văn tiến hành chiến dịch tiến công Lữ Long, song lâm vào thế bế tắc. Khi các trận chiến đang diễn ra, La Thiệu Uy đã viết một bức thư cho Lưu Thủ Văn để thuyết phục ông quy phục Hậu Lương. Lưu Thủ Văn lo sợ sẽ bị Hậu Lương tiến công nên đã chấp thuận và cử con là Lưu Diên Hựu (劉延祐) đến chỗ triều đình Hậu Lương làm con tin. Hậu Lương Thái Tổ hài lòng và đã ban chức vụ mang tính danh dự là Trung thư lệnh (中書令) cho Lưu Thủ Văn.

Năm 908, Lưu Thủ Văn lại tiến đánh Lưu Thủ Quang, Lưu Thủ Quang cần viện Tấu vương Lý Tồn Úc, Lý Tồn Úc phái binh đến. Sau đó, Lưu Thủ Văn bị Lưu Thủ Quang đẩy lui tại Lô Đài quân (蘆台軍, nay thuộc Thương Châu) và Ngọc Điền (玉田, nay thuộc Đường Sơn, Hà Bắc), và phải triệt thoái.

Vào mùa hè năm 909, Lưu Thủ Văn lại tiến công, lần này ông tặng nhiều vật phẩm cho người Khiết Đan và Thổ Dục Hồn để cùng sát cánh chống Lưu Thủ Quang, hợp được 4 vạn binh. Thoạt đầu, Lưu Thủ Văn đánh bại Lưu Thủ Quang tại Kê Tô (雞蘇, nay thuộc Thiên Tân), song ông lại tuyên bố với binh sĩ "Chớ giết đệ ta!". Nguyên Hành Khâm thấy vậy thì thay đổi lập trường, bắt giữ Lưu Thủ Văn, sau đó Nghĩa Xương quân thảm bại. Lưu Thủ Quang giam giữ Lưu Thủ Văn và hướng về Thương châu. Các thuộc hạ của Lưu Thủ Văn là Lã Duyện (呂兗) và Tôn Hạc (孫鶴) thoạt đầu ủng hộ con của Lưu Thủ Văn là Lưu Diên Tộ làm soái và bố trí phòng thủ, thậm chí ngay cả sau khi Lưu Thủ Quang giải Lưu Thủ Văn ra trước cổng thành. Vào mùa xuân năm 910, Lưu Diên Tộ đầu hàng, Lưu Thủ Quang lệnh cho con của mình là Lưu Kế Uy (劉繼威) tiếp quản Nghĩa Xương. Ngay sau đó, Lưu Thủ Quang đã cho ám sát Lưu Thủ Văn; đổ tội cho các sát thủ và xử tử những người này.

Tham khảo

Người nhà Đường
Hậu Lương (Ngũ đại)
Nhân vật Ngũ đại Thập quốc
Mất năm 910
Sinh thế kỷ 9


title: Wilhelm von Baden (1829–1897)

text:
Ludwig Wilhelm August von Baden (18 tháng 12 năm 1829– 27 tháng 4 năm 1897) là một tướng lĩnh và chính trị gia Phổ. Ông đã tham gia trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), đánh chiếm Dijon từ tay quân Pháp trong một trận đánh quyết liệt và tham gia chỉ huy quân đội Phổ trong trận đánh ác liệt ở Nuits Saint Georges, nơi quân Pháp bị đánh bại.. Ông là cha của Hoàng thân Maximilian xứ Baden, vị Thủ tướng cuối cùng của Vương quốc Phổ đồng thời của Đế quốc Đức. Wilhelm cũng là một Hoàng thân xứ Baden và là một thành viên nhà Zähringen.

Gia đình
Wilhelm đã chào đời tại Karlsruhe, Đại Công quốc Baden, vào ngày 18 tháng 12 năm 1829, là con thứ năm và người con trai còn sống thứ ba của Leopold, Đại công tước xứ Baden, và người vợ của ông này là Sofia Wilhelmina của Thụy Điển. Thông qua cha mình, Wilhelm là cháu trai của Karl Friedrich, Đại Công tước xứ Baden và vợ ông này là Nữ Nam tước Louise Caroline Geyer xứ Geyersberg; và thông qua mẹ mình, ông là cháu của vua Gustav IV Adolf của Thụy Điển và Vương hậu Frederica xứ Baden.

Wilhelm là người anh em của Alexandrine, Quận chúa xứ Sachsen-Coburg-Gotha, Ludwig II, Đại Công tước xứ Baden, Friedrich I, Đại công tước xứ Baden, Hoàng thân Karl xứ Baden, Marie, Công nương Ernest xứ Leiningen, và Đại Công nương Olga Feodorovna của Nga.

Sự nghiệp quân sự
Trong thời gian phục vụ ngắn ngủi của mình trong Đạo quân Liên minh Baden (), Wilhelm được phong quân hàm Thiếu úy năm 1847 và Trung úy năm 1849. Từ năm 1849 cho đến năm 1850, ông phục vụ với cấp bậc Trung úy trong Trung đoàn Bộ binh Cận vệ số 1 (), một trung đoàn bộ binh của Quân đội Hoàng gia Phổ. Wilhelm được nhận nền giáo dục chính thức của mình trong lực lượng quân đội Phổ. Từ năm 1856, Wilhelm phục vụ trong Trung đoàn Pháo binh Cận vệ () với quân hàm Thiếu tá, rồi trở thành Thiếu tướng và Tư lệnh cuối cùng của Trung đoàn Pháo binh Cận vệ (). Wilhelm rời khỏi quân ngũ Phổ vào năm 1863 với quân hàm Trung tướng, không lâu trước khi ông thành hôn với Công nương Maria xứ Leuchtenberg.

Chiến tranh Áo-Phổ

Vào năm 1866, trong cuộc Chiến tranh Bảy tuần giữa Vương quốc Phổ và Đế quốc Áo, Wilhelm được giao quyền chỉ huy Sư đoàn Baden của Quân đoàn Liên minh VIII () đứng về phía Liên minh các quốc gia Đức do Áo lãnh đạo. Quân đoàn Liên minh VIII bắt đầu tan rã vào ngày 30 tháng 7 năm 1866 khi Wilhelm gửi một lá cờ đình chiến kèm theo một bức thư đến tổng hành dinh của quân đội Phổ tại Marktheidenfeld. Bức thư này cho biết rằng thân phụ của Wilhelm, Đại Công tước Leopold xứ Baden, đã tiến hành đàm phán trực tiếp với Quốc vương Wilhelm I của Phổ và Wilhelm I cho phép các lực lượng Baden được trở về quê nhà.

Ngay sau khi cuộc Chiến tranh Bảy tuần chấm dứt, Wilhelm cải cách quân đội Baden dựa trên khuôn mẫu của Phổ. Wilhelm và Hoàng thân August xứ Württemberg là hai vương hầu miền Nam Đức đóng vai trò quan trọng nhất trong việc hình thành một liên minh giữa các quốc gia miền Bắc và Nam Đức. Vào ngày 22 tháng 9 năm 1868, Wilhelm tuyên bố từ chức chỉ huy các lực lượng của Công quốc Baden và được thay thế bởi tướng Beza.

Chiến tranh Pháp-Đức
Trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), Wilhelm nắm quyền chỉ huy Lữ đoàn Baden số một trong quân đoàn của tướng Phổ Karl August von Werder. Vào ngày 27 tháng 10 năm 1870, ông đánh cho một đạo quân Pháp đại bại trong trận Gray, mang lại nhiều thiệt hại cho quân Pháp. Vào ngày 30 tháng 10 năm 1870, ông và tướng Phổ Gustav Friedrich von Beyer phát động cuộc tấn công Dijon. Người Pháp đã vận chuyển 1 vạn quân đến Dijon bằng đường sắt và các công dân Dijon, trong đó có cả phụ nữ, đã tham gia phòng ngự thành phố trước đợt tấn công của quân đội Đức. Trước sự kháng cự quyết liệt của quân Pháp, quân Đức chịu thương vong cao, tuy nhiên, theo ghi nhận của nhà sử học Gustave Louis Maurice Strauss, đội quân do Wilhelm chỉ huy đã đánh chiếm cao điểm St. Apollinari một cách dũng mãnh, và chiếm đóng vùng phụ cận. Từ đây, người Đức cuối cùng đã mở được lối vào thị trấn, "nơi những cuộc giao chiến khốc liệt diễn ra từ chiến lũy này đến chiến lũy khác và từ ngôi nhà này đến ngôi nhà khác cho đến nửa đêm." Vào buổi sáng ngày 31 tháng 10 năm 1870, thủ phủ cũ của xứ Bourgogne đã chính thức đầu hàng quân đội Đức, và đây là một đòn giáng vào tinh thần quân Pháp.

Quân đội Đức chiếm giữa Dijon cho đến giữa tháng 12, khi tướng Werder trở nên lo sợ về một cuộc tập kết của quân đội Pháp ở phía trước ông, và ông quyết định thám sát. Trước tình hình đó, vào ngày 18 tháng 12 năm 1870, các lữ đoàn Baden số 1 và số 2 của Đức dưới quyền tướng Adolf von Glümer và Vương công Wilhelm đã tiến về Beaune, và tại thị trấn Nuits Saint Georges, họ lâm chiến với một lực lượng hùng mạnh của Pháp do tướng Camille Cremer chỉ huy. Sau một cuộc giao tranh khốc liệt kéo dài 5 tiếng đồng hồ, quân Đức đã đột chiếm được vị trí phòng ngự của quân Pháp ở Nuits, gây cho quân Pháp nhiều thiệt hại. Quân Đức cũng bị tổn thất lớn, trong đó Hoàng thân Wilhelm bị thương ở má.

Sự nghiệp sau chiến tranh
Vào năm 1895, Kaiser Wilhelm II phong ông làm à la suite của Trung đoàn Phóng lựu (), nhân dịp kỷ niệm 25 năm Trận Nuits-Saint-Georges. Đồng thời, Wilhelm II cũng tặng thưởng cho ông Huân chương Quân công (Pour le Mérite), huân chương quân sự cao quý nhất của Vương quốc Phổ.

Cấp bậc cuối cùng của Wilhelm trong quân đội Phổ là Thượng tướng Bộ binh.

Sự nghiệp chính trị
Từ khi còn trẻ, Wilhelm đã giữ một ghế trong Viện thứ nhất của Nghị viện Đại Công quốc Baden. Từ năm 1871 cho đến năm 1873, Wilhelm là đại biểu của Baden trong Quốc hội Đế quốc Đức, trong đó ông là một thành viên của Đảng Đế quốc Đức () (còn được biết đến với tên gọi là Đảng Bảo thủ Tự do).

Hôn nhân và con cái
Wilhelm đã kết hôn với Công nương Maria Maximilianovna xứ Leuchtenberg, Công nương Romanovskaja, người con gái còn sống lớn nhất của Maximilian de Beauharnais, Công tước thứ ba của Leuchtenberg và vợ của ông này là Đại Công nương Maria Nikolaevna của Nga, vào ngày 11 tháng 2 năm 1863 tại Sankt-Peterburg, kinh đô của Đế quốc Nga. Sau khi hay tin về cuộc hôn nhân, Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln đã gửi một bức điện đến người anh trai của Wilhelm là Friedrich I, Đại Công tước xứ Baden, trong đó Lincoln tuyên bố: "Tôi bị lôi cuốn vào niềm mãn nguyện do sự kiện hạnh phúc này tạo ra và cầu xin Điện hạ chấp thuận những lời chúc chân thành nhất của tôi về dịp này cùng với những cam đoan về sự quan tâm cao quý nhất của tôi." Trước cuộc hôn nhân, Wilhelm đã đến Anh như một người cầu hôn tiềm tàng của Công chúa Mary Adelaide của Cambridge.

Wilhelm và Maria có hai người con:

 Công nương Marie xứ Baden (26 tháng 7 năm 1865 – 29 tháng 11 năm 1939), sau này là Quận chúa Anhalt – vợ của Friedrich II, Quận công xứ Anhalt (không có con)
 Vương công Maximilian xứ Baden (10 tháng 7 năm 1867 – 6 tháng 11 năm 1929), Thủ tướng Đức trong một thời gian ngắn vào năm 1918.

Ứng cử viên ngai vàng Hy Lạp

Sau vụ phế truất vua Óthon của Hy Lạp và cuộc trưng cầu dân ý về nguyên thủ quốc gia Hy Lạp năm 1862, Wilhelm được vua Wilhelm I của Phổ và Thủ tướng Otto von Bismarck nhìn nhận là một ứng viên cho ngai vàng của Hy Lạp. Vai trò ứng cử viên sáng giá nhất cho ngai vàng Hy Lạp của Đế quốc Nga hay thay đổi bất thường giữa Nicholas de Beauharnais, Công tước thứ tư của Leuchtenberg và Wilhelm, anh rể của ông này. Là một ứng cử viên đầy tiềm năng, Wilhelm không đòi hỏi gia đình vua Otto tại Vương quốc Bayern phải từ bỏ những quyền lợi của họ đối với ngai vàng Hy Lạp. Theo thời báo New York Times, việc mua trái phiếu Hy Lạp tại Luân Đôn trong thời gian đó là hệ quả của một bản thông báo rằng Wilhelm đã chính thức được đề cử làm người kế thừa ngai vàng Hy Lạp.

Cuối đời
Wilhelm đã tham dự lễ khai mạc tượng đài Martin Luther tại Worms vào ngày 27 tháng 6 năm 1868.

Sau khi người anh rể của ông là Công tước Ernest II xứ Sachsen-Coburg-Gotha từ trần, Wilhelm tới Lâu đài Reinhardsbrunn vào ngày 23 tháng 8 năm 1893 để viếng thăm người chị góa chồng của ông là Alexandrine và chào mừng người thừa kế của Công tước là Hoàng tử Alfred, Công tước Edinburgh. Ông đã tham dự lễ an táng và chôn cất Công tước Ernest II tại Coburg vào ngày 28 tháng 8 năm 1893.

Wilhelm tạ thế tại Karlsruhe vào ngày 27 tháng 4 năm 1897, hưởng thọ 67 tuổi. Ông được mai táng tại Nhà nguyện Hầm mộ Đại Công quốc () ở Fasanengarten tại Karlsruhe.

Tước hiệu, danh hiệu, phong tặng và huy hiệu

Tước hiệu và danh hiệu
18 tháng 12 năm 1829 – 27 tháng 7 năm 1897: Đại Công tước điện hạ Vương công Wilhelm xứ Baden

Phong tặng
 Hiệp sĩ Huân chương Thập tự Sắt
 Hiệp sĩ Huân chương Quân công (Pour le Mérite) của Phổ
 Hiệp sĩ Huân chương Đại bàng Đen

Tổ tiên

Chú thích

Liên kết ngoài

Người Karlsruhe
Người Đại Công quốc Baden
Nhà Zähringen
Thành viên Quốc hội Đế quốc Đức
Nhà chính trị Đảng Bảo thủ Tự do
Người nhận Pour le Mérite
Quân nhân Baden
Tướng Đức
Thành viên Viện thứ nhất của Nghị viện Đại Công quốc Baden
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ
Tín hữu Tin Lành
Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ
Recipients of the Iron Cross


title: Nữ vương thiên đàng

text:
Nữ Vương Thiên Đàng là một danh hiệu dành cho Maria được dùng bởi các Kitô hữu. Danh hiệu này chủ yếu được dùng trong Giáo hội Công giáo Rôma nhưng cũng có thể trong một số phạm vi nhất định được dùng trong Anh giáo và Chính thống giáo Đông phương. Danh hiệu này đã xuất phát từ cuộc tranh luận với các lạc giáo mà kết quả là Công đồng Êphêsô đầu tiên vào thế kỷ thứ năm đã định tín Maria là " Theotokos ". Tước hiệu này xuất hiện trong tiếng Latin là Mater Dei, trong tiếng Anh là "Mẹ Thiên Chúa".

Các giáo huấn Công giáo nói về vấn đề này được thể hiện trong thông điệp Ad Caeli Reginam của (ngày 11 tháng 10 năm 1954) Giáo hoàng Piô XII. Trong đó nói rằng Đức Maria được gọi là Nữ hoàng của thiên đàng bởi vì con trai của Người, Chúa Giêsu Kitô, là vua của Israel và thiên vương của vũ trụ. Giáo hội Chính Thống Đông phương không chia sẻ tín điều này với Công giáo, nhưng cũng có một lịch sử phụng vụ phong phú trong việc sùng kính Đức Maria.

Nữ Vương Thiên Đàng từ lâu đã trở thành một truyền thống Công giáo được đưa vào Các Giờ Kinh Phụng Vụ, những lời cầu nguyện và vào các việc tôn kính bình dân (Kinh cầu Đức Bà, Mầu nhiệm thứ V - Mùa Mừng trong chuỗi Mân Côi). Ngoài ra còn có trong văn học, nghệ thuật phương Tây với chủ đề "Lễ đăng quang của Đức Trinh Nữ" có từ Trung kỳ Trung cổ trước khi nó trở thành một định nghĩa chính thức của Giáo hội.

Công đồng chung Nicêa II (năm 787) đã sử dụng tước hiệu này trong một khoản định tín về vấn đề ảnh tượng. Công đồng Vatican II cũng đồng ý với giáo lý này khi quả quyết: "Sau khi hoàn tất cuộc đời dưới thế, Đức Nữ Trinh Vô Nhiễm đã được đưa lên hưởng vinh quang trên trời cả hồn lẫn xác, và được Thiên Chúa tôn vinh làm Nữ Vương vũ trụ, để nên giống Con Ngài trọn vẹn hơn, là Chúa các chúa (x. Kh 19,16), Đấng đã chiến thắng tội lỗi và sự chết" (Hiến chế tín lý về giáo hội 59).

Chú thích

Mẹ Maria
Danh hiệu Mẹ Maria
Thuật ngữ Kitô giáo
Thánh Mẫu học Công giáo
Cụm từ trong Kinh Thánh


title: Krölpa

text:
Krölpa là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 42,23 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3.104 người

Tham khảo


title: Langenorla

text:
Langenorla là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 22,71 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1.474 người.

Tham khảo


title: Lausnitz

text:
Lausnitz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 8,43 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 351 người.

Tham khảo


title: Lemnitz

text:
Lemnitz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,99 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 401 người.

Tham khảo


title: Löhma

text:
Löhma là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 10,41 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 298 người.

Tham khảo


title: Miesitz

text:
Miesitz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 4,42 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 320 người.

Tham khảo


title: Moßbach

text:
Moßbach là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 9,7 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 431 người.

Tham khảo


title: Moxa

text:
Moxa là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 4,67 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 92 người.

Tham khảo


title: Oppurg

text:
Oppurg là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 15,76 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1330 người.

Tham khảo


title: Paska, Saale-Orla

text:
Paska là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,59 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 126 người.

Tham khảo


title: Peuschen

text:
Peuschen là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,53 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 509 người.

Tham khảo


title: Plothen

text:
Plothen là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 8,19 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 317 người.

Tham khảo


title: Pörmitz

text:
Pörmitz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,35 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 220 người.

Tham khảo


title: Pößneck

text:
Pößneck là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 24,45 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 13.334 người.

Tham khảo


title: Pottiga

text:
Pottiga là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,59 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 467 người.

Tham khảo


title: Quaschwitz

text:
Quaschwitz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 2,3 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 75 người.

Tham khảo


title: Ranis

text:
Ranis là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 10,55 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1919 người.

Tham khảo


title: Rosendorf

text:
Rosendorf là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,26 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 177 người.

Tham khảo


title: Schlegel, Saale-Orla

text:
Schlegel là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 12,28 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 380 người.

Tham khảo


title: Schleiz

text:
Schleiz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 83,03 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 8.597 người.

Tham khảo


title: Schmieritz

text:
Schmieritz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 11,31 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 426 người.

Tham khảo


title: Schmorda

text:
Schmorda là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 4,84 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 83 người.

Tham khảo


title: Schöndorf, Saale-Orla

text:
Schöndorf là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 10,11 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 301 người.

Tham khảo


title: Seisla

text:
Seisla là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 4,84 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 159 người.

Tham khảo


title: Solkwitz

text:
Solkwitz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 2,18 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 75 người.

Tham khảo


title: Stanau

text:
Stanau là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 4,25 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 146 người.

Tham khảo


title: Tanna, Saale-Orla

text:
Tanna là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 87,18 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4.039 người.

Tham khảo


title: Tegau

text:
Tegau là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,15 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 415 người.

Tham khảo


title: Triptis

text:
Triptis là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 32,96 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3.954 người.

Tham khảo


title: Weira

text:
Weira là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 14,83 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 421 người.

Tham khảo


title: Wernburg

text:
Wernburg là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,84 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 759 người.

Tham khảo


title: Wurzbach

text:
Wurzbach là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 72,31 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3.673 người.

Tham khảo


title: Chu Hữu Trinh

text:
Chu Hữu Trinh (, 20 tháng 10 năm 888–18 tháng 11 năm 923), sau đổi tên thành Chu Trấn (), cũng gọi là Chu Hoàng (朱鍠) từ 913 đến 915, trong sử sách gọi là Hậu Lương Mạt Đế (後梁末帝), là hoàng đế thứ ba của triều Lương thời Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Năm 923, khi Hậu Đường Trang Tông Lý Tồn Úc đánh chiếm kinh thành Đại Lương của Hậu Lương, Hậu Lương Mạt Đế đã lệnh cho đô tướng Hoàng Phủ Lân giết chết mình, triều Hậu Lương diệt vong.

Thân thế
Chu Hữu Trinh sinh năm 888 tại Biện châu (汴州, nay thuộc Khai Phong, Hà Nam) của Đại Đường, là con trai thứ tư của Chu Toàn Trung - khi đó đang là Tuyên Vũ tiết độ sứ (trị sở đặt tại Biện châu). Mẹ của Chu Hữu Trinh là Trương phu nhân, và ông là con đẻ duy nhất được ghi nhận của bà. Ông được mô tả là dung mạo tuấn tú, tính trầm hậu ít nói, và nhã hảo với nho sĩ. Năm Quang Hóa thứ 3 (900), ông nhậm chức Hà Nam phủ tham quân (thẩm quyền ở khu vực Lạc Dương, Hà Nam).

Dưới thời Hậu Lương Thái Tổ
Năm 907, Chu Toàn Trung buộc Đường Ai Đế phải thiện nhượng cho mình, trở thành Hậu Lương Thái Tổ. Hậu Lương Thái Tổ phong vương cho các hoàng tử, Chu Hữu Trinh được phong là Quân vương. Khoảng thời gian này, Hậu Lương Thái Tổ vừa lập ra một đội cấm quân gọi là Thiên Hưng quân (天興軍), Thái Tổ đã bổ nhiệm Chu Hữu Trinh là tả Thiên Hưng quân sứ. Năm 910, Hậu Lương Thái Tổ ban cho Chu Hữu Trinh chức vụ 'kiểm giáo tư không', ngoài chức Thiên Hưng quân sứ, còn bổ nhiệm ông là Đông Kinh mã bộ quân đô chỉ huy sứ, ở tại Đại Lương tức Biện châu lúc trước.

Dưới thời Chu Hữu Khuê
Năm 912, Hậu Lương Thái Tổ lâm bệnh nặng, song Thái Tổ lại yêu mến con nuôi là Bác vương Chu Hữu Văn nhất. Khi nghĩ mình sắp chết, Hậu Lương Thái Tổ đã phái Vương thị (vợ của Chu Hữu Văn) đến Đại Lương để triệu Chu Hữu Văn hồi kinh. Điều này đã khiến hoàng tử thứ 3 là Dĩnh vương Chu Hữu Khuê tức giận và lo sợ, đặc biệt là khi Hậu Lương đồng thời cũng bổ nhiệm Chu Hữu Khuê làm thứ sử Lai châu (萊州, nay thuộc Yên Đài, Sơn Đông). Chu Hữu Khuê vì thế đã tiến vào hoàng cung và sát hại vua cha, sau đó giữ bí mật về việc hoàng đế băng hà và phái hoạn quan Đinh Chiêu Phổ (丁昭溥) đem thánh chỉ giả nhân danh Thái Tổ lệnh cho Chu Hữu Trinh giết Chu Hữu Văn. Sau khi Chu Hữu Trinh làm theo thánh chỉ [giả], Chu Hữu Khuê tuyên bố Thái Tổ qua đời, đổ tội giết vua cho Chu Hữu Văn. Sau khi tức vị, Chu Hữu Khuê bổ nhiệm Chu Hữu Trinh là Khai Phong doãn, Đông Đô lưu thủ.

Tuy nhiên, Chu Hữu Khuê nhanh chóng khiến quần thần bất mãn do các hành động phù phiếm của mình. Hơn nữa, tin đồn rằng chính Hữu Khuê mới là người giết chết Thái Tổ lan truyền trong quân đội. Không lâu sau đó, phò mã của Thái Tổ là Triệu Nham và Viên Tượng Tiên đã bí mật lập mưu lật đổ Chu Hữu Khuê. Triệu Nham báo việc này cho Chu Hữu Trinh, Chu Hữu Trinh đồng ý tham gia vào âm mưu, ông còn phái thuộc hạ thân cận của mình là Mã Thận Giao (馬慎交) đến Thiên Hùng (天雄, trị sở nay thuộc Hàm Đan, Hà Bắc) để thuyết phục Thiên Hùng tiết độ sứ Dương Sư Hậu cùng tham gia chính biến, Dương Sư Hậu chấp thuận. Chu Hữu Trinh còn thuyết phục các binh sĩ Long Tương quân (龍驤軍) tinh nhuệ khi đó đang ở Đại Lương cũng cùng tham gia vào âm mưu, sau đó chuẩn bị nổi dậy và tiến công kinh đô Lạc Dương. Tuy nhiên, trước khi Chu Hữu Trinh phát động tiến công, Viên Tượng Viên và Triệu Nham đã nổi dậy tại Lạc Dương và giết chết Chu Hữu Khuê. Sau đó, họ đề xuất trao hoàng vị cho Chu Hữu Trinh, Chu Hữu Trinh chấp thuận song cho dời đô đến Đại Lương và tức vị tại đó.

Trị vì

Thời kỳ đầu
Sau khi tức vị, Chu Hữu Trinh đổi tên thành Chu Hoàng, rồi Chu Trấn. Ông đã chiêu hàng được tướng Chu Hữu Khiên [trước đó, vị tướng này khi hay tin Thái Tổ bị ám sát thì đã đem Hộ Quốc (護國, trị sở nay thuộc Vận Thành, Sơn Tây) đầu hàng Tấn].

Tuy nhiên, việc Chu Hữu Khiên quy phục đã không giảm bớt mối đe dọa từ Tấn, thế lực mà Hậu Lương Thái Tổ đã rất quan ngại trước khi qua đời. Chu Trấn cũng phải chống lại hai nước kình địch khác là Kỳ (thủ đô nay thuộc Phượng Tường, Thiểm Tây) và Ngô (thủ đô nay thuộc Dương Châu, Giang Tô).

Chu Trấn bổ nhiệm Lưu Nham ở Quảng Châu làm tiết độ sứ của Thanh Hải quân và Kiến Vũ quân, phong tước Nam Bình vương cho Lưu Nham.

Năm 914, Chu Trấn sai tướng Khang Hoài Anh (康懷英) đến đóng quân tại Vĩnh Bình quân (永平, trị sở nay thuộc Tây An, Thiểm Tây), để chống Kỳ. Trong khi đó, Chu Trấn bổ nhiệm em trai là Phúc vương Chu Hữu Chương (朱友璋) làm Vũ Ninh tiết độ sứ (武寧, trị sở nay thuộc Từ Châu, Giang Tô), thay thế tiết độ sứ Vương Ân (王殷) do Chu Hữu Khuê bổ nhiệm. Vương Ân lo sợ và đã đầu hàng Ngô. Chu Trấn phái các tướng Ngưu Tồn Tiết và Lưu Tầm đi đánh Vũ Ninh, quân Hậu Lương đã đẩy lui quân Ngô của Chu Cẩn, chiếm được trị sở Từ châu của Vũ Ninh. Vương Ân tự sát.

Năm 915, Dương Sư Hậu qua đời. Do Chu Trấn từ lâu đã lo ngại về binh quyền của Dương Sư Hậu, nên mặc dù bề ngoài tỏ vẻ thương tiếc song thực tế là hài lòng. Triệu Nham và Thiệu Tán (邵贊) đã đề nghị hãy nhân cơ hội này làm suy yếu Thiên Hùng quân, nguyên là một quân cát cứ và khó kiểm soát. Chu Trấn chấp thuận, và lệnh cho Thiên Hùng quân chia làm hai quân, ba trong số sáu châu của Thiên Hùng quân được tách ra để hình thành Chiêu Đức quân (昭德, trị sở đặt tại Tương châu (相州), nay thuộc Hàm Đan). Các binh sĩ Thiên Hùng bất mãn vì việc phân chia này nên đã tiến hành binh biến dưới sự lãnh đạo của Trương Ngạn (張彥), giữ tiết độ sứ Hạ Đức Luân (賀德倫) do triều đình Hậu Lương phái đến làm con tin. Chu Trấn phái một hoạn quan là Hỗ Dị (扈異) đi vỗ về các binh sĩ Thiên Hùng, song không chấp thuận yêu sách hủy bỏ phân chia Thiên Hùng của Trương Ngạn. Do đó, Trương Ngạn đã quyết định dâng Thiên Hùng quân cho Tấn, Lý Tồn Úc tiến đến Thiên Hùng và nắm quyền kiểm soát quân này. Quân Tấn sau đó liên tục chiến thắng quân Hậu Lương, hai cuộc tập kích của Hậu Lương vào quốc đô Thái Nguyên của Tấn cũng bị đẩy lui.

Năm 916 Thanh Hải-Kiến Vũ tiết độ sứ kiêm Trung thư lệnh Lưu Nham không hài lòng trước việc chỉ được Chu Trấn phong tước Nam Bình vương, trong khi Tiền Lưu được phong làm Ngô Việt quốc vương. Do vậy, Lưu Nham dâng biểu cầu được phong tước Nam Việt vương, thăng làm đô thống. Khi Chu Trấn từ chối, Lưu Nham nói với quan lại dưới quyền:

Nay Trung Quốc phân tranh, ai là Thiên tử?. Sao ta có thể [khiển sứ] leo trèo, đi thuyền hàng vạn lý để tôn thờ ngụy đình?.

Sau đó, Lưu Nham chấm dứt việc gửi cống phẩm và sứ giả đến triều đình Hậu Lương.

Vào mùa thu năm 916, gần như toàn bộ lãnh thổ ở bờ bắc Hoàng Hà đã rơi vào tay Tấn. Sĩ khí quân Hậu Lương càng thêm suy sụp khi tại Đại Lương, Lý Bá (李霸) đã lãnh đạo một cuộc binh biến chống lại Chu Trấn, Chu Trấn đích thân dẫn quân trấn thủ cổng hoàng cung, song bộ tướng Vương Yến Cầu sau đó đã dập tắt cuộc binh biến.

Trong chiến dịch, vợ của Chu Hữu Trinh là Trương đức phi đã qua đời. Chu Hữu Trinh từng muốn lập bà làm hoàng hậu, song bà liên tục từ chối do ông chưa tiến hành tế tự thiên địa theo đúng nghi thức. Khang vương Chu Hữu Kính (朱友敬) có dã tâm muốn thay thế Chu Hữu Trinh làm hoàng đế, vì thế đã cố nhân dịp tổ chức tang lễ cho Trương đức phi để ám sát Chu Trấn. Tuy nhiên, Chu Trấn đã kịp biết được âm mưu này và sau khi chạy trốn, ông đã lệnh cho cấm quân giết chết quân phục kích, sau đó xử tử Chu Hữu Kính. Sau sự kiện này, Chu Hữu Trinh chỉ còn tin tưởng Triệu Nham, cũng như những ngoại thích bên đằng Trương đức phi là Trương Hán Đỉnh (張漢鼎), Trương Hán Kiệt (張漢傑), Trương Hán Luân (張漢倫) và Trương Hán Dung (張漢融). Ông chỉ nghe lời năm người này, bỏ ngoài tai lời của những người khác, bao gồm cả Kính Tường và Lý Chân- những người từng rất được Thái Tổ tin cậy.

Cũng vào năm 917, sau một thời gian từ chối báo cáo về Đại Lương sau khi thất bại dưới tay Lý Tồn Úc, Lưu Tầm cuối cùng đã đến Đại Lương yết kiến Chu Hữu Trinh. Chu Hữu Trinh bãi chức thống soái quân sĩ chống Tấn của Lý Tầm, cho Hạ Côi thay thế. Hạ Cô là người đã có công ngăn chặn một cuộc binh biến tại Khánh châu (慶州, nay thuộc Khánh Dương, Cam Túc) vào năm 916. Cũng trong năm đó, theo đề xuất của Triệu Nham, Chu Hữu Trinh chuẩn bị đại lễ tế trời đất tại Lạc Dương, rời khỏi Đại Lương bất chấp lời khuyên can của Kính Tường. Tuy nhiên, sau khi Chu Hữu Trinh rời khỏi Đại Lương, quân Tấn đã tiến công và chiếm được Dương Lưu (楊劉, nay thuộc Liêu Thành, Sơn Đông), ở bờ nam Hoàng Hà. Khi tin tức Dương Lưu thất thủ truyền đến Lạc Dương, nó đã khiến cho các quan lại sửng sốt, và xuất hiện các tin đồn rằng Tấn tiếp tục chiếm Đại Lương. Chu Hữu Trinh hoảng loạn và đã quyết định hoãn buổi lễ và trở về Đại Lương để dập tắt các tin đồn. Sau sự kiện này, Kính Tường đã dâng biểu nói về mối quan tâm trong cuộc chiến với Tấn ở phía bắc, và đề xuất trao binh quyền cho mình; Chu Hữu Trinh nghe theo lời của Triệu Nham và bốn vị ngoại thích nên đã từ chối đề nghị của Kính Tường.

Vào mùa thu tháng 9 năm 917, Lưu Nham lên ngôi hoàng đế ở Phiêng Ngung, đặt quốc hiệu là "Đại Việt", tách khỏi nhà Hậu Lương. Lưu Nham bổ nhiệm sứ giả Hậu Lương Triệu Quang Duệ làm Binh bộ thượng thư, tiết độ phó sứ; bổ nhiệm Tiết độ phán quan Lý Ân Hành làm Lễ bộ thị lang; bổ nhiệm Tiết độ phó sứ Dương Đỗng Tiềm làm Binh bộ thị lang; cả ba đều là Đồng bình chương sự.

Năm 918, Lý Tồn Úc tập hợp các tinh binh và quyết định phát động tổng tiến công Hậu Lương. Tháng 11 ÂL năm 918, Lưu Nham tế Nam Giao, cải quốc hiệu từ Đại Việt sang Đại Hán, quốc gia của ông ta do vậy được gọi là Nam Hán, bản thân ông ta được gọi là Nam Hán Cao Tổ.

Một thời gian ngắn sau tết năm 919, quân Tấn vượt sông Hoàng Hà và tiến về Đại Lương. Hạ Côi đã chặn quân Tấn tại Hồ Liễu pha (胡柳陂, nay thuộc Hà Trạch, Sơn Đông). Thoạt đầu, quân Hậu Lương đại thắng trước quân Tấn, song sau đó quân Tấn đã phản công và khiến quân Hậu Lương tổn hại nặng nề, cuộc chiến xét về tổng thể là hòa, có đến hai phần ba binh sĩ hai bên thương vong. Một thời gian sau đó, không bên nào dám tiến công đối phương, quân Hậu Lương được mô tả là đã tan rã hoàn toàn đến nỗi phải mất một tháng để tái tổ chức.

Cùng năm 919 Chu Trấn lệnh cho vua Tiền Lưu nước Ngô Việt tấn công vua Nam Hán Cao Tổ nước Nam Hán do Nam Hán Cao Tổ tự ý xưng đế, nhưng vua Tiền Lưu đã không có hành động quân sự nào chống lại Nam Hán.

Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ là Khúc Thừa Mỹ chủ trương kết thân với nhà Hậu Lương ở Trung nguyên mà gây hấn với nước Nam Hán liền kề. Cũng trong năm 919, Khúc Thừa Mỹ sai sứ sang Biện Kinh xin tiết việt của nhà Hậu Lương. Chu Trấn bấy giờ bận đối phó với các nước lớn ở Trung nguyên nên ban tiết việt cho Khúc Thừa Mỹ và phong ông ta làm Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ.

Được sự hậu thuẫn của Hậu Lương, Khúc Thừa Mỹ chủ quan cho rằng uy thế của nhà Hậu Lương rộng lớn ở Trung nguyên có thể kìm chế được Nam Hán nhỏ hơn ở Quảng Châu. Khúc Thừa Mỹ công khai gọi nước Nam Hán là "ngụy đình" (triều đình tiếm ngôi, không chính thống). Sử không chép rõ biểu hiện cụ thể của việc này ra sao, không rõ Khúc Thừa Mỹ tuyên bố việc này với sứ giả Nam Hán sang Tĩnh Hải quân hay theo như một tài liệu nói rằng ông ta sai sứ sang Nam Hán tỏ thái độ bất phục và gọi vua Nam Hán Cao Tổ là "ngụy đình".

Thời kỳ cuối
Năm 920, Chu Trấn tức giận trước việc Chu Hữu Khiêm cho con là Chu Lệnh Đức (朱令德) cai quản Trung Vũ (忠武, trị sở nay thuộc Vị Nam, Thiểm Tây). Chu Hữu Khiêm thấy vậy đã nổi dậy, bỏ Hậu Lương và theo Tấn. Chu Trấn phái Lưu Tầm đi đánh Chu Hữu Khiêm, song Lưu Tầm bị tướng Tấn là Lý Tồn Thẩm và Lý Tự Chiêu đánh bại. Sau đó, Chu Trấn nghi ngờ rằng Lưu Tầm cố ý không đánh bại Chu Hữu Khiêm (do Tầm và Hữu Khiêm là thông gia), nên đã hạ độc giết Lưu Tầm.

Năm 921, một đồng minh lớn của Lý Tồn Úc là Triệu vương Vương Dung đã bị con nuôi là Trương Đức Minh ám sát. Trương Đức Minh đoạt quyền kiểm soát nước Triệu và đổi tên lại thành Trương Văn Lễ. Thoạt đầu, Trương Văn Lễ giả bộ tiếp tục quy phục Lý Tồn Úc, song lại lo sợ rằng Lý Tồn Úc sẽ có hành động chống lại mình, vì thế Trương Văn Lễ đã bí mật thượng lượng với Hậu Lương và Khiết Đan để chuẩn bị đánh Tấn. Kính Tường chỉ ra rằng đây là một cơ hội tốt để phản công chống Tấn, thuyết phục đưa quân cứu viện Trương Văn Lễ, song Triệu Nham và bốn vị ngoại thích lại chống đối vì cho rằng quân Hậu Lương cần bảo vệ lãnh thổ Hậu Lương. Chu Trấn rốt cuộc đã không cứu viện Trương Văn Lễ, Trương Văn Lễ sau đó qua đời và con là Trương Xử Cẩn kế nhiệm. Xử Cẩn tiếp tục kháng Tấn cho đến cuối năm 922 song thất bại. Lý Tồn Úc thôn tính lãnh thổ nước Triệu. Khi Tấn đánh Triệu, Bắc diện chiêu thảo sứ Đái Tư Viễn của Hậu Lương đã thừa cơ tiến công Vệ châu (衛州, nay thuộc Bộc Dương, Hà Nam) tập kích quân Tấn đồn trú, chiếm được châu này; Hậu Lương lại đứng chân trên bờ bắc Hoàng Hà, khôi phục sĩ khí chiến đấu.

Sau khi Lý Tự Chiêu tử chiến trong chiến dịch diệt Triệu vào năm 922, con ông là Lý Kế Thao đã tự ý đoạt lấy Chiêu Nghĩa quân (昭義, trị sở nay thuộc Trường Trị, Sơn Tây) do cha cai quản. Còn Lý Tồn Úc thì không muốn để tiến hành một chiến dịch chống Lý Kế Thao nên đã bổ nhiệm Lý Kế Thao là 'lưu hậu', đổi tên quân thành An Nghĩa do kiêng húy Lý Tự Chiêu. Tuy nhiên, vào mùa xuân năm 923, do lo sợ rằng Lý Tồn Úc ruốt cuộc cũng sẽ có hành động chống lại mình, Lý Kế Thao đã dâng quân hàng Hậu Lương. Chu Trấn bổ nhiệm Lý Kế Thao làm tiết độ sứ và đổi tên quân thành Khuông Nghĩa.

Ngay sau đó, Lý Tồn Úc xưng đế, lập ra nhà Hậu Đường, sau đó đã phái Lý Tự Nguyên xuất quân tập kích Thiên Bình quân (天平, trị sở nay thuộc Thái An, Sơn Đông) của Hậu Lươmg ở bờ nam Hoàng Hà, chiếm được phủ thành Vận châu (鄆州). Lo sợ và tức giận trước việc Vận châu thất thủ, Chu Hữu Trinh giáng chức Đái Tư Viễn và trao quyền cho Vương Ngạn Chương thống soái quân lĩnh chống Hậu Đường. Vương Ngạn Chương nhanh chóng tiến công và chiếm được thành biên giới Đức Thăng (德勝, nay thuộc Bộc Dương), mục đích là nhằm cắt đường tiếp tế cho Vận châu. Tuy nhiên, trong các trận chiến kế tiếp với Lý Tồn Úc, Vương Ngạn Chương đã không quyết đoán, ngoài ra ông còn mâu thuẫn với Triệu Nham và bốn vị ngoại thích. Năm người này do đó đã gièm pha Vương Ngạn Chương trước mặt Chu Hữu Trinh. Chu Hữu Trinh sau đó loại bỏ Vương Ngạn Chương và cho Đoàn Ngưng thay thế. Trong khi đó, Chu Hữu Trinh cũng cho phá đê Hoàng Hà tại Hoạt châu (滑州, nay thuộc An Dương, Hà Nam), khiến khu vực bị ngập lụt, mục đích là để cản trở quân Hậu Đường tiến sâu hơn nữa.

Khang Diên Hiếu sau đó đã đào ngũ sang Hậu Đường, tiết lộ kế hoạch tác chiến của Đoàn Ngưng cho hoàng đế Hậu Đường. Lý Tồn Úc đã quyết định tiến về Vân châu hợp binh với Lý Tự Nguyên, sau đó đánh bại quân Hậu Lương tại Trung Đô (中都, nay thuộc Tế Ninh, Sơn Đông), bắt được Vương Ngạn Chương và Trương Hán Kiệt, rồi tiến thẳng về Đại Lương đang không được phòng bị. Do quân của Đoàn Ngưng bị chặn lại ở bờ bắc Hoàng Hà và không thể về ứng cứu, Chu Hữu Trinh nhận thấy tình thế vô vọng. Vì thế, Chu Hữu Trinh đã lệnh cho đô tướng Hoàng Phủ Lân giết mình vào ngày Mậu Dần tháng 10 (18 tháng 11) năm 923; Hoàng Phủ Lân ra tay và sau đó cũng tự sát. Có sách ghi là Chu Hữu Trinh nhảy vào lửa mà chết. Nhà Hậu Lương đến đây thì bị diệt vong. Ngày Kỷ Mão (19 tháng 11) năm 923, quân Lý Tự Nguyên đến Đại Lương, đánh Phong Khâu môn, Vương Toản mở cổng thành đầu hàng, Lý Tự Nguyên tiến vào thành. Lý Tồn Úc cũng vào thành Đại Lương trong ngày, bá quan nghênh yết và bái phục thỉnh tội, Lý Tồn Úc úy lạo và phục vị cho họ.

Lý Tồn Úc lệnh cho Hà Nam doãn thu táng Chu Hữu Trinh, song giữ thủ cấp của Chu Hữu Trinh trong Thái Xã. Sau này, Hậu Tấn Cao Tổ Thạch Kính Đường cho phép thân thuộc và cựu quan lại thu táng thủ cấp của các "tội nhân" trong Thái Xã Hậu Đường. Tả vệ thượng tướng quân An Sùng Nguyễn thu táng thủ cấp của Chu Hữu Trinh.

Tham khảo

Vua Ngũ đại Thập quốc
Sinh năm 888
Mất năm 923
Hậu Lương (Ngũ đại)


title: Chu Hoàng

text:
Chu Hoàng (chữ Hán: 周煌, 1714 – 1785) , tự Cảnh Viên (景垣) hay Tự Sở (緒楚), hiệu Hải Sơn (海山), người Phù Châu, phủ Trùng Khánh, tỉnh Tứ Xuyên , quan viên, nhà ngoại giao, nhà văn đời Thanh. Ông là tác giả của Lưu Cầu quốc chí lược – một trong những nguồn sử liệu quan trọng về quần đảo Lưu Cầu còn giữ được đến ngày nay.

Sự nghiệp
Năm Càn Long thứ 2 (1737), Hoàng đỗ Tiến sĩ, xếp hạng thứ 24 của Đệ nhị giáp, được đổi làm Thứ cát sĩ; sau khi vượt qua kỳ khảo thí của Hàn Lâm viện, được thụ chức Biên tu.

Năm thứ 6 (1741), Hoàng được làm Phó khảo quan của kỳ thi Hương ở Sơn Đông. Năm thứ 7 (1742), Hoàng được làm Đồng khảo quan kỳ thi Hội. Năm thứ 9 (1744), Hoàng được làm Đồng khảo quan kỳ thi Hương ở phủ Thuận Thiên. Năm thứ 12 (1747), Hoàng được làm Chánh khảo quan kỳ thi Hương ở Vân Nam. Năm thứ 19 (1754), Hoàng được làm Vân Nam Án sát sứ tư Phó sứ. Năm thứ 20 (1755), Hoàng được thăng làm Hữu Xuân phường Hữu trung doãn.

Năm thứ 21 (1756), Hoàng được làm Hàn Lâm viện Thị giảng. Cùng năm, triều đình sách phong Lưu Cầu quốc chủ Thượng Mục làm Trung Sơn vương, lấy Thị giảng Toàn Khôi làm Chánh sứ, Hoàng làm phó.  Đến đảo Kume thì gặp bão, thuyền của sứ giả bị đứt dây neo, phó mặc chìm nổi trên biển, khiến cho sứ đoàn trải qua một phen kinh sợ. Tại Lưu Cầu, binh sĩ của sứ đoàn gây ra nhiều việc trái phép, nhưng Khôi, Hoàng trở về lại không hề báo cáo lên triều đình. Năm thứ 22 (1757), Hoàng dâng lên bộ sách Lưu Cầu quốc chí lược, triều đình cho ấn hành, gọi là Vũ Anh điện Tụ Trân bản. Bọn Hoàng bị hặc ở Lưu Cầu không ước thúc binh sĩ, triều đình giao xuống cho bộ Lại nghị tội. Bộ Lại cho rằng bọn Hoàng đáng chịu đoạt quan, Càn Long Đế thương tình bọn Hoàng đi sứ xa xôi, còn trải qua một phen nguy hiểm, nên khoan thứ, vẫn cho lưu nhiệm.

Năm thứ 23 (1758), Hoàng được xét Nhị đẳng trong kỳ Đại khảo quan viên của triều đình, được khôi phục chức danh, ít lâu sau được thăng làm Tả Xuân phường Tả thứ tử, nhận mệnh làm Thượng thư phòng Hành tẩu. Năm thứ 24 (1759), Hoàng được thăng làm Thị giảng Học sĩ. Năm thứ 25 (1760), Hoàng được làm Chánh khảo quan kỳ thi Hương ở Phúc Kiến. Năm thứ 26 (1761), Hoàng được cất nhắc làm Nội các Học sĩ kiêm Lễ bộ Thị lang, Đề đốc Giang Tây học chánh. Năm thứ 31 (1766), Hoàng được làm Hình bộ hữu Thị lang, kiêm sung Điện thí Độc quyển quan. Năm thứ 32 (1767), Hoàng làm Binh bộ hữu Thị lang. Năm thứ 33 (1768), Hoàng được thăng Binh bộ tả Thị lang kiêm Chiết Giang học chánh. Năm thứ 37 (1772), Hoàng được sung làm Tri võ cử, lại đảm nhiệm Điện thí Độc quyển quan.

Tháng 5 ÂL năm thứ 38 (1773), Hoàng nhận mệnh đi Tứ Xuyên tra án dân Bích Sơn kiện võ sanh chèn ép; tháng 10 ÂL, lại nhận mệnh đi Tứ Xuyên tra án học sanh Bồng Khê kiện huyện lại chèn ép; đều tra xét rõ ràng, phán tội theo luật định.

Năm thứ 40 (1775), Hoàng lại được sung làm Tri võ cử. Năm thứ 43 (1778), Hoàng lần thứ 3 được làm Tri võ cử. Năm thứ 44 (1779), Hoàng được làm Tứ khố toàn thư quán Tổng duyệt, kiêm Công bộ Thượng thư. Năm thứ 45 (1780), Hoàng được làm phó khảo quan kỳ thi Hội kiêm Binh bộ Thượng thư.

Năm thứ 46 (1781), Càn Long Đế ghé Nhiệt Hà, Hoàng đến hành tại gặp mặt. Tứ Xuyên nhiều giặc cướp, gọi là Quắc Lỗ Tử. Tổng đốc Văn Thụ dâng sớ báo lên, đã sai quan tướng bắt bớ trị tội. Càn Long Đế hỏi riêng Hoàng, ông đáp: "Quắc Lỗ Tử phần nhiều vẫn còn, huyện đều có trăm mười mấy người, thủ lãnh của chúng gọi là ‘bằng đầu’. Ban ngày cướp bóc, quan tướng bỏ qua không hỏi. Thậm chí châu, huyện còn có lại, lính cũng tham gia, tên lính ở huyện Đại Trúc làm thủ lãnh bọn cướp, có hiệu là ‘Nhất chích hổ’." Càn Long Đế bèn bãi chức của Văn Thụ, điều Phúc Khang An làm Tứ Xuyên Tổng đốc, mệnh cho ông ta bảo vệ làng quê của Hoàng.

Năm thứ 47 (1782), Hoàng được làm Thượng thư phòng Tổng sư phó (đứng đầu nhóm thầy giáo của các Hoàng tử); chưa sang năm, Càn Long Đế cho rằng Hoàng không xứng làm Tổng sư phó, nên bãi ông. Năm thứ 49 (1784), Hoàng được làm Đô sát viện Tả đô ngự sử. Năm thứ 50 (1785), Hoàng xưng bệnh xin hưu, triều đình giáng chiếu cho ông thụ chức Binh bộ Thượng thư, gia hàm Thái tử Thiếu phó để trí sĩ. Ít lâu sau Hoàng mất, được tặng hàm Thái tử Thái phó, ban lễ tứ táng, thụy là Văn Cung (文恭).

Tác phẩm: Lưu Cầu chí lược
Lưu Cầu quốc chí lược có 16 quyển, trình bày đầy đủ và cụ thể các vấn đề lịch sử, địa lý, phong tục, xã hội, văn hóa, kinh tế của nước Lưu Cầu, giúp nhà Thanh đề ra chính sách đối ngoại phù hợp.

Tham khảo
 Phó Bình Tương – Tứ Xuyên lịch đại văn hóa danh nhân từ điển, Nhà xuất bản Tứ Xuyên văn nghệ, 1992, ISBN 7541103241
 Triệu Nhĩ Tốn (chủ biên) – Thanh sử cảo
 Pháp Thức Thiện (nhà Thanh) chủ biên, Trương Vĩ Điểm hiệu đính – Thanh bí thuật văn tam chủng, Nhà xuất bản Trung Hoa thư cục, 1 tháng 5 năm 1982, ISBN 7101017428
 Dương Đình Phúc, Dương Đồng Phủ – Thanh nhân thất danh biệt xưng tự hiệu sách dẫn, Nhà xuất bản Thượng Hải cổ tịch, tháng 12 năm 2001, ISBN 9787532529711
 Quốc sử quán – Thanh sử cảo hiệu chú, Nhà xuất bản Đài Loan thương vụ ấn thư quán, 1999, ISBN 9789570516098
 Tiền Thực Phủ (chủ biên) – Thanh đại chức quan niên biểu, Nhà xuất bản Trung Hoa thư cục, tháng 7 năm 1980, ISBN 9787101015980
 Lưu Cúc Lan (chủ biên) – Thanh đại trung lưu quan hệ đương án tuyển biên, Nhà xuất bản Trung Hoa thư cục, tháng 4 năm 1993, ISBN 9787101011081

Chú thích

Quan nhà Thanh
Nhà văn Trung Quốc thời Thanh
Sinh năm 1714
Mất năm 1785
Người Trùng Khánh


title: Lương Mạt Đế

text:
Lương Mạt Đế trong Tiếng Việt có thể là:

Danh sách
Hậu Lương Mạt Đế (梁凉末帝) Lã Long thời kỳ Ngũ Hồ thập lục quốc, có khi cũng gọi là Mạt Chủ vì triều đại này không được thừa nhận chính thống
Hậu Lương Mạt Đế (後梁末帝) Chu Hữu Trinh thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc

Xem thêm
Mạt Đế
Lương Văn Đế
Lương Tuyên Đế
Lương Kính Đế
Lương Hoài Vương
Cung Lương Vương
Lương Cung Vương
Lương Hiếu Vương
Lương Điệu Vương
Lương Kính Vương
Lương Cảnh Vương
Lương Di Vương
Lương Văn Vương
Lương Vũ Vương
Lương Minh Đế

Thụy hiệu


title: Quan chấp chính

text:
Quan chấp chính (tiếng Latin: Consul) là chức vụ được bầu cao nhất thời kỳ Cộng hòa La Mã.

Mỗi năm, hai vị quan chấp chính được bầu lại với nhau, để phục vụ cho nhiệm kỳ một năm. Mỗi quan chấp chính được trao quyền phủ quyết đối với đồng sự của họ và các quan chức khác luân phiên mỗi tháng. Vào thời Đế chế, Quan chấp chính mất đi ý nghĩa thực tế nhằm bảo tồn di sản của nền Cộng hòa La Mã xưa, có quyền lực và thẩm quyền rất ít và đi song song với đó là số lượng quan chấp chính cũng tăng lên.

Cũng giống với các quốc vương trong thời quân chủ, 2 quan chấp chính đưa ra luật pháp, nắm giữ tòa án, quân đội và vị trí trưởng tế của quốc gia. Phục sức của họ giống với các vị vua trong quá khứ, áo choàng tía và ngồi trên ghế truyền thống dành riêng cho nhà vua. Tuy nhiên, quyền lực của họ đã bị hạn chế rất nhiều. Thứ nhất, họ tại vị chỉ có 1 năm, sau đó có thể được bầu lại hoặc trở về đời sống riêng. Thứ hai, có 2 quan cùng chấp chính, và vị này có thể ngăn cản có hiệu quả bất cứ quyết định hay hành động nào của vị kia bằng quyền phủ quyết. Thứ ba, các quan chấp chính tiếp tục phải phục vụ ở Viện nguyên lão sau khi nhiệm kỳ chấm dứt, điều này khiến họ chuyên tâm hợp tác với Viện nguyên lão. Kết quả của những việc này là các quan chấp chính không thực sự chủ động và sáng tạo, bởi vậy chính phủ La Mã có khuynh hướng bảo thủ và thận trọng. Đến năm 325 trước CN, vị trí này được đổi thành quan thống đốc, là những quan chấp chính tại vị nhiều nhiệm kỳ do yêu cầu của các chiến dịch quân sự.

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách Quan chấp chính La Mã
 SPQR
 Hoàng đế La Mã

La Mã cổ đại


title: Độc Cô Tổn

text:
Độc Cô Tổn (, ? - 5 tháng 7 năm 905), tên tự là Hựu Tổn (又損), là một quan lại của triều Đường, phục vụ dưới vai trò là Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ (miền bắc Việt Nam và Quảng Tây ngày nay). Ông bị giết trong một cuộc thanh trừng do Tuyên Vũ Tiết độ sứ Chu Toàn Trung tiến hành.

Thân thế
Trong Tể tướng thế hệ biểu của Tân Đường thư, gia tộc ông là hậu duệ của Hán Thế Tổ thuộc nhánh Bái vương Lưu Phụ (劉輔), và đến đời Lưu Tiến Bá (劉進伯) thì bị bắt trong một chiến dịch chống Hung Nô; sau đó các hậu duệ của Lưu Tiến Bá thuộc Độc Cô bộ. Các tổ tiên kế tiếp của Độc Cô Tổn là các thủ lĩnh của Độc Cô bộ, theo Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế di cư đến Lạc Dương. Các tổ tiên kế tiếp của Độc Cô Tổn làm quan cho các triều đại Bắc Ngụy, Bắc Chu, Tùy và Đường. Ông của Độc Cô Tổn là Vân châu thứ sử Độc Cô Mật (獨孤密), trong khi cha ông là Lại bộ thị lang Độc Cô Vân (獨孤雲). Độc Cô Tổn có ít nhất một người anh là Độc Cô Hồi (獨孤回), và ít nhất hai em trai là Độc Cô Trì (獨孤遲) và Độc Cô Hiến (獨孤憲).

Sự nghiệp
Đến cuối năm 903, Lễ bộ thượng thư Độc Cô Tổn chuyển sang đảm nhiệm chức Binh bộ thị lang, đồng bình chương sự. Đến mùa xuân năm 904, Tuyên Vũ tiết độ sứ Chu Toàn Trung đã cáo buộc tư đồ Thôi Dận phạm tội rồi giết chết, buộc Đường Chiêu Tông, cấm quân và cư dân Trường An phải chuyển đến Lạc Dương, lập Lạc Dương làm kinh thành mới. Sau đó, Độc Cô Tổn kiêm nhiệm chức 'hữu tam quân sự' và 'độ chi'.

Vào năm 904, Chu Toàn Trung ám sát Đường Chiêu Tông và đưa hoàng tử Lý Chúc lên ngôi, tức Đường Ai Đế. Tại thời điểm đó, Độc Cô Tổn, Bùi Xu và Thôi Viễn đều là các đại thần có xuất thân quý tộc, họ xem thường Liễu Xán vì người này cộng tác với Chu Toàn Trung. Vào mùa xuân năm 905, Bùi Xu đã xúc phạm Chu Toàn Trung, Liễu Xán nắm lấy cơ hội này để buộc tộc Thôi Viễn và Độc Cô Tổn cũng bất kính với Chu Toàn Trung. Do đó, Chu Toàn Trung đã giáng chức cả ba người, phái Độc Cô Tổn đi giữ chức Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân (靜海, tương đương Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ Việt Nam và một phần Quảng Tây, Trung Quốc, trị sở Đại La nay thuộc Hà Nội, Việt Nam). thay cho anh mình là Chu Toàn Dục.

Khi Chu Toàn Trung chuẩn bị soán vị, Liễu Xán và một thuộc hạ khác của Chu Toàn Trung là Lý Chấn đã đề xuất đại thanh trừng các đại thần có xuất thân quý tộc. Chu Toàn Trung chấp thuận, và thoạt đầu giáng chức và đày ải một lượng lớn đại thần, Độc Cô Tổn trở thành thứ sử Đệ châu (棣州, nay thuộc Tân Châu, Sơn Đông, Sơn Đông), và sau đó là ti hộ Quỳnh Châu (瓊州, trị sở nay thuộc Định An, Hải Nam). Không lâu sau, khoảng 30 triều sĩ bị biếm quan, bao gồm Độc Cô Tổn, bị đưa đến tập trung tại Bạch Mã Dịch (白馬驛, nay thuộc An Dương, Hà Nam) và được lệnh phải tự sát. Theo đề nghị của Lý Chấn, Chu Toàn Trung đã ném thi thể của họ xuống Hoàng Hà.

Tham khảo

Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ
Nhân vật chính trị nhà Đường
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
Năm sinh không rõ
Mất năm 905
Sinh thế kỷ 9


title: Todd Graff

text:
Todd Graff (sinh 22 tháng 10 năm 1959) là một diễn viên, nhà biên kịch, đạo diễn và nhà sản xuất phim người Mỹ, được biết đến qua bộ phim độc lập Camp do ông đạo diễn, và qua vai diễn Alan "Hippy" Carnes trong bộ phim khoa học giả tưởng năm 1989.Tiểu sử
Graff sinh ra ở thành phố New York, mẹ ông là Judith Clarice (nhũ danh Oxhorn), một giáo viên piano, chỉ huy dàn nhạc, và Jerome Lawrence Graff, một nhạc sĩ. Chị gái của ông là nữ diễn viên Ilene Graff.

 Những phim tham gia

 Phim

Giải thưởng được đề cử
1984 Giải Tony: được đề cử giải nam diễn viên xuất sắc nhất dành thể loại phim nhạc kịch trong phim Baby1984 Giải Drama Desk: giành được giải Theatre World Award cho phim Baby2003 Liên hoan phim Sundance: được đề cử giải Grand Jury Prize cho phim CampTruyền hình
 Made in Hollywood: Teen Edition (2012)
 Made in Hollywood  (2011)
 Hollywood Singing & Dancing: A Musical History - thập niên 1980, 1990 và 2000 (2009)
 Hollywood Singing & Dancing: A Musical History - 1970's (2009)
 Under Pressure: Making 'The Abyss (1993)

Biên kịch
 Joyful Noise (2012)
 Bandslam (2009)
 Camp (2003)
 The Beautician and the Beast (1997)
 Angie (1994)
 The Vanishing (1993)
 Fly by Night (1993)
 Used People'' (1992)

Chú thích

Xem thêm
 Ben Lanzarone
 Nikka Graff
 Randy Graff
 Ilene Graff

Liên kết ngoài

Video Phỏng vấn Giám đốc Joyful Noise
Bandslam Premiere video
Todd Graff trong buổi ra mắt của Joyful Noise

Sinh năm 1959
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhà văn đồng tính nam
Nam diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nam biên kịch Mỹ
Đạo diễn LGBT
Người Do Thái LGBT
Nhà sản xuất phim Mỹ
Nam diễn viên đến từ thành phố New York
Người Manhattan


title: Lá cờ

text:
Lá cờ là một mảnh vải với thiết kế đặc biệt và được sử dụng như một nghi trượng, thiết bị truyền tín hiệu hoặc để trang trí.

Những lá cờ đầu tiên được sử dụng để hỗ trợ cho sự phối hợp quân sự trên chiến trường, và lá cờ đã phát triển thành một công cụ chung cho tín hiệu thô sơ để nhận dạng nhau, đặc biệt là trong môi trường cần liên lạc bằng tín hiệu (ví dụ semaphore được sử dụng trên biển). Quốc kỳ là biểu tượng của sự hùng mạnh và lòng yêu nước mang nhiều ý nghĩa, mà thường là sự liên tưởng đến sức mạnh quân sự do nguồn gốc của lá cờ là dùng trong quân sự.

Lịch sử

Sử dụng

Phân loại

Chức năng
 Cờ quốc gia (Quốc kỳ)
 Cờ dân sự
 Cờ chiến tranh (Quân kỳ)
 Cờ quốc tế
 Cờ hàng hải
 Cờ lễ hội
 Cờ tôn giáo
 Cờ ngôn ngữ
 Cờ thể thao

Xem thêm
 Huy hiệu
 Kỳ học

Chú thích

Tham khảo

 Australian Botany pages
 William G. Crampton; The World of Flags; Rand McNally; ISBN 0-528-83720-6 (hardcover, 1994).
 Samuel Finley Breese Morse
 Ultimate Pocket Flags of the World; Dorling Kindersley; ISBN 0-7894-2085-6; (1st American edition, hardcover, 1996).

Biểu tượng quốc gia
Kỳ học


title: Rạn san hô viền bờ

text:
Rạn san hô viền bờ (rạn viền bờ), rạn riềm, ám tiêu diềm (tiếng Anh: fringing reef) là loại rạn san hô phát triển rất sát đường bờ đất liền hay đảo núi lửa. Đây là một trong ba hình thái rạn san hô được Charles Darwin trình bày trong tác phẩm The Structure and Distribution of Coral Reefs xuất bản lần đầu năm 1842. Theo ông, rạn san hô viền bờ là giai đoạn đầu tiên trong tiến trình phát triển lâu dài của rạn san hô.

Điều kiện phát triển
Rạn san hô viền bờ phát triển tốt tại các đường bờ hoặc ổn định hoặc đang trong xu hướng nâng lên, nói cách khác là nhờ không có sự hạ lún của đường bờ nên quá trình chuyển hoá từ rạn san hô viền bờ sang rạn san hô chắn bờ được ngăn chặn. Rạn viền bờ thường phát triển trên các chất nền đá nhờ tính ổn định và cao độ so với đáy biển của loại chất nền này, mặc dầu cũng tồn tại các rạn viền bờ hình thành trên các chất nền trầm tích bở rời và mịn như phù sa - loại chất nền vốn không thích hợp cho sự phát triển của san hô. Lấy ví dụ, rạn viền bờ thuộc rạn san hô Great Barrier phát triển tốt các bờ biển đá vùng bắc quần đảo Whitsunday và phía bắc Cairns, trong khi rạn viền bờ ở các đảo Hinchinbrook, Gloucester và phía nam Cairns thì phát triển kém hơn hẳn do tác động bất lợi từ các trầm tích đổ ra từ đất liền (và độ đục tương đối cao ven bờ).

Phân đới

Rạn san hô viền bờ được cho là các ám tiêu có địa mạo đơn giản. Có thể phân đới chúng thành ba thành phần chính: mặt trước rạn (forereef), mào rạn (reef crest) và mặt sau rạn (backreef, bao gồm vùng nằm phía sau mào rạn, mặt bằng rạn-reef flat,...). Việc phân biệt rạn viền bờ với rạn chắn bờ có thể bị nhập nhằng trong trường hợp mào rạn của rạn viền bờ bị ngăn cách với đường bờ [đất liền hay đảo] bởi vùng nước sâu hơn bình thường. Milliman (1974) đưa ra tiêu chuẩn độ sâu vùng nước ở đới mặt trong rạn có giá trị dưới 10 mét để định nghĩa một rạn san hô có phải viền bờ hay không.

Mặt trước rạn
Mặt trước rạn, hay sườn dốc (reef slope) là khu vực rất dốc, hầu như thẳng đứng xuống đáy đại dương. Do nơi đây xa đường bờ nhất nên san hô ở sườn dốc tránh được ảnh hưởng [bất lợi] từ nguồn nước ngọt và trầm tích đổ ra từ phía trong đường bờ, từ đó phát triển đa dạng mạnh mẽ cả về mật độ và số lượng loài.

Mào rạn
Mào rạn là nơi cao nhất của rạn và đón nhận toàn bộ năng lượng sóng. Tuy rằng đây là môi trường không lý tưởng cho sự phát triển của san hô nhưng vẫn có một số loài - chiếm ưu thế là san hô dạng cành - thích nghi được.

Mặt bằng rạn
Mặt bằng rạn là đới rộng nhất, nước nông và thoải nhẹ về phía biển. Phần đáy chủ yếu là cát, bùn hay vụn san hô. Mức độ phát triển và mức độ đa dạng thành phần loài san hô kém hơn mặt trước rạn do là vùng chịu ảnh hưởng trực tiếp của dòng nước ngọt và trầm tích tuôn ra từ phía trong đường bờ.

Các mô hình phát triển
Dù rạn san hô viền bờ là loại ám tiêu có địa mạo đơn giản nhưng quá trình phát triển của chúng phức tạp hơn nhiều. Nhân tố chủ chốt ảnh hưởng lên quá trình này là sự thay đổi của mực nước biển. Sự biến thiên của mực nước biển làm thay đổi không gian phát triển của rạn san hô: (1) khi mực nước biển tăng lên thì không gian dành cho sự phát triển của san hô cũng tăng, khi đó chiều phát triển hướng lên mặt biển của rạn san hô sẽ được ưu tiên, (2) ngược lại khi mực nước biển giảm xuống thì không gian dành cho san hô bị thu hẹp bớt. Dựa vào yếu tố không gian dành cho sự phát triển của san hô này mà Kennedy & Woodroffe (2002) đã tổng kết lý thuyết và rút ra sáu mô hình phát triển của rạn viền bờ như sau:
 Phát triển hướng lên rồi tiến ra biển: lúc đầu rạn phát triển theo phương đứng hướng lên mặt biển. Khi mào rạn chạm mặt nước thì quá trình phát triển theo phương ngang [hướng ra biển] có thể diễn ra. Sự phát triển hướng lên và hướng về phía biển này chỉ quanh quẩn ở nơi mà rạn khởi sự phát triển trong khoảng thời gian 1.000 năm.
 Phát triển theo phương ngang về phía biển: rạn san hô khởi sự hình thành tại đường bờ và gần sát với mặt nước, do vậy không gian cho sự phát triển theo phương đứng là hầu như không có.
 Phát triển theo phương ngang về phía biển trên nêm trầm tích phi ám tiêu: rạn san hô cũng phát triển hướng ra biển do thiếu không gian cho phép san hô phát triển hướng lên, nhưng điểm khác biệt là khung san hô phát triển trên một nêm trầm tích bùn. Vì vậy mà sự lắng đọng trầm tích loại này ở đới mặt ngoài rạn là yếu tố chi phối tiến trình phát triển hướng ra biển của rạn san hô do rạn cần lớp trầm tích này làm nền để phát triển.
 Phát triển từng hồi: rạn san hô phát triển theo từng thời đoạn, nghĩa là rạn san hô mới hình thành sẽ nằm song song với đới sườn dốc của một rạn san hô cũ. Khoảng trống giữa các rạn san hô này được khoả lấp bởi các trầm tích bở rời có nguồn gốc ám tiêu.
 Mào rạn nổi lên - vụng biển bị lấp đầy: sự phát triển của rạn san hô tập trung ở vùng xa đường bờ, nói cách khác là mào rạn phát triển nhanh chóng hơn mặt bằng rạn. Khi mào rạn vươn đến mặt biển thì vùng nước giữa đường bờ và mào rạn trở thành một vụng biển nông [mào rạn tựa như một "dải chắn"]. Vụng biển này sẽ bị lấp đầy bởi trầm tích từ mào rạn hay trầm tích được sản sinh ở ngay vụng biển đó.
 Bão tác động: mô hình này tương tự mô hình thứ năm nhưng khác ở chỗ, "dải chắn" hình thành là do tác động từ các cơn bão. Bão đưa vật liệu san hô từ phía ngoài của rạn về hướng đường bờ và tạo thành "dải chắn". Trầm tích sẽ tích tụ phía sau dải chắn này. Các cơn bão kế tiếp sẽ tiếp tục định hình rạn san hô và chuyển dịch dải chắn về hướng biển.

Phân bố
Rạn san hô viền bờ là loại ám tiêu phổ biến nhất trên thế giới, ước tính chiếm hơn 50% tổng diện tích ám tiêu toàn cầu. Công viên Hải dương Rạn Chắn Lớn (Great Barrier Reef Marine Park) sở hữu tới 758 rạn viền bờ. Rạn san hô viền bờ dài nhất thế giới toạ lạc tại bờ biển Đỏ. Nếu trải rạn viền bờ này thành một đường thẳng thì nó sẽ dài đến 2.500 dặm, tương đương trên 4.000 km (Ladd, 1977).

Xem thêm
 Rạn san hô chắn bờ
 Rạn san hô vòng

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Rạn san hô


title: Trận Yển Lăng

text:
Trận Yển Lăng (chữ Hán:鄢陵之战, Hán Việt: Yển Lăng chi chiến) là trận chiến tranh giành ngôi bá chủ ở Trung Nguyên giữa hai nước Tấn và Sở vào giữa thời Xuân Thu.

Nguyên nhân chiến tranh

Thời Đông Chu, thế lực của vương thất suy yếu, phải thiên đô về phía đông, các nước chư hầu lớn nổi lên tranh giành nhau quyền minh chủ. Hai nước Tấn và Sở có binh lực hùng mạnh, dùng chính sách lôi kéo được các nước khác về phía mình để nắm giữ quyền bá chủ, xảy ra tranh chấp với nhau trong nhiều năm, trong đó, nước Trịnh nằm giữa Tấn và Sở, trở thành mục tiêu cho cả hai nước này tranh giành ảnh hưởng.

Tháng 2 năm 575 TCN, Sở Cung vương sai công tử Thành lấy ruộng ở Nhữ Âm biếu nước Trịnh để lôi kéo Trịnh bỏ Tấn, gia nhập liên minh với nước mình. Vì vậy nước Trịnh theo Sở, cùng thề với nước Sở. Tấn Lệ công giận dữ, lại họp quân chư hầu đánh Trịnh. Sở Cung vương mang quân cứu Trịnh. Hai bên gặp nhau ở Yển Lăng.

Chỉ huy và lực lượng

Sử sách không nêu rõ số quân của cả Tấn và Sở trong trận chiến này. Các thủ lĩnh chỉ huy của hai bên được ghi lại ở bảng dưới đây:

Diến biến trận chiến

Chuẩn bị lực lượng
Tấn Lệ công sai Khước Sưu đi sứ nước Vệ và nước Tề xin quân cùng đánh Sở, trong khi đó nước Sở được sự phối hợp từ quân Trịnh và Đông Di.

Quân Sở nhân lúc đêm tối, đem quân áp sát đồn trại của quân Tấn. Tuy nhiên nước Tấn chuẩn bị kĩ lưỡng, không dao động, bình tĩnh chống trả và tập hợp quân ngũ đối phó. Loan Thư truyền cho quân sĩ san bếp lấp giếng, rồi định ngày để giao chiến với quân Sở.

Kế sách của Miêu Bí Hoàng

Quân sư Miêu Bí Hoàng hiến kế với Tấn Lệ công cho rằng Trung quân của Sở mạnh khó đánh, nhưng hai quân Tả Hữu thì bạc nhược, và khuyên Tấn Lệ công dụ quân Sở tiến công vào trung quân của mình. Tấn Lệ công nghe lời, sai một bộ phận Trung quân đánh vào hai bên tả, hữu của quân nước Sở, kềm kẹp hai đạo này lại. Sau đó, cử đạo Trung quân còn lại phối hợp với hai quân Thượng, Hạ và tân quân bất ngờ đánh vào Trung quân của Sở, chỗ ở của Sở Cung vương. Sở Cung vương thấy quân Tấn đánh bạc nhược, truyền lệnh phản công Trung quân nhưng bị kháng kích. Tướng Tấn là Ngụy Kĩ bắn trúng vào một mắt, Trung quân của Sở phải rút lui.

Cùng lúc đó, quân Tấn tiếp tục tập hợp lực lượng đánh Tả quân và Hữu quân của Sở. Quân Sở thương vong trầm trọng, phải tạm lui để củng cố lực lượng.

Công tử Trắc tự sát

Quân Sở về đến Hạ Gian, tích cực tập hợp quân chuẩn bị tái chiến vào buổi sáng hôm sau. Sở Cung vương cho triệu Trung Quân tướng Công tử Trắc đến bàn kế hoạch tác chiến nhưng lúc ấy công tử Trắc say rượu không dậy được. Sở Cung vương sợ quân Tấn đến tập kích, bèn quyết định rút lui và ra lệnh tha tội cho Công tử Trắc. Công tử Trắc sau khi tỉnh dậy, biết quân mình đã rút, hổ thẹn vì uống say lỡ quân cơ. Sau đó, Tả quân tướng là công tử Anh Tề vốn có hiềm khích với Trắc, sai người đến bắt Công tử Trắc tự sát. Công tử Trắc xấu hổ, đành phải tự sát.

Kết quả và ý nghĩa

Trận chiến Yển Lăng đã kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của liên quân Sở-Trịnh, củng cố ngôi vị bá chủ chư hầu của nước Tấn.

Xem thêm
Tấn-Sở tranh hùng
Hùng Trắc
Loan Thư
Miêu Bí Hoàng

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên
Sở thế gia
Trịnh thế gia
Xuân Thu Tả thị truyện, Thành công năm thứ 10

Chú thích

Lịch sử Trung Quốc
Trận chiến thời Xuân Thu Chiến Quốc
Nước Tấn
Nước Sở
Xuân Thu
Năm 575 TCN
Lịch sử Hà Nam (Trung Quốc)


title: 6 Bullets

text:
Six Bullets (Sáu viên đạn) là một bộ phim hành động - võ thuật - tâm lý Mỹ của đạo diễn Ernie Barbarash thực hiện với phần kịch bản của Chad và Evan Law, được phát hành vào năm 2012. Phim có sự tham gia của nam diễn viên võ thuật Jean-Claude Van Damme, con trai và con gái của anh là Kristopher Van Varenberg và Bianca Bree cũng có hai vai nhỏ trong phim.

Nội dung

Ở Moldova, người lính đánh thuê chuyên nghiệp tên Samson Gaul ập vào sào huyệt của bọn buôn người để giải cứu một cậu bé bị bắt cóc. Anh tạo ra một vụ nổ trong lúc chạy thoát, vô tình giết chết bốn cô bé thiếu niên vô tội. Sau vụ việc này, Samson hối hận và quyết định rửa tay gác kiếm, anh mở tiệm bán thịt sống qua ngày. Hình ảnh những cô bé bị chết cứ luôn ám ảnh Samson.

Sáu tháng sau, một võ sĩ MMA người Mỹ tên Andrew Fayden cùng với vợ anh, Monica, và con gái anh, Becky, đến Moldova để tham dự một giải đấu. Becky bị một tổ chức buôn người bắt cóc. Vợ chồng Fayden nhờ Samson giúp đỡ tìm con gái họ, nhưng Samson mặc cảm tội lỗi ngày trước nên đã từ chối. Selwyn Gaul, con trai của Samson và cũng là nhân viên của Đại sứ quán, thuyết phục Samson giúp đỡ vợ chồng Fayden nhưng không thành công. Andrew lang thang khắp đường phố để tìm Becky, anh có cuộc ẩu đả với bọn côn đồ trong một quán bar và được Samson giải cứu. Samson đồng ý giúp đỡ vợ chồng Fayden. Anh tấn công dinh thự của một ông trùm tội phạm tên Bogdanov để tra khảo hắn. Vlad, một thành viên trong tổ chức buôn người, bày ra một kế làm cảnh sát ngừng tìm kiếm Becky. Cảnh sát sau đó tìm thấy xác một cô bé tóc vàng bị tàn phá kinh khủng bởi axit. Một gã bác sĩ xác nhận cô bé bị chết có cùng DNA với vợ chồng Fayden. Vợ chồng Fayden đau khổ tin rằng Becky đã chết, Samson cũng đau khổ vì một lần nữa anh không cứu được người vô tội. Tuy nhiên Samson nhận ra Becky đeo vòng bên tay phải trong khi xác chết kia lại đeo vòng bên tay trái, có nghĩa là bọn buôn người đã bắt một cô bé khác chết thay cho Becky. Bogdanov và đám thuộc hạ của hắn đến nhà Samson để trừng trị anh, nhưng anh và Selwyn đã giết hết chúng.

Hai bố con Samson ra sân bay để thuyết phục vợ chồng Fayden ở lại. Họ bắt giữ và tra khảo gã bác sĩ, gã đành phải khai ra rằng gã đã nhận tiền của Stelu - một quan chức của chính phủ có hợp tác với bọn buôn người - để nói sai sự thật. Samson cho vợ chồng Fayden ẩn náu trong một nhà an toàn. Becky hiện giờ đang bị nhốt trong một nhà tù bị bỏ hoang gần biên giới Ukraina. Cô bé lấy điện thoại gọi cho bố mẹ, hướng dẫn họ sử dụng máy tính xách tay của mình xác định vị trí, nhờ vậy vợ chồng Fayden biết được cô bé đang ở nhà tù. Hai bố con Samson và vợ chồng Fayden liền đến nhà tù. Vợ chồng Fayden suýt bị bọn côn đồ giết nhưng Samson cứu họ kịp thời. Cả ba người tiến vào trong nhà tù, tiêu diệt nhiều tên côn đồ.

Vlad đề nghị trao trả Becky cho vợ chồng Fayden, nhưng thực ra hắn bí mật cho hai tên xạ thủ bắn tỉa chuẩn bị giết vợ chồng Fayden. Samson đã thoát khỏi góc quay của camera quan sát, giết hai tên bắn tỉa. Vlad tức giận cho đám thuộc hạ còn lại truy sát gia đình Fayden, nhưng lực lượng cảnh sát ập đến tiêu diệt chúng. Vlad sau đó bị một cô bé thiếu niên bắn chết, đường dây buôn người bị triệt phá. Hai bố con Samson tạm biệt gia đình Fayden khi họ ra sân bay để về Mỹ. Cuối phim, Samson cải trang thành cha xứ và bắn chết Stelu trong một nhà thờ.

Diễn viên
 Jean-Claude Van Damme vai Samson Gaul
 Joe Flanigan vai Andrew Fayden
 Anna-Louise Plowman vai Monica Fayden
 Charlotte Beaumont vai Becky Fayden
 Kristopher Van Varenberg vai Selwyn Gaul
 Steve Nicolson vai Thanh tra Kvitko
 Uriel Emil Pollack vai Vlad
 Louis Dempsey vai Stelu
 Mark Lewis vai Bogdanov
 Bianca Bree vai Amalia
 Celesta Hodge vai Fiona

Chú thích

Liên kết ngoài

Six Bullets tại Rotten Tomatoes

Phim năm 2012
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hành động Mỹ
Phim võ thuật Mỹ
Phim tâm lý Mỹ
Phim hãng StudioCanal
Phim tội phạm
Phim về tội phạm
Phim về bắt cóc
Phim về giết người
Phim lấy bối cảnh ở khách sạn
Phim lấy bối cảnh ở nhà tù
Phim lấy bối cảnh ở châu Âu
Phim quay tại châu Âu
Phim hành động thập niên 2010
Phim giật gân thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh năm 2012


title: Thánh ca Maria

text:
Thánh ca Maria là một danh sách các bài hát mà các Kitô hữu dành riêng cho Maria. Chúng được sử dụng cả trong việc cầu nguyện và phụng vụ, đặc biệt là trong các Giáo hội Công giáo Rôma, Chính thống giáo, Anh giáo và Giáo hội Luther. Các bài thánh ca được sử dụng thường xuyên nhất là trong tháng 5, được coi là Tháng Đức Mẹ. Một số bài ca cũng được biết đến như là các bài thánh ca Giáng sinh. Thánh ca Maria không phổ biến trong những người Tin Lành, nhiều người Tin Lành coi việc tôn kính Đức Mẹ như thờ lạy một thần tượng. Tuy nhiên, trên thực tế, các Thánh ca Maria đã được các Kitô hữu sử dụng rất phổ biến trong truyền thống Công giáo, và trở thành một phần quan trọng trong phụng vụ của Chính thống Giáo. Có rất nhiều bài Thánh ca Maria được sử dụng trong năm phụng vụ của Chính Thống giáo hơn là Công giáo Rôma.

Kinh Ngợi Khen (Magnificat) là một trong 8 bài thánh ca Kitô giáo cổ xưa nhất. Tác giả Marjorie Reeves nói rằng nó có lẽ là bài thánh ca mà người Kitô hữu sử dụng đầu tiên. Kinh Magnificat được đặt tên theo dòng mở đầu trong bản Kinh thánh bằng tiếng Latinh vào thế kỷ thứ 4, dựa trên trích đoạn Luca 1:46-55, và hiện nay vẫn tiếp tục được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng Công giáo Rôma, Anh giáo và Chính thống giáo.

Các bài thánh ca Maria có sự chia sẻ giữa các nhóm Kitô hữu khác nhau, hoặc bị ảnh hưởng bởi những bài thánh ca khác. Ví dụ, như bài thánh ca được sử dụng trong Anh Giáo của John A. L. Riley, "Hỡi Quý Bạn Những Người Ngắm Nhìn và Hỡi Quý Bạn Những Người Thánh Thiện (Ye Watchers and Ye Holy Ones)" có nguồn gốc từ các bài thánh ca của Chính thống giáo ca ngợi Theotokos.

Thánh ca Maria có thể được phân tích để làm sáng tỏ về Thánh Mẫu Học như là một cách tiếp cận về Đức Maria trong một giai đoạn lịch sử nhất định, ví dụ như bài thánh ca Akathist đã là một chủ đề để nghiên cứu về Đức Mẹ.

Chú thích

Mẹ Maria
Sơ khai tôn giáo
Thánh ca
Tôn kính Đức Maria
Thánh ca Maria


title: Akathist

text:
Akathist (Tiếng Việt: không ngồi) còn gọi là Al Madaayeh là một ca vịnh dài (1116 từ Anh), tán tụng Đức Maria như là Theotokos (Mẹ Thiên Chúa), như là chiếc cầu giữa trời và đất, và về huyền nhiệm Nhập thể. Ca vịnh này được đứng đọc/hát vào 4 ngày thứ sáu Mùa Vọng, thứ sáu thứ nhất, phần 1; thứ sáu thứ 2, phần 2; thứ sáu thứ 3, phần 3; thứ sáu thứ 4, phần 4. Thứ sáu thứ 5 sẽ đọc toàn ca vịnh. Có một sự phối hợp về ca vịnh này dài 2 tiếng đồng hồ, nên được miễn đứng.

Một trích đoạn trong bài ca vịnh này ca ngợi Đức Maria như sau:

Đấng chứa đựng Thiên Chúa không thể chứa đựng được!
Cửa của huyền nhiệm cao cả!
Cải chính nghi nan cho người không tin!
Niềm hãnh diện không nghi nan của người tin!
Xe hoàn toàn thánh của Đấng ngự trên quyền thần!
Đền thờ hoàn toàn vinh quang của Đấng ở trên quản thần!
Bà là đấng đã hiệp nhất các người đối nghịch!
Bà là Đấng đã nối kết trinh khiết với việc làm mẹ!
Bà qua bà sự phạm tội đã được xá giải!
Bà qua bà Thiên đường được mở ra!
Chìa khóa đi đến vương quốc của Đức Kitô!
Hi vọng của điều tốt vĩnh cửu!
Ôi cô dâu không cưới!

Trong Tông huấn "Lời Chúa", Giáo hoàng Biển Đức XVI nói: "các kinh Akathist và Paraklesis. Các thánh ca ngợi khen này, được hát dưới hình thức kinh cầu (litanies) và thấm đượm đức tin của Giáo hội và đầy qui chiếu vào Thánh Kinh, sẽ giúp tín hữu suy niệm các mầu nhiệm của Chúa Giêsu trong kết hợp với Đức Mẹ. Cách riêng, ca khúc Akathist (gọi thế vì khi hát, người ta đứng) dâng lên Mẹ Thiên Chúa, là ca khúc đại biểu cho một trong những biểu thức cao đẹp nhất của lòng sùng kính Đức Mẹ trong truyền thống Byzantine. Cầu nguyện bằng những lời này mở rộng tâm hồn ta và qui hướng nó về một sự bình an từ trên cao, từ Thiên Chúa, một sự bình an là chính Chúa Kitô, Đấng đã từ Đức Mẹ sinh ra để cứu chuộc chúng ta"

Chú thích

Mẹ Maria
Thánh ca


title: Mauser BK-27

text:
BK-27 (Bordkanone) là loại autocannon do hãng Mauser nay là một phần của Rheinmetall tại Đức chế tạo. Súng được phát triển vào những năm 1960 trong chương trình phát triển máy bay chiến đấu đa chức năng mà kết quả là tạo ra máy bay Panavia Tornado. Nó được thiết kế cho việc không chiến cũng như chống lại các mục tiêu trên đất liền và biển. Hiện tại thì loại pháo này còn được gắn trên các chiếc Eurofighter Typhoon. BK-27 từng được không quân Hoa Kỳ dự tính mua bản quyền chế tạo để gắn trên các chiếc F-35 nhưng sau đó kế hoạch này bị bỏ.

Thiết kế
BK-27 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén và nạp đạn bằng dây đạn. Tuy nhiên bộ phận để đưa đạn vào vị trí chuẩn bị khai hỏa lại gần giống ổ đạn của súng ổ xoay. Thiết kế này dùng để tăng tốc độ nạp và nhả vỏ đạn giúp cho tốc độ bắn được nhanh hơn giống như súng nòng xoay nhưng khác là nó chỉ có một nòng giúp tiết kiệm được trọng lượng. Tốc độ bắn của súng được điều chỉnh ở vận tốc 1000 đến 1700 viên/phút.

Sau mỗi lần bắn súng sẽ trích ra một lượng khí nén để làm ổ đạn này xoay và nạp đạn một cách tự động. Để hệ thống xoay với tốc độ tối đa ngay khi khởi động mà không cần trích khí để gia tốc từ từ súng sử dụng khối thuốc nổ giống như pháo mà khi kích hoạt hoạt nó sẽ tạo ra một lực nén rất mạnh làm hệ thống xoay với tốc độ tối đa để bắn ngay.

Mẫu gắn trên các chiếc Eurofighter Typhoon sử dụng băng truyền để nạp đạn chứ không dùng dây đạn để tăng độ tin cậy khi bắn với tốc độ cao. Súng sử dụng cơ chế điểm hỏa bằng điện và có thể bắn các loại đạn xuyên giáp, nổ và cháy.

Liên kết ngoài
http://www.usaf.com/weapons/aircannon.htm
http://everything2.com/title/Mauser+BK+27+Aircraft+Cannon
http://www.rheinmetall-defence.com/en/rheinmetall_defence/systems_and_products/weapons_and_ammunition/direct_fire/medium_calibre/index.php
Bắn thử MLG 27

Pháo do Đức sản xuất
Pháo hàng không
Pháo theo cỡ nòng


title: Đặng Trung

text:
Đặng Trung ( tiếng Trung :邓忠; bính âm : Dèng Zhōng ) là một nhân vật trong Phong Thần Diễn Nghĩa . Anh ta là nhân vật số một trong bốn lãnh chúa của Núi Hoàng Hoa. Trong chiến dịch Hoàng Hoa Sơn cá nhân của Thái Sư Văn Trọng , bốn người này sẽ trở thành một thanh kiếm hỗ trợ của nhà Thương .

Cốt truyện
Về ngoại hình, Đặng Trung có khuôn mặt màu chàm, hàm răng khểnh và mái tóc dài màu đỏ thẫm; anh ta cũng sử dụng một chiếc rìu vàng lớn làm vũ khí chính của mình.  Trong lần chạm trán đầu tiên với Văn Trọng, anh ta đã bị giết thông qua thủ thuật ảo thuật nhà tù vàng do Văn Trọng sử dụng. Do sự tuân theo sau này của anh hai Tân Hoàn, Đặng Trung sẽ phục vụ như một thanh kiếm trung thành của Văn Trọng sau khi anh hồi sinh. Cuối cùng khi Văn Trọng đã đến chân núi phía Tây, Đặng Trung đích thân chuyển một lá thư cho Khương Tử Nha . Khi trận chiến bắt đầu sau ba ngày, Đặng Trung đích thân chiến đấu với Hoàng Phi Hổ bằng chiếc rìu vàng của mình.

Cuối cùng, Đặng Trung được bổ nhiệm làm một trong 24 vị thần trên đài Phong Thần(雷部天君).

Ghi chú

 ^ Phong Thần Diễn Nghĩa , Chương 41.
 ^Phong Thần Diễn Nghĩa Chương 99.

Tham khảo

Năm sinh không rõ
Mất năm 264
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Nhân vật quân sự Tào Ngụy


title: Hùng Trắc

text:
Hùng Trắc hay Mị Trắc (chữ Hán: 熊侧 hay 芈侧, ?-575 TCN), thường gọi là Công tử Trắc (公子侧), tên tự là Tử Phản (子反), là tư mã nước Sở thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế

Công tử Trắc là người thuộc tông thất nước Sở, con thứ của Sở Mục vương, vua thứ 24 của nước Sở, em trai Sở Trang vương, vua thứ 25 của nước Sở.

Ham mê Hạ Cơ

Năm 599 TCN, ở nước Trần, Trần Linh công cùng các đại phu Khổng Ninh và Nghi Hàng Phủ thông dâm với Hạ Cơ – vợ góa của người em họ Linh công là công tôn Hạ Ngự Thúc. Con Hạ Cơ là Hạ Chinh Thư nổi dậy giết chết Linh công. Khổng Ninh và Nghi Hàng Phủ sợ hãi bỏ chạy sang nước Sở.

Sở Trang vương lấy cớ Hạ Chinh Thư giết vua, đem quân đánh nước Trần. Công tử Trắc có tham gia trong trận chiến này. Sau khi đánh thắng nước Trần, bắt được Hạ Cơ, Sở Trang vương muốn nạp làm thiếp, nhưng tướng Khuất Vu can ngăn. Công tử Trắc cũng thích Hạ Cơ, bèn xin Trang vương ban cho mình. Khuất Vu lại bảo rằng Hạ Cơ là người gây họa, không nên lấy. Sở Trang vương bèn đem Hạ Cơ gả cho tướng già là Liên Doãn Tương Lão.

Sau đó Tương Lão tử trận, Hạ Cơ bèn lấy Khuất Vu, rồi bỏ trốn sang nước Tấn năm 589 TCN. Khuất Vu bèn tâu xin Sở Cung vương đem lễ vật dâng cho nước Tấn để Tấn không dùng Khuất Vu. Sở Cung vương đáp ứng theo. Sau đó, Công tử Trắc cùng lệnh doãn là Công tử Anh Tề giết chết và tịch thu gia sản cả họ Vu Thần cùng với Thanh Doãn Phất Kị.

Bị Hoa Nguyên bắt ăn thề

Năm 594 TCN, Sở Trang vương lại bao vây nước Tống, quân Tấn không tới cứu Tống. Quân Sở bao vây được mấy tháng nhưng quân Tống phòng thủ chặt chẽ. Phía quân Sở chỉ còn lương thực trong 7 ngày, chuẩn bị rút lui, còn người nước Tống cũng hết lương, phải đổi con cho nhau ăn thịt, lấy xương khô làm củi, nhưng không chịu đầu hàng.

Trong tình thế nguy cấp, tướng Hoa Nguyên nước Tống giả làm lính lẻn vào trại quân Sở giữa đêm, đến giường nằm của công tử Trắc, thuật lại tình hình trong thành, và đề nghị quân Sở hãy rút lui 30 dặm để người Tống kiếm lương, nước Tống xin thần phục. Bị Hoa Nguyên uy hiếp, công tử Trắc phải thề với Hoa Nguyên, rồi đề nghị với Sở Trang vương. Sở Trang vương bằng lòng lui binh 30 dặm, nới vòng vây cho nước Tống. Tống Văn công sai người sang nghị hòa, rồi hai nước giảng hòa với nhau.

Phụ chính cho vua nhỏ

Năm 591 TCN, Sở Trang vương mất, con là Sở Cung vương lên nối ngôi còn bé, nên việc triều chính do Lệnh doãn là Công tử Anh Tề và Công tử Trắc (tư mã) phụ chính. Hai người xảy ra mâu thuẫn với nhau.

Năm 587 TCN, nước Tấn đánh nước Trịnh. Vì Trịnh trước đó đã thần phục Sở, Sở Cung vương cử Công tử Trắc đem quân cứu Trịnh, đánh tan liên quân của Tấn.

Năm 585 TCN, do có mâu thuẫn từ trước, Hứa Linh nam kiện nước Trịnh với Sở Cung vương. Tử Phản khuyên vua Sở cho hai nước sai sứ đến hỏi. Kết quả, sứ nước Trịnh đuối lý nên bị thua. Từ đó Trịnh lại bỏ Sở mà theo Tấn.

Năm 584 TCN, Vu Thần muốn báo thù việc Công tử Trắc giết cả họ nhà mình, bèn xin Tấn Cảnh công cho sang nước Ngô, liên minh với Ngô đánh Sở. Công tử Trắc cùng công tử Anh Tề đem quân chống.

Năm 576 TCN, nước Sở muốn đem quân đánh lên phía Bắc, đại phu Tử Nang khuyên nên giảng hòa với nước Tấn nhưng công tử Trắc không theo lời.

Tự tử tại Yển Lăng

Năm 575 TCN, công tử Trắc được phong làm Trung quân tướng, cùng Sở Cung vương đem quân giao chiến với quân Tấn ở Yên Lăng. Quân Sở bị thua, bản thân vua Sở bị thương một mắt, Tử Phản bèn rút lui về Hạ Gian thu thập binh lính chuẩn bị tái chiến. Tuy nhiên Sở Cung vương muốn lui binh, ban đêm cho gọi công tử Trắc đến bàn bạc. Lúc đó, có người khách là Cốc Dương mang rượu đến mời ông uống đến say, không dậy được. Sở Cung vương bèn rút lui. Đến đất Hà, công tử Trắc đã tỉnh thì được tin quân mình đã rút và thấy Sở Cung vương sai người đến ban lệnh tha tội cho mình. Tuy nhiên, Lệnh doãn là Công tử Anh Tề vốn có hiềm khích với ông, sai người đến bảo ông tự sát tạ tội. Tử Phản bèn tự sát. Cốc Dương bỏ trốn.

Trong Đông Chu liệt quốc

Nhân vật Công tử Trắc được nhắc đến từ hồi 53 đến hồi 59 tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc của Phùng Mộng Long. Đông Chu liệt quốc kể lại một số việc làm của ông như xin lấy Hạ Cơ, diệt tộc Khuất Vu, tự tử ở Yển Lăng... Ở hồi 59, tác giả miêu tả việc khi quân Sở rút lui, Sở Cung vương sai Dưỡng Do Cơ hộ tống ông lên xe cùng về. Dưỡng Do Cơ sợ ông nằm không vững nên trói lại. Đến sáng khi tỉnh lại, được cởi trói, ông biết được sự việc, có ý hối hận, sau đó nghe theo công tử Anh Tề thắt cổ chết.

Xem thêm
Công tử Anh Tề
Sở Cung vương
Hạ Cơ
Vu Thần
Đông Chu liệt quốc

Tham khảo
 Nguyễn Đổ Mục (dịch), Cao Xuân Huy (hiệu đính) (1988), Đông Chu liệt quốc, Nhà xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội
 Sử ký Tư Mã Thiên những điều chưa biết Bùi Hạnh Cẩn - Việt Anh dịch (2005), Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
 Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 3, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Người nhà Chu
Năm sinh không rõ
Mất năm 575 TCN


title: Hodegetria

text:
Hodegetria (tiếng Hy Lạp: Ὁδηγήτρια, nghĩa là: "Đấng Chỉ Đường"; tiếng Nga: Одигитрия), hoặc Đức Mẹ Đồng trinh Hodegetria, là một bức tranh mô tả về Theotokos (Đức Maria đồng trinh) một tay bồng Chúa Giêsu một tay chỉ vào người ám chỉ "Người là nguồn ơn cứu độ". Trong Giáo hội Tây Phương hình tượng này đôi khi được gọi là Đức Mẹ Chỉ Đường.

Truyền thông cho rằng, việc tôn kính các hình ảnh Hodegetria, đã xuất phát đầu tiên ở tu viện Panaghia Hodegetria trong xứ Constantinople, công trình được xây dựng đặc biệt để bảo vệ nó. Hình ảnh Hodegetria được cho là đã được mang về từ Đất Thánh bởi Eudocia, Hoàng hậu của Theodosius II (408-50), và được vẽ bởi chính Thánh Luca. Các biểu tượng có hai mặt, với mặt kia dùng đểđóng đinh và "có lẽ là một biểu tượng tôn giáo nổi bật nhất của Byzantium".

Biểu tượng ban đầu có lẽ hiện giờ đã mất, mặc dù các truyền thống khác nhau cho rằng nó có thể đang được lưu giữ ở Nga hoặc Ý. Một số lượng lớn các bản sao các hình ảnh Hodegetria đã được tôn kính và trở thành biểu tượng của Nga, trong đó nhiều tác phẩm được sao chép theo truyền thống riêng của họ. Bức hình Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp cũng được coi là một tác phẩm có nguồn gốc từ Hodegetria.

Bức ảnh Hodegetria diễn tả Đức Mẹ một tay đang bồng con trẻ Giêsu, trong khi tay kia chỉ vào Người. Cử chỉ và ánh mắt của Đức Mẹ – hướng ra khỏi bức ảnh và nhìn vào người chiêm ngắm – mời gọi mọi người hãy tôn nhận Con của Mẹ là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Do đó, bức ảnh còn được gọi là bức Dấu Chỉ Đường. Các nhà chú giải cũng tin rằng bức ảnh thánh này diễn tả Đức Mẹ chính là đường dẫn đến Chúa Kitô, bởi vì Mẹ đã sinh ra Chúa Giêsu cho thế giới và tiếp tục tỏ bày danh Người cho mọi dân tộc.

Trong bức ảnh thánh, Hài Nhi Giêsu trên tay phải của Đức Mẹ đang giơ tay ban phúc lành. Mặc dù là một con trẻ, nhưng Chúa Giêsu lại có vóc dáng cân đối và gương mặt của một thanh niên. Sự tương phản này có ý nói rằng Chúa Giêsu vừa là Con của Đức Maria, vừa là Con của Thiên Chúa, vừa hiện hữu trong thời gian như con người, vừa hằng hữu là Ngôi Lời, biểu tượng qua quyển sách Người đang cầm ở tay trái. Tư thế và dáng vẻ của Đức Mẹ nhắc cho các tín hữu rằng Con Mẹ là con người như chúng ta, nhưng lại siêu vượt chúng ta vô cùng.

Chú thích

Mẹ Maria
Đức Maria trong nghệ thuật


title: Panagia

text:
Panagia (Tiếng Hy Lạp: Παναγία, fem của panágios, pan-+ hágios, Đấng Toàn Thánh, phát âm là "Pah-nah-YEE-ah"), cũng được chuyển tự thành Panayia hoặc Panaghia, là một trong những danh hiệu của Đức Maria, Mẹ của Chúa Giêsu, được sử dụng đặc biệt trong Kitô giáo. Nhất là Chính thống giáo. Trong giáo hội Chính Thống, các nhà thờ dành riêng cho Maria được gọi là Panagia. Ở đây Mẹ Maria được coi là linh thiêng nhất trong tất cả mọi người và do Người trỗi vượt hơn so với các thánh, nghĩa là một "Thánh bậc nhất". Danh hiệu này ít khi được sử dụng trong giáo hội Tây Phương.

Panagia cũng là một thuật ngữ để chỉ một loại biểu tượng về Theotokos, trong đó hình ảnh Đức Mẹ được vẽ trực diện với người xem, hai cánh tay giơ lên, lòng bàn tay hướng ra ngoài và một huy hiệu mang hình ảnh của Chúa Kitô như một đứa trẻ được đặt trước ngực. Huy hiệu này tượng trưng cho Chúa Giêsu ở trong cung lòng của Maria tại thời điểm của mầu nhiệm Nhập Thể.

Đây là loại biểu tượng cũng được gọi là Platytéra (Tiếng Hy Lạp: Πλατυτέρα, nghĩa đen là: mở rộng hoặc rộng lớn hơn): bao hàm cả việc chứa đựng "Đấng Tạo Hóa của vũ trụ" trong lòng mình, Maria đã trở thành Platytera ton ouranon (Πλατυτέρα τῶν Ουρανῶν), "Bao hàm cả Thiên Chúa". Điều này đôi khi cũng được gọi là "Rất Thánh Đồng Trinh Dấu Chỉ" hoặc "Đức Mẹ Dấu Chỉ", một tham chiếu đến Isaiah 07:14:

Vì vậy, Thiên Chúa sẽ ban một dấu chỉ cho các ngươi, này đây một trinh nữ sẽ thụ thai và sinh một con trai, được đặt tên là Em-ma-nu-en
Một hình ảnh Đức Maria như vậy thường được đặt ở bên trong của hậu cung trên bàn thờ của nhà thờ Chính thống giáo. Ngược lại với các bức khảm tôn giáo thường có nền vàng, Platytera thường được mô tả trên một nền màu xanh sẫm, đôi khi chấm với ngôi sao vàng: một tham chiếu đến thiên đàng.

Như với hầu hết các biểu tượng chính thống của Đức Maria, các chữ cái ΜΡ ΘΥ (viết tắt của Μ ΗΤΗ Ρ Θ ΕΟ Υ, "Mẹ Thiên Chúa") thường được đặt phía trên bên trái và bên phải vầng hào quang của Maria.

Chú thích

Mẹ Maria
Đức Maria trong nghệ thuật
Công giáo Đông phương
Chính thống giáo Đông phương
Danh hiệu Mẹ Maria


title: An Thuyên

text:
An Thuyên tên đầy đủ là Nguyễn An Thuyên (sinh ngày 15 tháng 8 năm 1949 tại Quỳnh Lưu, Nghệ An; mất ngày 3 tháng 7 năm 2015 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Hà Nội) là một nhạc sĩ, nhạc công, thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông nguyên là Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội; Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhạc sĩ Việt Nam khóa VII. An Thuyên là nhạc sĩ Việt Nam đầu tiên được phong hàm cấp Tướng, ông là Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ông mất ngày 3 tháng 7 năm 2015 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vì chứng nhồi máu cơ tim cấp.

Sự nghiệp
Năm 1967, ông về công tác ở Ty Văn hoá Nghệ An

Năm 1975, ông nhập ngũ.

Năm 1977, An Thuyên về công tác ở Đoàn Văn công Quân khu 4.

Từ năm 1981 đến năm 1988, ông học tại Nhạc viện Hà Nội

Sau khi tốt nghiệp, ông về Phòng Văn nghệ Quân đội

Tháng 8 năm 1992, ông về công tác tại Trường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội.

Năm 2007, ông được phong hàm thiếu tướng.

Năm 2008, ông nghỉ chờ hưu.

Tác phẩm
Ông là một trong số các nhạc sĩ đã khai thác, vận dụng và phát triển vốn âm nhạc của dân ca Nghệ Tĩnh một cách tài tình, có hiệu quả  cùng với các tên tuổi khác mà ông đã từng học tập như Nguyễn Văn Tý, Trần Hoàn, Nguyễn Tài Tuệ, Tân Huyền, Đỗ Nhuận, Đinh Quang Hợp, Văn Dung, Huy Thục, Doãn Nho, Nguyên Nhung, Nguyễn Trọng Tạo, Dân Huyền, Đôn Truyền, Hồ Bắc, Nguyễn Đình Bảng, Phó Đức Phương, Nguyễn Cường, Xuân Giao, Trương Ngọc Ninh, Lê Việt Hòa, Ánh Dương, Thái Quý, Huy Cường, Đỗ Dũng, Hồ Hữu Thới, Lê Hàm, Hoàng Thành, Thanh Tùng, Văn Thế, Vi Phong, Thanh Lưu, Ngọc Thịnh, Mai Cường, Tân Khai, Võ Văn Di, Phan Thanh Chương…

Ca khúc
An Thuyên đã được người yêu âm nhạc biết đến từ tác phẩm Em chọn lối này, viết khoảng năm 1971. Ông sáng tác ca khúc khá đều đặn, hầu hết đều mang âm hưởng dân ca ngọt ngào sâu lắng, nhiều tác phẩm có chất lượng và đã có sức lan toả rộng lớn. Những giọng hát nào phù hợp với dòng nhạc của ông có thể kể đến Lệ Thanh, Thu Hiền, Quang Linh, Lê Anh Dũng, Anh Thơ, Hà Linh, Bùi Lê Mận… Một số tác phẩm tiêu biểu:
Em chọn lối này (1971)
Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác (1974)
Hành quân lên Tây Bắc
Thơ tình của núi
Chín bậc tình yêu
Huế thương (1992)
Neo đậu bến quê (1993)
Mẹ Việt Nam anh hùng (1995)
Ca dao em và tôi
Chiều sông Thương (nhạc: An Thuyên, thơ: Hữu Thỉnh)
Du xuân
Dương cầm thu không em
Tiếng đàn
Hát vang lý tưởng tuổi trẻ Việt Nam (2012)
Tình làng quê
Ở rừng nhớ anh
Pác Bó hát mãi tên Người
Khúc hát ru của người mẹ lính
Về miền Trung
Hà Tĩnh mình thương (1996)
Chiều Cần Thơ (nhạc An Thuyên, thơ Nguyễn Thế Kỷ)

Tác phẩm khác
An Thuyên còn viết một số kịch hát đã được dàn dựng ở nhiều Đoàn Văn công như Trương Chi, Đôi đũa kim giao, Biển tình cay đắng, Đất nước đứng lên (kịch bản dựa theo tiểu thuyết cùng tên của Nguyên Ngọc). Ngoài ra, ông còn sáng tác cho khí nhạc, đáng chú ý có Concerto cho sáo và dàn nhạc giao hưởng. Ông còn viết nhạc cho phim và viết phần âm nhạc cho khoảng 60 vở kịch nói, tuồng, chèo...

Giải thưởng
Giải Nhất cuộc thi ca khúc toàn quốc năm 1985: Tiếng đàn balalaica trên sông Đà (phỏng thơ Quang Huy).
Giải thưởng chính thức của Bộ Quốc phòng: Hành quân lên Tây Bắc (1984), Thơ tình của núi (1994).
Giải Nhất của Bộ Văn hoá - Thông tin và Hội Nhạc sĩ Việt Nam: Khi xe tăng qua miền Quan họ (1985), Mẹ Việt Nam anh hùng (1995).
Giải Nhì Hội Nhạc sĩ Việt Nam: Chín bậc tình yêu (1992).
Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007.

Khen thưởng
Chiến sĩ thi đua
Chiến sĩ quyết thắng (12 năm liền)
Huân chương lao động hạng III.
Huân chương chiến công hạng I.

Quan điểm sáng tác
"Tôi đã được lớn lên trong dòng sữa âm nhạc dân gian. Nhưng điều đấy không có nghĩa là chất liệu đó sẽ vào trong sáng tác của mình. Điều cốt lõi là người nhạc sĩ phải biết nâng niu, gọt giũa, kết hợp cái thuần tuý thắm đượm của âm nhạc dân gian, cái tri thức âm nhạc dân gian với tri thức âm nhạc bác học hiện đại. Có như vậy mới tạo ra được những tác phẩm tân thời hiện đại mà đậm đà chất liệu dân ca."

Chú thích

Xem thêm
Thuận Yến
Thế Song
Thế Hiển

Người Nghệ An
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2007
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã nghỉ hưu
Nhạc sĩ Việt Nam
An Thuyên
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Chiến sĩ thi đua
Huân chương Lao động hạng Ba
Tử vong vì bệnh tim mạch
Huân chương Chiến công hạng Nhất


title: Nhà máy điện Phú Mỹ

text:
Trung tâm điện lực Phú Mỹ là một tổ hợp gồm 6 nhà máy nhiệt điện tuốc-bin khí chu trình hỗn hợp được quản lí bởi Công ty Nhiệt điện Phú Mỹ (Phú Mỹ 1, Phú Mỹ 2.1 và 2.1MR, Phú Mỹ 4) thuộc Tổng công ty phát điện 3 (EVNGENCO3) và 2 nhà máy điện có vốn đầu tư nước ngoài là Phú Mỹ 2.2 BOT và Phú Mỹ 3 BOT. Các nhà máy thuộc Công ty Nhiệt điện Phú Mỹ với tổng công suất 2.540 MW cung cấp khoảng 6,6% lượng điện của Việt Nam (2017).
 Nhà máy điện Phú Mỹ 2.1, công suất 477 MW.
 Nhà máy điện Phú Mỹ 2.1 mở rộng, công suất 468 MW.
 Nhà máy điện Phú Mỹ 1, công suất 1.118 MW.
 Nhà máy điện Phú Mỹ 4, công suất 477 MW.
 Nhà máy điện Phú Mỹ 3 BOT, công suất 720 MW.
 Nhà máy điện Phú Mỹ 2.2 BOT, công suất 715 MW.

Nhà máy đặt tại phường Phú Mỹ, thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Nguồn nhiên liệu cung cấp cho các nhà máy là khí thiên nhiên Nam Côn Sơn và mỏ Bạch Hổ, và dầu ở chế độ sau bảo trì, với mức tiêu thụ khoảng 10 triệu m³ khí/ngày.

Vào lúc 8 giờ 00 phút ngày 02/11/2020, Công ty Nhiệt điện Phú Mỹ (Công ty hạch toán phụ thuộc của Tổng Công ty Phát điện 3) đã trở thành đơn vị phát điện đầu tiên ở Việt Nam phát lên Hệ thống điện Quốc gia sản lượng điện thứ 300 tỷ kWh, một cột mốc sản lượng điện cao nhất từ trước đến nay.

Tham khảo

Phú Mỹ
Phú Mỹ
Phú Mỹ


title: Bảy sự thương khó của Đức Mẹ

text:
Bảy sự Thương khó của Đức Maria. Theo truyền thống đó là những đau buồn mà Đức Maria đã cảm nghiệm do liên kết với Đức Kitô. Những điều này đã được tóm lược và trở thành Kinh Ngắm Bảy sự thương khó Đức Mẹ được sử dụng trong kinh nguyện của Kitô giáo.

Lần lượt là:
Khi nghe ông thánh Simêon nói tiên tri (Lc 2,34-35).
Khi trốn sang Ai Cập (Mt 2,13-21).
Khi lạc mất Đức Giêsu ở Jesusalem trong ba ngày (Lc 2,41-50).
Bốn sự thương khó khác liên hệ đến cuộc khổ nạn của Đức Kitô, được các tác giả Tin Mừng kể ra hay ám chỉ gồm:
Khi Đức Mẹ gặp Đức Giêsu trên đường đến núi Sọ.
Khi Đức Giêsu bị đóng đinh.
Khi Xác Đức Giêsu được tháo xuống khỏi Thánh Giá.
Khi chôn xác Đức Giêsu trong mồ.

Có hai ngày lễ kính Bảy sự thương khó Đức Mẹ: trước hết là ngày thứ Sáu sau Chúa nhật Thương Khó, đã được Giáo hoàng Biển Đức XIII mở rộng cho toàn thể Hội Thánh vào năm 1727. Ngày thứ hai là ngày 15 tháng 9, ban đầu vào năm 1668 chỉ dành cho Dòng Tôi Tớ Đức Mẹ nhưng tới năm 1814, Giáo hoàng Piô VIII đã áp dụng cho toàn thể Hội Thánh Công giáo. Từ khi lịch Rôma được sửa đổi sau Công đồng Vatican II chỉ có ngày lễ 15 tháng 9 là được giữ lại nhưng được đổi tên thành lễ kính Đức Mẹ Sầu Bi.

Chú thích

Mẹ Maria
Danh hiệu Mẹ Maria
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Chín
Đức Maria trong nghệ thuật


title: Bạo loạn Stockholm 2013

text:
Bạo loạn Stockholm 2013 diễn ra vào tháng 5 năm 2013 sau khi cảnh sát nổ súng gây tử thương cho một người đàn ông mang theo một con dao rựa
, dẫn đến một cuộc bạo loạn kéo dài vài ngày tại thành phố Stockholm, Thụy Điển. Cho rằng cảnh sát đã kỳ thị chủng tộc, hàng trăm thanh niên tại vùng ngoại ô Husby, thủ đô Stockholm, bạo loạn sau đó lan từ Husby sang tây và nam Stockholm, gây bạo loạn nhiều đêm liên tiếp. Người đàn ông 69 tuổi người Bồ Đào Nha nhập cư đã mang theo dao và dọa giết cảnh sát.

Bạo loạn

Đêm đầu tiên
Cuộc nổi loạn bắt đầu vào đêm chủ nhật 19 tháng 5, năm 2013, khi những thanh niên đã đốt cháy xe hơi ở Husby, nơi mà 80% là dân di cư. Ít nhất 100 xe đã bị đốt cháy. Một nhà để xe bị đốt, buộc di tản một khối căn hộ, và một trung tâm mua sắm đã bị phá hoại. Cảnh sát được phái đến vào lúc 10 giờ, sau đó bị các thanh niên ném đá, và ba sĩ quan cảnh sát bị thương. Sự yên bình trở lại lúc 05:30. Cảnh sát ước tính khoảng 50 đến 60 thanh niên đã tham gia trong cuộc bạo loạn, nhưng không có vụ bắt giữ nào.

Đêm thứ hai
Cuộc nổi loạn tiếp tục đêm thứ hai, ngày 20 tháng 5. Những người bạo loạn đốt 11 chiếc xe con và bốn chiếc xe công te nơ chứa chất thải, và ném đá vào cảnh sát và nhân viên cứu hỏa dập tắt ngọn lửa. Bảy sĩ quan cảnh sát bị thương do ném đá. Cảnh sát ước tính có khoảng 50 đến 100 người tham dự vụ bạo động hôm thứ hai. Một số đã ở độ tuổi 12 hoặc 13, nhưng phần lớn là người trưởng thành. Sự bình yên trở lại vào 4 giờ. Bảy người, tuổi từ 15 và 19, đã bị bắt giữ vì tấn công một sĩ quan cảnh sát. Hai đã được thả, và một phần ba đã có tuổi dưới 15.

Đã có một cuộc nổi loạn nhỏ ở miền nam Stockholm, nhưng không biết liệu có một liên quan đến cuộc nổi loạn ở Husby. Bạo loạn cũng lan sang Fittja, Kista, Rinkeby, và Tensta.

Đêm thứ ba
Đêm thứ 5 ngày 21 tháng 5 năm 2013, bạo loạn lan đến Bredäng, Edsberg, Flemingsberg, Norsborg và Skarpnäck. Ba mươi chiếc xe đã bị đốt cháy, trong khi đồn cảnh sát Jakobsberg và trung tâm mua sắm đã bị phá hoại. Cảnh sát đã bắt giữ tám người. Sự bình yên đã trở lại vào 3 giờ sáng.

Phân tích
 Bà bộ trưởng Tư pháp Beatrice Ask nói: " Bị loại ra khỏi xã hội là nguyên nhân quan trọng của nhiều vấn đề."
 Selcuk Ceken, làm việc tại trung tâm thiếu niên vùng Hagsatra, nói: " khó mà biết tại sao họ làm vậy. Có thể là họ ghét các lực lượng hành pháp, có thể họ tức bực vì hoàn cảnh cá nhân, chẳng hạn như thất nghiệp hay không có chỗ ở."

Chú thích

Tham khảo

Thụy Điển năm 2013
Hỏa hoạn năm 2013


title: Cistron

text:
Cistron (phát âm quốc tế: /ˈsisträn/, tiếng Việt: xis-trôn) là thuật ngữ chỉ gen cấu trúc. Đó là một đoạn xác định của phân tử ADN mã hóa một chuỗi pôlypeptit. Trong thuật ngữ Di truyền học phổ thông, cistron đã được dịch là gen cấu trúc. Đó là một đơn vị di truyền, sử dụng để nhấn mạnh các gen mã hoá prôtêin với biểu hiện đặc trưng trong "test cis-trans".

Ngoại diện

 Cistron là gen mã hoá prôtêin.
 Mỗi chuỗi pôlypeptit là kết quả dịch mã từ bản phiên của gen là phân tử mARN tương ứng, nên cistron còn có thể gọi là gen mã hoá mARN.

Từ nguyên
Thuật ngữ "cistron" được Seymour Benzer đề xuất trong một bài báo khoa học tựa đề "The elementary units of heredity" (Các đơn vị di truyền cơ bản).

Trong hệ thống Benzer, một cistron phải được xác định trên cơ sở kiểm tra bổ sung (complementation test), được thực hiện bằng cách đặt hai bản sao của gen trong cùng một tế bào chất của vi khuẩn, từ đó quan sát sự tương tác cũng như biểu hiện của chúng; với thể thực khuẩn như T4, hệ thống Benzer đã sử dụng, sẽ thực hiện bằng cách lây nhiễm đồng thời vi khuẩn với hai đột biến.

Nội hàm thuật ngữ

 Theo quan niệm hiện đại, một cistron là một gen mã hoá mARN; trong khi gen nói chung có thể mã hoá mARN, tARN hay rARN hoặc có một chức năng di truyền khác. Nói cách khác, một cistron là một gen chỉ mã hoá prôtêin. Như vậy, một cistron chỉ có một lô-cut gen trên nhiễm sắc thể, mã hoá một phân tử mARN.
 Tuy nhiên, trong các nghiên cứu về di truyền học vi khuẩn, người ta đã nhận thấy một gen lại có thể mã hoá nhiều loại prôtêin có chức năng tương tự hoặc liên quan đến nhau, như ở ôpêron Lac, khi đó các phân tử mARN là những bản phiên của gen đó lại cùng được phiên mã một lúc, tạo ra ARN đa xis-trôn (RNA polycistronic). Trong trường hợp này và các trường hợp khác tương tư (như ôpêron Tryptophan - trp operon), có thể gặp giả sử như sau.

Có một đột biến điểm tại vị trí x nào đó trên một nhiễm sắc thể gây ra kiểu hình lặn. Lại giả sử một đột biến lặn khác tại vị trí y. Cả hai đột biến này dẫn đến cùng một kiểu hình lặn được biểu hiện, thì x và y được cho là nằm trong cùng một cistron, mặc dù chúng là khác lô-cut. Trường hợp này cụm gen ở ôpêron gọi là gen đa xis-trôn (polycistronic), trong khi đó, các gen thường gặp ở sinh vật nhân thực gọi là gen đơn xis-trôn (monocistronic).

Tham khảo

Di truyền học
Di truyền phân tử
Di truyền học vi khuẩn


title: Tổ chức châu Phi Thống nhất

text:
Tổ chức châu Phi Thống nhất (OAU, tiếng Pháp: Organisation de l'unité africaine, OUA) là một tổ chức liên chính phủ được thành lập ngày 25 tháng 5 năm 1963 tại Addis Ababa, với 32 quốc gia thành viên. Một trong những người có công lớn cho sự thành lập của OAU là tổng thống Ghana Kwame Nkrumah. Tổ chức này đã bị giải thể vào ngày 09 tháng 7 năm 2002 bởi người chủ tịch cuối cùng, Tổng thống Nam Phi Thabo Mbeki, và được thay thế bởi Liên minh châu Phi (AU). Một trong những mục tiêu chính của tổ chức này là tạo ra sự liên minh và hội nhập về kinh tế và chính trị giữa các nước thành viên, cũng như xóa bỏ chủ nghĩa thực dân, cũng như chủ nghĩa thực dân mới khỏi châu Phi.

Mục tiêu
OAU có mục tiêu chính sau đây:

Để thúc đẩy sự thống nhất và đoàn kết của các quốc gia châu Phi và có vai trò như một tiếng nói chung cho lục địa châu Phi. Điều này là rất quan trọng để đảm bảo tương lai kinh tế và chính trị lâu dài của châu lục này.
Phối hợp và tăng cường sự hợp tác của các quốc gia châu Phi để mang lại cuộc sống tốt hơn cho người dân châu Phi.
Bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và độc lập của các quốc gia châu Phi.
OAU cũng đã rất quan tâm đến mục tiêu xoá bỏ tất cả các hình thức của chủ nghĩa thực dân, do, khi tổ chức này được thành lập, vẫn có nhiều quốc gia vẫn chưa giành được độc lập hoặc do thiểu số cai trị. Nam Phi và Angola là hai quốc gia trong số này. OAU đề xuất hai cách để thoát khỏi lục địa của chủ nghĩa thực dân. Thứ nhất, nó sẽ bảo vệ lợi ích của các quốc gia độc lập và giúp đỡ những quốc gia vẫn còn là thuộc địa. Thứ hai, nó sẽ giữ trung lập về các vấn đề trên thế giới, ngăn chặn các thành viên bị đặt dưới sự ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài.
Một Ủy ban Giải phóng được thành lập để hỗ trợ phong trào độc lập và đảm bảo quyền lợi của các quốc gia đã được giải phóng. Các OAU cũng nhằm mục đích giữ trung lập về chính trị toàn cầu, trong đó sẽ ngăn cản các cường quốc lớn vào tranh giành tầm ảnh hưởng ở châu Phi trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

OAU có những mục tiêu khác:

Đảm bảo rằng tất cả người châu Phi đều được hưởng nhân quyền.
Nâng cao đời sống của tất cả người dân châu Phi.
Giải quyết các tranh luận và tranh chấp giữa các thành viên, không thông qua giao tranh mà thông qua đàm phán hòa bình và ngoại giao.

Ngay sau khi giành được độc lập, một số quốc gia châu Phi bày tỏ mong muốn phát triển sự đoàn kết hơn trong lục địa. Không phải ai cũng đồng ý cách thống nhất có thể đạt được, và hai khối khác biệt về luồng tư tưởng hình thành:

Khối Casablanca, do Kwame Nkrumah của Ghana đứng đầu, muốn tất cả các nước châu Phi tập hợp thành một liên bang. Ngoài Ghana, khối này cũng bao gồm Algérie, Guinée, Maroc, Ai Cập, Mali và Libya. Được thành lập vào năm 1961, các thành viên của khối này được gọi là "các quốc gia tiến bộ".
Khối Monrovia, do Léopold Séba Senghor của Senegal đứng đầu, cảm thấy rằng sự hợp nhất cần đạt được dần dần, thông qua hợp tác kinh tế. Khối này không ủng hộ quan điểm của một liên hiệp chính trị. Các thành viên khác của khối là Nigeria, Liberia, Ethiopia và hầu hết các thuộc địa của Pháp trước đây.
Một số cuộc thảo luận ban đầu đã diễn ra tại Sanniquellie, Liberia. Tranh chấp cuối cùng đã được giải quyết khi vua Ethiopia Haile Selassie I mời hai nhóm đến Addis Ababa, nơi mà OAU và trụ sở chính của nó sau này được thành lập. Hiến chương của Tổ chức đã được ký kết bởi 32 quốc gia châu Phi độc lập.

Tại thời điểm tan rã của OAU, có 53 quốc gia châu Phi là thành viên. Maroc rời khỏi liên minh vào ngày 12 tháng 11 năm 1984 sau sự gia nhập của Cộng hòa Ả Rập Sahrawi Dân chủ với tư cách là chính phủ của Tây Sahara trong năm 1982.

Các hội nghị thượng định OAU

Thành viên OAU theo ngày gia nhập

Xem thêm
 Liên minh châu Phi

Chú thích

Tổ chức quốc tế
Chính trị châu Phi