title: Micae Hồ Đình Hy

text:
Micae Hồ Đình Hy (1808-1857) là một tín hữu Công giáo Việt Nam, giữ chức quan thái bộc trong Triều Nguyễn. Ông tử đạo thời vua Tự Đức và đã được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong làm thánh của Giáo hội Công giáo Rôma vào năm 1988.

Tiểu sử
Micae Hồ Đình Hy sinh năm 1808 tại Nhu Lâm, tỉnh Thừa Thiên (nay là phường Hương Hồ, thanh phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, thuộc Tổng Giáo phận Huế) trong một gia đình quan chức, là con út trong số 12 anh chị em. Từ nhỏ, ông đã theo học các thầy đồ Nho và cũng biết chút tiếng Anh và tiếng Pháp. Dưới triều vua Tự Đức, ông được lên tới chức thái bộc, đặc trách ngành dệt tơ lụa, vải vóc của cả nước. Triều vua Tự Đức nổi tiếng là bắt đạo Công giáo, nhưng quan Hồ Đình Hy vẫn không ngại tỏ ra mình là người Công giáo. Vì thế, ông vẫn đặt bàn thờ Thiên Chúa nơi xứng đáng trong nhà.

Thế nhưng, ông cũng bị ảnh hưởng bởi lối sống không đúng mực từ giới quan lại. Ông quan hệ với một thiếu nữ trẻ, và cô này sinh được ba người con ngoài hôn thú. Để chuộc lại lỗi lầm, ông đã cho rửa tội để theo đạo Công giáo và đưa chúng về nuôi nấng tử tế như con chính thức của mình. Ông cố gắng làm nhiều việc thiện để đền bù tội lỗi, xin Thiên Chúa thứ tha. Tương truyền, có một người bị tố cáo vì đã lấy trộm kho lẫm của nhà vua. Quan Hy can thiệp đã xin được vua Tự Đức ân xá. Người này đến xin tạ ơn và tặng cho quan Hy một túi tiền lớn nhưng ông nói với anh ta rằng: "Hãy cầm tiền và đi ngay, bằng không tôi sẽ giao anh cho công lý bây giờ". Quan Hy cũng bỏ tiền ra chuộc về hai bé gái bị mua bán, cho rửa tội và nuôi nấng đến khi trưởng thành.

Giám mục Pellerin (tên Việt là Phan) phụ trách giáo phận Đông Đàng Trong tỏ ra tín nhiệm quan Hy và trao cho ông trọng trách hỗ trợ các thầy giảng ở tỉnh Thừa Thiên, coi sóc tài sản và cơ sở truyền giáo trong giáo phận. Với trọng trách này, ông đã đóng góp nhiều tiền của, công sức cho Giáo hội Công giáo ở Việt Nam.

Cuối năm 1856, quân đội Pháp bắn phá cảng Đà Nẵng mở đầu cho thời kỳ xâm lược Việt Nam làm cho vua Tự Đức phẫn nộ, ra lệnh bắt giam quan thái bộc Hồ Đình Hy vì nghi ngờ ông có giao thiệp với ngoại bang. Quân lính bắt ông nhận tội, bước qua cây thánh giá và khai ra các giáo sĩ, kể cả quân lính có đạo Công giáo. Ông cương quyết không bỏ đạo, nhưng vì bị tra tấn quá đau đớn nên ông lỡ nói tên một vài tín hữu. Thực ra, ông nghĩ rằng những người này đã kịp trốn đi nơi khác, nào ngờ dựa vào lời ông, triều đình bắt được thêm 29 người. Ông cho rằng tất cả là lỗi của mình nên khóc lóc, xưng tội xin Thiên Chúa thứ tha. Ông tự nhủ: "Dù có lấy nước của các con sông trên Địa Cầu, cũng không rửa sạch tội của tôi được. Có lẽ chỉ có thể rửa sạch chúng bằng chính máu của tôi thôi".

Ngày 30 tháng 4 năm 1857, vua Tự Đức kết án quan Hồ Đình Hy là: "Khinh luật nước, theo tả đạo, lại gởi con đi Tân Gia Ba thăm đạo trưởng Oai và bàn chuyện liên lạc với tàu Pháp. Rõ ràng là đứa hai lòng đáng chết nghìn lần. Ta truyền phải chém đầu làm gương". Vua còn ghi chi tiết phải xử thế này: năm quan triều đình và 15 binh sĩ dẫn Hồ Đình Hy đi vòng quanh Thành Nội Huế ba ngày. Khi đi ngang qua chợ và nơi công cộng, phải rao tội ông lên cho dân biết. Hơn nữa, tại mỗi ngã ba đường thì đánh thêm 30 trượng. Sau ba ngày như thế thì chém đầu. Nhà vua truyền vậy với hy vọng các Kitô hữu sẽ lấy làm tủi nhục mà lo bỏ đạo. Sáng ngày 22 tháng 5 năm đó, ông bị đưa ra pháp trường xử tử.

Chú thích

Tham khảo
 Trang mạng tinmung.net

Thánh Công giáo Việt Nam
Người Thừa Thiên Huế
Quan lại nhà Nguyễn
Sinh năm 1808
Mất năm 1857
Thánh Công giáo Rôma


title: Chim xanh trán vàng

text:
Chim xanh trán vàng hay chim xanh ngực vàng (danh pháp khoa học: Chloropsis aurifrons) là một loài chim thuộc họ Chim xanh (Chloropseidae).. Loài này sinh sản ở trong Ấn Độ, Sri Lanka, và các khu vực của Đông Nam Á. Nó thường bao gồm chim xanh Sumatra (C. media) từ Sumatra là phân loài, nhưng cả hai có sự khác biệt lớn, hình thái học.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Chim Sri Lanka
Chim Bangladesh
Chim Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 1829
Chim Đông Nam Á


title: Chim xanh lớn

text:
Chim xanh lớn (danh pháp khoa học: Chloropsis sonnerati) là một loài chim thuộc họ Chim xanh (Chloropseidae). Nó được phân biệt với chim xanh nhỏ (Chloropsis cyanopogon) bởi chiếc mỏ mạnh mẽ, cổ họng và vòng mắt màu vàng của con mái và thiếu một đường viền màu vàng cùng các mảng cổ họng màu đen được tìm thấy trong con trống c. cyanopogan.

Mô tả
Nó được tìm thấy ở Brunei, Indonesia, Malaysia, Myanma, Singapore, và Thái Lan. Môi trường sống tự nhiên của nó là vùng đất thấp khu rừng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới ẩm và rừng ngập mặn cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới, chủ yếu là rừng cũ và rừng thứ sinh và các rìa rừng.

Nó di chuyển khá rõ ràng ở các tầng tán, nhảy giữa các nhánh cây và bay từ cây này sang cây khác. Nó thường ăn quả, nhưng cũng ăn côn trùng và động vật không xương sống nhỏ.

Chú thích

Tham khảo

S
Chim châu Á
Động vật được mô tả năm 1827


title: Vương Du (Đông Tấn)

text:
Vương Du (chữ Hán: 王愉, ? – 30/3/404), tự Mậu Hòa (茂和), tiểu tự Câu (驹), người Tấn Dương, Thái Nguyên , quan viên cuối đời Đông Tấn.

Sự nghiệp
Du là hậu duệ của sĩ tộc họ Vương ở Tấn Dương, Thái Nguyên, con trai thứ hai của trung thư lệnh Vương Thản Chi. Du và anh trai Vương Khải sớm được nhận quan vị thanh cao, đến khi trưởng thành được thăng đến Phiếu kỵ tư mã, gia hiệu Phụ quốc tướng quân. Anh em Du vốn đã có gia thế hiển hách, thời Hoàn Ôn nắm quyền thì Du là con rể của ông ta, thời Hội Kê vương Tư Mã Đạo Tử nắm quyền lại có em họ là vương phi của ông ta, thành ra vô cùng thịnh vượng, đương thời không ai sánh kịp.

Năm Long An đầu tiên (397), Thanh, Duyện 2 châu thứ sử Vương Cung lấy cớ trị tội Vương Quốc Bảo – em ba của Du, dấy binh uy hiếp kinh sư, quyền thần Tư Mã Đạo Tử chịu nhún, bức tử Quốc Bảo. Bấy giờ Du với anh cả Vương Khải đều xin cởi chức, nhờ Đạo Tử cho rằng họ với Quốc Bảo khác mẹ, lại không hòa hợp, nên tránh được vạ. Năm sau (398), Đạo Tử nghe kế của Tư Mã Thượng Chi, muốn thiết lập ngoại viện cho mình, bèn lấy Du làm Giang Châu thứ sử, đô đốc Dự Châu 4 quận, Phụ quốc tướng quân, Giả tiết.

Nhưng Dự Châu thứ sử Dữu Giai tức giận vì mất binh quyền ở 4 quận, xúi giục Vương Cung với bọn Kinh Châu thứ sử Ân Trọng Kham, Quảng Châu thứ sử Hoàn Huyền lần thứ 2 dấy binh. Du mới đến trấn, thì tiền phong của Ân Trọng Kham là Dương Toàn Kỳ hợp binh với Hoàn Huyền xuôi dòng tấn công; ông thăng thốt chạy về quận Lâm Xuyên, nhưng bị quân đội của Hoàn Huyền chặn bắt. Ít lâu sau, Vương Cung thất bại, Hoàn Huyền với Ân Trọng Kham hội thề ở Tầm Dương, Huyền được cử làm minh chủ, ép Du đứng ở trên đàn, ông rất lấy làm hổ thẹn.

Năm Long An thứ 4 (400), Hoàn Huyền giết cha con Tư Mã Đạo Tử, nắm quyền chính, lấy Du làm Hội Kê nội sử. Năm sau (401), Huyền soán ngôi, lấy Du làm Thượng thư bộc xạ.

Năm Nguyên Hưng thứ 3 (404), Lưu Dụ đánh bại Hoàn Huyền, nắm quyền chính, lấy Du làm Tiền tướng quân.

Cái chết
Lưu Dụ kết tội Du cùng con trai là Vương Tuy và bọn Ti Châu thứ sử Ôn Tường mưu phản, vào ngày Tân dậu tháng 3 ÂL (30/3), giết chết Du cùng con cháu hơn 10 người cùng bọn Ôn Tường.

Đây là nghi án, Tấn thư chép rằng Tuy là cháu bên ngoại của họ Hoàn, lại từng khinh bỉ Lưu Dụ, trong lòng bất an, mới nảy ý đồ mưu phản, trong khi em Vương Mật là Vương Trạm khẳng định Vương Tuy vô tội; Ngụy thư chép rằng Lưu Dụ ghen ghét danh vọng của bọn Vương Du, Tạ Hỗn (con Tạ Diễm), Si Tăng Thi (cháu Si Siêu), nên ngụy tạo tội danh rồi sát hại họ; Tống thư thừa nhận Lưu Dụ công cao nhưng đức mỏng, nên bọn Vương Tuy mới phản.

Hậu nhân
 Vương Tuy, tự Ngạn Du, thiếu thời có tiếng đẹp đẽ, tỏ ra kiêu căng, trở nên hèn kém đến mức vô hạnh. Khi Du bị Ân, Hoàn bắt, Tuy không nắm được tin tức của cha, ở kinh đô ra vẻ buồn bã, cư xử ăn uống đều giảm bớt, người thời ấy nhận xét là “hiếu tử tạm thời”. Hoàn Huyền làm Thái úy, bởi Tuy là cháu gọi Huyền bằng cậu, nên sủng đãi, lấy Tuy làm Thái úy Trưởng sử. Đến khi Huyền soán ngôi, thăng Tuy làm Trung thư lệnh. Lưu Dụ nắm quyền, lấy Tuy làm Quan quân tướng quân. Trong nhà họ Vương trong đêm vô cớ có đầu người từ trên xà rơi xuống giường, máu chảy đầm đìa. Ít lâu sau, Lưu Dụ bái Tuy làm Kinh Châu thứ sử, Giả tiết, rồi kết tội Tuy mưu phản cùng cha.
 Vương Nạp, bị giết cùng Tuy.
 Long tướng tướng quân Vương Tuệ Long nhà Bắc Ngụy tự nhận là cháu nội của Du, có cha là Tán kỵ thị lang Vương Lập, nhưng Tấn thư không nhắc đến Lập, còn Lỗ Quỹ từng tố cáo Tuệ Long mạo nhận con cháu họ Vương.

Tham khảo
 Tấn thư quyển 75, liệt truyện 45 – Vương Thản Chi truyện
 Tấn thư quyển 65, liệt truyện 35 – Vương Mật truyện
 Tấn thư quyển 10, Đế kỷ 10 – An đế kỷ
 Tư trị thông giám quyển 109 ÷ 113 – Tấn kỷ 31 ÷ 35
 Ngụy thư quyển 97, liệt truyện 85 – Đảo Di Lưu Dụ truyện
 Tống thư quyển 1, Bản kỷ 1 – Vũ đế kỷ

Chú thích

Người Sơn Tây (Trung Quốc)
Nhân vật chính trị nhà Tấn
Năm sinh không rõ
Mất năm 404


title: 2043

text:
2043 (MMXLIII) là một năm thường, bắt đầu vào thứ Bảy. Trong lịch Gregory, nó sẽ là năm thứ 2043 của Công nguyên hay của Anno Domini; năm thứ 43 của thiên niên kỷ 3 và của thế kỷ 21; và năm thứ tư của thập niên 2040.

Các sự kiện được tiên đoán hoặc theo lịch trình
 Nền kinh tế Ấn Độ sẽ vượt qua kinh tế Mỹ theo dự đoán của Goldman Sachs.

Sự kiện diễn ra

 SEA GAMES 42

Hư cấu
 2043 đánh dấu lần đầu tiên loài người và người Centaurian gặp nhau như trong game Alien Legacy.

Tham khảo

Năm
Năm 2043
Thiên niên kỷ 3


title: Băng tần V

text:
Băng tần V (băng vee) là dải tần số vô tuyến từ 50 GHz tới 70 GHz trong phổ điện từ. Băng V không được ứng dụng nhiều, ngoại trừ cho nghiên cứu radar sóng mm và các nghiên cứu khoa học khác. Không nên nhầm lẫn với dải tần 600–1000 MHz của Band-V (băng 5) nằm trong dải tần UHF.

Băng V cũng được dùng cho các hệ thống thông tin sóng mm mặt đất dung lượng cao. Ở Mỹ, Ủy ban Truyền thông Liên bang ấn định băng tần từ 57 tới 64 GHz cho các hệ thống không dây không li-xăng. Những hệ thống này chủ yếu dùng cho thông tin khoảng cách gần (dưới 1,4 km), dung lượng cao. Ngoài ra, tần số 70, 80 và 90 GHz được phân bổ như băng tần "giấy phép yếu" cho thông tin không dây đa gigabit. Tất cả các liên kết thông tin trong băng V yêu cầu giữa hai thiết bị phát sóng và thu sóng không bị cản trở, fading do mưa phải được tính vào quỹ năng đường truyền.

Ứng dụng nổi bật
Ngày 15/12/1995, tần số 60 GHz của băng V được dùng cho thông tin liên lạc liên kết ngang đầu tiên trên thế giới giữa các vệ tinh trong cụm vệ tinh. Kiểu thông tin này được thực hiện giữa các vệ tinh quân sự Milstar 1 và Milstar 2 của Mỹ.

Các băng tần sóng cực ngắn khác
Phổ sóng cực ngắn thường được định nghĩa là phổ điện từ trong dải tần số 1.0 GHz đến 30 GHz, nhưng một số định nghĩa cũ hơn tính cả các tần số thấp hơn. Hầu hết các ứng dụng phổ biến trong dải tần 1,0 đến 30 GHz. Các băng tần số sóng cực ngắn, được định nghĩa bởi Hiệp hội Vô tuyến Anh (RSGB), được thể hiện trong bảng dưới đây. Chú ý là các tần số trên 30 GHz thường được gọi là "sóng mm". Tần số 30 GHz tương ứng với bước sóng 10 mm, hay 1 cm.

Chú thích: "Băng tần P " đôi khi được dùng không chính xác cho băng tần Ku. "P" có nghĩa là "previous" (trước) là băng tần radar dùng ở Anh có dải tần 250 đến 500 MHz, hiện nay băng tần hoàn toàn lỗi thời theo tiêu chuẩn 521 của IEEE, xem  và  . Đối với các định nghĩa khác, xem Letter Designations of Microwave Bands

Tham khảo

Phổ điện từ


title: Chùa Tiểu Chiêu

text:
Chùa Tiểu Chiêu, tên chữ là Tiểu Chiêu tự (); ; là một tu viện Phật giáo được coi là quan trọng thứ hai tại Lhasa chỉ sau chùa Đại Chiêu (Jokhang). Tu viện nằm ở phía tây bắc của thủ phủ Lhasa, phía đông của cung Potala và phía bắc chùa Đại Chiêu, với tổng diện tích 4.000 m² (khoảng 1 mẫu Anh).

Lịch sử
Tiểu Chiêu được coi là ngôi chùa anh em với Đại Chiêu và chùng cùng được xây dựng hoàn tất trong một khoảng thời gian. Truyền thống kể lại rằng chùa ban đầu được xây dựng để tỏ lòng tôn kính bức tượng Jowo Rinpoche (Giác-oa Nhân-bảo-triết, Đức Hạnh Cao Quý), được đem đến Lhasa qua Lhagang trong một xe ngựa bằng gỗ, tượng được đưa tới Tây Tạng khi Văn Thành Công chúa đến Lhasa. Ban đầu, hai chùa Đại Chiêu và Tiểu Chiêu được xây theo lối kiến trúc Trung Hoa. Vào thời Mang Tùng Mang Tán (Mangsong Mangtsen) trị vì (649-676), do mối đe dọa từ việc nhà Đường có thể xâm lấn, Văn Thành Công chúa được kể lại là đã giấu bức tượng Jowo Rinpoche trong một căn phòng bí mật tại chùa Đại Chiêu. Kim Thành Công chúa vào một thời điểm nào đó sau năm 710 đã đặt tượng trong chính điện của chùa Đại Chiêu. Để thay thế, người ta cho đặt tượng Jowo Mikyo Dorje tại chùa Tiểu Chiêu, đây là một tượng đồng nhỏ của Đức Phật khi ngài tám tuổi và được Hoàng hậu người Nepal của Tùng Tán Can Bố là Bhrikuti (Xích Tôn Công chúa) đem tới Lhasa. Bức tượng được thuật lại là đã bị hư hỏng nặng do các hành động của Hồng vệ binh trong Cách mạng văn hóa.

Ngôi chùa đã bị hư hỏng nặng trong cuộc xâm lược của người Mông Cổ và người ta không chắc chắn rằng bức tượng vẫn còn nằm ở chùa vào năm 1959 có phải là tượng gốc không. Ngôi chùa nguyên bản đã bị phá hủy do hỏa hoạn, và ngôi điện ba tầng hiện nay được xây ban đầu vào năm 1474. Chẳng bao lâu sau, chùa trở thành lễ đường của Gyuto Tratsang, hay Học viện Thượng Mật Tông của Lhasa và là nơi sinh sống của 500 sư tăng. Học viện có liên hệ gần gũi với Yerpa và đây là nơi các sư tăng sẽ ăn ở trong mùa hè.

Phá hủy và phục hồi
Ngôi chùa bị rút ruột cũng như phá hủy một phần vào thập niên 1960 và bức tượng đồng đã biến mất. Năm 1983, phần dưới của bức tượng được thuật lại là đã được tìm được tại một đỉnh bãi rác ở Lhasa, và nửa trên thì được tìm thấy ở Bắc Kinh. Hiện hai nửa của tượng đã đợc ghép lại và lại được đặt ở chùa Tiểu Chiêu, chùa được phục hồi một phần vào năm 1986, and still showed severe damage in 1993.

Sau đợt phục hồi năm 1986, tòa điện chính của chùa nay có ba tầng. Tầng đầu tiên gồm một tâm phòng, một kinh đường, và một Phật cung với các hành lang quanh co. Tầng hai chủ yếu là nơi ở song có một giáo đường với một bức ảnh Đức Phật, trong đó ngài có vai trò là Vua của Nāga (Na-già). Tầng ba gồm phòng ngủ và một giáo đường từng dành để cầu nguyện trước Đạt-lai Lạt-ma

Trước khi bước vào tòa nhà, người ta có thể nhìn thấy mười cột lớn có đường rãnh máng, chúng nằm giữa một số thánh tích còn lại của Tây Tạng như như những bông hoa sen bọc, mây quẩn, châu báu, và các nhân vật đặc biệt của người Tạng. Đỉnh bằng vàng của ngôi chùa có các mép mái nghịch theo kiểu Hán và ta có thể thấy chúng ở bất cứ hướng nào tại thành phố Lhasa. Ngôi chùa là một điển hình của việc kết hợp phong cách kiến trúc Hán và Tạng.

Ngôi chùa là một trong số các trọng điểm di tích văn hóa được bảo vệ tại Khu tự trị Tây Tạng và cũng là một điểm đến phổ biến tại Lhasa.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Dorje, Gyume (1999). Footprint Tibet Handbook with Bhutan. Footprint Handbooks, Bath, England. ISBN 0-8442-2190-2.

Liên kết ngoài
Short history and some photos of Ramoche
Lhasa City map showing position of Ramoche

Chùa Phật giáo tại Tây Tạng
Lhasa


title: Chiến tranh Balkan lần thứ nhất

text:
Chiến tranh Balkan lần thứ nhất (8 tháng 10 năm 1912 – 30 tháng 3 năm 1913) là cuộc chiến giữa Liên minh Balkan (bao gồm Serbia, Hy Lạp, Montenegro và Bulgaria) và Đế quốc Ottoman. Liên quân các nước vùng Balkan vượt trội so với quân đội Ottoman vốn thua thiệt về quân số cũng như chiến lược, do đó đã giành chiến thắng nhanh chóng.

Chiến thắng của Liên minh Balkan đã đánh dấu kết thúc cho năm thế kỷ thống trị của Đế quốc Ottoman ở bán đảo Balkan. Ottoman mất tất cả những lãnh thổ của họ ở châu Âu, trừ dải đất nhỏ ven bờ bắc biển Marmara và Constantinople. Phần lớn Tharce và Đông Macedonia sáp nhập vào lãnh thổ của Bulgaria. Serbia chinh phục Kosovo, các khu vực tây bắc của Macedonia. Hy Lạp chiếm Eripus, các đảo trong biển Aegean và tây nam Macedonia ở Thessaloniki và sau Hiệp ước London được ký kết đã dẫn tới việc thành lập một nhà nước Albania độc lập. Tuy nhiên, những tranh chấp về việc phân chia vùng Macedonia đã dẫn tới sự rạn nứt trong hàng ngũ phe liên minh, và cuộc chiến tranh Balkan lần thứ hai đã bùng nổ chỉ sau đó vài tháng.

Nguyên nhân cuộc chiến
Theo cuộc khảo sát Carnegie, những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc bùng nổ cuộc chiến tranh Balkan lần thứ nhất là:
 Sự suy sụp cả về chính trị lẫn quân sự của Đế quốc Ottoman.
 Việc người Cơ Đốc Giáo bị đàn áp ở các lãnh thổ châu Âu của Đế quốc Ottoman.
 Sự thất bại trong cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Macedonia và Adrianople.
 Mâu thuẫn giữa các cường quốc châu Âu đã không cho phép tiến hành cải cách thể chế ở cả hai khu vực.
 Liên minh giữa các nước Cơ Đốc Giáo vùng Balkan nhằm tiến tới một quốc gia thống nhất và mở rộng lãnh thổ sang các khu vực mà Đế quốc Ottoman đang chiếm đóng.
Hiệp ước Berlin ký kết ngày 1 tháng 7 năm 1878, đã khôi phục lại nhà nước Bulgaria và nền độc lập cho Serbia và Montenegro, hai vùng rộng lớn thuộc Đế quốc Ottoman. Những vùng đất này nhanh chóng trở thành mục tiêu tranh giành giữa các quốc gia vùng Balkan với nhau. Điều 23 và 62 của Hiệp ước quy định Đế quốc Ottoman phải đối xử bình đẳng với các công dân của mình ở châu Âu, cho dù họ là người thuộc kỳ một tôn giáo nào đi chăng nữa. Tuy nhiên, những yêu cầu này đã không được Đế quốc Ottoman thực hiện. Dưới chế độ độc tài của Sultan Abdul Hamid II, hiến pháp năm 1878 bị bãi bỏ và chỉ chịu nhượng bộ cho những dân tộc không phải người Thổ một số quyền lợi về giáo dục và tôn giáo.

Nguyên nhân Đế quốc Ottoman thất bại
Nguyên nhân chính dẫn tới sự thất bại của Đế quốc Ottoman vào mùa thu năm 1912 là quyết định phản ứng lại sự tuyên chiến của Liên minh Balkan vào ngày 15/10/1912 bằng cách tuyên bố chiến tranh khi mà lệnh tổng động viên đưa ra vào ngày 1/10/1912 mới chỉ được hoàn thành một phần. KHi tuyên chiến, có khoảng 580,000 lính Ottoman đối mặt với 912,000 lính từ Liên minh Balkan. Đường đi xấu cùng hệ thống đường ray thưa thớt đã khiến lệnh tổng động viên bị chậm tiến độ. Bên cạnh đó, các chỉ huy mới chỉ được bổ nhiệm vào ngày 1/10/1912 và chưa quen với đơn vị của họ. Theo nhà sử học người Thổ Nhĩ Kì Handan Nezir Akmeșe thì khi Liên minh Balkan gửi tối hậu thư tháng 10 năm 1912, phía Đế quốc dã có thể kéo dài thời gian hoàn thành lệnh tổng động viên thông qua con đường ngoại giao thay vì tuyên chiến ngay lập tức.

Bộ trưởng Chiến tranh Nazim Pasha và bộ trưởng Hải quân Mahmund Muhtar Pasha đã vẽ ra một bức tranh quá lạc quan về sự sẵn sàng cho chiến tranh của Đế quốc Ottoman với Nội các tháng 10 năm 1912 và khuyên rằng lực lượng người Thổ nên bắt đầu tấn công ngay khi tình trạng chiến tranh bùng phát. Ngược lại, nhiều chỉ huy quân đội chủ trương phòng thủ khi chiến tranh bắt đầu, cho rằng lệnh tổng động viên chưa hoàn chỉnh cùng với các vấn đề hậu cần nghiêm trọng sẽ khiến việc tấn công là bất khả thi. Một vài lí do khác cho sự thất bại của người Thổ:

1.Dưới chế độ cai trị tàn bạo và sự hoang tưởng của Sultan Abdulhamid II, quân đội Ottoman bị cấm tiến hành các hành động tập trận hay diễn tập bởi lo sợ rằng đây có thể là vỏ bọc của một cuộc đảo chính (Coup d'état). Bốn năm sau sự kiện Cách mạng Young Turk năm 1908, không có đủ thời gian để quân đội Ottoman học cách tiến hành các cuộc diễn tập quy mô lớn. Các cuộc tập trận năm 1909 và 1910 đã cho thấy các sĩ quan người Thổ không thể di chuyển một cách có hiệu quả các lực lượng lớn như sư đoàn hay quân đoàn, một khuyết điểm mà tướng Baron Colmar von der Goltz đã phát biểu rằng cần ít nhất 5 năm luyện tập để giải quyết sau khi theo dõi cuộc tập trận năm 1909.

2.Quân đội Ottoman bị chia thành hai phần: lực lượng Nizamiye là những người bị bắt đi lính trong 5 năm và lực lượng Redif là những người lính dự bị đã phục vụ 7 năm.Việc huấn luyện của Redif đã bị bỏ dở trong hàng thập kỉ và 50,000 lính Redif tại Balkan năm 1912 đã được huấn luyện hoàn toàn thô sơ. Một sĩ quan người Đức phục vụ quân đội Ottoman, thiếu tá Otto von Lossow đã phàn nàn rằng một vài người trong lực lượng Redif không biết điều khiển hoặc bắn súng trường.

Xem thêm
Các cuộc chiến tranh Balkan
Chiến tranh Balkan lần thứ hai

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Map of Europe  during First Balkan War at omniatlas.com

Nguồn

1
Chiến tranh liên quan tới Hy Lạp
Chiến tranh liên quan tới Bulgaria
Chiến tranh liên quan tới Montenegro
Chiến tranh liên quan tới Serbia
Chiến tranh liên quan tới Đế quốc Ottoman


title: Chế độ tiền tệ

text:
Chế độ tiền tệ hình thức tổ chức lưu thông tiền tệ của một quốc gia được xác định bằng luật pháp dựa trên một căn bản nhất định gọi là chế độ bản vị tiền tệ.

Bản vị tiền tệ là tiêu chuẩn chung mà mỗi nước chọn làm cơ sở cho đơn vị tiền tệ của mình.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Historical documents, including discussions and debates regarding the use of various monetary standards

Ngành ngân hàng
Kinh tế học tiền tệ
Cải cách tiền tệ
Thuật ngữ kinh doanh


title: Sếu Mỹ

text:
Sếu Mỹ (danh pháp hai phần: Grus americana) là một loài chim thuộc họ Sếu (Gruidae). Sếu Mỹ phân bố ở châu Mỹ. Đến thời điểm 2011, còn khoảng 437 con trong hoang dã và 165 con nuôi nhốt. Sếu Mỹ có lông màu trắng với màu đỏ và mỏ nhỏ, tối và dài. Con non có màu nâu vàng. Loài này cao 1,5 mét và có sải cánh 2,3 m. Loài này sống thọ 22-34 năm. Con trống nặng trung bình , còn con mái nặng trung bình  (Erickson, 1976). Thân dài khoảng 132 cm (52 in).

Chế độ dinh dưỡng

Loài sếu này mò thức ăn trong khi đi bộ trong vùng nước nông trong các cánh đồng hoặc khu nước nông, đôi khi dò thức ăn bằng mỏ. Là loài ăn tạp và nghiêng nhiều hơn một chút về thức ăn động vật hơn so với hầu hết các loài sếu khác. Ở khu vực trú đông của chúng ở Texas, loài này ăn nhiều loài khác nhau giáp xác, nhuyễn thể, cá (chẳng hạn như lươn), quả mọng, loài bò sát nhỏ và thực vật thủy sinh. Thực phẩm tiềm năng của giống loài chim trong mùa hè bao gồm ếch, động vật gặm nhấm nhỏ, chim nhỏ hơn, cá, côn trùng thủy sinh, tôm càng, ngao, ốc, thủy sản củ, quả. Ngũ cốc thải, bao gồm mì, lúa mạch, ngô, là một thực phẩm quan trọng đối với loài sếu di cư.

Tham khảo

A
Chim Canada
Chim Mỹ


title: Điện ảnh năm 2012

text:
Điện ảnh 2012 tổng quan về các sự kiện điện ảnh, bao gồm các phim điện ảnh đạt doanh thu cao nhất, các lễ trao giải, liên hoan phim cùng danh sách các phim điện ảnh được ra mắt trong năm. Đáng chú ý nhất, hai xưởng phim lâu đời nhất của Mỹ là Universal và Paramount đều tổ chức lễ kỉ niệm 100 năm thành lập, đánh dấu lần đầu tiên hai hãng phim lớn cùng tổ chức sự kiện trên, trong khi định dạng âm thanh Dolby Atmos lần đầu được sử dụng trong buổi công chiếu Công chúa tóc xù. Loạt phim James Bond cũng mừng lễ kỉ niệm 50 năm với việc công chiếu bộ phim thứ 23 Tử địa Skyfall. Sáu tác phẩm bom tấn phòng vé trong quá khứ (Người đẹp và quái thú, Chiến tranh giữa các vì sao: Tập I – Hiểm họa bóng ma, Titanic, Chiếc rương thánh tích, Đi tìm Nemo và Công ty Quái vật) được tái phát hành dưới định dạng IMAX và 3D. Cũng trong năm 2012 điện ảnh ra mắt công nghệ tốc độ khung hình cao. Bộ phim đầu tiên sử dụng công nghệ trên là Người Hobbit: Hành trình vô định, với tốc độ khung hình là 48 fps (khung hình/giây), cao hơn so với tiêu chuẩn của ngành công nghiệp điện ảnh là 24 fps.

Phim có doanh thu cao nhất
Top 10 phim điện ảnh được ra mắt trong năm 2012 xếp hạng theo doanh thu trên toàn thế giới:

Sự kiện

Lễ trao giải
 Giải AACTA lần thứ 1
 Giải SAG lần thứ 18
 Giải Mâm xôi vàng lần thứ 32
 Giải People's Choice lần thứ 38
 Giải Sao Thổ lần thứ 38
 Giải Quả cầu vàng lần thứ 70
 Giải BAFTA lần thứ 65
 Giải Oscar lần thứ 84
 Giải Điện ảnh của MTV 2012

Liên hoan phim
 Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 62
 Liên hoan phim Cannes 2012
 Liên hoan phim Venice lần thứ 69
 Liên hoan phim quốc tế Toronto 2012

Giải thưởng

Tham khảo

2012


title: Chim xanh họng vàng

text:
Chim xanh họng vàng (danh pháp hai phần: Chloropsis palawanensis) là một loài chim thuộc họ Chim xanh (Chloropseidae).

Mô tả
Chim xanh họng vàng là loài đặc hữu của vùng Palawan ở Philippin. Môi trường sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới.

Đây là một loài chim nhỏ với đôi cánh rộng và một cái đuôi dài đó là dễ dàng được nhận biết bởi màu sắc cơ thể màu xanh lá cây và cổ họng màu vàng. Màu xanh lá cây của nó làm cho nó rất khó để nhìn thấy trong số những chiếc lá xanh của các tán rừng.

Chim xanh họng vàng thường được tìm thấy trong rừng, rìa rừng, và rừng bụi cây. Nó sử dụng mỏ thanh mảnh nhọn của nó để ăn côn trùng và trái cây nhỏ trong tán rừng. Nó là khá phổ biến loài phổ biến đặc hữu của Palawan. Chim xanh họng vàng có thể được tìm thấy trong Balabac, Busuanga, Calauit, Coron, Culion, Dumaran, và đại lục Palawan.

Chú thích

Tham khảo

P
Chim Philippines
Động vật được mô tả năm 1877
Động vật đặc hữu Philippines


title: Chim xanh Philippin

text:
Chim xanh Philippin (danh pháp hai phần: Chloropsis flavipennis) là một loài chim thuộc họ Chim xanh (Chloropseidae).

Chim xanh Philippin phân bố ở Philippin, nó được tìm thấy ở đảo Mindanao, Leyte, và Cebu. Môi trường sống tự nhiên của nó là rừng đất thấp ẩm cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới. Nó đang bị đe dọa do mất nơi sống. Thành trì phân bố là Mindanao, với các quần thể nhỏ ở Leyte và tại Cebu, các loài đã có thể tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo

F
Chim Philippines
Động vật đặc hữu Philippines


title: Sếu mào

text:
Sếu mào (danh pháp hai phần: Grus monacha) là một loài chim thuộc họ Sếu (Gruidae).. Nó có một cơ thể màu xám. Phía trên của cổ và đầu có màu trắng, ngoại trừ một mảng da đỏ trần phía trên mắt. Nó là một trong những loài sếp nhỏ nhất, nhưng vẫn là một con chim khá lớn, dài 1 m và cân nặng 3,7 kg và sải cánh 1,87 m.

Sếu mào sinh sản ở miền Nam Trung bộ và phía đông Siberia. Khu vực sinh sản cũng bị nghi ngờ diễn ra ở Mông Cổ. Hơn 80% dân số qua đông tại Izumi, miền nam Nhật Bản. Ngoài ra còn có cơ sở trú đông ở Hàn Quốc và Trung Quốc. Có khoảng 100 sếu mào trú đông ở Chongming Dongtan, Thượng Hải mỗi năm. Khu bảo tồn thiên nhiên Dongtan là địa điểm trú đông tự nhiên lớn nhất trên thế giới. Trong tháng 12 năm 2011, một con sếu mào được nhìn thấy trú đông ở khu trú ẩn Hiwassee ở đông nam Tennessee, bên ngoài phạm vi bình thường của nó. Trong tháng 2 năm 2012, đã được nhìn thấy tại Pond Goose ở miền nam Indiana, và được nghi ngờ là loài này, mà có thể đã di cư đến Bắc Mỹ bằng cách theo các con sếu đồi cát.

Dân số ước tính của các loài là 9.500 cá thể. Các mối đe dọa lớn cho sự sống còn của nó là mất mát và suy thoái đất ngập nước trong căn cứ đông ở Trung Quốc và Hàn Quốc như là một kết quả của việc khai hoang để phát triển và xây dựng đập. Hoạt động bảo tồn đã được thực hiện từ năm 2008. Các trường đại học địa phương, các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng đang làm việc cùng nhau cho một vị trí tốt hơn và an toàn hơn mùa đông.

Chú thích

Tham khảo

 BirdLife Species Factsheet
 Hooded Crane (Grus monachus) from Cranes of the World (1983) by Paul Johnsgard

M
Chim Nhật Bản
Chim Ấn Độ


title: Cá chìa vôi mắt đơn

text:
Cá chìa vôi mắt đơn (danh pháp hai phần: Corythoichthys ocellatus) là một loài chim thuộc họ Cá chìa vôi. Cá chìa vôi mắt đơn có thân dài 10 cm, phân bố ở 12 km đầu tiên của ngoài khơi nhiệt đới của Úc. Thân dài 10 cm. Thức ăn của chúng gồm. Là loài đẻ trứng thay, con đực mang trứng ở túi ấp trứng nằm dưới đuôi.

Chú thích

Tham khảo

 Gerald Allen, Roger Steene, Paul Humann & Ned Deloach Reef Fish Identification Tropical Pacific, (New World Publications Inc, Jacksonville, Florida, USA 2003) ISBN 1-878348-36-1

O
Động vật được mô tả năm 1953
Cá đẻ thai trứng


title: Hệ chữ viết

text:
Hệ chữ viết là một phương pháp lưu trữ thông tin và chuyển giao tin nhắn (thể hiện suy nghĩ hoặc ý tưởng) được tổ chức (thông thường được chuẩn hóa) trong một ngôn ngữ bằng cách mã hóa và giải mã theo cách trực quan (hoặc có thể gián tiếp).

Quá trình mã hóa và giải mã này được gọi là viết và đọc, bao gồm một tập hợp các dấu hiệu hoặc chữ tượng hình, cả hai được biết đến như là các ký tự. Các ký tự này bao gồm cả chữ và số, thường được ghi vào một vật lưu trữ như giấy hoặc thiết bị lưu trữ điện tử. Các phương pháp không bền cũng có thể được sử dụng, chẳng hạn như viết trên cát hoặc vẽ lên trời bằng khói máy bay.

Các thuộc tính chung của hệ thống chữ viết có thể được phân loại thành 3 thể loại: dựa trên bảng chữ cái, bảng âm tiết hoặc bảng chữ tượng hình. Bất kỳ một hệ thống kí tự cụ thể nào, cũng có thể có các thuộc tính của một hay nhiều thể loại trên. Trong các loại hệ thống dựa trên chữ cái, có một bộ tiêu chuẩn của các chữ cái (ký hiệu văn bản hoặc đồ hình cơ bản) của các phụ âm và nguyên âm mã hoá dựa trên các nguyên tắc chung là các chữ cái (hoặc cặp/nhóm chữ cái) đại diện cho âm vị (âm thanh đáng kể cơ bản) của văn nói. Trong các loại hệ thống dựa trên âm tiết, thường liên kết một chữ tượng hình cho một âm tiết (có thể là một cặp đôi hoặc nhóm âm vị, và được coi là các cấu thành để xây dựng một từ). Trong một hệ thống dựa trên chữ tượng hình, mỗi chữ tượng hình đại diện cho một từ, hoặc một đơn vị ngữ nghĩa (mà bản thân nó bao gồm một hoặc nhiều âm tiết). Các hệ chữ viết khác bao gồm abjad (là một bảng chữ cái mà không có nguyên âm) và abugida, còn được gọi là alphasyllabaries, ở đó nguyên âm được thể hiện bởi dấu hoặc các sửa đổi khác của phụ âm).

Các hệ thống chữ viết được đi trước bằng cách viết trước, trong đó sử dụng chữ tượng hình, chữ tượng hình và các ký hiệu ghi nhớ khác. Viết trước khi viết thiếu khả năng nắm bắt và thể hiện đầy đủ các suy nghĩ và ý tưởng. Việc phát minh ra các hệ thống chữ viết, xuất hiện từ đầu thời đại đồ đồng vào cuối thời đại đồ đá mới vào cuối thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên, đã cho phép ghi lại lịch sử lâu dài chính xác của con người theo cách không dễ mắc các loại lỗi tương tự mà lịch sử truyền miệng đã từng mắc. Ngay sau đó, văn bản cung cấp một hình thức đáng tin cậy của giao tiếp đường dài. Với sự ra đời của xuất bản, nó đã cung cấp phương tiện cho một hình thức truyền thông đại chúng sớm.

Thuộc tính chung

Hệ thống chữ viết được phân biệt với các hệ thống giao tiếp tượng trưng khác có thể có trong đó một hệ thống chữ viết luôn được liên kết với ít nhất một ngôn ngữ nói. Ngược lại, các biểu diễn trực quan như hình vẽ, tranh vẽ và các mục phi ngôn ngữ trên bản đồ, chẳng hạn như đường đồng mức, không liên quan đến ngôn ngữ. Một số biểu tượng trên các dấu hiệu thông tin, chẳng hạn như biểu tượng cho nam và nữ, cũng không liên quan đến ngôn ngữ, nhưng có thể phát triển thành một phần của ngôn ngữ nếu chúng thường được sử dụng kết hợp với các yếu tố ngôn ngữ khác. Một số ký hiệu khác, chẳng hạn như chữ số và ký hiệu, không được liên kết trực tiếp với bất kỳ ngôn ngữ cụ thể nào, nhưng thường được sử dụng trong văn bản và do đó phải được coi là một phần của hệ thống chữ viết.

Mọi cộng đồng nhân loại đều sở hữu ngôn ngữ, mà nhiều người coi là một điều kiện bẩm sinh và xác định của nhân loại. Tuy nhiên, sự phát triển của các hệ thống chữ viết, và quá trình chúng thay thế các hệ thống giao tiếp truyền thống bằng miệng, đã rời rạc, không đồng đều và chậm chạp. Sau khi được thiết lập, các hệ thống chữ viết thường thay đổi chậm hơn so với các đối tác nói của chúng. Vì vậy, chúng thường bảo tồn các tính năng và biểu thức không còn hiện hành trong ngôn ngữ nói. Một trong những lợi ích tuyệt vời của hệ thống chữ viết là chúng có thể lưu giữ một bản ghi chép thông tin vĩnh viễn được thể hiện bằng ngôn ngữ.

Tất cả các hệ thống chữ viết yêu cầu:

 ít nhất một tập hợp các yếu tố cơ sở xác định hoặc những biểu tượng, riêng gọi là dấu hiệu và gọi chung là chữ cái;
 ít nhất một bộ quy tắc và quy ước (chính tả) được hiểu và chia sẻ bởi một cộng đồng, trong đó gán ý nghĩa cho các yếu tố cơ bản, thứ tự và quan hệ của chúng với nhau;
 ít nhất một ngôn ngữ (thường được nói) mà công trình xây dựng được đại diện và có thể được nhắc lại bằng việc giải thích các yếu tố này và các quy tắc;
 một số phương tiện vật lý của đại diện rõ ràng những biểu tượng bằng cách ứng dụng đến một phương tiện bền vĩnh viễn hoặc bán kiên cố, vì vậy chúng có thể được giải thích (thường là qua hệ thống thị giác, nhưng hệ thống xúc giác cũng đã được nghĩ ra).

Thuật ngữ cơ bản
Trong việc kiểm tra các hệ chữ cái riêng lẻ, nghiên cứu về các hệ thống chữ viết đã phát triển theo các dòng độc lập một phần. Vì vậy, thuật ngữ sử dụng khác nhau một chút từ lĩnh vực này sang lĩnh vực khác.

Văn bản, chữ viết, đọc và cách đọc chữ viết
Thuật ngữ chung "văn bản" đề cập đến một ví dụ của tài liệu viết hoặc nói với cái sau được sao chép theo một cách nào đó. Hành động soạn thảo và ghi lại một văn bản có thể được gọi là viết, và hành động xem và giải thích văn bản được gọi là đọc. Chính tả đề cập đến phương pháp và quy tắc cấu trúc chữ viết quan sát (nghĩa đen, "viết đúng"), và đặc biệt đối với các hệ thống chữ cái, bao gồm khái niệm chính tả.

Tự vị và âm vị
Một tự vị (grapheme) là một đơn vị cơ sở cụ thể của một hệ thống chữ viết. Tự vị là các yếu tố có ý nghĩa tối thiểu kết hợp lại bao gồm tập hợp các "khối xây dựng" trong đó các văn bản được tạo thành từ một hoặc nhiều hệ thống chữ viết có thể được xây dựng, cùng với các quy tắc tương ứng và sử dụng. Khái niệm này tương tự như âm vị được sử dụng trong nghiên cứu ngôn ngữ nói. Ví dụ, trong tiếng Latin hệ thống chữ viết dựa trên tiếng Anh hiện đại tiêu chuẩn, ví dụ về grapheme bao gồm hình thức chữ hoa và chữ thường của hai mươi sáu chữ của bảng chữ cái (tương ứng với âm vị khác nhau), nhãn hiệu của dấu chấm câu (chủ yếu là phi âm vị), và một vài ký hiệu khác như ký hiệu cho chữ số (biểu thị cho các số).

Một tự vị riêng lẻ có thể được biểu diễn theo nhiều cách khác nhau, trong đó mỗi biến thể là khác biệt về mặt trực quan, nhưng tất cả đều được hiểu là đại diện cho biểu đồ "giống nhau". Những biến thể cá nhân được gọi là allographs của một tự vị (so sánh với thời hạn allophone được sử dụng trong nghiên cứu ngôn ngữ học). Ví dụ, chữ cái a thường (chữ thường của ký tự a) có các ký hiệu khác nhau khi được viết dưới phong cách chữ thảo, chữ in hoa hoặc đánh máy. Sự lựa chọn của một tự vị cụ thể có thể bị ảnh hưởng bởi phương tiện được sử dụng, công cụ viết, sự lựa chọn phong cách của nhà văn, các biểu đồ trước và sau trong văn bản, thời gian có sẵn để viết, đối tượng dự định và các đặc điểm chủ yếu là vô thức của chữ viết tay của một cá nhân.

Sách tham khảo
 Cisse, Mamadou. 2006. "Ecrits et écritures en Afrique de l'Ouest". Sudlangues n°6, http://www.sudlangues.sn/spip.php?article101
 Coulmas, Florian. 1996. The Blackwell encyclopedia of writing systems. Oxford: Blackwell.
 Daniels, Peter T., and William Bright, eds. 1996. The World's Writing Systems. Oxford University Press. ISBN 0-19-507993-0.
 DeFrancis, John. 1990. The Chinese Language: Fact and Fantasy. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1068-6

 Hannas, William. C. 1997. Asia's Orthographic Dilemma. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1892-X (paperback); ISBN 0-8248-1842-3 (hardcover)

 Rogers, Henry. 2005. Writing Systems: A Linguistic Approach. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-23463-2 (hardcover); ISBN 0-631-23464-0 (paperback)
 Sampson, Geoffrey. 1985. Writing Systems. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-1756-7 (paper), ISBN 0-8047-1254-9 (cloth).
 Smalley, W. A. (ed.) 1964. Orthography studies: articles on new writing systems. London: United Bible Society.

Liên kết ngoài
 Writing Systems Research  Free first issue of a journal devoted to research on writing systems
 Arch Chinese (Traditional & Simplified) Chinese character writing animations and native speaker pronunciations
 decodeunicode Unicode Wiki with all 98,884 Unicode 5.0 characters as gifs in three sizes
 African writing systems
 Omniglot A concise guide to the writing systems and languages of the world.
  Ultraweb.hu - főoldal
 Ancient Scripts Introduction to different writing systems
 Michael Everson's Alphabets of Europe
 The Unicode Consortium
Elian script a writing system that combines the linearity of spelling with the free-form aspects of drawing.
  Written of the World

Tham khảo

Viết


title: Hải long cỏ

text:
Hải long cỏ hay còn gọi là cá rồng biển thân cỏ (danh pháp hai phần: Phyllopteryx taeniolatus) là một loài cá thuộc họ Cá chìa vôi. Cho đến khi phát hiện ra Phyllopteryx dewysea  như là một loài mới trong năm 2015, nó là thành viên duy nhất của chi  Phyllopteryx . Con trưởng thành có màu hơi đỏ, với các mảng vàng và tía; chúng có phần phụ như chiếc lá giúp chúng ngụy trang và một số gai ngắn để tự vệ. Con đực có thân hẹp hơn và màu tối hơn con cái. Hải long cỏ có một vây lưng dài dọc theo lưng và vây ngực nhỏ ở hai bên cổ, giúp cho chúng giữ được thăng bằng. Chúng có thể có thân dài 45 cm.

Hải long cỏ là biểu tượng hải dương của bang Victoria ở Úc.
Loài này thường gặp ở bờ biển phía nam của Úc, khoảng giữa Port Stephens, New South Wales và Geraldton, Western Australia, cũng như xung quanh Tasmania.

Hải long cỏ sinh sống ở vùng nước ven biển xuống ít nhất sâu 50 m. Nó gắn liền với các rạn đá, giường rong biển, đồng cỏ cỏ biển và các cấu trúc thuộc địa của rong biển.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Australian Museum Online - Leafy and Weedy Seadragons

T
Động vật được mô tả năm 1804
Cá Úc


title: Doug Savant

text:
Douglas Peter "Doug" Savant (sinh ngày 21 tháng 6 năm 1964) là một nam diễn viên người Mỹ. Ông được biết đến nhiều với các vai như Matt Fielding trong Melrose Place và Tom Scavo trong Desperate Housewives.

Sự nghiệp
Doug Savant lần đầu gây sự chú ý khi đóng vai một phiên bản trẻ của Mac McKenzie (đóng bởi bạn học Kojak Kevin Dobson) trên nhiều tập thường kỳ về đêm CBS, Knots Landing. Ông đóng cặp với Desperate Housewives cùng với Nicollette Sheridan, người chơi một phiên bản trẻ của nhân vật Anne Matheson miêu tả bởi Michelle Phillips.
Trong thập niên 1980, ông đóng các phim như Masquerade, vai chính Rob Lowe, Teen Wolf, với Michael J. Fox, và Trick or Treat với Marc Price và Ozzy Osbourne. Ngoài ra ông còn là vai trung tâm của một tập của phim The Outer Limits gọi là "The Hunt." Trong tập này, ông đóng vai một người máy giống hệt người bị săn thể thao.
Từ năm 1992 đến năm 1997, Savant đã đóng vai chính Matt Fielding trên Melrose Place, một vai trò đáng chú ý là một trong những nhân vật chính đồng tính công khai đầu tiên trên truyền hình. Vai diễn chính của mình, tuy nhiên, kiểm duyệt rất nhiều bởi hệ thống - đặc biệt là một nụ hôn giữa Matt và ngôi sao khách mời Ty Miller trong mùa diễn hai đoạn cuối đã được chỉnh sửa ở phút cuối cùng bởi FOX. Savant đã rời loạt phim sau năm mùa và một năm sau đó, nhân vật của ông đã bị giết chết trong một vụ tai nạn xe hơi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1964
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhân vật còn sống


title: Santorini (định hướng)

text:
Santorini là một tên gọi khác của hòn đảo còn có tến là Thera, nằm tại biển Aegea, và có thể được dùng để đề cập đến một nhóm nhỏ các đảo núi lửa bao gồm chính hòn đảo và các đảo lân cận.

Santorini cũng có thể đề cập tới:

 Santorini (tàu), bị Shayetet 13 của Israel bắt giữ vào năm 2002
 Santorini (tiểu thuyết), của Alistair MacLean
 Santorini (trò chơi), một trò chơi đồ bản phát hành năm 2004
 Santorini (cà chua), một giống cà chua bi nhỏ trồng tại Hy Lạp trong hàng trăm năm
 "Santorini", một bài hát trong album Yanni Live at the Acropolis
 Ống dẫn Santorini, một ống dấn tuyến tụy phụ có ở một số người


title: Thera (định hướng)

text:
Thera có thể đề cập tới:

 Santorini, một hòn đảo Hy Lạp
 Fira, đô thị chính tại Santorini
 Thero hay "Thera", một thuật ngữ cung kính cho các sư tăng Phật giáo được phong chức
 Đế quốc Thera, một đế quốc hư cấu với kinh đô đặt tại Thera, trong trò chơi Earthdawn


title: Tổ Tông Viên Quang

text:
Tổ Tông - Viên Quang (祖宗 - 圓光,1758-1827) là một Thiền sư Việt Nam, thuộc đời 36, phái Lâm Tế tông. Năm 1772, sư đến trụ trì chùa Giác Lâm, và biến nơi này thành một "Phật học xá" ở vùng đất mới là Gia Định.

Thân thế và hành trạng
Thiền sư Viên Quang, húy Tổ Tông (từ đây gọi tắt là "Viên Quang"), chưa rõ tên họ thật, có thể là người Minh Hương (người Hoa ở Việt Nam) vì ông nội của sư là một trong số tướng sĩ trong đạo quân của Tổng binh Trần Thượng Xuyên của nhà Minh không chịu thần phục nhà Thanh, nên bỏ Trung Hoa qua Đàng Trong (Đại Việt) xin thần phục chúa Nguyễn Phúc Tần vào năm 1679, được chúa cho vào làm ăn sinh sống ở Cù lao Phố (Biên Hòa).

Lúc nhỏ, sư tu học ở chùa Đại Giác (Cù lao Phố, Biên Hòa). Lúc bấy giờ trụ trì chùa là Thiền sư Thành Đẳng Minh Lượng. Lớn lên, sư qui y thọ giáo với đệ tử của vị Thiền sư trên là Thiền sư Phật Ý Linh Nhạc ở chùa Từ Ân (Gia Định). Theo "bia Tiểu sử Ngô Nhân Tịnh", thì sư cũng từng theo học với thầy Võ Trường Toản ở làng Hòa Hưng (Gia Định), và là bạn đồng môn với Ngô Tùng Châu, Trịnh Hoài Đức, Ngô Nhân Tịnh, Lê Quang Định...

Nhờ giỏi chữ Hán, ham đọc sách và chăm chỉ tu hành, Thiền sư Viên Quang uyên thâm cả Phật học và Nho học. Với sức học uyên bác đó, sư từng được thầy cử làm diễn giảng kinh pháp cho tăng chúng ở chùa.

Năm Nhâm Thìn (1772), chùa Giác Lâm tọa lạc trên gò Cẩm Sơn (lập năm 1744, nay ở tại địa chỉ: 118 đường Lạc Long Quân, thuộc phường 10, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh) khuyết sư Trụ trì, nên Phật tử chùa này đến chùa Từ Ân xin Thiền sư Phật Ý-Linh Nhạc cử người đến hoằng hóa. Sau đó, Thiền sư Viên Quang được thầy cử sang làm Trụ trì chùa Giác Lâm.

Từ đó, lần hồi Thiền sư Viên Quang mở rộng chùa Giác Lâm thành một Phật học xá, cho chư tăng khắp nơi đến tham học Phật pháp, và chùa sẽ đài thọ mọi phí tổn, từ việc ăn uống đến kinh sách, tập bút...

Năm Mậu Ngọ (1798), Thiền sư Viên Quang phải tạm cho học tăng nghỉ học một thời gian để lo đại trùng tu lại chùa Giác Lâm, vì chùa đã bị hư mục sau hơn nửa thế kỷ (lập năm 1744). Do chùa được làm bằng gỗ quý, được chạm khắc tinh xảo nên đến năm Giáp Tý (1804), công việc mới hoàn thành. Sau đó, Thiền sư Viên Quang tiếp tục khai giảng các khóa học về kinh luận, chư tăng ở các nơi tựu về theo học rất đông.

Năm Gia Long thứ mười tám (1819), Thiền sư Viên Quang mở Giới đàn tại chùa Giác Lâm, dân chúng mộ đạo đến qui y thọ giới rất đông.

Thiền sư Viên Quang viên tịch tại chùa Giác Lâm vào ngày mùng 3 tháng Chạp năm Đinh Hợi (1827), thọ 69 tuổi, đồ chúng lập tháp chứa di cốt trong khuôn viên chùa, trên bia tháp chỉ ghi đơn sơ: "Lâm Tế Chánh Tông, Tông Hiến Quang Công, Đại Lão Hòa thượng".

Thông tin liên quan

Lúc còn nhỏ ở Biên Hòa, Thiền sư Viên Quang cùng và danh thần Trịnh Hoài Đức (1765-1825) là đôi bạn thân. Lớn lên, một người chọn con đường tu (Viên Quang), một người chọn con đường làm quan (Trịnh Hoài Đức). Trong khoảng thời gian Trịnh Hoài Đức được vua Gia Long cử làm Hiệp Tổng trấn Gia Định Thành (gồm 6 tỉnh Nam Kỳ sau này), tại một dịp lễ ở chùa Tập Phước (xã Bình Hòa, Gia Định; nay thuộc quận Bình Thạnh), tình cờ Trịnh Hoài Đức gặp lại Thiền sư Viên Quang. Sau đó, Trịnh Hoài Đức có làm một bài thơ ngũ ngôn luật bằng chữ Hán để nói lên cảm xúc của mình. Bài thơ ấy được dịch ra như sau:

Ngoài ra, khi viết về Thiền sư Viên Quang, Trịnh Hoài Đức còn dành những lời lẽ như sau:
"Đại lão Hòa thượng Viên Quang thuộc thế hệ 36 của phái thiền Lâm Tế chánh tông, trải từ tuổi nhỏ cho đến khi già, kiên trì tu hành, ngày càng tinh tấn, lại có tánh ưa cảnh khói mây, núi non sông suối (yên hà tuyền thạch), ít khi đến chỗ thành thị huyên náo. Từ khi Ngài đến chùa Giác Lâm, chùa này có tình cảnh hợp với câu thơ:
Sơn trung tức phiền não
Lâm hạ xuất già lam".
Tạm dịch:
Trên núi dứt phiền nãoTrong rừng xuất hiện chùa.

Theo sách Lịch sử Phật giáo Đàng Trong, Thiền sư Viên Quang có nhiều trò giỏi, đáng chú ý có:
-Thiền sư Tiên Giác Hải Tịnh, từng làm Trụ trì chùa Giác Lâm (khi Thiền sư Viên Quang viên tịch), làm Tăng cang chùa Thiên Mụ và chùa Giác Hoàng ở Huế.
-Thiền sư Tiên Khuyến Từ Nhượng, và Tiên Trí Quảng Thông. Cả hai từng làm trụ trì chùa Bửu Phong trên núi Bửu Long (Biên Hòa).

Sách tham khảo chính
Thích Thanh Từ, Thiền sư Việt Nam. Thành hội Phật giáo TP. Hồ Chí minh xuất bản năm 1992.
Nguyễn Hiền Đức, Lịch sử Phật giáo Đàng Trong. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1995.
Hai bài viết trong sách Hội thảo khoa học 300 năm Phật giáo Gia Định-Sài gòn-TP. Hồ Chí Minh (gọi tắt là "Hội thảo"), Nhà xuất bản TP.Hồ Chí Minh, 2002, gồm:
-Thiền Hòa tử Huệ Chí, "Buổi đầu của Phật giáo Gia Định-Sài Gòn".
-Nguyễn Quảng Tuân, "Kiến trúc các ngôi chùa xưa và nay".

Chú thích

Thiền sư Việt Nam
Người Đồng Nai
Lâm Tế tông


title: Amour (phim 2012)

text:
Amour là một bộ phim tiếng Pháp do đạo diễn người Áo Michael Haneke viết và đạo diễn, với các diễn viên chính Isabelle Huppert, Jean-Louis Trintignant và Emmanuelle Riva. Phim này đã được trao giải Cành cọ vàng Liên hoan phim Cannes 2012 vào ngày 28 tháng 5 năm 2012. Amour là câu chuyện bi thương về một cặp vợ chồng già người Paris phải đối mặt với bi kịch của cái chết. Câu chuyện tập trung vào một cặp vợ chồng lớn tuổi, Anne và Georges, giáo viên âm nhạc đã về hưu với một người con gái sống ở nước ngoài. Một ngày Anne bị một cơn đột quỵ làm tê liệt ở một bên của cơ thể. Amour là sự hợp tác sản xuất giữa các công ty ở Pháp, Đức và Áo, đánh dấu sự thay đổi mối quan tâm về đề tài của đạo diễn Haneke sau nhiều năm làm phim bạo lực như The White Ribbon (2009) và Hidden (2005).

Danh sách diễn viên
 Jean-Louis Trintignant trong vai Georges
 Emmanuelle Riva trong vai Anne
 Isabelle Huppert trong vai Eva
 Alexandre Tharaud trong vai Alexandre
 William Shimell trong vai Geoff
 Ramón Agirre trong vai chồng Concierge
 Rita Blanco trong vai Concierge
 Carole Franck trong vai cô y tá
 Dinara Droukarova trong vai cô y tá
 Laurent Capelluto trong vai viên sĩ quan cảnh sát
 Jean-Michel Monroc trong vai viên sĩ quan cảnh sát
 Suzanne Schmidt trong vai người hàng xóm
 Walid Afkir trong vai người phụ giúp y khoa
 Damien Jouillerot trong vai người phụ giúp y khoa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim Pháp
Phim Áo
Phim Đức
Phim năm 2012
Phim và người giành giải Cành cọ vàng
Phim giành giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất
Phim chính kịch Pháp
Phim lấy bối cảnh ở Paris
Phim quay tại Pháp
Phim tiếng Pháp
Phim của Sony Pictures Classics
Phim của Warner Bros.
Phim giành giải Quả cầu vàng cho Phim ngoại ngữ hay nhất
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim về tuổi già


title: Thiện Thiện

text:
Thiện Thiện (; ) là một vương quốc từng tồn tại khoảng từ năm 200 TCN-1000 ở rìa đông bắc sa mạc Taklamakan. Vương quốc có hồ Lop Nur, một hồ nước mặn lớn song ngày nay nó hầu như đã khô cạn.

Năm 126 TCN, sứ thần Trung Quốc là Trương Khiên (張騫) đã mô tả Lâu Lan là một thành vững chắc gần Lop Nur.

Năm 77 TCN, sứ thần Trung Quốc là Phó Giới Tử (傅介子) giết chết vua Lâu Lan là An Quy (安歸). Vương quốc này sau đó trở thành một nước bù nhìn của nhà Hán và được đổi tên thành Thiện Thiện, với vị vua được nhà Hán dựng lên là Úy Đồ Kỳ (尉屠耆). Vị vua mới được lập đề nghị nhà Hán cử quân đóng tại Y Tuần (伊循), do lo sợ sự trả thù từ phía các con của vị vua bị ám sát. Quân đội nhà Hán vì thế đã chiếm đóng khu vực này.

Vương quốc Thiện Thiện bao gồm một thành Lâu Lan chiến lược có tường bao bọc gần góc tây bắc của Lop Nur, gần đó là dòng chảy của sông Tarim vào Lop Nur. Di chỉ Lâu Lan bao phủ 10,8 ha (26,8 mẫu Anh) với một tượng Phật cao khoảng 10 mét (33 ft), một số ngôi nhà và mương máng thủy lợi.

Do có vị trí nằm trên tuyến đường chính từ Trung Nguyên sang Tây Vực, kiểm soát cả tuyến đường phía nam giữa Đôn Hoàng và Khotan, là tuyến đường chính của Con đường tơ lụa từ Đôn Hoàng tới Korla Kucha và Kashgar vào thời Tây Hán và Đông Hán nên nhà Hán và Hung Nô thường xuyên xung đột với nhau để kiểm soát vương quốc. Hán thư thuật lại: "nó nằm gần với Hán và phải đối mặt với các đống đất Bạch Long. Người dân địa phương thiếu nước và đồng cỏ, và thường phải đi xa để lấy nước. Ngoài ra, vương quốc thường xuyên bị cướp phá, bị trách phạt hoặc bị tàn phá bởi các viên quan hay binh lính và nhận thấy đất nước không có lợi khi giữ tiếp xúc với Hán. Về sau nhà nước này lại tiến hành do thám cho Hung Nô, thường chặn và giết chết các sứ thần Hán." Hung Nô nhiều lần giao tranh với người Hán để kiểm soát khu vực cho đến khi bước vào thế kỷ 2, và được Ngụy lược (魏略) thuật lại là một vương quốc độc lập.

Theo sử sách, vào giai đoạn khoảng năm 25 Thiện Thiện liên minh với Hung Nô. Năm 73, tướng Hán là Ban Siêu tới Thiện Thiện với một đội quân nhỏ 36 người, được Thiện Thiện vương tên là Quang tiếp đón trang trọng nhưng ngày hôm sau lại đột nhiên lãnh đạm do một đoàn sứ thần của Hung Nô vừa tới. Ban Siêu triệu tập binh sĩ cùng nhau uống rượu và nói với họ "bất nhập hổ huyệt, yên đắc hổ tử" (不入虎穴,焉得虎子 = "chẳng vào hang hổ, sao bắt được hổ con"); nhân ban đêm tập kích, phóng hóa, chém giết toàn bộ đoàn sứ thần Hung Nô trên 100 người để dâng đầu của đoàn sứ thần này cho Thiện Thiện vương, làm cho ông ta phải cam kết thần phục nhà Hán.

Một đội quân đồn trú gồm 1.000 lính được nhà Hán lập ra tại Lâu Lan vào năm 260. Nơi này bị bỏ hoang vào năm 330 do thiếu nước khi nguồn nước cung cấp nước chính là sông Tarim đổi dòng, quân đồn trú buộc phải di chuyển 50 km về phía nam để đến Hải Đầu (海頭). Thành Doanh Bàn (营盘) ở phía tây bắc vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của người Hán cho đến thời nhà Đường.

Nhà sư hành hương Trung Quốc là Pháp Hiển (法顯), đã ở lại Thiện Thiện trong một tháng sau chuyến đi kéo dài 17 ngày từ Đôn Hoàng vào năm 399. Ông đã mô tả vương quốc này là "gồ ghề và đồi núi, với một lớp đất đai mỏng và cằn cỗi. Trang phục của dân thường là vải thô, và giống như trang phục trên đất Hán, một số mặc đồ nỉ và vải xéc thô khác.... Nhà vua ban hành luật lệ, và tại vương quốc này có thể có trên bốn nghìn sư tăng, tất cả đều tu học Tiểu thừa.... (các sư tăng)...đều tu học bằng sách chữ Phạn và tiếng Phạn."

Tuy nhiên, từ thế kỷ 5 trở đi, vùng đất này thường xuyên bị các sắc dân du mục như Thổ Dục Hồn, Nhu Nhiên và Đinh Linh xâm lược, và vì thế nó dần dần bị bỏ rơi. Đến mùa xuân năm 442, Thư Cừ An Chu đưa dân tàn dư của Bắc Lương xâm lược Thiện Thiện, quốc vương Thiện Thiện phải chạy trốn đến Thả Mạt, và sau đó Thiện Thiện được cai quản từ Thả Mạt.

Khoảng năm 630 (bắt đầu thời nhà Đường), những người Thiện Thiện còn lại, dưới sự lãnh đạo của Thiện Phục Đà (鄯伏陁), đã di cư đến Cáp Mật tại vùng phía Bắc. Nhà sư Huyền Trang đã đi qua khu vực này vào năm 644 khi từ Thiên Trúc trở về Đại Đường, ông đã đến một thị trấn được gọi là Nạp Phược Ba (納縛波, được cho là Charklik), tức Lâu Lan, và ông cũng viết về Thả Mạt: "Tồn tại một thành quách, song không có dấu hiệu của một người nào".

Chú thích

Tham khảo
 Baumer, Christoph. (2000). Southern Silk Road: In the Footsteps of Sir Aurel Stein và Sven Hedin. Bangkok, White Orchid Books.
 Brough, J. 1965. "Comments on third century Shan-shan and the history of Buddhism." Bulletin of the School of Oriental and African Studies. XXVIII, 3, pp. 582–612.
 Brough, J. 1970. "Supplementary Notes on Third-Century Shan-Shan." Bulletin of the School of Oriental and African Studies. XXXIII, pp. 39–45.
 Hill, John E. (2009) Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.
 Hulsewé, A. F. P. and Loewe, M. A. N. 1979. China in Central Asia: The Early Stage 125 BC – AD 23: an annotated translation of chapters 61 and 96 of the History of the Former Han Dynasty. E. Brill, Leiden. ISBN 90-04-05884-2.
 Legge, James. Trans. and ed. 1886. A Record of Buddhistic Kingdoms: being an account by the Chinese monk Fâ-hsien of his travels in India and Ceylon (A.D. 399-414) in search of the Buddhist Books of Discipline. Reprint: Dover Publications, New York. 1965.
 Loewe, Michael 1969. "Chinese Relations with Central Asia." Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 32, pp. 91–103.
 Noble, Peter S. 1930-32 "A Kharoṣṭhī Inscription from Endere." Bulletin of the Society of Oriental Studies, VI, (1930-32), pp. 445–455.
 Stein, Aurel M. 1907. Ancient Khotan: Detailed report of archaeological explorations in Chinese Turkestan, 2 vols. Clarendon Press. Oxford.
 Stein, Aurel M. 1921. Serindia: Detailed report of explorations in Central Asia and westernmost China, 5 vols. London & Oxford. Clarendon Press. Reprint: Delhi. Motilal Banarsidass. 1980.
 Stein Aurel M. 1928. Innermost Asia: Detailed report of explorations in Central Asia, Kan-su and Eastern Iran, 5 vols. Clarendon Press. Reprint: New Delhi. Cosmo Publications. 1981.
 Thomas, F. W. 1943-46. "Some Notes On Central-Asian Kharosthī Documents." Bulletin of the Society of Oriental Studies, 11, pp. 513–549.
 Watson, Burton, trans. (1993). Records of the Grand Historian: Han Dynasty II - Revised Edition. Columbia University Press, New York. ISBN 0-231-08166-9 and ISBN 0-231-08167-7 (pbk)

Liên kết ngoài
 Silk Road Seattle (The Silk Road Seattle website contains many useful resources including a number of full-text historical works)
Soka Gakkai Dictionary of Buddhism: Lou-lan
Downloadable article: "Evidence that a West-East admixed population lived in the Tarim Basin as early as the early Bronze Age" Li et al. BMC Biology 2010, 8:15.

Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Tân Cương
Địa điểm dọc Con đường tơ lụa


title: Quy Từ

text:
Khố Xa (, Кучар, ); hay Khuất Chi (屈支), Khuất Tì (屈茨) hay Quy Từ/Khâu Từ (); tiếng Phạn: Kucina, phiên âm tiếng Tạng tiêu chuẩn: Kutsahiyui là một vương quốc Phật giáo nằm trên tuyến nhánh của Con đường tơ lụa chạy dọc theo rìa phía bắc của hoang mạc Taklamakan tại lòng chảo Tarim và phía nam sông Muzat. Khu vực này nay thuộc địa khu Aksu, Tân Cương, Trung Quốc.

Theo Hán thư, Quy Từ là nước lớn nhất trong Tây Vực Thập lục quốc, dân số là 81.317 người, trong đó có 21.076 người có thể chiến đấu. Vào thời nhà Đường thống trị, thành Quy Từ thường được coi là một trong An Tây tứ trấn của An Tây đô hộ phủ., và thường là trị sở. Vào thời Thổ Phồn thống trị, vương quốc này ít nhất cũng có tình trạng bán độc lập. Vương quốc rơi vào tay Hồi Cốt và trở thành một trung tâm quan trọng của Hãn quốc sau khi người Kirghiz tàn phá đất nước của người Hồi Cốt trên thảo nguyên Mông Cổ vào năm 840.

Các phiên âm tiếng Hán vào thời Hán hay Đường cũng thể hiện dạng gốc là Küchï, song Guzan, biểu thị cho âm [Küsan], được chép trong biên niên sử Tạng cổ (năm 687). Thời kỳ đế quốc Mông Cổ, các chuyển tự tiếng Duy Ngô Nhĩ và tiếng Hán thường là Küsän/Güsän/Kuxian/Quxian hơn là Küshän hay Kushan. Tuy nhiên, phiên âm của tên 'Kushan' trong văn tự Ấn Độ từ thời Cổ xưa bao gồm cả âm Guṣân, và dường như được phản ánh trong ít nhất một phiên âm Vu Điền-Thổ Phồn. Lịch sử địa danh học của các tên gọi 'Kushan' và 'Kucha' vẫn còn là vấn đề cần nghiên cứu.

Quy Từ là nơi sinh sống của nhà sư dịch kinh Phật Cưu-ma-la-thập (Kumārajīva, 344-413). Đây là một trung tâm Phật giáo quan trọng từ thời cổ Xưa cho đến cuối thời Trung cổ, trong đó phái Nhất thiết hữu bộ (Sarvastivada) chiếm ưu thế trong thời kỳ Duy Ngô Nhĩ, khi Đại thừa cuối cùng đã trở nên quan trọng. Trong một thời gian dài, Quy Từ là ốc đảo đông dân nhất tại lòng chảo Tarim. Ngôn ngữ, với bằng chứng còn sót lại là các bản viết tay và câu khắc, là tiếng Tocharian), một ngôn ngữ Ấn-Âu. Dưới thời thống trị của người Duy Ngô Nhĩ, Quy Từ dần trở thành vùng nói tiếng Đột Quyết.

Quy Từ là một đô thị trung tâm tại Trung Á, là một phần của Con đường tơ lụa, tiếp xúc với phần còn lại của châu Á, bao gồm Túc Đặc và Đại Hạ, và do đó cuối cùng đã tiếp xúc với các nền văn minh ngoại vi của Ấn Độ, Ba Tư và Trung Hoa.

Âm nhạc Quy Từ rất phổ biến tại Trung Quốc vào thời nhà Đường, đặc biệt là đàn luýt đã trở nên phổ biến với cái tên tì bà. 'âm nhạc của Quy Từ' đã truyền bá từ Trung Quốc đến Nhật Bản, cùng với nền âm nhạc đầu thời Trung cổ khác, trong cùng thời kỳ, và được bảo tồn tại đó, bị biến đổi một phần, thành gagaku, hay nhã nhạc Nhật Bản..

Các di tích của kinh đô Quy Từ trải trên một diện tích rộng, nằm  về phía bắc Kucha hiện này. Francis Younghusband, người đã đi qua ốc đảo vào năm 1887 trên hành trình anh dũng từ Bắc Kinh đến Ấn Độ, đã mô tả khu vực "hầu như" có khoảng 60.000 cư dân. Thành tại Trung Quốc có diện tích 700 yard vuông (640 m²) với tường thành cao 25 ft (7,6 m), không có pháo đài hay vật bảo vệ các cổng thành, song có một hào sâu 20 ft (6 m) bao quanh. Thành có các ngôi nhà và một vài cửa hàng tồi tàn. Các ngôi nhà Đột Quyết nằm ở góc phải phía trên của hào và ở đây vẫn còn lại một đô thị Đột Quyết, song hầu hết các khu nhà và cửa hiệu nằm bên ngoài chúng. Khoảng 800 yard (732 m) phía bắc của thành phố Trung Quốc là một doanh trại có 500 lính của đơn vị một quân đồn trú mà theo ông ước tính là có 1500 lính, được trang bị súng trường cũ."

Phật giáo được đưa tới Quy Từ trước khi kết thúc thế kỷ 1, tuy nhiên cho đến tận thế kỷ 3, vương quốc mởi trở thành một trung tâm Phật giáo, đặc biệt là phái Nhất thiết hữu bộ (Sarvastivada), song cuối cùng là Đại thừa. Về điều này, Quy Từ khác biệt với Vu Điền, một vương quốc do Phật giáo Đại thừa thống trị ở mặt phía nam của sa mạc.

Theo Tấn thư, vào thế kỷ thứ ba, tại vương quốc có gần một nghìn Phật tháp và chùa. Tại thời điểm này, các nhà sư Quy Từ bắt đầu vi hành đến Trung Quốc. Thế kỷ thứ tư đã chứng kiến sự phát triển hơn nữa của Phật giáo tại vương quốc. Cung điện được cho là giống với một tu viện Phật giáo, trưng bày các bức tựng Phật bằng đá, và có nhiều tu viện xung quanh thành.

Chú thích

Tham khảo
 Hán thư
 Hậu Hán thư
 Tấn thư
 Beckwith, Christopher I. The Tibetan Empire in Central Asia. Princeton University Press, Princeton 1987; revised edition 1993.
 Beckwith, Christopher I. Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton University Press, Princeton 2009.
Grousset, Rene. The Empires of the Steppes a History of Central Asia. Rutgers University Press, New Brunswick 1970.
 Hulsewé, A. F. P. and M. A. N. Loewe, China in Central Asia: The Early Stage: 125 B.C.-A.D. 23. Leiden E. J. Brill (1979) ISBN 90-04-05884-2.
 Mallory, J. P. and Victor H. Mair. (2000). The Tarim Mummies: Ancient China and the Mystery of the Earliest Peoples from the West. Thames & Hudson, London. ISBN 0-500-05101-1.
 Younghusband, Francis E. (1896). The Heart of a Continent. John Murray, London. Facsimile reprint: (2005) Elbiron Classics. ISBN 1-4212-6551-6 (pbk); ISBN 1-4212-6550-8 (hardcover).

Liên kết ngoài

 Silk Road Seattle - University of Washington
 Quy Từ trên Google Maps

Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Vương quốc Phật giáo
Địa điểm dọc theo Con dường tơ lụa
Lịch sử Tân Cương
Dân tộc cổ đại Trung Quốc


title: Michael Haneke

text:
Michael Haneke (; sinh ngày 23 tháng 3 năm 1942) là một đạo diễn và biên kịch điện ảnh người Áo, được đánh giá như thi sĩ của những mặc cảm bí ẩn, cảm giác bất mãn và tinh thần trách nhiệm vô thức của xã hội hiện đại. Ông hoạt động trong lĩnh vực truyền hình, sân khấu và điện ảnh. Ông cũng được biết đến với việc nêu lên những vấn đề xã hội trong tác phẩm của mình. Ông cũng nổi tiếng với các bộ phim Dải ruy băng trắng, đạo diễn bộ phim Cô giáo dạy dương cầm từng mang lại cho Huppert giải thưởng dành cho nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Cannes năm 2001. Ngoài sản xuất phim, ông cũng làm giáo viên dạy đạo diễn ở Filmacademy Vienna.

Tại Liên hoan phim Cannes 2009, phim của ông Dải ruy băng trắng đã giành được giải Cành cọ vàng phim hay nhất, và tại giải quả cầu vàng lần thứ 67, phim đã giành được giải quả cầu vàng cho phim nước ngoài hay nhất. Năm 2012, phim của ông, Amour, đã ra mắt tại Liên hoan phim Cannes 2012. Phim giành được giải cành cọ vàng, là lần thứ nhì ông nhận được giải này trong ba năm. Ông làm phim bằng tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Anh. Ngày 24 tháng 2 năm 2013, Amour nhận Giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất.

Tiểu sử
Áo Michael Haneke sinh 23 tháng 3 năm 1942 tại München, Đức. Cha cũng là một đạo diễn kiêm diễn viên, ông Fritz Haneke. Mẹ là nữ diễn viên Beatrix von Degenschild. Tuổi thơ của Haneke đã trôi qua ở thành phố Wiener Neustadt, Áo. Ông từng nghiên cứu về triết học, tâm lý học và nghề đạo diễn ở Trường Đại học Tổng hợp Vienna.
Sau đại học, Haneke trở thành nhà phê bình điện ảnh và ba năm (1967-1970) ông dựng phim ở kênh truyền hình Sudwestrundfunk của Đức. Ông cũng từng làm đạo diễn sân khấu ở Vienna, Berlin, München, Stuttgart, Dusseldort, Frankfurt và Hamburg. Từ năm 1970, ông hành nghề như một đạo diễn độc lập kiêm tác giả kịch bản...
Các bộ phim của ông thường gây chấn động trong xã hội. Bộ phim gây sốc mạnh đối với khán giả "Những cuốn băng video của Benny" năm 1992 nói về mối đe dọa của việc phổ biến bạo lực trong văn hóa đại chúng đã được đề cử cho giải thưởng European Film Awards trong thể loại phim xuất sắc nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Diễn văn của Michael Haneke tại Liên hoan phim Cannes 2012 kết nối Youtube ở đây

Đạo diễn điện ảnh Áo
Sinh năm 1942
Nhà biên kịch phim Áo
Nhân vật còn sống
Người München


title: Cầu Hohenzollern

text:
Cầu Hohenzollern (tiếng Đức: Hohenzollernbrücke) là một cây cầu qua sông Rhine Đức tại thành phố Köln. Nó đi qua sông Rhine tại km 688,5. Ban đầu, cây cầu là cả một tuyến đường sắt và đường phố, tuy nhiên, sau khi nó bị phá hủy vào năm 1945 và tái thiết sau này của nó, cầu này chỉ còn là cầu đường sắt và giao thông cho người đi bộ.
Đây là cây cầu đường sắt được sử dụng nhiều nhất ở Đức, kết nối Hauptbahnhof Köln và nhà ga Köln Messe / Deutz với nhau.

Lịch sử
Cây cầu được xây dựng từ năm 1907 và 1911 sau khi cây cầu cũ, cầu Giáo đường (Dombrücke), đã bị phá bỏ. Cầu Giáo đường đã không thể xử lý lưu lượng truy cập ngày càng tăng ở Köln.  Nó được đặt tên theo nhà Hohenzollern.

Cây cầu Hohenzollern là một trong những cây cầu quan trọng nhất ở Đức trong Thế chiến II, ngay cả trong các cuộc không kích phù hợp hàng ngày cây cầu bị hư hỏng nặng. Ngày 6 tháng 3 năm 1945, các kỹ sư quân sự Đức đã làm nổ tung cầu khi quân đội Đồng Minh bắt đầu cuộc tấn công của ở Köln.

Sau chiến tranh, cầu được xây dựng lại một cách nhanh chóng tổ chức, đến ngày 8 tháng 5 năm 1948, người đi bộ có thể đi qua cây cầu Hohenzollern một lần nữa. Mười một năm tiếp theo, cây cầu đã được nâng cấp cho đến khi năm 1959, nó có thể thể sử dụng mà không có bất kỳ hư hỏng. Trong thập niên1980, cây cầu đã được cải tạo với hai đường mới. Cầu Hohenzollern thường xuyên có hơn 1200 xe lửa đi qua hàng ngày. cây cầu được coi là một phần quan trọng của Köln như nó kết nối nhà ga trung tâm của Cologne với các thành phố lớn của châu Âu ở phía bên kia của sông Rhine.

Tham khảo

Cầu tại Đức
Köln
Cầu vòm


title: Thảm sát Houla

text:
Thảm sát Houla là một cuộc thảm sát tại vùng Houla, Syria ngày 25 tháng 5 năm 2012 ở các làng thuộc kiểm soát của phe đối lập trong vùng Houla, một cụm làng phía bắc của Homs. Truyền thông nhà nước cho thấy có khoảng 17 dân thường đã bị giết chết. Thiếu tướng Robert Mood, người đứng đầu Phái đoàn Giám sát Liên Hợp Quốc tại Syria (UNSMIS), khẳng định nhóm đối lập đã tuyên bố ít nhất 90 dân thường thiệt mạng, trong đó có 32 trẻ em.. Tướng Mood tuyên bố các vụ giết người "bừa bãi và không thể tha thứ được" mà không giải thích sự việc xảy ra như thế nào, nhưng cho biết bạo lực đã bắt đầu tối thứ Sáu với việc sử dụng "xe tăng, pháo binh, tên lửa hành lựu đạn và súng máy hạng nặng", ngụ ý sự tham gia của các lực lượng của chính phủ do FSA không có vũ khí hạng nặng. Tuy nhiên tướng Mood đã không giải thích những dân làng đã bị giết chết như thế nào. Đây là một trong những vụ tấn công đẫm máu nhất xảy ra trong cuộc khủng hoảng kéo dài 15 tháng qua tại Syria. Cuộc tấn công đẫm máu bắt đầu vào ngày 25 tháng 5 năm 2012 và người ta cho rằng đã kéo dài đến vài giờ vào sáng ngày 27 tháng 5 năm 2012 tại Houla, tỉnh miền trung Homs. Các nhà hoạt động chống chính phủ tuyên bố quân đội ban đầu đã nã súng vào các ngôi làng, sau đó đưa người đến thảm sát các gia đình tại địa phương.

Những đoạn video nghiệp dư được đăng tải trên Youtube cho thấy thi thể của 14 trẻ em được xếp thành hàng tại một nhà xác tạm bợ ở một nhà thờ Hồi giáo địa phương.

Ngày 26 tháng 5 năm 2012, các quan chức không vũ trang của Liên Hợp Quốc đã tiếp cận với hiện trường vụ tấn công. Ông Robert Mood, trưởng phái đoàn UN tại Syria, cho hay trong số 92 thi thể mà nhân viên của ông thống kê được tại Houla, có ít nhất 32 em dưới 10 tuổi và mô tả đây là một "thảm kịch tàn bạo".

Cơ quan thông tấn chính thức của chính phủ Syria cáo buộc rằng các nhóm khủng bố Al-Qaeda chịu trách nhiệm về những vụ giết người, trong khi các nhóm đối lập cáo buộc rằng các lực lượng du kích có liên hệ với quân đội Syria (Shabiha) là thủ phạm. Hội đồng nhà nước Syria, khối đối lập chính của Syria, đã đưa ra con số tử vong hơn 100 người, một nửa trong số đó là trẻ em. Ban-Ki Moon và Kofi Annan đã đổ lỗi cho chính phủ Syria, cáo buộc họ thực hiện một vi phạm luật pháp quốc tế một cách tàn bạo. Cư dân nói rằng họ đã gửi đơn yêu cầu Liên Hợp Quốc đề nghị được giúp đỡ trước khi vụ thảm sát, cảnh báo về một cuộc tấn công sắp xảy ra của chính phủ, nhưng các thanh sát viên của Liên Hợp Quốc đã không trả lời.

Chính phủ Syria đã bị lên án về vụ thảm sát khiến 108 người thiệt mạng trong đó có 34 phụ nữa và 49 trẻ em theo các quan sát viên Liên Hợp Quốc, nhất trí bởi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Những tuyên bố nói rằng các cuộc tấn công "liên quan đến một loạt pháo binh của chính phủ và các cuộc nã pháo xe tăng trên một khu phố dân cư" và Hội đồng Bảo an kêu gọi Chính phủ Syria rút vũ khí hạng nặng từ các thành thị Syria.

Dù chính phủ Syria qui lỗi cho "khủng bố có vũ trang" đã giết hơn 90 thường dân hôm thứ Sáu gần thành phố Homs nhưng nhiều nhân chứng quả quyết rằng dân quân thân chính phủ đã thực hiện hành vị tàn bạo này. Nhiều vụ biểu tình phản đối đầy phẫn nộ vì vụ hạ sát những thường dân hôm thứ Sáu tại Houla đang tiếp diễn ở nhiều nơi trong thủ đô Damascus, nơi các lực lượng an ninh đã nổ súng vào những người biểu tình trong quận Midan.

Các kênh truyền hình vệ tinh Ả Rập chiếu các băng video nghiệp dư của một cư dân trong ngôi làng Teldau họp với một toán quan sát viên và than phiền về hành vi độc ác của quân chính phủ như sau:

"Trời đất ơi, chúng tôi là người mà họ giết chúng tôi như giết trâu giết bò vậy. Chúng tôi do thượng đế tạo ra, thế họ chẳng sợ trời đất tí nào ư?"

Giáo sư Khattar Abou Diab dạy khoa chính trị tại đại học Paris cho rằng chính phủ Syria có một thói xấu sử dụng lực lượng tàn bạo để dập tắt những vụ nổi dậy, như vụ tại Hama năm 1982, giết hàng ngàn mạng người, cũng như những thói tàn bạo nhắm vào các tù nhân. Ông nói thêm chính phủ Assad đã làm tất cả những gì có thể làm để quân sự hóa cuộc xung đột hiện nay và biến nó thành một vấn đề phe phái tôn giáo để vẫn duy trì được quyền lực.

Theo đại diện Nga, đạn pháo đã gây ra hỏa hoạn tại các khu dân cư – có khả năng do lực lượng chính phủ bắn phá, tuy nhiên có một số bằng chứng cho thấy nhiều nạn nhân được tìm thấy tại Houla đã bị đâm chết bằng dao hoặc các loại vũ khí tương tự.

Chính quyền Syria cũng phủ nhận sự tham gia trong những gì đã xảy ra, lập luận rằng các đơn vị quân đội đã không rời vị trí của họ, và cho rằng cuộc pháo kích được gây ra bởi những kẻ đối lập nhưng các quan sát viên của LHQ, những người đã đến làng Taldou (Houla) nơi vụ thảm sát xảy ra, cho biết họ đã tìm thấy các bằng chứng cho thấy vụ pháo kích đã được tiến hành bởi quân chính phủ. Họ cũng xác nhận rằng 108 nạn nhân, gồm nhiều trẻ em, đã bị giết bởi các cuộc tấn công bằng súng ở cự ly gần hoặc dao.

Trả lời phỏng vấn trên Đài tiếng nói nước Nga, ông Georgy Mirsky nhận định: "Phần lớn các nạn nhân là những người đã bị trúng đạn (hoặc đạn xe tăng, hoặc mảnh bom, đạn pháo). Phe đối lập không có các vũ khí đó, như vậy đây là quân đội chính phủ. Nhưng có cả xác thường dân, kể cả trẻ em, bị chém. Đây không phải là quân đội".

Hầu hết các nhân chứng đều nói rằng họ tin quân đội và dân quân Shabiha (của chính phủ) là những người chịu trách nhiệm về vụ tấn công trên.

"Chúng tôi đang ở trong nhà thì họ đến, những người Shabiha và lực lượng an ninh. Họ mang theo khẩu Khalashnikovs và các loại súng trường tự động khác. Họ đưa chúng tôi tới một căn phòng và đánh vào đầu cha tôi bằng báng súng và bắn thẳng vào cằm ông" - Rasha Abdul Razaq, một trong những người sống sót kể lại. Trong số 20 thành viên gia đình và bạn bè có mặt trong nhà của Rasha vào thời điểm đó, chỉ còn lại 4 người sống sót.

Một người dân khác yêu cầu được giấu tên cho biết, ông đã trốn trên gác mái khi các tay súng đưa thân nhân của mình ra ngoài nhà và bắn chết họ.

Vụ thảm sát ở Houla vừa qua được coi là dẫm máu nhất trong 15 tháng nổi dậy của lực lượng đối lập chống chính phủ của Tổng thống Assad. Sự ghê rợn của vụ thảm sát được thế giới biết đến sau khi một nhà báo nghiệp dư đưa lên Internet đoạn video ghi lại hình ảnh thi thể nạn nhân nằm la liệt. Hội đồng Bảo an LHQ đã ra tuyên bố lên án mạnh mẽ nhất đối với vụ thảm sát ở Houla. Tuyên bố này cho rằng quân đội chính phủ Syria đã nã pháo và dùng pháo xe tăng bắn vào thường dân.

Bối cảnh
Chính phủ Syria có một lịch sử thực hiện các cuộc thảm sát, chẳng hạn như cuộc vây hãm của Aleppo (1980), vụ thảm sát nhà tù Tadmor, vụ thảm sát Hama, và cuộc tàn sát một số xảy ra trong cuộc nổi dậy của Syria đang diễn ra.
Houla là một trung tâm biểu tình thường xuyên, ngay cả trước khi những quân nhân đào ngũ thành lập Quân đội Syria Tự do. Quân đội Syria đã đột kích và giết chết người biểu tình ở Houla trước đó.

Theo phóng viên Al Jazeera của Hadi al-Abdallah, Quân đội Syria đã giành quyền kiểm soát thị trấn Houla, và nó đã trở thành một trung tâm cho các chiến binh phe đối lập. Quân đội Syria đã không thể xâm nhập vào thị trấn, buộc họ phải nã pháo từ xa.

Thảm kịch ở Houla xảy ra sau khi căng thẳng đã lên cao giữa người Hồi giáo dòng Sunni chiếm đa số, với người Alawite thiểu số của ông Assad, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu vùng xa thuộc tỉnh Homs. Bấy lâu nay, người Hồi giáo Sunni ở Syria nổi tiếng là ôn hòa nhất thế giới Hồi giáo và "miễn dịch" trước chủ nghĩa bè phái. Nhưng người Sunni ở làng Houla trong những ngày vừa qua đã trở thành mục tiêu tấn công, khiến những người theo dòng Hồi giáo này bắt đầu cảm thấy mình đang là nạn nhân của một âm mưu diệt chủng. Nếu tình trạng "căng như dây đàn" này còn tiếp diễn, thì chắc chắn chuỗi các cuộc trả đũa sẽ nối tiếp nhau, khiến máu của những người vô tội sẽ đổ nhiều hơn, và mọi thứ, từ trường học, bệnh viện, đến nhà thờ, cầu cống, v.v rồi sẽ bị phá tan tành.

Nga và Trung Quốc là những người đang lo ngại Syria rơi vào nội chiến sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới những lợi ích chiến lược của họ trong khu vực. Tuy nhiên, trên thực tế, thái độ của Nga và Trung Quốc có vẻ như đang có chiều hướng thay đổi khi cả hai đã đặt bút ký vào 3 nghị quyết của Hội đồng Bảo an về Syria, trong đó có Tuyên bố hôm 27/5, lên án vụ thảm sát Houla. Riêng Nga đã từng nói thẳng ra rằng ông Assad hoặc phải thay đổi cách hành xử hoặc Syria sẽ không còn nhận được sự ủng hộ của Moskva nữa.

Trong khi đó Ủy ban điều tra của chính phủ Syria ngày 31-5 lại đổ vụ thảm sát ở Houla khiến hơn 100 người chết là do các nhóm vũ trang nổi loạn gây ra chứ không phải lực lượng chính phủ. Ngay sau đó, bà Susan Rice, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, bác bỏ kết luận điều tra của chính phủ Syria và gọi đó là "một sự dối trá hiển nhiên khác" do "không có chứng cứ xác thực".

Quân đội Syria lại vừa thực hiện một cuộc tấn công mới vào Houla, nơi xảy ra vụ thảm sát khiến dân làng phải di tản. Đài Quan sát Nhân quyền Syria cho biết quân đội đã bắn trọng pháo vào khu vực này và tiếp đó người ta nghe thấy tiếng súng máy. Phe nổi dậy kêu gọi quan sát viên Liên Hợp Quốc tới khu vực để bảo vệ thường dân. Vụ tấn công mới nhất diễn ra khi các quan sát viên Liên Hợp Quốc tìm thấy thi thể của 13 người bị bắn khi tay họ bị trói quặt sau lưng tại Assukar ở miền Đông Syria.

Phe nổi dậy Syria cho Tổng thống Bashar al-Assad thời hạn 48 tiếng đồng hồ để thực thi kế hoạch hòa bình Liên Hợp Quốc của ông Kofi Annan nếu không ông Assad sẽ phải "gánh chịu hậu quả". Phát ngôn viên Hội đồng Quốc gia Syria của phe nổi dậy cho biết phương cách duy nhất cứu vãn kế hoạch hòa bình Liên Hợp Quốc là ông Assad phải từ chức.

Sự kiện
Ngày 25 tháng 5 năm 2012, video do các nhà hoạt động tung lên mạng internet cho thấy các cơ thể đẫm máu của nhiều trẻ em co ro trên sàn nhà trong bóng tối. Một số trẻ em đã có hộp sọ của họ bị vỡ toạc ra. Những người khác đã bị bắn hoặc bị đâm bằng dao đến chết, một số có cổ họng bị cắt. Băng video cũng cho thấy một người đàn ông giọng nói hét lên, "Chúng đều là trẻ con, chúng mày là những con chó, bọn Ả Rập, chúng mày là súc vật - hãy nhìn những đứa trẻ này, hãy nhìn đi, nhìn mà xem! ". Một đoạn video khác cho hình ảnh được cho là một ngôi mộ tập thể của các nạn nhân.

Các nhà hoạt động Syria cho biết một số gia đình bị tàn sát bởi lực lượng an ninh trên các cạnh của thị trấn. Một số chết vì pháo kích nặng, trong khi những người khác đã bị bắt đã bị hành quyết ngay tức khắc. Họ bị rạch xác thô bạo. Một số công dân Houla nói rằng họ đã cố gắng liên hệ với các thanh sát viên Liên Hợp Quốc trong đêm xảy ra vụ thảm sát, nhưng những thanh sát viên đã không chịu đến.

Sau thảm sát Houla, Ít nhất 86 người, gồm nhiều phụ nữ và trẻ em đã tiếp tục bị lực lượng thân chính phủ Syria sát hại tại các ngôi làng Qubair và Maarzaf ở tỉnh Hama. Trong khi đó, truyền hình Syria nói các binh sĩ đã phát hiện một số thi thể sau khi tấn công "quân khủng bố".

Theo các nhà hoạt động, vào tối 6.6, làng Qubair và Maarzaf đã bị quân chính phủ nã pháo cấp tập. Tuy nhiên phần lớn các vụ sát hại xảy ra ở Qubair được thực hiện bởi các nhóm tay súng thân chính phủ được biết với tên "shadiba", theo BBC. Các nhà hoạt động nói họ bắn từ cự ly gần và đâm nhiều người, bao gồm phụ nữ và trẻ em dưới hai tuổi. Một số thi thể sau đó đã cháy đen trong các ngôi nhà bị phóng hỏa. Tối 6.6, đài truyền hình nhà nước Syria dẫn lời một quan chức chính phủ nói lực lượng an ninh đã phát động cuộc tấn công "thành lũy của quân khủng bố" ở Qubair theo khẩn cầu của các công dân và thông báo của đài truyền hình Syria được hãng AFP dẫn lại, chính phủ Syria nói "một nhóm khủng bố đã phạm phải một tội ác ghê gớm".

Phản ứng quốc tế
Tổng thống Pháp Francois Hollande nói với các phóng viên rằng, đại sứ Syria ở Paris đã được thông báo bị trục xuất khỏi lãnh thổ Pháp và đây không phải là quyết định đơn phương của Paris mà được thực hiện trên cơ sở có tham vấn với các đối tác của Pháp. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Laurent Fabius gọi Tổng thống Syria Bashar al Assad là kẻ sát nhân đã giết hại dân tộc mình và ông Assad cần phải từ bỏ quyền lực.

Bộ trưởng Ngoại giao Úc Bob Carr công bố việc chính phủ Úc hôm 29-5 trục xuất hai nhà ngoại giao Syria, trong đó có Đại sứ Jawdat Alai bị yêu cầu rời Úc trong 72 tiếng. Bộ trưởng Ngoại giao Úc nói rằng, việc làm của Syria khiến Úc thấy cần phải đưa ra một thông điệp rõ ràng cho Damascus rằng người Úc rất bất bình và ghê tởm với sự thảm sát Houla và chính phủ Úc sẽ đi theo sự phản ứng thống nhất của quốc tế để buộc những người chịu trách nhiệm phải trả giá. Ông Bob Carr cũng cho rằng vụ thảm sát hơn 100 đàn ông, đàn bà và trẻ em ở Houla là một tội ác ghê tởm và dã man.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cũng lên án vụ thảm sát Houla, đồng thời nói rằng sự kiên nhẫn của thế giới là có hạn, sự kiên nhẫn của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là có hạn.

Một số nước khác cũng cho biết sẽ trục xuất các nhà ngoại giao Syria để phản đối vụ thảm sát Houla.

Trung Quốc lên án việc 108 thường dân Syria bị giết hại hồi tuần trước, nhưng họ đã tránh không trực tiếp cho rằng chính phủ Syria là thủ phạm của vụ thảm sát này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Vị Dân nói rằng Trung Quốc cảm thấy kinh ngạc bởi vụ thảm sát và mạnh mẽ lên án việc giết hại một cách dã man trẻ em và phụ nữ và thường dân vô tội. Đại sứ Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc Lý Bảo Đông ngày 4.6 cho biết, Trung Quốc không bảo vệ Tổng thống Bashar al-Assad và sẽ tôn trọng nguyện vọng của người dân Syria về tương lai của nước này.

Trung Quốc phản đối việc can thiệp vào Syria bằng vũ lực trong lúc Nga đang cố gắng ngăn không cho Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thực hiện thêm các hành động mới nhắm vào Syria.

Chính phủ Syria phủ nhận bất cứ vai trò nào của quân đội Syria trong vụ thảm sát Houla. Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo thúc giục cộng đồng quốc tế tăng cường ủng hộ các nỗ lực hòa bình của cựu Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Kofi Annan và luôn sử dụng các biện pháp hòa bình để giải quyết cuộc khủng hoảng ở Syria.

Ông al-Assad còn tuyên bố sẽ diệt tận gốc quân phản đối chính phủ Syria, và cáo buộc những phần tử khủng bố có vũ trang đã gây ra những vụ bạo lực đẫm máu ở Syria. AFP ngày 5.6 dẫn lời các nhà phân tích cho rằng: ông al-Assad mạnh miệng lên tiếng diệt tận gốc, thậm chí với cái giá phải trả là một cuộc nội chiến, bởi vì Nga ủng hộ và ông al-Assad muốn bảo vệ quyền lực của mình sau 40 năm cai trị Syria.

Tuy nhiên, ông al-Assad sẽ rất lo lắng nếu như Nga "quay lưng" với chính phủ của ông, theo các nhà phân tích.

Nhà phân tích người Nga Alexander Shumilin, người đứng đầu Trung tâm Phân tích Xung đột Trung Đông tại Moscow cho rằng: "Hầu hết người dân Nga tin tưởng vào thông tin được phát đi từ truyền hình nhà nước rằng, thảm sát tại Houla là do khủng bố, phương Tây và họ trút mọi tội lỗi lên đầu Tổng thống Assad. Đối đầu với phương Tây trong vấn đề Syria chính là hình ảnh mà ông Putin đang nỗ lực gây dựng trong lòng người dân trong nước".

"Người Nga vẫn cứ nói với tôi rằng họ không muốn nhìn thấy một cuộc nội chiến, và tôi nói với họ rằng chính sách của họ đang góp phần dẫn tới một cuộc nội chiến tại Syria", Ngoại trưởng Mỹ Clinton đã nói trong một cuộc phỏng vấn trên kênh TV2 của Đan Mạch trong chuyến thăm tới Copenhagen.

Ngày 30/5/2012, trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan tới vụ thảm sát hơn 100 thường dân tại thị trấn Houla, Syria vừa qua, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lương Thanh Nghị nêu rõ: Việt Nam lên án mạnh mẽ vụ sát hại hơn 100 thường dân tại thị trấn Houla, Syria.

Tuy nhiên người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lương Thanh Nghị không hề gửi lời chia buồn tới ông Bashar al Assad và chính phủ Syria của ông ta như thông lệ mà chỉ nói "Chúng tôi xin gửi tới gia đình các nạn nhân lời thăm hỏi và chia buồn sâu sắc".

Tham khảo

H
Syria
Xung đột năm 2012
Khởi đầu năm 2012
Syria 2012


title: Người Mỹ gốc Hmông

text:
Người Mỹ gốc Hmông là công dân của Hoa Kỳ có gốc là người H'Mông. Người Mỹ gốc Hmông là một nhóm của người Mỹ gốc Á. Nhiều người H'Mông Lào tị nạn chiến tranh đã tái định cư tại Hoa Kỳ sau khi phe cộng sản tiếp quản của Lào vào năm 1975. Bắt đầu từ tháng 12 năm đó, lần đầu tiên người H'Mông tị nạn đến Mỹ, chủ yếu là từ các trại tị nạn ở Thái Lan, tuy nhiên, chỉ có 3.466 đã được cấp tị nạn tại thời điểm này theo Đạo luật Hỗ trợ người tị nạn của năm 1975.

Tham khảo

Hmong

Mỹ gốc H'Mông


title: Phân loại xe

text:
Xe là phương tiện hỗ trợ hoạt động của con người, tác động thay đổi vị trí địa lý của người, vật, phương tiện, thiết bị,...

Có rất nhiều tiêu chí để phân loại phương tiện (xe)

Phân loại theo lực tác động
Xe đẩy
Xe kéo

Phân loại theo sức kéo/đẩy

Phân loại theo động cơ

Phân loại theo hành trình của động cơ
Hiểu là phân loại theo số trạng thái chính hay số kỳ (thì) trong 1 chu kỳ làm việc của động cơ.
Xe dùng động cơ 2 kỳ
Xe dùng động cơ 4 kỳ

Phân loại theo dung tích xi-lanh động cơ
Với các loại xe gắn máy hay xe mô-tô 2 bánh, thường phân loại theo dung tích của xi lanh động cơ, tương ứng với mã lực sử dụng:
Xe dưới 50cc
Xe từ 50 đến dưới 175cc
Xe từ 175cc trở lên

Phân loại theo nhiêu liệu sử dụng
Nhiên liệu sử dụng trong động cơ có thể là:
Xăng - máy xăng
Dầu - máy dầu
Khí hóa lỏng -

Phân loại theo bánh xe
Theo loại bánh xe sử dụng
Xe bánh lốp
Lốp đặc
Lốp khí
Xe bánh xích

Theo số bánh xe sử dụng
Xe 1 bánh
Xe 2 bánh
Xe 3 bánh, như xích lô
Xe 4 bánh
Xe nhiều bánh

Phân loại theo sức chứa

Phân loại theo khung xe, thùng xe

Xe toàn tải
Xe bán tải

Phân loại theo số ghế ngồi
Áp dụng phân loại với đa số xe ô-tô chuyên chở người, hoặc tính số ghế người ngồi trong ca-bin, có tính cả người điều khiển (người lái) phương tiện
Xe một chỗ, ví dụ: xe ben (Nga),...
Xe 2 chỗ, ví dụ: xe gắn máy,... và một số loại ô-tô 2 chỗ của Nhật
Xe 4 chỗ, ví dụ với các loại xe con
Xe 7 chỗ
Xe 9 chỗ
Xe 12 chỗ
Xe 16 chỗ
Xe 45 chỗ

Phân loại theo chức năng

Xe dân dụng, vận tải
Xe tải
Xe thổ mộ
Xe lôi
xe nôi
Xe đò

Xe chuyên dụng
Tắc xi
Xe buýt
Xe cứu thương
Xe lửa
Xe tang
Xe quét đường
Xe rửa đường
Xe cứu hoả
Xe cảnh sát
Xe chở xăng dầu
Xe tăng
Xe ben

Phân loại theo trọng tải

Các phân loại khác
Xe lam
Xe đạp điện
Xe cải tiến
Xe công tơ nơ
Xe platphóc

Chú thích

Xe


title: Sở học chánh Portland (Oregon)

text:
Sở học chánh Portland (Portland Public Schools, PPS) là một học khu nằm trong thành phố Portland, Oregon, Hoa Kỳ. Đây là học khu lớn nhất trong tiểu bang Oregon, và trong vùng Tây Bắc Thái Bình Dương. Đây là một học khu có các lớp từ tiền mẫu giáo đến lớp 12 với tổng số khoảng 47.000 học sinh theo học tại học khu này. Có 85 trường học và 50 cơ sở tiện ích đặc biệt nằm trong học khu này.

Lịch sử
Các trường công lập đầu tiên tại Portland là một ngôi trường giảng dạy bởi John T. Outhouse từ 15 tháng 12 năm 1851 cho đến tháng 3 năm 1853, khi Abigail M. Clarke đã bắt đầu giảng dạy., Outhouse nhận được $ 100 mỗi tháng để giảng dạy, nhưng phải bổ sung thu nhập của mình bằng cách dọn dẹp các gốc cây sót khỏi các đường phố và làm việc trên các bến cảng. Trường được tài trợ tài chính bởi một đạo luật vào năm 1849 và một trường học thứ hai mở cửa vào tháng 11 năm 1852, đã bị đóng cửa vào tháng 8 năm 1853.
Hai học khu đã được tổ chức tại cuộc họp ngày 18 tháng 12 năm 1854, với một hội đồng nhà trường có Thomas Frazier, William S. Ladd, và Shubrick Norris. Các học khu được đặt tên là học khu số 1 và học khu số 2, nhưng đã được sáp nhập vào ngày 31 tháng 3 năm 1856 vào một học khu số 1 duy nhất.
Học khu số 1 đã mở một trường học vào mùa thu năm 1855, có lẽ thay thế các trường học bắt đầu bởi Outhouse và Clarke. Ngôi trường này được do Sylvester Pennoyer làm hiệu trưởng và đóng cửa trong sáu tháng, do các quỹ đã cạn kiệt. Năm 1858, một ngôi trường mới được xây dựng, tài trợ bằng cách hủy bỏ trường học trong một năm. Trường đã tọa lạc ở vị trí thứ sáu và Morrison đặt tên là trường Trung tâm. Vị trí trường học Trung tâm sau đó đã bị chiếm bởi khách sạn Portland và ngày nay là quảng trường tòa án Pioneer. Một trường trung học, trường trung học Portland, đã được mở cửa vào năm 1869, và một chương trình đêm trường được tạo ra tại trường trung học vào năm 1889,

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Sở học chánh Portland
  Các trường công lập Portland

Portland
Portland, Oregon


title: Hoàng tử gác mái

text:
Hoàng tử gác mái () là một seri phim truyền hình dài tập của kênh SBS về thái tử Lee Gak thời Joseon có vợ là Thái tử phi đột nhiên chết đuối. Nghi ngờ người vợ của mình bị sát hại, Thái tử Lee Gak đã cùng ba cận thần của mình bí mật điều tra về cái chết của thái tử phi. Trong một đợt truy đuổi của thích khách, khi sắp cận kề cái chết, cả bốn người đột ngột bị đưa vượt thời gian 300 năm sau tới Seoul hiện đại. Cả bốn rơi xuống căn hộ trên gác mái của Park Ha - một cô gái trở về từ Mỹ để tìm kiếm người cha của mình. Tại Seoul thời hiện đại, Lee Gak phát hiện ra một người phụ nữ giống với người vợ yêu đã chết của mình trong quá khứ nhưng cũng đồng thời phát hiện ra một người đàn ông giống hệt mình. Với sự giúp đỡ của Park Ha, Lee Gak tìm kiếm sự tương đồng giữa quá khứ và hiện đại để giải quyết cái chết bí ẩn của vợ mình.

Với sự tham gia của các diễn viên Micky Yoochun của JYJ, Han Ji-min, Jung Yoo-mi, Lee Tae-sung... Bộ phim đã được trình chiếu trên kênh SBS từ 14 Tháng 3 năm 2012 vào Thứ Tư và Thứ Năm lúc 21:55 (KST).

Nội dung
Tae-moo (Lee Tae-sung), sau khi giết chết người anh em họ của mình ở Mỹ, trở về Hàn Quốc tuyên bố rằng người anh em họ của mình, Tae-yong (Micky Yoochun), đã bị mất tích ở New York. Trong khi đó Tae-moo đang có mối quan hệ tình cảm bí mật với Hong Se-na (Jung Yoo-mi) - người chị cùng mẹ khác cha với Park Ha (Han Ji-min). Park Ha bị mất tích và lưu lạc sang Mỹ cũng chính là do Se-na. Hai năm sau khi Tae-yong mất tích, bốn người đàn ông mặc quần áo thời đại Joseon rơi xuống ngôi nhà trên tầng thượng của Park Ha. Người đứng đầu tự xưng là Thái tử Lee Gak của triều đại Joseon, cùng với đoàn tùy tùng là Song Man-bo (Lee Min-ho), Woo Yong-sool (Jung Suk-won), và Do Chi-san (Choi Woo-shik). Tại Seoul, Lee Gak vô tình nhìn thấy Hong Se-na rất giống với người vợ đã mất của mình. Vị thái tử tin rằng Se-na và thái tử phi chính là hoán thân của nhau trong quá khứ và hiện đại. Trong khi đó, chủ tịch Yeo (Ban Hyo-jung) một mực khẳng định Lee Gak là cháu trai đã mất tích của mình vì cả hai rất giống nhau và đinh ninh cháu trai của mình đã trở về. Để tiếp cận Se-na khi đó đang là thư ký của chủ tịch Yeo, Lee Gak đã đóng giả làm Tae-yong. Tae-moo sau khi giết người anh Tae-yong cảm thấy bất ngờ và lo sợ khi thấy người anh trở về làm việc trong công ty. Mặt khác Park Ha cảm thấy bối rối khi vị thái tử Lee Gak lại là cháu trai của chủ tịch tập đoàn Home Shopping - Tae-yong. Cô buồn bã khi Lee Gak chỉ quan tâm tiếp cận Se-na để tìm bí ẩn cái chết của Thái tử phi. Sau khi tìm được mối quan hệ giữa Se-na - Park Ha và bí ẩn trong quá khứ, Lee Gak nhận ra người mình yêu là Park Ha. Hai người làm đám cưới cùng nhau trên gác mái rồi Lee Gak dần dần tan biến mất để trở về thời Joseon, bỏ lại một mình Park Ha trong đau khổ.

Cuối cùng, cái chết của thái tử phi đã được khám phá. Người chết đuối trong hồ không phải Thái tử phi Hwa-yong mà là người em gái của Thái tử phi, Boo-yong. Boo-yong đã hi sinh để cứu vị Thái tử khỏi kế hoạch ám sát của chính gia đình mình nhằm đưa Moo-chang - người em trai thái tử bị phế truất lên làm vua.

Hwa-yong và người mẹ của mình bị đưa đi lưu đày, cả gia đình Boo-yong bị tống ngục và cái chết của Boo-yong được làm rõ.

Diễn viên
 Park Yoochun  trong vai Lee Gak  / Yong Tae-yong
 Han Ji-min (Hàn Trí Mẫn) trong vai Park Ha(Phác Hà) / Boo-yong (Phù Dung)
 Jung Yoo-mi (Trịnh Hữu Mỹ) trong vai Hong Se-na (Hồng Thế Na) / Hwa-yong (Hoa Dung)
 Lee Tae-sung (Lý Thái Thành) trong vai Yong Tae-moo (Long Thái Mậu) / Moo-chang (Vu Trường)
 Lee Min-ho (Lý Mẫn Hạo) trong vai Song Man-bo (Tống Mãn Bố)
 Jung Suk-won (Trịnh Thích Nguyên) trong vai Woo Yong-sool (Võ Long Thuật)
 Choi Woo-shik (Thôi Vũ Thấc) trong vai Do Chi-san (Đỗ Chí Sơn)
 Ban Hyo-jung (Phan Hiểu Chính) trong vai Chủ tịch Yeo (Chủ tịch Lã)
 Lee Moon-sik (Lý Văn Thấc) trong vai Pyo Taek-soo (Biểu Thạch Tú)
 Ahn Suk-hwan (An Tích Hoàn) trong vai Yong Dong-man (Long Đông Mãn)
 Song Ok-sook (Tống Ngọc Toác) trong vai Gong Man-ok (Khổng Mãn Ngọc)
 Park Joon-geum (Phác Xuân Cẩm) trong vai Yong Sul-hee (Long Tuyết Hỷ)
 Na Young-hee (La Anh Hỷ) trong vai Jang Sun-joo (Trương Huệ Châu)
 Kang Byul (Khương Tinh) trong vai Lady Mimi
 Guzal Tursunova trong vai Becky
 Kim Dae-hee (Kim Đại Hỷ) trong vai Bang Soo-bong (Phương Tú Phụng)

Sản xuất
 Giám đốc sản xuất: Son Jun-hyun
 Nhà sản xuất: Kim Yong-jin
 Đạo diễn: Shin Yoon-sub
 Kịch bản: Lee Hee-myung

Soundtrack
Tính tới thời điểm này đã có 3 mini album và 1 album được phát hành.

Rooftop Prince OST Part 1

Rooftop Prince OST Part 2

Rooftop Prince OST Part 3

Rooftop Prince OST Vol. 1

Đánh giá

Mặc dù điểm trung bình chỉ tính tại Hàn Quốc, nhưng bộ phim rất phổ biến ở nước ngoài đặc biệt là Trung Quốc và Nhật Bản. Người hâm mộ từ 35 quốc gia khác nhau đã đến thăm trường quay.

Giải thưởng
2012 (7th) Seoul International Drama Awards
Bộ phim Hàn xuất sắc nhất
Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (Park Yoochun)
Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (Han Ji-min)
People's Choice (Park Yoochun)

2012 (5th) Korea Drama Awards
Top nghệ sĩ xuất sắc, nữ diễn viên (Han Ji-min)

2012 (1st) K-Drama Star Awards
Giải nghệ sĩ xuất sắc, nữ diễn viên (Han Ji-min)

2012 (1st) German Remarkable Korean Awards
Bộ phim Hàn xuất sắc nhất
Diễn viên xuất sắc nhất (Park Yoochun)

2012 SBS Drama Awards
Top giải thưởng xuất sắc, nữ diễn viên trong drama đặc biệt (Han Ji-min)
Top giải thưởng xuất sắc, nam diễn viên trong drama đặc biệt (Park Yoochun)
Top giải thưởng xuất sắc, nữ diễn viên trong drama đặc biệt (Jung Yoo-mi)
Top 10 ngôi sao (Park Yoochun)
Top 10 ngôi sao (Han Ji-min)
Popularity Award (Park Yoochun)
Cặp đôi đẹp nhất (Park Yoochun và Han Ji-min)

Truyền hình quốc tế
  - Phát sóng tại Nhật Bản kênh KNTV (2012), WOWOW (2013), và TBS (2013).
  - Phát sóng tại Đài Loan kênh GTV.
  Hồng Kông - Phát sóng tại Hồng Kông trên i-CABLE Entertainment Channel và TVB J2
  Philippines - Phát sóng tại Philippines trên ABS-CBN từ 7 tháng 1 đến 12 tháng 4 năm 2013 từ 5:10 đến 5:50 chiều. (PST) cho 58 tập. Sau đó dời lịch phát sóng từ 4:45 đến 5:20 chiều, bắt đầu từ 18 tháng 3 đến 12 tháng 4 năm 2013.
  - Phát sóng tại Indonesia trên Indosiar từ 11 tháng 3 đến 12 tháng 4 năm 2013 từ 4:05 đến 5:05 chiều. Sau đó chuyển từ 5:05 đến 6:05 chiều 15 tháng 4 đến 19 tháng 4 năm 2013
  - Phát sóng tại Malaysia kênh 8tv từ 4 tháng 7 năm 2013 từ 8.30 đến 9.30 tối. Kênh Astro Shuang Xing từ 30 tháng 4 năm 2013 lúc 8:30 tối. CHANNEL ASTRO ONES HD (393) từ 29 tháng 12.
  - Phát sóng tại Việt Nam trên kênh SCTV11 từ ngày 5 tháng 1 đến 1 tháng 2 năm 2014 lúc 5:45 chiều và từng được TVM Corp. mua bản quyền phát sóng trên kênh HTV3

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hoàng tử gác mái tại trang mạng chính thức của SBS

Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2012
Loạt phim truyền hình có nội dung du hành thời gian
Phim truyền hình SBS, Hàn Quốc
Chương trình truyền hình lấy bối cảnh ở Thành phố New York


title: Homo heidelbergensis

text:
Homo heidelbergensis ("người Heidelberg", là tên gọi của Đại học Heidelberg) là một loài đã tuyệt chủng trong chi Homo, loài này có thể là tổ tiên cùng nhánh của Homo neanderthalensis ở châu Âu và Homo sapiens. Bằng chứng rõ ràng nhất được phát hiện của loài này được định tuổi từ cách đây 600.000 - 400.000 năm. Công cụ bằng đá của H. heidelbergensis rất giống với công cụ Acheulean của Homo erectus.

Bằng chứng về săn bắn

Một loạt các cây lao bằng gỗ có tuổi 400.000 năm đã được tìm thấy ở Schöningen miền bắc nước Đức. Các công cụ này được cho là của người H. erectus hoặc H. heidelbergensis. Nhìn chung, chúng có mối liên hệ với H. sapiens. Việc thiếu các loại vũ khí ám chỉ các phương pháp nuôi dưỡng khác nhau chứ không phải do công nghệ nay năng lực kém. Điều này cũng tương tự như người Māori bản địa của New Zealand, H. sapiens hiện đại, họ cũng hiếm khi sử dụng các vũ khí ném để tấn công thay vào đó họ sử dụng lao và gậy gộc.

Phân nhánh tiến hóa

Do sự phân nhánh của H. heidelbergensis khỏi châu Phi và tiến vào châu Âu, hai nhóm này đã tách ra gần như hoàn toàn vào thời kỳ Wolstoni và thời kỳ Ipswichi, là các thời kỳ băng hà kéo dài trong Kỷ Đệ tứ gần gây nhất. Người Neanderthal đã phân nhánh từ H. heidelbergensis có thể cách đây 300.000 năm ở châu Âu trong thời kỳ Wolstoni; H. sapiens có thể đã tách ra trong khoảng 200.000 - 100.000 ở châu Phi. Các hóa thạch như hộp sọ Atapuerca và hộp sọ Kabwe là bằng chứng cho hai nhánh của H. heidelbergensis.

Homo neanderthalensis đã giữ hại hầu hết các đặc điểm của loài H. heidelbergensis sau khi phân nhánh tiến hóa. Mặc dù thấp hơn nhưng người Neanderthal thì mạnh mẽ hơn, có lông mài rậm, khuôn mặt hơi nhô ra và cằm lại chìm vào. Có thể ngoài người Cro-Magnon Man, thì họ cũng có bộ não lớn hơn tất cả những loài homini khác. Ngoài ra, Homo sapiens có bộ lông mài nhỏ hơn so với bất kỳ loài homini nào đã được phát hiện, có dáng người cao, và có khuôn mặt bằng với cằm nhô ra. Nếu xét trung bình thì H. sapiens có bộ não lớn hơn H. heidelbergensis, và nhỏ hơn của H. neanderthalensis. Cho đến nay, H. sapiens là loài homini có trán cao, mặt bằng (nhìn tổng thể không có các yếu tố nhô ra), và bộ lông mài mỏng và phẳng.

Một số người tin rằng H. heidelbergensis là một loài riêng biệt, và một số người lại cho rằng nó là một nhánh tổ tiên của các dạng Homo khác có thể có mối liên hệ với các loài riêng biệt nếu xét về di truyền học phổ thông.

Một số kịch bản về sự sống sót của các loài:
H. heidelbergensis > H. neanderthalensis
H. heidelbergensis > H. rhodesiensis > H. sapiens idaltu > H. sapiens sapiens

Những người ủng hộ quan điểm nguồn gốc đa khu vực của người hiện đại hình dung rằng có sự sinh sản giữa các giai đoạn tiến hóa và người thẳng đứng, hoặc trao đổi gene các nhóm lân cận trong các thế hệ kế tiếp.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
Homo heidelbergensis - The Smithsonian Institution's Human Origins Program

H
Thời kỳ đồ đá cũ
Tuyệt chủng trong Pleistocen
Thú Pleistocen


title: Thuốc nhuộm

text:
Thuốc nhuộm, hay còn gọi là phẩm nhuộm, phẩm màu, là tên gọi chung để chỉ các hợp chất hữu cơ mang màu (có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp). Chúng rất đa dạng về màu sắc cũng như chủng loại, có khả năng nhuộm màu - nghĩa là có khả năng bắt màu hay gắn màu trực tiếp lên chất nền như vải, sợi, giấy v.v..

Nguồn gốc
Từ thời xa xưa tổ tiên loài người đã biết dùng thuốc nhuộm để nhuộm quần áo. Các sợi lanh nhuộm đã được tìm thấy ở Gruzia trong một hang động tiền sử có niên đại tới 36.000 năm trước ngày nay. Các chứng cứ khảo cổ học cũng chỉ ra rằng công việc nhuộm vải sợi đã từng diễn ra rộng khắp tại Ấn Độ và Phoenicia từ trên 5.000 năm.

Từ hơn 2.000 năm trước, thời Xuân Thu Chiến Quốc, người Trung Quốc đã biết dùng cỏ tím để nhuộm quần áo. Vì cỏ tím rất hiếm nên thuốc nhuộm chiết xuất từ cỏ tím giá rất đắt nên chỉ có các vương hầu và các quan thường dùng quần áo tía để vênh vang với thiên hạ vì sự giàu sang của mình. Câu nói "Cả triều muôn hồng nghìn tía" là để chỉ sự việc đó. Trong sách Chu Lễ cũng có bàn rõ ràng về thuốc nhuộm. Tuy có hiếm nhưng không phải là duy nhất, người Phoenicia cổ cũng đã tìm được thuốc nhuộm màu tím, họ lặn sâu xuống biển để thu nhặt ốc biển và thấy rằng phải 8.000 con ốc mới thu được 1 kg thuốc nhuộm. Vào lúc bấy giờ chỉ có các bậc đế vương mới có thuốc nhuộm để dùng và có tên gọi "màu tím đế vương".

Vào thời cổ đại, người ta chỉ có thể thu nhận thuốc nhuộm từ giới tự nhiên, thuốc nhuộm hữu cơ đầu tiên được tổng hợp một cách tình cờ bởi William Henry Perkin trong quá trình ông cố gắng tổng hợp một loại thuốc trị sốt rét, đó là thuốc nhuộm tím anilin. Sau đó người ta lại tiếp tục chế tạo được thuốc nhuộm màu chàm (indigo). Vào năm 1897, ở Ấn Độ ước tính có 65.000 ha được trồng cây chàm (Indigofera tinctoria) - loài cây có chứa thuốc nhuộm màu chàm.

Ngày nay người ta đã tổng họp được đến hơn một vạn loại thuốc nhuộm và hình thành một khoa học mới là hóa học thuốc nhuộm. Họ thuốc nhuộm phổ biến nhất hiện nay là thuốc nhuộm azo. Có rất nhiều loại thuốc nhuộm azo, với nhiều màu: màu đỏ tươi, màu đỏ, nâu, vàng, xanh, lam, chàm, tím từ màu sẫm đến màu nhạt, rất đầy đủ.

Anthraquinon cũng là một họ thuốc nhuộm lớn, trong đó quan trọng nhất là alizarin. Alizarin là hợp chất màu đỏ cam, là những tinh thể phát quang lấp lánh. Đầu tiên alizarin vốn được trích ly từ cây thiến thảo (Rubia spp.), đến năm 1871 mới được tổng họp với số lượng lớn từ anthraquinon. Nổi tiếng nhất có loại thuốc nhuộm cho màu xanh đặc thù gọi là màu xanh sĩ lâm. Loại thuốc nhuộm này được tổng hợp vào năm 1901 và được người ta hết sức hoan nghênh vì có màu xanh tươi, rất bền. Giặt không phai. Loại thuốc nhuộm này có phản ứng với sợi vải (có phản ứng nhuộm màu) nên rất bền khi giặt giũ. Người Trung Quốc gọi đây là thuốc nhuộm xanh hoàn nguyên (thuốc nhuộm xanh khử, sở dĩ gọi thuốc nhuộm xanh khử vì trong quá trình nhuộm cần phải qua giai đoạn xử lý thuốc nhuộm bằng chất khử trong môi trường kiềm).

Ghi chú

Liên kết ngoài

Hóa học
Nhuộm


title: Sphaerodactylus

text:
Sphaerodactylus là một chi tắc kè sinh sống ở châu Mỹ. Chúng khác các loài tắc kè khác bởi kích thước nhỏ và tròn, hơn là các con ngươi mắt dọc và mỗi ngón chân kết thúc bằng một lòng bàn chân dính đơn và tròn (từ đó có tên chi là "ngón chân tròn"; Sphaero = tròn, dactylus = ngón chân). Tất cả các loài trong chi này là khá nhỏ, nhưng hai loài, S. ariasae và S. parthenopion, là rất nhỏ, và với chiều dài mõm-huyệt khoảng 1.6 cm (0.6 in)—là loài bò sát nhỏ nhất thế giới.

Các loài

Sphaerodactylus altavelensis
Sphaerodactylus argivus
Sphaerodactylus argus
Sphaerodactylus ariasae: Tắc kè lùn Jaragua
Sphaerodactylus armasi
Sphaerodactylus armstrongi
Sphaerodactylus asterulus
Sphaerodactylus beattyi
Sphaerodactylus becki
Sphaerodactylus bromeliarum
Sphaerodactylus caicosensis
Sphaerodactylus callocricus
Sphaerodactylus celicara
Sphaerodactylus cinereus
Sphaerodactylus clenchi
Sphaerodactylus cochranae
Sphaerodactylus copei
Sphaerodactylus corticola
Sphaerodactylus cricoderus
Sphaerodactylus cryphius
Sphaerodactylus darlingtoni
Sphaerodactylus difficilis
Sphaerodactylus docimus
Sphaerodactylus dunni
Sphaerodactylus elasmorhynchus
Sphaerodactylus elegans
Sphaerodactylus elegantulus
Sphaerodactylus epiurus
Sphaerodactylus fantasticus
Sphaerodactylus gaigeae
Sphaerodactylus gilvitorques
Sphaerodactylus glaucus
Sphaerodactylus goniorhynchus
Sphaerodactylus graptolaemus
Sphaerodactylus heliconiae
Sphaerodactylus homolepis
Sphaerodactylus inaguae
Sphaerodactylus intermedius
Sphaerodactylus kirbyi
Sphaerodactylus klauberi
Sphaerodactylus ladae
Sphaerodactylus lazelli
Sphaerodactylus leucaster
Sphaerodactylus levinsi
Sphaerodactylus lineolatus
Sphaerodactylus macrolepis
Sphaerodactylus mariguanae
Sphaerodactylus microlepis
Sphaerodactylus micropithecus
Sphaerodactylus millepunctatus
Sphaerodactylus molei
Sphaerodactylus monensis
Sphaerodactylus nicholsi
Sphaerodactylus nigropunctatus
Sphaerodactylus notatus
Sphaerodactylus nycteropus
Sphaerodactylus ocoae
Sphaerodactylus oliveri
Sphaerodactylus omoglaux
Sphaerodactylus oxyrhinus
Sphaerodactylus pacificus
Sphaerodactylus parkeri
Sphaerodactylus parthenopion: Tắc kè lùn quần đảo Virgin
Sphaerodactylus parvus
Sphaerodactylus perissodactylius
Sphaerodactylus pimienta
Sphaerodactylus plummeri
Sphaerodactylus ramsdeni
Sphaerodactylus randi
Sphaerodactylus rhabdotus
Sphaerodactylus richardi
Sphaerodactylus richardsonii
Sphaerodactylus roosevelti
Sphaerodactylus rosaurae
Sphaerodactylus ruibali
Sphaerodactylus sabanus
Sphaerodactylus samanensis
Sphaerodactylus savagei
Sphaerodactylus scaber
Sphaerodactylus scapularis
Sphaerodactylus schuberti
Sphaerodactylus schwartzi
Sphaerodactylus semasiops
Sphaerodactylus shrevei
Sphaerodactylus sommeri
Sphaerodactylus sputator
Sphaerodactylus storeyae
Sphaerodactylus streptophorus
Sphaerodactylus thompsoni
Sphaerodactylus torrei
Sphaerodactylus townsendi
Sphaerodactylus underwoodi
Sphaerodactylus vincenti
Sphaerodactylus williamsi
Sphaerodactylus zygaena

Chú thích

Tham khảo