title: Hoàng Thúc Hội

text:
Hoàng Thúc Hội (1870 - 1938), hiệu Cúc Hương, tự Gia Phủ; là một nhà thơ, nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc.

Tiểu sử
Ông sinh năm Canh Ngọ (1870) tại làng Hạ Yên Quyết (về sau gọi là làng Cót), phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội).

Năm Bính Ngọ (1906), ông thi đỗ Cử nhân, nhưng không ra làm quan.

Năm 1932, đền Hai Bà Trưng (Hà Nội) trùng tu. Dịp này, báo Trung Bắc tân văn mở cuộc thi thơ để kỷ niệm. Sau đó, bài của ông đã trúng giải nhất, và được khắc vào bia đá nơi đền thờ ấy.

Ông mất năm Mậu Dần (1938), hưởng thọ 68 tuổi. Sinh thời, đạo đức và tài văn chương của ông được nhiều sĩ phu kính trọng .

Con ông là Hoàng Thúc Trâm (1902 - 1977), cũng là một người có tiếng trong sử học và văn học Việt.

Tác phẩm
Tác phẩm của Hoàng Thúc Hội có:
Trưng vương lịch sử
An Sơn tùy bút tập (3 quyển).
Sài Sơn thực lục.
Hà đê đối sách.
Đàm Phật lục.

Thơ vịnh Hai Bà Trưng
Dưới đây là bài thơ đã đạt giải vừa nói trên:

Ngựa Gióng đã lên không,Rừng Thanh voi chửa lồng.
Nẩy chồi hoa lưu Lạc,Mở mặt nước non Hồng.
Trăng dọi gương hồ Bạc,Mây tan dấu cột đồng,
Nén hương lòng cố quốc,Xin khấn một lời chung.

Hoàng Thúc Hội
Sách tham khảo

Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế, mục từ "Hoàng Thúc Hội" trong Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam''. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.

Chú thích

Người Hà Nội
Nhà thơ Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc


title: Khởi nghĩa Warszawa

text:
Khởi nghĩa Warszawa () là một cuộc nổi dậy diễn ra trong thế chiến thứ hai do lực lượng kháng chiến Ba Lan Armia Krajowa (AK) tiến hành để giải phóng Warszawa từ tay Đức Quốc xã. Cuộc nổi dậy được tiến hành nhằm vào thời điểm quân đội Xô-viết đang tấn công tiếp cận tuyến sông Wisla. Theo nhận định của những người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa này, trước sức ép của quân đội Liên Xô, quân Đức sẽ buộc phải rút chạy. Tuy nhiên, quân đội Đức Quốc xã không những không bỏ Warszawa mà còn tập trung về đây 5 sư đoàn xe tăng và các sư đoàn bộ binh mạnh cùng nhiều đơn vị cơ giới SS, cảnh vệ, cảnh sát và quân lê dương. Một mặt, các sư đoàn xe tăng Đức đã chặn đứng cuộc tấn công của xe tăng Liên Xô ở bờ Đông sông Wisla, phong tỏa các đầu cầu, buộc quân Liên Xô phải dừng lại. Mặt khác, các lực lượng SS và cơ giới Đức dưới quyền chỉ huy của tướng SS gốc Ba Lan Erich von dem Bach-Zelewski đã tập hợp đủ lực lượng đánh bại quân khởi nghĩa Ba Lan, tàn sát thường dân Ba Lan. Liên Xô và các đồng minh Anh, Hoa Kỳ đã tổ chức cầu hàng không để tiếp tế cho những người khởi nghĩa và dùng không quân để yếm hộ cho họ. Tuy nhiên, các hoạt động đường không đã không thể xoay chuyển được tình thế trên mặt đất.

Diễn biến
Trong thời gian quân đội Liên Xô đang chiến đấu trên các bàn đạp ở sông Wisla, ngày 1 tháng 8 năm 1944 quân kháng chiến Ba Lan thuộc lực lượng Armia Krajowa đã tiến hành khởi nghĩa ở thành phố Warszawa hưởng ứng theo phong trào khởi nghĩa thuộc Chiến dịch Giông tố. Một trong các mục đích của lực lượng Armia Krajowa trong việc giải phóng Warszawa là chứng tỏ tính hợp pháp của chính phủ lưu vong Ba Lan trong cuộc chiến giải phóng dân tộc cũng như hy vọng giành được sự công nhận về mặt chính trị của Liên Xô. Armia Krajowa cũng hy vọng quân đội Liên Xô - vì cần Warszawa làm bàn đạp cho các cuộc tấn công tiếp theo - sẽ giúp đỡ họ giải phóng thủ đô Ba Lan. Ngày 25 tháng 7, khi Tập đoàn quân xe tăng 2 (Liên Xô) còn cách quận Praga hơn 20 km về phía đông nam và phải đối phó với các đòn phản kích ngày càng mạnh hơn của các sư đoàn xe tăng Đức thì tướng Tadeusz Bór-Komorowski, Tổng chỉ huy "Armija Krajowa" tại Warszawa đã phớt lờ cảnh báo của Bộ chỉ huy tối cao quân đồng minh Anh - Mỹ tại châu Âu rằng họ không thể trông đợi vào sự giúp đỡ của người Anh. Ông báo tin cho Chính phủ Ba Lan lưu vong tại London:

Do sợ bị "chậm chân" nên Bộ chỉ huy "Armia Krajowa" tổ chức cuộc khởi nghĩa một cách vội vã. Vì vậy, thời điểm cuộc khởi nghĩa nổ ra không thống nhất, công tác bảo mật cũng rất kém cỏi khiến tính chất bất ngờ của cuộc khởi nghĩa bị mất. Nhiều binh sĩ của "Armia Krajowa" phải tự đi tìm người chỉ huy của mình. Đến lượt họ, những chỉ huy này cũng không nắm được địa điểm đặt các kho vũ khí, trang bị. Đến hết ngày đầu tiên, mới chỉ có 3.500 chiến binh trong tổng số 16.000 chiến binh của "Armia Krajowa" được trang bị vũ khí bộ binh cá nhân. Điều đó làm cho các cuộc tấn công diễn ra với cường độ yếu ớt. Quân Đức tại Warszawa vẫn chiếm giữ được các trung tâm thông tin, các đầu mối giao thông, các sở chỉ huy và các trung tâm năng lượng chủ chốt.

Kế hoạch của Bộ tham mưu quân đội Krajowa do tướng Bór-Komorowski dự kiến chỉ sử dụng lực lượng Armia Krajowa đánh chiếm các mục tiêu trọng yếu trong thành phố, sau đó tổ chức phòng thủ và "ngồi chờ" quân đội Liên Xô kéo vào. Nhưng tin tức về cuộc khởi nghĩa sắp nổ ra đã lan đi khắp hang cùng ngõ hẻm của Warszawa khiến cho hầu như toàn thể người dân Ba Lan còn sinh sống tại Warszawa đều tự nguyện tham gia vào cuộc khởi nghĩa này. Quy mô của nó vượt ra ngoài dự tính của tướng Bór-Komorowski và chính phủ lưu vong Ba Lan ở London. Hàng nghìn người Ba Lan xếp hàng tại các điểm đóng quân của các chi đội Armia Krajowa để chờ được phân phát vũ khí. Hàng vạn người Ba Lan đã tự nguyện xây dựng các chiến lũy, đặt các chướng ngại vật trên các tuyến phố, tổ chức tiếp tế hậu cần cho các chi đội Armia Krajowa. Người dân Warszawa nhân cơ hội này đã trút mọi căm thù của mình tích tụ từ năm 1939 đến nay lên đầu quân phái xít chiếm đóng. Mặc dù trong lời kêu gọi của tướng Bór-Komorowski không hề nhắc đến sự giúp đỡ của người Nga nhưng người dân Ba Lan vẫn tin rằng quân đội Liên Xô sẽ đến giúp đỡ họ.

Ngày 2 tháng 8, Nguyên soái K. K. Rokossowski nhận được tin tức từ trinh sát báo cáo về cuộc nổi dậy ở Warszawa nhưng không nắm được các diễn biến cụ thể. Ông liên lạc với những người của Ủy ban giải phóng dân tộc Ba Lan (, PKWN), bộ chỉ huy Quân đội Nhân dân Ba Lan (, LWP)và Mặt trận nhân dân yêu nước (, KRN) nhưng họ đều không biết gì về kế hoạch khởi nghĩa của "Armia Krajowa". Tuy nhiên, khi đông đảo nhân dân Warszawa đã đứng lên khởi nghĩa thì Bộ chỉ huy quân đội nhân dân Ba Lan hoạt động bí mật tại Warszawa đã chủ động bắt liên lạc với "Armia Krajowa" và tự đặt mình dưới quyền chỉ huy của "Armija Krajowa" nhưng đáp lại họ là sự cự tuyệt của tướng Bór-Komorowski. Bộ tư lệnh Phương diện quân Belorussia 1 cũng cố sức để bắt liên lạc với những người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nhưng các bức điện của nguyên soái Rokossowski gửi cho tướng Bór-Komorowski đều không được hồi đáp. Không những thế, tướng Bór-Komorowski còn nghiêm cấm cấp dưới tiếp xúc với các tổ chức cánh tả chống phát xít ở Ba Lan. Ông ta muốn một mình giành lấy thắng lợi của cuộc khởi nghĩa này.

Trong khi tình hình mặt trận sông Wisla đang diễn biến hết sức phức tạp thì cuộc khởi nghĩa Warszawa đã nổ ra một cách bất ngờ với quân đội Liên Xô nhưng lại không hoàn toàn bất ngờ với quân đội Đức Quốc xã. Ngay từ cuối tháng 7, bộ máy mật thám Gestapo (Đức) đã nắm được nhiều thông tin về kế hoạch "Dông tố" (Kế hoạch khởi nghĩa của Armia Krajowa). Kế hoạch này không chỉ giới hạn ở thủ đô Warshawa Ba Lan mà còn dự kiến sẽ triển khai ở nhiều thành phố lớn của Ba Lan như Radom, Lyublin, Byalistok, Krakov và lan sang cả phần lãnh thổ Ukraina, Byelorussia, Litva tại Lvov, Brest, Vilnius, Siaulyai, Grodno, Kaunas. Do Gestapo đã cài được người của mình vào tổ chức của "Armia Krajowa" nên rất nhiều thành viên hoạt động bí mật của lực lượng Armia Krajowa đã bị bắt và một số trong đó đã khai báo với Gestapo về kế hoạch này. Người Đức chỉ bất ngờ về thời điểm nổ ra cuộc khởi nghĩa sớm hơn dự kiến và phạm vi của nó chỉ giới hạn tại Warszawa và các vùng phụ cận thay vì nổ ra đồng loạt ở nhiều thành phố Ba Lan  Thống chế Walter Model đứng trước hai sự lực chọn: hoặc là dẹp quân khởi nghĩa trước rồi phản công quân đội Liên Xô; hoặc phản công quân đội Liên Xô trước rồi "dẹp loạn" sau. Và Hitler đã cho ông ta một đáp số tối ưu: đó là Heinrich Himmler, một người đang muốn "rửa nhục" cho SS và Gestapo sau vụ ám sát hụt Hitler xảy ra ngày 20 tháng 7 năm 1944. Theo đánh giá của Tổng hành dinh quân đội Đức Quốc xã tại Đông Phổ, các đòn tấn công của Tập đoàn quân xe tăng 2 (Liên Xô) nguy hiểm hơn và chính nó là nguyên nhân kích thích lực lượng Armia Krajowa nổi dậy để chiếm quyền kiểm soát Warszawa trước khi quân đội Liên Xô tiến công đến. Nếu chặn được đà tấn công của quân đội Liên Xô, quân Armia Krajowa sẽ bị cô lập và không thể chống lại lực lượng áp đảo của quân đội Đức Quốc xã. Các biện pháp đặc biệt đã được Thống chế Walter Model thực thi nhanh chóng. Trên mặt trận Praga - Volomin ở phía đông sông Wisla, 5 sư đoàn xe tăng và 2 sư đoàn bộ binh được triển khai. Kể từ sau trận Kursk, đây là lần đầu tiên quân đội Đức Quốc xã bố trí một lực lượng xe tăng dày đặc trên một chính diện chỉ vỏn vẹn chưa đầy 30 km từ Cherna Struga vòng qua Razmin và Trush xuống đến Palyenya, phía bắc Minsk-Mazowiecki với tâm điểm là Volomin. Trong giai đoạn đầu, việc trấn áp cuộc khởi nghĩa Warszawa được giao cho các sư đoàn cảnh vệ SS và lực lượng bảo vệ hậu phương mặt trận của quân đội Đức Quốc xã gồm Sư đoàn SS Reichsführer, Sư đoàn cảnh binh SS Warshawa, Cụm tác chiến SS Gruppenführer SS Von Bach-Selevskogo và Lữ đoàn Kaminsky. Đích thân Thống chế SS Heinrich Himmler được Adolf Hitler giao nhiệm vụ "bình định" khu vực Warszawa.

Với dự trữ đạn dược chỉ đủ dùng trong 4 đến 5 ngày và không có vũ khí hạng nặng, trong tuần đầu, lực lượng khởi nghĩa đã chiếm được nhiều khu phố quan trọng. Tuy nhiên, sức chiến đấu của họ nhanh chóng giảm sút khi lợi thế bất ngờ đã bị mất và họ bắt đầu bị quân Đức phản công, chia cắt. Sau khi đánh thiệt hại nặng Tập đoàn quân xe tăng 2 (Liên Xô), chỉ trong một tuần, Thống chế SS Heinrich Himmler đã điều đến khu vực nội đô Warszawa Sư đoàn xe tăng "Hermann Goreing", Sư đoàn SS "RONA" của tướng Bronislav Kaminski, Lữ đoàn đặc nhiệm SS Dirlewanger, Sư đoàn Lê dương Bergmann, Sư đoàn cảnh sát SS Poznań, Trung đoàn xe tăng xung kích 4 và lực lượng cảnh sát dã chiến SS tại Warszawa. Tất cả được đặt dưới quyền chỉ huy của Thượng tướng SS Erich von dem Bach-Zelewski.

Ngày 13 tháng 8, 39.000 quân Đức bắt đầu tấn công quân khởi nghĩa ở khu phố cổ Warszawa. Quân "Armija Krajowa" ở đây chỉ có mấy chi đội với quân số không quá 5.000 người không thể là đối thủ của các sư đoàn Đức thiện chiến hơn và được trang bị đầy đủ cho dù họ nhận được sự giúp đỡ của gần 100.000 dân sinh sống tại đây. Ban đầu, quân Đức sử dụng xe tăng và pháo hạng nặng nhưng những thứ vũ khí đó đều vô hiệu trước mạng lưới nhà cửa và công trình xây dựng dày đặc cũng như chiến thuật du kích của những người khởi nghĩa. Ngày 15 tháng 8, tướng Erich von dem Bach-Zelewski thay đổi chiến thuật, sử dụng các đội lính đặc nhiệm SS, lính lê dương và sư đoàn SS "RONA" để dập tắt từng hỏa điểm, đánh chiếm từng con phố, từng căn nhà. Ngày 21 tháng 8, quân Đức đã thu hẹp diện tích chiếm đóng của quân khởi nghĩa vào một khu vực rộng không quá 1 km vuông. Ngày 31 tháng 8, hơn 3.000 quân "Armija Krajowa" còn sống sót đã bỏ khu phố cổ Warszawa để di tản đến các vùng chiếm đóng lớn hơn của họ tại khu trung tâm thành phố, các quận Mokotów, Genrików và Zoliborz.

Ngày 2 tháng 9, tướng Erich von dem Bach-Zelewski mở cuộc tấn công vào các lực lượng chủ yếu của "Armija Krajowa" tại khu vực trung tâm thành phố. Mũi tấn công của Trung đoàn xe tăng 4 (Đức) đánh dọc theo bờ Tây sông Wisla nhằm chia cắt lực lượng của quân khởi nghĩa với lực lượng của Tập đoàn quân Ba Lan 1 lúc này đang tấn công lên Praga. Ngày 14 tháng 9, Tập đoàn quân 47 và Tập đoàn quân Ba Lan 1 đánh chiếm quận Praga. Đáng lẽ đây là thời điểm thích hợp nhất để phát động khởi nghĩa nhằm bảo vệ các cây cầu qua sông Wisla nhưng bây giờ thì quân Đức đã phá hủy tất cả các cây cầu đó. Từ ngày 16 đến ngày 23 tháng 9, các sư đoàn bộ binh Ba Lan 1 và 3 thuộc Tập đoàn quân Ba Lan 1 dưới quyền chỉ huy của tướng Zygmunt Berling đã dùng xuống đổ bộ vượt sang bờ Tây sông Wisla tại khu vực Tserniakhov. Nguyên soái G. K. Zhukov giao nhiệm vụ cho các sư đoàn của Zygmunt Berling đánh chiếm phần phía nam Warshawa từ Đại lộ 3-5 đến Đại lộ Jeruslim và trụ lại tại đây để sau này tiếp tục tấn công lên phía bắc. Nếu bắt liên lạc được với quân khởi nghĩa thì tổ chức đột kích ngay lên phía bắc, phối hợp với mũi đột kích từ phía tây bắc của Tập đoàn quân 65 đánh vào và từ phía nam của Tập đoàn quân cận vệ 8 đánh lên.

Hoạt động trên một khu vực đầu cầu rất hẹp có địa hình bờ sông dốc đứng và vấp phải hỏa lực dày đặc của pháo binh và xe tăng Đức nên các sư đoàn của Tập đoàn quân Ba Lan 1 không thể mở rộng căn cứ bàn đạp tại khu vực Tserniakhov mà chỉ mong giữ được nó. Mặc dù được năm cụm pháo binh Liên Xô gồm gần 300 khẩu có cỡ nòng từ 76 mm đến 203 mm yểm hộ nhưng các mũi tấn công lên phía bắc của các Sư đoàn bộ binh Ba Lan 1 và 3 đều bị Sư đoàn xe tăng "Hermann Goering" và Sư đoàn bộ binh 541 (Đức) chặn đứng với thương vong khá lớn. Ngày 18 tháng 9, Trung đoàn bộ binh 6 của Sư đoàn bộ binh Ba Lan 2 được đưa qua sông Wisla trong làn hỏa lực dày đặc của quân Đức nhằm chiếm một đầu cầu nhỏ tại khu vực Poniatovsky nhưng chỉ sau ba ngày, Sư đoàn bộ binh 252 (Đức) đã lấy lại căn cứ đầu cầu này.

Ngày 15 tháng 9, sĩ quan vô tuyến diện trong Bộ tư lệnh của tướng Tadeusz Bur-Komorowski được lệnh bắt liên lạc với quân đội Liên Xô và yêu cầu đầu tiên của tướng Antoni Chruściel (bí danh hoạt động là Monter), tham mưu trưởng của "Armija Krajowa" là trợ giúp vũ khí và lương thực. Ngày 17 tháng 9, STAVKA cho phép các máy bay tiếp tế của Anh và Hoa Kỳ được hạ cánh và tiếp nhiên liệu để bay về tại các sân bay của Liên Xô sau khi hoàn thành nhiệm vụ tiếp tế cho quân khởi nghĩa ở Warszawa. Quân đội Liên Xô cũng huy động tổng cộng 2.243 phi vụ chở hàng tiếp tế cho quân khởi nghĩa, đã cung cấp cho họ 156 súng cối, 505 súng chống tăng, 2.667 tiểu liên và súng trường, 3.000.000 viên đạn các loại, 42.000 lựu đạn, 500 km thuốc y tế và 113 tấn lượng thực, thực phẩm. Ngày 18 tháng 9, không quân Anh và Hoa Kỳ cũng huy động 96 máy bay B-17 thả gần 1.000 dù hàng xuống khu vực Warshawa. Tuy nhiên, do thả từ độ cao 4.000 m nên phần lớn số dù hàng này bay sang vị trí của quân Đức, một số khác bay sang vị trí của Tập đoàn quân Ba Lan 1. Chỉ có hơn 20 chiếc dù rơi đúng nơi dóng quân của quân khởi nghĩa. Các phi công Liên Xô dùng thả dù hàng ở độ cao chỉ hơn 200 m nên hầu hết các dù đều rơi chính xác vào vị trí của quân khởi nghĩa.

Hạ tuần tháng 9, tình hình khu vực đầu cầu của Tập đoàn quân Ba Lan 1 không những không được cải thiện mà còn xấu đi nhanh chóng. Mờ sáng ngày 21 tháng 9, Sư đoàn xe tăng Hermann Goering và Sư đoàn bộ binh 542 (Đức) tổ chức phản công. Sau cuộc pháo kích kéo dài 30 phút, quân Đức thả khói mù và tấn công các trung đoàn của Tập đoàn quân Ba Lan 1 đang bám trụ trên căn cứ đầu cầu Tsernikhov. Liên lạc với các tiểu đoàn 2 và 8 thuộc trung đoàn Ba Lan 6 bị đứt sau khi các tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn này đều nhất loạt gọi pháo binh Liên Xô bắn vào vị trí của mình khi họ và quân Đức đã ở thế giáp lá cà. Trung đoàn bộ binh Ba Lan 9 cũng bị quân Đức phản xung phong và chỉ còn bám trụ lại được một đầu cầu rất hẹp có chiều sâu chưa đầy 500 m tính từ bờ tả ngạn sông Wisla. Trong nội đô Warszawa ở bờ Tây sông Wisla, sức chiến đấu của quân khởi nghĩa cũng giảm đi nhanh chóng. Họ bị quân Đức chia cắt thành ba mảnh ở ba quận biệt lập và không còn nối được liên lạc trực tiếp với nhau.

Theo ghi chép của Nga, trong khi tình hình ngày một nghiêm trọng hơn thì Bộ Tổng tham mưu Liên Xô nhận được những tin tức không thể tượng tượng được từ Warszawa báo về. Ngày 20 tháng 9, 7 sĩ quan trong Bộ tham mưu quân khởi nghĩa của tướng Antoni Chruściel (Monter) bỏ chạy sang hàng ngũ Tập đoàn quân Ba Lan 1 cho biết tướng Tadeusz Bur-Komorowski đang thực hiện các hành động phá hoại ngầm từ bên trong hàng ngũ quân khởi nghĩa. Ông ta ra lệnh cưỡng bức các đơn vị thuộc quân đội theo chính phủ của Ủy ban giải phóng dân tộc Ba Lan phải phục tùng mệnh lệnh của mình, buộc họ phải dùng huy hiệu của "Armia Krajowa" và cam kết trung thành với Chính phủ ở London. Những người chống đối đều bị đàn áp bằng vũ lực. Nội bộ quân khởi nghĩa bị chia rẽ nghiêm trong giữa hai lực lượng "Armia Krajowa" (AK) và "Armia Ljudowa" (AL). Trong khi AL yêu cầu hiệp đồng với quân đội Liên Xô để cứu vãn tình hình thì AK tuyên bố sau khi chiếm được Warshawa, sẽ "cấm cửa" thành phố đối với quân đội Liên Xô. Ngày 22 tháng 9, các sĩ quan Ba Lan thuộc PKB, tổ chức quân sự bí mật theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan thuộc AK đã bắt cóc các sĩ quan Liên Xô được cử tới giúp đỡ lực lượng AL gồm Đại tá Nikolai Rumyantsev, Thiếu tá Nikolai Gorodetsky và bác sĩ quân y Aleksandrov Ershov. Ngày 21 tháng 9, trung úy Volkov và trung sĩ Lyakhov của Trung đoàn 9 thuộc Tập đoàn quân Ba Lan 1 đã bị quân PKB sát hại khi đang trên đường đi bắt liên lạc với quân khởi nghĩa tại quận Tserniakhov.

Cùng ngày, các sĩ quan liên lạc của Quân đội Liên Xô và Tập đoàn quân Ba Lan 1 tại Bộ tham mưu của tướng Antoni Chruściel đều bị yêu cầu phải rời đi với lý do không thể bảo đảm an toàn cho họ. Đại úy Yan Partsezh, chỉ huy tiểu đoàn 53 của "Armia Krajowa" còn cho biết thêm, tướng Tadeusz Bur-Komorowski đã bí mật liên lạc với trung tướng SS Erich von dem Bach-Zalewski để bàn về việc đầu hàng quân Đức. Lo ngại trước khả năng quân Đức tung ra những tin tức này để chia rẽ quân đồng minh và chia rẽ những người kháng chiến Ba Lan, Bộ Tổng tham mưu Liên Xô đã lệnh cho trinh sát của Phương diện quân Byelorussia 1 và các tình báo viên mặt trận đang hoạt động tại khu vực Warshawa kiểm chứng các thông tin này. Đáng tiếc rằng mọi thông tin đều được xác nhận. Báo cáo của tướng Michał Rolia-Żymierski, tư lệnh quân đội AL ngày 22 tháng 9 cũng xác nhận việc tướng Tadeusz Bur-Komorowski đã dùng vũ lực để buộc các đơn vị AL ở quận Zoliborz phải quy thuận AK. Trước tình hình đó, nguyên soái K. K. Rokossovsky đi đến kết luận phải ngừng các hành động quân sự của Phương diện quân Byelorussia 1 tại khu vực Warshawa và đưa các đơn vị Ba Lan trở lại Praga. Ngày 23 tháng 9, ba trung đoàn của Tập đoàn quân Ba Lan 1 được rút khỏi các đầu cầu và trở về bờ Đông sông Wisla.

Tuy nhiên, sau này thì Ba Lan đã đổ lỗi cho Liên Xô về sự thất bại của khởi nghĩa. Liên Xô, trong suốt cuộc chiến, dù là đồng minh với Ba Lan, song đã có sự bất tin cậy, nghi ngờ giữa hai bên. Theo phía Ba Lan, việc Liên Xô ngừng chiến dịch tấn công, không vượt sông Wisla đã giúp quân phát xít Đức đã kịp gom lại, bẻ nát các đội quân Ba Lan. Đây sẽ chính là hiềm khích sau này giữa Nga với Ba Lan vì vấn đề nổi dậy 1944 Warszawa. Liên Xô vốn có căng thẳng với Ba Lan trong hàng trăm năm lịch sử, với sự thù địch tới từ thời Đế quốc Nga và Đế quốc Ba Lan, khi hai bên đã có nhiều cuộc chiến tranh với nhau. Vì vậy, nhiều người cho rằng khi cuộc nổi dậy nổ ra, Liên Xô đã thể hiện sự hời hợt trong vấn đề này. Stalin sau khi đã cắt ngoại giao với chính phủ lưu vong Ba Lan ở London đã coi chính phủ này là một trở ngại. Có lẽ mục tiêu của Stalin chính là làm suy yếu khả năng của chính phủ lưu vong Ba Lan ở Anh. Stalin cũng cho rằng nếu khởi nghĩa thành công ở Warszawa, Ba Lan sẽ ngả về phương Tây và chống Nga dữ dội. Tuy nhiên cũng có ý kiến buộc tội Franklin D. Roosevelt đã quá hời hợt với cuộc nổi dậy, khi ông khước từ đề nghị của Churchill để giúp cuộc khởi nghĩa. Điều này có lẽ đã giải thích kỹ vì sao các nước Đồng minh đã không giúp đầy đủ cho quân nổi dậy Ba Lan sau này, dẫn đến việc Đức dập tắt nổi dậy Warszawa.

Ngày 28 tháng 9, tướng trung tướng SS Erich von dem Bach-Zalewski mở cuộc tổng tấn công vào các cụm quân khởi nghĩa đang suy yếu dần. Tuy nhiên, một số ổ chiến đấu vẫn kiên quyết không hạ vũ khí. Những người cộng sản Ba Lan trong Quân đội Nhân dân Ba Lan (Armija Lyudowa) đã liều mạng vượt sông Wisla bắt liên lạc với Tập đoàn quân Ba Lan 1 để vạch kế hoạch rút một nhóm lớn quân khởi nghĩa đang chống cự tại quận Zoliborz sang quận Praga bên bờ Đông sông Wisla dưới sự chi viện của pháo binh và không quân thuộc Phương diện quân Byelorussia 1. Tuy nhiên, tướng Tadeusz Bur-Komorowski lại phá hỏng kế hoạch này khi ngày 30 tháng 9, ông ta ra lệnh cho quân "Armija Krajowa" phải hạ vũ khí đầu hàng ngay lập tức. Một toán nhỏ quân "Armija Krajowa" do thiếu tá Saniavsky chỉ huy đã bất tuân thượng lệnh, dùng thuyền vượt sang Praga và gia nhập vào Tập đoàn quân Ba Lan 1. Ngày 2 tháng 10, tướng Tadeusz Bur-Komorowski cùng Bộ tham mưu của mình ra hàng quân Đức và được tướng SS Erich von dem Bach-Zalewski đón tiếp trọng thị khi ông ta dành một ngôi biệt thự sang trọng còn sót ở Warshawa cho tướng Tadeusz Bur-Komorowski trú ngụ.

Trong buổi tiếp kiến tướng Tadeusz Bur-Komorowski ngày 4 tháng 10 năm 1944, tướng SS Erich von dem Bach-Zalewski nói:

Cái gọi là việc "kiểm soát tình hình và sơ tán thường dân" mà viên tướng SS người Đức gốc Ba Lan này nói đến chính là việc phát xít Đức dìm cuộc khởi nghĩa Warszawa trong biển máu với gần 200.000 người chết.

Tham khảo

Thư mục
Xem http://www.polishresistance-ak.org/FurtherR.htm  for more English language books on the topic.

Liên kết ngoài

Warsaw Rising Museum in Warsaw
The Warsaw Rising
The Warsaw Uprising – 1.VIII.1944
Warsaw Uprising CNN Special
Warsaw Uprising of 1944  at Polonia Today
Warsaw Rising: The Forgotten Soldiers of World War II. Educator Guide
Warsaw Uprising 1944 A source for checking data used in this page and offers of material and help.
Polish Resistance  page provides information and maps which may be freely copied with attribution.
Warsaw Life: A detailed account of the 1944 Warsaw Rising, including the facts, the politics and first-hand accounts
Polish Boy Scouts Deliver "AK" Mail
The Warsaw Uprising daily diary, written in English by Eugenuisz Melech, on the events as they happened.
Anglo-Polish Radio ORLA.fm Has broadcast several historical programmes on the Warsaw Uprising
 Website summarizing many publications against decision to initiate Warsaw Uprising
 Dariusz Baliszewski, Przerwać tę rzeź! Tygodnik "Wprost", Nr 1132 (ngày 8 tháng 8 năm 2004)
 Warschau – Der letzte Blick German aerial photos of Warsaw taken during the last days before the Warsaw Uprising
 Count Ralph Smorczewski – Daily Telegraph obituary
 Interview with Warsaw Uprising veteran Stefan Bałuk  The State We're In from Radio Netherlands Worldwide

Xung đột năm 1944
Trận đánh trong Thế chiến thứ hai


title: Jemaah Islamiyah

text:
Jemaah Islamiah  (, al-Jamāʿat ul-Islāmíyatu, có nghĩa là "Tổ chức Hồi giáo", thường được viết tắt là JI), là một tổ chức chiến đấu theo chủ nghĩa Hồi giáo tại Đông Nam Á, mục đích của tổ chức này là nhằm thành lập một Daulah Islamiyah (Quốc gia Khalip Hồi giáo) tại Đông Nam Á bằng việc hợp nhất Indonesia, Malaysia, miền nam Philippines, Singapore và Brunei. Jemaah Islamiah đã bị Liên Hợp Quốc liệt vào danh sách các tổ chức khủng bố có liên hệ với al-Qaeda hoặc Taliban vào ngày 25 tháng 10 năm 2002 theo Nghị quyết số 1267 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Jemaah Islamiah có gốc rễ từ Darul Islam (DI, có nghĩa là "Triều đại Hồi giáo"), một phong trào Hồi giáo/chống thực dân cấp tiến tại Indonesia trong thập niên 1940. JI chính thức được các lãnh đạo Abu Bakar Bashir và Abdullah Sungkar thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm, 1993 trong lúc ẩn cư tại Malaysia để trốn tránh ngược đãi của chính quyền Suharto. Sau khi chế độ của Suharto sụp đổ vào năm 1998, cả hai cùng trở về Indonesia và tại đây Jemaah Islamiah tiến sang ranh giới khủng bố khi một trong những người sáng lập ra nó là Abdullah Sungkar thiết lập liên hệ với mạng lưới al-Qaeda của Osama Bin Laden.

Các hoạt động bạo lực của Jemaah Islamiah bắt đầu trong những vụ xung đột cộng đồng ở Maluku và Poso. Tổ chức này chuyển hướng chú ý đến các mục tiêu quyền lợi của Hoa Kỳ và phương Tây tại Indonesia và vùng Đông Nam Á kể từ khi bắt đầu Chiến tranh chống khủng bố do Hoa Kỳ lãnh đạo. Các kế hoạch khủng bố của Jemaah Islamiah tại Đông Nam Á đã bị vạch trần khi âm mưu đặt một số quả bom tại Singapore của tổ chức này bị giới chức địa phương phát hiện.

Jemaah Islamiah đã có liên kết trong viêc tuyển mộ, đào tạo, truyền bá tư tưởng, tài chính và các hoạt động khác với các nhóm chiến binh khác, như al-Qaeda, Abu Sayyaf (ASG), Mặt trận Giải phóng Hồi giáo Moro (MILF), nhóm Nổi loạn/Ly khai Misuari (MRG/MBG) và phong trào Rajah Sulaiman (RSM) tại Philippines trong nhiều năm, và tiếp tục cho đến nay.

Trước vụ đánh bom Bali đầu tiên, người ta đã đánh giá thấp về mối đe dọa từ Jemaah Islamiah Jemaah Islamiah được chú ý sau khi sát hại hàng trăm thường dân trong vụ đánh bom xe Bali vào ngày 12 tháng 10 năm 2002. Trong cuộc tấn công, kẻ đánh bom liều chết đã giết chết 202 người và làm bị thương nhiều người trong hai vụ nổ. Sau vụ tấn công này, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã liệt Jemaah Islamiah vào danh sách các tổ chức khủng bố nước ngoài. Jemaah Islamiah cũng bị nghi ngờ đã thực hiện vụ đánh bom khách sạn JW Marriott ở Kuningan, Jakarta năm 2003, đánh bom đại sứ quán Úc năm 2004 tại Jakarta, đánh bom khủng bố Bali năm 2005 và đánh bom khách sạn JW Marriott và Ritz-Carlton năm 2009. Các cụ tấn công Bali và JW Marriott cho thấy rằng Jemaah Islamiah không loại trừ việc tấn công cùng một nhiều lần một mục tiêu. Jemaah Islamiah cũng trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến hàng chục vụ đánh bom ở miền Nam Philippines, thường là liên minh với ASG.

Tuy nhiên, hầu hết các nhân vật nổi bật của Jemaah Islamiah như Hambali, Abu Dujana, Azahari Husin, Noordin Top và Dulmatin đã bị bắt hoặc bị giết, hầu hết là do biệt đội chống khủng bố 88 của Indonesia tiến hành. Trong khi một số nhà lãnh đạo trước kia của tổ chức này, bao gồm nhà thánh chiến người Malaysia và cựu chiến binh Chiến tranh Afghanistan Nasir Abbas, đã từ bỏ bạo lực và thậm chí còn hỗ trợ các chính phủ Indonesia và Malaysia trong cuộc chiến chống khủng bố.

Chú thích

Đọc thêm
 Abuza, Zachary. Militant Islam in Southeast Asia: Crucible of Terror. Boulder, Colorado, USA: Lynne Rienner Publishers, 2003. ISBN 1-58826-237-5.
 Atran, Scott (2010). Talking to the Enemy: Faith, Brotherhood, and the (Un)Making of Terrorists. New York: Ecco Press / HarperCollins. ISBN 978-0-06-134490-9.
 Barton, Greg (2005). Jemaah Islamiyah: radical Islam in Indonesia. Singapore: Singapore University Press. ISBN 9971-69-323-2.
 Lim, Merlyna. Islamic Radicalism and Anti-Americanism in Indonesia: The Role of the Internet. Washington: East-West Center, 2005. ISBN 978-1-932728-34-7.
 Reeve, Simon. The New Jackals: Ramzi Yousef, Osama Bin Laden and the Future of Terrorism. Boston: Northeastern University Press, 1999. ISBN 1-55553-509-7.
 Ressa, Maria. Seeds of Terror: An Eyewitness Account of Al-Qaeda's Newest Center of Operations in Southeast Asia. New York: Free Press, 2003. ISBN 0-7432-5133-4.

Liên kết ngoài
 Jemaah Islamiah in South East Asia: Damaged but Still Dangerous  - International Crisis Group, năm 2003
 Jemaah Islamiyah’s Publishing Industry  - International Crisis Group, năm 2008
 Constructing" the Jemaah Islamiyah Terrorist: A Preliminary Inquiry  (PDF) - Institute of Defence and Strategic Studies, Singapore, năm 2004
 Funding Terrorism in Southeast Asia: The Financial Network of Al Qaeda and Jemaah Islamiyah  (PDF) - National Bureau of Asian Research năm 2003
 cfrterrorism.org page on Jemaah Islamiah
 "Jemaah Islamiah still a threat" - BBC News năm 2003
 Jemaah Islamiyah Shown to Have Significant Ties to al Qaeda
 Learning by Doing:Al Qaeda's Allies in Southeast Asia
 Combating JI in Indonesia
 Terrorism Perpetrated and Terrorists Apprehended
 Council on Foreign Relations Backgrounder: Jemaah Islamiyah

Tổ chức Hồi giáo

Nhóm theo chủ nghĩa Hồi giáo
Tổ chức Jihad
Khủng bố Hồi giáo tại Indonesia
Khủng bố Hồi giáo tại Malaysia
Khủng bố Hồi giáo tại Singapore
Khủng bố Hồi giáo tại Philippines
Khủng bố Hồi giáo tại Thái Lan
Tổ chức thành lập năm 1993
Tổ chức khủng bố


title: Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam

text:
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP (, viết tắt: ACV) là một công ty thuộc Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Đây là công ty cổ phần với 95,4% vốn điều lệ thuộc sở hữu của Nhà nước.

Các chi nhánh do ACV quản lý gồm có 9 cảng hàng không quốc tế: Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Đà Nẵng, Phú Quốc, Cần Thơ, Phú Bài, Cam Ranh, Vinh, Cát Bi và 13 cảng hàng không quốc nội: Liên Khương , Buôn Ma Thuột, Rạch Giá, Cà Mau, Côn Đảo, Tuy Hòa, Điện Biên, Nà Sản, Đồng Hới, Chu Lai, Pleiku, Phù Cát, Thọ Xuân.

Ngoài ra, ACV còn là chủ đầu tư xây dựng sân bay quốc tế Long Thành, dự kiến hoàn thành vào năm 2026.

Lịch sử
Tháng 2 năm 2012, Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam đã ra quyết định hợp nhất ba doanh nghiệp gồm Tổng công ty Cảng hàng không Miền Bắc, Miền Trung và Miền Nam thành Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, viết tắt là ACV.

Tháng 10 năm 2015, phương án cổ phần hóa ACV được Thủ tướng chính phủ phê duyệt. Tháng 12 năm 2015, ACV tổ chức phiên bán đấu giá công khai cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO). Từ tháng 4 năm 2016, ACV chính thức hoạt động theo loại hình công ty cổ phần, đổi tên thành Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP.

Mô hình tổ chức
ACV được tổ chức theo mô hình công ty mẹ - công ty con với 01 công ty con, 11 công ty liên kết và 22 chi nhánh cảng hàng không ở Việt Nam, trong đó có 9 cảng hàng không quốc tế và 13 cảng hàng không quốc nội.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức


title: Hwanggumpyong

text:
Hwanggumpyong (âm Hán Việt: Hoàng Kim Bình) là một hòn đảo trên sông Áp Lục, tại khu vực biên giới giữa Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hòn đảo nay thuộc về Triều Tiên chiếu theo hiệp định biên giới Trung Hoa-Triều Tiên năm 1962. Việc phân định căn vào cư dân trên đảo vào thời điểm đó; vì Hwanggumpyong có người Triều Tiên sinh sống trên đảo nên thuộc Bắc Triều Tiên. Vị trí đảo tiếp giáp bờ bắc sông Áp Lục, tức lãnh thổ của Trung Quốc.

Tháng 6 năm 2011, Triều Tiên ký hiệp định với Trung Quốc để thành lập khu vực thương mại tự do trên các đảo Hwanggumpyong và Wihwa, và tại khu vực biên giới gần Đan Đông.

Tham khảo

Đảo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên


title: Wihwa

text:
Đảo Wihwa (, ) là một đảo nằm trên sông Áp Lục, tức biên giới giữa Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Trung Quốc. Đảo nay thuộc về Bắc Triều Tiên do người Triều Tiên sinh sống trên đảo vào thời điểm ký kết hiện định biên giới Trung-Triều năm 1962.

Đảo Wihwa nổi tiếng trong lịch sử với quyết định của Lý Thành Quế đưa quân trở lại phía nam đến Kaesong, hành động đầu tiên trong một loạt cuộc nổi dậy mà cuối cùng đã dẫn đến việc thành lập vương triều họ Lý.

Tháng 6 năm 2011, Triều Tiên đã ký một hiệp định với Trung Quốc nhằm thành lập một khu vực thương mại tự do trên các đảo Hwanggumpyong và Wihwa, và tại khu vực biên giới gần Đan Đông.

Tham khảo

Đảo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên


title: Heuksando

text:
Heuksando là một đảo tại Hoàng Hải, nằm cách 97,2 km từ bờ biển tây nam của Mokpo, tỉnh Jeolla Nam, Hàn Quốc. Hòn đảo có diện tích 19,7 km² và có một số đỉnh núi: Munamsan (문암산 400m), Gitdaebong (깃대봉 378m), Seonyubong (선유봉 300m), Sangrabong (상라봉 227m). Hòn đảo nằm trong địa giới hành chính của huyện Sinan, Jeolla Nam, Hàn Quốc từ năm 1969. Hòn đảo là nơi sinh sống của khoảng 3.133 người.

Khí hậu

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 www.heuksando.com

Đảo Hàn Quốc
Jeolla Nam
Sinan (huyện)
Đảo Hoàng Hải


title: Gageodo

text:
Gageo-do (cũng được gọi là Soheuksan-do hoặc Tiểu Heuksan-do do có vị trí địa lý nằm gần Heuksan-do) là một hòn đảo nằm trên biển Hoàng Hải, nằm trong địa giới hành chính của huyện Sinan thuộc tỉnh Jeolla Nam, Hàn Quốc và kết nối với thành phố Mokpo bằng tuyến phà Namhae Star. Hòn đảo có diện tích 9,2 km² và là nơi sinh sống của 470 người.

Gageo-do có tầm quan trọng trong khí tượng học, đảo nằm gần giới hạn phía nam của dòng hải lưu lạnh Hoàng Hải. Năm 2005, chính phủ Hàn Quốc đã công bố kế hoạch xây dựng một cơ sở nghiên cứu về khoa học hải dương trên đảo.

Tham khảo

Đảo Hàn Quốc
Địa lý tỉnh Jeolla Nam
Sinan (huyện)
Đảo Hoàng Hải
Địa lý Hàn Quốc


title: Hongdo

text:
Hongdo là một hòn đảo tại Hoàng Hải, nằm cách 115 km từ bờ biển tây nam của cảng Mokpo, tỉnh Jeolla Nam, Hàn Quốc. Hòn đảo có diện tích 6,47 km² và bao gồm dãy núi dốc đứng, các đỉnh cao nhất là Gitdaebong (깃대봉 378 m) và Yangsanbong (양산봉 231 m). Hòn đảo nằm trong địa giới hành chính của huyện Sinan, Jeolla Nam, Hàn Quốc. Hòn đảo là nơi sinh sống của khoảng 710 người.

Tên gọi Hongdo, tức "Hồng đảo" do có nhiều khối đá trên đảo lộ ra màu đỏ, hòn đảo có khoảng 270 giống cây thường xanh và 170 loài động vật. Chính quyền mong muốn bảo tồn trạng thái tự nhiên của hòn đảo và đã công nhận Hongdo là khu bảo tồn thiên nhiên vào năm 1965, và đảo trở thành một phần của vườn quốc gia Dadohae vào năm 1981. Do toàn bộ Hongdo được tuyên bố là một đài kỉ niệm tự nhiên, không ai được phép vào khu vực đảo ngoại trừ cư dân bản địa và các khu vực du lịch được chỉ định.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hongdo trên trang chính thức của chính quyền huyện Sinan

Đảo Hàn Quốc
Jeolla Nam
Sinan (huyện)
Đảo Hoàng Hải


title: Hilary Mantel

text:
Hilary Mantel Mary ( ;, sinh ngày 06 tháng 7 năm 1952 - mất ngày 22 tháng 9 năm 2022), nhũ danh Thompson, là một tiểu thuyết gia, nhà văn truyện ngắn, nhà tiểu luận và nhà phê bình người Anh. Các tác phẩm của bà gồm các chủ đề từ hồi ký cá nhân đến tiểu thuyết lịch sử, đã được đưa vào danh sách ngắn đề cử các giải thưởng văn học lớn. Năm 2009, bà đoạt giải Man Booker cho cuốn tiểu thuyết Wolf Hall. Cuốn tiểu thuyết gần nhất của bà, Bring Up the Bodies, là cuốn thứ hai của bộ ba tiểu thuyết Thomas Cromwell đã đoạt giải Man Booker 2012. Bộ tiểu thuyết lịch sử nói về vị cố vấn Thomas Cromwell của Vua nước Anh Henry VIII. Bà là nhà văn người Anh đầu tiên và người phụ nữ đầu tiên nhận giải thưởng hai lần, theo bước chân của J. M. Coetzee, Peter Carey và J. G. Farrell—thắng giải Lost Man Booker.

Tác phẩm

Loạt tiểu thuyết
Every Day is Mother's Day (Mỗi ngày đều là Ngày của Mẹ)
 Every Day is Mother's Day (Mỗi ngày đều là Ngày của Mẹ, 1985)
 Vacant Possession (1986)

Thomas Cromwell
 Wolf Hall (Đại sảnh sói, 2009)
 Bring Up the Bodies (Xây dựng nên thể chế, 2012)
 The Mirror and the Light (Tấm gương và ánh sáng, 2019)

Tiểu thuyết
 Eight Months on Ghazzah Street (1988)
 Fludd (1989)
 A Place of Greater Safety (1992)
 A Change of Climate (1994)
 An Experiment in Love (1995)
 The Giant, O'Brien (1998)
 Beyond Black (2005)

Tự truyện
 Giving Up the Ghost (2003)

Tham khảo

Nhà văn Anh
Sinh năm 1952
Nhà phê bình văn học
Mất năm 2022
Tác giả giành giải Man Booker
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Nữ nhà văn thế kỷ 21


title: Consolidated C-87 Liberator Express

text:
Consolidated C-87 Liberator Express là một loại máy bay vận tải bắt nguồn từ loại máy bay ném bom hạng nặng B-24 Liberator chế tạo trong Chiến tranh thế giới II cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ. Tổng cộng có 287 chiếc C-87 được chế tạo cùng với B-24 tại nhà máy của hãng Consolidated Aircraft ở Fort Worth, Texas. Những chiếc C-87 hoán cải được dùng làm máy bay huấn luyện kỹ thuật viên cho USAAF với định danh là AT-22, dùng cho chở VIP của Hải quân Hoa Kỳ với định danh RY, và chở VIP của Không quân Hoàng gia với định danh Liberator C.IX.

Biến thể
C-87
C-87A
C-87B
C-87C
C-109
RY-1
RY-2
RY-3
AT-22
Liberator C.IX

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia

Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ
Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ

Không quân Ấn Độ

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Andrade, John. U.S. Military Aircraft Designations and Serials since 1909. Hinckley, UK: Midland Counties Publications, 1979. ISBN 0-904597-22-9.
 Baugher, Joe. "Consolidated C-87 Liberator Express". Joe Baugher's Encyclopedia of American Military Aircraft. Truy cập: ngày 25 tháng 4 năm 2006.
 Baugher, Joe. "Consolidated C-109".  Joe Baugher's Encyclopedia of American Military Aircraft. Truy cập: ngày 5 tháng 9 năm 2008.
 Dorr, Robert F. Air Force One. New York: Zenith Imprint, 2002. ISBN 0-7603-1055-6.
Gann, Ernest K. Fate is the Hunter. New York: Simon & Schuster, 1961. ISBN 0-671-63603-0.

Liên kết ngoài
Popular Mechanics, November 1943, "Cutaway Drawing C-87"
 Wendell Wilkie arriving in Cairo 1942 on C-87 "Gulliver"... note double cargo door of genuine C-87
 C-87 photo: on unknown remote field from Thomas McAvoy's 1944 Life essay, "Fireball Express to India"
 C-87 photo: cockpit view from Thomas McAvoy's 1944 Life essay, "Fireball Express to India"
 C-87 photo: nose loading hatch from Thomas McAvoy's 1944 Life essay, "Fireball Express to India"
 C-87 photo with vintage truck from Thomas McAvoy's 1944 Life essay, "Fireball Express to India"
 C-87 pilot's view of Taj Mahal as mentioned in Ernest K. Gann reference, McAvoy/Life

C-087
C-087 Liberator Express
Máy bay chở dầu quân sự Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay vận tải
Máy bay huấn luyện
Máy bay chở dầu
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: Curtiss C-46 Commando

text:
Curtiss C-46 Commando là một loại máy bay vận tải được phát triển từ thiết kế máy bay chở khách thương mại. Nó được dùng làm máy bay vận tải quân sự trong Chiến tranh thế giới II, trang bị cho Không quân Lục quân Hoa Kỳ cũng như Hải quân Hoa Kỳ/Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ dưới định danh R5C.

Biến thể

CW-20
CW-20T
CW-20A
CW-20B
CW-20B-1
CW-20B-2
CW-20B-3
CW-20B-4
CW-20B-5
CW-20E
CW-20G
CW-20H
C-55
C-46 Commando
C-46A Commando
CX-46B Commando
XC-46C Commando
C-46D Commando
C-46E Commando
C-46F Commando
C-46G Commando
C-46H
C-46J
AC-46K Commando
XC-46K
XC-46L
XC-113
R5C-1

Quốc gia sử dụng

Quân sự

Không quân Bolivia

Không quân Brazil

Không quân Cộng hòa Trung Hoa

Không quân Quân giải phóng Nhân dân

Không quân Colombia

Không quân Haiti

Không quân Israel

Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản

Không quân Nam Triều Tiên

Không quân Xô viết

Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Không quân Hoa Kỳ
Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ

Dân sự

Aeroplan
Aerotransportes Litoral Argentino (ALA)
Austral Lineas Aereas

Aero Geral
Aeronorte
Aerovias Brasil
Companhia Itaú de Transportes Aéreos
Linha Aérea Transcontinental Brasileira
Linhas Aéreas Paulistas – LAP
Lóide Aéreo Nacional
NAB – Navegação Aérea Brasileira
Paraense Transportes Aéreos
Real Transportes Aéreos
Sadia
TABA
TAS – Transportes Aéreos Salvador
Transportes Aéreos Nacional
Transportes Aéreos Universal
Varig

Air Manitoba
Buffalo Airways
Lambair
First Nations Transportation
Pacific Western Airlines

Aerocondor
Aeropesca
Arca
Avianca

LACSA (Líneas Aéreas Costarricenses S.A. / Costa Rica)

Sahsa

Air Haiti

Irish International Airlines (Seaboard & Western Airlines)

Relief Air Transport

LANICA (Líneas Aéreas de Nicaragua S.A./ Nicaragua)

 Paraguayan Airways Service/Servicios Aéreos del Paraguay (PAS)
 Lloyd Aéreo Paraguayo S.A. (LAPSA)
 Aerocarga Asociados (ACA)
 International Products Corporation (IPC Servicio Aéreo)

Civil Air Transport

British Overseas Airways Corporation (CW-20)

Alaska Airlines
Capitol Air (Capitol International Airways)
Civil Air Transport (sau là Air America)
Delta Air Lines
Everts Air Cargo
Resort Airlines
Riddle Airlines

ARCO Aerolíneas Colonia S.A.
Compañía Aeronáutica Uruguaya S.A. (CAUSA)

Linea Aeropostal Venezolana

Tính năng kỹ chiến thuật (C-46)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 Andrade, John M. US Military Aircraft Designations and Serials. Hinckley, Leicestershire, UK: Midland Counties Publications, 1979. ISBN 0-90459-721-0.
 Bowers, Peter M. Curtiss Aircraft, 1907-1947. London: Putnam & Company Ltd., 1979. ISBN 0-370-10029-8.

 Davis, John M., Harold G. Martin and John A. Whittle. The Curtiss C-46 Commando. Tonbridge, Kent, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 1978. ISBN 0-85130-065-0.
 Devlin, Gerard M. Paratrooper!: The Saga Of Parachute And Glider Combat Troops During World War II. London: Robson Books, 1979. ISBN 0-31259-652-9.
 Groves, Clinton. Propliners: A Half-Century of the World's Great Propeller-Driven Airliners (Enthusiast Color Series). Minneapolis, Minnesota: Zenith Press, 1994. ISBN 978-0879388669.
 Hardesty, Von. Red Phoenix: The Rise of Soviet Air Power 1941-1945. Washington, D.C.: Smithsonian Institution, First edition 1982, 1991. ISBN 0-87474-510-1.
 Johnson, E.R. "The Airliner that Went to War." Aviation History Vol. 18, no. 1, September 2007.
 Love, Terry. C-46 Commando in action. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, 2003. ISBN 0-89747-452-X.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to American Aircraft of World War II. New York: Bounty Books, 2006. ISBN 978-0-7537-1461-4.
 Pereira, Aldo. Breve História da Aviação Comercial Brasileira (in Portuguese). Rio de Janeiro: Europa, 1987. ISBN 978-8561936006.

Liên kết ngoài

 Curtiss Commando
 Background Information: Curtiss C-46 "Commando"
 C-46s from "Austral Lineas Aereas" (Spanish)
 Illustrations in Flying Magazine January 1941 showing single versus twin-tail configurations of CW-20 prototype
 1942 Life magazine photos of loading arrangement demonstrations with the C-46

Máy bay Curtiss
C-046 Commando
C-046 Commando
Máy bay trong Chiến tranh Triều Tiên
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay dân sự
Máy bay chở khách
Máy bay vận tải
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh dưới


title: De Havilland Albatross

text:
de Havilland  DH.91 Albatross là một loại máy bay vận tải của Anh trong thập niên 1930. Tổng cộng có 7 chiếc được chế tạo giai đoạn 1938–1939.

Quốc gia sử dụng

 Imperial Airways sau thành British Overseas Airways Corporation
 Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (DH.91)

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

</div>

Máy bay dân dụng cỡ lớn Anh 1930–1939
Máy bay thư tín Anh 1930–1939
Albatross
Máy bay quân sự
Máy bay vận tải
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh dưới


title: Douglas C-47 Skytrain

text:
Douglas C-47 Skytrain hay Dakota là một loại máy bay vận tải quân sự được phát triển từ máy bay chở khách Douglas DC-3. Nó được quân Đồng minh sử dụng trong Chiến tranh thế giới II và tiếp tục sử dụng cho đến thập niên 1950.

Biến thể

C-47
C-47A
RC-47A
SC-47A
VC-47A
C-47B
VC-47B
XC-47C
C-47D
AC-47D
EC-47D
NC-47D
RC-47D
SC-47D
VC-47D
C-47E
C-47F
C-47L/M
EC-47N/P/Q
C-47R
C-47T
C-47TP Turbo Dakota
C-53 Skytrooper
XC-53A Skytrooper
C-53B Skytrooper
C-53C Skytrooper
C-53D Skytrooper
C-117A Skytrooper
VC-117A
SC-117A
C-117B/VC-117B
C-117D
LC-117D
TC-117D
VC-117D
YC-129
CC-129
XCG-17
R4D-1 Skytrain
R4D-3
R4D-5
R4D-5L
R4D-5Q
R4D-5R
R4D-5S
R4D-5Z
R4D-6
R4D-6L, Q, R, S, and Z
R4D-7

R4D-8
R4D-8L
R4D-8T
R4D-8Z

Định danh của Không quân Hoàng gia Anh

Dakota I
Định danh của RAF cho C-47 và R4D-1
Dakota II
Định danh của RAF cho C-53 Skytroopers
Dakota III
Định danh của RAF cho C-47A.
Dakota IV
Định danh của RAF cho C-47B.
Airspeed AS.61
Dakota I hoán cải
Airspeed AS.62
Dakota II hoán cải
Airspeed AS.63
Dakota III hoán cải

Quốc gia sử dụng

Tính năng kỹ chiến thuật (C-47B-DK)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Donald, David. The Complete Encyclopedia of World Aircraft. New York: Barnes & Noble, 1997. ISBN 0-7607-0592-5.
 Flintham, Victor. Air Wars and Aircraft: A Detailed Record of Air Combat, 1945 to the Present. New York: Facts on File, 1990. ISBN 0-8160-2356-5.
 Francillon, René J. McDonnell Douglas Aircraft Since 1920. London: Putnam & Company Ltd., 1979. ISBN 0-370-00050-1.
 Gradidge, Jennifer M. The Douglas DC-1, DC-2, DC-3: The First Seventy Years. Two volumes. Tonbridge, UK: Air-Britain (Historians) Ltd., 2006. ISBN 0-85130-332-3.
 Pearcy, Arthur Jr. "Douglas R4D variants (US Navy's DC-3/C-47)". Aircraft in Profile, Volume 14. Windsor, Berkshire, UK: Profile Publications Ltd., 1974, pp. 49–73. ISBN 0-85383-023-1.
 Yenne, Bill. McDonnell Douglas: A Tale of Two Giants. Greenwich, Connecticut: Bison Books, 1985. ISBN 0-517-44287-6.

Liên kết ngoài

 Manual: (1943) T.O. No. 01-40NC-1 Pilot's Flight Operating Instructions C-47 Airplane
 The Assault Glider Trust
 Warbird Alley: C-47 page
 American Aeronautical Foundation, C-47B "Aluminum Mistress"
 The SNAFU Special C-47A aircraft recovered and restored
  LIFE photo interior C-47 'Litter-ship' North Africa 1943

C-047 Skytrain
C-047 Skytrain
C-047 Skytrain
Máy bay trong Chiến tranh Triều Tiên
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay chiến đấu
Máy bay dân sự
Máy bay chở khách
Máy bay vận tải
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay chống tàu ngầm
Máy bay tác chiến điện tử
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh dưới

de:Douglas DC-3#Douglas AC-47 Spooky


title: Toki Pona

text:
Toki Pona là một ngôn ngữ được xây dựng thiểu đơn lập, do nhà ngôn ngữ học và dịch giả Canada Sonja Lang sáng tạo làm một ngôn ngữ triết học nhằm đơn giản hóa ý nghĩ và giao tiếp. Nó xuất hiện lần đầu trên mạng năm 2001 dưới dạng dự bản, rồi dưới dạng hoàn chỉnh trong cuốn Toki Pona: The Language of Good năm 2014. Một cộng đồng nhỏ người nói ngôn ngữ này hình thành vào đầu thập niên 2000, rồi từ đó ngày một phát triển, nhất là sau khi cuốn sách chính thức ra mắt. Hầu hết hoạt động diễn ra trên diễn đàn trực tuyến, trên mạng xã hội, trong các trang mạng khác, dù đã có một số buổi gặp mặt xảy ra trong mấy năm gần đây.

Một tâm đích chính của Toki Pona là sự tối giản. Giống pidgin, nó tập trung vào khái niệm, yếu tố đơn giản mà mọi nền văn hóa đều có. Lang xây dựng Toki Pona làm ngôn ngữ diễn đạt tối đa ý nghĩa với tối thiểu sự phức tạp cũng như để lan truyền suy nghĩ tích cực. Ngôn ngữ này có 137 gốc từ và 14 âm vị chọn ra để mọi người nói từ mọi nơi đều dễ dàng thích ứng. Dù không tạo ra làm ngôn ngữ hỗ trợ quốc tế, nó vẫn có thể đóng vai trò đó. Do ảnh hưởng Đạo gia, ngôn ngữ này được sinh ra để giúp người dùng tập trung vào cái cốt lõi, lược bỏ đi sự phức tạp sản sinh trong quá trình suy nghĩ. Mặc cho khối từ vựng nhỏ, người nói vẫn thông hiểu, giao tiếp được với nhau, dựa trên văn cảnh và sự kết hợp từ để đạt để nghĩa mong muốn.

Từ nguyên
Tên ngôn ngữ này ghép từ từ toki (ngôn ngữ) (xuất phát từ  Tok Pisin, chính nó lại bắt nguồn từ talk (nói) tiếng Anh) với pona (tốt) (lấy từ  (tốt) Esperanto, lại từ  tiếng Latinh).

Âm vị học và số liệu

Kho âm vị
Toki Pona có chín phụ âm () và năm nguyên âm (). Nếu từ đa âm tiết thì âm tiết đầu được nhấn. Không có nguyên âm đôi, sự phân biệt độ dài nguyên âm, cụm phụ âm và thanh điệu.

Sự phân bổ
Sự phân bổ nguyên âm khá tiêu biểu cho ngôn ngữ nói chung. Chỉ tính gốc từ,  có tần suất 32%,  là 25%,  và  đều hơn 15%, còn 10% là . 20% gốc từ bắt đầu bằng nguyên âm. Tần suất trong một văn bản mẫu nặng 10kB chênh lệch chút: 34% , 30% , 15%  và , 6% .

Trong số phụ âm đầu,  thường gặp nhất (20%);  hơn 10%, rồi đến âm mũi  (không tính N cuối từ), ít gặp nhất, mỗi âm chừng 5%, là .

Tần suất  cao và tần suất  thấp khá khác thường nếu so với ngôn ngữ tự nhiên. Việc  có mặt trong hư từ la, li, ala nghĩa là tần suất trong văn bản có lẽ còn cao hơn.

Cấu trúc âm tiết
Âm tiết có dạng (C)V(N), tức phụ âm đầu nếu có + nguyên âm + âm mũi cuối nếu có, hay V, CV, VN, CVN. Như hầu hết ngôn ngữ, CV là loại phụ âm phổ biến nhất, đạt 75%. Âm tiết kiểu V và CVN đạt độ 10%, còn chỉ năm từ 5 có âm tiết kiểu VN (2% âm tiết).

Đa số gốc từ (70%) đôi âm tiết; chừng 20% đơn âm tiết và 10% có ba âm tiết. Đây là tỉ lệ thường gặp, tương tự với trong các ngôn ngữ Polynesia.

Chữ viết

14 chữ cái Latinh, a e i j k l m n o p s t u w, được vận dụng để viết Toki Pona. Chúng có cùng giá trị với các âm trong bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế (IPA): j đọc giống y tiếng Anh, nguyên âm giống cách đọc trong tiếng Tây Ban Nha và tiếng Ý. Gốc từ Toki Pona luôn được viết bằng chữ thường, dẫu chúng có đứng đầu câu đi nữa.

Hai hệ chữ tượng hình, sitelen pona và sitelen sitelen, sau đó được thiết kế, giới thiệu trong cuốn Toki Pona: The Language of Good. Sitelen pona là phát kiến của Lang, với mỗi chữ thể hiện một từ. Ký hiệu thể hiện tính từ đơn có thể nằm trong hay trên ký tự đại diện cho từ mà nó bổ nghĩa. Cụm từ "toki pona" (trong hộp thông tin đầu bài) được viết bằng sitelen pona, với kí tự cho pona được viết bên trong kí tự cho toki.

Hệ thống ra đời sau, sitelen sitelen, do Jonathan Gabel sáng chế. Nó phức tạp hơn còn về phần nhìn thì trông giống chữ Maya. Đây là một hệ chữ với hai cách thức thể hiện từ: mỗi ký tự thể hiện một từ, và ký tự thể hiện âm tiết, kết hợp tự vị để thể hiện hình vị.

Thêm vào đó, cộng đồng Toki Pona còn dùng vài hệ chữ nữa để viết thứ tiếng này, ví dụ Hangul, chữ Ả Rập và Tengwar (của J. R. R. Tolkien).

Chú thích

Tài liệu

Liên kết ngoài

 Trang web của tác giả.
Từ điển Toki Pona
Bài học của Bryant Knight (jan Pije)
Bài học của Robert Warnke (jan Lope)
ISO Một trang Wikia với liên kết tới trang web liên quan đến Toki Pona.

Ngôn ngữ đơn lập
Ngôn ngữ nhân tạo


title: Trận Pelagonia

text:
Trận Pelagonia đã diễn ra vào tháng 9 năm 1259, giữa Đế chế Nicaea và liên quân của Lãnh địa Bá vương Epirus, Sicilia và Công quốc Achaea. Đây là một sự kiện quyết định trong lịch sử Trung Cận Đông, khẳng định thắng lợi cuộc tái chiếm Constantinopolis của quân Nicaea và sự kết thúc của đế chế Latinh năm 1261, đồng thời đánh dấu sự phục hồi của Đông La Mã-Hy Lạp.

Vị trí chính xác của trận giao tranh vẫn còn chưa được xác định rõ ràng. Trận chiến đã được gọi là trận Kastoria  vì theo 3 nguồn Đông La Mã(Pachymeres, George Akropolites, Gregoras) nói rằng các trại quân Epirusc đã tấn công  từ một vị trí được gọi là Rừng Boril (Βορίλλα λόγγος)  Tuy nhiên, kể từ khi trận chiến bao gồm cả một cuộc bao vây Prilep, nên được gọi thường xuyên được gọi là trận chiến Pelagonia.

Hoàng đế Theodore II Laskaris qua đời năm 1258 và được thừa kế bởi John IV Laskaris còn nhỏ, được nhiếp chính bởi Michael Palaiologos VIII, người sau này đã khôi phục lại đế chế Đông La Mã và giành lại tất cả các lãnh thổ trước khi có cuộc Thập tự chinh thứ tư. Năm 1259, William II Villehardouin kết hôn với Anna Komnena Doukaina (còn được gọi là Agnes), con gái của Michael II Epirus, củng cố sự liên minh giữa Lãnh địa Bá vương Epirus và Achaea để chống lại Nicaea. Họ cũng liên minh với Manfred của Sicilia, người đã gửi tới 400 hiệp sĩ.

Năm 1259, quân Nicaea xâm lược Thessaly và vào tháng chín, liên quân Achaea và Epirus hành quân lên phía bắc để đối mặt với họ. Các đội quân Nicaea được dẫn đầu bởi hoàng thân Theodore Doukas, anh trai của Michael II xứ Epirus. Theo Chronicle of Morea viết bằng tiếng Pháp, lực lượng Nicaea bao gồm của quân đội chính quy Nicaea, lính đánh thuê người Thổ, 2000 quân Cuman, 300 người Đức, 13.000 quân Hungary, 4.000 người Serbia, và một số kị binh Vlachs. Quân Nicaea được cho là có tới 27 đơn vị kỵ binh các loại, mặc dù tất cả những con số này có thể đã được phóng đại. Theodore cũng tập hợp tất cả các nông dân địa phương và triển khai họ trên những ngọn đồi, do đó mà từ xa họ có thể xuất hiện như là một phần của quân đội.

Theodore sau đó được gửi một kẻ đào ngũ giả tới cho Michael II và William, và hắn đã phóng đại số quân Nicaea và khuyên Michael cố gắng tấn công anh trai mình. Bá tước xứ Karytaina, một trong những lãnh đạo người Pháp, đã không tin kẻ đào ngũ, và thuyết phục các đội quân Achaea ở lại khi họ quyết định rút lui. Tuy nhiên, Michael và quân đội của ông bị bỏ lại trong đêm và phải tháo lui, mà theo George Pachymeres là bởi vì con trai ngoài giá thú của Michael đã cãi nhau với William.

Ngày hôm sau, các hiệp sĩ Pháp tấn công vào đội lính đánh thuê Đức dưới quyền công tước xứ Carinthia của quân Nicaea.  Vị Công tước đã bị giết chết trong cuộc chiến. Các cung thủ Hungary sau đó đã giết chết tất cả những con ngựa Achaea, để lại các hiệp sĩ có khả năng tự vệ nhưng di chuyển chậm chạp. Những người lính bộ Achaea đã bỏ chạy chạy trốn trong khi các hiệp sĩ thì đầu hàng, hoàng tử William trốn xuống dưới một đống cỏ khô gần đó, nơi mà ông đã sớm được bị bắt. Theodore đã giải ông đến chỗ John Palaiologos, anh trai của Michael VIII, tổng chỉ huy bên Nicaea, và William đã bị buộc phải từ bỏ pháo đài chiến lược Achaea (bao gồm cả Mystras) trước khi được trả tự do.

John Palaiologos nhanh chóng chiếm được Thebes. Công quốc Achaea, nhà nước gốc Pháp mạnh nhất ở Hy Lạp sau cuộc Thập tự chinh thứ tư, đã trở thành chư hầu của Nicaea, Công quốc Athens cũng nhanh chóng trở thành chư hầu cho Micheal VIII. Và ông đã lợi dụng sự thất bại của liên quân các công quốc thạp tự để lấy lại Constantinopolis năm 1261.

Chú thích

Châu Âu năm 1259
Hy Lạp thế kỷ 13
Pelagonia
Trận chiến liên quan đến đế quốc Nicaea


title: Henry Wynter

text:
Henry Douglas Wynter (sinh ngày 6 tháng 6 năm 1886 mất ngày 7 tháng 2 năm 1945) là một sĩ quan thường trực lục quân Úc và đã được thăng cấp trung tướng trong thế chiến thứ hai. Sử gia Gavin Long mô tả ông như sau: "có lẽ là nhà tư tưởng rõ ràng và sâu sắc nhất của quân đội Úc trong thế hệ của ông".

Wynter gia nhập lực lượng dự bị quân đội Úc năm 1907 và trở thành thường trực vào năm 1911. Thi hành nhiệm vụ ở Queensland khi đại chiến nổ ra năm 1914, ông gia nhập Lữ đoàn Bộ binh 11 Úc vào năm 1916. Ông đã tham gia một loạt trận đánh trận mặt trận phía Tây. Mặt trận phía Tây kết thúc, ông tham dự khóa học trường Đại học sĩ quan Tham mưu Camberley và Đại học sĩ quan Quốc phòng Hoàng gia.

Ông công khai chỉ trích chiến lược về Singapore của chính phủ, dẫn đến ông bị cách chức và trả về Queensland. Năm 1938, ông là giám đốc trường Đại học sĩ quan Chỉ huy và tham mưu Lục quân. Năm 1940, ông cấp nhận cách chức để làm Phó đại diện và sĩ quan quân nhu của Quân đoàn 1 Úc.

Tham khảo

Sách

Sinh năm 1886
Mất năm 1945
Tướng Úc


title: Wendell Cushing Neville

text:
Wendell Cushing Neville (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1870 - mất ngày 8 tháng 7 năm 1930) là thiếu tướng binh chủng thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và là tư lệnh thủy quân lục chiến Hoa Kỳ thứ 14 từ năm 1929 đến năm 1930. Ông nhận được Huân chương Danh dự Hoa Kỳ. Ông qua đời vào năm 1930 và được chôn cất tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington.

Chú thích

Tư liệu

Thiếu tướng Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
Sinh năm 1870
Mất năm 1930
Bắc Đẩu Bội tinh hạng nhất


title: Chiến dịch Minsk

text:
Chiến dịch Minsk, một phần của Chuỗi chiến dịch giải phóng Byelorussia vào mùa hè năm 1944, mang mật danh "Bagration", là hoạt động tấn công, hợp vây của quân đội Liên Xô nhằm vào Tập đoàn quân 4 và các đơn vị quân đội Đức Quốc xã đóng ở khu vực Minsk (Belarus) và các vùng phụ cận, diễn ra từ ngày 29 tháng 6 đến ngày 4 tháng 7 năm 1944 trong Chiến tranh Xô-Đức thuộc Thế chiến thứ hai. Tại cuộc tấn công này, quân đội Liên Xô đã huy động lực lượng của các Phương diện quân Byelorussia 1, 2 và 3 cùng ba tập đoàn quân không quân của ba phương diện quân nói trên. Chỉ sau 6 ngày tấn công với tốc độ cao, quân đội Liên Xô đã bao vây và tiêu diệt chủ lực của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) ở phía đông thành phố Minsk. Kết thúc chiến dịch, thành phố Minsk được giải phóng. Toàn bộ 100.000 quân Đức bị bao vây trong "cái chảo" phía đông Minsk đã bị tiêu diệt. Chiến dịch Minsk đánh dấu sự kết thúc giai đoạn 2 của Chiến dịch Bagration, giai đoạn vận động thọc sâu vào trung tâm. Ngày 4 tháng 9, ba phương diện quân Byelorussia của quân đội Liên Xô tiến ra tuyến hồ Naroch, Molodechno, Krasnoye (???), Dzherzinsk (Dzyarzhynsk), Stoyabtsy (Stoubcy), Gorodeya (Haradzieja), Gantsevichi (Hantsavichy), chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, giai đoạn tổng tấn công phát huy chiến quả.

Đối với quân đội Đức quốc xã, sự sụp đổ của Tập đoàn quân Trung tâm tại mặt trận Byelorussia là một tổn thất rất nặng nề của Đế chế thứ ba. Trong suốt mùa hè năm 1944, quân đội Đức Quốc xã trên hướng trung tâm mặt trận Xô - Đức không thể ổn định được các tuyến phòng ngự và phải rút chạy ở khắp nơi. Các tập đoàn quân 4, 9 và xe tăng 3 hùng mạnh một thời nay chỉ còn là các cụm tác chiến có quân số và trang bị không lớn hơn cấp quân đoàn, phải bố trí phòng thủ trên địa đoạn mặt trận dài hơn 500 km từ Daugavpins đến Pinsk để đối phó với bốn phương diện quân Liên Xô trong giai đoạn tiếp theo.

Bối cảnh

Sau chiến dịch Vitebsk-Orsha và chiến dịch Bobruysk, các tập đoàn quân thiết giáp số 3 và tập đoàn quân số 9 ở hai cánh đã bị đánh tan, đặt tập đoàn quân số 4 ở chính diện vào thế bị nửa hợp vây. Tập đoàn quân này đóng trong một tứ giác với rìa Đông là sông Drut, rìa Tây là sông Berezina, và rìa Bắc, Nam là hai gọng kìm của Phương diện quân Byelorussia 1 và 3. Khu tứ giác này nắm ở phía đông của thành phố Minsk, mục tiêu của quân đội Liên Xô trong chiến dịch này. Trước tình hình bị đe dọa bao vây, tư lệnh Tập đoàn quân số 4, tướng Kurt von Tippelskirch đã ra lệnh rút lui về phía bờ Tây của sông Berezina. Tuy nhiên, tuyến đường rút lui khả dĩ duy nhất là con đường tỉnh lộ từ Mogilev về thị trấn Berezino, và điều này đã gây ra nhiều tai họa khi quân Đức kẹt cứng trên con đường cũng như trên chiếc cầu duy nhất bắc qua sông Berezina, trong khi đó không quân Xô Viết thì ném bom dữ dội vào toán quân đang rút lui. Thêm vào đó, các đột du kích Liên Xô hoạt động trong vùng đã không bỏ lỡ cơ hội, liên tục tập kích, quấy nhiễu số quân Đức đang rút chạy. Tình hình trở nên rắc rối hơn khi nhiều đám tàn quân từ các nơi khác như Vitebsk, Orsha, Bobruysk cũng gia nhập nhóm quân đang rút chạy về sông Berezina. Điều này đã khiến cuộc rút chạy của quân Đức về sông Berezina diễn ra khá chậm, có phần lộn xộn và chịu nhiều thương vong. Cũng cần lưu ý rằng, thật ra sức ép từ Phương diện quân Byelorussia tấn công tại chính diện của Tập đoàn quân số 4 (Đức) không thật sự lớn, do kế hoạch chung của Chiến dịch Bagration không có ý định hất quân Đức khỏi cái bẫy đã được giăng sẵn.

Binh lực và kế hoạch

Quân đội Liên Xô

Binh lực
Phương diện quân Byelorussia 3 do đại tướng I. D. Chernyakhovsky làm tư lệnh, thượng tướng A. P. Pokrovskiy làm tham mưu trưởng:
Tập đoàn quân cận vệ 11 do trung tướng K. N. Galitskiy chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh; 2 lữ đoàn và 6 trung đoàn pháo; 1 sư đoàn và 5 trung đoàn súng cối; 1 lữ đoàn và 3 trung đoàn Katyusha; 2 sư đoàn và 2 trung đoàn phòng không; 4 lữ đoàn và 4 trung đoàn xe tăng; 1 lữ đoàn cơ giới; 5 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân 5 do trung tướng N. I. Krylov chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh; 6 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo; 1 lữ đoàn và 2 trung đoàn súng cối; 1 lữ đoàn Katyusha; 5 trung đoàn phòng không; 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng; 5 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân 39 do trung tướng I. I. Lyudnikov chỉ huy. Binh lực gồm 7 sư đoàn bộ binh; 1 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo; 2 trung đoàn súng cối; 1 trung đoàn phòng không; 1 lữ đoàn xe tăng và 2 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân 31 do trung tướng V. V. Glagolev chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh; 2 lữ đoàn và 4 trung đoàn pháo; 2 trung đoàn súng cối; 1 sư đoàn và 3 trung đoàn phòng không; 1 lữ đoàn xe tăng và 4 trung đoàn pháo tự hành.
Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 do thượng tướng xe tăng P. A. Romistrov chỉ huy. Trong biên chế có 6 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng, 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn cơ giới; 6 trung đoàn pháo tự hành; 1 trung đoàn mô tô; 4 trung đoàn pháo, 3 trung đoàn súng cối, 2 trung đoàn phòng không và 1 trung đoàn không quân.
Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya" do thiếu tướng A. S. Burdeyniy chỉ huy. Trong biên chế có 3 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng; 1 lữ đoàn cơ giới; 2 trung đoàn pháo tự hành; 1 trung đoàn pháo, 1 trung đoàn súng cối, 1 trung đoàn phòng không.
Cụm Kỵ binh-Cơ giới hóa do trung tướng N. S. Oslikovsky chỉ huy. Trong biên chế có:
Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 "Stalingrad" do trung tướng V. T. Obukhov chỉ huy. Trong biên chế có 3 lữ đoàn và 1 tiểu đoàn cơ giới; 1 lữ đoàn và 1 tiểu đoàn xe tăng; 3 trung đoàn và 1 tiểu đoàn pháo tự hành; 1 trung đoàn bộ binh mô tô; 2 trung đoàn súng cối; 1 trung đoàn phòng không.
Quân đoàn kỵ binh cận vệ 3 gồm 3 sư đoàn kỵ binh; 2 trung đoàn pháo tự hành, 1 tiểu đoàn trinh sát cơ giới, 1 trung đoàn và 1 tiểu đoàn súng cối, 1 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân không quân 1 do trung tướng không quân M. M. Gromov chỉ huy. Trong biên chế có 8 sư đoàn tiêm kích; 4 trung đoàn cường kích và 6 sư đoàn ném bom.
Phương diện quân Byelorussia 2 do thượng tướng G. F. Zakharov làm tư lệnh, trung tướng A. N. Bogolyubov làm tham mưu trưởng.
Tập đoàn quân 33 do trung tướng V. D. Kryuchenkin chỉ huy. Trong biên chế có 6 sư đoàn bộ binh, 1 trung đoàn pháo tự hành, 1 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo, 1 trung đoàn súng cối, 1 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân 49 do trung tướng I. T. Grishin chỉ huy. Trong biên chế có 8 sư đoàn bộ binh, 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn xe tăng, 6 trung đoàn pháo tự hành, 3 lữ đoàn và 8 trung đoàn pháo, 4 trung đoàn súng cối, 3 trung đoàn Katyusha, 1 sư đoàn và 2 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân số 50 do trung tướng I. V. Boldin chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh, 2 trung đoàn pháo tự hành, 2 lữ đoàn và 3 trung đoàn pháo, 3 trung đoàn Katyusha, 4 trung đoàn súng cối, 1 trung đoàn và 2 tiểu đoàn phòng không.
Tập đoàn quân không quân 4 do trung tướng K. A. Vershinin chỉ huy. Trong biên chế có 2 sư đoàn tiêm kích, 2 sư đoàn cường kích, 1 sư đoàn ném bom.
Cánh phải của Phương diện quân Byelorussia 1 do Nguyên soái Konstantin Konstantinovich Rokossovsky làm tư lệnh, thượng tướng M. S. Malinin làm tham mưu trưởng. Thành phần tham gia chiến dịch gồm có:
Tập đoàn quân 3 do trung tướng A. V. Gorbatov chỉ huy. Trong biên chế có 10 sư đoàn bộ binh, 5 trung đoàn xe tăng, 1 lữ đoàn và 6 trung đoàn pháo tự hành, 2 lữ đoàn và 4 trung đoàn pháo, 1 trung đoàn Katyusha, 3 trung đoàn súng cối, 1 sư đoàn và 1 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân 28 do trung tướng A. A. Luchinsky chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn bộ binh, 4 trung đoàn xe tăng, 4 trung đoàn pháo tự hành, 1 lữ đoàn và 2 trung đoàn pháo, 1 lữ đoàn Katyusha, 1 lữ đoàn và 2 trung đoàn súng cối, 1 sư đoàn và 1 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân 48 do trung tướng P. L Romanenko chỉ huy. Trong biên chế có 8 sư đoàn bộ binh, 2 trung đoàn xe tăng, 4 trung đoàn pháo tự hành, 1 sư đoàn, 1 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo, 1 trung đoàn súng cối, 1 sư đoàn và 1 trung đoàn phòng không.
Tập đoàn quân 65 do thượng tướng P. I. Batov chỉ huy. Trong biên chế có 8 sư đoàn và 1 lữ đoàn bộ binh, 1 trung đoàn xe tăng, 4 trung đoàn pháo tự hành. 1 sư đoàn, 2 lữ đoàn và 1 trung đoàn pháo, 2 trung đoàn súng cối, 1 sư đoàn và 1 trung đoàn phòng không.
Cụm kỵ binh cơ giới do trung tướng I. A. Pliyev chỉ huy. Trong biên chế có 9 sư đoàn kỵ binh, 7 trung đoàn xe tăng, 3 trung đoàn pháo tự hành, 3 trung đoàn và 2 tiểu đoàn pháo, 5 trung đoàn súng cối, 3 trung đoàn pháo phòng không
Quân đoàn xe tăng cận vệ 1 do thiếu tướng N. F. Panov chỉ huy. Trong biên chế có 3 lữ đoàn xe tăng, 1 lữ đoàn cơ giới, 2 trung đoàn pháo tự hành, 1 trung đoàn súng cối, 1 trung đoàn pháo phòng không, 2 tiểu đoàn trinh sát cơ giới.
Quân đoàn xe tăng 9 do thiếu tướng B. S. Bakharov chỉ huy. Trong biên chế có 3 lữ đoàn xe tăng, 1 lữ đoàn cơ giới, 2 trung đoàn pháo tự hành, 1 trung đoàn súng cối, 2 tiểu đoàn trinh sát cơ giới.
Tập đoàn quân không quân 16 do thượng tướng S. I. Rudenko chỉ huy. Trong biên chế có 8 sư đoàn và 1 trung đoàn tiêm kích, 5 sư đoàn cường kích, 5 sư đoàn ném bom, 3 trung đoàn vận tải, trinh sát, cứu hộ, liên lạc, 7 trung đoàn pháo phòng không.

Kế hoạch

Nhiệm vụ của Phương diện quân Byelorussia 3 trong giai đoạn đầu tiên của chiến dịch Bagration đã được hoàn thành vào ngày 28 tháng 6 khi lực lượng kỵ binh-cơ giới hóa của nó tiếp cận bờ sông Berezina. Vì vậy, cùng ngày hôm đó, Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô (STAVKA) đã ra mệnh lệnh số 220124 yêu cầu Phương diện quân Byelorussia 3 vượt sông Berezina và tiến công theo các hướng Minsk và Molodechno, giải phóng thành phố Minsk, phối hợp với Phương diện quân Byelorussia 2 đang gia tăng sức ép từ phía Mogilev. Nhiệm vụ phải được hoàn thành không muộn hơn ngày 8 tháng 7. Tuy nhiên, tập đoàn quân xe tăng cận vệ số 5 của thượng tướng P. A. Romistrov đã bị phê bình là hành động quá chậm chạp và được STAVKA yêu cầu phải thể hiện sự quyết đoán nhiều hơn nữa. Trong khi Tập đoàn quân cận vệ 11, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya" có nhiệm vụ đánh chiếm Minsk thì các tập đoàn quân 5, 31 và Cụm kỵ binh cơ giới của tướng N. S. Oslikovsky tấn công Molodechno và Vileyka ở phía bắc Minsk, phối hợp với Quân đoàn xe tăng cận vệ 1 của Phương diện quân Byelorussia 1 khép vòng vây thứ hai ở phía tây Minsk. Tập đoàn quân 39 được tách ra hướng Tây Bắc, phối hợp với Phương diện quân Pribaltic 1 giải quyết dứt điểm cụm cứ điểm Polotsk của Tập đoàn quân 16 (Đức).

Phương diện quân Byelorussia 1 dưới quyền chỉ huy của Nguyên soái K. K. Rokossovsky (được phong hàm ngày 27 tháng 6) có nhiệm vụ phức tạp hơn các phương diện quân khác. K. K. Rokossovsky phải sử dụng Tập đoàn quân 3 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 1 tấn công từ phía bắc Osipovichi vào Minsk trên hướng Đông Nam, phối hợp với Tập đoàn quân 50 của Phương diện quân Byelorussia 2 hình thành vòng vây phía phía nam cụm quân Đức ở Đông Minsk. Các tập đoàn quân 28, 48, 65, Quân đoàn xe tăng 9 tiếp tục tấn công về phía tây, mở rộng phạm vi kiểm soát và ngăn chặn các đòn đột kích phá vây của Tập đoàn quân 2 (Đức) từ hướng Baranovichi, Korelichi (Karelichy). cụm kỵ binh cơ giới của tướng I. A. Pliyev có nhiệm vụ đột kích dọc theo con đường độc đạo xuyên đầm lầy Polesya từ Koptsevichi (Kapatkevicy) đi Luninets, phối hợp với Giang đoàn Dniepr đánh chiếm các cứ điểm lẻ của quân Đức dọc theo tuyến đường này.

Phương diện quân Byelorussia 2 tiếp tục đột phá qua tuyến phòng thủ sông Drut và gia tăng sức ép trên tuyến phòng thủ sông Berezina của Tập đoàn quân 4 (Đức), đẩy tập đoàn quân này về bờ Tây sông Berezina, phối hợp với cánh trái của Phương diện quân Byelorussia 3 và cánh phải của Phương diện quân Byelorussia 1 bao vây, tiêu diệt quân Đức trong khu vực Minsk.

Quân đội Đức Quốc xã

Binh lực

Lực lượng còn lại của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm (tư lệnh: Thống chế Walter Model)
Tập đoàn quân số 4 của Thượng tướng Bộ binh Kurt von Tippelskirch (đến ngày 1 tháng 7), Trung tướng Vincenz Müller, quyền tư lệnh từ ngày 1 tháng 7, bao gồm các quân đoàn số 12, 27, tàn quân của quân đoàn thiết giáp số 39
Tàn quân của quân đoàn bộ binh số 7 và thuộc Tập đoàn quân thiết giáp số 3, đặt dưới sự chỉ huy của tướng Vincenz Müller
Tàn quân của Tập đoàn quân số 9 họp thành Cụm tác chiến Von Vormann do Thượng tướng Thiết giáp Nikolaus von Vormann chỉ huy
Tập đoàn quân số 2 phòng thủ trên hướng đầm lầy Polesya.
Các lực lượng tăng viện và bảo vệ hậu cứ:
Cụm tác chiến von Saucken, bao gồm Sư đoàn xe tăng 5 và ba tiểu đoàn pháo binh, do Trung tướng Dietrich von Saucken chỉ huy.
Cụm tác chiến von Gottberg, bao gồm các đơn bị cảnh vệ, an ninh và SS, do Thượng tướng SS Curt von Gottberg chỉ huy. Nó được chia thành 2 cụm tác chiến nhỏ hơn:
Cụm tác chiến Anhalt, bao gồm các lực lượng cảnh vệ và an ninh, do Đại tá SS Günther Anhalt chỉ huy
Cụm tác chiến Flörke, bao gồm tàn quân của Sư đoàn bộ binh số 14 và một số đơn vị khác, do Trung tướng Hermann Flörke chỉ huy.
Cụm tác chiến Lindig, bao gồm Sư đoàn xe tăng 12 và Sư đoàn huấn luyện dã chiến 390, do Trung tướng Max Lindig chỉ huy.

Kế hoạch

Ngay sau những thấy bại đầu tiên tại Chiến dịch Bagration, Adolf Hitler đã thay thế một loạt tướng lĩnh chỉ huy Đức. Thống chế Walter Model được chỉ định thay thế Tthống chế Ernst Bush chỉ huy Cụm tập đoàn quân Trung tâm. Thượng tướng Thiết giáp Nikolaus von Vormann thay thế Thượng tướng Bộ binh Hans Jordan chỉ huy mấy sư đoàn còn lại của Tập đoàn quân 9. Trung tướng von Saucken thay Thượng tướng Pháo binh Robert Martinek chỉ huy tàn quân của Quân đoàn xe tăng 39 và Sư đoàn xe tăng 5. Thượng tướng Pháo binh Helmuth Weidling thay Trung tướng Edmund Hoffmeister chỉ huy nhóm tàn quân của Quân đoàn xe tăng 41. Tuy nhiên, một số viên tướng bị tử trận hoặc bị bắt làm tù binh được thay thế bằng cách đôn chức vụ từ chỉ huy sư đoàn, trung đoàn lên chỉ huy các Cụm tác chiến. Kho cán bộ chỉ huy của quân đội Đức Quốc xã đang gặp khủng hoảng, đặc biệt là các sĩ quan chỉ huy lâu năm, có nhiều kinh nghiệm tác chiến.

Kế hoạch tác chiến của phía Đức bao hàm việc hạn chế tối đa thương vong và Hitler vẫn đặc mục tiêu giữ Minsk bằng mọi giá. Kết quả của các Chiến dịch Vitebsk-Orsha và Chiến dịch Bobruysk cho thấy, chắc chắn mục tiêu tiếp theo quân đội Liên Xô sẽ là Minsk. Để cứu vãn nguy cơ sụp đổ của Cụm tập đoàn quân Trung tâm, Tổng hành dinh quân đội Đức Quốc xã vội vã rút nhiều lực lượng thiết giáp, cơ giới từ các mặt trận khác để ném vào chiến trường Byelorussya. Ngày 26 tháng 6, Sư đoàn xe tăng 5 của Trung tướng Karl Decker được rút từ Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức) thuộc Cụm Tập đoàn quân Nam Ukraina đang đóng ở Kovel và được điều tới bảo vệ thành phố Minsk. Sư đoàn xe tăng 4 của Thiếu tướng Clemens Betzel thuộc Tập đoàn quân xe tăng 4 được điều từ Kovel đến Vinius. Sư đoàn xe tăng 12 của Thiếu tướng Gerhard Müller thuộc Tập đoàn quân 16 cũng được điều đến khu vực Marina Gorka và đặt trực thuộc Tập đoàn quân 2 để cản phá mũi tấn công của cánh phải Phương diện quân Byelorussia 1 (Liên Xô).

Mặc dù quân đội Liên Xô đã hình thành hai gọng kìm tại hai cánh đe dọa bao vây Tập đoàn quân số 4, lực lượng này vẫn bị yêu cầu phải tử thủ và giữ vững từng tấc đất ở phía đông sông Berezina. Và đây lại chính là điều mà Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô mong đợi. Tập đoàn quân 4 (Đức) có binh lực mạnh tới 9 sư đoàn và việc rải quân bố trí phòng ngự trên vùng tứ giác Orsha - Mogilev - Berezino - Borisov rộng vài trăm km vuông tuy đã tạo được một mật độ phòng ngự đủ đậm đặc để cản phá cuộc tấn công của Phương diện quân Byelorussia 2 (Liên Xô) trên bốn tuyến sông nhưng sự thất bại nặng nề của Tập đoàn quân xe tăng 3 bên cánh trái và Tập đoàn quân 9 bên cánh phải đã đẩy Tập đoàn quân 4 (Đức) cùng tàn quân của Tập đoàn quân xe tăng 3 và Tập đoàn quân 9 tháo chạy về vào thế bị nửa hợp vây. Số phận của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) chỉ còn có thể tính bằng ngày, tùy thuộc vào tốc độ tấn công của quân đội Liên Xô đến Minsk. Bộ Tổng tư lệnh lục quân Đức không hy vọng Tập đoàn quân 4 sẽ trụ lại được trên sông Berezina quá hai tuần nhưng sự hy sinh của nó lại là điều cần thiết để quân Đức có thêm thời gian lập một tuyến phòng thủ mới ở phía đông Minsk từ Polotsk qua Donginovo (Dauhinava), Logoysk, Smolevichi, Cherven (Cervien) đến Slutsk và đương nhiên bao gồm cả Minsk.

Diễn biến

Hướng Bắc Minsk

Sáng 29 tháng 6, sau một đợt pháo kích ngắn khoảng 30 phút, Tập đoàn quân 5 và cụm kỵ binh cơ giới của tướng N. S. Oslykovsky bắt đầu tấn công các cứ điểm của quân Đức tại các thị trấn Lukoml, Begoml (Biahoml) và Budslav (Budslau), phía tây hồ Lukomlskoye. Trong ngày đầu tiên, quân Đức dựa vào các công sự, chiến hào và lợi dụng địa hình đầm lầy đã chống trả kịch liệt. Tốc độ tiến công của Cụm kỵ binh cơ giới Liên Xô giảm xuống còn 5 đến 8 km trong ngày đầu tiên. Trong lúc cuộc tấn công đang bị chậm lại thì tướng V. T. Obukhov, Quân đoàn trưởng Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 bắt liên lạc được với Lữ đoàn du kích của đại tá Sergei Afanasyevich Khvachevsky đang hoạt động trong các khu rừng quanh hồ Palik và vùng đầm lầy ở thượng nguồn sông Vilya. Từ một tháng nay, Lữ đoàn của S. A. Khvachevsky cùng hàng chục lữ đoàn và trung đoàn du kích Byelorussia đã âm thầm hoạt động lật đổ các đoàn tàu quân sự Đức và phá hủy hàng chục km đường ray và hằng trăm cầu, cống, gây khó khăn lớn cho quân Đức trong việc cơ động lực lượng và tiếp viện cho mặt trận. Nhờ các du kích thông thuộc địa hình dẫn đường, ngày 2 tháng 7, Tập đoàn quân 5 đã vòng tránh các cứ điểm của quân Đức bất ngờ vượt sông Vilya đánh chiếm các nhà ga Krivichi và Budslav, cắt đứt đường sắt từ Molodechno lên Polotsk. Ngày 3 tháng 7, Quân đoàn cơ giới cận vệ 3 "Stalingrad" trong đội hình Cụm kỵ binh cơ giới của tướng N. S. Oslykovsky đã đột kích và đánh chiếm thị trấn Vileyka. Quân đoàn kỵ binh cận vệ 3 sau khi đánh chiếm cứ điểm Plesheniki (Pliescanicy) đã hướng đòn tấn công về Molodechno.

Trên hướng tấn công chính, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 (Liên Xô) tấn công rất chậm, không chỉ chậm hơn Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya" mà còn chậm hơn cả một số sư đoàn bộ binh của Tập đoàn quân cận vệ 11. Kế hoạch hợp vây cánh quân Đức ở phía đông Minsk có nguy cơ bị phá vỡ. Ngày 30 tháng 6, đích thân nguyên soái A. M. Vasilevsky đã đến Borisov kiểm tra thực địa và yêu cầu tướng P. A. Rotmistrov phải tăng tốc độ tấn công để đến cuối ngày 2 tháng 7 phải có mặt ở Minsk. Để giúp đỡ Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5, tướng I. D. Chernyakhovsky yêu cầu chủ nhiệm công binh của phương diện quân ưu tiên cho xe tăng vượt qua các cầu phao và cầu gỗ trước các đơn vị khác. Ngày 2 tháng 7, Quân đoàn xe tăng xe tăng 29 và Tập đoàn quân 31 đã tiến đến đầu nguồn sông Svisloch trên khu vực Ostrositsky-Gorodok (Astrasycki Haradok), cắt đứt con đường rút lui lên Vinius của cụm quân Đức tại Minsk. Sư đoàn thiết giáp số 5 (Đức) trước tình hình bị đánh từ phía trước và phía sau buộc phải bỏ chạy khỏi Borisov sau khi chịu nhiều thiệt hại nặng nề.

Các diễn biến trên hướng tấn công của Tập đoàn quân cận vệ 11 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 phát triển hết sức nhanh chóng. Ngày 1 tháng 7, sau khi bẻ gãy sức kháng cự của Cụm tác chiến Von Saucken và tàn quân thuộc Sư đoàn xe tăng 18 (Đức) đã kéo về Minsk với tốc độ tấn công hàng chục km trong ngày tiếp theo. Thống chế Walter Model sử dụng còn bài cuối cùng là Cụm tác chiến Von Gottberg phối hợp với Sư đoàn kỵ binh cơ giới SS ra khai thông con đường đi Vinius để cứu số quân còn lại khỏi Minsk nhưng tất cả phòng tuyến của quân Đức ở phía bắc và phía tây Minsk đã sụp đổ. 3 giờ sáng ngày 3 tháng 7 năm 1944, Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya" đã đột nhập vào Minsk. Buổi trưa cùng ngày, các trung đoàn xe tăng 36 và 193 của Tập đoàn quân 3 (Phương diện quân Byelorussia 1) cũng tiến vào Minsk từ phía nam. 13 giờ chiều ngày 3 tháng 7, thủ đô của Byelorussia được giải phóng. Ở phía đông Minsk, Tập đoàn quân cận vệ 11 (Liên Xô) đã đánh chiếm Smolevichi, dồn quân Đức xuống khu vực đầm lầy ở thượng nguồn sông Volma với trung tâm là thị trấn cùng tên.

Tổng cộng Phương diện quân Byelorussia 3 đã tiêu diệt 22.000 quân và bắt sống 13.000 tù binh cùng với 5.000 xe cơ giới các loại, giáng một đòn nặng vào hậu cứ của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm.

Minsk, thủ đô của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorusia bị phá hủy nặng nề. Cả thành phố chỉ còn lại bốn công trình lớn gồm Trụ sở chính phủ, Trụ sở Trung ương Đảng cộng sản Byelorussia, Nhà máy Radio và Câu lạc bộ Hồng quân là những nơi chưa bị phá hoại. Công binh của Phương diện quân Byelorussia 3 phải làm việc liên tục suốt ngày đêm để nhanh chóng gỡ đi những quả mìn Đức đang chờ nổ. Trên các con đường nhựa từ Minsk đi Rakov và Vologin ở phía tây thành phố ngổn ngang những xe cộ và phương tiện chiến tranh của quân Đức bỏ lại khi rút chạy.

22 giờ 00 ngày 3 tháng 7, sau bản nhật lệnh như thường lệ của STAVKA được phát thanh viên huyền thoại Levitan đọc trên đài phát thanh ghi nhận công lao của các phương diện quân Byelorussia đã giải phóng Minsk, bầu trời Moskva bừng lên ánh sáng của 24 loạt pháo hoa được bắn lên từ 324 khẩu đại bác để chúc mừng thủ đô của Belarus được giải phóng.

Hướng Nam Minsk

Sau khi hoàn thành Chiến dịch Bobruysk, các tập đoàn quân cánh phải Phương diện quân Byelorussia 1 có một loạt nhiệm vụ mới phức tạp hơn. Trước hết, nó phải phối hợp với Phương diện quân Byelorussia 3 khép chặt vòng vây xung quanh Tập đoàn quân 4 và tàn quân của các tập đoàn quân 9 và xe tăng 3 (Đức) đàng phòng ngự ở phía đông Minsk và giải phóng thủ đô của Belarus. Tiếp theo, nó phải tấn công sang phía tây để ngăn chặn các đòn phản kích mà quân Đức đang chuẩn bị trên hướng Stoyabtsy - Uzda hòng cứu vãn tình thế. Thứ ba, sau khi hoàn thành hai nhiệm vụ trước mắt, các tập cánh phải chuẩn bị phối hợp với cánh trái của phương diện quân mở một đòn tấn công tiếp theo, hợp vây quân Đức trong khu vực đầm lầy Polesya từ Pinsk đến Brest. Hai nhiệm vụ đầu tiên nằm trong kế hoạch giai đoạn 2 của Chiến dịch Bagration

Mở đầu giai đoạn tấn công thứ hai trên hướng Bobruysk - Minsk, ngày 29 tháng 6, Tập đoàn quân 3 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 1 bắt đầu tấn công từ phía bắc Osipovichi dọc theo con đường bộ và đường sắt Bobruysk - Minsk. Ngày 1 tháng 7, Quân đoàn xe tăng cận vệ 1 đánh chiếm thị trấn - nhà ga Marina Gorka (Maryina Horka), một chốt chặn quan trọng trên con đường đến Minsk do Cụm tác chiến Flörke gồm tàn quân của Sư đoàn bộ binh 14 và một số tiểu đoàn cảnh vệ (Đức) phòng giữ. Ngày 2 tháng 7, Quân đoàn bộ binh 41 (Tập đoàn quân 3) phối hợp với Tập đoàn quân 50 (Phương diện quân Byelorussia 2) Cụm tác chiến sư đoàn bộ binh 262 và Sư đoàn bộ binh 267 (Đức) khỏi căn cứ Pukhovichi, dồn cụm quân này về Cherven. Sáng ngày 3 tháng 7, Quân đoàn xe tăng cận vệ 1 đã có mặt ở ngoại ô phía nam Minsk. Sau một trận giao chiến ngắn, Lữ đoàn xe tăng 15 đã cùng lữ đoàn xe tăng 36 tiến vào Minsk.

Đúng như dự đoán của tướng K. K. Rokossovsky, ngày 3 tháng 7, thống chế Walter Model huy động Sư đoàn xe tăng 12 làm chủ lực cho Cụm tác chiến Lindig mở cuộc phản kích từ Uzda vào Marina Gorka nhằm chia cắt Tập đoàn quân 3 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 1 với chủ lực Phương diện quân Byelorussia 1, tạo một hành lang để giải vây cho Tập đoàn quân 4 (Đức). Tuy nhiên, những nỗ lực này đều bị quân đội Liên Xô chặn đứng. Quân đoàn xe tăng 9 (Liên Xô) được điều động đến khu vực bị đột phá đã phối hợp với các quân đoàn bộ binh 46 và 80 chặn đứng cuộc phản kích của Sư đoàn xe tăng 12 và Sư đoàn bộ binh 390 (Đức), đuổi các sư đoàn này chạy về Dzherzinsk. Ngay ngày hôm sau, Quân đoàn xe tăng 9 cùng với Tập đoàn quân 48 mở mũi đột kích về phía tây, đánh chiếm Uzda và Stoyabtsy.

Bên rìa phía bắc vùng đầm lầy Polesya, ngày 30 tháng 6, các tập đoàn quân 28 và 65 nhanh chóng đè bẹp tuyến phòng thủ mỏng yếu của Sư đoàn bộ binh 102 và Cụm tác chiến sư đoàn 216 (Đức), đánh chiếm Slutsk và phát triển sang hướng Tây, giải phóng một loạt khu dân cư ở Starobin, Pogost (Pagost - 2), Timkhovichi (Cimkavicy), Kopyl (Kapyl) và Nesviz (Niasviz). Nhận thấy nguy cơ bị đánh tập hậu, tướng Friedrich Herrlein phải rút các sư đoàn bộ binh 292 và 707 về phía tây sông Tsna, lập tuyến phòng thủ mới dọc theo con đường sắt từ Gantsyevichi đến Luninets. K. K. Rokossovsky ra lệnh cho Tập đoàn quân 28 tách quân đoàn bộ binh 128 phối hợp với các tàu chiến đường sông của Giang đoàn Dinepr tổ chức hai mũi tấn công song song trên bộ và dưới sông Pripyat về hướng Luninets. Ngày 4 tháng 7, Quân đoàn bộ binh 128 đánh bật Sư đoàn bộ binh 292 (Đức) về Pinsk, Sư đoàn bộ binh 707 (Đức) cũng bỏ Gantsyevichi rút về Telekhany (Cieliachany). Phương diện quân Byelorussia 1 đã hoàn thành nhiệm vụ của giai đoạn đột phá vào tung thâm trong Chiến dịch Bagration

"Chảo lửa" Volma

Đây là "cái chảo" lớn thứ hai trong Chiến tranh Xô-Đức mà quân đội Liên Xô tạo ra và dồn quân Đức vào đó (chỉ đứng sau "Cái chảo" Stalingrad). Bên trong vòng vây là toàn bộ Tập đoàn quân 4 (Đức) do Thượng tướng Kurt von Tippelskirch chỉ huy gồm 1 Quân đoàn xe tăng và 2 quân đoàn bộ binh, không kể các đơn vị các tăng cường. Cùng bị dồn vào cái chảo này còn có tàn quân của các quân đoàn bộ binh 6 và 35 (Đức), các đơn vị thuộc cụm quân bảo vệ hậu phương mặt trận của tướng Friedrich Gustav Bernhard, các đơn vị cảnh vệ SS, thông tin, công binh và hậu cần trực thuộc Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức). Tổng số quân Đức bị vây lên đến 105.000 người thuộc 30 sư đoàn. Nếu như các phương diện quân Byelorussia mất 5 ngày kể từ ngày bắt đầu chiến dịch để giải phóng Minsk thì thời gian để thanh toán cụm quân Đức trong vòng vây ở phía đông và Đông Nam Minsk lại mất gấp đôi thời gian đó. Nhưng ở Stalingrad, quân đội Liên Xô phải mất đến gần 3 tháng để hoàn thành chiến dịch thì ở Minsk, họ chỉ mất 19 ngày.

Việc thanh toán cụm quân Đức bị vây được giao cho Phương diện quân Byelorussia 2 và Tập đoàn quân 31. Khác với các cuộc bao vây ở Stalingrad, ở Korsun-Shevchenkovsky và ở Kamenets-Podolsky; ở Byelorussia trong mùa hè năm 1944, Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) đã thiệt hại nặng nề trên tất cả các hướng tấn công chủ yếu và thống chế Walter Model đã không còn một lực lượng dự bị đáng kể nào trong tay để có thể hy vọng giải cứu cho Tập đoàn quân 4 và các nhóm tàn quân Đức như ông ta đã làm để giải cứu Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) trong Chiến dịch Proskurov-Chernovtsy. Địa hình ở phía đông Minsk cũng không cho phép thiết lập một sân bay dã chiến khả dĩ có thể dùng cho các máy bay vận tải nhẹ. Nếu sân bay đó được thiết lập thì nó cũng nhanh chóng bị phá hủy và ngay cả việc thả dù hàng cũng bất khả thi bởi ba tập đoàn quân không quân Liên Xô hầu như đã làm chủ bầu trời Byelorussia. Trong khi đó, lực lượng chủ lực của Tập đoàn quân 4 (Đức) là Quân đoàn xe tăng 39, trong quá trình rút lui về bên kia sông Berezina đã rối loạn đội hình và dần dần tan rã dưới các cuộc oanh kích của không quân Xô Viết. Hai viên tướng chỉ huy quân đoàn của nó cũng bỏ mạng trong thời gian này.

Từ ngày bị bao vây, binh sĩ Đức trong cái "chảo lửa" liên tiếp bị oanh kích dữ dội bằng không quân và pháo binh. Trong khi đó, đạn dược càng ngày càng vơi dần, đường tiếp tế gần như bị cắt đứt. Do tư lệnh Tập đoàn quân số 4 Kurt von Tippelskirch đã được di tản bằng máy bay từ ngày 1 tháng 7, ông ta giao quyền chỉ huy Tập đoàn quân 4 cho quân đoàn trưởng Quân đoàn bộ binh 12, trung tướng Vincenz Müller mà không hề biết rằng hai ngày sau, ông này đã bị Tập đoàn quân 50 (Liên Xô) bắt được trên đường bỏ chạy từ Mogilev về Minsk, cùng bị bắt với Vincenz Müller còn có thiếu tướng Rudolf Edmansdorf, chỉ huy trưởng khu phòng thủ Mogilev..

Ngày 4 tháng 7, tướng I. V. Boldin, tư lệnh Tập đoàn quân 50 (Liên Xô) triệu tập tướng Vinzenz Müller và tướng Rudolf Edmansdorf đến Sở chỉ huy dã chiến của Tập đoàn quân 50 ở Klichev. Tại đây, hai viên tướng Đức được thông báo rằng họ sẽ đọc lời kêu gọi đầu hàng do họ tự soạn thảo trên hệ thống loa phóng thanh và trên các máy điện đàm để gửi đến các sĩ quan và binh lính Đức trong vòng vây. Ba tổ công tác của các tập đoàn quân 31, 49 và 50 cũng được giao nhiệm vụ chuyển cho các cấp chỉ huy Đức bản sao của bức thư đó do tướng Vinzenz Müller ký:

Quân Đức không thể chấp nhận ngay lời kêu gọi của tướng Vinzenz Müller và chống trả trong tâm trạng tuyệt vọng. Ngày 5 tháng 7, bức điện cuối cùng của lực lượng bị vây được gửi về bộ tư lệnh của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm, mang một lời cầu cứu hết sức khẩn thiết:

Lời cầu cứu không được hồi âm. Trong khi đó, vòng vây ngoài của quân đội Liên Xô tiến dần về phía tây, và khi lực lượng bao vây đã đột phá 50 cây số thì, "cái chảo" chỉ còn chu vi chừng 150 cây số.

Và những gì đã xảy ra với quân Đức mấy ngày trước đó tại Đông Nam Bobruysk lại tái diễn nhưng với quy mô lớn hơn. Tập đoàn quân không quân 6 (Đức) cũng huy động một số máy bay vận tải thả dù hàng xuống khu vực bị bao vây nhưng phần lớn các máy bay này đã bị không quân Liên Xô chặn đánh và bắn rơi. Khác với Tập đoàn quân 6 (Đức) bị bao vây ở Stalingrad, Tập đoàn quân 4 cùng tàn quân của các tập đoàn quân 9 và xe tăng 3 (Đức) ở phía đông Minsk đã không còn một hệ thống chỉ huy thống nhất. Một bộ phận quân Đức tìm cách phá vây về phía tây Bắc nhưng đã bị Tập đoàn quân 31 chặn lại và tiêu diệt trên đoạn đường sắt từ Minsk đi Smolevichi.

Ngày 6 tháng 7 năm 1944, Sư đoàn bộ binh 174 thuộc Quân đoàn bộ binh 62-Tập đoàn quân 33 và Lữ đoàn xe tăng 213 thuộc Tập đoàn quân 31(Liên Xô) mở một trận đột kích từ Smolevichi đánh thẳng vào Volma, trung tâm phòng ngự của cụm quân Đức bị vây. Từ phía nam, bốn sư đoàn của Quân đoàn bộ binh 19 cũng tấn công lên Volma. Từng cụm lớn quân Đức bỏ chạy theo hướng Tây và Tây Nam dưới các trận oanh tạc của Tập đoàn quân không quân 4 (Liên Xô). Ngày 6 tháng 7, 3.000 quân do thiếu tướng Hans Traut, tham mưu trưởng Quân đoàn bộ binh 12 đã tổ chức một cuộc phá vây tại Smilovichy. Tuy nhiên nỗ lực này đã bị Tập đoàn quân số 49 (Liên Xô) chặn đứng. Ngày hôm sau, thiếu tướng Hans Traut cố gắng tổ chức phá vây một lần nữa nhưng trước khi vượt được sông Shvisloch ở Synelo (???), đội quân của ông ta đã bị Sư đoàn bộ binh 362 và Trung đoàn cơ giới 481 đánh tan. Bản thân Hans Traut cũng bị bắt sống. Ngày 7 tháng 7, nhóm quân Đức bỏ chạy sang phía tây đã vấp phải bức tường hỏa lực dày đặc của 8 trung đoàn lựu pháo Liên Xô. Lữ đoàn xe tăng 25 và Quân đoàn bộ binh 113 đã tiêu diệt và bắt làm tù binh cụm quân này ngay tại ngoại ô phía đông Minsk.

Ngày 8 tháng 7, một cụm quân Đức lớn hơn tổ chức thành hai mũi đột phá vượt sông sông Shvisloch sang phía tây nam đã bị hỏa lực của 12 trung đoàn pháo binh Liên Xô bố trí tại Apchak, Ostrovy, Dubki và ngoại ô phía nam Minsk xé nát đội hình. Một bộ phận bỏ chạy sang phía đông nam bị Sư đoàn bộ binh 95 bao vây và tiêu diệt trên bờ sông Svisloch. Nhóm quân bỏ chạy xuống phía nam do tương Paul Völckers chỉ huy cũng bị Sư đoàn bộ binh 199 thanh toán trong khu rừng ở phía nam Dubki, tướng Paul Völckers bị bắt làm tù binh. Cụm quân lớn nhất gồm 2 trung đoàn còn lại của Sư đoàn bộ binh xung kích 78 do tướng Herbert von Larisch chỉ huy tháo chạy theo hướng Tây Nam cũng bị Quân đoàn bộ binh 80, Lữ đoàn xe tăng 26, Trung đoàn cơ giới 514 và các sư đoàn bộ binh 42, 64 (Liên Xô) tiêu diệt và bắt làm tù binh ở phía nam Minsk. Số quân còn lại bỏ chạy ngược về phía sông Svisloch, tiếp tục hứng chịu hỏa lực của không quân và pháo binh Liên Xô và hạ vũ khí đầu hàng.

Kết quả và đánh giá

Kết quả

Trong số gần 110.000 quân Đức bị vây ở phía đông Minsk, hơn 72.000 người bị giết và hơn 35.000 người bị bắt làm tù binh, trong đó có 12 viên tướng gồm 3 quân đoàn trưởng và 9 sư đoàn trưởng. Trong ba ngày sau đó, quân đội Liên Xô vẫn tiếp tục truy bắt các nhóm nhỏ từ vài chục đến trên 100 lính Đức chạy trốn chui lủi trong các khu rừng và đầm lầy quanh Minsk. Du kích và những người dân Belarus đã giúp quân đội Liên Xô bắt được mấy trăm lính Đức đang định tẩu thoát về phía tây. Ngày 12 tháng 7, Tập đoàn quân 4 (Đức) chính thức bị xóa sổ.

Trong khi Đài phát thanh Moskva loan tin chiến thắng của Quân đội Liên Xô đi khắp thế giới thì một số báo chí phương Tây lại truyền đi thông tin rằng "Dường như Quân đội Đức Quốc xã đang có cuộc rút quân chiến lược ở mặt trận phía đông để tăng cường thêm lực lượng chống lại quân đội Đồng minh ở mặt trận phía tây.. Khi nắm được thông tin này, ngày 14 tháng 7, I. V. Stalin ra lệnh tổ chức duyệt binh ở Minsk và cho đoàn tù binh Đức diễu hành quân các đường phố chính của Moskva. Ông cũng cho phép 35 nhà báo nước ngoài đến thăm chiến trường phía đông Minsk và chứng kiến các cuộc diễu duyệt.

Ngày 16 tháng 7, diễn ra cuộc duyệt binh của các đơn vị đại diện cho 4 phương diện quân Liên Xô đã thắng trận ở Minsk. Trong đoàn duyệt binh có các đơn vị đại diện cho ba lữ đoàn du kích tiêu biểu ở mặt trận Byelorussia. Ngày hôm sau, 17 tháng 7, một cuộc diễu binh "long trọng" được tổ chức tại Moskva. 57.000 tù binh Đức, trong đó có 19 viên tướng bị bắt tại mặt trận Byelorussia được diễu qua các đường phố chính ở Moskva dươi sự giám sát của sĩ quan và binh sĩ Quân khu Moskva. Dẫn đầu là tướng Friedrich Gollwitzer, tư lệnh Quân đoàn bộ binh 35. Các tù binh là tướng lĩnh và sĩ quan Đức vẫn được mang đầy đủ huân huy chương và các giải thưởng, đúng như người Nga đã hứa với họ. Hàng chục vạn người dân Moskva và 35 phóng viên nước ngoài được chứng kiến những gì còn sót lại của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức). Cuộc diễu duyệt tù binh này được coi như một câu trả lời đối với tin đồn rằng vì quân đội Đức Quốc xã đã rút lực lượng chủ lực sang mặt trận phía tây nên quân đội Liên Xô mới dễ dàng chiến thắng như vậy. Đài phát thanh Moskva đã tường thuật tại chỗ cuộc diễu duyệt này. Ngày hôm sau, các báo lớn ở Liên Xô và phương Tây cũng đều đưa tin về cuộc "duyệt binh" có một không hai này.

Tổn thất về sĩ quan chỉ huy cao cấp của quân đội Đức Quốc xã tại Chiến dịch Minsk còn nghiêm trọng hơn cả tổn thất tương tự của quân Đức trong Trận Stalingrad. Sau 2 giai đoạn đầu tiên của Chiến dịch Bagration đã có một danh sách sơ bộ 31 tướng lĩnh Đức Quốc xã bị bắt, tử trận, mất tích hoặc tự tử gồm có:

Bị bắt làm tù binh:
 Thượng tướng Bộ binh Friedrich Gollwitzer, chỉ huy Quân đoàn bộ binh 53. (Ngày 26 tháng 6)
 Trung tướng Alfons Hitter, chỉ huy Sư đoàn bộ binh. (Ngày 26 tháng 6)
 Thiếu tướng Claus Müller-Bülow, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 246. (Ngày 26 tháng 6)
 Trung tướng Rudolf Bamler, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 12. (Ngày 28 tháng 6)
 Trung tướng Eberhard von Kurowski, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 110. (Ngày 29 tháng 6)
 Trung tướng Wilhelm Ochsner, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 31. (Ngày 1 tháng 7)
 Trung tướng Vinzenz Müller, chỉ huy Quân đoàn bộ binh 12, Quyền tư lệnh Quân đoàn xe tăng 39 (ngày 4 tháng 7)
 Thượng tướng Bộ binh Paul Völckers, chỉ huy Quân đoàn bộ binh 27. (Ngày 7 tháng 7)
 Trung tướng Heribert von Larisch, chỉ huy Sư đoàn bộ binh xung kích 78 (Ngày 8 tháng 7)
 Thiếu tướng Adolf Trowitz, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 57. (Ngày 8 tháng 7)
 Thiếu tướng Günther Klamm, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 260 (Ngày 8 tháng 7)
Thiếu tướng Shmidt, chỉ huy công binh (chưa rõ lai lịch)
Trung tướng Kurt-Jürgen Freiherr von Lützow, chỉ huy Quân đoàn bộ binh 35 (Ngày 28 tháng 6)
Thiếu tướng Walter Heine, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 6. (Ngày 28 tháng 6)
Thiếu tướng Joachim Engel, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 45 (Ngày 28 tháng 6)
Thượng tướng Edmund Hoffmeister, chỉ huy Quân đoàn xe tăng 41 (Ngày 1 tháng 7)
Thiếu tướng Alexander Conradie, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 36. (Ngày 1 tháng 7)
Thiếu tướng Adolf Haman, chỉ huy khu phòng thủ Bobruysk. (ngày 1 tháng 7)
Thiếu tướng Rudolf Ermansdorf, chỉ huy khu phòng thủ Mogilev (Ngày 4 tháng 7)
Thiếu tướng Herbert Michaelis, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 95 (Ngày 26 tháng 6)
Thiếu tướng Gustav Gihr, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 707
Tử trận:
Trung tướng Robert Pistorius, chỉ huy Sư đoàn đổ bộ đường không 4. (Ngày 27 tháng 6)
Trung tướng Rudolf Peschel, chỉ huy Sư đoàn đổ bộ đường không 6. (Ngày 30 tháng 6)
Thượng tướng pháo binh Georg Pfeiffer, chỉ huy Quân đoàn bộ binh 6. (Ngày 28 tháng 6)
Trung tướng Albrecht Wüstenhagen, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 256. (Ngày 27 tháng 6)
Thượng tướng pháo binh Robert Martinek, chỉ huy Quân đoàn xe tăng 39. (Ngày 29 tháng 6)
Tự sát:
Trung tướng Karl-Ludwig Zutavern, chỉ huy Sư đoàn xe tăng 18.
Trung tướng Ernst Karl Julius Philipp, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 134.
Mất tích:
Thiếu tướng Hans Hahne, chỉ huy Sư đoàn bộ binh 197

Đánh giá

Đa số người dân trên thế giới có cái nhìn tích cực về thắng lợi của quân đội Liên Xô tại Minsk. Nhà sử học Cộng hòa Liên bang Đức Hermann von Gharkhenholer viết:

Nhà báo Pháp Jan Richard Bloc, đã có mặt tại Moskva ngày 17 tháng 7 năm 1944 và chứng kiến tận mắt cuộc diễu duyệt của 57.300 tù binh Đức bị bắt tại khu vực phía đông Byelorussia đã nói lên cảm tưởng của mình:

Trong chuyến đi thăm Moskva lần thứ hai vào tháng 10 năm 1944, thủ tướng Anh Winston Churchill đã ngỏ lời chúc mừng I. V. Stalin về thắng lợi của quân đội Liên Xô trong các chiến dịch mùa hè năm 1944 tại Byelorussia.

Bộ Tổng tư lệnh Liên Xô cho rằng Chiến dịch Minsk được thực hiện rất nhanh gọn nên không chỉ Bộ chỉ huy Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) mà ngay cả Tổng hành dinh quân đội Đức Quốc xã cũng không kịp trở tay. Tốc độ tấn công lên đến 20–25 km/ngày của quân đội Liên Xô đã tạo ra những "mũi kiếm" sắc bén, không chỉ chọc thủng và đột phá sâu các tuyến phòng ngự của quân Đức mà còn nhanh chóng chia cắt, bao vây, tiêu diệt từng cụm lớn quân Đức

Ngược lại, một số chỉ huy Hồng quân đã tỏ ra không hài lòng khi đánh giá về quá trình xử lý tàn quân Đức trong "cái chảo" phía đông Minsk. Tư lệnh Phương diện quân Byelorussia 2, thượng tướng G. F. Zakharov đã nhận xét:

Ý kiến của G. F. Zakharov không được các tướng lĩnh trong Bộ Tổng tham mưu Liên Xô đồng tình. Chỉ bốn tháng sau, do để thất lợi trong các trận đánh ở phía đông Warshawa cộng với thói quen nói năng thô bạo và tính tình nóng nảy, không có lợi cho công việc chỉ huy, tướng G. F. Zakharov bị điều đi chỉ huy Tập đoàn quân xung kích 4 ở mặt trận Pribaltic. Trước đó, tháng 7 năm 1944, trung tướng L. Z. Mekhlis, một ủy viên hội đồng quân sự không được cấp dưới ủng hộ do tính tình khắc nghiệt với đồng đội cũng bị điều về Đại bản doanh. Người thay thế ông ta là trung tướng N. E. Subbotin, một nhà giáo dục quân sự thực thụ đã giữ cương vị này đến hết cuộc chiến tranh.

Về phần mình, với thói quen không bao giờ đánh giá thấp đối phương, Nguyên soái G. K. Zhukov viết:

Tưởng nhớ và ghi công

Ngày 26 tháng 6 năm 1974, thành phố Minsk được Đoàn chủ tịch Xô viết tối cao Liên Xô tặng danh hiệu Thành phố anh hùng.
Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya", đơn vị đầu tiên tiến vào giải phóng Minsk được mang tên kép: Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 "Tatsinskaya-Minsk".
Thiếu tướng (sau chiến tranh là thượng tướng) Aleksey Semyonovich Burdeynyi, Anh hùng Liên Xô, Quân đoàn trưởng Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 được trao tặng danh hiệu "Công dân danh dự của thành phố Minsk". Tên ông được đặt cho một đường phố ở Minsk.
Trung úy Nikolai Ivanovich Kolychev, Anh hùng Liên Xô, chỉ huy biên đội xe tăng đầu tiên vượt qua cây cầu trên sông Svisloch vào giải phóng Minsk ngày 3 tháng 7 năm 1944 được tặng danh hiệu "Công dân danh dự của thành phố Minsk" ngày 14 tháng 9 năm 1967.
Đại tá (sau này là Nguyên soái xe tăng) Oleg Aleksandrovich Losik, Anh hùng Liên Xô, chỉ huy Lữ đoàn xe tăng cận vệ 4 thuộc Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 được trao tặng danh hiệu "Công dân danh dự của thành phố Minsk" ngày 27 tháng 6 năm 1987.
Maria Borisovna Osipova, người của thành phố Mogilev, chỉ huy các hoạt động ngầm của Liên Xô tai Minsk trong thời gian bị quan Đức chiếm đóng, đã tổ chức ám sát viên cao ủy Byelorussia của chính quyền Đức Quốc xã Wilhelm Richard Paul Kube, người đã dẫn đường cho công binh Liên Xô tháo gỡ những cụm mìn do quân Đức cài lại nhằm phá hủy các công trình quan trọng của Minsk được tặng danh hiệu "Công dân danh dự của thành phố Minsk".
Hàng chục đơn vị quân đội Liên Xô tham gia giải phóng Minsk được mang tên danh dự của thành phố.
Hàng nghìn sĩ quan, binh sĩ Liên Xô được tặng danh hiệu anh Hùng Liên Xô và huân huy chương các loại vì đã lập công trong các chiến dịch giải phóng Minsk năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Tiếng Nga
Рокоссовский, Константин Константинович. Солдатский долг. — М.: Воениздат, 1988.
Телегин, Константин Федорович. Войны несчитанные вёрсты. — М., Воениздат, 1988.
Горбатов, Александр Васильевич. Годы и войны. — М.: Воениздат, 1989.
Батов, Павел Иванович. В походах и боях. — М.: Воениздат, 1974.
Болдин, Иван Васильевич. Страницы жизни. — М.: Воениздат, 1961.
Лыков, Иван Семенович. В грозный час. — М.: Воениздат, 1986.
Бойко, Василий Романович. С думой о Родине. — М.: Воениздат, 1982.
Егоров, П. Я., Кривоборский И. В. Ивлев И. К., Рогалевич А. И. Дорогами побед. — М.: Воениздат, 1969
Ильин, Владимир Петрович. Партизаны не сдаются! (Жизнь и смерть за линией фронта) — М.: Яуза, Эксмо, 2007.
Малько, Дмитрий Иванович. На земле, в небесах и на море. (Вып. 8: За рычагами танка). — М.: Воениздат, 1986.
Бережков, Валентин Михайлович. Как я стал переводчиком Сталина. М.: ДЭМ, 1993. ISBN 5-85207-044-0
Мюллер В. Я нашел подлинную родину. Записки немецкого генерала — М.: «Прогресс», 1974.
Самсонов, Александр Михайлович. Крах фашистской агрессии 1939-1945. — М.: Наука, 1980.
Уткин, Анатолий Иванович. Вторая мировая война. — М.: Алгоритм, 2002.
Минасян, М. М. Победа в Белоруссии. Пятый сталинский удар. — М.: Воениздат МВС СССР, 1952.
Ю. И. Логинов. От «Барбароссы» до «Терминала»: Взгляд с Запада. — М.: Политиздат, 1983.

Tiếng Anh
Adair, P. Hitler's Greatest Defeat: The collapse of Army Group Centre, June 1944, Weidenfeld Military, 1994, ISBN 1-85409-232-4
Dunn, W. Soviet Blitzkrieg: The Battle for White Russia, 1944, Lynne Riener, 2000, ISBN 978-1-55587-880-1
Glantz, D.M. Belorussia 1944 — The Soviet General Staff Study
Mitcham, S. German Defeat in the East, 1944-5, Stackpole, 2007.
Niepold, G., translated by Simpkin, R., Battle for White Russia: The destruction of Army Group Centre June 1944, Brassey's, London, 1987, ISBN 0-08-033606-X
Zaloga, S. Bagration 1944: The Destruction of Army Group Centre, Osprey Publishing, 1996, ISBN 978-1-85532-478-7

Tiếng Việt

G. K. Zhukov. Nhớ lại và suy nghĩ. Tập 3. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Hà Nội. 1987
A. M. Vasilevsky. Sự nghiệp cả cuộc đời. Nhà xuất bản Tiến Bộ. Moskva. 1984
S. M. Stemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến trang. Tập 1. Nhà xuất bản Tiến Bộ. Mókva. 1985
G. A. Doberin. Những bí mật của Chiến tranh thế giới thứ hai. Nhà xuất bản Sự Thật, Hà Nội. 1986.

Ngôn ngữ khác

Tippelskirch K., Geschichte des Zweiten Weltkrieges. — Bonn, 1954
Hermann von Gharkhenholer. Die entscheidende Schlacht des Zweiten Weltkriegs. Franfurg am Main. 1960
Jan Richard Bloc. De la France trahison à la française armé. L 'Humaniter. Paris. 1949.

Liên kết ngoài

Phim
Tù binh Quân đội Đức Quốc xã diễu hành trên đường phố Moskva ngày 17 tháng 7 năm 1944, (đường dẫn dự phòng)

Bản đồ
Bản đồ Chiến dịch Bagration
Bản đồ hoạt động của Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 5 và Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 trên hướng Bắc Minsk
Bản đồ hoạt động giải phóng Minsk của Tập đoàn quân 31 và Lữ đoàn xe tăng cận vệ 4
Bản đồ các trận đánh bao vây, tiêu diệt cụm quân Đức Quốc xã ở phía đông Minsk từ 3-7 đến 7-7-1944

Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai
Chiến dịch Bagration
Xung đột năm 1944


title: Bansko

text:
Bansko là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 8951 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Belitsa

text:
Belitsa là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 3327 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Blagoevgrad

text:
Blagoevgrad là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 70656 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Gotse Delchev (thị trấn)

text:
Gotse Delchev là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 19091 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Dobrinishte

text:
Dobrinishte là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 2808 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Kresna

text:
Kresna là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 3552 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Melnik

text:
Melnik là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 216 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria
Họ tên


title: Petrich

text:
Petrich là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 28784 người.

Petrich nằm gần biên giới với Hy Lạp và Bắc Macedonia. Ngã tư vào Bắc Macedonia được gọi là Novo Selo-Petrich, vì khu định cư đầu tiên xuyên biên giới là Novo Selo.

Đỉnh Petrich trên đảo Livingston thuộc quần đảo Nam Shetland, Nam Cực được đặt tên theo Petrich. Đây là nơi diễn ra cuộc chiến chớp nhoáng giữa Hy Lạp và Bulgaria năm 1925.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Razlog

text:
Razlog là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 11900 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Sandanski

text:
Sandanski là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 26206 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria


title: Simitli

text:
Simitli là một thị trấn thuộc tỉnh Blagoevgrad, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 6696 người.

Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:

Tham khảo

Tỉnh Blagoevgrad
Thị trấn Bulgaria