title: Chiến dịch tấn công Spas–Demensk

text:
Chiến dịch tấn công Spas–Demensk là hoạt động quân sự mở đầu của Chiến dịch Smolensk (1943), diễn ra từ ngày 7 đến ngày 20 tháng 8 trên khu vực Sluena (???) - Dyuki (???) - Spas Demensk - Bakhmutovo với trung tâm là thành phố Spas Demensk giữa Phương diện quân Tây (Liên Xô) và cánh trung tâm của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức Quốc xã). Sau một tuần tấn công, ngày 13 tháng 8, quân đội Liên Xô giải phóng thành phố Spas Demensk. Sau hai tuần tấn công quân đội Liên Xô tiến về phía Tây từ 10 km (ở cánh Bắc) đến 40 km (ở cánh Nam); đánh thiệt hại nặng 11 sư đoàn Đức. Do Chiến dịch tấn công Dukhovshina-Demidov lần thứ nhất của Phương diện quân Kalinin đánh không thắng và bị đình chỉ, tướng V. D. Sokolovsky, Tư lệnh Phương diện quân Tây đã dừng chiến dịch để chuẩn bị cho bước tiến công tiếp theo vào Yelnya-Dorogobuzh.

Tình huống mặt trận
Cùng với Dukhovshina, Yartsevo và Yelnya, Spas-Demensk là một trung tâm phòng ngự mạnh trên tuyến đầu của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) trên khu vực phía Tây tuyến Smolensk - Roslavl. Sau khi buộc phải rút khỏi chỗ lồi Rzhev - Vyazma, Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) đã xây dựng nhiều tuyến phòng thủ. Trong đó cụm cứ điểm Spas-Demensk và ba tiền đồn quan trọng là Sluena, Dyuki và Bakhmutovo có nhiệm vụ che chắn từ xa cho Roslavl.

Đây cũng là khu vực mà quân đội Liên Xô tại "chỗ lồi" Sukhinichi đã nhiều lần đột phá trong mùa đông 1942-1943 nhưng chưa vượt qua được. Căn cứ vào tin tức tình báo và kết quả các trận đánh trinh sát, bắt và khai thác tù binh do các tập đoàn quân của Phương diện quân Tây tiến hành, tướng V. D. Sokolovsky quyết định chọn hướng Spas-Demensk là đánh mở đầu cho Chiến dịch giải phóng Smolensk - Roslavl.

Binh lực và kế hoạch
Vào đầu tháng 7, cánh quân chủ lực của Phương diện quân Tây (Liên Xô) do trung tướng Vasily Danilovich Sokolovsky chỉ huy gồm Tập đoàn quân cận vệ 10, các tập đoàn quân 10, 21, 33, 49 và 68; Quân đoàn cơ giới 5, Quân đoàn kỵ binh cận vệ 6 và Tập đoàn quân không quân 1. Trận tuyến của cánh quân này rộng trên 250 km trải dài từ Mazovya (???) qua phía Bắc Sluena và Dyuki, qua phía Đông Bakhmutovo đến Malye Savki phía Tây Kirov. Trên cánh cực Bắc của Phương diện quân Tây gồm các tập đoàn quân 5 có nhiệm vụ phối hợp với Phương diện quân Kalinin tiến hành chiếm dịch Chiến dịch Dukhovshina-Demidov. Trong quá trình chiến dịch, Phương diện quân Tây còn được tăng cường Quân đoàn xe tăng cận vệ 2, đơn vị xe tăng nổi tiếng với Cuộc đột kích Tatsinskaya trong Chiến dịch Sao Thổ

Quân Đức đóng đối diện với Phương diện quân Tây gồm Tập đoàn quân 4, một phần Tập đoàn quân xe tăng 2 và từ ngày 17 tháng 8, có thêm cánh bắc Tập đoàn quân 9 tham chiến. Quân Đức bố trí phòng thủ có chiều sâu, nhiều hỏa điểm mạnh. Các tiền đồn tại Sluena, Dyuki, Bakhmutovo đều bố trí nhiều pháo chống tăng. Riêng thành phố Spas-Demensk được xây dựng thành một cụm cứ điểm với nhiều trung tâm phòng ngự mạnh và cũng được mệnh danh là "pháo đài của Quốc trưởng".

Diễn biến

Trên hướng trung tâm

Từ ngày 3 đến ngày 6 tháng 8 năm 1943, các tập đoàn quân của Phương diện quân Tây và Phương diện quân Kalinin đều mở các trận đánh trinh sát chiến đấu cấp trung đoàn để xác định lần cuối cùng các vị trí bố phòng của quân Đức trên tiền duyên và tìm những chỗ yếu trên hệ thống phòng thủ đó. Căn cứ các đợt phản pháo bắn chặn của pháo binh Đức vào các toán kỵ binh trinh sát thọc sâu của quân đội Liên Xô cho thấy chiều sâu của các tuyến phòng ngự của Cụm tập đoàn quân Trung tâm có thể lên đến trên 180 km chứ không chỉ là 80 đến 100 km như dự tính. Kết quả trinh sát chiến đấu cộng với các tin tức của tình báo mặt trận và quân du kích báo cáo về cho thấy hướng Spas Demensk - Roslavl là hướng có nhiều triển vọng hơn cả. Ỷ vào các tuyến sông Borba, Snopot, Desna và Oster che chở, Tập đoàn quân 4 (Đức) chỉ bố trí tại hướng này các đơn vị bộ binh trấn giữ các cứ điểm phòng thủ Mazovo, Sluena, Lyuky và đầu mối sắt Bakhmutovo trên tuyến 1; các cứ điểm Terekino (???), Potapovo, Ilovets, Zemtsy và Voronovo (???) trên tuyến 2. Spas Demensk là trung tâm phòng ngự của tuyến 1 và tuyến 2, Roslavl là trung tâm phòng ngự của tuyến 3. Nếu mở được cả ba tuyến này và chiếm được Roslavl, quân đội Liên Xô không những sẽ tạo được thế chia cắt Tập đoàn quân 4 với Tập đoàn quân 9 (Đức) mà còn tạo khả năng cô lập Smolensk từ phía Nam. Vì vậy, Bộ chỉ huy Phương diện quân Tây quyết định chọn hướng này là hướng đột kích chính. Các đơn vị dự bị mạnh của phương diện quân được điều đến hướng này. Quân đoàn kỵ binh cận vệ 2 (3 sư đoàn kỵ binh, 3 trung đoàn xe tăng) được tăng cường cho Tập đoàn quân 33. Quân đoàn cơ giới được tăng cường cho Tập đoàn quân 10.

4 giờ 30 phút sáng ngày 7 tháng 8, pháo binh của Phương diện quân Tây đồng loạt nổ súng vào các vị trí phòng thủ của quân Đức trên tuyến đầu. Tập đoàn quân không quân 1 và Tập đoàn quân không quân tầm xa đã xuất kích 1.200 phi vụ ban ngày và khoảng 200 phi vụ ban đêm, oanh tạc các cứ điểm phòng thủ của quân Đức ở tuyến sau. Sau 90 phút pháo kích, 241 dàn Katyusha bắt đầu trút đạn lên các vị trí phòng thủ kiên cố của quân Đức được xác định tọa độ trên các bản đồ. 6 giờ 30 phút, các mũi đột kích chủ yếu của các tập đoàn quân 10, 5, 33 và cận vệ 10 bắt đầu xung phong vào các tuyến chiến hào đầu tiên của Quân đoàn bộ binh 12 (Đức). Gượng dậy qua các đợt pháo kích, quân Đức phản kích quyết liệt. Thượng tướng Kurt von Tippelskirch, chỉ huy Quân đoàn bộ binh 12 (Đức) cố gắng giữ các vị trí quan trọng tại tuyến 1 và khu phòng thủ Spas Demensk trong mấy ngày để chờ các lực lượng cơ giới mạnh ở tuyến được điều lên phản kích. Chiến sự ác liệt diễn ra tại dải tấn công của Tập đoàn quân cận vệ 10. Tại làng Veselukha (???), trung úy I. S. Povoroznyuk chỉ huy một trung đội xe tăng thuộc Trung đoàn xe tăng độc lập 119 đã phá hủy 2 xe tăng, 2 pháo tự hành đốt cháy một kho nhiên liệu của quân Đức. Tại làng Budy (???), Trung úy cận vệ A. V. Sosnovsky đã chỉ huy đại đội của mình (thuộc Trung đoàn bộ binh 257, Sư đoàn 65) đã chiến đấu quyết liệt để đánh bật quân Đức khỏi ngôi nhà thờ trong làng, chiếm giữ một hỏa điểm có tầm bao quát rộng.

Mặc dù Tập đoàn quân cận vệ 10 và Tập đoàn quân 33 liên tục đột phá nhưng do pháo binh chưa chế áp hết các hỏa điểm của quân Đức nên trong ngày đầu tiên của chiến dịch, các sư đoàn bộ binh Liên Xô chỉ tiến lên được 4 km. Để thúc đẩy cuộc tấn công, cuối ngày 7 tháng 8, tướng V. D. Sokolovsky quyết định tung Tập đoàn quân 21 của tướng N. I. Krylov từ thê đội 2 vào trận tuyến, sớm 2 ngày so với dự kiến. Tuy nhiên, ngày 8 tháng 8, thống chế Walter Model đã điều động Sư đoàn xe tăng 5 và Sư đoàn bộ binh 131 của Quân đoàn xe tăng 56 từ hướng Zhizdra - Rogatschevo (???) kéo lên Spas Demensk phản kích. Đến ngày 9 tháng 8, các tập đoàn quân 5, 33 và cận vệ 10 chỉ đạt được kết quả rất hạn chế, đánh chiếm các cứ điểm Zamoshye, Gnezdilova, Sluzna nhưng vẫn bị quân Đức chặn lại cách tuyến xuất phát từ 2 đến 4 km. Trong ba ngày liền, Tập đoàn quân 33 (Liên Xô) dẫm chân tại chỗ trước cụm cứ điểm Spas Demensk rất mạnh của Quân đoàn 12 (Đức) nay lại được gia cố thêm bằng 2 trung đoàn xe tăng. Tiếp tục cố gắng phá vỡ thế bế tắc. Ngày 12 tháng 8, tướng V. D. Sokolovsky tung Quân đoàn xe tăng cận vệ 2 Tatsinskaya và Quân đoàn kỵ binh cận vệ 6 vào chiến đấu trong dải tấn công của Tập đoàn quân 33. Ngày 13 tháng 8, xe tăng và các kỵ binh Liên Xô đánh bật Sư đoàn xe tăng 5 và Sư đoàn bộ binh 260 (Đức) ra phía Tây Spas Demensk và chiếm thành phố. Tuyến phòng thủ thứ nhất của quân Đức đã bị chọc thủng một đột phá khẩu lớn xung quanh Spas Demensk.

Ở hai bên sườn

Trên cánh Bắc của chiến dịch ngày 9 tháng 8, tướng Walter Model tung ra Sư đoàn xe tăng 2 và các sư đoàn bộ binh 36 và 56 chống lại Tập đoàn quân cận vệ 10 (Liên Xô). Từ ngày 9 đến ngày 13 tháng 8, Tập đoàn quân cận vệ 10 phải đánh lùi 8 đợt phản kích lớn của Sư đoàn xe tăng 2 và 3 sư đoàn bộ binh của Quân đoàn xe tăng 39 (Đức) nhưng vẫn không thể vượt qua cứ điểm Sluena (???). Tập đoàn quân 68 của tướng E. P. Zhuravlev được đưa từ thê đội 2 vào tác chiến cũng chỉ đẩy tốc độ tấn công lên được 2,5 đến 3 km/ngày. Ở cánh cực Bắc, Tập đoàn quân 5 (Liên Xô) cũng chỉ chiếm được một bàn đạp nhỏ tại Sikaryevo (???), nằm giữa hai con sông Osma và Ugra sau 10 ngày chiến đấu vất vả. Ngày 14 tháng 8, tướng V. D. Sokolovsky có một quyết định táo bạo, điều Quân đoàn cơ giới 5 từ vị trí dự bị tại phía sau Tập đoàn quân cận vệ 10 đến khu vực Kirov. Ngày 15 tháng 8, quân đoàn này đã phối hợp với Tập đoàn quân 10 mở cuộc đột kích dọc theo thung lũng số Borba lên phía Bắc, đánh vào phía Tây Spas Demensk và Bakhmutovo. Đòn đột kích vu hồi của Quân đoàn cơ giới 5 (Liên Xô) đã loại bỏ hoàn toàn tuyến phòng ngự đầu tiên của Quân đoàn bộ binh 12 và Quân đoàn xe tăng 56 (Đức). Ngày 16 tháng 8, các tập đoàn quân cận vệ 10, 33, 49 cũng đồng loạt mở cuộc tấn công sang phía Tây, đẩy cánh Nam của Tập đoàn quân 4 và cánh Bắc của Tập đoàn quân 9 (Đức) về tuyến phòng ngự thứ hai.

Ngày 14 tháng 8, Tập đoàn quân 50 do tướng I. V. Boldin chủ huy nằm ở phía cực Nam của Phương diện quân Tây đã mở hướng tấn công về Zhizdra, lặp lại các đòn tấn công không thành công trước đó hơn 1 năm và lần này, họ đã thu được thắng lợi đáng kể. Sau ba ngày tấn công, Tập đoàn quân 50 đã tiến lên được 25 km. Ngày 16 tháng 8, Sư đoàn bộ binh 413 của đại tá I. S. Khokhlov với sự yểm hộ của Trung đoàn xe tăng 233 đã đánh chiếm Zhizdra. Ngày 17 tháng 8, Tập đoàn quân 50 tiến ra tuyến sông Borba. Cuộc chiến đã biến Zhizdra từ một thị trấn nông trường khá sầm uất trước chiến tranh với hơn 15.000 dân và khoảng 2.000 nóc nhà trở thành một đống đổ nát tan hoang, hơn 4.000 người bị giết trong thời gian quân đội Đức Quốc xã chiếm đóng thị trấn. Hơn 3.000 người (phần lớn là thanh thiếu niên từ 15 đến 22 tuổi) bị quân Đức đưa đi lao động cưỡng bức tại các Holocaust ở Litva, Latvia, Estonia và Belarus. Trong hơn 2 tuần sau đó, các tiểu đoàn công binh 307, 308 đã làm việc cật lực và chịu thương vong vài chục người mới gỡ hết được số mìn mà quân Đức cài lại trong khu vực Zhizdra.

Thành công của Tập đoàn quân 50 mở ra một triển vọng mới cho Phương diện quân Bryansk. Từ Zhizdra, quân đội Liên Xô có thể triển khai các mũi tấn công uy hiếp bên sườn trái cụm quân Đức đang đóng trên khu vực Bryansk. Đòn tấn công này cũng tạo sự kết nối chặt chẽ giữa sườn trái của Phương diện quân Tây lúc này đã vượt sang phía Tây thêm 30 km và sườn phải của Phương diện quân Bryansk còn tụt lại phía sau. Đó là lý do mà ngày 17 tháng 8, Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô ra lệnh chuyển thuộc Tập đoàn quân 50 cho Phương diện quân Bryansk, đồng thời điều chỉnh tuyến phân giới giữa hai phương diện quân dịch lên phía Bắc 30 km, sát ngoại ô phía Nam thành phố Kirov.

Thất bại của Quân đoàn cơ giới 5

Trong khi Tập đoàn quân 50 mở hướng tấn công vè phía Nam thì ngày 15 tháng 8, Tập đoàn quân 10 tiếp tục tấn công theo sau Quân đoàn cơ giới 5 mở đường về Vorontsovo. Ngày 17 tháng 8, tại khu vực phía Đông Vorontsovo, không quân Đức đã mở 5 trận tập kích vào đội hình Quân đoàn cơ giới 5, đánh thiệt hại nặng quân đoàn này. Không còn xe tăng mở đường, Tập đoàn quân 10 (Liên Xô) phải dừng lại trước tuyến phòng thủ thứ hai của quân Đức tại Tserkovshchina, Gurikovo (???), Malye Savka. Quân đoàn cơ giới 5 được rút khỏi mặt trận để đưa về lực lượng dự bị củng cố lại. Ở cánh giữa, các tập đoàn quân cận vệ 10, 33, 21, 68 và 49 sau khi đánh lùi các đợt phản kích của 2 sư đoàn xe tăng và 7 sư đoàn bộ binh Đức cũng kiệt sức, phải dừng lại củng cố phòng ngự trên tuyến Terekino (???), Potapovo, Ilovets. Do Chiến dịch tấn công Dukhovshina-Demidov lần thứ nhất của Phương diện quân Kalinin đánh không thắng đã bị sớm đình chỉ ngày 18 tháng 8, Tập đoàn quân 5 và Tập đoàn quân 68 (Liên Xô) không thể tiếp tục mạo hiểm tấn công sang phía Tây trong khi Quân đoàn bộ binh 9 (Đức) vẫn liên tục phản kích nhằm chiếm lại bàn đạp Sikarevo (???). Ngày 20 tháng 8, tướng V. D. Sokolovsky ra lệnh tạm dừng chiến dịch.

Kết quả và đánh giá

Kết quả
Mặc dù phải dừng lại giữa chừng như kết quả chiến dịch Spas-Demensk đã đem lại cho Phương diện quân Tây một địa bàn quan trọng để tiếp tục triển khai tấn công. Spas-Demensk là một đầu mối giao thông đường sắt đường bộ lớn và do đó, mắt xích quan trọng trên tuyến phòng thủ đầu tiên của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) trên hướng Tây Moskva. Từ khu vực này, quân đội Liên Xô có thêm một bàn đạp để tấn công lên hướng Yelnya, tiếp tục bóc gỡ tuyến phòng thủ đầu tiên của quân Đức. Chiếm được Spas-Demensk quân đội Liên Xô đã mở ra cánh cửa quan trọng để tiếp cận Roslavl, một cụm cứ điểm quan trọng trên tuyến phòng thủ thứ hai của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) và xóa bỏ nguy cơ từ sườn phía Bắc đối với các tập đoàn quân 10 và 50 đang phòng ngự tại chỗ lồi Sukhinichi - Kirov. Từ đó, Phương diện quân Tây có thể hỗ trợ cho Phương diện quân Bryansk (Phương diện quân có binh lực yếu nhất trên hướng Tây) tiếp tục tấn công để yểm hộ cho sườn trái của chính mình.

Đánh giá
Phương diện quân Tây và Phương diện quân Kalinin (Liên Xô) vẫn mắc phải những sai lầm trước đây đã diễn ra trong các chiến dịch tại khu vực Rzhev-Vyazma một năm trước đó. Đó là sự hiệp đồng không tốt giữa hai phương diện quân. Trong chiến dịch này, Phương diện quân Tây đã thu được nhiều kết quả khả quan sau hai tuần tấn công. Thế nhưng Phương diện quân Kalinin đã không thể tiến lên dù chỉ một bước để "chia lửa" với "người hàng xóm láng giềng". Vì vậy, Tập đoàn quân 9 (Đức) có điều kiện thuận lợi để chuyển một phần lực lượng phòng thủ từ phía Bắc (trong đó có 1 sư đoàn xe tăng) để chống lại cuộc tấn công của Phương diện quân Tây. Trong khi đó, Phương diện quân Bryansk bị hút vào các trận đánh trên khu vực Mtsensk - Oryol đã phải giữ cánh phải của họ ở tư thế phòng ngự nhằm bảo đảm cho Chiến dịch Kutuzov giành được thắng lợi.

Đánh giá về những thất lợi trong giai đoạn đầu của Chiến dịch smolensk (1943), nguyên soái Tư lệnh pháo binh Liên Xô N. N. Voronov viết:

N. N. Voronov cũng vạch ra những thiếu sót sơ đẳng trong việc sử dụng pháo binh. Trước hết là sự thiếu đồng bộ về thời gian khai hỏa. Pháo binh của Tập đoàn quân 33 khai hỏa sớm hơn thời điểm quy định đến 7 phút, trong khi pháo binh của Tập đoàn quân cận vệ 10 lại khai hỏa chậm trễ 5 phút. Tiếp theo là công tác trinh sát tiến hành khá ẩu, các trinh sát pháo binh đã "bỏ sót" các trận địa súng cối của quân Đức nên pháo binh Liên Xô không bố trí hỏa lực pháo binh chế áp các trận địa này. Do đó, hỏa lực súng cối của quân Đức gây nhiều thương vong cho bộ binh Liên Xô. Cuối cùng là việc tính toán phần tử bắn của pháo binh cũng thiếu chính xác, góc bắn và phương vị bị lệch chuẩn khá lớn nên hiệu quả chế áp pháo binh Đức đạt thấp.

Một điểm sáng đáng ghi nhận của chiến dịch là việc tướng V. D. Sokolovsky điều Quân đoàn cơ giới 5 từ hướng Vekitnovo xuống Kirov để phối hợp với Tập đoàn quân 10 đánh vu hồi vào phía Nam cụm phòng thủ Spas-Demensk - Bakhmutovo của quân Đức. Dù phải cơ động đường vòng mất một ngày nhưng đòn đánh tạt sườn của Tập đoàn quân 10 và Quân đoàn xe tăng 5 đã loại bỏ hoàn toàn tuyến phòng thủ của quân Đức tại Bakhmutovo. Tuy nhiên, ngay sau đó, Quân đoàn xe tăng này đã bị chặn lại phía trước Vorontsovo và bị thiệt hại nặng do thiếu không quân tiêm kích yểm hộ và lực lượng pháo phòng không không theo kịp cuộc tấn công. Việc dừng chiến dịch của tướng V. D. Sokolovsky cũng là một quyết định chính xác. Nếu tiếp tục tấn công mà không có sự phối hợp của Phương diện quân Kalinin trong khi Tập đoàn quân 50 được chuyển giao cho Phương diện quân Bryansk và Quân đoàn cơ giới 5 vừa bị loại khỏi vòng chiến, Phương diện quân Tây có thể sẽ phải trả giá như những thất bại trong năm 1942 khi họ tấn công vào chỗ lồi Rzhev-Vyazma.

Chú thích

Liên kết ngoài
Lược đồ chiến dịch Spat Demensk (7-8 đến 20-8-1943)

Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai
Chiến dịch Smolensk (1943)


title: Đại lượng vô hướng

text:
Trong vật lý, một đại lượng vô hướng là một đại lượng vật lý không thay đổi khi xoay hoặc chuyển dịch hệ tọa độ (trong cơ học Newton), hoặc phép biến đổi Lorentz hoặc chuyển dịch không-thời gian (thuyết tương đối). Đại lượng vô hướng là một đại lượng được miêu tả bằng một số cụ thể, không hướng, không chiều. Ví dụ như: khối lượng, áp suất khí quyển và tốc độ.

Xem thêm
Trường vô hướng
Lý thuyết trường vô hướng

Tham khảo

Đại lượng vật lý
Khái niệm vật lý

ar:كمية سلمية
de:Skalar (Mathematik)#Skalare in der Physik
et:Skalaarne suurus
en:Scalar (physics)
eo:Skalaro (fiziko)
hi:अदिश राशि
it:Grandezza fisica scalare
he:סקלר (פיזיקה)
pl:Skalar (fizyka)
ru:Скалярная величина
ckb:پێوانەیی (فیزیک)
th:สเกลาร์
tr:Skaler (fizik)
uk:Скалярна величина


title: Chu trình trung bình nhỏ nhất

text:
Trong lý thuyết đồ thị, bài toán chu trình trung bình nhỏ nhất yêu cầu tìm trong một đồ thị có hướng cho trước một chu trình có trọng số trung bình nhỏ nhất. Trọng số trung bình của một chu trình là tỉ số giữa tổng trọng số các cung của chu trình và số cung của nó. Bài toán này có nhiều ứng dụng trong lý thuyết đồ thị, và phân tích hệ thống sự kiện rời rạc.

Định nghĩa
Xét đồ thị có hướng  và một hàm trọng số . Trọng số của một chu trình , ký hiệu là , là tổng trọng số các cung của ,

Trọng số trung bình của  được định nghĩa là tỉ số .

Thuật toán
Cho đơn giản, mở rộng  bằng cách thêm vào một đỉnh gốc  có cung độ dài 0 tới tất cả các đỉnh khác. Do  không có thêm chu trình nào nên chu trình trung bình nhỏ nhất là không đổi.

Thuật toán Karp
Có rất nhiều thuật toán cho bài toán tìm chu trình trung bình nhỏ nhất. Thuật toán đầu tiên cho bài toán này là của Karp. Định nghĩa  là độ dài đường đi ngắn nhất từ  tới  gồm đúng  cung. Nếu không có đường đi nào gồm đúng  cung thì . Định nghĩa,

Có thể chứng minh rằng  chính là trung bình nhỏ nhất của các chu trình trong . Để tính , thuật toán tính tất cả các giá trị  theo công thức sau:

Thời gian thực thi của thuật toán là .

Ghi chú

Xem thêm
 Luồng cực đại chi phí cực tiểu

Tham khảo

Lý thuyết đồ thị


title: Trận Le Bourget

text:
Có hai Trận Le Bourget diễn ra trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ (1870 – 1871);
 Trận Le Bourget lần thứ nhất (27 – 30 tháng 10 năm 1870)
 Trận Le Bourget lần thứ hai (21 tháng 12 năm 1871)


title: Hiệu ứng Droste

text:
Hiệu ứng Droste - được biết đến trong ngành huy chương học dưới tên "mise en abyme" là hiệu ứng mà một hình ảnh xuất hiện trong chính nó, trong một nơi mà một hình ảnh tương tự trong thực tế sẽ được dự kiến sẽ xuất hiện .Sự xuất hiện mang tính đệ quy: phiên bản nhỏ hơn có một phiên bản nhỏ hơn nữa ở trong, và như vậy. Theo lý thuyết, việc này có thể tiếp tục mãi mãi, thực tế, nó chỉ tiếp tục chỉ khi độ phân giải của hình ảnh còn cho phép hoặc người họa sĩ vẫn còn khả năng vẽ nhỏ hơn, thường thì sẽ tương đối ngắn vì mỗi lần lặp lại sẽ làm giảm kích thước của hình ảnh. Đó là một ví dụ mang tính thị giác về một strange loop (en), một hệ thống có tính tự gọi liên tục vốn là nền móng của hình học phân dạng.

Nguồn gốc
Hiệu ứng được đặt tên theo hình quảng cáo trên các hộp và lon bột cacao Droste, một nhãn hiệu nổi tiếng của Hà Lan vẽ hình một y tá cầm khay có đặt hộp cacao có hình chính bà ta cầm hộp cacao giống hệt. Hình ảnh đó xuất hiện năm 1904 và duy trì trong nhiều thập kỷ với vài thay đổi nhỏ, trở thành một khái niệm mang tính nội bộ. Về sau, nhà thơ và nhà bình luận Nico Scheepmaker giới thiệu khả năng sử dụng rộng lớn hơn của thuật ngữ này vào cuối năm 1970.

Giotto di Bondone dùng hiệu ứng này năm 1320, trong tác phẩm Stefaneschi Triptych.Trong bức tranh thờ này có chi tiết Đức Hồng y đã trao chính bức tranh thờ đó cho Thánh Peter  Còn nhiều ví dụ từ thời trung cổ như các cuốn sách có hình chính cuốn sách đó in bên trong hay các cửa sổ nhà thờ có sự xuất hiện trong các nội dung trang trí những phiên bản nhỏ hơn của chính cái cửa sổ đó..

Một số hiệu ứng Droste nổi tiếng
Phô mai Con Bò Cười: con bò đeo hai hộp phô mai y hệt hai bên tai.
Poster phim Memento của Christopher Nolan
Tranh thờ "Stefaneschi Altarpiece" của Giotto di Bondone
Bìa album Ummagumma của nhóm Pink Floyd
Hộp bột Cacao Droste
Tác phẩm "Prentententoonstelling" (1956) của M.S.Escher
Bìa sách giáo khoa Toán lớp 3, tiếng Anh lớp 8 và bài tập Tiếng Việt lớp 5 tập 1 của Việt Nam

Hình ảnh

Xem thêm
 M. C. Escher
 Mise en abyme
 Đệ quy
 Tương tự

Chú thích

Liên kết ngoài

 Escher và hiệu ứng Droste
 The Math Behind the Droste Effect (Bài viết của Jos Leys tóm tắt các kết quả nghiên cứu và bài viết của đại học Leiden, Hà Lan)
 Hiệu ứng Droste và toán học
 Hiệu ứng Droste từ Wolfram Demonstrations Project

Kỹ thuật nghệ thuật
Đệ quy
Đối xứng

fr:Mise en abyme


title: Christine Hà

text:
Christine Huyen Tran Ha, tên đầy đủ là Hà Huyền Trân, là một đầu bếp người Mỹ gốc Việt sinh năm 1979 tại Quận Los Angeles, California, và đoạt giải quán quân trong cuộc thi truyền hình thực tế Vua đầu bếp MasterChef, mùa thứ ba, được thực hiện trên hệ thống truyền hình FOX tại Hoa Kỳ năm 2012. Christine Hà là người khiếm thị đầu tiên tham dự chương trình tranh tài Vua Đầu bếp MasterChef.

Christine Hà cũng đã là giám khảo chính thức của chương trình Vua đầu bếp: MasterChef Vietnam (mùa 3).

Tiểu sử
Cha mẹ là người Việt di dân từ Sài Gòn sang Mỹ vào năm 1975 khi chế độ Việt Nam Cộng Hoà sụp đổ, lúc nhỏ sống tại Lakewood, California và Long Beach trước khi định cư tại thành phố Houston, Texas. Christine Hà tốt nghiệp ngành tài chính và quản lý hệ thống thông tin của Đại học Texas tại Austin năm 2001, nhưng không thể đi làm vì thị lực yếu, sau đó cô theo học Cao học về Tiểu thuyết tại Đại học Houston. Christine Ha bắt đầu yếu thị lực từ năm 1999, lúc 19 tuổi và gần như mù hẳn từ năm 2007, do bệnh viêm tủy thị thần kinh.

Gần đây cô nhận được giải thưởng biên tập thơ từ Review ScissorTale và lọt vào chung kết trong cuộc thi 2010: Creative Nonfiction MFA Program-Off. Hiện nay, Christine Ha cũng là biên tập viên tiểu thuyết cho Gulf Coast - một tạp chí văn học và nghệ thuật Mỹ - và làm việc cho các tạp chí Fire Point, The ScissorTale Review, và Pank.

Cuộc thi vua đầu bếp MasterChef 2012

Cô cho biết mẹ cô chính là niềm cảm hứng nấu ăn của cô, bà mất từ khi cô 14 tuổi, cô có thể nấu nếu chuẩn bị sẵn, biết trước dụng cụ nấu ăn hay vật liệu để đâu và dùng tai để biết thức ăn đã chín chưa qua việc lắng tai nghe tiếng nước sôi hoặc tiếng chiên hành tỏi cũng như dùng vị giác và khứu giác.

Cuộc thi vua đầu bếp MasterChef có số thí sinh dự tuyển là ba mươi ngàn người và chỉ có một trăm người được chọn vào vòng chung kết tại thành phố Los Angeles, California, và Christine Hà đã vượt qua mười chín tập (kéo dài từ ngày 4 tháng 6 đến ngày 10 tháng 9 năm 2012) để đi tiếp.

Dù chỉ là đầu bếp nhà và khi tham gia chương trình Vua Đầu bếp, đơn giản là vì cô chỉ muốn chứng tỏ mình có thể làm một điều gì đó như một người bình thường: "Tôi muốn chứng minh rằng con người thực sự có thể theo đuổi những giấc mơ nếu đặt cả trái tim và tâm trí của mình vào nó" và cảm thấy ngạc nhiên khi được miêu tả trong các phương tiện truyền thông như là một dạng "siêu anh hùng". Trong 19 tập đã được phát sóng của cuộc thi, Christine Hà đã 6 lần là người giành chiến thắng ở cả thử thách cá nhân lẫn đồng đội, 3 lần nằm trong top 3 thí sinh xuất sắc nhất tập, nhưng cũng đã có 2 lần rơi vào nhóm nguy hiểm.

Giải thưởng cho Christine Ha khi đoạt giải quán quân là 250.000 đô la Mỹ và hợp đồng xuất bản sách nấu ăn của chính mình. Những món ăn của cô trong các vòng thi món tự chọn, đơn giản nhưng mang đậm hương vị Việt Nam và châu Á như: cá kho tộ, gỏi đu đủ Thái, cơm tấm sườn, sò điệp xào, kem dừa,... với những gia vị đặc thù Việt Nam như nước mắm,.... và được khen ngợi về độ cân bằng dinh dưỡng và thực hiện rất hoàn hảo. Giám khảo của cuộc thi, đầu bếp danh tiếng Gordon Ramsay, nói cô Christine đã biết tận dụng thế mạnh nguồn gốc Việt Nam của mình. Khi thắng giải ngày 10 tháng 9 năm 2012, Christine xúc động chia sẻ:

Các chương trình đã tham gia

Vua Đầu Bếp Việt Nam 2013 – 2014
Vua Đầu Bếp Việt Nam 2013: Chương trình "Vua đầu bếp – MasterChef Việt Nam 2014" đã mời Christine Ha đến Việt Nam và tham gia vào chương trình ngay mùa đầu tiên. Cô đã xuất hiện trong sự kiện "Trải nghiệm MasterChef Việt Nam và thưởng thức 100 món ngon Việt Nam cùng Christine Ha và các đầu bếp Knorr" được tổ chức vào ngày 21/2 vừa qua.

Vua Đầu Bếp Việt Nam 2014: Trong chặng đua giành lấy chiếc vé vào vòng bán kết MasterChef Vietnam mùa thứ hai – năm 2014, 4 nữ đầu bếp tại gia xuất sắc nhất là Khánh Phương, Thu Thủy, Minh Nhật và Lê Chi với cá tính và sở trường riêng đã mang đến một mở màn đầy hào hứng cho thử thách đồng đội cuối cùng tại gian bếp của chương trình này. Ở vòng thi này, Top 4 đã vô cùng bất ngờ và phấn khích khi lần đầu được diện kiến Christine Ha, một biểu tượng của nghị lực, tài năng và niềm đam mê của Vua đầu bếp Mỹ, người mang đến một thực đơn với những món ăn cao cấp và đẹp mắt để thử thách các thí sinh: súp rau lạnh, cừu nướng và đậu cô ve và cuối cùng là món bánh mì nướng sốt kem (bread pudding).

Vua Đầu Bếp Việt Nam 2015
Vào năm 2015, Christine Ha đảm nhận vị trí giám khảo chính thức của Vua đầu bếp Việt Nam 2015, biến cô trở thành thí sinh và quán quân đầu tiên trên thế giới trở thành giám khảo. Vua Đầu Bếp trên khắp thế giới (tính đến thời điểm này) chỉ có 5 giám khảo chính là nữ, và Christine Ha là một trong số đó. Những người còn lại là Phan Tôn Tịnh Hải, Kim Oanh của Vua Đầu Bếp Việt Nam, Christina Tossi của Vua Đầu Bếp Mỹ và Michal Ansky của Vua Đầu Bếp Israel.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Blindcook (blog của Christine Hà)
 Christine Hà tại Facebook
 Những bí mật mới tiết lộ của Vua đầu bếp gốc Việt dịch từ 'MasterChef' finalist Christine Ha on being blind, and a fighter, Los Angeles Times, ngày 5 tháng 9 năm 2012
 Vua bếp Mỹ quảng bá hương vị Việt , Thanh Niên, 7/10/2012
 Christine Hà: Ngay khi đã là Vua đầu bếp, tôi cũng vẫn gặp thất bại…, Thanh Niên, 17/12/2015
 Video Christine Ha - Đầu bếp khiếm thị và món ăn Việt tại Masterchef Mỹ , vòng đầu 11/6/2012 (phụ đề tiếng Việt)
 Video MasterChef US - Season 3 Episode 20 - Full Episode ! - Final Winner !, chung kết ngày 10/9/2012

Người Mỹ gốc Việt
Người khiếm thị
MasterChef US
Người Texas
Người viết blog
Nữ nhà văn Mỹ
Người viết blog nữ
Người viết blog Mỹ
MasterChef
Đầu bếp Việt Nam


title: Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam

text:
Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam là một tổ chức tôn giáo - xã hội dựa trên nền tảng là Phật giáo nhưng độc lập với Giáo hội Phật giáo Việt Nam hoạt động với phương châm hành đạo là "Tu học-hành thiện-ích nước-lợi dân"

Theo điều tra dân số năm 2009 thì Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam có khoảng 11.093 tín đồ tuy nhiên theo số liệu của Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam thì cả nước có gần 1,5 triệu tín đồ thuộc về giáo hội cùng với 4.800 chức sắc, 350.000 hội viên; gần 900 lương y, huấn viên y khoa, y sĩ, y sinh; trên 3.000 người làm công việc chế biến thuốc Nam, hiện diện ở 24 tỉnh, thành phố phía Nam từ Khánh Hoà tới Cà Mau . Phúc trình về tự do tôn giáo ở Việt Nam của Hoa Kỳ năm 2011 cũng đưa ra con số 1,3 triệu Phật tử thuộc về giáo hội Tịnh Độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam

Cơ cấu giáo hội
Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam quản lý theo hệ thống từ trung ương xuống đến các chi hội tại 21 tỉnh/thành phố từ Khánh Hòa đến Cà Mau. Có 4 cấp quản lý là Ban Trị sự trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã. đứng đầu Ban Trị sự Trung ương là ông Chánh Hội trưởng lãnh đạo chung. Đứng đầu các Ban Trị sự Tỉnh hội là ông Hội trưởng. Đứng đầu các ban cấp quận, huyện hội gọi là Trưởng ban Y tế phước thiện. Trụ sở chính đặt tại Tổ đình Hưng Minh Tự, số 45 đường Lý Chiêu Hoàng, phường 10, Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh.

Cơ sở thờ tự của Giáo hội Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam được gọi là hội quán, hiện tại giáo hội có 206 hội quán, mỗi hội quán đều có 1 phòng thuốc Nam phước thiện. Trong hội quán, những cư sĩ hội viên làm công tác lãnh đạo được gọi là chức sắc, chức việc. Có sáu loại chức sắc hội viên: hội viên sáng lập, hội viên danh dự, hội viên phước thiện, hội viên tán trợ, hội viên hành sự, hội viên huấn đạo. Tín đồ được xem là những người theo đạo và có quy y.

Giáo lý cơ bản
Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam lấy giáo lý Phật giáo làm gốc, nhưng diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu phù hợp với đời sống của đa số người dân. Giáo lý tập trung ở các quyển kinh, luật, luận căn bản như:

 Lễ bái lục phương: khuyên người cư sĩ tại gia, sống tích cực nhập thế giữa đời thường mà không đánh mất tâm tính thanh tịnh.
 Phu thê ngôn luận: dùng hình thức đối đáp giữa hai vợ chồng nhằm khuyến khích người tu hành từ tư tưởng đến hành động đều phải quả quyết, không thoái chuyển.
 Đạo đức: ghi lại lời thuyết giảng ý nghĩa và phương pháp thực hành đạo đức của Đức Tông Sư Minh Trí, nội dung chủ trương đạo đức là then chốt của văn minh và khoa học.
 Giới luật: thuyết minh quan điểm của người tu Phật, nhất là người cư sĩ tại gia, nêu rõ tính nghiêm minh, cẩn trọng mà người cư sĩ tại gia nếu phát tâm thọ trì Bồ Tát giới cũng có thể đạt được những thành tựu như người xuất gia.
Phật học vấn đáp: là bộ Phật học phổ thông, thuyết minh về Giáo hội Tăng già, vấn đề Tam qui, Chơn lý tu học, xác định giá trị cũng như vị trí của người cư sĩ tại gia trong Phật đạo.
Phương pháp kiến tánh: thể hiện nội dung nâng cao trình độ tu học, trình bày từng giai đoạn của quá trình tu học để đạt được "Kiến Tánh". Người "Kiến Tánh" thì sẽ xa lìa được thiên kiến để thực hành trung đạo.

Về lễ tiết, Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam hành lễ đơn giản nhưng thành kính. Hàng năm có hai ngày lễ lớn là lễ Phật đản (8 tháng 4 âm lịch) và lễ kỷ niệm ngày viên tịch của Đức Tông Sư Minh Trí (Ngày 23 tháng 8 âm lịch). Hàng tháng vào ngày mùng một và mười lăm âm lịch là những ngày lễ sóc vọng, làm lễ quy y cho tín đồ mới nhập đạo và thuyết giảng giáo lý. Ngoài ra giáo hội còn tổ chức những ngày lễ chung của đạo Phật như Tết Nguyên tiêu, Lễ Vu Lan... Theo quy định lễ Phật 24 lạy, lễ Quán Thế Âm 12 lạy, lễ Đức Tông Sư Minh Trí 6 lạy.

Lịch sử giáo hội
Người sáng lập và là giáo chủ Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam là Đức Tông Sư Minh Trí tên thật là Nguyễn Văn Bồng sinh năm Bính Tuất (1886) tại xã Tân Mỹ, tổng An Thạnh Thượng, tỉnh Sa Đéc, là con thứ bảy của ông Nguyễn Văn Bình và bà Nguyễn Thị An. Từ thuở còn nhỏ, ông đã nghiên cứu các bài thuốc chữa bệnh cứu người và giác ngộ giáo lý nhà Phật. Với nền tảng sẵn có cộng với tư chất thông tuệ, ông đã mau chóng tinh thông y dược cổ truyền Việt Nam, chủ trương dùng y học dân tộc để giúp đời, hoằng dương Phật pháp.

Đầu năm 1934, ông thành lập Tịnh độ Cư sĩ Phật hội và được giấy phép của chính phủ bảo hộ Pháp ngày 20-2-1934, lúc đó tên chính thức là Tịnh độ Cư sĩ Phật hội. Tông Sư Minh Trí chuyển tải giáo lý, kinh sách nhà Phật qua ngôn ngữ thơ ca, văn vần và dưới dạng đối đáp ngắn gọn dễ hiểu, đồng thời hướng mọi người vào hoạt động phước thiện để giúp đỡ người nghèo khó. Hoạt động Phật pháp được gắn với từ thiện nhân đạo, nên số tín đồ ngày một đông.

Ngày 22 tháng 12 năm 1953, chính phủ Quốc gia Việt Nam xác định tính hợp pháp của Giáo hội bằng Nghị định số 83/MI/DAP với tên gọi đầy đủ như hiện nay là Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam

Ngày 27 tháng 11 năm 2007 Giáo hội được nhà nước Việt Nam chính thức công nhận tư cách pháp nhân

Chú thích

Tham khảo
 Trang web của Tịnh Độ Cư Sĩ Phật Hội Việt Nam

Tôn giáo tại Việt Nam
Phật giáo Việt Nam
Tịnh độ tông Việt Nam


title: Ctenosaura defensor

text:
Ctenosaura defensor là một loài kỳ nhông đặc hữu của bán đảo Yucatán, México. Môi trường sống của chúng đang suy giảm. Chúng còn bị bắt để làm thú nuôi trong nhà. Số cá thể có thể giảm thiểu đến 30% trong vòng 10 năm tới. Người ta ước lượng chúng chỉ còn khoảng vài ngàn con.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Detroit Free Press. 2010. Ice-trapped pollutants poison polar bears' diets. Downloaded on ngày 26 tháng 8 năm 2010.

Ctenosaura
Động vật được mô tả năm 1866
Động vật đặc hữu México
Động vật bò sát México


title: Chi Guột

text:
Chi Guột danh pháp khoa học Gleichenia là một chi thực vật thuộc họ Guột (Gleicheniaceae)

Các loài
Cho đến hiện tại chi này được ghi nhận gồm khoảng gần 20 loài (nó được dự kiến là nhiều hơn) phân bố trên khắp thế giới từ các vùng nhiệt đới đến ôn hòa nam bán cầu:
 Gleichenia abscida Rodway
 Gleichenia alpina R.Br.
 Gleichenia clemensiae (Copel.) Holttum.
 Gleichenia cryptocarpa
 Gleichenia dicarpa R.Br. – Pouched Coral Fern, Tangle Fern
 Gleichenia dichotoma (Thunb.) Hook.
 Gleichenia excelsa J. Sm. ex Hook.
 Gleichenia glaucescens (Humb. & Bonpl. ex Willd.) Kunth
 Gleichenia laevigata (Willd.) Hook.
 Gleichenia litoralis C. Chr.
 Gleichenia longissima Blume.
 Gleichenia mendellii (G.Schneid.) S.B.Andrews
 Gleichenia microphylla R.Br. – Scrambling Coral Fern, Parasol Fern, Umbrella Fern,
 Gleichenia owhyhensis Hook.
 Gleichenia paleacea (Copel.) Holttum.
 Gleichenia polypodioides (L.) Sm.
 Gleichenia pulchra (Copel.) Holttum.
 Gleichenia quadripartita
 Gleichenia rupestris R.Br.
 Gleichenia squamulosa
 Gleichenia umbraculifera T. Moore
 Gleichenia venosa (Copel.) Holttum

Chú thích

Tham khảo

Smith's original description of the genus online at Project Gutenberg

G
Chi Guột


title: Nikolaus Ludwig von Zinzendorf

text:
Nikolaus Ludwig, Bá tước xứ Zinzendorf và Pottendorf (tiếng Đức: Nikolaus Ludwig Graf von Zinzendorf und Pottendorf; 26 tháng 5 năm 1700 – 9 tháng 5 năm 1760), là nhà cải cách tôn giáo và xã hội người Đức, ông cũng là Giám mục Giáo hội Moravian.

Zinzendorf bẩm sinh là người nhạy bén, năng động, và đầy nhiệt huyết. Tính cách này đã biến cuộc đời ông thành một chuỗi những ngày lập kế hoạch và hoạt động không ngơi nghỉ. Giống Martin Luther, ông thường chịu tác động bởi cảm xúc, vì vậy dễ dàng để mình chuyển đổi từ trạng thái buồn bã sang hưng phấn hoặc ngược lại.

Zinzendorf là người chân thành tìm kiếm chân lý, và không thể hiểu nổi tại sao người ta cứ cố bám giữ mãi một nếp nghĩ một khi nó đã được hình thành trong não trạng. Ông có sức thuyết phục lớn, đặc biệt khi luận bàn về vấn đề tôn giáo, ngay cả khi đối thoại với người khác biệt về niềm tin. Ít có ai chịu quan tâm sâu sắc đến niềm hạnh phúc và sự hài lòng của người khác như ông, ngay cả trong những chi tiết nhỏ.

Đôi khi, tài năng đa dạng và lối sống tích cực mang đến cho ông không ít phiền toái vì bị hiểu lầm là phô trương hoặc giả hình. Zinzendorf là nhà hùng biện bẩm sinh. Dù trang phục giản dị, ngoại diện của ông tạo ấn tượng với người khác về sự xuất chúng và sức mạnh nội tâm.

Người ta thường đánh giá sai các đề án của ông đến nỗi trong năm 1736, ông bị trục xuất khỏi Saxony, nhưng đến năm 1749, chính quyền thu hồi lệnh trục xuất và nài nỉ ông quay trở lại để thành lập những khu định cư như ông đã làm ở Herrnhut.

Xuất thân

Zinzendorf xuất thân từ một trong những dòng dõi quý tộc lâu đời nhất ở vùng đông bắc nước Áo. Họ sở hữu nhiều lãnh địa trong vùng Wachau thuộc thung lũng sông Danube. Nhiều thành viên của dòng tộc giữ những vị trí quan trọng trong triều đình. Khi bùng nổ cuộc Cải cách Kháng Cách, họ trở thành tín hữu Lutheran.

Trong số các tổ phụ của Zinzendorf có Hoàng đế Maximillian I. Ông cố của Zinzendorf được tấn phong công tước của Đế chế. Con trai của công tước, Maximillian von Zizendorf, quyết định bán gia sản ở Áo để di cư đến Franconia vì không muốn bị ép buộc cải đạo sang Công giáo. Con cháu ông phục vụ Tuyển đế hầu Brandenburg và Tuyển đế hầu Saxony. Vào thời điểm Zinzendorf chào đời, cha ông làm việc cho Tuyển đế hầu Saxon tại Dresden. Ông qua đời sáu tuần sau đó, đứa bé được gởi đến sống với bà ngoại và dì.

Cha mẹ Zinzendorf rất sùng đạo, Philipp Jakob Spener được mời làm cha đỡ đầu của cậu. Khi lên bốn, mẹ cậu tái hôn, cậu bé Zinzendorf ở dưới sự chăm sóc và giáo dục của bà ngoại, Henriette Catharina von Gersdorff, với niềm xác tín của một tín hữu Lutheran, bà đã định hình tính cách của cậu bé.

Năm 1716, Zinzendorf đến học luật tại Đại học Wittenberg, chuẩn bị cho sự nghiệp trong ngành ngoại giao. Ba năm sau, cậu được gởi đến Hà Lan, Pháp, và nhiều nơi ở Đức để gặp gỡ những nhân vật có uy tín trong các giáo hội. Khi trở về, cậu ghé thăm bà con họ hàng ở Oberbürg gần Nuremberg và tại Castell. Trong lần viếng thăm dài ngày ấy, Zinzendorf phải lòng cô em họ Theodora, nhưng mẹ cậu không đồng ý, sau này cô gái thành vợ của Công tước Henry XXIX của Reuss. Năm 1722, Zinzendorf kết hôn với Erdmuthe Dorothea, em gái của Công tước Reuss.

Ơn gọi

Trái với kế hoạch của gia đình muốn ông trở thành nhà ngoại giao, Zinzendorf muốn sử dụng tài sản của mình để giúp đỡ các tá điền. Ông mua điền trang Berthelsdorf của bà ngoại, Nữ Nam tước von Gerdorf, rồi mời Johann Andreas Rothe cai quản một giáo sở Lutheran để đón nhận các tín hữu Kháng Cách di cư từ Moravia (nay thuộc Cộng hòa Czech) vì bị bách hại tôn giáo, ông cũng cho xây tòa nhà Bê-tên – Nhà của Chúa, ngay trung tâm điền trang.

Tháng 12, 1721, dưới sự hướng dẫn của người thợ mộc Christian David, những di dân đầu tiên đặt chân đến lãnh địa của Zizendorf và họ bắt tay xây dựng thành phố Herrnhut. Về sau có vài trăm người tị nạn từ vụ bách hại tôn giáo ở Moravia đến gia nhập.

Mục đích của Zinzendorf là thực thi các lý tưởng sùng tín của Spener mà không hề nghĩ đến việc thành lập một giáo hội mới tách khỏi Giáo hội Luther. Tuy vậy, khi các nhóm tín hữu đi ra rao giảng phúc âm, phổ biến sách và tiểu luận tôn giáo, đồng thời làm việc từ thiện đã đánh thức giáo hội đang trong tình trạng thụ động và trì trệ. "Nhóm bốn anh em" (Rothe, mục sư tại Berthelsdorf, Melchior Schäffer, mục sư ở Görlitz, Friedrich von Watteville, một người bạn từ thuở ấu thơ, và Zinzendorf) bằng cách thuyết giảng, viết sách, đi thăm viếng, và liên lạc thư tín đã khởi phát một cuộc chấn hưng tôn giáo, và qua những buổi nhóm cầu nguyện được tổ chức thường xuyên nhằm duy trì lòng sốt sắng và sự tin cậy Chúa của mỗi cá nhân. Từ một nhà in ở Ebersdorf, nay là Thuringia, một số lượng lớn sách, tiểu luận, sách giáo lý, thánh ca, và Kinh Thánh đã được ấn hành, cùng bản dịch quyển "Cơ Đốc giáo thật" của Johnann Arndt được phát hành và phổ biến ở Pháp.

Tự do tôn giáo
Không hài lòng với Giáo hội Luther chính thống nhưng khô cứng, Zinzendorf nhận thấy rằng phương pháp tốt nhất để phát triển Cơ Đốc giáo thật là tập hợp những nhóm tín hữu để thờ phượng Chúa và rao giảng Phúc âm, đến thời điểm chín muồi sẽ trở thành các giáo hội độc lập với nhà nước. Những ý tưởng này đã khiến ông đến với nhóm Anh em Bohemia.

Năm 1722, Zizendorf cung cấp chỗ tị nạn cho một nhóm tín hữu bị bách hại đến từ Moravia và Bohemia (nay thuộc Cộng hòa Czech), cho phép họ xây dựng làng Herrnhut trong lãnh địa Berthelsdorf. Phần lớn những người tị nạn đầu tiên đến từ những vùng trước đây các giáo hội Kháng Cách như Unitas Fratrum chiếm đa số dân cư trước khi xảy ra Chiến tranh Ba mươi năm. Khi làng Herrnhut phát triển và nổi tiếng như là một địa điểm tự do tôn giáo, nhiều người từ các nhóm tôn giáo đang bị bách hại cũng tìm đến. Từ đó nảy sinh sự bất đồng và tranh chấp về niềm tin. Sự bất đồng càng trở nên căng thẳng khi Johann Sigismund Krüger khởi sự giảng dạy về thuyết Chúa tái lâm.

Sự bất hòa ngày càng gia tăng. Một số người, trong đó có Christian David, đi theo thuyết cực đoan về giáo lý Chúa tái lâm và quay sang đả kích Zinendorf và Rothe. Zinzendorf buộc phải rời khỏi nhiệm sở ở Dresden trở về lãnh địa của mình, và dành hết thời gian để giải quyết cuộc tranh chấp. Ông khởi sự đi đến từng gia đình, cùng cầu nguyện với họ, kêu gọi dân làng nhóm lại để nghiên cứu Kinh Thánh. Họ tập chú vào chủ đề Kinh Thánh đã miêu tả như thế nào về đời sống Cơ Đốc trong nếp sống cộng đồng. Chính việc học và suy ngẫm Kinh Thánh cùng với sự khẩn thiết cầu nguyện đã khiến nhiều người nhận ra rằng họ được kêu gọi để sống với nhau trong tình yêu thương, cũng như hiểu rằng sự bất hòa và tranh chấp là trái nghịch với giáo huấn của Kinh Thánh.

Hòa giải và Thỏa thuận Anh em
Nhờ học Kinh Thánh và cầu nguyện mà cộng đồng thiết lập một văn kiện gọi là Brüderlicher Vertrag (Thỏa thuận Anh em), là bộ quy tắc dựa trên tinh thần kỷ luật tự nguyện của cộng đồng Cơ Đốc. Ngày 12 tháng 5 năm 1727, các thành viên của cộng đồng ký tên trên văn kiện này. Sau nhiều năm, văn kiện được hiệu đính và gọi là "Giao ước Moravian về nếp sống Cơ Đốc".

Tiếp tục học Kinh Thánh và cầu nguyện theo từng nhóm nhỏ đã sản sinh một tình cảm mạnh mẽ về tinh thần hòa giải trong cộng đồng, dẫn đến một cuộc chấn hưng tâm linh bùng nổ trong ngày 13 tháng 8 năm 1727 khi giáo đoàn đang dự lễ Tiệc Thánh tại nhà thờ Berthesdorf. Trải nghiệm này, vẫn được nhắc đến như là "Lễ Ngũ Tuần của Hội thánh Moravian", đánh dấu sự khởi đầu một giai đoạn mới về sự tăng trưởng thuộc linh tại Herrnhut, cũng là thời điểm khởi phát những thực nghiệm về nếp sống cộng đồng như được miêu tả trong nền thần học của Zinzendorf.

Truyền giáo

Zinzendorf bắt đầu quan tâm đến sứ mạng truyền giáo từ lần gặp gỡ hai đứa trẻ thuộc bộ tộc Inuit tiếp nhận đức tin Cơ Đốc tại một cơ sở truyền giáo của Hans Edgede ở Greenland, và khi gặp một nô lệ đã được giải phóng, Anthony Ulrich, để được nghe kể về sự áp bức kinh khiếp mà người nô lệ ở Tây Ấn phải chịu đựng. Năm 1732, cộng đồng khởi sự cử giáo sĩ đến sống giữa dân nô lệ ở vùng Tây Ấn dưới quyền kiểm soát của Đan Mạch, và giữa bộ tộc Inuit ở Greenland. Mối quan hệ thân tộc của Zinzendorf và của cá nhân ông với triều đình Đan Mạch và Vua Christian VI đã mở lối cho những nỗ lực này.

Năm 1736, các cáo buộc từ những nhà quý tộc sống gần Zinzendorf cùng những tra vấn về tính chính thống về quan điểm thần học của ông khiến ông bị trục xuất khỏi Saxony. Zinzendorf và một nhóm người trung thành với ông di chyển đến Marienborn (gần Buedingen), bắt đầu một giai đoạn lưu vong và di chuyển thường xuyên, từ đó ông có biệt danh "Công tước Hành hương".

Công cuộc truyền giáo gây tranh cãi lớn tại châu Âu, nhiều người cho rằng Zinzendorf cử những nhà truyền giáo trẻ tuổi đi đến những vùng đất hiểm nghèo chỉ để đánh mất mạng sống mình ở đó. Zinzendorf quyết định tự đặt mình vào tình huống của những nhà truyền giáo. Năm 1739, ông rời Âu châu đến thăm một cơ sở truyền giáo tại St Thomas trong quần đảo Virgin thuộc Hoa Kỳ. Nghĩ rằng có thể sẽ không bao giờ trở về, ông từ biệt hội thánh bằng bài giảng cuối cùng, và để di chúc cho vợ. Song, cuộc viếng thăm là một sự thành công vượt bậc, ông cũng có cơ hội can thiệp để một số giáo sĩ bị giam cầm bất hợp pháp được trả tự do. Chính vì bị những người quản lý các đồn điền ngược đãi, mà các giáo sĩ đã thu phục được lòng tin của những nô lệ, và công cuộc truyền giáo ngày càng phát triển.

Năm 1741, Zinzendorf viếng thăm Pennsylvania, Hoa Kỳ; ông là một trong số rất ít nhà quý tộc châu Âu thế kỷ 18 đặt chân đến Mỹ. Không chỉ tiếp xúc với những nhà lãnh đạo ở Philadelphia như Benjamin Franklin mà còn gặp gỡ các thủ lĩnh bộ tộc Iroquois, và với sự hỗ trợ từ Conrad Weiser, ông có được những thỏa thuận giúp các nhà truyền giáo Moravian hoạt động tự do trong vùng.

Năm 1749, Zinzendorf thuê Dinh Lindsey, một tòa nhà rộng lớn ở Chelsea trong lãnh địa của Sir Thomas More, làm trụ sở tại Anh. Ông sống ở đó cho đến năm 1755.

Vào thời điểm ấy, các cơ sở truyền giáo đã được thiết lập tại vùng Tây Ấn (1732), Greenland (1733), trong vòng thổ dân da đỏ ở Bắc Mỹ (1735). Trước khi Zinzendorf từ trần, các nhà truyền giáo đã được cử đi từ Herrnhut đến Livonia và vùng duyên hải phía bắc của biển Baltic, đến truyền giáo cho người nô lệ ở North Carolina, đến Suriname, rao giảng phúc âm cho người nô lệ ở Nam Mỹ, đến Tranquebar và quần đảo Nicobar ở Đông Ấn, đến với người Copt ở Ai Cập, và bộ tộc Inuit ở Labrador, và bờ biển phía tây ở Nam Phi.

Đến năm 1760, khi Zinzendorf từ trần tại Herrnhut, có ít nhất 226 nhà truyền giáo được sai phái rao truyền phúc âm tại nhiều xứ sở trên thế giới.

Thần học

Zinzendorf là nhà thần học có tư tưởng phóng khoáng. Ông gọi nhóm của ông là "Hội thánh của Thiên Chúa trong Thánh Linh". Nền thần học của Zinzendorf tập chú vào Chúa Giê-xu – hết lòng yêu Chúa và phụng sự Ngài. Thay vì câu nệ vào giáo lý và nghi thức, nền thần học này nhấn mạnh đến sự tăng trưởng trong mối tương giao mật thiết giữa tín hữu với Cứu Chúa của họ. Như được thể hiện tại các cộng đồng do Zinzendorf thành lập, ông tin rằng tín hữu Cơ Đốc nên theo đuổi nếp sống tràn đầy tình yêu thương tích cực và thuận hòa với nhau. Ông dạy rằng mỗi tín hữu đều có mối tương giao với Chúa Cứu Thế, nhưng có các mức độ thông công khác nhau với giáo đoàn. Sự luận giải Kinh Thánh phụ thuộc vào cộng đồng, không phải cá nhân. Ông tin rằng giáo đoàn - cộng đồng của các tín hữu chứ không phải là một định chế tôn giáo hay chính trị - là hội thánh thật của Chúa Giê-xu.

Thần học của Zinzendorf không chỉ quan tâm đến lĩnh vực tri thức mà còn nhấn mạnh đến khía cạnh cảm xúc của tín hữu. Ông phê phán phương pháp tiếp cận thuần lý cách khô cứng của thời đại ông, và xây dựng một hệ thống thực hành đức tin xoay quanh sự chuyển hóa của cảm xúc, ông gọi đó là "tôn giáo của trái tim".

Cuối đời

Cộng đồng nguyên thủy ở Herrnhut, từ đó khởi phát một chuỗi các khu định cư khác, cũng cạn kiệt tài chính. Do di chuyển thường xuyên, Zinzendorf không còn thời gian dành cho việc quản lý tài sản, và buộc phải vay nợ, đến năm 1750 ông gần như phá sản. Điều này dẫn đến việc thành lập các ban tài chính trong giáo hội, từ sáng kiến của John Frederick Köber, một luật sư, đã hoạt động tốt để gây quỹ cho giáo hội thay thế nguồn tài trợ từ Zinzendorf.

Cái chết của con trai ông, Christian Renatus, trong năm 1752 đã tác động mạnh đến Zinzendorf. Bốn năm sau, vợ ông, Erdmuthe Dorothea, cũng qua đời.

Tháng 6, 1757, Zinzendorf tái hôn với Anna Nitschmann, một người bạn gần gũi của gia đình, bà cũng là nhà lãnh đạo tinh thần của phụ nữ trong giáo hội.

Ba năm sau, do làm việc quá sức, Zinzendorf ngã bệnh và tạ thế vào ngày 9 tháng 5 năm 1760. Hơn bốn ngàn người đưa tiễn Zinzendorf, trong đó có những mục sư, giáo sĩ Moravian đến từ Hà Lan, Anh, Ireland, Bắc Mỹ, và Greenland có mặt tại Herrnhut vào thời điểm Zinzendorf từ trần.

Chỉ ít lâu sau, ngày 21 tháng 5, Anne cũng qua đời.

Ảnh hưởng của Zinzendorf lan tỏa bên ngoài Giáo hội Moravian. Quan điểm "tôn giáo của trái tim" của ông đã tác động sâu sắc trên John Wesley, nhà sáng lập Phong trào Giám Lý. Ngày nay, Zinzendorf được nhớ đến có lẽ như là "con người chân thật duy nhất đam mê Chúa Giê-xu trong thời hiện đại", theo cách diễn tả của Karl Barth, hoặc như Học giả George Forell nhận xét về ông cách ngắn gọn, "Người say mê Chúa Giê-xu, cách cao cả và quý phái".

Tác phẩm
Zinzendorf viết nhiều bản thánh ca, nổi tiếng nhất là "Jesus, Thy blood and righteousness" (được John Wesley dịch từ nguyên tác tiếng Đức Christi Blut und Gechtigkeit) và "Jesus, still lead on". Bộ sưu tập các bài giảng của ông được Gottfried Clemens phát hành gồm 10 cuốn, Nhật ký (1716-1719) của ông xuất bản năm 1907.

Phim tài liệu
Bộ phim bốn tập Công tước Zinzendorf do Tổ chức Comenius sản xuất năm 2000 với sự trợ giúp của Viện Lịch sử Cơ Đốc. John Jackman đạo diễn, phát sóng trên Kênh Hallmark, và được Vision Video phổ biến ở Hoa Kỳ và Canada. Phiên bản tiếng Đức Der Graf Ohne Grenzen (Công tước không biên giới) do Haenssler Verlag phát hành.

Phổ hệ

</center>

Chú thích

Đọc thêm
Phillip Anderson, "The Lord Of The Ring", 2006, ISBN 978-1-84291-326-0. A journey in search of Count Zinzendorf.
Diarmaid MacCulloch, 2009, A History of Christianity, Penguin 2010, pp. 744–7
Marsha Keith Schuchard, Why Mrs Blake Cried: William Blake and the Erotic Imagination, 2006 (Pimlico 2007, ISBN 978-1-84595-128-3). Chapters 1-3 in particular are concerned with Zinzendorf.

Encyclopædia Britannica (11th ed.) references:
H. Romer, Zinzendorf's Leben und Werken (Gnadau, 1900)
B. Becker, Zinzendorf im Verhältniss z. Philosophie u. Kirchenthum seiner Zeit (Leipzig, 1886)
F. Bovet, Le Comte de Zinzendorf (Paris, 1860; Eng. tr. A Pioneer of Social Christianity, by T. A. Seed, London, 1896)
Ludwig von Schrautenbach, Der Graf v. Zinfendorf (Gnadau, 1871; written in 1782, and interesting because it gives Zinzendorf's relations to such Pietist rationalists as J. K. Dippel)
A. G. Spangenberg, Leben des Grafen von Zinzendorf (Barby, 1772–1775)
"Zinzendorf" by J. Th. Muller in Hauck-Herzog's Realencyk. für prot. Theologie u. Kirche.
"Three Witnesses (Hall of Faith)" by Rick Joyner ISBN 978-1-878327-58-1

Liên kết ngoài

 Lori Sealy - Jesus Your Blood and Righteousness YouTube
 "Zinzendorf.com" - Historical site with information on Count Zinzendorf
 "Mustardseedorder.com" - explores Zinzendorf's "order of the mustard seed"
 Nikolaus Ludwig von Zinzendorf 1700-1760 (The Cyber Hymnal)

 Count Zinzendorf Documentary at visionvideo.com

Tin Lành
Người Đức
Nhà thần học
Bá tước Đức
Người Dresden


title: Khu bảo tồn hoa mũi Hảo Vọng

text:
Vùng hoa Mũi Hảo Vọng là một vùng hoa nằm gần mũi phía nam của Nam Phi. Đây là vùng hoa duy nhất của Vương quốc hoa Mũi Hảo Vọng và chỉ bao gồm một phạm vi trồng hoa được gọi là phạm vi hoa Mũi Hảo Vọng.

Vùng hòa Mũi Hảo Vọng có diện tích nhỏ nhất trong sáu vương quốc hoa được công nhận trên thế giới, là một khu vực có tính đa dạng và đặc hữu cực kỳ cao, và là nhà của hơn 9.000 loài thực vật có mạch, trong đó 69% là loài đặc hữu. Phần lớn sự đa dạng này có liên quan đến quần xã sinh vật thảm thực vật cây bụi (Fynbos), một loại cây bụi dễ cháy ở Địa Trung Hải. Giá trị kinh tế của đa dạng sinh học này là việc thu hoạch các sản phẩm hoa dại và du lịch sinh thái, ước tính đạt 77 triệu Rand. Do đó, vùng hoa Mũi Hảo Vọng có cả giá trị sinh học và kinh tế với bản chất là một điểm nóng đa dạng sinh học.

Vị trí
Đây là nơi tập trung các loài thực vật bậc cao phi nhiệt đới lớn nhất trên thế giới, đây là điểm nóng về đa dạng sinh học duy nhất tại Nam Phi, bao gồm toàn bộ vương quốc hoa Mũi Hảo Vọng. Tại đây có 12 họ thực vật đặc hữu trong đó có 160 chi đặc hữu của Nam Phi. Với diện tích 78.555 km², vùng hoa này nằm hoàn toàn trong lãnh thổ của Nam Phi. Đây là một trong năm kiểu khí hậu ôn hòa Địa Trung Hải trong danh sách các điểm nóng đa dạng sinh học, và là một trong hai điểm nóng bao gồm toàn bộ vương quốc hoa, cùng với Nouvelle-Calédonie. Vùng này bao gồm vùng Khí hậu Địa Trung Hải của Nam Phi từ phía tây nam của Tây Cape, kéo dài về phía đông đến Đông Cape, một vùng chuyển tiếp giữa vùng mưa mùa đông ở phía tây và vùng mưa mùa hè ở phía đông ở KwaZulu-Natal.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Nam Phi
Thực vật Nam Phi
Khu vực sinh thái Afrotropic
Địa lý Nam Phi
Thực vật đặc hữu Nam Phi


title: JO.LO.AR.

text:
JO.LO.AR. (Jose de Lopez Arnaiz) là loại súng ngắn bán tự động do Jose de Lopez Arnaiz một nhà buôn vũ khí người Tây Ban Nha hợp tác phát triển cùng công ty Hijo de Calixto Arrizabalaga và bắt đầu sản xuất với số lượng lớn từ năm 1924. Nó có một thiết kế hình dáng khá lạ và một đòn bẩy nằm một bên súng gọi là palanca, đòn bẩy này hiệu quả với việc giúp xạ thủ có thể lên đạn bằng một tay mà không cần dùng tay kia để kéo khối trượt vì thế loại súng này trở nên hữu dụng với lực lượng cảnh sát cưỡi ngựa vì thường phải một tay cầm cương còn tay kia cầm súng.

Lịch sử
Jose de Lopez Arnaiz một lái buôn vũ khí đã nhận được một bằng sáng chế vào ngày 12 tháng 9 năm 1919. Năm năm sau đó, là năm 1924 ông bắt đầu sử dụng thiết kế này để bán tại Eibar vốn là trung tâm sản xuất và buôn bán súng của Tây Ban Nha khi đó. Dù vậy ông không phải là người thiết kế ra bất kỳ loại súng nào, ông không tạo ra cơ chế nạp đạn hay một loại đạn mới mà ông đã phát triển và nhận bằng sáng chế cho đòn đẩy palanca (những người có xu hướng thân Tây Ban Nha luôn gọi hệ thống này như thế). Arnaiz là một nhà buôn có tiếng tại quê của mình và việc đó đã khiến công ty chuyên chế tạo súng Hijo de Calixto Arrizabalaga mời ông đến để bàn về việc chế tạo các loại súng. Công ty đã bị thu hút bởi ý tưởng về đòn bẩy này và muốn mang vào chế tạo ngay, cũng như thay vì mất thời gian để thiết kế một khẩu súng mới họ áp dụng nó ngay lên một khẩu súng có sẵn.

Thiết kế này được áp dụng lên khẩu Sharpshooter vốn đã được chế tạo trong vòng 4 năm nhưng lại không có doanh số tốt lắm nhưng thiết kế của nó lại rất phù hợp với đòn bẩy palanca. Súng được dự định được đổi tên để tăng doanh số bán. Arnaiz vốn rất hãnh diện vì thiết kế của mình nên ông muốn đặt tên súng là Arnaiz Auto Arm nhưng nhà sản xuất thấy không ổn với cái tên này do nó dễ gây nhầm vì chữ "Auto" trong khi đây là súng bán tự động nên họ đã đặc tên súng là JO.LO.AR. (Jose de Lopez Arnaiz) để thỏa mãn niềm kiêu hãnh của Arnaiz.

Arniaz vốn là một nhà buôn khôn ngoan ông không muốn bán bằng sáng chế palanca, ông cũng không muốn đăng ký bản quyền thiết này. Ông muốn sản phẩm sẽ mang tên ông và chính nó sẽ làm ông nổi tiếng và giúp ông giữ bản quyền thiết kế. Ông lập ra một công ty riêng dù chỉ là trên giấy và công ty Fabrica de Armas y Dispositivos lo việc chế tạo súng còn công ty của Arniaz sẽ gắn hệ thống vào.

Súng trở nên nổi tiếng với các đội cảnh sát cưỡi ngựa vì thiết kế của chúng giúp họ cảm thấy dễ dàng hơn khi chiến đấu. Súng được chế tạo với nhiều cỡ khác nhau để sử dụng nhiều loại đạn.
Nhưng thông dụng nhất là loại sử dụng đạn 9mm mà chính nó lại có thể sử dụng được nhiều loại đạn 9mm với các chiều dài khác nhau miễn là nhét vừa vào nòng súng dù không an toàn lắm khi bắn loại đạn dài đến cỡ 23mm. Lực lượng cảnh sát cưỡi ngựa Peru đã mua một lượng lớn loại súng này còn Bồ Đào Nha cũng mua một số lượng nhỏ loại súng này. Súng cũng đã được thấy sử dụng trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha.

Vì một lý do nào đó mà Arniaz đã cắt đứt hợp đồng với công ty Fabrica de Armas y Dispositivos.

Thiết kế
JO.LO.AR. sử dụng cơ chế nạp đạn blowback. Nó có một điểm thú vị là đòn bẩy palanca giúp cho xạ thủ có thể lên đạn bằng một tay mà không cần dùng tay kia để kéo khối trượt. Nòng súng có thể tách lên trên bằng việc đẩy một nút ở phía trái súng để kiểm xem có đạn trong nòng không và lấy viên đạn ra nếu cần. Đòn bẩy dù trông tòng ten có thể nện vào tay của thủ bất cứ lúc nào khi bắn lúc khối trượt lùi ra sau nhưng trên thực tế khi bắn khối trượt lùi rất nhanh khiến cho quán tính của đòn bẩy kéo đòn bẩy lên phía trên tránh ra khỏi tay của xạ thủ. Súng không có vành bảo vệ cò súng vì nó chỉ làm hệ thống đòn bẩy bị vướng.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi. Súng có thể sử dụng được nhiều loại đạn khác nhau ngoài loại đạn tiêu chuẩn mà nhà sản xuất khuyên sử dụng miễn là nhét vừa vào nòng súng nhưng kết quả hoạt động có tốt hay không thì còn tùy vì đôi khi có đạn quá mạnh gây hư hại súng và nguy hiểm cho chính xạ thủ nếu không biết cách sử dụng cũng như có đạn quá yếu dù có thể tự động nạp viên đạn mới vào nhưng không đủ mạnh để tự động lên cò mà phải làm bằng tay.

Liên kết ngoài
 9mm Largo
 Hhistoria de las Armas de Fuego
 Rojo Yazul
 Bắn thử JO.LO.AR.

Súng ngắn
Súng Tây Ban Nha
Vũ khí dùng đạn.45 ACP


title: Đảo Robben

text:
Đảo Robben () là một đảo trong vịnh Bàn, cách bờ biển Bloubergstrand, Cape Town  về phía tây. Tên của hòn đảo trong tiếng Hà Lan có nghĩa là "đảo hải cẩu". Đảo Robben nhìn từ trên không có hình bầu dục, dài  theo chiều bắc nam, và rộng , với diện tích . Hòn đảo bằng phẳng và chỉ cao trên mặt nước biển vài mét, do hoạt động xói mòn từ thời cổ đại. Người đã từng dành giải Nobel và là cố tổng thống Nam Phi Nelson Mandela đã bị bắt và giam cầm tại đây 18 năm trong tổng số 27 năm sống ở tù trước khi chế độ Apartheid sụp đổ. Tính tới nay, ba trong số các cựu tù nhân trên đảo Robben đã trở thành Tổng thống Nam Phi là Nelson Mandela, Kgalema Motlanthe, và Jacob Zuma.

Đảo Robben là một Di sản Quốc gia Nam Phi đồng thời cũng là một Di sản thế giới của UNESCO từ năm 1999.

Lịch sử
Kể từ cuối thế kỷ 17, đảo Robben đã được sử dụng chủ yếu như là nơi cách ly các tù nhân chính trị. Những người định cư Hà Lan là những người đầu tiên sử dụng đảo Robben làm nhà tù. Tù nhân đầu tiên bị giam cầm ở đây có lẽ là Autshumato, nhà lãnh đạo của Strandloper vào giữa thế kỷ 17. Trong số những cư dân thường trú đầu tiên của nó, có các nhà lãnh đạo chính trị từ nhiều thuộc địa khác nhau của Hà Lan, bao gồm cả Indonesia, và người lãnh đạo cuộc Binh biến nô lệ trên con tàu Meermin.

Sau khi Hải quân Hoàng gia Anh giành chiến thắng sau Trận Vịnh Saldanha năm 1781, một con tàu đã ra ngoài khơi để gặp tàu hải quân Anh. Trên tàu là những vị vua của Ternate, Tidore và các hoàng tử. Người Hà Lan từ lâu đã giữ họ trên đảo "Isle Robin", nhưng sau đó đã chuyển họ đến Vịnh Saldanha.

Vào năm 1806, người đánh bắt cá voi Scotland John Murray đã mở một trạm săn cá voi tại vịnh được che chắn trên bờ biển phía đông bắc của hòn đảo, được biết đến với tên vịnh Murray, liền với cảng ngày nay có tên là Cảng Vịnh Murray được xây dựng từ 1939–40.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bảo tàng Đảo Robben
 Đảo Robben trên trang Trung tâm di sản thế giới UNESCO

Di sản thế giới tại Nam Phi
Đảo Nam Phi
Khu bảo tồn thiên nhiên
Địa danh di sản Nam Phi

Khu dân cư ở Thành phố Cape Town
Nelson Mandela
Đảo nhà tù
Điểm tham quan ở Cape Town
Tổ chức y tế có trụ sở tại Nam Phi


title: Hải âu mặt trắng

text:
Hải âu mặt trắng (danh pháp hai phần: Calonectris leucomelas) là một loài chim sống chủ yếu ngoài biển khơi, có chiều dài cơ thể là 48 cm và sải cánh là 122 cm. Loài này sống ở Thái Bình Dương, làm tổ ở Nhật Bản và các đảo xa bờ của nước này. Sau khi sinh nở, chim hải âu mặt trắng sẽ di trú về phía nam nước Úc. Người ta cũng tìm thấy loài chim này ở ngoài khơi bờ biển Hoa Kỳ.

Hải âu mặt trắng chủ yếu ăn cá và mực ống. Chúng bám theo các tàu đánh cá đang đi đánh bắt các loài cá trổng.

Hải âu mặt trắng thích làm tổ trong các hốc ở vùng đồi núi nhiều cây cối.

Loài chim này rất đông đảo và phân bố rộng rãi, nhưng đôi khi chúng bị mắc vào lưới đánh cá hoặc bị mèo hay chuột cống ăn thịt. Vài nền văn hoá địa phương truyền thống còn bắt chim này.

Hình ảnh

Tham khảo

  Mục từ trong cơ sở dữ liệu mô tả tại sao loài này thuộc loại ít quan tâm (kèm với các tiêu chuẩn đánh giá)
 National Geographic. Field Guide to the Birds of North America. ISBN 0-7922-6877-6
 Peter Harrison (1983). Seabirds, an Identification Guide. ISBN 0-7470-1410-8
 Handbook of the Birds of the World Vol 1, Josep del Hoyo editor, ISBN 84-87334-10-5

Liên kết ngoài
 Thông tin về các loài chim (BirdLife)
 Hình ảnh của trang web Oiseaux về loài chim này

Chim Đông Nam Á
Chim Ấn Độ
Chim Indonesia
Chim Úc
Động vật được mô tả năm 1835
Chim Palau
Chim Nhật Bản
Chim Tây Úc
Chim Philippines


title: Dương Trung (Nam Bắc triều)

text:
Dương Trung (, 507 – 568), tên lúc nhỏ là Nô Nô, tướng lĩnh nhà Tây Ngụy, nhà Bắc Chu, được con trai là Tùy Văn đế Dương Kiên truy tôn làm Hoàng đế, miếu hiệu Thái Tổ, thụy hiệu Vũ Nguyên hoàng đế. Ông là một trong 12 Đại tướng quân của nhà Tây Ngụy, được quyền thần Vũ Văn Thái ban họ Tiên Ti là Phổ Lục Như (Puliuru), tự là Yểm Vu.

Xuất thân
Dương Trung vốn là quân nhân của trấn Vũ Xuyên, một trong 6 trấn quân sự của Đại Bắc (phía bắc quận Đại) . Hoàng thất nhà Tùy tự nhận là hậu duệ của sĩ tộc họ Dương ở quận Hoằng Nông  nhà Tây Hán, nguyên quán là huyện Hoa Âm .

Cha là Dương Trinh, làm Ninh viễn tướng quân nhà Bắc Ngụy. Năm Trung được 18 tuổi, Trinh tử trận khi tham gia đánh dẹp cuộc khởi nghĩa của cựu quân nhân trấn Hoài Sóc là Tiên Vu Tu Lễ.

Chu thư miêu tả: ông mày râu đẹp đẽ, mình dài 7 thước 8 tấc, dáng vẻ khôi ngô, võ nghệ tuyệt luân, tính hiểu biết, độ lượng lại thầm trầm, có tài tướng soái.

Luân lạc nam bắc
Sau khi cha mất, Trung theo nạn dân chạy đến Thái Sơn, Sơn Đông. Chưa yên ổn được lâu, quân nhà Lương xâm phạm, ông nằm trong số dân chúng bị bắt đến Giang Nam.

Trung ở miền nam 5 năm, nhân Bắc Hải vương Nguyên Hạo được tướng nhà Lương là Trần Khánh Chi hộ tống quay về bắc, Trung nhận chức Trực các tướng quân, tham gia quân đội của Nguyên Hạo tiến vào Lạc Dương. Không lâu sau, Nhĩ Chu Vinh từ phía bắc quay về, Nguyên Hạo thua chạy và bị giết, Trần Khánh Chi phải cạo đầu giả làm hòa thượng trốn về miền nam, ông trở thành tù binh, được cháu trai của Vinh là Nhĩ Chu Độ Luật thu nhận, làm Thống quân.

Trung theo Nhĩ Chu Triệu từ Tịnh Châu tiến vào Lạc Dương bắt Hiếu Trang đế, được ban tước Xương huyện bá, bái làm Đô đốc, lại riêng phong Tiểu Hoàng huyện bá. Ông ở dưới quyền của Độc Cô Tín (về sau 2 người kết làm thân gia), tham gia đánh hạ một số đồn thú của nhà Lương.

Bắc Ngụy phân liệt làm 2 nước Đông – Tây. Trung theo Độc Cô Tín về với Tây Ngụy, được tiến tước làm hầu. Tín nhận lệnh giành lại Kinh Châu, Trung tham gia đánh hạ Đồng Quan, thành Hồi Lạc, được ban làm An tây tướng quân, Ngân thanh Quang lộc đại phu. Tín lấy Trung, Khang Lạc Nhi và Nguyên Trường Sinh làm 3 vị tiên phong, tập kích Kinh Châu. Thứ sử Tân Toản thua chạy không kịp trở về, bị Dương Trung chém chết, quân Tây Ngụy chiếm cứ Kinh Châu. Nửa năm sau, tướng Đông Ngụy là bọn Cao Ngao Tào, Hầu Cảnh đến đánh, bọn Tín không địch nổi, trốn sang nhà Lương.

Bọn họ ở Giang Nam 3 năm, năm Đại Thống thứ 3 (537), được Lương Vũ đế trả về Quan Trung. Vũ Văn Thái giữ Trung lại dưới trướng.

Làm tướng Tây Ngụy
Ông thường cùng Thái săn bắn ở Long Môn, một mình bắt thú dữ, tay trái khống chế, tay phải nhổ lưỡi. Thái hết lời ca ngợi sự dũng cảm của Trung, vì người Tiên Ti gọi mãnh thú là"yểm vu", nên ban làm tên tự của ông.

Trung tham gia các chiến dịch Tiểu Quan, Sa Uyển, được ban chức Chinh tây tướng quân, Kim tử quang lộc đại phu, tiến tước Lương Thành huyện công.

Trong trận Hà Kiều, ông cùng 5 vị tráng sĩ đảm trách việc giữ cầu, quân Đông Ngụy thấy bọn họ dũng mãnh, không dám đến gần. Nhờ công được ban chức Tả quang lộc đại phu, Vân Châu thứ sử, kiêm Đại đô đốc.

Trung cùng Lý Viễn phá người Kê Hồ ở Hắc Thủy, rồi cùng Di Phong giải vây cho Ngọc Bích.

Trong trận Mang Sơn, ông lại 1 ngựa xông pha, nhờ công được ban chức Đại đô đốc, tiến Xa kị đại tướng quân, Nghi đồng tam tư, Tán kỵ thường thị. Truy phong mẹ là Cái thị làm Bắc Hải quận quân. Ít lâu sau được ban chức Đô đốc Sóc, Yến, Hiển, Úy 4 châu chư quân sự, Sóc Châu thứ sử, gia Thị trung, Phiếu kị đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư.

Khi quân Đông Ngụy vây Toánh Xuyên, người Man làm loạn ở Thanh Châu, ông cất quân đánh dẹp.

Nhà Lương nổ ra loạn Hầu Cảnh, Vũ Văn Thái nhiệm mệnh Trung làm Đô đốc 3 Kinh, 2 Tương, 2 Quảng, Nam Ung, Bình, Tín, Tùy, Giang, 2 Dĩnh, Tích 15 châu chư quân sự, trấn thủ Nhương Thành. Ông lấy tướng nhà Lương mới về hàng là Mã Bá Phù làm hướng đạo, tiến chiếm quận Tề Hưng và Xương Châu của nhà Lương. \

Ung Châu thứ sử, Nhạc Dương vương Tiêu Sát nhà Lương tuy đã quy phục Tây Ngụy, nhưng vẫn có bụng khác. Ông bày kế nghi binh, cho 2000 kỵ binh liên tục thay đổi cờ xí mà đi đi lại lại, Tiêu Sát trên lầu cao của Phàn Thành từ xa quan sát, ngỡ rằng có đến 3 vạn quân, nên không dám làm gì.

Ti Châu thứ sử Liễu Trọng Lễ nhà Lương soái quân tấn công Tương Dương, lưu bộ hạ ở lại giữ An Lục. Vũ Văn Thái nghe tin, sai Trung đánh chiếm quận Tùy, bao vây An Lục. Liễu Trọng Lễ lập tức quay về cứu, Trung dùng kế vây thành diệt viện, tuyển 2000 kỵ binh tinh nhuệ, ngậm tăm mà đi trong đêm, phục kích quân nhà Lương ở Tông Đầu. Ông đi trước sĩ tốt, bắt sống Trọng Lễ, diệt sạch quân nhà Lương. Tướng giữ An Lục là Mã Tu nghe tin, không đánh mà hàng.

Năm Đại Thống thứ 17 (551), Thiệu Lăng vương Tiêu Luân nhà Lương trốn đến Nhữ Nam, muốn đưa con tin sang Bắc Tề. Lương Nguyên đế Tiêu Dịch báo tin, Vũ Văn Thái bèn lệnh cho Trung đi dẹp. Buối sáng ông đến dưới thành, buổi chiều thì hạ được. Năm xưa, Trung bắt được Liễu Trọng Lễ, đãi ngộ rất hậu. Trọng Lễ đến Trường An gặp Thái, vu cáo ông giấu diếm tài vật. Thái muốn tra xét, lại tiếc ông có công lớn, chỉ cách đi chức vụ. Trung lấy làm căm phẫn, hối hận đã không giết Trọng Lễ, nay bắt được Luân và đồng bọn, đều chém cả đi. Trong lần được phục chức này, ông thừa thắng đánh chiếm mấy tòa thành nữa, lấy trọn vùng Hán Đông. Được tiến tước Trần Lưu quận công.

Đầu thời Cung đế (554 – 556), Trung được ban họ Phổ Lục Như. Vũ Văn Thái nhân lúc binh lực nhà Lương đang tập trung ở hạ du Trường Giang, lấy Vu Cẩn cùng bọn Vũ Văn Hộ, Dương Trung, Vương Kiệt soái 5 vạn tấn công Tiêu Dịch đang ở Giang Lăng trên thượng du. Vu Cẩn tiến quân thần tốc, trước tiên lệnh cho Vũ Văn Hộ và Dương Trung chiếm Giang Tân, hòng cắt đứt liên lạc của Giang Lăng và miền đông của nhà Lương, ngăn trở viện quân. Quân Tây Ngụy nhanh chóng chiếm được Giang Lăng, bắt sống Tiêu Dịch cùng toàn bộ triều thần.

Bình xong Giang Lăng, Trung nhận lệnh trấn thủ Nhương Thành, giúp đỡ Tiêu Sát. Ông tiến quân đánh dẹp người Man ở Miện, Khúc.

Làm tướng Bắc Chu
Nhà Bắc Chu kiến lập, Trung vào triều làm Tiểu tông bá. Quân Bắc Tề xâm phạm, ông ra trấn thủ Bồ Phản. Tướng Bắc Tề là Tư Mã Tiêu Nan về hàng, ông và Đạt Hề Vũ đi đón, vào sâu nội địa Bắc Tề 500 dặm, 3 lần phái sứ giả liên lạc mà không được. Qua khỏi Dự Châu 30 dặm, Vũ nghi có biến, muốn về, Trung thà chết không lui, tiếp tục tiến lên, cuối cùng đón được Tiêu Nan. Ông lĩnh 3000 kỵ binh yểm hộ phía sau cho toàn quân quay về. Đến bờ nam Lạc Thủy, Trung cho phép binh sĩ cởi yên nghỉ ngơi, thì quân đội Bắc Tề vừa đến bờ bắc Lạc Thủy, ông an ủi mọi người rằng quân Tề sẽ không dám vượt sông. Phát hiện quân Tề thăm dò tìm cách vượt sông, Trung lên ngựa rong ruổi đi lại, ra dáng muốn vượt sông tấn công, quân Tề quả nhiên không dám đối địch, dần dần rút đi, quân Chu trở về an toàn. Đạt Hề Vũ vốn tự phụ là kiện tướng, nhưng không thể không thán phục ông.

Năm Bảo Định thứ 2 (562), Trung được thăng làm Đại tư không. Triều đình muốn liên kết Đột Quyết cùng phạt Tề, nhiều người e ngại Bắc Tề lớn mạnh, lại có danh tướng Hộc Luật Quang, Trung nói:"Đại quân thắng lợi dựa vào lòng người chứ không phải nhiều người, có 1 vạn kỵ binh là đủ rồi, thằng nhãi Hộc Luật Minh Nguyệt (tên tự của Quang) có thể làm được gì?"Năm thứ 3 (563), Bắc Chu tiến hành phạt Tề, chia làm 2 lộ Bắc – Nam. Ông làm Nguyên soái, lĩnh bọn Dương Toản, Lý Mục, Vương Kiệt, Nhĩ Chu Mẫn, Khai phủ Nguyên Thọ, Điền Hoằng, Mộ Dung Duyên… hon 10 viên đại tướng, soái Bắc lộ quân, dự tính hội họp với Nam lộ quân của Đạt Hề Vũ ở Tấn Dương .

Trung đi qua cố hương Vũ Xuyên, bái tế tiền nhân, úy lạo tướng sĩ, rồi tiến chiếm hơn 10 tòa thành của Bắc Tề. Tháng giêng năm thứ 4 (564), ông hội họp với 10 vạn quân Đột Quyết cùng đánh Tấn Dương. Gặp lúc trời đổ tuyết lớn, đại quân Bắc Tề tiến đánh, người Đột Quyết không dám ra, Trung cổ vũ tướng sĩ, tự soái 700 người đi bộ quyết chiến, đẩy lui quân Tề. Vì Đạt Hề Vũ không đúng hẹn, nên toàn quân Chu phải triệt thoái. Chu Vũ đế sai sứ nghênh đón, úy lạo ở Hạ Châu. Về đến kinh sư, đế lại bày tiệc khoản đãi. Đế muốn lấy Trung làm Thái phó, quyền thần Tấn công Vũ Văn Hộ thấy ông không ăn cánh với mình, không đồng ý. Trung được làm Tổng quản Kính, Bân, Linh, Vân, Diêm, Hiển 6 châu chư quân sự, Kính Châu thứ sử.

Trong năm ấy, Bắc Chu lần nữa phạt Tề, Đại trủng tể Vũ Văn Hộ cất đại quân vây thành Lạc Dương, còn Trung nhận lệnh ra trấn Ốc Dã đón quân Kê Hồ. Do lương thực thiếu thốn, lòng người lo lắng, ông nghĩ ra 1 kế, ngầm sai Vương Kiệt chỉnh đốn quân đội, nổi trống tiến đến nơi trú quân. Trung vờ hỏi có việc gì, Kiệt đáp Vũ Văn Hộ đã bình định Lạc Dương, triều đình nghe tin Kê Hồ làm loạn, sai ông ta đến hiệp trợ thảo phạt. Rồi lại có sứ giả Đột Quyết (?) đến báo tin quân Đột Quyết đã tiến vào Tấn Dương, bày 10 vạn quân dưới Trường Thành, sẵn sàng trấn áp Kê Hồ. Người Kê Hồ cả sợ, tranh nhau biểu thị lòng trung thành, dâng cho quân Chu lương thực, vật dụng. Sau đó Vũ Văn Hộ không chiếm được Lạc Dương, ông cũng lui về. Trung được khen ngợi là giỏi làm việc, thưởng 30 vạn tiền, 500 xúc vải, 2000 hộc lúa.

Năm Thiên Hòa thứ 3 (568), Ông có bệnh phải quay về Trường An, Chu Vũ đế đến tận nhà thăm hỏi. Không lâu sau bệnh mất, được tặng Thái bảo, Đồng, Sóc… 13 châu chư quân sự, Đồng Châu thứ sử, quan chức như cũ. Con là Dương Kiên kế tự.

Gia đình

Vợ
 Nguyên Minh hoàng hậu Lữ Khổ Đào

Con trai
 Tùy Văn đế Dương Kiên
 Đằng Mục vương Dương Toản
 Đạo Tuyên vương Dương Tung
 Vệ Chiêu vương Dương Sảng
 Thái Cảnh vương Dương Chỉnh

Tham khảo
 Chu thư
 Tùy thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Tướng nhà Tây Ngụy
Tướng nhà Bắc Chu
Sinh năm 507
Mất năm 568
Người Thiểm Tây


title: Nhàn trắng

text:
Nhàn trắng (danh pháp hai phần: Gygis alba) là một loài chim biển nhỏ thuộc họ Nhàn, sinh sống ở khắp các vùng nhiệt đới thuộc các đại dương trên thế giới.

Phân loài
Nhàn trắng có 3-4 phân loài: G. a. alba, G. a. leucopes, G. a. candida (nhàn trắng Thái Bình Dương); ngoài ra loài nhàn trắng nhỏ (G. microrhyncha) cũng thường được xếp là phân loài của nhàn trắng.

Mô tả
Nhàn trắng là loài chim nhỏ, lông toàn màu trắng với mỏ dài màu đen, gốc mỏ xanh, mắt nâu và một vòng lông đen hẹp ở xung quanh mắt, chân vàng.

Loài chim này phân bố rộng rãi khắp Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và còn làm tổ ở một số đảo thuộc Đại Tây Dương. Chim nhàn trắng làm tổ trên các đảo san hô, thường là trên các cành cây mảnh hoặc có khi là trên các rìa đá và cấu trúc nhân tạo. Thức ăn của loài này là những con cá nhỏ mà chúng bắt được khi lao xuống nước tìm mồi.

Tập tính
Loài này nổi tiếng vì thói quen đẻ trứng ở những chạc cây trên các cành mảnh và trơ trụi thay vì đẻ vào tổ, khác hẳn với các loài nhàn khác (thường đẻ trứng trên mặt đất). Lý do có thể là để giảm bớt các loài chim ký sinh khác (loại chim chuyên đẻ trứng vào tổ của chim khác). Dù có lợi ích là vậy nhưng không phải là không có tai hại, nhất là khi những cơn gió lớn có thể hất trứng và chim non xuống. Vì lý do này mà nhàn trắng cũng tìm cách thích nghi; chim non mới nở đã có đôi chân phát triển đầy đủ để có thể bám vào cái tổ cheo leo của mình.

Loài chim này sống thọ; người ta từng ghi nhận tuổi đời của chúng là mười bảy năm.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Viđêô, hình ảnh và âm thanh của nhàn trắng trên Bộ Sưu tập trên Internet về Chim [Internet Bird Collection]

Chim Ấn Độ
Chim New Zealand
Chim Úc
Động vật được mô tả năm 1786


title: Nhạc thế giới

text:
Nhạc thế giới hay nhạc toàn cầu, nhạc quốc tế (tiếng Anh: world music, global music hay international music) là một thuật ngữ có nhiều định nghĩa đa dạng khác nhau, nhưng thường chủ yếu dùng để chỉ một thể loại âm nhạc. Bằng chứng là những định nghĩa về "nhạc thế giới" là "tất cả âm nhạc trên thế giới", "âm nhạc địa phương của dân tộc khác" hoặc "âm nhạc không phải từ phương Tây". Trong định nghĩa cổ điển, "nhạc thế giới" là âm nhạc truyền thống hoặc âm nhạc dân gian của một nền văn hóa được tạo ra và chơi bởi nghệ sĩ bản địa và liên quan chặt chẽ đến âm nhạc tại khu vực xuất xứ của họ  Thuật ngữ này ban đầu được dùng để chỉ âm nhạc dân tộc cụ thể, cho dù toàn cầu hóa đang dần mở rộng phạm vi, thuật ngữ này thường bao gồm nhiều phân loại lai ví dụ như world fusion, global fusion, ethnic fusion  và worldbeat.

Những thuật ngữ này cũng có thể được coi là một phân khúc trong thể loại nhạc pop, cho nên thuật ngữ "nhạc thế giới" để chỉ thể loại âm nhạc mà cũng được phân loại theo các thể loại khác.

Thuật ngữ

Thuật ngữ này đã được cho là do nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc Robert E. Brown, người đã đặt ra khái niệm này trong những năm 1960 tại Wesleyan University ở Connecticut, nơi ông đang theo học năm cuối các chương trình tiến sĩ. Để nâng cao quá trình học tập, ông đã mời hơn mười người biểu diễn từ châu Phi và châu Á và bắt đầu một loạt chương trình biểu diễn "world music".. Thuật ngữ này đã trở thành hiện thực vào những năm 1980 như là một phương tiện tiếp thị/phân loại trong lĩnh vực truyền thông và công nghiệp âm nhạc, và nó thường được sử dụng để phân loại bất kỳ loại âm nhạc nào ngoài-phương Tây.
Có một vài định nghĩa xung đột về "world music". Một là nó bao gồm "tất cả âm nhạc trên thế giới", mặc dù một định nghĩa rộng như vậy làm cho từ này trở nên hầu như vô nghĩa.. Thuật ngữ này cũng dùng như là một phân loại âm nhạc trong đó kết hợp phong cách nhạc pop phương Tây với một trong những dòng nhạc ngoài-phương-Tây mà thường được mô tả là âm nhạc dân gian hay "âm nhạc dân tộc. Tuy nhiên, "World music" không phải là âm nhạc dân gian truyền thống đơn thuần. Nó cũng có thể bao gồm nhiều khía cạnh của phong cách nhạc pop. Nói ngắn gọn, nó có thể được mô tả như là "âm nhạc địa phương ở bên ngoài kia", ", or "someone else's local music".. Nó là một thuật ngữ thể loại rất mơ hồ với một số lượng ngày càng tăng các thể loại phụ dưới cái khái niệm "world music" để nắm bắt xu hướng phong cách và hình thái của âm nhạc dân tộc kết hợp, bao gồm cả các yếu tố "phương Tây" (ví dụ được lưu ý trong phần này).
"World music" có thể kết hợp quy mô âm nhạc, mô hình âm nhạc đặc biệt không thuộc phương Tây và/hoặc âm nhạc láy, và thường có giao thoa với những nhạc cụ dân tộc truyền thống đặc biệt, chẳng hạn như kora (kèn Tây Phi), trống thép, sitar hay didgeridoo.
Âm nhạc từ khắp nơi trên thế giới tạo ra những ảnh hưởng giao lưu văn hóa rộng rãi vì các phong cách ảnh hưởng đến nhau một cách tự nhiên, và trong những năm gần đây "world music" cũng đã được bán trên thị trường và là một thể loại nhạc thành công. Nghiên cứu học thuật về "world music", cũng như các thể loại âm nhạc và các nghệ sĩ cá nhân có liên quan, có thể tìm thấy trong các lĩnh vực chẳng hạn như nhân loại học, nghiên cứu văn hóa dân gian, nghiên cứu các buổi biểu diễn và âm nhạc dân tộc.
 Sự phát triển của thuật ngữ
Trong thời đại của nhạc kỹ thuật số, sự phong phú của âm nhạc chất lượng cao, âm nhạc dân tộc, trích đoạn âm thanh và loop từ mọi khu vực nổi tiếng thường được sử dụng trong nhạc thương mại, điều này đã mở ra một không gian âm nhạc bản địa to lớn cho các nghệ sĩ độc lập và phát triển. Những ảnh hưởng này sinh sôi nảy nở một cách nhanh chóng trong một ngành công nghiệp âm nhạc dựa trên web và đang lan ra ngày càng rộng, mà phần lớn là "tự quảng bá", thông qua số lượng ngày càng nhiều nghệ sĩ -âm nhạc-thân thiện-độc lập, các tùy chọn kênh âm nhạc trên internet, chẳng hạn như Last.fm, Rhapsody, Live365, Jango Artist Airplay và ReverbNation. Một sự pha trộn của âm nhạc cội rễ trong môi trừơng toàn cầu, dòng đương đại đã trở nên rõ ràng, điều này đã làm yếu đi vai trò quan trọng mà các hãng đĩa có thể có được trong việc nhận thức văn hóa của ranh giới thể loại. Kết quả là, định nghĩa của thể loại này đã trở nên biến đổi đặc biệt khác nhau, và được xác định bởi các ý kiến đa dạng và trên phạm vi rộng.
Cách gọi tương tự giữa các phân loại phụ khác nhau rõ ràng theo thể loại âm nhạc chính, chẳng hạn như world, rock và pop có thể là mơ hồ và khó hiểu cho những người quản lý ngành công nghiệp âm nhạc cũng như là cho người tiêu dùng. Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh của "World music", vì xu hướng nhạc pop chịu ảnh hưởng nhạc dân tộc là thể loại được xác định bởi "nhận thức của người tiêu dùng" hoặc cũng là do các diễn đàn âm nhạc chi phối nền tảng để phân biệt chủng loại. Các học giả có xu hướng đồng ý rằng, trong thế giới ngày nay, chính những đánh giá âm nhạc của người tiêu dùng hay viết blog, và nhận thức của con người về văn hóa âm nhạc toàn cầu là cơ sở cuối cùng để thiết lập định nghĩa từ sự không rõ ràng thể loại, bất chấp việc diễn đàn tiếp thị của các công ty và báo chíâm nhạc có phân biệt rõ ràng danh mục này hay không.Việc chuyển đổi dần dần của thể loại world music từ một bối cảnh rõ ràng có cội rễ âm nhạc truyền thống sang một danh sách mở rộng các thể loại pha trộn nhỏ là một ví dụ tốt cho thấy ranh giới thể loại có thể chuyển động trong nền văn hóa pop toàn cầu hóa toàn cầu hóa. Định nghĩa nguyên thủy cổ điển của "World music" đã được phần nào tạo ra để hướng dẫn người ta có một nhận biết cảm nhận được và phân biệt giữa các âm nhạc bản địa truyền thống với những dòng nhạc đang dần bị pha loãng bởi văn hóa pop, và  cuộc tranh luận hiện đại về việc làm sao có thể duy trì nhận thức đó trong các thể loại phong phú đa dạng của world music đang diễn ra.

 Ví dụ

Ví dụ về các hình thức phổ biến của world music bao gồm các hình thức khác nhau của âm nhạc cổ điển ngoài-châu-Âu (ví dụ như nhạc koto Nhật Bản, nhạc [raga] Ấn Độ, nhạc tụng kinh Tây Tạng, âm nhạc dân gian Đông Âu (vd. nhạc của các làng Balkans), âm nhạc dân gian Bắc Âu và nhiều hình thức âm nhạc dân gian và của các bộ tộc ở Trung Đông, Châu Phi, Châu Á, Châu Đại Dương, Trung Mỹ và Nam Mỹ. Nhạc sĩ Breton- Alan Stivell đã tiên phong trong việc kết nối giữa âm nhạc dân gian truyền thống, rock hiện đại và "World music trong album năm 1970 mang tên Renaissance của Celtic Harp.

Sự đa dạng của world music bao gồm các hình thức riêng biệt của âm nhạc dân tộc từ các vùng địa lý đa dạng. Những thể loại khác biệt của âm nhạc dân tộc thường được phân loại với nhau bằng sự thuần khiết về nguồn gốc bản địa của nó. Trong thế kỷ 20, sự phát minh ghi âm, du lịch hàng không quốc tế chi phí thấp và khả năng giao tiếp toàn cầu giữa các nghệ sĩ và công chúng nói chung đã được tăng lên đến mức một hiện tượng liên quan được gọi là âm nhạc "đan xen ". Nghệ sĩ đến từ các nền văn hóa đa dạng và các nơi có thể dễ dàng kiếm được các bản (ghi âm) nhạc từ khắp nơi trên thế giới, xem và nghe các nhạc sĩ lưu diễn đến từ các nền văn hóa khác và lưu diễn tại các nước khác để chơi âm nhạc của riêng họ, điều này tạo ra một sự pha trộn giữa các phong cách.
Trong khi công nghệ truyền thông cho phép tiếp cận nhiều hơn các hình thức âm nhạc ít người biết, áp lực thương mại hóa cũng tạo ra nguy cơ đồng nhất âm nhạc ngày càng tăng, làm mờ bản sắc khu vực, và làm tuyệt chủng dần việc sản xuất ra những dòng âm nhạc truyền thống của địa phương.

 Ví dụ về âm nhạc lai
Kể từ khi ngành công nghiệp âm nhạc đưa ra thuật ngữ này, thì phạm vi đầy đủ hơn về cái mà một người tiêu dùng trung bình của âm nhạc định nghĩa về âm nhạc "world" trong thị trường hiện nay đã phát triển lên bao gồm một sự "pha trộn" hỗn hợp của âm nhạc dân tộc truyền thống, về mặt phong cách và trình diễn,, và thể loại "world music" phái sinh đã được đặt ra để chỉ các lai, chẳng hạn như World fusion, Global fusion, Ethnic fusion hay Worldbeat. Ví dụ điển hình về dạng lai, world fusion là, Ailen / Tây Phi pha trộn của nhóm nhạc Afro Celt Sound System, ]],, âm nhạc đa văn hóa của Aomusic  và nhạc jazz / dân gian Phần Lan của Värttinä, ]],, mỗi loại nhạc này đều nhuốm màu đương đại, chịu ảnh hưởng Phương Tây - một yếu tố ngày càng đáng chú ý trong thể loại mở rộng của world music. World fusion/Worldbeat/Ethnic fusion/Global fusion cũng có thể pha trộn những âm thanh bản địa với các yếu tố Western pop trắng trợn hơn nữa. Ví dụ rõ ràng nhất là album Graceland của Paul Simon, trong đó chúng ta có thể nghe thấy nhạc Mbaqanga của Nam Phi, hay tác phẩm của Peter Gabriel với ca sĩ Sufi của Pakistan, Nusrat Fateh Ali Khan và dự án Deep Forest, trong đó giọng hát Tây Phi được pha trộn với kết cấu nhịp điệu và cấu trúc giai điệu đương đại và phương Tây. Những ban nhạc gần đây thử nghiệm với hình thức lai world music bao gồm Vampire Weekend, The Very Best & Yeasayer, nhiều nhóm trong số đó đã có cảm hứng từ tác phẩm của Paul Simon.
Tùy thuộc vào phong cách và bối cảnh, World music đôi khi có thể bị xếp chung với thể loại [New age], đây là một thể loại thường bao gồm nhạc Ambient và thể hiện kết cấu từ các nguồn âm nhạc bản địa và cội rễ. Ví dụ điển hình là Tibeten bowls (âm nhạc tụng kinh có nguồn gốc từ Tây Tạng), Tuvan throat singing (kỹ thuật hát trong cổ họng của người Tuva), Gregorian Chant (nhạc thánh ca Gregory) hoặc Native American flute (nhạc bằng thổi sáo của người Mỹ bản địa). "World music" pha trộn với âm nhạc "New age" là một dạng âm thanh, có thể phân loại như thể loại lai, Ethnic fusion. Ví dụ về Ethnic fusion là bản "Face-to-Face" từ album "Beyond Grand Canyon" của Nicholas Gunn, trong đó nhạc thổi sáo của người Mỹ bản địa kết hợp với bộ nhạc tổng hợp synthesizer, và bài "Four Worlds " từ album "The Music of the Grand Canyon", trong đó đặc biệt có tiếng nói của Saltboy Razor, một người Mỹ bản địa thuộc dân tộc Navajo India Nation.
 World fusion
Thể loại nhỏ World fusion thường bị nhầm lẫn cho là chỉ dành riêng để chỉ sự pha trộn của các yếu tố jazz fusion phương Tây với "world music". Mặc dù một hình thức lai dễ rơi vào thể loại World fusion, thì hậu tố "fusion" (có nghĩa là "hợp nhất") trong khái niệm World fusion không nên hiểu là chỉ jazz fusion. Jazz phương Tây được kết hợp với các yếu tố mạnh mẽ của world music được gọi chính xác hơn là World fusion jazz, Ethnic jazz hoặc jazz-không-phải-của- phương Tây.. World fusion và Global fusion gần như đồng nghĩa với thuật ngữ "Worldbeat, và mặc dù chúng được coi là thể loại nhỏ trong dòng nhạc phổ biến, chúng cũng có thể ám chỉ tính "phổ quát" của thuật ngữ tổng quát hơn:" World music.. Trong suốt những năm 70 và 80, fusion trong thể loại nhạc jazz là ngụ ý sự pha trộn của nhạc jazz và nhạc rock, đó chính là nguồn gốc của giả thiết gây hiểu nhầm này.

 Những thể loại nhạc ngoài-phương-Tây phổ biến
Mặc dù chủ yếu mô tả âm nhạc truyền thống, thể loại "world music" cũng bao gồm âm nhạc phổ thông từ các cộng đồng đô thị ngoài-phương-Tây (ví dụ như âm nhạc "thị trấn" Nam Phi) và các hình thức âm nhạc ngoài-châu-Âu mà đã bị ảnh hưởng bởi cái gọi là âm nhạc thế giới thứ ba (ví dụ như âm nhạc Afro-Cuba), mặc dù những ca khúc phổ biến theo phong cách châu Âu có nguồn gốc từ các nước không nói tiếng Anh ở Tây Âu (ví dụ: nhạc pop của Pháp) sẽ không được coi là "World music".
Paris là một trong các thủ đô châu Âu tuyệt vời cho "world music". Trong nhiều năm, thành phố này đã thu hút rất nhiều nhạc sĩ từ các thuộc địa cũ ở Tây Phi và Bắc Phi. Sự phát triển này được tăng cường bởi một thực tế là có rất nhiều buổi biểu diễn và nhiều tổ chức giúp thúc đẩy dòng nhạc này.
Âm nhạc Algeria n và Maroc hiện diện quan trọng tại thủ đô Pháp. Hàng trăm ngàn người nhập cư Algeria và Maroc đã định cư tại Paris, mang lại âm thanh của Amazigh (Berber), rai, và âm nhạc Gnawa. Nhạc rai của Algeria cũng có một lượng lớn khán giả Pháp.
Cộng đồng Tây Phi cũng rất lớn, hội tụ những người từ Senegal, Mali, Ivory Coast (Bờ Biển Ngà), Guinea. Họ đã giới thiệu nhạc Manding jeli, mbalax và những phong cách khác.

 Sau năm 1987: WOMAD và sau này
Một nguồn gốc của thuật ngữ này bắt đầu từ Ngày World Music (World Music Day, Fête de la Musique) vào năm 1982 tại Pháp. Kể từ đó, Ngày World music đã được tổ chức vào ngày 21 tháng 6 hàng năm. Vào thứ Hai ngày 29 tháng 6 năm 1987, một cuộc họp của các bên liên quan tập trung để tìm cách quảng cáo cho thể loại này. Sự quan tâm của công chúng đã xuất hiện với việc phát hành album Graceland năm 1986 của Paul Simon. Ẩn chứa đằng sau album này thể hiện sự nhạy cảm của ca sĩ bằng cách sử dụng các âm thanh mà ông say mê khi nghe các nghệ sĩ từ Nam Phi, gồm có Ladysmith Black Mambazo và Savuka. Dự án này và công việc của Peter Gabriel và Johnny Clegg cùng những người khác, ở một mức độ nào đó, đã giới thiệu âm nhạc-ngoài-Châu Âu đến một đối tượng rộng lớn hơn. Họ nhận thấy đây là một cơ hội không nên bỏ qua.
Trước năm 1987, "World music" đã có lượng thính giả, nhưng vẫn còn khó cho các bên quan tâm nếu muốn bán âm nhạc của họ đến các cửa hàng âm nhạc lớn hơn. Mặc dù các cửa hàng âm nhạc chuyên nghiệp đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thể loại này trong nhiều năm qua, những hãng thu âm, đài truyền hình và các nhà báo đã thấy rất khó để xây dựng một lượng fan hâm mộ vì bản thân âm nhạc này dường như quá khan hiếm. Tuy nhiên, họ nhận thức rằng jazz và thị trường cổ điển đã phát triển một đối tượng thính giả đan chéo và quyết định rằng cách tốt nhất sẽ là phải có một chiến lược tập thể nhằm mang âm nhạc này đến đối tượng rộng lớn hơn.
Vào khoảng thời gian này, tổ chức Cultural Co-operation (Hợp tác văn hóa) đã bắt đầu Music Village festival (Lễ hội âm nhạc làng mạc). Một dạng lễ hội "World music" tự do đang còn tiếp tục cho đến ngày nay. Một mạng lưới các nghệ sĩ World music cũng được thiết lập để quảng bá công việc của họ.

 Hội nghị năm 1987
Tại mở đầu của hội nghị năm 1987, nhạc sĩ Roger Armstrong thông báo lý do tại sao cần phải được thực hiện một cái gì đó:
{{ [Ông] cảm thấy rằng vấn đề chính là trong việc bán các sản phẩm âm nhạc cho các cửa hàng bán lẻ ở Anh, và đặc biệt, thực tế là họ không biết làm thế nào để phân chia mạch lạc. Điều này làm nản [các cửa hàng bán lẻ] trong việc lưu trữ các sản phẩm này và làm khó cho người mua đĩa nếu muốn làm quen với catalog sản phẩm của chúng tôi.}}

Mối quan tâm đầu tiên của cuộc họp là để chọn một cái tên chung mà sau này dòng nhạc "mới" này sẽ được đưa vào. Đề xuất bao gồm "world beat" và những từ tiền tố như "hot" hay "tropical" (nhiệt đới) thêm vào cái tên thể loại hiện có. Thuật ngữ "World music" đã chiến thắng sau khi họ biểu quyết bằng cách giơ tay, nhưng ban đầu nó không có nghĩa là tiêu đề cho một thể loại hoàn toàn mới, mà là một cái gì đó mà tất cả các hãng thu âm có thể ghi trên bìa đĩa để phân biệt chúng trong những chương trình sắp tới. Sau đó, họ đã đồng ý rằng cho dù có hay không những chiến lược công khai, đây không phải là một câu lạc bộ độc quyền và đây là vì lợi ích của tất cả, cho nên bất kỳ hãng thu nào bán loại nhạc này sẽ có thể tận dụng ưu thế đó.
Một vấn đề cần được giải quyết là các phương pháp phân phối tồn tại vào thời điểm đó. Hầu hết các hang đĩa không hài lòng với việc thiếu kiến thức chuyên môn của người bán hàng dẫn đến dịch vụ kém; đó cũng là sự ngần ngại của các cửa hàng lớn trong việc bán thể loại nhạc này, bởi vì rõ ràng dễ hiểu là họ thích phát hành số lượng lớn hơn mà có thể được quảng bá trong phạm vi cửa hàng. Rất khó để biện minh cho một chi phí trưng bày lớn nếu số lượng tồn kho ở các cửa hàng bị hạn chế.

 Marketing
Một trong những chiến lược marketing được sử dụng trong thị trường đĩa nhựa vào thời điểm đó là việc sử dụng các thẻ duyệt, mà những thẻ này sẽ xuất hiện trong các rãnh đĩa. Một phần trong chiến dịch "world music" đã quyết định rằng đây sẽ có 2 màu được thiết kế để mang một ý nghĩa đặc biệt, để hỗ trợ các nhà bán lẻ thì một tập hợp các nhãn hãng đĩa sẽ có chung, có lẽ dành cho viền kệ hay giá.
Trong một động thái chưa từng thấy, tất cả các thể loại "World music" được phối hợp với nhau và phát hành một băng cassette tổng hợp cho trang bìa của tạp chí âm nhạc NME. Tổng thời gian là 90 phút, mỗi băng là chứa một danh mục mini thể hiện các bài khác trong đĩa.
Trước khi có cuộc họp thứ 2, mọi thức đã trở nên rõ ràng rằng để cho chiến dịch thành công, cần phải có nhân viên báo chí chuyên về nhạc này. Các nhà báo sẽ có thể sắp xếp thời hạn khác nhau và cũng có thể bán âm nhạc như là một khái niệm cho các đài phát thanh quốc gia, và cả cho DJ khu vực là những người muốn mở rộng sự đa dạng của âm nhạc mà họ cung cấp. Các DJ là một nguồn lực quan trọng đối với "World music" như đã chứng kiến khi một thứ gì đó trở nên quan trọng đối với những cư dân bên ngoài London - hầu hết các khu vực có một di sản dân gian phong phú tương tự như vậy có thể được khai thác. Một cách tiết kiệm để đạt được tất cả những điều này sẽ là chiến dịch phát tờ rơi.

Bước tiếp theo là phát triển một bảng xếp hạng "World music", trong đó tập hợp lại thông tin bán từ khoảng 50 cửa hàng, để có thể biết cửa nơi nào bán thể loại này nhiều - điều này cho phép người nghe mới biết được cái gì đang đặc biệt phổ biến. Người ta đã đồng ý rằng tờ NME một lần nữa có thể tham gia vào việc in bảng xếp hạng và cả các tờ Music Week, tờ tạp chí được xếp hạng của London City Limits. Người ta cũng đề xuất rằng Andy Kershaw có thể được thuyết phục để điều hành bảng xếp hạng này trên chương trình thường xuyên của ông.

 Tháng "World Music"

Tháng 10 năm 1987 được dành cho "Tháng World musi". Một lễ hội âm nhạc, xuyên biên giới, được tổ chức tại Town & Country Club ở London, và nó là khởi đầu mùa đông của cả WOMAD và "Art Worldwide". Thông cáo báo chí chính nhấn mạnh các vấn đề vốn có trong chiến dịch.
Kể từ đầu những năm 80, sự nhiệt tình đối với âm nhạc "bên ngoài" văn hóa pop phương Tây đã được gắn kết ổn định. Ngày càng nhiều nghệ sĩ quốc tế, nhiều người trong số họ là những ngôi sao lớn ở đất nước mình, đến Anh và Bắc Mỹ trong chuyến lưu diễn. Họ bắt đầu, chẳng hạn như Bhundu Boys, chơi ở các câu lạc bộ và quán nhỏ, nhưng bây giờ nhiều hoạt động phổ biến và họ được chơi ở nhiều địa điểm lớn hơn.
Ví dụ về các chương trình của đài phát thanh chuyên về "world music" bao gồm "World of music trên Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ, "Transpacific Sound Paradise| Thiên đường âm xuyên Thái Bình Dương" của WFMU,The Planet|Hành tinh" của đài ABC Radio National Úc, DJ Edu giới thiệu "DNA: Destination Africa (Điểm đến châu Phi)" trên BBC Radio 1Xtra, Adil Ray trên BBC Asian Network, chương trình củaAndy Kershaw trên BBC Radio 3 và của Charlie Gillett  on the BBC World Service.

 Ngày nay

Những chương trình phát thanh "World music" ngày nay thường chơi nhạc hip hop Châu Phi hoặc của các nghệ sĩ reggae (điệu nhảy với nhịp mạnh phổ biến của người Tây ấn (quần đảo Antilles)), các nhóm nhạc jazz chơi âm nhạc đan xen giữa nhạc Bhangra và nhạc Mỹ La tinh,… Các phương tiện truyền thông phổ biến cho "world music" bao gồm đài phát thanh công cộng, webcasting, BBC, NPR, và ABC (Australian Broadcasting Corporation]]). Phạm vi của khái niệm "world music" đã tăng lên. Theo mặc định, những dự án không-khu vực-cụ thể hoặc đa-văn -hóa thường được liệt kê vào thể loại chung của "World music".

 Những chỉ trích

Tiêu chuẩn địa lý chung được chấp nhận cho những gì gọi là "world music" đang phải hứng chịu những lời chỉ trích vì tính phổ quát không đối xứng của nó, mà gần như tất cả các khu vực được phân loại theo thuật ngữ này đã được xác định, liên quan đến văn hóa âm nhạc phương Tây; chủ yếu là do thực tế rằng cáccông ty chiếm lĩnh việc phân phối và xúc tiến dòng nhạc này đều bắt nguồn từ Tây Âu và Bắc Mỹ, cũng như tạo ra các diễn đàn để thiết lập thể loại nhạc này. Vì vậy, trong bối cảnh thị trường, âm nhạc "dân tộc" được xác định trong phạm vi bán kính mở rộng từ tâm là phương Tây.
Một số nhạc sĩ và người phụ trách bảo tàng âm nhạc đã không thích "world music". Đối với những nhà phê bình này, "World music" là một thuật ngữ tiếp thị và thiển cận đề chỉ tất cả các thể loại âm nhạc ngoài phương Tây. Ngày 3 tháng 10 năm 1999, David Byrne, người sáng lập của hãngLuaka Bop]], đã viết một bài xã luận trên tờ "The New York Times" nhan đề "I Hate world music" (Tôi ghét World music) trong đó ông giải thích sự phản đối của mình đối với thuật ngữ này. Byrne cho rằng việc dán nhãn và phân loại nền văn hóa khác như "kỳ lạ" sẽ thu hút một mối quan tâm không thành thật của khách hàng và hạn chế những khách hàng tiềm năng khác.

 Giải thưởng

 BBC Radio 3 Awards cho "World music"

Giải [BBC Radio 3 Award for "world music"] là một giải thưởng cho nghệ sĩ world music từ năm 2002 đến 2008, được tài trợ bởi BBC Radio 3. Giải thưởng này được nghĩ ra bởi biên tập viên Ian Anderson của tạp chí fRoots, lấy cảm hứng từ BBC Radio 2 Folk Awards.
Danh mục giải thưởng bao gồm: châu Phi, châu Á / Thái Bình Dương, châu Mỹ, châu Âu, Trung Đông và Bắc Phi, Những nghệ sĩ mới, Giao thoa Văn hóa, Club Global, Album của năm, và giải khán giả. Danh sách đề cử ban đầu trong mỗi hạng mục được lựa hàng năm bởi một ban gồm hàng ngàn các chuyên gia ngành âm nhạc. Ứng cử viên lọt vào danh sách sẽ được bầu chọn bởi một ban giám khảo gồm 12 thành viên, họ sẽ chọn người chiến thắng trong từng thể loại trừ giải Khán giả. Các thành viên ban giám khảo là do BBC bổ nhiệm và chủ trì. Lễ trao giải hàng năm được tổ chức tại BBC Proms và người chiến thắng sẽ được nhận một giải thưởng được gọi là một "Planet" (Hành tinh). Trong tháng 3 năm 2009, đài BBC đã quyết định bỏ giải BBC Radio 3 Awards for "world music"..

 Songlines Music Awards

Để phản ứng với quyết định của BBC về việc kết thúc chương trình giải thưởng đó, tạp chí World music của Anh, Songlines đã giới thiệu giải thưởng âm nhạc Songlines Music Awards vào năm 2009 "để công nhận tài năng xuất sắc trong "World music".

 WOMEX Awards

Giải WOMEX ("The Music World Expo) được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1999 để tôn vinh những thành tích world music trên cấp độ quốc tế và thừa nhận những tài năng âm nhạc xuất sắc, tầm quan trọng đối với xã hội, thành công về mặt thương mại, có ảnh hưởng đến chính trị và thành tựu trọn đời.. Tháng 10 hằng năm, tại sự kiện WOMEX, bức tượng giải thưởng - một bức tượng mẹ nữ thần cổ đại có niên đại khoảng 6000 năm tuổi vào thời kỳ đồ đá mới - được trao tặng trong một buổi lễ trao giải cho một thành viên xứng đáng của cộng đồng world music.

Lễ hội

Có rầt nhiều lễ hội được xác định là "World music" và ở đây chỉ giới thiệu một vài đại diện:
 WOMAD Foundation tổ chức lễ hội ở khắp các nước trên thế giới. Những lễ hội của nghệ sĩ bao gồm Nusrat Fateh Ali Khan, Youssou N'dour, Peter Gabriel và Jaojoby

Australia
 The Globe to Globe World Music Festival diễn ra ở City of Kingston, Melbourne, trong 2 ngày vào tháng 1 hàng năm.

Bangladesh
 Dhaka World Music Festival diễn ra ở [Dhaka].

Bỉ
 Sfinks festival ở Boechout, Bỉ là một lễ hội "World music" diễn ra 4 ngày.

Croatia
Ethnoambient Ethnoambient  là 1 festival "World music" trong 2 hoặc 3 ngày được tổ chức mỗi mùa hè (bắt đầu từ năm 1998) tại Solin một thị trấn ở trung tâm của Dalmatia, phía nam của Croatia.

Pháp
 Festival de l'Inde diễn ra ở Evian, Haute-Savoie.

Đức
 Các TFF Rudolstadt diễn ra hàng năm vào tuần đầu tháng bảy đầy đủ trong Rudolstadt, Thuringia, Đức.
 Các Đức Liên hoan World music der Klangfreunde diễn ra mỗi cuối tuần đầu tiên của tháng tám, tại Schlosspark Loshausen. Klangfreunde e. V. là một tổ chức phi lợi nhuận]].
 Wilde Tone, für Lễ hội dân gian và Weltmusik trong Braunschweig Đức

Ý
 Các Ariano Folkfestival là một năm ngày "World music" lễ hội được tổ chức mỗi mùa hè trong Ariano Irpino, một thị trấn nhỏ ở miền nam Italy.
 World Music Festival Lo Sguardo di Ulisse lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1997 tại Campania, Italy.

Malaysia
 Rainforest World Music Festival là một lễ hội "World music" được tổ chức tại Malaysia.

Mali (Tây Phi)
 Các festival ở sa mạc diễn ra hàng năm tại Essakane, gần Timbuktu, ở Mali, Tây Phi và đã có một vị thế quốc tế bất chấp những khó khăn trong việc đến được địa điểm.

Morocco
 Mawazine là một lễ hội "world music" diễn ra hàng năm ở Rabat, Maroc, nêu bật âm nhạc Ả Rập và quốc tế.

New Zealand
 Lễ hội ở New Plymouth, New Zealand. Đầu tháng 3 hàng năm.

Ba Lan
 Cross-Culture Warsaw Festival, Ba Lan. Tháng 9 hàng năm.
 Ethno Port, Poznan, Ba Lan. Tháng 6 hàng năm.
 Ethno Jazz Festival ở Wroclaw, Ba Lan. Gồm một số sự kiện kéo dài suốt cả năm.
 Different Sounds (Inne brzmienia), Lublin, Ba Lan. Tháng 7 hàng năm.
 Francophonic Festival ở Warsaw, Ba Lan. Tháng 3 hàng năm.
 Nowa Tradycja (New Tradition), Warsaw, Ba Lan. Tháng 5 hàng năm.
 Siesta Festival, Gdansk, Ba Lan. Ấn bản đầu tiên vào tháng 4/ tháng 5 năm 2011.

Bồ Đào Nha
 Festival Músicas do Mundo, Sines, quận Setúbal là một lễ hội "World music" được tổ chức lần đầu vào năm 1998, tại một ngôi làng xinh đẹp gần bờ biển Bồ Đào Nha

Romania
 Plai Festival ở Timisoara

Serbia
 The Serbia World Music Festival là một lễ hội world music kéo dài 3 ngày được tổ chức mỗi mùa hè tại Takovo, một ngôi làng nhỏ ở miền trung Serbia.

Tây Ban Nha
Những lễ hội world music quan trọng nhất của Tây Ban Nha là:
 Etnosur, ở Alcalá la Real, Jaén (khu vực Andalucía)
 Pirineos Sur, ở vùng Aragón
Festival Internacional de Música Popular Tradicional ở Vilanova i la Geltrú / Vilanova International World Music Festival (Catalonia)
 La Mar de Músicas, Cartagena (vùng Murcia)
 Fira Mediterrània ở Manresa (Catalonia)
 WOMEX ở Seville (2003, 2006, 2007, 2008)

Thụy Điển
 Urkult Näsåker, Ångermanland, tháng 8 hàng năm.

Thổ Nhĩ Kỳ
 Konya Mystic Music Festival, được tổ chức hàng năm ở Konya từ năm 2004, những năm gần đây trong dịp kỷ niệm sinh nhật của Rumi. Lễ hội này chủ yếu dành cho âm nhạc truyền thống từ khắp nơi trên thế giới với một phong cách huyền bí, nội dung tôn giáo và/hoặc linh thiêng..

Ukraina
 Svirzh World Music Festival (vùng Lviv)

Vương Quốc Anh
 Glastonbury Festival tổ chức ở Worthy Farm gần Glastonbury hàng năm
 Music Village Festival là lễ hội kéo dài nhất của các nền văn hóa trên thế giới ở châu Âu. Được tổ chức 2 năm một lần ở London và bắt đầu từ năm 1983. Được tổ chức bởi tổ chức Hợp tác Văn hóa

Liên bang Mỹ
 California World Music Festival được tổ chức mỗi tháng 7 tại Nevada County Fairgrounds.
 World Sacred Music Festival được tổ chức hàng năm tại Olympia, tiểu bang Washington, được tài trợ bởi Interfaith Works.
 FloydFest ở [[Floyd, Virginia, Hoa Kỳ, dành cho những nghệ sĩ thuộc nhiều thể loại phong cách đa dạng bao gồm [Ani DiFranco]], Geno Delafose & French Rockin 'Boogie, Trumystic, Nickel Creek và Akoya Afrobeat Enemble.
 Finger Lakes GrassRoots Festival of Music and Dance ở Trumansburg, New York, Hoa Kỳ, chủ yếu dành cho các nghệ sĩ từ nhiều nơi trên thế giới và các thể loại âm nhạc dân tộc bao gồm Tinariwen, Thomas Mapfumo, Michael Franti, D'Gary, Boubacar Traore, Mamadou Diabate, và những thể loại khác từ khắp nơi trên thế giới.
 Stern Grove Festival là một là một lễ ăn mừng của âm nhạc và đa dạng văn hóa ở San Francisco. Ví dụ: Lucinda Williams, John Doe, Ojos de Brujo, O-Maya, Ladysmith Black Mambazo, Funk Brothers và dàn nhạc giao hưởng và các ngôi sao opera.
 Starwood Festival đã được tổ chức vào tháng Bảy hàng năm kể từ năm 1981 tại các địa điểm khác nhau ở Mỹ. Lễ hội này nêu bật các loạn hình world music như Amampondo, Babatunde Olatunji, Badal Roy, Sikiru Adepoju, the Prodigals, Yaya Diallo, Merl Saunders and the Rainforest Band, Baka Beyond, Stephen Kent, Cyro Baptista, Airto Moreira, Muruga Booker, Gaelic Storm, Halim El-Dabh.

Xem thêm
Musicology
World cinema

Ghi chú

Các tài liệu tham khảo
 Nidel, Richard (2004). World Music: The Basics. ISBN 0-415-96801-1.  accessdate 2010-04-24

Đọc thêm
 Manuel, Peter (1988). Popular Musics of the Non-Western World: An Introductory Survey. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-505342-7.
 N'Dour, Youssou. "Foreword" to Nickson, Chris (2004). The NPR Curious Listener's Guide to World Music. ISBN 0-399-53032-0.
 Sorce Keller, Marcello (1996). "Of Minority Musics, Preservation, and Multiculturalism: Some Considerations". In Echo der Vielfalt: traditionelle Musik von Minderheiten/ethnischen Gruppen = Echoes of Diversity: Traditional Music of Ethnic Groups/Minorities, Schriften zur Volksmusik 16, edited by Ursula Hemetek and Emil H. Lubej, 41–47. Vienna, Cologne, and Weimar: Böhlau Verlag. ISBN 3-205-98594-X. Reprinted in Sonus 18, no. 2 (Spring 1998): 33–41.
 Wergin, Carsten (2007). World Music: A Medium for Unity and Difference? EASA Media Anthropology Network: http://www.media-anthropology.net/wergin_worldmusic.pdf .
 World Music Network - Guides to World Music: http://www.worldmusic.net/guide/
 Putumayo World Music - http://www.putumayo.com/

Liên kết ngoài
 List of World Music Festivals

 Sounds and Colours - magazine about South American music and culture
 World Music at SKY.FM  - A free World Music radio channel
 World Music Central - World Music news, reviews, articles and resources
 Rhythm Passport world music / global beats event listings website for the UK
 Wilde Töne – Festival for Folk- and Weltmusic Braunschweig | Germany
 List of free world music podcasts

Thể loại nhạc kết hợp
Định dạng phát thanh
Công nghiệp âm nhạc
Thể loại nhạc