title: Martino de Porres

text:
Martino de Porres (Tiếng Tây Ban Nha: Martin de Porres; 9 tháng 12, 1579 - 3 tháng 11 năm 1639) là một tu sĩ Dòng Đa Minh, được Giáo hoàng Grêgôriô XVI phong chân phước vào năm 1837 và Giáo hoàng Gioan XXIII phong thánh vào năm 1962. Ông là vị thánh quan thầy của những người đa sắc tộc và những người ủng hộ sự hòa hợp giữa các chủng tộc. Ông có một lối sống khắc khổ, ăn chay và gần gũi với người nghèo khổ, thiết lập một trại trẻ mồ côi và bệnh viện dành cho trẻ em. Người ta cũng tin rằng ông có khả năng giao tiếp với động vật.

Tiểu sử
Martino sinh tại thành phố Lima, Peru vào ngày 9 tháng 12 năm 1579, là con trai ngoài giá thú của một nhà quý tộc Tây Ban Nha tên là Juan de Porres và một phụ nữ nô lệ da đen tên là Anna Velasquez, sinh ở Panama. Martino còn có một người em gái tên là Juana, sinh năm 1581. Thuở nhỏ, cả hai anh em đều lớn lên trong sự nghèo đói với mẹ mình vì người cha không nhìn nhận họ. Nhưng khi Martino được 8 tuổi, thì ông Juan đã hồi tâm và trở về chăm sóc ba mẹ con. Ông đã đem hai con gửi trọ ở nhờ một người chú bên Equador để học chữ. Sau hai năm, Martino thì về ở với mẹ tại Lima và học nghề hớt tóc và chữa bệnh. Khi học được nghề, Martino bắt đầu đi chữa bệnh cho những người nghèo khổ và cho cả những con vật nuôi trong khu phố. Martino thường dành nhiều giờ để cầu nguyện mỗi đêm.
Năm 15 tuổi, Martino xin vào ở trong nhà dòng Đa Minh Mân Côi ở Lima để làm người giúp việc và về sau làm người phát chẩn. Cuối cùng, cảm nhận được ơn gọi, Martino chính thức gia nhập làm tập sinh Dòng Đa Minh. Nhiều năm sau, với lòng đạo đức và khả năng lớn lao của mình, Martino đã được trở thành tu sĩ chính thức của Dòng Đa Minh.

Năm 34 tuổi, vị bề trên nhận thấy được năng lực chữa bệnh và nhân đức của Martino nên giao cho ông phụ trách một bệnh xá. Martino cũng chăm sóc cho các bệnh nhân bên ngoài tu viện và thường xuyên chữa bệnh cho họ chỉ đơn giản bằng một ly nước, cho nên người ta tin rằng đó là phép lạ. Khi Lima xảy ra một dịch bệnh, tu viện Mân Côi có đến 60 tu sĩ bị nhiễm bệnh, nhiều người trong số họ phải bị cách ly. Martino đã vượt qua các cửa cách ly bị khóa để đến chăm sóc cho họ. Martino còn tiếp nhận người bệnh vào tu viện để chữa trị. Khi tu sĩ bề trên của nhà dòng phát hiện, và sợ lây bệnh cho các tu sĩ khác nên đã cấm Martino không được tiếp tục làm như vậy nữa. Em gái Juana của ông dùng nhà của mình để lưu dưỡng những bệnh nhân mà ông muốn chăm sóc. Một ngày nọ, ông gặp trên đường phố một người Ấn Độ nghèo, đang chảy máu vì bị dao đâm, ông đưa vào phòng riêng của mình sơ cứu để sau đó chuyển đến nhà em gái mình. Khi nghe ông báo cáo về chuyện này, tu sĩ bề trên đã khiển trách ông vì không vâng lời. Ông thành thực trả lời rằng: "Xin thứ lỗi cho con và xin chỉ bảo cho con, vì con không biết rằng đức vâng lời thì trên cả đức bác ái". Nghe vậy, bề trên đã cho Martino được tiếp tục làm theo ý mình.

Martino cũng là bạn của thánh Gioan Masias và thánh Rôsa Lima. Khi ông qua đời tại Lima vào ngày 3 tháng 11 năm 1639, Martino đã được cả thành phố biết đến. Lời nói và những phép lạ chữa bệnh của ông đã khiến nhiều người tự xem ông như một vị thánh tương lai. 25 năm sau khi ông qua đời, phần mộ của Martino được khai quật, thi hài ông vẫn còn nguyên vẹn và còn tỏa ra một mùi thơm.

Tạo hình
Thánh Martino de Porres thường được miêu tả như là một tu sĩ (chứ không phải là một linh mục) mặc trang phục Dòng Đa Minh, màu da ngăm đen và thường cầm một cây chổi. Đôi khi, ông được thể hiện là một tu sĩ đang cho một con chó, một con mèo và một con chuột cùng ăn chung.

Chú thích

Thánh Công giáo Rôma
Người Peru
Tu sĩ Dòng Đa Minh
Mất năm 1639
Sinh năm 1579


title: Little Richard

text:
Richard Wayne Penniman (5 tháng 12 năm 1932 – 9 tháng 5 năm 2020), hay còn được biết đến với nghệ danh Little Richard, là ca sĩ, nhạc sĩ, nhà sản xuất thu âm và diễn viên người Mỹ. Ông được coi là chìa khóa cho giai đoạn chuyển tiếp giữa nhạc R&B và rock 'n' roll vào những năm 50 của thế kỷ XX. Ông cũng là một trong những người đầu tiên đưa nhạc funk vào giai điệu của rock 'n' roll, từ đó khai sinh ra nhạc soul. Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll viết về ông:

"Ông tự gọi mình là "kiến trúc sư của rock and roll", và có vẻ lịch sử đang chấp nhận sự tự mãn của Little Richard. Hơn tất cả các nghệ sĩ khác - có lẽ ngoài Elvis Presley, Little Richard đã thổi bùng lên cả thập niên 50, đặt nền móng cho rock and roll với thứ âm nhạc bùng nổ và một tính cách vô cùng lôi cuốn. Với các ca khúc của mình, ông đã trở thành xương sống của rock and roll. Ông chơi piano một cách điên cuồng, tạo nên những tác phẩm kinh điển như "Tutti Frutti", "Long Tall Sally" và "Good Golly, Miss Molly" góp phần định nghĩa nên những giai điệu sôi động của rock and roll."

Penniman bắt đầu xuất hiện trên sân khấu từ năm 1945 khi còn ở tuổi vị thành niên. Lần đầu tiên ông thu âm là vào ngày 16 tháng 10 năm 1951 qua việc hát lại âm nhạc phúc âm của Billy Wright, người bạn đã giúp ông suốt giai đoạn đầu tiên của sự nghiệp. Ông ký hợp đồng với RCA Records vào năm 1952, và kể từ năm 1953 là hãng Peacock Records. Không có nhiều thành công, Penniman quyết định chuyển hướng sang một thứ nhạc R&B kiểu mới. Năm 1955, băng demo của ông gây chú ý tới giám đốc Art Rupe của Specialty Records, người sau đó quyết định mua lại hợp đồng của ông với Peacock để đưa ông tới Specialty vào tháng 9 năm 1955. Dưới sự hướng dẫn của Robert "Bumps" Blackwell, Penniman bắt đầu thu âm theo phong cách mà ông vẫn thường thể hiện trên sân khấu nhiều năm trước, theo nhiều thể loại, với nhịp mạnh, tiếng saxophone lớn, chút âm hưởng của phúc âm, hét, ngân và nhiều hiệu ứng khác pha trộn giữa boogie-woogie và R&B. Thứ âm nhạc mới này, với kiểu cách đưa nhạc funk vào nhịp rock 'n' roll đã là nguồn cảm hứng của vô số nghệ sĩ sau này, trong đó có cả James Brown, Elvis Presley, Otis Redding, Bob Dylan, Jimi Hendrix, The Beatles, The Rolling Stones, Led Zeppelin, Michael Jackson, cùng với đó là rất nhiều thế hệ nghệ sĩ nhạc R&B, rock, soul, funk và rap.

Ngày 12 tháng 10 năm 1957, trong làn sóng hâm mộ ngày một tăng vọt, Penniman đột ngột tuyên bố bỏ rock 'n' roll và muốn thấy "Chúa tái sinh". Tới lúc đó, chỉ trong vòng chưa tới 3 năm, ông đã có được tận 17 ca khúc nằm trong các bảng xếp hạng uy tín. Tháng 1 năm 1958, ông rời xa âm nhạc, đi học trường thánh kinh, trở thành mục sư và truyền bá Phúc Âm cùng với đó là tiến hành thu âm rất nhiều ca khúc phúc âm suốt nhiều năm liền. Sau đó ông trở lại và dùng rock and roll đưa mình vào vũ đài chính trị, cho tới khi ông có thể dung hòa được 2 vai trò này mãi những năm sau này.

Little Richard nằm trong nhóm các nghệ sĩ đầu tiên được đề cử vào Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll năm 1986 và là một trong 4 nghệ sĩ duy nhất (cùng Ray Charles, James Brown, và Fats Domino) có được giải Thành tựu trọn đời của Rhythm and Blues Foundation. Năm 2003, Penniman có tên trong Đại sảnh Danh vọng nhạc sĩ. Năm 2004, tạp chí Rolling Stone xếp ông ở vị trí số 8 trong danh sách 100 nghệ sĩ vĩ đại nhất. Năm 2007, ca khúc nổi tiếng nhất của ông, "Tutti Frutti", đứng vị trí số một trong danh sách "100 ca khúc làm thay đổi thế giới" của tạp chí Mojo cùng với đó là lời bình "ca khúc khai sinh ra rock and roll". Năm 2010, Hiệp hội ghi âm quốc gia của Thư viện Quốc hội Mỹ quyết định ghi bản gốc a cappella của ca khúc này dưới tên "A-wop-bop-a-loo-mop-a-lop-bam-boom!" là lời mở màn của thời kỳ rock 'n' roll.

Penniman qua đời ngày 9 tháng 5 năm 2020 vì ung thư xương tại nhà riêng của em trai ở Nashville. Em trai, các con cùng người thân trong gia đình đều bên cạnh ông lúc lâm chung.

Danh sách đĩa nhạc

 Here's Little Richard (1957)
 Little Richard (1958)
 The Fabulous Little Richard (1958)
 Pray Along with Little Richard (1960)
 Pray Along with Little Richard (Vol 2) (1960)
 The King of the Gospel Singers (1962)
 Little Richard Is Back (And There's A Whole Lotta Shakin' Goin' On!) (1964)
 Little Richard's Greatest Hits (1965)
 The Incredible Little Richard Sings His Greatest Hits - Live! (1967)
 The Wild and Frantic Little Richard (1967)
 The Explosive Little Richard (1967)
 Little Richard's Greatest Hits: Recorded Live! (1967)
 The Rill Thing (1970)
 Mr. Big (1971)
 The King of Rock and Roll (1971)
 Friends from the Beginning – Little Richard and Jimi Hendrix (1972)
 Southern Child (1972, không phát hành)
 Second Coming (1972)
 Right Now! (1974)
 Talkin' 'bout Soul (1974)
 Little Richard Live (1976)
 Going All The Way With Little Richard (1979, trực tiếp)
 God's Beautiful City (1979)
 Lifetime Friend (1986)
 Shake It All About (1992)
 Little Richard Meets Masayoshi Takanaka (1992)

Danh sách phim

 The Girl Can't Help It (1956), hát nhép các ca khúc "Ready Teddy" và "She's Got It"
 Don't Knock the Rock (1956), hát nhép các ca khúc "Long Tall Sally" và "Tutti Frutti"
 Mister Rock and Roll (1957), hát nhép các ca khúc "Lucille" và "Keep A-Knockin'"
 Catalina Caper (Never Steal Anything Wet, 1967), hát nhép ca khúc "Scuba Party", chưa phát hành
 Little Richard: Live at the Toronto Peace Festival (1969), được Shout! Factory tái phát hành vào năm 2019
 The London Rock & Roll Show  (1973), hát các ca khúc "Lucille", "Rip It Up", "Good Golly Miss Molly", "Tutti Frutti", "I Believe" (a capella) và "Jenny Jenny"
 Jimi Hendrix (1973)
 Down and Out in Beverly Hills (1986), vai Orvis Goodnight và hát ca khúc "Great Gosh A-Mighty"
 Hail! Hail! Rock 'n' Roll (1987), phim tài liệu
 Goddess of Love (1988)
 Purple People Eater (1988)
 Scenes from the Class Struggle in Beverly Hills (1989)
 Bill & Ted's Excellent Adventures (1990) (lồng tiếng)
 Mother Goose Rock 'n' Rhyme (1990)
 Columbo – S10E3, tập "Columbo and the Murder of a Rock Star" (1991)
 The Naked Truth (1992)
 Sunset Heat (Midnight Heat, 1992)
 James Brown: The Man, The Message, The Music TV Documentary (1992)
 Martin S1E12, tập "Three Men and a Mouse", vai The Exterminator (1992)
 The Pickle (1993)
 Last Action Hero (1993)
 Full House (1994), tập "Too Little Richard Too Late"
 Baywatch (1995), tập "The Runaways" vai Maurice
 The Drew Carey Show (1997), tập "Drewstock"
 Why Do Fools Fall in Love (1998)
 Mystery Alaska (1999)
 The Trumpet of the Swan (2001) (lồng tiếng)
 The Simpsons (2002) (lồng tiếng)
 Let the Good Times Roll (1973) bao gồm nhiều phần trình diễn của các nghệ sĩ Little Richard, Chuck Berry, Bo Diddley, Fats Domino, Bill Haley, The Five Satins, The Shirelles, Chubby Checker, và Danny and the Juniors.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 Little Richard Booking Agency

Sinh năm 1932
Mất năm 2020
Người đoạt giải Grammy
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Người song tính nam
Nhạc sĩ song tính
Ca sĩ LGBT
Người viết bài hát LGBT
Nghệ sĩ của RCA Records
Nghệ sĩ của Warner Music Group
Nghệ sĩ của Mercury Records
Nhạc sĩ Mỹ gốc Phi
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ
Ca sĩ rock Mỹ gốc Phi
Nam ca sĩ người Mỹ gốc Phi
Nghệ sĩ dương cầm người Mỹ gốc Phi
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Người viết bài hát Georgia
Nam nhạc sĩ thế kỷ 20


title: Tóc ngắn (album)

text:
Tóc ngắn là album phòng thu của ca sĩ người Việt Nam Mỹ Linh, được phát hành vào năm 1998 bởi Viết Tân. Đây là một trong những album bán chạy nhất lịch sử âm nhạc Việt Nam với hơn 200 nghìn bản được tiêu thụ trên toàn quốc. Được ra mắt sau album Chiều xuân, Tóc ngắn với sự cộng tác của ban nhạc Anh Em, là một bước đột phá trong sự nghiệp của Mỹ Linh khi cô tạo được tiếng vang lớn trong công chúng.

Tóc ngắn là một cú hích mạnh với thị trường nhạc nhẹ khi trước đó chưa một nghệ sĩ, một ê-kíp nào thực hiện một sản phẩm trẻ trung, chất lượng song không hề xa với thẩm mĩ đại chúng. Thành công của album cũng mở ra trào lưu thực hiện các sản phẩm âm nhạc qua máy tính. Dù bị một số phương tiện báo chí mang quan điểm cũ chê trách, Tóc ngắn thực tế đã đưa tên tuổi Mỹ Linh trở nên rực rỡ, biến cô từ một ca sĩ triển vọng lên thành một trong những diva của nhạc nhẹ Việt Nam. Kể từ đây, "Tóc ngắn" trở thành “biệt danh” của Mỹ Linh trong lòng người hâm mộ.

Đầu năm 1998, bản thu demo của ca khúc "Tóc ngắn" bị từ chối bởi nhiều nhà sản xuất, buộc lòng khiến Mỹ Linh – Anh Quân phải tự bỏ tiền tiến hành thực hiện album của mình. Thành công ngoài mong đợi của Tóc ngắn cũng góp phần xây đắp thêm vững chắc tên tuổi của các nhạc sĩ Anh Quân, Huy Tuấn và Dương Thụ. Không chỉ tiên phong với dòng nhạc R&B, Mỹ Linh cũng tiên phong trong việc xây dựng một phong cách làm việc chuyên nghiệp ở Việt Nam khi có riêng một ê-kíp âm nhạc, mỗi album đều được thực hiện thống nhất từ ý tưởng đến hòa âm, phối khí.

Tóc ngắn đã mở ra hiện tượng văn hóa "Tóc Mỹ Linh", khi mà phần lớn các cô gái lúc bấy giờ đều ưa chuộng kiểu tóc ngắn và phong cách ăn mặc của cô. Trong giai đoạn cuối năm 1998 tới năm 2000, việc các bậc phụ huynh đặt tên con gái là "Mỹ Linh" cũng đã trở thành xu hướng lúc bấy giờ.

Đây cũng là album mở màn cho một dự án lớn suốt sự nghiệp của Mỹ Linh và ê-kíp kéo dài tới tận 12 năm, qua album Vẫn mãi mong chờ (2002) rồi sau đó Một ngày (2011).

Hoàn cảnh ra đời

Trong thập niên 1990, Mỹ Linh là một trong những ca sĩ trẻ đầy triển vọng của nhạc nhẹ Việt Nam, một hiện tượng và mang hình ảnh của một diva tương lai. Rất nhiều ca khúc nổi tiếng của cô được công chúng ưa chuộng, như "Chị tôi", "Trên đỉnh Phù Vân" hay "Hà Nội đêm trở gió". Tuy nhiên, câu chuyện muôn thuở của một ca sĩ trẻ khi muốn khẳng định mình luôn hiển diện và Mỹ Linh lúc đang băn khoăn giữa những lựa chọn để tự xây dựng tên tuổi.

Mỹ Linh sau này trả lời trong một cuộc phỏng vấn: "Tôi nghĩ cái khó nhất có lẽ là tôi đã dám làm điều mình muốn. Tôi làm gì luôn theo sự mách bảo của trái tim trước rồi mới tới sự cân nhắc lý trí. Tôi cũng muốn nói thêm là những bài hát mà lúc đó khiến tôi rất nổi tiếng không mang lại tiền bạc cho tôi đâu." Năm 1997, qua lời giới thiệu của nhạc sĩ Dương Thụ, Mỹ Linh bắt đầu cộng tác với 2 nhạc sĩ trẻ mới từ châu Âu trở về là Anh Quân và Huy Tuấn (dưới tên ban nhạc Anh Em). Năm 1998, cô kết hôn với Anh Quân. Nhạc sĩ Anh Quân kể lại: "Tôi nói với Linh là chắc chắn em không thể đứng mãi trên cái đỉnh ấy để nhai đi nhai lại những bài hit của mình và cũng đừng bao giờ cam tâm với định kiến "thầy già con hát trẻ"... Và vì vậy, cô ấy cần phải đi theo một đường hướng phát triển khác bài bản hơn, chuyên nghiệp hơn, với những album được đo ni đóng giày, được thiết kế đồng bộ".

Trước khi album được chính thức phát hành, ban nhạc và ê-kíp của Mỹ Linh có thực hiện vài chương trình biểu diễn, song phản ứng nhìn chung là tiêu cực. Trong một bài phỏng vấn, nhạc sĩ Anh Quân nhớ lại: "(Sự nghiệp Mỹ Linh)... trầm nhất là lần đầu Linh kết hợp với tôi và ban nhạc trong tour diễn đầu tiên. Khi đó chúng tôi áp dụng cách phối khí mới, làm mới ca khúc cũ của cô ấy nên rất ít người chấp nhận điều mới mẻ ấy. Nhiều người nói Linh không hát được thứ nhạc này, thế này là sai lầm nên tương đối là… lung lay. Mà lung lay cũng phải vì khi đó cô ấy còn quá trẻ. Mới 23-24 tuổi, tự nhiên bị nói nhiều, chưa đủ bản lĩnh để đối mặt với những dư luận như vậy."

Với quan điểm châu Âu của 2 nhạc sĩ trẻ, album mới được yêu cầu thực hiện theo những nguyên tắc cơ bản của âm nhạc chuyên nghiệp: CD nhạc có ngôn ngữ, phong cách riêng, những tour diễn mang tên ca sĩ và ban nhạc. Họ đã phải tận tâm tự đi tìm những nghệ sĩ cộng tác và xây dựng ê-kíp của riêng mình. "Việc tách ra làm riêng đó có cái khó là mình phải tự bỏ tiền túi đầu tư, có nghĩa là lời thì ăn mà lỗ thì tự chịu. Nhưng cái được là mình được làm những gì mình ấp ủ không bị chi phối bởi người bỏ vốn. Như vậy là sản phẩm âm nhạc nó là của mình từ ý tưởng tới khi hoàn thành. Cái đó rất quan trọng trong việc định hình một phong cách nhạc", Mỹ Linh nói.

Từ đó, quan điểm về thứ âm nhạc mới của Anh Quân – Huy Tuấn được quán triệt, đó là dòng nhạc R&B pha lẫn soul và funk với những giai điệu và ca từ vô cùng tươi trẻ. Phần lời được chỉnh sửa chủ yếu bởi nhạc sĩ Dương Thụ. Với tổng cộng 10 ca khúc, album được cấu trúc từ 6 ca khúc của bộ đôi trên (3 của Anh Quân, 2 của Huy Tuấn, 1 của cả hai cùng viết), 2 ca khúc của Dương Thụ, 1 ca khúc của Trương Ngọc Ninh, 1 của Bảo Chấn. Ca khúc "Phút giao thừa lặng lẽ" còn có sự tham gia giọng chính của Anh Quân, Ngọc Anh (nhóm tam ca 3A) và tay trống Quốc Bình cùng phần bè tốp ca của ban nhạc Anh Em.

"Biển khát" là ca khúc được nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh viết theo đơn đặt hàng cho một vở kịch của Nhà hát Kịch Hà Nội, và ca sĩ Mỹ Linh cũng là người đầu tiên thể hiện ca khúc này. Đây cũng là ca khúc nổi tiếng nhất và được ông đánh giá là "thương phẩm nhất" cho suốt sự nghiệp của mình. Sau này đây cũng chính là tên chương trình tôn vinh sự nghiệp của ông với Con đường âm nhạc (tháng 7 năm 2011).

Ảnh bìa album được nhiếp ảnh gia Dương Minh Long chụp, thiết kế và chỉnh sửa bởi nghệ sĩ Từ Phương Thảo.

Danh sách ca khúc

Video âm nhạc
 "Hương ngọc lan" (đạo diễn: Phạm Hoàng Nam)
 "Hát thầm" (đạo diễn: Dương Minh Long)
 "Biển khát" (đạo diễn: Nguyễn Phan Quang Bình)
 "Tóc ngắn" (đạo diễn: Phạm Hoàng Nam)
 "Mưa hát" (đạo diễn: Phạm Hoàng Nam)
 "Mùa đông sẽ qua" (đạo diễn: Dương Minh Long)
 "Chuyện tình" (đạo diễn: Nguyễn Quang Dũng)
 "Trưa vắng" (đạo diễn: Phạm Hoàng Nam)
 "Khúc giao mùa" – cùng ca sĩ Minh Quân (đạo diễn: Phạm Hoàng Nam)
Các video clip được tổng hợp cùng với Vẫn mãi mong chờ trong VCD và DVD Tóc ngắn phát hành vào tháng 11 năm 2002 bởi Hãng phim Phương Nam.

Thành phần tham gia sản xuất
 Ban nhạc Anh Em
 Anh Quân – sáng tác, hòa âm, phối khí, guitar; hát bè trong "Hát thầm", hát chính, hát bè trong "Phút giao thừa lặng lẽ".
 Huy Tuấn – sáng tác, hòa âm, phối khí, bass.
 Văn Hà – keyboard, guitar, hát bè.
 Quốc Bình – trống, bộ gõ, định âm; hát chính, hát bè trong "Phút giao thừa lặng lẽ".

 Các nghệ sĩ khác
 Dương Thụ – nhà sản xuất, sáng tác, hòa âm, phối khí, viết lời.
 Trương Ngọc Ninh – sáng tác "Biển khát".
 Bảo Chấn – sáng tác "Hoa cỏ mùa xuân".
 Minh Quân – hát chính, hát bè trong "Phút giao thừa lặng lẽ".
 Ngọc Anh – hát bè trong "Phút giao thừa lặng lẽ".

 Ê-kíp sản xuất
 Sản xuất – Dương Thụ, Anh Quân, Huy Tuấn.
 Thiết kế – Từ Phương Thảo.
 Chụp ảnh – Dương Minh Long.

Đánh giá

Khi mới ra mắt, Tóc ngắn đã nhận được khá nhiều phản ứng tiêu cực từ một số luồng dư luận. Nhạc sĩ Huy Tuấn nhớ lại: "Tôi còn nhớ như in lúc Tóc ngắn – tour diễn đầu tiên của nhóm diễn ra và bị báo chí dội bom kịch liệt vì cái tội tày trời 'phá hỏng diva'. Rời Sài Gòn, Anh Em anh nào anh nấy mặt mũi tối tăm như cái bị, khiến cả cái sân bay Tân Sơn Nhất như cũng bị tối đi...". Và nữa, anh nói: "[Mỹ Linh là người khó xử nhất] khi rõ ràng trước đó cô ấy đã gần như có trong tay tất cả mọi thứ, bỗng chốc "xô chậu" giảm hẳn, chỉ vì "can tội" hát nhạc của chồng. Nếu không có một bản lĩnh vững vàng, chắc chắn một người trẻ như Linh lúc đó đã không đủ dũng cảm đi theo con đường Anh Em đã vạch ra... [Chúng tôi] thì thất vọng tràn trề khi những cái mình háo hức mang về lại bị coi là cực đoan, cái quen với mình, là bầu khí quyển của mình, thì lại bị coi là lạ, là khó nuốt với người khác. Tuy hầu như tất cả đều nản nhưng lại không ai nghĩ đến chuyện đưa Linh quay lại quãng đường hoàng kim trước đó, khi mà với con đường mới vừa vạch ra, đó gần như là lựa chọn duy nhất để có thể cùng nhau đi tiếp.".

Nhạc sĩ Anh Quân có nói trong một bài phỏng vấn: "Nhiều người đã nói tôi kìm hãm sự nổi tiếng của Mỹ Linh"<ref>{{Chú thích web |url=http://mylinh.com.vn/anh-quan-nhieu-nguoi-noi-toi-kim-ham-su-noi-tieng-cua-my-linh/ |ngày truy cập=2012-08-11 |tựa đề=Anh Quân: "Nhiều người đã nói tôi kìm hãm sự nổi tiếng của Mỹ Linh" |archive-date = ngày 12 tháng 7 năm 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712190457/http://mylinh.com.vn/anh-quan-nhieu-nguoi-noi-toi-kim-ham-su-noi-tieng-cua-my-linh/ }}</ref> "Những gì thành công lúc đầu đều bị phản đối, chẳng có cái nào không. Đó là việc tôi đã biết trước. Cũng may những gì tôi làm cho Linh có kết quả tốt, không tôi lại thành tội đồ của âm nhạc Việt Nam."Nhạc sĩ Dương Thụ – nhà sản xuất, nhạc sĩ và người viết lời cho nhiều ca khúc của album – nói về Mỹ Linh và Tóc ngắn: "Điều đáng khâm phục nhất của Linh là cô dám từ bỏ những ca khúc phổ thông để dấn thân vào con đường riêng của mình với phong cách funk, R&B, soul, dù cô biết chắc đó là con đường chông gai hơn, khó khăn hơn." Cùng với đó, nhạc sĩ cũng nhận định: "Nhiều người không thể chấp nhận được việc này, nghĩ rằng cô đã tự bó mình trong Anh Em, chỉ hát bài của chồng và Huy Tuấn nên không hay nữa. Riêng tôi đã từng giúp hai vợ chồng làm album, tôi hiểu rằng cô không có con đường nào khác nếu muốn chuyên nghiệp hoá sự nghiệp của mình."Nhiếp ảnh gia Dương Minh Long trả lời phỏng vấn trên tạp chí Đẹp số 150: "Tóc ngắn là bước đột phá bất ngờ và có lẽ là cần thiết của người lao động nghệ thuật, nhất là thời điểm của Tóc Ngắn ra đời, đáp ứng sự mong mỏi gần như đã dần mòn của công chúng sau quá nhiều ngày tháng chán chê với những giai điệu đèm đẹp. Tôi không thích sự so sánh, tôi chỉ quan tâm đến con đường hát của Mỹ Linh. Thời gian sẽ xác định sự mai một giọng hát đồng thời xác định đẳng cấp của một ca sĩ."Báo Gia đình Xã hội viết: "Mỹ Linh đã có đỉnh cao với pop, nhưng cũng dám đánh bạc với sự nghiệp khi quay hẳn sang funk, soul bằng âm nhạc của Anh Quân. Tóc ngắn là bước đột phá rất ngoạn mục, kết hợp hoàn hảo giữa lối hoà âm bài bản chặt chẽ của Anh Quân và bản năng hoang dại khốc liệt của Mỹ Linh." Tuy nhiên, tờ báo cũng nhận xét: "Tóc ngắn hay nhưng không có tính mở."Với Tóc ngắn, Mỹ Linh đã có được bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp và cuộc đời của mình. Năm 1997, cô gặp gỡ và bắt đầu cộng tác với ban nhạc Anh Em. Ca khúc "Biển khát" – sáng tác của nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh – là lần đầu tiên cô gặp gỡ Anh QuânMỹ Linh bật mí mối lương duyên trời định với "Biển khát". Năm 1998, 2 người kết hôn. Kể từ Tóc ngắn, ban nhạc Anh Em trở thành ê-kíp và cũng là một trong những nhân vật chính tạo nên phong cách của Mỹ Linh. Nhạc sĩ Bảo Chấn nói về bước ngoặt sự nghiệp này của Mỹ Linh: "Khả năng của cô ấy bỗng nhiên vọt hẳn lên cao bắt đầu từ khi Linh đi vào một con đường khác hẳn với các đàn chị, đó là khi Linh gặp được Anh Quân. Vẫn là một con đường nhạc nhẹ, nhưng nó cao hơn và không còn chính thống như trước."''

Tham khảo

 Ghi chú

Liên kết ngoài

 Tóc ngắn  trên VnExpress

Album nhạc Việt Nam
Album của Mỹ Linh
Album năm 1998
Album phát hành bởi Viết Tân


title: Hầu Kiện

text:
Hầu Kiện, tên hiệu Thông Tý Viên (tiếng Trung: 通臂猿), là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thủy hử. Ông là một trong 72 Địa Sát Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.

Xuất thân

Hầu Kiện quê ở Hồng Đô, vốn làm nghề thợ may. Hình dạng bên ngoài gầy gò và nhanh nhẹn nên ông mới có tên hiệu Vượn nhanh tay. Ông học võ nghệ từ Tiết Vĩnh.

Gia nhập Lương Sơn Bạc

Hầu Kiện được thuê làm thợ may trong phủ của Hoàng Văn Bính, viên quan thông phán ở Giang Châu đã xúi giục tử hình Tống Giang và Đới Tung. Sau khi hai người Tống Công Minh được quân Lương Sơn Bạc cứu thoát thì Tống Giang muốn trả thù, để việc thành công thì cần người biết đường lối nhà họ Hoàng. Tiết Vĩnh giới thiệu Hầu Kiện với quân Lương Sơn, nhờ đó quân Lương Sơn đột nhập được vào nhà họ Hoàng, sau khi quân Lương Sơn giết cả nhà họ Hoàng và đốt cháy toàn bộ cơ ngơi thì Hầu Kiện cũng gia nhập Lương Sơn Bạc.

Sau khi chiêu an và tử trận

Khi phân định ngôi thứ ở Lương Sơn Bạc, vốn là thợ may, Hầu Kiện trở thành đầu lĩnh chuyên chế tạo các loại cờ quạt và áo bào. Sau khi nhận chiêu an, ông cùng các đầu lĩnh tham gia các chiến dịch đánh dẹp quân Liêu và các lực lượng khác chống đối triều đình nhà Tống. Trong chiến dịch đánh Phương Lạp, khi tấn công Hàng Châu, Hầu Kiện theo thủy quân đi đường biển. Sóng to gió lớn, thuyền bị chìm, Hầu Kiện không biết bơi nên chết đuối cùng Đoàn Cảnh Trụ.

Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 64, Hầu Kiện được cử làm phó tướng cùng Lý Ứng trấn thủ Hậu quan và các cảng nước phía sau Thủy bạc. Vân Thiên Bưu dùng thuyền trầm loa chia quân làm bảy lộ càng đánh vào Hậu quan và các cảng nước. Lý Ứng nghênh chiến thất bại, cố sức phá vây. Hầu Kiện thấy thế liền mờ cửa ra giúp, giao chiến với Văn Đạt, chưa được vài hiệp đã bị chém chết.

Tham khảo


title: Chu Hoàng Diệu Linh

text:
Chu Hoàng Diệu Linh (sinh 1994) là nữ vận động viên Taekwondo người Việt Nam, từng thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn ở hạng cân 67 kg. Thành tích đáng kể gồm có:
 2008 Huy chương vàng tại giải trẻ quốc gia hạng cân dưới 46 kg
 2010 Huy chương vàng tại tại Đại hội thể dục thể thao toàn quốc
 2011 Huy chương đồng tại SEA Games 26 (Indonesia)
 2011 Huy chương bạc trong cuộc thi đấu tuyển chọn vào Olympic London 2011
 2012 Huy chương đồng German Open
 2012 Tham gia Thế vận hội Mùa hè 2012

Tham khảo

Liên kết ngoài
Diệu Linh tại Thế vận hội mùa hè 2012
Bài báo Tuổi trẻ về Diệu Linh

Người Hà Nội
Nữ vận động viên Việt Nam
Vận động viên Việt Nam tham gia Thế vận hội
Vận động viên Taekwondo Việt Nam
Nữ giới Việt Nam thế kỷ 21


title: Danh sách phiên vương nhà Minh (Tần Vương hệ)

text:
Hệ phả con cháu của Tần vương (秦王) vốn là dòng con cháu của Minh Thái Tổ, danh sách theo các dòng.

Nước Tần (秦國)

Nước Vĩnh Hưng (永興國)

Nước Bảo An (保安國)

Nước Hưng Bình (興平國)

Nước Vĩnh Thọ (永壽國)

Nước An Định (安定國)

Nước Vị Nam (渭南國)

Nước Phú Bình (富平國)

Nước Nghi Xuyên (宜川國)

Nước Lâm Đồng (臨潼國)

Nước Cáp Dương (郃陽國)

Nước Khiên Dương (汧陽國)

Nước Trấn An (鎮安國)

Nước Long Đức (隆德國)

Nước Sùng Tín (崇信國)

Nước Tử Dương (紫陽國)

Nước Mỗ (某國)

Nước Mỗ

Nước Mỗ

Nước Mỗ

Danh sách phiên vương nhà Minh


title: Elizabeth Gillies

text:
Elizabeth Egan Gillies (sinh ngày 26 tháng 7 năm 1993) là một nữ diễn viên, ca sĩ, vũ công người Mỹ nổi tiếng với các vai diễn chính và phụ truyền hình với vai Jade West trong phim hài kịch tình huống Nickelodeon Victorious.

Thống kê

{| class="wikitable sortable"

|+ Phim truyền hình
! width="100;"|Năm
! width="150;"|Tên
! width="175;"|Nhân vật
|-
| 2007
| The Black Donnellys
| Young Jenny
|-
| 2009 || The Battery's Down|| Bat Mitzvah Riffer
|-
|2010-2013|| Victorious || Jade West
|-
| 2011–Present || Winx Club || Princess/Nymph Daphne
|-
| 2011 || Big Time Rush|| Heather Fox
|-
| 2011 || BrainSurge || Herself
|-
| 2012 || White Collar || Chloe Woods
|-
| 2012 || Figure It Out || Herself
|-
| 2013 || The Exes || Tracy Cooper
|-
| 2014 || Sam & Cat || Jade West
|-
| 2017-2022 || Dynasty || Fallon Carrington
|-

Tham khảo

Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Sinh năm 1993
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nhân vật còn sống
Ca sĩ thiếu nhi Mỹ
Người Mỹ gốc Ý
Ca sĩ nhạc pop rock Mỹ
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nhạc sĩ nhạc pop thiếu nhi
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên New Jersey
Ca sĩ New Jersey
Nữ ca sĩ thế kỷ 21

Người Mỹ gốc Ireland


title: Trượt tuyết băng đồng

text:
Trượt tuyết băng đồng hay trượt tuyết việt dã là một môn thể thao trượt tuyết mà những người tham gia sử dụng ván trượt và gậy trượt để tự đẩy mình đi băng qua những khu vực địa hình tuyết phủ, thường trên những con đường được ủi ra. Môn thể thao này phổ biến ở những nơi có các cánh đồng tuyết lớn, phần lớn là Bắc Âu, Canada và Alaska.. Đó là một môn thể thao tốt cho sức khỏe, vì sử dụng nhiều bắp thịt khác nhau của cơ thể, nên hay được khuyến khích tập luyện.

Trượt tuyết băng đồng là một phần của một nhóm các môn thể thao trượt tuyết Bắc Âu (Nordic skiing) bao gồm ski jumping, Nordic combined (trượt tuyết băng đồng và ski jumping), hai môn phối hợp (trượt tuyết và bắn súng) và chạy định hướng trên tuyết.

Lịch sử
Việc sử dụng ván trượt tuyết để di động đã có từ nhiều ngàn năm nay. Tuy nhiên là môn thể thao để thi đấu thì mới bắt đầu từ thế kỷ thứ 19 tại Bắc Âu. Cuộc thi đấu quan trọng đầu tiên xảy ra tại Holmenkollen ở Oslo.

Từ thế vận hội mùa Đông 1924 trượt tuyết băng đồng trở thành một môn thể thao chính trong chương trình thi đua của thế vận hội. Từ thế vận hội mùa Đông 1952 cũng có những cuộc thi đấu cho phụ nữ.

Đến cuối thập niên 1970 một kỹ thuật mới được phát triển, gọi là skating.
Nhiều nước như Ý, Pháp, Áo hay Thụy Sĩ cho đó là một sáng kiến hay, tiếp nhận nhanh chóng và sửa lại đường trượt tuyết cho thích hợp. Trong khi ở Đức đến giữa thập niên 1990, nhiều vùng trượt tuyết băng đồng vẫn còn treo bảng cấm skating. Ở Bắc Âu thì người tham gia cũng ít đi theo kiểu này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Video depicting classic technique.
Video depicting skate-skiing technique.
Video depicting V1 skate-skiing.
Video dpeicting V2 skate-skiing.
Video depicting V2 alternate skate-skiing.

Môn thể thao Thế vận hội Mùa đông
Băng đồng

Marathon trượt tuyết


title: Đá Bình Khê

text:
Đá Bình Khê (tiếng Anh: Edmund Reef; , Hán-Việt: Nam Môn tiêu) là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách đảo Sinh Tồn gần 7 km về phía đông-đông bắc.

Đá Bình Khê là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát đá này.

Hình ảnh

Tham khảo

Bình Khê


title: Cá nheo châu Âu

text:
Cá nheo châu Âu (Silurus glanis) là một loài cá da trơn bản địa những vùng rộng ở trung, nam, và đông châu Âu, cũng như trong lưu vực biển Baltic, biển Đen, và biển Caspi. Nó được du nhập đến Tây Âu để làm cá thể thao và hay hiện diện khắp một vùng kéo dài từ Liên hiệp Anh đến Kazakhstan và Trung Quốc. Đây là một loài cá nước ngọt thiếu vảy. Loài cá này có thể sống đến hơn 50 năm.

Môi trường sống
Cá nheo châu Âu sống trong những hồ lớn, ấm và con sông sâu, nước chảy chậm. Chúng thích trốn trong những chỗ có che chắn như hố dưới đáy sông hay đám cây chìm. Chúng thường được giữ trong ao làm cá thể thao.

Chế độ ăn
Giống phần đông cá tầng đáy nước ngọt, cá nheo châu Âu sống nhờ giun đốt, động vật thân mềm, côn trùng, động vật giáp xác và cá. Những cá thể lớn đã được ghi nhận ăn ếch, chuột nhắt, chuột cống, chim nước như vịt và cũng có ăn thịt đồng loại. Theo một nghiên cứu do những nhà nghiên cứu của đại học Toulouse (Pháp) công bố năm 2012, những cá thể của loài này khi ở ngoài môi trường sống thông thường của chúng có khi bơi đến sát bờ để săn bồ câu.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 FishBase species summary
 YouTube video of a giant Wels Catfish being caught

G
Động vật được mô tả năm 1758


title: Đá Sơn Hà

text:
Đá Sơn Hà (tiếng Anh: Gent Reef; , Hán-Việt: Cát Dương tiêu) là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm ở phía tây tây nam đảo Sinh Tồn và phía bắc đá Cô Lin, cách đảo Sinh Tồn khoảng 2,5 km.

Đá Sơn Hà là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát đá này.

Hình ảnh

Tham khảo

Sơn Hà


title: Đăk Long (định hướng)

text:
Đăk Long (còn được viết là Đắk Long) có thể là một trong số các địa danh tại tỉnh Kon Tum, Việt Nam sau đây:

 Xã Đăk Long, huyện Đăk Glei
 Xã Đăk Long, huyện Đăk Hà
 Xã cũ Đăk Long thuộc huyện Kon Plông; nay là thị trấn Măng Đen.


title: Giò sống

text:
Giò sống là một nguyên liệu đặc trưng của ẩm thực Việt Nam. Về cơ bản nó loại thịt lợn giã nhuyễn nhưng không đem hấp hay luộc mà để nặn viên gia vào các món canh, bún cũng như để chế biến sáng tạo nhiều món ăn khác. Giò sống còn được gọi là mọc khi vo viên để nấu món bún mọc. Giò sống được xem là đạt khi nó có màu hồng nhạt và quyện thành một khối dẻo, dai, mịn màng dễ tạo hình. Tại Việt Nam giò sống được bán dưới dạng làm sẵn tại các chợ, siêu thị. Tuy nhiên người nội trợ vẫn có thể tự làm tại nhà nếu muốn.

Chế biến
Không có phương pháp chế biến chung cố định cho món giò sống vì nó thay đổi tùy theo khu vực kinh nghiệm và sáng tạo của người chế biến. Về cơ bản ta cần các bước sau:
Mua thịt tươi (chú ý thịt không được đông lạnh, lợn vừa mổ xong, thịt còn nóng càng tốt), lọc hết gân. Sau đó ướp gia vị vào thịt. Thành phần ướp vào nhất thiết phải có bột năng (bột củ năng), bột nổi hay bột soda sau đó nêm nếm cho vừa miệng bằng các gia vị thông thường như muối, tiêu, nước mắm, đường và bột nêm tùy khẩu vị và trộn đều. Bỏ hỗn hợp vào xay nhuyễn nhiều lần, Về sau, khi có tủ lạnh người ta thường cho vào tủ lạnh đông đá vừa vừa cho hơi xốp rồi lấy xay tiếp, xay tới xay lui tới khi thịt có màu hồng nhạt và quyện thành một khối dẻo, dai, mịn là được. Tùy theo kinh nghiệm, người nội trợ có thể cho thêm: gừng, nấm hương, hành tím thái lát, bột khoai tây, mỡ heo tùy thích.

Chú thích

Ẩm thực Việt Nam
Giò


title: Amiot 143

text:
Amiot 143M là một loại máy bay ném bom hạng trung của Pháp trong thập niên 1930. Nó được thiết kế để đáp ứng đặc tả kỹ thuật 1928 về một loại máy bay ném bom có khả năng ném bom cả ngày lẫn đêm, đồng thời vừa là mẫu trinh sát tầm xa và hộ tống máy bay ném bom.

Biến thể
Amiot 140
Mẫu thử với động cơ Hispano-Suiza 12Nbr. 2 chiếc được chế tạo, chỉ có 1 chiếc bay được, sau đó người ta đặt mua 40 chiếc Amiot 143 thay thế.
Amiot 141
Thiết kết sửa đổi (không chế tạo)
Amiot 142
Mẫu thử với động cơ Hispano-Suiza 12Ybrs (1 chiếc)
Amiot 143
Phiên bản sản xuất với động cơ Gnome-Rhône 14Kirs / Gnome-Rhône 14Kjrs (138 chiếc, gồm 40 chiếc đặt mua với tên gọi Amiot 140 và 25 đặt mua với tên gọi Amiot 144)
Amiot 144
Phiên bản giảm diện tích cánh, thêm cánh tà và càng đáp thu vào được (1 chiếc, đặt mua 25 chiếc Amiot 143 thay thế)
Amiot 145
Amiot 144 với động cơ Hispano-Suiza 14AA (không chế tạo)
Amiot 146
Amiot 144 với động cơ Gnome-Rhône 18Lars (không chế tạo)
Amiot 147
Amiot 144 với động cơ Hispano-Suiza 12Ydrs / Hispano-Suiza 12Yfrs (không chế tạo)
Amiot 150
Mẫu thử trinh sát, ném bom thả ngư lôi, trang bị cho Aeronavale. Amiot 143 có cánh lớn hơn 10%, trang bị 2 động cơ Gnome-Rhone (1 mẫu thử)

Quốc gia sử dụng

Không quân Nhà nước Độc lập Croatia sử dụng1 chiếc

Armee de l'Air sử dụng 138 chiếc.
Hải quân Pháp

Luftwaffe sử dụng vài chiếc tịch thu được.

Không quân Ba Lan lưu vong ở Pháp
 Groupe de Bombardement Marche Polonais

Tính năng kỹ chiến thuật (Amiot 143)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 5
Chiều dài: 18,24 m (59 ft 10 in)
Sải cánh: 24,53 m (80 ft 5¾ in)
Chiều cao: 5,68 m (18 ft 7¾ in)
Diện tích cánh: 100 m² (1.076 ft²)
Trọng lượng rỗng: 5.455 kg (12.026 lb)
Trọng lượng có tải: 8.611 kg (18.983 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 10.360 kg (22.839 lb)
Động cơ: 2 × Gnome et Rhône 14Kirs / Gnome et Rhône 14Kjrs, 640 kW (858 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 295 km/h (159 knots, 183 mph)
Tầm bay: 1.300 km (703 nmi, 808 mi) (với tải trọng bom tối đa)
Trần bay: 7.500 m (24.605 ft)

Vũ khí
 4 khẩu súng máy MAC 1934 7,5 mm (.295 in)
 800 kg (1.760 lb) bên trong máy bay, 800 kg (1.760 lb) treo ngoài

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Trapdoor In War Plane Permits Chute Jumps" Popular Mechanics, May 1935 article-photo mid page left side

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
143
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cánh trên
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Ống hút

text:
Ống hút là một đồ dùng hình ống, cho phép người dùng lấy đồ uống thuận tiện hơn, dùng để đưa những thức uống (thường là đồ uống lạnh) hoặc thức ăn lỏng như sữa lắc, sữa, nước ngọt, nước ép trái cây,trà sữa từ ly,  cốc,... đựng thức uống đó đến miệng. Ống hút thường được làm từ bằng giấy, tre, thép không gỉ hoặc nhựa (chẳng hạn như polypropylene và polystyrene), hoặc vật liệu khác. Để sử dụng một ống hút nước, cần đặt một đầu ống vào chất lỏng cần uống và sau đó hút bằng miệng ở đầu còn lại để chất lỏng chảy theo ống chui vào miệng. Ống hút có thể thẳng hoặc có đoạn ống thổi có thể điều chỉnh góc độ. Ống hút dùng để uống thường là sản phẩm sử dụng một lần và một số quốc gia, khu vực và thành phố đã cấm ống hút nhựa để giảm ô nhiễm nhựa. Một số công ty đã tự nguyện cấm hoặc giảm số lượng ống hút nhựa được phân phối từ cơ sở của họ

Tại Việt Nam, người Việt cổ từ xa xưa cũng như các dân tộc thiểu số ngày nay dùng những cái cần làm từ tre/trúc đục thông lỗ để hút rượu cần, đó cũng là nguồn gốc tên gọi loại rượu này.

Phân loại

Ống hút hiện đại được phân ra rất nhiều loại đa dạng màu sắc kích thước, kiểu dáng nhằm phục vụ nhu cầu nhất định.

Ống hút có lỗ mở rộng hơn thường được sử dụng để uống trà sủi bọt , chứa được trân châu bột sắn đặc trưng của nó. Đầu của những ống hút này đôi khi bị cắt theo một góc tạo ra một điểm. Điều này cho phép ống hút làm thủng lớp vỏ nhựa của cốc. Ví dụ: Ống hút cong đầu, ống hút tà tưa, ống hút trang trí, ống hút dài để nuôi bệnh, cần (làm từ tre/trúc đục thông lỗ để hút rượu cần),...

Các ống hút thường khó phân hủy gây hại môi trường, mỗi ngày có 60 triệu ống hút thải ra gây hậu quả nghiệm trọng. Ngày nay người ta chủ động sản xuất các loại ống hút "bio" thân thiện với môi trường hơn hoặc dùng ống hút giấy, tre, kính, kim loại,... thay thế. Vì thế, hiện nay đã có nhiều quán cà phê, trà sữa, ..... sử dụng ống hút bằng tre, giấy..... và mọi người cũng đã biết sử dụng ống hút riêng làm bằng kim loại,nhựa dùng nhiều lần để hạn chế ống hút nhựa dùng 1 lần.

Vật liệu
Ống hút có thể được sản xuất từ nhiều loại vật liệu khác nhau (một số loại phù hợp hơn để tái sử dụng ), từ nhựa như Polypropylen (được coi là dày đặc và bền hơn ống hút Polystyren ),  Axit polylactic (PLA),  và silicone (đã được quảng cáo là một lựa chọn vật liệu mới hơn cho ống hút có thể tái sử dụng, với lý do không dễ bị nứt hoặc bong tróc, cách nhiệt cho đồ uống nóng và lạnh và một nhà sản xuất quảng cáo rằng chúng có thể được xử lý bằng cách đốt chúng thành tro có thể phân hủy sinh học),  sang giấy hoặc bìa cứng,  kim loại,  gỗ tre và bã mía ,  và các vật liệu ăn được bao gồm gạo, rong biển, lúa mạch đen và chế biến mứt kẹo (chẳng hạn như kẹo ).

Lịch sử

Dụng cụ ăn uống

Bắt nguồn
Những chiếc ống hút đầu tiên được biết đến là do người Sumer chế tạo, và được sử dụng để uống bia, có lẽ để tránh các sản phẩm phụ rắn của quá trình lên men chìm xuống đáy. Ống hút lâu đời nhất còn tồn tại, được tìm thấy trong một ngôi mộ của người Sumer có niên đại 3.000 năm trước Công nguyên, là một ống vàng được khảm bằng ngọc lưu ly (đá xanh lapis lazuli) quý giá. Người Argentina và các nước láng giềng của họ, trong vài trăm năm, đã sử dụng (để uống trà) một thiết bị kim loại tương tự gọi là Bombilla, hoạt động như một cái ống hút và một cái sàng. Vào những năm 1800, rơm làm từ cỏ lúa mạch đen trở thành mốt vì rẻ và mềm, nhưng nó có xu hướng chuyển thành hồ rất đáng tiếc khi cho vào chất lỏng.

Marvin C. Stone, người Mỹ, đã được cấp bằng sáng chế cho loại ống hút hiện đại, làm bằng giấy, vào năm 1888, để giải quyết những thiếu sót của ống hút làm từ cỏ lúa mạch đen. Anh ấy nảy ra ý tưởng khi uống một cốc bạc hà vào một ngày nắng nóng ở Washington, DC; hương vị của lúa mạch đen hòa vào thức uống và tạo cho nó một hương vị cỏ, điều mà anh ấy thấy không hài lòng. Anh quấn giấy quanh bút chì để tạo thành một ống mỏng, trượt bút chì ra từ một đầu và bôi keo giữa các dải. Sau đó, ông đã tinh chế nó bằng cách chế tạo một chiếc máy có thể phủ bên ngoài tờ giấy một lớp sáp để giữ chúng lại với nhau, để keo không bị hòa tan trong rượu whisky ngô. Ống hút giấy ban đầu có lỗ nhỏ hẹp tương tự như ống hút cỏ khi đó đang được sử dụng phổ biến. Người ta thường sử dụng hai trong số chúng, để giảm bớt nỗ lực cần thiết để nhấp từng ngụm. (Ống hút cocktail, đôi khi được sử dụng theo cặp, có thể bắt nguồn từ ống hút ban đầu như vậy.)

Sản xuất
Ống hút nhựa trở nên phổ biến sau Thế chiến II. Các vật liệu được sử dụng để sản xuất chúng không đắt, và các loại đồ ăn nhà hàng mà chúng đi kèm đã trở nên bình dân và phổ biến hơn.

Ống hút xoắn được sản xuất hàng loạt đầu tiên là Sip-N-See được phát minh bởi Milton Dinhofer , người sau này đã đưa ra ý tưởng và thiết kế cho con tinh tinh trong trò chơi mang tính biểu tượng, Barrel of Monkeys . Dinhofer ban đầu đã được cấp bằng sáng chế cho ống hút của mình với hình dạng một cái kéo với hai vòng trên đầu,  nhưng Macy's sẽ không mang ống hút trừ khi nó có một ký tự trên đó. Họ đề nghị Dinhofer làm ba cái ống hút (cuối cùng đã được cấp bằng sáng chế vào năm 1950):  một cao bồi, một chú hề và một con vật cái mà ông ấy làm con voi. Mỗi nhân vật của anh ấy được gắn vào một ống hút polyethylene mềm có vòng tròn, và người dùng có thể nhấm nháp từ một ống hút acetate nhỏ, thẳng, có thể tháo rời khác. Rexor Corp. có bản quyền rơm cùng năm, nhưng Macy's quyết định không mang chúng. Dinhofer được cho biết giá bán quá thấp. Sau đó, Dinhofer quay sang Woolworth's và thuyết phục chuỗi cửa hàng để anh giao một số cho một số cửa hàng của họ gần nhà. Sau một ngày cuối tuần bán hàng, Woolworth's đã đặt hàng cho tất cả các cửa hàng của mình và

Tác động của môi trường
Tính đến năm 2010, 10 quốc gia phát thải ô nhiễm nhựa đại dương lớn nhất (bao gồm cả ống hút nhựa), từ nhiều nhất đến ít nhất là Trung Quốc, Indonesia, Philippines, Việt Nam, Sri Lanka, Thái Lan, Ai Cập, Malaysia, Nigeria và Bangladesh. Ô nhiễm vi nhựa là một vấn đề đáng lo ngại nếu chất thải nhựa được đổ không đúng cách. Nếu ống hút nhựa được xử lý không đúng cách, chúng có thể được vận chuyển qua nước vào các hệ sinh thái đất, và những nơi khác, chúng phân hủy thành các mảnh nhỏ hơn, nguy hiểm hơn so với ống hút nhựa ban đầu.

Sản xuất ống hút nhựa đóng góp một phần nhỏ vào tiêu thụ xăng dầu và ống hút đã qua sử dụng trở thành một phần nhỏ của ô nhiễm nhựa toàn cầu khi bị loại bỏ, hầu hết chỉ sau một lần sử dụng. Một nhóm vận động chống rơm rạ đã ước tính rằng khoảng 500 triệu ống hút được sử dụng hàng ngày chỉ riêng ở Hoa Kỳ - trung bình 1,6 ống hút trên đầu người mỗi ngày. Thống kê này đã bị chỉ trích là không chính xác, vì nó được Milo Cress, lúc đó 9 tuổi, ước tính gần đúng sau khi khảo sát các nhà sản xuất rơm. Con số này đã được trích dẫn rộng rãi bởi các tổ chức tin tức lớn. Năm 2017, công ty nghiên cứu thị trường Freedonia Group ước tính con số là 390 triệu.

Có những lựa chọn thay thế cho ống hút nhựa, một số loại có thể tái sử dụng, mặc dù chúng không phải lúc nào cũng có sẵn hoặc được coi là có đủ chất lượng cho tất cả người dùng (đặc biệt là những người khuyết tật). Ống hút giấy ngày càng phát triển như một sự thay thế phổ biến, mặc dù chúng dễ bị mất độ cứng khi ngâm bên trong đồ uống và trong một số trường hợp không đủ bền đối với đồ uống đặc hơn như sữa lắc. Ống hút kim loại bền hơn, nhưng chúng không có khả năng bị uốn cong, và một số nhà hàng đã báo cáo chúng là mục tiêu trộm cắp.

Một số nhà phê bình đã lập luận rằng các lựa chọn thay thế bằng giấy và kim loại không thân thiện với môi ủ.  Vào tháng 8 năm 2019, sau khi triển khai ống hút giấy tại Vương quốc Anh, McDonald's tuyên bố rằng ống hút của họ thực sự không thể tái chế được vì độ dày của chúng "khiến các nhà cung cấp giải pháp xử lý chất thải của chúng tôi khó xử lý". Chuỗi tuyên bố rằng họ hướng tới sản xuất năng lượng chứ không phải đến các bãi chôn lấp. Axit polylactic (PLA), một loại nhựa phân hủy sinh học, cần ít hơn 68% tài nguyên nhiên liệu hóa thạch để sản xuất so với nhựa, nhưng yêu cầu các điều kiện rất cụ thể để phân hủy hoàn toàn. Cuối cùng, một số vật liệu thay thế thân thiện với môi trường đã được thử nghiệm. Trong đó có ống hút cỏ khô, ống hút tre, ống hút rong biển và ống hút làm từ lá dừa khô tự nhiên

Đề xuất và lệnh cấm ống hút nhựa
Vào cuối những năm 2010, một phong trào hướng tới luật cấm hoặc nói cách khác là hạn chế việc sử dụng ống hút nhựa và các loại nhựa dùng một lần khác đã nổi lên. Các nhóm môi trường đã khuyến khích người tiêu dùng phản đối việc "buộc" đưa ống hút nhựa vào dịch vụ ăn uống. Phong trào này theo sau việc phát hiện ra các hạt nhựa trong các mảng rác đại dương và các nỗ lực giảm thiểu rác thải nhựa lớn hơn, tập trung vào việc cấm sử dụng túi nhựa ở một số khu vực pháp lý. Nó đã được tăng cường bởi các video lan truyền, trong đó có cảnh nhà sinh vật học Nathan J. Robinson lấy ống hút nhựa ra khỏi lỗ mũi của một con rùa biển.

Australia
Một lệnh cấm nhựa sử dụng một lần đang được đưa ra ở bang Nam Úc vào năm 2020.

Chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh McDonald's hứa sẽ loại bỏ ống hút nhựa trên toàn nước Úc vào năm 2020.

Brazil
Vào ngày 5 tháng 7 năm 2018, thành phố Rio de Janeiro trở thành thủ phủ bang đầu tiên của Brazil cấm phân phối ống hút nhựa, "buộc các nhà hàng, quán cà phê, quán bar và những thứ tương tự, túp lều trên bãi biển và hàng rong của đô thị chỉ sử dụng và cung cấp cho khách hàng của mình ống hút giấy có thể phân hủy sinh học hoặc có thể tái chế riêng lẻ ".

Canada
Vào tháng 5 năm 2018, hội đồng thành phố Vancouver đã bỏ phiếu ủng hộ việc áp dụng "Chiến lược Giảm thiểu Sử dụng Một lần", nhắm mục tiêu đến các thùng xốp và ống hút nhựa sử dụng một lần. Hội đồng đã thông qua giai đoạn đầu tiên của các quy định vào tháng 11 năm 2019, dự kiến sẽ có hiệu lực vào tháng 4 năm 2020, cấm phân phối ống hút sử dụng một lần trừ khi được yêu cầu (với ống hút trên tay phải có thể uốn cong vì lý do dễ tiếp cận). Các cửa hàng trà bong bóng sẽ được miễn thuế một năm.

Vào tháng 3 năm 2019, Starbucks thông báo rằng họ sẽ ra mắt sản phẩm đồ uống lạnh có nắp đậy không ống hút trên khắp Toronto như một phần của nguyện vọng môi trường toàn cầu của họ.

Vào tháng 6 năm 2019, trước cuộc bầu cử liên bang Cannada, thủ tướng Justin Trudeau đã tuyên bố ý định ban hành luật hạn chế việc sử dụng nhựa sử dụng một lần từ dầu mỏ sớm nhất là vào năm 2021.

Liên minh Châu Âu
Vào tháng 5 năm 2018, Liên minh Châu Âu đã đề xuất lệnh cấm đồ nhựa sử dụng một lần bao gồm ống hút, tăm bông, dao kéo, que thổi bóng và dụng cụ khuấy đồ uống.

Vương quốc Anh
Vào năm 2018, Nữ hoàng Elizabeth II đã cấm tất cả các đồ nhựa sử dụng một lần khỏi các cung điện của bà.

Vào ngày 19 tháng 4 năm 2018, trước Ngày Trái đất, một đề xuất loại bỏ nhựa sử dụng một lần đã được công bố trong cuộc họp của những người đứng đầu chính phủ của Khối thịnh vượng chung. Người ta ước tính rằng tính đến năm 2018, khoảng 23 triệu ống hút được sử dụng và vứt bỏ hàng ngày ở Anh.  Vào tháng 5 năm 2019, Anh thông báo rằng họ sẽ cấm ống hút nhựa sử dụng một lần, que khuấy và bông ngoáy tai vào tháng 4 năm 2020: chỉ các hiệu thuốc đã đăng ký mới được phép bán ống hút cho công chúng và các nhà hàng chỉ có thể cung cấp chúng theo yêu cầu của khách hàng. [ 62] Điều này đã bị đẩy lùi đến tháng 10 năm 2020 do đại dịch coronavirus.

Hoa Kỳ

Massachusetts
Vào năm 2015, Williamstown, Massachusetts đã cấm ống hút không thể tái chế hoặc không thể phân hủy như một phần của các quy định về polystyren của Điều 42.

Trong nửa đầu năm 2018, ba thị trấn ở Massachusetts đã cấm ống hút nhựa hóa dầu trực tiếp trong trường hợp của Provincetown, và như một phần của luật đóng gói thực phẩm bền vững rộng hơn ở Andover và Brookline.

Vào năm 2019, Longmeadow, Massachusetts đã cấm ống hút nhựa và bao bì polystyrene.

California
Vào ngày 7 tháng 11 năm 2017, thành phố Santa Cruz, California đã thực hiện lệnh cấm đối với tất cả các thùng chứa, ống hút và nắp đậy không thể tái chế nhưng cho phép tất cả các doanh nghiệp tuân thủ trong 6 tháng trước khi thực thi.Vào ngày 1 tháng 1 năm 2018, thành phố Alameda, California trích dẫn nỗ lực của Santa Cruz, đã thực hiện lệnh cấm ngay lập tức đối với tất cả ống hút, trừ trường hợp khách hàng yêu cầu  và cho phép kinh doanh cho đến ngày 1 tháng 7 năm 2018 khi tất cả ống hút phải là của giấy có thể phân hủy và tất cả các hộp đựng mang đi khác đều có thể tái chế được.

Luật của tiểu bang California hạn chế việc cung cấp ống hút nhựa dùng một lần có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2019. Theo luật, các nhà hàng chỉ được phép cung cấp ống hút nhựa dùng một lần khi có yêu cầu. Luật áp dụng cho các nhà hàng ngồi nhưng miễn trừ các nhà hàng thức ăn nhanh, cửa hàng bán đồ ăn nhanh, quán cà phê và nhà hàng chỉ phục vụ đồ ăn mang đi.  Luật không áp dụng cốc mang đi và đồ uống mang đi. Một nhà hàng sẽ nhận được cảnh báo cho hai lần vi phạm đầu tiên, sau đó phạt $ 25 mỗi ngày cho mỗi lần vi phạm tiếp theo, tối đa là $ 300 trong một năm. Trong một tuyên bố được đưa ra sau khi ông ký ban hành luật, Thống đốc Jerry Brown khi đó nói rằng "Đó là một bước rất nhỏ để khiến một khách hàng muốn có ống hút nhựa yêu cầu nó. Và nó có thể khiến họ tạm dừng và suy nghĩ lại về một giải pháp thay thế Nhưng có một điều rõ ràng là chúng ta phải tìm cách giảm thiểu và tiến tới loại bỏ các sản phẩm nhựa sử dụng một lần.

Các quy định địa phương cũng đã được thông qua ở Malibu, Davis và San Luis Obispo, California.

Florida
Các quy định địa phương đã được thông qua ở  Miami beach và Fort Myers, Florida.

Newyork
Một lệnh cấm ống hút uống đã được đề xuất ở Thành phố New York kể từ tháng 5 năm 2018.

Bang Washington
Thành phố Seattle thực hiện lệnh cấm ống hút dùng một lần không thể phân hủy được vào ngày 1 tháng 7 năm 2018.

Tự nguyện chuyển đổi
Sau khi xem xét lệnh cấm ở Anh, vào năm 2018, sau hai tháng thử nghiệm ống hút giấy tại một số cửa hàng ở Anh, McDonald thông báo họ sẽ chuyển sang ống hút giấy cho tất cả các địa điểm ở Vương quốc Anh và Ireland và thử nghiệm công tắc ở các địa điểm ở Hoa Kỳ vào tháng 6 năm 2018.

Một tháng sau khi lệnh cấm ở Vancouver được thông qua (nhưng trước khi nó có hiệu lực) chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh lớn thứ hai của Canada, A&W thông báo họ sẽ loại bỏ hoàn toàn ống hút nhựa vào tháng 1 năm 2019 tại tất cả các địa điểm của họ.

Nhiều nhà hàng độc lập cũng đã ngừng sử dụng ống hút nhựa.

Starbucks đã công bố chuyển đổi vào năm 2020 sang không có nắp đậy ống hút cho tất cả đồ uống lạnh ngoại trừ frappucinos, sẽ được phục vụ bằng ống hút làm từ giấy hoặc các vật liệu bền vững khác.

Khách sạn Hyatt thông báo ống hút sẽ chỉ được cung cấp theo yêu cầu, bắt đầu từ ngày 1 tháng 9 năm 2018. Royal Caribbean có kế hoạch chỉ cung cấp ống hút giấy theo yêu cầu vào năm 2019 và IKEA cho biết họ sẽ loại bỏ tất cả các mặt hàng nhựa sử dụng một lần vào năm 2020. Các chuyển đổi khác bao gồm Waitrose, London City Airport, và các cửa hàng Burger King ở Vương quốc Anh bắt đầu từ tháng 9 năm 2018. Một số hãng du lịch khác, hãng hàng không, công ty nước giải khát và khách sạn, cũng đã cắt giảm một phần hoặc toàn bộ, nhưng hầu hết các công ty trong các ngành đó thì không, kể từ tháng 5 năm 2018.

Phản đối lệnh cấm
Ống hút nhựa chỉ chiếm một phần rất nhỏ (0,022%) chất thải nhựa thải ra đại dương mỗi năm. Do đó, một số nhà phê bình ủng hộ môi trường đã lập luận rằng lệnh cấm ống hút nhựa không đủ để giải quyết vấn đề rác thải nhựa và hầu hết chỉ mang tính biểu tượng.

Các lệnh cấm hoàn toàn đối với ống hút nhựa sử dụng một lần đã vấp phải sự phản đối của những người ủng hộ quyền của người khuyết tật, vì họ cảm thấy rằng các vật liệu thay thế không phù hợp để sử dụng cho những người bị suy giảm khả năng vận động (do các bệnh như bại não và teo cơ tủy sống). Đặc biệt, không phải tất cả người khuyết tật đều có thể giặt ống hút tái sử dụng, ống hút làm từ vật liệu không linh hoạt không thể thay đổi vị trí, ống hút giấy mất độ cứng theo thời gian khi ngâm trong đồ uống và ống hút làm từ vật liệu cứng như kim loại có thể gây ra thương tích; Vào năm 2019, một phụ nữ khuyết tật người Anh đã thiệt mạng sau khi khuôn mặt của cô bị ống hút kim loại đâm vào trong một cú ngã. Những người ủng hộ có luật ưu tiên vẫn cho phép cung cấp ống hút nhựa theo yêu cầu.

Hội đồng Trao đổi Lập pháp Hoa Kỳ (ALEC) - một nhóm vận động hành lang bảo thủ của Hoa Kỳ chống lại quy định "quá mức" - đã thúc đẩy các dự luật nhà nước kiểu mẫu có nội dung cấm đồ ăn nhanh và nhà hàng bình dân nhanh khỏi lệnh cấm rơm (thực tế chỉ hạn chế "ngồi xuống" nhà hàng), và hạn chế các thành phố áp dụng quy định bằng một quy định chặt chẽ hơn (với văn bản dự thảo luật nêu rõ rằng quy định này dẫn đến "các quy định khác nhau và khó hiểu có thể dẫn đến tăng chi phí không cần thiết cho các cơ sở bán lẻ và thực phẩm tuân thủ các quy định đó") . Vào năm 2019, chiến dịch tái tranh cử của Hoa Kỳ, chủ tịch Đảng Cộng hòa Donald Trump đã tiếp thị các gói ống hút nhựa có thể tái sử dụng mang tên Trump và được tô màu đỏ đặc trưng gắn với khẩu hiệu "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại", như một trò đóng thế gây quỹ. Trang web của chiến dịch đã quảng bá chúng như một sự thay thế cho "ống hút giấy tự do".

Tiểu thuyết
Cuốn tiểu thuyết của Nicholson Baker , The Mezzanine (1988), bao gồm một cuộc thảo luận chi tiết về các loại ống hút uống mà người kể chuyện đã trải qua và giá trị tương đối của chúng.

Tham khảo


title: Đá An Bình

text:
Đá An Bình (tiếng Anh: Ross Reef; , Hán-Việt: Nhiễm Thanh Đông tiêu) là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm ở phía nam tây nam đá Ba Đầu và phía đông của đảo Sinh Tồn Đông.

Đá An Bình là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát đá này.

Hình ảnh

Tham khảo

An Bình


title: Natri tert-butoxide

text:
Natri tert-butoxit là một hợp chất hữu cơ với công thức hóa học (CH3)3CONa. Nó là một base mạnh và cũng là một base không nucleophin. Đôi khi trong các văn bản hóa học nó được viết là natri t-butoxit. Nó được dùng trong các phản ứng nhiều hơn so với kali tert-butoxit.

Tham khảo

Base
Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ
Alkoxide


title: Amiot 354

text:
Amiot 354 là mẫu máy bay cuối cùng trong loạt máy bay ném bom hai động cơ của không quân Pháp tham gia Trận chiến nước Pháp.

Biến thể
Amiot 340.01
Có 2 động cơ 686 kW (920 hp) Gnome-Rhône 14P (1 chiếc)

Amiot 350
 351 lắp động cơ 686 kW (920 hp) Hispano-Suiza 12Y-28 / Hispano-Suiza 12Y-29 (1 chiếc)

Amiot 351.01
 Mẫu thử Amiot 351.

Amiot 351
 Lắp 2 động cơ 707 kW (950 hp) Gnome-Rhône 14N-48 38/39, (17 chiếc)

Amiot 352
 351 lắp 2 động cơ 820 kW (1,100 hp) Hispano-Suiza 12Y-50 / Hispano-Suiza 12Y-51 (1 chiếc)

Amiot 353
351 lắp 2 động cơ 768 kW (1,030 hp) Rolls-Royce Merlin III (1 chiếc)

Amiot 354
ắp 2 động cơ 798 kW (1,070 hp)Gnome-Rhône 14N-48 / Gnome-Rhône 14N-49 (45 chiếc)

Amiot 355.01
 351 lắp 2 động cơ 895 kW (1,200 hp) Gnome-Rhône 14R-2 / Gnome-et-Rhone 14R-3 (1 chiếc)

Amiot 356.01
 354 lắp 2 động cơ 842 kW (1,130 hp) Rolls-Royce Merlin X (1 chiếc)

Amiot 357
Mẫu thử tầng cao với buồng lái điều áp, lắp 2 động cơ tăng áp 895 kW (1,200 hp) Hispano-Suiza 12Z-89 (1 chiếc)

Amiot 358
 351 lắp 2 động cơ 895 kW (1,200 hp) Pratt & Whitney R-1830 (1 chiếc)

Amiot 370
Lắp 2 động cơ 642 kW (860 hp) Hispano-Suiza 12Yjrs / Hispano-Suiza 12Yjrs (1 chiếc)

Quốc gia sử dụng

Armee de l'Air

Luftwaffe

Tính năng kỹ chiến thuật (Amiot 354 B4)
War Planes of the Second World War: Volume Seven Bombers and Reconnaissance Aircraft

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 4
Chiều dài: 14,50 m (37 ft 6¾ in)
Sải cánh: 22,83 m (74 ft 10¾ in)
Chiều cao: 4,08 m (13 ft 4½ in)
Diện tích cánh: 67,0 m² (721 ft²)
Trọng lượng rỗng: 4.735 kg (10.417 lb)
Trọng lượng có tải: 11.324 kg (24.912 lb)
Động cơ: 2 × Gnome-Rhône 14N48/49, 791 kW (1.060 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 480 km/h (259 knots, 298 mph)
Vận tốc hành trình: 349 km/h (189 knots, 217 mph)
Tầm bay: 3.502 km (1.891 nmi, 2.175 mi)
Trần bay: 10.000 m (32.800 ft)

Vũ khí
 3 khẩu MAC 1934 7,5 mm (.295 in) hoặc 2 khẩu MAC 1934 7,5 mm (.295 in) MAC 1934 và 1 khẩu pháo 20 mm
 1.200 kg (2.650 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Breffort, Dominique & Jouineau, André. French Aircraft from 1939 to 1942
Green, William. War Planes of the Second World War: Volume Seven Bombers and Reconnaissance Aircraft. London:Macdonald, 1967.
Weal, Elke C., Weal, John A., Barker, Richard F. Combat Aircraft of World War Two
Various issues of Avions magazine

Liên kết ngoài
http://www.avions-bateaux.com

354
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cánh giữa
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Phagmodrupa

text:
Triều đại Phagmodrupa hay Pagmodru (Wylie: phag-mo-gru-pa, tiếng Hán: 帕木竹巴, âm Hán Việt: Phách Mộc Trúc Ba; IPA: /pʰɛ́ʔmoʈʰupa/) của Tây Tạng được Tai Situ Changchub Gyaltsen thành lập vào lúc nhà Nguyên của người Mông Cổ đi đến hồi kết. Tai Situ (Đại Tư Đồ) xuất thân từ thái ấp tu viện Phagmodru, ban đầu được một học giả Ca-nhĩ-cư phái nổi tiếng là Phagmo Drupa Dorje Gyalpo thành lập vào năm 1158 để làm một nơi sống ẩn dật. Thái ấp này nằm tại huyện Nêdong ở phía đông nam của Lhasa ngày nay. Sau cái chết của người sáng lập vào năm 1170, Phagmodru phát triển thành một tu viện lớn và thịnh vượng, được các thành viên của gia tộc Lang quản lý. Một trong những người thuộc gia tộc này là Tai Situ, ông đã trở thành lãnh chúa của thái ấp vào năm 1321. Ông đã đánh bại các địch thủ địa phương khác nhau vào lúc mà nhà Nguyên (thế lực cai trị Tây Tạng) sụp đổ. Khi đó, chế độ Tát Già phái nắm quyền lực trên thực tế tại Tây Tạng, họ đại diện cho người Mông Cổ. Tuy nhiên, Đại Tư Đồ đã thay thế Tát Già phái trong thời kỳ 1354–1358, qua đó tái lập một nhà nước Tây Tạng tự trị.

Khôi phục hành chính
Chế độ mới cai trị từ cung điện tại Nêdong thuộc thung lũng Yarlung. Đại Tư Đồ tái tổ chức chính quyền Mông Cổ-Tát Già phái cũ bằng cách chia lãnh thổ thành các dzong (rdzong), huyện khác nhau. Ông bãi bỏ luật lệ và phong tục Mông Cổ và ủng hộ truyền thống Tây Tạng. Triều đại đầu tiên thi hành quyền lực đối với Trung Tây Tạng (Ü và Tsang). Phách Mộc Trúc Ba định kỳ phái sứ thần đi triều cống cho các hoàng đế nhà Minh tại Trung Quốc, và được ban cho tước hiệu Xiển Hóa vương (闡化王, vua giáo hóa Phật giáo). Triều đình nhà Minh thiết lập một số đô ti (都司) và trại (寨) ở Trung Tây Tạng, song lại thường bổ nhiệm người Tạng làm quan lãnh đạo hơn là cử các quan lại hay tướng lĩnh người Hán đến. Chỉ có những việc cốt yếu, ví dụ như quyền sở hữu Tát Già tự, là do Hoàng đế Đại Minh định đoạt.

Thời kỳ ổn định chính trị
Những người cai trị đầu tiên là các Lạt-ma và họ không kết hôn, thế nên việc kế vị cho đến năm 1481 là thông qua quan hệ bàng hệ. Lúc đầu, những người cai trị từ chối tước hiệu vương giả, bằng lòng với tước nhiếp chính (desi, sde srid). Người cai trị thứ năm là Drakpa Gyaltsen đã lấy tước hiệu gongma (bề trên). Từ năm 1354 đến 1435, những người cai trị đã quản lý lãnh thổ nhằm duy trì một sự cân bằng giữa các thái ấp khác nhau. Thời kỳ này nổi tiếng với việc hình thành các nét văn hóa, và bao gồm các công việc của người chủ trương cải cách Phật giáo là Tông Khách Ba (Je Tsongkhapa), người sáng lập tông phái Cách Lỗ. Những người cai trị trong thế kỷ đầu tiên của triều đại gồm:

 Tai Situ Changchub Gyaltsen (Đại Tư Đồ Giáng Khúc Kiên Tán) (1302–1364)
 Desi Shakya Gyaltsen (Đệ Tất Thích Già Kiên Tán) (1340–1373) cháu trai
 Desi Drakpa Changchub (Đệ Tất Trát Ba Cường Khúc) (1356–1386) cháu trai
 Desi Sonam Drakpa (Đệ Tất Tác Nam Trác Ba) (1359–1408) anh em
 Gongma Drakpa Gyaltsen (Cống Mã Trát Ba Kiên Tán) (1374–1432) anh em họ
 Gongma Drakpa Jungne (Cống Mã Trát Ba Huýnh Nãi) (1414–1446) cháu trai

Chính trị phân rã
Sau một cuộc nội chiến vào năm 1435, các thành viên trong gia tộc Lang tiết tục được lên ngôi vua, mặc dù họ luôn phải giao tranh với các thế lực địa phương khác, đặc biệt là với các triều đại Nhân Bạng Ba (Rinpungpa, 1435–1565) và Tạng Ba (Tsangpa, 1565–1642). Sau năm 1564, vị trí của họ hoàn toàn là trên danh nghĩa, và vua cuối cùng đã bị trục xuất khỏi Lhasa vào năm 1635. Tám vị vua cuối cùng là:

 Gongma Kunga Lekpa (1433–1483) anh em
 Gongma Ngagi Wangpo (1439–1491) cháu trai
 Tsokye Dorje (?-1510) nhiếp chính từ dòng dõi Rinpungpa
 Gongma Ngawang Tashi Drakpa (1488–1564) con trai của Gongma Ngagi Wangpo
 Gongma Drowai Gonpo (1508–1548) con trai
 Gongma Ngawang Drakpa (mất 1579?) con trai
 Kagyud Nampar Gyalwa (mất khoảng 1600) con trai
 Mipham Sonam Wangchuk Drakpa Namgyal Palzang (fl. thế kỷ 17) con trai

Chú thích

Tham khảo
Dung-dkar blo-zang 'phrim-las (1991) The Merging of Religious and Secular Rule in Tibet, Beijing: Foreign Language Press.
Rossabi, Morris. China Among Equals: The Middle Kingdom and Its Neighbors, 10th-14th Centuries (1983) Univ. of California Press. ISBN 0-520-04383-9
Shakapa, Tsepon W. D. (1981) "The rise of Changchub Gyaltsen and the Phagmo Drupa Period″  in Bulletin of Tibetology, 1981 Gangtok: Namgyal Institute of Tibetology
Shakapa, Tsepon W. D. (1967) Tibet: A Political History, New Haven and London: Yale University Press.
Sorensen, Per, & Hazod, Guntram (2007) Rulers of the Celestial Plain: Ecclesiastic and Secular Hegemony in Medieval Tibet. A Study of Tshal Gung-thang. Vol. I-II. Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.
Tucci, Giuseppe (1949) Tibetan Painted Scrolls, 2 Volumes, Rome: La Libreria dello Stato.
Tucci, Giuseppe (1971) Deb t'er dmar po gsar ma. Tibetan Chronicles by bSod nams grags pa. Roma: IsMEO.

Liên kết ngoài
The Life and Liberation of Phagmodrupa, the Protector of Migrating Beings by Takpo Chän Nga Rinpoche

Lịch sử Tây Tạng
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Sơ khai Tây Tạng
Cựu quốc gia châu Á
Thế kỷ 16 ở Tây Tạng
Thế kỷ 15 ở Tây Tạng


title: Arkhangelsky Ar-2

text:
Arkhangelsky Ar-2 là một loại máy bay ném bom bổ nhào của Liên Xô được sử dụng với số lượng nhỏ trong Chiến tranh thế giới II. Nó được thiết kế dựa trên những kinh nghiệm từ loại máy bay Tupolev SB trước đó.

Quốc gia sử dụng

Không quân Liên Xô
Không quân Hải quân Liên Xô

Tính năng kỹ chiến thuật (Ar-2)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 3
Chiều dài: 12,50 m (41 ft 0 in)
Sải cánh: 18,00 m (59 ft 0 in)
Chiều cao: 3,56 m (11 ft 8 in)
Diện tích cánh: 48,2 m2 (519 ft2)
Trọng lượng rỗng: 4.516 kg (9.956 lb)
Trọng lượng có tải: 8.150 kg (17.970 lb)
Động cơ: 2 × Klimov M-105R, 820 kW (1.100 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 512 km/h (319 mph)
Tầm bay: 1.500 km (940 dặm)
Trần bay: 10.500 m (34.400 ft)
Vận tốc lên cao: 12,8 m/s (2.510 ft/phút)

Vũ khí
 4 súng máy ShKAS 7,62 mm
 1.600 kg (3.530 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo

 airwar.ru
 sovietwarplanes.com

Ar-2
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cánh trên
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Joshiraku

text:
là một manga do Kōji Kumeta sáng tác và Yasu minh họa, kể về đời sống thường ngày của năm nữ diễn viên hài. Một anime do J.C. Staff chuyển thể phát hành tại Nhật Bản vào ngày 5 tháng 7 năm 2012.

Nhân vật

 Buratei Marii
 Lồng tiếng bởi: Ayane Sakura (Anime), Kana Asumi (CD)
 Kanji: 蕪 羅亭 魔 梨 威 - Buratei Marii
Nhân vật chính "quan trọng" của manga, người có mái tóc dài màu đỏ. Cô ấy cư xử giống như Edokko  nhưng cô ấy thực sự đến từ... tỉnh Tokushima. Mặc dù có ngoại hình đẹp nhưng cách cô ấy nói chuyện và khuôn ngực phẳng lì có xu hướng khiến người khác nghi ngờ cô ấy là con trai lai với con gái.

Harōkitei Kigurumi

 Lồng tiếng bởi: Kotori Koiwai (Anime), Erena Ono (CD)
 Kanji: 波浪 浮 亭 木 胡桃 - Harōkitei Kigurum
 Một cô gái với mái tóc màu kem là cô gái nhỏ tuổi nhất trong nhóm. Để phù hợp với hình tượng trẻ con của mình, cô ấy thường giả vờ dễ thương trước mặt người khác, nhưng đối thoại nội tâm của cô ấy thể hiện suy nghĩ thực sự của cô ấy với khán giả.

Bōhatei Tetora

 Lồng tiếng bởi: Nozomi Yamamoto (Anime), Ikumi Hayama (CD)
 Kanji: 防 波 亭 手 寅 - Bōhatei Tetora
 Một cô gái buộc tóc đuôi ngựa với mái tóc nâu là một cô gái may mắn và có một cuộc sống vô tư. Cô ấy thường dẫn dắt câu chuyện sang các đối tượng khác. Kumeta giới thiệu cô ấy là nhân vật chính "thực sự" của Manga.

Kūrubiyūtei Gankyō

 Lồng tiếng bởi: Yoshino Nanjō (Anime), Hanazawa Kana (CD)
 Kanji: 空 琉 美 遊 亭 丸 京 - Kūrubiyūtei Gankyō
 Một cô gái đeo kính và tóc xanh lá cây là một cô gái thông minh, lạnh lùng nhưng rất bạo lực. Cô ấy là bạn thời thơ ấu của Tetora.

Anrakutei Kukuru

 Lồng tiếng bởi: Saori Gotō (Anime / CD)
 Kanji: 暗 落 亭 苦 来 - Anrakutei Kukuru
 Một cô gái có mái tóc đen thẳng, diễn xuất rất tốt, nhưng lại là một cô gái kém may mắn và rất không ổn định về mặt tình cảm.

Fukumen
 Lồng tiếng bởi: Aoi Yūki
 Kanji: 覆 面 - Fukumen
 Một cô gái đeo mặt nạ đấu vật luchador tình cờ xuất hiện trong cảnh quay tại một số điểm nhất định.

Manga
Joshiraku bắt đầu là một bộ truyện tranh được viết bởi Kōji Kumeta và được minh họa bởi Yasu. Nó được đăng nhiều kỳ trên Tạp chí Bessatsu Shōnen của Kodansha từ số ra tháng 10 năm 2009 đến tháng 10 năm 2013 - từ ngày 9 tháng 9 năm 2009 đến ngày 9 tháng 9 năm 2013. Các chương cũng được thu lai các chương và phát hành thành sáu tập Tankōbon.

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web anime chính thức

Manga năm 2009
Anime truyền hình dài tập năm 2012
Animeism
Anime và manga hài
J.C.Staff
Manga Kōdansha
Kōji Kumeta
Rakugo
Shōnen manga
OVA anime năm 2013


title: Natri bis(trimethylsilyl)amide

text:
Natri bis(trimetylsilyl)amua là hợp chất hóa học với công thức ((CH3)3Si)2NNa.  Hóa chất này, thường gọi tắt là NaHMDS (natri hexametylđisilazua), là một base mạnh dùng trong các phản ứng tách proton hay xúc tác base. Ưu điểm là nó có thể tìm thấy ở dạng rắn và tan được với lượng lớn trong các dung môi không phân cực như THF, đietyl ete, benzen, và toluen bởi nhóm ưa béo TMS.

NaHMDS nhanh chóng phân hủy trong nước để tạo ra natri hydroxide và bis(trimetylsilyl)amin.

Cấu trúc
Thông thường các chất cơ kim phân cực thể hiện dưới dạng ion, nhưng NaHMDS lại có rất ít tính chất ion. Cấu trúc phân tử như trên hình là hợp lý hơn cả - nguyên tử natri gắn với nguyên tử nitơ thông qua một liên kết cộng hóa trị phân cực. Khi không dung môi hóa, nó là chất rắn ở dạng trime hóa.

Ứng dụng trong tổng hợp
NaHMDS được dùng rộng rãi như một base cho các axit C-H. Các phản ứng tiêu biểu:
Tách proton của xeton và este để tạo các dẫn xuất enolat.
Tạo các halocacben như CHBr và CHI bằng phản ứng tách hiđrohalide của CH2X2 (X = Br, I). Các cacben này cộng hợp với anken tạo thành dẫn xuất thế của xiclopropan.
Tạo thuốc thử Wittig thông qua phản ứng tách proton các muối photphoni.
Tách proton của xianohiđrin.

NaHMDS cũng dùng cho các axit N-H.

NaHMDS phản ứng với ankyl halide tạo ra các dẫn xuất amin:
(CH3)3Si)2NNa  +  RBr  →  (CH3)3Si)2NR  +  NaBr
(CH3)3Si)2NR  +  H2O  →  (CH3)3Si)2O  +  RNH2
Quá trình trên được mở rộng lên thành phản ứng aminomwtyl hóa nhờ tác chất (CH3)3Si)2NCH2OMe, chứa một nhóm metoxi không thay thế.
Tách proton các chất đầu để tạo thành các cacben bền.

Chú thích

Hợp chất natri
Hợp chất hữu cơ


title: Armstrong Whitworth Whitley

text:
Armstrong Whitworth A.W.38 Whitley là một trong 3 mẫu máy bay ném bom hạng trung tiền tuyến hai động cơ của Anh, nó được trang bị cho Không quân Hoàng gia khi Chiến tranh thế giới II nổ ra (2 chiếc còn lại là Vickers Wellington và Handley Page Hampden). Nó là máy bay ném bom đầu tiên của RAF thực hiện các cuộc ném bom trên lãnh thổ Đức, và tiếp tục là một phần không thể thiếu trong các cuộc ném bom của Anh cho đến khi các máy bay ném bom hạng nặng được trang bị cho không quân Anh. Nó được đưa vào trang bị cho các đơn vị tại tiền tuyến để thực hiện các nhiệm vụ như trinh sát biển (Bộ tư lệnh bờ biển), ngoài ra nó còn làm máy bay huấn luyện và vận tải ở tuyến sau.

Biến thể

Sau 2 mẫu thử (K4586 và K4587), khi chiến tranh bùng nổ thì RAF đã có 207 chiếc Whitley trong biên chế với các kiểu từ Mk I tới Mk IV:

Mk I
Lắp động cơ  Armstrong Siddeley Tiger IX: 34 chiếc

Mk II
Lắp động cơ hai tầng tăng áp  Tiger VIII: 46 chiếc

Mk III
Lắp động cơ Tiger VIII, có súng máy ở gốc cánh, mang được bom cỡ lớn: 80 chiếc

Mk IV
Lắp động cơ  Rolls-Royce Merlin IV, tăng sức chứa nhiên liệu, sản xuất từ năm 1938: 33 chiếc

Mk IVA
Lắp động cơ  Merlin X: 7 chiếc

Mk V
Phiên bản sản xuất chính trong thời chiến dựa trên phiên bản Mk IV. Bay lần đầu vào tháng 12 năm 1938, ngừng sản xuất vào tháng 6 năm 1943: 1.466 chiếc

Mk VI
Phiên bản đề xuất trang bị động cơ Pratt & Whitney hoặc Merlin XX: không chế tạo

Mk VII
Thiết kế cho bộ tư lệnh bờ biển và có kíp lái 6 người, có khả năng thực hiện các chuyến bay tầm xa (2.300 mi/3.700 km so với các phiên bản trước chỉ bay được 1.250 mi/2.011 km) có thùng nhiên liệu trong khoang quân giới và khung thân, lắp radar cho nhiệm vụ tuần tra chống tàu: 146 chiếc

Quốc gia sử dụng

Quân sự

Không quân Hoàng gia
Không quân Hải quân Hoàng gia

Dân sự

British Overseas Airways Corporation (BOAC)

Tính năng kỹ chiến thuật (Whitley Mk V)

The Whitley File

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 5
Chiều dài: 70 ft 6 in (21,49 m)
Sải cánh: 84 ft (25,60 m)
Chiều cao: 15 ft (4,57 m)
Diện tích cánh: 1.137 ft² (106 m²)
Trọng lượng rỗng: 19.300 lb (8.768 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 33.500 lb (15.196 kg)
Động cơ: 2 × Rolls-Royce Merlin X, 1.145 hp (855 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 200 kn (230 mph, 370 km/h)
Tầm bay: 1.430 nmi (1.650 mi, 2.650 km)
Trần bay: 26.000 ft (7.900 m)
Vận tốc lên cao: 800 ft/phút (4,1 m/s)
Lực nâng của cánh: 29,5 lb/ft² (143 kg/m²) (max)
Lực đẩy/trọng lượng: 0,684 hp/lb (112 W/kg) (min)

Vũ khí
 1 súng máy Vickers K.303 in (7,7 mm)
 4 súng máy Browning.303 in
 Mang được tới 7.000 lb (3.175 kg) bom

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 "A Modern Heavy Bomber". Flight, ngày 21 tháng 10 năm 1937, pp. 396–402.
 Cheshire, Leonard. Leonard Cheshire V.C. Bomber Pilot. St. Albans, Herts, UK: Mayflower, 1975 (reprint of 1943 edition). ISBN 0-583-12541-7.
 Crosby, Francis. The World Encyclopedia of Bombers. London: Anness Publishing, 2007. ISBN 1-84477-511-9.
 Donald, David and Jon Lake. Encyclopedia of World Military Aircraft. London: AIRtime Publishing, 1996. ISBN 1-880588-24-2.
 Green, William. Famous Bombers of the Second World War. London: Macdonald and Jane's, 1959, (third revised edition 1975). ISBN 0-356-08333-0.
 Green, William and Gordon Swanborough. "Armstrong Whitworth's Willing Whitley" Air Enthusiast. No. 9, February–May 1979. Bromley, Kent, UK., pp. 10–25.
 Green, William and Gordon Swanborough. WW2 Aircraft Fact Files: RAF Bombers, Part 1. London: Macdonald and Jane's, 1979. ISBN 0-354-01230-4.
 Gunston, Bill. Classic World War II Aircraft Cutaways. Botley, Oxfordshire, UK: Osprey Publishing, 1995. ISBN 1-85532-526-8.
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919 (Volume 1). London: Putnam & Company Ltd., 1973. ISBN 0-370-10006-9.
 Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London: Putnam Aeronautical Books, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II. London: Chancellor Press, 1994. ISBN 1-85152-668-4.
 Moyes, Philip J.R. The Armstrong Whitworth Whitley. Leatherhead, Surrey, UK: Profile Publications Ltd., 1967.
 Moyes, Philip J.R. Bomber Squadrons of the RAF and Their Aircraft. London: Macdonald and Jane's, 1964, revised edition 1976. ISBN 0-354-01027-1.
 Roberts, Nicholas. Aircraft Crash Log No.4: Armstrong Whitworth Whitley. Leeds, UK: N. Roberts, 1978.
 Roberts, R.N. The Whitley File. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians), 1986. ISBN 0-85130-127-4.
 Swanborough, Gordon. British Aircraft at War, 1939-1945. East Sussex, UK: HPC Publishing, 1997. ISBN 0-9531421-0-8.
 Thetford, Owen. Aircraft of the Royal Aircraft, 1918-57. London: Putnam & Company Ltd., 1957.
 Wixey, Ken. Armstrong Whitworth Whitley (Warpaint Series No. 21). Denbigh East, Bletchley, UK: Hall Park Books, 1999.

Liên kết ngoài

Whitley Bomber Crews and Their Experiences
Norwegian article about the Whitley bomber
The Whitley Project( 2009-10-25)
Flight cutaway of Whitley
Machine Gun Skeet  August 1940 Popular Mechanics

Whitley
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay tuần tra Anh 1930–1939
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay tuần tra
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: Đá Tam Trung

text:
Đá Tam Trung là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm về phía nam đá Nghĩa Hành.

Đá Tam Trung là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát đá này.

Tham khảo

Hình ảnh

Tam Trung


title: Fokker F.IX

text:
Fokker F.IX là một loại máy bay chở khách được phát triển tại Hà Lan vào cuối thập niên 1920, nhằm cung cấp cho KLM một máy bay thích hợp cho các dịch vụ thường xuyên giữa Đông Ấn Hà Lan. Khi cuộc đại suy thoái diễn ra thì các kế hoạch buộc phải trì hoãn, thị trường cho máy bay cũng mất, dù nó đã được trang bị cho Không quân Tiệp Khắc làm máy bay ném bom.

Biến thể

Fokker
F-IX
Máy bay chở khách ba động cơ cho KLM.

Avia
F.39 Máy bay ném bom ba động cơ cho Không quân Tiệp Khắc.
F.139 Phiên bản hai động cơ đề xuất của F.39. Không chế tạo.
F-IX D Máy bay chở khách ba động cơ cho Czechoslovakian Airlines.

Quốc gia sử dụng

Zrakoplovstvo Nezavisne Države Hrvatske

Czechoslovakian Airlines sử dụng 2 chiếc.
Không quân Tiệp Khắc

Luftwaffe sử dụng 1 chiếc tịch thu được.

KLM sử dụng 2 chiếc.
 Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

Không quân Hoàng gia Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (Fokker F.IX)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 2
Sức chứa: 20 hành khách
Chiều dài: 19,31 m (63 ft 4 in)
Sải cánh: 27,16 m (89 ft 1 in)
Trọng lượng rỗng: 5.450 kg (12.015 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 9.000 kg (19.842 lb)
Động cơ: 3 × Gnome-Rhône 9A Jupiter, 360 kW (480 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 172 km/h (107 mph; 93 kn)
Tầm bay: 1.150 km (715 mi; 621 nmi)

Xem thêm

Tham khảo

 Fokker, a Living History
 Dutch Aviation

Máy bay chở khách Hà Lan 1920–1929
Máy bay chở khách Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay ném bom Tiệp Khắc 1920–1929
F 09
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay chở khách
Máy bay ba động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: Lê Huỳnh Châu

text:
Lê Huỳnh Châu (sinh 1987) là một vận động viên Taekwondo dại diện Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 2012  trong hạng dưới 58 kg. Anh đoạt huy chương đồng trong giải vô địch Taekwondo Á châu năm 2012 và huy chương bạc tại SEA Games năm 2009.

Chú thích

Tham khảo

Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Vận động viên Việt Nam tham gia Thế vận hội
Vận động viên Taekwondo Việt Nam


title: Chi Vang

text:
Vang (danh pháp khoa học: Caesalpinia) là tên của một chi thực vật có hoa thuộc họ Đậu (Fabaceae). Nhiều loài trong chi này hiện đang còn gây tranh cãi khiến số loài trong chi dao động từ 70 đến 165, phụ thuộc vào việc các loài được có được nhập vào những chi như Hoffmannseggia hay không. Chi Vang gồm các loài cây thân gỗ nhiệt đới và cận nhiệt đới. Tên của chi được đặt theo tên nhà thực vật học, thầy thuốc, triết gia Andrea Cesalpino (1519-1603).

Tên của họ Vang (Caesalpinaceae) ở cấp độ họ, hay phân họ Vang (Caesalpinioideae) ở cấp độ phân họ được dựa theo tên của chi này.

Các loài
Caesalpinia bonduc (L.) Roxb.: Điệp mắt mèo
Caesalpinia brachycarpa (Gray) Fisher
Caesalpinia calycina Benth.
Caesalpinia cassioides Willd.
Caesalpinia caudata (Gray) Fisher
Caesalpinia ciliata Bergius ex. Wikstr.
Caesalpinia conzattii (Rose) Standl.
Caesalpinia coriaria (Jacq.) Willd.
Caesalpinia crista (L.)
Caesalpinia culebrae (Britt & Wilson)
Caesalpinia decapetala (Roth) Alston
Caesalpinia drepanocarpa (Gray)
Caesalpinia drummondii (Torr & Gray)
Caesalpinia echinata Lam.
Caesalpinia ferrea Mart. ex Tul.
Caesalpinia gilliesii (Wallich ex Hook.) D.Dietr.
Caesalpinia hildebrandtii (Vatke) Baill.
Caesalpinia jamesii (Torr & Gray)
Caesalpinia kavaiensis H.Mann
Caesalpinia lutea
Caesalpinia major (Medik.) Dandy & Exell
Caesalpinia mexicana A.Gray
Caesalpinia merxmeullerana A.Schreib.
Caesalpinia monensis (Britt)
Caesalpinia nhatrangense J.E.Vidal Dây móc mèo
Caesalpinia pannosa Brandegee
Caesalpinia paraguariensis (D.Parodi) Burkart
Caesalpinia parryi (Fisher)
Caesalpinia pauciflora (Griseb.)
Caesalpinia peninsularis (Britt)
Caesalpinia phyllanthoides (Standl.)
Caesalpinia platyloba S.Watson
Caesalpinia pluviosa DC.
Caesalpinia pluviosa var. cabraliana G.P.Lewis
Caesalpinia pluviosa var. intermedia G.P.Lewis
Caesalpinia pluviosa var. paraensis (Ducke) G.P.Lewis
Caesalpinia pluviosa var. peltophoroides (Benth.) G.P.Lewis
Caesalpinia pluviosa var. pluviosa
Caesalpinia pluviosa var. sanfranciscana G.P.Lewis
Caesalpinia portoricensis (Britt & Wilson)
Caesalpinia pulcherrima (L.) Sw. Kim phượng
Caesalpinia punctata Willd.
Caesalpinia repens (Eastw.)
Caesalpinia reticulata
Caesalpinia sappan L. Tô mộc
Caesalpinia spinosa (Molina) Kuntze
Caesalpinia sumatrana Roxb.
Caesalpinia vesicaria L.
Caesalpinia violacea (Mill.) Standl.
Caesalpinia virgata (Fisher)
Caesalpinia wootonii (Britt.)

Các loài trước đây

Công dụng
Một số loài được trồng để làm cảnh vì cho hoa đẹp. C. echinata cung cấp nguyên liệu để tạo ra một loại thuốc nhuộm quan trọng tên là brazilin và cho gỗ để chế tạo vĩ dành cho vĩ cầm. C. paraguariensis là loài cây lấy gỗ ở nhiều nước Mỹ Latinh, đặc biệt là Argentina và Paraguay.

Caesalpinia pluviosa đang được nghiên cứu về khả năng chống bệnh sốt rét.

Chú thích

Tham khảo

 Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/ .
 Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidad de Antioquia, Medellín.
 Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
 Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
 Schatz, G. E., S. Andriambololonera, Andrianarivelo, M. W. Callmander, Faranirina, P. P. Lowry, P. B. Phillipson, Rabarimanarivo, J. I. Raharilala, Rajaonary, Rakotonirina, R. H. Ramananjanahary, B. Ramandimbisoa, A. Randrianasolo, N Ravololomanana, Z. S. Rogers, C. M. Taylor & G. A. Wahlert. 2011. Catalogue of the Vascular Plants of Madagascar. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 0(0): 0–0.
 Stevens, W. D., C. Ulloa Ulloa, A. Pool & O. M. Montiel Jarquin. 2001. Flora de Nicaragua. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 85: i–xlii,.
 Zamora Villalobos, N. 2010. Fabaceae. En: Manual de Plantas de Costa Rica. Vol. 5. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 119: 395–775.
 Flora of China Editorial Committee. 2010. Fl. China 10: 1–642. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
 USDA PLANTS Profile

C


title: Điệp mắt mèo

text:
Điệp mắt mèo hay móc mèo, vuốt hùm, chiên chiến (danh pháp hai phần: Caesalpinia bonduc) là một loài thực vật có hoa thuộc chi Vang trong họ Đậu.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

B
Thực vật được mô tả năm 1832
B
Thực vật Nepal


title: Avro Anson

text:
Avro Anson là một loại máy bay đa năng hai động cơ của Anh, nó được trang bị cho Không quân Hoàng gia, Không quân Hải quân Hoàng gia và không quân các quốc gia khác trong và sau Chiến tranh thế giới II. Tên gọi của loại máy bay này được đặt theo tên của Đô đốc người Anh là George Anson. Ban đầu nó được thiết kế làm nhiệm vụ trinh sát biển, nhưng sau đó đã nhanh chóng trở nên lỗi thời trong nhiệm vụ này. Tuy nhiên, nó đã được sử dụng trong vai trò thích hợp hơn là máy bay huấn luyện kíp lái chuyên lái các loại máy bay nhiều động cơ, nó đã trở thành một trong những trụ cột của Kế hoạch huấn luyện không quân khối thịnh vương chung. Quá trình sản xuất kết thúc vào năm 1952, có 9 biến thể Anson với tổng tộng 8.138 chiếc được chế tạo bởi hãng Avro ở Anh. Từ năm 1941, hơn 2.882 chiếc đã được công ty chế tạo máy bay liên bang Canada chế tạo.

Chỉ có 1 chiếc Mk 1 Avro Anson vẫn còn bay được cho tới ngày nay, một kiểu năm 1936 đã bay trở lại vào ngày 18/7/2012 tại Nelson, New Zealand sau 10 năm vất vả phục chế của Bill và Robyn Reid.

Biến thể
Biến thể chính của Anson là Mk I, biến thể này có 6.704 chiếc được chế tạo ở Anh. Các biến thể khác chủ yếu phân biệt nhờ động cơ, như máy bay do Canada chế tạo dùng động cơ của Canada. Để khắc phục vấn đề thiếu nguyên liệu thép, 1.051 chiếc Mk V Anson do Canada chế tạo có khung thân làm từ gỗ ép.

Mk I 6.688 chiếc Mk I được chế tạo. Lắp 2 động cơ 350 hp (261 kW) Armstrong Siddeley Cheetah IX hoặc 395 hp (295 kW) XIX.
Mk II 1.822 chiếc Mk II được chế tạo ở Canada; lắp 2 động cơ 330 hp (246 kW) Jacobs L-6MB R-915.
Mk III Lắp 2 động cơ 330 hp (250 kW) L-6MB R-915; do Anh chế tạo.
Mk IV Lắp 2 động cơ Wright Whirlwind; do Anh chế tạo.
Mk V 1.069 chiếc Mk V được chế tạo ở Canada cho huấn luyện hoa tiêu; lắp 2 động cơ 450 hp (340 kW) Pratt & Whitney Wasp Junior R-985.
Mk VI 1 chiếc chế tạo ở Canada cho huấn luyện xạ thủ và ném bom; lắp 2 động cơ 450 hp (340 kW) Wasp Junior.
Mk X 104 chiếc Anson Mk I hoán cải thành Mk X.
Mk 11 90 chiếc Anson Mk I hoán cải thành Mk 11.
Mk 12 20 chiếc Anson Mk I hoán cải thành Mk 12, cộng 221 chiếc Mk 12 chế tạo mới.
Mk XIII Phiên bản huấn luyện xạ thủ, lắp 2 động cơ Cheetah XI hoặc XIX; không chế tạo.
Mk XIV Phiên bản huấn luyện xạ thủ, lắp 2 động cơ Cheetah XV; không chế tạo.
Mk XVI Phiên bản huấn luyện hoa tiêu; không chế tạo.
Mk XV Phiên bản huấn luyện ném bom; không chế tạo.
C 19 264 được chế tạo cho RAF; dùng làm máy bay liên lạc và vận tải.
T 20 Phiên bản huấn luyện hoa tiêu cho RAF, một biến thể của Mk XIX nhằm đáp ứng Đặc tả kỹ thuật T.24/46 của Bộ không quân về một mẫu máy bay huấn luyện hoa tiêu, 60 chiếc.
T 21 Phiên bản huấn luyện hoa tiêu cho RAF, một biến thể của Mk XIX nhằm đáp ứng Đặc tả kỹ thuật T.25/46 của Bộ không quân về một mẫu máy bay huấn luyện hoa tiêu, 252 chiếc.
C.21 Phiên bản T.21 sửa đổi cho nhiệm vụ liên lạc và vận tải.
T 22 Phiên bản huấn luyện sĩ quan vô tuyến cho RAF, một biến thể của Mk XIX nhằm đáp ứng Đặc tả kỹ thuật T.26/46 của Bộ không quân, 54 chiếc.
Anson 18 Phát triển từ Avro Nineteen; 12 chiếc bán cho Afghanistan.
Anson 18C 13 chiếc chế tạo cho Ấn Độ, dùng làm máy bay huấn luyện dân sự.
Avro Nineteen (còn gọi là Anson XIX): Phiên bản vận tải dân sự; 56 chiếc chế tạo thành 2 phiên bản.
AT-20 Định danh của quân đội Hoa Kỳ cho phiên bản Anson II do Canada chế tạo, trang bị cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ, 50 chiếc.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Hoàng gia Afghanistan – 13 chiếc Anson 18 nhận được từ năm 1948 và thải loại năm 1972
 ít nhất 1 chiếc, LV-FBR, 1960.
 Không quân Hoàng gia Australia - 1.028 chiếc Anson, thải loại năm 1955

Gulf Aviation

Không quân Bỉ (15 x Anson I, 2 x Anson 12 vận hành 1946-1954)

 Companhia Meridional de Transportes (3 Avro Anson Mk. II vận hành 1945-1946)
 Không quân Hoàng gia Canada và Hải quân Hoàng gia Canada

 Không quân Tiệp Khắc
 Không quân Ai Cập
 Không quân Estonia
 Không quân Ethiopia
 Không quân Phần Lan
 Không quân Pháp và Aeronavale
 Không quân Hoàng gia Hy Lạp
 Không quân Hoàng gia Ấn Độ
 Không quân Đế quốc Iran
 Không quân Hoàng gia Iraq
 Quân đoàn không quân Ireland
 Không quân Israel
 Không quân Hoàng gia Hà Lan và Không quân Hải quân Hà Lan
 Không quân Hoàng gia New Zealand
 Không quân Hoàng gia Na Uy
 Không quân Paraguay
 Không quân Bồ Đào Nha
 Không quân Hoàng gia Rhodesia
 Không quân Hoàng gia Ả rập Saudi
 Không quân Nam Phi
 Không quân Nam Rhodesia
 Không quân Syria
 Không quân Thổ Nhĩ Kỳ
 Không quân Hoàng gia và Hải quân Hoàng gia
 Bộ hàng không dân dụng
 Railway Air Services
 50 chiếc Anson do Canada chế tạo trang bị cho Không quân Hoa Kỳ với tên gọi AT-20.
 Không quân Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (Mk I)

David. The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 3-4
Chiều dài: 42 ft 3 in (12,88 m)
Sải cánh: 56 ft 6 in (17,22 m)
Chiều cao: 13 ft 1 in (3,99 m)
Diện tích cánh: 463 ft² (43,1 m²)
Trọng lượng rỗng: 5.512 lb (2.500 kg)
Trọng lượng có tải: 7.955 lb (3.608 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 8.500 lb (3.900 kg)
Động cơ: 2 × Armstrong Siddeley Cheetah IX, 355 hp (260 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 188 mph (163 kn, 303 km/h)
Tầm bay: 790 mi (690 nmi, 1.300 km)
Trần bay: 19.000 ft (5.791 m)
Vận tốc lên cao: 750 ft/phút (3,8 m/s)
Lực nâng của cánh: 17,2 lb/ft² (83,9 kg/m²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0,088 hp/lb (140 W/kg)

Vũ khí
 1 súng máy.303 in (7,7 mm)
 1 súng máy Vickers K.303 in (7,7 mm)
 360 lb (163 kg) bom

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Donald, David and Jon Lake, eds. Encyclopedia of World Military Aircraft. London: AIRtime Publishing, 1996. ISBN 1-880588-24-2.
 Gunston, Bill. Classic World War II Aircraft Cutaways. London: Osprey, 1995. ISBN 1-85532-526-8.
 Jackson, A.J. Avro Aircraft since 1908, 2nd edition. London: Putnam Aeronautical Books, 1990. ISBN 0-85177-834-8.
 Hall, Alan W. Avro Anson Mks. 1-22 (Warpaint Series No. 53). Blechley, Buckinghamshire, UK: Warpaint Books Ltd., 2006. ISBN 0-05-309999-X .
 Hall, Alan W. and Eric Taylor. Avro Anson Marks I, III, IV & X. London: Almark Publishing Co. Ltd., 1972. ISBN 0-85524-064-4.
 Holmes, Harry. Avro Anson (Images of Aviation). London: Tempus Publishing Ltd., 2000. ISBN 0-7524-1738-X.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II. London: Chancellor Press. 1994. ISBN 1-85152-668-4.

 Sturtivant, Ray C. The Anson File. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 1988. ISBN 0-85130-156-8.

Liên kết ngoài

Manual: (1943) A.P. 1525A-P.N. Pilot's Notes for Anson I Two Cheetah IX Engines
RNZAF Museum Anson page

Anson
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh dưới


title: Methionin

text:
Methionine (viết tắt là Met hay M)
là một α-amino acid với công thức hóa học HO2CCH(NH2)CH2CH2SCH3. Đây là loại amino acid thiết yếu không phân cực. Methionine được mã hóa bởi codon AUG, còn gọi là mã mở đầu, mã hóa cho tín hiệu bắt đầu tổng hợp hợp protein trên mARN.

Chức năng
Cũng như cysteine, methionine là một trong hai amino acid sinh protein chứa lưu huỳnh. Dẫn xuất của nó là S-adenosyl methionine (SAM) đóng vai trò làm chất cung cấp nhóm methyl. Methionine là một chất trung gian trong sinh tổng hợp của cysteine, carnitine, taurine, lecithin, phosphatidylcholine, và các phospholipid khác. Sự sai sót trong chuyển hóa methionine có thể dẫn tới xơ vữa động mạch.

Các loài thực vật sử dụng methionine làm nguyên liệu để tổng hợp ethylene qua chu trình Yang hay chu trình methionine.

Methionine là một trong hai amino acid duy nhất chỉ được mã hóa bởi một codon (AUG) trong mã di truyền (amino acid kia là tryptophan, được mã hóa bởi codon UGG). AUG là tín hiệu bắt đầu quá trình dịch mã để tổng hợp protein từ mARN trong ribosome. Do đó, methionine là amino acid mở đầu được kết hợp ở đầu tận cùng N của tất cả các protein ở eukaryote và archaea trong quá trình dịch mã, sau đó nó sẽ bị cắt bỏ đi nhờ sự sửa đổi sau dịch mã. Ở vi khuẩn, amino acid mở đầu là N-formylmethionine, một dẫn xuất của methionine.

Chuột thí nghiệm được cho ăn với chế độ thiếu methionine dễ dẫn đến viêm gan nhiễm mỡ. Việc cung cấp methionine vào chế độ ăn sẽ làm giảm các dấu hiệu bệnh lý của sự thiếu hụt methionine.

Dạng ion lưỡng cực

Sinh tổng hợp
Do là một amino acid thiết yếu, methionine không được tổng hợp "mới" trong cơ thể người, mà phải được lấy từ thức ăn bên ngoài. Ở các loài thực vật và vi sinh vật, methionine được tổng hợp từ axit aspartic và cysteine. Đầu tiên, axit aspartic được biến đổi thành β-aspartyl-semialdehyde rồi thành homoserine. Homoserine biến đổi thành O-succinyl homoserine, chất này phản ứng với cysteine để tạo nên cystathionine, rồi chất này lại bị phân cắt để tạo nên homocysteine. Chất này bị methyl hóa nhóm thiol bởi folate cho methionine. Cả hai enzym cystathionine-γ-synthase và cystathionine-β-lyase đều cần coenzym là pyridoxal-5'-phosphate, trong khi đó homocysteine methyltransferase cần coenzym là vitamin B12.

Các enzym tham gia vào quá trình sinh tổng hợp methionine:
 aspartokinase
 β-aspartate semialdehyde dehydrogenase
 homoserine dehydrogenase
 homoserine O-transsuccinylase
 cystathionine-γ-synthase
 cystathionine-β-lyase
 methionine synthase (ở các loài động vật có vú, enzym thay thế là homocysteine methyltransferase)

Các con đường sinh hóa khác

Mặc dù methionine không được tổng hợp ở các loài động vật có vú, chúng có thể sử dụng methionine trong nhiều con đường sinh hóa khác nhau:

Sự tạo homocysteine
Methionine được chuyển hóa thành S-adenosylmethionine (SAM) nhờ (1) methionine adenosyltransferase.

SAM đóng vai trò là chất cung cấp nhóm methyl trong nhiều phản ứng cần enzym (2) methyltransferase, và nó bị biến đổi thành S-adenosylhomocysteine (SAH).

(3) Adenosylhomocysteinase biến đổi SAH thành homocysteine.

Đến đây có hai khả năng tiếp theo: homocysteine được sử dụng để tái tạo methionine, hoặc được dùng để tổng hợp cysteine.

Tái tạo methionine
Methionine có thể được tái tạo từ homocysteine nhờ phản ứng được xúc tác bởi enzym (4) methionine synthase, phản ứng này cần coenzym Vitamin B12.

Homocysteine có thể bị methyl hóa trở lại bởi glycine betaine (N,N,N-trimethyl glycine, TMG) để trở thành methionine nhờ sự xúc tác của enzyme betaine-homocysteine methyltransferase (E.C.2.1.1.5, BHMT). BHMT chiếm 1.5% trong tổng các proten tan được trong nước của gan, và nghiên cứu gần đây cho thấy nó có thể có ảnh hưởng nhiều hơn methionine synthase trong việc giữ cân bằng nồng độ methionine và homocysteine trong cơ thể.

Sự chuyển hóa thành cysteine
Homocysteine có thể được chuyển hóa thành cysteine.

 (5) Cystathionine-β-synthase (một enzym phụ thuộc PLP) kết hợp homocysteine với serine để tạo thành cystathionine. Thay vì bị thoái hóa bởi enzym cystathionine-β-lyase, trong con đường sinh tổng hợp này, cystathionine bị bẻ gãy thành cysteine và α-cetobutyrate nhờ enzym (6) cystathionine-γ-lyase.
 (7) Enzyme α-cetoacid dehydrogenase biến đổi α-cetobutyrate thành propionyl-CoA, rồi được chuyển hóa thành succinyl-CoA qua ba giai đoạn (xem propionyl-CoA).

Tổng hợp
Hỗn hợp racemic của methionine có thể được tổng hợp từ dietyl natri phthalimidomalonat bằng phản ứng alkyl hóa bởi cloroetylmetylsulfua (ClCH2CH2SCH3), tiếp theo đó là phản ứng thủy phân và decarboxyl hóa.

Nguồn thức ăn

Thức ăn giàu methionine có thể thấy ở trứng, cá, thịt, các loại hạt, ngũ cốc. Phần lớn các loại trái cây và rau đều chứa rất ít methionine. Ăn hỗn hợp ngũ cốc (giàu methionine) và rau (giàu lysine) cung cấp đầy đủ các loại amino acid.

Hỗn hợp racemic của methionine thường được thêm vào các loại thức ăn vật nuôi.

Sự giới hạn methionine trong chế độ ăn

Có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy việc hạn chế tiêu thụ methionine ở một số loài động vật giúp tăng tuổi thọ của chúng.

Một nghiên cứu vào năm 2005 cho thấy việc hạn chế lượng nhập methionine nhưng vẫn bảo đảm năng lượng cần thiết giúp làm tăng tuổi thọ của chuột.

Mặt khác, một nghiên cứu được đang trên tạp chí Nature cho thấy việc giới hạn lượng methionine (đồng thời cũng giới hạn các amino acid thiết yếu khác) trong khẩu phần của loài ruồi giấm giúp khôi phục khả năng sinh sản của chúng mà không làm giảm tuổi thọ.

Nhiều nghiên cứu khác cũng cho thấy rằng việc giới hạn lượng methionine trong ăn uống sẽ làm tăng tuổi thọ, ức chế các quá trình sinh bệnh ở tuổi già, và ức chế các chất gây ung thư đại tràng trên chuột thí nghiệm.

Một nghiên cứu trên chuột thí nghiệm vào năm 2009 cho thấy việc bổ sung methionine vào thức ăn sẽ làm tăng sự sản xuất các gốc oxy hóa tự do trong ti thể và tăng sự tổn thương oxy hóa mARN trong ti thể của tế bào gan của chuột thí nghiệm, góp phần giải thích cơ chế gây độc gan.

Ứng dụng khác
DL-methionine thường được bổ sung vào khẩu phần của chó, điều này giúp bảo vệ cỏ do nó làm giảm pH của nước tiểu.

Xem thêm
 Allantoin
 Formylmethionine
 Ngộ độc paracetamol – Methionine giúp ngăn ngừa hại gan trong trường hợp bị ngộ độc paracetamol.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Amino acid sinh protein
Amino acid sinh đường
Amino acid chứa lưu huỳnh
Thioether
Amino acid thiết yếu


title: Chaim Weizmann

text:
Chaim Azriel Weizmann, ,  Hayyiyim Wayizman (tháng 11 năm 1874 – 9 tháng 11 năm 1952) là một nhà lãnh đạo chủ nghĩa phục quốc Do Thái, chủ tịch Tổ chức Phục quốc Do Thái (Zionist Organization) và cũng là tổng thống đầu tiên của Israel. Ông được bầu cử vào ngày 1 tháng 2 năm 1949 và phục vụ cho đến khi qua đời năm 1952.

Weizmann cũng là một nhà hóa học, đã phát triển phương pháp lên men axeton-butanol-etanol (Acetone-butanol-ethanol fermentation) để sản xuất axeton thông qua sự lên men do vi khuẩn. Ông cũng đã thành lập Viện Khoa học Weimann ở Rehovot, Israel.

Tham khảo

Sinh năm 1874
Mất năm 1952
Nhà hóa học Israel
Tổng thống Israel
Người Do Thái ở Ủy trị Palestine


title: Chuck Berry

text:
Charles Edward Anderson "Chuck" Berry (18 tháng 10 năm 1926 – 18 tháng 3 năm 2017), là một nghệ sĩ guitar, ca sĩ, nhạc sĩ và là một trong những người khai sinh ra nhạc rock 'n' roll. Ông cũng được coi là một trong những nghệ sĩ guitar xuất sắc nhất của lịch sử. Với những ca khúc bất hủ của mình như "Maybellene" (1955), "Roll Over Beethoven" (1956), "Rock and Roll Music" (1957) và "Johnny B. Goode" (1958), Chuck Berry đã đưa R&B vào trong những cấu thành của rock 'n' roll, với nhiều ca từ viết về tuổi trẻ, cùng với đó là tập trung tới guitar solo và guitar bè – những thương hiệu của nhạc rock nguyên thủy. Nói về Chuck Berry, Joe Perry viết cho tờ Rolling Stone: "[Ông ấy] là Ernest Hemingway của rock & roll."

Sinh ra trong một gia đình bậc trung ở St. Louis, Missouri, Chuck Berry có niềm đam mê âm nhạc từ nhỏ và sớm có những buổi trình diễn tại trường trung học Sumner. Ngay từ khi còn học trung học, Berry đã phải đi trại cải tạo từ năm 1944 tới năm 1947 vì tội ăn cướp có vũ khí. Khi mãn hạn, Berry lập gia đình và mở một cửa hàng sửa chữa ô tô. Đầu năm 1953, theo lời mời của nghệ sĩ nhạc blues T-Bone Walker, ông đồng ý tham gia trình diễn tạo nên nhóm Johnnie Johnson Trio. Nhóm nhạc tan rã sau khi Berry tới Chicago vào tháng 5 năm 1955 và gặp Muddy Waters, người gợi ý ông tới gặp Leonard Chess của hãng Chess Records. Với Chess, Berry đã thu âm ca khúc để đời đầu tiên "Maybellene" với hàng triệu bản được bán và đứng số 1 tại bảng xếp hạng của Billboard. Cuối những năm 50, ông đã trở thành một ngôi sao với nhiều ca khúc nổi tiếng, các vai diễn trên truyền hình và nhiều tour diễn khắp nơi. Ông cũng lập nên một quán bar ở St. Louis có tên Berry's Club Bandstand. Tháng 1 năm 1962, ông bị kết án tù 3 năm khi trái phép đưa một em bé 14 tuổi đi xuyên tiểu bang với mục đích tình dục.

Năm 1963 sau khi chịu 20 tháng tù, Berry tiếp tục gây ấn tượng với các ca khúc như "No Particular Place to Go", "You Never Can Tell", và "Nadine" song không có được những thành công như trong thập niên 50. Trong những năm 70, ông trở nên khắt khe hơn trong trình diễn và thay đổi liên tục các nhóm cộng tác. Năm 1979, ông được tại ngoại sau khi bị kết tội 4 tháng tù vì những cáo buộc liên quan tới trốn thuế.

Chuck Berry là một trong những nghệ sĩ đầu tiên được đề cử vào Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll vào năm 1986 với lời tựa "Ông ấy không những chỉ lối chúng ta qua giai điệu của rock 'n' roll mà còn qua cả những quan điểm của rock 'n' roll nữa." Ông cũng là người đứng thứ 5 trong danh sách 100 nghệ sĩ vĩ đại nhất của tạp chí Rolling Stone. Danh sách 500 ca khúc được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll có 3 ca khúc của Berry: "Johnny B. Goode", "Maybellene" và "Rock and Roll Music".

Danh sách đĩa nhạc

 After School Session
 One Dozen Berrys
 Chuck Berry Is on Top
 Rockin' at the Hops
 New Juke Box Hits
 Two Great Guitars (cùng Bo Diddley)
 St. Louis to Liverpool
 Chuck Berry in London
 Fresh Berry's
 Chuck Berry's Golden Hits
 Chuck Berry in Memphis
 From St. Louie to Frisco
 Concerto in "B Goode"
 Back Home
 San Francisco Dues
 The London Chuck Berry Sessions
 Bio
 Chuck Berry
 Rockit
 Chuck

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

Sinh năm 1926
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Mất năm 2017
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Nhạc sĩ Mỹ gốc Phi
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ
Ca sĩ rock Mỹ gốc Phi
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nghệ sĩ guitar người Mỹ gốc Phi
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Nghệ sĩ guitar chính
Nghệ sĩ của Mercury Records


title: Trận Mülhausen

text:
Trận Mülhausen, còn gọi là Trận Mülhausen hay Trận Mulhouse, là một phần của Trận Biên giới Bắc Pháp trên Mặt trận phía Tây của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Trận đánh diễn ra giữa Quân đội Pháp và Quân đội Đế quốc Đức từ ngày 7 cho đến ngày 10 tháng 8 năm 1914, và mục tiêu của quân đội Pháp trong trận này là đoạt lại tỉnh Alsace, vốn đã bị cắt cho Đức sau khi Pháp bị đánh bại trong Chiến tranh Pháp-Phổ (1870 – 1871). Ban đầu quân Pháp đã chiếm được Mülhausen, nhưng sau một cuộc phản công quyết liệt và choáng ngợp của quân đội Đức, Cuộc tấn công của quân Pháp đã thất bại và ngày 10 tháng 8 năm 1914, buộc họ phải triệt thoái về Belfort..

Cuộc tiến quân vào Mülhausen được Quân đoàn VII của tướng Bonneau thực hiện, từ căn cứ của mình tại Besançon, cách Mülhausen 70 dặm Anh. Quân Đức vốn chỉ có một lực lượng yếu ớt để phòng vệ Mülhausen, và Tư lệnh Tập đoàn quân số 7 của Đức là Josias von Heeringen - người có trách nhiệm ngăn ngừa một đợt tấn công quy mô lớn của địch thủ về sông Rhine, đã dự định dụ cho quân Pháp tiến đánh đến tận Sundgau trước khi quân Đức được tăng viện phát động phản kích. Sau vài ngày đụng đột, Quân đoàn của Bonneu vượt biên giới Alsace vào ngày 7 tháng 8 năm 1914 và chiếm được thị trấn Atkirch, cho dù viên chỉ huy của một Trung đoàn Pháp đã bị thương trong cuộc tiến công dữ dội của quân Pháp bằng lưỡi lê nhằm vào quân Đức tại đây. Tuy rằng Bonneau đã dừng chân do sợ mắc bẫy của đối phương, sự giận dữ của Tổng tư lệnh Quân đội Pháp là Joseph Joffre đã buộc Bonneau phải tiếp tục cuộc tiến quân trong ngày hôm sau (8 tháng 8). Ngày hôm đó, một Sư đoàn Bộ binh Pháp đã chiếm được Mülhausen mà không hề vấp phải kháng cự, gây tâm trạng vui mừng cho nước Pháp. Tuy nhiên, quân Pháp không thể nào trụ được lâu: khó khăn đã khiến cho đội quân nhỏ nhoi của Pháp không tiến được xa hơn, quân trừ bị Đức tại Straßburg đã kéo đến và tập kết xung quanh thị trấn. Trước tình hình đó, Quân đội Đức đã phát động phản kích vào ngày 9 tháng 8 năm 1914. Bất chấp sự chống trả quyết liệt của quân Pháp, quân Đức đã áp đảo được đối phương. Đêm hôm đó, Bonneau quyết định rút quân về biên giới Pháp, bỏ lại Mülhausen cùng với cư dân thân Pháp của vùng này cho người Đức.

Cuộc rút lui của quân Pháp đã khiến cho họ thoát khỏi nguy cơ bị sức mạnh vượt trội của Quân đội Đức đè bẹp, song Joffre đã nổi trận lôi đình và huyền chức Bonneau - đây là khúc dạo đầu cho một loạt vụ sa thải Sĩ quan Pháp trong cuộc chiến do thất bại của họ. Tướng Joffre đã cử tướng Paul Marie Pau làm Tư lệnh "Tập đoàn quân Alsace" trong cuộc tiến công thất bại của Quân đội Pháp vào Lorraine cuối tháng đó. Khi quân đội của Pau tấn công, Heeringen chỉ tăng viện 2 Quân đoàn về hướng Bắc để củng cố cánh trái của Tập đoàn quân số 6 của Bayern tại Lorraine và chỉ có một Quân đoàn Trừ bị để phòng ngự ở Sundgau. Sau khi chiếm được một số vị trí vào ngày 14 tháng 8 năm 1914, Pau tiếp tục cuộc tiến công và vào ngày 18 tháng 8 quân Pháp đã chiếm được vài khẩu pháo trong một cuộc giao tranh ở bên ngoài Mülhausen và trong ngày hôm sau (19 tháng 8) họ đã làm chủ được thị trấn này. Tuy nhiên, do các chiến bại tại Mohrange và Sarrebourg, một lần nữa họ bị buộc phải thoái lui về hướng Nam trước tình thế bất lợi và vào ngày 24 tháng 8 năm 1918, quân Đức tái chiếm Mülhausen.

Tuyên bố của Pháp về cuộc tấn công vào Alsace
Bản tuyên bố này được Joseph Joffre đưa ra vào ngày 7 tháng 8 năm 1914 khi quân đội Pháp mới hành tiến vào tỉnh Alsace.

Tuy nhiên, mãi 4 năm sau, khi chiến tranh kết thúc, ước mơ "phục thù" của người Pháp mới có thể thực hiện được với cái giá 1,7 triệu người chết và 4 triệu người bị thương.

Chú thích

Tham khảo

Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Pháp
Xung đột năm 1914
Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Pháp năm 1914