title: Tàu nghiên cứu

text:
Tàu nghiên cứu là loại tàu thủy được thiết kế và trang bị để tiến hành nghiên cứu ngoài biển. Các tàu nghiên cứu đảm trách nhiều vai trò khác nhau. Có những trường hợp một chiếc tàu duy nhất có thể làm nhiều nhiệm vụ nhưng trong các trường hợp khác thì tàu chính sẽ kéo theo một tàu phụ. Ngoài ra, con người còn thiết kế tàu nghiên cứu dựa theo tàu phá băng để chúng có thể hoạt động ở vùng cực.

Lịch sử

Tàu nghiên cứu có nguồn gốc từ các chuyến thám hiểm thuở xưa. Từ thời tàu Endeavour của thuyền trưởng James Cook, tầm quan trọng của thứ mà ngày nay con người gọi là tàu nghiên cứu đã trở nên rất rõ ràng. Năm 1766, Hội hoàng gia Luân Đôn thuê Cook du hành đến Thái Bình Dương để quan sát và ghi lại sự vận động của Sao Kim qua mặt trời. Chiếc Endevour là một con tàu bền chắc, được thiết kế-trang bị tốt để đối mặt với các thử thách và đáp ứng nhu cầu của Joseph Banks, "nghiên cứu viên" của tàu. Tương tự như các tàu hiện đại, tàu Endevour còn đảm nhận nhiều mảng nghiên cứu khác, trong đó bao gồm khảo sát thủy văn học một cách toàn diện.

Một số chiếc tàu nghiên cứu nổi bật khác là HMS Beagle, RV Calypso, HMS Challenger, USFC Albatross, Endurance và Terra Nova.

Một điểm nữa là sau này, tên gọi của các tàu nghiên cứu thuở đầu đó được dùng để đặt cho các tàu con thoi lên vũ trụ.

Các loại tàu hiện đại

Khảo sát thủy văn
Tàu nghiên cứu thủy văn là loại tàu được thiết kế để tiến hành các nghiên cứu và khảo sát thủy văn học. Thông tin từ đây được đưa vào các hải đồ nhằm đảm bảo an toàn hàng hải cho tàu thuyền của quân đội cũng như dân thường.

Các tàu khảo sát thủy văn còn khảo sát địa chấn đáy biển và địa chất học cơ bản. Thông tin thu được hữu ích cho hoạt động phát hiện các đặc điểm địa chất có thể là dấu hiệu cho sự tồn tại của dầu mỏ hoặc khí thiên nhiên. Những tàu này thường chất các thiết bị lên một xà lan. Trong số thiết bị này, có thể kể ra ví dụ như địa chấn nông phân giải cao dùng súng bắn khí để tạo sóng xung kích cao áp để xác định các địa tầng nằm dưới đáy biển, hay máy dò đáy Sonar.

Trong thực tế, người ta thường trang bị cho tàu khảo sát thủy văn khả năng đảm nhận nhiều vai trò khác, ví dụ nghiên cứu hải dương. Tương tự, các tàu nghiên cứu thủy văn của hải quân thường làm cả nhiệm vụ nghiên cứu hải quân, ví dụ phát hiện tàu ngầm.

Một ví dụ về tàu khảo sát thủy văn là chiếc CCGS Frederick G. Creed.

Nghiên cứu hải dương
Các tàu nghiên cứu hải dương tiến hành các nghiên cứu về khía cạnh vật lý học, hoá học và sinh học của nước, khí quyển và khí hậu. Chúng sử dụng các phương tiện lấy mẫu nước ở nhiều độ sâu khác nhau, bao gồm cả khu vực biển thẳm, cũng như thiết bị dò độ sâu đáy biển và nhiều dụng cụ đo lường mô trường khác. Trên tàu này thường có cả người lặn biển nghiên cứu khoa học cùng phương tiện hoạt động ngầm không người lái. Do yêu cầu nghiên cứu hải dương và nghiên cứu thủy văn rất khác so với nghiên cứu nghề cá nên các tàu này thường đảm nhận cả hai vai trò đầu.

Một ví dụ về tàu nghiên cứu hải dương là chiếc NOAAS Ronald H. Brown của Mỹ.

Nghiên cứu Nghề cá
Tàu nghiên cứu nghề cá cần có sàn tàu đủ khả năng kéo nhiều loại lưới, thu thập sinh vật phù du hoặc lấy mẫu nước từ nhiều độ sâu khác nhau và mang theo các thiết bị sonar tìm kiếm cá. Người ta thường thiết kế tàu nghiên cứu nghề cá theo dạng các tàu đánh cá lớn nhưng khoang chứa cá sẽ được thay bằng phòng thí nghiệm và kho chứa dụng cụ.

Một ví dụ về tàu nghiên cứu nghề cá là chiếc FRV Scotia.

Nghiên cứu hải quân
Các tàu nghiên cứu hải quân làm nhiệm vụ giải quyết các mối quan tâm của hải quân như phát hiện tàu ngầm và dò mìn cũng như định vị dưới nước và thử nghiệm vũ khí.

Một ví dụ về tàu nghiên cứu hải quân là chiếc Neue Planet của hải quân Đức.

Nghiên cứu địa cực
Các tàu nghiên cứu địa cực có thể được thiết kế dựa theo tàu phá băng để có thể hoạt động tại các vùng nước đóng băng ở các cực. Ngoài nghiên cứu, các tàu này thường đảm nhận vai trò cung cấp hàng hoá cho các trạm nghiên cứu, nhất là tại vùng Nam cực.

Một ví dụ về tàu nghiên cứu địa cực là chiếc USCGC Polar Star.

Thăm dò dầu mỏ
Hoạt động thăm dò dầu mỏ được thực hiện theo nhiều cách. Một cách phổ biến là sử dụng các dàn khoan di động hoặc các tàu di chuyển từ vùng này đến vùng khác để khoan thăm dò đáy biển nhằm xác định liệu có tài nguyên dưới đó hay không.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 OCEANIC Cơ sở dữ liệu Tàu nghiên cứu Quốc tế
 Về các tàu nghiên cứu của Úc
 Viện Alfred Wegener về Nghiên cứu Địa cực và Hải dương (Đức)
 Đội tàu Ifremer (Pháp)
 National Institute of Oceanography and Experimental Geophysics - OGS Trieste (Ý)
 Hoạt động nghiên cứu hải dương của NOAA (Mỹ)

Loại tàu

Thủy văn học

Khoa học thủy sản


title: An Hóa

text:
An Hóa là một xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, Việt Nam.

Địa lý
Xã An Hóa có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Bình Đại với ranh giới là kênh Giao Hòa
Phía tây giáp xã An Phước
Phía nam giáp xã Phước Thạnh với ranh giới là sông Ba Lai
Phía bắc giáp xã Giao Long.

Xã có diện tích 3,98 km², dân số năm 2020 là 4.200 người, mật độ dân số đạt 1.055 người/km².

Hành chính
Xã An Hóa được chia thành 4 ấp: An Hòa, An Hòa Thạnh, An Nghĩa, Châu Thành.

Chú thích

Tham khảo


title: Internet tại Úc

text:
Truy cập Internet trong khu nội thành

Truy cập Internet băng thông rộng trong nội thành hiện có sẵn tại Úc bằng cách sử dụng ADSL, cáp, sợi quang, truyền hình vệ tinh và công nghệ không dây. Tính đến tháng 7 năm 2008, gần 2/3 hộ gia đình Úc có thể truy cập internet, với kết nối băng thông rộng có số lượng nhiều gấp đôi sơ với dịch vu quay số để kết nối mạng. Con số này hiện tăng lên rất nhiều. Theo số liệu thống kê gần đây của ABS, các dịch vụ không quay số đã gấp 3,6 dịch vụ quay số.

Hình thức phổ biến nhất của băng thông rộng khu nội thành là ADSL, trong đó sử dụng các đường dây cáp đồng điện thoại có sẵn. Ở Úc, công ty điện thoại Telstra sở hữu phần lớn cơ sở hạ tầng điện thoại cố định (Optus-một công ty con của Viễn thông Singapore sở hữu phần còn lại), tạo điều kiện để công ty này cung cấp công nghệ DSLAM phục vụ cho ADSL.

Mạng cáp lai đồng trục có thể đạt tới tốc độ 30 Mbit /s tồn tại trong tất cả các khu vực đô thị lớn. Tháng 11 năm 2009, Telstra đã hoàn thành nâng cấp mạng cáp HFC tại Melbourne, nâng tốc độ lên đến 100 Mbit/s, cung cấp cho thành phố mạng internet nhanh nhất quốc gia. Hệ thống này đi vào hoạt động vào tháng 12 năm 2009.

Các nhà cung cấp khác nhau đưa ra các mạng không dây dành riêng cho băng thông rộng, ở cả khu vực đô thị và nông thôn. Internet không dây là phù hợp hơn cho các khu vực nông thôn của Úc so với các đường truyền dẫn truyền thống tốn kém chi phí do khoảng cách lớn hơn và mật độ dân số thấp hơn. Các mô hình kinh doanh mới đã được sử dụng để khuyến khích tận dụng mạng internet không dây.

Các mạng điện thoại di động lớn cung cấp sử dụng kết nối dữ liệu 3G HSDPA trên 3GSM. Đây cũng được coi là một giải pháp cho việc cung cấp băng thông rộng tại các địa phương.

Internet ở khu vực nông thôn

Internet tại Úc có sự khác biệt lớn giữa khu vực thành thị và nông thôn. Tuy nhiên gần đây, chính phủ đã hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp vào cải thiện, nâng cao mạng lưới Internet vùng thưa dân.

Trong tháng 3 năm 2007, ALP đã công bố một chính sách mới, chấp nhận tư nhân hóa của Telstra để tài trợ hệ thống băng thông rộng quốc gia mang tầm quốc tế. Tuy nhiên, do sử dụng rộng rãi công nghệ Gain Pair để kết nối điện thoại cố định gia đình từ 1994 đến 2000 của Telstra, một số hộ không kết nối được ADSL và bị giới hạn tốc độ quay số xuống 28,8 kbit / s.

Kết nối quốc tế

Do diện tích rộng lớn, dân số thưa thớt và xa xôi so với các nước khác, cơ sở hạ tầng cần được đầu tư nhiều để hoàn thiện mạng lưới Internet. Phần lớn đường truyền Internet quốc tế của Australia sử dụng sợi cáp quang đường biển để kết nối đến châu Á hoặc Mỹ.

Hướng phát triển

Mạng Internet đang phát triển mạnh mẽ tại Úc bao gồm các mạng cáp được cung cấp bởi Telstra và các đối thủ cạnh tranh ở các thành phố lớn (ví dụ như: phía đông bờ biển thủ đô bởi Powertel, và giữa thủ đô bờ biển phía tây của Amcom). Chính phủ liên bang trợ giúp tài chính truy cập băng thông rộng tốt hơn cho vùng nông thôn, gồm cả khuyến khích cạnh tranh những nơi có thể vì đây là những khu vực ít lợi nhuận với khách hàng ít hơn, độ dài đường dây lớn và mức phí trả cho Telstra cao hơn để kết nối dữ liệu đến các thành phố.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Internet tại Úc
Công nghệ thông tin tại Úc
Truyền thông tại Úc


title: Gia Bình (định hướng)

text:
Gia Bình có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.
 Sân bay Gia Bình, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.
 Thị trấn Gia Bình, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.
 Phường Gia Bình, thị xã Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh.


title: Gia Khánh (định hướng)

text:
Gia Khánh có thể là:

Địa danh
 Thị trấn Gia Khánh, huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc.
 Xã Gia Khánh, huyện Gia Lộc, Hải Dương.
 Huyện cũ Gia Khánh thuộc tỉnh Ninh Bình, nay tương ứng với địa bàn huyện Hoa Lư và thành phố Ninh Bình.

Tên người
 Hoàng đế Gia Khánh nhà Thanh


title: Gia Lâm (định hướng)

text:
Gia Lâm có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
 Xã Gia Lâm, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng
 Xã Gia Lâm, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình
 Thị trấn cũ Gia Lâm thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội; nay tương ứng với phường Ngọc Lâm và một phần phường Gia Thụy thuộc quận Long Biên.


title: Gia Lộc (định hướng)

text:
Gia Lộc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương
 Phường Gia Lộc, thị xã Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh
 Thị trấn Gia Lộc, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương
 Xã Gia Lộc, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn.


title: Gia Minh (định hướng)

text:
Gia Minh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Gia Minh, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.
 Xã Gia Minh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.


title: Gia Phú (định hướng)

text:
Gia Phú có thể là một trong số các địa danh sau đây:

 Xã Gia Phú, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
 Xã Gia Phú, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình
 Đá Gia Phú, quần đảo Trường Sa.

Xem thêm
Phú Gia


title: Gia Tân (định hướng)

text:
Gia Tân có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Gia Tân, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
 Xã Gia Tân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
 Xã Gia Tân 1, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai.
 Xã Gia Tân 2, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai.
 Xã Gia Tân 3, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai.


title: Gia Thanh (định hướng)

text:
Gia Thanh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Gia Thanh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
 Xã Gia Thanh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.


title: Giai Xuân (định hướng)

text:
Giai Xuân có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Giai Xuân, huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ.
 Xã Giai Xuân, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An.


title: Giao Long (định hướng)

text:
Giao Long là tên gọi của một loài Thủy quái, thân hình dài tựa như loài Rắn, không chân hoặc có chân, trên đầu có mào hoặc sừng như lân, miệng có nanh sắc nhọn.

Theo từ điển Hán Việt, Giao là sự giao thoa hòa hợp của hai hay nhiều thứ với nhau tạo ra một thứ chung, đây còn gọi là lai tạp, không thuần chủng. Long là cách gọi Hán Việt chỉ cho loài Rồng trong truyền thuyết hay thần thoại của người Việt và Trung Hoa. Từ đó, khi ta kết hợp hai từ Giao Long lại với nhau sẽ biểu thị cho ý nghĩa Rồng Lai hay Lai Rồng. Từ tên gọi này, ta có thể hiểu, loài thủy quái này có mang đặc điểm giống rồng nhưng cũng có những đặc điểm không giống loài rồng. Đây là giải nghĩa chính xác nhất cho tên gọi của loài thủy quái Giao Long trong thần thoại và truyền thuyết châu Á nói chung và Việt Nam, Trung Quốc nói riêng.

Truyền thuyết
 Tên một loại Thủy quái thuồng luồng trong truyền thuyết Việt Nam

Địa danh Việt Nam
 Xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre
 Xã Giao Long, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định

Xem thêm
Long Giao


title: Giao Thiện (định hướng)

text:
Giao Thiện có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Giao Thiện, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định.
 Xã Giao Thiện, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa.


title: Hà Châu (định hướng)

text:
Hà Châu có thể là:

Địa danh
 Xã Hà Châu, huyện Phú Bình, Thái Nguyên.
 Xã Hà Châu, huyện Hà Trung, Thanh Hóa.

Tên người
 Hà Châu (1924-2011), võ sư, chưởng môn Hồng gia quyền Việt Nam, người nổi tiếng với những pha biểu diễn nội công đặc dị.


title: Quetzalcoatlus

text:
Quetzalcoatlus  là một chi Pterosauria sống vào cuối kỷ Creta ở Bắc Mỹ (tầng Maastrichtian) là động vật bay lớn nhất cùng với Hatzegopteryx vì 2 loài này lớn ngang nhau, khi đứng thẳng chúng cao ngang hươu cao cổ. Quetzalcoatlus là thành viên của họ Azhdarchidae, một họ thằn lằn bay không răng có cổ dài. Sải cánh lên đến 10m, cao 4.8-5.5m, nặng từ 210–250 kg.

Mô tả

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Azhdarchidae
Tuyệt chủng kỷ Creta
Bò sát tiền sử Bắc Mỹ


title: Hà Huy Tập (định hướng)

text:
Hà Huy Tập (1906–1941) là một nhà cách mạng Việt Nam, Tổng Bí thư thứ ba của Đảng Cộng sản Việt Nam.   Tên ông được đặt cho một số địa danh ở Việt Nam như:

 Phường Hà Huy Tập, thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh
 Phường Hà Huy Tập, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An


title: Hà Lâm (định hướng)

text:
Hà Lâm có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hà Lâm, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng.
 Xã cũ Hà Lâm thuộc huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Yến Sơn.


title: Hà Phong (định hướng)

text:
Hà Phong có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Hà Phong, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
 Xã cũ Hà Phong thuộc huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần thị trấn Hà Trung.


title: Hà Thanh (định hướng)

text:
Hà Thanh có thể là:

Địa danh
 Xã Hà Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
 Xã cũ Hà Thanh thuộc huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Hoạt Giang.
 Sông Hà Thanh chảy từ huyện Vân Canh qua huyện Tuy Phước, thị trấn Diêu Trì, thành phố Quy Nhơn, đầm Thị Nại tỉnh Bình Định

Nhân vật
 Hà Thanh, tên thật là Trần Thị Lục Hà, nữ ca sĩ người Việt.
Phạm Hà Thanh, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
 Phan Thị Hà Thanh, nữ vận động viên thể dục dụng cụ Việt Nam.

Tước hiệu
 Nguyễn Phúc Miên Tống, tước phong Hà Thanh Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn.

Xem thêm

 Hạ Thành
 Hà Thành
Thanh Hà


title: Hải An (định hướng)

text:
Hải An có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
 Quận Hải An, thành phố Hải Phòng
Phường Hải An, thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Hải An, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
 Xã Hải An, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.


title: Hải Đông (định hướng)

text:
Hải Đông có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Xã Hải Đông, thành phố Móng Cái, Quảng Ninh.
 Xã Hải Đông, huyện Hải Hậu, Nam Định.
 Xứ Đông: tên cũ của khu vực xung quanh hai tỉnh thành Hải Dương và Hải Phòng ngày nay.

Trung Quốc
 Địa cấp thị Hải Đông, tỉnh Thanh Hải.

Xem thêm
Đông Hải (định hướng)
 Hải Dương chí lược, tên khác là Hải Đông chí lược, một bộ sách của Ngô Thì Nhậm.


title: Hải Lộc (định hướng)

text:
Hải Lộc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hải Lộc, huyện Hải Hậu, Nam Định.
 Xã Hải Lộc, huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa.


title: Hải Long (định hướng)

text:
Hải Long có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hải Long, huyện Hải Hậu, Nam Định
 Xã Hải Long, huyện Như Thanh, Thanh Hóa
 Quận cũ Hải Long thuộc tỉnh Bình Thuận thời Việt Nam Cộng hòa


title: Hải Phú (định hướng)

text:
Hải Phú có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hải Phú, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
 Xã Hải Phú, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
 Xã Hải Phú, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị


title: Hải Phúc (định hướng)

text:
Hải Phúc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hải Phúc, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.
 Xã cũ Hải Phúc, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị, nay là một phần xã Ba Lòng.


title: Hải Sơn (định hướng)

text:
Hải Sơn có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Hải Sơn, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng
 Xã Hải Sơn, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh
 Xã Hải Sơn, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
 Xã Hải Sơn, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.


title: Hải Tân (định hướng)

text:
Hải Tân có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Hải Tân, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương
 Xã Hải Tân, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
 Xã cũ Hải Tân thuộc huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị; nay là một phần xã Hải Phong cùng huyện.


title: Hải Thanh (định hướng)

text:
Hải Thanh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Hải Thanh, thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Hải Thanh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.

Xem thêm
 Hải Thành


title: Hải Thượng (định hướng)

text:
Hải Thượng có thể là:

 Phường Hải Thượng, thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Hải Thượng, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
 Biệt hiệu Hải Thượng Lãn Ông của danh y Lê Hữu Trác (1720–1791)


title: Hải Vân (định hướng)

text:
Hải Vân có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hải Vân, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
 Xã cũ Hải Vân thuộc huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần thị trấn Bến Sung.
 Đèo Hải Vân
 Hầm Hải Vân


title: Hải Xuân (định hướng)

text:
Hải Xuân có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hải Xuân, thành phố Móng Cái, Quảng Ninh
 Xã Hải Xuân, huyện Hải Hậu, Nam Định
 Xã cũ Hải Xuân thuộc huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị; nay là một phần xã Hải Hưng cùng huyện.


title: Hành Thiện (định hướng)

text:
Hành Thiện có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hành Thiện, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi.
 Làng cổ Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.


title: Hậu Lộc (định hướng)

text:
Hậu Lộc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
 Thị trấn Hậu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
 Xã Hậu Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long.


title: Hậu Thành (định hướng)

text:
Hậu Thành có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hậu Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.
 Xã Hậu Thành, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang.

Xem thêm
 Xã Hậu Thạnh, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng.
 Xã Hậu Thạnh Đông, huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An.
 Xã Hậu Thạnh Tây, huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An.


title: Hiền Ninh (định hướng)

text:
Hiền Ninh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hiền Ninh, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.
 Xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình.


title: Hiệp Phước (định hướng)

text:
Hiệp Phước có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Thị trấn Hiệp Phước, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai.
 Xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Cảng Hiệp Phước.


title: Hiệp Tân (định hướng)

text:
Hiệp Tân có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Hiệp Tân, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Phường Hiệp Tân, thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh.


title: Hiệp Thành (định hướng)

text:
Hiệp Thành có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
 Phường Hiệp Thành, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Phường Hiệp Thành, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
 Phường Hiệp Thành, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
 Xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.

Xem thêm
Hiệp Thạnh (định hướng)
Hợp Thành (định hướng)


title: Hiệp Thuận (định hướng)

text:
Hiệp Thuận có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hiệp Thuận, huyện Phúc Thọ, Hà Nội.
 Xã Hiệp Thuận, huyện Hiệp Đức, Quảng Nam.


title: Hồ Sơn (định hướng)

text:
Hồ Sơn có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hồ Sơn, huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn.
 Xã Hồ Sơn, huyện Tam Đảo, Vĩnh Phúc.


title: Hòa Định (định hướng)

text:
Hòa Định có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hòa Định, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang
 Xã Hòa Định Đông, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên
 Xã Hòa Định Tây, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên
 Xã cũ Hòa Định thuộc huyện Bến Cát, tỉnh Sông Bé; nay tương ứng với hai phường Thới Hòa và Tân Định thuộc thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.


title: Hòa Hội (định hướng)

text:
Hòa Hội có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hòa Hội, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
 Xã Hòa Hội, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên
 Xã Hòa Hội, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh


title: Hòa Mỹ (định hướng)

text:
Hòa Mỹ có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hòa Mỹ, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau
 Xã Hòa Mỹ, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang
 Xã Hòa Mỹ Đông, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên
 Xã Hòa Mỹ Tây, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên

Xem thêm
Mỹ Hòa


title: Hòa Nam (định hướng)

text:
Hòa Nam có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hòa Nam, huyện Ứng Hòa, Hà Nội.
 Xã Hòa Nam, huyện Di Linh, Lâm Đồng.

Xem thêm
 Hoa Nam (định hướng)


title: Cuộc vây hãm Calais (1940)

text:
Cuộc vây hãm Calais là một trong những trận đánh lớn trong chiến dịch nước Pháp (1940) trên mặt trận Tây Âu trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, kéo dài từ ngày 23 cho đến ngày 26 tháng 5 năm 1940. Dưới quyền chỉ huy của trung tướng Ferdinand Schaal, sư đoàn tăng (Panzer) số 10 của Đức Quốc xã bằng một cuộc tấn công mạnh mẽ đã chiếm được cảng Calais từ tay lực lượng trú phòng Anh - Pháp do chuẩn tướng Claude Nicholson chỉ huy, sau 3 ngày cô lập Calais. Cả quân đội Đức Quốc xã lẫn Đồng minh đều chịu thiệt hại nặng nề trong cuộc vây hãm Calais. Cuộc phòng ngự mạnh mẽ của quân đội Anh tại Calais đã giam chân các lực lượng Đức vốn có thể gây áp lực cho các lực lượng Đồng minh tại Dunkerque, song cái giá của nó là đội quân trú phòng tại Calais đã thực sự bị tiêu diệt.

Khi tướng Heinz Guderian – người chỉ huy quân đoàn XIX của Đức – tiến đến eo biển Anh vào ngày 20 tháng 5 năm 1940, Lực lượng Viễn chinh Anh đã bị cắt đứt khỏi các cảng tiếp tế ở phía nam, khiến người Anh phải dùng Calais làm cảng tiếp tế của mình. Để giữ cảng, một số lực lượng chính quy phải rời khỏi nước Anh nhằm tăng viện cho lực lượng Pháp phòng ngự tại Calais. Đầu ngày 22 tháng 5, Guderian đã tiến đánh các cảng của eo biển Anh, và sư đoàn tăng số 10 của Đức đã được lệnh đánh chiếm Calais trong khi sư đoàn tăng số 1 được phái đến Dunkerque, với các mệnh lệnh đánh chiếm Calais trên đường tiến. Nhìn chung, quân đồng minh Anh - Pháp tại Calais sẽ bị áp đảo về quân số và pháo binh, vào ngày 22 tháng 5 những đơn vị phòng ngự Calais đầu tiên của Anh đã đến cảng này, đồng thời chuẩn bị hành động. Vào buổi sáng ngày 23 tháng 5, quân Anh tại Calais vẫn không rõ là quân Đức đang ở đâu, vào giữa buổi sáng, các xe tăng Đức đã tiến đánh từ hướng tây bắc. Đầu ngày, các lực lượng thám sát thuộc Trung đoàn Lính bắn súng trường của Nữ hoàng Victoria đã thi hành nhiệm vụ những không còn ai trở về, Cuối buổi sáng, một số xe tăng Anh rời khỏi Calais và tiến về hướng đông nam. Tại Guines cách không xa Calais về hướng nam, họ giao chiến với các đội hình Đức đang tiến công. Dù các xe tăng Anh cuối cùng đã rút chạy về Coquelles, cuộc tấn công đầu tiên của quân Đức đã thất bại. Trọng trách vây hãm Calais giờ đây thuộc về sư đoàn tăng số 10 của Đức.

Ngày 23 tháng 5 năm 1940, trong khi một số đơn vị Anh nữa đổ bộ lên đất Pháp, Nicholson tới Coquelles nhằm chuẩn bị thiết lập liên lạc với Dunkerque, song vào đầu ngày hôm sau, quân Anh vấp phải một lực lượng mạnh của Đức và buộc phải triệt thoái về Calais để tiến hành phòng ngự. Trong lực lượng phòng vệ Calais cũng có vài trăm lính Pháp và toàn bộ đội quân này sẽ là do Nicholson chỉ huy. Sư đoàn tăng số 10 của Đức đã tấn công Calais vào ngày 24 tháng 10 năm 1940, và đột phá được vòng ngoài của hệ thống phòng ngự. Trong suốt cuộc vây hãm mặc dù gặp khó khăn, quân Anh tại Calais đã cầm cự được bước tiến của quân Đức, song sự hỗ trợ của hải quân và không quân không thể hạn chế thế yếu của quân Anh về mặt quân số. Cuối cùng, vào ngày 26 tháng 5, quân đội Đức đã giành được thắng lợi và bắt giữ Nicholson, trong khi quân lực của ông đã bị suy thoái. Quân đội Anh triệt thoái về Courgain và sau cùng phần lớn họ đã bị quân Đức bắt sống. Chiến thắng Calais được xem là một trang sử huy hoàng của sư đoàn tăng số 10 của Đệ tam Đế chế Đức.

Chú thích

Đọc thêm

Cuộc vây hãm liên quan tới Đức
Cuộc vây hãm liên quan tới Anh
Cuộc vây hãm liên quan tới Pháp
Xung đột năm 1940
Trận chiến nước Pháp
Trận đánh trong Thế chiến thứ hai
Pháp năm 1940


title: Kevin (súng ngắn)

text:
Súng ngắn Kevin còn gọi là Kevin ZP98 là loại súng ngắn bán tự động được phát triển bởi Antonín Zendl trong những năm 1990 cho công ty Zbrojovka Vsetín - Indet (ZVI) tại Cộng hòa Séc. Nó được thiết kế để làm loại vũ khí tự vệ cho dân chúng với kích thước nhỏ và nhẹ để dễ mang đi. Ngoài ra súng cũng có thể là loại vũ khí phụ cho lực lượng quân đội và cảnh sát cũng như được dùng cho việc xuất khẩu. Kevin dã trở thành một trong các loại vũ khí tự vệ phổ biến của dân chúng tại Séc.

Thiết kế
Kevin sử dụng cơ chế nạp đạn blowback đặc biệt với một cơ chế hãm khí nén được phát triển để giảm độ giật khi bắn của súng và cơ chế điểm hỏa là hoạt động kép. Khung súng được làm bằng hợp kim nhôm rất chắc, khối trượt và nòng làm bằng thép còn tay cầm được làm bằng cao su được gia cố hoặc gỗ. Súng không có cơ chế khóa an toàn.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi. Súng sử dụng hai loại đạn chính là đạn 9×18mm Makarov và các mẫu cho thị trường phương Tây như mẫu có tên Micro Desert Eagle mà Magnum Research đã mua bản quyền để chế tạo tại Hoa Kỳ thì sử dụng đạn 9×17mm (.380 ACP). Một số loại đạn đặc biệt khác cho súng như đạn cao su và đạn hơi cay cũng được phát triển cho súng để phục vụ cho việc tự vệ ít khả năng gây tử vong.

Liên kết ngoài
 http://www.zvi.cz/en/products/9-mm-pistol-kevin.html
 Giới thiệu sơ mẫu Micro Desert Eagle

Súng ngắn
Súng Cộng hòa Séc
Súng dùng đạn 9x18mm Makarov


title: Bóng đá tại Thế vận hội Mùa hè 2012

text:
Bóng đá tại Thế vận hội Mùa hè 2012 được tổ chức từ 25 tháng 7 - 11 tháng 8, là môn thể thao duy nhất bắt đầu trước khi khai mạc chính thức của Thế vận hội, hai ngày trước lễ khai mạc. Đây cũng là môn thể thao duy nhất được tổ chức tại nhiều địa điểm bên ngoài London (thành phố chủ nhà của Thế vận hội), với Manchester, Glasgow, Newcastle, Coventry và Cardiff. Các trận chung kết được thi đấu tại Sân vận động Wembley. Các đội tuyển quốc gia sẽ tham dự nội dung bóng đá nữ. Trong khi đó tham dự môn bóng đá nam là đội tuyển gồm các cầu thủ U-23 và được bổ sung 3 cầu thủ có độ tuổi trên 23. 504 cầu thủ bóng đá thi đấu giành hai bộ huy chương..
Môn bóng đá Nam gồm 16 đội tuyển, môn bóng đá Nữ có 12 đội. Lễ bốc thăm cho giải đấu diễn ra vào 24 tháng 4 năm 2012.

Địa điểm

Ghi chú: Ricoh Arena được gọi là Sân vận động Thành phố Coventry do chính sách không thương mại hóa.

Kết quả

Nam

Nữ

Chú thích

2012
Bóng đá năm 2012

Sự kiện Thế vận hội Mùa hè 2012


title: Scolopendra cingulata

text:
Scolopendra cingulata, tên trong tiếng Anh gồm có Megarian banded centipede, và Mediterranean banded centipede là một loài rết, và là "loaid rết scolopendromorph phổ biến nhất khu vực Địa Trung Hải".

Loài này có các dải đen vàng xen kẽ nhau. Với chiều dài khoảng 10–15 cm, Scolopendra cingulata là loài nhỏ nhất trong họ Scolopendridae. Nọc độc của nó cũng không độc như các loài rết scolopendridae khác.
Loài này phân bố rộng rãi và có thể được tìm thấy khắp phía nam châu Âu và xung quanh Địa Trung Hải, ở các quốc gia như Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Hy Lạp và phía bắc châu Phi.
Scolopendra cingulata là loài sống trong hang, nó thích môi trường tối tăm, ẩm ướt như dưới dưới khúc gỗ và đống lá rụng.
Loài này di chuyển nhanh và hung hăng.
Scolopendra cingulata là loài ăn thịt cơ hội. Nó tấn công văn ăn các con vật không lớn hơn nó. Con mồi của nó gồm côn trùng và thằn lằn nhỏ.

Chú thích

Tham khảo

Naturdata's file of Scolopendra cingulata in Portugal
Interactive images

C
Động vật được mô tả năm 1829


title: Scutigera coleoptrata

text:
Scutigera coleoptrata là một loài rết thường có màu xám vàng với 15 cặp chân. Ban đầu là loài bản địa vùng Địa Trung Hải, loài này đã lan ra nhiều nơi khác trên thế giới, nó sống trong nhà ở của con người. Nó là loài ăn côn trùng, nó giết chết và ăn các arthropoda khác như côn trùng và arachnidae.

Hình thái
S. coleoptrata trưởng thành dài  tới 35 mm (1.5 in). Cơ thể cứng cáp với 15 cặp chân. Nếu tính cả râu, chiều dài cơ thể của chúng từ  tới . Tốc độ chạy của chúng có thể đạt  và có thể chạy trên mặt phẳng dựng đứng, hay cả trần hang, trần nhà.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 House Centipede Fact Sheet

Động vật được mô tả năm 1758
Scutigera


title: Archispirostreptus gigas

text:
Archispirostreptus gigas, được gọi là cuốn chiếu châu Phi khổng lồ hoặc shongololo, là loài cuốn chiếu lớn nhất còn tồn tại, lớn tới 33,5 cm, 67 mm theo chu vi. Nó có khoảng 256 chân, mặc dù số lượng chân thay đổi theo mỗi lần lột xác nên có thể thay đổi tùy theo từng cá thể.

Nó là một loài phổ biến ở các vùng đất thấp của Đông Phi, từ Mozambique đến Kenya, nhưng hiếm khi đạt đến độ cao trên 1.000 m. Nó sống chủ yếu trong rừng, nhưng cũng có thể được tìm thấy ở các khu vực sinh sống ven biển có ít nhất một vài cây. Nó có nguồn gốc từ Nam Ả Rập, đặc biệt là Dhofar.

Nói chung, cuốn chiếu khổng lồ có tuổi thọ khoảng từ 7–10 năm. Cuốn chiếu khổng lồ có hai phương thức phòng vệ chính nếu chúng cảm thấy bị đe dọa: cuộn mình thành một vòng xoắn ốc chặt chẽ chỉ để lộ bộ xương ngoài cứng và tiết ra chất lỏng gây khó chịu từ các lỗ chân lông trên cơ thể chúng. Chất lỏng này có thể gây hại nếu bị dính vào mắt hoặc miệng. Do khả năng phòng vệ này, A. gigas là một trong số ít động vật không xương sống mà kiến quân đội không có khả năng bắt làm con mồi.

Những con ve bét nhỏ thường được thấy bò trên bộ xương ngoài và giữa các chân của chúng. Các con cuốn chiếu có mối quan hệ cộng sinh với các con ve này, trong đó các loài ve giúp làm sạch bộ xương ngoài của cuốn chiếu để đổi lấy thức ăn và sự bảo vệ từ vật chủ của chúng.

Là một loài hiền lành, A. gigas thường được tìm thấy trong thị trường buôn bán thú cưng; tuy nhiên, việc nhập khẩu A. gigas, cũng như một số loài cuốn chiếu khác, vào Hoa Kỳ là bị cấm do sự thiệt hại nông nghiệp gây ra bởi các loài ve bét chúng mang theo.

Chú thích

Tham khảo

 Giant African Millipede (Archispirostreptus gigas) , Point Defiance Zoo & Aquarium
 Giant millipedes as pets , About.com

Archispirostreptus
Động vật được mô tả năm 1855


title: Thinornis rubricollis

text:
(danh pháp khoa học: Thinornis rubricollis) là một loài chim trong họ Charadriidae. Nó là loài đặc hữu phía nam Australia và Tasmania. Có hai phân loài được công nhận, cả hai đều được liệt kê vào nhóm có nguy cơ.

Phân loại
Nhà tự nhiên Đức Johann Friedrich Gmelin đã mô tả loài chim này vào năm 1789. Danh pháp cụ thể của nó lấy từ tiếng Latin ruber "đỏ", và collis "cổ".
Loài này đã được đặt vào trong chi Charadrius nhưng đầu thập niên 2000 nó đã được xếp loại lại vào chi Thinornis, cùng với Thinornis novaeseelandiae. Năm 2000 số cá thể trưởng thành ước khoảng 7.000 con.

Phân loài
Hai phân loài được công nhận.

T. r. rubricollis (J. F. Gmelin, 1789) nam Australia, Queensland, New South Wales, Tasmania và các đảo gần đó. Số lượng khoảng 3000 con và đang giảm sút.
T. r. tregellasi (Mathews, 1912) Western Australia, bờ biển và các hồ trong nội địa, Cranbrook, vườn quốc gia Yalgorup và các điểm phía nam. Số lượng khoảng 4000 con và có vẻ ổn định.

Mô tả

Loài chim này có kích thước vừa, thân chắc nịch, và màu nhạt. Chiều dài của nó là 190–230 mm (7,5-9,1 in) và sải cánh dài khoảng 230–440 mm (9,1-17). Con trống và con mái có bề ngoài tương tự. Nó có mỏ đỏ và đầu mỏ đen, vòng mắt đỏ và chân màu cam. Phía dưới màu trắng.

Nơi sinh sống
Môi trường sống tự nhiên của nó là các hồ nước ngọt, đầm lấy nước ngọt, đầm phá nước mặn ven biển, và những bãi biển cát. Số lượng lớn được tìm thấy trên bãi biển với rong biển và cồn cát. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống vì dân số nhỏ bé và phạm vi bản địa hẹp. Nó sống ở phía tây Australia, miền nam Australia, New South Wales, Tasmania và các đảo gần đó. Nó là một loài lang thang trong Queensland. Việc cáo bắt loài chim này là một mối đe dọa lớn đối với phân loài phía tây. Nó là loài không di cư.

Hành vi

Mỗi lứa mỗi con mái đẻ từ 1-3 quả trứng, chúng sinh sản từ tháng 8 đến tháng 3, là thời điểm cao điểm mùa du lịch mùa hè ở khu vực nó phân bố và do đó bị đe dọa nặng nề bởi các hoạt động của con người. Trứng màu kem hoặc màu be mờ có nhiều đốm nâu sẫm hoặc màu hoa oải hương, đặc biệt là đầu to hơn của trứng. Trứng có hình quả lê, kích thước . Trứng nở 30 ngày sau khi đẻ. Nhóm phía đông ăn nhiều loài động vật không xương sống nhưng người ta ít biết về chế độ ăn của loài phía tây. Cụ thể, nó ăn côn trùng, ốc hai mảnh vỏ, Talitridae. Nó thường được nhìn thấy trong cặp hoặc nhóm nhỏ ở gần nước. Để sinh sản, nó sẽ đào một cái lỗ nông trên cát, sỏi cao hơn trên mức nước và xếp hàng bằng đá cuội, rong biển và các mảnh vụn khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hooded Dotterel threats and recovery strategies

R
Chim Úc
Chim Tasmania
Động vật được mô tả năm 1789
Động vật đặc hữu Úc


title: Byōdō-in

text:
là một ngôi chùa Phật giáo ở thành phố Uji, tỉnh Kyoto, Nhật Bản. Ngôi chùa này được xây dựng năm 998 trong thời kỳ Heian, dùng làm một trang dinh của Fujiwara no Michinaga, một trong những người quyền thế nhất của dòng họ Fujiwara. Năm 1052 Fujiwara no Yorimichi lấy tư dinh này lập chùa thờ Phật.

Tòa nhà nổi tiếng nhất trong chùa là điện A-di-đà thường gọi là Hōō-dō (鳳凰堂, âm Hán-Việt: Phượng Hoàng đường) xây vào năm 1053. Đây là công trình kiến trúc duy nhất từ thuở nguyên thủy còn sót lại. Chung quanh điện A-di-đà là hồ cảnh; mấy tòa nhà phụ thuộc đã bị đốt trong cuộc nội chiến năm 1336.

Hình ảnh

Tham khảo

Chùa Nhật Bản
Di sản thế giới tại Nhật Bản
Khởi đầu năm 1052
Thời kỳ Heian
Quốc bảo của Nhật Bản


title: Đại học Freiburg

text:
Đại học Freiburg (tiếng Đức: Albert-Ludwigs-Universität Freiburg, thông dụng là Uni Freiburg hoặc chỉ là Freiburg), là một trường đại học nghiên cứu công cộng nằm ở Freiburg im Breisgau, Baden-Württemberg, Đức.

Trường đại học được thành lập vào năm 1457 bởi triều Habsburg làm trường đại học thứ hai trong lãnh thổ Áo Habsburg sau Đại học Wien. Ngày nay, Freiburg là trường đại học lâu đời thứ năm ở Đức, với một truyền thống lâu đời về lĩnh vực giảng dạy khoa học nhân văn, khoa học xã hội và khoa học tự nhiên. Trường đại học này được có 11 khoa và thu hút sinh viên trên toàn nước Đức cũng như sinh viên từ hơn 120 quốc gia khác. Sinh viên nước ngoài chiếm khoảng 16% tổng số lượng sinh viên của trường.

Đại học Freiburg nằm trong nhóm các tổ chức nghiên cứu và giảng dạy hàng đầu của châu Âu. Với danh tiếng xuất sắc lâu đời, trường này duy trì di sản lịch sử học và văn hóa của mình, phát triển các phương pháp mới để đáp ứng các nhu cầu của một thế giới đang thay đổi. Đại học Freiburg là một trong những nơi tập trung một số nhân vật vĩ đại nhất của văn hóa phương Tây, trong đó có thể kể đến một nhân vật nổi bật như bao gồm cả con số đó nổi tiếng như Martin Heidegger, Hannah Arendt, Rudolf Carnap, David Daube, Johann Eck, Hans-Georg Gadamer, Friedrich Hayek, Edmund Husserl, Friedrich Meinecke, và Max Weber. Ngoài ra, 19 người đoạt giải Nobel có mối liên hệ với trường này và 15 học giả đã được vinh danh với giải thưởng nghiên cứu cao nhất của Đức, giải thưởng Gottfried Wilhelm Leibniz, trong khi làm việc tại Đại học Freiburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Albert Ludwigs University of Freiburg
 University of Freiburg Student Portal
 Freiburg Institute for Advanced Studies
 University of Freiburg Alumni
 University Library
 University Medical Center Freiburg
 Freiburg University store
 IMTEK
 University College Freiburg (UCF)
 University of Freiburg Faculty of Biology

Trường đại học và cao đẳng tại Đức
Khởi đầu năm 1457
Khởi đầu thập niên 1450 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Alcibiades

text:
Alcibiades, con trai của Clinias,  /ˌælsəˈbaɪədiz/ Hy Lạp cổ đại: Ἀλκιβιάδης, Latinh hóa: Alkibiádēs, [alkibiádɛːs]; ( 450–404 TCN) đến từ vùng Scambonidae, là một chính khách, nhà hùng biện đồng thời là một vị tướng kiệt xuất của Athena cổ đại. Ông là thành viên nổi bật cuối cùng của dòng họ nhà mẹ ông, nhà Alcmaeonidae, vốn bị suy sút sau Chiến tranh Peloponnesus. Ông đã đóng một vai trò quan trọng trong nửa sau của cuộc chiến như là cố vấn chiến lược, chỉ huy quân sự và chính trị gia.

Trong cuộc chiến, Alcibiades thay đổi khuynh hướng chính trị của mình vài lần. Ở Athena những năm đầu thập niên 410 tr.CN, ông chủ trương một chính sách ngoại giao hiếu chiến, một người hăng hái đề xướng Viễn chinh Sicilia, nhưng phải bỏ chạy tới Sparta sau khi các kẻ thù chính trị buộc ông tội báng bổ. Ở Sparta, ông phục vụ như một cố vấn chiến lược, dề xuất hoặc giám sát một số chiến dịch quan trọng chống lại Athena. Tuy nhiên cũng ở Sparta, ông sớm tạo ra nhiều kẻ thù hùng mạnh và bị buộc phải trốn sang Ba Tư. Ông phục vụ cho người Ba Tư cho đến khi người Athena triệu hồi ông. Ông trở lại làm một vị tướng Athena trong vài năm, nhưng cuối cùng bị buộc đày lần nữa.

Cuộc viễn chinh Sicilia là ý tưởng của Alcibiades, và các học giả cho rằng nếu dưới sự chỉ huy của bản thân ông thay vì Nicias', nó hẳn đã không phải kết cục thảm hại như trong thực tế. Trong những năm ông phục vụ Sparta, Alcibiades đã đóng một vai trò quan trọng trong việc phá hoại Athena; chiếm đóng Decelea và những cuộc nổi dậy của người Athena dưới sự khuyến khích của ông. Khi trở về thành phố quê hương, ông đã đóng một vai trò thiết yếu trong một chuỗi những thắng lợi mà cuối cùng đưa Sparta tới chỗ phải tìm kiếm một hòa ước với Athena. Ông ưa dùng các chiến thuật không chính thống, và thường chiến thắng các thành bang bằng lừa dối và thương lượng hơn là vây hãm. Tài năng quân sử của Alcibiades thường chứng tỏ là có giá trị cho mỗi nhà nước mà ông phục vụ, nhưng thiên hướng của ông tạo nên những kẻ thù mạnh khiến cho ông không duy trì vị trí ở nơi nào được lâu; và, đến lúc kết thúc cuộc chiến mà ông nhóm lại vào đầu những năm 410 tr.CN, uy thế chính trị của ông cũng biến mất.

Chú thích

Sinh năm 450 TCN
Mất năm 404 TCN
Tướng Hy Lạp cổ đại
Năm 404 TCN
Năm 450 TCN
Chính khách Hy Lạp cổ đại


title: Browning M1919

text:
Browning M1919 là một loại súng máy đa chức năng, súng máy hạng trung cỡ nòng 7.62mm của Mỹ, đây là một trong những súng máy nổi tiếng nhất của John Browning. Nó được quân đội Mỹ cũng như nhiều quân đội khác trên thế giới sử dụng trong suốt thế kỷ XX

Còn có tên gọi khác là Súng máy 30 cal và Browning 30 cal. Nó có thể đóng nhiều vai trò như vũ khí của bộ binh, súng bắn hỗ trợ, súng phòng không,... Ngoài ra, nó cũng có thể gắn trên xe tăng, máy bay, tàu tuần tra, tàu chở lính,...

Mẫu M1919 được nhà thiết kế John Browning thiết kế lại từ mẫu súng máy hạng nặng Browning M1917 của ông. Nó trở thành vũ khí chiến đấu tiêu chuẩn cấp trung đội của quân đội Mỹ trên khắp các mặt trận của thế chiến thứ hai. Không những thế, nó cũng được Mỹ bán cho những nước Đồng minh khác để họ có vũ khí đánh quân phát xít. Khi Browning M1919 thuộc sở hữu của quân đội Anh, các kỹ sư Anh đã tiến hành chuyển đổi cỡ đạn từ .30-06 Springfield sang .303 British để phù hợp hơn với quân đội Anh. Quân đội Anh trang bị nó cho máy bay Spitfire và Hawker Hurricane của Không quân Hoàng gia Anh.

Browning M1919 cũng xuất hiện tại Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam với vai trò là súng máy tiêu chuẩn của quân đội Pháp. Khi Quân đội Nhân dân Việt Nam đánh thắng Pháp, họ đã tịch thu rồi sử dụng lại rất nhiều. Hiện tại, Browning M1919 đã được Việt Nam đưa vào viện bảo tàng để trưng bày.

Từ năm 1954 trở đi, các kĩ sư Mỹ đã chuyển đổi loại đạn .30-06 Springfield thành cỡ đạn 7,62x51mm NATO để sử dụng. Đến nay, Mỹ đã đưa nó vào bảo tàng, vì giờ đây, Mỹ đã có những súng máy khác hiện đại hơn như M60, FN M249 và M240.

Từ những năm 1970 đến nay, khẩu súng máy này thường có mặt trong những bộ phim chiến tranh của nhiều nước khác nhau, phim của Việt Nam cũng xuất hiện như: Dưới cờ đại nghĩa, Vó ngựa trời Nam, Đất phương Nam,...

Các quốc gia sử dụng trước và nay

: Sử dụng 1605 khẩu M1919A4 vào những năm 1970, được gọi là MG-A4

: M1919A4 Browning được Lực lượng X sử dụngvà M1919A6 Browning sau đó được OSS cung cấp cho các lính biệt kích Trung Quốc do Mỹ huấn luyện vào năm 1945

: Được gọi là 7,62 MG M/52

: : Được sử dụng bởi Trung đoàn Hoàng gia Hồng Kông

: Dùng sau chiến tranh
: Lực lượng vũ trang Hàn Quốc đã nhận được 186 khẩu M1919A4 và 325 khẩu M1919A6 trước Chiến tranh Triều Tiên và 4.402 khẩu M1919A4 và 2.675 khẩu M1919A6 đã được đưa vào phục vụ Quân đội Hàn Quốc cho đến cuối chiến tranh.
: Nhận được M1919A4 và M1919A6 từ Chính phủ Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam và Nội chiến Lào

: Vận hành các phương tiện và máy bay Lend-Lease

: Tịch thu từ quân đội Mỹ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Browning M1919 tại Modern Firearms.
 Browning M1919 tại Internet Movie Firearms Database.
 Xem Browning M1919 bắn.

Súng Hoa Kỳ
Súng máy
Vũ khí do John Browning thiết kế
Súng máy hạng trung
Súng dùng đạn.30-06 Springfield
Vũ khí thời Thế chiến thứ hai
Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam
Súng máy hạng nhẹ


title: Dự luật 39 California (2012)

text:
Dự Luật 39 là một luật chờ quyết định bỏ phiếu của tiểu bang California, dự luật này sẽ điều chỉnh lại cách tính thuế trên các doanh nghiệp nằm ngoài tiểu bang. Các cử tri tại cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 12 tháng 11 tới đây sẽ có quyền lựa chọn "đồng ý" hoặc "không đồng ý" với dự luật trên.

Các nhóm ủng hộ Dự Luật 39 khẳng định dự luật này sẽ lấp kẽ hở trong luật thuế mà hiện tại đang làm lợi cho các công ty ngoài tiểu bang khi họ giảm bớt việc làm ở California vì mục đích giảm thuế, và chính sách đối xử với những công ty ngoài tiểu bang sẽ giống với chính sách dành cho các công ty trong California. Số tiền thu được nhờ việc lấp kẽ hở này sẽ được dùng để đầu tư trực tiếp vào các trường công và tạo thêm công ăn việc làm cho tiểu bang, đặc biệt là các công việc xây dựng trong lĩnh vực năng lượng sạch.. Nhóm chống đối phản bác rằng Dự Luật 39 chỉ đơn giản là tăng thuế, và nó sẽ khiến các công ty ngoài tiểu bang ít đầu tư hơn vào California. Dự luật này không ảnh hưởng đến các công ty hay các hộ dân ở nội bang California.

Văn phòng phân tích gia luật pháp California xác định rõ việc thay đổi cách tính thuế sẽ giúp thu thêm được 1 tỷ $ và tạo thêm 40,000 công ăn việc làm cho tiểu bang.

Người hỗ trợ về mặt tài chính cho Dự Luật 39 là Thomas Steyer, đó là người đóng vai trò quan trọng trong việc thiết kế ra dự luật này. Thương Nghị Sĩ bang California Kevin de Leon là phó chủ tịch của Dự Luật 39.

Bối cảnh

Vào năm 2009, những nhà lập pháp Sacramento đã thay đổi luật thuế để những công ty ngoài tiểu bang có thể chọn lựa giữa 2 công thức thuế để tính thuế của họ tại California. Các công ty có thể chọn một trong hai phương pháp là "ba nhân tố" hoặc "một nhân tố doanh thu". Phương pháp 3 nhân tố được tính theo cách là một nửa thuế dựa trên số hóa đơn của công ty đã bán ra trong nội bang và một nửa còn lại là trên số nhân viên và tài sản của công ty trong tiểu bang.

Một công ty có doanh thu cao nhưng không có trụ sở tại California sẽ được giảm thuế khi chọn phương pháp 3 nhân tố. Sự thay đổi này là một phần của việc thỏa thuận giữa Arnold Schwarenegger và Đảng Cộng Hòa. California là bang duy nhất cho phép các công ty ngoài bang được chọn cách tính thuế.

Nhóm ủng hộ Dự Luật 39 bao gồm doanh nhân và là nhà từ thiện Thomas Steyer (San Francisco), người sáng lập ra Quỹ mạo hiểm Farallon, và Ngân hàng One Pacific, một ngân hàng cộng đồng. Steyer, người ký kết cho Quỹ Thế Chấp Giving, đã chi 21.9 triệu $ cho một cuộc vận động cho dự luật này. Trong năm 2010, Steyer đã chủ trì thành công trong việc nỗ lực đánh bại Dự Luật 23, một luật bỏ phiếu để thay đổi luật thay đổi khí hậu California.

Hội Bảo Thủ cũng đóng góp 25.000$ cho cuộc vận động, trong khi Nhóm Quản lý Công Nhân Kim Loại Ở Miền Tây PAC cũng đóng góp 5.000$.

Một luật tương tự đã được thông qua tại các bang New Jersey, Illinois và Texas. Nhà lãnh đạo Cộng Hòa New Jersey Chris Christie đã gọi việc lấp kẽ hỡ là một phần quan trọng cho sự trở lại của bang New Jersey.

Assembly Bill 1500

John A. Pérez, đại diện bang Los Angeles, giới thiệu dự luật Assembly Bill 1500 vào năm 2012. Điều luật này muốn xóa bỏ phương pháp tính thuế 3 nhân tố khỏi bộ luật thuế. Vào 31 tháng 8 năm 2012, AB 1500 đã thất bại trong việc tìm sự hỗ trợ cần thiết để tiến xa hơn. Tiền thuế lợi tức thu từ AB 1500 sẽ góp phần giảm 2/3 tiền học phí cho các sinh viên đại học của bang đối với các gia đình thu nhập ít hơn $150.000 một năm. Một số lượng lớn các công ty ngoài tiểu bang đã phản đối dự luật này.

Quy mô

Dự luật 39 xóa bỏ quyền được lựa chọn cách tính thuế tại California của những công ty ngoài tiểu bang. Nếu được thông qua, tất cả những công ty đang hoạt động tại bang sẽ chỉ bị tính thuế theo phương thức một nhân tố doanh thu.

Dự luật 39 cũng bao gồm kế hoạch sử dụng số tiền gia tăng từ thu thuế - khoảng 1 tỷ $ mỗi năm. Trong 5 năm đầu sau khi dự luật được thông qua, một nửa số tiền thuế mới sẽ được dùng cho các dự án năng lượng sạch. Một nửa khác sẽ được đưa vào quỹ chung của bang. Sau 5 năm, tất cả tiền sẽ được đưa vào quỹ chung.

Những người ủng hộ của dự luật này có đề cập đến bốn công ty có lợi từ luật thuế hiện tại. Đó là Chrysler Group, General Motors, International Paper, và Kimberly-Clark.  Vào tháng 9 năm 2012, Proctor & Gamble và Chrysler cùng thông báo rằng họ sẽ không phản đối Dự Luật 39 nữa.

Trong năm 2011, giám đốc điều hành công ty Genentech, Andrea Jackson đã giải thích rằng công ty của cô đã được đặt ở một nơi trong vùng Oregon nhằm tận dụng kẽ hỡ của phương thức 3 nhân tố. Cô ấy cho rằng luật thuế California khuyến khích các công ty di chuyển trụ sở ra ngoài tiểu bang.

Một nghiên cứu gần đây bởi công ty nghiên cứu độc lập Beacon Economic xác nhận rằng Dự Luật 39 có thể làm giới hạn những ưu đãi pháp lý cho những doanh nghiệp ngoài tiểu bang.

Phân tích

Tác dụng tích cực

Căn cứ theo những phân tích khách quan, việc thông qua Dự Luật 39 sẽ giúp thu thêm 1 tỷ $ cho thu nhập của bang. Dự luật này đồng thời cũng sẽ xóa bỏ ưu thế của việc xây dựng những trự sở mới hay thuê nhân công ngoài tiểu bang. Những người ủng hộ cho rằng dự luật sẽ giúp tạo thêm 40.000 công ăn việc làm mới. Tổ chức sức khỏe và môi trường khẳng định số tiền dư ra được đầu tư vào những dự án năng lượng sạch sẽ giúp bảo vệ an  ninh trường học và cải tiến sức khỏe cộng đồng tốt hơn. Tổ chức xã luận của Sacramento Bee cho rằng Dự Luật 39 đại diện cho "những gì mà nền dân chủ trực tiếp nên làm."

Tác dụng tiêu cực

Nhóm phản đối Dự Luật 39 phản bác rằng những công ty sẽ ít đầu tư vào California hơn bởi vì thuế cao. Họ cho rằng một số hình thức của phương thức 3 nhân tố đã xuất hiện kể từ 1966. Một số khác sợ rằng dự luật sẽ làm tăng thêm sự quan liêu và phức tạp cho một bộ luật thuế vốn đã rất có vấn đề. Điều này ám chỉ đến môi trường thuế không thân thiện của California: bang được xếp hạng thứ 48 theo tổ chức Sáng Lập Thuế.

Sự ủng hộ

Vào tháng 9 năm 2012, đồng loạt các tờ báo Los Angeles Times, Sacramento Bee, San Josse Mercury News và Văn phòng Thương mại San Francisco, Chủ tịch Hạ viện California John Perez, Liên Đoàn Lao động California, Chủ tịch Thượng viện bang California Darrel Steinberg, các vị Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Ronald Reagan, Geogre Schutz đã lên tiếng ủng hộ dự luật này.

Vào 26 tháng 9 năm 2012, Chủ tịch Đảng Dân Chủ California, John Burton, đã thông báo về sự ủng hộ của ông đối với Dự Luật 39. Một số sự ủng hộ khác gần đây cho luật này bao gồm Văn phòng Thương mại San Francisco, Hiệp Hội Phổi Hoa Kỳ, Hiệp Hội Doanh nhân Latin, Liên Đoàn Lao động California, Ủy viên Đại Học Cộng đồng California và Hội Ủng Hộ Bảo Tồn Thiên Nhiên California.

Vào ngày 1 tháng 10 năm 2012, các công ty lớn như General Mortos, International Paper, Kimberly Clark, Chrysler và Proctor & Gamble sẽ không còn phản đối Dự Luật 39 nữa.

Văn phòng Thương mại Simi Valley, Văn phòng Thương mại Carpinteria Valley, Văn phòng Thương mại Oxnard và Liên Minh Văn phòng Thương mại đồng loạt phản đối Dự Luật 39.

Ý kiến báo chí

"Đồng ý với luật 39"

Báo Oakland Tribune chính thức ủng hộ Dự Luật 39, với lời nhận xét "Luật 39 sẽ giúp giữ chân các doanh nghiệp ở đây".

Báo Fresno Bee ủng hộ Dự Luật 39 vào ngày 1 tháng 10, năm 2012. Họ đã viết, "Nếu nó được thông qua, luật này sẽ tạo ra thêm 1 tỷ $ mỗi năm."

Tờ Bakersfiend Californian đã hỗ trợ luật này, phát biểu, "Đây là lúc để sửa lại chính thuế tồi tệ, mà lần cuối cùng nó được tạo ra cách đây 3 năm bởi Hội Lập Pháp California."

Tờ Modesto Bee ủng hộ Dự Luật 39, ghi, "Dự Luật 39 thể hiện một cách trực tiếp những gì Đảng Dân Chủ nên làm."

Tờ San Diego Free Press vừa thông báo về sự ủng hộ với Dự Luật 39. Họ đã viết rằng, "Dự Luật 39 sẽ loại bỏ khả năng chọn lựa cách tính thuế dựa trên doanh thu của các công ty ở California và bắt buộc họ chỉ được dùng doanh thu cho việc tính thuế."

Tờ Redding Record Searchlight đã ủng hộ Dự Luật 39, ghi, " Dự Luật 39 sẽ chấm dứt việc biếu không một tỷ $ cho những công ty ngoài tiểu bang."

Tờ Contra Costa Times đã nói tốt cho Dự Luật 39. Họ viết, "Những nhà làm luật liên bang đã từ chối việc sửa lại những lỗi lầm mà họ đã tạo ra vào năm 2009, trong một phiên họp ngân sách muộn, họ đã tạo ra một chính sách thuế khuyến khích các công ty đặt trụ sở ở ngoài bang California. Những người cử tri cần phải sửa nó giùm cho họ vào ngày 6 tháng 11 tới bằng cách bỏ phiếu cho Dự Luật 39."

Tờ Los Angeles Times đã ủng hộ Dự Luật 39. Vào ngày 27 tháng 9, năm 2012, họ viết, "Dự Luật 39, sẽ tăng thêm khoảng 1 tỷ $ mỗi năm, một nửa trong số đó tạm thời sẽ được chuyên dùng cho việc tăng hiệu suất năng lượng các công trình công cộng."

Tờ San Jose Mercury News đã ủng hộ Dự Luật 39, ghi, "Những nhà làm luật liên bang đã từ chối việc sửa lại những lỗi lầm mà họ đã tạo ra vào năm 2009, trong một phiên họp ngân sách muộn, họ đã tạo ra một chính sách thuế khuyến khích các công ty đặt trụ sở ở ngoài bang California. Những người cử tri sẽ có thể sửa nó giùm cho họ vào ngày 6 tháng 11 tới bằng cách bỏ phiếu cho Dự Luật 39."

Tờ Sacramento Bee vừa ủng hộ Dự Luật 39. Các tờ báo bênh vực các cử tri bỏ phiếu cho luật này, ghi, "Rất cần thiết, các công ty ngoài tiểu bang như công ty sản xuất thuốc lá Altria giành được đặc quyền lựa chọn phương thức tính thuế, điều này cho phép họ nộp thuế ít nhất cho bang, và họ đã cho phép họ thu mức lợi nhuận lớn nhất mỗi năm,… Dự Luật 39 thể hiện trực tiếp những gì đảng Dân Chủ nên làm."

"Không đồng ý với luật 39"

Tờ San Francisco Chronicle phản đối dự luật này trong một kỳ báo tháng 9, ghi rằng, "Dự Luật 39, luật sẽ chuyển một nửa tỷ đô la từ tiền thu thuế hằng năm vào những dự án năng lượng hiệu quả, sẽ làm xấu đi một ý kiến hay (sửa đổi thuế) bằng một việc rất tồi tệ (bỏ phiếu quyết định ngân sách).

Tờ San Diego Union Tribune phản đối dự luật, ghi, "Chúng tôi đề nghị một phiếu chống cho Dự Luật 39."

Tờ Ventura County Star phản đối Dự Luật 39, phát biểu, "Những người ủng hộ của Dự Luật 39 có thể có ý tốt, nhưng luật này ở cuộc bầu cử ngày 6 tháng 11 không đủ tiêu chuẩn cho một sự kỳ vọng hợp lý. Star đề nghị một phiếu chống."

Tờ Pasadena Star-News phản đối Dự Luật 39, ghi rằng, "DỰ LUẬT 39 là một cái túi hỗn hợp – có vẻ như quá nhiều dự luật đang xuất hiện trên thùng phiếu của bang California – điều đó nên bị loại bỏ."

Tờ San Bernadino Sun phản đối luật này, ghi, "Trong 1 tỷ $ hay tương tự trong tiền thuế thu thêm mà nó sẽ được sản xuất, Dự Luật 39 sẽ chuyển trực tiếp một nửa vào những dự án khác và năng lượng hiệu quả trong vòng 4 năm."

Ban biên tập của tờ Appeal-Democrat phản đối Dự Luật 39 trong một kỳ báo tháng 5, đã viết, "Steyer đã nói rằng luật này sẽ tạo ra thêm nhiều việc làm xanh. Nhưng các loại thuế sẽ giết chết công việc bằng những món tiền dơ bẩn ở ngoài khu vực kinh tế tư nhân. Một số cam kết việc-làm-xanh tương tự đã từng được tạo ra như Assembly Bill 32,  Đạo luật Giải quyết Hâm nóng Toàn cầu 2006, bởi Thống Đốc Arnold Schwarenegger. Nhưng AB 32 đã không ngăn ngừa được việc tỷ lệ thất nghiệp của bang lại tăng cao hơn tỷ lệ quốc gia. Vấn đề nghề nghiệp thật sự của California không chỉ là thiếu các công việc xanh, mà bang còn đòi hỏi những công việc tốt cho khí hậu, đối với những gì AB 32 và bóng ma của những đóng góp từ luật của Steyer."

Tờ Los Angeles Daily News: "…luật này có hai vấn đề lớn: Một, nó là một ví dụ khác của việc bỏ phiếu quyết định ngân sách, một nửa tiền thuế sẽ được tạo ra cho những dự án môi trường thay vì đưa vào quỹ chung; và thứ hai, nó trở lại là một thỏa thuận ngân sách mà những nhà lập pháp đã tạo ra cách đây 3 năm."

Tờ San Gabriel Valley Tribune: "Bang California không thể chịu đựng thêm bất cứ thùng phiếu ngân sách để tích trữ tiền cho một mục đích đơn lẻ được ủng hộ bởi một người đề xuất quyền – trong trường hợp này là một tỷ phú sở hữu quỹ mạo hiểm. Dự Luật 39 tạo ra Quỹ Sáng Tạo Công Việc Năng lượng Sạch, một thùng tiền bất khả xâm phạm khác giống như First 5 và quỹ sức khỏe tầm thần mà những luật cũ đã cho chúng ta. Những mục đích này có vẻ tốt, nhưng chúng nên được xem xét chúng có chống lại những sự ưu tiên khác như giáo dục và sự chăm sóc cho người nghèo và người già."

Tham khảo

Dự luật California
Dự luật năm 2012


title: Trận Coulmiers

text:
Trận Coulmiers là một trận đánh trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức tại Pháp , diễn ra vào ngày 9 tháng 11 năm 1870. Trong trận đánh quyết liệt này, binh đoàn Loire của Pháp do tướng Jean-Baptiste d'Aurelle chỉ huy, mặc dù chịu thiệt hại nặng nề hơn so với quân đội Bayern đã đánh bại quân Bayern do tướng Ludwig von der Tann chỉ huy, và đoạt lại Orléans từ tay người Đức. Trận Coulmiers được ghi nhận là chiến thắng thực thụ đầu tiên của quân đội Pháp trong cuộc chiến tranh đầy thảm họa của họ vào năm 1870, đồng thời là thắng lợi đầu tiên của quân Pháp sau cuộc giao tranh tại Saarbrücken hồi đầu tháng 8 năm ấy. Song, bất chấp lợi thế về quân số của Pháp, quân đội Bayern đã trốn thoát trong cuộc bại trận này. Chiến thắng Coulmiers của quân Pháp đã khiến cho giới lãnh đạo Đức nhận thấy sự trỗi dậy của những hình thức kháng cự mới của người Pháp.

Trong một chiến dịch tấn công của quân đội Pháp vào Orléans, tướng d'Aurelle đã tiến đánh Nam tước Von der Tann và đánh bại một đội tuần tra của quân đội Đức trong khu rừng Marchénoir cận kề, vào ngày 7 tháng 11 năm 1870. Trước tình hình đó, các lực lượng Đức dưới quyền Von der Tann đã triệt thoái về hướng tây bắc và thiết lập vị trí xung quanh ngôi làng Coulmiers vào ngày 8 tháng 11. Ngày 9 tháng 11, quân đội hai bên đã giáp mặt nhau tại Coulmiers: hy vọng quân đoàn yếu ớt của mình sẽ vận động tốt hơn đội quân khổng lồ nhưng thiếu huấn luyện của Pháp, Von der Tann đã liều lĩnh lâm trận với quân Pháp, và quân Đức đã chiến đấu kiên cường trong trận chiến, thể hiện (ít nhất là một nửa) tính đúng đắn của lời ngợi ca của thủ tướng Phổ Otto von Bismarck về tinh thần trách nhiệm của người lính Đức. Đã hơn một lần trận đánh trở nên hỗn loạn, và đô đốc Jauréguiberry là người đã quyết định cho cuộc chiến: vốn người Đức đã gặp bất lợi do chịu áp lực từ quân số áp đảo của Pháp và từng lữ đoàn một của Đức tiến hành triệt thoái, song, dưới hỏa lực của lực lượng pháo binh Đức, bước tiến của quân Pháp đã bị chặn đứng và đẩy lùi trong náo loạn. Sự phối hợp yếu ớt của các đơn vị Pháp đã góp phần tạo điều kiện cho cuộc kháng cự mạnh mẽ của quân Bayern. Sau đó, Jauréguiberry nhập trận và phục hồi cuộc tiến công của quân Pháp sau thất bại ban đầu, và bẻ gãy cuộc phản công của quân Đức. Trong trật tự, các lực lượng của Tann đã triệt thoái nhanh chóng về St. Peravy, và vào buổi trưa hôm đó đội quân trú phòng Đức nhỏ bé tại Orléans rút lui.

Ngày hôm sau, quân Pháp thu được một đoàn xe chở đạn cùng một số khẩu pháo – những chiến lợi phẩm duy nhất của họ trong trận đánh khốc liệt. Trong khi đó, quân Bayern với sự hỗ trợ của một sư đoàn Phổ đã rút lui về Toury. Thành công quan trọng của Tann đã khiến cho ông được nhìn nhận là một trong những nhà chỉ huy quân sự lớn nhất thời đại. Trong khi niềm tin của người Pháp vào trận Coulmiers không lâu sau thì tan vỡ, trận chiến đã tạo cho người Phổ một niềm tin lâu dài về sự thấp kém của lính Bayern. Trận Coulmiers cũng được xem là thành quả của d'Aurelle trong việc gầy dựng binh đoàn Loire, trong đây là một thắng lợi không toàn diện và không lâu sau thì ông ta nói riêng cũng như binh đoàn Loire nói chung sớm bị quân đội Đức đánh bại liên tiếp.

Chú thích

Đọc thêm
 Compton's Home Library: Battles of the World
 Friedrich Engels: Über den Krieg, Transkription eines Textes aus der The Pall Mall Gazette Nr. 1797 vom 16. November 1870
 Colonel Rousset, Histoire générale de la Guerre franco-allemande, tome 2, édition Jules Tallandier, Paris.

Liên kết ngoài
classic Encyclopedia Britannica, 11th Edition
Preußen-Seite. Private Webseite.

Coulmiers
Pháp năm 1870
Xung đột năm 1870
Trận đánh liên quan tới Bayern
Trận đánh liên quan tới Pháp


title: Chủ nghĩa khuyển nho

text:
Chủ nghĩa khuyển nho (tiếng Hy Lạp cổ: κυνισμός) là học thuyết triết học Hy Lạp cổ, chủ trương sống phải giữ cái đức, thuận hợp tự nhiên. Con người là sinh vật có lý trí, có thể đạt được sung sướng bằng cách rèn luyện thân tâm, sống theo bản tính sẵn có, và từ bỏ ham muốn của cải, quyền lực, tiếng tăm. Một người Khuyển nho sống đơn giản, không có tài sản gì.

Antisthenis là nhà triết học đầu tiên đề xướng chủ nghĩa, từng theo học Sokratis vào cuối thế kỷ 5 TCN. Diogenes theo sau Antisthenis và thực hiện chủ nghĩa khuyển nho tới cùng: ông sống trong một chiếc bình gốm trên đường phố Athens. Tục xem Diogenes là nhà triết học khuyển nho điển hình. Vị Khuyển nho Kratis cho đi khối tài sản lớn để sống nghèo khổ ở Athens.

Bắt đầu từ thế kỷ 3 TCN, chủ nghĩa khuyển nho từ từ suy, rồi thịnh trở lại vào thế kỷ 1 ở Đế quốc La Mã. Tại các thành phố khắp trong nước, có thể thấy người Khuyển nho ăn xin và rao giảng ý tưởng. Về sau, Kitô giáo mượn dùng tư tưởng khổ hạnh và các thủ pháp tu từ của Phái khuyển nho. Thế kỷ 19, các nhà nghiên cứu đặt nặng khía cạnh tiêu cực của triết lí khuyển nho, dẫn tới tiếng xấu hiện nay của chủ nghĩa là khuynh hướng nghi ngờ lòng chân thành của người khác.

Nguồn gốc tên gọi
“Khuyển nho” là dịch nghĩa tiếng Hy Lạp cổ kυνικοί, bắt nguồn từ κυνικός ‘giống chó’ và κύων ‘chó’. Vào thời xa xưa, vị Khuyển nho đầu tiên Antisthenis dạy học ở trường Cynosarges tại Athens, nghĩa là “nơi chó trắng”, cho nên gọi tên học phái là “chó”. Tuy nhiên, chắc chắn chó cũng là cách chửi các người Khuyển nho đầu tiên trơ trẽn phá tục lệ xã hội và sống lang thang trên đường phố. Diogenes được gọi là “Con chó”, ông có vẻ rất thích tên gọi, nói rằng “những con chó khác cắn chết kẻ thù, tôi cắn bạn bè để cứu họ.” Về sau, những người Khuyển nho tìm cách chiếm đoạt lời lăng mạ làm tên riêng; một nhà bình luận giải thích:

Triết lý
Chủ nghĩa khuyển nho là một trong những triết lý đáng chú ý nhất trong tất cả các triết lý Hy Lạp, chủ trương con người có thể được sung sướng và tự do trong thời đại đầy động loạn. Mặc dù mọi người trái ý về một học thuyết chung, chủ nghĩa khuyển nho bao gồm các nguyên tắc sau đây:

 Cái để nhắm tới trong cuộc sống là sự hưng thịnh và óc minh mẫn (ἁτυφια), vượt ra khỏi sự hiểu sai, vô tâm, dại dột, và tự phụ.
 Đời sống hưng thịnh đạt được bằng cách sống hợp tính vốn có theo lý trí.
 Kiêu ngạo (τύφος) bắt nguồn từ phán đoán sai giá trị của sự vật, gây ra cảm xúc tiêu cực, ham muốn không tự nhiên, và tính cách xấu xa.
 Hưng thịnh phụ thuộc vào năng lực tự túc (αὐτάρκεια), óc thanh thản, phát huy tiềm lực, tình yêu thương con người, lời nói chân thật, và làm ngơ sự thay đổi ở đời (ἁδιαφορία).
 Con người đạt được hưng thịnh và minh mẫn bằng cách khổ hạnh (ἄσκησις) để thoát khỏi mối ràng buộc của của cải, danh vọng, và quyền lực không có nền móng trong tự nhiên. Chủ nghĩa khuyển nho chủ trương sống cực khổ, nhưng không phải sống làm việc mệt nhọc. Ví dụ: Diogenes ăn xin kiếm sống chứ không phải lao động chân tay. Sống cực khổ nghĩa là cố tình chọn lối sống khó khăn, như chỉ mặc một chiếc áo choàng mỏng và đi chân trần vào mùa đông.
 Một người Khuyển nho sống trơ tráo (Αναιδεια) và làm trái phép tắc xã hội để đánh thức người đời.

Một người Khuyển nho không có tiền bạc của cải gì và không chịu nhận giá trị phàm tục của tiền bạc, danh vọng, và quyền lực. Cuộc sống sống thuận theo tự nhiên chỉ cần phải có những cái không thể thiếu để sống và đem lại tự do bằng cách cởi bỏ ra mọi nhu cầu trần tục. Phái khuyển nho nhận Heracles làm người hùng, làm người Khuyển nho hoàn hảo, vì Heracles “là người bắt được Cerberus là con chó săn của Hades ở địa ngục, thu hút nhất là người chó Diogenes.” Nhà hùng biện Lucian nhận xét, “Cerberus và người Khuyển nho chắc chắn có điểm chung là con chó.”

Lối sống khuyển nho đòi hỏi sự rèn luyện suốt đời, không chỉ đầu óc, mà còn thân thể:

Sống đơn giản và rèn luyện thân tâm không có nghĩa là ở ẩn, không bận việc đời. Một người Khuyển nho phải sống trong dân chúng và làm ngơ mọi lời lăng mạ về việc làm thoát tục của hắn. Có người cho rằng Phái khuyển nho phát minh ý tưởng mọi người đều thuộc về một cộng đồng: khi được hỏi quê quán, Diogenes trả lời ông là “dân thế giới.”

Người Khuyển nho hoàn hảo sẽ truyền bá chủ trương và sủa cho mọi người nhận ra lỗi của họ, dùng lối sống cùng óc châm biếm cay nghiệt để đào sâu và phơi bày những điều giả tạo nằm ở gốc rễ của lề thói có từ lâu đời.

Chủ nghĩa khuyển nho hầu hết tập trung sửa sang đạo đức, song một số người Khuyển nho như Monimos cũng nói tới thuyết nhận thức.

Triết lý khuyển nho ảnh hưởng lớn Hy Lạp, gây ra chủ nghĩa khắc kỷ. Thế kỷ 2 TCN, nhà triết học khắc kỉ Apollodoros viết, “Chủ nghĩa khuyển nho là lối ngắn nhất đến đức hạnh.”

Lịch sử

Các vị Khuyển nho người Hy Lạp và La Mã thời cổ xem hạnh phúc chỉ cần phải có đức hạnh, bỏ bê mọi thứ không giúp hoàn thiện phẩm hạnh, kể cả xã hội, vệ sinh, gia đình, tiền bạc, v.v., sống như chó, cho nên bị chửi là Khuyển nho, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp κύων (“con chó”). Họ cố gắng thoát khỏi tục lệ, trở nên tự túc, và chỉ sống hợp bản tính. Họ không chịu nhận bất cứ định nghĩa hạnh phúc nào dựa trên tiền bạc, quyền lực, và danh vọng.

Phái khuyển nho coi thường các giá trị xã hội và chỉ trích các thói quen xấu như tính tham lam là gây ra đau khổ. Cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, khía cạnh này của triết lí bị nhấn mạnh, làm bẩn chủ nghĩa khuyển nho thành “thái độ tiêu cực khinh bỉ, nhất là ngờ vực lòng ngay thẳng hay động cơ của người khác,” hoàn toàn trái ngược với cách hiểu xưa, vốn nhấn mạnh “đức hạnh và tự do luân lý làm phương tiện thoát khỏi lòng ham muốn.”

Nền móng
Trước khi Phái khuyển nho hình thành thì nhiều nhà triết học như Phái Pythagoras đã chủ trương sống giản dị. Đầu thế kỷ 6 TCN, Anacharsis là nhà hiền triết người Scythia vừa đề xướng sống bình dị, vừa chỉ trích phong tục Hy Lạp, được Phái khuyển nho mượn dùng. Giới triết học Hy Lạp nghe chuyện truyền lại từ Ấn Độ về các triết gia khổ hạnh nghiêm ngặt, thậm chí không chịu mặc quần áo. Thế kỷ 5 TCN, các giáo sư triết học Hy Lạp bắt đầu nghi vấn nhiều khía cạnh của xã hội như tôn giáo, luật pháp, và đạo đức. Tuy nhiên, người ảnh hưởng triết lý của Phái khuyển nho nhất là Sokratis. Mặc dù không khổ hạnh, ông có tuyên bố yêu đức hạnh, không màng của cải, và chẳng nghĩ tới công luận. Antisthenes là học trò của Sokratis lấy các tư tưởng này làm nguồn cảm hứng chính.

Biểu tượng
Thời cổ, đặc trưng của Phái khuyển nho là trang phục, cụ thể là chiếc áo choàng cũ và cây gậy quyền. Cái áo trỏ Sokratis, cây gậy trỏ gậy tày của Herakles. Trang phục này bất li chủ nghĩa khuyển nho đến nỗi nhiều người bị các nhà văn cổ đại quở trách vì bắt chước cách ăn mặc để ra vẻ khuyển nho.

Bấy giờ, đã hơi kiêng kị việc làm mang theo cây gậy. Nguyên là trước đó, người dân thường mang gươm trong thành phố, rồi xã hội tiến bộ, đổi sang mang giáo, rồi sang mang gậy, cuối cùng việc đeo vũ khí trong thành phố trở thành hủ tục. Các nhà nghiên cứu hiện nay phỏng đoán, gậy quyền vừa tỏ ra lối sống nhàn nhã của người dùng, vừa biểu hiện các tính cách năng động và thượng võ, thay vì tượng trưng một người đàn ông yếu đuối, bởi thường dùng trong cuộc săn bắn và quần áo chơi thể thao. Người Khuyển nho mang gậy để phô bày sự tự do và cho thấy sức mạnh là đức tính dồi dào của Phái khuyển nho.

Antisthenis
Tục xem Antisthenis (khoảng 445–365 TCN) là người lập ra chủ nghĩa khuyển nho. Ông sống cùng lúc với Platon và theo học Sokratis. Mặc dù trẻ hơn Sokratis 25 tuổi, Antisthenes là một trong những môn đồ quan trọng nhất của ông. Không có tác giả cổ điển nào phủ nhận ông lập ra trước tiên chủ nghĩa khuyển nho, song có người cho rằng ông nghiên cứu nhiều chủ đề bên ngoài chỉ chủ nghĩa khuyển nho. Ví dụ: người viết tiểu sử Diogenes Laertios chép Antisthenis trứ tác trong phạm vi ngôn ngữ học, đối thoại, và văn học nhiều hơn hẳn trong phạm vi đạo đức hay chính trị học. Tuy nhiên, đây có thể phản ánh hứng thú triết học của ông thay đổi theo năm tháng. Antisthenis có rao giảng chủ trương sống nghèo khó:

Diogenes

Nói tới chủ nghĩa khuyển nho là nói tới Diogenes (khoảng 412–323 TCN). Ở quê nhà Sinope, cha ông quản lí xưởng đúc tiền. Ông cùng cha bỏ trốn đến Athens sau khi bị bắt làm giả tiền. Tục cho rằng Diogenes theo học Antisthenis, nhưng không hề có bằng cớ chắc chắn là hai người gặp nhau. Có gặp hay không gặp, Diogenes nghe theo lời dạy của Antisthenis và bắt đầu khổ hạnh, cố gắng sống tự túc, khắc khổ, và trơ tráo. Ví dụ: ông ngủ trong chậu, ăn thịt sống, và ví quan hệ giữa con người, tình dục với đầy tớ, chủ. Mặc dù không thể phân biệt thực hư của các giai thoại về ông, có thể thấy Diogenes sống đúng đạo ông rao giảng.

Kratis
Kratis (khoảng năm 365 - khoảng năm 285 TCN) là nhân vật quan trọng thứ ba của Phái khuyển nho. Ông nổi tiếng vì từ bỏ món của cải lớn để sống nghèo khổ ở Athens. Có người nói ông theo học Diogenes, nhưng cũng khó chứng thực được. Kratis cưới nhà triết học Hipparchia và họ cùng nhau sống ăn xin trên đường phố Athens. Lối sống của Kratis được nhiều người tôn trọng. Ngoài ra, ông dạy học Zeno là người lập ra chủ nghĩa khắc kỷ. Ảnh hưởng khuyển nho trong chủ nghĩa khắc kỷ sơ khai có thể truy ngược đến Kratis.

Những vị Khuyển nho khác
Có nhiều người Khuyển nho khác vào thế kỷ 4 và 3 TCN, bao gồm Onisikritos, Monimos, Vion, Telis, và Menippos. Thế kỷ 3 TCN, chủ nghĩa khắc kỷ nổi lên, chiếm chỗ của chủ nghĩa khuyển nho. Phải đến thời La Mã thì chủ nghĩa khuyển nho mới thịnh trở lại.

Chủ nghĩa khuyển nho ở Đế quốc La Mã

Từ thế kỷ 2 đến 1 TCN, có rất ít ghi chép về hoạt động của Phái khuyển nho; khoảng năm 50 TCN, nhà chính trị La Mã Cicero nói “phải tránh chủ nghĩa khuyển nho, vì nó chống lại tính khiêm tốn, một người mà chẳng khiêm tốn thì không thể có quyền lực hay danh dự.” Tuy nhiên, chủ nghĩa khuyển nho toàn thịnh trở lại vào thế kỷ 1 CN. Các nhà nghiên cứu nhận xét, chứng kiến chế độ cộng hoà sụp đổ, đế chế trỗi dậy có thể đã khiến cho nhiều người cảm thấy bất lực và nản lòng, tạo ra dịp cho triết lý nhấn mạnh sự tự túc và tìm hạnh phúc trong lòng được phổ biến lại. Trên khắp đế quốc, những người Khuyển nho đứng ở góc phố rao giảng về đức hạnh. Lucian phàn nàn rằng “thành phố nào cũng tràn ngập những kẻ Khuyển nho, nhất là những thằng nhận Diogenes, Antisthenis, và Kratis làm thánh bảo hộ và tham gia Đội quân chó.” Nhà hùng biện Aelius Aristides nhận xét “họ hay đi lại trước cửa, nói chuyện với người giữ cửa hơn là với chủ nhà, lấy sự trơ trẽn bù đắp cho địa vị thấp kém của họ.” Thế kỷ 1 CN, Demetrius là nhân vật khuyển nho nổi tiếng nhất, Seneca khen ngợi là “người thông thái tột bậc, mặc dù ông luôn miệng chối bỏ, giữ chắc các nguyên tắc ông nhận theo, và có tài hùng biện để đối phó các vấn đề to lớn nhất.” Chủ nghĩa khuyển nho vừa là mục tiêu châm biếm, vừa là tư tưởng cao cả. Ví dụ: thế kỷ 2 CN, Lucian một mặt miệt thị nhà triết học khuyển nho Peregrinus Proteus, một mặt khen ngợi người thầy khuyển nho của chính minh Demonax.

Tục thừa nhận chủ nghĩa khuyển nho là hình thức hoàn hảo của chủ nghĩa khắc kỷ. Trong bài diễn văn dài, Epictetus khen ngợi người Khuyển nho hoàn hảo, cho rằng hắn “phải biết là được Zeus sai đi sứ trên đời để phân biệt tốt xấu, để chỉ cho người đời thấy rõ họ đã lạc lối.” Tuy nhiên, nhiều người Khuyển nho bấy giờ kém xa lý tưởng: “những người Khuyển nho hiện nay chỉ là những con chó đợi ăn, chỉ giống những vị Khuyển nho ngày xưa ở điểm giỏi đánh rắm.”

Chủ nghĩa khắc kỷ suy tàn sau thế kỷ 2 CN, nhưng chủ nghĩa khuyển nho dường như vẫn còn cho đến thế kỷ 4. Giống như Epiktetos, Hoàng đế La Mã Julian (trị vì 361–363) vừa ca ngợi lý tưởng khuyển nho, vừa chỉ trích những người Khuyển nho trên đời. Sử sách thời xưa chép vị Khuyển nho cuối cùng là Sallustius, sống vào cuối thế kỷ 5, theo học nhà triết học Isidoros.

Ảnh hưởng với Kitô giáo

Giê-su là vị Khuyển nho Do Thái?
Một số nhà sử học cho rằng những lời dạy của Giê-su và những người Khuyển nho có điểm giống nhau. Một số nhà nghiên cứu chủ trương hai sách Phúc âm Ma-thi-ơ và Lu-ca khá giống với học thuyết của Phái khuyển nho. Những nhà nghiên cứu thân phận lịch sử của Giê-su như Burton L. Mack và John Dominic Crossan cho rằng Galilee vào thế kỷ 1 CN là giao điểm của văn hoá Hy Lạp và tư tưởng, truyền thống của người Do Thái; thành phố Gadara bấy giờ có tiếng là trung tâm triết học khuyển nho, chỉ cách Nazareth một ngày đi bộ là quê quán của Giê-su. Mack tả Giê-su là “nhân vật kiểu khuyển nho khá bình thường.” Crossan nhận xét, Giê-su giống như nhà hiền triết khuyển nho chịu ảnh hưởng của Do Thái giáo hơn là Chúa cứu thế chết thay loài người hay vị cứu tinh muốn dựng nước độc lập để cứu người Do Thái. Những nhà nghiên cứu khác phản đối, đặt nặng ảnh hưởng của truyền thống tiên tri trong Do Thái giáo hơn.

Ảnh hưởng với Kitô giáo lúc đầu
Thời kỳ đầu, các Kitô hữu có thể đã khổ hạnh giống như người Khuyển nho và thường mượn dùng các thủ pháp tu từ của Phái khuyển nho. Một số vị Khuyển nho tử đạo vì lên tiếng chống lại chính quyền. Vị Khuyển nho Peregrinus Proteus từng theo Kitô giáo, Maximus of Alexandria là Kitô hữu, cũng được gọi là người Khuyển nho vì lối sống khổ hạnh. Các tác giả Kitô giáo thường ca ngợi lối sống nghèo khó của người Khuyển nho. Tuy nhiên, họ khinh miệt sự trơ tráo của hắn. Ví dụ: Augustinô nói rằng người Khuyển nho “lấy làm kiêu hãnh ý kiến ô uế và trơ tráo của họ, trái bản năng khiêm tốn của loài người, quả thực đáng là chó”.<ref>Augustine, {{Ws|[[s:The City of God/Book XIV/Chapter 20|De Civitate Dei 14.20]]}}</ref> Các dòng tu khổ hạnh của Kitô giáo cũng có thể truy ngược đến thẳng Phái khuyển nho, các thầy tu sĩ hành khất có bề ngoài và nhiều cách thực hành chẳng khác gì với người Khuyển nho. Nhà nghiên cứu Leif E. Vaage so sánh Phúc âm Ma-thi-ơ và Lu-ca với các văn bản khuyển nho như thư từ, trỏ ra các điểm chung về đạo đức và khổ hạnh.

Thế kỷ 2, vị Khuyển nho Crescens công kích người biện hộ Kitô giáo Justin Martyr, chỉ trích các Kitô hữu là “những người vô thần nhất” vì không chịu theo các vị thần ngoại giao, xây đền thờ, tượng, và cúng tế. Kitô hữu tiếp tục bị chỉ trích như vậy đến thế kỷ 4.

 Xem thêm

 Chủ nghĩa khắc kỷ
 Triết học Hy Lạp

 Tham khảo

 Thư mục

 Đọc thêm

 Nguồn chính

 Socratis et Socraticorum Reliquiae, ed. G. Giannantoni, 4 volumes (Naples, 1990). Volume 2 collects fragments of the early Cynics from Antisthenes to Crates.
 The Cynic Philosophers, ed. R. Dobbin (Penguin, 2012)
 Diogenes the Cynic: Sayings and Anecdotes: With Other Popular Moralists, ed. R. Hard (Oxford, 2012)
 Diogenes Laërtius, Lives and Opinions of Eminent Philosophers, Book VI: The Cynics
 Dio Chrysostom, Cynic Discourses: Oration 6, Oration 8, Oration 9, Oration 10.
 Epictetus, Discourse 3.22, On Cynicism
 Pseudo-Lucian, The Cynic
 Julian the Apostate, 6th Oration - To the Uneducated Cynics
 Julian the Apostate, 7th Oration - To the Cynic Heracleios

 Nguồn thứ

 Ian Cutler, (2005), Cynicism from Diogenes to Dilbert. McFarland & Co.
 William D. Desmond, (2006), The Greek Praise of Poverty: Origins of Ancient Cynicism. University of Notre Dame Press. ISBN 0-268-02582-7
 ————, (2008), Cynics. Ancient Philosophies Series. Acumen Publishing. ISBN 1-84465-129-0
 F. Gerald Downing, (1992),  Cynics and Christian Origins. T. & T. Clark. ISBN 0-567-09613-0
 Luis E. Navia, (1996), Classical Cynicism: A Critical Study. Greenwood Press. ISBN 0-313-30015-1
 Lousa Shea (2009), The Cynic Enlightenment: Diogenes in the Salon Johns Hopkins University Press.
 H. C. Baldry, "Zeno's Ideal State". Published in The Journal of Hellenic Studies, Vol. 79 (1959), pp. 3–15. DOI: 10.2307/627917
 Kathy L. Gaca, "Early Stoic Eros: The Sexual Ethics of Zeno and Chrysippus and their Evaluation of the Greek Erotic Tradition". Published in Apeiron: A Journal for Ancient Philosophy and Science, Vol. 33, No. 3 (September 2000), pp. 207–238.

 Liên kết bên ngoài

"Cynicism", in The Dictionary of the History of Ideas''
Lives & Writings on the Cynics, directory of literary references to Ancient Cynics

Khổ tu


title: Quái vật trên gác xép

text:
Quái vật trên gác xếp (tựa tiếng Anh: Aliens In The Attic) là bộ phim điện ảnh thiếu nhi được yêu thích nhất phát hành năm 2009, đây là bộ phim viễn tưởng kể về người ngoài hành tinh xâm chiếm Trái Đất bằng con đường tiếp xúc với con người, tuy nhiên một người ngoài hành tinh mang tên Sparks muốn làm quen và tỏ ra thân thiện với con người nên đã kể ra hết âm mưu về những người đi theo cô. Những người bạn của cô là loài người đã cùng sát cánh theo cô để ngăn chặn kế hoạch xâm lược Trái Đất, do chính đồng nghiệp của cô gây ra. Mọi chuyện dở khóc dở cười xảy ra từ đây.

Phân vai
 Carter Jenkins vai Tom Pearson
 Austin Butler vai Jake Pearson
 Henri Young vai Art Pearson
 Regan Young vai Lee Pearson
 Ashley Boettcher vai Hannah Pearson
 Ashley Tisdale vai Bethany Pearson
 Josh Peck vai Sparks
 J. K. Simmons vai Skips
 Kari Wahlgren vai Razor
 Thomas Haden Church vai Tazer
 Robert Hoffman vai Ricky Dillman
 Kevin Nealon vai Stuart Pearson
 Gillian Vigman vai Nina Pearson
 Doris Roberts vai Nana Pearson
 Tim Meadows vai Sheriff Doug Armstrong
 Andy Richter vai Nathan Pearson
 Malese Jow vai Julie

Nhạc phim

Giải thưởng và đề cử
 2009 Teen Choice Awards
 Movie Star: Female – Ashley Tisdale (đề cử)
 2010 Young Artist Awards
 Young Ensemble Cast: Megan Parker, Henri Young, Regan Young, Austin Robert Butler, Carter Jenkins (đề cử)

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim năm 2009
Điện ảnh Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim của 20th Century Fox
Phim của Regency Enterprises
Phim thiếu nhi
Phim Mỹ
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim hài thập niên 2000
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000


title: Dẻ gai châu Âu

text:
Dẻ gai châu Âu (danh pháp khoa học: Fagus sylvatica) là một loài thực vật thuộc họ Fagaceae.
Nó là loài cây lớn, có thể cao đến 49 m (160 ft) và đường kính cây lên đến 3 m (10 ft), dù thông thường nó cao 25–35 m (80–115 ft) và đường kính cây 1,5 m (5 ft). Một cây 10 năm tuổi có thể cao khoảng 4 m (13 ft). Nó có tuổi thọ điển hình khoảng 150-200 năm tuổi dù có cây thọ đến 300 năm tuổi. Bề ngoài cây khác nhau tùy theo môi trường sinh sống.

Tên gọi
Ở các vùng nói tiếng Đức, dẻ gai châu Âu được gọi tắt là dẻ gai (Buche), bởi vì nó là loại dẻ gai địa phương duy nhất ở Trung Âu. Tên chính thức của nó là dẻ gai đỏ (Rotbuche). Chữ đỏ để chỉ màu gỗ hơi hơi đỏ.

Phổ biến
Trung Âu là vùng phát triển tự nhiên của dẻ gai châu Âu. Nó rất thích hợp với khí hậu địa trung hải. Ở Đức dẻ gai châu Âu chiếm 15 % tổng số cây lá rộng trong các cánh rừng, ở Thụy Sĩ 19 %, ở Áo 10 %.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Beech Tree Collection - Photographs By Louis K. Meisel, NY
Images, location details, and measurements of remarkable beeches
Den virtuella floran - Distribution

S
F
Thực vật Azerbaijan
Thực vật Bỉ
Thực vật Bồ Đào Nha
Thực vật Đức
Thực vật Tây Ban Nha
Thực vật Thổ Nhĩ Kỳ
Thực vật Thụy Điển
Thực vật Ý
Thực vật Ukraina
Thực vật Địa Trung Hải
Cây trang trí
Thực vật vườn châu Âu
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật Đảo Anh


title: Phong bạc

text:
Phong bạc (danh pháp khoa học: Acer saccharinum) là một loài thực vật thuộc họ Phong. Loài này có nguồn gốc từ miền đông và trung Bắc Mỹ (miền đông Hoa Kỳ và Canada). Đây là một trong những cây trồng phổ biến nhất ở Hoa Kỳ.
Phong bạc là một cây rụng lá phát triển tương đối nhanh, thường đạt đến chiều cao 15–25 m (50–80 ft), đặc biệt 35 m (115 ft). Tán của nó nói chung rộng được 11–15 m (35–50 ft). Một cây non 10 tuổi có chiều cao khoảng 8 m (25 ft). Nó thường được tìm thấy dọc theo đường sông và vùng đất ngập nước. Nó là một cây có khả năng thích ứng cao, mặc dù nó có yêu cầu ánh sáng mặt trời cao hơn so với các loài phong khác.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Winter ID pictures
Interactive Distribution Map for Acer saccharinum

Thực vật Bắc Dakota
S
Cây Đông Nam Hoa Kỳ
Cây Hoa Kỳ
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây Bắc Mỹ
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Phong Nhật Bản

text:
Phong Nhật Bản (danh pháp khoa học: Acer palmatum) , hay momiji, ) là một loài thực vật thuộc chi Phong, họ Phong. Loài này có trên 1.000 giống và nhiều giống đã được trồng khắp thế giới do hình dạng và màu của lá. Đây là giống 'Sango kaku', còn gọi là "phong vỏ san hô". Đây là loài bản địa Nhật Bản, bán đảo Triều Tiên, Trung Hoa, đông Mông Cổ và đông nam Nga.
Cây cao từ 6 đến 10 m, hiếm khi đạt , thường là cây tầng dưới trong rừng cây gỗ bóng râm.

Giới thiệu

Phong lá đỏ hay Phong (tiếng Anh là maple, tiếng Nhật là momiji) là loài lá bản mỏng, có lá chuyển mầu trước khi rụng vào mùa thu. Ở các nước có mùa thu lạnh như Nhật, Hàn,... tầm cuối tháng 10 lá đã đổi mầu, đặc biệt là vùng núi cao có nhiệt độ thấp hơn. Phong lá đỏ được gọi chung như vậy nhưng thực tế mầu lá rất phong phú tùy chủng loại phong và thời tiết. Chỉ riêng Nhật Bản đã có hơn 1000 loài phong, hình dáng va mầu lá cũng khá khác nhau ít nhiều ví dụ: mầu đỏ tươi, đỏ sẫm, vàng, cam, tím, hồng... tùy vào chủng loài của cây phong. Không chỉ Nhật, Hàn, Trung có nhiều phong do khí hậu ôn đới, các nước như Âu Mỹ cũng có nhiều chủng loại riêng.

Đặc trưng lá Phong

Khi nói tới Phong lá đỏ, nhiều người có sự hình dung cả cây hay một rừng cây rực màu đỏ nhưng ít người để ý rằng lá non cũng có màu đặc trưng, sự khác biệt của các chủng Phong dễ nhận ra nhất vào lúc này. Màu lá non thường giữ trong khoảng 2 - 4 tuần tùy điều kiện ánh sáng và nhiệt độ. Hơn nữa, không chỉ màu lá mà kích thước và hình thùy lá cũng có sự khác biệt tùy thời điểm trong năm. Những người yêu thích lá phong còn có thú vui ép lá làm lưu niệm. Màu lá non đẹp nhất nên là khoảng 2 tiếng tắm nắng/ngày, lá mùa thu đẹp nhất khi nhiệt độ đêm khoảng 7-10 độ. Mùa hè do nắng nóng, việc cháy lá là khá bình thường ngay cả tại các nước ôn đới.

Tính đột biến cao của Phong lá đỏ

Phong lá đỏ cũng như một số loài khác (như cây Linh Sam của Việt Nam) có tính đột biến cao về chủng loại. Điều này giải thích khả năng lai và tạo ra nhiều chủng loại đến vậy. Từ loài phong thuần chủng theo thời gian đã có vô số loại phong. Và khi lấy hạt của chủng con đem gieo thì tỉ lệ nảy thành cây chung này không phải 100%, mà rất nhiều cây quay lại thành phong thuần chủng. Các chủng loại phong thường gặp

- Phong Núi (yama)

- Phong vỏ san hô (sangokaku)

- Phong thác đổ (shidare)

- Phong ba thùy (trident)

- Phong Quế (katsura)...

Hoa và hạt Phong lá đỏ

Hoa phong thường thấy vào tháng 5 - tháng 7, có hình dáng khá đặc biệt trông như cánh bướm. Hạt cây phong được bảo vệ trong hạch và có khả năng bay xa khỏi cây nhờ cánh to và dài. Tuy nhiên việc trồng được một cây phong từ hạt không phải là dễ dàng vì phải qua nhiều xử lý (ví dụ để trong tủ lạnh 3 tháng...) trước khi đem trồng. Việc gieo hạt Phong là điều thách thức với ngay cả nhà vườn tại Nhật. Bên cạnh đó, những hạt (mới) rụng tự nhiên lại có tỉ lệ lên mầm cao ngay tại gốc cây sau khi trải qua mùa lạnh kéo dài (thường từ tháng 11 - tháng 3 năm sau).

Cách trồng và chăm sóc Phong lá đỏ

Cây có khả năng thích nghi tốt trong phạm vi rộng về ánh sáng và loại đất. Tuy nhiên, có vài yếu tố cơ bản nhất nếu trồng phong trong điều kiện khí hậu nóng như Việt Nam là đất trồng phải thoáng (tưới xong trôi hết nước, ẩm đất nhưng không ướt quá), điều lượng nắng (mùa hè nên tránh nắng gắt đến khi cây thuần), và cây Phong rất thích gió nên cần để chỗ thoáng gió. Tại Việt Nam, 3 yếu tố dưới đây là trở ngại lớn:

1. Những cơn mưa dài ngày (đất úng nước trong thời gian dài), sau đó nóng ẩm làm nấm dễ phát triển

2. Khô hanh dài trong mùa đông ở miền Bắc nhưng lại chưa đủ lạnh để cây ngủ.

3. Nắng quá gắt dễ làm cháy lá, hệ rễ cũng khó phát triển mạnh vào những ngày quá nóng

Phòng và trị bệnh

Cây phong trưởng thành thì hầu như bạn không phải lo về côn trùng hoặc bệnh. Theo kinh nghiệm làm vườn, thì việc lưu thông không khí, đủ nắng, và dùng đất thoát nước tốt sẽ giúp ngăn ngừa bệnh nấm. Thuốc trừ sâu gốc đồng hoặc các loại thuốc diệt nấm có thể giúp ích trong trường hợp bị bệnh nhưng thường cây đã thuần tại Việt Nam vài năm thì không cần dùng nữa. Thuốc phải được phun sớm vào buổi sáng để bảo ngăn ngừa độc tố, nên phun sau khi mưa. Khi cành/lá bị bệnh cần cắt cành và phiến lá đã hoặc đang chết và vứt xa ra chỗ khác. Cũng không nên phủ đất kín hết rễ cây phong vì nó sẽ là chỗ ẩn  trú cho côn trùng và các loài gặm nhấm làm hại cây. Cần chú ý tăng cường thêm nước so với bình thường vào hè, chú ý trước những thay đổi đột ngột về nhiệt độ. Tưới nước vào buổi sáng là tốt nhất vì cây cần một khoảng trễ để hút nước lên lá, tưới buổi tối thì lá ẩm dễ phát sinh nấm. Phần lớn các giống phong lá xanh hơn sẽ chịu nắng tốt hơn và có hệ rễ khỏe hơn nên hay đường dùng làm cây vườn hoặc bonsai.

Chu kỳ chăm sóc trong năm (tính theo lịch Nhật Bản)

Mùa Đông (tháng 12 - tháng 2)

Vào thời kỳ lạnh giá, cần chú ý việc tưới nước. Nên giữ cho đất khô cả ngày (người dịch bổ sung: nếu bạn thấy bề mặt khô thì chỉ tưới lướt một chút nước là đủ, còn bề mặt ướt thì lớp đất bên dưới vẫn còn nhiều nước. Thời điểm này cây ngủ đông nên đăc biệt hạn chế cung cấp nước cho cây. Nhiều bạn quan tâm và tưới nhiều quá sẽ phản tác dụng). Việc tưới nước vào cuối ngày cũng có thể làm bầu đất trong chậu chặt lại và gây khó khăn cho việc lên rễ.

Mùa Xuân (tháng 3 - tháng 5)

Thời kỳ này độ lạnh đã giảm và cây đã dần phát triển, nên chú ý độ khô của đất vào thời điểm này. Việc thay chậu (trồng lại) tốt nhất là vào tháng 3. Nếu thay chậu từ trung tuần tháng 4 (lịch Nhật còn có cách tính là thượng tuần, trung tuần và hạ tuần; mỗi tuần đó tính 10 ngày) đến cuối hạ tuần tháng 5 sẽ được coi là muộn và nên tránh vì ảnh hưởng tới việc sinh trưởng. Đây cũng là thời điểm cây cần được bón phân.

Trường hợp trồng cây bonsai (trong chậu) và không muốn cây phát triển mạnh thì không bón phân cho tới tháng 5. Ngược lại, nếu muốn cây phát triển mạnh thì có thể bón từ cuối tháng 2 bằng phân hữu cơ (người dịch bổ sung: nhiệt độ tại Tokyo trung bình lạnh hơn Hà Nội 8 độ, nên cái lạnh sẽ đến sớm và kéo dài lâu hơn. Tại Hà Nội, tầm Tết (giữa tháng 2) cây đã dần sinh trưởng thay vì đầu tháng 3 như bên Nhật)

Mùa hè (tháng 6 - tháng 8)

Đây là mùa mưa và cũng là thời kỳ nắng chiếu gắt, vì vậy lúc này là thời điểm cần chăm sóc kỹ lưỡng. Vào mùa mưa, nắng sẽ giảm hơn nhưng có khả năng bị bệnh nấm mốc. Nếu trồng cây trên chậu thì cần chú ý thông gió, và phu thuốc diệt nấm nếu cần (các loại thuốc này khá phổ biến ở bất kỳ cửa hàng vật tư nông nghiệp hoặc phố bán cây cảnh). Cây trên chậu sẽ chăm khó khăn hơn cây trồng dưới đất. Từ thời kỳ này gốc đã hoạt động nhiều nên hãy ngừng bón phân.

Mùa Thu (tháng 9 - tháng 11)

Lúc này nắng đã dịu và là thời điểm đón chờ và chiêm ngưỡng lá đỏ. Vây nên cần hạn chế trồng lại cây (thay chậu) vào thời điểm này. Với thời tiết Việt Nam thì tùy vùng miền mà vẫn có thể can thiệp. Miền Bắc không nên can thiệp mạnh từ tháng 10 - tháng 12.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thực vật Đài Loan
Thực vật Pakistan
P
Cây dùng làm bonsai
Cây trang trí
Thực vật Trung Quốc
Thực vật vườn châu Á
Thực vật được mô tả năm 1784


title: Phong đường

text:
Phong đường (danh pháp khoa học: Acer saccharum) là một loài thực vật thuộc chi Phong, họ Phong. Loài này được Marshall mô tả khoa học đầu tiên năm 1785.

Phong đường có nguồn gốc từ các khu rừng gỗ cứng ở đông bắc Bắc Mỹ, từ phía tây Nova Scotia miền nam Ontario, và phía nam bang Georgia và Texas. Phong đường được biết đến với tán lá mùa thu tươi sáng và là nguồn chính của loại siro phong. Phong đường là một loại cây rụng lá, bình thường đạt mức cao , và đặc biệt lên đến .. Một cây 10 tuổi cao khoảng 5 m
Phong đường được cạo để lấy nhựa, sau đó đem đun nóng nhựa này để sản xuất siro phong hay sản xuất đường phong hoặc kẹo phong. Siro phong cũng có thể sản xuất từ các loài có họ hàng gần với phong đường, nhưng sản lượng khá ít.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S
Thực vật được mô tả năm 1785
Thực vật Bắc Dakota
Vườn cây Bắc Mỹ
Cây Đông Nam Hoa Kỳ
Cây Hoa Kỳ
Cây trang trí
Thực vật Bắc Mỹ
Cây Bắc Mỹ


title: Phong Na Uy

text:
Phong Na Uy (danh pháp hai phần: Acer platanoides) là một loài thực vật thuộc chi Phong, họ Phong.
Đây là loài phong bản địa Đông và Trung Âu và tây nam châu Á, từ Pháp về phía đông Nga, phía bắc tới miền nam Scandinavia và đông nam tới miền bắc Iran.
Nó là một cây rụng lá và có chiều cao 20–30 m với đường kính thân cây đến 1,5 m, và chỏm cây tròn, rộng. Vỏ cây màu xám nâu và có rãnh nông, không giống như các loài phong khác, cây trưởng thành không có xu hướng có vỏ cây xù xì. Các chồi xanh lúc đầu, sớm trở thành màu nâu nhạt, các chồi mùa đông có màu nâu đỏ sáng. Nó không phải là loài sông thọ, với độ tuổi tối đa khoảng 250 năm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

P
Thực vật Armenia
Thực vật Azerbaijan
Thực vật Đức
Thực vật Hy Lạp
Thực vật Afghanistan
Thực vật Na Uy
Thực vật Địa Trung Hải
Cây châu Á
Thực vật châu Á
Thực vật xâm hại
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Phong đỏ

text:
Phong đỏ (danh pháp khoa học: Acer rubrum) là một loài thực vật thuộc chi Phong, họ Bồ hòn. Đây là một trong những cây rụng lá phổ biến nhất và rộng rãi của miền đông Bắc Mỹ. Nó có phạm vi dao động từ hồ Woods trên biên giới giữa Ontario và Minnesota, phía đông Newfoundland, phía nam gần Miami, Florida, và tây nam sang đông Texas. Cây trưởng thành thường đạt độ cao khoảng 15 m (49 ft). Tên gọi của nó xuất phát từ thực tế hoa, cuống lá, cành con và hạt của nó đều có màu đỏ ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, trong số các đặc trưng này thì nó được biết đến nhiều nhất là do tán lá chuyển thành màu đỏ của nó khi tới mùa thu.

Nó cũng là cây biểu tượng của bang Rhode Island và quốc gia Canada. Sự đổi màu của lá phong hoa đỏ (A. rubrum) rất đẹp mắt về mùa thu là yếu tố đóng góp chính vào phong cảnh mùa thu ở miền đông nam Canada và tại New England. Du lịch mùa thu để xem lá đổi màu là nguồn lợi chính trong kinh tế của khu vực này, đặc biệt là tại Vermont, New Hampshire và Western Massachusetts.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chi Phong
Vườn cây Bắc Mỹ
Cây Đông Nam Hoa Kỳ
Cây dùng làm bonsai
Cây trang trí
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây Hoa Kỳ
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Thực vật Đông Canada
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Cây Bắc Mỹ


title: Kền kền râu

text:
Kền kền râu (tên khoa học Gypaetus barbatus) là một loài chim săn mồi duy nhất trong chi Gypaetus, họ Accipitridae. Theo truyền thống được coi một loài kền kền Cựu thế giới, nhưng nó thực sự tạo thành một dòng nhỏ của Accipitridae cùng với kền kền Ai Cập (Neophron percnopterus), là loài còn sống tương đối gần gũi nhất với nó. Mặc dù không giống nhau, kền kền Ai Cập và kền kền râu đều có đuôi hình thoi, là bất thường giữa các loài chim săn mồi.

Kền kền râu có kích thước rất lớn, với chiều dài trên 1,2 m và sải cánh lên đến gần 3 m. Khối lượng từ 4,5 - 8,0 kg. Nó ăn chủ yếu xác chết và thi thoảng là cả con mồi sống, sinh sản trên những vách núi cao ở phía nam Châu Âu, Kavkaz Bắc Phi, phía nam châu Phi, tiểu lục địa Ấn Độ và Tây Tạng. Chúng đẻ một đến hai quả trứng vào giữa mùa thu và nở vào mùa xuân. Chúng là loài định cư.

Phân bố và môi trường sống
Kền kền râu phân bố thưa thớt trên một phạm vi rộng lớn, đáng kể. Chúng hiện diện ở các vùng núi ở Pyrenees, Alps, bán đảo Ả Rập, vùng Caucasus, dãy núi Zagros, Alborz, Koh-i-Baba ở Bamyan, Afghanistan, dãy núi Altai, Himalaya, Ladakh ở miền bắc Ấn Độ, miền tây và miền trung Trung Quốc . Ở châu Phi, nó được tìm thấy ở Dãy núi Atlas, Cao nguyên Ethiopia và phía nam từ Sudan đến đông bắc Cộng hòa Dân chủ Congo, miền trung Kenya và miền bắc Tanzania. Một nhóm dân cư biệt lập sinh sống tại Drakensberg của Nam Phi.

Hành vi

Chế độ ăn

Giống như những kền kền khác, nó là một loài ăn xác thối, chủ yếu ăn ăn phần còn lại của xác chết động vật. Chế độ ăn của kền kền râu bao gồm động vật có vú (93%), chim (6%) và bò sát (1%), với động vật móng guốc cỡ trung bình chiếm một phần lớn trong chế độ ăn.
Kền kền râu tránh ăn xác chết của các loài lớn hơn (như bò và ngựa) có lẽ vì mất công xử lý nhiều nhưng lợi ích thu lại khi xử lý vận chuyển đi và tiêu hóa lớn hơn.
Chúng thường coi thường thịt xác chết và chế độ ăn thường là 85–90% tủy xương. Đây là loài chim sống duy nhất chuyên ăn tủy. Kền kền râu có thể nuốt toàn bộ hoặc mổ qua xương giòn có kích thước bằng xương đùi cừu và hệ tiêu hóa mạnh mẽ của chúng nhanh chóng tiêu tan ngay cả những mảnh lớn. Kền kền râu đã học cách bẻ gãy xương quá lớn để có thể nuốt chửng bằng cách mang chúng bay lên độ cao  trên mặt đất và sau đó thả chúng xuống những tảng đá bên dưới, đập chúng thành những mảnh nhỏ hơn và để lộ ra phần tủy bổ dưỡng. Chúng có thể bay lên với cục xương có đường kính lên đến  và nặng đến , hay gần bằng trọng lượng cơ thể chúng.
Sau khi thả những chiếc xương lớn, kền kền râu bay lượn hoặc bay lướt xuống để kiểm tra chúng và có thể lặp lại hành động này nếu xương chưa đủ nứt. Kỹ năng học được này đòi hỏi những chú chim chưa trưởng thành phải luyện tập nhiều và mất tới bảy năm để thành thạo. Ít thường xuyên hơn, những con chim này đã được quan sát cố gắng làm gãy xương (thường có kích thước trung bình) bằng cách ngậm xương ở mỏ và đập vào đá. Trong mùa sinh sản, chúng chủ yếu ăn xác thịt. Chúng thích các chi của cừu và các loài động vật có vú nhỏ khác và chúng mang thức ăn về tổ, không giống như các loài kền kền khác cho chim non ăn bằng cách mớm thức ăn nôn ra từ cổ họng.

Con mồi còn sống đôi khi bị kền kền râu tấn công, với mức độ thường xuyên hơn bất kỳ loài kền kền nào khác. Trong số này, rùa dường như được chúng ưa thích đặc biệt tùy thuộc vào sự phong phú của loài rùa này tại địa phương. Rùa bị chúng săn bắt có thể nặng gần bằng kền kền săn mồi. Để giết rùa cạn, kền kền râu bay theo chúng đến một độ cao nào đó và thả chúng xuống để làm nứt lớp vỏ cứng của loài bò sát cồng kềnh. Đại bàng vàng đã được ghi nhận có cách giết rùa theo cách tương tự.
Các động vật sống khác, có kích thước gần bằng kích thước của chúng, đã được quan sát thấy bị bắt giữ và thả xuống trong chuyến bay. Trong số này có procavia capensis, thỏ đồng, macmot và trong một trường hợp là một con kỳ đà dài .

Các loài động vật lớn hơn đã từng bị kền kền râu tấn công, bao gồm sơn dương, dê capra, sơn dương Chamois và linh dương Steenbok. Những con vật này đã bị giết bởi cú tân công bất ngờ của kền kền râu và kền kền râu vỗ cánh cho đến khi nạn nhân rơi khỏi những gờ đá dựng đứng và chết; mặc dù trong một số trường hợp, đây có thể là những vụ giết chết tình cờ khi cả kền kền và động vật có vú gây bất ngờ cho nhau. Nhiều động vật lớn bị kền kền râu giết chết còn non không vững, có biểu hiện ốm yếu hoặc rõ ràng là bị thương.
Theo giai thoại, con người đã bị giết theo cách tương tự. Tuy nhiên, điều này vẫn chưa được xác nhận và nếu nó xảy ra, hầu hết các nhà sinh vật học đã nghiên cứu về loài chim này thường đồng ý rằng đó là tình cờ đối với loài kền kền râu. Đôi khi là những loài chim sống trên mặt đất nhỏ hơn, chẳng hạn như gà gô và Họ Bồ câu, đã được ghi nhận bì kền kền râu săn bắt, có thể là xác thịt tươi (thường bị kền kền râu bỏ qua) hoặc bị kền kền giết bằng đôi cánh. Trong khi kiếm ăn xương hoặc con mồi sống khi đang bay, kền kền râu bay khá thấp trên mặt đất đá, bay quanh cao . Thỉnh thoảng, Các cặp đôi sinh sản có thể kiếm ăn và săn mồi cùng nhau. Ở cao nguyên Ethiopia, kền kền râu đã thích nghi với việc sống phần lớn dựa vào rác thải của con người.

Sinh sản
Kền kền râu chiếm một vùng lãnh thổ rộng lớn quanh năm. Nó có thể kiếm ăn hơn 2 km2 (0,77 dặm vuông Anh) mỗi ngày. Thời kỳ sinh sản có thể thay đổi, từ tháng 12 đến tháng 9 ở Eurasia, tháng 11 đến tháng 6 ở tiểu lục địa Ấn Độ, tháng 10 đến tháng 5 ở Ethiopia, quanh năm ở miền đông châu Phi và tháng 5 đến tháng 1 ở miền nam châu Phi. Mặc dù nói chung là sinh sống đơn độc, mối quan hệ giữa một cặp sinh sản thường rất chặt chẽ. Sự chăm sóc chung thủy một vợ một chồng xảy ra ở kền kền râu. Trong một số trường hợp, tình trạng đa phu đã được ghi nhận trong loài. Màn tranh giành lãnh thổ và sinh sản giữa kền kền râu thường rất ngoạn mục, liên quan đến việc phô diễn móng vuốt, nhào lộn và xoắn ốc khi bay một mình. Những con chim lớn cũng thường xuyên khóa chân nhau và bay một khoảng cách trên bầu trời với nhau. Ở châu Âu, các cặp kền kền râu sinh sản được ước tính là 120 con. Tỷ lệ sinh sản trung bình của kền kền râu là 0,43 ± 0,28 con non/cặp sinh sản / năm và mức độ thành công sinh sản trung bình 0.56±0.30 chim non đủ lông đủ cánh/cặp sinh sản/năm.

Tổ là một đống lớn các que cây, bề ngang 1 m và chiều sâu 69 cm khi tổ được xây lần đầu lên đền bề ngang 2,5 m và chiều sâu 1 m, với một lớp phủ của các chất động vật khác nhau từ thực phẩm, sau khi sử dụng nhiều lần. Con cái thường đẻ một lứa từ 1 đến 2 quả trứng, mặc dù 3 quả đã được ghi nhận trong những trường hợp hiếm hoi, được ấp trong 53 đến 60 ngày. Sau khi nở, con non dành từ 100 đến 130 ngày trong tổ trước khi ra ràng. Con non có thể phụ thuộc vào bố mẹ đến 2 năm, buộc bố mẹ phải làm tổ trong những năm thay thế một cách thường xuyên. Thông thường, kền kền râu làm tổ trong các hang hốc và trên các gờ và mỏm đá hoặc hang động trên các bức tường đá dốc, vì vậy rất khó khăn cho các động vật có vú ăn thịt tiếp cận tổ của chúng. Kền kền râu hoang dã có tuổi thọ trung bình là 21,4 năm tuổi, nhưng đã được quan sát là sống ít nhất 45 năm trong điều kiện nuôi nhốt.

Chú thích

Tham khảo

B
Chim châu Á
Chim châu Âu
Chim châu Phi
Động vật được mô tả năm 1758


title: Adam Savage

text:
Adam Whitney Savage (sinh ngày 15 tháng 7 năm 1967) là một chuyên gia thiết kế tạo mẫu công nghiệp và hiệu ứng đặc biệt người Mỹ cũng như còn là, diễn viên, nhà giáo dục, và đồng dẫn dắt hai chương trình truyền hình nổi tiếng của Discovery Channel là MythBusters và "Unchained Reaction". Các thiết kế của ông đã xuất hiện trong các bộ phim lớn như Star Wars: Episode II - Attack of the Clones và The Matrix Reloaded. Ông là một thành viên nổi bật của cộng đồng khoa học theo chủ nghĩa hoài nghi. Ông sống ở San Francisco với cặp con trai song sinh của mình và vợ, Julia.

Sự nghiệp

Savage đã làm việc trong các lãnh vực hoạt hình, thiết kế đồ họa, thợ mộc, nhà thuyết trình, phát triển điện ảnh, dẫn chương trình truyền hình, thiết kế sân khấu, thiết kế đồ chơi, và chủ phòng trưng bày. Ông thiết kế mẫu cho các phim Galaxy Quest, Bicentennial Man, Star Wars: Episode II - Attack of the Clones, The Matrix Reloaded, và Space Cowboys,....

Savage đóng vai một kỹ sư tháo vát trong bộ phim năm 2001: Ever Since the World Ended và vai một chủ sở hữu cửa hàng thặng dư quân đội, người bán cho một người đàn ông một động cơ tên lửa cho chiếc xe tải nhỏ của mình trong phim năm 2006 The Darwin Awards, Jamie Hyneman cũng xuất hiện trong phim. Ông tham gia vai quần chúng với Jamie Hyneman trong CSI: Crime Scene Investigation ngày 1/5/ 2008, tập "The Theory of Everything." Trong phim tài liệu về hậu trường The Matrix Revolutions,ông được phỏng vấn với tư cách là chuyên gia hiệu ứng đặc biệt và thảo luận về một số hiệu ứng trong phim cũng như các khó khăn khi thực hiện.

Ông từng dạy thiết kế mô hình nâng cao tại The Department of Industrial Design thuộc Academy of Art University tại San Francisco.

Savage là người thuyết trình thường xuyên tại các hội nghị thường niên của những người hoài nghi của nhà ảo thuật James Randi, The Amaz!ng Meeting, từ khi xuất hiện lần đầu tháng Giêng 2006. Ông cũng xuất hiện ở Anh, nói chuyện trong The First Amazing Meeting London từ ngày 03-ngày 04 tháng 10 năm 2009, tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Mermaid, Blackfriars.

Savage là khách mời đặc biệt tại ba chương trình w00tstock v1.x trong năm 2009, và xuất hiện trong bốn chương trình w00tstock v2.x trong năm 2010. Ông cũng là khách mời trên chương trình Diggnation lần thứ 220

Savage cũng đã là một diễn giả khách mời thường xuyên tại hội chợ Maker Faire hàng năm từ năm 2008, nói về các chủ đề khác nhau như nỗi ám ảnh của mình với con chim dodo và cách giải quyết vấn đề, và cũng trả lời câu hỏi từ các khán giả về Mythbusters và những thứ khác.

Savage tham gia dẫn một tập trong loạt phim khám phá của Discovery Channel là Curiosity. Trong tập phim của mình ông thuyết trình một câu chuyện giả tưởng dựa trên các thành tựu có thật đang được nghiên cứu nhằm giúp con người bất tử. Các nghiên cứu xuất hiện trong phim gồm chi tái sinh, máy in sinh học, và thậm chí cả liệu pháp hồi sinh.

Savage và Hyneman là giám khảo cho trò chơi truyền hình Unchained Reaction giới thiệu tháng 3/ 2012.

MythBusters

Savage tham gia MythBusters ngay từ khi bắt đầu. Nhiệm vụ của ông cũng như các thành viên Mythbuster khác là kiểm tra độ thực tế các giả thiết hay giai thoại từ rất nhiều lĩnh vực và kết luận xem chúng "Busted" (vô lý, bác bỏ), "Confrimed" (Xác nhận) hay "Plausible" (có thể khả thi).

Tính cách năng động và hào hứng của Savage được dùng nhằm tạo đối nghịch với người đồng dẫn chương trình dè dặt, điềm tĩnh Jamie Hyneman.

Savage và Hyneman là hai MC duy nhất trong mùa đầu của MythBusters, từ mùa hai, các trợ lý của Hyneman được giới thiệu vào tham gia như: Kari Byron, Tory Belleci và Scottie Chapman. Từ mùa ba, Grant Imahara thay Chapman.

Đời tư

Savage cưới Julia năm 2002 và có hai con sinh đôi riêng từ mối quan hệ trước. Ông đeo một bộ máy trợ thính trên tai trái của mình do một tình trạng bẩm sinh. Hiện ông đang tập chơi tung hứng như đã thấy trên "Mythbusters". Ông cũng là một người vô thần. Suốt đời ông có một sở thích là thiết kế trang phục. Ông phấn đấu cho tính xác thực với trang phục của mình. Khi học trung học, ông và cha của ông đã thực hiện một bộ áo giáp bằng nhôm từ tấm ngăn nước mưa trên mái nhà cùng 700 đinh tán. Ông cho biết khi mặc nó tới trường, ông đã xỉu vì bên trong bộ giáp quá nóng. Khi tỉnh dậy trong phòng y tế, ông hỏi ngay " bộ giáp của tôi đâu?" (Where's my armor'?)
. Năm 2011, ông làm bộ áo dựa trên nhân vật No-Face (Vô Diện) trong phim Spirited Away
.Đầu 2012, ông được xác nhận sẽ nói diễn văn khai trường đầu tiên cho Sarah Lawrence College.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Adam Savage's "Tested" website

 Adam Savage's biography from the Discovery Channel
 Interview with The Sneeze
 Interview with Reddit.com
 Adam Savage interviewed  on Penn Radio
 Discovery
 Savage Presentation at The Entertainment Gathering (December 2008)
 Adam Savage on Diggnation (September 2009)
Adam Savage interviewed  on Geek a Week

Kỹ sư Mỹ
Sinh năm 1967
Nam diễn viên Mỹ
Người thành phố New York
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ Mỹ
Nam diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nam diễn viên đến từ thành phố New York
Nhà truyền bá khoa học