title: Trần Đông (công an)

text:
Trần Đông (10 tháng 10 năm 1925 – 28 tháng 10 năm 2013), tên thật là Bùi Thuyên, là nhà hoạt động cách mạng Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa IV, V, VI. Ông từng giữ các chức vụ Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Tư pháp.

Tiểu sử
Trần Đông sinh ngày 10 tháng 10 năm 1925, quê quán tại làng Hòe Thị, xã Đại Hợp, huyện Kiến Thụy, tỉnh Kiến An, nay là huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. Tên khai sinh là Bùi Thuyên.

Trần Đông là một trong hai đảng viên lớp đầu của xã và là Bí thư Chi bộ đầu tiên của xã Đại Hòe (nay là Đại Hợp). Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, với sự gan dạ, mưu trí của mình, ông đã đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng ở địa phương khi tuổi đời còn rất trẻ. 28 tuổi ông đã giữ chức vụ Trưởng ty Công an Hải Phòng.

Hoạt động trong ngành công an

 Năm 1955, Trần Đông làm Trưởng đoàn trật tự gồm 153 cán bộ, sĩ quan đại diện cho phía Việt Nam vào Hải Phòng trước 5 ngày để nhận bàn giao với đại diện phía Liên hiệp Pháp về trật tự trị an của thành phố
 Sau đó Trần Đông giữ cương vị Giám đốc Công an Hải phòng trong 16 năm. Ông có thời gian học tập tại Học viện An ninh Liên Xô (1962 – 1963). Ông được bầu làm Thành ủy viên, Ủy viên Thường vụ Thành ủy, Ủy viên Ủy ban Hành chính Thành phố Hải Phòng
 Trần Đông là Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa IV, V, VI Sau đó, ông giữ chức vụ Bí thư Thành ủy Hải Phòng (1977 – 1979),
 Năm 1979 Trần Đông được bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) phụ trách an ninh nhân dân (tình báo, phản gián), xây dựng lực lượng Công an nhân dân, Văn phòng tổng hợp (V11), có thời gian phụ trách cả quan hệ quốc tế (V12),... Những năm này, Bộ trưởng Phạm Hùng đã dành nhiều thời gian làm nhiệm vụ của Ủy viên Bộ Chính trị và Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, có lúc phải đi chữa bệnh ở nước ngoài nhiều tháng... Các Thứ trưởng khác mỗi người phụ trách một phần việc, một địa bàn vì vậy mà công việc của Bộ tập trung vào ông và Trần Quyết
 Năm 1987 Trần Đông giữ chức Thứ trưởng thứ nhất Bộ Tư pháp Việt Nam cho đến khi nghỉ hưu
 Vì tuổi cao, Trần Đông mất vào 23 giờ 8 phút ngày 28 tháng 10 năm 2013 (tức ngày 24 tháng 9 năm Quý Tỵ) tại Bệnh viện Hữu nghị, thành phố Hà Nội, hưởng thọ 89 tuổi, an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch.

Chú thích

Người họ Bùi tại Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa V
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI
Người Hải Phòng
Bí thư Thành ủy Hải Phòng
Thứ trưởng Bộ Công an (Việt Nam)


title: Cuộc vây hãm Thionville

text:
Cuộc vây hãm Thionville là một trận bao vây trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ, đã diễn ra từ ngày 13 tháng 10 cho đến ngày 24 tháng 10 năm 1870, tại Pháp. Một lực lượng thuộc Binh đoàn thứ nhất của Đức đã vây hãm pháo đài Thionville ở bờ trái sông Moselle, nơi được quân đội Pháp dưới quyền tiểu đoàn trưởng Maurice trấn giữ, và cuối cùng Thionville đã đầu hàng Sư đoàn Bộ binh số 14 của Đức dưới quyền chỉ huy của Trung tướng Georg von Kameke., sau một cuộc giao chiến quyết liệt. Cũng như đối với các pháo đài đã thất thủ trước đó của Pháp là Verdun, Soissons,..., quân đội Đức đã bắt giữ đội quân trú phòng của Pháp làm tù binh ở Đức, đồng thời thu giữ vật dụng (chẳng hạn như khí giới) của họ. Do bị công pháo, gần một nửa thị trấn Thionville đã bị phá hủy trong trận vây hãm này.

Trong thời gian quân đội Đức đóng trại xung quanh Metz, họ cũng đã quan sát pháo đài nhỏ Thionville. Ban đầu lực lượng quan sát Thionville chỉ gồm một số đơn vị kỵ binh, nhưng về sau quân Đức đã tăng cường lực lượng này. Trong một khoảng thời gian, Trung tướng Von Bothmer nắm quyền chỉ huy đạo quân này. Vào ngày 17 tháng 10, quân Pháp đã tiến hành một cuộc phá vây, nhưng nhanh chóng bị quân Đức đánh bật. Sau khi Metz thất thủ, người Đức quyết định phải tiến công Thionville. Trách nhiệm chinh phạt pháo đài này đã được giao cho tướng Von Kameke – Tư lệnh Sư đoàn Bộ binh số 14 của Phổ-Đức. Theo hai đội hình hàng dọc, quân đoàn vây hãm của Đức đã bắt đầu tiến đánh từ Metz vào ngày 9 tháng 10. Von Kameke đã tiến hành thám sát trong các ngày 10 – 12 tháng 10 năm 1870, và vào ngày 12 tháng 10, quân đội Đức tiến hành công pháo dữ dội, gây cháy ở một số nơi. Vào ngày 13 tháng 10, Von Kameke xuống lệnh phong tỏa hoàn toàn Thionville. Thực hiện theo quyết định pháo kích từ trên các cao điểm của ông, người Đức đã ráo riết chuẩn bị cho cuộc công pháo của mình. Trong các ngày 19 và 20 tháng 10, các phương tiện hỗ trợ cho cuộc vây hãm đã được đưa từ Metz đến Thionville. Tổng cộng, quân đội Đức có đến 158 khẩu pháo để thực hiện cuộc bao vây Thionville. Cho đến buổi tối ngày 21 tháng 10, song song với việc hoàn tất các khẩu đội pháo, quân đội Đức cũng siết chặt vòng vây của mình. Và, vào buổi sáng ngày 22 tháng 10, quân Đức đã bắt đầu cuộc pháo kích của mình, quyết liệt hơn cả lần trước.

Ban đầu, pháo đài Thionville đã đáp trả mạnh mẽ. Cuộc pháo kích của quân Đức đã tiếp diễn cho đến trưa. Sau một thời gian tạm ngừng, quân Đức tiếp tục tiến hành pháo kích dữ dội. Cuộc pháo kích đã kéo dài dần dần cho đến đêm. Đêm hôm ấy, đường hào ngang đầu tiên đã được người Đức xây, cách thị trấn 800 bước về hướng tây. Sang ngày 23 tháng 10, quân đội Đức lại phát động cuộc công pháo. Ban đầu, quân Pháp dựng cờ trắng và người chỉ huy pháo đài đã đưa ra các yêu sách, chẳng hạn như yêu cầu người Đức cho phép phụ nữ và trẻ em được rời khỏi thị trấn Thionville. Tuy nhiên, quân Đức không chấp thuận và giao tranh tiếp diễn giữa hai bên. Đến giữa ngày 24 tháng 10, người trấn thủ pháo đài của Pháp đã thỉnh cầu tiến hành thỏa thuận về cuộc đầu hàng của Thionville. Quân Pháp tại đây đã đầu hàng theo các điều khoản giống như ở trận Sedan hồi tháng 9. Ngày hôm sau, quân đội Đức chiếm giữ Thionville và bắt sống đội quân trú phòng, ngoại trừ lực lượng Vệ binh quốc gia của Pháp. Sau chiến thắng này, Sư đoàn Bộ binh số 14 của Đức nhận trọng trách tiến hành bao vây các pháo đài ở miền bắc nước Pháp.

Chú thích

Cuộc vây hãm Thionville
Xung đột năm 1870
Cuộc vây hãm liên quan tới Phổ
Các trận đánh trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Cuộc vây hãm liên quan tới Pháp


title: Trường Đại học Bard

text:
Trường Đại học Bard (tiếng Anh: Bard College), thành lập năm 1860 với tên St. Stephen's College, là một trường đại học khai phóng (liberal arts college) tư thục ở Annandale-on-Hudson, New York, Hoa Kỳ.

Cá nhân nổi tiếng
 An-My Lê

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official athletics website

Red Hook, New York
Trường đại học và cao đẳng ở New York
Trường đại học khai phóng ở New York
Điểm tham quan ở quận Dutchess, New York
Trường Đại học và Cao đẳng ở quận Dutchess, New York


title: Huỳnh Mỹ Hằng

text:
Huỳnh Mỹ Hằng (sinh năm 1962) là tiến sĩ chuyên ngành hóa học công tác tại Phòng Thí nghiệm quốc gia Los Alamos. Cô đã giành được giải thưởng MacArthur Fellowship trị giá 500.000 USD cho phát minh "chất nổ cơ bản xanh".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiến sĩ gốc Việt
Tiến sĩ Hóa học Việt Nam
Giải thưởng MacArthur Fellows
Người Mỹ gốc Việt
Nhà hóa học Hoa Kỳ


title: Guillaume của Luxembourg

text:
Đại Công Thế tử Guillaume của Luxembourg (tên húy: Guillaume Jean Joseph Marie; sinh ngày 11 tháng 11 năm 1981) được chọn là thế tử kế thừa ngôi vị Đại công tước của Luxembourg kể từ khi cha ông đăng cơ vào năm 2000.

Cuộc sống ban đầu và giáo dục
Thế tử Guillaume sinh tại Bệnh viện sản khoa Đại công phi Charlotte tại Luxembourg và là người con trưởng của Đại công tước Henri của Luxembourg và vợ là Đại công phi Maria Teresa. Guillaume có bốn người em ruột là: Đại công tử Félix, Đại công tử Louis, Đại công nữ Alexandra và Đại công tử Sébastien. Cha mẹ đỡ đầu của thế tử là Đại công phi Marie-Astrid của Luxembourg và Đại công tử Guillaume của Luxembourg. Bản thân Guillaume là cha đỡ đầu của em trai là Đại công tử Sébastien, em họ là Công tử Paul Louis của Nassau, Vương tử Emmanuel của Bỉ, Ariane của Hà Lan và cháu trai là Công tử Noah của Nassau.

Những nơi mà thế tử Guillaume đã theo học bao gồm Lycée Robert-Schumann tại Luxembourg; các trường nội trú Beau Soleil và Institut Le Rosey tại Thụy Sĩ; và Học viện Quân sự Hoàng gia Sandhurst, Camberley, Anh. Thế tử bắt đầu theo học giáo dục bậc cao tại Anh Quốc, tại vương quốc này, thế tử học tại University College, Durham và Brunel University. Năm 2006, thế tử nhập học trường Institut Philanthropos tại Fribourg, Thụy Sĩ, tại đây, thế tử đã giành một năm để học triết học và nhân chủng học. Sau đó, thế tử theo học văn chương và khoa học chính trị tại Institut Albert-le-Grand ở Angers, và nhận được bằng cử nhân vào năm 2009. Bằng của thế tử do Université Angers cấp, dựa theo một thỏa thuận hợp tác giữ hai trường.

Đại công thế tử
Guillaume là thế tử kế vị ngôi vua Luxembourg kể từ khi cha ông lên ngôi vào năm 2000. Nếu ông lên ngôi kế vị, ông sẽ là đại công tước thứ năm trị vì với tên Guillaume. Nhiệm vụ của ông bao gồm là Chủ tịch danh dự của Hội đồng Phát triển Kinh tế Luxembourg từ năm 2001. Thế tử từng hoạt động trong Quỹ Kraizberg, một tổ chức từ thiện hướng đến người tàn tật.

Guillaume đã đại diện cho Luxembourg trong lễ rửa tội của Vương tôn Christian của Đan Mạch vào tháng 1 năm 2006, lễ kỉ niệm sinh nhật Vương hậu Sonja của Na Uy vào tháng 7 năm 2007 và đến tháng 12 năm 2007, thế tử lại tham dự lễ kỉ niệm sinh nhật lần thứ 40 của người thế thừa vương vị Hà Lan, Vương tử Willem-Alexander xứ Orange.

Cuộc sống cá nhân
Nhân dịp kỉ niệm sinh nhật lần thứ 30 của mình, thế tử đã trả lời phỏng vấn rằng mình đang có một mối quan hệ với một "cô gái thân thiết" và mối quan hệ này đã bền vững trong hơn một năm song ông nhấn mạnh rằng họ cần thêm thời gian để đánh giá tương lai của mình. Ngày 26 tháng 4 năm 2012, triều đình tuyên bố việc hứa hôn giữa Đại công thế tử và Nữ bá tước Stéphanie de Lannoy. Họ cùng là hậu duệ của Công tước Charles Marie Raymond d'Arenberg. Lễ thành hôn dân sự được tổ chức vào thứ sáu, 19 tháng 10 năm 2012; lễ thành hôn theo nghi thức tôn giáo được tổ chức vào thứ bảy, 20 tháng 10 năm 2012.

Guillaume quan tâm đến âm nhạc và thể thao; ông cũng chơi dương cầm và thích bóng đá, bơi lội và bóng chuyền. Đại công thế tử có thể nói được tiếng Luxembourg, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh. Ông thường xuyên đại diện cho cha mẹ trong các hoạt động tại nước ngoài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Le Grand-Duc héritier – Official website of the Grand Ducal Palace

|-

Trữ quân Luxembourg
Vương tộc Borbone-Parma
Tín hữu Công giáo Rôma thế kỷ 20
Tín hữu Công giáo Rôma thế kỷ 21
Người Thành phố Luxembourg


title: Chiến dịch Vilnius

text:
Chiến dịch Vilnius là đòn phát triển tiếp tục tấn công phát huy chiến quả sau Chiến dịch Minsk của Phương diện quân Byelorussia 3 (Liên Xô) chống lại các lực lượng Đức Quốc xã thuộc Tập đoàn quân xe tăng 3 (tái lập) và tàn quân của Tập đoàn quân 4 vừa thua trận từ phía Tây Minsk rút về. Chiến sự diễn ra từ ngày 5 đến 20 tháng 7 năm 1944 trên một chính diện ngày càng mở rộng từ 100 km trên hướng Tây Bắc Minsk đến trên 150 km trên hướng Vilnius - Lida. Sau 9 ngày tiến công, Phương diện quân Byelorussia 3 đã giải phòng các thành phố Vilnius (của Litva) và Lida (của Belarus). Từ ngày 14 đến ngày 20 tháng 7, các tập đoàn quân 5, 33 và Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 đã đánh bại cuộc phản công của quân Đức do 6 sư đoàn bộ binh (thuộc Quân đoàn 26) cùng 2 sư đoàn và 1 lữ đoàn xe tăng (thuộc Quân đoàn xe tăng 39 tái lập) thực hiện vào phía Tây Bắc Vinius. Đẩy lui quân Đức về tuyến sông Nieman.

Trong toàn bộ chiến dịch, Phương diện quân Byelorussia 3 đã tiến sâu thêm về phía Tây từ 180 km đến trên 200 km, tiếp cận phòng tuyến của quân Đức trên sông Niemen và khu tam giác Suvanky, đánh chiếm các bàn đạp quan trọng ở Yonava (Jonava) (bờ tây sông Vilya), Priyenai (Prienai), Alitus (Alytus), Druskininkai (bờ Tây sông Niemen), chuẩn bị cho Chiến dịch Kaunas và các hoạt động tấn công chiến lược ở Đông Phổ.

Tình huống mặt trận
Sau khi Tập đoàn quân xe tăng 3 và Tập đoàn quân 4 thuộc Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) bị đánh tan trong các chiến dịch Vitebsk và Minsk Quân đội Đức Quốc xã vội và điều động các lực lượng từ trong nước Đức, từ Trung và Nam Âu đồng thời rút một số sư đoàn từ các cụm tập đoàn quân Bắc Ukraina và Nam Ukraina về hướng Trung tâm để ổn định tuyến mặt trận phòng thủ mới từ Daugapinsk qua Vilnius đến Lida, nối với tuyến phòng thủ mới của cánh Bắc Tập đoàn quân 4 và Tập đoàn quân 9 (tái lập) từ Lida đến Pinsk và kéo sang phía Tây đến Kovel.

Phương diện quân Byelorussia 3 (Liên Xô) sau khi hoàn thành nhiệm vụ giải phóng Minsk đã triển khai tấn công ngay sang phía Tây để lợi dụng tình huống có lợi khi quân Đức đang sa sút và chưa thể thiết lập một trận tuyến phòng thủ mới. Bên cánh phải, Phương diện quân Pribaltic 1 sau khi hoàn thành Chiến dịch Polotsk dược tiếp nhận thêm 3 tập đoàn quân, trong đó có Tập đoàn quân 39 từ Phương diện Byelorussia 3 chuyển sang đang chuẩn bị phối hợp với Phương diện quân Pribaltic 2 mở Chiến dịch Rezekne-Dvina để đẩy Tập đoàn quân 18 (Đức) lùi sâu ra phía biển Baltic. Ở phía Nam, Phương diện quân Byelorussia 1 có nhiệm vụ tiếp tục tấn công trên hai hướng Baranovichi và Kovel để khép vòng vây xung quanh Tập đoàn quân 9 (Đức) vừa được tái lập, dồn quân Đức vào vùng đầm lầy Polesya.

Địa hình trong khu vực tác chiến có nhiều rừng và đầm lầy xen lẫn các khu đất cao bên hữu ngạn sông Niemen nhưng không có các con sông lớn cắt ngang đường tiến công của quân đội Liên Xô. Dải tấn công thuận lợi nhất là khu vực dọc hai bên con đường ô tô và đường sắt từ Molodechno đi Vilnius cũng như từ Molodechno đi Lida. Cả ba thành phố náy đều là các đầu mối giao thông đường sắt và đường bộ rất quan trọng ở khu vực Tây Bắc Byelorussia và Tây Nam Litva. Đây là địa bàn tác chiến tương đối quen thuộc với cả hai quân đội Liên Xô và Đức Quốc xã. Trong mùa hè năm 1941, các Tập đoàn quân xe tăng 2 và 3 cùng các tập đoàn quân bộ binh 2, 4 và 9 của quân đội Đức Quốc xã đã bao vây và đánh tan chủ lực của Quân khu đặc biệt miền Tây của quân đội Liên Xô. Trong hình ảnh đảo ngược của mùa hè năm 1944, bốn phương diện quân Liên Xô đã bao vây và đánh tan Cụm tập đoàn quân Trung tâm của quân đội Đức Quốc xã và tiến nhanh như vũ bão về phía biên giới Ba Lan.

Đây cũng là vùng hoạt động của lực lượng Armia Krajowa (AK) dưới sự chỉ đạo của tướng Tadeusz Bor-Komorowski, người đứng đầu các tổ chức hoạt động bí mật Ba Lan thân Anh. Quân đội Krayova gồm những người yêu nước Ba Lan trong các tổ chức bí mật của nhiều đảng phái khác nhau (Đảng Dân tộc, Đảng Dân chủ, Đảng dân chủ tự do, Đảng Công nhân...) Tướng Tadeusz Bor-Komorowski, chỉ huy quân đội này là người có tư tưởng dân tộc cực đoan. Ông ta đồng chủ trương với tướng Władysław Sikorski, người đứng đầu Chính phủ Ba Lan lưu vong tại London về việc đòi lại Litva, vùng Tây Byelorussia, vùng Tây Bắc Ukraina. Một mặt, quân đội Krayova kiên trì chống lại phát xít Đức. Mặt khác, quân đội này cũng hợp tác với người Đức để chống lại người Nga và các đội du kích Liên Xô hoạt động trên lãnh thổ Litva, chỉ điểm cho quân Đức bắt cóc và thủ tiêu những người đứng đầu Đảng Cộng sản Liên Xô tại địa phương (hoạt động bí mật) và các chỉ huy du kích Liên Xô. Mùa hè năm 1944, quân đội Krayova phát triển lên đến 380.000 người, trong đó có hơn 10.000 sĩ quan, hoạt động trên một phạm vi rất rộng từ Latvia, Litva, Tây Byelorussia, Tây Bắc Ukraina và trong nội địa Ba Lan. Theo báo cáo của Ya. Erdmana, bí thư huyện ủy bí mật của quận Novogrudok, từ tháng 1 năm 1942 đến tháng 7 năm 1944, quân đội Krayova ở địa phương đã tiến hành 102 hoạt động chống lại quân đội Đức Quốc xã, chiếm 55% và 81 hoạt động chống lại du kích Liên Xô, chiếm 45% các cuộc tấn công. Từ mùa xuân năm 1943 đến tháng 7 năm 1944, thủ lĩnh quân đội Krayova ở Stolbtsy là Anton Pilkh (bí danh là Gora)đã hợp tác với quân Đức bắt và giết hơn 500 du kích và dân thường Liên Xô.

Ngoài ra, trên lãnh thổ Litva còn tồn tại lực lượng dân phòng Litva (Lithuanian Territorial Defense Force - LTDF), một tổ chức bán quân sự người Litva do chính quyền Đức Quốc xã dựng lên dưới quyền chỉ huy của lực lượng SS để góp phần bảo đảm an ninh cho vùng sau mặt trận của quân đội Đức Quốc xã. Theo một thỏa thuận được chính quyền Đức Quốc xã tại Litva ký kết ngày 13 tháng 2 năm 1944 với người đứng đầu tổ chức LTDF, lực lượng này được biên chế thành các tiểu đoàn dân cảnh từ số 301 đến 310 và 312 đến 314 được trang bị vũ khí nhẹ của Đức với cam kết sẽ chống lại quân đội Liên Xô để đổi lấy việc chính quyền Đức Quốc xã sẽ công nhận Litva tự do. Tuy nhiên, bản thỏa thuận này đã bị lực lượng SS phản đối và không bao giờ được thực hiện. Povilas Plechavičius, người đứng đầu LTDF đã lập ra "Tėvynės Apaugos Rinktinė" (tổ chức yêu nước cấp tiến) hoạt động bí mật với mục tiêu chống lại cả quân đội Liên Xô lẫn quân đội Krajowa. Sự việc này đã dẫn đến nhiều cuộc chạm súng giữa lực lượng LTDF và quân đội Krajowa từ tháng 5 đến giữa tháng 6 năm 1944. Người Đức để mặc cho hai đội quân này tiêu diệt lẫn nhau và đến khi quân đội Liên Xô phát động Chiến dịch Bagration, các đơn vị SS ở Litva đã trang bị cho lực lượng LTDF vũ khí hạng nhẹ để chống lại quân đội Liên Xô.

Binh lực và kế hoạch

Quân đội Liên Xô

Binh lực

Phương diện quân Byelorussia 3 do đại tướng Ivan Danilovich Chernyakhovsky làm tư lệnh, trung tướng A. P. Pokrovsky làm tham mưu trưởng. Thành phần tham gia chién dịch gồm có:
Tập đoàn quân 5 do trung tướng N. I. Krylov chỉ huy, biên chế gồm có:
Bộ binh: Các quân đoàn 45, 65, 72 gồm 9 sư đoàn
Pháo binh: 1 sư đoàn hỗn hợp, 1 lữ đoàn pháo nòng dài, 1 lữ đoàn Katyusha, 1 lữ đoàn lựu pháo, 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo chống tăng, 1 lữ đoàn và 2 trung đoàn súng cối, 5 trung đoàn phòng không.
Thiết giáp: 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng, 5 trung đoàn pháo tự hành (trong đó có 2 trung đoàn pháo tự hành chống tăng.
Tập đoàn quân cận vệ 11 do thượng tướng K. N. Galitsky chỉ huy, biên thế gồm có:
Bộ binh: Các quân đoàn cận vệ 8, 16, 36 gồm 9 sư đoàn.
Pháo binh: 1 lữ đoàn pháo nòng dài, 3 trung đoàn Katyusha, 5 trung đoàn lựu pháo, 1 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo chống tăng, 1 sư đoàn và 4 trung đoàn súng cối, 2 sư đoàn và 1 trung đoàn phòng không.
Thiết giáp: 4 lữ đoàn và 4 trung đoàn xe tăng, 1 lữ đoàn cơ giới, 5 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân 31 do trung tướng V. A. Gluzdovsky chỉ huy, biên chế gồm có:
Bộ binh: Các quân đoàn 36, 71, 113 gồm 9 sư đoàn.
Pháo binh: 1 lữ đoàn và 2 trung đoàn pháo nòng dài, 1 trung đoàn lựu pháo, 1 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo chống tăng, 2 trung đoàn súng cối, 7 trung đoàn phòng không.
Thiết giáp: 1 lữ đoàn xe tăng, 3 trung đoàn pháo tự hành.Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 do nguyên soái xe tăng P. A. Rotmistrov chỉ huy, biên chế gồm có:
Xe tăng: 6 lữ đoàn và 1 trung đoàn.
Cơ giới: 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn.
Pháo tự hành: 5 trung đoàn.
Bộ binh mô tô: 1 trung đoàn và 2 tiểu đoàn.
Pháo mặt đất: 2 trung đoàn lựu pháo, 2 trung đoàn pháo chống tăng, 4 trung đoàn súng cối
Pháo phòng không: 4 trung đoàn
Không quân: 1 trung đoàn.Tập đoàn quân không quân 1 do thượng tướng T. T. Khryukin chỉ huy, biên chế gồm có:
Máy bay tiêm kích: 8 sư đoàn.
Máy bay cường kích: 4 trung đoàn.
Máy bay ném bom: 6 sư đoàn, trong đó có 2 sư đoàn ném bom ban đêm.Lực lượng dự bị trực thuộc tư lệnh Phương diện quân:
Kỵ binh: Quân đoàn kỵ binh cận vệ 3
Thiết giáp: Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 và 1 trung đoàn pháo tự hành.
Pháo binh: 3 sư đoàn hỗn hợp, 1 sư đoàn phòng không, 1 lữ đoàn Katyusha.

 Kế hoạch

Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô có ý đồ phát huy chiến quả trong giai đoạn 3 của Chiến dịch Bagration bằng đòn đánh chia cắt Cụm tập đoàn quân Bắc gồm các Tập đoàn quân 16, 18 (Đức) khỏi cụm quân Đức tại mặt trận Tây Byelorussia khi quân Đức chưa ổn định tuyến phòng thủ liên tục. Vì vậy, trên hướng Baltic, dải tiến công từ Lida đến Vilnius và Šiauliai được coi là dải tiến công có tính chiến lược. Chiếm được tuyến này, quân đội Liên Xô sẽ có được những bàn đạp thuận lợi để tiến ra bờ biển Baltic và thực hiện mục tiêu đó. Chiến dịch Vilnius - Lida của Phương diện quân Byelorussia 3 cũng như Chiến dịch Šiauliai của Phương diện quân Pribaltic 1 nhằm bước đầu cụ thể hóa ý đồ đó trên chiến trường.

Tuy nhiên, nếu thực hiện ngay một chiến dịch đột kích từ phía Tây Minsk ra vùng ven biển Baltic ở Memen (Klaipeda) và Liyepaya dài trên 500 km là điều không thể. Qua hai giai đoạn tác chiến của Chiến dịch Bagration, quân số và phương tiện của các Tập đoàn quân đều có những hao hụt, chưa bổ sung kịp. Lực lượng dự bị cũng mỏng dần. Đại bản doanh chỉ còn trong tay Tập đoàn quân cận vệ 2, Tập đoàn 51 và Tập đoàn quân không quân 8 vừa hoàn thành nhiệm vụ ở mặt trận Krym làm lực lượng dự bị. Trong khi đó, quân Đức đã nhanh chóng điều từ hậu phương nước Đức và các cụm tập đoàn quân Bắc Ukraina, Nam Ukraina, Nam Âu và Trung Âu những đơn vị mới để khẩn trương tái lập Cụm tập đoàn quân Trung tâm nhằm vá lỗ thủng lớn trên mặt trận phía Đông do hậu quả của Chiến dịch Bagration để lại.

Từ những kết quả phân tích đó, STAVKA quyết định, trước mắt cần đưa quân đội tiến ra tuyến sông Niemen, đánh chiếm các đầu cầu rồi sau đó mới co thể tính đến chuyện cô lập Cụm tập đoàn quân Bắc (Đức) ở vùng ven biển Baltic. Để thực hiện ý đồ này, STAVKA điều chỉnh lại hướng tấn công của các phương diện quân Liên Xô trên hướng Tây, trong đó:
Phương diện quân Byelorussia 1 sau khi hoàn thành Chiến dịch Lublin-Brest, do chính diện tấn công thu hẹp lại nên sẽ tập trung vào hướng Warshawa.
Phương diện quân Ukraina 1 do vướng dãy núi Carpath nên sẽ dịch chuyển tấn công sang hướng Tây Bắc vào phía Nam Ba Lan. STAVKA sẽ nghiên cứu thành lập một phương diện quân mới trên hướng Carpath.
Phương diện quân Byelorussia 2 sau khi hoàn thành Chiến dịch Bialystok - Grodno sẽ phối hợp với Phương diện quân Byelorussia 1 trong các hoạt động nhằm đánh chiếm Warshawa.
Phương diện quân Pribaltic 1 được "miễn" nhiệm vụ tấn công vào Kaunas để tập trung vào hướng Daugavpils - Utena và Šiauliai - Riga nhằm thu hẹp khoảng cách ở sườn phải với Phương diện quân Pribaltic 2 do phương diện quân này tiến công quá chậm. STAVKA điều động Tập đoàn quân cận vệ 2 và Tập đoàn quân 51 cho Phương diện quân Pribaltic 1 để tăng cường sức mạnh trên hướng Šiauliai - Liyepaya và hướng Šiauliai - Riga.
Phương diện quân Byelorussia 3 có nhiệm vụ tiến ra tuyến sông Niemen, đánh chiếm Vilnius, Lida, Kaunas và chuẩn bị cho các hoạt động quân sự ở Đông Phổ.

Ngoài ra, trong tiến trình đánh chiếm Vilnius, quân đội Liên Xô cũng nhận được sự hỗ trợ của 5.500 quân Ba Lan do Aleksander Krzyżanowski chỉ huy, thuộc lực lượng kháng chiến Armia Krajowa.

 Quân đội Đức Quốc xã

 Binh lực Tập đoàn quân xe tăng 3 (tái lập) do thượng tướng Georg-Hans Reinhardt chỉ huy. Sử dụng cánh phải tham gia chiến dịch, gồm có:Quân đoàn bộ binh 9 (tái lập) do trung tướng Rolf Wuthmann chỉ huy, thu tập tàn quân của Quân đoàn 9 và các quân đoàn khác, gồm có:
Sư đoàn bộ binh 252 của tướng Melzer
Cụm tác chiến Sư đoàn xe tăng 20 (phân biệt với Sư đoàn xe tăng 20 (tái lập) thuộc Tập đoàn quân 8 (Đức) ở Romania).
Một phần Cụm tác chiến Sư đoàn bộ binh 87
Cụm phòng thủ Vilnius của thiếu tướng Rainer Stahel.Quân đoàn bộ binh 26 (được điều động từ Tập đoàn quân 18 ở Narva đến) do tướng Anton Graßer, biên chế gồm có:
Sư đoàn bộ binh 1 (được điều động từ Quân đoàn bộ binh 59, Tập đoàn quân xe tăng 1 đang đóng ở Brody, thuộc Cụm tập đoàn quân Bắc Ukraina đến) do trung tướng Ernst-Anton von Krosigk chỉ huy.
Sư đoàn bộ binh 56 (nguyên là Cụm tác chiến D ở Vitebsk, gồm tàn quân của các sư đoàn bộ binh 56 và 262) do thiếu tướng Edmund Blaurock chỉ huy.
Sư đoàn bộ binh 549 (được điều từ lực lượng dự bị của OKH) do thiếu tướng Karl Jank chỉ huy.
Sư đoàn bộ binh 390 (được điều từ lực lượng dự bị của OKH) do trung tướng Hans Bergen chỉ huy.
Cụm tác chiến Oberst Schirmer
Lữ đoàn xe tăng xung kích Von Werthern.
Cụm tác chiến H gồm tàn quân của các sư đoàn bộ binh 95, 197 và 256.
Tàn quân của Tập đoàn quân 4 và các lực lượng mới tăng cường do thượng tướng Kurt von Tippelskirch chỉ huy. Trong thành phần có:Quân đoàn xe tăng 39 (tái lập) của Dietrich von Saucken, biên chế mới gồm có:
Sư đoàn xe tăng 5 của thiếu tướng xe tăng Karl Decker, được điều động từ lực lượng dự trữ của Tập đoàn quân xe tăng 4 đang đóng ở Kovel thuộc Cụm tập đoàn quân Bắc Ukraina đến.
Sư đoàn xe tăng 12 của thiếu tướng Gerhard Müller, được điều động từ lực lượng dự trữ của Cụm tập đoàn quân Bắc đang đóng ở Plotsk đến.
Cụm tác chiến Helmuth Weidling gồm tàn quân của các sư đoàn bộ binh 36, 134, 253.

 Kế hoạch

Ý đồ của Tổng hành dinh Bộ tư lệnh tối cao quân đội Đức Quốc xã là tổ chức nhiều trận đánh chặn kích nhỏ để kìm hãm tốc đọ tấn công của quân đội Liên Xô nhằm có thêm thời gian điều động các lực lượng dự bị và kéo các binh đoàn ở các hướng có chiến sự bớt sôi động hơn ra vùng sông Vistula, sông Narev và sông Niemen, dựa vào các chướng ngại tự nhiên này để lập một tuyến phòng thủ mới, che chắn cho Đông Phổ và Ba Lan. Trước nguy cơ đe dọa bị đột kích vào biên giới nước Đức từ phía Đông, Tổng hành dinh quân đội Đức Quốc xã đã phải rút quân từ nhiều hướng quan trọng khác như Nam Tư, Hy Lạp, Hungary, Đan Mạch, Nauy là những hướng chưa bị uy hiếp và cả một số sư đoàn ở Áo và Tiệp Khắc để ném vào mặt trận phía Tây Byelorussia. Tuy nhiên, do Cụm tập đoàn quân Trung tâm bị tan rã quá nhanh trong khi các lực lượng tăng viện chưa đến kịp, quân Đức dự tính rằng trong nửa đầu tháng 7 năm 1944, 16 sư đoàn còn lại của họ trên hướng Byelorussia sẽ phải chống lại 160 sư đoàn của quân đội Liên Xô.

Để điều động một khối lượng binh lực khổng lồ đó, cần có thời gian. Vì vậy, trong giai đoạn cuối của Chiến dịch Bagration, cả hai bên đều rất khẩn trương. Nếu như quân đội Liên Xô tìm mọi cách để duy trì tốc độ tấn công thì quân đội Đức Quốc xã cũng tìm mọi cách để chặn họ lại. Để thực hiện ý đồ điều động binh lực, các trung tâm phòng ngự lâm thời trên các tuyến trì hoãn chiến được thiết lập. Tuyến đầu từ Daugapinsk qua Shvencheniskai (Svencionneliai), Molodechno, Baranovichi đến Pinsk và kéo sang Koven. Tuyến thứ hai từ Utena qua Vilnius, Lida, Vonkovysk (Vawkavysk) đến Kobrin-Brest. Tuyến thứ ba chính là tuyến sông Vistula - Narev - Niemen. Tổ chức phòng ngự cứng rắn trên tuyến sông Vistula - Narev - Niemen, quân đội Đức Quốc xã hi vọng với cự li gần hơn của tuyến mặt trận với các căn cứ không quân và hậu cần kỹ thuật ở Ba Lan, nước Đức, Đông Phổ, không quân Đức sẽ phát huy tác dụng mạnh hơn; các xe tăng và pháo bị bắn hỏng nhưng nếu còn dùng được sẽ được sửa chữa nhiều hơn; việc điều động binh lực dựa vào mạng lưới đường sắt, đường bộ rất phát triển ở Đức và Ba Lan sẽ giúp cơ động lực lượng nhanh hơn.

Trên hướng Byelorussia - Litva - Latvya, Tập đoàn quân xe tăng 3 và Tập đoàn quân 4 (Đức) đang được khẩn trương tái lập. Tuy nhiên, 7 trong số 11 sư đoàn xe tăng, cơ giới và 10 trong số 16 Sư đoàn bộ binh được điều động từ các hướng khác đến vẫn còn đang trên đường hành quân. Các tướng Kurt von Tippelskirch và Georg-Hans Reinhardt hi vọng vào việc củng cố các tuyến trì hoãn chiến, trong đó có Lida, Vilnius và Utena sẽ chặn được đà tấn công của quân đội Liên Xô trước khi các lực lượng mới kịp đến mặt trận.

 Diễn biến

 Vượt qua Molodechno

Trong Chiến dịch Minsk, Tập đoàn quân 31 đã tiếp cận Molodechno nhưng chưa thể đánh chiếm được đầu mối đường sắt quan trọng này. Tàn quân của Quân đoàn xe tăng 39 (Đức) rút về đây cùng với các đơn vị bảo vệ hâu cứ của Cụm tập đoàn quân Trung tâm, trong đó cụm quân SS của tướng Curt von Gottberg và hai tiểu đoàn của Lữ đoàn Kaminsky đã biến ngã tư đường sắt quan trọng này thành một cụm phòng thủ khá mạnh. Tuy nhiên, đến ngày 5 tháng 7, khi chủ lực Tập đoàn quân xe tăng 5 (Liên Xô) bắt đầu nổ súng tấn công thì cụm phòng thủ này cũng tan rã nhanh chóng như các vị trí phòng thủ khác của quân đội Đức Quốc xã trước đó một tuần. Chỉ có hai tiểu đoàn quân R.O.N.A. của Bronislav Kaminski cố chống cự trong nhà ga Molodechno. Chiều ngày 5 tháng 7, khi Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 (Liên Xô) mở cuộc tổng công kích vào nhà ga, hai tiểu đoàn này nhanh chóng tan rã. Phần lớn bị bắt làm tù binh, một phần tháo chạy theo đường bộ về Vilinius nơi có hai tiểu đoàn còn lại của Lữ đoàn Kaminsky đang đóng quân.

Sau khi làm chủ Molodechno, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 (Liên Xô) nhanh chóng vận động theo đường bộ và đường sắt về Vilnius. Ngày 7 tháng 7, Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 đánh chiếm Smorgoy (Smarhon). Buổi chiều cùng ngày, Quân đoàn xe tăng cận vệ 3 đánh chiếm Otmyany (Ashmyany). Đến trưa ngày 8 tháng 7, các đơn vị này đã có mặt ở ngoại ô Đông Nam Vilnius. Con đường đến Vilnius của Tập đoàn quân 5 phải băng qua một dải đầm lầy xen lẫn rừng thưa trên khu vực phía Nam hồ Naroch. Mặc dù không có các phương tiện cơ giới mạnh nhưng sau khi đánh bại các nhóm quân trắc vệ mỏng yếu gồm tàn quân của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức), Tập đoàn quân 5 đã mau chóng vượt sông Vilya. Ngày 6 tháng 7, họ đánh chiếm các thị trấn Ostovets (Astravets), Mikhailishky (Michaliski) và Svyr (Svir). Trưa ngày 8 tháng 7, Tập đoàn quân 5 đã có mặt ở vùng phụ cận Đông Bắc Vilnius.

Không để mất thời gian, chiều ngày 8 tháng 7, tướng I. D. Chernyakhovsky triển khai ngay hai mũi tấn công vu hồi. Tập đoàn quân 5 và Quân đoàn kỵ binh cận vệ 3 cơ động lên phía Bắc Vilnius, đánh chiếm cứ điểm Syogala (???), cắt đứt đường sắt Vilnius - Daugavpins, hình thành vòng vây phía Tây Bắc Vilnius. Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 điều Quân đoàn xe tăng 29 vòng sang phía Tây Nam Vilnius, cắt đứt tất cả các đường sắt Vilnius - Lida, Vilnius - Grodno và Vilnius - Kaunas. Quân đoàn xe tăng cận vệ 3 chốt chặt phía Đông Vilnius. Trước khi trời tối, các đơn vị của Quân đoàn xe tăng 29 và Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 đã gặp nhau ở bờ sông Vilya phía Tây Bắc Vilnius, hình thành vòng vây quanh 15.000 quân Đức tại khu phòng thủ Vilnius.

 Các hoạt động không kích

Các tướng Đức Gerhard Matzky và Rainer Stahel không ngờ quân đội Liên Xô lại có mặt ở Vilnius rất nhanh chóng. Tuy nhiên, dựa vào các công sự và các tòa nhà kiên cố, các đơn vị thuộc Quân đoàn 26, Cụm phòng thủ Vilnius và tàn quân của Tập đoàn quân 4 (Đức) nắm trong tay 320 khẩu pháo các cỡ, 430 súng cối và vài chục xe tăng, xe bọc thép vẫn chống trả kịch liệt. Để nhanh chóng thanh toán cụm quân Đức, đại tướng I. D. Chernyakhovsky đã yêu cầu Tập đoàn quân không quân 1 do thượng tướng T. T. Khryukin chỉ huy can thiệp.

Từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 7 năm 163 máy bay ném bom bổ nhào Pe-2 và 51 máy bay tấn công mặt đất IL-2 đã liên tục dội bom và bắn phá xuống các vị trí phòng ngự của quân Đức xung quanh Vilinius. Ngày 8 tháng 7, không quân Đức cũng điều 5 tốp 15 chiếc Ju-87, 24 chiếc Me-109 và 12 chiếc Fw-190 từ sân bay Paneryai gần thành phố và từ các sân bay ở Đông Phổ sang phản kích. Cũng như ở Bobruysk trước đó 2 tuần, số máy bay ít ỏi này không thể lọt qua hàng rào máy bay tiêm kích đông tới trên 100 chiếc của Quân đoàn không quân tiêm kích cận vệ 1 (Liên Xô). Ngay trong ngày 9 tháng 7, 6 chiếc Ju-87 và 9 chiếc Me-109 bị hạ. Từ ngày 9 tháng 7, không quân Đức giảm dần số lượng máy bay trên vùng trời Vilnius nhưng vẫn bị thiệt hại nặng. Trong cả chiến dịch, có 38 máy bay các loại của không quân Đức bị bắn rơi. Chiến dịch không kích đã phá hủy nhiều công trình phòng thủ, các xe tăng Đức và làm suy yếu dáng kể hệ thống phòng thủ của quân Đức quanh Vilnius.

Các trận tác chiến đường không của Tập đoàn quân không quân 1 không những đã gây thiệt hại nặng nề cho cụm quân Đức phòng thủ tại Vilnius mà còn bẻ gãy âm mưu tẩu thoát của một số chỉ huy Đức đang bị vây hãm tại Vilnius. Ngày 10 tháng 7, sân bay Paneryai, sân bay duy nhất của Tây Nam Vilnius rơi vào tay Quân đoàn xe tăng cận vệ 3. Đêm 10 tháng 7, tướng Georg-Hans Reinhardt cho một trung đoàn biệt kích dù đổ bộ xuống khu rừng Pogrudas cách thành phố 6 km về phía Tây nhằm mở một đường thoát cho cụm quân Đức bị vây theo sông Vilya nhưng không thành công. Phát hiện quân Đức tổ chức đổ bộ, các máy bay ném bom ban đêm của Sư đoàn 213 (Liên Xô) đã chuyển nhiệm vụ ném bom sang nhiệm vụ tấn công các máy bay vận tải Đức. 2 chiếc He-111 và 1 chiếc Ju-52 bị hạ chôn theo ba trung đội lính dù Đức. Số quân dù xuống đến mặt đất cũng không thể tập trung được lực lượng trước các loạt pháo kích của Lữ đoàn lựu pháo 139. Sáng ngày 11 tháng 7, trung đoàn pháo tự hành 957 và Sư đoàn bộ binh 251 được điều đến khu vực tác chiến. Phần lớn số quân dù Đức bị tiêu diệt, số còn lại bị bắt. Chỉ có một số nhóm nhỏ cướp thuyền bơi theo sông Vilya về phía Tây.

 Giải phóng Vinius

Trong các cuộc không kích của Tập đoàn quân không quân 1 (Liên Xô) diễn ra xung quanh Vilnius thì trên mặt đất, các trận tấn công bằng xe tăng, bộ binh và pháo binh của Phương diện quân Byelorussya 3 vẫn tiếp tục. Ngày 8 tháng 7, Lữ đoàn xe tăng cận vệ 35 thử mở một cuộc đột kích dọc theo đường sắt Glubokoys - Vilnius vào ngoại ô thành phố. Cụm phòng thủ Vilnius trên hướng này đã tổ chức phản kích bằng Sư đoàn bộ binh 390, Cụm tác chiến Sư đoàn bộ binh 87 và Lữ đoàn xe tăng xung kích Von Werthern, có pháo chống tăng của Sư đoàn bộ binh 56 yểm hộ. Chiều ngày 8 tháng 7, quân Đức đánh bật Lữ đoàn xe tăn cận vệ 35 về tuyến xuất phát.

Ngày 9 tháng 7, sau khi hình thành vòng vây quanh Vilnius, Quân đoàn xe tăng cận vệ 3 và Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 bắt đầu tấn công từ nhiều phía vào thành phố. Tướng Rainer Stahel và tướng Hans Bergen tập trung quân về phía Tây Vilnius, định mở đường máu rút chạy theo hướng sông Vilya nhưng bất thành, Quân đoàn xe tăng 29 và Quân đoàn bộ binh cận vệ 8 (Liên Xô) đã chặn đứng cuộc đột kích này, dồn quân Đức trở lại Vilnius. Ngày 10 tháng 7, quân Đức trong thành phố tập trung Sư đoàn bộ binh 56, 252 và 549, 1 trung đoàn bộ binh mô tô, 15 xe tăng và pháo tự hành nống ra khu vực từ Mayshogaly đến phía tây Vievis nhưng mọi nỗ lực phá vây của quân Đức một lần nữa bị Quân đoàn xe tăng 29 và Quân đoàn bộ binh cận vệ 8 vô hiệu hóa. Đến cuối ngày 10 tháng 9, quân đội Liên Xô đã làm chủ phần phía Tây Bắc thành phố và bắt đầu vượt sông Vilya tiến vào khu phố cổ.

Nhận thấy mọi nỗ lực phá vây đều thất bại, tướng Rainer Stahel ra lệnh cho các sư đoàn chia thành các nhóm nhỏ, cố mở các trận đột kích ra các hướng để một trong số các nhóm đó có thể thoát được. Bản thân tướng Rainer Stahel cùng với Ban tham mưu Quân đoàn bộ binh 6 cũng rời Vilnius. Ngày 11 tháng 7, quân đội Liên Xô chiếm được trung tâm khu phố cũ và kéo cờ đỏ lên tháp Gedimina, nơi cao nhất thành phố. Trong các trận đánh tại khu vực Lukishkes trên sông Vilya, pháo binh của Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 đã cố gắng ngăn chặn đường rút lui bất ngờ về phía Tây Bắc của quân Đức nhưng vẫn có khoảng gần 3.000 sĩ quan và binh lính Đức đã thoát vây trong khi Sư đoàn xe tăng 6 (Đức) đang triển khai tấn công Vievis. Số quân Đức lớn hơn co cụm phòng thủ trong khu rừng-công viên Vingis. Phần lớn quân Đức ở đây đã bị tiêu diệt, khoảng 5.000 người bị bắt làm tù binh. Ngày 13 tháng 7, các đơn vị NKVD tiến vào thành phố, phối hợp với các tiểu đoàn bộ binh mô tô của Tập đoàn quân xe tăng 5 dập tắt các ổ kháng cự lẻ tẻ của một số toán quân Đức còn sót lại.

 Các hoạt động của quân đội Krayova (AK)

Ngày 7 tháng 7, tại Vilnius lực lượng kháng chiến Ba Lan thuộc Quân đội Krayova (Armia Krajowa) dưới sự chỉ dạo của tướng Tadeusz Bor-Komorowski, người đứng đầu các tổ chức hoạt động bí mật Ba Lan thân Anh đã tiến hành khởi nghĩa ở Vilnius theo kế hoạch Chiến dịch "Cổng bình minh" (Ostra Brama) và Chiến dịch "Giông tố" (Akcja Burza) của quân đội Krajowa Ba Lan. Lực lượng này có quân số 5.500 người do Aleksander Krzyżanowski chỉ huy đã tấn công thành phố. Từ ngày 6 tháng 7, 7 tiểu đoàn của đội quân này đã bị quân Đức kẹp vào giữa hai gọng kìm gồm Cụm quân Đức đóng ở điểm cao 223 ở phía Đông và các cụm quân Đức tại các điểm cao 162, 169 trên hai bờ sông Vileiya. Ngày 7 tháng 7, tiểu đoàn 2 thuộc cụm quân "Pohoreckiego" (Armia Krajowa) đã gặp gỡ với Lữ đoàn xe tăng 35 (Liên Xô). Khi quân đội Liên Xô kéo đến, quân Krajowa đã phối hợp với họ trong cuộc chiến thanh toán số quân Đức bị vây. Đến ngày 9 tháng 7, quân đội Liên Xô và quân AK Ba Lan đã đánh chiếm hầu hết các địa điểm trọng yếu của thành phố, bao gồm khu sân bay và ga xe lửa. Ngày 10 Tháng 7, Tiểu đoàn 2 Ba Lan vượt qua sông Vilia và tham gia vào các hoạt động tấn công quân Đức ở bên kia thành phố. Tuy nhiên, quân đồn trú Đức vẫn tiếp tục chống cự kịch liệt. Chiến sĩ xe tăng Ion Lazaryevich Degen thuộc Lữ đoàn xe tăng 35 đã miêu tả một phần cuộc chiến thanh toán nhóm quân Đức trụ lại tại công viên Vingis như sau:

{{cquote|Và ba chiếc xe tăng của chúng tôi tiến qua các con phố mà không quan sát được nhau. Lữ đoàn trưởng phát hiện hai khẩu pháo của quân Đức. Cứ như chúng từ lỗ nẻ chui ra. Chúng tôi tập trung hỏa lực bắn vào chúng nhưng không đủ thời gian để diệt khẩu thứ hai. Một trong hai phát đạn của quân Đức đã trúng xích xe. Người lái xe cài số lùi và cho xe bò vào một khu vườn, với một băng xích bị hỏng. Thật quá may mắn, viên đạn chỉ làm hỏng con lăn phía trước xe và làm bung mấy cái chốt ở băng xích. Nhưng chúng tôi không thể tự xử lý được hư hại này mà đành phải ngồi chờ tốp thợ đến sửa chữa. Một xe khác đã tìm thấy chúng tôi. Tôi chui vào trong xe và được trưởng xe ra lệnh tổ chức phòng thủ vòng tròn trong chờ thợ sửa chữa đến.

Chiến đấu tại Vilnius cùng với quân đội Liên Xô còn có sự tham gia tích cực của những người yêu nước Ba Lan với các dải băng đỏ - trắng đeo trên tay (họ trực thuộc chính phủ Ba Lan lưu vong tại London) và một số lớn người Do Thái trong các đơn vị du kích đeo băng đỏ. Toán người Ba Lan đến chỗ chiếc xe tăng. Tôi nhảy ra khỏi xe và họ hỏi: "Có cần giúp đỡ gì không ?" Một chỉ huy, có vẻ như là đại tá bắt tay tôi và nói trong nước mắt rằng họ đã làm thế nào chống lại hỏa lực mạnh của quân Đức. Hóa ra một ngày trước đó, họ đã một mình chống lại quân Đức mà không có sự yểm hộ. Đó là lý do tại sao mà trung tướng (V. T. Obukhov) lại khen ngợi chúng tôi. Ngay lập tức, một trung úy chạy tới bảo rằng đã tìm thấy Ban chỉ huy tiểu đoàn của họ, chính là cấp trên của những người Ba Lan mà chúng tôi vừa nhìn thấy.Chúng tôi tìm thấy người tiểu đoàn trưởng Ba Lan trong hầm, làm quen với anh ta và nhanh chóng tìm hiểu tình hình, nhiệm vụ của họ... Anh ta cho biết tiểu đoàn của mình chỉ có 17 người. Tôi mỉm cười: "Tốt thôi. Ba chiếc xe tăng còn được coi là một lữ đoàn thì tại sao 17 người lại không thành một tiểu đoàn được nhỉ !". Tiểu đoàn của họ chỉ có duy nhất một khẩu pháo 76 mm. Chúng tôi cũng chỉ còn lại hai viên đạn xuyên thép. Và chúng tôi cùng nhau tính toán xem sẽ đối phó với xe tăng Đức bằng cách nào.

Ngày hôm đó, chúng tôi cũng tìm thấy chiếc xe tăng thứ ba trong trung đội của mình do anh bạn đồng ngũ Vanya Solovyev chỉ huy. Thế mà ngày hôm sau, Solovyev bị đốt cháy cùng với cả kíp xe. Chúng tôi chôn các anh ngay trên con phố đó. Trong những năm '70, Aleksei Klopov, một trong các tiểu đoàn trưởng xe tăng của chúng tôi đã trở thành chỉ huy trưởng ủy ban quân sự của thành phố. Trung tá Klopov đã hết sức giúp đỡ chúng tôi tìm nơi chôn cất kíp xe của Solovyev nhưng không thấy huyệt mộ. Tuy nhiên, nhờ sự giúp đỡ của Klopov, một đài kỷ niệm những người lính đã chết cho sự giải phóng Vilnius được dựng lên. Trên đó có khắc tên cả kíp xe của trung úy Ivan Solovyev|||Ion Lazaryevich Degen}}

Cuộc phản công của quân Đức
Quân Đức không cam chịu mất Vilnius hay ít nhất cũng cứu vãn được phần nào cụm quân của tướng Rainer Stahel. Ngày 13 tháng 7 năm 1944, tướng Kurt von Tippelskirch phối hợp với tướng Georg-Hans Reinhardt tổ chức phản công vào phía Tây Bắc Vilnius. Với những lực lượng mới được tăng viện. Quân đoàn Đức chia làm hai cánh. Cánh quân phía Bắc sông Vilya do Sư đoàn xe tăng 5 làm chủ lực, có thêm Sư đoàn bộ binh 1 mới được điều từ Brody đến. Cánh quân phía Nam sông Vilya do Sư đoàn xe tăng 12 làm chủ lực, có sự tham gia của Cụm tác chiến H gồm tàn quân của các sư đoàn bộ binh 95, 197 và 256. Quân Đức có 150 xe tăng và pháo tự hành, khoảng hơn 400 pháo mặt đất, dự định tiến cong thành hai mũi dọc theo bờ Bắc và bờ Nam sông Vilya vào Vilnius.

Phương diện quân Byelorussia 3 không bất ngờ trước chiến dịch phản công của quân Đức. Chiều 11 tháng 7, các cuộc chuyển quân của các sư đoàn xe tăng Đức lập tức bị các máy bay trinh sát của Tập đoàn quân không quân 1 phát hiện. Ngay buổi sáng 12 tháng 7, tướng I. D. Cherniakhov đã triển khai ba quân đoàn và pháo binh của các tập đoàn quân 5 và pháo binh trực thuộc phương diện quân ở phía Tây và Tây Bắc Vilnius. Quân đoàn xe tăng 29 được bố trí ở phía Tây Vilnius 10 km, trên bờ Nam sông Vilya. Phía sau quân đoàn này là Trung đoàn pháo nòng dài 261, Trung đoàn lựu pháo 696, Lữ đoàn pháo chống tăng cận vệ 16, Lữ đoàn súng cối 43, Trung đoàn súng cối 283 và Lữ đoàn Katyusha cận vệ 8. Trên bờ Bắc sông Vilya ở ngoại ô phía Tây Bắc thành phố do Quân đoàn bộ binh 72 trấn giữ, có Trung đoàn pháo nòng dài 70, các trung đoàn lựu pháo 208, 209 và 213, Trung đoàn pháo chống tăng 703, các trung đoàn súng cối 5, 11, 13. Ở phía Bắc Vilnius là Quân đoàn cơ giới cận vệ 3, Lữ đoàn 7 lựu pháo và Trung đoàn súng cối cận vệ 5.

Mờ sáng ngày 13 tháng 7, quân Đức pháo kích vào các vị trí tiền tiêu của quân đội Liên Xô, sau đó thả khói mù che khuất tầm nhìn của pháo binh Liên Xô và bắt đầu tấn công. Trên cánh Bắc, Sư đoàn xe tăng 5 (Đức) hướng đòn tấn công vào Mayshagola (Maisiagala) đã gặp phải hỏa lực pháo chống tăng của các trung đoàn 703 và cận vệ 5. Các trung đoàn lựu pháo 208, 209 và 213 cũng dựng các màn đạn dày đặc cản đường tấn công của xe tăng Đức. Đến trưa, Sư đoàn xe tăng 5 (Đức) buộc phải dừng lại và gọi không quân hỗ trợ. Tuy nhiên, cũng giống như ở Vilnius trước đó mấy ngày, các máy bay tấn công mặt đất Ju-87 của không quân Đức vẫn bị các máy bay tiêm kích Yak-3 và La-5 của không quân Liên Xô bắn hạ trước khi kịp ném bom. Không có xe tăng yểm hộ, Sư đoàn bộ binh 1 (Đức) không dám tiến công. Trong suốt ngày 13 tháng 7, cánh quân phía Bắc của quan Đức không thể vượt lên dù chỉ còn cách ngoại ô Vilnius chưa đầy 10 km.

Ở phía Nam sông Vilya, Sư đoàn xe tăng 12 (Đức) kéo theo Cụm tác chiến H cũng bắt đầu tấn công từ Vevis (Vievis) vào lúc mờ sáng. Đến trưa ngày 13 tháng 7, xe tăng Đức vượt qua Rykolty (Rykantai) và chỉ còn các ngoại ô phía Tây Vilnius 15 km. Tướng N. I. Krylov điều Trung đoàn pháo chống tăng cận vệ 2 từ phía Nam Vilnius tiến ra chặn kích. Quân đoàn xe tăng 29 cũng phối hợp tấn công tạt sườn phía Nam cánh quân xe tăng Đức đang tiến dọc theo sông Vilya. Cụm quân H gồm tàn quân từ 3 sư đoàn khác nhau với trang bị kém hơn đã không thể bảo vệ được bên sườn các xe tăng Đức. Chiều 13 tháng 7, Sư đoàn xe tăng 12 (Đức) bị chặn lại cách phía Đông Rykolty 6 km.

Sáng 14 tháng 7, Tập đoàn quân 5, Quân đoàn xe tăng 29 và Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 đồng loạt tổ chức tấn công. Pháo binh của Tập đoàn quân 5 (Liên Xô) đã gây thiệt hại nặng cho các sư đoàn xe tăng Đức. Hơn 60 xe tăng Đức bốc cháy nằm thành dãy trên hai bờ sông Vilia từ Mayshagola đến Ionava và từ ngoại ô Vilnius đến Vevis. Số còn lại vội vàng kéo quân vượt qua sông Niemen về Kaunas và Kedainyai. Trên đường rút quân, ngày 16 tháng 7, đoàn quân của Sư đoàn xe tăng 5 (Đức) còn hứng chịu một đòn tấn công nữa của Tập đoàn quân 39 từ dải tấn công của Phương diện quân Pribaltic 1 đánh vào sườn trái. Rất ít xe tăng Đức thoát được sang bờ Tây sông Niemen. Cuộc phản công của Tập đoàn quân 4 và một phần Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) vào Vilnius thất bại. Ngày 19 tháng 7, Tập đoàn quân 5 và cánh phải của Tập đoàn quân cận vệ 11 (Liên Xô) tiến ra sông Niemen trên tuyến Yonava - Priyenai. Phía bên kia sông đã là thành phố Kaunas.

Giải phóng Lida

Trong chiến dịch Vilnius, hướng Lida được coi là hướng phụ cùng với hướng tấn công đến Alitus của Tập đoàn quân cận vệ 11. Binh lực của quân Đức trên hướng này chỉ còn lại vài trung đoàn SS bảo vệ hậu cứ, các đơn vị cảnh sát, các đơn vị hậu cần, vận tải cùng tàn quân Đức từ Minsk và Bobruysk kéo về. Trên hướng phụ công này, Tập đoàn quân 31 được giao nhiệm vụ chủ công. Tập đoàn quân cận vệ 11 chỉ tham gia giai đoạn 2 của chiến dịch cùng với Tập đoàn quân 33. Giống như tại các vùng Tây Ba Lan (cũ), trên hướng tấn công của họ đều có hoạt động của các đội du kích Liên Xô và Byelorussia xen lẫn với hoạt động của các lực lượng thuộc quân đội Krajowa.

Các cuộc tấn công trong tuần đầu tiên của các Tập đoàn quân 31 diễn ra tương đối thuận lợi. Ngày 6 tháng 7, Quân đoàn bộ binh 71 đánh chiếm Volozhin (Valozyn), Quân đoàn bộ binh 113 đánh chiếm Ivenets (Ivianiec) và tiến ra thượng nguồn sông Niemen. Ngày 7 tháng 7, Lữ đoàn du kích 99 Byelorussya phát hiện một nhóm lớn tàn quân của Tập đoàn quân 9 Đức còn rơi rớt lại quanh khu vực Ivye (Iuje) đã tổ chức phòng ngự vòng trên tại khu rừng phía Tây Volozhin, trên biên giới giữa Byelorussia và Litva. Tại đây còn có cả tàn quân của Lữ đoàn Kaminsky, một đơn vị SS người Ba Lan khét tiếng tàn bạo. Quân đoàn bộ binh 36 (Tập đoàn quân 31) và Quân đoàn bộ binh cận vệ 8 (Tập đoàn quân cận vệ 11) được đưa đến thượng nguồn sông Niemen và bắt đàu chiến dịch tảo thanh. Phải mất ba ngày, quân đội Liên Xô mới thanh toán xong cụm tàn quân Đức này.

Phía trước tập đoàn quân 31, quân đội Đức Quốc xã tiếp tục rút lui rất xa. Ngày 9 tháng 7, Quân đoàn bộ binh 71 tiến vào giải phóng thành phố Lida, một ngã tư đường sắt quan trọng giữa vùng đầm lầy ở thượng nguồn sông Niemen. Nhận thấy khoảng cách giữa cánh phải và cánh trái của Phương diện quân Byelorussia 3 ngày càng rộng hơn do Tập đoàn quân 5 và Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 đã dịch chuyển hướng tấn công lên phía Tây Bắc. Ngày 8 tháng 7, tướng I. D. Chernyakhovsky tung hai quân đoàn còn lại của Tập đoàn quân 11 vào địa đoạn thượng nguồn sông Niemen. Cùng thời điểm ngày 9 tháng 7, cánh trái của Tập đoàn quân đánh chiếm thị trấn Voronovo (Voranava). Ngày 10 tháng 7, Quân đoàn kỵ binh cận vệ 3 bằng qua đầm lầy đánh chiếm Ostryna (Astryna). Ngày 11 tháng 7, Tập đoàn quân 31 đánh chiếm Druskyniskai (Druskininkai). Cùng ngày, Quân đoàn bộ binh cận vệ 16 chiếm nhà ga Varena. Từ ngày 12 đến ngày 18 tháng 7, cả hai tập đoàn quân này đã chiến đấu quyết liệt để giành giật với Sư đoàn xe tăng 4 và các sư đoàn bộ binh 548, 549 (Đức) từng đầu càu trên sông Niemen. Sau một tuần giao tranh, ngày 19 tháng 7, Tập đoàn quân 31 đã chiếm được khu vực đầu cầu phía Đông Suvanky (Suwalki) và đưa toàn bộ Quân đoàn bộ binh 113 sang phía Tây sông Niemen. Tập đoàn quân cận vệ 11 cũnh đánh lui Sư đoàn xe tăng 4 (Đức), chiếm Alitus và thiết lập một đầu cầu nhỏ hơn tại khu vực này. Phòng tuyến sông Niemen của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) bị chọc thủng.

Kết quả và ảnh hưởng

Chỉ sau hai tuần tấn công, Phương diện quân Byelorussia 3 Liên Xô đã phá vỡ ý đồ thiết lập tuyến phòng thủ lâm thời của quân đội Đức Quốc xã trên tuyến hồ Naroch - Smorgol - Yventse, đánh chiếm thành phố Vilnius, thủ đô Litva, tạo được một bàn đạp quân trọng để tiến ra Đông Phổ. Cánh Nam của phương diện quân cũng tiến sâu hơn 200 km về phía Tây, chọc thủng tuyến phòng ngự sông Niemen của quân Đức, đánh chiếm một khu vực đầu cầu rất rộng từ Alutus qua phía Đông khu rừng Suvanky đến Zagorany, chỉ cách biên giới Đông Phổ từ 30 đến 45 km, đưa chiến tranh đến cửa ngõ phía Đông nước Đức. Sau chiến dịch, hơn 20 đơn vị chiến đấu xuất sắc của Phương diện quân Byelorussia được tặng danh hiệu Vilnius, 6 đơn vị của Tập đoàn quân 31 được mang danh hiệu Lida và Niemen. Trong đội hình chiến đấu của Tập đoàn quân không quân 1 có Trung đoàn Normandie gồm các phi công Pháp chiến đấu chống lại quân đội Đức Quốc xã bằng các máy bay Yak-3 và Yak-9 của Liên Xô, đã lập nhiều thành tích trong các chiến dịch Vòng cung Kursk và Smolensk. Do lập nhiều thành tích tại các trận không chiến trên khu vực sông Niemen, trung đoàn này được mang tên kép là Trung đoàn Normandie-Niemen

Một điều an ủi cho quân Đức sau thất bại tại Vilnus là, cuộc kháng cự quyết liệt tại thành phố Vilnus phần nào đã cầm chân được quân đội Liên Xô trong một thời gian - nhất là Tập đoàn quân xe tăng cận vệ số 5 - nhờ đó giúp cho quân Đức có thể tạo lập được một tuyến phòng ngự tương đối liên tục trên một địa đoạn nhỏ của mặt trận. Nhờ công lao này, tướng Rainer Stahel đã được Hitler trao thưởng Huân chương Chữ thập sắt Hiệp sĩ. Tuy nhiên, những thành quả đó quá nhỏ bé so với những gì mà quân đội Đức Quốc xã mong đợi đoạn "phòng tuyến liên tục" tại đây cũng chỉ tồn tại được một thời gian ngắn. Mất điểm nút giao thông quan trọng tại Vilnius, quân Đức rõ ràng không thể nào đứng chân tại vùng Pribaltic lâu hơn được nữa. Thật vậy, đến cuối tháng Bảy, Phương diện quân Byelorussia 3 tiếp tục giải phóng Kaunas, phá tan tấm bình phong che chở cho Đông Phổ và tiến sâu hơn nữa về phía Tây.

Trong thời gian chiến dịch Vilnus, một sự kiện bi thảm xảy ra với người Do Thái trong thành phố khi phần lớn trong số họ bị lực lượng SS hành quyết tập thể trong trại lao động cưỡng bách HKP 562 do Karl Plagge chỉ huy, mặc dù suốt thời gian trước đó tính mạng của họ đã được Plagge - một người có cảm tình với dân Do Thái - bảo vệ. Tuy nhiên trong một thông báo ngày 1 tháng 7 năm 1944, Plagge đã khéo léo cảnh báo trước cuộc thảm sát này cho các tù nhân Do Thái biết, nhờ đó 250 người Do Thái đã trốn thoát khỏi trận tàn sát của lực lượng SS.

Diễn biến chính trị có liên quan

Mặc dù chiến dịch giải phóng Vilnius có sự tham gia của Quân đội Krajowa do Chính phủ Ba Lan lưu vong ở London chỉ đạo nhưng sự tham gia này có tính hai mặt đúng như nhiệm vụ của quân đội này. Kể từ sau vụ Đài phát thanh Berlin của nước Đức Quốc xã ngày 13 tháng 4 năm 1943 tung ra thông tin tại Khatyn, cách Smolensk 12 km về phí Tây, NKVD (Liên Xô) sát hại khoảng 3.000 sĩ quan và binh sĩ Ba Lan thuộc Quân đội Quốc gia Ba Lan đang lưu vong ở Liên Xô thì quan hệ giữa Chính phủ Liên Xô và Chính phủ lưu vong Ba Lan ở London bắt đầu đổ vỡ. Ngoại trưởng Đức Quốc xã Von Ribeltroff đã tổ chức một cuộc "khảo sát" gồm những người của tướng Władysław Sikorski cùng một số nhà khảo cổ Đức và Thụy Sĩ. Khi có được một số kết quả còn chưa rõ ràng, tướng Władysław Sikorski, người đứng đầu Chính phủ Ba Lan lưu vong tại London đã đệ đơn kiện ra Hội Chữ thập đỏ quốc tế. Báo chí Ba Lan tại Anh cũng rầm rộ đăng tin này. Những người Ba Lan lưu vong tại Mỹ cũng bị kích động, buộc chính phủ của Tổng thống Franklin Roosevelt phải có các biện pháp thận trọng để ổn định tình hình. Tuy nhiên, Winston Churchill (Thủ tướng Anh) và Anthony Eden (ngoại trưởng Anh) phản đối hành động này vì cho rằng, nó sẽ làm hỏng quan hệ giữa các đồng minh chống phát xít. Tướng Władysław Sikorski buộc phải rút đơn kiện. Về phía mình, Chính phủ Liên Xô buộc tội tướng Władysław Sikorski thông đồng với phát xít Đức để chống lại Liên Xô và tuyên bố cắt đứt quan hệ với chính phủ của Władysław Sikorski. Và từ đó, nhiệm vụ của Quân đội Krajowa hoạt động ở Ba Lan, Tây Byelorussia và Litva đã thay đổi theo ý đồ riêng của Władysław Sikorski.

Mùa xuân năm 1944, chính phủ lưu vong Ba Lan ở London tăng cường các hoạt động chống lại Liên Xô với sự tiếp tay của cơ quan tình báo M16. Họ cho rằng "Một điều kiện cần thiết cho sự thành công của chúng ta và sự tồn tại của chúng ta, nếu không phải là một thất bại hoàn toàn thì ít nhất cũng phải làm suy yếu người Nga". Trong một chỉ thị bí mật gửi qua điện đài cho tướng Tadeusz Bur-Komorowski, chỉ huy quân đội Krajowa, tướng Kazimierz Sosnkowski, tổng thanh tra các lực lượng vũ trang Ba Lan ở phương Tây yêu cầu: "Phải duy trì quan hệ tốt với chính quyến dân sự Đức bằng bất cứ giá nào".

Đầu tháng 3 năm 1944, tướng Anders Okulicki được máy bay Anh bí mật thả dù xuống Ba Lan mang theo chỉ thị của tướng Kazimierz Sosnkowski, Bộ trưởng về các vấn đề quân sự của chính phủ lưu vong Ba Lan ở London gửi tướng Tadeusz Bur-Komorowski, gồm 7 điểm như sau:

Tất cả các hoạt động trên đây đều được các tình báo viên Liên Xô hoạt động tại Anh và Ba Lan thông báo cho Moskva. Ngoài ra, từ các vùng còn tạm chiếm và những vùng mới được giải phóng, các chỉ huy các đơn vị du kích Liên Xô và Byelorussia đã báo cáo về Moskva nhiều thông tin về các hành động phá hoại của quân đội Krajowa đối với cuộc chiến tranh du kích của Liên Xô chống quân đội Đức Quốc xã, trong đó có các hoạt động đánh cướp hàng hóa và vũ khí của du kích, ám sát các lãnh đạo cộng sản đang hoạt động bí mật. Với tất cả các thông tin nói trên, Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô thấy rằng không thể để một tổ chức có vũ trang thù địch với mình hoạt động trong hậu phương của mình và đi đến quyết định đặt Quân đội Krajowa ra ngoài vòng quân luật lại những vùng đất do quân đội Liên Xô đã giải phóng.

Ngay sau khi Vilnius được giải phóng, ngày 14 tháng 7 năm 1944, trung tướng Victor Semyonovich Abakumov, chỉ huy trưởng lực lượng an ninh quân đội SMERSH đã bay đến Vilnius với mệnh lệnh của Đại bản doanh về bảo đảm an ninh trong các vùng mới giải phóng. Cũng đi với ông còn có bảy nhóm sĩ quan điều tra đặc nhiệm của SMERSH và các trung đoàn biên phòng thuộc lực lượng NKVD. Tuy nhiên, tướng I. D. Chernyakhovsky đã gặp trung tá Aleksander Krzyżanowski ngày 13 tháng 7 và thuyết phục ông này cùng với các binh sĩ của mình gia nhập vào Tập đoàn quân Ba Lan 1 của Quân đội Nhân dân Ba Lan. Aleksander Krzyżanowski từ chối và tướng I. D. Chernyakhovsky cho ông ta về để suy nghĩ lại sau khi hứa rằng sẽ cung cấp cho quân Ba Lan vũ khí với điều kiện họ phải đứng về phía quân đội Liên Xô. Ngày 16 tháng 7, Aleksander Krzyżanowski đến gặp tướng I. D. Chernyakhovsky và vẫn giữ lập trường bất hợp tác với quân đội Liên Xô. Ngày 17 tháng 7, tướng V. M. Abakumov ra lệnh bắt giữ Aleksander Krzyżanowski và các sĩ quan trong quân đội Krajowa ủng hộ ông ta. Những người còn lại và đa số binh sĩ Ba Lan đồng ý gia nhập Quân đội nhân dân Ba Lan, số chống đối đã bỏ đơn vị chạy trốn vào các khu rừng rậm từ Šiauliai đến Lida và tổ chức các hoạt động phỉ chống lại quân đội Liên Xô. Aleksander Krzyżanowski bị giam tại Liên Xô đến tháng 10 năm 1947 thì bị trục xuất về Ba Lan.

Cho đến nay, các hoạt động chống lại dân thường của Quân đội Krajowa tại Litva trong Chiến tranh thế giới thứ hai vẫn đang được tiếp tục làm rõ. Các cuộc điều tra sơ bộ cho thấy trong thời kỳ chiến tranh Xô-Đức, tại Litva, Quân đội Krajowa đã giết chết khoảng 4.000 người Litva. Đặc biệt nghiêm trọng là vụ thảm sát đêm 23 tháng 6 năm 1944 tại Vilnius và các khu vực Dubingių, Joniškio, Inturkės, Bijutiškio, Giedraičių. Lữ đoàn 5 của quân đội Krajowa dưới sự chỉ huy của viên Lữ đoàn trưởng Z.Šendzeliažas-Lupaška chỉ huy đã thảm sát 4 cảnh sát người Litva và 37 người khác, trong đó có cả người già, phụ nữ, trẻ em từ 11 tháng đến 13 tuổi. Người Litva đã yêu cầu Tổng thống Ba Lan thu hồi các huân huy chương của Z.Šendzeliažas-Lupaška và áp dụng chế độ đăng ký cư trú bắt buộc đối với các cựu chiến binh của Quân đội Krajowa. Họ cũng yêu cầu chính phủ Litva dựng đài kỷ niệm những nạn nhân của quân đội Krajowa tại quận Joniškyje, thành phố Vilnius.

Sau chiến tranh, một số thành viên của lực lượng dân cảnh SS tại Litva đã trốn sang Hoa Kỳ năm 1956 dưới danh nghĩa người tỵ nạn theo đạo luật Relief Act (Luật cứu trợ) năm 1953. 41 năm sau chiến tranh, ngày 26 tháng 6 năm 1996, Tòa án quận Columbia, bang Florida, Hoa Kỳ sau khi xét kết quả điều tra của Ban Hình sự thuộc Văn phòng điều tra đặc biệt (OSI) đã ra phán quyết thu hồi quốc tịch của Hoa Kỳ đối với Kazys Gimzauskas, dân Litva nhập cư vào Florida, trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ II đã cộng tác với Đức Quốc xã và tham gia vào các vụ thảm sát người Do thái Litva. Một cựu thành viên khác người Litva của lực lượng dân cảnh SS Vilnius là Aleksandras Lileikis cũng bị cơ quan OSI phát hiện và bị Tòa án liên bang tại Boston ra lệnh tước quốc tịch Hoa Kỳ. Tổng cộng từ năm 1979 đến năm 1996, đã có 107 phần tử thân phát xít Đức bị tước quốc tịch Hoa Kỳ, trong dó có 48 người bị trục xuất khỏi Hoa Kỳ. Hơn 300 người khác được đưa vào diện cần điều tra.

Chú thích

Xem thêm
Quân đội Quốc gia Ba Lan
Thảm sát ở Sakhryni
Thảm sát ở Goraets

Tham khảo

Tiếng Anh
Dunn, W. Soviet Blitzkrieg: The Battle for White Russia, 1944, Lynne Riener, 2000, ISBN 978-1-55587-880-1
Glantz, D. Belorussia 1944 - the Soviet General Staff Study
Tadeusz Piotrowski. Poland's Holocaust. McFarland and Compagny Inc. Publishers. North California. 1998.
Borodziej: The Warsaw Uprising of 1944.
Sayers, Michael, Kahn Albert E. The Great Conspiracy. The Secret War against Soviet Russia. — Boston: Brown & Co, 1946

Tiếng Đức
Tippelskirch K., Geschichte des Zweiten Weltkrieges. — Bonn, 1954.
Frießner H. Verratene schlachten. — Hamburg: Holsten Verlag, 1956.
Marek Jan Chodakiewicz. Schriftenreihe der Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte, vol. 88. Munich: R. Oldenbourg Verlag, 2004.

Tiếng Nga
Самсонов, Александр Михайлович. Крах фашистской агрессии 1939-1945. — М.: Наука, 1980
Соколов, Борис Вадимович. Оккупация. Правда и мифы. — М.: АСТ, 2002.
Минасян, М. М. Победа в Белоруссии. Пятый сталинский удар. — М.: Воениздат МВС СССР, 1952.
Семиряга, Михаил Иванович. Тайны сталинской дипломатии. 1939—1941. — М.: Высшая школа., 1992.
Егоров, П. Я., Кривоборский И. В. Ивлев И. К., Рогалевич А. И. Дорогами побед. — М.: Воениздат, 1969.
Волков, Федор Дмитриевич, За кулисами второй мировой войны. — М.: Мысль, 1985.
Кисловский, Юрий Григорьевич. От первого дня до последнего. — М.: Политиздат, 1988.
Лопатин, Степан Семенович. Живая память: Записки фронтовика. — Свердловск: Сред.-Урал. кн. изд-во, 1988.
Славнов, Василий Поликарпович. Сколько было пройдено... — М: Воениздат, 1984.
Яковенко, Владимир Кириллович. Партизанки. — М.: Воениздат, 1980.
Русский архив - Сборник документов. Великая Отечественная. Том 14 (3-1). СССР и Польша. — М.: ТЕРРА, 1994.

Tiếng Việt
G. K. Zhukov. Nhớ lại và suy nghĩ. Tập 3. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Hà Nội. 1987. trang 219-223
A. M. Vasilevsky. Sự nghiệp cả cuộc đời. Nhà xuất bản Tiến Bộ. Moskva. 1984

Tiếng Litva
Kazimieras GARŠVA. Armija krajova ir Vietinė rinktinė Lietuvoje. Amzius XXI No61 (1264) Atnaujintas 2004.

Liên kết ngoài
Bản đồ tổng thể chiến dịch Bagration
Bản đồ tổng thể Chiến dịch Vilnius
Lược đồ Chiến dịch Vilnius (1944)
Bản đồ triển khai pháo binh của Tập đoàn quân 5 chống lại cuộc phản công của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) ở Tây Bắc Vilnius
Tóm tắt chiến dịch Vilnius
Tư liệu về Chiến dịch Vilnius trên trang web "Hãy hỏi những người còn sống" của thành phố Omsk (Nga)
Nikolai Zhukov. Ngày Moskva chào mừng Vilnius. Bài đăng trên báo "Giao thông Litva online" ngày 16 tháng 7 năm 2012

Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai
Chiến dịch Bagration
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata
Xung đột năm 1944


title: Maksim Alekseyevich Shumailov

text:
Maksim Alekseyevich Shumailov (tiếng Nga: Максим Алексеевич Шумайлов, sinh ngày 02 tháng 05 năm 1990) là thủ môn bóng đá người Nga hiện đang chơi cho câu lạc bộ FC Oktan Perm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Profile at the official Russian Premier League website

Cầu thủ bóng đá Nga
Cầu thủ FC Amkar Perm
Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Thủ môn bóng đá


title: Nhiếp ảnh gia

text:
Nhiếp ảnh gia là người chuyên chụp ảnh. Một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp là người có nguồn thu nhập chính từ công việc chụp ảnh ; trong khi đó nhiếp ảnh gia nghiệp dư thì chụp ảnh chỉ để vui vẻ và ghi lại các sự kiện, cảm xúc, nơi chốn hay nhân vật nào đó.

Phân loại
Nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp có thể là nhân viên của một tờ báo với tư cách là phóng viên ảnh, hoặc có hợp đồng chụp ảnh buổi lễ đặc biệt như lễ cưới hoặc lễ tốt nghiệp hoặc là mô phỏng quảng cáo. Các paparazzi là một dạng của nhiếp ảnh gia luôn theo dõi để chụp ảnh những người nổi tiếng để bán cho các tờ báo, cơ quan truyền thông hoặc tổ chức nào đó với giá rất cao.

Nhiếp ảnh gia được phân loại theo chủ đề ảnh họ chụp được như phong cảnh, cuộc sống tĩnh, và tranh ảnh v.v... Một số nhiếp ảnh gia chỉ thích chụp những chủ đề chuyên biệt như ảnh về đường phố, tài liệu, thời trang, đám cưới, chiến tranh, tạp chí hay về thương mại.

Thương mại hóa ảnh chụp

Các nhiếp ảnh độc quyền trong việc sao chép, sử dụng hình ảnh mà họ chụp được và được bảo vệ bản quyền. Do đó, rất nhiều ngành công nghiệp, cơ quan báo chí mua các bức ảnh chụp để sử dụng trên các ấn phẩm hay sản phẩm.

Chia sẻ hình ảnh

Nhiều người, đa phần là giới trẻ tải những ảnh mình chụp lên các mạng xã hội để chia sẻ nhóm bạn bè hay cộng đồng chung thông thường với dạng bản quyền tự do.
Một số website, bao gồm Wikimedia Commons , có quy định chặt chẽ về bản quyền và chỉ chấp nhận ảnh chụp với thông tin giấy phép hợp lệ và rõ ràng.

Xem thêm
 Nhiếp ảnh
 Paparazzi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Photography as Art  , SCPhoto
 Exposición histórica de J. Laurent (fotógrafo del siglo XIX, en España) en la National Gallery of Art, en Washington, en diciembre de 2011.

Nhiếp ảnh

Nghề nghiệp trong truyền thông đại chúng


title: Kunsthal

text:
Kunsthal là một viện bảo tàng ở Rotterdam, Hà Lan khai trương năm 1992. Bảo tàng nằm ở Công viên bảo tàng Rotterdam bên cạnh Natuurhistorisch Museum Rotterdam (Bảo tàng lịch sử tự nhiên Rotterdam) và gần Museum Boijmans Van Beuningen. Cửa vào bảo tàng từ Westzeedijk. Bảo tàng này không có bộ sưu tập thường trực nhưng tổ chức một số cuộc triển lãm tạm. Công trình do kiến trúc sư Rem Koolhaas thiết kế kiến trúc. Bảo tàng này có hệ thống an ninh hiện đại. Nhân kỷ niệm 20 năm ngày thành lập, bảo tàng Rotterdam trưng bày các tác phẩm của Quỹ Triton, một trong 200 nhà sưu tập nghệ thuật hàng đầu thế giới. Ngày 16 tháng 10 năm 2012, bảo tàng bị mất cắp 7 bức tranh của 6 danh họa lớn Picasso, Monet, Gauguin, Matisse, Mayer de Haan và Lucian Freud trị giá 100 triệu USD.
Các bức tranh bị mất trộm gồm:
 Pablo Picasso: Tête d'Arlequin (1971)
 Henri Matisse: La Liseuse en Blanc et Jaune (1919)
 Claude Monet: Waterloo Bridge, London (1901)
 Claude Monet: Charing Cross Bridge, London (1901)
 Paul Gauguin: Femme devant une fenêtre ouverte, dite la Fiancée (1888)
 Meijer de Haan: Autoportrait (khoảng năm 1889-91)
 Lucian Freud: Woman with Eyes Closed (2002)

Tham khảo

Rotterdam
Bảo tàng nghệ thuật hiện đại
Công trình của Rem Koolhaas


title: Mỏ két

text:
Mỏ két hay thiên điểu (không phải loài thiên điểu thực thụ - danh pháp hai phần: Heliconia psittacorum) là một loài thực vật có hoa quanh năm, có vùng đặc hữu là vùng Caribe và Trung - Nam Mỹ, cụ thể là các vùng Guyane thuộc Pháp, Guyana, Suriname, Venezuela, Colombia, Bolivia, Brazil, Paraguay, Panama và Trinidad và Tobago. Loài này được trồng và nhân giống rộng rãi để làm cảnh.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 PLANTS Profile for Heliconia Psittacorum (Parakeet Flower) USDA Plants
 Heliconia psittacorum information from NPGS/GRIN

Thực vật Brasil
psittacorum
Thực vật được mô tả năm 1782
Thực vật Colombia
Thực vật Guyana
Thực vật Haiti
Thực vật Jamaica
Thực vật Panama
Thực vật Paraguay
Thực vật Puerto Rico
Thực vật Suriname
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trinidad và Tobago
Thực vật Venezuela
Thực vật quần đảo Leeward
Thực vật quần đảo Windward


title: Chi Chuối pháo

text:
Chi Chuối pháo (danh pháp khoa học: Heliconia) là một chi thực vật có hoa gồm khoảng 100 đến 200 loài bản địa của vùng nhiệt đới châu Mỹ và các đảo trên Thái Bình Dương về phía tây đến Indonesia. Nhiều loài trong chi Heliconia được tìm thấy trong các khu rừng nhiệt đới ẩm của các khu vực này.

Các loài ví dụ

 Heliconia acuminata
 Heliconia aemygdiana Burle-Marx
 Heliconia angusta
 Heliconia angustifolia
 Heliconia aurantiaca
 Heliconia aurea
 Heliconia berryi
 Heliconia bicolor
 Heliconia bihai (L.) L. – Balisier, Bijao, Red Palulu
 Heliconia bourgaeana
 Heliconia brasiliensis
 Heliconia brenneri
 Heliconia burle-marxii
 Heliconia caltheaphylla
 Heliconia caribaea
 Heliconia champneiana
 Heliconia chartacea
 Heliconia collinsiana
 Heliconia curtispatha
 Heliconia densiflora Veri.
 Heliconia episcopalis
 Heliconia excelsa
 Heliconia farinosa
 Heliconia flabellata
 Heliconia fredberryana
 Heliconia gaiboriana
 Heliconia hirsuta L. f.
 Heliconia humilis
 Heliconia indica
 Heliconia irrasaR. Sm.
 Heliconia julianii
 Heliconia juruana
 Heliconia latispatha
 Heliconia lennartiana
 Heliconia lingulata
 Heliconia litana
 Heliconia lutheri
 Heliconia magnifica
 Heliconia marginata (Griggs) Pittier
 Heliconia mariae
 Heliconia markiana
 Heliconia marthiasiae

 Heliconia metallica
 Heliconia monteverdensis
 Heliconia mutisiana
 Heliconia nutans
 Heliconia obscura
 Heliconia ortotricha
 Heliconia pearcei
 Heliconia paka
 Heliconia paludigena
 Heliconia pardoi
 Heliconia peckenpaughii
 Heliconia pendula
 Heliconia peteriana
 Heliconia platystachys
 Heliconia pogonantha Cufod.
 Heliconia pseudoaemygdiana
 Heliconia psittacorum L. f. – Parrot Heliconia
 Heliconia ramonensis
 Heliconia × rauliniana
 Heliconia revoluta
 Heliconia richardiana
 Heliconia riopalenquensis
 Heliconia rostrata
 Heliconia schiedeana
 Heliconia sclerotricha
 Heliconia shumanniana
 Heliconia spathocircinata Aristeg.
 Heliconia spissa
 Heliconia standleyi
 Heliconia stricta
 Heliconia subulata
 Heliconia tortuosa
 Heliconia vaginalis
 Heliconia vellerigera
 Heliconia velloziana
 Heliconia velutina
 Heliconia virginalis
 Heliconia wagneriana
 Heliconia willisiana
 Heliconia xanthovillosa
 Heliconia zebrina

Ảnh

Xem thêm
National Tropical Botanical Garden, designated a conservation center by the Heliconia Society International

Chú thích

Tài liệu
 Berry, Fred and Kress, John. Heliconia Identification Guide. Smithsonian Institution Press, 1991. Print.
 Bruna, E. M., W. J. Kress, F. Marques, and O. F. da Silva. 2004. Heliconia acuminata reproductive success is independent of local floral density. Acta Amazonica 34(3): 467-471
 Ong, Chong Ren. "Heliconia Basics." Green Culture Singapore. N.p., March 2007. Web. 6 Nov 2011.<http://greenculturesg.com/articles/mar07/mar07_heliconia.htm >.
 Feinsinger, Peter. 1978. Ecological interactions between plants and hummingbirds in a successional tropical community. Ecological Monographs 48: 269-287.
 Feinsinger, Peter. 1983. Variable nectar secretion in a Heliconia species pollinated by hermit hummingbirds. Biotropica 15: 48-52.
 Findley, J.S. and Wilson, D.E. (1974). "Observations on the Neotropical disk-winged bat, Thyroptera tricolor spix." Journal of Mammology 55(3): 563-571.
 Gilman, Edward, and Alan Meerow. "Heliconia spp. Heliconia." University of Florida IFAS Extension. N.p., ngày 1 tháng 5 năm 2007. Web. 25 Sept 2011.<http://edis.ifas.ufl.edu/fp249>.
 He, J., C. Chee. C. Goh. ‘Photoinhibition’ of Heliconia under natural tropical conditions: the importance of leaf orientation for light interception and leaf temperature. Plant, Cell, and 	Environment 19: 1238-1248.
 Hoii, Karen, Megan Lulow. 2006. Effects of species, habitat, and distance from edge on post-dispersal seed predation in a Tropical Rainforest. Biotropica 29: 459-468.
 Judd, Walter, et all. Plant Systematics: A phylogentic approach. 3rd. Sunderland: Sinauer Associates, Inc., 2007. 78, 230, 304, and 367.
 Kress, W. J. (1985). "Bat Pollination of an Old World Heliconia." Biotropica 17(4): 302-308.
 Linhart, Yan. 1973. Ecological and behavioral determinants of pollen dispersal in hummingbird- pollinated Heliconia. The American Naturalist 107. 511- 523.
 Seifert, R.P. 1982. Neotropical Heliconia insect communities. The Quarterly Review of Biology 57: 1-28.
 Stiles, Gary. 1975. Ecology, flowering phenology, and hummingbird pollination of some Costa 	Rican Heliconia species. Ecology 56: 285-301.
 Strong Jr., Donald R. "Insect Speicies Richness: Hispine Beetles of the Heliconia Latispatha." Ecology. 58. (1977): n. page. Print.
 Timm, R.W. and Mortimer, J. (1976). "Selection of Roost sited by Honduran White Bats, Ectophylla Alba (Chiroptera: Phyllostomatidae)." Ecology 57(2):385-389.
 Timm, R.W. and Patterson, B.D. (1987). "Tent Construction by bats of the genera Artibeus and Uroderma." Fieldiana: Zoology 29: 188-212.
 Uriarte, M. Anciães, M. T.B. da Silva, P. Rubim, E. Johnson, and E. M. Bruna. 2011. Disentangling the drivers of reduced long-distance seed dispersal by birds in an experimentally fragmented landscape. Ecology 92(4): 924-937.

Liên kết ngoài

 Heliconias of Peru (pdf file with scientific name and photos) in Spanish
 Heliconiaceae  in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Version: ngày 27 tháng 4 năm 2006. http://delta-intkey.com .
 Monocot families (USDA)
 NCBI Taxonomy Browser
 links at CSDL

Thực vật thuần hóa
Vườn cây Bắc Mỹ
Thực vật vườn Nam Mỹ


title: Quốc lộ 100

text:
Quốc lộ 100 là tuyến đường giao thông đường bộ nằm trong huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Lộ trình
Quốc lộ 100 có tổng chiều dài 20 km. Đi qua các xã: Hoang Thèn, Khổng Lào, Mường So thuộc huyện Phong Thổ và đạt tiêu chuẩn cấp IV miền núi. Điểm đầu tại ngã ba Nậm Cáy, Quốc lộ 12, xã Hoang Thèn. Điểm cuối tại ngã ba Mường So, Quốc lộ 4D, xã Mường So.

Lịch sử
Ngày 12 tháng 1 năm 2022, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải ban hành Quyết định số 39/QĐ-BGTVT về việc điều chuyển Quốc lộ 100 đoạn từ Km 0+00 đến Km 20+00 thuộc địa phận huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, có điểm đầu giao với Quốc lộ 12 và điểm cuối giao với Quốc lộ 4D thành đường địa phương và bàn giao Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu quản lý, khai thác và bảo trì theo quy định.

Tham khảo

Giao thông Lai Châu


title: Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva

text:
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva (; , Litovskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika), viết tắt CHXHCNXV Litva hay Litva Xô viết, là một trong các nước cộng hòa thuộc Liên Xô, tồn tại từ năm 1940 đến 1990.

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva thành lập vào ngày 21 tháng 7 năm 1940 với vị thế một chính phủ vệ tinh. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, vào ngày 16 tháng 6 năm 1940, Liên Xô đã tiến hành sáp nhập lãnh thổ của nước Cộng hòa Litva và thành lập CHXHCNXV Litva, Litva trở thành một nước cộng hòa thành viên của Liên bang Xô viết.

Từ năm 1941 đến năm 1944, Đức Quốc Xã tiến hành xâm lược Liên Xô, vì thế Litva Xô viết đã giải thể trên thực tế. Tuy nhiên, sau khi người Đức rút lui vào các năm 1944–1945, quyền lãnh đạo của Liên Xô lại được thiết lập và tồn tại cho đến năm 1990.

Lịch sử

Sau Thế chiến I

Hồng quân Bolshevik đã có một nỗ lực không thành công nhằm thành lập một chính quyền Xô viết tại Litva vào năm 1918–1919. CHXHCNXV Litva tuyên bố thành lập lần đầu vào ngày 16 tháng 12 năm 1918, bởi chính quyền cách mạng lâm thời Litva, chính quyền này hoàn toàn do Đảng Cộng sản Litva lập nên. CHXHCN Litva nhận được sự trợ giúp của Hồng quân, song nó đã thất bại trong việc hình thành nên một chính phủ trên thực tế cùng với sự ủng hộ phổ biến như Hội đồng Litva đã làm được trước đó. Đến ngày 27 tháng 2 năm 1919, CHXHCNXV Litva gia nhập vào Cộng hòa Xô viết Xã hội chủ nghĩa Byelorussia và họ tuyên bố hình thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva - Belorussia (LBSSR hay Litbel), song nước cộng hòa này chỉ tồn tại sáu tháng, kết thúc vào ngày 25 tháng 8 năm 1919.

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga đã chính thức công nhận Cộng hòa Litva với việc ký kết Hiệp ước hòa bình Liên Xô-Litva vào ngày 12 tháng 7 năm 1920, do đó đã kết thúc sự tồn tại của nước cộng hòa Xô viết non trẻ. Có giả thuyết cho rằng việc thất bại trước Ba Lan trong Chiến tranh Ba Lan-Xô viết đã ngăn cản Liên Xô tiến vào Litva và tái lập một nước cộng hòa Xô viết vào thời điểm đó.

Thế chiến II

Hiệp ước Molotov–Ribbentrop vào tháng 8 năm 1939 giữa Đức Quốc xã và Liên Xô đã đưa Litva vào "phạm vi ảnh hưởng" của Đức. Tuy nhiên, ngay sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu vào tháng 9 năm 1939, thỏa thuận đã được sửa đổi để chuyển Litva vào phạm vi ảnh hưởng của Liên Xô. Điều này là nhằm đổi lấy Lublin và nhiều phần của tỉnh Warszawa tại Ba Lan, tức những khu vực ban đầu được quy cho Liên Xô, song lúc đó đã bị quân Đức chiếm đóng.

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva được thành lập vào ngày 21 tháng 7 năm 1940, sau khi nhà cầm quyền Liên Xô tiến quân vào các nước Baltic. Ngày 3 tháng 8 năm 1940, một chính phủ gồm những người cộng sản địa phương được thành lập và tuyên bố rằng Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva sẽ trở thành một phần của Liên Xô, tức trở thành nước cộng hòa thứ 14 trong thành phần Liên Xô. Lãnh thổ CHXHCNXV Litva sau đó bị Đức Quốc xã xâm lược và chiếm đóng từ tháng 6 năm 1941. Với Chiến dịch Baltic, quyền kiểm soát của Xô viết được tái lập vào tháng 7 năm 1944.

Hoa Kỳ, Anh Quốc, và một số quốc gia khác xem việc Liên Xô xâm chiếm Litva là bất hợp pháp, họ viện dẫn học thuyết Stimson. Hoa Kỳ từ chối công nhận việc Liên Xô sáp nhập Litva hay các nước Baltic khác.

Ngoài những tổn thất về nhân mạng và vật chất trong chiến tranh, nhiều đợt trục xuất cũng gây ảnh hưởng đến Litva. Trong chiến dịch trục xuất quy mô lớn vào các ngày 14–18 tháng 6 năm 1941, có khoảng 12.600 người Litva đã bị trục xuất đến Siberi mà không cần điều tra hay xét xử, 3.600 người bị cầm tù, và trên 1.000 người bị tử hình. Sau khi CHXHCNXV Litva tái lập vào năm 1944, một ước tính cho rằng có từ 120.000 đến 300.000 người Litva đã bị trục xuất đến Siberi và các khu vực xa xôi hẻo lánh khác của Liên Xô.

Theo các thay đổi biển giới công bố tại Hội nghị Potsdam năm 1945, vùng đất Klaipėda của Đức trước đây, cùng với cảng Memel trên biển Baltic, lại được trao lại cho Litva. Hầu hết các cư dân người Đức trong khu vực đã chạy trốn trong những tháng cuối cùng của Thế chiến II.

Độc lập
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô vào ngày 11 tháng 3 năm 1990, và là nước cộng hòa đầu tiên trong thành phần Liên Xô làm như vậy. Tất cả các mối quan hệ pháp lý về chủ quyền của Liên Xô đối với nước cộng hòa bị bãi bỏ khi Litva tuyên bố phục hồi sự độc lập của mình. Khi đó, Liên Xô tuyên bố điều này là bất hợp pháp, do Litva phải tuân theo Hiến pháp Liên Xô nếu muốn rời khỏi.

Litva cho rằng toàn bộ quá trình Litva gia nhập Liên Xô vi phạm cả luật pháp Litva và luật pháp quốc tế nên đây chỉ đơn thuần là khẳng định lại một nền độc lập đã tồn tại trước đó. Nhà nước trung ương Liên Xô đã đe dọa dùng vũ lực, song việc Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga tuyên bố chủ quyền vào ngày 12 tháng 6 cũng đồng nghĩa với việc Liên Xô không thể duy trì việc sở hữu Litva.

Iceland đã ngay lập tức công nhận nền độc lập của Litva. Hầu hết các quốc gia khác đã theo sau sau khi xảy ra Cuộc đảo chính Xô viết năm 1991, còn chính phủ Liên Xô đã công nhận nền độc lập của Litva vào ngày 6 tháng 9 năm 1991.

Kinh tế
Tập thể hóa tại CHXHCNXV Litva đã diễn ra từ năm 1947 đến 1952.

GDP theo đầu người vào năm 1990 của CHXHCNXV Litva là 8.591 Đô la Mỹ, cao hơn con số trung bình của phần còn lại của Liên Xô là 6.871 Đô la Mỹ. Tuy nhiên, con số này chỉ bằng một nửa so với các nước lân cận khi đó là Na Uy ($18.470), Thụy Điển ($17.680) và Phần Lan ($16.868).

Trong văn hóa đại chúng
Một hành tinh nhỏ mang tên 2577 Litva được nhà thiên văn học Xô viết Nikolai Stepanovich Chernykh phát hiện vào năm 1975, hành tinh được đặt theo tên của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Litva.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hiến pháp CHXHCNXV Litva 1978

Lịch sử Litva
Litva
Khởi đầu năm 1940
Cựu quốc gia châu Âu
Khối phía Đông
Chiếm đóng các nước Baltic
Cựu quốc gia Baltic


title: Trường Đại học Dầu khí Việt Nam

text:
Trường Đại học Dầu khí Việt Nam (tiếng Anh: PetroVietnam University, viết tắt: PVU) là một trường đại học chuyên ngành tại Việt Nam, với thế mạnh thương hiệu về đào tạo nhóm ngành dầu khí do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) làm chủ đầu tư.

Giới thiệu về Trường

Ngày 25/11/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 2157/QĐ-TTg thành lập Trường Đại học Dầu khí Việt Nam . Theo quyết định này, PVU là trường đại học công lập đặc biệt, do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam làm chủ đầu tư, không nhận hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Ngày 06 tháng 04 năm 2020, Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục - Hiệp hội các Trường đại học, cao đẳng Việt Nam trao Chứng nhận Kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục cho Trường Đại học Dầu khí Việt Nam.
Ngày 30/08/2022, 3 ngành đào tạo Kỹ sư: Kỹ thuật Địa chất, Kỹ thuật Dầu khí và Kỹ thuật Hóa học của PVU được tổ chức ABET (Hoa Kỳ) công nhận đạt chuẩn kiểm định chất lượng ABET (Xem kết quả trên website của ABET . Nguồn tin khác:

Các chương trình đào tạo

Các ngành đào tạo đại học

- Hệ đại học chính quy: Kỹ sư Kỹ thuật dầu khí; Kỹ sư Kỹ thuật hóa học; Kỹ sư Kỹ thuật địa chất (Địa chất & Địa vật lý dầu khí)

- Hệ liên kết Du học với Học viện Mỏ và Công nghệ New Mexico (Hoa Kỳ): Kỹ thuật Hóa học; Kỹ thuật Dầu khí; Khoa học trái đất/Địa chất Dầu khí.

Các ngành đào tạo cao học

- Ngành Công trình biển (Offshore Engineering).

- Ngành Kỹ thuật Địa chất (Địa chất – Địa vật lý dầu khí).

- Ngành Kỹ thuật Dầu khí (Khoan – Khai thác dầu khí).

- Ngành Kỹ thuật Hóa học (Lọc – hóa dầu).

Cơ sở vật chất và giảng viên

Các phòng học đều được trang bị hệ thống âm thanh, máy chiếu, máy điều hòa nhiệt độ cùng hệ thống wifi phủ sóng toàn trường. Đặc biệt, PVU là một trong số ít trường đại học tại Việt Nam hiện nay đã đầu tư hệ thống Phòng thí nghiệm hiện đại, với hơn 20 PTN thuộc các khối đại cương, kỹ thuật cơ sở và chuyên ngành có giá trị lên tới hơn 150 tỷ đồng.

Phục vụ cho việc học tập còn có Phòng máy tính thực hành và thi trắc nghiệm, 2 Phòng E-Learning, và 02 phòng mô phỏng được cài đặt các phần mềm chuyên ngành do các đối tác nước ngoài như Intergraph, Schlumberger, Baker Hughes… tài trợ với giá trị lên tới hàng triệu USD. Trung tâm xử lý và minh giải địa chất với lượng lớn các server tốc độ cao và lưu trữ dữ liệu lớn phục vụ xử lý và tính toán dữ liệu địa chấn.

Thư viện của Trường cũng được trang bị bàn ghế chuyên dụng, máy tính có nối mạng internet, máy scan, máy photocopy để phục vụ nhu cầu tìm kiếm thông tin, sách và nhu cầu tự học của sinh viên.

Nguồn tài nguyên học tập của Thư viện rất đa dạng, bao gồm sách, tạp chí, luận văn, luận án, kỷ yếu hội nghị, hội thảo, đề tài nghiên cứu khoa học, tài liệu điện tử…có nội dung phù hợp với các chuyên ngành đang được đào tạo tại Trường. Ngoài ra, Sinh viên Trường còn có thể truy cập vào cơ sở dữ liệu điện tử của các nhà xuất bản nổi tiếng trên thế giới như Springer Link, ProQuest Central, Science Direct, … và kết nối với nguồn học liệu miễn phí của các Trường Đại học khác trên thế giới thông qua Cổng thông tin thư viện của Trường.

Ký túc xá PVU là một khu vực rộng lớn được bao phủ bởi những tàng cây xanh, đáp ứng 100% nhu cầu ở của sinh viên, miễn phí, với đầy đủ các khu vực phụ trợ như căn tin, phòng bóng bàn, sân thể thao….

Ngoài ra, sinh viên có thể sử dụng chung các sân tập và khu thể thao có sẵn như sân bóng chuyền, sân bóng đá…., và đặc biệt là phòng tập gym, với các thiết bị hiện đại, rộng rãi, thoáng mát.

Tỷ lệ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ trong tổng số giảng viên cơ hữu chiếm tới hơn 50%

Các đơn vị liên kết
Học viện Mỏ và Công nghệ New Mexico (NMT), Mỹ.

Đại học Công nghệ Delft (Hà Lan).

Đại học Dầu khí Ploieşti (RUmani).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ Trường Đại học Dầu khí Việt Nam
Diễn đàn sinh viên Trường Đại học Dầu khí Việt Nam
Trang web Phòng Đào tạo Trường Đại học Dầu khí Việt Nam
Fanpage Trường Đại học Dầu khí Việt Nam
Thư viện số Trường Đại học Dầu khí Việt Nam

Dầu
Dầu
Trường đại học ứng dụng và thực hành
Trường đại học và cao đẳng tại Bà Rịa – Vũng Tàu


title: Cầu Ngoại Bạch Độ

text:
Cầu Ngoại Bách Độ (), trong tiếng Anh được gọi là The Garden Bridge, là cây cầu hoàn toàn bằng thép đầu tiên, và mẫu cầu vì kèo lưng lạc đà duy nhất còn tồn tại, ở Trung Quốc. Chiếc cầu nước ngoài thứ tư được xây tại vị trí này từ năm 1856, ở hạ lưu của sông Tô Châu gần ở đoạn đổ ra sông Hoàng Phố gần Bến Thượng Hải ở trung tâm Thượng Hải, nối quận Hoàng Phố và quận Hồng Khẩu, cầu hiện tại được thông xe ngày 20 tháng 1 năm 1908. Với lịch sử của cây cầu và thiết kế độc đáo của nó, cầu Ngoại Bạch Độ là một trong những biểu tượng của Thượng Hải.. Ngày 15 tháng 1 năm 1994, chính quyền Thượng Hải tuyên bố cây cầu này là một trong những công trình kiến trúc di sản và là một trong những công trình nổi bật của Thượng Hải.
Ngày 6 tháng 4 năm 2008, hai nhịp của cầu Ngoại Bạch Độ đã được tách rời nhau, rời khỏi trụ cầu và đã được đưa đến xưởng sửa chữa để đại tu. Việc sửa chữa cầu được thực hiện trong vòng 9 tháng và được đưa trở lại vị trí vào đầu năm 2009.

Tham khảo

Cầu thu phí cũ
Cầu Thượng Hải
Cầu đường bộ Trung Quốc


title: Chu trình sinh địa hóa

text:
Trong ngành địa lý và khoa học Trái Đất, một chu trình sinh địa hóa là một quy trình mà một phân tử hay nguyên tố hóa học di chuyển qua cả hai tầng sinh học (sinh quyển) và phi sinh học (thạch quyển, khí quyển và thủy quyển) của Trái Đất. Một chu trình như thế bao gồm một loạt các biến đổi để trở lại điểm ban đầu và có thể được lặp đi lặp lại.

Trong thiên nhiên có khoảng 25 nguyên tố cần thiết cho cơ thể sống. Những nguyên tố như C,H,O,N,S,P,...(là thành phần chủ yếu cấu tạo nên các chất sống như protein,lipid,cacbohidrat,enzim,hoocmon,...) có vai trò rất quan trọng đối với sinh vật. Chu trình chuyển hóa của các nguyên tố này là những chu trình sinh địa hóa chủ yếu của Trái Đất. Chu trình sinh địa hóa duy trì sự cân bằng vật chất trong sinh quyển.

Chú thích

Địa hóa học
Sinh địa lý
Chu trình sinh địa hóa


title: Cúp futsal Địa Trung Hải

text:
Cup futsal Địa Trung Hải là giải futsal dành cho các đội tuyển đến từ các nước thuộc vùng Địa Trung Hải.

Kết quả

Xếp hạng

Tham khảo

Giải futsal quốc tế


title: Percival Petrel

text:
Percival Q.6 Petrel là một loại máy bay liên lạc của Anh, do hãng Percival Aircraft Limited tại Luton chế tạo vào thập niên 1930. Ban đầu Percival Q.6 là máy bay vận tải dân sự, nhưng trong Chiến tranh thế giới II, nó được Không quân Hoàng gia và Hải quân Hoàng gia sử dụng làm máy bay liên lạc. Đây là loại máy bay một tầng cánh, 2 động cơ.

Biến thể
Q.4
Q.6
Petrel

Quốc gia sử dụng

Dân sự

 Chính phủ Ai Cập

 British India

Lithuanian National Airline

Starways
Western Airways

Quân sự

Không quân Hoàng gia Ai Cập

Không quân Xô viết

Không quân Hoàng gia
Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Percival Petrel)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Ellis, Ken. Wrecks & Relics. Hinckley, UK: Midland Publishing, 2006. ISBN 1-85780-235-7.
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). London: Orbis Publishing, 1985.
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft Since 1919, Volume 3. London: Putnam, 1974. ISBN 0-7001-0014-X .

Liên kết ngoài
 Percival Q.6 Petrel performance and specifications

Petrel
Máy bay vận tải quân sự Anh1930–1939
Máy bay quân sự
Máy bay vận tải
Máy bay cánh dưới
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Potez 62

text:
Potez 62 là một loại máy bay chở khách dân dụng 2 động cơ của Pháp, do Henry Potez thiết kế vào năm 1934.

Biến thể
Potez 62
Potez 621

Quốc gia sử dụng

Air France
Không quân Pháp Tự do

Tính năng kỹ chiến thuật (Potez 62)

Xem thêm
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
Danh sách máy bay của Armée de l'Air, Chiến tranh Thế giới II

Tham khảo

Angelucci, Enzo. World Encyclopedia of Civil Aircraft. London:Willow Books, 1984. ISBN 0-00-218148-7.
"For Air France: The Potez 62: Cruising Speed of 175 mph with Fourteen Passengers". Flight, ngày 21 tháng 3 năm 1935, p. 304.

Máy bay dân dụng cỡ lớn Pháp 1930–1939
62
Máy bay quân sự
Máy bay vận tải
Máy bay cánh trên
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Potez 650

text:
Potez 650 là một loại máy bay vận tải quân sự của Pháp, từng hoạt động trong Chiến tranh thế giới II. Được phát triển từ loại máy bay chở khách Potez 62, 650 được chế tạo đặc biejet cho các đơn vị lính dù.

Biến thể
Potez 65, Potez 650 TT
Potez 650
Potez 651

Quốc gia sử dụng

Không quân Pháp - (Potez 650)

Không quân Hoàng gia Romania (Potez 651)

Tính năng kỹ chiến thuật (Potez 650)

Xem thêm
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
Danh sách máy bay của Armée de l’Air, Chiến tranh Thế giới II

Tham khảo

 Dumollard, Pierre. Avions Potez type 62 et 65, Avia Editions, ISBN 2915030022

Máy bay vận tải quân sự Pháp 1930–1939
650
Máy bay quân sự
Máy bay vận tải
Máy bay cánh trên
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Savoia-Marchetti S.73

text:
Savoia-Marchetti S.73 là một loại máy bay chở khách 3 động cơ của Ý trong thập niên 1930 và đầu thập niên 1940.

Quốc gia sử dụng

Dân sự

SABENA

CSA

Ala Littoria
Avio Linee Italiane

Quân sự

Không quân Bỉ

Regia Aeronautica

Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (S.73)

Xem thêm

Tham khảo

 Lembo, Daniele,SIAI 81 Pipistrello, Aerei nella Storia, n.33.

Máy bay dân dụng cỡ lớn Italy 1930–1939
Máy bay vận tải quân sự Italy 1930–1939
SM.073
Máy bay quân sự
Máy bay vận tải
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh dưới


title: John Monash

text:
John Monash (sinh ngày 27 tháng 6 năm 1865 mất ngày 8 tháng 10 năm 1931) là một kỹ sư dân sự đã trở thành tư lệnh quân đội Úc trong thế chiến thứ nhất. Ông chỉ huy lữ đoàn bộ binh 13 trước khi chiến tranh và sau đó chỉ huy Lữ đoàn 4 Úc ở Ai Cập ngay sau khi chiến tranh bùng nổ và ông đã tham gia chiến dịch Gallipoli. Trong tháng 7 năm 1917, ông chỉ huy Sư đoàn Bộ binh 3 Úc đóng ở phía tây bắc Pháp và ông được lệnh chỉ huy Quân đoàn Úc vào tháng 5 năm 1918. Ngày 8 tháng 8 năm 1918, quân đồng minh tấn công thành công trong trận Amiens, dẫn đến kết thúc thế chiến thứ nhất sớm hơn dự kiến, Monash là người lên kế hoạch và ông dẫn đầu đợt tấn công Quân đoàn Úc cùng với Arthur Currie tư lệnh Quân đoàn Canada.

Chiến tranh thế giới thứ nhất

Tư lệnh Quân đoàn Úc

Sau thế chiến

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài
 General Officers of the 1st AIF: John Monash
 RBA: Sir John Monash Biographical Summary
 Sir John Monash (1865-1931)  Gravesite at Brighton General Cemetery (Vic)
 Official Monash Forum
 Monash, John (Sir) (1865-1931) National Library of Australia, Trove, People and Organisation record for John Monash

Sinh năm 1865
Mất năm 1931
Tướng Úc


title: Giải thưởng La Mã (định hướng)

text:
Giải thưởng La Mã có thể là:
 Giải thưởng La Mã (Prix de Rome) nổi tiếng của Viện Hàn lâm Pháp ở La Mã từ năm 1663.
 Giải thưởng La Mã (Rome Prize) của Viện Hàn Lâm Mỹ ở La Mã từ năm 1894.
 Giải thưởng La Mã (Prix de Rome) của Bỉ.
 Giải thưởng La Mã (Prix de Rome) của Hà Lan.
 Học bổng Rome Scholarship của British School at Rome.


title: John Murray

text:
John Joseph Murray (sinh ngày 26 tháng 4 năm 1892 mất ngày 8 tháng 9 năm 1951) là một thiếu tướng quân đội Úc và là một doanh nhân thành công. Ông tham chiến ở mặt trận phía tây ở Pháp và ông được bổ nhiệm làm chỉ huy Lữ đoàn 20. Ông đã đụng độ với thống tướng Erwin Rommel tư lệnh Quân đoàn châu Phi của Đức ở Libya.

Tham khảo

Tư liệu
A. J. Hill, 'Murray, John Joseph (1892 - 1951)', Australian Dictionary of Biography, Volume 15, Melbourne University Press, 2000, p. 453.
C. E. W. Bean, The A.I.F. in France, 1916-18 (Syd, 1929, 1933, 1937, 1942);
D. McCarthy, South-West Pacific Area—First Year (Canb, 1959);
B. Maughan, Tobruk and El Alamein (Canb, 1966);
D. M. Horner, Crisis of Command (Canb, 1978);
Daily Telegraph (Sydney), 8 Sept 1951;
Blamey papers (Australian War Memorial).

Sinh năm 1892
Mất năm 1951
Tướng Úc


title: Phạm Văn Hạnh

text:
Phạm Văn Hạnh (1 tháng 3 năm 1913 - 7 tháng 6 năm 1987) là một nhà thơ, nhà báo Việt Nam, và là một cây bút nòng cốt trong nhóm Xuân Thu nhã tập ra đời trong thời tiền chiến. Khi viết, ông ký tên thật hoặc ký bút hiệu Thê Húc (sau năm 1945).

Tiểu sử
Phạm Văn Hạnh là một nhà thơ, nhà báo, sinh ngày 1 tháng 3 năm 1913 tại Hà Nội, cha mẹ là người gốc miền Nam. Cha của ông là Phạm Văn An sinh ở Sa Đéc nhưng cha mẹ mất sớm nên thuở nhỏ ở với ông bà ngoại ở Bình Tiên (Chợ Lớn), mẹ là Dương Thị Lương người Cần Giuộc. Cha của ông được cử ra miền Bắc làm Tham Tá Thương Chánh ở Hà Nội từ đầu thế kỷ 20, tham tá An có 7 người con, ngoại trừ người con gái đầu sinh ở miền Nam, các người con khác đều sinh ở miền Bắc và Phạm Văn Hạnh là người con thứ sáu (thứ bảy theo cách gọi của người miền Nam). Người con gái thứ tư (miền Nam là thứ năm) là mẹ của nhà văn, nhà thơ Nguyễn Đăng Thường (giáo sư trường Chu Văn An), người con gái thứ năm (miền Nam là thứ sáu) là mẹ của Bình Minh (giáo sư văn khoa), Bình Thanh (nhà ngoại giao) và Bình Trang (giáo sư âm nhạc). Đầu thập niên 1930 tham tá Phạm Văn An nghỉ hưu trở về miền Nam sinh sống ở Cần Thơ để gần người con gái thứ hai, tại đây ông đầu tư vào việc mua nhà cửa và ruộng đất, hiện nay căn nhà hương hỏa của họ Phạm còn ở nơi cầu Cái Khế, có lẽ vì vậy mà nhiều người lầm tưởng là Phạm Văn Hạnh quê ở Cần Thơ. Lúc đó Phạm Văn Hạnh đang theo học y khoa nên ở lại Hà Nội và cộng tác với các báo Thanh Nghị, Ngày Nay, Tinh Hoa, Thế Giới..., mỗi tháng được cha gởi trợ cấp cho 30 đồng, đây là một số tiền lớn, còn hơn cả lương công chức cao cấp thời đó.

Năm 1939 Phạm Văn Hạnh cùng Nguyễn Lương Ngọc, Đoàn Phú Tứ, Nguyễn Xuân Sanh, Nguyễn Xuân Khoát, Nguyễn Đỗ Cung hình thành một tuyên ngôn nghệ thuật lấy tên là Xuân Thu Nhã Tập, bao gồm phần lý thuyết và phần thực hành trên ba lãnh vực: Thơ, Nhạc và Họa, đến tháng 6 năm 1942 thì nhóm cho phát hành tập Xuân Thu Nhã Tập. Trong thời gian này Phạm Văn Hạnh bị bịnh lao, cuối năm 1942 ông vào Faifo (Hội An) dạy học một thời gian ngắn, tháng 10 năm 1943 ông về Cần Thơ thọ tang cha, thọ tang mẹ năm 1944 và ở đó cho đến khi chiến tranh bùng nổ vào năm 1945 thì lên Sàigòn làm báo.

Tại Sàigòn, Phạm Văn Hạnh cùng với Thiếu Sơn, Thiên Giang, Tam Ích viết lý luận và phê bình văn học hiện thực Mác-xít cho báo Chân Trời Mới và viết sách giáo khoa cùng dịch những sách của hội Cơ Đốc Phục Lâm (Seventh-Day Adventist Church) từ tiếng Anh ra tiếng Việt. Trong thời gian này, nhiều người biết đến ông qua bút hiệu Thê Húc. Vì có bịnh lao nên sau khi khỏi bịnh ông mới lập gia đình vào tháng 1 năm 1953, lúc đó đã 40 tuổi. Năm 1954 Phạm Văn Hạnh làm cho Việt Tấn Xã (Vietnam Press), đến năm 1966 thì phải về hưu (tuổi hưu lúc đó là 53) nhưng vì ông đang làm trưởng ban dịch thuật Pháp văn mà không có người thay thế nên được giữ lại làm cho đến năm 60 tuổi (1973) thì về hưu, tuy nhiên sau đó vẫn không có người thay nên Việt tấn xã lại tiếp tục ký hợp đồng ngắn hạn với ông vài ba tháng một lần cho đến tháng 4 năm 1975. Trong thời gian làm việc cho Việt tấn xã, Phạm Văn Hạnh cũng cộng tác thường xuyên với các tạp chí, tuần báo, nguyệt san tại Sàigòn như Bách Khoa, Phổ Thông...

Vào những ngày cuối cùng của Việt Nam Cộng Hòa, Phạm Văn Hạnh cùng gia đình rời Việt Nam qua đảo Guam ngày 25 tháng 4 năm 1975, đến ngày 9 tháng 5 gia đình được chuyển qua trại tị nạn Fort Chaffee ở Little Rock, Arkansas, Mỹ quốc và định cư tại Tully, một thị trấn nhỏ ở phía Nam thành phố Syracuse, tiểu bang New York ngày 10 tháng 6 năm 1975.

Từ đây Phạm Văn Hạnh phải làm việc không liên quan tới ngành báo chí, sách vở là làm việc cho viện dưỡng lão “Loretto Nursing Homes” ở Syracuse để sinh sống, tuy nhiên, ông vẫn thường xuyên gửi bài viết cho các tờ báo người Việt ở hải ngoại. Năm 1980 Phạm Văn Hạnh dọn về Syracuse, New York và nghỉ hưu vào năm 1985. Đầu năm 1987 ông bị ngã chấn thương đầu, nằm nhà thương 3 tháng, sau đó về nhà nhưng lại bị ngã thêm một lần nữa và ông từ trần vào ngày 7 tháng 6 năm 1987, thọ 74 tuổi và được hỏa táng ngày 10 tháng 6 năm 1987, đúng 12 năm sau khi ông định cư tại Mỹ. Phạm Văn Hạnh có 4 người con, 2 trai, 2 gái, hiện nay vợ con ông sinh sống tại Hoa Kỳ.

Theo lời thuật lại của người em trai út của Phạm Văn Hạnh là Phạm Văn Long (Tám Long) thì khi còn ở Hà Nội, gia đình tham tá Phạm Văn An ở tại số 35 phố Cầu Gỗ, phía sau nhà nhìn ra cầu Thê Húc nên sau này Phạm Văn Hạnh lấy bút hiệu Thê Húc để nhớ về kỷ niệm thời trẻ. Ngoài ra, ông còn dùng những bút danh khác như Thời Nhân, Thế Nhân, Tịch Khách, Thanh Trai, Thế Chu v.v…

Có một số người liệt kê Phạm Văn Hạnh thuộc vào giới cầm bút miền Nam giống như các ông Tam Ích, Thiên Giang, nhưng thật ra tuy cha mẹ là người miền Nam, ông lại sanh ra và lớn lên tại miền Bắc như anh em gia đình Nhất Linh, đến năm 30 tuổi ông mới vào Nam sinh sống nên ông nói giọng Bắc và sinh hoạt như người Hà Nội chính cống, sau này lấy vợ là người Sa Đéc nhưng vợ con ông cũng nói tiếng Bắc theo ông. Nhà thơ Nguyễn Đăng Thường gọi Phạm Văn Hạnh là cậu ruột có kể một câu chuyện vui là khi Phạm Văn Hạnh lên Sàigòn sinh sống, lúc đó chưa có vợ nên ông ở nhà người chị ruột, một hôm người chị làm gà xé phay là món miền Nam, ông thấy gà xé miếng nhỏ không giống như những miếng gà luộc có lá chanh thái mỏng như người miền Bắc nên từ đó ông không ăn cơm ở nhà mà ra ngoài ăn.

Phạm Văn Hạnh là người kín đáo, ít nói nên tuy ông có viết trên các báo nhưng với nhiều bút hiệu khác nhau nên không rõ là ông đã sáng tác nhiều hay ít và thuộc thể loại nào. Thí dụ như sau khi ông mất, gia đình thấy trên bàn viết của ông có một chi phiếu 60$ của báo Tiền Phong tại Mỹ trả nhuận bút cho hai bài viết của ông với bút hiệu là Thế Chu (do chữ Thê Húc sắp lại, và cũng là Thú Chê nói lái). Năm 2000 nhà thơ Nguyễn Đăng Thường có sưu tập những bài thơ của Phạm Văn Hạnh ở rải rác khắp nơi và in thành tập thơ “Giọt Sương Hoa và những bài thơ khác”. Phạm Văn Hạnh theo đạo Lão nhưng được nhà thờ United Methodist Church ở Tully, New York bảo trợ nên thỉnh thoảng gia đình ông vẫn sinh hoạt với nhà thờ vì ông có người con trai đàn vĩ cầm rất hay nên thường đàn giúp nhà thờ trong những buổi Thánh lễ. Nhà thờ United Methodist Church là nơi đầu tiên đã đón tiếp gia đình ông định cư tại Mỹ vào ngày 10 tháng 6 năm 1975 và cũng là nơi làm lễ an táng cho ông trước khi hỏa táng vào ngày 10 tháng 6 năm 1987 (tròn 1 giáp 12 năm) nên sau này gia đình chọn ngày 10 tháng 6 làm ngày giỗ của ông thay vì ngày mất là 7 tháng 6.

Tác phẩm
 Giọt sương hoa (1942)
 Dân chủ và dân chủ (1948)
 Văn chương và xã hội (1948)
Tìm hiểu biện chứng pháp (viết chung với Thiên Giang) (1948)
Nghệ thuật và nhân sinh (viết chung với Tam Ích và Thiên Giang) (1949)

 Tia nắng (1950)
 Bài hát Tì Bà (1952)
 Bảng toát yếu về bước đường tiến hóa của văn học Việt Nam (1953).

Ngoài ra, ông còn có một số bài thơ và bài viết về quan niệm sáng tác in trong cuốn Xuân Thu nhã tập xuất bản năm 1942.

Giới thiệu một bài thơ
Trong Việt Nam thi nhân tiền chiến (quyển hạ), có giới thiệu 3 bài thơ của Phạm Văn Hạnh: "Người có nghe", "Thư, Thơ" và "Giọt sương hoa" (đều đã in trong Xuân Thu nhã tập, 1942). Dưới đây là bài Người có nghe:
{|valign="top"
|
Tôi dâng nàngMột nửa đời tội lỗi
-Và nàng sẽ cho tôiTất cả tấm lòng băng!
(Hoa Hương)

Người có nghe ru nhánh nhạc gầy
Dạt dào sóng thắm xõa muôn giây
Trưa nay gió dị và trong tóc
Hoa khép òa lên tiếng nước mây.
|
Dặt dìu nhị đắm nổi sau xưa…
Điệu lả hồn rung ý nhạt thưa
Rầu rĩ vỉ van đôi ngón mộng
Nâng đôi hàm tiếu bút say sưa.

Gác kín buồn sâu khóa ước mơ
Mùa đông ép mãi giữa khăn tơ
Kìa trông men bướm bốc lên nắng
Phấn lệ còn đây giữ xuống thơ...

Người có nghe đưa nhịp não nề
Hương tà dăng nhớ quyến song the
Đàn xa cũng mắc sầu này chứ?
-Giọng thẳm hơi cao, người có nghe...

|}
Và phần 3 (tức phần cuối) của bài Giọt sương hoa:

Mỗi buổi thu tàn lại cuốn theo quãng ngày xanh mà giục ta nghĩ đến những mùa chuyển tới. Thu tàn ở đây cũng nhiều diễm lệ, không phải chỉ màu nắng bạo tàn. Những chiều trong vắt, và những đêm tăng sáng, sáng như điều hoài niệm.
...Những ngày mệt mỏi ta nằm giạt trên bãi cát khô, sẵn lòng đợi một buổi mai bụi trắng chôn vùi, - nhưng kiếp sau…có bao giời tới bến?
Cảm ơn trời ban cho ta sức sống trong thời gain một buổi sớm.
Buổi sớm ngạt ngào mùi sen trên mái tóc đương tơ.
Sao ta không tiêu tán giữa buổi tưng bừng ngày hạ.
Phù dung kia chỉ nở một ngày để ngâm nợi muôn đời xinh đẹp, rồi tàn trong bóng tối ngàn sương...
Thu tới làm chi, với rất nhiều mỹ lệ.Hậu Giang những ngày gió,Phạm Văn Hạnh

Xem thêm
 Xuân Thu nhã tập

Nguồn tham khảo
https://sites.google.com/site/namkyluctinhorg/tac-gia-tac-pham/n/nguyen-tuan-khanh/nha-tho-nha-bao-pham-van-hanh
Nguyễn Tấn Long, Việt Nam thi nhân tiền chiến (quyển hạ), Nhà xuất bản Sống Mới, Sài Gòn, 1968.
Vũ Thanh, mục từ "Xuân thu nhã tập" trong Từ điển văn học'' (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Tri thức Việt, mục từ "Phạm Văn Hạnh". Bản điện tử:.
om

Chú thích

Người Hà Nội
Nhà thơ Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà thơ tiền chiến
Nhà báo Việt Nam


title: Edward Kasner

text:
Edward Kasner (2 tháng 4 năm 1878, NYC-7 tháng 1 năm 1955, NYC) (Đại học Thành phố New York vào năm 1897, Đại học Columbia MA, 1897; Tiến sĩ Đại học Columbia, 1900) đã nghiên cứu dưới hướng dẫn của Cassius Jackson Keyser, là một nhà toán học nổi bật Hoa Kỳ, người được bổ nhiệm Tutor ở Khoa toán Đại học Columbia. Kasner là Người Do Thái đầu tiên được bổ nhiệm vào một vị trí giảng viên trong khoa học tại Đại học Columbia.

Luận án tiến sĩ của Kasner mang tên Lý thuyết bất biến của nhóm Inversion: Hình học trên một bề mặt bậc hai, nó được xuất bản bởi Hội Toán học Mỹ năm 1900 trong Transactions của họ.

Chú thích

Nhà toán học Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Columbia


title: Iguchi Naruhito

text:
tại Minamiuonuma, Niigata) là một diễn viên Nhật Bản, phóng viên, và diễn viên lồng tiếng.

Ông đã lồng tiếng cho nhiều phim khác nhau thuộc thể loại như phim truyền hình, và phim hoạt hình.

Tham khảo

Liên kết
 Hồ sơ quản lý tài năng

Diễn viên Nhật Bản
Người Niigata
Nam diễn viên lồng tiếng Nhật Bản


title: Dynastes tityus

text:
Dynastes tityus là một loài kiến vương sống ở Đông Hoa Kỳ, cánh trước con trưởng thành có màu xanh lá cây hoặc nâu vàng nhạt với các đốm đen và chiều dài toàn thân, tính cả sừng con đực có thể đến . Ấu trùng ăn gỗ mục từ nhiều loại cây khác nhau, bao gồm cây sơ ri hoang và Robinia pseudacacia.

Con trưởng thành đực và cái rộng  còn con đực dài , gồm cả sừng dài chĩa ra phía trước từ phần giữa của con đực; một sừng thứ nhì chĩa lên từ đầu. Dynastes tityus do đó là "nằm trong nhóm bọ cánh cứng dài nhất và nặng nhất ở Hoa Kỳ". Sừng được dùng trong các cuộc chiến giữa các con đực tranh nhau một con cái; chiều dài của sừng phản ánh sự có sẵn của thức ăn khi con bọ đang trưởng thành. Dù có sừng lớn, Dynastes tityus vô hại đối với con người.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

  Includes an image of the postage stamp featuring D. tityus.

Động vật được mô tả năm 1763
T
Bọ cánh cứng Bắc Mỹ