title: Ryan Phillippe

text:
Matthew Ryan Phillippe (; sinh ngày 9 tháng 10 năm 1974) là một diễn viên người Mỹ. Sau khi xuất hiện trong vở kịch truyền hình One Life to Live, anh đã trở nên nổi tiếng với hàng loạt các phim trong những năm cuối thập niên 1990 bao gồm: I Know What You Did Last Summer, Cruel Intentions, và 54. Trong những năm 2000, anh đã xuất hiện trong nhiều phim như: phim Gosford Park năm 2001 - được đề cử phim hay nhất của giải Oscar, phim Crash bộ phim thắng giải ensemble film trong năm 2005, và bộ phim tâm lý Flags of Our Fathers vào năm 2006. Trong năm 2007, anh đóng phim Breach, một bộ phim phỏng theo câu chuyện có thật của mật vụ FBI Eric O'Neill,. Năm 2008, anh cũng đóng vai chính trong phim chiến tranh Iraq của đạo diễn Kimberly Peirce Stop-Loss. Năm 2010, anh diễn vai Greg Marinovich, nhiếp ảnh gia thắng giải Pulitzer-Prize trong phim The Bang-Bang Club.

Tiểu sử
Phillippe sinh tại New Castle, Delaware. Mẹ anh - Susan - làm việc tại trung tâm chăm sóc gia đình. Cha anh - Richard Phillippe - làm việc cho hãng DuPont. Dòng họ Phillippe có nguồn gốc từ Pháp di cư sang Mỹ. Anh có ba người chị. Anh từng chơi bóng rổ và bóng đá tại Học viện New Castle Christian. Ngoài ra anh từng đạt được đai đen trong môn Taekwondo; và là biên tập viên của niên giám ở trường trung học.

Sự nghiệp
Sự nghiệp diễn xuất của Phillippe bắt đầu khi anh xuất hiện trong vở kịch truyền hình One Life to Live của kênh ABC. Vai diễn Billy Douglas kéo dài từ năm 1992 đến năm 1993, đây là vai diễn teen đồng tính đầu tiên trong vở kịch truyền hình. Sau khi rời show này, Phillippe chuyển đến Los Angeles, anh đã đóng một số vai diễn nhỏ trong nhiều phim truyền hình bao gồm: Matlock, The Secrets of Lake Success và các phim điện ảnh như: Crimson Tide (1995) và White Squall (1996).

Năm 1997, Anh đóng vai chính trong phim, I Know What You Did Last Summer, cộng tác cùng Sarah Michelle Gellar, Freddie Prinze, Jr. và Jennifer Love Hewitt. Thành công của phim đưa tên tuổi Phillippe trở nên nổi tiếng và anh đã tham gia nhiều phim ăn khách: 54 (1998) đóng cùng Neve Campbell, Salma Hayek và Mike Myers. Trong năm 1999, anh đóng phim Cruel Intentions, bản phim hiện đại của tiểu thuyết Les Liaisons Dangereuses của nhà văn Choderlos de Laclos, diễn cùng vị hôn thê của anh Reese Witherspoon, cũng như bạn diễn trong phim I Know What You Did Last Summer Sarah Michelle Gellar. Đây là một thành công được dự đoán đối với khán giả tuổi teen, vai diễn gắn chặt khả năng đóng các vai đòi hỏi diễn cảnh nóng của Phillipe. Phillippe cũng xuất hiện trong music video "Comin' Up From Behind" của Marcy Playground, ca khúc đã xuất hiện trong phần soundtrack của phim.

Trong những năm tiếp đó, anh đóng phim tâm lý tội phạm: The Way of the Gun, diễn vai kỹ sư phần mềm nổi tiếng trong phim Antitrust, và phim Gosford Park của Robert Altman, phim được đề cử giải Oscar cho giải phim hay nhất. Sau đó, Phillippe cũng đóng vai phụ trong các phim: Igby Goes Down (2002) và Crash (2005), thắng giải phim hay nhất – giải thưởng Oscar. Trong năm 2003, phim The I Inside công chiếu trên truyền hình cáp.

Năm 2006, Phillippe đóng vai diễn có thực về y tá quân y Navy John Bradley trong phim chiến tranh Flags of Our Fathers, của đạo diễn Clint Eastwood kể về hành trình của lính thủy đánh bộ Mỹ phất cờ ở trận chiến Iwo Jima. Phillippe đã nói rằng bộ phim là sự trải nghiệm tuyệt vời nhất trong sự nghiệp của anh bởi vì nó có ý nghĩa đối với anh, và giúp anh biết hơn về cuộc chiến tranh thế giới thứ 2, cả hai người ông của anh đều từng tham gia chiến đấu trong chiến tranh. Nhà phê bình Richard Roeper đã đánh giá cao diễn xuất của anh trong phim, và cho rằng đây là vai diễn xuất sắc nhất của Phillipe. Vai diễn kế tiếp của anh là mật vụ Eric O'Neill trong phim trinh thám Breach đóng cùng Chris Cooper. Sau đó, anh cũng tham gia diễn xuất trong các phim: Chaos (2006), trong phim anh đóng vai nhân viên cảnh sát, phim Five Fingers, tấm bi kịch ở Maroc, phim về cuộc chiến tranh Iraq của đạo diễn Kimberly Pierce Stop-Loss và phim Franklyn.

Kế đến, Phillippe đóng vai hài Lt. Dixon Piper trong bộ phim không thành công MacGruber, phỏng theo show truyền hình cùng tên Saturday Night Live. Phim được phát hành ở Mỹ và Canada vào ngày 21/5/2010.

Cũng trong năm này, Phillippe đóng phim hợp tác sản xuất giữa Canada và Nam Mỹ The Bang Bang Club, phim kể về câu chuyện có thật của Bang-Bang Club, hình ảnh của bốn nhiếp ảnh gia người Nam Phi là dẫn chứng cho cái kết đẫm máu của chủ nghĩa apartheid. Phillippe đóng vai Pulitzer Prize-nhiếp ảnh gia dành chiến thắng giải thưởng Greg Marinovich. Phim được quay tại Nam Phi, khởi quay vào tháng 3 năm 2009. Phillippe miêu tả quá trình quay phim thực sự cuộc rượt đuổi bắn súng. "Không có tiện nghi gì cả, và tôi thấy thực sự thú vị". Anh cho rằng trải nghiệm này đã ảnh hưởng đến anh, "Chúng tôi quay phim cả ngày ở Soweto, đám tang không bao giờ kết thúc – cái chết diễn ra quá phổ biến ở đây. Trẻ con không có điều kiện sống. Điều đó khiến cho tôi muốn làm từ thiện nhiều hơn tại châu Phi." Một đoạn ngắn của phim đã được trình chiếu tại Liên hoan phim Cannes vào tháng 5 năm 2009, Bộ phim được chiếu tại Liên hoan phim Cannes vào tháng 5 năm 2010. Phim chính thức công chiếu vào tháng 9 năm 2010 tại Liên hoan phim quốc tế Toronto 2010.

Mùa hè năm 2010, Phillippe bắt đầu đóng phim phỏng theo tiểu thuyết tội phạm The Lincoln Lawyer, trong phim anh đóng vai Louis Roulet, một thiếu gia giàu có ở Los Angeles bị buộc tội, tội trạng của anh ta không rõ ràng. Phim cũng có sự tham gia của các ngôi sao khác như: Matthew McConaughey, Marisa Tomei và William H. Macy, công chiếu vào ngày 18 tháng 3 năm 2011, và nhận được sự đánh giá cao của giới phê bình với 82% phiếu bình chọn trên trang Rotten Tomatoes vào cuối tháng 3 năm 2011. Phim kế tiếp của Phillippe là bộ phim hành động về trộm cắp Set Up, quay vào tháng 12 năm 2010 ở Grand Rapids, Michigan. Trong phim còn có sự tham gia của các ngôi sao Bruce Willis, Jenna Dewan và 50 Cent, phim tập trung nói về một nhóm đàn ông trẻ đến từ Detroit đang cố trộm một viên kim cương nhưng thất bại, điều đó khiến họ xung đột với ông chủ. Phim đã được phát hành đĩa DVD vào ngày 20 tháng 9 năm 2011.

Tiếp sau đó, Phillippe đóng phim hài tâm lý Revenge for Jolly!, cùng với Elijah Wood, Kristen Wiig, và Adam Brody, vào mùa hè năm 2011. Phim kể về một người đàn ông cố tìm ra kẻ giết con chó của anh ta, công chiếu tại Liên hoan phim Tribeca 2012. Sau đó, Phillippe lại đóng một phim khác Straight A's, vào tháng 8 năm 2011. Phim quay tại Shreveport, Louisiana, trong phim Phillippe đóng vai một người đàn ông thường ra vào trại cai nghiện trong nhiều năm và nay lại bị ám ảnh bởi hồn ma của mẹ anh, phim cũng có sự tham gia của Anna Paquin và Luke Wilson.

Vào tháng 11 năm 2011, Phillippe tham gia phim truyền hình dài 10 tập Damages. trong vai Channing McClaren, a nhân vật có tính cách tương tự với Julian Assange,, đây là vai diễn đánh dấu sự trợ lại với truyền hình kể từ vai diễn đột phá của anh trong vở kịch truyền hình One Life to Live. Phim được phát sóng từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2012.

Sau đó, Phillippe có kế hạch làm đạo diễn cho phim đầu tay Chained, một phim trinh thám, Phillippe đóng vai diễn viên phải nghĩ ra một khung cảnh sáng tạo sau khi anh bị bắt cóc và tra tấn trong khi quay phim ở một thị trấn nhỏ. Không chỉ đạo diễn và đóng vai chính trong phim, Phillippe còn là đồng tác giả kịch bản cùng với Joe Gossett. Sắp tới, Phillippe cũng sẽ đóng một số phim như: Chronicle, của đạo diễn Jay Alaimo với dàn diễn viên bao gồm Phillippe, Justin Long, và John Hawkes trong câu chuyện về hai người bạn nối khố cùng hợp tác buôn bán cần sa, và phim The Stanford Prison Experiment của đạo diễn Christopher McQuarrie, một phim về thuyết tâm lý học vô danh vào năm 1971 experiment.

Phillippe, Breckin Meyer, Seth Green và David E. Siegal cùng điều hành công ty sản xuất Lucid Films. In 2010, Phillippe và Meyer began là những nhà điều hành sản xuất.

Đời sống cá nhân
Vào năm 1997, Phillippe tham dự một bữa tiệc mừng sinh nhật lần thứ 21 của nữ diễn viên Reese Witherspoon. Khi gặp Witherspoon, Phillippe được thong báo rằng anh phải trải cả đên để trò chuyện với cô ấy, Witherspoon nói với Phillippe rằng, "Em nghĩ rằng anh là món quá sinh nhật của em." Họ bắt đầu hẹn hò và đính hôn vào tháng 12 năm 1998. Một năm sau đó, cặp đôi đóng chung phim Cruel Intentions. Phillippe và Witherspoon kết hôn vào ngày 5 tháng 7 năm 1999, trong một buổi lễ nhỏ tại một đồn điền gần phía bắc Charleston, miền nam bang Carolina, khi Witherspoon đang mang bầu tháng thứ 6.

Vào ngày 9 tháng 9 năm 1999, Phillippe và Witherspoon chào đón cô con gái đầu lòng tên Ava Elizabeth Phillippe, được đặt theo tên của nữ diễn viên Ava Gardner. Con trai họ, Deacon Reese Phillippe, được sinh ra vào ngày 23 tháng 10 năm 2003 và được đặt tên với người bà con xa Pittsburgh Pirates – cầu thủ ném bóng Deacon Phillippe, một vận động viên bóng chày trong thế kỷ thứ 20.

Vào ngày 30 tháng 10 năm 2006, Phillippe và Witherspoon tuyên bố họ quyết định ly thân. Sau hơn 7 năm kết hôn, Witherspoon quyết định ly dị với chồng vào ngày 8 tháng 11 năm 2006, lý do họ đưa ra là không thể hòa hợp. Cô yêu cầu tòa án từ chối nhận kinh phí nuôi con từ phía Phillippe, cũng như muốn giành quyền nuôi dưỡng hai con vào ngày 15 tháng 5 năm 2007 và không nhận bất cứ sự hỗ trợ việc nuôi con của chồng. Cặp đôi chính thức ly dị vào ngày 5 tháng 10 năm 2007. Tòa án tuyên bố hai người chính thức ly hôn vào ngày 13 tháng 7 năm 2008. Phillippe và Witherspoon cùng chia sẻ quyền được nuôi dưỡng hai con.

Phillippe bắt đầu hẹn hò với nữ diễn viên người Úc Abbie Cornish vào năm 2007 sau khi gặp nhau trong phim Stop-Loss. Họ chia tay nhau vào tháng 2 năm 2010.

Sau đó, Phillippe hẹn hò với người mẫu kiêm diễn viên Alexis Knapp vào mùa hè năm 2010, trước khi chia tay vào tháng 9 năm 2010. Sau khi chia tay, Knapp phát hiện ra cô đã mang thai, và cô hạ sinh một cô con gái tên Kailani Merizalde Phillippe Knapp vào ngày 7 tháng 7 năm 2011. Phillippe đã có mặt trong quá trình bé chào đời.

Theo tạp chí People, Phillippe gần đây đang hẹn hò với một sinh viên đại học tên Paulina Slagter.

Các phim đã đóng

Điện ảnh

Truyền hình

Giải thưởng

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1974
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Vận động viên Taekwondo Hoa Kỳ
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Pháp
Người quận New Castle, Delaware


title: Mã Hữu Hữu

text:
Mã Hữu Hữu (chữ Hán phồn thể: 馬友友) sinh ngày 7 tháng 10 năm 1955 là một nghệ sĩ bậc thầy về cello quốc tịch Mỹ. Ông đã nhận được nhiều giải thưởng như Giải Grammy, Huân chương Quốc gia về Nghệ thuật năm 2001
và Huân chương Tự do Tổng thống năm 2011. Có người cho rằng Mã Hữu Hữu là nghệ sĩ cello nổi tiếng nhất thời hiện đại.

Tham khảo

<references>

Người Mỹ gốc Hoa
Sứ giả hòa bình Liên Hợp Quốc
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Người Paris
Sinh năm 1955
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Người đoạt giải Emmy
Người đoạt giải Grammy
Nhân vật còn sống
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy


title: Sticks and Stones Tour

text:
Sticks and Stones Tour là tour lưu diễn riêng đầu tiên của nữ ca sĩ Cher Lloyd nhằm mụ đích quảng bá cho album đầu tay của cô, Sticks + Stones. Tour lưu diễn tại các khắp các thành phố của nước Anh, bắt đầu từ Leas Cliff Hall ở Folkestone.

Thực hiện
Lloyd thông báo về tour diễn này vào cuối tháng 11 năm 2011, và vé bắt đầu được bán ra bắt đầu thứ ngày 25 tháng 11. Tổng cộng, tour diễn của cô đã thu hút hơn 28,300 khán giả.

Khách mời
SD-JEM
 No Lights At Lockdown

Danh sách biểu diễn
Dub On The Track
Grow Up
Love Me For Me
Over The Moon
Superhero
With Ur Love
End up Here
Beautiful People
Breathing (hát lại của  Jason Derulo)
Dancing on My Own (hát lại của  Robyn)
Complicated (hát lại của Avril Lavigne)
Swagger Jagger
Playa Boi
OMG (hát lại của  Usher)
Talkin' That
Want U Back

Lịch trình

Tham khảo

Chuyến lưu diễn hòa nhạc năm 2012
Chuyến lưu diễn hòa nhạc của Cher Lloyd


title: Hoàng Hữu Nhân

text:
Hoàng Hữu Nhân (1915 - 1999) là nhà hoạt động cách mạng, chính khách Việt Nam, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông đã từng giữ các chức vụ Ủy viên Ủy ban Hành chính Liên khu Việt Bắc, Bí thư Khu ủy Hồng Quảng, Chủ tịch Ủy ban Hành chính Thành phố Hải phòng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản, Quyền Trưởng ban Công nghiệp Trung ương.

Quá trình hoạt động cách mạng

Ông quê ở xã Hoàng Phúc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Tên thật là Cao Văn Hòe.

Ông sớm tham gia hoạt động cách mạng, những năm thập niên 1940 bị thực dân Pháp giam giữ tại nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội cùng Đào Duy Kỳ, Bùi Lâm, Đỗ Mười, Nguyễn Chương, Hồng Xích Tâm, Nguyễn Văn Kha. Nhà thơ Thôi Hữu cùng quê là bạn thân của ông.

Năm 1945 với bí danh Xích ông cùng với đồng chí Khuất Duy Tiến hoạt động phong trào Việt Minh, vận động giới công thương gia Hà Nội, đặc biệt là gia đình thương gia Trịnh Văn Bô ủng hộ tài chính cho hoạt động cách mạng.

Đầu tháng 8 năm 1946, Thành ủy Hải Phòng quyết định mở Trường Cán bộ Thanh niên mang tên Tô Hiệu, từng là Bí thư Thành ủy Hải Phòng. Trường Huấn luyện Cán bộ Thanh niên Tô Hiệu được đặt ở lâu đài Mác-ty. Thành ủy chỉ định ông làm Hiệu trưởng danh dự trường Tô Hiệu.

Tháng 8/1951 ông làm Ủy viên Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu Việt Bắc thay ông Nguyễn Hữu Tạo.

Đồng thời ông được cử tham gia Ban Giáo dục Trung ương cùng Nguyễn Khánh Toàn, Trần Huy Liệu, Đào Duy Kỳ, Nguyễn Hữu Đang, Hoài Thanh do ông Hà Huy Giáp làm Trưởng ban, sau đó ông làm Bí thư Khu ủy Hồng Quảng (nay là tỉnh Quảng Ninh).

Nhà lãnh đạo kỳ cựu Thành phố Cảng Hải phòng với tư duy Đổi mới

Năm 1954 khi kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp, Trung ương Đảng quyết định lập Ban Chỉ đạo khu vực tập kết 300 ngày tại Hải phòng, chỉ định Đỗ Mười làm trưởng ban, cùng với Hoàng Hữu Nhân, Hoàng Mậu, Nguyễn Tài, Nguyễn Đàm, Bùi Công Trừng, Lý Ban, Nguyễn Công Thành, Nguyễn Văn Ngọc, và đại diện Bộ Quốc phòng.

Tháng 12 năm 1956 ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Ủy ban Hành chính Thành phố Hải phòng, các Phó Chủ tịch là Vũ Trọng Khánh (nguyên Thị trưởng Hải Phòng năm 1945) và Tô Duy (nguyên Bí thư Tỉnh ủy Kiến An). Ông kiêm Bí thư Thành ủy thay ông Đỗ Mười chuyển về Hà Nội làm Thứ trưởng Bộ Nội thương.

Tháng 5 năm 1955 Hải phòng được giải phóng. Những ngày đầu giải phóng, Hải Phòng-Kiến An gặp rất nhiều khó khăn do chế độ cũ và chiến tranh để lại. Công nghiệp và thương nghiệp bị thu hẹp, thậm chí đình đốn, vùng nông thôn Kiến An và ngoại thành Hải Phòng xơ xác, tiêu điều. Là đầu mối giao thông, song luồng lạch, cảng biển không được nạo vét, đường sá xuống cấp nghiêm trọng, giao thông ách tắc…Tình hình văn hoá-xã hội khá phức tạp; nhiều tệ nạn do chế độ cũ để lại; hàng vạn công nhân, lao động không có việc làm…Các lực lượng phản động vẫn tiếp tục nuôi âm mưu phá hoại lâu dài cách mạng Việt Nam, trong đó, Hải Phòng là một trọng điểm.

Trong những năm xây dựng cơ sở kinh tế xã hội chủ nghĩa ở miền bắc, là lãnh đạo thành phố, ông đã góp phần lớn vào việc chỉ đạo xây dựng kinh tế chính trị xã hội của thành phố. Đặc sắc nhất là Hải Phòng đã thành công trong việc phát triển cơ sở hạ tầng từ nền công nghiệp cũ và xây dựng nhiều cơ sở mới trong các lĩnh vực cơ khí, tàu thủy, cảng, giao thông vận tải và thủy sản.

Năm 1955 thành phố chỉ có 8 xí nghiệp. Sau đó nhiều cơ sở sản xuất mới được phục hồi, mở rộng như: mở rộng Cảng Hải phòng, mở rộng Nhà máy Xi măng Hải phòng, xây dựng Nhà máy đóng tàu Bạch Đằng, cơ khí Duyên Hải, thủy tinh, nhựa Thiếu niên tiền phong. Đến năm 1965 giá trị tổng sản lượng công nghiệp tăng 2.158% so với năm 1955 là năm mới tiếp quản thành phố.

Hải phòng là thành phố cảng, cửa chính ra biển quan trọng của Việt Nam lúc đó. Ngay năm đầu tiên sau giải phóng, Cảng Hải Phòng đã nạo vét gần 2 triệu m3 đất, tạo điều kiện cho hoạt động của Cảng trở lại bình thường. Hàng năm bình quân có trên 400 tàu của các nước đến cảng Hải Phòng. Sản lượng xếp dỡ hàng hoá tăng gấp 15 lần so vơi thời kỳ mới giải phóng. Tàu Việt Nam trọng tải 5.000 tấn, 10.000 tấn từ cảng Hải Phòng đi nhiều nước trên thế giới.

Năm 1960, Hải Phòng mới có 5 hợp tác xã đánh cá; Năm 1965 tăng lên 33 hợp tác xã. Đội ngũ cán bộ khoa học ngành cá không ngừng phát triển. Năm 1955 không có kỹ sư; năm 1973 có 10 cán bộ đại học, 17 cán bộ trung cấp kỹ thuật và 92 công nhân kỹ thuật. Sản lượng đánh bắt tăng hàng năm. Năm 1961 đạt 11.886 tấn sản phẩm.

Tháng 2/1962 thành phố Hải Phòng và tỉnh Kiến An hợp nhất thành Thành phố Hải Phòng, ông được cử làm Bí thư Thành ủy, ông Đặng Văn Minh làm Chủ tịch Ủy ban hành chính Thành phố Hải Phòng khóa II., năm 1963 tại Đại hội Đảng bộ thành phố Hải phòng lần thứ nhất ông được bầu làm Bí thư Thành ủy, các Phó bí thư là ông Đặng Văn Minh, ông Lê Huy (nguyên Bí thư Tỉnh ủy Kiến an)

Ông mạnh tay cải cách và thích nói thẳng, nói thật. Năm 1962 ông khởi xướng khoán Kiến An, ở hai huyện Vĩnh Bảo và Kiến Thuỵ (thuộc tỉnh Kiến An cũ) đến từng hộ nông dân được tiến hành một cách không chính thức được lãnh đạo hai huyện nói trên ủng hộ. Năm 1963, hội nghị tỉnh đảng bộ cho phép thực hiện lối khoán đó như một mô hình thì điếm. Mãi 20 năm sau ông Đoàn Duy Thành khuấy động lại phong trào khoán và trở thành người tiên phong đổi mới

Năm 1964 ông trúng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III tại khu vực thành phố Hải phòng. Ông tiếp tục giữ cương vị Bí thư Thành ủy Hải Phòng cho đến năm 1966 thì ông Đặng Văn Minh kế nhiệm.

Ông được xem là những nhà lãnh đạo giỏi của Thành phố Hải phòng cùng với ông Đoàn Duy Thành. Ông quan tâm đến người dân, giới trí thức văn nghệ sĩ,, giúp đỡ nhiều người trong đó có nhà văn Bùi Ngọc Tấn.

Ban Công nghiệp Trung ương
Sau đó ông về làm Phó Ban Công nghiệp Trung ương dưới quyền Trưởng ban Lê Thanh Nghị lúc này đang đảm nhận cả công việc Bộ trưởng Bộ Công nghiệp nặng. Ông giữ chức Thứ trưởng thường trực Bộ Công nghiệp.

Hoạt động trong ngành Thủy sản

Sau đó ông chuyển công tác sang Tổng cục Thủy sản trực thuộc Chính phủ được tách ra từ Bộ Nông lâm năm 1960. Ông kế nhiệm ông Nguyễn Trọng Tỉnh giữ cương vị Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản trong thời gian 1974 – 1976.
Giúp việc cho ông có các Phó Tổng cục trưởng là các ông Vũ Song (kiêm Hiệu trưởng Trường Thủy sản, nguyên Chủ tịch tỉnh Phú Thọ), Nguyễn Hồng Cẩn (nguyên Giám đốc Sở Công nghiệp Hải phòng, Phó chủ tịch Ủy ban Hành chính TP Hải phòng), Nguyễn Hữu Ngân. Ông quan tâm tập trung chấn chỉnh và củng cố nghề cá nhân dân, nhưng làm chưa được bao lâu thì giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Tổng cục Thủy sản miền Bắc sáp nhập với Tổng cục Thủy sản miền Nam thành Bộ Hải sản. Ông Võ Chí Công được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Hải sản được 5 tháng sau thì ông Nguyễn Văn Lâm (tức Tám Tú, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Nghĩa Bình) kế nhiệm. Ông Vũ Song được cử làm đại sứ tại Tiệp khắc, ông Nguyễn Hữu Ngân về hưu, còn ông đề xuất làm Thứ trưởng Bộ Hải sản không được nên về Ban Công nghiệp Trung ương.

Ban Công nghiệp Trung ương

Năm 1976 ông được điều về Ban Công nghiệp Trung ương lúc đó do ông Nguyễn Lam làm Trưởng ban.
Năm 1985 ông làm Quyền Trưởng ban Công nghiệp Trung ương đến năm 1988 thì ông Đỗ Quốc Sam kế nhiệm.

Sau khi nghỉ hưu ông vẫn luôn quan tâm đến thời cuộc, nhiều lần gửi thư góp ý với lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Ông mất ngày 7 tháng 10 năm 1999 tại Hà Nội. An táng tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội

Nguồn tham khảo

Người Thanh Hóa
Bí thư Thành ủy Hải Phòng
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng
Bí thư Khu ủy Hồng Quảng
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Đổi mới


title: Nần nghệ

text:
Nần nghệ hay nần vàng, từ collet (danh pháp hai phần: Dioscorea collettii) là loài thực vật thuộc họ Củ nâu (Dioscoreaceae).

Nần nghệ là loài bản địa của Trung Quốc, Đài Loan, Myanmar, Ấn Độ. Tại Việt Nam, loài này có phân bố ở cao nguyên Mộc Châu (Sơn La).

Có hai phân loài đã được công nhận gồm:
 Dioscorea collettii var. collettii (tên đồng nghĩa: Dioscorea kelungensis Hayata)
 Dioscorea collettii var. hypoglauca (tên đồng nghĩa: Dioscorea hypoglauca Palib.)

Rễ nần nghệ chứa từ 2% đến 4% diosgenin. Trong đông y, cao từ thân rễ nần nghệ có tác dụng chống viêm và làm giảm cholesteron trong máu. Tại Việt Nam, các chuyên gia trường đại học Dược Hà Nội nghiên cứu và điều chế sản phẩm từ Nần nghệ ứng dụng vào điều trị các bệnh mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp do mỡ máu cao và xơ vữa động mạch.
 Vài nét về đặc điểm thực vật của cây Nần nghệ:
Nần nghệ là loại dây leo quấn trái, sống nhiều năm, có những cặp gai ở gốc cuối lá, thân dễ sống dai và phát triển thành củ, mỗi năm bổ sung thêm 1 đoạn. Cây dễ sống ở miền núi nhấp nhô trên các nương rẫy, các sườn đồi không màu mỡ.

2. Đặc điểm thân rễ Nần nghệ

Thân rễ phát triển thành củ, vỏ mỏng màu vàng nâu. vị đặc biệt, nhớt, lát cắt tươi màu, giòn, phơi khô trắng đục, dai, cứng. Có nhiều rễ và vết tích của rễ để lại, thân rễ đa dạng, lồi lõm. Mùi thơm nồng đặc biệt, vị đắng chát.

3. Lá cây Nần nghệ

Lá hình so le, mép nhẵn, không lông. Guốc cuống lá có 2 gai cong đối xứng, có 7 - 9 gân song song. Hoa nhỏ, đơn tính, khác gốc, gồm 6 cánh, 6 nhị.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cây thuốc
C


title: Trận Thượng Châu

text:
Trận Thượng Châu là một trong những trận đánh đầu tiên trong giai đoạn đầu của cuộc xâm lược Triều Tiên của Nhật Bản (Chiến tranh Imjin). Người Triều Tiên đã cố gắng ngăn chặn cuộc xâm lược của quân Nhật Bản và ngăn không cho quân Nhật bao vây thành Trung Châu. Tuy nhiên, hỏa lực cao của các lực lượng Nhật Bản, đặc biệt là các khẩu súng hỏa mai, đã quyết định các chiến thắng liên tiếp cho quân Nhật. Như nhiều tướng lĩnh Triều Tiên khác vào lúc bắt đầu của cuộc chiến, Lý Dật đã đánh giá sai lầm về thực lực của quân Nhật Bản. Kết quả là người Nhật Bản đã giành chiến thắng và tiến nhanh tới Trung Châu.

Trận chiến

Tướng quân Lý Dật đã tập hợp 1.000 quân trong số các đơn vị ở Sangju (상주, Thượng Châu). Lý Dật không muốn quân mình bị hủy diệt ở Thượng Châu nên đã dàn quân trên một ngọn đồi nhỏ ở gần đó. Khi một sứ giả đến và cảnh báo việc quân Nhật Bản đã chiếm hầu hết miền nam đạo Khánh Thượng, Lý đã cho chặt đầu anh ta, để thông tin đó không thể làm hạ thấp tinh thần và nhuệ khí  của quân mình.

Lý Dật sau đó đã cử một võ quan đi trinh sát để xác định vị trí của quân đội Nhật Bản. Thật không may, viên võ quan này đã bị phục kích và bị giết chết bởi một tay xạ thủ Nhật Bản. Khi không thấy viên võ quan trở về, Lý Dật biết rằng quân Nhật Bản đang ở rất gần đấy. Ngay sau đó, những người lính dưới quyền tướng quân Nhật Bản Konishi Yukinaga xuất hiện.

Konishi và các tướng lĩnh dưới quyền mình sau đó đã ra lệnh cho ashigaru (lính bộ binh) bắn vào các đơn vị Triều Tiên bằng súng hỏa mai. Sau một loạt đạn tới tấp, binh lính của Lý Dật bắt đầu nhốn nháo. Khi quân Nhật Bản bắt đầu tiến lên đồi, Lý ra lệnh cho quân của mình bắn tên, nhưng không đến đích. Konishi Yukinaga chia lực lượng của mình ra và bắt đầu bao vây quân Triều Tiên. Nhận thấy thất bại ngay trước mắt, Lý Dật quay ngựa bỏ chạy, cùng với đội quân còn lại của mình. Quân đội của Konishi đã chiến thắng, khoảng 300 quân Triều Tiên tử trận. Konishi tiếp tục dẫn quân của mình lên phía bắc, tới Trung Châu chuẩn bị cho một chiến thắng khác.

Xem thêm
Trận Trung Châu

Chú thích

Tham khảo
 Turnbull, Stephen (1998). 'The Samurai Sourcebook'. London: Cassell & Co.

Chiến tranh
Chiến tranh Nhật Bản-Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên
Lịch sử Nhật Bản
Xung đột năm 1592


title: Bồ nông nâu

text:
Bồ nông nâu (danh pháp hai phần: Pelecanus occidentalis) là một loài bồ nông phân bố ở châu Mỹ. Đây là một trong những loài chim nổi tiếng và nổi bật nhất được tìm thấy ở các vùng ven biển của miền nam và miền tây Hoa Kỳ. Đây là một trong những 3 loài bồ nông được tìm thấy ở Tây bán cầu. Bồ nông nâu là một trong hai loài bồ nông săn mồi bằng cách lặn xuống nước.

Mô tả
Bồ nông nâu là loài nhỏ nhất trong số tám loài bồ nông, mặc dù nó là một loài chim lớn ở gần như về mọi mặt khác. Nó dài 106–137 cm, nặng từ 2,75 đến 5,5 kg (6.1 Để 12 lb) và có sải cánh từ 1,83 đến 2,5 m. Trong hầu hết các phạm vi của nó, bồ nông nâu là một con chim không thể nhầm lẫn. Giống như tất cả những con bồ nông, loài này có một cái mỏ rất lớn, dài 28 đến 34,8 cm (11 đến 13,7), với một túi cổ họng ở phía dưới để thoát nước khi nó xúc con mồi. Đầu có màu trắng nhưng thường có một lớp tráng hơi vàng ở chim trưởng thành. Mỏ nhìn chung có màu xám trong hầu hết các con chim, con chim trong mùa sinh sản trở nên đỏ trên mặt dưới của cổ họng.

Lưng, mông và đuôi sọc màu xám và màu nâu sẫm, đôi khi có màu gỉ. Trong bồ nông trưởng thành, ngực và bụng nâu đen và chân và bàn chân có màu đen. Chim chưa thành niên là tương tự nhưng có một cổ màu nâu xám và phần dưới màu trắng. Con chim bồ nông này được dễ dàng phân biệt với bồ nông trắng Mỹ bởi bộ lông màu trắng của nó không, kích thước nhỏ hơn và thói quen của nó là lao xuống nước khi đang bay để lặn bắt cá, như trái ngược với đánh bắt cá hợp tác từ bề mặt. Bồ nông Peru, trước đây được coi là một phân loài của bồ nông nâu, hiện nay được coi là một loài riêng biệt. Nó có bộ lông rất giống với loài bồ nông nâu, nhưng nó đáng chú ý là lớn hơn. Các bồ nông nâu và Peru có thể có phạm vi phân bố chồng lấn lên nhau trong một số khu vực dọc theo bờ biển Thái Bình Dương của Nam Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1766
Chim Bắc Mỹ
Chim Puerto Rico
Chim Nam Mỹ
Chim Trinidad và Tobago


title: Bồ nông lưng hồng

text:
Bồ nông lưng hồng (danh pháp hai phần: Pelecanus rufescens) là một loài bồ nông. Nó là loài sinh sản định cư ở châu Phi, miền Arabia và dường như tuyệt chủng ở Madagascar trong các đầm lầy và các hồ cạn.

Mô tả

Đây là một loài bồ nông tương đối nhỏ, mặc dù không phải là một con chim nhỏ. Sự khác biệt kích thước là rõ ràng bên cạnh bồ nông trắng Mỹ cùng khu vực phân bố cũng như như trái ngược với bộ lông màu trắng xám. Chiều dài thân là từ 125 đến 155 cm (49 đến 61), sải cánh dài 2,15-2,9 m (7,1-9,5 ft) và khối lượng cơ thể từ 4 đến 7 kg (8,8-15 lb). Mỏ dài 30 đến 38 cm (12 đến 15). Bộ lông màu xám và trắng, với một màu hồng nhạt trên lưng đôi khi rõ ràng (không bao giờ hồng đậm của hồng hạc). Đầu của mỏ màu vàng và túi dưới họng thường là màu xám. Con trưởng thành trong thời gian sinh sản có những chùm lông dài trên đầu.

Tham khảo

R
Chim Grenada
Chim Madagascar
Động vật được mô tả năm 1789
Chim châu Phi Hạ Sahara


title: Bồ nông trắng châu Mỹ

text:
Bồ nông trắng Mỹ (danh pháp hai phần: Pelecanus erythrorhynchos) là một loài bồ nông sinh sản ở nội địa Bắc Mỹ, di chuyển về phía nam đến các bờ biển, xa tận Trung Mỹ vào mùa đông.
Bồ nông trắng Mỹ cạnh tranh với thiên nga kèn đặc điểm là loài chim dài nhất có nguồn gốc từ Bắc Mỹ. Cả hai đều rất lớn và đầy đặn, nó có chiều dài tổng thể là khoảng 50-70 (130–180 cm), mỏ dài 11,3-15,2 (290–390 mm) ở con trống và 10,3-14,2 (260 –360 mm) ở con mái. Nó có sải cánh dài khoảng 95-120 (240–300 cm). Loài này cũng có sải cánh lớn thứ hai trung bình của bất kỳ loài chim Bắc Mỹ, sau Gymnogyps californianus. Trọng lượng cơ thể có thể nằm trong khoảng giữa 9,2 và 30 lb (4,2 và 14 kg), mặc dù thường những con chim trung bình từ 11 đến 20 lb (5,0 và 9,1 kg). Trong số đo tiêu chuẩn, biện pháp hợp âm cánh 20-26,7 (51–68 cm) và xương cổ chân các dài 3,9-5,4 (9,9–14 cm).

Tham khảo

E
Chim Panama
Chim Canada
Chim Mỹ
Chim México
Chim Bắc Mỹ
Chim Caribe
Động vật được mô tả năm 1789


title: Thần ưng California

text:
Thần ưng California (tên khoa học: Gymnogyps californianus) là một loài chim thuộc họ Kền kền. Trước đây phổ biến rộng tại khu vực miền núi tại miền tây Bắc Mỹ. Nó là loài chim lớn nhất Bắc Mỹ. Loài này sinh sống ở phía bắc Arizona và nam Utah (bao gồm cả khu vực Grand Canyon và vườn quốc gia Zion), dãy núi ven biển miền trung và miền nam California, và phía bắc Baja California. Mặc dù các thành viên hóa thạch khác được biết đến, đó là thành viên duy nhất còn sót của chi Gymnogyps.

Bộ lông có màu đen với những mảng trắng trên mặt dưới của cánh và đầu phần lớn là hói, có màu da khác nhau, từ màu xám trên chim non đến màu vàng và màu cam sáng đối với con chim trưởng thành mùa sinh sản. Sải cánh của nó rất lớn dài đến 3,0 m (9,8 ft) là sải cánh lớn nhất trong số các loài chim Bắc Mỹ, và trọng lượng của nó lên đến 12 kg (26 lb) làm cho nó gần như bằng loài thiên nga kèn, lớn nhất trong số các loài chim bản địa Bắc Mỹ. Thần ưng California là một loài nhặt rác và ăn một lượng lớn xác chết thối. Đây là một trong những loài chim sống thọ nhất thế giới, với tuổi thọ lên đến 60 năm.
Số lượng đã đáng kể giảm trong thế kỷ 20 do săn bắt trộm, nhiễm độc chì, và phá hủy môi trường sống. Một kế hoạch bảo tồn đã được đưa ra bởi chính phủ Hoa Kỳ đã dẫn đến việc bắt giữ của tất cả 22 kền hoang dã còn lại vào năm 1987. Những con chim còn sống sót được nuôi và cho sinh sản tại công viên Safari sở thú San Diego và sở thú Los Angeles. Số lượng đã tăng qua nuôi sinh sản và, bắt đầu vào năm 1991, nó đã được đưa trở lại vào tự nhiên. Thần ưng California là một trong những loài chim hiếm nhất trên thế giới: tính đến tháng 5 năm 2012, số lượng được biết đến là 405 cá thể, bao gồm 226 sống trong tự nhiên và 179 trong điều kiện nuôi nhốt Loài thần ưng California có tầm quan trọng đối với nhiều nhóm người Mỹ bản địa và đóng một vai trò quan trọng trong một số huyền thoại truyền thống của họ.

Chú thích

Tham khảo

U.S. Fish and Wildlife California Condor Recovery Program
Vulture Territory Facts and Characteristics: California Condor
California Condor Conservation
BirdLife Species Factsheet
Ventana Wildlife Society
Pinnacles National Monument Condor Program
Hunting with Non-Lead
California Department of Fish and Game: Get the Lead Out
Peregrine Fund
Video showing the California Condor
Video of California Condor at its nest
California Condor videos and photos at the Internet Bird Collection
Ecology of Condors
Lead poisoning stymies condor recovery; Iconic species may not stand on its own without complete shift to nontoxic ammunition  ngày 28 tháng 7 năm 2012; Vol.182 #2 (p. 16) Science News

C
Động vật được mô tả năm 1797


title: Kền kền vua

text:
Kền kền vua (danh pháp khoa học: Sarcoramphus papa) là một loài chim thuộc họ Kền kền Tân thế giới. Kền kền vua có phạm vi sinh sống từ miền nam México tới miền bắc Argentina. Loài kền kền này sống chủ yếu ở các khu rừng đất thấp nhiệt đới trải dài từ miền Nam Mexico tới miền bắc Argentina. Nó là thành viên duy nhất còn sống của chi Sarcoramphus, mặc dù các thành viên hóa thạch được biết đến.

Lớn và chủ yếu là trắng, kền kền vua có khoang cổ, lông đuôi và lông cánh màu xám đen. Hói đầu và cổ, với da có các màu khác nhau, bao gồm cả vàng, cam, xanh, tím, và màu đỏ. Nó là loài ăn xác thối. Kền kền vua đã được biết đến với tuổi thọ lên đến 30 năm trong điều kiện nuôi nhốt.

Kền kền vua là một hình ảnh phổ biến trong các ghi chép tôn giáo của người Maya cũng như trong văn hóa dân gian địa phương và y học. Mặc dù hiện đang được liệt kê vào nhóm loài ít quan tâm trong tài liệu của IUCN, số lượng loài chim này đang giảm, chủ yếu là do mất môi trường sống.

Phân loại
Kền kền vua được mô tả ban đầu bởi Carl Linnaeus năm 1758 trong lần tái bản thứ mười của tác phẩm Systema Naturae dưới tên Vultur papa, mẫu vật điển hình thu thập Surinam. Nó được chuyển đến chi Sarcoramphus năm 1805 bởi nhà động vật học người Pháp André Marie Constant Duméril.

Chú thích

Tham khảo

 King Vulture videos on the Internet Bird Collection
 King Vulture photo gallery (6 photos) Photo-High Res
 Stamps (for Belize, Bolivia, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua) with RangeMap

P
Chim Nam Mỹ
Chim Guianas
Chim Brasil
Chim Paraguay
Chim Argentina
Chim Bolivia
Chim Peru
Chim Ecuador
Chim Colombia
Chim Venezuela
Chim Trinidad và Tobago
Chim Trung Mỹ
Chim México
Chim Belize
Chim Guatemala
Chim El Salvador
Chim Honduras
Chim Nicaragua
Chim Costa Rica
Chim Panama
Động vật được mô tả năm 1758
P
Chim lưu vực Amazon


title: Chiến dịch Vitebsk–Orsha

text:
Chiến dịch Vitebsk–Orsha là một trong ba chiến dịch mở màn cho các hoạt động tấn công lớn nhất năm 1944 của Quân đội Liên Xô trên Chiến trường Byelorussia, diễn ra từ ngày 23 tháng 6 đến ngày 28 tháng 6 năm 1944, đúng ba năm sau ngày phát xít Đức tấn công Liên Xô. Chiến dịch diễn ra trên hướng Vitebsk-Orsha, một trong hai hướng đột kích chủ công của các phương diện quân Liên Xô tại mặt trận Byelorussia. Chỉ sau sáu ngày giao chiến, Phương diện quân Byelorussia 3 và ba tập đoàn quân cánh trái của Phương diện quân Pribaltic 1 đã đánh bại Tập đoàn quân xe tăng 3, cánh trái của Tập đoàn quân 4 và cánh phải của Tập đoàn quân 16 (Đức), bao vây và tiêu diệt một cụm lớn quân Đức tại "cái chảo" Vitebsk, bắt sống tướng Friedrich Gollwitzer, chỉ huy Quân đoàn bộ binh 53 (Đức), tướng Alfons Hitter, Sư đoàn trưởng Sư đoàn bộ binh 206 và đại tá Smit, tham mưu trưởng Quân đoàn 53. Các sư đoàn đoàn Đức thuộc các Quân đoàn bộ binh 6 và 9 đều bị đánh thiệt hại nặng.

Chiến dịch Vitebsk–Orsha mở ra một đột phá khẩu rộng hàng trăm km ở hướng Đông Bắc của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức). Chỉ trong hai ngày 26 và 27 tháng 6, quân Đức mất hai trung tâm phòng ngự quan trọng tại Vitebsk, Orsha, các cứ điểm phòng thủ trên tuyến đầu gồm Sirotino (Sirocina), Shumilino (Sumilina), Gnedilovichi (Krupienina), Bogushevsk (Bahuseusk), Shalatino (Shalashino), Dubrovno (Dubrouna) và hàng chục cứ điểm phòng thủ tuyến sau như Beshenkovichi, Lepen (Lepiel), Senno (Syano), Novo Vyalitsa (???), Tolochin (Talachin), Krupky (Krupki) và Borisov (Barysaw), cửa ngõ phía Đông Bắc của Minsk.

Ngày 28 tháng 6, Quân đoàn xe tăng 39 (Đức) mở một cuộc phản kích mạnh bằng lực lượng của các sư đoàn xe tăng 3, 18 và Sư đoàn bộ binh 292 (Quân đoàn bộ binh 55) từ Smolevichi (Smalyavichy) đánh vào Borisov nhưng chỉ cản được quân đội Liên Xô tại các bến vượt sông Berezina trong hai ngày. Ngày 30 tháng 6, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 (Liên Xô) lần lượt đẩy lùi và đánh thiệt hại nặng các sư đoàn xe tăng Đức và tiếp tục tiến công về Minsk.

Bối cảnh chiến dịch

Trên hướng Đông và Đông Bắc khu vực "ban công Byelorussia", Vitebsk giữ vai trò là cửa ngõ tiến ra vùng Pribaltic và Orsha là cửa ngõ ra vào phía Đông Bắc Minsk. Do có các tuyến đường bộ và đường sắt nối với nhau và nối với các khu vực phía Nam qua Mogilev đi Zhlobin (Zlobin) và từ Orsha đi Minsk, Lepen; có sông Luchetsa che chắn ở phía Đông nên Vitebsk và Orsha trở thành hai cụm cứ điểm phòng ngự rất lợi hại trên "Phòng tuyến Panther Wotan" của quân đội Đức Quốc xã. Hai cụm phòng thủ này cùng với hàng chục cứ điểm và hàng trăm đồn binh lẻ bố trí từ phía Đông Polotsk (Polatsk) đến thượng nguồn sông Pronya tạo thành thế ỷ dốc trong tác chiến phòng ngự của Tập đoàn quân xe tăng 3 và cánh Bắc của Tập đoàn quân 4 (Đức). Nếu một trong hai cụm này bị tấn công. Thống chế Ernst Busch có thể điều quân từ Cụm Orsha đi chi viện cho Cụm Vitebsk và ngược lại. Điều này đã diẽn ra nhiều lần trong các chiến dịch và trận đánh cục bộ từ cuối năm 1943 đến mùa hè năm 1944.

Do kết quả của các chiến dịch Nevel và Gorodok và một loạt các trận đánh có tính cục bộ trên chiến tuyến từ phía Nam Gorodok đến Bayevo trong mùa đông 1943-1944 và mùa quân năm 1944, Quân đội Liên Xô đã áp sát Vitebsk từ ba phía. Phương diện quân Pribaltic 1 đã khống chế con đường sắt từ Vitebsk đi Polotsk. Tập đoàn quân 39 và Tập đoàn quân 5 (Phương diện quân Byelorussia 3) áp sát Vitebsk từ phía Đông Bắc và phía Đông. Vitebsk không có đường sắt và đường bộ lớn nối với Minsk do vướng khu hồ Lukomlskoye, hồ Palik và vùng đầm lây kéo dài từ Lepen đến Kholopeniki (Kholopenichi). Mọi tuyến tiếp tế cho cụm quân Đức thuộc Tập đoàn quân xe tăng 3 đóng tại Vitebsk và các vùng phụ cận đều trông cậy vào con đường sắt và đường bộ chạy song song với nó đi từ Minsk sang phía Đông qua Orsha và vòng lên phía Bắc đến Vitebsk.

Binh lực và kế hoạch

Quân đội Liên Xô

Binh lực
Tham gia chiến dịch Vitebsk-Orsha là hai phương diện quân Baltic 1 và Byelorussia 3, nằm dưới sự chỉ đạo của Đại diện Đại bản doanh, Nguyên soái A. M. Vasilevsky
Phương diện quân Baltic 1 do Đại tướng I. Kh. Bagramyanlàm tư lệnh, trung tướng V. V. Kurasov làm tham mưu trưởng, với tổng binh lực gồm 359.000 người, 687 xe tăng và pháo tự hành, 4.900 đại bác và súng cối.
Tập đoàn quân xung kích 4 do trung tướng P. F. Malyshyev chỉ huy. Trong biên chế có 7 sư đoàn và 1 lữ đoàn bộ binh, 1 lữ đoàn và 3 trung đoàn pháo và súng cối, 3 trung đoàn phòng không, 1 lữ đoàn cơ giới và 1 tiểu đoàn xe tăng độc lập.
Tập đoàn quân cận vệ 6 do trung tướng I. M. Chistyakov chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh; 3 sư đoàn, 1 lữ đoàn và 7 trung đoàn pháo và súng cối; 2 sư đoàn và 1 trung đoàn phòng không; 2 lữ đoàn và 3 trung đoàn xe tăng; 2 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân 43 do trung tướng A. P. Beloborodov chỉ huy. Trong biên chế có 8 sư đoàn bộ binh; 3 lữ đoàn và 3 trung đoàn pháo, 1 lữ đoàn và 1 trung đoàn súng cối; 1 sư đoàn và 2 trung đoàn phòng không; 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng; 2 trung đoàn pháo tự hành và 1 trung đoàn xe bọc thép.
Quân đoàn xe tăng 1 do trung tướng xe tăng V. V. Butkov chỉ huy. Trong biên chế có 3 lữ đoàn xe tăng; 1 lữ đoàn cơ giới; 2 trung đoàn pháo tự hành; 2 các tiểu đoàn cơ giới; 1 trung đoàn súng cối và 1 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân không quân 3 do trung tướng không quân N. F. Papivin chỉ huy. Trong biên chế có 3 sư đoàn và 1 trung đoàn tiêm kích, 3 trung đoàn cường kích, 1 sư đoàn và 2 trung đoàn nám bom.
Phương diện quân Byelorussia 3 do Đại tướng I. D. Chernyakhovsky làm tư lệnh, trung tướng A. P. Pokrovskiy làm tham mưu trưởng, với tổng binh lực gồm 579.000 người, 1.169 xe tăng, 641 pháo tự hành, 8.412 đại bác và súng cối, 689 khẩu đội pháo phản lực Katyusha, 1.864 máy bay
Tập đoàn quân 5 do trung tướng N. I. Krylov chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh; 6 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo; 1 lữ đoàn và 2 trung đoàn súng cối; 1 lữ đoàn Katyusha; 5 trung đoàn phòng không; 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng; 5 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân cận vệ 11 do trung tướng K. N. Galitskiy chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh; 2 lữ đoàn và 6 trung đoàn pháo; 1 sư đoàn và 5 trung đoàn súng cối; 1 lữ đoàn và 3 trung đoàn Katyusha; 2 sư đoàn và 2 trung đoàn phòng không; 4 lữ đoàn và 4 trung đoàn xe tăng; 1 lữ đoàn cơ giới; 5 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân 31 do trung tướng V. A. Gluzdovsky chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh; 2 lữ đoàn và 4 trung đoàn pháo; 2 trung đoàn súng cối; 1 sư đoàn và 3 trung đoàn phòng không; 1 lữ đoàn xe tăng và 4 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân 39 do trung tướng I. I. Lyudnikov chỉ huy. Binh lực gồm 7 sư đoàn bộ binh; 1 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo; 2 trung đoàn súng cối; 1 trung đoàn phòng không; 1 lữ đoàn xe tăng và 2 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 do thượng tướng xe tăng P. A. Rotmistrov chỉ huy. Trong biên chế có 6 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng, 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn cơ giới; 6 trung đoàn pháo tự hành; 1 trung đoàn mô tô; 4 trung đoàn pháo, 3 trung đoàn súng cối, 2 trung đoàn phòng không và 1 trung đoàn không quân.
Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya" do thiếu tướng A. S. Burdeyniy chỉ huy. Trong biên chế có 3 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng; 1 lữ đoàn cơ giới; 2 trung đoàn pháo tự hành; 1 trung đoàn pháo, 1 trung đoàn súng cối, 1 trung đoàn phòng không.
Cụm kỵ binh cơ giới hóa do trung tướng N. S. Oslikovsky chỉ huy, gồm có:
Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 "Stalingrad" do trung tướng V. T. Obukhov chỉ huy. Trong biên chế có 3 lữ đoàn và 1 tiểu đoàn cơ giới; 1 lữ đoàn và 1 tiểu đoàn xe tăng; 3 trung đoàn và 1 tiểu đoàn pháo tự hành; 1 trung đoàn bộ binh mô tô; 2 trung đoàn súng cối; 1 trung đoàn phòng không.
Quân đoàn kỵ binh cận vệ 3 gồm 3 sư đoàn kỵ binh; 2 trung đoàn pháo tự hành, 1 tiểu đoàn trinh sát cơ giới, 1 trung đoàn và 1 tiểu đoàn súng cối, 1 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân không quân 1 do trung tướng không quân M. M. Gromov chỉ huy. Trong biên chế có 8 sư đoàn tiêm kích; 4 trung đoàn cường kích và 6 sư đoàn ném bom.

Kế hoạch

Theo khung kế hoạch chung của chiến dịch Bagration, Phương diện quân Baltic 1 sẽ tấn công vào Polotsk, Glubokoye, Švenčionys và tiến ra Šiauliai, cắt đứt cụm Tập đoàn quân Bắc khỏi cụm Tập đoàn quân Trung tâm và tiến tới bờ biển Baltic tại Klaipeda. Trong khi đó, Phương diện quân Byelorussia 3 sau khi thạnh toán xong mục tiêu Vitebsk-Orsha sẽ thọc vào Borisov, tới Minsk, Molodechno (Maladzyechna), Vilnius, Kaunas, Lida Grodno và áp sát biên giới Đông Phổ. Tuy nhiên trong giai đoạn đầu tiên của chiến dịch, hai phương diện quân này có nhiệm vụ phối hợp thanh toán quân Đức tại Vitebsk và sau đó phát triển tấn công về hướng Tây, đồng thời làm nhiệm vụ che sườn cho cánh trái của quân đội Liên Xô tại khu vực này trước các đòn phản kích mà quân Đức ở Minsk và Borisov có thể tung ra.

Để bảo đảm cho hướng tấn công trọng yếu này có được tốc độ đột kích nhanh chóng, STAVKA điều động Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 của tướng P. A. Rotmistrov từ Phương diện quân Ukraina 2 đến Phương diện quân Byelorussia 3. Tuy nhiên, Trong quá trình điều động, Bộ Tổng tham mưu thấy đại tướng I. S. Konev, Tư lệnh Phương diện quân Ukraina 2 muốn giữ lại một phần xe tăng và các trung đoàn pháo tự hành cho mình. Sự việc được báo cáo lên Đại bản doanh và ngày 25 tháng 5, tướng I. S. Konev nhận được bức điện ngắn gọn nhưng nghiêm khắc của I. V. Stalin:

Và tướng I. S. Konev đã phải chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh này. Ngày 12 tháng 6, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 đã tập kết tại Rudnya, nơi đóng Sở chỉ huy tiền phương của Phương diện quân Byelorussia 3.

Ban đầu, Bộ Tổng tham mưu Liên Xô cho rằng hướng đột kích nhanh nhất đến Minsk là hướng Orsha - Borisov. Tuy nhiên, khi nghiên cứu thế bố trí của Tập đoàn quân xe tăng 3 và Tập đoàn quân 4 (Đức), trinh sát Phương diện quân Byelorussia 3 nhận thấy các đơn vị xe tăng và cơ giới mạnh của quân Đức đều tập trung tại hai cụm cứ điểm Vitebsk và Orsha. Quân đoàn xe tăng 39 đóng tại Minsk và vùng phụ cận. Điểm yếu trên tuyến phòng thủ của quân Đức nằm tại khu vực từ Shalatino đến Bogushevsk, trên thượng nguồn sông Luchetsa, chỗ tiếp giáp giữa Quân đoàn bộ binh 6 của Tập đoàn quân xe tăng 3 và Quân đoàn bộ binh 27 của Tập đoàn quân 4 (Đức). Tuyến phòng ngự tại phía Bắc Orsha từ 20 đến 40 km này mỏng yếu hơn các khu vực xung quanh Orsha và Vitebsk. Đặc biệt, từ Minsk, Quân đoàn xe tăng 39 (Đức) có thể cơ động lực lượng chặn đánh đòn đột kích trực diện của Phương diện quân Byelorussia 3 vào Orsha. Do đó, ngày 17 tháng 6, Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô quyết định chọn hướng đột kích cho Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatinskaya" ở dải tấn công của Tập đoàn quân 5. Mặc dù phải vượt sông Luchetsa nhưng hướng đột kích này sẽ tạo thế chia cắt và bất ngờ thọc sâu vào Minsk, "cái lõi" của hệ thống phòng thủ của quân Đức tại Byelorussia, vô hiệu hóa một chuỗi các chốt "trì hoãn chiến" của quân Đức dọc theo đường cao tốc Minsk - Orsha.

Theo chỉ thị ngày 31 tháng 5 năm 1944, Phương diện quân Byelorussia 3 sẽ phải đánh bại cụm quân Đức ở Vitebsk-Orsha bằng hai mũi tấn công chính. Mũi thứ nhất do Tập đoàn quân số 39 và 5 tại Vitebsk phối hợp với tập đoàn quân số 43 và tập đoàn quân cận vệ số 6 của Phương diện quân Baltic 1 đánh theo hướng Beshenkovichi - mục đích là tiêu diệt quân Đức ở Vitebsk. Mũi thứ hai do Tập đoàn quân số 31 và Tập đoàn quân cận vệ số 1 nhằm chọc thủng phòng tuyến ở Orsha và đột phá theo tuyến đường bộ Minsk trên hướng Borisov. Các lực lượng kỵ binh và xe tăng của Phương diện quân sẽ được tung vào hướng Borisov để khai thác chiến quả, còn tập đoàn quân xung kích số 4 sẽ tiến về hướng Polotsk.

Quân đội Đức Quốc xã

Binh lực
Cánh Bắc của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm (tư lệnh: thống chế Ernst Busch, tham mưu trưởng: trung tướng bộ binh Hans Krebs)
Tập đoàn quân xe tăng 3 do thượng tướng Georg-Hans Reinhardt chỉ huy, bỗ trí phòng thủ từ Sirotinsk đến Bayevo. Thành phần gồm có:
Quân đoàn bộ binh 6 của tướng Georg Pfeiffer bố trí làm hai tuyến. Tuyến 1 gồm Sư đoàn bộ binh 256 đóng ở Shalatino, Sư đoàn cơ giới 14 đóng ở Vitebsk. Tuyến 2 gồm Sư đoàn bộ binh 197 đóng ở Senno, Sư đoàn bộ binh 299 đóng ở Bogushevsk.
Quân đoàn bộ binh 9 của tướng Rolf Wuthmann bố trí trên cánh cực Bắc của Tập đoàn quân. Sư đoàn bộ binh 95 đóng tại khu vực Shumilino. Sư đoàn bộ binh 252 đóng tại khu vực Sirotinsk.
Quân đoàn bộ binh 53 của tướng Friedrich Gollwitzer giữ vai trò chủ chốt trong hệ thống phòng thủ của tập đoàn quân. Các sư đoàn đổ bộ đường không 4, 6 và Sư đoàn bộ binh 206 được bố trí tại khu vực Vitebsk. Sư đoàn bộ binh 246 bố trí tại khu vực Gnedilovichi, phía Tây Nam Vitebsk, đóng vai trò lực lượng dự bị tuyến 2.
Tập đoàn quân 4 do trung tướng bộ binh Kurt von Tippelskirch chỉ huy. Tham gia chiến dịch có:
Quân đoàn bộ binh 27 của tướng Paul Völckers đóng trên cánh Bắc của tập đoàn quân, bố trí phòng thủ từ Shalatino tới Bayevo và khu vực đầu mối đường sắt Orsha. Sư đoàn bộ binh xung kích 78 đóng tại khu vực Gorky. Sư đoàn cơ giới 25 đóng tại khu vực Orsha.
Quân đoàn xe tăng xe tăng 39 của tướng Robert Martinek đóng vai trò thê đội phòng ngự cơ động tại khu vực phía Đông Minsk và trong thành phố. Sư đoàn xe tăng 7 được tại Minsk. Sư đoàn xe tăng 18 bố trí tại Smolevichi.
Một phần của Tập đoàn quân không quân số 6 do thượng tướng Robert Ritter von Greim chỉ huy.
Cánh Nam của Cụm Tập đoàn quân Bắc (tư lệnh: thượng tướng George Lindemann, tham mưu trưởng: trung tướng bộ binh Eberhard Kinzel)
Tập đoàn quân số 16 do trung tướng pháo binh Christian Hansen chỉ huy. Tham gia chiến dịch có Quân đoàn bộ binh 1 của Trung tướng Carl Hilpert, bố trí phòng thủ trên địa đoạn từ hồ Nesherla đến Sirotino với trung tâm phòng ngự tại Polotsk, gồm các sư đoàn bộ binh 87, 205 và Sư đoàn cảnh vệ 281.
Một phần của Tập đoàn quân không quân số 1 do trung tướng không quân Kurt Pflugbeil chỉ huy.

Kế hoạch

Với quyết tâm giữ vững "Ban công Byelorussia", địa đoạn quan trọng ở phía Bắc phòng tuyến Panther Wotan, Adolf Hitler tuyên bố:

Lời tuyên bố đó được hiểu là quân đội Đức Quốc xã sẽ phải giữ được những khu vực phòng thủ đó bằng bất cứ giá nào.

Thống chế Ernst Busch bố trí dải phòng ngự chính của Tập đoàn quân Trung tâm trên cánh Bắc từ Sirotino vòng qua Vitebsk, chạy dọc sông Luchetsa qua Orsha, nối với tuyến sông Pronya qua Mogilev, Rogachev (Rahachow), Zlobin ở phía Nam. Hai cụm quân mạnh nhất gồm Quân đoàn bộ binh 53 và Quân đoàn bộ binh 27 được bố trí ở Vitebsk và dọc theo con đường cao tốc Moskva - Minsk qua Orsha. Các quân đoàn còn lại đều có các cụm phòng ngự cấp sư đoàn và trung đoàn, các chốt phòng ngự cấp tiểu đoàn và đại đội. Dải phòng ngự thứ hai được bố trí từ Ushachi rồi chạy dọc theo sông Berezina qua hồ Palik, Borisov, Chernyavka (???), Berezino (Byerazino); nối với tuyến phòng ngự thứ hai của Tập đoàn quân 9 ở Svisloch, chạy dọc theo sông Berezina xuống Bobruisk (Babruysk) và kết thúc ở Parichi (Parycy). Phía sau các đơn vị này là một lực lượng dự bị trực tiếp khá mạnh gồm Quân đoàn xe tăng 39 và các đơn vị tăng cường. Trong quá trình tác chiến, tướng Georg-Hans Reinhardt có thể trông cậy vào các lực lượng dự bị tuyến 2 của Cụm tập đoàn quân A đóng ở Đông Phổ và Ba Lan kéo sang.

Diễn biến

Bao vây và tiêu diệt cụm quân Đức tại Vitebsk

Các hoạt động bao vây và tiêu diệt cánh quân Đức tại Vitebsk được thực hiện bởi các tập đoàn quân 6 (cận vệ) và 43 trên cánh trái của Phương diện quân Pribaltic 1 phối hợp với các tập đoàn quân 5 và 39 ở cánh phải của Phương diện quân Byelorussia 3. Kế hoạch tấn công cũng dự kiến sử dụng Quân đoàn xe tăng 1 làm lực lượng đột kích trong dải tấn công của Tập đoàn quân cận vệ 6. Mật độ pháo binh được tăng cao. Trên 1 km chính diện tấn công của các tập đoàn quân 43 và cận vệ 6 đã bố trí 165 khẩu pháo, 37 súng cối 81 mm, 28 súng cối 120 mm. Ngoài ra còn có 69 dàn hỏa tiễn Katyusha. Toàn bộ 3 trung đoàn máy bay cường kích, Sư đoàn máy bay tiêm kích cận vệ 5 và Sư đoàn máy bay ném bom 314 được huy động để yểm hộ cho cuộc tấn công. Trong đó, Trung đoàn 332 yểm hộ cho Tập đoàn quân 43, Trung đoàn 335 yểm hộ cho Tập đoàn quân cận vệ 6, Trung đoàn 211 yểm hộ cho các tập đoàn quân 5 và 39. Sư đoàn 314 tổ chức oanh tạc tuyến phòng thủ thứ hai của quân Đức và hỗ trợ Quân đoàn xe tăng 1. Kế hoạch của Tập đoàn quân không quân 3 (Liên Xô) cấm các máy bay ném bom oanh tạc nội đô Vitebsk. Ngày 22 tháng 6, các sư đoàn Liên Xô trên tuyến đầu tiến hành trinh sát chiến đấu để xác định lần cuối cùng các mục tiêu trọng yếu trên tuyến phòng thủ của quân Đức.

5 giờ sáng ngày 23 tháng 6, hơn 3.500 khẩu pháo, súng cối và các dàn hỏa tiễn của 4 tập đoàn quân Liên Xô đã dựng một bức tường lửa dài hơn 150 km, sâu từ 1 đến 10 km trên dọc tuyến phòng thủ của quân Đức từ Sirotino đến phía Nam Vitebsk. Ngay từ những loạt đạn đầu tiên, pháo binh Đức đã bị chế áp và bắn trả yếu ớt. Một chiếc trinh sát Henken của không quân Đức bay lượn trên khu vực tiền duyên để quan sát nhưng đã bị các máy bay Yak-3 bắn rơi. 7 giờ 00, các tập đoàn quân Liên Xô bắt đầu tấn công. Trên cánh Bắc Vitebsk, Quân đoàn bộ binh cận vệ 2 thuộc Tập đoàn quân cận vệ 6 (Liên Xô) nhanh chóng bẻ gãy sức kháng cự của Sư đoàn bộ binh 87 (Đức) và tràn sang phía Tây, Quân đoàn xe tăng 1 (Liên Xô) kéo theo Quân đoàn bộ binh cận vệ 23 đã đột phá đến bờ sông Luchesa. Các quân đoàn 1 và 92 của Tập đoàn quân 43 có các lữ đoàn xe tăng cận vệ 10 và 39 dẫn đầu sau khi đánh chiếm các cứ điểm Shumilino và Rylkov (???) cũng vọt tiến ra tuyến sông Tây Dvina. Tuyến phòng thủ của Sư đoàn bộ binh 95 (Dức) bị tan vỡ chỉ sau 5 giờ tấn công. Đến cuối ngày tấn công đầu tiên, cửa đột phá được các tập đoàn quân 43 và cận vệ 6 mở ra ở phía Bắc Vitebsk đã rộng đến 20 km, sâu 8 đến 10 km. Riêng Quân đoàn xe tăng 1 đã vượt sông Tây Dvina, đánh chiếm thị trấn Ulla (Ula) bên bờ con sông cũng tên.

Ở phía Nam Vitebsk, mặc dù phải vượt sông Luchesa nhưng Tập đoàn quân 5 và Cụm kỵ binh cơ giới của tướng N. S. Oslikovsky đã nhanh chóng cắt đứt đường sắt Vitebsk - Orsha ở phía Nam thành phố, đánh chiếm thị trấn - nhà ga Bogushevsk. Nhận thấy "cái chảo" ở Vitebsk đang hình thành, Nguyên soái A. M. Vasilevsky yêu cầu tướng N. S. Oslikovsky tăng tốc độ tấn công để đánh chiếm Senno trong ngày 24 tháng 6, ngăn chặn quân Đức từ Novo Byalitsa (Novaya Belitsa) và Tolochin kéo lên cứu viện. Tập đoàn quân 5 được lệnh đưa Quân đoàn bộ binh 45 từ thê đội 2 vào cửa đột phá, sử dụng toàn bộ xe tăng của tập đoàn quân tổ chức tấn công lên phía Bắc để nhanh chóng khép vòng vây. Tập đoàn quân 39 được lệnh tăng cường sức ép ở Đông Bắc Vitebsk, cầm chân Quân đoàn bộ binh 53 của Tập đoàn quân xe tăng 3 tại Vitebsk càng lâu càng tốt.

Ngày 24 tháng 6, các binh đoàn của 4 tập đoàn quân Liên Xô tiếp tục tấn công theo đúng lộ trình đã vạch ra. Ở phía Bắc Vitebsk Tập đoàn quân cận vệ 6 đã vượt sông Ulla tiến về Lepen nhưng tốc độ tấn công bị chậm lại do phải khắc phục các bãi lầy trên khu vực phía Bắc Chashniki. Quân đoàn xe tăng 1 từ bàn đạp Ulla hướng mũi đột kích sang phía Tây, đánh chiếm thị trấn Ushachi. Tập đoàn quân 43 đánh chiếm các thị trấn Beshenkovichi. Quân đoàn 60 được đưa từ thê đội 2 vào chiến đấu đã hướng mũi tấn công về thị trấn Gnedilovichi, đầu mối giao thông quan trọng trên tuyến đường bộ Vitebsk - Lepen. Ở phía Nam, Cụm kỵ binh cơ giới của tướng N. S. Oslykovsky đã vọt tiến qua Senno, cắt đứt con đường sắt Orsha - Lepen. Tập đoàn quân 39 bắt đầu tổ chức vượt sông Luchesa ở sát phía Nam Vitebsk. Tập đoàn quân 5 hướng đòn tấn công về Gnedilovichi. Đến cuối ngày 24 tháng 6, quân Đức chỉ còn giữ được một hành lang hẹp rộng không quá 20 km ở phía Tây Vitebsk. Gần như toàn bộ Quân đoàn 53 (Đức) đóng tại Vitebsk đã rơi vào một "cái túi" tác chiến nguy hiểm.

Trong khi chủ lực Quân đoàn bộ binh 53 (Đức) đang lo đối phó với Tập đoàn quân 39 (Liên Xô) ở phía Đông Vitebsk thì chống chọi lại với 4 quân đoàn bộ binh và 4 lữ đoàn xe tăng Liên Xô tại thị trấn Gnedilovichi chỉ còn trơ trọi Sư đoàn bộ binh 246 (Đức). Tướng Friedrich Gollwitzer đã điều Trung đoàn cơ giới 9 và Tiểu đoàn 3 của Lữ đoàn pháo tự hành 281 từ Vitebsk tiến ra khai thông con lộ ở Gnedilovichi. Song, tất cả đã quá muộn, xế chiều ngày 25 tháng 6, Sư đoàn bộ binh 246 bị đánh tan, Trung đoàn cơ giới 9 và Tiểu đoàn 3 pháo tự hành (Đức) bị thiệt hại nặng và phải bỏ chạy về Vitebsk. Quân đoàn bộ binh 60 (Tập đoàn quân 43) và quân đoàn bộ binh 45 (Tập đoàn quân 5) đã khép vòng vây tại Gnedilovichi. "Cái túi" Vitebsk đã biến thành một "cái chảo". Ở hai bên sườn phía Bắc và phía Nam tuyến Vitebsk - Lepen, các tập đoàn quân Liên Xô đã đột phá sâu hơn sang phía Tây. Tập đoàn quân cận vệ 6 sau khi đánh chiếm Lepen đã áp sát tuyến phòng thủ thứ hai của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) trên thượng nguồn sông Berezina. Cánh trái của Tập đoàn quân 5 (hai quân đoàn bộ binh) và Cụm kỵ binh cơ giới của tướng N. S. Oslykovsky đã tiến đến khu đầm lầy quanh hồ Lukomlskoye và đánh chiếm thị trấn cùng tên (Novalukoml). Riêng Quân đoàn xe tăng 1 phải tạm dừng tấn công sau khi đánh chiếm thị trấn Ushachi do mũi tấn công của Tập đoàn quân xung kích 4 (Liên Xô) không vượt qua được tuyến phòng thủ của Quân đoàn bộ binh 1 (Đức) ở Đông Bắc Polotsk.

Không đợi đến ngày hôm sau, chiều 25 tháng 6, Tập đoàn quân 39 và các quân đoàn bộ binh 60 (Tập đoàn quân 43), 45 (Tập đoàn quân 5) bắt đầu các trận đánh để tiêu diệt cụm quân Đức tại Vitebsk. Tướng Friedrich Gollwitzer không hề hay biết về việc quân đoàn của ông ta đã bị bao vây và cho rút quân về ngoại ô Tây Nam Vitebsk với hi vọng con đường sắt Vitebsk - Orsha vẫn nằm trong tay quân Đức. Đêm 25 tháng 6, Tập đoàn quân 39 bắt đầu đột kích vào trung tâm thành phố, quân Đức đã đặt mìn để phá cây cầu chung (đường sắt - đường bộ) lớn nhất thành phố Vitebsk nhằm ngăn cản quân đội Liên Xô tấn công. 300 kg thuốc nổ đã được cài sẵn vào các mố trụ cầu và công binh Đức chỉ chờ xe tăng Liên Xô lên cầu để khai hỏa. Trung sĩ công binh Fyodor Kalashnikovich Blokhin cùng hạ sĩ Mikhail Kuznetsov đem theo 12 trinh sát của Trung đoàn bộ binh 875 (Sư đoàn bộ binh 158 thuộc Tập đoàn quân 39) đã bất ngờ tập kích nhóm công binh Đức. Trong khi hạ sĩ Mikhail Kuznetsov cắt dây điện thì trung sĩ F. K. Blokhin lao vào rút kíp nổ ra khỏi khối mìn. Cây cầu được bảo vệ và Lữ đoàn xe tăng cận vệ 28 đã tiến qua cây cầu này vào giải phóng Vitebsk.

Chiều ngày 25 tháng 6, sư đoàn bộ binh thuộc không quân số 4 (Đức) bị tiêu diệt, và đến ngày hôm sau các sư đoàn bộ binh số 246 và sư đoàn bộ binh thuộc không quân số 6 (Đức) trong quá trình chạy thoát khỏi Vitebsk đã bị chặn đứng và bao vây. Hitler tiếp tục yêu cầu quân Đức bám trụ thành phố bất chấp thực tế mọi thứ đã không còn khả năng cứu vãn, tuy nhiên đến chiều ngày 26 tháng 6 tướng Gollwitzer - tư lệnh quân đoàn số 53 - đã ra lệnh phá vây khỏi Vitebsk trái với yêu cầu của Hitler. Có điều, tất cả đã quá muộn. Tính đến ngày 27 tháng 6 quân đoàn bộ binh số 53 gần như đã biến mất khỏi chiến trường với gần 30.000 người bị giết và bắt làm tù binh. Một nhóm vài nghìn lính Đức thuộc sư đoàn bộ binh thuộc không quân số 4 tìm cách chạy thoát khỏi vòng vây nhưng đã bị tiêu diệt sạch tại một khu rừng phía Tây Vitebsk. Tàn quân của quân đoàn bộ binh số 9 bỏ chạy về phía Polotsk trong khi tập đoàn quân cận vệ số 6 (Liên Xô) đang truy kích sát nút ở phía sau. Quân đoàn bộ binh số 6 cũng gần như bị tiêu diệt toàn bộ. Chỉ trong vòng vài ngày, Tập đoàn quân thiết giáp số 3 của Đức đã bị đánh cho tan tác và phòng tuyến quân Đức bị thủng một lỗ lớn ngay tại phía Bắc của Tập đoàn quân số 4 và tại vị trí cũ của quân đoàn bộ binh số 6.

Chiếu 27 tháng 6, trên cánh đồng cỏ và trong các khu rừng ở ngoại ô phía Tây Nam Vitebsk, 3.250 sĩ quan và binh lính Đức còn sống sót của Quân đoàn bộ binh 53 kéo cờ trắng đầu hàng quân đội Liên Xô. Cùng bị bắt với họ có tướng Friedrich Gollwitzer, Tư lệnh quân đoàn 53, tướng Alfons Hitter, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 206, đại tá Hans Schmidt, tham mưu trưởng Quân đoàn 53 cùng hai viên tướng hàng trăm sĩ quan cấp tá và cấp úy. Một cuộc hỏi cung các viên tướng Đức đã được tổ chức ngay tại trận địa do Nguyên soái A. M. Vasilevsky, đại diện STAVKA chủ trì, có sự tham gia của đại tướng I. D. Cherniakhovsky, tư lệnh Phương diện quân Byelorusia 3, trung tướng V. E. Makarov, Ủy viên Hội đồng quân sự Phương diện quân Byelorussia 3 và một số sĩ quan tùy tùng Liên Xô.

Giải phóng Orsha
Do vị trí trọng yếu của Orsha, quân đội Đức Quốc xã đã biến thành phố này thành một cụm cứ điểm cực mạnh do Sư đoàn bộ binh 78 chống giữ và được yểm hộ sườn phía Nam bởi Sư đoàn bộ binh xung kích 25. Để đột phá tuyến phòng thủ dày đặc của quân Đức tại đây, quân đội Liên Xô đã triển khai nhiều đơn vị công binh trang bị nặng nhằm tăng cường cho các mũi đột phá. Ngày 23 tháng 6 năm 1944, Tập đoàn quân cận vệ số 11 (Liên Xô) mở màn cuộc tấn công nhưng trước sức kháng cự quyết liệt của quân Đức đã không thu được kết quả đáng kể. Tuy nhiên, ngày hôm sau, Sư đoàn bộ binh cận vệ 1 đã đột phá được phòng tuyến quân Đức tại một địa đoạn hẹp ở khu vực đầm lầy phía Bắc cụm Orsha của Sư đoàn bộ binh 78 (Đức), buộc lực lượng này phải triệt thoái về tuyến phòng thủ Hessen ở khu vực phòng thủ thứ 3. Đột phá khẩu đã tạo một khoảng trống giữa Sư đoàn bộ binh 25 với Sư đoàn bộ binh số 78 của quân Đức. Sau khi có được thành quả này, đại tướng I. D. Chernyakhovsky đã tung Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatinskaya" vào cửa đột phá. Đến ngày 25 tháng 6, phòng tuyến của quân Đức bắt đầu tan vỡ; cuộc phản kích của phía Đức tại Orekhovsk (???) đã thất bại và không thể nào cứu vãn nổi tình hình.

Trong thời gian đó, Quân đoàn bộ binh 6 của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) đóng tại khu vực Bogushevsk - Shalatino, phía Bắc Orsha cũng đang trên đà sụp đổ trước sức tấn công của quân đội Liên Xô, và đe dọa nghiêm trọng đến thế trận của Quân đoàn bộ binh 27 đang phòng thủ trên khu vực từ Orsha đến Shklov (Shklou). Vào 11 giờ 20 phút sáng ngày 25 tháng 6, Quân đoàn bộ binh 6 (Đức) bị cắt đứt hoàn toàn khỏi Tập đoàn quân xe tăng 3. Thống chế Ernst Busch buộc phải đặt quân đoàn này dưới quyền chỉ huy của Thượng tướng Kurt von Tippelskirch, tư lệnh Tập đoàn quân 6. Lực lượng dự bị còn lại của nó là Sư đoàn bộ binh cơ giới 14 được vội vã ném vào mặt trận để cản mũi tấn công của Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 (Liên Xô) tại phía Bắc Orsha. Tuy nhiên, những nỗ lực này của quân Đức chỉ như muối bỏ biển: đến đêm ngày 25 rạng ngày 26 tháng 6, trận địa phòng thủ của Quân đoàn 6 (Đức) tại tuyến Hessen đã bị Tập đoàn quân cận vệ 11 (Liên Xô) đập tan, Quân đoàn bộ binh 6 (Đức) coi như bị xóa sổ. Tàn quân của nó bỏ chạy tán loạn về phía Borisov. Tướng Georg Pfeiffer, tư lệnh quân đoàn này đã mất liên lạc với các đơn vị của ông ta và sau đó tử trận ngày 28 tháng 6. Tối 26 tháng 6, Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya" (Liên Xô) đã cắt đứt đường sắt và đường bộ Minsk - Orsha ở phía Tây Orsha 15 km. Trước tình hình bị đe dọa bao vây, ngày 26 tháng 6, Sư đoàn bộ binh 78 (Đức) buộc phải bỏ Orsha tháo chạy, theo sau là các đơn vị tiên phong của Quân đoàn xe tăng cận vệ số 2 (Liên Xô) đang truy kích sát gót. Chiều ngày 27 tháng 6, Orsha được giải phóng. Ở phía Nam Orsha. Quân đoàn bộ binh 27 (Đức) được lệnh phải giữ vững trận tuyến bằng mọi giá. Tuy nhiên, dù đã dùng đến lực lượng dự bị cuối cùng là Sư đoàn bộ binh 260 và sư đoàn cảnh vệ 286 nhưng trận tuyến của Quân đoàn này vẫn bị các Tập đoàn quân 33 và cánh bắc của Tập đoàn quân 49 (Liên Xô) đẩy lùi về tuyến sông Dniepr, sát Mogilev.

Vấn đề trước mắt đối với Phương diện quân Byelorusia 3 là phải đẩy nhanh tốc độ đột phá, không cho quân Đức kịp định hình lại tuyến phòng thủ, đặc biệt là tuyến sông Berezina án ngữ phía Đông Minsk. Ngay trong ngày 27 tháng 6, Nguyên soái A. M. Vasilevsky ra lệnh cho tướng I. D. Cherniakhovsky tung Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 của thượng tướng Pavel Alekseyevich Rotmistrov vào cửa đột phá. Nhưng không như thượng tướng P. A. Rosmitrov mong đợi. Theo kế hoạch của Đại bản doanh, Tập đoàn quân của ông không được đi trên con đường cao tốc Orsha - Minsk mà phải đi chếch lên phía Bắc Orsha khoảng 65 km, từ khu vực Bogucshevsk - Shalatino đánh thốc qua Kholopeniki về Borisov. Tướng P. A. Rosmitrov có lý do để bất bình với cách điều quân này, bởi lẽ những vùng đất mà Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 phải tiến qua chủ yếu là rừng và đầm lầy. Tuy nhiên, đại tướng I. D. Cherniakhovsky đã giải thích cho vị tướng già thấy rõ hai điều trong kế hoạch của STAVKA. Một là làm như vậy để bao vây cánh quân Đức tại phía Đông Minsk chứ không phải để đuổi chúng về Minsk. Hai là STAVKA nhân được tin tình báo về việc Thống chế Ernst Busch đã bị cách chức và Thống chế Walter Model thay thế vị trí Tư lệnh Cụm tập đoàn quân Trung tâm. Walter Model được trao quyền điều động một số đơn vị đang ở hướng Tây Nam, trong đó có Sư đoàn xe tăng 5 đang đóng ở Kovel lên Minsk hợp lực với Quân đoàn xe tăng 39 để tiến hành phản công quân đội Liên Xô ở khu vực phía Đông Minsk mà trọng điểm là Borisov. Việc điều Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 đi theo con đường lớn đến Minsk có thể làm lộ ý đồ của STAVKA. Tướng P. A. Rosmitrov chấp nhận chuyển quân đến hướng mới.

Cuộc phản công Borisov của quân Đức thất bại
Thay thế thống chế Ernst Busch, thống chế Walter Model tiếp nhận một "bất động sản" đang trên đà sụp đổ nhưng lại được đích thân Adolf Hitler giao nhiệm vụ phải giữ được trận tuyến phía Tây Byelorussya bằng mọi giá. Walter Model được Tổng hành dinh lục quân Đức ở Đông Phổ trao quyền điều động nhiều sư đoàn của Cụm tập đoàn quân A sang khôi phục lại tình hình ở Byelorussia. Ngoài ba sư đoàn bộ binh và một sư đoàn cơ giới được điều tư Ba Lan sang, Walter Model còn điều động Sư đoàn kỵ binh 3 ở Pinsk và Sư đoàn xe tăng 5 từ Kovel. Sáng sớm 28 tháng 6, các sư đoàn xe tăng 7 và 18 (Đức) bắt đầu phản công từ Smolevichi lên Borisov. Đòn phản công bất ngờ của quân Đức đã chặn được Tập đoàn quân cận vệ 11 (Liên Xô) ở phía Bắc Borisov 5 km. Sáng 29 tháng 6, các trung đoàn xe tăng hạng nặng 25, 51, 118 và Trung đoàn pháo tự hành 78 (Đức) đã đánh bật Quân đoàn bộ binh cận vệ 36 (Liên Xô) về Krupki, cách Borisov 20 km về phía Tây.

Tuy nhiên, cũng buổi sáng 29 tháng 6, Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya" đã hành quân đến sông Berezina và lao vào cuộc tao ngộ chiến với Sư đoàn xe tăng 7 (Đức). Các trận đánh khốc liệt không thua kém trận Prokhorovka đã diễn ra trên hai bờ sông Berezina. Đến 13 giờ chiều, khi bốn lữ đoàn xe tăng đầu tiên của Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 kéo tới nơi thì thế trận đã ngã ngũ. Không chống nổi ba quân đoàn xe tăng Liên Xô. Các sư đoàn xe tăng Đức chia làm hai cánh bỏ chạy tháo thân. Sư đoàn xe tăng 7 đã ở bờ Đông sông Berezina bỏ chạy về Ozdyatichi (???). Tại đây, sư đoàn này tiếp tục bị Quân đoàn xe tăng 29 (Liên Xô) đuổi đánh, buộc vượt sông Berezina tại khoảng nước nông ở phía Bắc Chernyavkava và bỏ lại hầu hết xe tăng trên bờ Đông. Sư đoàn xe tăng 18 phòng thủ ở phía Tây sông Berezina bị Quân đoàn xe tăng cận vệ 3 đánh bật về Smolevichi và tiếp tục buộc phải lùi sâu xuống phía Nam đường sắt Minsk - Borisov.

Chỉ trong hai ngày, đòn phản kích của Quân đoàn xe tăng 39 (Đức) bị đập tan. Chiếm được Borisov, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 (Liên Xô) lao nhanh về Minsk, bỏ lại phía sau tàn quân của Quân đoàn xe tăng 39 (Đức) cùng tàn quân của các sư đoàn Đức ở phía Orsha, Mogilev rút về trong một cái chảo lớn ở phía Tây Nam Minsk. Mất Borisov, quân Đức không chỉ mất một cứ điểm then chốt để phòng thủ Minsk từ hướng Đông Bắc mà còn mất luôn cây cầu gỗ có trọng tải lớn bắc qua sông Berezina. Chiều ngày 29 tháng 6, trước khi rút lui, quân Đức đã cố gắng phá hủy cây cầu bằng cả pháo mặt đất và pháo tăng nhưng Lữ đoàn xe tăng 25 thuộc Quân đoàn xe tăng 29 (Liên Xô) đã vượt qua cây cầu sang bờ Tây sông Berezina, phá hủy các khẩu pháo và đánh lùi các xe tăng Đức. Ngay sau đó, 12 chiếc Ju-87 được Tập đoàn quân không quân 6 (Đức) huy động để phá cây cầu này nhưng đã gặp phải hàng rào máy bay tiêm kích của Sư đoàn không quân 278 (Liên Xô) do Đại tá Konstantin Dmitryevich Orlov chỉ huy, 8 chiếc Ju-87 bị bắn rơi trên hai bờ sông Berezina. Cây cầu chiến lược tại Borisov còn nguyên vẹn đã lọt vào tay quân đội Liên Xô.

Kết quả và đánh giá

Kết quả

Chỉ sau một tuần ngắn ngủi, Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) hầu như tan rã. Quân đoàn bộ binh 53 bị tiêu diệt và bắt làm tù binh tại khu vực Vitebsk. Quân đoàn bộ binh 9 chỉ còn lại hai trung đoàn và tạm thời ổn định được tuyến phòng thủ mới ở khu vực Polotsk nhờ sự hỗ trợ của Quân đoàn bộ binh 1 (Tập đoàn quân 16 - Đức). Quân đoàn bộ binh 6 (Đức) buộc phải rút về phía Đông Minsk và nhập vào đội hình Tập đoàn quân 4 (Đức) tại "cái túi" Bolma. Các thống kê từ nhiều nguồn cho thấy đã có hơn 33.000 quân Đức tử trận, 3.250 người khác bị bắt làm tù binh, trong đó có tướng Friedrich Gollwitzer, chỉ huy Quân đoàn 53 và 3 tướng dưới quyền. Quân đội Liên Xô giải phóng một vùng đất rộng lớn phía Đông Bắc Byelorussia và chiếm được các bàn đạp ở Borisov và Belgoml (???) để chuẩn bị cho các trận tấn công tiếp theo vào Minsk, Vileyka và Molodechno. Các thành phố Vitebsk và Orsha cùng hơn 2.000 khu dân cư được giải phóng. Tối 27 tháng 6, Moskva bắn đại bác cấp 2 với 24 loạt pháo hoa từ 224 khẩu pháo chào mừng các phương diện quân Pribaltic 1 và Byelorussia 3 dã giải phóng Vitebsk và Orsha.

Đánh giá

Quân Đức có một tuyến phòng thủ khá mạnh và được bố trí kiên cố dọc theo sông Luchesa và các dải đồi phía Bắc Vitebsk. Các tuyến phòng thủ được bố trí có chiều sâu thành nhiều lớp, có các cụm cứ điểm, các cứ điểm yểm hô các bên sườn khá chắc chắn. Các Quân đoàn có sức chiến đấu cao đều được bố trí ở các trọng điểm phòng thủ xung yếu. Tuy nhiên, tuyến phòng thủ này vẫn có những điểm yếu bị quân đội Liên Xô khai thác triệt để. Nếu như Quân đoàn bộ binh 53 tạo thành một bức tường khó xuyên thủng ở Vitebsk thi Quân đoàn bộ binh 9 có binh lực yếu nhất (chỉ có 2 sư đoàn bộ binh và 5 trung đoàn pháo binh) lại được bố trí trên các dải đồi từ Sirotino đến Shimilino, nơi không có tuyến sông Luchesha che chở. Ở phía Nam Vitebsk, cậy có dòng sông Luchesa làm chướng ngại tự nhiên, Quân đoàn bộ binh 6 (Đức) hầu như chỉ chú trọng hướng Orsha với tính toàn rằng, quân đọi Liên Xô khó có thể đưa cả một tập đoàn quân xe tăng vượt sang khu vực Bogushevsk mà không bị phát hiện hoặc bị không quân Đức ngăn chặn. Chính chỗ đứt gãy giữa Quân đoàn bộ binh 53 và Quân đoàn bộ binh 6 (Đức) trên tuyến phòng thủ sông Luchesa ở Bogushevsk đã làm cho Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) và cá nhân tướng Georg-Hans Reinhardt phải trả giá. Trung tướng Đức Siegfried Westphal cho rằng:

Quân đội Liên Xô có ưu thế về người, vũ khí và phương tiện, đặc biệt là về pháo binh và xe tăng. Nhưng ưu thế này sẽ không thể phát huy nếu như các chỉ huy Liên Xô không chọn được hướng đột phá thích hợp. Thông thường, con đường ngắn nhất và rộng rãi nhất đến Minsk đi qua Orsha, tuy không phải là thành phố lớn nhưng lại là ngã tư đường sắt, đường bộ quan trọng nằm trên thủy lộ thượng nguồn sông Dniepr. Tuy nhiên, một trong hai quân đoàn mạnh nhất của Tập đoàn quân xe tăng 3 đóng chốt tại khu vực này và bố trí nhiều chốt chặn dọc theo con đường từ Orsha đi Minsk. Nếu Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 (Liên Xô) được điều động tấn công theo hướng này, nó sẽ phải bóc gỡ lần lượt nhiều chốt phòng thủ, kể cả cụm phòng thủ Orsha, với những trận đánh khốc liệt. Do đó, mặc dù vùng Bogushevsk -Senno - Kholopenichi chỉ có những con đường đất xuyên qua đầm lầy và rừng rậm nhưng lại là một hướng đột kích gây bất ngờ lớn cho quân Đức. Bất ngờ đó còn lớn hơn nữa khi thống chế Walter Model cố gắng tổ chức phản công vào khu vực Borisov để chặn Tập đoàn quân cận vệ 11 (Liên Xô) mà không thể biết rằng Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 (Liên Xô) chỉ còn cách khu vực này một ngày đường.

Tưởng niệm và ghi công

Do lòng dũng cảm và chủ nghĩa anh hùng, danh hiệu Anh hùng Liên Xô được trao thưởng cho một số quân nhân tham gia chiến dịch Vitebsk là F. T. Blokhin, N. B. Borisov, A. I. Bespyatov, Yu. V. Smirnov và S. D. Borodulin. Tại đầu cây cầu dẫn vào thành phố Vitebsk, một bia tưởng niệm được dựng lên để ghi nhớ chiến công và lòng dũng cảm của F. T. Blokhin. Blokhin cũng trở thành công dân danh dự của thành phố.

Nhằm tưởng thưởng công lao của các đơn vị Hồng quân trong việc đột phá phòng tuyến quân Đức tại Vitebsk và giải phóng thành phố này, các sắc lệnh ngày 2 và 10 tháng 7 năm 1944 của Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô đã trao thưởng tên hiệu "Vitebsk" cho 62 đơn vị thuộc các Tập đoàn quân số 39, 43 và Tập đoàn quân không quân số 1 của các phương diện quân Byelorussia 3 và Baltic 1.

Một số cá nhân và tập thể đã nhận các huân huy chương kỷ niệm ngày giải phóng thành phố Vitebsk:
20 năm ngày giải phóng Vitebsk (1964): A. F. Kovalyov, V. A. Mitrichev, Nhà máy Đồng hồ Vitebsk;
25 năm ngày giải phóng Vitebsk (1969): A. Ye. Khatkevich, Nhà máy sản xuất đồ điện gia dụng Vitebsk;
25 năm ngày giải phóng Vitebsk khỏi ách phát-xít (1969): G. F. Klikushkin, Nhà máy sản xuất hàng hóa giải trí;
30 năm ngày giải phóng Vitebsk khỏi ách phát-xít (1974): S. N. Kompanichenko, Nhà máy sản xuất đồ điện gia dụng Vitebsk;

Chú thích

Tham khảo

Tiếng Anh
 Dunn, W. Soviet Blitzkrieg: The Battle for White Russia, 1944, Lynne Riener, 2000, ISBN 978-1-55587-880-1
 Glantz, D.M. Byelorussia 1944—The Soviet General Staff Study
 Mitcham, S. German Defeat in the East, 1944-5, Stackpole, 2007.
 Niepold, G., translated by Simpkin, R., Battle for White Russia: The destruction of Army Group Centre June 1944, Brassey's, London, 1987, ISBN 0-08-033606-X
 Zaloga, S. Bagration 1944: The Destruction of Army Group Centre, Osprey Publishing, 1996, ISBN 978-1-85532-478-7

Tiếng Nga
Александр Василевский. Дело всей жизни. — М.: Политиздат, 1983. (A. M. Vasilevsky. Sự nghiệp cả cuộc đời. Nhà xuất bản Chính trị. Moskva. 1983.
Георгий Жуков. Воспоминания и размышления. В 3-х т. Т. 3. М.: Агентство печати Новости, 1986 (Geogriy Zhukov. Nhớ lại và suy nghĩ. Hãng thông tấn Novosti xuất bản. Moskva. 1986.
Самсонов, Александр Михайлович. Крах фашистской агрессии 1939-1945. — М.: Наука, 1980.
Баграмян, Иван Христофорович. Так шли мы к победе. — М.: Воениздат, 1977.
Чистяков, Иван Михайлович. Служим Отчизне. — М.: Воениздат, 1985.
Белобородов, Афанасий Павлантьевич. Всегда в бою. — М.: Экономика, 1984.
Бойко, Василий Романович. С думой о Родине. — М.: Воениздат, 1982.
Егоров, П. Я., Кривоборский И. В. Ивлев И. К., Рогалевич А. И. Дорогами побед. — М.: Воениздат, 1969.

Tiếng Đức
Tippelskirch K., Geschichte des Zweiten Weltkrieges. — Bonn, 1954.
Siegfried Westphal, Werner Kreipe, Gunther Blumentritt, Fritz Bayerlein, Kurt Zeitzler, Bodo Zimmerman, Hasso von Manteuffel. The Fatal Decisions, — New York, 1956.

Tiếng Việt
G. K. Zhukov. Nhớ lại và suy nghĩ. Tập 3. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Hà Nội. 1987
A. M. Vasilevsky. Sự nghiệp cả cuộc đời. Nhà xuất bản Tiến Bộ. Moskva. 1984. (bản tiếng Việt)
S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 1. Nhà xuất bản Tiến Bộ. Moskva. 1985.(bản tiếng Việt)

Liên kết ngoài
Bản đồ chiến dịch "Bagration"
Hoạt động của Tập đoàn quân 39 tại Vitebsk, tháng 6-1944
Hoạt động của Tập đoàn quân 43 tại Vitebsk, tháng 6 năm 1943
Hoạt động của Tập đoàn quân 5 ở Nam Vitebsk, tháng 6-1944

Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai
Chiến dịch Bagration
Xung đột năm 1944


title: Diều

text:
Diều có thể là:
 Diều (đồ chơi), một loại đồ chơi mà khi cầm dây kéo ngược chiều gió thì bay lên cao.
 Diều (giải phẫu học), phần mở rộng có thành mỏng của đường tiêu hóa được sử dụng để lưu trữ thức ăn trước khi tiêu hóa.
 Cách gọi tắt của diều hâu

Hình dạng máy bay
Diều


title: Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1

text:
Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 có tiền thân là Khu điều dưỡng thương – bệnh binh miền Nam tập kết ra Bắc, nằm tại xã Hòa Bình, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội.

Quá trình xây dựng và phát triển
Tiền thân của bệnh viện là Khu điều dưỡng thương – bệnh binh miền Nam tập kết ra Bắc. Tháng 5/1957 một vinh dự lớn lao của bệnh viện khi được Bác Hồ về thăm và nói chuyện với cán bộ, nhân viên và người bệnh. Bác đã ân cần thăm hỏi, động viên mọi người và căn dặn: "Cán bộ ngành y tế trước hết phải thật thà đoàn kết, hết lòng thương yêu người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn, lương y phải như từ mẫu".

Bệnh viện được thành lập ngày 07/06/1963 theo quyết định số 519/QĐ - BYT của Bộ Y tế, tên gọi ban đầu là "Bệnh viện D", nằm trên địa bàn huyện Thường Tín – tỉnh Hà Tây (nay thuộc Thành phố Hà Nội). Khi mới thành lập, tổng số cán bộ của bệnh viện có 91 người, trong đó chỉ có 3 bác sĩ, 2 Y sỹ, còn lại là y tá, hộ lý và nhân viên phục vụ. Quy mô 100 giường bệnh, cơ sở vật chất rất nghèo nàn, chỉ có 2 dãy nhà bán kiên cố và 10 dãy nhà lá, vách đất.

Năm 1965, bệnh viện đổi tên "Bệnh viện Tinh thần kinh Trung ương" quy mô 200 giường bệnh. Tuy thời kỳ này có nhiều khó khăn, kinh phí hạn hẹp, nhân lực thiếu thốn nhưng toàn bệnh viện đã đoàn kết một lòng, vượt lên mọi trở ngại thách thức để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nhân viên cùng bệnh nhân lao động tăng gia, sản xuất như: trồng rau, cấy lúa, nuôi lợn, nuôi bò, thả cá… vừa cải thiện đời sống vừa phục hồi chức năng cho người bệnh. Đang trong thời gian chuẩn bị sửa chữa, xây dựng thêm nhà cửa thì giặc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, bệnh viện vừa phải chi người cho tiền tuyến vừa tổ chức sơ tán vào các vùng dân lân cận. Người ít lại phải phân tán làm nhiều địa điểm, khó khăn chồng chất khó khăn. Nhờ tinh thần đoàn kết thương yêu người bệnh và may nhờ được các chùa La Uyên, Phúc Trại, Dưỡng Hiền và nhân dân hỗ trợ mà bệnh viện vừa chăm, chữa người bệnh tốt, vừa đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản chung.

Mặc dù có nhiều khó khăn gian khổ, để giải quyết vấn đề thiếu cán bộ chuyên môn, Bệnh viện đã tổ chức đào tạo 2 khóa Y sỹ chuyên khoa tâm thần, khóa tốt nghiệp năm 1968 được 20 người, khóa tốt nghiệp năm 1969 được 32 người, để cung cấp nhân lực cho bệnh viện và cho các tỉnh. Cũng trong năm 1969, bệnh viện đổi tên thành "Bệnh viện Tinh thần Trung ương".

Năm 1973, ngay sau khi Hiệp định Pari được ký kết, Bệnh viện từ nơi sơ tán trở về. Nhiệm vụ đầu tiên là khắc phục cảnh hoang tàn, nhà dột vách nát, cỏ cây um tùm che kín lối đi, đồng thời xin Bộ Y tế cho xây dựng thêm nhà đề làm việc và cho người bệnh, vừa giải quyết vấn đề quá tải, vừa thực hiện điều trị theo phương pháp mở cửa. Toàn bệnh viện tiếp tục nêu cao lòng nhân ái và trách nhiệm, ra sức chăn nuôi và trông trọt để cải thiện đời sống cho cả nhân viên và bệnh nhân. Song song với củng cố xây dựng, bệnh viện tăng cường cán bộ khoa học bằng cách tích cực xin bổ sung bác sĩ và cử đi đào tạo tại các trường Đại học y.

Đến năm 1975, bệnh viện đã xây được 7 dãy nhà kiên cố, trang bị thêm được 1 máy X -Quang nửa sóng (D350). Ngày 28/10/1976, Phó Thủ tướng Đỗ Mười ký Quyết định số 429/QĐ – TTg, cho đầu tư xây dựng bệnh viện quy mô 500 giường, đổi tên thành "Bệnh viện Tinh thần kinh Trung ương". Đây là thời kỳ đất nước phải hàn gắn những tàn phá nặng nề sau chiến tranh, lại thêm chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc, kinh tế vô cùng khó khăn. Vì vậy việc đầu tư xây dựng bệnh viện còn rất hạn chế, nhỏ giọt, chưa thực hiện được nhiều thì phải dừng. Bệnh viện đã nhờ được địa điểm để thành lập cơ sở 2 tại huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên để đạt kế hoạch 350 gường bệnh. Năm 1983 thì chuyển toàn bộ cơ sở 2 về cơ sở 1 (Bệnh viện hiện nay).

Thời gian từ 1984 - 2003, bệnh viện tiếp tục được đầu tư xây dựng, nâng cấp sửa chữa ngày một khang trang, hiện đại. Thời gian này bệnh viện đã kiên cố hóa toàn bộ các khoa, xây mới khu nhà nghiệp vụ, nhà nội trú sinh viên, thư viện – truyền thống, vườn hoa cây cảnh, sân bóng đá, nhà thể thao…
Năm 2003, bệnh viện được đổi tên thành "Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1" cho đến nay.

- Tháng 12/2004, Bộ Y tế ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Bệnh viện.

- Tháng 9/2005, Bộ Y tế phê duyệt Quy hoạch phát triển tổng thể bệnh viện đến năm 2010 có quy mô 500 giường bệnh và tầm nhìn 2020 có 600 giường, với 8 phòng chức năng, 21 khoa lâm sàng và 6 khoa cận lâm sàng.

Quy mô, cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ
Hiện nay, bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 có quy mô 530 giường bệnh với tổng số CBCC là 565 (trong đó bao gồm cả biên chế và hợp đồng). Đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao. So với thời kỳ đầu thành lập 3 bác sĩ, 2 Y sỹ, thì nay đội ngũ của bệnh viện được nâng lên rất nhiều: 7 Tiến sĩ, 11 BSCKII, 13 Thạc sĩ, 20 BSCKI, 7 Dược sĩ ĐH, 23 ĐH khác, 54 ĐH Điều dưỡng…

Nhiều kỹ thuật tiên tiến hiện đại được bệnh viện ứng dụng có hiệu quả trong chẩn đoán, điều trị như: Máy Dopler siêu âm xuyên sọ, máy siêu âm 3 chiều, máy kích thích từ, điện não, máy sắc khí lỏng…

Nhiệm vụ
Bệnh viện còn là cơ sở đào tạo, thực hành chuyên ngành tâm thần của các trường ĐH, CĐ và Trung học y tế, cũng như các thực tập sinh nước ngoài đến học tập, nghiên cứu. Hiện tại, có 2 BS đang làm nghiên cứu sinh, 3 BS học CKII, 28 ĐD trung cấp đang học ĐH, mở lớp đào tạo BS chuyên khoa định hướng đến khóa 36, lớp đào tạo Điều dưỡng CK tâm thần khóa 9. Năm 2012, công tác đào tạo của bệnh viện còn được Bộ Y tế tin tưởng giao cho nhiệm vụ đào tạo thí điểm lớp BSCKI và BSCKII tại viện, theo Quyết định số 764/QĐ – BYT ngày 13 tháng 3 năm 2012.

Công tác nghiên cứu khoa học cũng luôn được bệnh viện chú trọng, đẩy mạnh phát triển về số lượng và chất lượng, cả chiều rộng lẫn chiều sâu trong các lĩnh vực: dịch tễ học, lâm sàng, cận lâm sàng. Công tác nghiên cứu khoa học ngày càng được chuẩn hóa, áp dụng các quy trình, quy phạm chuẩn trên thế giới. Hàng trăm đề tài cấp cơ sở, cấp Bộ và cấp Nhà nước có giá trị thực tiễn cao đã được nghiệm thu và đang tiến hành với kết quả tốt.

Về công tác chỉ đạo tuyến, ngay từ khi mới thành lập, cùng với việc củng cố, xây dựng và phát triển bệnh viện, công tác chỉ đạo tuyến đã đặc biệt được chú trọng. Ngoài tham mưu giúp Bộ Y tế về chiến lược phát triển ngành, Ban giám đốc cùng phòng chỉ đạo tuyến tổ chức nhiều chuyến công tác xuống tận xã phường, thôn bản để nắm bắt tình hình, tập huấn đào tạo chuyển giao kỹ thuật và tư vấn thuyết phục chính quyền các cấp xây dựng mạng lưới chuyên khoa theo chiến lược.

- Ngày 10/10/1998, Quyết định số 196/1998/QĐ – TTg, về việc bổ sung mục tiêu "Chăm sóc bảo vệ sức khỏe tâm thần cộng đồng" vào chương trình mục tiêu quốc gia "Phòng chống một số bệnh xã hội và bệnh dịch nguy hiểm HIV/AIDS."

- Quyết định số 1021/QĐ – BYT ngày 02/11/1998 về việc giao nhiệm vụ cho Bệnh viện Tâm thần Trung ương làm chủ nhiệm mục tiêu quốc gia "Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tâm thần cộng đồng" hay còn gọi là Trưởng ban điều hành dự án.

Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia, dù còn gặp nhiều khó khăn về nhân lực và tài chính, nhưng bệnh viện đã cố gắng thực hiện vượt chỉ tiêu so với kế hoạch. Nhờ có chương trình mà các kiến thức cơ bản đã đến được nhiều vùng xa xôi hẻo lánh, người dân hiểu biết hơn về bản chất, triệu chứng chính, phương pháp can thiệp nâng đỡ chữa trị cho một số bệnh nhân tâm thần thường gặp. Người nhận thuốc điều trị ngoại trú được thuận tiện, giảm được tỷ lệ người bệnh tàn phế và có hành vi nguy hiểm.

Hợp tác quốc tế
Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 có quan hệ hợp tác với nhiều nước trên thế giới. Hàng năm bệnh viện đón tiếp trung bình 20 – 30 đoàn khách nước ngoài đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm, học tập và hợp tác khoa học, được bạn bè đánh giá cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và quản lý của bệnh viện.

Thành tích
 2 Huân chương Lao động hạng Ba năm 1983 và 1993.
 1 Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2003.
 1 Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2013.
 1 Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2008.
 2 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2010, 2011.
 2 Cờ thi đua của Bộ Y tế năm 2005, 2006.
 8 Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế vào các năm 2003, 2007, 2010, 2011, 2012.
 5 năm liên tục Bệnh viện đạt danh hiệu Bệnh viện xuất sắc toàn diện năm 2001 – 2006.

Bê bối

Vụ 'phòng bay lắc' trong bệnh viện Tâm thần Trung ương 1
Nguyễn Xuân Quý (đối tượng cầm đầu đường dây mua bán, bay lắc ma túy tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1) được Viện Pháp y Tâm thần Trung ương kết luận mắc chứng rối loạn cảm xúc thực tổn. Sau khi nhập Khoa Điều trị tự nguyện từ ngày 8.11.2018, đến tháng 9.2019, Quý được chuyển sang Khoa Phục hồi chức năng và Y học cổ truyền. Bệnh nhân Nguyễn Xuân Quý được bố trí cùng phòng với bệnh nhân T. đang điều trị bắt buộc.

Đầu tháng 2.2021, Quý tranh thủ ngày nghỉ, nhân viên trong khoa vắng mặt, tự ý chia đôi buồng điều trị để sử dụng một mình. Phát hiện sự việc, bác sĩ yêu cầu Quý dỡ bỏ. Tuy nhiên, Quý lấy lý do muốn ngăn phòng để được nằm điều trị riêng cho yên tĩnh. Do phòng bệnh rộng, lãnh đạo khoa đồng ý, không yêu cầu Quý dỡ bỏ.

Theo tường trình, khi điều trị, tất cả các trang bị mà Quý mang vào trong phòng, lãnh đạo khoa hoàn toàn không biết. Đến khi bác sĩ và lãnh đạo khoa kiểm tra phòng, Quý với tính chất bệnh lý từng bị chấn thương sọ não, cảm xúc không ổn định và có hành vi nguy hiểm nên công tác kiểm tra rất khó khăn vì bệnh nhân không cho vào. "Lãnh đạo khoa hoàn toàn không nghĩ tới việc bệnh nhân này tàng trữ chất gây nghiện và một số dụng cụ sử dụng ma túy trong phòng trị bệnh", bác sĩ Lưu khẳng định trong báo cáo.

Kết quả điều tra từ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội xác định do thời gian ở bệnh viện lâu, Quý đã tạo quan hệ thân thiết với một số cán bộ tại đây và được tạo điều kiện tự do đi lại, sinh hoạt, bố trí ăn ở theo nhu cầu. Quý đã cải tạo phòng điều trị thành một phòng có cách âm, lắp dàn loa lớn, đèn laze để phục vụ việc sử dụng trái phép chất ma túy. Kết quả trinh sát còn phát hiện Quý cùng đàn em mời bạn bè, trong đó có cả cán bộ bệnh viện sử dụng ma túy ngay tại đây. Thậm chí Quý còn đưa cả những cô gái làm "dịch vụ" đến đây để cùng sử dụng ma túy.

Liên quan đến vụ việc này, chiều cùng ngày, Bộ Y tế quyết định tạm đình chỉ công tác chuyên môn để kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và hợp tác với cơ quan điều tra đối với bác sĩ Vương Văn Tịnh, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1. Bộ Y tế xác định vụ việc bệnh nhân "bay lắc" trong Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 là rất nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của toàn ngành y tế.

Tham khảo

Tâm thần
Tâm thần Trung ương 1
Tâm Thần


title: Bidzina Ivanishvili

text:
Bidzina Ivanishvili (; sinh ngày 18 tháng 2 năm 1956) là một chính trị gia và doanh nhân Gruzia. Ông là lãnh đạo của Đảng Giấc mơ Gruzia - Gruzia Dân chủ, một liên minh gồm 5 chính đảng ở Gruzia. Liên minh Giấc mơ Gruzia đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử quốc hội tháng 1 năm 2012, Tổng thống Gruzia Mikheil Saakashvili đã thừa nhận thất bại của đảng cầm quyền của mình. Ivanishvili sẽ có khả năng bây giờ sẽ có khả năng trở thành Thủ tướng Gruzia.
Trong tháng 3 năm 2010, Ivanishvili đã được cấp quốc tịch Pháp. Trong tháng 10 năm 2011, ông đã bị tước mất quyền công dân Gruzia "theo Điều 32 của Luật quốc tịch Gruzia", một thời gian ngắn sau khi ông đã công bố ý định thành lập một đảng chính trị để tranh cử với Tổng thống Gruzia Mikheil Saakashvili.
Trong tháng 3 năm 2012, Ivanishvili được xếp hạng ở vị trí thứ 153 trong danh sách tỷ phú hàng năm của tạp chí Forbes xếp hạng các tỷ phú của thế giới với giá trị tài sản của ông ước tính đạt 6,4 tỷ USD, khiến ông người giàu nhất của Gruzia.

Tham khảo

Sinh năm 1956
Nhân vật còn sống


title: Knights of Honor

text:
Knights of Honor (tạm dịch: Những hiệp sĩ danh dự) là trò chơi máy tính thuộc thể loại chiến lược thời gian thực (RTS) do hãng Black Sea Studios (nay là Crytek Black Sea) của Bulgary phát triển. Game do hãng Sunflowers GmbH phát hành tại châu Âu năm 2004 và Paradox Entertainment phát hành tại Bắc Mỹ năm 2005. Trò chơi lấy bối cảnh châu Âu thời Trung Cổ xuyên suốt những thế kỷ đầu tiên của thiên niên kỷ thứ hai trong ba thời kỳ lịch sử với hơn 100 vương quốc khác nhau.

Cách chơi
Knights of Honor là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chiến lược tổng thể với những cuộc chiến chiến thuật, tái hiện từng khía cạnh nhỏ của cuộc sống thời chiến. Trong cuộc chinh phục cựu lục địa, người chơi sẽ cần mở ra các mối quan hệ ngoại giao với các quốc gia khác, tạo ra và duy trì một nền kinh tế lành mạnh trước những mối nguy cơ về lạm phát luôn rình rập, huấn luyện và chỉ đạo một quân đội mạnh để bảo vệ lãnh thổ của mình và chinh phục những vùng đất mới. Người chơi cần hội ý và đưa ra quyết định của mình thông qua tòa án hoàng gia bao gồm các nhà buôn, giáo sĩ, tướng lĩnh và điệp viên. Ngoài ra người chơi còn phải khích lệ tinh thần dân chúng và giữ gìn kỷ cương, dẹp yên tạo phản nếu chúng ngóc đầu dậy, cộng thêm việc dẫn dắt quân đội trên các chiến trường, bao vây các pháo đài và san bằng các thành phố. Đây là một khối lượng công việc đồ sộ, đòi hỏi rất nhiều kỹ năng và khả năng ứng biến.

Knights of Honor cho phép người chơi lựa chọn một trong hai chế độ chơi. Với Quick Battle, người chơi điều khiển các nhóm binh sĩ trong một thiết lập chiến lược thời gian thực tiêu chuẩn. Chế độ Campaign, hấp dẫn hơn rất nhiều, sẽ trao cho người chơi một quốc gia ở thời kỳ đầu, giữa hoặc cuối thời Trung Cổ. Lãnh thổ trên bản đồ thay đổi tùy theo giai đoạn mà người chơi lựa chọn nhưng nó bao trùm hầu như khắp châu Âu, phía tây giáp Munster, đông giáp Giorgia, bắc giáp Na Uy và nam giáp Algeria. Người chơi có thể chọn cách thức giành chiến thắng. Ví dụ, để chinh phục châu Âu, người chơi có thể thông qua con đường ngoại giao hay sử dụng sức mạnh quân sự hoặc trở thành vương quốc có công nghệ tiên tiến nhất. Tuy nhiên, mục tiêu của người chơi sẽ dễ hoàn thành nhất với việc kết hợp một cách hài hòa tất cả các yếu tố đó.

Vương triều của người chơi gồm một vị vua, một hoàng hậu và một số hoàng tử, công chúa. Người chơi có thể cất nhắc các vương gia, hoặc những quan chức lên tước hiệp sĩ. Triều đình có thể có tối đa là 9 hiệp sĩ và họ thực hiện các nhiệm vụ tối cần thiết: tướng lĩnh chỉ huy quân đội; thương gia buôn bán với các quốc gia khác để kiếm vàng hoặc các nguồn tài nguyên; giáo sĩ cải đạo cho các lãnh thổ mà người chơi đã chinh phục. Thậm chí, người chơi có thể tuyển mộ một số điệp viên làm công việc xâm nhập tòa án hoàng gia của các quốc gia thù địch để ăn cắp vàng, phá hoại kinh tế hoặc ám sát các thành viên của hoàng tộc.

Mặc dù trò chơi bắt đầu khá chậm, mọi thứ nhanh chóng tăng tốc, tới mức người chơi sẽ thường phải tạm dừng và suy tính đường đi nước bước tiếp theo. Nhiều vấn đề trong game cần người chơi có tố chất lãnh đạo khá cao để có thể đưa ra được quyết định hợp lý. Một tình huống hay xảy ra là người chơi phải củng cố mối quan hệ với nhiều quốc gia láng giềng khác nhau, thiếp lập các hiệp định thương mại và liên minh. Với rất nhiều tình huống xảy ra cùng lúc, người chơi cần có những quyết định quyết đoán dựa trên tất cả những thông tin và lựa chọn sẵn có.

Trong Knights of Honor việc chuyển đổi qua lại giữa 2 khung nhìn chính – góc nhìn rộng Political View và góc nhìn cận cảnh Stratagic View – khá khó khăn. Góc nhìn thứ ba, Battle View, tự xuất hiện khi hai quân đội giao tranh, thêm vào đấy người chơi có thể để máy tính tự mô phỏng kết quả hoặc thân chinh tham chiến và điều khiển các lực lượng của mình. Tuy nhiên, người chơi không thể xoay bản đồ, zoom lại hoặc quan sát từ các góc độ khác nhau như trong những game 3D nhưng bù lại, các yếu tố như địa hình và đội ngũ được khắc họa rất kỹ. Tùy chọn nhiều người chơi của Knights of Honor chỉ giới hạn ở các trận chiến trên chiến trường, thiếu đi yếu tố hấp dẫn nhất của nó là các phương diện mang tính chiến lược tổng thể.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Download latest patch (1.05) from computer games.ro
Crazy Ivan's Knights of Honor section

Black Sea Studios forum

Trò chơi điện tử năm 2004
Trò chơi bối cảnh Trung Cổ
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi được phát triển tại Bulgary
Trò chơi hãng Zoo Corporation
Trò chơi trên Windows


title: Empire Earth II

text:
Empire Earth II (tạm dịch: Đế quốc Địa cầu 2) viết tắt EE2, là trò chơi máy tính thuộc thể loại chiến lược thời gian thực do hãng Mad Doc Software phát triển và Vivendi Universal Games phát hành vào ngày 26 tháng 4 năm 2005. Là phần tiếp theo của tựa game bán chạy nhất Empire Earth, phát triển bởi hãng Stainless Steel Studios nay không còn tồn tại. Trò chơi có 15 kỷ nguyên và 14 nền văn minh khác nhau.

Empire Earth II có ba chiến dịch trong phần chơi đơn gồm: Triều Tiên, Đức và Mỹ cũng như một số kịch bản khác có thể chơi được. Game nhận được sụ đánh giá tích cực, trung bình ở mức 79% trên GameRankings. Ngoài ra nhà sản xuất còn tung thêm một bản mở rộng với tựa đề Empire Earth II: The Art of Supremacy được phát hành vào ngày ngày 14 tháng 2 năm 2006.

Cách chơi
Empire Earth II xuyên suốt quá trình hình thành và phát triển nền văn minh nhân loại, bắt đầu từ thời đại đồ đá, kéo dài cho tới hiện tại và xa hơn một chút là tương lai. Trên thực tế có rất nhiều quốc gia tồn tại trong khoảng thời gian này nhưng trò chơi chỉ chọn ra khoảng 14 quốc gia tiêu biểu đại diện cho các nền văn minh lớn gồm Mỹ, Anh, Đức, Hy Lạp, La Mã, Babylon, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Hy Lạp, Aztec, Inca, Maya... và mỗi quốc gia đều có những ưu thế riêng nổi bật về các mặt như kinh tế, quân sự cùng những đơn vị quân đặc trưng.

Empire Earth II có tới 15 kỷ nguyên, mỗi kỷ nguyên đều đại diện cho một phần lịch sử nhân loại. Ngay khi người chơi phát triển lên mỗi thời kỳ thì sẽ xuất hiện các đơn vị và công trình mới. Một số thời kỳ trong game giống hệt phiên bản Empire Earth đầu tiên trừ một ngoại lệ là Empire Earth II không có kỷ nguyên không gian. Các kỷ nguyên trong Empire Earth gồm thời kỳ Đồ đá (Stone Age), thời kỳ Đồ đồng đá (Copper Age), thời kỳ Đồ đồng (Bronze Age), thời kỳ Đồ sắt (Iron Age), thời kỳ Tăm tối (Dark Age), thời Trung Cổ (Middle Ages), thời đại Phục Hưng (Renaissance), thời kỳ Cận đại (Imperial Age), thời kỳ Khai sáng (Enlightenment Age), thời đại Công nghiệp (Industrial Age), Thế chiến I (World War I), Thế chiến II (World War II), thời kỳ Hiện đại (Modern Age), thời đại Nguyên tử (Atomic Age), thời đại Kỹ thuật số (Digital Age), thời đại Di truyền (Genetic Age) và thời đại Nhân tạo (Synthetic Age).

Empire Earth II gồm hai loại tài nguyên là tài nguyên chính yếu và tài nguyên đặc biệt. Các nguồn tài nguyên chính xuất hiện trong tất cả thời đại gồm lương thực, gỗ, vàng và đá. Nguồn tài nguyên đặc biệt bao gồm thiếc, sắt, kali nitrat, dầu mỏ và urani chỉ xuất trong một vài kỷ nguyên riêng biệt, ví dụ như thiếc vào kỷ nguyên 6, sắt trong kỷ nguyên 4 và không còn được sử dụng sau kỷ nguyên 9, kali nitrat ở kỷ nguyên 7 cho đến 12, dầu mỏ ở kỷ nguyên 10 và uranium trong kỷ nguyên 13. Điểm mới trong Empire Earth II, là người chơi không cần bận tâm tìm kiếm nguồn dự trữ tài nguyên, vì hầu hết chúng đều vô tận.

Mặt quản lý của Empire Earth II có khá nhiều tính năng mới như lập kế hoạch tác chiến cùng máy (một điểm khá độc đáo chưa từng có trong dạng game RTS), hay khai thác tài nguyên khá tiện: chỉ việc nhấn vào biểu tượng tài nguyên tương ứng với số nông dân có sẵn (thay cho việc phải đích thân phân bố), và người chơi có thể giám sát được số lượng phu đang dùng cho mỗi tài nguyên; hoặc chế độ ngoại giao (Diplomacy) trông khá hơn, người chơi có thể điều đình với đối phương bằng cách cống nạp đất, tài nguyên và đơn vị quân. Và cuối cùng là quản lý công dân (citizen manager), chế độ này giúp công việc quản lý và tìm kiếm tài nguyên của bạn trở nên dễ dàng hơn nhiều. Trên hình nền bản đồ thế giới, người chơi sẽ thấy rõ những vùng có chứa tài nguyên và số lượng tài nguyên mà mình đang sở hữu.

Phần nâng cấp công nghệ của game được chia làm ba nhóm là Quân sự, Kinh tế và Đế quốc. Sau khi nghiên cứu hết sẽ xuất hiện những công nghệ đặc biệt để người chơi tùy ý lựa chọn như tăng độ sát thương, khai thác nhanh. Chế độ 'War planner' cũng sử dụng bản đồ thế giới giống như, nhưng ngoài việc thể hiện lãnh thổ của từng quốc gia thì nó còn chỉ rõ hiện trạng quân đội của quốc gia đó, nên rất hữu ích cho việc đánh giá thực lực và điều động quân đội hiệu quả hơn. Nếu người chơi muốn tấn công một quốc gia khác thì chỉ cần một cú nhấp chuột mà thôi. Hình ảnh trong trò chơi đã được đổi mới hoàn toàn ngay từ phần cốt lõi, nhất là các hiệu ứng về thời tiết, ánh sáng, kể cả về địa hình.

Mục chơi
Trò chơi được thiết kế cho cả hai chế độ chơi đơn và qua mạng. Ở chế độ chơi đơn có tất cả ba chiến dịch của các quốc gia: Triều Tiên, Đức và Mỹ; trong mỗi chiến dịch lại có 8 màn. Riêng về phần chơi mạng, có tất cả chín thể loại khác nhau; ngoài những thể loại truyền thống như: Death Match, King of the Hill, và Straight Conquest, thì nhà phát triển còn thêm vào một số thể loại mới rất lạ hứa hẹn nhiều thú vị cho người chơi.

Trò chơi được thiết kế để hỗ trợ 2 hình thức chơi mạng phổ biến hiện nay là chơi qua LAN hoặc Internet. Bên cạnh các chiến dịch và kịch bản đặc biệt, còn thêm vào phần chơi skirmish (giao tranh) nơi người chơi có thể quyết đấu với một đối thủ máy. Người chơi cũng có thể chơi với người chơi khác, tuy nhiên điều khoản EULA phổ biến là mỗi người chơi cần bản sao riêng của game thực sự hoạt động, ngay cả phần chơi LAN. Không giống như các chiến dịch hoặc các kịch bản, các điều kiện chiến thắng không bao giờ thay đổi. Có tám chế độ chơi khác nhau trong phần skirmish cũng có thể chơi trong mục chơi mạng. Các máy chủ mục chơi mạng được thực hiện offline vào ngày 1 tháng 11 năm 2008, sau đó người chơi chỉ có thể chơi thông qua mạng LAN.

Chiến dịch
Empire Earth II có ba chiến dịch chơi đơn, một bộ sưu tập các màn chơi gọi là "bước ngoặt" và một chiến dịch hướng dẫn. Chiến dịch hướng dẫn nói về phe Aztec, có tới bốn màn chơi giúp người chơi tìm hiểu về cách chơi từng bước cụ thể của game. thứ nhất là về việc sáng lập thành phố Tenochtitlan, sang màn chơi tiếp theo là về cuộc chinh phục México của người Tây Ban Nha, kết thúc với sự kiện người Aztec tống cổ Hernán Cortés và đội quân Conquistador của ông. Màn chơi cuối cùng nói về một liên minh giữa Aztec với Hoa Kỳ và một cuộc chiến tranh với người Inca, xảy ra trước chiến tranh thế giới thứ II.

Chiến dịch phe Triều Tiên nói về lịch sử lập quốc của nước này từ năm 2333 TCN đến 676 CN, được chia thành tám màn chơi. Hai màn chơi đầu tiên kể về quá trình sáng lập nhà nước Cổ Triều Tiên và sự giao thiệp đầu tiên với các nước Triều Tiên khác và Trung Quốc đại lục, màn chơi tiếp theo là về cuộc chiến tranh đầu tiên của Triều Tiên với Trung Quốc và các nước khác của Triều Tiên. Kế đến là cuộc nội chiến Triều Tiên và liên minh Tân La-Trung Quốc và cuộc chiến do Tân La phát động nhằm thống nhất bán đảo Triều Tiên. Màn chơi cuối cùng của chiến dịch này là cuộc chiến cuối cùng với Trung Quốc.

Chiến dịch phe Đức diễn ra trong khoảng thời gian 1220-1871 ở trung tâm châu Âu. Bốn màn chơi đầu tiên kể về quá trình phát triển và sụp đổ của tổ chức Hiệp sĩ Teuton. Hai màn chơi tiếp theo là về sự trỗi dậy của Phổ và cuộc chiến tranh bảy năm. Màn chơi kế tiếp là về cuộc chiến tranh giữa Phổ với Napoleon I của Pháp. Màn chơi cuối cùng là về cuộc chiến tranh với Đan Mạch, Áo và Pháp và sự thống nhất của nước Đức dưới thời Otto von Bismarck.

Chiến dịch phe Mỹ gồm một phần thực tế và một phần hư cấu, lấy khoảng thời gian 1898-2070. Màn chơi đầu tiên là về cuộc chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ ở Cuba, tiếp theo là cuộc tổng tấn công Meuse-Argonne trong Thế chiến I. Các màn chơi về Thế chiến II, với Chiến dịch Bắc Phi và một phiên bản hư cấu hóa cuộc tổng tấn công Ardennes. Kế đến là chuyển sang nhiệm vụ gián điệp trong thời chiến tranh lạnh chống lại Liên Xô. Các màn chơi tiếp theo đều được hư cấu hóa nói về âm mưu một cuộc đảo chính do viên Tướng vỡ mộng Charles Blackworth chống lại chính phủ Mỹ; nhiệm vụ của người chơi là ngăn chặn cuộc đảo chính này và cuối cùng là giao chiến với Blackworth và thuộc cấp của ông ta trong rừng mưa Amazon. Khi người chơi chiến thắng màn chơi cuối cùng trong chiến dịch này, có một bộ phim ngắn về nhân loại và Trái Đất. Khi bộ phim kết thúc thì cũng là lúc đoạn phim credit (danh sách những người đã tham gia thực hiện game) xuất hiện.

Ngoài ra còn thêm bốn màn chơi đặc biệt trong Empire Earth II được gọi là bước ngoặt. Những màn chơi này có thể chơi từ cả hai phe của một trận chiến hay chiến tranh đã làm thay đổi tiến trình lịch sử nhân loại. Màn chơi Normandy diễn ra trong cuộc xâm lược D-Day, người chơi có thể chọn chơi phe Mỹ nhằm lặp lại thành công của Chiến dịch Overlord, hoặc phe Đức để ngăn chặn các lực lượng Đồng Minh xâm lược qua bức tường Đại Tây Dương. Màn chơi Tam Quốc tái hiện thời kỳ hỗn chiến phân tranh thiên hạ giữa ba nhà Ngụy, Thục, Ngô sau khi nhà Hán sụp đổ, người chơi chỉ có thể chọn chơi phe Ngụy hoặc Ngô trong màn chơi này, người chơi sẽ giành lấy chiến thắng đúng như lịch sử nếu chọn phe Ngụy, hoặc lịch sử thay đổi khi chọn phe Ngô.

Đón nhận

Empire Earth II nhìn chung được đánh giá tốt với số điểm 8,9/10 của IGN, và 8,0 của GameSpot. Một thời gian ngắn sau khi game phát hành, nhận được sự khen ngợi cho phần lối chơi và tùy chọn để người chơi tùy biến trò chơi. "Những lời chỉ trích của game gồm các yêu cầu hệ thống cao, vấn đề với cơ chế tìm đường của đơn vị, đồ họa khiêm tốn, hệ thống phản công của đơn vị quá tệ, sự bất tiện, phức tạp, hầu như không có phần biên tập nhiệm vụ và sự phức tạp gia tăng gây ra bởi các tính năng mới của game". Số khác gồm phần âm nhạc tồi và các loại địa hình ít.

Tham khảo

 The Prima Official Game Guide: Empire Earth 2, retrieved ngày 29 tháng 9 năm 2008

Liên kết ngoài
Official website (archive.org - the original redirects to Activision's website)
Empire Earth II at Mad Doc Software - (archive.org - original domain expired)
Empire Earth II at ~eW`~>FORUM - (the only one active forum about EE2, with a help forums)

Trò chơi điện tử năm 2005
Empire Earth
Engine game Gamebryo
Trò chơi có phần chơi mạng
Trò chơi dựa trên lịch sử
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi có phần tiếp theo
Trò chơi có bản mở rộng
Trò chơi trên Windows
Trò chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi
Trò chơi điện tử có bản mở rộng
Trò chơi điện tử phần tiếp theo

de:Empire Earth#Empire Earth 2