title: Heinkel He 51

text:
Heinkel He 51 là một loại máy bay hai tầng cánh một chỗ của Đức, nó được sản xuất với số lượng lớn và có nhiều phiên bản khác nhau. Ban đầu nó được thiết kế làm máy bay tiêm kích, sau đó có thêm các biến thể cường kích và thủy phi cơ. Đây là sự phát triển từ mẫu máy bay He 49 trước đó.

Biến thể
He 49a
Mẫu thử đầu tiên.
He 49b
Mẫu thử thứ hai. Dùng để thử nghiệm cho cả máy bay thường và thủy phi cơ.
He 49c
Mẫu thử thứ ba.
He 51a
Mẫu thử thứ tư.
He 51A-0
Mẫu sản xuất loạt 0. 9 chiếc.
He 51A-1
Mẫu sản xuất chính thức, 150 chiếc.
He 51B-0
Gia cố cấu trúc. 12 chiếc.
He 51B-1
Phiên bản sản xuất của B-0. 12 chiếc.
He 51B-2
Tiêm kích có phao nổi, còn là phiên bản trinh sát; 46 chiếc.
He 51B-3
Phiên bản tầng cao.
He 51C-1
Phiên bản cường kích. 79 chiếc được gửi tới Tây Ban Nha để trang bị cho không quân lực lượng quốc gia và Legion Condor.
He 51C-2
Phiên bản cải tiến của C-1. 21 chiếc.

Quốc gia sử dụng

Không quân Bulgary – mua 12 chiếc He 51.

Luftwaffe
 Tây Ban Nha dưới thời Francoist
Không quân Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (He 51B-1)
Warplanes of the Luftwaffe

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 8,40 m (25 ft 6¾ in)
Sải cánh: 11,00 m (36 ft 1 in)
Chiều cao: 3,20 m (10 ft 6 in)
Diện tích cánh: 27,20 m² (292,6 ft²)
Trọng lượng rỗng: 1.460 kg (3.212 lb)
Trọng lượng có tải: 1.900 kg (4.180 lb)
Động cơ: 1 × BMW VI 7,3Z, 559 kW (750 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 330 km/h (178 kn, 205 mph)
Vận tốc hành trình: 280 km/h (151 kn, 174 mph)
Tầm bay: 570 km (308 nmi, 354 mi)
Trần bay: 7.700 m (25.256 ft)
Lực nâng của cánh: 69,9 kg/m² (14,3 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0,29 kW/kg (0,18 hp/lb)

Vũ khí
 Súng: 2 khẩu súng máy MG 17 7,92 mm ở mũi
 Bom: 6 quả 10 kg (22 lb) (phiên bản C-1)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Donald, David, ed. Warplanes of the Luftwaffe. London: Aerospace, 1994. ISBN 1-874023-56-5.
 Green, William and Gordon Swanborough. "The Cadre Creator...Heinkel's Last Fighting Biplane". Air Enthusiast No. 36, May-August 1988. pp. 11–24. ISSN 0143-5450.
 Green, William and Gordon Swanborough. The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
 Hooton, E.R. Phoenix Triumphant: The Rise and Rise of the Luftwaffe. London: Arms & Armour Press, 1994. ISBN 18544091816.
 Mondey, David. The Concise Guide to Axis Aircraft of World War II. London: Chancellor, 1996. ISBN 1-85152-966-7.
 Taylor, John W.R. "Heinkel He 51". Combat Aircraft of the World from 1909 to the Present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.

Liên kết ngoài
Heinkel He51 - First Fighter of the Reborn Luftwaffe
Pilotfriend - Heinkel He 49 He 51
German group rebuilding a Heinkel He 51

He 051
Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Thủy phi cơ
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay cường kích
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Phước Tuy (định hướng)

text:
Phước Tuy có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Xã Phước Tuy, huyện Cần Đước, tỉnh Long An
 Tỉnh Phước Tuy (1956-1975), một tỉnh cũ của miền Đông Nam Bộ.
 Xã cũ Phước Tuy thuộc huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre; nay là một phần xã Phước Ngãi.


title: Dứa Đồng Giao

text:
Dứa Đồng Giao là thương hiệu nông sản của vùng đất Tam Điệp, Ninh Bình. Quả dứa Đồng Giao có mặt trong sách Top 50 trái cây đặc sản nổi tiếng nhất Việt Nam, đã được Cục Sở hữu trí tuệ bảo hộ chỉ dẫn địa lý  Dứa Đồng Giao cùng với cá rô Tổng Trường, dê núi và cơm cháy Ninh Bình được coi là những đặc sản ẩm thực tiêu biểu của Ninh Bình.

Đặc điểm nhận dạng
Cây dứa được đưa về trồng ở Đồng Giao từ năm 1972 với 2 giống chính là Cayen và Queen. Dứa được trồng ở Đồng Giao ăn rất ngon, vị ngọt đậm, không xơ. Sự thơm ngon nức tiếng của loại quả này được tạo thành từ điều kiện tự nhiên độc đáo ở Tam Điệp là vùng đất bán sơn địa, thành phần đất có hàm lượng sét cao, tầng mặt tơi xốp, biên độ nhiệt độ ngày đêm lớn, lượng bức xạ cao và những kinh nghiệm, bí quyết canh tác của người dân.

Dứa Tam Điệp có 2 giống chính là Dứa Cayen xuất khẩu với diện tích trồng khoảng 3000 ha và Dứa Queen Victoria 500ha. Hiện nay, ở Tam Điệp, cây dứa chiếm 60% diện tích trồng các cây ăn quả. Nhờ áp dụng nhiều tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất, nên sản lượng dứa thu hoạch hàng năm tăng nhanh từ trên 5.700 tấn dứa quả năm 2000 lên trên 22.800 tấn vào năm 2005 và năm những năm gần đây là trên 30.000 tấn.

Cây dứa Đồng Giao thân ngắn, lá dài và cứng với gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt; phía trên có một cụm lá. Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất là vào tháng 3 tháng 7. Trung bình thời gian từ lúc trồng tới lúc thu hoạch là 18 tháng. Trước khi hái, dứa được thử để ước tính lượng đường của trái.

Dứa Cayene Đồng Giao có hình trụ, màu vàng cam nhạt, mùi thơm, vị ngọt đậm, không xơ. Khối lượng quả từ 1,53 đến 1,78 kg. Đường kính quả từ 12,90 đến 13,90 cm. Chiều dài quả từ 19,45 đến 20,39 cm. Số lượng mắt dứa từ 111 đến 115 mắt. Tỷ lệ phần ăn được từ 72 đến 75%.

Dứa Queen Đồng Giao có hình trụ, màu vàng rơm, mùi thơm, vị ngọt, không xơ. Khối lượng quả từ 0,54 đến 0,61 kg. Đường kính quả từ 7,71 đến 8,49 cm. Chiều dài quả từ 10,46 đến 11,27 cm. Số lượng mắt dứa từ 92 đến 94 mắt. Tỷ lệ phần ăn được từ 60 đến 74%.

Bên cạnh kinh nghiệm và bí quyết canh tác của người dân, các đặc tính này có được là nhờ điều kiện tự nhiên độc đáo của khu vực này: vùng bán sơn địa, có mức độ phân cắt địa hình ít nên tạo sự đồng đều về khí hậu, tiêu thoát nước tốt, thuận lợi cho việc trồng và sản xuất cây dứa. Đất đai nơi đây có hàm lượng sét cao, tầng mặt của đất tơi xốp, phù hợp với đặc điểm của cây dứa là có bộ rễ yếu, ăn nông và cần lượng nước cao.Ngoài ra, đây là khu vực có biên độ nhiệt ngày đêm lớn (4 – 6oC) và lượng bức xạ cao giúp tạo nên đặc điểm đặc thù cho sản phẩm dứa Đồng Giao.

Chiến lược phát triển
Cây dứa Đồng Giao được trồng nhiều ở Nông trường Đồng Giao và các hộ dân thuộc vùng đồi núi Tam Điệp. Từ năm 2007, Ninh Bình là tỉnh có sản lượng dứa đứng đầu miền Bắc với 47.400 tấn/năm.

Từ những năm 1967, cây dứa được đưa về trồng ở Đồng Giao, cây dứa đã tồn tại và phát triển bền vững và trở thành biểu tượng và sản phẩm chính của Đồng Giao.

Hiện tại, toàn Nông trường Đồng Giao có diện tích rộng 5.500ha, với khoảng 1.800 hộ chuyên làm nghề trồng dứa, bình quân mỗi hộ có 1ha đất canh tác trở lên. Tổng sản lượng dứa mỗi năm 30.000-35.000 tấn.

Khu vực địa lý của sản phẩm dứa bao gồm các xã Phú Long, Quảng Lạc thuộc huyện Nho Quan; các xã Đông Sơn, Quang Sơn và các phường Trung Sơn, Nam Sơn thuộc thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.

Điểm du lịch thiên nhiên
Nói đến Ninh Bình, không chỉ có Tràng An, Bái Đính, Cúc Phương, Vân Long, Phát Diệm hay Tuyệt Tình Cốc nữa mà còn có thêm một sự lựa chọn thú vị đó là nông trại dứa Đồng Dao. Mọi góc ở đây đều có thể cho ra đời hàng chục tấm hình sống ảo đẹp.

Chú thích

Ẩm thực Ninh Bình
Nông nghiệp
Giống cây trồng Việt Nam


title: Osteochilus borneensis

text:
Osteochilus borneensis (danh pháp hai phần: Osteochilus borneensis) là một loài cá thuộc chi Cá mè phương nam trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Chi Cá mè phương nam


title: Cá lúi xanh

text:
Osteochilus brachynotopteroides (danh pháp hai phần: Osteochilus brachynotopteroides) là một loài cá thuộc chi Cá mè phương nam trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở Đông Nam Á.

Chú thích

Tham khảo

Chi Cá mè phương nam
Cá Lào
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá lưu vực Mê Kông


title: Osteochilus thomassi

text:
Osteochilus thomassi (danh pháp hai phần: Osteochilus thomassi) là một loài cá thuộc chi Cá mè phương nam trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở Tây Ghats Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Chi Cá mè phương nam


title: Osteochilus serokan

text:
Osteochilus serokan (danh pháp hai phần: Osteochilus serokan) là một loài cá thuộc chi Cá mè phương nam trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở Đông Nam Á.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Ủy ban Nhân dân Bắc Triều Tiên

text:
Ủy ban Nhân dân Bắc Triều Tiên (Chosŏn'gŭl: 북조선인민위원회; Pukchosǒn Inmin Wiwŏnhoe, Hán Việt: Bắc Triều Tiên Nhân dân Ủy viên hội) là một chính phủ được thành lập bởi Kim Nhật Thành sau khi ông tuyên bố tách khỏi Chính phủ lâm thời Đại Hàn Dân Quốc trong thời kỳ mở đầu của Chiến tranh Lạnh cùng với sự lãnh đạo của Đảng Lao động Triều Tiên (mà tiền thân là Đảng Cộng sản Triều Tiên). Đây là một chính phủ tồn tại được sự hậu thuẫn bởi Liên Xô và luôn ở thế đối đầu với Chính phủ lâm thời Đại Hàn Dân quốc do Mỹ hậu thuẫn ở phía nam Vĩ tuyến 38 trên bán đảo này.

Quốc kỳ của Bắc Triều Tiên ban đầu được sử dụng cờ Takeuga để cho phù hợp với truyền thống quốc gia, nhưng sau này chính phủ Đại Hàn Dân quốc đã sử dụng cờ này và nhằm đảm bảo phù hợp với những quốc gia cộng sản nên khi Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên được thành lập đã sử dụng cờ có ngôi sao năm cánh và nền đỏ tượng trưng cho ý chí đấu tranh cách mạng và tinh thần yêu nước của toàn Đảng toàn dân. Màu trắng của hai viền và bao quanh ngôi sao đỏ tượng trưng cho tính thống nhất và duy nhất của dân tộc, rìa cờ màu xanh da trời biểu thị nguyện vọng thiết tha yêu chuộng hòa bình. Lá cờ này được sử dụng cho đến ngày nay.

Tổ chức
Ủy ban Nhân dân Bắc Triều Tiên được tổ chức trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Nhân dân Bắc Triều Tiên được tổ chức vào ngày 21 tháng 12 năm 1947. Phiên họp đã quyết định chuyển quyền lực của Ủy ban Nhân dân lâm thời Bắc Triều Tiên sang Ủy ban Nhân dân Bắc Triều Tiên, và bầu Kim Nhật Thành làm chủ tịch dựa trên đề xuất của người đứng đầu Mặt trận Dân chủ Thống nhất Tổ quốc là Choi Yong-kun.

Hội đồng nhân dân đã ủy quyền cho Kim Nhật Thành để tổ chức Ủy ban nhân dân.

Giải thể
Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên đã tuyên bố trên 09 tháng 9 năm 1948, hòa tan một cách hiệu quả các chính phủ lâm thời. Các lực lượng Liên Xô đã rời khỏi Bắc Triều Tiên vào năm 1948.

Xem thêm
 Phân chia Triều Tiên
 Chính phủ lâm thời Đại Hàn Dân Quốc
 Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
 Đại Hàn Dân Quốc

Tham khảo

Chính phủ Bắc Triều Tiên
Bắc Triều Tiên 1948
Cựu quốc gia châu Á
Cựu chính thể trong Chiến tranh Lạnh
Bắc Triều Tiên 1946
Chính trị Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Quốc gia cộng sản
Lịch sử Bắc Triều Tiên
Bắc Triều Tiên 1947
Quan hệ Liên Xô-Triều Tiên
Đồng Minh chiếm đóng Triều Tiên


title: Juken Sentai Gekiranger: Nei-Nei! Hou-Hou! Hồng Kông Đại quyết chiến

text:
là bộ phim điện ảnh của Juken Sentai Gekiranger được công chiếu ngày 4 tháng 8 năm 2007, cùng thời điểm với Kamen Rider Den O, Ore tanjou.

Câu chuyện

Mở đầu bộ phim là một cuộc chiến như thường lệ giữa Gekiranger và nhóm Rinshi do Mele dẫn đầu. Bỗng có luồng ánh sáng kì lạ phát ra từ một cỗ máy đã dịch chuyển ba Gekiranger cùng Mele và những võ sĩ trên toàn thế giới kể cả Rio - người không tham gia vào cuộc chiến - tới một đấu trường ở Hồng Kông. Cũng tại đây, nhóm của Jan gặp Lao Fang, một cảnh sát viên ở Hồng Kông - người đang điều tra âm mưu của Yang - một con quái vật với sức mạnh ghê gớm dưới lốt của một ông hoàng viễn thông.

Nhân vật

Các nhân vật mới xuất hiện trong phim là ,  và

Diễn viên
Kandou Jan (漢堂 ジャン Kandō Jan): Suzuki Hiroki (鈴木 裕樹 Suzuki Hiroki)
Uzaki Ran (宇崎 ラン Uzaki Ran): Fukui Mina (福井 未菜 Fukui Mina)
Fukami Retsu (深見 レツ Fukami Retsu): Takagi Manpei (高木 万平 Takagi Manpei)
Quyền Thánh Sha-Fu (マスター・シャーフー Masutā Shā Fū, lồng tiếng): Nagai Ichirō (永井 一郎 Nagai Ichirō)
Masaki Miki (真咲 美希 Masaki Miki): Itoh Kazue (伊藤 かずえ Itō Kazue)
Masaki Natsume (真咲なつめ Masaki Natsume): Kuwae Sakina (桑江 咲菜 Kuwae Sakina)
Rio (理央 Rio): Araki Hirofumi (荒木 宏文 Araki Hirofumi)
Mele (メレ Mere): Hirata Yuka (平田 裕香 Hirata Yuka)
Bae (バエ, lồng tiếng): Ishida Akira (石田 彰 Ishida Akira)
Lao Fang (ラオファン): Ono Mayumi (小野真弓 Ono Mayumi)
Miranda (ミランダ): Yinling Yan
Yang (ヤン): Ishibashi Masashi (石橋雅史 Ishibashi Masashi)
Big the Goto: Kondo Taka (タカ・コンドー Taka Kondō)
Rodrigo Gillberto: Charles Johnson
Bulldozer Bruno: Emeka the Black Samurai
Mikhail Baranovsky: Gerald Lalusi
Krisna Muhammad: Muhhamad Ribbon
Kojiro Musashino: Niibori Kazuo (新堀 和男 Niibori Kazuo)
Mirna Madagascar: Tajiri Shigekazu (田尻茂一 Tajiri Shigekazu)
Những nữ phục vụ: Machida Ayumi (町田歩美 Machida Ayumi), Nakazawa Ayako (中澤綾子 Nakazawa Ayako), Someya Kana (染谷佳奈 Someya Kana), Inoue Kahori (井上佳穂理 Inoue Kahori), Itagura Saki (板倉さき Itagura Saki), Aoki Hitomi (青木 眸 Aoki Hitomi), Hirai Rena (平井麗奈 Hirai Rena), Kuwabara Kaoru (桑原 薫 Kuwabara Kaoru), Itoi Atsumi (糸井温美 Itoi Atsumi), Kaneko Mika (金子美佳 Kaneko Mika)
Người dẫn chuyện: Kei Grant

Diễn viên phục trang
Geki Red, Geki Tohja: Hirofumi Fukuzawa
Geki Yellow: Sanae Hitomi
Geki Blue: Yasuhiro Takeuchi
Quyền Thánh Sha-Fu: Naoko Kamio
Hắc Mãnh Sư Rio: Yasuhiko Imai
Mele (mặc áo giáp): Yūichi Hachisuka
Miranda (dạng Machine-Man): Motokuni Nakagawa
Yang (dạng Machine-Man): Hiroyuki Muraoka

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Kochyerigin DI-6

text:
Kochyerigin DI-6 (tên định danh ban đầu: TsKB-11; ) là một loại má bay tiêm kích hai tầng cánh do Liên Xô chế tạo vào thập niên 1930.

DI-6 được phát triển tại TsKB với vai trò làm máy bay tiêm kích, với khả năng cường kích hạng nhẹ khi được trang bị các loại vũ khí khác nhau. Động cơ ban đầu đã gặp vấn đề nên phải dùng động cơ Wright R-1820 thay thế. Chuyến bay đầu tiên diễn ra vào ngày 30 tháng 9 năm 1934, thử nghiệm chính thức bắt đầu vào đầu năm 1935, nghiệm thu cấp nhà nước diễn ra vào giữa tháng 5-tháng 11. Mặc dù có một số điểm yếu, nhưng nó vẫn được đặt chế tạo, và trang bị cho các đơn vị không quân vào mùa xuân năm 1937. Việc sản xuất kéo dài tới tận năm 1939.

Biến thể
DI-6bis
Phiên bản huấn luyện với bộ càng bánh cố định.
DI-6Sh (TsKB-11Sh, TsKB-38)
Biến thể cường kích, ghế phi công được bọc giáp, trang bị 4 khẩu súng máy PV-1; 60 chiếc.
DI-6MMSh
Một mẫu thử với động cơ M-300.

Quốc gia sử dụng

Không quân Xô viết

Tính năng kỹ chiến thuật (DI-6)
Shavrov 1985

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 2
Chiều dài: 6.87 m (22 ft 6 in)
Sải cánh: 9.94 m (32 ft 7 in)
Chiều cao: 3.2 m (10 ft 6 in)
Diện tích cánh: 25.15 m² (270.7 ft²)
Trọng lượng rỗng: 1,360 kg (2,998 lb)
Trọng lượng có tải: 1,955 kg (4,310 lb)
Động cơ: 1 × Shvetsov M-25, 522 kW (700 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 372 km/h (201 knots, 231 mph)
Tầm bay: 500 km (270 nm, 311 mi)
Trần bay: 7,700 m (25,262 ft)
Lực nâng của cánh: 78 kg/m² (16 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 267 W/kg (0.16 hp/lb)

Vũ khí
 3 khẩu súng máy ShKAS 7,62 mm (0.3 in)
 Mang được 40 kg (88 lb)

Tham khảo

 Russian Aviation Museum
 Уголок неба

Máy bay Kochyerigin
Máy bay TsKB
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1930
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Koolhoven F.K.52

text:
Koolhoven F.K.52 là một loại máy bay tiêm kích-trinh sát hai tầng cánh, được Koolhoven phát triển vào thập niên 1930. Máy bay được trang bị buồng lái kín. Chỉ có 6 chiếc được chế tạo.

Quốc gia sử dụng

Không quân Phần Lan operated two aircraft.

Không quân Hoàng gia Hà Lan

Tính năng kỹ chiến thuật (F.K.52)
Syöksypommittajat

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 2
Chiều dài: 8.25 m (27 ft 1 in)
Sải cánh: 9.80 m (32 ft 2 in)
Chiều cao: 3.30 m (10 ft 10 in)
Diện tích cánh: 28.40 m² (305.6 ft²)
Trọng lượng rỗng: 1,650 kg (3,630 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 2,500 kg (5,500 lb)
Động cơ: 1 × Bristol Mercury VIII, 625 kW (840 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 380 km/h (205 knots, 234 mph)
Vận tốc hành trình: 308 km/h (166 knots, 190 mph)
Tầm bay: 1,130 km (610 nm, 697 mi)
Trần bay: 9,800 m (31,144 ft)

Vũ khí
 2 khẩu súng máy dưới cánh 7,7 mm
 1 khẩu súng máy L-33/34 7,62 mm ở phía sau buống lái
 150 kg (330 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay trinh sát quân sự Hà Lan 1930–1939
Máy bay tiêm kích Hà Lan 1930–1939
Máy bay Koolhoven
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Taiji

text:
Taiji (), hay Thai cát (chữ Hán: 台吉), là một tước hiệu quý tộc Mông Cổ từ thế kỷ 16. Nhiều tài liệu cho rằng tước hiệu này bắt nguồn từ tước hiệu Thái tử của các vương triều Trung Quốc và lần đầu tiên được sử dụng cho các quý tộc Mông Cổ thuộc dòng dõi thừa kế của Batumöngke Dayan Khan (1480 -1517). Tước hiệu ban đầu đồng nghĩa với tước vị Khung Taiji, tuy nhiên từ sau thế kỷ 15, nó chỉ còn ý nghĩa tước hiệu của các hoàng tử thuộc bộ tộc Oirat.

Chú thích

Tước hiệu quý tộc
Nhà Nguyên


title: Polikarpov I-5

text:
Polikarpov I-5 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh một chỗ của Liên Xô, nó được sản xuất trong giai đoạn 1931-1936, khi không còn làm máy bay tiêm kích nữa nó được dùng làm máy bay huấn luyện. Sau Chiến dịch Barbarossa, hầu hết lực lượng của Không quân Xô viết (VVS) đã bị tổn thất nặng, những chiếc I-5 còn sót lại được trang bị 4 khẩu súng máy và rãnh gá bom, nó được dùng làm máy bay cường kích hạng nhẹ và ném bom ban đêm năm 1941. Đến năm 1942, nó bị thải loại, sau khi việc sản xuất máy bay của Liên Xô được khôi phục và các máy bay cường kích hiện đại hơn như Ilyushin Il-2 bắt đầu được trang bị.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Xô viết
 Không quân Hải quân

Tính năng kỹ chiến thuật ()

Gordon and Dexter Polikarpov's Biplane Fighters, p. 22

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 6,78 m (22 ft 3 in)
Sải cánh: 10,24 m (33 ft 7 in) (cánh trên), 7,4 m (24 ft 3 in) (cánh dưới)
Diện tích cánh: 21,3 m2 (229 sq ft)
Trọng lượng rỗng: 934 kg (2.059 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 1.355 kg (2.987 lb)
Động cơ: 1 × Shvetsov M-22, 358 kW (480 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 278 km/h (173 mph; 150 kn)
Tầm bay: 660 km (410 mi; 356 nmi)
Trần bay: 7.500 m (24.606 ft)

Vũ khí
 2 khẩu súng máy PV-1 7,62 mm
 Bom 2: × 22-lb (10-kg)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Gordon, Yefim and Dexter, Keith. Polikarpov's Biplane Fighters (Red Star, vol. 6). Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing, 2002. ISBN 1-85780-141-5
 Gordon, Yefim. Soviet Airpower in World War 2. Hinckley, England: Midland Publishing, 2008 ISBN 978-1-85780-304-4

Đọc thêm

 Abanshin, Michael E. and Gut, Nina. Fighting Polikarpov, Eagles of the East No. 2. Lynnwood, WA: Aviation International, 1994. ISBN 1-884909-01-9
 Ede, Paul and Moeng, Soph (gen. editors) The Encyclopedia of World Aircraft ISBN 1-85605-705-4
 Gordon, Yefim and Khazanov, Dmitri. Soviet Combat Aircraft of the Second World War, Volume One: Single-Engined Fighters. Earl Shilton, Leicester, UK: Midland Publishing Ltd., 1998. ISBN 1-85780-083-4
 Green, William and Swanborough, Gordon. The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark Publishers, 1994. ISBN 0-8317-3939-8.
 Gunston, Bill. The Osprey Encyclopaedia of Russian Aircraft 1875–1995. London, Osprey, 1995 ISBN 1-85532-405-9
 Léonard, Herbert. Les avions de chasse Polikarpov. Rennes, France: Editions Ouest-France, 1981. ISBN 2-85882-322-7 (French)
 Stapfer, Hans-Heiri. Polikarpov Fighters in Action, Part 1 (Aircraft in Action number 157). Carrollton, TX: Squadron/Signal Publications, Inc., 1995. ISBN 0-89747-343-4

I-005
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1930
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Oni (trò chơi điện tử)

text:
Oni là tựa game hành động bắn súng góc nhìn thứ ba được phát triển bởi Bungie West, một công ty con của Bungie. Được phát hành vào năm 2001, nó là game duy nhất của Bungie West. Nhờ kết hợp yếu tố bắn súng góc nhìn thứ ba và đánh giáp lá cà, nó đã tạo nên cách chơi vừa mới, mà quen thuộc đối với người chơi ưa thích game bắn súng góc nhìn thứ ba. Vào năm 1999, Oni đã giành Giải Nhà phê bình Game cho game hành động/phiêu lưu xuất sắc nhất, ngay khi còn đang trong giai đoạn phát triển. Do gặp nhiều khó khăn trong chữa lỗi và mạng kết nối đáng tin cậy (ngoài LAN vào thời điểm bấy giờ, yếu tố nhiều người chơi đã bị loại bỏ khi game được phát hành.

Thế giới trong game chịu ảnh hưởng nhiều từ anime Ghost in the Shell của Mamoru Oshii. Hai nhân vật chính Konoko và Trung tá Griffin khá giống với hai nhân vật chính của phim là Motoko Kusanagi và Daisuke Aramaki. Dark Horse Comics đã xuất bản phiên bản truyện tranh 4 tập cho Oni, tập đầu tiên có đi kèm với phiên bản Windows dành cho game.

Cách chơi

Game có tất cả 14 màn lớn nối tiếp nhau. Không như các game hành động cùng loại thường chỉ chú trọng vào vũ khí, Oni chủ yếu hướng người chơi vào các thế võ với những thế đánh mang đầy tính nghệ thuật. Xuyên suốt hành trình của game, người chơi sẽ được học và sử dụng tất cả 18 thế võ. Mỗi thế võ sẽ tương thích với từng hoàn cảnh khác nhau, các tuyệt chiêu sẽ được gửi đến người chơi và lưu giữ trong sổ tay điện tử.

Oni có tất cả mười loại súng bao gồm các loại súng ngắn, súng trường, súng phóng lựu đạn và vũ khí dùng năng lượng. Các vật phẩm như hộp cứu thương (hypospray), và thiết bị giúp tàng hình (cloaking device) có thể được tìm thấy trong suốt quá trình chơi. Các trận chiến giáp lá cà tỏ ra khá hiệu quả khi người chơi chỉ có thể nhặt và giữ được trong người một loại súng nhất định còn đạn thì khá hiếm trong game. Các chiêu ra đòn trong game gồm có đấm, đá, vật, được học liên tục trong quá trình chơi.

Có nhiều loại quân địch trong game, mỗi loại có khả năng và phong cách chiến đấu khác nhau. Mỗi loại quân địch lại được chia thành nhiều cấp độ khác nhau theo sức mạnh và độ khó, mỗi cấp độ được phân biệt bằng một loại màu sắc khác nhau giống như trong tựa game trước đó của Bungie là Marathon. Oni không giới hạn người chơi trong một không gian nhỏ với một nhóm nhỏ quân địch mà khá mở rộng so với thế giới bên ngoài. Có tất cả mười bốn màn chơi với các kích cỡ không gian khác nhau, một số đủ rộng để có thể bao trùm cả một công trình lớn. Bungie đã thuê hai kiến trúc sư để thiết kế không gian cho game.

Oni có thanh trạng thái sức khỏe nhân vật chính trong game được thiết kế rất trực quan. Dưới góc phải của màn hình có một hình tròn biểu hiện trạng thái sức khỏe của nhân vật chính. Hình tròn này gồm 3 phần: phần thứ nhất là đường màu xanh lá cây nằm giữa vòng tròn tức là cột máu của người chơi. Mỗi lần chạm trán với đối phương nếu bị trúng đòn, đường này sẽ ngắn dần và chuyển dần từ xanh lá sang vàng rồi đỏ. Màu đỏ báo hiệu cột máu của người chơi đã ở mức báo động nhằm cảnh báo người chơi đừng để bị dính đòn nào nữa đồng thời phải tìm bình máu dự trữ để khôi phục thể trạng. Ngoài ra, mỗi lần người chơi lãnh một cú đấm hay dính phải một viên đạn của đối phương, xung quanh nhân vật sẽ có những tia màu phát ra. Các tia này cũng sẽ có màu xanh, vàng hay đỏ tùy vào cột máu của người chơi (hoặc đối thủ) còn nhiều hay ít. Chính đặc điểm này đã làm giảm đi phần nào tính bạo lực của game.

Phần thứ hai trong hình tròn này là một số những ô vuông nhỏ nằm theo phía dưới bên trái của vòng tròn. Đây chính là những ô chứa máu dự trữ của người chơi. Những bình máu được cung cấp thêm trong game sẽ nằm rải rác khắp nơi từ góc khuất của căn phòng, nóc tủ, hay của NPC cho và thậm chí có trong người của một tên lính mà chỉ khi người chơi hạ gục mới lấy được. Ngoài ra khi người chơi bơm đầy máu chính đến mức tối đa, xung quanh nhân vật chính sẽ phát ra vầng hào quang màu xanh tím, cung cấp cho người chơi những cú đánh cực mạnh bù lại thời gian tồn tại rất ngắn. Phần thứ ba trong hình tròn này về thanh trạng thái sức khỏe của Oni chính là một đoạn màu hồng nằm ngay góc dưới bên phải của vòng tròn. Đoạn màu hồng này chỉ xuất hiện khi người chơi nhặt hoặc nhận được một thứ gọi là Force Field, là một chiếc áo giáp giúp người chơi giảm bớt tình trạng mất máu khi chiến đấu và có tác dụng phản đòn tấn công của đối phương với số lần hạn chế.

Đối xứng với hình tròn biểu thị sức khỏe, phía dưới góc trái của màn hình cũng có một hình tròn biểu hiện tình hình đạn dược. Hình tròn này gồm 4 phần: đạn hiện có; dự trữ; mũi tên chỉ đường và vòng cung biểu thị đường đi. Chính giữa vòng tròn hiển thị số đạn hiện có trong loại súng đang xài. Tùy vào từng loại súng mà hình dạng và số lượng đạn cũng khác nhau, có hai loại đạn hiển thị màu xanh lá cây và đỏ. Bên trái hình tròn là một số ô vuông nhỏ biểu thị số đạn dự trữ. Không như súng chỉ được giữ một loại, người chơi có thể giữ cả hai loại đạn cùng lúc nhưng chỉ có thể xài loại ứng với súng hiện có, còn loại kia thì nằm chờ.

Trong vòng tròn này có sự hiện diện rất khiêm tốn của một mũi tên nhỏ màu vàng. Mũi tên này có hai trạng thái lên và xuống chỉ hiện ra mỗi khi cần nhắc người chơi lên hay xuống lầu. Để đi đúng đường, người chơi cần kết hợp quan sát mũi tên này và đường màu vàng ôm theo vòng ngoài của hình tròn. Nếu đúng đường thì nó sẽ dài dần và khép kín khi người chơi đến đích; ngược lại, nó sẽ ngắn dần và lúc ẩn lúc hiện khi sai đường. Thêm vào đấy, engine của Oni còn thực hiện một phương pháp bổ sung vào khoảng giữa các khung hình chính, giúp làm mượt các hình ảnh chuyển động tư thế võ thuật phức tạp. Tuy nhiên, việc lệch khung hình là một vấn đề thường gặp khi nhiều nhân vật NPC cứ sáp lại gần người chơi lúc đang tấn công.

Quả trứng Phục Sinh
Cái thùng đầu tiên trong màn chơi mở đầu game mang nhãn hiệu "-OMM- TTC 1.1" đây là một tài liệu tham khảo có liên quan tới nhà phát hành web cực kỳ có ảnh hưởng nay không còn tồn tại là Old Man Murray, hãng đã tạo ra một hệ thống đánh giá game hài hước cho rằng sẽ tương quan chất lượng của trò chơi tới thời gian cái thùng đầu tiên sẽ xuất hiện trong game với cái thùng là biểu hiện cho việc thiếu trí tưởng tượng của các nhà thiết kế màn chơi. "-OMM- TTC 1.1" là viết tắt khoảng thời gian tính từ Old Man Murray cho tới cái thùng đầu tiên 1,1 giây.

Cốt truyện
Oni lấy bối cảnh thế giới vào năm 2032 bị chìm đắm trong sự loạn lạc và sự ô nhiễm trầm trọng đã giới hạn sự sống trong một khu vực nhỏ hẹp. Để giải quyết sự suy giảm kinh tế toàn cầu, tất cả các quốc gia trên thế giới đã sáp nhập thành một tổ chức duy nhất gọi là Chính phủ Liên Minh Thế giới (World Coalition Government). Chính phủ này thực chất là một tổ chức độc tài chuyên chế, và bằng cách dùng lực lượng cảnh sát của mình, được gọi là Lực lượng Đặc nhiệm Phòng chống Tội phạm Công nghệ cao (Technological Crimes Task Force) viết tắt là TCTF, để đàn áp các tổ chức chống đối. Chính phủ này tuyên bố với người dân rằng các vùng đất đang bị ô nhiễm nặng nề thực chất chính là các khu bảo tồn thiên nhiên (wilderness preserves) và chúng cần được cách li đối với người dân. Nhân vật chính, với mã danh Konoko (được lồng tiếng bởi Amanda Winn-Lee), sau này được biết với tên đầy đủ là Mai Hasegawa, xuất hiện trong game dưới vai trò là một nhân viên đang hoạt động cho TCTF. Dần dần, cô nhận ra rằng những đang người lãnh đạo và chỉ huy của mình, đã và đang giấu giếm bí mật về quá khứ của cô. Cô quay lưng lại với tổ chức của mình và bắt đầu lao vào cuộc hành trình tìm lại bản thân mình. Người chơi sẽ được khám phá về nguồn gốc và gia đình Konoko trong suốt quá trình chiến đấu với TCTF và kẻ thù số một của họ, một tổ chức tội phạm nghiệp đoàn toàn cầu với tên gọi Syndicate. Trong hồi cao trào nhất của game, Konoko khám phá ra một âm mưu của Syndicate là làm cho Trung tâm Chuyển hóa Khí quyển (Atmospheric Conversion Centers), nhà máy trị liệu không khí tối cần thiết cho sự sống còn của gần như toàn bộ dân số thế giới, phát nổ một cách thảm khốc. Konoko đã gần như thành công trong việc ngăn chặn âm mưu đó, và cứu sống một phần của loài người.

Diễn viên lồng tiếng
Amanda Winn Lee trong vai Konoko, nhân vật chính.
Pete Stacker trong vai Trung sĩ Terrence Griffin, Người cầm đầu Tổng hành dinh của TCTF và là sếp của Konoko.
Anne Bowerman trong vai Shinatama.
Norm Woodel trong vai Hasagawa, bố của Konoko và Muro đồng thời là giáo viên đại học của Jamie (mẹ của Konoko và Muro và là chị gái của Tiến sĩ Kerr).
Bob O'Donnell trong vai Tiến sĩ Kerr, cậu của Konoko.
Kurt Naebig trong vai Muro, người cầm đầu của Syndicate. Muro là nhân vật đối kháng chính trong game, và cũng là anh trai của Konoko.
George Adams trong vai Barabas, cánh tay phải thân cận của Muro. Barabas là nhân vật đối kháng phụ đầu tiên trong game, đối mặt trong màn 3 và 6.
Kevin Gudahl trong vai Mukade, một ninja trưởng chuyên nghiệp, phục vụ cho Muro dưới vai trò là sát thủ cầm đầu. Mukade là nhân vật đối kháng phụ mạnh nhất trong game, đối mặt trong màn 10.

Đón nhận

Các đánh giá phê bình chủ yếu có xu hướng phân chia game theo các ưu điểm và khuyết điểm. Trên trang web đánh giá Metacritic, Oni đạt tổng điểm 73 trên 100, theo ý kiến của 29 nhà phê bình. Nhiều người nhận xét đã không mấy ngạc nhiên do game có môi trường được đồ họa thấp, AI thiếu thông minh trong vài tình huống, và cốt truyện, đôi khi được đánh giá là còn chưa được hoàn thiện. Mức độ khó trong game cùng với sự thiếu thốn các điểm lưu (savepoint) cũng thường bị xem là những mặt hạn chế.

Ngoài ra, nhiều người hâm mộ đã cảm thấy bị hụt hẫng do game đã không truyền tải hết những gì đã được hứa hẹn. Thiếu sót đáng chú ý nhất là sự vắng mặt của yếu tố nhiều người chơi qua LAN, so với phiên bản được giới thiệu tại gian hàng máy cầm tay tại Triển lãm Macworld trong thời kì phát triển Oni, nhưng bị loại bỏ trước ngày phát hành do những lo ngại về sự trì hoãn. Điều ngày cũng đã góp phần vào một vài số điểm thấp từ phía người chơi. Một vài nột dung trong game cũng đã bị cắt bỏ, kể cả Quái vật Sắt (Iron Demon), được cực kì trông đợi, xuất hiện trong một trailer trong game dưới hình thù một cỗ máy lớn. Thêm vào đó, nhiều loại vũ khí xuất hiện trong trailer cũng đã không thấy xuất hiện trong game.

Tuy vậy, Oni nhận được phần lớn lời khen ngợi nhờ sự tạo hình (animation) êm mượt cho nhân vật và một hệ thống phong phú các chiêu thức ra đòn, cũng như cách mà game phối hợp hệ thống chiến đấu bằng súng ống với chiến đấu giáp lá cà. Do đó, phần lớn người chơi đã cho Oni các số điểm từ khá đến tốt để ghi nhận yếu tố thưởng thức trong game.

Phần đồ họa 3D và âm thanh của game đã được thiết kế hết sức sống động và gây ấn tượng mạnh. Từ các nhân vật cho đến từng loại vũ khí, từ lời nói cho đến các hiệu ứng cháy nổ đều lột tả được những đặc trưng riêng của từng người, từng loại. Các nhân vật và hoạt cảnh trong game được vẽ theo phong cách thường thấy trong các truyện tranh và phim hoạt hình Nhật Bản. Chúng được chăm chút từng ly từng tý một: từ dáng đi đứng, nét mặt đến các thế võ đều thể hiện được tính cách của nhân vật. Nhân vật chính Konoko cứ sau mỗi lần chuyển màn đều được mặc một bộ đồ mới. Ngoài ra, game còn thu hút người chơi bởi những đoạn phim hoạt hình cắt cảnh xuất hiện ở đầu hoặc cuối mỗi màn. Giai đoạn chuyển này vừa giúp người chơi thư giãn sau một thời gian căng thẳng vì chiến đấu, lại vừa mở ra một cánh cửa về cuộc đời của Konoko. Phần lồng tiếng trong lời thoại các nhân vật được phát âm khá chuẩn, rõ ràng, giọng điệu thể hiện được tâm trạng, thái độ của nhân vật. Game cũng hỗ trợ phần phụ đề. Nhìn chung, hiệu ứng âm thanh là một trong những yếu tố không nhỏ làm nên thành công của game.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web không chính thức tại Ý
Cổng cộng đồng người hâm mộ Oni

Beat 'em up
Trò chơi đồ họa cellshade
Trò chơi điện tử phát triển ở Mỹ
Rockstar Games
Bungie Studios
The Omni Group
Trò chơi trên macOS
Trò chơi PlayStation 2
Trò chơi trên Windows
Trò chơi điện tử năm 2001
Trò chơi điện tử bắn súng góc nhìn người thứ ba
Trò chơi điện tử hành động
Trò chơi điện tử khoa học viễn tưởng


title: Ri Sol-ju

text:
Ri Sol-ju (, sinh ngày 28 tháng 9 năm 1989) là vợ của lãnh tụ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Kim Jong-un. Tình báo Hàn Quốc từng cho rằng bà là Hyon Song-wol, trước đây là một ca sĩ của Nhạc đoàn điện tử Pochonbo, một ban nhạc nổi tiếng của Bắc Triều Tiên.

Tiểu sử
Truyền thông Bắc Triều Tiên công bố Kim Jong-un cưới Ri Sol-ju vào ngày 25 tháng 7 năm 2012 sau khi cả hai cùng nhau xuất hiện trước công chúng vào những tuần lễ trước đó. BBC, trích dẫn lời của một nhà phân tích thuật lại với tờ The Korea Times của Hàn Quốc, rằng cha của Kim Jong-un, tức Kim Jong-il sau cơn đột quỵ năm 2008 đã vội vã chuẩn bị cho Jong-un lập gia đình. Jong-un và Sol-ju kết hôn năm 2009 và sang năm 2010, Ri Sol-ju đã sinh một đứa con.

Thông tin về đời sống của Ri Sol-ju rất giới hạn, tuy nhiên cũng có tin cho biết Ri Sol-ju đã sang Hàn Quốc năm 2005 với nhiệm vụ là một thành viên trong nhóm cổ vũ thanh niên tại Giải vô địch điền kinh châu Á. Theo lời tường thuật, Sol-ju nói với một giảng viên trong chuyến đi này rằng: "Chúng tôi muốn theo học các lớp của các giảng viên miền Nam sau khi thống nhất càng sớm càng tốt."

Theo JoongAng Ilbo của Hàn Quốc thì có những chi tiết thêm: Ri Sol-ju nguyên quán ở tỉnh Hamgyong Bắc, cha là giáo sư và mẹ là bác sĩ.

Mang thai và làm mẹ
Ri Sol-ju đã sinh con vào khoảng năm 2010, và theo các nguồn tin thì đó là bé trai.

Vào tháng 10 năm 2012, đã có những sự suy đoán về việc "mất tích" của bà Ri, và câu hỏi đặt ra liệu đó là kết quả của việc "vi phạm kỷ luật" hay "mang thai", nhưng sau đó bà lại xuất hiện cùng ông Kim Jong-un tại một trường đại học quân sự. Sau đó là các báo cáo tin tức vào tháng 12 năm 2012 rằng bà Ri đang mang thai rõ ràng, tuy nhiên các quan chức Triều Tiên không đưa ra bình luận gì về vấn đề này. Vào tháng 3 năm 2013, cựu cầu thủ bóng rổ NBA Dennis Rodman có chuyến thăm Kim Jong-un ở Triều Tiên và khi trở về đã nói với tờ báo lá cải của Anh The Sun rằng bà Ri đã sinh một bé gái. Một nguồn tin của chính phủ Hàn Quốc đã suy đoán rằng "các bác sĩ đã chuyển dạ để đảm bảo đứa trẻ được sinh ra vào năm 2012, đánh dấu kỷ niệm 100 năm của người sáng lập Triều Tiên Kim Nhật Thành", nhưng không có ngày sinh chính xác. Rodman đã nói với tờ The Guardian tháng 9 năm 2013 rằng con của họ, một bé gái, đặt tên là Kim Ju-ae (). Ông phát biểu rằng Kim Jong-un có "một gia đình đẹp" và là một "người cha tốt". Cơ quan tình báo Hàn Quốc sau đó đã chính thức thông báo rằng bà Ri đã sinh thêm đứa con thứ ba không rõ giới tính vào tháng 2 năm 2017.

Xem thêm

 Kim Chính Thục
 Kim Chính Ân
 Nhạc đoàn Điện tử Pochonbo

Tham khảo

Ca sĩ CHDCND Triều Tiên
Đệ Nhất Phu nhân
Sinh năm 1989
Sinh thập niên 1980
Gia tộc Kim Nhật Thành
Nhân vật còn sống
Người Bình Nhưỡng
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Ca sĩ thế kỷ 21
Kim Jong-un


title: Xa lộ Liên tiểu bang 43

text:
Xa lộ Liên tiểu bang 43 (tiếng Anh: Interstate 43 hay viết tắt là I-43) là một xa lộ liên tiểu bang nội tiểu bang dài , nằm hoàn toàn bên trong tiểu bang Wisconsin của Hoa Kỳ. Nó kết nối Xa lộ Liên tiểu bang 39 và Xa lộ Liên tiểu bang 90 tại Beloit với Milwaukee và Quốc lộ Hoa Kỳ 41 và Quốc lộ Hoa Kỳ 141 tại Green Bay. I-43 là xa lộ liên tiểu bang nội tiểu bang dài thứ năm trong Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang.  Xa lộ Wisconsin 32 chạy trùng với I-43 trong hai đoạn.  Quốc lộ Hoa Kỳ 41, Quốc lộ Hoa Kỳ 45, Xa lộ Liên tiểu bang 94, Xa lộ Liên tiểu bang 894, Quốc lộ Hoa Kỳ 10, Xa lộ Wisconsin 57, và Xa lộ Wisconsin 42 mỗi xa lộ đều có một lần chạy trùng với I-43.  Không có xa lộ liên tiểu bang phụ hay thương mại nào kết nối với I-43.

I-43 sinh ra từ kết quả của các đề xuất xây xa lộ thu phí gồm có một hành lang xa lộ Milwaukee đến Superior trong đó bao gồm Hurley, Wausau và Green Bay.  Chỉ đoạn đường từ Milwaukee đến Green Bay được chấp thuận.  Ban đầu xa lộ này được dự tính đi theo lộ trình khoảng nửa đường giữa Quốc lộ Hoa Kỳ 41 và Quốc lộ Hoa Kỳ 141 dọc theo Xa lộ Wisconsin 57.  Vấn đề gây tranh cãi về địa điểm này và quyền sử dụng đất dã khiến xa lộ này bị chỉnh đổi sang lộ trình như hiện nay. Lộ trình này đi theo lộ trình thời thập niên 1950 của Quốc lộ Hoa Kỳ 141 từ Milwaukee đến Sheboygan, và một lộ trình mới từ Sheboygan đến Green Bay.  Đoạn này được hoàn thành năm 1981.

Đoạn Beloit-đến-Milwaukee được phát triển sau khi hai đề xuất riêng biệt được đưa ra. Đề xuất thứ nhất là cho đoạn đường giữa Milwaukee và Beloit và đề xuất kia là giữa giữa Milwaukee và Janesville. Xa lộ Milwaukee-Beloit được chọn, hoàn thành năm 1976 với tên gọi là Xa lộ Wisconsin 15 và được đổi tên thành I-43 năm 1988.  Để nối hai đoạn rời nhau, I-43 được cắm biển trùng với đoạn đông-tây của I-894 và đoạn bắc-nam của I-94 trong vùng đô thị Milwaukee từ I-894 đến nút giao thông lập thể Marquette. Nút giao thông này được tái xây dựng hoàn toàn và hoàn tất vào năm 2008.

Mô tả xa lộ

I-43 bắt đầu trong Quận Rock tại một nút giao thông lập thể với I-39/I-90 ở phía đông thành phố Beloit.  Xa lộ trở thành Xa lộ Wisconsin 81 ở phía tây nút giao thông này.  Đoạn Beloit đến Milwaukee của I-43 đi qua phần lớn vùng đất nông trại nằm trên các ngọn đồi trùng điệp, đi quanh tránh các khu đô thị, trừ vùng đô thị Milwaukee là nơi xa lộ đi qua khu dân cư ngoại ô có nhiều cơ sở công nghiệp xen giữa. Xa lộ đi tránh làng Clinton ở phía bắc tại Xa lộ Wisconsin 140 và đi vào Quận Walworth khoảng 5 dặm (8 km) ở phía đông Xa lộ 140. I-43 đi qua phía bắc Darien và cắt ngang Quốc lộ Hoa Kỳ 14 tại điểm đó, sau đó kết nối với WIS 50 ở phía nam Delavan.

Tại Elkhorn, I-43 kết nối với Xa lộ Wisconsin 67, Quốc lộ Hoa Kỳ 12, và Xa lộ Wisconsin 11.  Xa lộ đi qua East Troy khoảng 10 dặm (16 km) về phía đông bắc Elkhorn và kết nối với Xa lộ Wisconsin 20 và Xa lộ Wisconsin 120.  Sau đó nó đi vào Quận Waukesha tại làng Mukwonago.  I-43 cắt ngang Xa lộ Wisconsin 83 tại một nútg giao thông ở ngay phía đông nam ngôi làng.  Sau khoảng 8 dặm (13 km), xa lộ kết nối với Xa lộ Wisconsin 164 ngay phía bắc Big Bend, và sau đó đi vào thành phố New Berlin là nơi nó có nút giao thông với Phố South Racine và Lộ South Moorland.  Sau đó nó quay hướng đông đi vào Quận Milwaukee.

Đoạn Beloit đến Milwaukee mang tên "Xa lộ cao tốc Rock" vì nó đi qua Quận Rock và hướng về các thành phố nằm trong thung lũng Sông Rock trong đó có Rockford, Illinois.  Tuy nhiên, tên này chỉ áp dụng cho phần xa lộ nằm trong Quận Waukesha và Quận Milwaukee. Toàn tuyến từ Beloit đến New Berlin có 4 làn xe.  Đoạn 6 làn xe bắt đầu khi Quốc lộ Hoa Kỳ 45 nhập vào xa lộ liên tiểu bang 43.

I-43 kết nối với Quốc lộ Hoa Kỳ 45 đi hướng nam và Xa lộ Wisconsin 100 tại Phố 108 Nam.  Quốc lộ Hoa Kỳ 45 nhập xa lộ khoảng 1 dặm (1,6 km), rồi quay hướng bắc đi vào I-894 chiều hướng tây tại Nút giao thông Hale. Trong khi I-43 đi theo I-894 chiều hướng đông dọc theo Xa lộ cao tốc Airport vào trong Greenfield với các nút giao thông với Xa lộ Wisconsin 24, Xa lộ Wisconsin 36 và Xa lộ Wisconsin 241.  Tại Nút giao thông Mitchell, I-894 kết thúc trong khi đó I-43 quay hướng bắc đi theo Xa lộ Liên tiểu bang 94 và Quốc lộ Hoa Kỳ 41, cũng còn được gọi tên là Xa lộ cao tốc North–South, đi vào phố chính của thành phố Milwaukee nơi nó gặp I-794 tại Nút giao thông Marquette. Xa lộ đi qua các khu vực công nghiệp và đô thị phức tạp của vùng đô thị Milwaukee với 6 làn xe xuyên suốt, ngoại trừ gần Nút giao thông Marquette có đến 8 làn xe.

I-43 tiếp tục hướng bắc từ Nút giao thông Marquette trong khi I-94 và Quốc lộ Hoa Kỳ 41 quay hướng tây. Sau khi đi qua phố chính thành phố Milwaukee, ngay phía đông Đại học Marquette, và cắt ngang Xa lộ Wisconsin 145 tại Nút giao thông Đại lộ McKinley / Đường Fond du Lac. Các làn dẫn ra/vào của Lối ra 72C chiều đi hướng bắc tại phố chính của Milwaukee đi bên dưới tòa án quận qua ngã các đường hầm đến Đường Kilbourn. Trên đường hướng tây ra khỏi thành phố Milwaukee, I-43 đi qua Glendale, kết nối với Xa lộ Wisconsin 190 và Xa lộ Wisconsin 57.  Phía bắc Lộ Good Hope có dải cỏ phân cách với một hàng rào dây cáp. WIS 100 và WIS 32 kết nối nhau tại Lộ Brown Deer và WIS 32 theo I-43 chiều hướng bắc đi vào Quận Ozaukee. Khi đi qua các vùng thương mại và dân cư phức tạp ở phía bắc phố chính, xa lộ mang 8 làn xe trong khu vực phố chính, 6 làn xe ở phía bắc Đường North đến Lộ Bender, và 4 làn xe phía bắc Lộ Bender cả đường đến Green Bay.

WIS 57 nhập xa lộ I-43 khoảng 3 dặm (5 km) ở phía bắc ranh giới quận trong Mequon tại điểm giao cắt với Xa lộ Wisconsin 167.  Xa lộ Wisconsin 60 kết thúc trong làng Grafton tại I-43 khoảng 7 dặm (11 km) xa hơn về phía bắc và WIS 32 đổi hướng về phía Port Washington khoảng 1 dặm (1,6 km) ở phía bắc WIS 60.  WIS 33 cắt ngang xa lộ tại Saukville, Wisconsin.  WIS 57 quay hướng bắc khỏi I-43 trong khi I-43 quay hướng đông đi quanh Port Washington lên hướng bắc. WIS 32 nhập trở lại vào I-43 bên phía bắc và cả hai xa lộ đi theo bờ Hồ Michigan lên đông bắc vào Quận Sheboygan.  WIS 32 rời xa lộ liên tiểu bang tại Cedar Grove và xa lộ liên tiểu bang đi qua Oostburg ở phía đông và Sheboygan ở phía tây. Tại Sheboygan, I-43 liên đổi đường với WIS 28, WIS 23, và WIS 42.  I-43 vào Quận Manitowoc khoảng 9 dặm (14 km) ở phía bắc Sheboygan.

I-43 đi qua Cleveland trên ranh giới quận.  Xa lộ tiếp tục theo bờ hồ, rồi đi qua phía tây Newton, Wisconsin.  I-43 kết nối với Quốc lộ Hoa Kỳ 151 và WIS 42.  WIS 42 chiều đi hướng bắc theo xa lộ I-43 đi hướng bắc đến nút giao thông lập thể với Quốc lộ Hoa Kỳ 10.  WIS 42 rời I-43 để đi hướng dông dọc theo Quốc lộ Hoa Kỳ 10 (hướng đông) trong khi Quốc lộ Hoa Kỳ 10 chiều hướng tây theo I-43 đi hướng bắc đến nút giao thông lập thể với WIS 310. I-43 đi qua Francis Creek và Maribel và quay hướng tây bắc vào Quận Brown. I-43 tại Quận Manitowoc có đoạn đường ít xe cộ nhất với khoảng 17.400 xe đi qua phía nam WIS 147 theo kết quả khảo sát năm 2005.  Các con số tăng dần xa về phía nam.

I-43 đi qua Denmark và gặp điểm đầu của WIS 96 khoảng 1 dặm (1,6 km) ở phía bắc ranh giới quận. I-43 tiếp tục 7 dặm nữa (11 km) để đến Bellevue là nơi Quốc lộ Hoa Kỳ 141 bắt đầu.  Nút giao thông tạo lối đi đến WIS 29.  Tại điểm này, xa lộ liên tiểu bang đi vào các khu vực đô thị khi gần đến Green Bay. I-43 kết nối với WIS 172 tại Allouez rồi quay hướng đông bắc để đi tránh thành phố Green Bay.  Sau khi quay hướng tây bắc, I-43 có nút giao thông với WIS 54 và WIS 57, rồi đi qua Sông Fox bằng Cầu Tưởng niệm Leo Frigo, đi qua khu công nghiệp nặng gần Cảng Green Bay.  I-43 kết thúc tại Quốc lộ Hoa Kỳ 41 và Quốc lộ Hoa Kỳ 141.

Tham khảo

Liên kết ngoài

I-43 at the Interstate Guide
I-43 at the Highways of the State of Wisconsin

43


title: Chi Cá trôi

text:
Chi Cá trôi (danh pháp khoa học: Cirrhinus) là một chi cá dạng cá chép, được tìm thấy ở khu vực Nam và Đông Nam Á.

Các loài
 Cirrhinus caudimaculatus (Fowler, 1934) - cá linh gió. Lưu vực sông Chao Phraya ở Thái Lan và hồ Tonlé Sap ở Campuchia.
 Cirrhinus cirrhosus (Bloch, 1795) - cá trôi Mrigal, cá trôi trắng, cá mrigan. Bản địa các con sông lớn tại tiểu lục địa Ấn Độ. Tuy nhiên, do được nuôi ở nhiều nơi cho nên phạm vi phân bố hiện tại khó xác định.
 Cirrhinus fulungee (Sykes, 1839) - cá trôi trắng Deccan. Có tại khu vực Maharashtra và Karnataka ở Ấn Độ, nhưng có lẽ cũng có ở những nơi khác trong khu vực tiểu lục địa này.
 Cirrhinus inornatus T. R. Roberts, 1997. Có trong lưu vực các sông Irrawaddy và Sittang tại Myanma.
 Cirrhinus jullieni Sauvage, 1878 - cá linh ống, đôi khi coi là đồng nghĩa của C. molitorella. Có trong lưu vực sông Chao Phraya và hạ lưu sông Mekong.
 Cirrhinus macrops Steindachner, 1870 - cá trôi trắng Hora. Có trong lưu vực các sông Godavari và Madras ở Ấn Độ.
 Cirrhinus microlepis Sauvage, 1878 - cá trôi vảy nhỏ, cá duồng bay. Có trong lưu vực các sông Chao Phraya và Mekong tại Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam.
 Cirrhinus molitorella (Valenciennes, 1844) - cá trôi ta, cá trôi đen, cá trôi Tàu, cá linh rìa. Có trong lưu vực các sông Mekong, Chao Phraya, Nam Theun, Xe Bangfai và Nanpangjiang (sông Nam Bàn) cũng như sông Hồng (Trung Quốc và Việt Nam).
 Cirrhinus reba (F. Hamilton, 1822) - cá trôi reba. Có tại Pakistan, Ấn Độ, Nepal, Bangladesh và Myanma.
 Cirrhinus rubirostris T. R. Roberts, 1997. Chỉ thấy có trong lưu vực sông Tenasserim ở đông nam Myanma.

Hình ảnh

Ghi chú

Cá châu Á


title: Chi Cá anh vũ

text:
Chi Cá anh vũ (danh pháp khoa học: Semilabeo) là một chi cá dạng cá chép, sinh sống trong khu vực Hoa Nam và miền bắc Việt Nam. Hiện tại người ta công nhận chi này chứa 2 loài với tên gọi trong tiếng Việt là cá anh vũ.

Các loài
 Semilabeo notabilis W. K. H. Peters, 1881 - cá anh vũ (thần lăng). Khu vực phân bố: lưu vực sông Kim Sa, sông Châu Giang, sông Hồng và sông Đà.
 Semilabeo obscurus Lin, 1981 - cá anh vũ nhỏ, cá anh vũ tối màu, cá thần, ám thần lăng. Khu vực phân bố: lưu vực sông Tây Giang (Ba Mã, Bách Sắc trong tỉnh Quảng Tây cũng như Phú Nguyên, Di Lương trong tỉnh Vân Nam), sông Gâm (tỉnh Tuyên Quang).

Chú thích

Tham khảo

Cá châu Á
Chi Cá anh vũ


title: Halicarnassus

text:
Halicarnassus (tiếng Hy Lạp: Ἁλικαρνᾱσσός, Halikarnassos; tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Halikarnas) là một thành phố Hy Lạp cổ đại, hiện nay là thành phố Bodrum của Thổ Nhĩ Kỳ. Nó tọa lạc ở một vị trí rất thuận lợi ở Caria, tren Vịnh Gốm Sứ. Thành phố rất nổi tiếng với khu lăng mộ Mausolus, là nguồn gốc của từ "mausoleum" (lăng mộ), được xây trong những năm 353 - 350 TCN và là một trong bảy kỳ quan của thế giới. Nó trở thành một phần của đế quốc Ba Tư cho đến khi bị Alexander Đại đế vây hãm năm 334 TCN.

Halicarnassus ban đầu đã chiếm một hòn đảo nhỏ gần bờ biển được gọi là Zephyria, nơi mà về sau đã diễn ra trận đánh lớn tại St.Peter của quân Hiệp sĩ đảo Rhodes năm 1404 SCN, nhưng theo thời gian, hòn đảo này đã dần thống nhất với đất liền và thành phố được mở rộng đến tận Salmacis, một thị trấn cổ của Leleges và Carians trước đây.

Lịch sử

Lịch sử sớm

Việc thành lập thành phố Halicarnassus hiện đang được nhiều nhà sử học truyền thống bình luận rất khác nhau, nhưng đa số họ đồng ý và cho rằng thành phố này là một thuộc địa của người Dorian. Người ta tìm thấy những tư liệu khắc trên đồng tiền của thành phố cổ, chẳng hạn như người đứng đầu của Medusa, Athena, Poseidon, hoặc cây đinh ba, các sự hỗ trợ từ các thành phố mẹ là Argos và Troezen. Những cư dân ở đây đã xuất hiện và đưa Athes, con của thần Poseidon lên ngôi vua và sáng lập thành phố này. Strabo có đề cập đến sự kiện này, gọi vua với danh hiệu là Antheadae. Tên Carian cho thành phố Halicarnassus đã được xác định với chữ "Alosδkarnosδ".

Vào thời kỳ đầu Halicarnassus đã là một thành viên của tổ chức thị quốc (Hexapolis) của người Dorian, bao gồm Kos, Cnidus, Lindos, Kameiros và Ialysus (một thành phố nhỏ nằm trên đảo Rhodes), nhưng thành phố này sớm bị loại trừ khi một trong những công dân của mình, Agasicles, đã mang về giải thưởng mà ông đã giành được trong trò chơi Triopian và giữ luôn, thay vì cống hiến nó theo phong tục Apollo Triopian. Cuối thế kỷ VI TCN, Caria được thống nhất dưới thời Lygdamis I (520 - 484 TCN). Đầu thế kỷ V TCN, Halicarnassus cường thịnh dưới sự thống trị của Nữ hoàng Artemisia I xứ Caria (480 - 460 TCN)(còn được gọi là Artemisia xứ Halicarnassus), người được xem như vị chỉ huy hải quân tài ba nhất trong trận chiến vịnh Salamis với quân Hy Lạp. Pisindalis, con trai và người kế nhiệm của bà, ít được biết đến, nhưng Lygdamis II, con trai bà kế ngôi trong những năm 460 - 454 TCN, là một kẻ bạo chúa nổi tiếng. Dưới thời ông ta, nhà thơ Panyasis đã bị sát hại và cùng lúc đó Herodotus, nhà sử học người Halicarnassian nổi tiếng nhất, rời bỏ thành phố quê hương của mình (khoảng 454 trước Công nguyên sau khi cùng với người ủng hộ minh tham gia lật đổ Lygdamis II).

Triều đại Hekatomnid

Hecatomnus trở thành vua đầu tiên của Caria, một phần thuộc địa của Đế chế Ba Tư, cai trị từ 391 - 377 trước Công nguyên và thiết lập triều đại Hekatomnid. Ông có ba người con trai là Mausolus, Idrieus và Pixodarus - tất cả đều lần lượt lên nắm chính quyền Caria và hai con gái, Artemisia và Ada, những người đã kết hôn với 2 anh em là Mausolus và Idrieus.

Mausolus dời đô từ Mylasa đến Halicarnassus. Người dân của ông đã xây dựng thành phố này thành một cảng biển lớn, sử dụng cát làm vữa để làm đê chắn sóng biển ở phía trước của cảng biển này. Trên mặt đất, họ đã mở đường phố, quảng trường, và xây dựng nhà cửa cho người dân ở. Ở một bên của cảng biển, cư dân đã xây dựng cung điện cho Mausolus ở một vị trí mà ông từ đây có thể trông ra biển và đất liền, quan sát kẻ thù từ xa nếu chúng có tấn công thì sẽ bảo vệ. Đồng thời, họ cũng đã xây tường thành rất cao với nhiều tháp canh, một nhà hát theo kiểu Hy Lạp và một đền thờ để thờ Ares - thần chiến tranh người Hy Lạp.

Artemisia và Mausolus đã dành một lượng lớn tiền thuế để tôn tạo thành phố. Họ đã dựng tượng, đền thờ và các tòa nhà lấp lánh bằng đá cẩm thạch. Khi ông qua đời năm 353 trước Công nguyên, em gái, vợ ông và người kế nhiệm, Artemisia II xứ Caria, bắt đầu xây dựng một ngôi mộ tuyệt vời cho anh trai và mình trên một ngọn đồi nhìn xuống thành phố. Bà qua đời năm 351 trước Công nguyên (theo Cicero; Tusculan Disputations 3,31). Theo Pliny "già" thì các thợ thủ công Hy Lạp tiếp tục làm việc trên các ngôi mộ sau cái chết của người bảo trợ của họ, "xem xét rằng đó là cùng một lúc một đài tưởng niệm cho sự nổi tiếng của mình và nghệ thuật của nhà điêu khắc," hoàn thành năm 350 trước Công nguyên. Đây là ngôi mộ của Mausolus đã được biết đến như là Lăng mộ, một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại.

Sau Artemisia II, người anh trai của bà là Idrieus (351 - 344 TCN) và vợ của ông, Ada đã kế nhiệm rất thành công và tiếp tục hoàn thành khu Lăng mộ mà người tiền nhiệm còn làm dang dở. Về sau Ada bị một người anh trai khác là Pixodarus soán ngôi vào năm 340 trước Công nguyên. Sau cái chết của Pixodarus, người con trai của ông là Orontobates người Ba Tư, đã nhận chức satrapy xứ Caria từ tay vua Darius III của Ba Tư.

Alexander Đại đế và Ada của Caria

Khi Alexander Đại đế tiến vào Caria trong 334 TCN, mặc dù các satrapy của Ba Tư là Orontobates và Memmon xứ Rhodes ra sức chống lại, nhưng Ada II, con gái của Pixadorus và là người sở hữu thành quốc trên đã vì ngôi vua mà đầu hàng. Sau khi chiếm lấy Halicarnassus, Alexander đã trao lại chính quyền của Caria cho Ada, đến lượt mình, Ada chính thức thông qua Alexander như là chồng của mình, bà tuyên bố một cách đảm bảo rằng các quy tắc kế ngôi của Caria sẽ được thông qua vô điều kiện cho ông sau cái chết của bà. Trong cuộc bao vây của Halicarnassus, thành phố đã bị phá hủy do cuộc rút lui của người Ba Tư. Và ông đã không thể vào thành, Alexander đã bị buộc phải phong tỏa thành phố này. Các di tích này thành và hào nước bây giờ là một điểm thu hút khách du lịch ở Bodrum.

Lịch sử muộn

Sau khi đế quốc Alexander tan rã, vùng đất này rơi vào tay của Ptolemaios, một vị tướng tài của Alexander. Một tài liệu thời đó viết rằng, người dân ở nơi này đã xây dựng một sân vận động thể thao cho Ptolemaios. Halicarnassus không bao giờ hồi phục hoàn toàn từ những thảm họa của cuộc bao vây, và Cicero mô tả nó như là gần như bỏ hoang. Một nghệ sĩ theo phong cách Baroc là Johann Elias Ridinger đã mô tả một số giai đoạn của cuộc bao vây và các nơi trong một tác phẩm khắc đồng rất lớn, thế nhưng chỉ có hai tác phẩm tồn tại đến ngày nay thể hiện được toàn bộ thời kỳ Alexander xâm chiếm thành phố này.

Các vị vua của Halicarnassus:
 Nomion
 Amisodarus (thế kỷ XII TCN), chết trong trận chiến thành Troy (1193 - 1183 TCN)
 Atymnius
 Miletus
 Kaunos (thế kỷ X TCN)
 Kar
 Lydus
 Mysus
 Harpagus (546 - ? TCN)
 Lygdamis I (500 - 490 TCN)
 Knidos (490 - 480 TCN)
 Artemisia I (480 - 465 TCN)
 Lygdamis II (465 - 454 TCN)
 Tissaphernes (413 - 395 TCN)
 Triều đại Hekatomnid
 Hecatomnus (395 - 377 TCN)
 Mausolus (377 – 353 TCN)
 Artermisia II (353 - 351 TCN)
 Idrieus (351 - 344 TCN)
 Ada I (344 - 340 TCN)
 Pixodarus (340 - 335 TCN)
 Orontobates (335 - 334 TCN)
 Ada II (335 - 334 TCN)
 Alexander (334 - 323 TCN)
 Asander (323 - 320 TCN)
 Antigonus (320 - 301 TCN)
 Lysimachos (301 - 281 TCN)

Những ghi chép của khảo cổ học và sự phục hồi

Các phế tích thành phố hiện nay đã chiếm một phần lớn diện tích thành phố Bodrum. Các phế tích bức tường thành cổ xưa còn tồn tai ở gần nhà người dân, vị trí các ngôi đền, các công trình công cộng được bảo vệ một cách chắc chắn. Các di tích của khu Lăng mộ ngày xưa đã được phục hồi rất đáng kể vào năm 1857 bởi Charles Newton, và đã dần hoàn thiện. Việc phục dựng bao gồm 5 phần - tầng hầm hoặc bục cao, một pteron hoặc một số bộ phận (gọi là lớp vỏ bọc) để che chắn các cột trụ, một kim tự tháp, một cái bệ và một nhóm chiến xa có diện tích 114 feet 92, được gia cố lại bằng đá xanh, đá cẩm thạch hoặc chạm khắc bằng sừng bò(?). Quanh chân thành, các nhà khảo cố bắt đầu xử lý các tượng. Pteron bao gồm (theo Pliny) có 36 cột Ionic được sắp xếp trật tự, kèm theo một cena vuông. Giữa các cột có thể dựng lên một bức tượng. Trong lúc phục hồi, người ta đã khai quật tiếp và phát hiện nhiều phù điêu chiến binh Hy Lạp và Amazon. Ngoài ra, người ta cũng tìm thấy nhiều mảnh gốm vỡ có khắc về đời sống của các loài động vật, các kỵ binh, có thể chúng thuộc kiểu nghệ thuật điêu khắc pedimental. Phía trên pteron có kim tự tháp, tiến lên 24 bậc thang thì đến một đỉnh hoặc bệ của thành.

Trên đỉnh thành, người ta phát hiện một cỗ chiến xa của Mausolus và các người đanh chiến xa, cùng với bức tượng của ông. Bức tượng của Mausolus cao 9,9 feet(?) (hiện đặt ở Bảo tàng Anh), mà phần chân tóc không rơi xuống trán, tóc rất dày ở mỗi bên khuôn mặt và xuống gần đến vai, râu rất ngắn và có vẻ gần gũi, khuôn mặt vuông vắn (hình chữ điền) và lớn, mắt nằm rất sâu dưới lông mày và nhô ra, miệng thì có vẻ như đang suy nghĩ điềm tĩnh để giải quyết vấn đề. Tất cả mọi phục hồi đó được thực hiện bởi Pullan và Newton, và có nhiều lỗi nhỏ xảy không đáng kể. Một kiến trúc sư thời ấy là Oldfield, mặc dù rất ưa thích sự nhẹ nhàng của nó (khu Lăng như "lơ lửng trong không trung"), phần còn lại đã được những người kế sau đó phục hồi hoàn chỉnh. Vào năm 1900, một kiến trúc sư kỳ cựu người Đức, F. Adlers đã công bộ một tác phẩm nói về công trình kiến trúc cổ xứ này.

Tham khảo

 F. Adler, F. (1900), "Das Mausoleum zu Halikarnass", Zeitschrift für Bauwesen 50: 2–19.
 Dinsmoor, William B. (1908), "The Mausoleum at Halicarnassus", American Journal of Archaeology 12: 3–29, 141–197.
 Fergusson, James (1862), The Mausoleum at Halicarnassus restored in conformity with the recently discovered remains, London: J. Murry.
 Newton, Charles Thomas; Pullan, Richard Popplewell (1862-1863), A history of discoveries at Halicarnassus, Cnidus & Branchidæ (2 Vols), London: Day and Son. Google books: Volume 1, Volume 2.
 Preedy, J. B. Knowlton (1910), "The Chariot Group of the Maussolleum", Journal of Hellenic Studies 30: 133–162, JSTOR 624266.
 Oldfield, Edmund (1894/5), "The Mausoleum at Halicarnassus. A new restoration", Archaeologia 54: 273–362.
 Oldfield, Edmund (1896/7), "The Mausoleum at Halicarnassus. The probable arrangement and signification of its principal sculptures", Archaeologia 55: 343–390.
 Six, J. (1905), "The pediments of the Maussolleum", Journal of Hellenic Studies 25: 1–13.
 Stevenson, John James (1909), A restoration of the Mausoleum at Halicarnassus, London: B. T. Batsford

Địa điểm khảo cổ Thổ Nhĩ Kỳ
Huyện thuộc tỉnh Muğla

he:בודרום#הליקרנסוס
sk:Bodrum


title: Quần đảo Công tước xứ York

text:
Quần đảo Công tước xứ York (tên Đức: Neu Lauenburg), là một nhóm đảo thuộc tỉnh Đông New Britain, Papua New Guinea. Nằm trong eo biển St. George, giữa đảo New Britain và New Ireland, là một phần cấu tạo nên quần đảo Bismarck. Quần đảo được đặt tên bởi Philip Carteret năm 1767 nhằm tôn vinh hoàng tử Edward, con trai của Frederick, hoàn tử xứ Wales và em trai của vua George III của Anh.

Địa lý
Quần đảo Công tước xứ York là một nhóm đảo bao gồm 13 hòn đảo, với tổng diện tích 58 km2. Đảo lớn nhất trong quần đảo là đảo Công tước xứ York, tiếp theo là các hòn đảo: Makada, Kabakon, Kerawara, Ulu, và Mioko.

Quần đảo nằm trong một khu vực hoạt động địa chất mạnh, nơi các tầng kiến tạo thường xuyên va vào nhau.

Những hòn đảo có độ cao tương đối thấp là một nguy cơ bị nhấn chiềm bởi mực nước biển ngày càng tăng. Ngày 28.11.2000 chính quyền công bố việc sơ tán và tái định cư hàng 1000 người đến đảo New Britain.

Tham khảo

 ^ "Evacuation from Rising Seas Planned for Pacific Islanders: 1,000 flee as sea begins to swallow up Pacific islands". The Independent (UK). ngày 29 tháng 11 năm 2000. Truy cập 2007-03-26.

Liên kết

 Photo from the Duke of York Islands

Đảo Papua New Guinea
Tỉnh Đông New Britain


title: Nhà sản xuất nhạc

text:
Nhà sản xuất âm nhạc hay nhà sản xuất bản thu () là một cá nhân làm việc trong nền công nghiệp âm nhạc, là người có công việc là giám sát và quản lý thu âm (ví dụ như "sản xuất") âm nhạc của nghệ sĩ. Một nhà sản xuất có nhiều vai trò có thể bao gồm, nhưng không hạn chế là, tập hợp những ý tưởng cho dự án, lựa chọn các bài hát và/hoặc các nghệ sĩ, hướng dẫn nghệ sĩ và nhạc sĩ trong phòng thu, kiểm soát những lần thu âm, và giám sát toàn bộ quá trình thông qua việc trộn lẫn và làm chuẩn. Những nhà sản xuất còn thường được nhận những vai trò kinh doanh lớn hơn, với trách nhiệm về ngân sách, các lịch trình và các cuộc thương lượng.

Ngày nay, nền công nghiệp thu âm có 2 kiểu nhà sản xuất: giám đốc sản xuất và nhà sản xuất âm nhạc; họ có vai trò khác nhau. Trong khi một giám đốc sản xuất giám sát tài chính của một dự án, một nhà sản xuất âm nhạc lại giám sát quá trình tạo ra âm nhạc.

Một nhà sản xuất nhạc có thể, trong một vài trường hợp, so sánh với đạo diễn làm phim, với người hành nghề được chú ý đến như Phil Ek, tự miêu tả vai trò của mình là "người hướng dẫn một cách sáng tạo hay chỉ đạo quá trình làm một bản ghi âm, giống như một đạo diễn với một bộ phim. Người kỹ sư giống như người quay phim của bộ phim." Công việc của nhà sản xuất nhạc là tạo ra, định hình khuôn cho một bản, đoạn nhạc. Phạm vi trách nhiệm có thể là một hoặc hai bài hát hay là cả album của nghệ sĩ - trong trường hợp này thì nhà sản xuất thường phát triển một tầm nhìn tổng thể cho album và cách các bài hát tương quan với nhau thế nào.

Ở Mỹ, trước khi có sự bùng nổ của nhà sản xuất nhạc, một ai đó từ A&R (Artists and repertoire, các nghệ sĩ và vốn biểu diễn) sẽ giám sát (những lần) thu âm, mặc định đảm nhận trách nhiệm cho sự quyết định về sáng tạo của bản ghi âm.

Với sự tiếp cận dễ dàng với công nghệ của ngày nay, một sự thay thế cho nhà sản xuất ghi âm đã vừa được nhắc tới, được gọi là 'nhà sản xuất phòng ngủ'. Với sự tiến bộ trong công nghệ ngày nay, rất dễ dàng để một nhà sản xuất có được những bài chất lượng cao mà không cần dùng đến một nhạc cụ nào; điều đó xảy ra ở trong nhạc đô thị (urban music) (như hip hop, rap, vân vân.). Nhiều nghệ sĩ có tên tuổi đã lựa chọn cách tiếp cận này.

Tiến bộ trong công nghệ này được nhắc đến như là sản xuất âm nhạc điện tử (Electronic Music Production, hay EMP. Sản xuất âm nhạc điện tử đơn giản là sản xuất nhạc một cách số hóa hay sản xuất nhạc trên máy tính.

Trong hầu hết trường hợp, nhà sản xuất nhạc còn là người có quyền cải biên, soạn nhạc, nhạc sĩ hay người sáng tác, người mà có thể mang ý tưởng mới mẻ tới một dự án. Cũng như là tạo ra bất kỳ sự điều chỉnh về viết nhạc hay cải biên nào, nhà sản xuất con có thể chịu trách nhiệm pha trộn sáng tạo. Anh ấy hoặc cô ấy sẽ liên hệ với kỹ sư âm thanh, người mà tập trung vào khía cạnh kỹ thuật của bản ghi âm trong khi nhà sản xuất nhạc để mắt đến khả năng tiêu thụ được của toàn dự án.

Xem thêm
 Nhạc sĩ
 Nhạc điện tử

Chú thích

Đọc thêm
 Gibson, David and Maestro Curtis. "The Art of Producing". 1st. Ed. USA. ArtistPro Publishing, 2004. ISBN 1-931140-44-8
 Burgess, Richard James. The Art of Music Production. 3rd Ed. UK. Music Sales, 2005. ISBN 1-84449-432-4
 Hewitt, Michael. Music Theory for Computer Musicians. 1st Ed. USA. Cengage Learning, 2008. ISBN 139781598635034
 Gronow, Pekka and Ilpo Saunio (1998). An International History of the Recording Industry. ISBN X. Cited in Moorefield (2005).
 Moorefield, Virgil (2005). The Producer as Composer: Shaping the Sounds of Popular Music. ISBN. 123
 Olsen, Eric et al. (1999). The Encyclopedia of Record Producers. ISBN 0-8230-7607-5, ISBN 978-0-8230-7607-9
 Zak, Albin. The Poetics of Rock: Cutting Tracks, Making Records. Berkeley: University of California Press, 2001.
 List of the Producers of the Current Top 100 Songs, Top 100 – Album Credits

Liên kết ngoài

Nhà sản xuất âm nhạc
Sản xuất âm nhạc


title: Biển Labrador

text:
Biển Labrador (, ) là một nhánh của Bắc Đại Tây Dương, nằm giữa bán đảo Labrador và Greenland. Biển có các thềm lục địa ở phía tây nam, tây bắc và đông bắc. Biển Labrador nối với vịnh Baffin ở phía bắc qua eo biển Davis. Labrador được mô tả là một biển ven bờ của Đại Tây Dương.

Biển Labrador được tạo thành sau sự phân tách của mảng Bắc Mỹ và mảng Greenland, bắt đầu từ khoảng 60 triệu năm trước và chấm dứt vào khoảng 40 triệu năm trước. Biển Labrador bao gồm một trong số các hệ thống kênh dòng chảy đục lớn nhất thế giới, Kênh Giữa Đại dương Tây Bắc Đại Tây Dương (Northwest Atlantic Mid-Ocean Channel), kéo dài hàng nghìn km dọc theo đáy biển hướng về Đại Tây Dương.

Biển Labrador là nguồn chính của Vùng nước sâu Bắc Đại Tây Dương, một khối nước lạnh chảy ở độ sâu rất lớn dọc theo rìa phía tây của Bắc Đại Tây Dương, tạo thành một khối nước đồng nhất lớn nhất trong các đại dương thế giới.

Lịch sử
Biển Labrador được tạo thành sau sự phân tách của mảng Bắc Mỹ và mảng Greenland bắt đầu từ khoảng 60 triệu năm trước (thế Paleocen) và chấm dứt vào khoảng 40 triệu năm trước. Một bể trầm tích, mà nay bị chôn vùi dưới các thềm lục địa, đã được hình thành vào kỷ Phấn trắng. Khởi đầu của tách giãn đáy đại dương mácma đi kèm với các hoạt động phun trào núi lửa đá picrite và bazan trong thế Paleocen tại eo biển Davis và vịnh Baffin.

Khoảng từ năm 500 TCN đến năm 1300, vùng bờ biển phía nam của biển Labrador có các khu định cư của người Dorset, Beothuk và Inuit; các bộ lạc Dorset sau đó bị người Thule thay thế.

Phạm vi
Tổ chức Thủy văn Quốc tế định nghĩa giới hạn của biển Labrador như sau:
Ở phía bắc: giới hạn phía nam của eo biển Davis [song song với [60° B giữa Greenland và Labrador].

Ở phía Đông: một đường từ Mũi Francis  (Newfoundland) đến Mũi Farewell (Greenland).

Ở phía Tây: Bờ biển phía Đông của Labrador và Newfoundland và giới hạn Đông Bắc của vịnh St. Lawrence – một đường chạy từ Mũi Bauld (điểm phía Bắc của đảo Kirpon, ) đến điểm cực Đông của đảo Belle và đến Northeast Ledge (). Từ đó, một đường nối Northeast Ledge với điểm cực Đông của Mũi St. Charles (52°13'B) tại Labrador.

Tham khảo

Biển Đại Tây Dương
Hải dương học
Biển của Greenland
Biển Canada
Thủy vực Newfoundland và Labrador


title: Nhiều nghệ sĩ

text:
Nhiều nghệ sĩ thường được viết tắt là VA hoặc V/A, là từ dùng bởi nền công nghiệp âm nhạc cho những phát hành (các đĩa đơn hoặc các album) mà có những sản phẩm hợp tác. Thay vì liệt kê nhiều, từng ca sĩ hay nghệ sĩ một, cái tên Nhiều nghệ sĩ (Various artists) được dùng thay thế.

Nói chung các album tổng hợp chứa những bài hát của một số lượng nghệ sĩ có thể được đặt là nhiều nghệ sĩ. Những album tổng hợp của nhiều nghệ sĩ thì thường được tổng hợp từ một phong cách âm nhạc nhất định hoặc từ khoảng thời gian này đến khoảng thời gian khác.

Còn có những bản ghi âm từ thiện được phát hành mà có thể dùng từ này thay vì nhắc đến nghệ sĩ cụ thể, ví dụ như USA for Africa of Band Aid.

Một cách dùng khác cho Nhiều nghệ sĩ là một nghệ sĩ nhất định "và nhiều nghệ sĩ", hay "featuring nhiều nghệ sĩ". Điều này rất phổ biển trong các bản remix, khi có nhiều bản phát hành theo một công thức nào đó, như Rihanna ft. nhiều nghệ sĩ cho những bản remix của What's My Name?.

Thực hành này cũng giống như sử dụng từ "and Friends" ("và những người bạn") như ở trong bài hát That's What Friends Are For, chú thích là "Dionne Warwick & Friends" (thay vì dùng nhiều nghệ sĩ).

Từ trong các ngôn ngữ khác
Một vài bản ghi âm có thể dùng ngôn ngữ riêng của địa phương thay vì dùng nghĩa đen là "Nhiều nghệ sĩ". Ví dụ:

Tiếng Ả Rập:
Tiếng Hoa: 群星
Tiếng Đan Mạch: Diverse kunstnere
Tiếng Đức:Diverse Interpreten
Tiếng Pháp: Artistes variés
Tiếng Phần Lan: Eri esittäjiä
Tiếng Ý: AA.VV. (Viết tắt của "Autori vari")
Tiếng Nhật: オムニバス ("Omnibus")
Tiếng Triều Tiên: 여러 아티스트
Tiếng Na Uy: Diverse artister
Tiếng Bồ Đào Nha: Vários artistas
Tiếng Nga: различных исполнителей
Tiếng Tây Ban Nha: Varios artistas
Tiếng Thụy Điển: Blandade artister
Tiếng Thái: หลากหลายศิลปิน

Những sử dụng khác
 Various Artists còn là bút danh của Torsten Pröfrock, một thành viên của nhóm Monolake. Những album solo của anh Decay Product (1997) và 8, 8.5, 9 Remixes (1999) được lấy dưới tên Various Artists thay vì Torsten Pröfrock
 Có một công ty video game của Pháp gọi là "Various Artists Multigaming" hay VA Multigaming.
 Trong show truyền hình sitcom Peep Show của Anh, Jeremy tuyên bố rằng anh lấy tên ban nhạc của mình là "Various Artists, just to fuck over people with iPods."

Xem thêm

Tham khảo

Công nghiệp âm nhạc


title: Thể loại nhạc

text:
Một thể loại nhạc hay còn gọi là thể loại âm nhạc hay dòng nhạc, là danh mục thông thường để nhận dạng một đoạn nhạc, cũng như là việc nó thuộc về một truyền thống chung hay một tập hợp các tục lệ. Nó được phân biệt với hình thức âm nhạc và phong cách âm nhạc, mặc dù vậy trong thực tế các từ này thỉnh thoảng được dùng thay thế nhau.

Âm nhạc có thể phân chia thành các thể loại khác nhau theo một vài cách. Bản tính nghệ thuật của âm nhạc nghĩa là các sự phân loại này thường độc đoán và gây tranh cãi, và một số thể loại còn có thể chồng chéo lên nhau. Có một vài tiếp cận về học thuật với những thể loại. Ở trong quyển Form in Tonal Music (Hình thức trong nhạc âm), Douglass M. Green liệt kê madrigal, motet, canzona, ricercar, và nhảy là những ví dụ cho những thể loại từ thời kỳ Phục Hưng. Theo Green, "Bản Op. 61của Beethoven và Op. 64 của Mendelssohn có thể loại giống hệt nhau - cả hai đều là những violin concerto - nhưng khác về mặt hình thức. Tuy nhiên, bản Rondo for Piano, K. 511 của Mozart và bản Agnus Dei từ Mass, K. 317 của ông, lại khá khác ở thể loại nhưng hình như là ở cùng một hình thức." Một vài người, như Peter van der Merwe, coi từ thể loại (genre) và phong cách (style) như nhau, nói rằng thể loại nên được định nghĩa là một đoạn nhạc mà có chung một phong cách nhất định hay "ngôn ngữ âm nhạc cơ bản" ("basic musical language"). Những người khác, như Allan F. Moore, cho rằng thể loại và phong cách là hai từ khác biệt, và cái đặc điểm thứ hai như là chủ để có thể phân biệt giữa các thể loại. Một thể loại âm nhạc hay thể loại con có thể được định nghĩa bằng các kỹ thuật âm nhạc, phong cách, khung cảnh, và nội dung và tinh thần của chủ đề. Nguồn gốc địa lý đôi khi cũng dùng để nhận dạng thể loại nhạc, cho dù một thể loại địa lý đơn lẻ sẽ thường bao gồm nhiều thể loại con khác nhau.

Những tiêu chí thường được dùng để phân loại thể loại âm nhạc là: sự phân ba của nghệ thuật, phổ biến và truyền thống; khoảng thời gian; nguồn gốc quốc gia và vùng miền; kỹ thuật và đạo cụ; nguồn gốc hợp nhất; và chức năng xã hội.

Xem thêm
 Danh sách các thể loại âm nhạc

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Thể loại nhạc

de:Genre#Musik


title: Jurōjin

text:
Thọ Lão Nhân hay Thọ Lão Nhơn (chữ Hán: 壽老人, Nhật ngữ: Jurōjin) là một trong Thất Phước Thần Nhật Bản, rút từ Đạo Lão, theo đó ông là vị tiên có phép trường thọ.

Trong các tranh vẽ Jurōjin là một ông lão với bộ râu dài bạc trắng, đầu hói, đỉnh đầu nhô cao, một tay chống gậy và một tay cầm quạt. Đầu gậy buộc cuộn giấy trong đó có ghi tuổi thọ của mọi vật. Con hươu -- đối với người Nhật là biểu tượng của sự trường sinh, thường đi theo ông như một sứ giả của thiên đình. Những con vật khác như bạch hạc và rùa dân gian cũng thường vẽ đi cùng với Jurōjin. Theo tín ngưỡng Nhật Bản thì Jurōjin cũng là Fukurokuju (Phước Lộc Thọ) tức là Tam Đa.

Xem thêm
Nam Cực Tiên Ông

Tham khảo

Thần thoại Nhật Bản


title: Đảo Ellesmere

text:
Đảo Ellesmere (Inuit: Umingmak Nuna, nghĩa là "vùng đất của bò xạ") là một phần của vùng Qikiqtaaluk thuộc lãnh thổ Nunavut của Canada. Nằm trong quần đảo Bắc Cực thuộc Canada, đảo được coi là một phần của quần đảo Nữ hoàng Elizabeth, với mũi Columbia là điểm đất liền cực bắc của Canada. Đảo có diện tích  và tổng chiều dài của đảo là , khiến cho đảo trở thành đảo lớn thứ mười trên thế giới và đảo lớn thứ ba của Canada. Hệ thống núi Arctic Cordillera chiếm phần lớn lãnh thổ đảo Ellesmere, khiến nó trở thành đảo nhiều núi nhất tại quần đảo Bắc Cực thuộc Canada. Liễu Bắc Cực là loài cây gỗ duy nhất mọc trên đảo Ellesmere.

Địa lý

Đảo Ellesmere bị tách khỏi Greenland bởi eo biển Nares, khỏi đảo Axel Heiberg bởi eo biển Eureka và eo biển Nansen, và khỏi đảo Devon bởi eo biển Jones và eo biển Cardigan.

Điểm cực bắc của Canada, Mũi Columbia, có tọa độ 83°6′41″B, 69°57′30″ T.

Tham khảo

Đọc thêm

 Dick, Lyle. Muskox Land Ellesmere Island in the Age of Contact. Calgary: University of Calgary Press, 2001. ISBN 1-55238-050-5
 Eberle, Jaelyn, and Malcolm McKenna. 2002. "Early Eocene Leptictida, Pantolesta, Creodonta, Carnivora, and Mesonychidae (Mammalia) from the Eureka Sound Group, Ellesmere Island, Nunavut". Canadian Journal of Earth Sciences. 39: 899–910.
 Kobalenko, Jerry. The Horizontal Everest Extreme Journeys on Ellesmere Island. New York, NY: Soho, 2002. ISBN 1-56947-266-1
 Manseau, Micheline, Lyle Dick, and Natasha Lyons. People, caribou, and muskoxen on northern Ellesmere Island historical interactions and population ecology, ca. 4300 BP to present = Humains, caribous et boeuf musqués dans le nord de l'Île d'Ellesmere: interactions historiques et écologie des populations, v. 4 300 AA jusqu'à aujourd'hui = Inuit, tuttuit, ammalu umimmait aisuittup qikiqsuluata uannaqpasinggani: uatsiarisnisait qanuiliusninggit ammalu amiruninnginnit nasainiq uumajurnit, ca 4300 BP maannamut. [Ottawa]: Parks Canada = Parcs Canada, 2005. ISBN 0-662-68835-X
 Schledermann, Peter, and Karen Margrethe McCullough. Late Thule Culture Developments on the Central East Coast of Ellesmere Island. Copenhagen: (Dansk) Danish Polar Center, 2003. ISBN 87-90369-64-5

Liên kết ngoài

 Mountains on Ellesmere Island
 Detailed map, northern Ellesmere Island, including named capes, points, bays, and offshore islands  by Geoffrey Hattersley-Smith

Vịnh Baffin


title: Bán đảo Labrador

text:
Bán đảo Labrador là một bán đảo lớn ở miền đông Canada. Bán đảo giáp với vịnh Hudson ở phía tây, với eo biển Hudson ở phía bắc, biển Labrador ở phía đông, và với vịnh Saint Lawrence ở đông nam. Bán đảo bao gồm vùng Labrador, là một phần của tỉnh Newfoundland và Labrador, và các vùng khác là Saguenay-Lac-Saint-Jean, Côte-Nord, và Nord-du-Québec, thuộc tỉnh Québec. Bán đảo có diện tích , và dân số vào khoảng 150.000 người (điều tra năm 2006).

Vị trí và địa lý

Trừ mặt tây nam, bán đảo Labrador được biển bao quanh tất cả các mặt còn lại. Phần phía bắc của bán đảo Labrador có hình dạng tạo thành một bán đảo nhỏ hơn là bán đảo Ungava, được biển Hudson, eo biển Hudson, và biển Ungava bao quanh. Điểm cực bắc của bán đảo Ungava, Mũi Wolstenholme, cũng là điểm cực bắc của bán đảo Labrador và của tỉnh Québec.

Bán đảo là một cao nguyên với các thung lũng sông. Cũng có một vài dãy núi như dãy núi Torngat, nằm ở phần phía bắc của bán đảo, bao gồm điểm cao nhất của bán đảo là núi Caubvick, với cao độ  (và là điểm cao nhất phần phía đông tỉnh Alberta của Canada). Dãy núi này có vườn quốc gia dãy núi Torngat, vườn quốc gia duy nhất của Canada nằm trên bán đảo Labrador. Vườn nằm ở tỉnh Newfoundland và Labrador, trong khi vườn quốc gia Kuururjuaq liền kề do tỉnh Québec quản lý.

Lịch sử
Bán đảo được đặt tên theo nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha João Fernandes Lavrador. Ông đã được vua Manuel I của Bồ Đào Nha vào năm 1499 ban cho đặc quyền mà theo đó sẽ được thám hiểm một phần của Đại Tây Dương theo Hiệp ước Tordesillas.

Cùng với Pêro de Barcelos, ông đã lần đầu tiên nhìn thấy Labrador vào năm 1498. Fernandes đã lập bản đồ vùng bờ biển Tây Nam của Greenland và của vùng Đông Bắc Bắc Mỹ lân cận vào khoảng năm 1498 và thông báo về chúng tại Bồ Đào Nha và châu Âu. Tình trạng chủ sở hữu đất đai đã cho phép ông sử dụng tước hiệu lavrador, tiếng Bồ Đào Nha nghĩa là "người chủ trại" hay "địa chủ" (). Fernandes đã thực sự đặt cho Greenland tên gọi Terra do Lavradorđể biểu thị đây là vùng đất đầu tiên ông nhìn thấy, song cuối cùng tên gọi này đã mở rộng phạm vi ra tất cả các khu vực và cuối cùng trở thành nguồn gốc cho tên gọi Labrador.

Tham khảo

Bán đảo Canada


title: Bán đảo Alaska

text:
Bán đảo Alaska là một bán đảo kéo dài khoảng  ra phía tây nam từ đại lục Alaska và kết thúc tại quần đảo Aleut. Bán đảo chia tách Thái Bình Dương với vịnh Bristol, một bộ phận của biển Bering.

Trong một số tài liệu (đặc biệt là tiếng Nga) thuật ngữ ‘bán đảo Alaska’ được dùng để chỉ phần phía tây bắc của Bắc Mỹ, hay toàn bộ bang Alaska hiện nay ngoại trừ quần đảo Aleut và Vùng cán xoong Alaska.

Địa lý
Dãy núi Aleut là một dãy núi nửa hoạt động cao, chạy dọc theo toàn bộ chiều dài bán đảo. Bên trong những nơi trú ẩn của động vật hoang dã, bao gồm Vườn và khu bảo tồn quốc gia Katmai, Khu bảo tồn và kỉ niệm quốc gia Aniakchak và Khu trú ẩn động vật hoang dã quốc gia Becharof, Khu trú ẩn động vật hoang dã Bán đảo Alaska, và Khu trú ẩn động vật hoang dã Izembek.

Phần phía nam của bán đảo Alaska có địa hình gồ ghề và đồi núi, được tạo thành bởi hoạt động kiến tạo nâng lên của phần phía bắc mảng Thái Bình Dương lún xuống một phần phía tây của mảng Bắc Mỹ; phần phía bắc tương đối bằng phẳng và nhiều đầm lầy, kết quả của hàng thiên niên kỷ xói mòn và địa chấn nói chung ổn định. Bờ biển phía bắc và phía nam cũng tương tự, hoàn toàn khác nhau. Bờ biển của vịnh Bristol ở phía bắc thường đục và đầy bùn, có mức độ thủy triều lớn, và tương đối nông; bờ biển phía Thái Bình Dương có hoạt động thủy triều tương đối nhỏ, sâu và nước trong.

Hành chính
Toàn bộ bán đảo Alaska được tổ chức thành một phần trong bốn quận; Aleut Đông, Bristol Bay, Kodiak Island, và Lake and Peninsula; và cũng bao gồm toàn bộ quận nhỏ Bristol Bay. Quận Lake and Peninsula bao gồm phần lớn lãnh thổ của bán đảo.

Khí hậu
Lượng mưa bình quân của bán đảo Alaska dao động từ 24 đến 65 in (610 đến 1.650 mm). Các khu vực ven biển phải chịu các cơn bão, gió và mưa lớn. Nhiệt độ vào mùa đông dao động từ -11 °C đến 1 °C, và vào mùa hè là từ 6 °C đến 15°. Sương giá có thể xảy ra vào bất kỳ ngày nào trong năm ở những nơi có độ cao lớn. Khí hậu của bán đảo có thể so sánh tương ứng với khí hậu của quần đảo Aleut, Iceland, và Tierra del Fuego.

Động thực vật
Bán đảo Alaska là nơi cư trú của một số quần thể hoang dã bản địa và không bị ảnh hưởng có số lượng lớn nhất tại Hoa Kỳ. Ngoài số gấu nâu sông McNeil và Katmai, các bầy có số cá thể lớn của các loài tuần lộc, nai sừng, sói xám và chim nước cũng sinh sống tại khu vực. Các loài gấu trên bán đảo và vịnh Bristol khá đông đảo bởi chúng có thức ăn là loài cá hồi đỏ lớn nhất thế giới, Oncorhynchus nerka, những con cá này xuất hiện ở đây phần lớn là do nhiều hồ lớn trên bán đảo là một yếu tố quan trọng trong vòng đời của nó. Các cá thể cá hồi này, sau khi trở về từ cuộc sống ngắn ngủi trên biển, sẽ bơi vào trong các hồ và các dòng suối chảy vào hồ để đẻ trứng. Con cái của chúng sẽ qua đông ở vùng nước sâu và có thực phẩm phong phú tại các hồ này cho đến khi di cư ra biển trong một hoặc hai năm.

Nửa phía nam gồ ghề của bán đảo, cũng như quần đảo Kodiak ngoài khơi, thậm chí còn là nơi sinh sống của nhiều loài gấu hơn, tạo thành hệ sinh thái rừng taiga núi bán đảo Alaska và bao gồm một số khu vực bảo tồn như vườn quốc gia Katmai.

Nhân khẩu
Bên cạnh các cộng đồng ven biển, bán đảo Alaska cũng có một số ngôi làng nổi tiếng như: Cold Bay, King Cove, Perryville, Chignik, Chignik Lake, Chignik Lagoon, và Port Moller. Các ngôi làng này có dân cư chủ yếu là người Alaska bản địa, và phương tiện kiếm sống chủ yếu là đánh cá.

Làng Sand Point cũng có thể liệt vào bán đảo Alaska, mặc dù nó nằm trên đảo Popof, một hòn đảo thuộc quàn đảo Sumagin, ngay ngoài khơi phía nam của bán đảo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ugashik Area website
Lake & Peninsula Borough
Lake and Peninsula School District
Alaska Peninsula Trek
Trawl survey of shrimp and forage fish in Alaska's Westward region, 2006 / by David R. Jackson. Hosted by Alaska State Publications Program.

Địa lý Alaska
Bán đảo Hoa Kỳ


title: Đông Nam Alaska

text:
Đông Nam Alaska, đôi khi được gọi là Cán xoong/Doi đất Alaska (), là phần đông nam của bang Alaska tại Hoa Kỳ, nằm ở phía tây của nửa phía bắc tỉnh British Columbia của Canada. Phần lớn diện tích Đông Nam Alaska là một phần của Rừng quốc gia Tongass, rừng quốc gia lớn nhất Hoa Kỳ. Tại nhiều nơi, biên giới giữa Hoa Kỳ và Canada chạy dọc theo đỉnh của Boundary Ranges thuộc Dãy núi Coast. Vùng này có khí hậu ôn hòa, mưa nhiều và có phong cảnh đẹp.

Đông Nam Alaska là phần phía bắc của Inside Passage, một tuyến đường thủy được bảo vệ trong các tuyến hành lang uốn quanh các đảo và vịnh hẹp, bắt đầu tại vịnh Puget ở bang Washington. Đây là một hành lang di chuyển quan trọng đối với những người Tlingit và Haida bản địa, cũng như các tàu hơi nước vào thời kỳ cao điểm tìm vàng. Trong thời hiện đại, đây là một tuyến quan trọng đối với các phà cũng như tàu du lịch của Alaska Marine Highway. Đông Nam Alaska có diện tích đất (sq), gồm sáu quận và ba khu vực điều tra, thêm vào đó là phần lãnh thổ của Quận Yakutat nằm ở phía đông kinh tuyến 141° T. Mặc dù vùng này chỉ chiếm 6,14% diện tích đất của Alaska, song nó lại lớn hơn cả bang Maine, và gần như tương đương bang Indiana. Bờ biển Đông Nam Alaska có độ dài gần tương ứng với bờ biển phía tây của Canada. Theo điều tra năm 2000, dân số của Đông Nam Alaska là 72.954 người, khoảng 42% trong số đó tập trung tại thành phố Juneau.

Haines Borough
Khu vực điều tra Hoonah-Angoon
Quận Juneau
Quận Ketchikan Gateway
Khu vực điều tra Petersburg
Khu vực điều tra Prince of Wales-Hyder
Quận và thành phố Sitka
Quận Skagway
Quận Wrangell
Quận Yakutat (phần phía đông kinh tuyến 141° T; 12.506,53 km²/4.828,80 sq mi, hay khoảng 63,12% diện tích quận)

Tham khảo

Liên kết ngoài
The regional economy of southeast Alaska: final report / prepared for Alaska Conservation Foundation; prepared by Steve Colt, Darcy Dugan, Ginny Fay (EcoSystems). Hosted by Alaska State Publications Program .
Southeast Alaska energy export study: final report / prepared for The Southeast Conference; by D. Hittle & Associates, Inc., in association with Commonwealth Associates, Inc. Hosted by the Alaska State Publications Program .
Swan - Tyee intertie economic analysis / prepared for the Four Dam Pool Power Agency; prepared by CAI, Commonwealth Associates, Inc. Hosted by Alaska State Publications Program .

Vùng của Alaska


title: Xa lộ Puerto Rico 52

text:
Xa lộ Puerto Rico 52 (PR-52) là một lộ thu phí then chốt tại Puerto Rico. Nó còn được biết với tên gọi ngày nay là Autopista Luis A. Ferré, trước kia được biết là Expreso Las Americas. Xa lộ này chạy từ Xa lộ Puerto Rico 1 tại tây nam Río Piedras và đi về phía nam cho đến khi giao cắt với Xa lộ Puerto Rico Highway 2 tại Ponce. Tại điểm đầu phía bắc của nó, xa lộ ngắn PR-18 tiếp tục đi hướng bắc từ PR-52 về phía thành phố San Juan. Đoạn đường ngắn này có tên gọi là Expreso Las Americas, đây là đoạn duy nhất còn lại của xa lộ vẫn mang tên này một cách không chính thức kể từ khi PR-18 được chính thức đặt tên là Xa lộ cao tốc Roberto Sanchez Vilella.  Hai xa lộ kết hợp là PR-18 và PR-52 cùng chạy trùng với xa lộ liên tiểu bang không biển dấu PRI-1. PR-52 là một xa lộ thu phí. Các trạm thu phí nằm tại Caguas, Salinas, Juana Díaz, và Ponce.

Mô tả

PR-52 là xa lộ thu phí dài nhất và có lưu lượng xe nhiều thứ hai tại Puerto Rico. Xa lộ gần như có 2 làn xe mỗi chiều.  Đoạn đường giữa trạm thu phí Caguas và thị trấn Salinas thì uốn lượn và nhiều đồi núi hơn các đoạn khác của xa lộ. Đoạn này cũng có nhiều sương mù và tầm nhìn gần hơn so với phần còn lại của xa lộ. Tốc độ giới hạn cũng bị giảm xuống trong khu vực này.

Trạm dừng chân/vệ sinh duy nhất của Puerto Rico là nằm trên xa lộ cao tốc này.

Lịch sử
Việc xây dựng xa lộ cao tốc dài  xảy ra trong thời chính quyền của thống đốc Luis A. Ferré. Bản thân ông được đào tạo là một kỹ sư công chánh.
  Phí tổn xây dựng xa lộ này là $125 triệu.  PR-52 là xa lộ thu phí đầu tiên từng được xây dựng tại Puerto Rico. Công cuộc xây dựng xa lộ bắt đầu vào tháng 10 năm 1968. Sau đó nó được đặt tên là Autopista Las Americas, và được dự tính chạy từ thành phố San Juan đến Ponce.  Ngày 9 tháng 12 năm 1993, Luật 118 được thông qua tái đặt tên xa lộ thành Autopista Luis A. Ferre.  Xa lộ cao tốc này hiện là xa lộ dài nhất trên hòn đảo, nhưng sẽ có thay đổi khi xa lộ PR-22 dài 83 km được nối dài đến Aguadilla. Vào tháng 3 năm 1969, xa lộ trở thành một xa lộ cao tốc thu phí.

Tham khảo

1


title: Xa lộ Puerto Rico 22

text:
Xa lộ Puerto Rico 22 (cũng là một phần của Xa lộ Liên tiểu bang PRI-2 không biển dấu) là một xa lộ thu phí dài 51 dặm  (83-km) tại duyên hải phía bắc của Puerto Rico, kết nối thành phố San Juan và thành phố Hatillo. Xa lộ này cũng có tên là Xa lộ cao tốc José de Diego (Tiếng Tây Ban Nha: Expreso De Diego).  Nó là một xa lộ 4 làn xe suốt phần lớn chiều dài của nó, nhưng mở rộng đến 12 làn xe tại vùng đô thị San Juan.  Xa lộ này thường hay kẹt xe, đặc biệt là vào giờ cao điểm.

Xa lộ này là một phần thuộc Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang.

Mô tả xa lộ
PR-22 là xa lộ đông đúc xe cộ nhất của Puerto Rico. PR-22 chạy song song với PR-2. Không giống PR-22, PR-2 không phải là một xa lộ cao tốc, và có vô số đèn tín hiệu giao thông xuyên suốt con đường đi của nó. Việc xây dựng xa lộ PR-22 đã giúp giảm kẹt xe trên PR-2. Điểm đầu phía đông của nó nằm tại PR-26 (một xa lộ cao tốc không thu phí) tại Santurce. Xa lộ đi tránh tất cả các thành phố mà PR-2 đi qua. Điểm đầu phía tây của PR-22 nằm ở PR-2 tại Hatillo. Từ đây, PR-2 tiếp tục đi đến Aguadilla và Mayagüez, rồi kết thúc tại Ponce.

Sau đây là danh sách các khu tự quản/thị trấn mà PR-22 đi qua, theo thứ tự từ thành phố San Juan đến Hatillo (chiều đi hướng tây): San Juan, Cataño, Guaynabo, Bayamón, Toa Baja, Dorado, Vega Alta, Vega Baja, Manatí, Barceloneta, Arecibo, Hatillo

Lịch sử
Việc xây dựng xa lộ này bắt đầu vào năm 1969 và hoàn thành năm 2000.

Tương lai
PR-22 được dự tính nối dài đến Aguadilla.  Việc nối dài xa lộ này sẽ được thực hiện như một phần của kế hoạch hợp tác giữa chính phủ và tư nhân nhằm bảo trì và điều hành xa lộ PR-22 trong 40 năm tới.

Tham khảo

2


title: Semilabeo obscurus

text:
Cá anh vũ nhỏ, cá anh vũ tối màu, cá thần, ám thần lăng (danh pháp hai phần: Semilabeo obscurus) là một loài cá thuộc chi Cá anh vũ, họ Cá chép (Cyprinidae). Loài này có khu vực phân bố: lưu vực sông Tây Giang (Ba Mã, Bách Sắc trong tỉnh Quảng Tây cũng như Phú Nguyên, Di Lương trong tỉnh Vân Nam), sông Gâm (tỉnh Tuyên Quang).

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

O


title: Cá trôi đen

text:
Cá trôi đen, cá trôi ta, cá trôi Tàu, cá linh rìa (danh pháp hai phần: Cirrhinus molitorella) là một loài cá thuộc họ Cá chép. Loài này có trong lưu vực các sông Mekong, Chao Phraya, Nam Theun, Xe Bangfai và Nanpangjiang (sông Nam Bàn) cũng như sông Hồng (Trung Quốc và Việt Nam).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2006). "Cirrhinus molitorella" in FishBase. April 2006 version.

FAO Fisheries and Aquaculture Department Cirrhinus molitorella

M
S
Cá Thái Lan
Cá chép
Cá nước ngọt Trung Quốc


title: Cá linh ống

text:
Cá linh ống (danh pháp hai phần: Cirrhinus jullieni), đôi khi coi là đồng nghĩa của C. molitorella là một loài cá thuộc chi Cá trôi trong họ Cá chép. Loài này có trong lưu vực sông Chao Phraya và hạ lưu sông Mekong.

Chú thích

Tham khảo

J
Cá Thái Lan


title: Cá linh gió

text:
Cá linh gió (danh pháp hai phần: Cirrhinus caudimaculatus) là một loài cá thuộc chi Cá trôi trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở lưu vực sông Chao Phraya ở Thái Lan và hồ Tonlé Sap ở Campuchia.

Chú thích

Tham khảo

C


title: CZ 52

text:
Súng ngắn CZ 52 (viết tắt của từ Česká zbrojovka 1952) là loại súng ngắn bán tự động do hai nhà thiết kế người Tiệp Khắc là Jan và Jaroslav Kratochvíl thiết kế vào năm 1947. Năm 1952, nó chính thức được biên chế vào Quân đội Tiệp Khắc vì vậy mà nó có tên là CZ 52. Nó còn có tên đầy đủ khác là Česká zbrojovka vz.52, vì vậy nên súng lục CZ 52 cũng có tên là vz.52, do đó nên nó thường bị nhầm lẫn với Súng trường model 1952 cũng do Tiệp Khắc sản xuất vào năm 1952. Phương Tây và NATO gọi nó là súng lục M1952 hay M52.

Lịch sử hoạt động
Súng được thiết kế năm 1947 dựa trên nguyên mẫu là khẩu Walther PP của Đức Quốc xã nhằm bổ sung cũng như thay thế trong tương lai mẫu súng lục CZ 50. Một số lượng ít CZ 52 đã được sản xuất trong vòng những năm 1949-1951 nhằm thử nghiệm. Súng bắt đầu sản xuất hàng loạt vào năm 1952 tại nhà máy CZ-Uhersky Brod (hay còn gọi tắt là CZ-UB) khi Quân đội Tiệp Khắc đồng ý sử dụng CZ 52, cùng trong năm nay thì khẩu súng mới có tên chính thức. Ở Tiệp Khắc, súng ngắn CZ 52 nhận được sự đánh giá rất cao, nó được sử dụng tới năm 1982 thì dần bị loại bỏ và thay thế bằng súng lục CZ 82 sử dụng đạn 9x18mm Makarov hiện đại và có hỏa lực mạnh hơn. CZ 52 đã tham gia nhiều cuộc chiến, tuy vậy nhưng nó vẫn phục vụ khá hạn chế. Cuộc chiến đầu tiên mà nó tham gia là Chiến tranh Việt Nam khi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhận được những khẩu CZ 52 đầu tiên từ Tiệp Khắc thông qua việc viện trợ trong khối xã hội chủ nghĩa. Ngoài ra, Liên Xô cũng mua một số lượng nhỏ nhằm trang bị cho Hồng quân. Năm 1998, sau khi khối xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ, CZ 52 bắt đầu được xuất khẩu sang Mỹ nhằm phục vụ cho dân sự.

Mô tả

Súng dùng đạn 7,62×25mm Tokarev, cùng loại đạn với súng ngắn TT-33 (K-54) do Liên Xô sản xuất. Một số người hay gọi nó là CZ-TT. Là súng ngắn bán tự động, nên CZ 52 chỉ bắn được từng phát một. Cơ chế điểm hỏa của nó là dùng kim hỏa và hạt nổ. Giống với các loại súng lục khác, khi bắn CZ 52 cũng có hiện tượng giật lùi đẩy về của thanh trượt. Bên thân có bộ phận giảm giật. Ban đầu CZ 52 được thiết kế để sử dụng loại đạn 9x19mm Parabellum của Đức Quốc xã (sau đó NATO bắt đầu sử dụng loại đạn này) nhưng do Tiệp Khắc đã chuyển sang chế độ xã hội chủ nghĩa nên về mặt quân sự thì họ phải chịu sức ép từ phía Liên Xô và cuối cùng, CZ 52 đã phải chuyển sang dùng loại đạn súng ngắn tiêu chuẩn của khối Đông Âu là 7,62×25mm Tokarev, điều này cũng được chứng tỏ rõ ràng qua bằng chứng CZ 52 cũng có nhiều điểm rất giống với TT-33 về cả hình dáng và đặc điểm kỹ thuật. Hộp đạn của súng dài khoảng 120 mm, chứa được 8 viên.

Các quốc gia sử dụng
Theo thống kê sơ bộ thì chỉ có 3 nước sử dụng CZ 52:
  - thay thế bằng CZ 82 từ năm 1982, vẫn được sử dụng tại Cộng hòa Séc.

  - còn sử dụng tại Nga.
  - vẫn còn sử dụng.

 : Được sử dụng bởi Tổ chức Giải phóng Palestine

Đặc điểm kỹ thuật
Tên: CZ 52
Quốc gia sản xuất: Tiệp Khắc (nay là Cộng hòa Séc)
Nơi sản xuất: Nhà máy CZ-Uhersky Brod
Kiểu: súng ngắn bán tự động
Trọng lượng: 0,95 kg
Dài: 210 mm.
Chiều dài hộp đạn: 120 mm
Đường kính nòng: 7,62 mm
Sơ tốc đầu nòng: 500 m/s
Băng đạn: 8 viên
Cỡ đạn: 7,62×25mm
Chế độ bắn: từng phát
Cơ chế nạp đạn: tự động bằng khóa nòng lùi
Cơ chế thoát vỏ đạn: móc kéo thẳng.
Cơ chế điểm hỏa: kim hỏa - hạt nổ
Tầm bắn sát thương: 50 m
Số lượng đã được sản xuất: Khoảng 200.000 khẩu

Chú thích

Súng ngắn
Súng Tiệp Khắc
Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam


title: Cá nhám nhu mì

text:
Cá nhám nhu mì hay Cá mập ngựa vằn(danh pháp hai phần: Stegostoma fasciatum, tiếng Anh: Zebra shark) là một loài cá thuộc họ Stegostomatidae. Loài cá này được tìm thấy trên khắp Ấn Độ-Thái Bình Dương nhiệt đới, thường xuyên lui tới các rạn san hô và các bãi cát ở độ sâu 62m. Con trưởng thành có bề ngoài đặc biệt, với các lằn theo chiều dọc trên một cơ thể hình trụ, vây đuôi thấp bao gồm gần một nửa tổng chiều dài, với các chấm đen trên nền nhạt. Con non dài 50–90 cm (20-35) có kiểu màu sắc hoàn toàn khác nhau, bao gồm ánh sáng của các sọc thẳng đứng trên một nền màu nâu, và thiếu các đường gờ. Con trưởng thành loài này đạt chiều dài 2,5m.

Cá nhám nhu mì là loài ăn đêm và dành hầu hết các ngày nghỉ ngơi bất động dưới đáy biển. Vào ban đêm, chúng chủ động săn bắt động vật thân mềm, động vật giáp xác, cá xương nhỏ, và có thể loài rắn biển bên trong lỗ và đường nứt rạn san hô. Mặc dù đơn độc nhất trong năm, chúng tạo thành các đàn lớn theo mùa. Cá nhám nhu mì là noan sinh: cá cái đẻ vài chục viên nang trứng lớn, họ neo đậu cho các cấu trúc dưới nước thông qua các tua dính. Vô hại cho con người và khỏe mạnh trong điều kiện nuôi nhốt, cá nhám nhu mì là những đối tượng phổ biến của du lịch sinh thái lặn và hồ công cộng. Liên minh Bảo tồn Thế giới đã đánh giá loài này trên toàn thế giới dễ bị tổn thương, vì nó bị đánh bắt thương mại ở hầu hết các phạm vi của nó (trừ ngoài khơi Úc) để lấy thịt, vây, dầu gan. Có bằng chứng rằng các con số của nó đang giảm dần.

Mô tả

Cá nhám nhu mì có cơ thể hình trụ với một cái đầu lớn, hơi dẹt và một đoạn mõm ngắn, thẳng. Đôi mắt nhỏ và đặt ở hai bên của đầu, các lỗ thở được đặt phía sau và lớn hơn mắt. 3 khe cuối cùng của 5 khe mang ngắn nằm trên vây ngực, và các khe thứ tư và thứ năm gần với nhau hơn những khe mang khác. Mỗi lỗ mũi có một đoạn râu ngắn và một đường rãnh chạy từ miệng nó vào. Miệng là gần như thẳng, ba thùy trên môi dưới và rãnh ở các góc. Có 28-33 hàng răng ở hàm trên và 22-32 hàng răng ở hàm dưới, mỗi răng có một đỉnh trung tâm lớn và hai đỉnh khác nhỏ hơn.

Có năm rảnh đạc biệt chạy dọc theo cơ thể ở con trưởng thành, một dọc theo đường giữa lưng và hai bên hông. Đường giữa lưng nhập vào trong đầu vây lưng, đặt vào khoảng nửa đường dọc theo cơ thể và hai lần kích thước của vây lưng thứ hai. Vây ngực lớn và rộng, các vùng chậu và vây hậu môn nhỏ hơn nhiều nhưng lớn hơn so với vây lưng thứ hai. Cá nhám nhu mì đạt chiều dài 2,5 m (8,2 ft), với một chiều dài vô căn cứ là 3,5 m (11,5 ft). Cả được và cái không có dị hình kích thước.

Phân bố và môi trường sống
Cá nhám xuất hiện ở các vùng biển nhiệt đới của Ấn Độ-Thái Bình Dương từ Nam Phi đến Biển Đỏ và Vịnh Ba Tư (bao gồm cả Madagascar và Maldives), đến Ấn Độ và Đông Nam Á (trong đó có Indonesia, Philippines, và Palau), phía Bắc đến Đài Loan và Nhật Bản, phía đông giáp Nouvelle-Calédonie và Tonga, và về phía nam tới miền bắc Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 "Stegostoma fasciatum, Zebra shark" at FishBase

 "Biological Profiles: Zebra Shark" at Florida Museum of Natural History
 "Coral Reefs: Zebra Shark" at ReefQuest Centre for Shark Research

F
F
Động vật được mô tả năm 1783


title: Cá trôi trắng Deccan

text:
Cá trôi trắng Deccan (danh pháp hai phần: Cirrhinus fulungee) là một loài cá thuộc chi Cá trôi trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở khu vực Maharashtra và Karnataka ở Ấn Độ, nhưng có lẽ cũng có ở những nơi khác trong khu vực tiểu lục địa này.

Chú thích

Tham khảo
 Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2006). "Cirrhinus fulungee" in FishBase. April 2006 version.

F
Cá chép


title: Osteochilus kerinciensis

text:
Osteochilus kerinciensis (danh pháp hai phần: Osteochilus kerinciensis) là một loài cá thuộc chi Cá mè phương nam trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở Đông Nam Á.

Chú thích

Tham khảo

Chi Cá mè phương nam


title: Osteochilus kahajanensis

text:
Osteochilus kahajanensis (danh pháp hai phần: Osteochilus kahajanensis) là một loài cá thuộc chi Cá mè phương nam trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở Đông Nam Á. Con đực trưởng thành dài 22 cm.

Chú thích

Tham khảo

Chi Cá mè phương nam


title: Osteochilus longidorsalis

text:
Osteochilus longidorsalis (danh pháp hai phần: Osteochilus longidorsalis) là một loài cá thuộc chi Cá mè phương nam trong họ Cá chép. Loài cá này sinh sống ở Kerala, Ấn Độ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chi Cá mè phương nam
Động vật được mô tả năm 1994


title: Trôm

text:
Trôm (danh pháp hai phần: Sterculia foetida) là một loài thực vật thuộc chi Trôm trong họ Trôm. Loài này được Carl von Linné miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753. Đây là một cây với lá chẻ ra hoa có mùi hôi ít. Loài này có nguồn gốc tự nhiên ở vùng nhiệt đới trên thế giới như Ấn Độ, Pakistan, Sri Lanka, Miến Điện, Indonesia, Malaysia, Panama, Trung Quốc, Úc, Thái Lan, Philippines, Senegal, Sudan và Việt Nam. Nó có thể được trồng ở các khu vực nhiệt đới khác.

Mủ trôm
Mủ trôm, hay còn gọi là nhựa trôm, là dịch tiết ra từ cây trôm. Nhựa trôm là một hợp chất polysaccharide cao phân tử, khi thủy phân sẽ cho ra các đường D-galactose, L-rhamnose và acid D-galacturonic, một vài chất chuyển hóa acetylat và trimethylamin. Nhựa trôm còn chứa khoảng 37% uronic acid, nhiều khoáng tố như calcium và muối magnesium. Khi ngâm trong nước lạnh với tỉ lệ thấp (4-5%) nhựa trôm sẽ trở thành dạng keo. Mủ trôm có màu trắng, dạng thạch đặc, vón thành từng cục như sương sa. Tại Việt Nam, mủ trôm được sử dụng cho mục đích giải khát như một thức uống có vị thuốc.
Ngoài ra, nhờ tính dính nên nhựa trôm thường được dùng làm chất để kết dính trong ngành dược và kỹ nghệ.

Thành phần dinh dưỡng (/100g)
 Ca: 101,06 mg
 Zn: 0,29 mg
 Na:5,27 mg
 K: 297,01 mg

Tính chất
Mủ trôm được sử dụng làm thức uống giải khát, giải độc và chống táo bón do có thành phần chất xơ cao có khả năng trương nở lên gấp từ tám đến mười lần trong nước và kết dính cặn bã độc hại trong ruột già, tăng lượng phân và nhu động ruột. Ngoài ra, mủ trôm góp phần cải thiện độ mỡ trong máu, tăng cảm giác no và điều tiết lượng đường trong máu ở người thừa cân, béo phì hoặc đái tháo đường. Ngoài ra, mủ trôm có thể làm keo dính dùng dán đế giày, cây gỗ, tranh dán. Làm keo công nghệ y dược, viên nang thuốc tây. Người Việt Nam thường sử dụng mủ trôm, mủ gòn đơn độc hoặc kết hợp với một số thực vật khác như hột é, lười ươi để pha chế thức uống có tác dụng làm mát, giải độc cơ thể.

Cảnh báo
Mủ trôm không có độc tính. Tuy nhiên, tính mát và nhuận trường, hai ưu điểm của loại mủ này có thể gây ra một số phản ứng phụ. Không sử dụng mủ trôm trong các trường hợp:
 Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú.
 Người có khối u trong ruột.
 Người đang uống thuốc chữa bệnh. Vì nhựa trôm có độ nhớt cao nên sẽ làm tăng nồng độ hấp thu của thuốc vào máu.

Pha chế
Mủ trôm có thể ăn chung với nước đường cùng các loại sâm khác, nấu chè, nấu thức uống rất đa dạng.

Tinh dầu trôm
Theo một nghiên cứu tại Việt Nam, hạt trôm chứa hàm lượng lipid tổng số là 52,36%, thành phần axit béo trong dầu hạt trôm gồm axit hexadecanoic (42,15%) và axit octadecanoic (32,65%).

Chú thích

Tham khảo

F
Thực vật được mô tả năm 1753
Thức uống Việt Nam
Ẩm thực Việt Nam
Đông y
Thực vật Ghana
Thực vật Indonesia
Thực vật Mozambique
Thực vật Philippines
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Úc
Thực vật Hawaii
Nhiên liệu sinh học


title: Cá trôi trắng

text:
Cá trôi Mrigal, cá trôi trắng, cá mrigan (danh pháp hai phần: Cirrhinus cirrhosus) là một loài cá thuộc chi Cá trôi trong họ Cá chép. Đây là loài bản địa các con sông lớn tại tiểu lục địa Ấn Độ. Tuy nhiên, do được nuôi ở nhiều nơi cho nên phạm vi phân bố hiện tại khó xác định.

Chú thích

Tham khảo

C
Cá thương mại
Cá Ấn Độ
Cá Bangladesh
Nuôi trồng thủy sản
Cá ăn được


title: Nguyễn Văn Thương (quân nhân)

text:
Nguyễn Văn Thương (1938–2018) là thiếu tá tình báo, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

Tiểu sử

Nguyễn Văn Thương sinh ra và lớn lên tại xã Lộc Hưng, Trảng Bàng, Tây Ninh trong một gia đình cách mạng. Mới 3 tháng tuổi, ông đã được gửi cho một người cô nuôi dưỡng để ba mẹ đi hoạt động cách mạng. Năm lên 8 tuổi, ông nhận được tin mẹ bị bắt, đày đi Côn Đảo rồi hy sinh. Năm 1959, cha ông hy sinh trong một lần hoạt động quân báo.

Tháng 5 năm 1959 Nguyễn Văn Thương quyết định tham gia cách mạng. Năm 1961, ông được chuyển về đơn vị trinh sát và làm bảo vệ cho ông Võ Văn Kiệt (lúc đó là Bí thư thành ủy T4 Sài Gòn – Gia Định). Sau đó, Nguyễn Văn Thương được chuyển sang hoạt động trong ngành tình báo, dưới sự huấn luyện trực tiếp của Mười Nho (đại tá Nguyễn Nho Quý, Trưởng ban tình báo khu Sài Gòn – Chợ Lớn) .

Trong 10 năm hoạt động chiến đấu từ năm 1959 đến tháng 2.1969 Nguyễn Văn Thương được giao nhiệm vụ giao liên tình báo ở khu vực Bắc Sài Gòn (Sài Gòn – Bến Cát – Bình Dương) đây là thời điểm khó khăn, bởi quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hoà luôn tỏ ra thận trọng thường xuyên kiểm soát gắt gao trên tuyến hành lang xung yếu này. Nguyễn Văn Thương đã vượt qua khó khăn, gian khổ,và nguy hiểm, thực hiện hàng nghìn lần chuyển nhận chỉ thị, tài liệu và đưa đón hàng trăm cán bộ từ ngoài căn cứ vào trong Sài Gòn và từ Sài Gòn ra căn cứ an toàn.

Ngày 10/2/1969, trong lần trên đường mang tài liệu từ Sài Gòn ra vùng căn cứ, Nguyễn Văn Thương bị máy bay Mỹ phát hiện, hạ thấp định bắt sống. Ông đã chủ động dùng súng AK-47 bắn rơi một máy bay lên thẳng, diệt 3 tên Mỹ. Quân đội Mỹ phải huy động một lực lượng lớn mới bắt được ông, nhưng ông đã cất giấu tài liệu kỹ trước khi bị bắt.

Sau nhiều lần mua chuộc không thành, quân đội Mỹ đã đưa Nguyễn Văn Thương ra đập nát hai bàn chân. Sau đó chỉ trong 3 tháng, họ 6 lần cưa 6 đoạn chân của ông.

Hơn 4 năm trong các nhà tù Nguyễn Văn Thương bị tra tấn đủ mọi cực hình nhưng vẫn một mực trung kiên, giữ vững khí tiết. Khi ở trại giam đảo Phú Quốc ông vẫn tiếp tục đấu tranh, tham gia trong cấp uỷ nhà tù. Tấm gương bất khuất, kiên cường của ông đã cổ vũ đồng chí, đồng đội trong nhà tù tích cực hăng hái đấu tranh.

Năm 1973, sau Hiệp định Paris, Nguyễn Văn Thương mới được trở về đoàn tụ với gia đình

Sau khi ra tù, ông vẫn tiếp tục với cuộc sống đầy lạc quan, tích cực rèn luyện, học tập. Sống giản dị, khiêm tốn được đồng đội, bạn bè kính phục .

Ngày 13 tháng 8 năm 2018, ông qua đời tại nhà riêng, hưởng thọ 80 tuổi. Mộ phần của ông được đặt tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương.

Những chiến công

Hoạt động trong lòng địch

Trong quá trình chiến đấu và phục vụ chiến đấu, nhiều lần bị quân Mỹ tập trung càn quét vào căn cứ, Nguyễn Văn Thương đều tích cực cùng đồng đội tham gia chiến đấu bảo vệ căn cứ. Có lần quân Mỹ tập kích vào căn cứ, Ông trực tiếp chỉ huy một tổ bắn rơi 3 máy bay lên thẳng của Mỹ bằng súng tiểu liên. Quân Mỹ đông, có xe tăng, pháo binh hỗ trợ liên tục tập kích đánh phá vào căn cứ, anh và đồng đội kiên cường, bám vững chiến hào đánh trả quyết liệt, hàng tháng, nhiều lần đánh lui cả đại đội quân Mỹ diệt 50 tên, phá huỷ 8 xe tăng, bảo vệ khu căn cứ an toàn.

Phá tượng Ngô tổng thống
Ngày 15/10/1958, trong hội chợ triển lãm mang màu sắc chính trị diễn ra tại Biên Hòa. "Tổ công tác phong trào cách mạng của đồn điền cao su Xuân Lộc" gồm Nguyễn Văn Thương, Trịnh Minh Thành, Hai Gáo, Năm Ninh tham gia hoạt động rải truyền đơn. Xong nhiệm vụ chính, Thương và đồng chí của mình hòa vào đám đông đang ngắm nghía chiếc xe bọc vải nhung kết hoa sặc sỡ. Nhìn thấy trên xe là hình nộm Tổng thống Ngô Đình Diệm mặc áo gấm đội khăn, Thương sôi máu bàn với Năm Ninh "phải ngắt cổ Ngô tổng thống để hạ uy tín địch và nâng vị thế Cách mạng".
Nguyễn Văn Thương vờ hò hét dọn đường như một lơ xe thứ thiệt và đợi cho tài xế không quan sát phía sau, anh nhảy ngay lên thùng xe. Hàng ngàn cặp mắt đang dõi theo xe diễu hành cứ ngỡ Thương là người bảo vệ hình nộm Ngô tổng thống.

Xe chạy chầm chậm đến quãng vắng, Thương bắt đầu nấp sau lưng hình nộm, kiễng chân cắt dây chằng néo hình nộm và dây điện (dùng điều khiển tay chân hình nộm cử động). Phải hơn 15 phút đứng hành động và có khi đứng im sau lưng hình nộm để tránh bị phát hiện, Thương mới hất được cái đầu Ngô tổng thống làm bằng thạch cao rơi xuống thùng xe. Nhanh nhẹn ôm cái đầu hình nộm, Thương chọn quãng đường vắng nhảy xuống đất, lăn mấy vòng dạt vào bụi cỏ ven đường rồi đập nát hình nộm.

Câu nói

Những lần bị quân đội Mỹ tra tấn bằng cách "cưa chân", ông kể lại

Cuối cùng, người đại tá Mỹ phải thốt ra câu: "Tao thua rồi, mày là sinh vật thép" .

Khen thưởng
 2 Huân chương chiến công giải phóng hạng nhất
 1 Huân chương chiến công giải phóng hạng 3
 14 lần đạt danh hiệu dũng sĩ diệt Mỹ

Ngày 6 tháng 11 năm 1978 Nguyễn Văn Thương được Chủ Tịch Tôn Đức Thắng phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Để tri ân những hi sinh và cống hiến của Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thương, Hoa viên nghĩa trang Bình Dương đã dành tặng mộ phần và dịch vụ chăm sóc mộ phần trọn đời cho vợ chồng Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thương.

Chú thích

Điệp viên Việt Nam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Người Tây Ninh
Huân chương Chiến công