title: Nhà thờ Mộ Thánh

text:
Nhà thờ Mộ Thánh (Kitô giáo Đông phương gọi là Nhà thờ Phục sinh), là một nhà thờ nằm ở bên trong bức tường thành của thành phố cổ Jerusalem. Nhà thờ này ở gần khu Muristan.

Nơi đây được tôn kính như Đồi Sọ (đồi Can-vê hay Golgotha) nơi chúa Giêsu bị đóng đinh vào thập giá và cũng được cho là gồm cả nơi mà chúa Giêsu được mai táng và đến ngày thứ 3 thì sống lại. Nhà thờ này là điểm viếng thăm quan trọng của những Kitô hữu hành hương ít nhất từ thế kỷ thứ 4.
Ngày nay nhà thờ này cũng được dùng làm Tòa Thượng phụ Jerusalem () của Chính thống giáo Hy Lạp, trong khi quyền kiểm soát nhà thờ này được chia sẻ giữa nhiều giáo hội Kitô giáo khác nhau, như Chính Thống giáo Đông phương, Chính Thống giáo Cổ Đông phương và Giáo hội Công giáo Rôma. Các giáo hội Anh giáo và Tin Lành không có sự hiện diện thường trực trong nhà thờ này. và các thực thể thế tục trong các thỏa thuận phức tạp về cơ bản không thay đổi trong nhiều thế kỷ.

Lịch sử

Việc xây dựng
Vào đầu thế kỷ thứ 2, địa điểm của nhà thờ hiện nay là đền thờ nữ thần Aphrodite; nhiều nhà văn thời xưa mô tả nơi đây là đền thờ nữ thần Venus, vị thần của người La Mã tương đương nữ thần Aphrodite. Eusebius, trong quyển Life of Constantine của ông cho rằng địa điểm nhà thờ này có nguồn gốc từ một nơi tôn kính của Kitô giáo, nhưng hoàng đế Hadrianus đã cố ý cho đổ đất lấp những nơi của Kitô giáo này, rồi xây đền thờ của riêng ông trên đỉnh (đất lấp), do ông ghét Kitô giáo. Mặc dù Eusebius không nói nhiều, nhưng dường như đền thờ nữ thần Aphrodite đã được xây dựng như một phần trong cuộc tái thiết Jerusalem của Hadrianus giống như Aelia Capitolina năm 135, sau khi Jerusalem bị tàn phá bởi cuộc Chiến tranh Do Thái-La Mã thứ nhất năm 70 và cuộc Khởi nghĩa Bar Kokhba năm 132–135.

Khoảng năm 325-326 hoàng đế Constantine I ra lệnh phá đền thờ Aphrodite và đào đất nền của đền thờ đưa đi nơi khác, rồi chỉ thị cho Macarius of Jerusalem - vị giám mục địa phương – xây một nhà thờ trên địa điểm này. Tập Itinerarium Burdigalense tường thuật trong năm 333: Tại đây, hiện nay, do lệnh của hoàng đế Constantine, đã xây dựng một vương cung Thánh đường, tức là một nhà thờ đẹp lạ lùng. Hoàng đế Constantine hướng dẫn cho mẹ ông – hoàng thái hậu Helena - xây các nhà thờ trên những địa điểm tưởng nhớ tới cuộc đời của chúa Giêsu. Bà đã hiện diện từ năm 326 trong việc xây dựng nhà thờ này và đích thân tham gia các cuộc khai quật và xây dựng.

Trong khi khai quật, Helena (được cho là) đã tái phát hiện Thánh giá thật, và ngôi mộ (chôn xác Chúa), dù rằng tường thuật của Eusebius không đề cập tới sự có mặt của Helena tại nơi khai quật cũng như việc phát hiện Thánh giá, mà chỉ nói tới ngôi mộ. Theo Eusebius, ngôi mộ đưa ra một bằng chứng rõ ràng, có thể nhìn thấy rằng đó chính là ngôi mộ của chúa Giêsu; Socrates Scholasticus (s. khoảng năm 380), trong quyển Ecclesiastical History (Lịch sử Giáo hội Kitô) của ông đã mô tả đầy đủ việc phát hiện này (sau này được Sozomen và Theodoret nhắc lại) trong đó nhấn mạnh vai trò của Helena trong việc khai quật và xây dựng nhà thờ này; cũng giống như Nhà thờ Giáng Sinh ở Bethlehem (cũng do Constantine và Helena thiết lập) để tưởng nhớ việc đản sinh của chúa Giêsu, thì Nhà thờ mộ Thánh là để tưởng niệm cái chết và sự sống lại của Ngài.

Nhà thờ do hoàng đế Constantine xây gồm 2 nhà thờ nối liền với nhau trên 2 địa điểm thiêng liêng khác nhau, trong đó là một vương cung Thánh đường (gọi là Martyrium (Tử đạo) mà một phụ nữ tên Egeria đã viếng thăm trong thập niên 380), một atrium (tên là Triportico) với đồi Golgotha truyền thống ở một góc, và một rotunda (phòng lớn hình tròn), gọi là Anastasis (Phục sinh), nơi có di tích của một ngôi "mộ đục vào trong núi đá" mà Helena và giám mục Macarius xác định là mộ mai táng chúa Giêsu. Mặt đá ở đầu phía tây của tòa nhà được đục bỏ, mặc dù không biết rõ là ở thời Constantine nó còn lại bao nhiêu, vì việc nghiên cứu khảo cổ đã phát hiện là ngôi đền thờ nữ thần Aphrodite rộng tới khu phòng lớn hình tròn (rotunda) hiện nay, và vì thế mép ngoài của đền thờ phải xa hơn về phía tây.
Theo truyền thuyết, Constantine đã cho đục bỏ mặt đá chung quanh ngôi mộ, mà không làm hại nó, để cô lập ngôi mộ, ở trung tâm của gian phòng lớn hình tròn (rotunda) là một nhà nhỏ được gọi là "Kouvouklion" (Kουβούκλιον; tiếng Hy Lạp hiện đại = ngăn phòng nhỏ) hoặc Aedicule (từ chữ Latin: aediculum = ngôi nhà nhỏ), được cho là bao quanh ngôi mộ này, mặc dù ngày nay không có thể xác minh truyền thuyết nói trên, vì các di tích còn lại được hoàn toàn bao bọc bởi một vỏ bọc bằng đá cẩm thạch. Việc khám phá ra các ngôi mộ kokhim ngay bên ngoài tường phía tây của nhà thờ, và gần đây hơn việc điều tra khảo cổ học ở sàn của gian phòng lớn hình tròn, cho thấy một mũi núi hẹp có độ dài ít nhất 10 yard (= 9,14 m) đã phải nhô ra từ mặt đá nếu những vật ở bên trong ngăn phòng nhỏ (Aedicule) đã một lần tồn tại bên trong nó. Kiến trúc vòm của gian phòng lớn hình tròn đã được hoàn thành vào cuối thế kỷ thứ 4.
Hàng năm, Giáo hội Chính Thống giáo Đông phương cử hành lễ kỷ niệm ngày Thánh hiến nhà thờ Phục sinh (nhà thờ Mộ Thánh) vào ngày 13 tháng 9 (đối với những nhà thờ theo Lịch Julius truyền thống, ngày13 hiện rơi vào ngày 26 tháng 9 của Lịch Gregory hiện đại).

Hư hại và phá hủy

Nhà thờ này bị hư hỏng bởi trận hỏa hoạn năm 614 khi vua Khosrau II của Đế chế Ba Tư xâm chiếm Jerusalem và chiếm giữ Thánh Giá. Năm 630, Hoàng đế Heraclius hành quân thắng lợi tiến vào thành Jerusalem và phục hồi Thánh Giá đích thực để xây dựng lại Nhà thờ Mộ Thánh. Dưới sự cai trị của người Hồi giáo, nó vẫn còn là một nhà thờ Kitô giáo. Các nhà cai trị Hồi giáo ban đầu đã bảo vệ các địa điểm Kitô giáo của thành phố, cấm phá hủy và sử dụng như khu nhà ở. Năm 966, các cửa và mái nhà bị đốt cháy trong một cuộc bạo loạn
Ngày 18.10.1009, khalip Al-Hakim bi-Amr Allah của Nhà Fatima ra lệnh phá hủy toàn bộ nhà thờ. Người ta tin rằng Al-Hakim "đã bực tức vì số lượng lớn các người hành hương tới Jerusalem trong mùa Phục Sinh, đặc biệt để chiêm ngắm phép lạ hàng năm của ngọn lửa thiêng trong Mộ Chúa. Các biện pháp chống lại nhà thờ này là một phần của một chiến dịch chống lại các nơi thờ phượng Kitô giáo ở Palestine và Ai Cập, gây ra rất nhiều thiệt hại khác: Adhemar Chabannes ghi nhận rằng nhà thờ Thánh George ở Lydda với nhiều nhà thờ khác đã bị tấn công, và Nhà thờ Mộ Thánh bị triệt phá bình địa... Nhà văn Kitô giáo Yahya ibn Sa'id tường thuật là mọi thứ đã bị san bằng, ngoại trừ những phần không thể phá hủy được hoặc quá khó khăn để gỡ bỏ.

Xây dựng lại
Trong các cuộc đàm phán trên phạm vi rộng giữa nhà Fatimid và Đế quốc Byzantine trong các năm 1027-1028 một thỏa thuận đã đạt được, theo đó vị Caliph mới Ali az-Zahir (con trai của Al-Hakim) đồng ý cho phép xây dựng lại và trang trí lại nhà thờ này. Đổi lại,nhà thờ Hồi giáo (mosque) ở Constantinople được phép mở cửa lại và các bài giảng được công bố nhân danh az-Zahir. Các nguồn Hồi giáo nói rằng một thỏa thuận phụ cũng được ký kết, cho phép nhiều Kitô hữu đã từng bị cưỡng bách phải cải theo Hồi giáo trong cuộc bách hại của Al-Hakim, được công khai từ bỏ đạo Hồi. Ngoài ra, khi phóng thích 5.000 tù nhân Hồi giáo, đế quốc Byzantine cũng đòi được khôi phục các nhà thờ khác đã bị Al-Hakim phá hủy cùng việc tái thành lập Patriarch (tòa Thượng phụ) ở Jerusalem. Việc xây dựng lại nhà thờ tốn một khoản tiền rất lớn, được hoàng đế Constantine IX Monomachos và thượng phụ Nicephorus của Constantinople tài trợ, cuối cùng đã hoàn tất vào năm 1048. Mặc dù đế quốc Byzantine đã tiêu một khoản tiền lớn vào dự án này, "nhưng cũng không thể xây dựng lại toàn bộ, mà chỉ tập trung vào gian phòng lớn hình tròn (rotunda) cùng những tòa kiến trúc chung quanh, còn vương cung Thánh đường lớn vẫn còn là đống đổ nát". Công trình xây dựng lại gồm "một sân lộ thiên với 5 nhà nguyện nhỏ liên hợp". Các nhà nguyện nằm ở phía đông của sân phục sinh, nơi từng có bức tường của nhà thờ lớn. Các nhà nguyện này tưởng niệm các cảnh Cuộc thương khó của Giêsu, chẳng hạn nơi giam giữ và nơi đánh đòn chúa Giêsu. Việc Thánh hiến các nhà nguyện này cho thấy tầm quan trọng của lòng sùng kính của các người hành hương đối với chúa Giêsu. Các nhà nguyện này được mô tả như một loại Via Dolorosa thu nhỏ lại'... vì chỉ có ít hoặc không có việc xây dựng lại ở địa điểm vương cung Thánh đường lớn. Những người hành hương từ phương Tây tới Jerusalem trong thế kỷ 11 thấy phần lớn nơi Thánh thiêng vẫn còn đổ nát". Việc kiểm soát Jerusalem – và do đó cả Nhà thờ Mộ Thánh - tiếp tục thay tay nhiều lần giữa nhà Fatimid và vương triều Seljuq (trung thành với Nhà Abbas ở Baghdad) cho tới khi có cuộc Thập tự chinh năm 1099.

Thời Thập Tự chinh

Nhiều sử gia cho rằng mối quan tâm chính của Giáo hoàng Urban II, khi kêu gọi tiến hành cuộc Thập tự chinh thứ nhất, là mối đe dọa từ cuộc xâm lược vùng Tiểu Á của Thổ Nhĩ Kỳ đối với Constantinople để đáp ứng lời kêu gọi của Hoàng đế Alexios I Komnenos (của Constantinople). Các nhà sử học đồng ý là số phận của Jerusalem - và do đó của nhà thờ Mộ Thánh - được quan tâm, nếu không phải là mục tiêu trước mắt của chính sách của Giáo hoàng năm 1095. Ý tưởng chiếm Jerusalem đã được chú trọng nhiều hơn khi cuộc Thập tự chinh được tiến hành. Khu vực nhà thờ xây dựng lại được các hiệp sĩ của cuộc Thập tự chinh chiếm lại từ tay Nhà Fatimid ngày 15 tháng 7 năm 1099.

Cuộc thập tự chinh thứ nhất đã được hình dung như là một cuộc hành hương có vũ trang, và không có người thập tự chinh nào có thể coi cuộc hành trình của mình là hoàn thành trừ khi anh ta đã cầu nguyện như một người hành hương tại Mộ Thánh. Hoàng thân Godfrey de Bouillon tham gia Thập tự chinh, người đã trở thành người Thập tự chinh đầu tiên chiếm được Jerusalem, đã quyết định không sử dụng danh hiệu vua Jerusalem trong suốt cuộc đời mình, và tự tuyên bố mình là "Advocatus Sancti Sepulchri" ( Người bảo vệ Mộ Thánh).

Ở thời Thập tự chinh, một bể chứa nước dưới vương cung Thánh đường cũ được đồn đại là nơi mà hoàng thái hậu Helena tìm thấy Thánh Giá thật, và bắt đầu được tôn kính như vậy; dù rằng bể đó sau này trở thành "Nhà nguyện phát hiện Thánh Giá", không có bằng chứng cho tin đồn trước thế kỷ 11, và việc nghiên cứu khảo cổ hiện đại bây giờ cho thấy bể chứa được Monomachos sửa chữa ở thế kỷ 11.

Nhà chép sử biên niên William xứ Týros tường thuật việc làm lại nhà thờ này ở giữa thế kỷ thứ 12. Quân Thập tự chinh nghiên cứu khu phế tích phía đông của nơi này, đôi khi đào bới qua đống đổ nát, và trong khi cố gắng đào tìm bể chứa nước, họ đã phát hiện ra một phần mức nền nguyên thủy bao quanh ngôi đền của Hadrian; họ đã quyết định biến nơi này thành một nhà nguyện cung hiến cho Helena (Nhà nguyện Thánh nữ Helena), mở rộng đường hầm khai quật ban đầu của họ thành một cầu thang thích hợp. Quân Thập tự chinh bắt đầu tái trang bị nhà thờ theo kiểu kiến trúc Roman và thêm vào một tháp chuông. Những công trình xây dựng lại này đã hợp nhất các nhà nguyện nhỏ ở đây thành một tổng thể và đã được hoàn thành dưới thời trị vì của Nữ hoàng Melisende trong năm 1149, lần đầu tiên đặt tất cả các nơi Thánh nằm chung dưới một mái nhà. Nhà thờ này trở thành trụ sở của Latin Patriarchs thứ nhất, và cũng là trụ sở của scriptorium (phòng viết các bản sao)của vương quốc Jerusalem.
Nhà thờ, cùng với phần còn lại của thành phố Jerusalem, đã bị rơi vào tay Saladin năm 1187, mặc dù hiệp ước thành lập sau cuộc thập tự chinh thứ ba cho phép các người hành hương Kitô giáo được tới nhà thờ này. Hoàng đế Friedrich II của đế quốc La Mã Thần Thánh chiếm lại thành phố và nhà thờ theo một hiệp ước trong thế kỷ 13, trong khi bản thân ông đang bị vạ tuyệt thông, dẫn đến kết quả kỳ cục là ngôi nhà thờ linh thiêng nhất của Kitô giáo được đặt dưới quyền của một tín hữu bị Giáo hội cấm chỉ tham gia nghi lễ phụng vụ. Năm 1244, cả thành phố Jerusalem và nhà thờ này bị Khwarezm chiếm.

Các thời sau này

Các tu sĩ dòng Phanxicô trùng tu thêm vào năm 1555, vì nó đã bị bỏ bê mặc dù số lượng khách hành hương tăng lên. Các tu sĩ dòng Phanxicô xây lại Aedicule (căn phòng nhỏ), mở rộng cấu trúc để dựng lên một tiền phòng (ante-chamber). Sau cuộc trùng tu năm 1555, quyền kiểm soát nhà thờ thay đổi giữa các tu sĩ dòng Phanxicô và Chính Thống giáo, tùy thuộc bên nào có thể kiếm được firman (sắc lệnh nhà vua) thuận lợi từ Sublime Porte. vào một thời điểm cụ thể, thường là thông qua hối lộ hoàn toàn, và những cuộc va chạm dữ dội không phải là hiếm. Không có thỏa thuận về vấn đề này, mặc dù đã được nói đến tại các cuộc đàm phán Hiệp ước Karlowitz năm 1699. Năm 1767, mệt mỏi vì cãi nhau, "Sublime Porte" đã ban hành một "firman" phân chia nhà thờ cho các bên tranh chấp.

Năm 1808, một cuộc hỏa hoạn lại làm hư hại nhà thờ lần nữa, khiến cho mái vòm của Rotunda sụp đổ và phá tan phần trang trí bên ngoài của Edicule. Rotunda và phần bên ngoài của Edicule được xây dựng lại trong năm 1809-1810 bởi kiến trúc sư Komminos of Mytilene theo phong cách kiến trúc Baroque thịnh hành thời đó. Đám cháy không lan vào bên trong Aedicule, và phần trang trí bằng đá cẩm thạch của Mộ được khôi phục lại từ năm 1555, mặc dù nội thất của tiền phòng, bây giờ được gọi là "nhà nguyện thiên thần", đã được xây dựng lại một phần theo mặt bằng hình vuông, thay cho phần cuối dạng bán cầu ở phía tây trước đó.

Một firman (sắc lệnh) khác năm 1853 của sultan củng cố sự phân chia nhà thờ hiện tại giữa các cộng đồng (Chính Thống giáo và Công giáo) và thiết lập một nguyên trạng cho các sắp xếp để "tồn tại mãi mãi", gây ra những bất đồng ý kiến về việc bảo trì và thậm chí các thay đổi nhỏ, bao gồm cả bất đồng về việc loại bỏ một cái thang ở bên ngoài ban-công cuối nhà thờ dưới một cửa sổ; cái thang này vẫn ở nguyên một vị trí kể từ đó đến nay.

Tấm ốp đá cẩm thạch màu đỏ mà Komminos dùng cho Aedicule đã xuống cấp nặng và bị lìa khỏi cấu trúc cơ bản. Từ năm 1947 "chính quyền Anh ủy trị Palestine" (chính quyền Anh cai trị Palestine theo ủy nhiệm của Liên Hợp Quốc) đã cho đặt một khung sắt ốp bên ngoài để giữ tấm đá cẩm thạch nói trên khỏi bị hư hại. Cho tới nay vẫn không có thỏa thuận nào (giữa các bên) về việc tu bổ sửa chữa tấm ốp nói trên.
Vòm nóc nhà thờ hiện nay được xây từ năm 1870, đã được tu bổ trong thời gian từ năm 1994-1997, như là một phần của những việc trùng tu mở rộng hiện đại Nhà thờ Mộ Thánh, được tiến hành từ năm 1959. Trong thời gian từ năm 1973 tới 1978 các công trình phục hồi và khai quật bên trong tòa nhà và dưới khu phố Muristan gần đó, đã xác định được rằng nơi này nguyên là một mỏ đá, mà từ đó "meleke" trắng, đá vôi đã được khai thác. Về phía đông của Nhà nguyện Thánh Helena, những người khai quật đã phát hiện một ô trống có chứa một bản vẽ tàu thủy La Mã ở thế kỷ thứ 2 sau Công Nguyên, 2 bức tường thấp chống đỡ nền của ngôi đền từ thế kỷ thứ hai của thời Hadrian, và một bức tường cao hơn ở thế kỷ thứ 4 được xây dựng để chống đỡ Vương cung thánh đường của Constantine. Gần đây nhà chức trách Giáo hội Chính thống Armenia đã cải tạo nơi khảo cổ này thành "nhà nguyện Thánh Vartan", và làm một lối đi bộ nhân tạo trên mỏ đá ở phía bắc của nhà nguyện, để có thể đi vào nhà nguyện này từ "nhà nguyện Thánh Helena (nếu được phép).

Đã có vài tranh cãi trong năm 2010, khi Hội đồng thành phố Jerusalem đe dọa cúp nước dẫn vào nhà thờ do tranh cãi về các hóa đơn tiền nước.

Việc bố trí bên trong nhà thờ hiện nay
 Sơ đồ mặt bằng về các bố tri bên trong nhà thờ

 Phòng nhỏ (chứa Mộ Thánh)  Catholicon Rotunda (Phòng tròn lớn trên có mái vòm) Phiến đá xức dầu Nhà nguyện jacobite Mộ ông Giuse Arimathie Nhà nguyện Chính thống giáo copte Gian cung thánh latin Bàn thờ thánh Maria Madalena
 Nhà nguyện dòng Phanxicô kính việc Chúa sống lại hiện ra với Đức Mẹ
 Nhà người Hồi giáo gác cửa nhà thờ  Lối vào nhà thờ (cánh ngang phía nam) Nhà nguyện dòng Phanxicô kính 7 sự đau khổ Đức Mẹ Nhà nguyện Công giao kính việc đóng đinh Chúa  Nhà nguyện Chính thống giáo Hy Lạp ở đồi Canvê  Bàn thờ trên đồi Canvê Bàn thờ Stabat Mater Bàn thờ nơi Chúa bị đóng đinh
 Gian cung thánh Chính thống giáo Hy Lạp Vòm Đức Mẹ Marria
 Nhà nguyện nơi Chúa bị nhốt Nhà nguyện Chính thống giáo Hy Lạp kính thánh Longinus
 Nhà nguyện Chính thống giáo Armenia về việc lính Do Thái chia áo Chúa Giêsu Nhà nguyện nơi Chúa bị sỉ nhục Nhà nguyện thánh Helena
 Nhà nguyện nơi phát hiện Thánh giá thật
 Nhà nguyện thánh Vardan
 Mỏ khai thác đá thời xưa

Lối vào nhà thờ là thông qua một cửa duy nhất ở cánh ngang phía nam nhà thờ. Lối đi hẹp này để vào một tòa nhà lớn như vậy đã tỏ ra có những lúc rất nguy hiểm. Ví dụ, khi một đám cháy xảy ra vào năm 1840, hàng chục người hành hương đã bị dẫm đạp đến chết. Năm 1999, các cộng đồng (Chính Thống giáo và Công giáo) đã đồng ý làm một cửa thoát hiểm mới ở nhà thờ, nhưng cho tới nay cũng chưa thấy nói cửa đó đã được làm hay chưa.

Đồi Can Vê (Golgotha)

Ở phía nam của bàn thờ, qua hành lang nhỏ (một lối đi chung quanh phía cuối gian cung Thánh của nhà thờ) là một cầu thang lên đồi Can-vê (Golgotha), theo truyền thuyết là nơi đóng đinh chúa Giêsu và là nơi được trang trí nhiều nhất của nhà thờ. Bàn thờ chính ở đây thuộc về Chính Thống giáo Hy Lạp, trong đó có Đá đồi Can-vê (chặng đàng Thánh giá thứ 12). Đá này có thể nhìn thấy dưới lớp kính trên cả hai phía của bàn thờ, bên dưới bàn thờ có một lỗ được cho là chỗ để dựng thập giá lên. Bên Công giáo (dòng Phanxicô) có một bàn thờ ở bên cạnh: Nhà nguyện (tưởng niệm việc) Đóng đinh vào thập giá (chặng đường Thánh giá thứ 11). Phía bên trái bàn thờ này, về hướng nhà nguyện của Chính Thống giáo, có một tượng đức Mẹ Maria, được tin là làm những phép lạ (chặng đường Thánh giá thứ 13, nơi xác chúa Giêsu được tháo khỏi thập giá đem xuống trao cho gia đình).

Bên dưới đồi Can-vê và 2 nhà nguyện ở đó, trên sàn chính, là Nhà nguyện của Adam. Theo truyền thuyết, Chúa Giêsu bị đóng đinh trên nơi mà hộp sọ Adam được chôn cất. Đá của đồi Can-vê được nhìn thấy bị nứt thông qua một cửa sổ trên bức tường bàn thờ, vết nứt theo truyền thuyết được cho là gây ra bởi trận động đất xảy ra khi Chúa Giêsu gục chết trên thập giá, và được các học giả nói là do kết quả của việc khai thác đá ở một chỗ nứt tự nhiên trong đá.

Tấm đá xức dầu

Ngay bên trong lối vào là Tấm đá xức dầu (The Stone of Anointing), mà truyền thuyết cho là nơi Joseph of Arimathea đã đặt xác chúa Giêsu lên để xức dầu chuẩn bị chôn. Tuy nhiên, truyền thuyết này chỉ được chứng thực từ thời Thập tự chinh, và tấm đá hiện nay chỉ được thêm vào trong lần tái thiết năm 1810.
Rotunda và Aedicule
Rotunda (Phòng lớn hình tròn) nằm ở giữa nhà thờ, bên dưới vòm lớn hơn trong 2 vòm của nhà thờ. Ở giữa Rotunda là nhà nguyện được gọi là Edicule (ngăn phòng nhỏ), trong đó có Mộ Thánh. Edicule có hai phòng: phòng đầu tiên có tấm đá của Thiên thần, một mảnh của phiến đá được cho là đã niêm phong ngôi mộ sau khi chôn cất Chúa Giêsu; còn phòng thứ hai chứa chính ngôi mộ.

Nguyên trạng ở Rotunda
Dưới biện pháp nguyên trạng (status quo) giáo hội Chính Thống giáo Đông phương, Giáo hội Công giáo Rôma và Giáo hội tông đồ Armenia đều có quyền ở bên trong Mộ Thánh, và cả ba cộng đồng giáo hội trên đều cử hành phụng vụ hoặc lễ misa hàng ngày ở đây. Rotunda cũng được dùng cho những lễ nghi khác trong những dịp đặc biệt, chẳng hạn như lễ Holy Fire (Lửa thiêng) trong ngày Thứ bẩy tuần Thánh do Thượng phụ Chính thống giáo Hy Lạp của Jerusalem cử hành. Ở phía sau, trong một nhà nguyện xây dựng bằng lưới sắt mắt cáo trên nền đá hình bán nguyệt, có một bàn thờ do giáo hội Chính Thống giáo Coptic sử dụng.

Ngoài ra phía sau của Rotunda là một nhà nguyện rất thô kệch, có lối vào một phòng đục trong đá, mà từ đó một vài mộ kokhim tỏa ra. Mặc dù nơi này được phát hiện tương đối gần đây, và không xác định được là cái gì, nhưng nhiều Kitô hữu tin rằng đó là ngôi mộ của Joseph xứ Arimathea trong đó Giáo hội Chính Thống Syria cử hành Phụng vụ của họ vào ngày chủ nhật. Bên phải của ngôi mộ về phía đông nam của Rotunda là nhà nguyện (Chúa Giêsu) hiện ra, được dành riêng cho giáo hội Công giáo Rôma.

Nhà thờ chính của tu viện Chính Thống giáo (Catholicon) và lối đi
 The Catholicon (nhà thờ chính của tu viện Chính Thống giáo) - Ở phía đông đối diện với Rotunda là một kiến trúc của Thập tự quân chứa bàn thờ chính của Nhà thờ, ngày nay là nhà thờ chính của tu viện Chính Thống giáo (catholicon). Mái vòm thứ nhì, nhỏ hơn nằm ngay trên trung tâm điểm giao nhau giữa cánh dọc và cánh ngang nhà thờ ở gian cung Thánh nơi đặt một omphalos (tượng đá hình cái rốn của người) từng được cho là trung tâm thế giới (kết hợp với nơi đóng đinh chúa Giêsu cùng thập giá và nơi Chúa phục sinh). Phía đông của omphalos là một iconostasis lớn ngăn cách hậu điện linh thiêng của Chính Thống giáo, trước ngai của thượng phụ Chính Thống giáo Hy Lạp ở Jerusalem ở phía nam đối diện với ngai của thượng phụ Chính Thống giáo Hy Lạp ở thành Antioch ở phía bắc.

 Nơi giam chúa Kitô - Ở phía đông của nhà thờ là Nơi giam chúa Kitô, được các tu sĩ dòng Phanxicô cho là nơi giam giữ chúa Giêsu. Chính Thống giáo Hy Lạp cho rằng nơi giam chúa Giêsu thực sự là ở bên trong Monastery of the Praetorium (Tu viện Dinh Pháp quan) của họ, ở gần nhà thờ mang tên Nhà thờ Ecce Homo, ở chặng thứ nhất trên Via Dolorosa. Giáo hội Chính Thống Armenia coi một chỗ hốc tường trong Monastery of the Flagellation (tu viện Chúa Giêsu bị đánh đòn), gần chặng thứ hai trên "Đường đau khổ", là Nơi giam chúa Kitô. Một bể chứa nước trong số các phế tích gần Church of St. Peter in Gallicantu cũng được coi là Nơi giam chúa Kitô.

Xa hơn về phía đông ở hành lang có che chắn là 3 nhà nguyện (từ nam lên bắc):
 Greek Chapel of St. Longinus - Nhà nguyện Chính Thống giáo Hy Lạp, cung hiến cho Thánh Longinus, một binh sĩ La Mã mà theo Tân Ước đã đâm ngọn dáo mác vào cạnh sườn chúa Giêsu khi bị đóng đinh trên thập giá.
 Armenian Chapel of Division of Robes -
 Greek Chapel of the Derision – nhà nguyện tưởng niệm việc chúa Giêsu bị người Do Thái nhạo báng ở cực nam của hành lang có che chắn.

Khu phức hợp thuộc Giáo hội Chính thống Armenia

 Nhà nguyện Thánh nữ Helena - giữa 2 nhà nguyện đầu tiên có cầu thang đi xuống nhà nguyện Thánh nữ Helena, thuộc giáo hội Chính Thống Armenia.
 Nhà nguyện Thánh Vartan - ở phía bắc của nhà nguyện Thánh nữ Helena là một cửa sắt rèn trang trí lộng lẫy, bên ngoài là một bệ nhân tạo để nhìn Quarry (Mỏ Đá), và dẫn tới Nhà nguyện Thánh Vartan. Nhà nguyên này chứa các di vật khảo cổ từ đền thờ của Hadrian và Vương cung Thánh đường của Constantine. Các khu vực này thường đóng cửa.
 Nhà nguyện phát hiện Thánh giá thật - một cầu thang khác 22 bậc từ Nhà nguyện Thánh nữ Helena dẫn xuống Nhà nguyện phát hiện Thánh giá thật của Công giáo Rôma, được tin là nơi mà Thánh giá thật được tìm thấy.

Phía bắc Aedicule
 Nhà nguyện Maria Magdalena – Nhà nguyện này ở nơi mà Maria Magdalena gặp lại chúa Giêsu sau khi Ngài sống lại.
 Nhà thờ dòng Phanxicô -

Phía nam Aedicule
Ba nhà nguyện Thánh James người Công chính, Thánh Gioan Tẩy giả và Forty Martyrs of Sebaste (40 vị tử đạo ở Sebaste, nay là Sivas ở Thổ Nhĩ Kỳ),của Chính Thống giáo Hy Lạp, ở phía nam Rotunda và phía tây sân trước ban đầu tạo thành khu liên hợp "nhà rửa tội" (baptistery) của giáo hội Constantinean, nhà nguyện ở cực nam là tiền sảnh, nhà nguyện ở giữa là "nhà rửa tội" thực sự, còn nhà nguyện phía bắc là một phòng trong đó vị thượng phụ xức dầu cho người mới được rửa tội trước khi dẫn họ vào Rotunda ở phía bắc của khu liên hợp này.

Mái nhà thờ
Người ta có thể lên mái nhà thờ từ sân nhỏ bên trong của Tòa thượng phụ Chính Thống giáo Hy Lạp ở Jerusalem.

Nguyên trạng

Những cộng đồng tôn giáo chính trông nom nhà thờ này là Chính Thống giáo Đông phương, Chính Thống giáo Armenia và Giáo hội Công giáo Rôma, trong đó Chính Thống giáo Đông phương có phần lớn nhất. Trong thế kỷ 19, Giáo hội Chính thống Coptic, Giáo hội Chính thống Ethiopia và Giáo hội Chính thống Syria cũng được tham gia với trách nhiệm ít hơn, trong đó có các nơi Thánh thiêng cùng những cấu trúc bên trong và chung quanh nhà thờ này. Thời gian và các nơi thờ phượng dành cho mỗi cộng đồng được điều chỉnh chặt chẽ ở các khu vực chung.

Việc thiết lập "nguyên trạng" năm 1853 cũng không làm ngưng được bạo hành, vẫn thường tiếp tục xảy ra, ngay cả trong thời hiện đại. Trong một ngày mùa hè nóng bức năm 2002, một tu sĩ giáo hội Chính Thống Coptic đã di chuyển chiếc ghế của mình từ vị trí đã thỏa thuận vào trong bóng râm. Việc này được các tu sĩ Chính Thống giáo Ethiopian coi như thái độ thù địch, dẫn tới đánh lộn khiến 11 người phải nhập viện.

Trong một vụ va chạm khác vào năm 2004 trong khi giáo hội Chính Thống giáo đang cử hành "Lễ suy tôn Thánh giá" thì một cửa ở nhà nguyện của dòng Phanxicô (Công giáo) vẫn mở. Điều này được bên Chính Thống giáo coi như không tôn trọng họ, nên đã nổ ra vụ ẩu đả khiến vài người bị bắt, nhưng không ai bị thương nặng.

Ngày Chúa nhật Lễ Lá, trong tháng 4 năm 2008, một cuộc cãi lộn đã nổ ra khi một tu sĩ Hy Lạp bị một phe đối lập tống ra khỏi tòa nhà. Cảnh sát đã được gọi tới nhưng cũng bị những người hăng máu đang cãi lộn tấn công luôn. Một cuộc va chạm giữa các tu sĩ Armenia và Hy Lạp cũng đã nổ ra trong ngày chúa nhật 9.11.2008, trong khi cử hành Lễ kính Thánh Giá.

Theo thỏa thuận nguyên trạng (status quo), không phần chung nào của nhà thờ được bố trí lại nếu không có sự đồng thuận của tất cả các cộng đồng tôn giáo nói trên. Điều này thường dẫn tới tình trạng bỏ bê không sửa chữa kịp thời các hư hại khi các cộng đồng nói trên không thỏa hiệp được với nhau. Điển hình là tình trạng chậm trễ trong việc tu sửa edicule (gian phòng nhỏ chứa mộ Chúa), khiến cho nhu cầu sửa chữa nơi này hiện nay trở nên cấp thiết.

Một ví dụ bất tiện khác về thỏa thuận giữ nguyên trạng là một chiếc thang bằng gỗ dưới cửa sổ bên ngoài lan can trên lối vào nhà thờ: một người nào đó đã đặt chiếc thang này ở đây trước năm 1852, mà theo thỏa thuận giữ nguyên trạng thì nơi đây là phần chung, nên chiếc thang vẫn nằm y nguyên ở vị trí này cho tới ngày nay, không ai được đụng vào.An unusual and rare location of the ladder was documented by an Israeli tour guide in February 2009

Không cộng đoàn nào kiểm soát lối vào chính. Năm 1192, Saladin phân công việc kiểm soát cửa vào nhà thờ cho hai gia đình người Hồi giáo lân cận. Gia tộc Joudeh Al-Goudia được giao phó nhiệm vụ giữ các chìa khóa của nhà thờ, còn gia tộc Nusseibeh phụ trách giữ cửa. Biện pháp bố trí này còn tồn tại tới ngày nay. Gia đình Joudeh Al-Goudia nắm giữ các tài liệu của các vua Hồi giáo Ottoman cai trị Jerusalem xác định họ là gia đình duy nhất được trao phó các chìa khóa của nhà thờ.

Sự liên quan tới đền thờ nữ thần Aphrodite

Như đã nói trên, nơi đây đã từng là đền thờ nữ thần Aphrodite trước khi Constantine cho xây nhà thờ, một chi tiết mà truyền thuyết Kitô giáo cho là do Hadrian cố ý đặt đền thờ trên ngôi mộ của chúa Giêsu như một sự coi khinh Kitô giáo. Tuy nhiên, đền thờ của Hadrian được đặt ở vị trí này thực ra chỉ đơn thuần vì đây là nơi giao nhau của tuyến đường chính bắc nam (mà bây giờ là Suq Khan-ez-Zeit) với một trong hai đường chính đông-tây (mà bây giờ là Via Dolorosa tức Đường đau khổ hay Đường Thánh giá), và tiếp cận trực tiếp với forum (quảng trường lộ thiên, nơi dân chúng tụ họp) (mà bây giờ là vị trí của Muristan(hẹp hơn); theo truyền thống của các thành phố La Mã thì Forum được đặt ở ngã tư giao lộ giữa con đường chính nam-bắc gặp con đường chính đông tây (mà nay là El-Bazar/phố David). Cả đền thờ và Forum chiếm toàn bộ khoảng không gian của giao lộ giữa 2 đường chính đông-tây (vài di tích trên mặt đất của phần cuối đền thờ phía đông có tường bao quanh vẫn còn tồn tại ở chỗ phái bộ truyền giáo Nga lưu vong" (Russian Mission in Exile).

Sự liên quan tới thành phố Jerusalem
Phúc âm mô tả ngôi mộ chúa Giêsu nằm ở bên ngoài bức tường thành Jerusalem cổ, vì thông thường nơi mai táng trong thời cổ được coi là nơi không sạch sẽ, do đó thường không nằm phía trong các tường thành, tuy nhiên Nhà thờ Mộ Thánh lại nằm ở khu giữa thành phố do Hadrian lập nên, tức bên trong các tường thành Jerusalem cổ, do vua Hồi giáo Suleiman the Magnificent xây năm 1538.
Người ta cho rằng thành Jerusalem vào thời chúa Giêsu thì hẹp hơn nhiều, nên vị trí này lúc đó nằm bên ngoài các tường thành, sau đó thành phố được nới rộng dần ra kể từ khi Herod Agrippa (41–44) được lịch sử ghi nhận là đã nới rộng thành phố về hướng bắc và hướng tây. Khu vực ngay phía nam và phía đông của ngôi mộ thời xưa là mỏ khai thác đá
Năm 2007, nhà khảo cổ Dan Bahat cho biết 6 ngôi mộ từ thế kỷ thứ nhất đã được tìm thấy trong khu vực Nhà thờ Mộ Thánh. Điều đó có nghĩa là nơi này (đã) nằm ở bên ngoài thành phố, không còn nghi ngờ gì nữa...., Việc xác định niên đại các ngôi mộ được căn cứ trên sự kiện là chúng thuộc kiểu kokh, kiểu mộ thông thường ở thế kỷ thứ nhất; tuy nhiên, kiểu mộ kokh cũng là thông thường ở đầu thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên.

Khả năng có thể một ngôi mộ ở thế kỷ thứ nhất được đặt ở phía tây thành phố Jerusalem thật đáng ngờ, vì theo Akiba ben Joseph - vị lãnh đạo giáo sĩ Do Thái ở cuối thế kỷ thứ nhất - được trích dẫn trong sách Mishnah (sách chép luật Do Thái truyền khẩu) – thì các ngôi mộ không được đặt ở phía tây thành phố vì gió ở Jerusalem thường thổi tới từ hướng tây, và như vậy sẽ đem theo mùi ô uế của xác chết vào thành phố cùng Núi Đền Thờ.. Hồ sơ khảo cổ cho biết là những chỉ thị do Akiba ben Joseph nêu ra bên trên cho việc chọn địa điểm mai táng, được tuân thủ cách cứng nhắc; hầu như mọi ngôi mộ của Jerusalem cổ truyền đều nằm ở phía đông thành phố, trên Núi Olives, ngoại trừ vài ngôi mộ nằm cách một kilometre về phía tây, và các ngôi mộ trong Nhà thờ Mộ Thánh

Tuy nhiên, ta phải lưu ý rằng, nơi được cho là hốc tường đặt cuộn kinh Torah trong ngôi nhà dường như nguyên thủy được xây dựng dùng làm đền thờ Kitô-Do Thái giáo từ khoảng năm 70 tới năm 135 sau Công nguyên trên vị trí theo truyền thuyết là Cenacle (Nhà Tiệc Ly) hoặc phòng ở tầng trên của Last Supper (Bữa ăn cuối cùng) và nay được xác định là vị trí King David's Tomb (Mộ vua David) thì không hướng về Núi Đền Thờ, mà hướng về vị trí Ngôi Mộ Thánh, điều đó có lẽ cho thấy là cộng đồng Kitô hữu xây dựng nó đã bắt đầu chuyển nhiều truyền thống tôn giáo mà ban đầu kết hợp với Đền Thờ (Do Thái giáo) thành những nơi mà họ kết hợp với cái chết và Sự phục sinh của Giêsu (chẳng hạn như nơi an táng tổ phụ Adam và trung tâm thế giới)

Nghi ngờ tính xác thực của địa điểm này

Mặc dù việc xác định Aedicule (căn phòng nhỏ) là nơi có mộ chúa Giêsu không phải là giáo lý đức tin đối với bất cứ nhóm Kitô hữu đa số nào, nhưng các Kitô hữu Chính Thống giáo và Công giáo vẫn tin chắc vào địa điểm truyền thống này. Tuy nhiên, do nhiều vấn đề về địa điểm này nẩy sinh, nên nhiều học giả đã bác bỏ tính hợp thức của nơi này.
Chính sự kiện là bên ngoài thành phố Jerusalem vào đầu thiên niên kỷ thứ nhất Kitô giáo có nhiều nơi được gọi trong các biệt ngữ địa phương là "Golgotha" (bởi vì tất cả những nơi đó đã được sử dụng như một nơi hành quyết tội nhân) đã làm cho nhiệm vụ tìm kiếm địa điểm đích thực nơi Chúa Giêsu bị hành hình trở nên phức tạp.
Trong khi đó, vị trí truyền thống của Golgotha bị một số nhà sử học coi như không thích hợp để dùng làm nơi hành quyết tử tội bằng cách đóng đinh vào thập giá, do cấu trúc đá nhô ra phía trước của nó.
Sau thời gian lưu trú ở Palestine trong các năm 1882–83, tướng Charles George Gordon đã tìm thấy một địa điểm ở bên ngoài các tường thành cổ mà ông ta cho là vị trí đích thực của đồi Golgotha. Mặc dù Nhà thờ Mộ Thánh có ngôi mộ chỉ cách đồi Golgotha (trong nhà thờ) vài yards (0,9144 mét), nhưng không có lý do đặc biệt nào để coi việc đặt 2 nơi gần nhau (mộ và đồi Golgotha) là cần thiết; tuy nhiên, Gordon theo nguyên tắc này, kết luận rằng địa điểm đồi Golgotha mà ông ta tìm thấy cũng phải nằm gần nơi mai táng chúa Giêsu, nên xác định một ngôi mộ gần đó – nay gọi là Garden Tomb – là nơi mai táng chúa Giêsu. Các vật sành sứ và khảo cổ tìm thấy trong khu vực này sau đó được xác định có niên đại từ thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên, nên theo ý kiến các nhà khảo cổ thì nơi có ngôi Garden Tomb đã bị bỏ hoang từ thế kỷ thứ nhất sau CN. Về mặt Kinh Thánh thì điều này không phù hợp với 3 trình thuật Phúc âm (Matthew, Luca, và Gioan) trong đó đặc biệt nói rằng ngôi mộ của chúa Giêsu là mới và trong đó chưa có đặt xác ai. Mặc dù có những phát hiện về khảo cổ, nhưng Garden Tomb đã trở thành nơi ưa thích cho các người Tin Lành hành hương. Những nhà lãnh đạo Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô đã rất do dự trong việc xác định chính thức, dù rằng nhiều tín đồ Mormon coi Garden Tomb là địa điểm chính xác của ngôi mộ chúa Giêsu.

Gallery hình

Tham khảo

Thư mục

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Các trang chung
 Article with Photos  (article, interactive plan, photo gallery)
 OrthodoxWiki (article)
 Sacred Destinations (article, interactive plan, photo gallery)

Các bài viết chính
 Egeria's description in the 380s
 The Church of the Resurrection (EHR 7:417‑436, 669‑684)

Hình ảnh
 Photos Gallery of the Church - allaboutJerusalem.com
 Inside Photos of the Church
 Jerusalem Shots

Kitô giáo
Linh địa Công giáo
Nhà thờ Chính Thống giáo Đông phương
Nhà thờ Chính Thống giáo Hy Lạp
Mộ Thánh
Địa điểm hành hương Công giáo
Địa điểm hành hương Kitô giáo
Kitô giáo tại Israel
Đất Thánh
Jerusalem
Kiến trúc vòm
Lễ Phục Sinh


title: Artemisia kauaiensis

text:
Artemisia kauaiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Skottsb.) Skottsb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1937


title: Artemisia kawakamii

text:
Artemisia kawakamii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hayata mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1919


title: Artemisia keiskeana

text:
Artemisia keiskeana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1866


title: Artemisia kelleri

text:
Artemisia kelleri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930


title: Artemisia kemrudica

text:
Artemisia kemrudica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930


title: Artemisia kitadakensis

text:
Artemisia kitadakensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hara & Kitam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1936


title: Artemisia klementzae

text:
Artemisia klementzae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1964


title: Artemisia klotzchiana

text:
Artemisia klotzchiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1841


title: Artemisia knorringiana

text:
Artemisia knorringiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1914


title: Artemisia kochiiformis

text:
Artemisia kochiiformis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. & Lincz. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Artemisia koidzumii

text:
Artemisia koidzumii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nakai mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1911


title: Artemisia kopetdaghensis

text:
Artemisia kopetdaghensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Artemisia korovinii

text:
Artemisia korovinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1957


title: Artemisia korshinskyi

text:
Artemisia korshinskyi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1954

en:Artemisia korshinskyi


title: Artemisia kotuchovii

text:
Artemisia kotuchovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kupr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1999


title: Artemisia kruhsiana

text:
Artemisia kruhsiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wilibald Swibert Joseph Gottlieb von Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834. Về mặt phân loại, một số tác giả - như Flora of China - coi nó là đồng nghĩa của Artemisia lagocephala.

Mô tả
A. kruhsiana khác với A. lagocephala ở chỗ có các chiếc hoa nhẵn nhụi (so với các chiếc hoa có lông tơ với các lông quăn và thanh mảnh ở A. lagocephala); lá có lông măng màu trắng ở mặt xa trục, một hoặc hai xẻ ba khá sâu trên các chồi sinh dưỡng (so với các lá tỏa tia có lông măng màu xám ở mặt xa trục, 3 thùy khá nông, với 3 răng hoặc nguyên ở A. lagocephala); cây cao tới 40 cm (so với cây cao 40-80 cm ở A. lagocephala).

Phân bố
Loài này là bản địa khu vực từ miền đông bắc Siberia và Viễn Đông Nga (Khabarovsk, Magadan, Sakha) tới Hoa Kỳ (Alaska) và Canada (British Columbia, Các Lãnh thổ Tây Bắc, Yukon).

Các phân loài
 Artemisia kruhsiana subsp. alaskana (Rydb.) D.F.Murray & Elven, 2008 (đồng nghĩa: Artemisia alaskana Rydb., 1916, Artemisia tyrrellii Rydb., 1916): Alaska, tây bắc Canada.
 Artemisia kruhsiana subsp. condensata Korobkov, 1979 (đồng nghĩa: Artemisia condensata (Korobkov) A.P.Khokhr., 1989): Cộng hòa Sakha.
 Artemisia kruhsiana subsp. kruhsiana: Nguyên chủng. Cộng hòa Sakha.
 Artemisia kruhsiana subsp. multisecta (Leonova) Korobkov, 1979 (đồng nghĩa: Artemisia multisecta Leonova, 1971): Khabarovsk, Magadan, Cộng hòa Sakha.

Chú thích

Liên kết ngoài

K
Thực vật được mô tả năm 1834
Thực vật Canada
Thực vật Hoa Kỳ
Thực vật Nga


title: Artemisia kuschakewiczii

text:
Artemisia kuschakewiczii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Winkl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1890


title: Artemisia laciniata

text:
Artemisia laciniata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1803


title: Artemisia lactiflora

text:
Artemisia lactiflora, tên thông thường ngải chân vịt, tan quy, hoặc tăng ki, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wall. ex DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1838


title: Artemisia lagocephala

text:
Artemisia lagocephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc.

Lịch sử phân loại
Loài này được Wilibald Swibert Joseph Gottlieb von Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1829 theo mẫu cây của Friedrich Ernst Ludwig von Fischer dưới danh pháp Absinthium lagocephalum, với dẫn chiếu tới mô tả và hình minh họa của Johann Georg Gmelin tại mục 110 trang 127-128, hình 1 và 2 tab 61 trong quyển 2 sách Flora Sibirica sive historia plantarum Sibiriae và coi nó như là Artemisia chinensis sibirica theo nghĩa của chính ông.

Năm 1834, Besser đề cập tới Artemisia lagocephala, trong phần ghi chú khi mô tả Artemisia kruhsiana. Tuy nhiên, Artemisia lagocephala của ông không dẫn chiếu tới Absinthium lagocephalum do chính ông công bố trước đó mà chỉ dẫn chiếu tới Artemisia chinensis sibirica với đế hoa nhẵn nhụi (... clinanthio calvo s. A. chinensis, sibirica ....). Vì thế, danh pháp này được coi là công bố không hợp cách (nom. inval.). Năm 1837 (in đầu tháng 1 năm 1838), trong quyển 6 sách Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis, Augustin Pyramus de Candolle công bố Artemisia lagocephala với dẫn chiếu tới mô tả và hình minh họa của Johann Georg Gmelin tại mục 110 trang 127-128, hình 1 và 2 tab 61 thuộc quyển 2 sách Flora Sibirica sive historia plantarum Sibiriae.

Một số tác giả - như Flora of China - coi A. kruhsiana là đồng nghĩa của A. lagocephala.

Tên gọi
Tại Trung Quốc gọi là 白山蒿 (bạch sơn hao).

Mô tả
Cây bụi hoặc cây thân thảo, mọc thành cụm, cao 40-80 cm, với phần thân gốc hóa gỗ, phân cành ngắn, rậm lông tơ màu xám hoặc ánh nâu. Các lá ở phần thân dưới và thân giữa không cuống, hình thìa, hình elip-hình mác ngược hoặc hình mác, 3-6 × 0,3-1 cm, 3-5 khía tai bèo hoặc nguyên ở đỉnh, hình nêm ở đáy, có vết rách và răng cưa. Các lá phía trên và các lá bắc giống như lá hình mác hoặc thẳng-hình mác, đỉnh tù hoặc nhọn. Cụm hoa kép là chùy hoa giống như chùm hoa. Cụm hoa đầu có cuống. Tổng bao hình bán cầu hoặc gần cầu, đường kính 4-6 mm; đế hoa hình bán cầu, có lông tơ. Chiếc hoa cái ở ngoài 7-10; tràng hoa 3 (hoặc 4) răng. Chiếc hoa đĩa 30-80, lưỡng tính; phiến tràng hoa có lông tơ nhỏ. Quả bế hình elipxoit hoặc trứng ngược. Ra hoa và tạo quả tháng 8-10. 2n = 18.

Phân bố
Loài này là bản địa khu vực từ Siberia tới Viễn Đông Nga, bán đảo Triều Tiên và miền bắc Trung Quốc (các tỉnh Hắc Long Giang, Cát Lâm, đông Nội Mông và Tứ Xuyên). Môi trường sống là các ngọn đồi, dốc đá, chỏm núi, bìa rừng ngoài, ven đường, thảo nguyên rừng, ở cao độ dưới 2.600 m.

Các thứ
 Artemisia lagocephala var. lagocephala (đồng nghĩa: Artemisia besseriana Ledeb., 1845, A. besseriana var. integrifolia Ledeb., 1845, A. besseriana var. triloba Ledeb., 1845, A. lagocephala var. besseriana (Ledeb.) Pamp., 1927, A. lagocephala f. integrifolia (Ledeb.) Pamp., 1927, A. lagocephala f. triloba (Ledeb.) Pamp., 1927, A. lagocephala var. triloba (Ledeb.) Herder): Nguyên chủng. Rộng khắp trong khu vực phân bố.
 Artemisia lagocephala var. lithophila (Turcz. ex DC.) Y.R.Ling, 1992 (đồng nghĩa: Artemisia lithophila Turcz. ex DC., 1837, A. lagocephala subsp. lithophila Malyschev): Miền nam Siberia (Buryatia).
 Artemisia lagocephala var. rigidioides Korobkov, 1979: Viễn Đông Nga.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1829
Thực vật Cộng hòa Dân chủ Triều Tiên
Thực vật Hàn Quốc
Thực vật Nga
Thực vật Trung Quốc


title: Artemisia lagopus

text:
Artemisia lagopus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Fisch. ex Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1834


title: Artemisia lancea

text:
Artemisia lancea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Vaniot mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Artemisia latifolia

text:
Artemisia latifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1815.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1815


title: Artemisia ledebouriana

text:
Artemisia ledebouriana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1835


title: Artemisia lehmanniana

text:
Artemisia lehmanniana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Bunge mô tả khoa học đầu tiên năm 1852.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1852


title: Artemisia lerchiana

text:
Artemisia lerchiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Weber mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1775


title: Artemisia lessingiana

text:
Artemisia lessingiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1841


title: Artemisia leucodes

text:
Artemisia leucodes là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Schrenk mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Artemisia leucophylla

text:
Artemisia leucophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Turcz. ex Besser) Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930


title: Artemisia liaotungensis

text:
Artemisia liaotungensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kitag. mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1940


title: Artemisia limosa

text:
Artemisia limosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Koidz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1937


title: Artemisia lipskyi

text:
Artemisia lipskyi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia littoricola

text:
Artemisia littoricola là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kitam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1936


title: Artemisia liukiuensis

text:
Artemisia liukiuensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kitam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1933


title: Artemisia lobulifolia

text:
Artemisia lobulifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Boiss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1875


title: Artemisia longifolia

text:
Artemisia longifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nutt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1818


title: Artemisia loureiroi

text:
Artemisia loureiroi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kostel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1833


title: Artemisia lucentica

text:
Artemisia lucentica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Oriol de Bolòs, Vallès và Josep Vigo Bonada mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.

Chú thích

Liên kết ngoài

L
Thực vật được mô tả năm 1987


title: Artemisia ludoviciana

text:
Artemisia ludoviciana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nutt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1818
Thực vật Bắc Dakota
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật Trung Mỹ


title: Artemisia luxurians

text:
Artemisia luxurians là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ghesq. ex Cavaco & Keraudr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1957


title: Artemisia macilenta

text:
Artemisia macilenta là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Maxim.) Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1946.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1946


title: Artemisia macivarae

text:
Artemisia macivarae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hutch. & Dalziel mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1931


title: Artemisia macrantha

text:
Artemisia macrantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải


title: Artemisia macrocephala

text:
Artemisia macrocephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Jacquem. ex Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1836


title: Artemisia macrorhiza

text:
Artemisia macrorhiza là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Turcz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1840


title: Artemisia magellanica

text:
Artemisia magellanica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Sch.Bip. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1855


title: Artemisia mairei

text:
Artemisia mairei là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.Lév. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1912


title: Artemisia mangolica

text:
Artemisia mangolica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Fisch. ex Bess. mô tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải


title: Artemisia manshurica

text:
Artemisia manshurica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Kom.) Kom. mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1932


title: Artemisia marcellii

text:
Artemisia marcellii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1933


title: Ngải giun

text:
Artemisia maritima, tên gọi thông thường ngải giun hoặc thanh cao biển, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây thuốc châu Á
Cây thuốc châu Âu


title: Artemisia maroccana

text:
Artemisia maroccana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Coss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1875


title: Artemisia marschalliana

text:
Artemisia marschalliana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Spreng. mô tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Artemisia mattfeldii

text:
Artemisia mattfeldii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930


title: Artemisia mauiensis

text:
Artemisia mauiensis, tên gọi thông thường ngải Maui, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (A.Gray) Skottsb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1926


title: Ilyushin DB-4

text:
Ilyushin DB-4 (DB - Дальний бомбардировщик - Dalniy Bombardirovshchik - Máy bay ném bom tầm xa) hay TsKB-56 (TsKB - Tsentral'noye Konstruktorskoye Byuro – Viện chế tạo trung ương) là một loại máy bay ném bom 2 động cơ của Liên Xô đầu thập niên 1940.

Tính năng kỹ chiến thuật

Ghi chú

Tham khảo

 Gordon, Yefim, Dmitry Komissarov and Sergei Komissarov. OKB Ilyushin: A History of the Design Bureau and its Aircraft. Hinkley, UK: Midland Publishing, 2004. ISBN 1-85780-187-3.
 Gunston, Bill. The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft 1875–1995. London: Osprey, 1995. ISBN 1-85532-405-9.

DB-4
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Artemisia maximovicziana

text:
Artemisia maximovicziana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Schum.) Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia medioxima

text:
Artemisia medioxima là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia mesatlantica

text:
Artemisia mesatlantica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Maire mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1928


title: Artemisia messerschmidtiana

text:
Artemisia messerschmidtiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1834


title: Artemisia michauxiana

text:
Artemisia michauxiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1834
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1833
Thực vật Nevada


title: Artemisia minor

text:
Artemisia minor là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Jacquem. ex Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1836


title: Artemisia molinieri

text:
Artemisia molinieri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Quézel, M.Barbero & R.J.Loisel mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1967


title: Artemisia mollis

text:
Artemisia mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được J.Gay ex DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1838


title: Artemisia mollissima

text:
Artemisia mollissima là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được D.Don mô tả khoa học đầu tiên năm 1825.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1825


title: Artemisia molluccana

text:
Artemisia molluccana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Roxb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1832


title: Artemisia mongolica

text:
Artemisia mongolica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Fisch. ex Besser) Fisch. ex Nakai mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1917


title: Artemisia monophylla

text:
Artemisia monophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kitam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1936


title: Artemisia monosperma

text:
Artemisia monosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Delile mô tả khoa học đầu tiên năm 1813.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1813


title: Artemisia montana

text:
Artemisia montana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Nakai) Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930


title: Artemisia moorcroftiana

text:
Artemisia moorcroftiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wall. ex DC. mô tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải


title: Artemisia morrisonensis

text:
Artemisia morrisonensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hayata mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1919


title: Artemisia multiflora

text:
Artemisia multiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Trev. mô tả khoa học đầu tiên năm 1821.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1821


title: Artemisia multisecta

text:
Artemisia multisecta là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Leonova mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1971


title: Artemisia myriantha

text:
Artemisia myriantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wall. ex Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1834


title: Artemisia nakaii

text:
Artemisia nakaii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1927


title: Artemisia namanganica

text:
Artemisia namanganica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1957


title: Artemisia nanschanica

text:
Artemisia nanschanica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1922


title: Artemisia negrei

text:
Artemisia negrei là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ouyahya mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1982


title: Artemisia nesiotica

text:
Artemisia nesiotica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được P.H.Raven mô tả khoa học đầu tiên năm 1963.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1963
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật California
Thực vật được mô tả năm 1916


title: Artemisia niitakayamensis

text:
Artemisia niitakayamensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hayata mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1906


title: Artemisia nilagirica

text:
Artemisia nilagirica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (C.B.Clarke) Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1926


title: Artemisia nitida

text:
Artemisia nitida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Bertol. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1832


title: Artemisia nitrosa

text:
Artemisia nitrosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Weber mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1775


title: Artemisia nortonii

text:
Artemisia nortonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1927


title: Artemisia norvegica

text:
Artemisia norvegica, tên thông thường ngải Na Uy, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Fr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1817.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1817


title: Artemisia nova

text:
Artemisia nova là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Nelson mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1900
Thực vật Arizona
Thực vật California
Thực vật Oregon
Thực vật Tây Bắc Hoa Kỳ
Thực vật Tây Hoa Kỳ
Thực vật Tây Nam Hoa Kỳ


title: Artemisia nujianensis

text:
Artemisia nujianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Ling & Y.R.Ling) Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Artemisia nutans

text:
Artemisia nutans là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1803


title: Artemisia obtusiloba

text:
Artemisia obtusiloba là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1833


title: Artemisia occidentalisichuanensis

text:
Artemisia occidentalisichuanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.R.Ling & S.Y.Zhao mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Artemisia occidentalisinensis

text:
Artemisia occidentalisinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Artemisia oelandica

text:
Artemisia oelandica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Besser) Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1946.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1946


title: Artemisia olchonensis

text:
Artemisia olchonensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Leonova mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1970


title: Artemisia olgensis

text:
Artemisia olgensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Vorosch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1966


title: Artemisia oligocarpa

text:
Artemisia oligocarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hayata mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1908


title: Artemisia olivieri

text:
Artemisia olivieri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được J.Gay ex DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1838


title: Artemisia oranensis

text:
Artemisia oranensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Debeaux) Filatova mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Artemisia ordosica

text:
Artemisia ordosica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1946.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1946


title: Artemisia orientalihengduangensis

text:
Artemisia orientalihengduangensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Artemisia orientalixizangensis

text:
Artemisia orientalixizangensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.R.Ling & Humphries mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1990


title: Artemisia orientaliyunnanensis

text:
Artemisia orientaliyunnanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Artemisia oxycephala

text:
Artemisia oxycephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kitag. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1936


title: Artemisia packardiae

text:
Artemisia packardiae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được J.W.Grimes & Ertter mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1979


title: Artemisia pallens

text:
Artemisia pallens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wall. ex Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1834
Thảo mộc
Vật liệu sản xuất nước hoa
Cây thuốc châu Á
Thực vật được mô tả năm 1838


title: Artemisia palmeri

text:
Artemisia palmeri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1876
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật California


title: Artemisia palustris

text:
Artemisia palustris là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Artemisia pamirica

text:
Artemisia pamirica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Winkl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1890


title: Artemisia pancicii

text:
Artemisia pancicii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ronniger ex Danihelka & Marhold mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 2003


title: Artemisia pannosa

text:
Artemisia pannosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1937


title: Artemisia papposa

text:
Artemisia papposa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được S.F.Blake & Cronquist mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1950
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật Oregon
Thực vật Tây Bắc Hoa Kỳ


title: Artemisia parviflora

text:
Artemisia parviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được D.Don mô tả khoa học đầu tiên năm 1825.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1825


title: Artemisia pattersonii

text:
Artemisia pattersonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1886


title: Artemisia pauciflora

text:
Artemisia pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Weber mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1775


title: Artemisia pedatifida

text:
Artemisia pedatifida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nutt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1841
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật Tây Hoa Kỳ


title: Artemisia pedemontana

text:
Artemisia pedemontana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Balb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1810.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1810


title: Artemisia pedunculosa

text:
Artemisia pedunculosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1866


title: Artemisia pengchuoensis

text:
Artemisia pengchuoensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.R.Ling & S.Y.Zhao mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Artemisia persica

text:
Artemisia persica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Boiss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1846


title: Artemisia pewzowii

text:
Artemisia pewzowii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Winkl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1893.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1893


title: Artemisia phaeolepis

text:
Artemisia phaeolepis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1949


title: Artemisia phyllobotrys

text:
Artemisia phyllobotrys là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Hand.-Mazz.) Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Artemisia pineticola

text:
Artemisia pineticola là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kupr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1999


title: Artemisia poljakovii

text:
Artemisia poljakovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Filatova mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Artemisia polybotryoidea

text:
Artemisia polybotryoidea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1985


title: Artemisia polysticha

text:
Artemisia polysticha là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Zoltán Kodály

text:
Kodály Zoltán (; sinh ngày 16 tháng 12 năm 1882 tại Kecskemét - mất 6 tháng 3 năm 1967 tại Budapest) là nhà soạn nhạc, giáo viên người Hungary. Ông là nhà soạn nhạc nằm trong sự chuyển giao giữa âm nhạc Lãng mạn và Hiện đại.

Kodály để lại vở opera Háry Janos (1926); những tác phẩm cho dàn nhạc gồm có Buổi tối mùa hè (1929-1930), Những vũ khúc Galánta (1933); những tác phẩm cho hơp xướng và dàn nhạc, có thể kể tới Psalmus Hungarycus (1923), Missa Brevis (1944); nhạc thính phòng gồm các bản tứ tấu đàn dây, những bản sonata cho violin; nhiều bản dân ca cải biên, hơp xướng cho thiếu nhi,...

Công trình
Opera
Háry János, Op. 15 (1926)
Székelyfonó (1924–1932)

Giao hưởng
Nyári este (1906, sửa lại 1929)
Háry János (1926)
Marosszéki táncok (1930)
Galántai táncok (1933)
Fölszállott a páva (1939)
Concerto (1939–1940)
Szimfónia (1930s–1961)

Thính phòng

Adagio (1905)
Intermezzo (1905)
I. vonósnégyes, op. 2 (1908–1909)
 Szónata, op. 4 (1909–1910)
 Duó, op. 7 (1914)
Szonáta, op. 8, (1915)
 II. vonósnégyes, op. 10 (1916–1918)
Szerenád, op. 12 (1919–1920)
Pange lingua, dành cho organ (1931)
Organoeida ad missam lectam (Csendes mise) (1944)
Epigrammák (1954)

Hợp ca
Este (1904)
Psalmus Hungaricus, Op. 13 (1923)
Matrai kepek (1931)
Jézus és a kufárok (1934)
Te Deum (1939)
Missa Brevis (1942, 1948)
Laudes organi (1966)
Adventi ének (Veni, Veni Emmanuel)

Xem thêm
 Solfege

Đọc thêm

Breuer, János (1990) A Guide to Kodály. Budapest: Corvina Books
Eosze, László/Houlahan, Micheál and Philip Tacka. "Zoltán Kodály (1882-1967)." The New Grove Dictionary of Music and Musicians Volume 13. Ed. Stanley Sadie. London: Macmillan Publishers, 2002. 716-726
Houlahan, Mícheál and Philip Tacka. Zoltán Kodály: A Guide to Research. (New York: Rutledge Publishing, 1998.)
Houlahan, Mícheál and Philip Tacka. Kodály Today: A Cognitive Approach to Elementary Music Education Inspired by the Kodály Concept. (New York: Oxford University Press 2008.)
Kodály, Zoltán (1971) Folk Music of Hungary. New York: Praeger
Lendvai, Erno (1983) The Workshop of Bartók and Kodály. Budapest: Editio Musica Budapest

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Kodály Institute, which educates musicians according to Kodály's practice
International Kodály Society
The Organization of American Kodály Educators
The Kodály Music Education Institute of Australia
The British Kodály Academy (Registered Charity)

Sinh năm 1882
Mất năm 1967
Nhà soạn nhạc Hungary
Nhà soạn nhạc opera
Giảng viên âm nhạc


title: Artemisia pontica

text:
Artemisia pontica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Carl Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Từ nguyên
Tính từ định danh pontica là để chỉ tới khu vực Pontus ở đông bắc Thổ Nhĩ Kỳ, phía nam Biển Đen.

Tên gọi
Tên gọi thông thường trong một số ngôn ngữ, như tiếng Anh: Roman wormwood (ngải La Mã), small absinthe (ngải áp xanh nhỏ), tiếng Nga: полынь черноморская (ngải Biển Đen), tiếng Trung: 西北蒿 (tây bắc hao = ngải tây bắc).

Mô tả
Cây bụi nhỏ hoặc cây thân thảo, cao 30-60(-100) cm, có phần gốc hóa gỗ và các nhánh ở đáy, rậm lông tơ hoặc thân sau nhẵn nhụi, phân nhiều nhánh. Các lá ở đáy mọc thành nơ lá. Mặt xa trục của lá thưa lông tơ; các lá ở sát gốc và phần thân dưới: phiến lá hình trứng hoặc hình trứng rộng, 2-5 × 1,5-3 cm, 2 hoặc 3 thùy lông chim xẻ tới gân giữa. Các lá ở phần thân giữa 2 thùy lông chim xẻ sát gân giữa; các phần 3 hoặc 4 cặp; thùy con hình elip hoặc thẳng, 3-5 × 0,5-1 mm, đỉnh tù. Các lá trên cùng và lá bắc tựa như lá xẻ thùy hình lông chim tới gân giữa hoặc nguyên; các thùy của lá nguyên thì thẳng hoặc thẳng-hình mác. Cụm hoa kép là chùy hoa hẹp ít hay nhiều. Đầu hoa nhiều, đu đưa. Tổng bao hình cầu, đường kính 2,5-3(-3,5) mm. Chiếc hoa cái ở phần rìa 8-12. Chiếc hoa đĩa 30-40, lưỡng tính; phiến tràng hoa có lông tơ nhỏ hoặc sau này thành nhẵn nhụi. Quả bế hình trứng ngược. Ra hoa và tạo quả tháng 7-10. 2n = 18.

Phân bố
Loài bản địa Áo, các quốc gia ven biển Baltic, Bulgaria, Hungary, Italia, Kazakhstan, Nam Tư cũ, Nga (từ phần thuộc châu Âu tới Tây Siberia), Romania, Cộng hòa Séc, Slovakia, Tây Ban Nha, tây bắc Trung Quốc, Ukraina. Du nhập vào tây và bắc châu Âu (đảo Anh, Ba Lan, Bỉ, Đan Mạch, Đức, Na Uy, Pháp, Thụy Sĩ) và miền đông Bắc Mỹ. Môi trường sống là các dốc núi đá, thung lũng khô, thảo nguyên, đồi; ở cao độ từ thấp đến trung bình.

Sử dụng
Tinh dầu của loài ngải này chứa cineol, long não, thujone và borneol cùng nhiều thành phần khác. Người ta cho rằng nó ít đắng hơn ngải áp xanh (Artemisia absinthium) và là nguyên liệu tạo vị chủ yếu trong rượu vermouth. Nó được gieo trồng ở quy mô thương mại tại Tây Ban Nha và Litva.

Lưu ý
The Plant List phiên bản 1.1 (đã bị bỏ không dùng) liệt kê các danh pháp đồng nghĩa của A. pontica như là đồng nghĩa của A. afra. Điều này có thể là do nhầm với A. pontica Burm.f., 1768; do danh pháp này được liệt kê như là đồng nghĩa của  A. afra. Tuy nhiên, tra cứu trang 26 phần Florae Capensis Prodromus trong sách Flora Indica: cui accedit series zoophytorum indicorum, nec non Prodromus Florae Capensis in năm 1768 của Nicolaus Laurent Burman (phần Prodromus Florae Capensis) theo thông tin mà IPNI, World Flora Online và The Plant List cung cấp thì không thấy liệt kê Artemisia pontica. Trang 24 phần Florae Capensis Prodromus chỉ ghi nhận 2 loài Artemisia là A. aethiopica và A. ambigua.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây thuốc châu Âu
Thực vật châu Á
Thực vật châu Âu


title: Artemisia porrecta

text:
Artemisia porrecta là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Artemisia porteri

text:
Artemisia porteri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cronquist mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1951
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật Wyoming
Loài nguy cấp theo NatureServe


title: Artemisia potentillifolia

text:
Artemisia potentillifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.Lév. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1912


title: Artemisia prasina

text:
Artemisia prasina là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia prattii

text:
Artemisia prattii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Pamp.) Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Artemisia prilipkoana

text:
Artemisia prilipkoana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Rzazade mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia princeps

text:
Artemisia princeps là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Phân bố và môi trường sống
Artemisia princeps là giống cây bản địa ở Trung Quốc, Nhật Bản và Triều Tiên. Nó cũng được đưa đến Bỉ và Hà Lan. Giống này mọc ở nhiều môi trường đa dạng như lề đường, bờ dốc, thung lũng, bờ sông.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930
Rau Nhật
Cây thuốc châu Á
Thực vật Trung Quốc


title: Artemisia prolixa

text:
Artemisia prolixa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Artemisia przewalskii

text:
Artemisia przewalskii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1921


title: Artemisia pubescens

text:
Artemisia pubescens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1805.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1805


title: Artemisia punctigera

text:
Artemisia punctigera là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia pycnocephala

text:
Artemisia pycnocephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Less.) DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1838
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật California
Thực vật Oregon
Thực vật Tây Duyên hải Hoa Kỳ


title: Artemisia pycnorhiza

text:
Artemisia pycnorhiza là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1833


title: Artemisia pygmaea

text:
Artemisia pygmaea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1886
Thực vật Arizona
Thực vật Tây Nam Hoa Kỳ


title: Artemisia qinlingensis

text:
Artemisia qinlingensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1984


title: Artemisia quinqueloba

text:
Artemisia quinqueloba là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Trautv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1866


title: Ilyushin Il-22

text:
Ilyushin Il-22, tên mã của USAF/DOD Type 10, là một loại máy bay ném bom phản lực đầu tiên của Liên Xô bay được.

Tính năng kỹ chiến thuật (Il-22)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu
 Gordon, Yefim and Dmitriy and Sergey Komissarov. OKB Ilyushin: A History of the Design Bureau and its Aircraft. London: Ian Allan, 2004. ISBN 1-85780-187-3.
 Němeček, Václav. The History of Soviet Aircraft from 1918. London: Willow Books, 1986. ISBN 0-00-218033-2.

Liên kết ngoài

 Il-22 on ram-home.com

Il-022
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay bốn động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Artemisia radicans

text:
Artemisia radicans là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kupr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1995


title: Artemisia ramosa

text:
Artemisia ramosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Sm. ex Link mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1828


title: Artemisia remotiloba

text:
Artemisia remotiloba là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia reptans

text:
Artemisia reptans là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Sm. ex Link mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1828


title: Artemisia rhodantha

text:
Artemisia rhodantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Rupr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1869.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1869


title: Artemisia rigida

text:
Artemisia rigida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Nutt.) A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1883
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1841


title: Artemisia robusta

text:
Artemisia robusta là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Pamp.) Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1988


title: Artemisia rosthornii

text:
Artemisia rosthornii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930


title: Artemisia rothrockii

text:
Artemisia rothrockii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1876


title: Artemisia roxburghiana

text:
Artemisia roxburghiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wall. ex Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1836


title: Artemisia rubripes

text:
Artemisia rubripes là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nakai mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1917


title: Artemisia rupestris

text:
Artemisia rupestris là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Carl Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Phân bố
Loài bản địa Afghanistan, các quốc gia Baltic, Đức, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Mông Cổ, Nga, Thụy Điển, Tajikistan, Uzbekistan, Trung Quốc (Tân Cương).

Lưu ý
 Artemisia rupestris Scop., 1771 nom. illeg. = Artemisia alba subsp. alba
 Artemisia rupestris Asso, 1779 nom. illeg. = Artemisia pedemontana subsp. assoana (Willk.) Rivas Mart., 2002
 Artemisia rupestris O.F.Müll., 1780 nom. illeg. = Artemisia norvegica subsp. norvegica
 Artemisia rupestris Lam., 1783 nom. illeg. = Artemisia splendens Willd., 1803
 Artemisia rupestris All., 1785 nom. illeg. = Artemisia umbelliformis subsp. umbelliformis
 Artemisia rupestris Vill., 1788 nom. illeg. = Artemisia atrata Lam., 1783
 Artemisia rupestris Lag. & Rodr., 1802 nom. illeg. = Artemisia granatensis Boiss., 1838

Chú thích

Liên kết ngoài

R
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật Nga
Thực vật Trung Á


title: Artemisia rutifolia

text:
Artemisia rutifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Stephan ex Spreng. mô tả khoa học đầu tiên năm 1826.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1826


title: Artemisia sacrorum

text:
Artemisia sacrorum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1805.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1805


title: Artemisia saharae

text:
Artemisia saharae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pomel mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1874


title: Artemisia saissanica

text:
Artemisia saissanica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Krasch.) Filatova mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1965


title: Artemisia saitoana

text:
Artemisia saitoana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kitam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1938


title: Artemisia salsoloides

text:
Artemisia salsoloides là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Carl Ludwig Willdenow mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.

Phân bố
Loài bản địa tây và tây nam Nga, Ukraina, Kazakhstan và Ấn Độ.

Chú thích

Liên kết ngoài

S
Thực vật được mô tả năm 1803
Thực vật Nga
Thực vật Ukraina
Thực vật Kazakhstan
Thực vật Ấn Độ


title: Artemisia samoiedorum

text:
Artemisia samoiedorum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1938


title: Artemisia santolina

text:
Artemisia santolina là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Schrenk mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Artemisia santonicum

text:
Artemisia santonicum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Artemisia saposhnikovii

text:
Artemisia saposhnikovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljak. mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1955


title: Artemisia sarawschanica

text:
Artemisia sarawschanica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Winkl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1887.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1887


title: Artemisia schimperi

text:
Artemisia schimperi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Sch.Bip. ex Engl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1882


title: Artemisia schischkinii

text:
Artemisia schischkinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1949


title: Artemisia schlagintweitiana

text:
Artemisia schlagintweitiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Klatt mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1878


title: Ilyushin Il-30

text:
Ilyushin Il-30 là một loại máy bay ném bom chiến thuật phản lực của Liên Xô, đây là thiết kế có hiệu năng cao, cánh xuôi sau của loại Ilyushin Il-28.

Tính năng kỹ chiến thuật (ước lượng)

Xem thêm

Ghi chú

Tài liệu

Liên kết ngoài
 Il-30 on ram-home.com

Il-030
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Artemisia schmidtiana

text:
Artemisia schmidtiana, tên thông thường ngải sa tanh, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Maxim. mô tả khoa học đầu tiên năm 1872.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1872
Thực vật Nhật Bản
Thực vật vườn


title: Artemisia schrenkiana

text:
Artemisia schrenkiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1845


title: Artemisia scoparia

text:
Artemisia scoparia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Waldst. & Kitam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1801.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1801


title: Artemisia scopiformis

text:
Artemisia scopiformis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải


title: Artemisia scopulorum

text:
Artemisia scopulorum, tên gọi thông thường ngải đắng Alpine hoặc ngải lùn, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1864


title: Artemisia scotina

text:
Artemisia scotina là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nevski mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1937


title: Artemisia selengensis

text:
Artemisia selengensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Turcz. ex Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1834

en:Artemisia selengensis


title: Artemisia semiarida

text:
Artemisia semiarida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Krasch. & Lavrenko) Filatova mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1966


title: Artemisia senjavinensis

text:
Artemisia senjavinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1836


title: Artemisia sericea

text:
Artemisia sericea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Weber ex Stechm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1775.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1775


title: Artemisia serotina

text:
Artemisia serotina là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Bunge mô tả khoa học đầu tiên năm 1852.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1852


title: Artemisia serrata

text:
Artemisia serrata, tên thông thường ngải răng cưa, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nutt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1818


title: Artemisia shangnanensis

text:
Artemisia shangnanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1984


title: Artemisia shennongjiaensis

text:
Artemisia shennongjiaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1984


title: Artemisia sichuanensis

text:
Artemisia sichuanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1984


title: Thánh mẫu học Công giáo

text:
Thánh mẫu học Công giáo là một môn học (có nhiều liên hệ với Thần học) nhằm tìm hiểu cuộc đời, các đặc ân của Maria cũng như vai trò của ngài trong kế hoạch cứu độ và thánh hóa.

Trong quan điểm Công giáo, Đức Maria có một vị trí quan trọng trong kế hoạch cứu rỗi và một vị trí đặc biệt trong truyền thống và sự tôn kính. Mẹ được xem là cao trọng hơn tất cả các vị thánh khác. Vì vậy Thánh Mẫu học Công giáo nghiên cứu không chỉ cuộc sống của Đức Maria mà còn là sự tôn kính của người trong cuộc sống hàng ngày bằng lời cầu nguyện, thánh ca, nghệ thuật (nơi hình tượng Maria đã là một chủ đề ưa thích), âm nhạc, và kiến trúc và trong niềm tin Kitô giáo qua các thời đại.

Các giáo điều
Có bốn giáo điều được tuyên bố chính thức như một tín điều buộc phải tin đối với người Công giáo, thể hiện mối quan hệ của Đức Maria với Chúa Giêsu và vai trò của người trong công cuộc cứu độ.

Trọn đời đồng trinh
Học thuyết này dựa trên cơ sở truyền thống các Kitô hữu ở những thế kỷ đầu tiên đã dùng từ aeiparthenos -"trọn đời đồng trinh" để diễn tả về Đức Maria. Từ ngữ này còn được sử dụng bởi thánh Epiphanio, vào năm 374, khi bàn đến việc Nhập thể: Con Thiên Chúa "đã nhập thể, nghĩa là đã được sinh ra cách hoàn hảo bởi Thánh Maria, trọn đời đồng trinh, nhờ Chúa Thánh Thần" (Ancoratus, 119,5).

Từ ngữ "trọn đời đồng trinh" được lặp lại ở công đồng Constantinôpôlis II (năm 553), khi khẳng định rằng: Ngôi Lời Thiên Chúa, "được nhập thể và được sinh ra bởi Thánh mẫu Thiên Chúa Đức Maria vinh hiển và trọn đời đồng trinh" tiếp đó là tại công đồng Latêranô IV (1215) và Lyon II (1274) và bởi đoạn văn tuyên bố tín điều Mẹ lên trời (1950), trong đó sự trinh khiết trọn đời của Đức Maria được trưng dẫn như là một trong những động lực của việc hồn xác được cất nhắc vào vinh quang trên trời.

 Đồng trinh trước khi sinh con, dựa vào Phúc âm theo thánh Luca viết: (Lc 1,26-37): "Việc ấy sẽ xảy ra cách nào, vì tôi không biết đến người nam". Giáo hội Công giáo tuyên xưng: "Do quyền năng Chúa Thánh Thần tác động, Đức Trinh nữ đã cưu mang Con một Cha mà vẫn còn trinh khiết vẹn tuyền" (kinh Tiền tụng lễ Đức Mẹ).
 Đồng trinh đang khi sinh con, Hiến chế Giáo hội 57 và Giáo lý Hội thánh Công giáo 92 499: "Rồi ngày Sinh nhật Chúa, Mẹ Thiên Chúa đã vui mừng giới thiệu với các mục đồng và các nhà bác học Con đầu lòng của mình, mà khi sinh ra đã không làm giảm bớt, nhưng còn thánh hiến sự trinh khiết vẹn tuyền của Mẹ".
 Đồng trinh sau khi sinh, Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo: "Việc đào sâu thêm niềm tin vào sự làm mẹ mà vẫn đồng trinh của Mẹ Maria đã dẫn đưa giáo hội tới chỗ tuyên xưng sự trinh khiết thực sự và trọn đời của Mẹ Maria" (số 499). Phụng vụ của Giáo hội tôn xưng Mẹ Maria là "Đấng trọn đời đồng trinh" (Aeiparthenos).

Giáo hoàng Gioan Phaolô II trong bài giáo huấn về Đức Maria nói: "Mặc dù Tân ước nhấn mạnh đến sự trinh khiết của Đức Maria lúc cưu mang Chúa Giêsu, nhưng Hội thánh tin rằng Đức Maria giữ mình trinh khiết suốt đời. Điều này xem ra đã được gói ghém trong tính từ "Trinh nữ" dành cho Đức Maria (Lc 1,27). Dù sao, đức tin của Hội thánh đã được diễn tả trong các tín biểu qua các dụng ngữ "trọn đời đồng trinh", hoặc "đồng trinh trước khi sinh, đang khi sinh và sau khi sinh".

Mẹ Thiên Chúa
Danh từ "Mẹ Thiên Chúa" không trực tiếp có trong Tân Ước. Tuy nhiên danh từ “Mẹ của  Chúa tôi” được Tân Ước ghi lại Luca 1:43. Người Do Thái thường dùng từ Chúa (Lord) để gọi Thiên Chúa (God) hoặc thay thế Danh xưng YAHWEH vì sợ phạm thượng. Vì vậy có thể xem như Kinh Thánh chấp nhận danh xưng Mẹ Thiên Chúa. Danh từ này lần đầu tiên chính thức được nói lên do thánh Hippolytus ở Rôma năm 235. Sau đó, Giám mục Nestorius, Giáo chủ Constantinople (năm 428) đã phản đối việc áp dụng danh từ ấy cho Đức Mẹ. Ông phản đối vì ông có một quan niệm rằng Con Thiên Chúa khác với con Bà Maria. Hay nói cách khác, Chúa Kitô có hai ngôi vị, là Ngôi Thiên Chúa (Ngôi Lời - Logos) và ngôi vị con người là Giêsu.

Công đồng Êphêsô năm 431 đã khẳng định lại giáo lý của Giáo hội dạy rằng Chúa Giêsu có hai bản tính: Một là bản tính Thiên Chúa, hai là bản tính loài người. Hai bản tính ấy kết hợp trong một Ngôi duy nhất là Ngôi thứ hai. Công Đồng kết án phái Nestorius. Đồng thời các nghị phụ chấp nhận nội dung của bức thư của Thánh Cyrilô gửi Giám mục Nestorius và chính thức công nhận tước hiệu Mẹ Thiên Chúa dành cho Đức Mẹ. Công Đồng Calceđônia tuyên bố thành tín điều năm 451.

Vô nhiễm nguyên tội
Do quyền năng của Thiên Chúa, Đức Mẹ được ban một ân sủng đặc biệt: Vô Nhiễm Nguyên Tội để làm Mẹ Thiên Chúa, nghĩa là Bà được ơn Vô Nhiễm ngay từ giây phút Bà đậu thai trong cung lòng Mẹ mình là Thánh Anna. Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo viết: "Đức Trinh Nữ Diễm Phúc Maria, đã được gìn giữ khỏi mọi tỳ ố nguyên tội ngay từ lúc tượng thai, do ân sủng và tình thương đặc biệt của Thiên Chúa toàn năng, nhờ công nghiệp của Đức Giêsu Kitô Đấng Cứu Độ loài người...Nhờ ân sủng Thiên Chúa, Đức Maria suốt đời vẫn tinh tuyền không hề phạm tội riêng nào".

Theo các Thánh Giáo Phụ Bà là người "Phụ nữ" sinh ra Đấng Cứu Thế trong (Sách Sáng Thế 3:15). Bà là Evà mới đem đến sự sống cho nhân loại, thay cho Evà cũ đã đem đến cái chết cho chính mình và cho nhân loại. Tin mừng Luca (1:28) Thiên Thần Garbriel chào Bà:"Đấng Đầy ân sủng, Thiên Chúa ở cùng Bà" Bà Elizabet được tràn đầy Thánh Thần, liền kêu lớn tiếng:"Em được chúc phúc hơn mọi người phụ nữ..." (Lc 1:42).

Lên Trời
Truyền thống của Giáo hội công giáo cho rằng từ thế kỷ V, người ta đã mừng kính lễ Mẹ Maria Hồn Xác lên Trời ở Syria, thế kỷ VI, giáo đoàn Giêrusalem đã mừng kính lễ Đức Mẹ Hồn Xác về Trời. Từ cuối thế kỷ VIII, khắp Hội Thánh Tây Phương đã cử hành lễ này.

Nền tảng thần học của tín điều này dựa trên những sự quy chiêu của Thánh Kinh gọi "Đức Maria là Hòm Bia của Chúa Kitô", ngôn sứ Isaia đã viết:"Ta tôn vinh chỗ Ta đặt chân"(Is 60, 13), sách Khải Huyền cũng khẳng định: "Người Nữ trốn vào sa mạc, ở đó đã có chỗ Thiên Chúa dọn sẵn cho Bà" (Kh 12,6)". Giáo lý Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên tội đưa đến kết luận: "Không như mọi con cái của Evà, Đức Maria, Evà Mới, sẽ không phải chết về phần xác". Niềm tin Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa cũng đưa Giáo hội đến chỗ tin rằng Chúa Giêsu sẽ không để Mẹ Maria, Mẹ yêu quý của Người phải chịu cảnh hư nát vì sự chết.

Sách Giáo lý Hội Thánh công giáo viết: "Việc Đức Trinh Nữ được lên Trời Hồn Xác là sự thông phần cá biệt vào cuộc phục sinh của Con Mẹ, và tiên báo cuộc phục sinh của các tín hữu"(số 966).

Học thuyết Maria khác

Chú thích

Mẹ Maria


title: Artemisia sieversiana

text:
Artemisia sieversiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ehrh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1800.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1800


title: Artemisia simulans

text:
Artemisia simulans là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pamp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1930


title: Artemisia sinanensis

text:
Artemisia sinanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.Yabe mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Artemisia sinensis

text:
Artemisia sinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Pamp.) Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Artemisia siversiana

text:
Artemisia siversiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ehrh. ex Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1803


title: Artemisia skorniakovii

text:
Artemisia skorniakovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Winkl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1890

en:Artemisia skorniakovii


title: Artemisia smithii

text:
Artemisia smithii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Mattf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1926


title: Ilyushin Il-46

text:
Ilyushin Il-46 là một loại máy bay ném bom phản lực được chế tạo tại Liên Xô đầu thập niên 1950.

Biến thể
 Il-46
 Il-46S

Tính năng kỹ chiến thuật (Il-46)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

Il-046
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1950
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Artemisia sodiroi

text:
Artemisia sodiroi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hieron. ex Sodiro mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1900


title: Artemisia sogdiana

text:
Artemisia sogdiana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Bunge mô tả khoa học đầu tiên năm 1852.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1852


title: Artemisia somai

text:
Artemisia somai là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hayata mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1919


title: Artemisia songarica

text:
Artemisia songarica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Schrenk mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1841


title: Artemisia speciosa

text:
Artemisia speciosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Pamp.) Ling & Y.R.Ling mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1980


title: Artemisia sphaerocephala

text:
Artemisia sphaerocephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1937


title: Artemisia spiciformis

text:
Artemisia spiciformis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Osterh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1900
Thực vật Nevada


title: Artemisia spicigera

text:
Artemisia spicigera là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được K.Koch mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1851


title: Artemisia splendens

text:
Artemisia splendens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1803


title: Artemisia stelleriana

text:
Artemisia stelleriana, tên thông thường ngải bà già hoặc ngải bờ biển, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wilibald Swibert Joseph Gottlieb von Besser mô tả khoa học đầu tiên năm 1834 theo mẫu thu thập tại khu vực Kamchatka. Tuy nhiên, từ năm 1813 thì Frederick Traugott Pursh đã đề cập tới nó như là Artemisia chinensis ở vùng bờ biển tây bắc Bắc Mỹ.

Phân bố
Loài bản địa Viễn Đông Nga, Nhật Bản, bán đảo Triều Tiên, Canada, Hoa Kỳ. Du nhập vào Đan Mạch, đảo Anh, Ireland, đảo Newfoundland, Thụy Điển.

Chú thích

Liên kết ngoài

S
Thực vật được mô tả năm 1834
Thực vật Canada
Thực vật Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Thực vật Hàn Quốc
Thực vật Hoa Kỳ
Thực vật Nga
Thực vật Nhật Bản


title: Artemisia stenocephala

text:
Artemisia stenocephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. ex Poljakov mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Artemisia stipularis

text:
Artemisia stipularis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Urb. & Ekman mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Ngải
Thực vật được mô tả năm 1931