title: Ăn côn trùng

text:
Ăn côn trùng là việc ăn uống, tiêu thụ côn trùng như thực phẩm của con người. Trên thực tế, côn trùng bị tiêu diệt và ăn thịt bởi nhiều loài động vật hoặc một số loài thực vật ăn thịt lấy chất dinh dưỡng từ côn trùng, nhưng thuật ngữ này thường được dùng để chỉ về việc tiêu thụ côn trùng của con người. Một số loài côn trùng phổ biến hơn và nhện ăn trên thế giới bao gồm dế, ve sầu, châu chấu, kiến, ấu trùng bọ cánh cứng, ấu trùng các loài sâu bướm, nhộng. Thuật ngữ ăn côn trùng đôi khi được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm việc thực hành ăn động vật chân đốt không phải là côn trùng, chẳng hạn như loài nhện, rết, bò cạp.

Tổng quan

Lịch sử

Thói quen ăn côn trùng đã có từ rất lâu trong lịch sử và hiện tại có khoảng 2 tỷ người trên thế giới đang ăn côn trùng. Ăn côn trùng của con người là phổ biến ở các nền văn hóa trong nơi trên thế giới, chẳng hạn như miền Bắc, Trung và Nam Mỹ và châu Phi, châu Á, đặc biệt là vùng Đông Nam Á, ở Úc và New Zealand. Hơn 1.000 loài côn trùng được biết là được ăn trong 80% các quốc gia trên thế giới, Khoản gần một nghìn loài côn trùng có thể ăn được, từ những loài nhỏ như châu chấu cho đến trứng ruồi.Tuy nhiên, trong một số xã hội ăn côn trùng là không phổ biến hoặc thậm chí cấm kỵ.

Hiện nay, việc tiêu thụ côn trùng ăn là khá hiếm trong các nước phát triển, ở các nước phương Tây nhất là cảm giác ghê sợ côn trùng của người dân các nước phương Tây vẫn là một rào cản đối với nỗ lực biến côn trùng thành thực phẩm nhưng côn trùng vẫn là một thực phẩm phổ biến ở nhiều nước đang phát triển của châu Mỹ La tinh, châu Phi, châu Á và châu Đại Dương và là đặc sản ở nhiều quốc gia ở vùng này.

Một dự báo năm 2012 cho biết, loài sâu gạo sẽ nhanh chóng thay thế các loại thực phẩm khác để trở thành nguồn cung protein chính cho loài người trong tương lai. Việc nuôi sâu gạo chỉ chiếm 10% diện tích đất so với nuôi bò, 30% diện tích dành cho việc chăn nuôi lợn, 40% diện tích dành nuôi gà, trong khi mức cung cấp chất đạm của loài sâu này lại cao tương đương với các loại thực phẩm kể trên.

Năm 2013, Liên Hợp Quốc ra lời kêu gọi ăn côn trùng để chống lại nạn đói và hiện tượng ấm lên toàn cầu. kêu gọi các nhà hàng, đầu bếp và các tác giả viết về ẩm thực tăng cường tuyên truyền thói quen ăn côn trùng.

Ưu thế
Côn trùng có ở khắp mọi nơi và chúng sinh sôi rất nhanh, nhưng chúng có mức độ ảnh hưởng môi trường tương đối thấp việc nuôi và tiêu thụ các loại côn trùng ăn được mang lại nguồn lợi không nhỏ. Ngoài ra, côn trùng cung cấp hàm lượng dinh dưỡng và protein cao so với thịt và cá. Côn trùng có thể được sử dụng như một loại thực phẩm bổ sung dành cho trẻ em suy dinh dưỡng. Bởi vì chúng có hàm lượng protein cao cũng như rất giàu các vi chất đồng, sắt, magnesi, mangan, phosphor, selen và kẽm Chính vì côn trùng là loại thức ăn giàu dinh dưỡng do chứa nhiều protein, chất béo và chất khoáng. Nhộng ong, bọ xít, nhộng tằm, châu chấu, dế mèn, cà cuống, bọ cạp và nhiều loài côn trùng khác là thực phẩm khá phổ biến tại các nước đang phát triển.

Đặc biệt là bò cạp còn có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau... Tuy nhiên có một số loài có độc mạnh không thể ăn được nên cẩn thận đề phòng trước khi ăn thịt bò cạp phải chắc chắn là nó không có độc. Nên làm ăn sau khi mấy ngày bắt về, rửa sạch các chất độc và sau khi chín bỏ thêm hương vị tuy theo sở thích mỗi người, nhiều người nghĩ bụng của bò cạp là ngon nhất. Món bò cạp đa số được bán ở các vùng. Bò cạp hiện có bán tại một số nơi với giá 30.000 đồng cho 10 con. Vì môi trường thay đổi nên một số loài bọ cạp đang có nguy cơ bị tuyệt chủng và có thể ảnh hưởng tới nền nông nghiệp vì bọ cạp là loài ăn các loài côn trùng có hại cho nông sản.

Ngoài ra, Ăn côn trùng có thể giúp não người tiến hóa, với chế độ ăn thanh đạm như kiến, ốc sên và bọ có thể kích thích sự phát triển não bộ, đảm nhiệm các chức năng nhận thức cao hơn ở người tiền sử và các loài linh trưởng khác, việc phải ăn côn trùng khi nguồn thực phẩm khan hiếm có thể đóng góp vào quá trình tiến hóa nhận thức của loài hominid và thiết lập nền tảng cho việc sử dụng công cụ hiện đại ở loài người. nhiều nhóm dân số trên thế giới thường ăn côn trùng theo mùa và cho rằng thói quen này đóng vai trò chủ chốt trong quá trình tiến hóa ở người.

Khuyến cáo

Nếu không biết cách chế biến hoặc ngâm rượu uống thì sẽ rất nguy hiểm. Ví dụ như loài bọ cạp có nọc độc, bọ xít, ong vò vẽ… Bởi nếu không biết cách loại bỏ độc tố thì dễ rước họa vào thân, không khéo còn thiệt mạng. khi bắt côn trùng để chế biến thành thực phẩm thì không được dùng thuốc hoặc các loại hóa chất độc hại, đặc biệt đối với những loài thiên địch có lợi cho đồng ruộng, các loài côn trùng quý hiếm vừa dùng làm thực phẩm vừa dùng làm thuốc. Dù là thực phẩm giàu dinh dưỡng, nhưng không phải loại côn trùng nào cũng ăn được, nên cần phải dùng những loại côn trùng theo khuyến cáo.

Một số loài

 Ấu trùng Witchetty: Những thổ dân ở Australia xem ấu trùng Witchetty là nguồn thức ăn chủ yếu. Khi ăn sống, ấu trùng có vị như hạt điều; còn khi được nướng qua bằng than, da của chúng trở nên giòn, thơm giống như thịt gà rán. Hơn thế, ấu trùng Witchetty rất giàu Axit Oleic, một chất béo không bão hòa đơn Omega-9 rất có lợi cho sức khỏe. Nhiều người nhầm nhiều loài bướm là hình dạng trưởng thành của ấu trùng Witchetty, thực sự thì loài ấu trùng là một dạng phát triển của loại bướm Cossid(Endoxyla leucomochla). Ấu trùng này được thu hoạch ở dưới đất vì những ấu trùng này ăn chất dinh dưỡng ở rễ các cây khuynh diệp và keo trắng.
 Sâu bướm Mopane: Là giai đoạn ấu trùng của sâu bướm hoàng đế (Gonimbrasia belina) được tìm thấy chủ yếu ở miền Nam châu Phi. Sâu bướm Mopane là nguồn cung cấp protein quan trọng cho hàng triệu người dân bản địa Nam Phi. Hàng năm, việc thu hoạch sâu bướm Mopane được coi là một ngành công nghiệp triệu đô, đem lại thu nhập đều đặn cho phụ nữ và trẻ em. Sâu bướm Mopane thường được đun sôi trong nước muối sau đó đem phơi khô. Sâu bướm thành phẩm có thể được sử dụng trong vài tháng mà không cần bảo quản lạnh và là nguồn cung cấp dinh dưỡng quan trọng cho người dân. Hàm lượng dinh dưỡng mà sâu bướm Monape cung cấp còn cao hơn thịt bò. Một gói sâu bướm Monape 100g cung cấp 31 mg sắt, trong khi đó 100g thịt bò khô chỉ cung cấp 6 mg sắt. Ngoài ra, sâu bướm Monape còn là một nguồn cung cấp đáng kể các chất kali, natri, calci, phosphor, magnesi, kẽm, mangan, đồng.
 Con đuông Đuông dừa là ấu trùng của con bù rầy (bọ rầy), là một loài sâu sống trong thân cây dừa, trà là tại Việt Nam, được coi là đặc sản Nam Bộ, con đuông có thể được chế biến theo nhiều cách khác nhau như nước lửa than, rán bột, cuốn lá cải... món đuông chà là tẩm nước mắm, còn gọi là "đuông lội sông". Trong món ăn này, những con đuông béo mẫm còn sống sẽ được thả vào bát nước mắm và vùng vẫy trong đó. Thực khách sẽ gắp từng con, cho vào miệng nhai và cảm nhận hượng vị mềm, bùi, ngọt.
 Mối: Ăn mối phổ biến đối với người dân Nam Mỹ và châu Phi sau đây, tận dụng chất dinh dưỡng của loài côn trùng này bằng cách chiên, phơi khô hoặc hấp trong lá chuối. Mối chứa đến 38% protein, một loài mối đặc biệt ở Venezuela với tên khoa học Syntermes aculeosus còn có thể chứa 64% protein. Ngoài ra, mối cũng rất giàu sắt, calci, axit béo thiết yếu và các amino acid như tryptophan.

 Ấu trùng bướm đêm: Là món ăn ưa thích của thổ dân Úc, ấu trùng bướm đêm mang nhiều chất dinh dưỡng đặc biệt. Khi ăn sống, ấu trùng bướm đêm có vị như hạnh nhân, còn khi nướng trong than nóng, ấu trùng bướm đêm có vị như thịt gà nướng. Theo các nhà khoa học, ấu trùng bướm đêm chứa nhiều các axit oleic với chất béo không bão hòa đơn Omega – 9. Mặc dù có nhiều loài ấu trùng bướm đêm khác nhau nhưng theo nhiều người, ấu trùng của loài sâu bướm Endoxyla leucomochla là tốt nhất. Các ấu trùng này được người dân thu hoạch từ dưới lòng đất, nơi chúng sống nhờ vào rễ của cây bạch đàn và cây keo đen.
 Châu chấu Chapulines: Là một loài châu chấu thuộc chi Sphenarium và được dùng làm thức ăn rộng rãi trên toàn miền Nam Mexico. Châu chấu ở đây thường được rang với tỏi, nước cốt chanh, muối hoặc với bột ớt khô. Loài châu chấu được xác định chứa đến 70% protein. Việc thu hoạch châu chấu làm thực phẩm là một biện pháp hữu hiệu để thay thế việc phun thuốc trừ sâu trên các cánh đồng. Điều này không chỉ loại bỏ được những nguy hiểm đến môi trường do thuốc trừ sâu gây ra mà còn cung cấp cho người dân địa. châu chấu sữa béo ngậy. Châu chấu có mùi vị bùi bùi nửa giống dế mèn chiên giòn, nửa giống tép rang. Rang khô với lá chanh và sả, mêm ít nước mắm cho đến khi vàng ươm. Vị châu chấu rang bùi bùi, thơm thơm, giò phương nguồn dinh dưỡng và thu nhập cao từ việc bán châu chấu.
 Ve sầu: Là loài côn trùng rất quen thuộc của mùa hè cũng là một món ăn khoái khẩu ở vùng quê Nghệ An. Tại đây, ve sầu được bắt sau khi vừa lột xác và rang vàng với các loại gia vị trở thành một món đặc sản. Thân ve sầu bên trong mềm, vỏ ngoài giòn ngậy. Hương vị thơm ngon và giàu chất dinh dưỡng, Khi cắn miếng ve sầu có cảm giác rất khoái, vừa giòn tan vừa mềm ngậy.
 Mọt cọ châu Phi: Là một món ăn phổ biến trong nhiều bộ lạc ở châu Phi, sâu đục cọ được dân bản xứ thu nhặt từ những thân cây cọ. Với chiều dài cơ thể khoảng 10 cm và chiều ngang 5 cm, loài mọt cọ rất dễ chiên vì cơ thể có nhiều chất béo dù chưa qua chế biến. Mọt cọ châu Phi là nguồn cung cấp một số chất dinh dưỡng như kali, kẽm, sắt và phosphor, cũng như một số amino acid và không bão hòa đơn lành mạnh và các axit béo không bão hòa.
 Bọ xít hay Bọ bốc mùi (Hemiptera Order): Loài này lại đang được tiêu thụ nhiều trên phạm vi châu Á, Nam Mỹ và châu Phi, là thực phẩm xuyên suốt châu Á, Nam Mỹ và châu Phi. Bọ xít được xác định là loài côn trùng giàu những chất dinh dưỡng quan trọng như protein, sắt, kali và phosphor. Loài bọ xít khi gặp nguy hiểm thường tiết ra một mùi hôi rất độc hại. Chúng thường không được ăn sống nếu đầu hoặc bộ phận tiết mùi hôi không bị bỏ đi. Bọ xít còn có thể được chế biến bằng cách rang, hoặc ngâm trong nước và phơi khô. Ngoài ra, nước có chất hôi của bọ xít sẽ mang tác dụng như một loại thuốc trừ sâu giúp đuổi mối. Với những người ở miền quê hay miền núi, bọ xít luôn là một món ngon hấp dẫn. Bọ xít sống dựa vào tinh chất của cây nên rất giàu dinh dưỡng.

 Sâu bột: (Tenebrio molitor) Sâu bột là ấu trùng của bọ cánh cứng và là loài côn trùng duy nhất được phương Tây tiêu thụ. Phát triển mạnh trong môi trường khí hậu ôn đới, loài sâu này được nuôi ở Hà Lan để làm thức ăn cho con người và gia súc. Giá trị dinh dưỡng mà sâu bột đem lại là rất lớn bao gồm đồng, natri, kali, sắt, kẽm và selen. So với thịt bò, sâu bột cung cấp hàm lượng protein tương đương nhưng nhiều hơn về hàm lượng các chất béo không bão hòa.
 Dế béo như tôm sú, ngọt như thịt cua, vừa thơm ngon vừa bổ dưỡng lại chữa được nhiều bệnh như đau nhức, tê thấp, béo phì…Dế trắng chân phía dưới có màu trắng, thơm ngon và ngọt thịt hơn dế đen và dế cơm. Thả những con dế tươi rói, béo ngậy vào chảo dầu nóng già cùng với thịt ba chỉ thái nhỏ và lá chanh.
 Bọ hung nào cũng ăn được mà phải là loại sống ở phân trâu trên rừng, những loại khác không thể làm món ăn được. Những con bọ hung nhỏ bằng đầu ngón tay được mang về nuôi trong thùng từ 1-2 ngày bằng cám gạo để chúng thải ra hết phân trâu trong ruột. Khi ruột bọ hung hoàn toàn sạch, có thể chế biến thành nhiều như xào măng hay rang lên nhắm rượu hoặc ăn cùng cơm.
 Bọ cạp là món ngon được ưa chuộng tại nhiều nước. Bọ cạp chiên nguyên con giòn tan, vừa ngon. Bò cạp còn có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau... Tuy nhiên có một số loài có độc mạnh không thể ăn được nên cẩn thận đề phòng trước khi ăn thịt bò cạp phải chắc chắn là nó không có độc. Nên làm ăn sau khi mấy ngày bắt về, rửa sạch các chất độc và sau khi chín bỏ thêm hương vị tuy theo sở thích mỗi người, nhiều người nghĩ bụng của bò cạp là ngon nhất. Món bò cạp đa số được bán ở các vùng. Bò cạp hiện có bán tại một số nơi với giá 30.000 đồng cho 10 con. Vì môi trường thay đổi nên một số loài bọ cạp đang có nguy cơ bị tuyệt chủng và có thể ảnh hưởng tới nền nông nghiệp vì bọ cạp là loài ăn các loài côn trùng có hại cho nông sản.

Tham khảo
Liên Hiệp quốc kêu gọi ăn côn trùng
 FAO khuyến cáo ăn côn trùng
 Món ăn ngon từ côn trùng
 Ăn côn trùng ngon nhưng sợ ngộ độc
 Liên Hiệp quốc kêu gọi ăn côn trùng
 Món ăn côn trùng thu hút khách Sài Gòn
 Thú xơi đặc sản côn trùng
 Những món ăn nổi tiếng từ côn trùng ở Việt Nam
 Kinh dị sâu bọ được dùng làm món ăn giàu dinh dưỡng

Chú thích

Côn trùng học
Ăn thịt
Tập tính học


title: Lễ Đức Mẹ dâng Chúa Giêsu trong đền thánh

text:
Lễ Maria dâng Chúa Giêsu trong đền thánh hay còn gọi là Lễ Nến, Lễ Thanh Tẩy là một lễ kính nhớ việc Đức Maria được thanh tẩy theo luật Môsê, 40 ngày sau khi sinh Đức Giêsu.

Sự kiện dâng Chúa Giêsu vào đền thánh và thanh tẩy Đức Trinh Nữ đã được Luca ghi lại (Lc 2,22-39). Sự kiện này nhằm thực hiện những lề luật đã được ghi rõ trong Cựu ước (Lv 12,8). Theo luật Môsê, phụ nữ sau khi sinh con thì bị coi là nhơ uế trong 40 ngày nếu sinh con trai và trong 80 này nếu sinh con gái.

Lễ này được du nhập vào Đế quốc Đông Phương dưới triều vua Justinianô (527-565). Đối với Hội thánh Tây phương, lễ này được nhắc đến trong sách bí tích của Giáo hoàng Gelasianô vào thế kỷ 7. Kể từ cuối thế kỷ IV, Giáo hội Giêrusalem đã mừng kính lễ này. Giáo hội Hy Lạp và Milanô kể lễ này vào một số lễ trọng kính Chúa, một nghi lễ chính trong năm. Giáo hội Rôma lại thường kể lễ này vào số các lễ Đức Trinh Nữ.

Trong thông điệp về lòng tôn sùng Maria, Giáo hoàng Phaolô VI viết: "Lễ mùng 2 tháng 2, được cải tên là lễ "dâng Chúa vào đền thánh", cũng cần nhắc nhở để hưởng nguồn phong phú lớn lao của ân sủng Chúa Giêsu và Maria đi song song. Đức Kitô thực hiện mầu nhiệm cứu độ. Maria mật thiết kết hợp với Chúa chịu khổ hình, để thực hiện một sứ mạng vừa thuộc về Dân Chúa của Cựu ước, vừa là hình ảnh của Dân Tân ước luôn luôn vị bắt bớ gian khổ, thử thách đức tin và lòng trông cậy" (Lc 2,21-35) (Marialis Cultur, số 7b).

Trong ngày này, người ta làm phép nến để tưởng nhớ lời tiên tri Simêon gọi Đức Kitô là "ánh sáng soi đường cho dân ngoại" (Lc 2,32) và tổ chức kiệu nến trong nhà thờ, tượng trưng cho việc Đức Giêsu tiến vào đền thờ Jerusalem. Ở Scotland, đây là ngày đáo hạn theo luật để trả tiền lời lẫn tiền vay mượn.

Xem thêm
 Cuộc đời Giê-su theo Tân Ước

Chú thích

Lễ Kitô giáo
Chúa Giê-su
Mẹ Maria
Ngày lễ Đức Mẹ
Cơ đốc giáo Pháp
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Hai
Anh giáo
Ngày lễ trong mùa Giáng Sinh


title: Thượng phụ (tôn giáo)

text:
Thượng phụ, còn được gọi là Trưởng phụ hay Mục thủ, là các giám mục bậc cao nhất trong Công giáo Rôma, Chính Thống giáo Đông phương, Chính Thống giáo Cổ Đông phương, và Cảnh giáo. Phạm vi tài phán (bao gồm một hay nhiều giáo tỉnh) của một thượng phụ là Giáo khu thượng phụ, cũng được gọi theo cách hoán dụ là Tòa thượng phụ. Trong lịch sử, một thượng phụ thường là ứng viên thích hợp cho chức vụ Ethnarch, tức là người đại diện cho cộng đồng tôn giáo của mình trong một quốc gia theo tôn giáo khác (ví dụ như các cộng đồng Kitô giáo thiểu số trong Đế quốc Ottoman Hồi giáo).

Về mặt từ nguyên, ban đầu từ πατριάρχης (patriarchés) trong tiếng Hy Lạp dùng để chỉ người đàn ông nắm giữ quyền chuyên chính trong một gia tộc (hệ thống gia đình như thế được gọi là chế độ phụ quyền). Trong Kinh Thánh Cựu Ước Bản Bảy Mươi (Septuaginta), từ này được dùng cho các Tổ phụ, mà trong phạm vi hẹp đề cập đến Abraham, Isaac và Jacob là các tổ phụ của người Israel. Tuy nhiên về sau, từ này đã mang ý nghĩa khác khi được sử dụng trong văn cảnh giáo hội học, như vừa trình bày ở trên.

Kitô giáo Đông phương

Cảnh giáo

Chính thống giáo Cổ Đông phương

Chính thống giáo Đông phương
Thượng phụ Đại kết thành Constantinopolis là chức sắc được coi là primus inter pares (đứng đầu giữa những người bình đẳng) trong Khối hiệp thông Chính thống giáo Đông phương. Ngoài ra còn có 3 vị trí thượng phụ cổ đại nữa là Alexandria, Antiochia và Jerusalem cùng với 5 vị trí thượng phụ ít thâm niên hơn là Bulgaria, Gruzia, Serbia, Nga và România.

Chính thống giáo Đông phương ngoài khối Hiệp thông

Công giáo Rôma

Latinh
Các Tòa thượng phụ Latinh thuần túy chỉ mang tính danh dự:

Đã bãi bỏ
 Thượng phụ Grado
 Thượng phụ Aquileia
 Thượng phụ Tây Ấn
 Thượng phụ Latinh thành Alexandria
 Thượng phụ Latinh thành Antiochia
 Thượng phụ Latinh thành Constantinopolis
 Thượng phụ Tây phương (Giáo hoàng)

Còn tồn tại
 Thượng phụ Latinh thành Jerusalem
 Thượng phụ Đông Ấn (Goa và Daman)
 Thượng phụ Lisboa
 Thượng phụ Venezia

Đông phương
Có 6 Giáo hội Công giáo Đông phương được đứng đầu bởi một thượng phụ, tuyên bố kế thừa một (hay một vài) tòa thượng phụ cổ:
 Thượng phụ Công giáo Copt thành Alexandria đứng đầu Giáo hội Công giáo Copt
 Thượng phụ Công giáo Syria thành Antiochia và toàn Đông phương đứng đầu Giáo hội Công giáo Syria
 Thượng phụ Công giáo Maronite thành Antiochia và toàn Đông phương đứng đầu Giáo hội Maronite
 Thượng phụ Công giáo Hy Lạp Melkite thành Antiochia và toàn Đông phương, thành Alexandria, và thành Jerusalem đứng đầu Giáo hội Công giáo Hy Lạp Melkite
 Thượng phụ Công giáo Chaldea thành Babylon đứng đầu Giáo hội Công giáo Chaldea
 Thượng phụ Công giáo Armenia miền Cilicia đứng đầu Giáo hội Công giáo Armenia

Đại tổng giám mục
Có 4 Giáo hội Công giáo Đông phương được đứng đầu bởi một đại tổng giám mục (tổng giám mục trưởng), tước hiệu này được lập năm 1963 và về cơ bản gần tương đương với thượng phụ:
 Đại tổng giám mục thành Kiev-Halych đứng đầu Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraina
 Đại tổng giám mục thành Ernakulam-Angamaly đứng đầu Giáo hội Công giáo Syro-Malabar
 Đại tổng giám mục thành Trivandrum đứng đầu Giáo hội Công giáo Syro-Malankara
 Đại tổng giám mục thành Făgăraş và Alba Iulia đứng đầu Giáo hội Công giáo Hy Lạp România

Chú thích

Chức danh giáo hội
Giám mục
Thuật ngữ Kitô giáo
Chức vụ trong Giáo hội Công giáo Rôma


title: Đức Nữ Trung gian

text:
Nữ trung gian là một tước hiệu được dành cho Đức Maria với vai trò người là trung gian của ân sủng. Vai trò trung gian của Maria có hai khía cạnh. Trong thần học Công giáo cho rằng kể từ khi hạ sinh Đức Giêsu (Đấng Cứu chuộc, nguồn mạch của mọi ân sủng) thì Đức Maria đã trở thành kênh dẫn đưa mọi ân sủng đến cho nhân loại. Ý kiến thứ hai cho là: Khi Đức Maria lên trời thì mọi ân sủng mà nhân loại nhận được đều có sự cộng tác và chuyển cầu của Mẹ Maria.

Ở khía cạnh thứ nhất: Đức Maria tự nguyện cộng tác với Thiên Chúa như ưng thuận với mầu nhiệm Nhập thể, hạ sinh con và chia sẻ với Con tức Giêsu trong tinh thần những vất vả của cuộc khổ nạn và tử nạn. Tuy nhiên, chỉ mình Đức Kitô là người thật sự dâng hy lễ chuộc tội trên thập giá. Còn Đức Maria chỉ có vai trò nâng đỡ Người về mặt tinh thần trong hành vi đó. Bởi thế, bà không đủ tư cách được gọi là "tư tế" như một vài văn kiện Rôma đã gọi. Công đồng Florencia năm 1441 giải thích Đức Kitô "đã một mình chiến thăng kẻ thù của nhân loại". (Denzingger 1347). Cũng vậy chỉ mình Đức Kitô đã giành được ơn cứu chuộc cho toàn thể nhân loại, trong đó có cả Đức Maria. Do đó, vai trò của bà Maria trong công cuộc cứu chuộc khách quan của Đức Kitô chỉ có tính cách gián tiếp và xa xa, xuất phát từ thái độ tự nguyện hiến thân phục vụ Đức Kitô. Các sách Tin Mừng ghi nhận dưới chân thập giá, bà đã đau khổ và hy sinh cùng với con, nhưng luôn lệ thuộc vào con đến nỗi sự hiến dâng của bà có hiệu quả được cũng là nhờ sự tự hiến của người con.

Ở khía cạnh thứ hai: Đức Maria cộng tác bằng cách lấy tình mẫu tử chuyển cầu cho nhân loại được hưởng ơn cứu chuộc của Đức Kitô, còn gọi là công cuộc cứu chuộc chủ quan. Điều này không có nghĩa là các tín hữu muốn được ơn gì cũng phải cầu nguyện qua trung gian Đức Maria, hay sự chuyển cầu của bà tự thân là điều kiện cần thiết để Chúa ban ân phúc nhưng hàm ý rằng theo sự sắp xếp đặc biệt của Thiên Chúa, bà ban những ơn mà Đức Kitô đã giành được qua lời chuyển cầu trung gian của Đức maria, Mẹ Đức Kitô.

Đức Nữ Trung gian là một danh hiệu có từ khá xưa đã được sử dụng bởi một số thánh, ít nhất là từ thế kỷ thứ 5. Việc dùng danh hiệu này có phần tăng lên trong thời Trung Cổ và đạt mức phổ biến tối đa trong các tác phẩm của thánh Louis de Montfort và Alphonsus Liguori vào thế kỷ 18. Các vị giáo hoàng gần đây và Công đồng Vatican II đều hậu thuẫn cho danh xưng "Nữ trung gian" này. Truyền thống giáo phụ cũng hiểu sự trung gian của Đức Maria theo chiều hướng đó.

Chú thích

Mẹ Maria
Danh hiệu Mẹ Maria
Thuật ngữ Kitô giáo
Giáo lý và thần học Công giáo
Thánh Mẫu học Công giáo


title: Lai Vu

text:
Lai Vu là một xã thuộc huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương, Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo


title: Đồng công cứu chuộc

text:
Đồng công cứu chuộc là một tước hiệu của Đức Maria. Điều này ám chỉ đến việc Đức Maria là người cộng tác với Đức Giêsu trong việc cứu độ nhân loại. Nó cũng có thể coi là một khía cạnh trong vai trò trung gian của Đức Maria.

Quan điểm Công giáo giải thích tước hiệu như sau: chẳng những Maria đã đồng ý trở thành Mẹ Thiên Chúa mà bà còn tự nguyện chấp nhận với những vất vả, khổ cực và cái chết của con mình để cứu độ nhân loại. Dù là Đấng đồng công cứu chuộc nhưng Đức Maria vẫn không thể có vai trò ngang bằng với Đức Kitô trong hoạt động cứu độ ấy. Vì chính Đức Maria cũng cần được cứu độ và quả thật bà đã được con của mình cứu. Chỉ một mình Đức Kitô là đáng công trong việc cứu độ con người. Nhờ sự chuyển cầu hữu hiệu của Đức Maria, những kẻ đã được Đấng Cứu Thế cứu một cách khách quan sẽ được thấy công trang của Đức Kitô áp dụng cho mình theo cách chủ quan.

Xem thêm
 Dòng Đồng Công

Tham khảo

Mẹ Maria
Thuật ngữ Công giáo
Danh hiệu Mẹ Maria
Thánh Mẫu học Công giáo


title: Mẹ Thiên Chúa

text:
Theotokos hay Mẹ của Thiên Chúa là một tước hiệu của Đức Maria trong vị thế là người sinh ra Đức Giêsu là Thiên Chúa. Nền tảng Kinh thánh của khái niệm này là ý tưởng sau đây của các sách tin mừng: Đức Giêsu là chúa thật và Đức Maria là mẹ thật của Đức Giêsu.

Các ghi chép
Tại công đồng Êphêsô (431) khái niệm này được định tín lần đầu tiên nhằm chống lại Nestoriô. Tuy nhiên, phần lớn cho rằng truyền thống này đã có từ thời các tông đồ. Thánh Ignatinô thành Antiôkia (chết năm 107) đã viết cho các tín hữu Ephesô: "Đức Giêsu Kitô chúa chúng ta đã được cưu mang trong lòng Đức Maria, theo chương trình của Thiên Chúa". Tước hiệu Theotokos trở nên phổ biến kể từ sau thế kỷ 3. Tước hiệu này đã được Origenê (khoảng 185-254) sử dụng và trong một bài viết khoảng năm 382, thánh Gregoriô Naziaznô đã nói: "Nếu ai không nhận Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa người ấy sẽ bị xa lìa Thiên Chúa".

Lạc giáo Nestoriô cho rằng Đức Maria không thể là Mẹ Thiên Chúa vì ngài chỉ sinh ra nhân tính mà thôi. Ý kiến trái ngược của các nhà hộ giáo thì lại cho rằng không phải chỉ có bản tính mà cả ngôi vị của Đức Giêsu đã được cưu mang và sinh ra. Đức Maria đã cưu mang Ngôi Hai Thiên Chúa Nhập thể nên ngài thật sự là Mẹ Thiên Chúa. Cũng vì là Mẹ Thiên Chúa, Đức Maria có địa vị trỗi vượt hơn hết mọi người và chỉ thánh thiện thua Con Thiên Chúa. Các tác giả xưa thường nhấn mạnh tới mối tương quan giữa vai trò làm Mẹ của Đức Maria và tình trạng đầy ân sủng của ngài, được ám chỉ trong lời chào của thiên thần khi truyền tin: "Kính chào bà đầy ân phúc" Ngày 1/1 hàng năm được coi là lễ" Mẹ Thiên Chúa "- lễ trọng.

Chú thích

Mẹ Maria
Danh hiệu Mẹ Maria
Thuật ngữ Kitô giáo
Chính thống giáo Đông phương
Công giáo Đông phương
T
Chính thống giáo Cổ Đông phương


title: Steve Harper

text:
Stephen Alan "Steve" Harper (sinh ngày 14 tháng 3 năm 1975) là một cầu thủ bóng đá Anh đã giải nghệ, vị trí cuối cùng ông tham gia là thủ môn cho câu lạc bộ ngoại hạng Anh Newcastle United. Ông đã 157 lần khoác áo Newcastle tại giải vô địch quốc gia.

Tiểu sử

Thời thơ ấu
Harper lớn lên tại Easington, County Durham bắt đầu tập luyện bóng đá tại East Durham College. Anh ấy thích bóng đá từ nhỏ và xem thủ môn Bruce Grobbelaar là thần tượng.

Sự nghiệp
Năm 1993 anh ký hợp đồng với Newcastle United từ câu lạc bộ địa phương Seaham Red Star.

Sau khi tới Newcastle, anh là thủ môn dự bị cho Pavel Srníček, tiếp đó là Shaka Hislop và Shay Given; anh được cho mượn tới các câu lạc bộ Bradford City, Gateshead, Stockport County, Hartlepool United andvà Huddersfield Town trước khi góp mặt trong đội hình chính ở nửa trận gặp Wimbledon vào năm 1998.

Nhiều lần, Harper đã gần như thay thế được Given, đáng chú ý là vào mùa giải 1998–1999. Harper đã chơi trong trận chung kết FA Cup 1999, khi Newcastle đang bị MU dẫn trước 2–0. Huấn luyện viên Ruud Gullit đã cho thấy Harper là lựa chọn tốt hơn Shay Given vào thời điểm đó. Tuy nhiên khi bắt đầu mùa giải 1999–2000, Gullit từ chức và Harper trở lại vị trí thủ môn dự bị, mặc dù vậy, anh vẫn góp mặt ở đội hình chính khi Given bị chấn thương. Khi Given quay trở lại sau chấn thương, Harper quay trở lại với vị trí thủ môn dự bị.

Năm 2002 anh thường xuyên xuất hiện trong các trận đấu tại UEFA Champions League, đáng chú ý nhất là trận đấu với Juventus tại sân St James' Park và Harper đã giữ sạch lưới giúp đội nhà giành chiến thắng 1–0 trước nhà vô địch Italia. Chiến thắng đã giúp Newcastle vượt qua vòng bảng. Harper đã muốn ra đi khi không thường xuyên được góp mặt ở đội hình chính (giống như Given đã làm khi Gullit không đưa anh vào đội hình chính). Anh đã được liên hệ bởi các câu lạc bộ West Bromwich Albion, Celtic, Watford, Rangers, và Liverpool trong suốt thời gian ở Newcastle, mặc dù vậy không lời đề nghị nào thành hiện thực.

Một lần nữa anh bày tỏ mong muốn được góp mặt trong đội hình chính vào 06/2006, một hành động mà sau đó HLV Glenn Roeder đã phải nỗ lực thuyết phục Harper ở lại với câu lạc bộ. Với đề nghị này, CLB đã ký một hợp đồng mới để giữ chân anh ở St James' Park cho đến 06/2009. Chấn thương của Given đầu mùa giải 2006-07 tạo cho Harper một cơ hội để chứng minh giá trị của mình trong đội hình chính. Tuy nhiên, anh đã không có một khởi đầu tốt nhất khi chơi trong đội hình chính, Newcastle thua 2-0 trước Liverpool vào ngày 20/09/2006 khi Harper bắt đầu trận đấu đầu tiên sau 15 tháng, một pha lốp bóng từ 65m của Xabi Alonso, Harper đã trượt chân trong khi cố gắng lùi lại để bắt bóng, tuy nhiên anh đã ngăn chặn được. Mặc dù gặp thất bại này, Harper đã cho thấy một số màn trình diễn tuyệt vời trong mùa giải. Như trận gặp Manchester City vào đầu tháng 11, anh đã cứu được nhiều bàn thua trông thấy. Harper cũng có cơ hội vào đội một sau khi Given bị chấn thương lần thứ ba tại mùa giải đó, nổi bật nhất là khi giữ sạch lưới chống Chelsea, điều này chỉ có hai thủ môn khác làm được trong mùa giải đó. Đây là mùa giải đầu tiên Harper được chơi liên tục kể từ năm 2001.

26/07/2007, Harper đã vào sân thay người trong một trận giao hữu gặp Celtic và chơi như một tiền đạo. Harper tiếp tục là thủ môn chính của Newcastle khi bắt đầu mùa giải 2007-08, mùa được dẫn dắt bởi HLV mới Sam Allardyce. Given vật lộn với chấn thương háng và tân binh Tim Krul được cho mượn tại Falkirk, Harper bắt đầu trong sáu trận đầu tiên, giữ sạch lưới hai trận. Tuy nhiên, anh bị mất vị trí của mình một lần nữa khi Given quay trở lại, mặc dù vậy Given lại gặp một chấn thương khác ở cuối mùa giải cho phép Harper tiếp tục xuất hiện tại đội hình chính dưới thời HLV mới, chính là Kevin Keegan người đầu tiên đã đưa anh đến Newcastle. Sau một loạt các trận đấu tốt, Harper một lần nữa muốn chuyển tới CLB khác. Liverpool tỏ ý muốn ký hợp đồng với anh để làm phương án dự bị cho thủ môn Pepe Reina. Keegan đã phản ứng với việc này bằng cách nói rõ ý định của mình để giữ lại Harper.

Harper ký hợp đồng mới vào 01/2009, giữ anh ở Newcastle cho đến năm 2012, năm thứ 19 của mình tại câu lạc bộ. Cũng trong kỳ chuyển nhượng này, Given chuyển đến Manchester City, nâng cao vị trí của Harper trong câu lạc bộ và do đó sau gần 16 năm, Harper cuối cùng cũng là thủ môn số 1 ở tuổi 33. Harper đáp trả niềm tin của HLV bằng cách thi đấu ở đẳng cấp thế giới, cản phá rất nhiều và là thủ môn tốt nhất ở giải vô địch, giữ kỷ lục 21 trận sạch lưới trong 37 trận và chỉ để thủng lưới 35 bàn, ít hơn mục tiêu đã đặt ra.

Harper có trận thứ 50 liên tiếp khi góp mặt ở đội hình chính ở trận đấu vào ngày 06/03/2010 trong chiến thắng 6-1 trước Barnsley. Đây là lần góp mặt ở đội hình chính lâu nhất trong toàn bộ sự nghiệp của anh.

23/03/2010, Harper lập kỷ lục giữ sạch lưới 19 trận sau khi đánh bại Doncaster Rovers 1-0 tại Keepmoat Stadium, phá vỡ kỷ lục giữ sạch lưới của câu lạc bộ đã lập từ lần cuối Newcastle được thăng hạng vào mùa giải 1992-1993. Harper cho rằng danh hiệu này là điểm cao nhất của sự nghiệp của mình.

Vào ngày 18/09/2010, Harper gặp chấn thương trong một pha tranh chấp với Jermaine Beckford trong chiến thắng 1-0 tại Everton, anh được thay ra ngay trong hiệp một. Vào 22/09 bác sĩ xác nhận anh sẽ phải nghỉ thi đấu ít nhất 3 tháng. Cuối tháng 10/2010, Chris Hughton nói Harper có thể trở lại trong ít nhất là 3 tuần, sau khi đã "hồi phục rất tốt" và nói rằng anh sẽ trở lại trong "tình trạng tốt". Harper trở lại tập luyện trong tháng 12/2010 và trở lại thi đấu trên băng ghế dự bị dưới thời HLV mới Alan Pardew trong trận đấu đánh bại Liverpool 3-1. Thủ môn trẻ Tim Krul giữ vị trí của anh trong trận thua 2-0 trước Tottenham Hotspur vào ngày 28/12. Harper trở lại là sự lựa chọn thủ môn số 1 chống lại Wigan Athletic FC trong chiến thắng 1-0. Harper duy trì vị trí của mình trong suốt hai tháng đầu năm. Trong mùa giải 2011-12, Harper một lần nữa mất vị trí của mình vào tay Tim Krul và thậm chí không có trong đội hình thi đấu.

Vào ngày 24/102011, Harper đã tham gia Football League Championship trong đội hình Brighton & Hove Albion dưới dạng cho mượn trong một tháng, trận đấu ra mắt là trận thua 1-0 trước West Ham United..

Trong mùa hè trước mùa giải 2012-13, Tim Krul được nhận chiếc áo số 1, chiếc áo trước đây của Harper. Harper đổi sang số 37.

23/08/2012, Harper xuất hiện lần đầu tiên trong vòng 15 tháng khi gặp Atromitos trong trận đấu play-off, trận đấu kết thúc với tỉ số hòa 1-1. 22/03/2013, Newcastle thông báo Harper sẽ kết thúc hợp đồng vào cuối mùa giải 2012-13, kết thúc 20 năm phục vụ của mình cho câu lạc bộ.

12/05/2013, Harper được thay cho Elliot sau khi nhận thẻ vàng thứ hai trong trận đấu với Queens Park Rangers. Anh đã chơi 10 phút cuối rất tốt và Newcastle United đã ăn toàn khỏi nhóm xuống hạng.

19/05/2013 Harper ra sân với vị trí đội trưởng và đã thi đấu trận đấu cuối cùng của mình trong trận thua 1-0 trước Arsenal.

Thành tích

Câu lạc bộ

Số liệu được thống kê vào lúc 18:50, ngày 19 tháng 5 năm 2013.

Chú thích

Sinh năm 1975
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Newcastle United F.C.
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Hull City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Huddersfield Town A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Sunderland A.F.C.


title: Trái tim vô nhiễm nguyên tội của Mẹ Maria

text:
Trái tim vẹn sạch Đức Bà Maria hay Trái tim vô nhiễm nguyên tội Đức Mẹ Maria hay Khiết tâm Đức Bà Maria là dấu chỉ và biểu tượng nói lên sự thương cảm và vô tội của mẹ Maria. Đó cũng là một biểu tượng để các kitô hữu tôn sùng. Việc tôn sùng Trái tim vô nhiễm của Đức Maria được phổ biến ở tầm thế giới sau biến cố hiện ra ở Fatima (1917) và sau đó được sự phê chuẩn của Tòa thánh. Vào năm 1942, kỷ niệm 25 năm biến cố Đức Mẹ hiện ra ở Fatima, Giáo hoàng Piô XII đã dâng thế giới cho Trái Tim Vô Nhiễm Đức Mẹ.

Sau đây là bản kinh cầu được sử dụng rộng rãi:
:"Lạy Đức Trinh nữ Fatima, là Mẹ hay thương xót, là Nữ vương trên trời dưới đất, là nơi nương ẩn cho người tội lỗi, chúng con xin tận hiến cho Mẹ trái tim, linh hồn, gia đình và tất cả những gì chúng con có. Và để cho việc tận hiến này được kết quả bền lâu, hôm nay chúng con xin lập lại lời hứa khi chịu phép rửa tội và phép thêm sức. Chúng con cương quyết trở nên những Kitô hữu tốt lành, trung thành với Chúa, với Hội thánh và Giáo hoàng. Chúng con hứa sẽ siêng năng lần hạt Mân côi, rước lễ, giữ các ngày thứ bảy đầu tháng và tìm cách đưa các linh hồn tội lỗi trở về với Chúa. Lạy Đức trinh nữ chí thành, chúng con cũng xin hứa nhiệt tình quảng bá việc tôn sùng Mẹ, để nhờ việc tận hiến cho Trái tim vô nhiễm của Mẹ và nhờ sự chuyển cầu của Mẹ, Nước Chúa sẽ mau đến trên thế gian này. Amen".

Chú thích

Mẹ Maria
Đức Maria trong nghệ thuật
Biểu trưng Kitô giáo
Danh hiệu Mẹ Maria
Giáo lý và thần học Công giáo


title: Lốc xoáy Moore 2013

text:
Vào chiều thứ Hai ngày 20 tháng 5 năm 2013, một cơn lốc xoáy tàn phá có cường độ ít nhất EF5 đã gây ảnh hưởng Moore, Oklahoma, và khu vực lân cận khác, làm chết ít nhất 51 người  và làm bị thương hơn 145 người.. Cơn lốc xoáy là một phần của một hệ thống thời tiết lớn hơn đã tạo ra một số cơn lốc xoáy khác so với hai ngày trước đó. Cơn lốc xoáy đã đổ bộ xuống hồi 2:56 giờ chiều CDT (19:56 UTC), ở trên mặt đất khoảng 40 phút trên một độ dài 20 dặm Anh (32 km). Bản tin KWTV xác nhận rằng nó đã đổ bộ xuống Tây Newcastle và vượt qua một phần đông dân cư của Moore. Nó đã có thể rộng hơn 2 dặm (3,2 km) ở đỉnh cao của nó.

Tác động
Theo Văn phòng kiểm tra Y tế Thành phố Oklahoma, ít nhất 233 người bị thương và ít nhất 91 người đã được xác nhận đã chết. Toàn bộ phân khu đã bị xóa sổ và nhà bị san bằng ở một khu vực rộng lớn của thành phố. Một số trường học cũng đã bị hư hại hoặc bị phá hủy, với Trường Tiểu học Briarwood bị tác động trực tiếp với các học sinh bị mắc kẹt, tin tức KFOR cho thấy Trường tiểu học Plaza Towers cũng đã bị tác động trực tiếp với 75 học sinh đang có mặt ở trường, với nhà trường hầu như bị phá hủy hoàn toàn. Hai mươi trẻ em đã được xác nhận đã chết trong trường Plaza Towers. Đây là cơn lốc xoáy chết người đầu tiên tại một trường Mỹ kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2007, trong doanh nghiệp, Alabama. Phần lớn của Interstate 35 đã bị đóng cửa;. Mảnh vỡ bị ném lên xa lộ. Cơn lốc xoáy đã khiến hơn 38.000 khách hàng chịu cảnh mất điện ở Oklahoma.

Cục Thời tiết Quốc gia ở Norman, Oklahoma, đã đưa ra tính toán ban đầu cơn lốc xoáy có cường độ là EF5. Các nhân chứng cho rằng nó gần giống "một bức tường đen hủy diệt khổng lồ" hơn là một cơn lốc xoáy điển hình.

Tham khảo

Hoa Kỳ năm 2013
Lốc xoáy
Oklahoma City


title: Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội

text:
Đức Maria vô nhiễm nguyên tội là một tín điều dạy rằng Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa không hề bị nhiễm tội nguyên tổ (thuộc Tín điều). Người ta cũng tin rằng Mẹ không nhiễm tội cá nhân, và không vướng một ước muốn bất chính hay dục vọng nào (thuộc truyền thống và tính hợp lý). Tự bản tính, bà đã được giữ sạch khỏi tội nguyên tổ nhưng không có nghĩa là không phải chịu những khiếm khuyết do tội ấy gây ra. Cũng như Đức Giêsu, Đức Maria vẫn có những giới hạn của mình, nhưng những giới hạn này không hẳn là sự bất toàn về mặt luân lý.

Maria được biết đến là một người sống cuộc đời bình thường của một con người, phải lao động, phải đau khổ, phải mệt nhọc. Đang khi đó, dục vọng bao hàm khiếm khuyết về mặt luân lý, vì dục vọng có thể đưa con người tới tội lỗi bằng cách kích động những cảm xúc mạnh mẽ của con người, để nó hành động trái ngược với Luật của Thiên Chúa, kể cả khi con người không chính thức làm điều sai trái vì không ưng thuận. Đức Maria được miễn nhiễm khỏi tội riêng khi còn sống; đó là một ân huệ đi đôi với tình trạng nguyên vẹn của bà hay tình trạng không có dục vọng.

Đức Maria không mắc tội, điều này có thể được suy ra từ tước hiệu được đề cập trong tin mừng: "đầy ân phúc", các tác giả Công giáo cho rằng nếu đã tràn đầy tình thân với Thiên Chúa thì không thể nào phạm lỗi về mặt luân lý. Thánh Augustinô nói rằng: ta phải loại trừ mọi tội cá nhân ra khỏi Đức Maria vì chính danh dự của Thiên Chúa".

Suốt dọc chiều dài lịch sử, Hội Thánh đã nhận thức rằng Đức Maria, vì được Thiên Chúa ban cho "đầy ơn phúc" (Lc l, 28), nên được cứu chuộc ngay từ lúc thụ thai. Đó là nội dung tín điều Vô Nhiễm Nguyên Tội do Giáo hoàng Piô IX công bố năm 1854.

Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo viết:

Đức Trinh Nữ Diễm Phúc Maria, đã được gìn giữ khỏi mọi tỳ ố nguyên tội ngay từ lúc thụ thai, do ân sủng và tình thương đặc biệt của Thiên Chúa toàn năng, nhờ công nghiệp của Đức Giêsu Kitô Đấng Cứu Độ loài người (DS 2803). Mẹ có được "sự thánh thiện tuyệt vời có một không hai" "ngay từ lúc tượng thai" hoàn toàn là do Đức Ki-tô: Mẹ đã "được cứu chuộc cách kỳ diệu nhờ công nghiệp Con Mẹ". Hơn bất cứ thụ tạo nào khác, Chúa Cha đã thi ân giáng phúc, cho Mẹ "hưởng muôn vàn ân phúc của Thánh Thần, từ cõi trời, trong Đức Ki-tô". Người "đã chọn Mẹ trong Đức Ki-tô, trước cả khi tạo thành vũ trụ, để trước thánh nhan Người, trở nên tinh tuyền thánh thiện, nhờ tình thương của Người".

Các Giáo phụ Đông Phương gọi Mẹ Thiên Chúa là Đấng Rất Thánh (Panaghia) và tôn vinh Mẹ là "Đấng không hề vương nhiễm một tội nào, như một thụ tạo mới do Chúa Thánh Thần nắn đúc và tác tạo" (x. LG 56). Nhờ ân sủng Thiên Chúa, Đức Maria suốt đời vẫn tinh tuyền không hề phạm tội riêng nào.

Chú thích

Mẹ Maria
Danh hiệu Mẹ Maria
Lễ Kitô giáo
Thuật ngữ Kitô giáo
Đ
Giáo lý và thần học Công giáo
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười Hai


title: Đức Mẹ an giấc

text:
Đức Mẹ An giấc ( Koímēsis hay Kimisis) là một trong 12 đại lễ trong lịch phụng vụ Chính Thống giáo Đông phương, Chính thống giáo Cổ Đông phương và Công giáo Đông phương kính nhớ sự kiện Đức Mẹ Maria "an nghỉ" hay qua đời, và thân xác bà phục sinh trước khi được đưa lên thiên đàng. Lễ được cử hành vào ngày 15 tháng 8.

Dù thiếu các tài liệu đáng tin cậy cho biết thời gian, địa điểm và hoàn cảnh Đức Maria qua đời nhưng sự kiện đó đã được cộng đồng Kitô giáo sơ khai ghi nhận. Các thánh Ephrem, Hieronimô và Augustinô đều đề cập đến việc Đức Maria đã qua đời. Nhưng Epiphaniô (315-403) sau khi nghiên cứu các tài liệu lại cho rằng: "Không ai biết Đức Mẹ đã giã từ cõi đời như thế nào". Cho đến hiện nay Giáo hội Công giáo vẫn chưa chính thức xác định giáo lý về điều này, nhưng các thần học hiện đại nói chung vẫn tin rằng Đức Maria đã qua đời. Các quan điểm này cho rằng tuy không bị định luận chung chi phối phải chết vì không mắc tội nhưng với bản chất tạm bợ, thân xác Đức Maria hẳn phải giống với thân xác của con bà là Đức Giêsu, người đã chết trên thập giá.

Tham khảo

Mẹ Maria
Chính thống giáo Cổ Đông phương
Chính thống giáo Đông phương
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Tám


title: Đấu Cốc Ô Thố

text:
Đấu Cốc Ô Thố (chữ Hán: 鬬穀於菟), họ Mị (tức Hùng), thị tộc Đấu, tên là Cốc Ô Thố, tự Tử Văn (子文), lệnh doãn nước Sở đời Xuân Thu.

Cuộc đời
Căn cứ vào Tả truyện - Tuyên công tứ niên, Nhược Ngao nước Sở lấy vợ là con gái vua nước nước Vân, sanh ra Đấu Bá Tỷ. Nhược Ngao mất, Bá Tỷ theo mẹ về nước Vân, rồi tư thông với con gái của Vân tử, sanh ra một đứa con trai. Vân phu nhân đem đứa trẻ bỏ ở chằm Vân Mộng, không ngờ đứa trẻ lại được một con cọp cái chăm sóc rồi cho bú. Vân tử đi săn, trông thấy thì kinh hãi, vội quay về thuật lại cho phu nhân. Vân phu nhân đành phải nói thật, Vân tử bèn đem con gái gả cho Bá Tỷ, tìm đứa trẻ đem về giao lại cho 2 vợ chồng Bá Tỷ. Nhân vì đứa trẻ được cọp cho bú, nên mới đặt tên là Cốc Ô Thố. Trong tiếng nước Sở, Cốc nghĩa là cho bú, Ô Thố nghĩa là cọp.

Năm 664 TCN, Đấu Ban giết lệnh doãn Tử Nguyên, Đấu Cốc Ô Thố kế nhiệm làm lệnh doãn. Gặp thời cục động loạn, ông đem gia sản ra giúp nước Sở vượt qua nguy khó, được đời sau ca ngợi.

Tham khảo

 Tả truyện
 Sử ký

Nhân vật chính trị Xuân Thu
Năm sinh không rõ
Năm mất không rõ
Lệnh doãn nước Sở


Chủ tịch Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên(Tiếng Triều Tiên: 조선민주주의인민공화 주석) là nguyên thủ quốc gia của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Kim Nhật Thành (1972 (15 tháng 4 năm 1912) - 8 tháng 7 năm 1994)

Kim Nhật Thành là người đầu tiên và duy nhất giữ chức vụ này. Sau khi Kim Nhật Thành qua đời, ông được phong là "Chủ tịch vĩnh viễn" chức vụ Chủ tịch bị bãi bỏ để tỏ lòng tôn kính Kim Nhật Thành

Tham khảo

 Lãnh đạo tối cao Đảng Lao động Triều Tiên

Chủ tịch Triều Tiên
Chính trị Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên


title: Tử Nguyên

text:
Tử Nguyên (chữ Hán: 子元, ? - 664 TCN), tên là Thiện (善), tức Vương tử Thiện (王子善), lệnh doãn nước Sở đời Xuân Thu.

Cuộc đời
Ông là con của Sở Vũ vương, em của Sở Văn vương, chú của Sở Thành vương. Sau khi Thành vương lên ngôi, Tử Nguyên ở bên cạnh vương cung, bày cuộc ca hát nhằm dụ dỗ phu nhân Tức Quy của Văn vương (tức là mẹ của Thành vương). Tức Quy trách mắng ông: "Tiên quân lấy việc võ làm phương châm, nên mới huấn luyện quân đội vậy. Nay lệnh doãn không tìm những kẻ thù của nước Sở, mà lại ở bên cạnh bà góa này, chẳng lạ lùng sao!" Năm 666 TCN, Tử Nguyên 600 cỗ xe đi đánh Trịnh, vào cửa Kết Trật. Chư hầu đến cứu Trịnh, ông nhân đêm tối đưa quân bỏ trốn.

Năm 664 TCN, Tử Nguyên ngủ lại trong cung, Đấu Xạ Sư (tức Đấu Liêm) can ngăn, ông bắt giam Đấu Xạ Sư trong cung. Mùa thu năm ấy, Thân công Đấu Ban phát động chánh biến, giết Tử Nguyên. Đấu Cốc Ư Đồ kế nhiệm làm lệnh doãn.

Tham khảo

 Tả truyện
 Sử ký

Người nhà Chu
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Năm sinh không rõ
Mất năm 664 TCN
Lệnh doãn nước Sở