title: Triệu Hợp Đức

text:
Hán Thành Đế Triệu Chiêu nghi (chữ Hán: 汉成帝趙昭儀, ? - 7 TCN), thường được gọi Triệu Hợp Đức (趙合德), là một phi tần rất được sủng ái của Hán Thành Đế Lưu Ngao, vị Hoàng đế thứ 12 của triều đại nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc. Bà là em gái của Hiếu Thành hoàng hậu Triệu Phi Yến.

Trong lịch sử nhà Hán, hai chị em họ Triệu hưởng trọn sự sủng ái của Hán Thành Đế, tận cùng sự vinh hoa phú quý. Triệu Hợp Đức dung mạo tuyệt sắc, nhưng lòng dạ ác độc, được ví là "Hồng nhan họa thủy" (红颜祸水). Cái tên "Hợp Đức", xuất phát từ Phi Yến ngoại truyện, một tiểu thuyết đời sau, do đó đây không phải tên thật.

Xuất thân
Gia cảnh của Triệu thị cùng chị gái Triệu Phi Yến hết sức bần hàn, cha mẹ ruột vốn là những nô lệ phục dịch trong phủ quý tộc tên Triệu Lâm (趙臨), có chỗ lại nói chính Triệu Lâm là cha ruột. Sử sách không ghi tên thật của bà, tiểu thuyết Phi Yến ngoại truyện ghi bổn danh [Hợp Đức; 合德], từ đó về sau người đời đều cho là tên thật. Theo sử ký ghi lại, Triệu thị cùng chị gái khi đến tuổi trưởng thành được tuyển vào phủ của Dương A công chúa (陽阿公主), tại đây họ được học làm ca nữ.

Trong tiểu thuyết "Phi Yến ngoại truyện", câu chuyện về 2 chị em là cả một truyền kỳ. Vợ của Giang Đô trung úy Triệu Mạn (赵曼), là Cô Tô quận chúa (姑苏郡主), cháu gái của Giang Đô vương, tư thông với gia nhân là Phùng Vạn Kim (冯万金), sinh ra 2 cô con gái, chính là chị em Triệu thị, sau đó Cô Tô quận chúa đem hai đứa bé này vứt bỏ, ba ngày sau Cô Tô quận chúa phát hiện cả 2 đều còn sống, tâm không đành lòng, lại đem các con ôm trở về, giao cho Phùng Vạn Kim nuôi dưỡng. Sau đó Vạn Kim qua đời, Phùng gia suy bại mà từ Cô Tô lưu lạc đến Trường An, được gọi là Triệu Chủ Tử. Sau đó, nàng lấy tài nghệ thêu thùa mà lấy lòng Triệu Lâm, quan dịch nô hầu trong phủ Dương A công chúa, vì vậy được Triệu Lâm nhận làm con nuôi.

Trong Triệu Phi Yến biệt truyện (赵飞燕别传), một cuốn sách thời nhà Tống, hai chị em lưu lạc dân gian, từng phải làm giày rơm kiếm sống.

Nhập cung Hán

Theo chị vào cung
Hán Thành Đế đam mê tửu sắc, từng sủng ái Hứa Hoàng Hậu và Ban tiệp dư nhưng cả hai không sinh được con, ông chán ngán hậu cung nên đến phủ Dương A công chúa uống rượu xem hát. Tại đó, ông gặp chị gái Triệu thị là Triệu Phi Yến, say mê nhan sắc tuyệt trần của bà nên mang về cung ngày đêm sủng hạnh.

Sau đó, Triệu Phi Yến tiến cử em gái Triệu thị cho Hán Thành Đế để cùng tranh sủng. Triệu thị nhập cung, Thành Đế càng không ngó ngàng đến các phi tần khác mà chỉ ngày đêm đắm chìm vào hưởng lạc cùng chị em Triệu thị. Hoàng đế phong cả hai cùng là Tiệp dư.

Năm Hồng Gia thứ 3 (18 TCN), chị gái của Hứa hoàng hậu là Bình An Cương hầu phu nhân Hứa Yết gièm pha cung nhân trong hậu cung có thai, lời nói trù yếm, lại liên hệ đến Đại tướng quân Vương Phượng là thân thích của Thái hậu Vương Chính Quân. Nhân đó chị em họ Triệu cùng thưa lên Vương thái hậu. Thái hậu cho người điều tra, Hứa hoàng hậu bị chị gái liên lụy và bị phế truất. Thành Đế muốn phong Triệu Phi Yến làm Hậu nhưng Thái hậu phản đối vì bà xuất thân là ca nữ thấp hèn. Cháu trai bên ngoại của Thái hậu là Thuần Vu Trường (淳于長) muốn lấy công với Hán Thành Đế, bèn hiến kế giúp Triệu Phi Yến đủ tư cách làm Hoàng hậu, bằng việc truy phong gia đình.

Năm Vĩnh Trị nguyên niên (16 TCN), tháng 4, Hán Thành Đế ra lệnh truy phong cha của hai chị em làm Thành Dương hầu (成暘侯), từ đó không còn ai phàn nàn về xuất thân của Triệu thị. Tháng 6 năm đó, Hán Thành Đế ra chỉ phong Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu.

Chuyên sủng hậu cung
Triệu Phi Yến trở thành Hoàng hậu, nhưng sau đó người được Hán Thành Đế sủng ái nhất là Triệu Tiệp dư, thăng làm Chiêu nghi. Nơi ở của bà là Chiêu Dương cung (昭暘宮), được xây dựng hết sức tráng lệ cực kì xa hoa, trong đình lấy sắc màu đỏ son, sơn mới hoàn toàn, ngưỡng cửa thì lấy đồng thau trang sức, lại cũng tô hoàng kim lên, cầu thang lên điện thì lấy bạch ngọc mà làm, đồng thời khảm nhập Lam Điền tường ngọc, minh châu, thúy vũ, sự xa xỉ này là bậc nhất khi đó trong các cung. Sử sách thời Hán không tiếc lời chỉ trích vì sự xa hoa tột độ này của Hán Thành Đế.

Tuy vinh sủng tột độ, song cả hai chị em không có tin vui. Truyền thuyết nói rằng để mang thai, Triệu hoàng hậu thông dâm với nhiều nam nhân, chuyện kinh thiên độc địa đến tai Hán Thành Đế, song Triệu Chiêu nghi hết lòng bênh vực và che giấu, cuối cùng Thành Đế nhắm mắt làm ngơ.

Theo Liệt nữ truyện, Triệu Chiêu nghi tính cách đố kỵ với hậu cung vì không thể sinh con. Khi đó, Hứa Mỹ nhân được Hán Thành Đế sủng ái, sinh ra Hoàng tử. Triệu Chiêu nghi nói với Thành Đế rằng:「"Bệ hạ hay cùng thiếp đến Trung cung, thế vị Hứa Mỹ nhân kia là từ đâu tới?!". Sau đó, Triệu thị bèn bỏ ăn bỏ uống, tự đâm đầu vào cột cung điện, hay lại lăn từ giường xuống sàn, khóc lóc thảm thiết khiến Thành Đế sốt sắng cả lên. Triệu thị nói:「"Bệ hạ sau này muốn an trí thần thiếp thế nào, thì tùy Bệ hạ, Thần thiếp không dám trái"」, Thành Đế khổ sở nói:「"Ta cố ý nói việc này cho nàng nghe, nàng còn lại giận dữ vì điều chi nữa chứ?"」, sau đó Thành Đế cũng không thiết ăn uống gì. Thấy thế, Triệu thị bèn nói:「"Bệ hạ còn có mặt mũi nào tuyệt thực?! Xưa kia bệ hạ thề độc với thiếp rằng 'Hứa không phụ nàng', bây giờ vị Mỹ nhân kia có Hoàng tự, ngài thất hứa với thiếp, đáng gọi là gì đây?!"」, sau đó khóc lóc thảm thiết. Hán Thành Đế không muốn thấy sủng phi của mình đau lòng, bèn nói:「"Ta hứa với Triệu thị, không lập với Hứa thị! Trên đời này không ai có thể vượt qua nàng trong lòng ta! Nàng yên tâm!"」. Sau đó, Hán Thành Đế sai người giao cho Hứa Mỹ nhân một phong thư xanh, bảo giao Hoàng tử cho mình. Hứa Mỹ nhân bèn theo thư mà giao đứa trẻ ra, liền bị Hán Thành Đế sai người bóp chết cho tắt thở, Triệu Chiêu nghi cũng nhìn xem cùng. Sau khi đứa trẻ chết rồi, Thành Đế cho người mai táng ở dưới Ngục viên. Khoảng thời gian nữa, lại có Trung cung sử là Tào Cung, tự Vĩ Năng, được Hán Thành Đế lâm hạnh cũng sinh Hoàng tử. Hán Thành Đế cũng lại đem nói với Triệu Chiêu nghi, biết được là con trai thì cũng đem giết. Dịch đình Ngục thừa tên Tịch Vũ khuyên can, Thành Đế không nghe. Nhưng Tào Cung chưa chết, Chiêu nghi cũng giận, thế là Thành Đế bèn sai người đưa thuốc độc kèm phong thư đến, bảo Tào Cung tự sát. Tào Cung khóc mắng:「"Dung túng hai chị em bọn họ, cuối cùng kết cục thế này đây! Con ta chào đời chỉ vừa mới mọc tóc, bây giờ đang ở đâu rồi?! Hay đã bị hai chị em họ giết chết rồi?!"」, sau đó bèn uống thuốc độc tự sát.

Từ đó trong hậu cung, bất kỳ ai sinh con đều bị hại, hoặc sinh non, hoại thai, hoặc đứa bé sinh ra đều bị đem giết đi, do đó khiến Thành Đế tuyệt tự. Liệt nữ truyện nhận xét việc làm này của Triệu thị như sau:「Triệu Chiêu nghi chi hung bế, dữ Bao Tự đồng hành. Thành Đế chi hoặc loạn, dữ Chu U vương đồng phong」.

Tự sát
Năm Tuy Hòa thứ 2 (7 TCN), Hán Thành Đế đột ngột băng thệ. Thái tử Lưu Hân kế vị, tức Hán Ai Đế. Hoàng thái hậu Vương Chính Quân trở thành Thái hoàng thái hậu, còn chị gái của Triệu Chiêu Nghi là Hoàng hậu Triệu Phi Yến được tôn làm Hoàng thái hậu.

Đối với cái chết của Hán Thành Đế, Thái hoàng thái hậu nghi ngờ có vấn đề. Khi ấy Hán Thành Đế vốn khỏe mạnh, không có bệnh tật, nhưng sau khi tiếp đãi công khanh, lui về tẩm điện thì bạo băng. Việc truyền ra, dân gian đều quy tội cho Triệu Chiêu nghi, vì theo như lời đồn Hán Thành Đế đêm đó sủng hạnh Triệu thị rồi mới băng hà. Thái hoàng thái hậu bèn ra chiếu:「"Hoàng đế bạo băng, quần chúng lấy làm quái lạ. Nay lệnh Dịch đình lệnh, phối hợp Tả hữu hậu đình, định tra Hoàng đế bệnh trạng để rõ chân tướng!"」. Triệu Chiêu nghi sau đó bèn tự sát. Theo Phi Yến ngoại truyện, khi Vương Thái hậu sai quan viên đến xử lý Chiêu nghi, Triệu Chiêu nghi nói:「"Ta nắm Hoàng đế như đứa trẻ con, sủng khuynh thiên hạ, há có thể để bọn Dịch đình lệnh các ngươi động tay vào?"」, sau đó bèn tự sát.

Về sau, Tư lệ Giả Quang (解光) tấu sự lên về việc của Hứa Mỹ nhân cùng Trung cung sử Tào Cung, sau đó có cả Cố Dịch đình lệnh Ngô Khâu Tuân (吾丘遵) tố cáo việc ác của Triệu Chiêu nghi, do đó Ai Đế bèn truất đi tước Hầu của nhà họ Triệu đã phong, nhưng vẫn không biếm ngôi vị của Triệu Thái hậu do bà đã có công giúp Ai Đế được lập. Hán Ai Đế đối với Triệu Chiêu nghi bình luận "Khuynh loạn thánh triều, thân diệt kế tự" (Nguyên văn: 傾亂聖朝，親滅繼嗣). Vì việc sát hại các hoàng tự dẫn đến Hán Thành Đế phải tuyệt tự, Triệu Chiêu nghi được hậu nhân biết đến với điển cố 「Yến trác hoàng tôn; 燕啄皇孙」.

Trong văn hóa đại chúng

Xem thêm
 Hán Thành Đế
 Triệu Phi Yến
 Ban tiệp dư
 Hứa Hoàng hậu

Tham khảo

 Hán thư
 Triệu chiêu nghi
 Liệt nữ truyện - "Triệu Phi Yến tỷ đệ"

Người tự sát
Phi tần nhà Hán
Mỹ nhân Trung Hoa
Năm sinh không rõ
Mất năm 7 TCN
Mất thập niên 0 TCN
Năm 7 TCN


title: Nguyễn Thị Mai Anh

text:
{{Infobox Officeholder
|name        = Nguyễn Thị Mai Anh
|image       = Nguyễn Thị Mai Anh.jpg
|caption     = Chân dung bà Nguyễn Thị Mai Anh (1970)
|office      = Đệ nhất Phu nhân Việt Nam Cộng hoà
|term_start  = 1 tháng 9 năm 1967
|term_end    = 21 tháng 4 năm 1975()
|president = Nguyễn Văn Thiệu
|predecessor = Đặng Tuyết Mai
|successor   = không có
|birth_date  =
|birth_place = Mỹ Tho, Định Tường,Nam Kỳ thuộc Pháp
|death_date  =
|death_place = Nam California, Hoa Kỳ
|spouse= Nguyễn Văn Thiệu (1951-2001)
|blank1 = Tôn giáo
|data1 = Công giáo
|blank2 = Biệt danh
|data2 = Cô Bảy Mỹ Tho
|children= Nguyễn Thị Tuấn AnhNguyễn Quang LộcNguyễn Thiệu Long
}}Nguyễn Thị Mai Anh (1930–2021) là phu nhân của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu. Bà là Đệ Nhất Phu nhân đầu tiên của chính thể Đệ Nhị Cộng hòa (1967–1975). Đôi khi bà được gọi là Bà Nguyễn Văn Thiệu (Madame Nguyen Van Thieu), đặc biệt trong truyền thông Tây phương. Ông bà thành hôn năm 1951.

Tiểu sử
Bà sinh năm 1930, là con gái thứ bảy (nên còn có biệt danh Cô Bảy Mỹ Tho') trong một gia đình có mười anh chị em. Xuất thân trong một gia đình Công giáo toàn tòng ở Mỹ Tho, nhưng do truyền thống Đông y, bà chịu ảnh hưởng khá lớn nề nếp, gia phong phong kiến, nhất là trong cách đối nhân xử thế.

Tuổi hoa niên, bà cùng người em gái Tám Hảo thường xuyên lên Sài Gòn để học tập và thăm thân. Do gia đình quen biết với dược sĩ Huỳnh Văn Xuân, làm việc ở viện bào chế Trang Hai, hai chị em bà được giới thiệu làm trình dược viên tại Viện bào chế Roussell. Chính ông Huỳnh Văn Xuân làm mai mối cho Nguyễn Văn Thiệu (bấy giờ mang cấp hàm Trung úy) quen Mai Anh. Mặt khác, cậu Mai Anh là Đặng Văn Quang cũng là bạn đồng khóa Trường Võ bị Đà Lạt với ông Thiệu nên mối tình nhanh chóng được xúc tiến hôn nhân, dù có đôi chút trở ngại vì Mai Anh là tín đồ Công giáo. Ông bà chính thức làm lễ cưới vào năm 1951. Sau này, vào năm 1958, ông Thiệu mới rửa tội theo Công giáo.

Trong những năm chồng mình đạt đến đỉnh cao quyền lực, không như Đệ Nhất phu nhân Trần Lệ Xuân, bà hoàn toàn không can dự vào chính trường, mà đi nhiều vào các hoạt động xã hội.

Ngày 21 tháng 4 năm 1975, do những áp lực từ chiến trường, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố từ chức trên truyền hình và rời Việt Nam với tư cách đặc sứ Việt Nam Cộng hòa đến Đài Bắc phúng điếu Tưởng Giới Thạch trong đêm ngày 25 tháng 4. Bà cùng chồng và các con sang Đài Loan, từ đó nhập cảnh Hoa Kỳ và ở Boston cho đến nay.

Đánh giá
Vào năm 1972, một người Hoa Kỳ làm việc tại Việt Nam đã xin phép lấy tên bà Nguyễn Thị Mai Anh đặt cho một giống lan: Brassolaeliocattleya Mai Anh, cùng dịp này còn có bà Đinh Thúy Yến (phu nhân Thủ tướng Trần Thiện Khiêm): Brassolaeliocattleya Dinh Thuy Yen.

Một người từng phục vụ trong Dinh Độc Lập dưới thời Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu nhận xét: "Tôi luôn luôn giữ lòng quý mến đối với Tổng thống Phu nhân. Bà lúc nào cũng giữ nếp sống bình dị của người đàn bà phúc hậu, bao dung của sông nước vùng đồng bằng sông Cửu Long. Đối với tôi, bà Thiệu là hình ảnh một người mẹ, một người vợ hiền đảm đang hơn là một vị Đệ Nhất Phu nhân sống trong tột đỉnh của quyền thế và nhung lụa giàu sang. Bà là điển hình của mẫu người phụ nữ lớn lên trong gia đình được hấp thụ trọn vẹn một nền giáo dục Khổng Mạnh (tuy bà là người Công giáo) mà chúng ta thường thấy trong xã hội miền Nam thời thập niên 40. Bà Thiệu luôn luôn tỏa ra sự trong sáng và vui tươi. Bà không bao giờ câu nệ về cách ứng xử của nhân viên thuộc cấp. Mỗi lần gặp mặt, bà luôn luôn lên tiếng hỏi thăm sức khỏe chúng tôi trước, không kịp để chúng tôi chào bà. Điều đặc biệt là bà không bao giờ đề cập đến bất cứ chuyện gì có liên hệ đến việc làm của ông Thiệu với chúng tôi. Trong suốt thời gian làm việc tại đây, chỉ có một lần duy nhứt tôi nghe bà than phiền với ông Thiệu bằng lời lẽ rất ôn tồn về một nhân vật có đầy quyền thế tại Phủ Tổng thống trong lúc tôi đang đứng bên cạnh''".

Gia đình

 Phu quân: Nguyễn Văn Thiệu
 Con:
Nguyễn Thị Tuấn Anh (trưởng nữ)
 Nguyễn Quang Lộc (trưởng nam)
 Nguyễn Thiệu Long (thứ nam)

Qua đời
Theo thông tin trên báo Người Việt, bà Mai Anh qua đời vào thứ Sáu, ngày 15/10/2021 tại nhà riêng ở Đông Bắc San Diego County, Nam California.

Xem thêm
 Nguyễn Văn Thiệu
 Trần Lệ Xuân
 Đinh Thúy Yến

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nguyễn Thị Mai Anh và thế giới tâm linh của vợ chồng Tổng thống Thiệu
 Sau 35 năm, nhìn lại Đệ nhất phu nhân Việt Nam Cộng hòa - Bà Nguyễn Văn Thiệu

Người Việt Nam lưu vong
Người Việt di cư tới Mỹ
Người chống cộng Việt Nam
Đệ Nhất Phu nhân Việt Nam Cộng hòa
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Người Mỹ Tho


title: Chondrocladia lyra

text:
Chondrocladia lyra hay còn biết đến với tên gọi là Bọt biển đàn hạc là một loài bọt biển ăn thịt đã được phát hiện ở vùng biển ngoài khơi bang California (Hoa Kỳ) ở vịnh Monterey vào năm 2012, nó đã lần đầu tiên được tìm thấy bằng thiết bị thăm dò tự hành ở độ sâu.

Đặc điểm sinh học
Bọt biển đàn hạc sống ở những vùng biển có độ sâu hơn 3,6 km tính từ mặt nước biển. Sinh vật này có bề ngoài giống như cây đèn nến hoặc hạc cầm (đàn hạc). Nó có bề ngoài quái dị với những ngạnh gai bao phủ phần thân giúp bọt biển giữ lại các loài giáp xác bị trôi dạt do ảnh hưởng từ các luồng hải lưu dưới biển sâu, và sau đó nó bao bọc con mồi trước khi hấp thu chúng.

Có thể thấy, loài bọt biển đàn hạc này có bộ phận giống như rễ bám vào lớp trầm tích mềm xốp ở đáy biển, ở đầu các tua là các bộ phận bắt mồi mềm và trơn, chúng có thể bắt những con mồi là các loài giáp xác như tôm, cua và sau đó từ từ tiêu hóa con mồi. Bọt biển đàn hạc phát triển cấu trúc đa nhánh của nó để gia tăng khu vực giăng mồi và bắt mồi hiệu quả hơn.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 2012


title: Cyprinodontidae

text:
Họ Cá chép răng (Cyprinodontidae) là một họ cá thuộc bộ Cá chép răng đặc hữu ở châu Mỹ. Đây là một loài cá có khả năng thích nghi tốt với môi trường khắc nghiệt và một số nhóm cá có khả năng tiến hóa nhanh để thích nghi.

Họ Cyprinodontidae thường được các tài liệu Việt Nam gọi là họ Cá sóc, do các tài liệu và sách chuyên ngành Việt Nam (chẳng hạn cuốn Động vật chí Việt Nam tập 20: Cá biển, Beloniformes, Cyprinodontiformes, Atheriformes, Salmonitiformes, Gadiformes, Lampridiformes, Zeiformes, Beryciformes, Mugiliformes, Pegasiformes, Lophiiformes, Syngnathiformes) theo hệ thống phân loại của G.Y. Lindberg (Nga), xếp chi Cá sóc (Oryzias) vào họ Cyprinodontidae. Do đó bộ Cyprinodontiformes cũng được gọi là bộ Cá sóc. Tuy nhiên, theo hệ thống phân loại của Anh - Mỹ ở đây thì họ Cá sóc đúng phải là họ Adrianichthyidae do chi Oryzias xếp trong họ này và không thuộc cả họ Cyprinodontidae lẫn bộ Cyprinodontiformes.

Đặc điểm sinh học
Loài cá này có hoảng 50 loài có vẻ bề ngoài tương đồng với chiều dài ở mức độ khiêm tốn. Nhóm cá này được ghi nhận là có tốc độ tiến hóa chưa từng được ghi nhận trong suốt thời gian dài trên trái đất. Cyprinodontidae ở đảo San Salvador và Yucatán sở hữu khả năng tiến hóa nhanh gấp 130 lần so với các giống cùng loại ở nơi khác.

Chúng cùng ăn những nguồn thực phẩm giống nhau (như tảo) nhưng một số loài thuộc họ Cyprinodontidae có chế độ ăn bất thường một cách đặc biệt, như ăn vây của những loài cá khác. Cyprinodontidae phát triển bộ phận hàm một cách đặc biệt để tồn tại trong môi trường khắc nghiệt. Có thể thấy, chúng có khả năng chịu mặn, chịu nhiệt độ cao. Loài cá này sống ở các dòng suối nhiệt độ cao ở Thung lũng Chết của Mỹ. Nhiệt độ ở các dòng suối rất cao, khoảng 47 độ C. Độ mặn trong môi trường sống của cá Pupfish được đánh giá là cao gấp 4 lần tại các đại dương.

Phân bố
Hầu hết cá trong họ Cyprinodontidae xuất hiện khắp châu Phi, châu Mỹ và một số hiếm hoi có thể sống sót trong những vùng nước đầy muối ở sa mạc như Hố Quỷ (Devil’s Hole) ở Nevada (Mỹ). Một môi trường đặc biệt khác mà loài cá này vẫn tồn tại được là ở những khu hồ cạn ở đảo San Salvador thuộc Bahamas. Còn có các dạng Cyprinodontidae kỳ lạ sinh sống ở bán đảo Yucatán của Mexico.

Phân loại học
Một số chi loài của họ Cyprinodontidae:

Phân họ Cubanichthinae
Phân họ này có 1 chi Cubanichthys đặc hữu của Cuba và Jamaica.
 Cubanichthys cubensis (C. H. Eigenmann, 1903)
 Cubanichthys pengelleyi (Fowler, 1939)

Phân họ Cyprinodontinae

 Chi Cualac Miller, 1956
 Cualac tessellatus Miller, 1956
 Chi Cyprinodon Lacépède, 1803
 Cyprinodon diabolis Wales, 1930
 Chi Floridichthys Floridichthys carpio Günther, 1866
 Floridichthys polyommus Hubbs, 1936
 Chi Garmanella Hubbs, 1936
 Garmanella pulchra Hubbs, 1936
 Chi Jordanella (Goode & Bean, 1879)
 Jordanella floridae (Goode & Bean, 1879)
 Chi Megupsilon Miller & Walters 1972
 Megupsilon aporus Miller & Walters, 1972
 Chi Aphanius Nardo, 1827
 Aphanius Iberus
 Aphanius fasciatus
 Chi Orestias'Tham khảo

 Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press
 Joseph S. Nelson: Fishes of the World''. John Wiley & Sons, 2006, ISBN 0-471-25031-7.

 Kỷ lục về tốc độ tiến hóa
 Tài năng phi thường của các loài kình ngư

Cá đẻ thai trứng
Cyprinodontidae
Cyprinodon


title: Cyprinodon

text:
Cyprinodon là một chi cá trong họ Cyprinodontidae thuộc bộ cá chép răng (bộ cá sóc).

Các loài
Hiện hành có 49 loài được ghi nhận trong chi này:
 Cyprinodon albivelis W. L. Minckley & R. R. Miller, 2002
 Cyprinodon alvarezi R. R. Miller, 1976 (Potosi pupfish)
 Cyprinodon arcuatus W. L. Minckley & R. R. Miller, 2002
 Cyprinodon artifrons C. L. Hubbs, 1936
 Cyprinodon atrorus R. R. Miller, 1968
 Cyprinodon beltrani Álvarez, 1949
 Cyprinodon bifasciatus R. R. Miller, 1968
 Cyprinodon bobmilleri Lozano-Vilano & Contreras-Balderas, 1999
 Cyprinodon bondi G. S. Myers, 1935
 Cyprinodon bovinus S. F. Baird & Girard, 1853
 Cyprinodon brontotheroides C. H. Martin & Wainwright, 2013
 Cyprinodon ceciliae Lozano-Vilano & Contreras-Balderas, 1993
 Cyprinodon dearborni Meek, 1909
 Cyprinodon desquamator C. H. Martin & Wainwright, 2013
 Cyprinodon diabolis Wales, 1930
 Cyprinodon elegans S. F. Baird & Girard, 1853
 Cyprinodon eremus R. R. Miller & Fuiman, 1987
 Cyprinodon esconditus Strecker, 2002
 Cyprinodon eximius Girard, 1859
 Cyprinodon fontinalis M. L. Smith & R. R. Miller, 1980
 Cyprinodon higuey C. M. Rodriguez & M. L. Smith, 1990
 Cyprinodon hubbsi Carr, 1936
 Cyprinodon inmemoriam Lozano-Vilano & Contreras-Balderas, 1993
 Cyprinodon julimes De la Maza-Benignos & Vela-Valladares, 2009
 Cyprinodon labiosus Humphries & R. R. Miller, 1981
 Cyprinodon laciniatus C. L. Hubbs & R. R. Miller, 1942
 Cyprinodon latifasciatus Garman, 1881
 Cyprinodon longidorsalis Lozano-Vilano & Contreras-Balderas, 1993
 Cyprinodon macrolepis R. R. Miller, 1976
 Cyprinodon macularius S. F. Baird & Girard, 1853
 Cyprinodon maya Humphries & R. R. Miller, 1981
 Cyprinodon meeki R. R. Miller, 1976
 Cyprinodon nazas R. R. Miller, 1976
 Cyprinodon nevadensis C. H. Eigenmann & R. S. Eigenmann, 1889
 Cyprinodon nevadensis amargosae R. R. Miller, 1948
 Cyprinodon nevadensis calidae R. R. Miller, 1948
 Cyprinodon nevadensis mionectes R. R. Miller, 1948
 Cyprinodon nevadensis nevadensis C. H. Eigenmann & R. S. Eigenmann, 1889
 Cyprinodon nevadensis pectoralis R. R. Miller, 1948
 Cyprinodon nevadensis shoshone R. R. Miller, 1948
 Cyprinodon nichollsi M. L. Smith, 1989
 Cyprinodon pachycephalus W. L. Minckley & C. O. Minckley, 1986
 Cyprinodon pecosensis A. A. Echelle & A. F. Echelle, 1978
 Cyprinodon pisteri R. R. Miller & W. L. Minckley, 2002
 Cyprinodon radiosus R. R. Miller, 1948
 Cyprinodon riverendi (Poey, 1860) (synonym: Cyprinodon jamaicensis, Fowler, 1939)
 Cyprinodon rubrofluviatilis Fowler, 1916
 Cyprinodon salinus R. R. Miller, 1943
 Cyprinodon salinus milleri LaBounty & Deacon, 1972
 Cyprinodon salinus salinus R. R. Miller, 1943 (Death Valley pupfish, Salt Creek pupfish)
 Cyprinodon salvadori Lozano-Vilano, 2002
 Cyprinodon simus Humphries & R. R. Miller, 1981
 Cyprinodon suavium Strecker, 2005
 Cyprinodon tularosa R. R. Miller & A. A. Echelle, 1975
 Cyprinodon variegatus (Lacépède, 1803)
 Cyprinodon variegatus baconi Breder, 1932
 Cyprinodon variegatus ovinus (Mitchill, 1815)
 Cyprinodon variegatus variegatus (Lacépède, 1803)
 Cyprinodon verecundus Humphries, 1984
 Cyprinodon veronicae Lozano-Vilano & Contreras-Balderas, 1993

Tham khảo


title: Big 4 (kiểm toán)

text:
Big 4 là bốn công ty kiểm toán lớn nhất trên thế giới tính theo doanh thu hằng năm, bao gồm PricewaterhouseCoopers (PwC), Deloitte, Ernst and Young (EY), và KPMG. Các công ty này cung cấp các dịch vụ kế toán, thuế, tư vấn quản lý, tài chính doanh nghiệp và pháp lý cho các công ty có giao dịch công khai ở nhiều quốc gia và cũng như các công ty tư nhân khác.

Lịch sử hình thành
Ban đầu, nhóm các công ty kiểm toán lớn nhất gồm 8 công ty nên được gọi là Big 8, gồm có: Arthur Andersen, Arthur Young & Co., Coopers & Lybrand, Ernst & Whinney, Deloitte, Haskins & Sells, KPMG, Touche Ross, and Price Waterhouse.

Năm 1989, hai vụ sát nhập đã giảm nhóm Big 8 xuống còn Big 6. Ernst & Whinney và Arthur Young & Co sát nhập để tạo ra Ernst and Young. Deloitte, Haskins & Sells hợp nhất với Touche Ross tạo thành Deloitte Touche.

Năm 1998, Price Waterhouse sát nhập với Coopers & Lybrand tạo nên PriceWaterhouseCoopers, với tên thường được biết là PwC. Số lượng các công ty hàng đầu tại thời điểm này là Big 5.

Năm 2002, ngành tài chính thế giới chứng kiến một trong những scandal lớn nhất trong lịch sử là vụ bế bối Enron. Sự thông đồng của hãng kiểm toán Arthur Anderson trong các sai phạm liên quan đến báo cáo tài chính đã đánh sập lòng tin của khách hàng, kéo theo sự sụp đổ nhanh chóng của đế chế kiểm toán này, khiến nhóm Big 5 giảm xuống còn Big 4 như hiện nay. Rút kinh nghiệm sâu sắc, các công ty còn lại trong nhóm Big 4 đã thiết lập các công ty chi nhánh với chức năng là các công ty độc lập trên toàn cầu, và thống lĩnh thị trường kiểm toán cho đến nay.

Các công ty Big 4
 PricewaterhouseCoopers (PwC)
 Deloitte (Deloitte)
 Ernst and Young (EY)
 KPMG

Với bề dày lịch sử hơn 100 năm, các hãng được coi là Big 4 đã hình thành từ khi ngành kiểm toán còn sơ khai. Chúng đã phát triển cùng với sự phát triển của nghề kiểm toán độc lập.

Deloitte
Đã hơn 150 năm kể từ ngày William Welch Deloitte, một trong những cha đẻ của ngành công nghiệp kiểm toán, thành lập hàng kiểm toán chuyên nghiệp trên đường Basinghall Street tại Luân Đôn.

PwC
Năm 1854, William Cooper bắt đầu hoạt động kinh doanh của mình và bảy năm sau trở thành Cooper Brothers. Năm 1874 Công ty được đổi tên thành Price, Waterhouse & Co sau khi có sự tham gia của Price, Holyland và Waterhouse. PriceWaterHouseCoopers bắt đầu như thế.

EY
EY chính là tên của hai người hoàn toàn khác biệt A.C. Ernst và Arthur Young. Thành lập năm 1989 (thông qua thương vụ sáp nhập của Ernst & Whinney và Arthur Young & Co). Tổ chức tiền thân đầu tiên xuất hiện từ năm 1849, công ty dịch vụ chuyên nghiệp đầu tiên trên thế giới.

KPMG
"K" có nghĩa là do Piet Klynveld thành lập hãng Klynveld Kraayenhof & Co. tại Amsterdam vào năm 1917.

"P" có nghĩa là do William Barclay Peat lập ra William Barclay Peat & Co. tại Luân Đôn năm 1870.

"M" bắt nguồn từ James Marwick lập ra Marwick, Mitchell & Co. với Roger Mitchell tại New York vào năm 1897.

"G" là do Tiến sĩ Reinhard Goerdeler, nhiều năm làm chủ tịch của KPMG, có công hợp nhất thành KPMG ngày nay.

Xem thêm

 Big 3 hay MBB, nhóm ba công ty tư vấn quản trị lớn nhất thế giới
 Big Tech (cũng được gọi là Big 4 hoặc Big 5), nhóm năm công ty công nghệ lớn nhất tại Mỹ

Tham khảo


title: Cộng hòa Viễn Đông

text:
Cộng hòa Viễn Đông (), đôi khi được gọi là Cộng hòa Chita, là một nhà nước độc lập trên danh nghĩa, tồn tại từ tháng 4 năm 1920 đến tháng 11 năm 1922 tại các phần cực đông của Viễn Đông Nga. Mặc dù độc lập trên danh nghĩa, nó phần lớn chịu sự kiểm soát của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga và mục đích chính của việc thành lập cộng hòa này là để tạo ra một hoãn xung quốc (nước vùng đệm) giữa CHXHCNXVLB Nga và các vùng lãnh thổ do Nhật Bản chiếm đóng trong Nội chiến Nga. Tổng thống đầu tiên của cộng hòa là Alexander Krasnoshchyokov.

Cộng hòa Viễn Đông giữ các lãnh thổ mà ngày nay là vùng Zabaykalsky, tỉnh Amur, tỉnh tự trị Do Thái, vùng Khabarovsk, và vùng Primorsky (khi đó là hai tỉnh Ngoại Baikal và Amur cùng vùng Primorsky) của Nga. Ban đầu, thủ đô đặt tại Verkhneudinsk (nay là Ulan-Ude), song từ tháng 10 năm 1920, thủ đô đã được chuyển đến Chita.

Sau khi Vladivostok thất thủ vào ngày 25 tháng 10 năm 1922, nội chiến chính thức được tuyên bố chấm dứt. Ba tuần sau đó, vào ngày 15 tháng 11 năm 1922, Cộng hòa Viễn Đông sáp nhập vào CHXHCNXVLB Nga.

Lịch sử

Thành lập
Việc thành lập Cộng hòa Viễn Đông như là một kết quả của Nội chiến Nga. Trong nội chiến, các thị trấn và thành phố ở vùng Viễn Đông Nga nói chung do các chính quyền địa phương kiểm soát, họ phối hợp ở mức độ nhất định với chính quyền Siberia Bạch vệ của Alexander Kolchak hoặc quân xâm lược Nhật Bản sau đó. Khi người Nhật rút ra khỏi các tỉnh Ngoại Baikal và tỉnh Amur vào mùa xuân năm 1920, đã xuất hiện một khoảng trống chính trị.

Một thể chế trung ương mới được thành lập tại Chita để quản lý "Cộng hòa Viễn Đông". Ban đầu, Cộng hòa Viễn Đông chỉ bao gồm khu vực xung quanh Verkhne-Udinsk, nhưng trong mùa hè năm 1920, chính quyền Xô viết ở lãnh thổ Amur đã chấp thuận gia nhập vào Cộng hòa Viễn Đông.

Cộng hòa Viễn Đông đã được hình thành hai tháng sau cái chết của Alexander Kolchak với sự hỗ trợ ngầm của chính quyền Xô viết Nga, chế độ này nhìn nhận nước cộng hòa này sẽ là một hoãn xung quốc tạm thời giữa Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga và các vùng lãnh thổ do Nhật Bản chiếm đóng. Nhiều thành viên của Đảng Cộng sản Nga đã không đồng tình với quyết định cho phép hình thành một chính phủ mới trong khu vực, họ cho rằng với xấp xỉ 4.000 thành viên thì họ có thể đoạt chính quyền về tay mình. Tuy nhiên, V.I. Lenin và các lãnh đạo khác trong đảng tại Moskva thì thấy rằng đó là một hành động có thể khiêu khích xấp xỉ 70.000 quân Nhật và 12.000 quân Mỹ, khiến họ có thể thúc đẩy tấn công hơn nữa.

Ngày 1 tháng 4 năm 1920, quân Mỹ do tướng William S. Graves chỉ huy đã rời khỏi Siberi, quân Nhật trở thành lực lượng chiếm đóng duy nhất trong khu vực cùng với những người mà Bolshevik buộc phải đối phó. Sự kiện này không thay đổi lập trường cơ bản của chính quyền Bolshevik tại Moskva, họ vẫn tiếp tục nhìn nhận việc thành lập một Cộng hòa Viễn Đông là một phần của Hòa ước Brest-Litovsk ở phía đông, giúp cho chế độ có một không gian hòa hoãn cần thiết để có thể khôi phục kinh tế và quân sự.

Ngày 6 tháng 4 năm 1920, một hội nghị hiến pháp được triệu tập một cách vội vàng đã được tổ chức tại Verkhneudinsk và tuyên bố thành lập Cộng hòa Viễn Đông. Những lời hứa hẹn đã được đưa ra, theo đó hiến pháp mới của nước cộng hòa sẽ đảm bảo các cuộc bầu cử tự do theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, trực tiếp và bình đẳng; đầu tư ngoại quốc tại nước cộng hòa sẽ được khuyến khích.

Cộng hòa Viễn Đông nằm dưới quyền kiểm soát của những người xã hội ôn hòa, họ chỉ được các thành phố khác trong khu vực công nhận một cách miễn cưỡng gần cuối năm 1920. Bạo lực, tội ác, và trả thù tiếp tục nổ ra một cách định kỳ trong 18 tháng sau đó.

Nhật Bản đã đồng ý công nhận "hoãn xung quốc" mới này trong một thỏa thuận ngừng bắn với Hồng quân ký ngày 15 tháng 7 năm 1920, trên thực tế bỏ rơi Ataman Grigory Semenov và những người Cossack của ông ta. Đến tháng 10, Semenov đã bị Hồng quân trục xuất khỏi căn cứ của mình tại Chita. Với việc loại bỏ Semenov, thủ đô của Cộng hòa Viễn Đông được chuyển về thành phố này.

Ngày 11 tháng 11 năm 1920, một quốc hội lâm thời đã tổ chức cuộc họp tại Vladivostok. Cuộc họp đã công nhận chính phủ tại Chita và định ngày 9 tháng 1 năm 1921 là ngày bầu cử Quốc hội lập hiến của Cộng hòa Viễn Đông. Một hiến pháp mới tương tự như Hiến pháp Hoa Kỳ đã được soạn thảo và được phê duyệt vào ngày 27 tháng 4 năm 1921.

Đảo chính năm 1921
Tuy nhiên, nước cộng hòa dân chủ non trẻ đã bị các lực lượng cánh hữu bác bỏ. Ngày 26 tháng 5 năm 1921, một cuộc đảo chính của Bạch vệ đã diễn ra tại Vladivostok, với sự chống lưng của lực lượng chiếm đóng Nhật. Một hàng rào vệ sinh của quân Nhật đã bảo vệ những người nổi dậy, những người này đã lập nên một chính quyền mới được gọi là chính phủ Lâm thời Priamur. Một thời gian ngắn sau cuộc đảo chính, Ataman Semenov đã đến Vladivostok và cố gắng để tôn mình là tổng tư lệnh, song nỗ lực này đã thất bại.

Chính phủ Lâm thời Priamur đã cố gắng tập hợp các lực lượng chống Bolshevik khác nhau dưới ngọn cờ của mình, song đạt được ít thành công. Lãnh đạo của chính quyền này là hai doanh nhân Vladivostok, hai anh em S.D. và N.D. Merkulov, tuy nhiên, họ đã bị cô lập vào ngày 24 tháng 6 năm 1922 khi quân Nhật tuyên bố rằng họ sẽ rút toàn bộ quân lính khỏi Siberi vào cuối tháng 10. Hai anh em này bị lật đổ vào tháng 7, và người thay thế họ là M.K. Dieterichs.

Với việc Nhật Bản dần rút khỏi đất Nga trong suốt mùa hè năm 1922, sự hoảng loạn bao trùm lên cộng đồng Nga Trắng. Hồng quân cải trang thành quân đội của Cộng hòa Viễn Đông, khiến hàng nghìn người Nga chạy ra nước ngoài để thoát khỏi chế độ mới. Quân đội của Cộng hòa Viễn Đông tái chiếm Vladivostok vào ngày 25 tháng 10 năm 1922, sự kiện này trên thực tế đã kết thúc nội chiến Nga.

Với việc cuộc nội chiến kết thúc, vào ngày 15 tháng 11 năm 1922, Cộng hòa Viễn Đông được sáp nhập vào nước Nga Xô viết. Chính phủ Cộng hòa Viễn Đông tự mình giải thể và chuyển giao tất cả quyền hạn và lãnh thổ cho chính phủ Bolshevik tại Moskva.

Nhật Bản vẫn giữ miền bắc của đảo Sakhalin cho đến năm 1925, về bề ngoài là để đòi bồi thường cho việc thảm sát khoảng 700 thường dân và binh lính tại trại quân Nhật ở Nikolaevsk-na-Amure vào tháng 1 năm 1920. Thực tế tế là Nhật Bản đã trả đũa hành động của các du kích Nga bằng việc lấy đi gấp hai hay gấp ba số sinh mạng của Nga.

Lãnh thổ và tài nguyên
Cộng hòa Viễn Đông gồm có bốn lãnh thổ của đế quốc Nga trước đó — Ngoại Baikal, Amur, Primorsky, và nửa phía bắc của đảo Sakhalin. Biên giới của đất nước tồn tại ngắn ngủi này giáp với bờ hồ Baikal ở phía tây, dọc theo biên giới phía bắc của Mông Cổ và Mãn Châu đến biển Nhật Bản và biển Okhotsk.

Tổng diện tích của Cộng hòa Viễn Đông được ước tính xấp xỉ  với dân số vào khoảng 3,5 triệu người. Trong đó, ước tính có khoảng 1,62 triệu người Nga và trên 1 triệu người có nguồn gốc châu Á, với nguồn gốc gia đình ở Trung Quốc, Nhật Bản, Mông Cổ và Triều Tiên.

Cộng hòa Viễn Đông là khu vực khá giàu tài nguyên khoáng sản, bao gồm lãnh thổ sản xuất ra khoảng một phần ba sản lượng vàng của toàn Nga cũng như là nguồn sản xuất thiếc nội địa duy nhất của đất nước. Các loại khoáng sản khác tại Cộng hòa Viễn Đông bao gồm kẽm, quặng sắt và than đá.

Ngành ngư nghiệp tại tỉnh Primorsky cũng khá lớn, với sản lượng đánh bắt vượt Iceland với nguồn lợi phong phú về cá trích, cá hồi, và cá tầm. Cộng hòa cũng có nguồn tài nguyên rừng phong phú, bao gồm hơn  các cây thông, lãnh sam, tuyết tùng, dương, và bạch dương có thể thu hoạch.

Tham khảo

Đọc thêm
 A Short Outline of the History of the Far Eastern Republic. Washington, DC: Special Delegation of the Far Eastern Republic to the United States of America, 1922.
 N.G.O. Pereira, White Siberia: The Politics of Civil War. Montreal: McGill-Queen's University Press, 1996.
 Canfield F. Smith, Vladivostok Under Red and White Rule: Revolution and Counterrevolution in the Russian Far East, 1920-1922. Seattle: University of Washington Press, 1975.
 John Albert White, The Siberian Intervention. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1950.

Cựu quốc gia châu Á
Nhà nước hậu Đế quốc Nga
Cựu quốc gia Slav
Lịch sử Mãn Châu
Quan hệ Nga-Nhật Bản
Cựu cộng hòa
Chấm dứt năm 1922
Viễn Đông
Cựu quốc gia Đông Á
Lịch sử Đông Bắc Á
Cựu cộng hòa xã hội chủ nghĩa


title: Danh sách tổ chức chính trị Liên bang Đông Dương

text:
Liên bang Đông Dương là một liên minh các quốc gia và lãnh thổ Đông Dương nằm dưới sự cai trị của Pháp, tồn tại từ năm 1887 đến năm 1954. Nó cũng bao gồm giai đoạn Đông Dương thuộc Nhật ngắn ngủi từ 1940 đến 1945. Ngoài ra danh sách các tổ chức chính trị dưới đây cũng có thể bao gồm các tổ chức chính trị được thành lập trong giai đoạn Đế quốc Việt Nam. Quốc gia Việt Nam và giai đoạn đầu của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Danh sách dưới đây có thể không đầy đủ.

Tổ chức chính trị

Xem thêm
 Tổ chức chính trị Việt Nam
 Danh sách tổ chức chính trị Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Chú thích

Tham khảo

 Khmer Đỏ không chấp nhận Liên bang Đông Dương - RFA // 26.5.2009
 Đà Lạt suýt thành thủ đô Đông Dương  - Kiến Thức // 27.9.2010 (06:31:52)
 Bắc Kinh, Hà Nội, và Đông Dương – Các bước tiến tới sự đụng độ


title: Marie Christine von Reibnitz

text:
Marie Christine, Vương phi Michael xứ Kent (tên khai sinh là Nữ Nam tước Marie Christine von Reibnitz; sinh ngày 15 tháng 1 năm 1945) là một thành viên của gia đình vương thất Anh, thuộc dòng dõi quý tộc Đức,  Áo và Hungary. Cô kết hôn với Vương tôn Michael xứ Kent, cháu nội của Vua George V. Công nương Michael làm trong lãnh vực thiết kế nội thất trước khi trở thành một tác giả; cô xuất bản một số tác phẩm viết về Hoàng gia châu Âu. Cô thực hiện nhiều bài diễn văn công cộng cũng như là hỗ trợ các công vụ cho chồng mình.

Tước hiệu

Từ 15/1/1945 - 14/9/1971: Nữ Nam tước Marie Christine von Reibnitz
Từ 14/9/1971 - 30/6/1978: Nữ Nam tước Marie Christine von Reibnitz, Mrs. Thomas Troubridge
Từ 30/6/1978 - nay: Vương phi Michael xứ Kent

Tham khảo

Vương tức Liên hiệp Anh
Hoàng gia Anh
Hoàng gia Áo
Vương tộc Windsor
Tiểu thuyết gia Anh
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Nữ nhà văn thế kỷ 21


title: Body painting

text:
Body painting hay còn gọi là nghệ thuật vẽ lên thân thể được xem như một hình thức của nghệ thuật thân thể, một loại hình nghệ thuật được thực hiện trên/bằng/hoặc bao gồm thân thể, chẳng hạn như vẽ thân thể, xăm hình, trình diễn, đeo khuyên, khắc/đốt hình sẹo. Không giống như hình xăm hay các hình thức khác của nghệ thuật thân thể, tác phẩm nghệ thuật vẽ lên thân thể có tính ngắn hạn, thường chỉ kéo dài được vài giờ. Nghệ thuật vẽ lên thân thể cũng được gọi là "xăm mình tạm thời". Nghệ thuật vẽ trên thân thể chỉ giới hạn ở khuôn mặt được gọi là nghệ thuật vẽ lên khuôn mặt. Nó được gọi là nghệ thuật vẽ mặt (mặt nạ hoặc mặt người) nếu phạm vi của nó giới hạn ở khuôn mặt.

Thời cổ xưa
Đã có các bức tranh hang động bởi tổ tiên loài người từ hàng chục hoặc hàng trăm ngàn năm trước, một số học giả cho rằng vật liệu bức tranh đã được sử dụng bởi tổ tiên loài người để vẽ cơ thể của mình. Nghệ thuật vẽ lên thân thể bằng đất sét và các sắc tố tự nhiên khác tồn tại trong hầu hết, nếu không phải tất cả các nền văn hóa bộ lạc. Thường được mặc trong các buổi lễ, nó vẫn tồn tại theo hình thức cổ xưa trong số những người dân bản địa của Australia, New Zealand, các đảo Thái Bình Dương và các bộ phận của châu Phi.

Một hình thức bán vĩnh cửu của nghệ thuật hội họa lên cơ thể được gọi là Mehndi, sử dụng thuốc nhuộm làm bằng lá móng (vì thế còn được gọi chứ không phải sai lầm là "hình xăm lá móng tay"), đã và vẫn được thực hiện ở Ấn Độ và Trung Đông, đặc biệt là các cô dâu. Kể từ cuối những năm 1990, Mehndi đã trở thành phổ biến trong phụ nữ trẻ trong thế giới phương Tây. Người dân bản địa của Nam Mỹ theo truyền thống sử dụng annatto, huito, hoặc than củi ướt để trang trí khuôn mặt và cơ thể của họ. Huito là bán vĩnh cửu, và nó thường mất nhiều tuần cho thuốc nhuộm màu đen mờ dần. Diễn viên và những chú hề trên thế giới đã vẽ mặt và đôi khi các cơ thể trong nhiều thế kỷ, và tiếp tục làm như vậy ngày hôm nay.

Hình thức vẽ lên mặt dịu hơn hàng ngày phát triển thành những mỹ phẩm mà chúng ta biết ngày nay. Người ta còn nhìn thấy tính biểu hiện quyền lực của vẽ lên cơ thể qua cách các băng đảng tội phạm Yakuza ở Nhật xăm các hình vẽ rồng, hoa, phong cảnh, các biểu tượng bí ẩn lên cơ thể. Đến nay, vẽ cơ thể vẫn còn trong tập quán của thổ dân ở châu Úc, New Zealand, châu Phi hay các đảo quốc vùng Thái Bình Dương. Chất liệu được sử dụng thường là đất sét, các chất nhuộm màu có trong thiên nhiên. Người ta còn nhìn thấy tính biểu hiện quyền lực của vẽ lên cơ thể qua cách các băng đảng tội phạm Yakuza ở Nhật xăm các hình vẽ rồng, hoa, phong cảnh, các biểu tượng bí ẩn lên cơ thể.

Thời hiện đại
Vào khoảng thập niên 60 của thế kỷ 20, trong bối cảnh xã hội bắt đầu cởi mở hơn với hình ảnh khỏa thân, đã có một sự hồi sinh của vẻ lên cơ thể trong xã hội phương Tây, các nghệ sĩ phương Tây bắt đầu tìm kiếm ở nghệ thuật vẽ cơ thể những cách biểu đạt mới, theo cách khiêu khích và gây sốc, để thông điệp của họ gây được chú ý. Thậm chí ngày nay có một cuộc tranh luận liên tục về tính hợp pháp của nghệ thuật vẽ lên cơ thể là một hình thức nghệ thuật. Sự hồi sinh hiện đại có thể có từ dịp Hội chợ Thế giới 1933 tại Chicago khi Max Factor, Sr. và người mẫu Sally Rand của mình bị bắt vì gây ra một sự xáo trộn công chúng khi ông vẽ lên cơ thể cô bằng đồ hóa trang mới của mình theo cách thức cho các phim Hollywood. Hình trên cơ thể ngày nay tiến triển theo hướng thần thoại cá nhân, như Jana Sterbak, Rebecca Horn, Youri Messen-Jaschin hoặc Javier Perez.

Nghệ thuật vẽ lên thân thể không phải lúc nào những tác phẩm lớn trên cơ thể hoàn toàn khỏa thân, nhưng có thể liên quan đến các phần nhỏ hơn trên vùng phô diễn của cơ thể nếu không hở. Những nghệ sĩ như Verushka đã sáng tạo được những hình ảnh biến ảo kỳ diệu trên thân thể, khiến nó như thể tan biến vào thiên nhiên và trở thành một phần của môi trường. Mà ngày nay được quân đội và lực lượng an ninh ở nhiều nước sử dụng như một kỹ thuật nghiệp vụ giả trang hoặc giấu mình. Từ khoảng thập niên 90 trở lại đây, nhiều thay đổi quan trọng của nghệ thuật vẽ lên thân thẻ đã giúp nó thích nghi với nhiều độ tuổi. Mà điển hình nhất là việc kết hợp với bộ môn nghệ thuật xăm mình Mehndi của Ấn Độ trong việc tạo những hình vẽ trên da bằng cách đắp thảo dược (cây lá móng, nguyên liệu được dùng trong thuốc nhuộm tóc). Hình vẽ để lại trên da kéo dài được từ một đến hai tuần và không gây đau đớn cho người mẫu.

Tham khảo

T
Hiệu ứng kỹ xảo
Khỏa thân
Nghệ thuật theo lĩnh vực
Nghệ thuật thân thể


title: Grand Power K100

text:
K100 là loại súng ngắn bán tự động được phát triển bởi Jaroslav Kuracina một cựu sĩ quan trong lực lượng quân đội Slovakia. Ông đã hoàn thành bản thiết kế của súng năm 1992 nhưng việc sản xuất bị hạn chế nhiều trong thời kỳ đầu hậu Xô Viết nên việc chế tạo thử nghiệm phải chờ đến năm 1996 để có thể tiếp tục phát triển và hiện tại nhà máy Grand Power tại Banská Bystrica, Slovakia chịu trách nhiệm sản xuất loại súng này. Súng được dùng để trang bị cho các lực lượng thi hành công vụ cũng như cho thị trường dân sự và xuất khẩu.

Thiết kế
K100 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng độ giật lùi nòng ngắn, nòng xoay tại chỗ với cơ chế khóa sau nòng. Điểm thú vị của súng là thay gì dùng móc ở nòng và rãnh xoắn trong thân để xoay nòng súng khi di chuyển như các loại súng khác cùng cơ chế hoạt động thì súng là dùng cách vác một phần nòng súng hình xoắn đứng, phần vác này sẽ được đặc khớp với một thanh lăn nằm ngang phía trong thân súng. Khi nòng lùi lại thanh lăn trong súng sẽ buộc nòng súng xoay 45 độ theo hình vác để mở khóa khối trượt và khi hình vác kết thúc, phần nhô ra phía trước sẽ chống vào thanh lăn không cho nòng lùi tiếp trong khi khối trượt tiếp tục chuyển động để hoàn tất chu trình nạp đạn. Điểm thú vị khác súng là nó rất dễ tháo, chỉ việc kéo vành bảo vệ cò súng xuống phía dưới ra khỏi thân súng là có thể tháo rời súng ra từng mảnh mà không cần công cụ hỗ trợ nào.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi. Hộp đạn của súng có hai hành đạn. Nút khóa an toàn nằm ở cả hai bên thân súng, bộ phận khóa cố định tự động kim điểm hỏa cũng được gắn vào súng. Khung súng được làm bằng nhựa để giảm trọng lượng. Súng có thể gắn ống hãm thanh được thiết kế riêng cho súng cho các nhiệm vụ đặc biệt, ống hãm thanh này khá nặng vì được thiết kế như một khối tăng cường lực giật để tăng độ tin cậy cho súng cũng như giảm tối đa tiếng động gây ra.

Biến thể
Súng có khá nhiều biến thể nhưng các biến thể đáng chú ý chính là:
K100 Mk.6: Mẫu phổ biến nhất với chiều dài đầy đủ cùng thanh răng bên dưới nòng súng dùng để gắn các hệ thống hỗ trợ tác chiến phù hợp.
K100 P1: Mẫu dùng cho lực lượng cảnh sát với nòng ngắn để cơ động hơn.
K100 DAO: Mẫu dùng cơ chế hoạt động kép, không có nút khóa an toàn.
K100 QA: Mẫu dùng cơ chế hoạt động kép cũng không có nút khóa an toàn nhưng luôn ở cơ chế nửa lên cò để việc bóp cò được nhanh và nhẹ hơn.

Liên kết ngoài

 K100 Action Expose
 Grandpower Homepage
 Instruction manual
 http://world.guns.ru/handguns/hg123-e.htm  Modern Firearms
 Review of the STI GP6 (K100) from American Rifleman
 Tháo ráp K100
 Bắn thử K100

Súng ngắn
Quân sự Slovakia
Vũ khí dùng đạn 9mm Parabellum


title: Ara ararauna

text:
Vẹt đuôi dài vàng lam (danh pháp khoa học: Ara ararauna) là một loài vẹt có màu lam (phần trên) và vàng (phần dưới) ở Nam Mỹ. Loài này sinh sống ở rừng, đặc biệt là rừng ngập nước ngọt nhưng cũng sinh sống ở rừng không ngập nước và rừng gỗ ở khu vực nhiệt đới Nam Mỹ.
Đã có một quần thể sinh sản nhỏ ở quận Miami-Dade, Florida, từ giữa thập niên 1980.
Loài vẹt này phổ biến trong giới nuôi chim cảnh vì màu sắc nổi bật của chúng, khả năng học nói và có sẵn trên thị trường, và có mối liên kết gần gũi với con người.

Loài vẹt này có thể dài đến  và cân nặng 900 đến 1500 gram, là loài lớn nhất trong họ.

Tham khảo

Ara
Chim Brasil
Chim Bolivia
Chim Colombia
Chim Paraguay
Chim Peru
Chim Panama
Chim Venezuela
Chim Ecuador
Chim Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Trung Mỹ
Chim lưu vực Amazon
Chim Cerrado
Chim Guianas
Chim Pantanal


title: Triclaria malachitacea

text:
Vẹt bụng lam hay Vẹt bụng tía (danh pháp hai phần: Triclaria malachitacea) là loài duy nhất trong chi Triclaria, thuộc họ Psittacidae.. Nó thường được xem là loài đặc hữu rừng Đại Tây Dương ẩm ướt ở đông nam Brasil, nhưng cũng có hai ghi nhận được xác nhận từ Misiones ở Argentina. Nó hiện diện ở độ cao lên đến 1000 m. (3300 ft).

Nó là một loài vẹt có đuôi tương đối dài, với tổng chiều dài khoảng 28 cm. Nó có màu xanh lá cây tổng thể và mỏ có màu trắng. Con trống có các mảng màu tía-lục trên bụng.
Đã được ghi lại cho ăn vào hạt, trái cây, nụ hoa, mật và một số côn trùng. Tổ được xây trong hốc của một cây lớn hoặc cọ. Nó làm tổ giữa tháng chín (tháng 10 ở Rio Grande do Sul) và tháng 1. Cặp chim làm tổ có tính lãnh thổ cao trong mùa sinh sản.

Phần lớn độ che phủ rừng ban đầu trong phạm vi của nó đã bị chặt bỏ để trồng các loại cây như cây thuốc lá và chuối. Ngày nay loài này chủ yếu là giới hạn dải rừng còn sót lại trên các sườn dốc và rặng núi, trong đó bao gồm ít hơn so với 10% của phạm vi ban đầu. Trước đây, người ta tin rằng 5.000-10.000 cá thể vẹt này còn sống sót, nhưng bằng chứng gần đây cho thấy rằng có khoảng 10.000 con tồn tại chỉ riêng trong tiểu bang Rio Grande do Sul. Quần thể đáng kể cũng tồn tại trong các tiểu bang Rio de Janeiro và São Paulo, không có số liệu điều tra số lượng. Tuy nhiên, con số này được cho là suy giảm trong suốt phạm vi của nó do môi trường thay đổi hơn nữa. Việc mua bán loài vẹt này làm chim nuôi không được coi là một mối đe dọa lớn vào thời điểm này, chỉ có một số nhỏ bị bắt giữ cho thị trường địa phương, nhưng số lượng tuy nhiên khá đã được đưa đến Hà Lan năm 1970-năm 1980. Nó hiện diện trong 14 khu vực được bảo vệ.

Chú thích

Tham khảo

 Juniper, T., & M. Parr. (2003). A Guide to the Parrots of the World. Pica Press. ISBN 0-7136-6933-0
 . Truy cập on ngày 14 tháng 1 năm 2008.

M
Động vật được mô tả năm 1824
Chim Nam Mỹ
Chim Brasil


title: Nguyễn Gia Từ

text:
Nguyễn Gia Từ (sinh ngày 4 tháng 7 năm 1989) là một cựu cầu thủ bóng đá người Việt Nam chơi ở vị trí trung vệ.

Anh từng khoác áo câu lạc bộ Sông Lam Nghệ An và Xi măng The Vissai Ninh Bình thi đấu tại giải bóng đá vô địch quốc gia. Năm 2014, sau bê bối dàn xếp tỷ số, anh cùng 8 cầu thủ khác của The Vissai Ninh Bình bị cấm thi đấu vĩnh viễn.

Bê bối dàn xếp tỷ số
Chín cầu thủ Ninh Binh do Trần Mạnh Dũng chủ mưu đã tham gia đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá và dàn xếp tỷ số trận đấu giữa Kelantan và Ninh Bình vào ngày 18 tháng 3 năm 2014 trong khuôn khổ AFC Cup. Sau khi thắng độ số tiền 800 triệu đồng, Trần Mạnh Dũng chia cho Nguyễn Gia Từ, Lê Quang Hùng, Lê Văn Duyệt, Nguyễn Văn Hưng mỗi người 85 triệu đồng, Chu Ngọc Anh, Phan Anh Tuấn, Nguyễn Mạnh Dũng, Phạm Xuân Phú và bản thân Trần Mạnh Dũng mỗi người 75 triệu đồng.  Ngày 25 tháng 12 năm 2014, VFF ban hành quyết định kỷ luật cả 9 cầu thủ này đều bị phạt 20 triệu đồng và bị cấm tham gia mọi hoạt động bóng đá vĩnh viễn do VFF quản lý, tổ chức. Trần Mạnh Dũng sau đó bị Tòa án Nhân dân tỉnh Ninh Bình tuyên phạt 30 tháng tù giam, phạt 20 triệu đồng. Bị cáo Đào Đức Lợi (người nhận độ của Trần Mạnh Dũng) bị 30 tháng tù, phạt 20 triệu. Trong khi đó Nguyễn Mạnh Dũng, Lê Quang Hùng mỗi người 27 tháng án treo, thử thách 24 tháng; Nguyễn Văn Hưng, Lê Văn Duyệt, Nguyễn Gia Từ, Phạm Xuân Phú, Chu Ngọc Anh, Phan Anh Tuấn mỗi người 24 tháng án treo, thử thách 24 tháng, phạt tiền từ 20 đến 25 triệu.

Tham khảo

Người Hà Tĩnh
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Xi măng The Vissai Ninh Bình
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Sông Lam Nghệ An
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Trung vệ bóng đá


title: Trận Bentonville

text:
Trận Bentonville (19–21 tháng 3 năm 1865) đã diễn ra tại Bentonville, Bắc Carolina, gần thị trấn Four Oaks, như một phần của Chiến dịch Carolinas thời Nội chiến Hoa Kỳ. Đây là trận chiến cuối cùng giữa các binh đoàn của Thiếu tướng William T. Sherman và Đại tướng Joseph E. Johnston, đồng thời cũng được xem là trận đánh quan trọng cuối cùng của chiến tranh. Trận chiến kết thúc với thất bại của quân đội Liên minh miền Nam do Johnston chỉ huy.

Vào ngày đầu tiên của trận đánh, quân đội Liên minh miền Nam tấn công một cánh của quân đội Liên bang miền Bắc và đập tan 2 sư đoàn miền Bắc, song không thể đánh bật phần còn lại của quân đội miền Bắc ra khỏi trận địa. Hôm sau, một cánh quân miền Bắc khác kéo đến và trong vòng 2 ngày sau đó, hai bên giao chiến lẻ tẻ ở phía trước binh đoàn của Johnston. Do sức mạnh vượt trội của quân miền Bắc và thiệt hại nặng nề của quân miền Nam trong trận đánh này, Johnston đầu hàng Sherman chưa đầy một tháng sau tại Bennett Place, gần nhà ga Durham Station. Cùng với cuộc đầu hàng của Đại tướng Robert E. Lee hồi tháng 4, sự đấu hàng của Johnston đánh dấu sự chấm dứt có hiệu lực của cuộc chiến.

Chú thích

Tham khảo
 National Park Service battle description
 Civil War Preservation Trust
 Barrett, John G. "Bentonville, North Carolina (NC020), Johnston County, March 19–21, 1865." In The Civil War Battlefield Guide, 2nd ed., edited by Francis Kennedy. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
 Bradley, Mark L. Last Stand in the Carolinas: The Battle of Bentonville. Campbell, California: Savas Publishing Co., 1995. ISBN 1-882810-02-3.
 Broadwater, Robert P. Battle of Despair: Bentonville and the North Carolina Campaign. Macon, Georgia: Mercer University Press, 2004. ISBN 978-0-86554-821-3.
 Hughes, Nathaniel Cheairs, Jr. Bentonville: The Final Battle of Sherman and Johnston. Chapel Hill, North Caronlia: University of North Carolina Press, 1996. ISBN 0-8078-2281-7.
 Luvaas, Jay. "Johnston's Last Stand — Bentonville." Undated pamphlet. Republished from North Carolina Historical Review 33, no. 3 (July 1956), 332–58.
 CWSAC Report Update
 Gabor S. Boritt (biên tập), Jefferson Davis's Generals, Oxford University Press, 1999. ISBN 0199923779.
 William L. Barney, The Oxford Encyclopedia of the Civil War, Oxford University Press, 2011. ISBN 0199782016.

Liên kết ngoài
 Bentonville Battlefield
 Battle of Bentonville : Maps, histories, photos, and preservation news (CWPT)
 The Flags of Bentonville: Union and Confederate flags that flew with units at the Battle of Bentonville
The Battle of Bentonville: Caring for Casualties of the Civil War, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan

Bentonville
Bentonville
Bắc Carolina trong Nội chiến Hoa Kỳ
Hạt Johnston, Bắc Carolina
Xung đột 1865
Bắc Carolina 1865
Xung đột năm 1865


title: Charlene, Thân vương phi Monaco

text:
Charlene, Thân vương phi Monaco (Charlene Lynette Wittstock; sinh ngày 25 tháng 1 năm 1978) là Thân vương phi của Monaco, vợ của Albert II, Thân vương Monaco. Cô là cựu vận động viên bơi lội của Nam Phi. Cô đã đại diện cho Nam Phi dự thi Olympic Sydney 2000 và về thứ 5 cùng đồng đội. Cô gặp Thân vương Albert II năm 2000. Họ làm đám cưới vào ngày 1 tháng 6 năm 2011.

Thời thơ ấu và lịch sử gia đình
Charlene sinh ra ở Bulawayo, Rhodesia. Gia đình cô chuyển đến Nam Phi năm 1989 khi cô 11 tuổi. Charlene theo học tại trường Tiểu học Tom Newby ở Beoni

Gia đình Wittstock là một gia đình gốc Đức; cụ sơ của Charlene là Martin Gottlieb Wittstock và Louise Wittstock chuyển đến Nam phi từ ngôi làng Pomeranian của Zerrenthin thuộc bắc Đức năm 1861

Danh hiệu
Từ 25/1/1978 - 1/6/2011: Miss Charlene Lynette Wittstock
Từ 1/6/2011 - nay: HSH Thân vương phi Monaco

Tham khảo

Người da trắng Rhodesia
Người da trắng Zimbabwe
Người Zimbabwe lưu vong
Người da trắng Nam Phi
Vương tộc Grimaldi
Người cải sang Công giáo


title: Đại bàng Harpy

text:
Đại bàng Harpy, tên khoa học Harpia harpyja, là một loài đại bàng của vùng Tân bắc giới còn được gọi với cái tên là đại bàng châu Mỹ để phân biệt nó với loài Đại bàng Papua (hay được gọi là Đại bàng Harpy New Guinea).

Đây là loài chim săn mồi lớn nhất được tìm thấy ở châu Mỹ và là một trong những loài đại bàng lớn nhất thế giới còn tồn tại. Môi trường sinh sống của loài này là ở các khu rừng nhiệt đới thấp và rừng nhiệt đới cao. Do môi trường của chúng ngày càng mất đi nên nhiều khu vực ở Trung Mỹ đã không còn thấy loài đại bàng Harpy nữa.

Phân loại
Loài đại bàng này được tìm thấy và mô tả vào năm 1758 thuộc chi Harpia và có quan hệ gần gũi với loài đại bàng mào (Morphnus guianensis ) và Đại bàng Harpy New Guinea. Tên của loài đại bàng này xuất phát từ Hy Lạp cổ đại gắn với loài thú thần thoại Harpy có khuôn mặt người và thân hình của một con đại bàng.

Mô tả
Lưng của loài đại bàng Harpy có màu đen, phía dưới là màu trắng hay sọc đen. Đầu của chúng có màu xám nhạt, với những túm lông đỉnh đầu trông giống như vương miện. Phía sau đuôi có màu đen và xám.

Cá thể cái khi trưởng thành thường nặng 6 – 9 kg, trong điều kiện nuôi nhốt chúng có thể nặng tới 12.3 kg. Trong khi đó, cá thể đực so với con cái thì có kích thước nhỏ hơn nhiều với chỉ khoảng 4 - 4,8 kg). Chiều cao của đại bàng Harpy từ 86,5–107 cm và có sải cánh dài 1,76 đến 2,24 m. Đây chính là một trong số những loài đại bàng lớn nhất (cùng với Đại bàng Philippine, Đại bàng biển Steller).

Phân bố
Loài này phân bố từ Mexico, kéo dài qua Trung Mỹ và tới tận Argentina. Riêng ở một số khu vực ở Trung Mỹ, chúng gần như đã tuyệt chủng do mất môi trường sống là những khu rừng nhiệt đới. Chủ yếu chúng sống ở vùng rừng nhiệt đới thấp có độ cao dưới 900 m.

Hiện nay, một số quốc gia đã có những chương trình bảo tồn loài Đại bàng Harpy như tại Vườn quốc gia Darien (Panama), Vườn quốc gia Paramillo (Colombia), Khu bảo tồn Rio Bravo (Belize).. và một số quốc gia Guatemala, Mexico, Brazil..

Con mồi
Là loài săn mồi, đại bàng Harpy săn bắt hầu hết các loài động vật có kích thước từ nhỏ đến trung bình, bao gồm chủ yếu là các loài lười, khỉ, ngoài ra còn săn bắt các loài nhím, sóc, thú có túi, thú ăn kiến, và thậm chí cả gấu mèo. Con mồi khác là các loài chim, như là các loài vẹt, và các loài bò sát, như kỳ nhông iguana, rắn, kỳ đà Tegu. Đôi khi chúng giết cả những con mồi lớn hơn như lợn rừng Nam Mỹ, hươu đỏ, tatu và chuột lang nước capybara.

Nhờ có bộ móng vuốt lớn nhất trong số các loài đại bàng, đại bàng Harpy thường xuyên bắt được con mồi có trọng lượng hơn 7 kg. Con trống thường bắt con mồi nhỏ hơn, khoảng 0,5–2 kg, trong khi con mái có con mồi lớn hơn, từ 6–9 kg. Với con mồi lớn hơn mà chúng không có khả năng mang về tổ, chúng sẽ ăn tại chỗ và quay lại nhiều lần để ăn.

Chú thích

Tham khảo

 Harpy Eagle Facts and Pictures on AnimalSpot.net
 Harpy Eagle videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
 Blue Planet
 Harpy Eagle Photo with prey ; Article
 San Diego Zoo info about the Harpy Eagle
 Peregrine Fund info about the Harpy Eagle
 Comparison between the Harpy and the Philippine Eagles
 Expedition to Brazilian Amazon with some info about the Harpy Eagle
 Harpy Eagle an Endangered Species
 Harpy eagle information and photo

H
Chim Colombia
Chim Panama
Chim Venezuela
Chim México
Chim Argentina
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Brasil
Chim lưu vực Amazon
Chim Guianas
Đại bàng


title: Morphnus guianensis

text:
Đại bàng mào (danh pháp hai phần: Morphnus guianensis) là một loài đại bàng Tân Nhiệt đới. Nó là loài duy nhất trong chi Morphnus.

Phân bố
Loài này phân bố rải rác khắp phạm vi rộng lớn của nó từ phía bắc Guatemala qua Belize, Honduras, Nicaragua, Costa Rica, Panama, Andes cận nhiệt đới của Colombia, đông bắc Venezuela, Guyana, Suriname, Guiana thuộc Pháp, Brazil (nơi nó chịu ảnh hưởng lớn của tình trạng môi trường sinh sống bị phá hủy, trên thực tế chỉ được tìm thấy ở lưu vực Amazon), và đông Ecuador Andes, đông nam Peru, Paraguay và đông Bolivia đến bắc Argentina.

Nơi sinh sống
Đại bàng mào sinh sống trong rừng ẩm vùng đất thấp, chủ yếu bao gồm rừng mưa nhiệt đới. Chúng cũng có thể có phạm vi trong dải dài và các khe núi rừng. Trên hầu hết các phạm vi, người ta đã nhìn thấy loài này từ mực nước biển đến . Tuy nhiên ở các quốc gia Andes, chúng dường như là loài định cư địa phương ở các rừng chân núi đến độ cao  hoặc thậm chí .

Miêu tả
Loài chim này nhỏ như nhưng mảnh mai. Nó dài 71–89 cm) và có sải cánh 138–176 cm. Một vài con trống trưởng thành đã được ghi nhận có cân nặng 1,75–3 kg, trong khi những con lớn hơn trung bình khoảng 14%.

Chú thích

Tham khảo

G
Chim Colombia
Chim Venezuela
Chim Argentina
Động vật được mô tả năm 1800
Chim Guianas
Đại bàng


title: Corallus caninus

text:
Corallus caninus là một loài trăn không độc được tìm thấy ở rừng mưa ở Nam Mỹ. Không có phân loài được công nhận.

Con trưởng thành dài khoảng 1,8 mét. Chúng đã phát triển răng cửa có khả năng dường như lớn hơn một cách cân đối so với răng của những con rắn không có nọc độc khác.
Kiểu màu thường bao gồm màu bề mặt xanh lục bảo với một đường sọc dích dắc bất thường màu trắng bị gián đoạn xuống phía sau và bụng màu vàng. Trăn non có màu khác giữa màu da cam sáng và tối hoặc màu đỏ gạch trước khi thay da sang xanh ngọc lục bảo (sau khi độ tuổi 9-12 tháng).

Loài này được tìm thấy ở Nam Mỹ ở lưu vực Amazon của Colombia, Ecuador, Peru, bắc Bolivia, Brazil, và từ Venezuela đến Surinam và Guianas ở trong khu vực gọi là Tấm khiên phía Bắc.
Loài trăn này chủ yếu ăn chim nhưng cũng ăn động vật có vú nhỏ. Con non cũng ăn thằn lằn, ếch nhái.
Loài trăn này đẻ trứng với mỗi lứa từ 6-14 quả trứng. Trăn non mới nở có màu từ đỏ gạch đến vàng và dần chuyển màu.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Corallus.com: Emerald Tree Boa at Corallus Dot Com. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2008.
 Amazon Basins LLC. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2008.
 Corallus caninuS . Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2008.

C
Động vật Brasil
Động vật Bolivia
Động vật Ecuador
Động vật Guianas
Động vật Guiana thuộc Pháp
Động vật Guyana
Động vật Peru
Động vật Suriname
Động vật Venezuela
Động vật Guyane thuộc Pháp
Động vật bò sát Guyana
Động vật bò sát Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 1758
C
C
B
Động vật Amazon
Động vật bò sát Bolivia
Động vật bò sát Brasil
Động vật bò sát Ecuador
Động vật bò sát Peru
Động vật bò sát Venezuela


title: Vệ Khởi

text:
Vệ quân Khởi (衛君起, trị vì 477 TCN), tên thật là Cơ Khởi (姬起), là vị quân chủ thứ 32 của nước Vệ - chư hầu của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Theo Sử ký, ông con của Vệ Linh công, vị vua thứ 28 của nước Vệ.

Năm 478 TCN, nước Tề đem quân đánh Vệ, đuổi Vệ Ban Sư. Người nước Vệ lập công tử Khởi lên làm vua.

Tuy nhiên Vệ quân Khởi ở ngôi chỉ được 1 năm thì bị đại phu Thạch Mạn đuổi sang nước Tề. Vệ Xuất công được đón về làm vua.

Sau không rõ ông mất năm nào.

Xem thêm
Vệ Linh công
Vệ Ban Sư
Vệ Xuất công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Vệ Khang Thúc thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Vệ
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Vệ Điệu công

text:
Vệ Điệu công (chữ Hán: 衛悼公, trị vì 469 TCN-451 TCN hay 455 TCN-451 TCN), tên thật là Cơ Kiềm (姬黔), là vị quân chủ thứ 33 của nước Vệ - chư hầu của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con thứ của Vệ Linh công, vị vua thứ 28 của nước Vệ, em Vệ Hậu Trang công, vua thứ 30 của nước Vệ và là chú của Vệ Xuất công, vua thứ 29 của nước Vệ.

Năm 470 TCN (hay 456 TCN), Vệ Xuất công bị đại phu Phi Giải đuổi, người nước Vệ lập Cơ Kiềm lên ngôi vua, tức Vệ Điệu công.

Sử ký không ghi rõ những hành trạng của ông trong thời gian ở ngôi.

Năm 451 TCN, Vệ Điệu công qua đời. Con ông là Cơ Phí nối ngôi, tức là Vệ Kính công

Xem thêm
Vệ Linh công
Vệ Hậu Trang công
Vệ Xuất công
Vệ Kính công
Vệ Điệu Công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Vệ Khang Thúc thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Vệ
Năm sinh thiếu
Mất năm 465 TCN
Mất năm 451 TCN


title: Đại bàng biển Steller

text:
Đại bàng vai trắng, đại bàng Thái Bình Dương hay đại bàng biển Steller, tên khoa học Haliaeetus pelagicus, là một loài chim săn mồi lớn trong gia đình Accipitridae. Nó sống ở vùng ven biển ở Đông bắc Á bao gồm vùng ven biển Viễn Đông của Nga, ven biển Trung Quốc, bán đảo Triều Tiên và quần đảo Nhật Bản, với thức ăn chủ yếu là các loài cá và một số loài chim biển (chim mòng biển, ó biển, hải âu cổ rụt..). Trung bình chúng nặng khoảng 5–9 kg và nó là loài đại bàng lớn nhất thế giới còn tồn tại.. Loài chim này được đặt tên của nhà tự nhiên học người Đức là Georg Wilhelm Steller.

Tên
Loài này được mô tả lần đầu tiên bởi Peter Simon Pallas vào đầu thế kỷ XIX với tên Aquila pelagica. Sau đó, rất nhiều cái tên chung chung và cụ thể đã được đặt như: pelagicus Haliaetus, Haliaetos pelagica, Faico leucopterus, Faico imperator, Thalassaetus pelagicus, Thalassaetus macrurus, Haliaeetus macrurus và gần đây nhất là pelagicus Thallasoaetus. Bên cạnh tên khoa học thì tên thường của nó còn được gọi là Đại bàng Thái Bình Dương hay Đại bàng vai trắng. Ở Nga, con đại bàng đã được gọi là morskoi Orel (có nghĩa là đại bàng biển) hay pestryi morskoi Orel (đại bàng biển vằn) hoặc beloplechii orlan (đại bàng vai trắng). Còn trong tiếng Nhật, nó được gọi là 0-washi.

Mô tả
Đây là một trong những loài đại bàng lớn nhất thế giới kể từ khi loài Đại bàng Haast tuyệt chủng. Con cái có trọng lượng từ 6,8 – 9 kg trong khi con đực nhỏ hơn, chỉ khoảng 4,9 – 6 kg. Với trọng lượng trung bình của mình, chúng nặng gấp 3 lần loài Đại bàng vàng, gấp 1,5 lần Đại bàng Philippine. Đại bàng biển Steller cao 85 – 105 cm và sải cánh dài từ 1,95 đến 2,5 m. Xương cổ chân của chúng tương đối ngắn, khoảng 9,5–10 cm còn đuôi là 32 - 34,5 cm.

Đại bàng Steller có màu lông chủ đạo là nâu sẫm và đen. Đuôi của chúng có màu trắng, hình chữ V khi bay. Hai vai của chúng có màu trắng, còn mỏ và chân có màu vàng. Trong mùa sinh sản, tiếng kêu của chúng khá giống với mòng biển.

Phân bố và môi trường sống
Loài đại bàng này sống nhiều nhất là ở khu vực bán đảo Kamchatka, khu vực ven biển xung quanh biển Okhotsk, hạ lưu của sông Amur và phía bắc Sakhalin, quần đảo Shantar, Nga. Vào mùa đông, chúng sinh sống ở những khu vực xa hơn về phía Nam bao gồm quần đảo Kuril (Nga) và đảo Hokkaidō, Nhật Bản.

Môi trường sống và sinh sản của chúng bao gồm dọc theo bờ biển và khu vực trên các cây lớn dọc theo các con sông.

Thức ăn
Thức ăn chủ yếu của chúng là cá và loài cá ưa thích nhất là cá hồi. Trong mùa thu, khi cá hồi đẻ trứng và chết đi là nguồn thức ăn dồi dào cho chúng. Trên đảo Hokkaido, thức ăn thu hút loài đại bàng này cá tuyết Thái Bình Dương, nhất là ở khu vực biển Rausu và eo biển Nemuro với lượng thức ăn dồi dào.

Dọc theo sông Amur, cá chiếm 80% lượng thức ăn của đại bàng Steller, nhưng ở một số nơi khác như các đảo và ven biển Okhotsk thì thức ăn vô cùng quan trọng của chúng là các loài chim biển bao gồm vịt, ngỗng, thiên nga, sếu, diệc, hải âu và mòng biển. Một số thức ăn khác của chúng còn có các loài động vật có vú, cua, sò và mực.

Sinh sản
Tổ của đại bàng biển Steller cao khoảng 15 – 20 m, được xây trên các cây lớn (cao tới 150 m, đường kính 2,5 m). Mùa sinh sản thường vào tháng 2 - 3, còn trứng được đẻ vào tháng 4 - 5. Mỗi lần, con cái đẻ từ 1 - 3 trứng nhưng hầu như chỉ có một con non tồn tại được đến khi trưởng thành. Trứng có màu trắng xanh, với thời gian ấp từ 39 - 45 ngày và sẽ nở. Mối đe dọa đối với trứng của đại bàng Steller đến từ các loài động vật có vú sống trên cây, các loài chim ăn trứng và ăn thịt bao gồm cả chim ưng và gấu nâu. Đến khi trưởng thành thì hầu như loài đại bàng này không có kẻ thù nào.

Bảo tồn
Đây là một loài đang bị đe dọa bởi sự thay đổi môi trường sống, ô nhiễm công nghiệp và khai thác quá mức cá làm giảm lượng thức ăn của chúng. Hiện nay có khoảng 5.000 cá thể nhưng đang giảm dần, trong đó nhiều nhất là ở khu vực quanh Vịnh Penshina (1200 cặp chim bố mẹ), Kamchatka (320 cặp), bờ biển Okhotsk (500 cặp), quần đảo Shantar (trên 100 cặp)...

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 BirdLife Species Factsheet . Truy cập 2006-DEC-01.
 Biocrawler.com: Windows Media streaming video showing Haliaeetus pelagicus . Truy cập 2006-DEC-01.
 Photos of Steller's Sea Eagle  by renowned nature photographer Klaus Nigge

 Natural Research Ltd.: Steller's Sea Eagle Studies . Truy cập 2006-DEC-01.

P
Chim Trung Quốc
Chim Nhật Bản
Động vật Triều Tiên
Động vật được mô tả năm 1811
P
Chim Triều Tiên
Đại bàng


title: Chiến dịch tấn công Švenčionys

text:
Chiến dịch tấn công Švenčionys, hay còn gọi là Cuộc tổng tấn công Sventiany là một chiến dịch quân sự chủ yếu là do Tập đoàn quân số 10 của Đế quốc Đức dưới quyền chỉ huy của tướng Hermann von Eichhorn nhằm vào Tập đoàn quân số 10 của Đế quốc Nga dưới sự chỉ huy của tướng Yevgeniy Radkevich, trên Mặt trận phía Đông trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Mặc dù ban đầu quân đội Đức đột phá được chiến tuyến của quân đội Nga, Tập đoàn quân số 2 mới được thành lập của Nga cuối cùng đã cản được bước tiến của quân Đức.

Bối cảnh
Trong Chiến dịch Vil’na (Vilnius) năm 1915, quân đội Nga đã chặn được bước tiến của quân đội Đức vào tháng 8. Tuy nhiên, trong diễn tiến của chiến dịch này, một lỗ hổng đã xuất hiện về hướng bắc Vil’na, giữa các tập đoàn quân số 10 và số 2 của Nga. Bộ Chỉ huy quân đội Đức đã quyết định khai thác lỗ hổng này và tạo một vòng vây chặt chẽ sườn phải của Tập đoàn quân số 10 của Nga.

Diễn biến
Vào ngày 27 tháng 8 (9 tháng 9 theo Lịch cũ), một lực lượng kỵ binh Đức dưới sự điều khiển của tướng Gamier, gồm thâu 4 sư đoàn kỵ binh và được tăng viện thêm 2 sư đoàn kỵ binh vào ngày 31 tháng 8 (13 tháng 9), đã tiến vào lỗ hổng giữa tiền tuyến của quân Nga và phát động một chiến dịch tấn công nhằm vào Ŝvenčiónys và Molodechno, với hy vọng đánh chiếm khu vực gần Vileika, Molodechno, và Smorgon, và bọc hậu Tập đoàn quân số 10 của Nga. Ban đầu, quân Đức đạt được thắng lợi. Họ chiếm được Vileika vào ngày 1 tháng 9 (14 tháng 9) và các lực lượng chính binh của Gamier đã tiến xa đến khu vực Smorgon, phá hủy các phương tiện đường sắt và hậu cần của Tập đoàn quân số 10 của Nga.

Tập đoàn quân số 10 của Nga đã triệt thoái khỏi Vil’na, và Tập đoàn quân số 5 của Nga rút về Dvinsk (Daugavpils). Bộ Chỉ huy quân đội Nga nhanh chóng thuyên chuyển một số quân đoàn từ vài tập đoàn quân khác nhau vào khu vực đột phá, đặt các đơn vị này dưới quyền chỉ huy của Tập đoàn quân số 2. Vào các ngày 3 (16) và 4 tháng 9 (16 tháng 9), quân kỵ binh Đức bị chặn đứng trên đường tiến tới Molodechno. Do thiếu sự yểm trợ của bộ binh, quân Đức phải triệt thoái dưới áp lực của quân Nga. Cho đến ngày 19 tháng 9 (2 tháng 10), cuộc đột phá Švenčionys đã bị ngăn chặn, và mặt trận ổn định trên một chiến tuyến trải dài từ hồ Drisviaty cho đến hồ Naroch, Smorgon, và Deliatin. Như thế, cả hai phe đều chuyển sang cầm cự.

Chú thích

Tham khảo
Yevseyev, I. Sventyanski proryv, Moscow, 1936.

Đế quốc Nga năm 1915
Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Nga
Xung đột năm 1915


title: Anna Ushenina

text:
Anna Ushenina (sinh 30 tháng 8 năm 1985 tại Kharkiv) là một nữ đại kiện tướng cờ vua người Ukraina. Chị là nhà vô địch nữ thế giới thứ 14, sau khi thắng Antoaneta Stefanova ở trận chung kết năm 2012. Bằng việc vô địch thế giới, Ushenina cũng đạt được danh hiệu đại kiện tướng. Năm 2013, Ushenina không bảo vệ được ngôi vô địch thế giới sau khi thua đấu thủ thách đấu Hầu Dật Phàm 1,5-5,5.

Tham khảo

Nhà vô địch cờ vua nữ thế giới
Đại kiện tướng cờ vua Ukraina
Nữ đại kiện tướng cờ vua
Người Nga tại Ukraina


title: Trận Mont Saint-Quentin

text:
Trận Mont Saint-Quentin là một trận đánh trên Mặt trận phía Tây trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Như một phần của các chiến dịch phản công của quân đội phe Hiệp ước vào cuối mùa hè năm 1918, Quân đoàn Úc đã vượt sông Somme vào đêm ngày 31 tháng 8 và chọc thủng chiến tuyến của quân đội Đức tại Mont Saint-Quentin và Péronne. Chiến thắng vang dội của quân đội Úc trong trận Mont Saint-Quentin được xem là một trong những bước ngoặt của cuộc chiến tranh, và người chỉ huy Tập đoàn quân số 4 của Anh là tướng Henry Rawlinson đã miêu tả những bước tiến của quân Úc trong các ngày 31 tháng 8 – 4 tháng 9 năm 1918 như là thành tựu quân sự vĩ đại nhất của cuộc chiến. Trong chiến dịch táo bạo và đắt giá này – vốn đã được tướng John Monash của Úc vạch ra và chỉ được Rawlinson phê chuẩn một cách bất đắt dĩ – các lực lượng Úc đã tấn công ồ ạt và chiếm được cao điểm chủ chốt Mont Saint-Quentin (nhìn xuống Péronne), một vị trí phòng ngự then chốt của quân đội Đức trên chiến tuyến sông Somme.

Cuộc đánh chiếm Mont Saint-Quentin đã tạo điều kiện cho việc đánh chiếm Péronne, và cho đến ngày 2 tháng 9 thì quân Đức đã bị quét sạch ra khỏi vùng phụ cận. Đây cũng là một trong những hoạt động quân sự cuối cùng của Quân đoàn Úc trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Xem thêm
 Đài tưởng niệm chiến tranh Úc Mont Saint-Quentin

Chú thích

Tham khảo

Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Trận đánh liên quan tới Úc
Trận đánh liên quan tới Đức
Pháp năm 1918
Xung đột năm 1918


title: Thánh đường Jameh của Isfahan

text:
Thánh đường Masjed-e Jāmé hay Nhà thờ Hồi giáo giáo Isfahan (Tiếng Ba Tư: مسجد جامع اصفهان - Masjid-e-Jāmeh Isfahan) là một Nhà thờ Hồi giáo của giáo đoàn (Jāmeh) thành phố Isfahān, tỉnh tỉnh Isfahān, Iran. Thánh đường Hồi giáo này là kết quả của quá trình xây dựng liên tục, tái xây dựng, bổ sung và cải tạo từ khoảng năm 771 đến cuối thế kỷ 20, được xem như một bảo tàng của sự phát triển kiến trúc Iran trong vòng 1300 năm. Chợ Lớn của Isfahan (Grand Bazaar) ở cánh phía tây nam của nhà thờ Hồi giáo. Thánh đường đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 2012.

Được xây dựng trong triều đại Umayyad, có tin đồn ở Isfahan rằng một trong những cột trụ của nhà thờ Hồi giáo này được xây dựng bởi khalip ở Damascus. Trước khi trở thành một nhà thờ Hồi giáo, nơi đây được cho là một đền thờ Hỏa giáo.

Mô tả
Đây là một trong số những Nhà thờ Hồi giáo lâu đời nhất còn tồn tại ở Iran được xây dựng với 4 cổng mở ra 4 hướng với những mái vòm lớn dẫn vào đại sảnh.
Nhà thờ có diện tích 20.000 m², có 4 sân lớn, những mái vòm cùng hình trang trí vô cùng tinh xảo. Nổi bật nhất là mái vòm Nezam al-Molk với kiến trúc mái vòm đôi đầu tiên trong thiết kế kiến trúc Hồi giáo. Đây là công trình lâu đời nhất còn bảo tồn được và trở thành hình mẫu thiết kế cho các nhà thờ Hồi giáo khắp Trung Á.

Nhà thờ Hồi giáo này được xây dựng từ thế kỷ thứ 8, nhưng nó bị đốt cháy và được xây dựng lại vào thế kỷ thứ 11 trong triều đại Seljuk và đã trải qua tu sửa nhiều lần. Kết quả là, nó có các phòng được xây dựng theo nhiều phong cách kiến trúc khác nhau. Chính vì vậy, công trình này đại diện cho một lịch sử cô đặc của kiến trúc Iran qua 13 thế kỷ.

Hình ảnh

Tham khảo

Isfahan
Di sản thế giới tại Iran
Thánh đường Hồi giáo tại Iran


title: Wasserfall

text:
Wasserfall Ferngelenkte Flakrakete là một loại tên lửa đất đối không điều khiển trong Chiến tranh thế giới II, được phát triển tại Peenemünde, Đức. Mặc dù được phát triển đáng kể, nhưng nó lại không bao giờ được đưa vào chiến đấu.

Xem thêm

Tham khảo

Tên lửa đất đối không Đức
Tên lửa đất đối không


title: Fletcher FBT-2

text:
Fletcher FBT-2 là một loại máy bay huấn luyện quân sự của Hoa Kỳ trong thập niên 1940. Dù nó không được sử dụng làm máy báy huấn luyện, nhưng lại được dùng làm bom có điều khiển.

Biến thể
 FBT-2 – máy bay huấn luyện
 CQ-1 – máy bay không người lái
 PQ-11 – bia bay
 BG-1 – bom lượn với đầu nổ nặng 2.000 lb (900 kg)

Quốc gia sử dụng

Không quân Lục quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (FBT-2)

Tham khảo

 aerofiles.com

Máy bay Fletcher
Máy bay không người lái Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Tàu lượn quân sự Hoa Kỳ 1940–1949
Tàu lượn
Máy bay không người lái
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: JB-2 Loon

text:
Republic-Ford JB-2 Loon là bản sao chép bom bay V-1 của Hoa Kỳ. Được phát triển vào năm 1944.

Xem thêm

Tham khảo

 National Museum of the USAF JB-2 LOON Fact Sheet
 Mindling, George, and Bolton, Robert, 'U.S. Air Force Tactical Missiles 1949–1969 The Pioneers', 2008, Lulu Press

Liên kết ngoài

 Early History and Evolution of cruise missiles, JB-2 Loon development and testing at USAF 38th Tactical Missile Wing website
 JB Series (JB-1 through JB-10) Directory of U.S. Military Rockets and Missiles
 V-1 "Buzz Bomb"/JB-2 Flying Bomb Fact Sheet  at Hill Air Force Base website
 Short JB-2 launch from a B-17 video clip
 JB-2 launches video

Tên lửa hành trình
Máy bay Ford
JB-2
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay một động cơ phản lực


title: Volker Zotz

text:
Volker Zotz, sinh ngày 28 tháng 10 năm 1956, là một nhà triết học người Áo, người đã có công đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu Phật giáo (佛教), Nho giáo (儒教), Chủ nghĩa siêu thực, Huyền học và Thần học. Khởi đầu sự nghiệp tại Đại học Viên, sau đó Zotz làm việc tại các trường đại học Kyōto, Tōkyō, Saarbrücken và Đại công quốc Luxembourg.

Gia đình của Zotz di cư từ Tyrol đến Đức. Zotz được sinh ra tại Landau, Đức, trong một gia đình văn hóa, nhận bằng tiến sĩ về Triết học tại Viên năm 1986. Khi Zotz chuyển đến Nhật Bản năm 1989, ông làm giáo sư tại Đại học Kyōto và Tōkyō. Mối quan hệ lâu dài giữa ông và nhà xã hội nhân chủng học Birgit Zotz; hai người đã có những ảnh hưởng lớn tới tư tưởng của nhau. Tác phẩm triết học của ông trong những năm sau tìm cách cung cấp một mối liên hệ giữa con đường nhận thức của triết học phương Tây, Phật giáo và Nho giáo và các nhu cầu tâm linh và nội tại của loài người. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông được biết đến ngày nay có tên Mit Buddha das Leben meistern (Cùng với Đức Phật vượt qua cuộc đời).

Tác phẩm
 Maitreya. Kontemplationen über den Buddha der Zukunft. Hannoversch Münden 1984, ISBN 3-87998-054-3
 Zur Rezeption, Interpretation und Kritik des Buddhismus im deutschen Sprachraum vom Fin-de-Siècle bis 1930. Historische Skizze und Hauptmotive. Wien 1986
 Freiheit und Glück. Buddhas Lehren für das tägliche Leben. München 1987, ISBN 3-8138-0090-3
 André Breton. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1990, ISBN 3-499-50374-3
 Erleuchtung im Alltag. München 1990, ISBN 3-8138-0175-6
 Buddha. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1991 ISBN 3-499-50477-4
 Der Buddha im Reinen Land. Shin-Buddhismus in Japan. Diederichs, München 1991, ISBN 3-424-01120-7
 Geschichte der buddhistischen Philosophie. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1996, ISBN 3-499-55537-9.
 Mit Buddha das Leben meistern. Buddhismus für Praktiker. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1999 ISBN 3-499-60586-4
 Konfuzius. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 2000, ISBN 3-499-50555-X
 Auf den glückseligen Inseln. Buddhismus in der deutschen Kultur. Theseus, Berlin 2000, ISBN 3-89620-151-4
 Die neue Wirtschaftsmacht am Ganges. Redline, Heidelberg 2006, ISBN 3-636-01373-4
 Konfuzius für den Westen. Neue Sehnsucht nach alten Werten. O.W. Barth, Frankfurt am Main 2007, ISBN 978-3-502-61164-6
 Die Suche nach einem sozialen Buddhismus. Kairos, Luxembourg 2007, ISBN 2-9599829-6-7
 Business im Land der aufgehenden Sonne. Redline, Heidelberg 2008, ISBN 978-3-636-01449-8
 Kamasutra im Management. Inspirationen und Weisheiten aus Indien. Campus Verlag, Frankfurt am Main 2008, ISBN 978-3-593-38515-0

Trích dẫn
 Trong nhân vật chính của Hesse là Tất Đạt hội ngộ Đức Phật, là một chủ nghĩa cá nhân của Châu Âu hiện đại và nghi ngờ những giáo điều và mọi tổ chức.

Liên kết ngoài
 Website Volker Zotz

Tham khảo

Sinh năm 1956
Nhà triết học Áo
Nhà nghiên cứu Phật giáo
Nhân vật còn sống


title: Chính sách không can thiệp tích cực

text:
Tham khảo

Chính sách Không can thiệp tích cực (chữ Hán: 積極不干預, Tích cực Bất can dự, tiếng Anh: Positive non-interventionism) là chính sách kinh tế được chính quyền Hồng Kông áp dụng từ năm 1971 và đã tạo nên sự phồn thịnh kinh tế nổi bật tại Hồng Kông từ đó đến nay. Chính sách này chủ trương rằng chính quyền hãy để cho dân chúng tự do kinh doanh mà không can thiệp bằng những biện pháp kinh tế như đánh thuế cao, đặt ra xuất nhập khẩu, hay chính quyền điều khiển kinh tế. Chính sách này được Bộ trưởng Tài chính Hồng Kông người Anh là ông John Cowperthwaite bắt đầu cho áp dụng từ năm 1971 và được các Bộ trưởng Tài chính Hồng Kông như ông Philip Haddon-Cave tiếp tục thi hành cho đến nay. Ông Hadden-Cave giải thích rằng chính quyền chỉ nên tích cực sau khi cân nhắc thật cẩn trọng xem sự can thiệp ấy có thật sự mang lại lợi ích hay chỉ tạo thêm trì trệ kinh tế.

Chính sách Không can thiệp tích cực dựa trên chính sách thương mại tự do theo chủ thuyết kinh tế học tân cổ điển mà những nhà kinh tế gia nổi tiếng như Adam Smith đã cổ xướng từ thế kỷ 18.

Kinh tế Hồng Kông
Chủ nghĩa tư bản
Học thuyết kinh tế


title: Danh sách tổ chức chính trị người Việt tại hải ngoại

text:
Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, lãnh thổ Việt Nam thống nhất trở lại từ Bắc chí Nam. Kể từ sau năm 1976, tại quốc nội, đời sống chính trị Việt Nam thống nhất dưới quyền kiểm soát của thể chế Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối. Trong cộng đồng người Việt tại hải ngoại trong cũng hình thành nhiều xu thế chính trị khác nhau, từ thân chính quyền, trung lập đến đối lập với chính quyền Việt Nam. Dưới đây liệt kê một số tổ chức chính trị xã hội của cộng đồng người Việt tại hải ngoại có chủ trương chống chính quyền Việt Nam từng tồn tại trong lịch sử; một vài tổ chức hiện không còn tồn tại hoặc không rõ tình trạng hoạt động.

Tổ chức tôn giáo

Tổ chức chính trị

Tổ chức sắc tộc thiểu số

Xem thêm
 Tổ chức chính trị Việt Nam

Tham khảo

 Thế hệ già hải ngoại nên nhìn lại


title: Danh sách khu dự trữ sinh quyển tại châu Mỹ Latinh và Caribê

text:
Theo Chương trình con người và khu dự trữ sinh quyển của UNESCO, hiện nay có 120 khu dự trữ sinh quyển được công nhận như là một phần của mạng lưới khu dự trữ sinh quyển thế giới ở châu Mỹ Latinh và vùng Caribê. 120 khu dự trữ sinh quyển được phân bố tại 21 quốc gia trong khu vực. Dưới đây là danh sách cụ thể:

Danh sách

Argentina (14)
 Khu dự trữ sinh quyển San Guillermo (1980)
 Hồ Blanca (1982)
 Costero del Sur (1984)
 Ñacuñán (1986)
 Hồ Pozuelos (1990)
 Yabotí (1995)
 Đầm phá Mar Chiquita (1996)
 Đồng bằng Paraná (2000)
 Khu dự trữ sinh quyển Riacho Teuquito (2000)
 Hồ Oca cửa sông Paraguay (2001)
 Khu dự trữ sinh quyển của Yungas (2002)
 Khu dự trữ sinh quyển Andes Bắc Patagonia, (bao gồm các vườn quốc gia Lanín, Nahuel Huapi, Los Arrayanes, Lago Puelo, Los Alerces) (2007)
 Công viên Pereyra Iraola (2007)
 Khu dự trữ sinh quyển Valdés (2014)
 Patagonia Azul (2015)

Bolivia (3)
 Pilon-Lajas (1977)
 Ulla Ulla (1977)
 Beni (1986)

Brazil (6)
 Rừng Đại Tây Dương (bao gồm cả Vành đai xanh thành phố São Paulo) (1993)
 Cerrado (1993)
 Pantanal (2000)
 Caatinga (2001)
 Trung tâm Amazon (2001)
 Dãy núi Espinhaço (2005)

Chile (10)
 Fray Jorge (1977)
 Juan Férnandez (1977)
 Torres del Paine (1978)
 Hồ San Rafael (1979)
 Lauca (1981)
 Araucarias (1983)
 La Campana-Peñuelas (1984)
 Cabo de Hornos (2005)
 Khu dự trữ sinh quyển Rừng mưa ôn đới Nam Andes (2007)
 Nhóm núi lửa Nevados de Chillán và Hồ Laja (2011)

Colombia (5)
 Cinturón Andino (1979)
 Công viên tự nhiên Quốc gia El Tuparro (1979)
 Sierra Nevada de Santa Marta (1979)
 Ciénaga Grande de Santa Marta (2000)
 Quần đảo San Andrés, Providencia và Santa Catalina (2000)

Costa Rica (4)
 Công viên quốc tế La Amistad (1982)
 Khu bảo tồn trung tâm núi lửa Cordillera Volcánica (1988)
 Aqua y Paz (2007)
 Khu dự trữ sinh quyển Savegre (2017)

Cuba (6)
 Sierra del Rosario (1984)
 Cuchillas del Toa (1987)
 Bán đảo Guanahacabibes (1987)
 Baconao (1987)
 Ciénaga de Zapata (2000)
 Buenavista (2000)

Cộng hòa Dominican (2)
 Vườn quốc gia Jaragua, Dãy núi Bahoruco và hồ Enriquillo (2002)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia La Selle - Jaragua-Bahoruco-Enriquillo (cùng với Haiti) (2017)

Ecuador (7)
 Archipiélago de Colón (Galápagos) (1984)
 Yasuni (1989)
 Sumaco (2000)
 Podocarpus-El Condor (2007)
 Khu dự trữ sinh quyển Macizo del Cajas
 Rừng khô ở Ecuador (2014)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên biên giới Bosques de Paz (cùng với Peru) (2017)

El Salvador (3)
 Apaneca-Llamatepec (bao gồm Hồ miệng núi lửa Coatepeque và Núi lửa Izalco) (2007)
 Xiriualtique-Jiquitizco (2007)
 Khu dự trữ sinh quyển Trifinio (chung với Guatemala và Honduras) (2011)

Guatemala (3)
 Maya (1990)
 Sierra de las Minas (1992)
 Khu dự trữ sinh quyển Trifinio (chung với El Salvador và Honduras) (2011)

Haiti (2)
 Khu dự trữ sinh quyển La Selle (2012) (đổi thành Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia La Selle - Jaragua-Bahoruco-Enriquillo chung với Cộng hòa Dominican năm 2017)
 La Hotte (2016)

Honduras (3)
 Khu dự trữ sinh quyển Río Platano (1980)
 Khu dự trữ sinh quyển Trifinio (chung với El Salvador và Guatemala) (2011)
 Khu dự trữ sinh quyển San Marcos de Colón (2017)

México (41)
 Khu dự trữ sinh quyển Mapimí (1977)
 La Michilía (1977)
 Montes Azules (1979)
 Khu dự trữ sinh quyển El Cielo (1986)
 Khu dự trữ sinh quyển Sian Ka'an (1986)
 Khu dự trữ sinh quyển Sierra de Manantlán (1988)
 Khu dự trữ sinh quyển Calakmul (1993)
 El Triunfo (1993)
 Khu dự trữ sinh quyển El Vizcaíno (1993)
 Khu dự trữ sinh quyển Alto Golfo de California (1993)
 Các đảo thuộc Vịnh California (1995)
 Sierra Gorda (2001)
 Banco Chinchorro (2003)
 Sierra La Laguna (2003)
 Ría Celestún (2004)
 Ría Lagartos (2004)
 Vườn quốc gia Cumbres de Monterrey (2006)
 Vườn quốc gia Huatulco (2006)
 Khu dự trữ sinh quyển La Encrucijada (2006)
 La Primavera (2006)
 La Sepultura (2006)
 Laguna Madre và đồng bằng châu thổ Río Bravo (2006)
 Khu dự trữ sinh quyển Los Tuxtlas (2006)
 Maderas del Carmen (2006)
 Khu dự trữ sinh quyển bướm vua (2006)
 Pantanos de Centla (2006)
 Selva El Ocote (2006)
 Sierra de Huautla (2006)
 Khu dự trữ sinh quyển Volcán Tacaná (2006)
 Arrecife Alacranes (2006)
 Barranca de Metztilan (2006)
 Khu dự trữ sinh quyển Chamela-Cuixmala (2006)
 Cuatro Ciénegas (2006)
 Đảo Sistema Arrecifal Veracruzano (2006)
 Sierra de Alamos - Río Cuchujaqui (2007)
 Lagunas de Montebello (2009)
 Naha-Metzabok (2010)
 Khu dự trữ sinh quyển Los Volcanes (2010)
 Quần đảo Marías (2010)
 Khu dự trữ sinh quyển Tehuacán-Cuicatlán (2012)
 Đảo Cozumel (2016)

Nicaragua (3)
 Bosawas (1997)
 Sông San Juan (2003)
 Đảo Ometepe (2010)

Panama (2)
 Vườn quốc gia Darien (1983)
 Công viên quốc tế La Amistad (2000)

Paraguay (3)
 Bosque Mbaracayú (2000)
 El Chaco (2005)
 Khu dự trữ sinh quyển Itaipu (2017)

Peru (6)
 Vườn quốc gia Huascaran (1977)
 Vườn quốc gia Manu (1977)
 Noroeste Amotapes–Manglares (1977)
 Vườn quốc gia Cerros de Amotape
 Khu bảo tồn thú săn El Angolo
 Khu dự trữ quốc gia Tumbes
 Khu bảo tồn quốc gia Manglares de Tumbes (mở rộng năm 2016)
 Oxapampa-Ashaninka-Yanesha (2010)
 Vườn quốc gia Yanachaga–Chemillén
 Rừng phòng hộ San Matías-San Carlos
 Khu dự trữ Cộng đồng Yanesha
 Khu bảo tồn Cộng đồng El Sira
 Gran Pajatén (2016)
 Vườn quốc gia Rio Abiseo
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên biên giới Bosques de Paz (cùng với Ecuador) (2017)

Saint Kitts và Nevis (1)
 St. Mary's (2011)

Uruguay (2)
 Bañados del Este (1976)
 Khu dự trữ sinh quyển Bioma Pampa-Quebradas del Norte (2014)

Venezuela (2)
 Alto Orinoco-Casiquiare (1993)
 Châu thổ Orinoco (2009)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Searchable list of UNESCO World Network of Biosphere Reserves

Khu dự trữ sinh quyển
UNESCO
Danh sách


title: Trận Gray

text:
Trận chiến Gray, còn gọi là Trận Talmay là một trận đánh nhỏ trong Chiến dịch nước Pháp của quân đội Đức vào các năm 1870 – 1871, đã diễn ra vào ngày 27 tháng 10 năm 1870 (cùng ngày với cuộc đầu hàng của quân Pháp trong pháo đài Metz), tại khu hành chính Haute-Saône của Pháp. Trong cuộc giao chiến ở Essertenne và Talmay gần Gray, lữ đoàn của Hoàng thân Wilhelm xứ Baden thuộc Quân đoàn số 14 thuộc quân đội Đức - Phổ dưới quyền chỉ huy của tướng Karl August Werder của Phổ đã nhanh chóng đánh bại một lực lượng Garde Mobile được phái đến phòng ngự suối Vingeanne thuộc Binh đoàn Côte d'Or của quân đội Pháp dưới sự chỉ huy của Đại tá Lavalle, buộc đạo quân Pháp này phải rút chạy tiến hành khỏi Gray. Với chiến thắng trong trận đánh ở Gray, các lực lượng Đức đã thu được về tay mình một số lượng lớn tù binh của Pháp. Không lâu sau, Lavalle bị đưa ra tòa án binh của Pháp.

Vào ngày 22 tháng 10 năm 1870, Quân đoàn số 14 của Đức (mà phần lớn là quân xứ Baden) dưới quyền của tướng Werder đã đánh thắng Binh đoàn Rhône do tướng Cambries chỉ huy trong trận Ognon. Mặc dù Werder phải hành binh qua Dijon tới Bourges theo huấn lệnh mới nhất của Tổng tham mưu trưởng Helmuth von Moltke, một kẻ thù mới là viên tướng người Ý nổi tiếng đã xuất hiện và do đó ông nhằm mục tiêu vào đội quân Pháp thuộc quyền Garibaldi. Trước hết, các lực lượng của ông đã được lệnh phải hành binh tới tiếp tuyến đường sắt quan trọng Gray, và từ đây họ sẽ tiến xuống Dijon. Vào ngày 24 tháng 10, Quân đoàn số 14 của Baden đã hội quân tại thị trấn Gray và trong những ngày sau đó, các đơn vị của họ đã tiến hành truy lùng các toán quân Pháp xung quanh Gray. Vào ngày 27 tháng 10, các lực lượng Đức vốn đã vượt sông Saône đã tiến hành một cuộc thám sát về phía Dijon, sau khi giáp mặt và đẩy lùi một số lính Garde Mobile từ các khu rừng về hướng tây bắc Gray. Tại hướng này của suối Vingeanne, quân đội Đức vốn dĩ đã lâm chiến với địch thủ tại một số cứ điểm. 2 trung đoàn lính bắn súng hỏa mai của Trung đoàn Baden số 2, với 4 khẩu pháo thuộc khẩu đội trọng pháo số 3, đã xuất chiến từ Autrey để đối mặt với cuộc tấn công của vài trăm lính Garde Mobile của Pháp – toán quân này đã rút lui từ La Fahy và rừng Pomilly về Mornay và St. Seine L'Eglise, và sau một trận giao tranh quân Garde Mobile đã bị đánh bật với thiệt hại là trang bị cầm tay của họ và 60 tù binh rơi vào tay quân Đức. Xa về phía dưới khu vực này có một số đồn bót bị cô lập của Pháp; các toán quân mạnh hơn, án ngữ tại vị trí ngã ba đường tới Mirabeau và Pontaillier đã rút chạy khỏi Essertenne và rừng cây bụi về hướng tây sau một cuộc đụng độ nhỏ với tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn Vệ binh Baden.

Khi tiếp tục dò la qua rừng cây bụi, một số đại đội của Đức đã tiếp cận với toàn bộ cánh quân không được yểm trợ của một đội hình hàng dọc Garde Mobile đang hành quân từ Talmay tới Renéve L'Eglise. Quân Pháp đã bị đánh lùi về Vingeanne và về Talmay. Tại Talmay, một đại đội khác của quân Đức đã vây bắt toàn bộ 15 sĩ quan và 430 binh lính Pháp. Sau đó, tướng Werder đã xuống lệnh cho tướng Gustav von Beyer tiến hành thám sát xa hơn về phía Dijon.

Chú thích

Gray, Trận
Gray, Trận
Gray, Trận
Pháp năm 1870
Xung đột năm 1870


title: Danh sách khu dự trữ sinh quyển tại châu Âu và Bắc Mỹ

text:
Theo Chương trình con người và khu dự trữ sinh quyển của UNESCO, hiện nay có 290 khu dự trữ sinh quyển được công nhận như là một phần của mạng khu dự trữ sinh quyển thế giới ở châu Âu và Bắc Mỹ được phân bố trên 36 quốc gia trong khu vực.

Danh sách
Dưới đây là danh sách các khu dự trữ sinh quyển ở các quốc gia vùng lãnh thổ thuộc lãnh thổ châu Âu và Bắc Mỹ. Danh sách này không bao gồm các khu dự trữ sinh quyển xuyên lục địa ở Địa Trung Hải và một khu dự trữ sinh quyển thuộc cả hai quốc gia Marocco và Tây Ban Nha đã được phân loại vào Danh sách khu dự trữ sinh quyển tại các nước Ả Rập.

Albania (1)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên biên giới Ohrid-Prespa (chung với Macedonia) (2014)

Áo (7)
 Gossenköllesee (1977)
 Gurgler Kamm (1977)
 Bãi bồi Lobau (1977)
 Hồ Neusiedler (1977)
 Großwalsertal (2000)
 Vienna Woods (2005)
 Salzburger Lungau & Kärntner Nockberge (2012)

Vương quốc Liên hiệp Anh (5)
 Beinn Eighe (1976)
 Braunton Burrows-Bắc Devon (1976)
 Cairnsmore ở Fleet (1976) (bị loại khỏi danh sách)
 Công viên dữ trự tự nhiên Dyfi (1976)
 Loch Druidibeg (1976) (bị loại khỏi danh sách năm 2013)
 Moor House-Upper Teesdale (1976) (bị loại khỏi danh sách năm 2012)
 Vùng bờ biển Bắc Norfolk (1976) (bị loại khỏi danh sách năm 2014)
 Silver Flowe-Merrick Kells (1976) (bị loại khỏi danh sách)
 Taynish (1977) (bị loại khỏi danh sách năm 2010)
 Galloway và phía nam Ayrshire (trước đây là Cairnsmore ở Fleet và Silver Flowe-Merrick Kells) (2012)
 Brighton và Lewes Downs (2014)

Ba Lan (10)
 Vườn quốc gia Babia Góra (1976)
 Rừng Białowieża (1976)
 Hồ Łuknajno (1976)
 Vườn quốc gia Słowiński (1976)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Krkokonose/Karkonosze (chung với Cộng hòa Séc) (1992)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Tatra (chung với Slovakia) (1992)
 Khu dự trữ sinh quyển Đông Carpath (chung với Slovakia và Ukraina) (1998)
 Puszcza Kampinoska (2000)
 Rừng Tuchola (2010)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Tây Polesie (cùng với Ukraina) (2012)

Bồ Đào Nha (8)
 Paúl do Boquilobo (1981)
 Đảo Corvo (2007)
 Đảo Graciosa (2007)
 Đảo Flores (2009)
 Vườn quốc gia Peneda-Gerês/Xures (chung với Tây Ban Nha) (2009)
 Berlengas (2011)
 Santana Madeira (2011)
 Khu dự trữ sinh quyển Castro Verde (2017)

Belarus (3)
 Berezinskiy (1978)
 Rừng Białowieża (1993)
 Pribuzhskoye-Polesia (2004)

Bulgaria (17)
 Doupkata (1977)
 Kamtchia (1977)
 Koupena (1977)
 Steneto (1977)
 Boitin (1977)
 Tsaritchina (1977)
 Djendema (1977)
 Alibotush (1977)
 Bistrichko Branichté (1977)
 Bayuvi Dupki – Dzhindzhiritsa (thuộc Vườn quốc gia Pirin) (1977)
 Mantaritza (1977)
 Uzunbodzhak (1977)
 Parangalitza (thuộc Vườn quốc gia Rila) (1977)
 Khu bảo tồn thiên nhiên Srebarna (1977)
 Tchervenata sténa (1977)
 Chuprene (1977)
 Vườn quốc gia Trung Balkan (2017)
 Maritchini Ezera (1977) (bị loại bỏ khỏi danh sách năm 2002)

Canada (18)
 Núi Saint-Hilaire (1978)
 Waterton (1979)
 Long Point (1986)
 Dãy núi Riding (1986)
 Charlevoix (1988)
 Vách Niagara (1990)
 Vịnh hẹp Clayoquot (2000)
 Hồ Redberry (2000)
 Hồ Saint-Pierre (2000)
 Núi Arrowsmith (2000)
 Tây Nam Nova (2001)
 Frontenac Arch (2002)
 Vùng duyên hải Vịnh Georgian (2004)
 Manicouagan Uapishka (2007)
 Fundy (2007)
 Hồ Bras d'Or (2011)
 Beaver Hills (2016)
 Hồ Gấu Lớn (2016)

Croatia (2)
 Dãy núi Velebit (1977)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Mura Drava Danube (cùng với Hungary) (2012)

Cộng hòa Séc (6)
 Krivoklátsko (1977)
 Lưu vực sông Trebon (1977)
 Vườn quốc gia Šumava (1990)
 Vườn quốc gia Krkonoše/Vườn quốc gia Karkonosze (chung giữa cộng hòa Séc và Ba Lan) (1992)
 Bílé Karpaty (1996)
 Khu bảo tồn Pálava (2003)

Đan Mạch (2)
 Đông Bắc Greenland (1977)
 Khu dự trữ sinh quyển Đảo Møn (2017)

Đức (16)
 Flusslandschaft Elbe (1979)
 Vessertal-Rừng Thüringen (1979)
 Bayerischer Wald (1981) (bị loại khỏi danh sách năm 2007)
 Berchtesgaden Alps (1990)
 Quần đảo Hallig thuộc biển Wadden ở Schleswig-Holstein (1990)
 Khu dự trữ sinh quyển Schorfheide-Chorin (1990)
 Spreewald (1991)
 Rügen (1991)
 Núi Rhön (1991)
 Công viên quốc gia biển Wadden ở Lower Saxony (1992)
 Công viên quốc gia biển Wadden ở Hamburg (1992)
 Oberlausitzer Heide-und Teichlandschaft (1996)
 Vosges du Nord / Pfälzerwald (chung với Pháp) (1998)
 Schaalsee (2000)
 Bliesgau (2009)
 Khu dự trữ sinh quyển Swabian Alb(2009)
 Khu dự trữ sinh quyển Rừng Đen (2017)

Estonia (1)
 Quần đảo Tây Estonia (1990)

Hà Lan (2)
 Biển Wadden (1986)
 Maasheggen (2018)

Hoa Kỳ (47)
 Khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia thuộc Quần đảo Aleutian (1976)
 Vườn quốc gia Big Bend (1976)
 Mũi và Vịnh Cascade Head (1976)
 Đại Bình nguyên Bắc Mỹ (1976)
 Vườn quốc gia Quần đảo Channel (1976)
 Rừng Coram (1976)
 Denali (1976)
 Khu dự trữ sinh quyển Desert ở Utah (1976)
 Vườn quốc gia Everglades và Vườn quốc gia Dry Tortugas (1976)
 Sông Fraser ở Colorado (1976)
 Vườn quốc gia Glacier (1976)
 Rừng thực nghiệm H.J. Andrews (1976)
 Rừng Hubbard Brook (1976)
 Lưu vực sông Jornada del Muerto (1976)
 Luquillo (1976)
 Khu bảo tồn quốc gia Noatak (1976)
 Vườn quốc gia Olympic (1976)
 Đài tưởng niệm quốc gia Organ Pipe Cactus (1976)
 Vườn quốc gia Núi Rocky (1976)
 San Dimas (1976)
 San Joaquin (1976)
 Vườn quốc gia Sequoia - Vườn quốc gia Kings Canyon (1976)
 Stanislaus-Tuolumne (1976)
 Khu vực hoang dã Three Sisters (1976)
 Quần đảo Virgin (1976)
 Vườn quốc gia Yellowstone (1976)
 Vùng ẩm ướt của Beaver Creek (1976)
 Trạm nghiên cứu sinh học Konza Prairie (1978)
 Niwot Ridge (1979)
 Trạm nghiên cứu sinh học của Đại học Michigan (1979)
 Khu dự trữ bờ biển Virginia (1979)
 Quần đảo Hawaii (1980)
 Đảo Royale (1980)
 Big Thicket (1981)
 Rừng Guanica (1981)
 Vùng bờ biển California (1983)
 Vịnh Apalachicola (1983)
 Đồng bằng ven biển phía nam Đại Tây Dương (1983)
 Khu dự trữ sinh quyển sa mạc Hoang mạc Mojave và Colorado (1984)
 Carolinian - Nam Đại Tây Dương (1986)
 Trung tâm bảo tồn Yawkey
 Khu bảo tồn ven biển Santee
 Khu dự trữ Washoo
 Đảo Capers và Hobcaw Barony
 Khu bảo tồn hoang dã Mũi đất Romain
 Khu bảo tồn Vịnh Glacier-Đảo Admiralty (1986)
 Khu dự trữ sinh quyển Golden Gate (1988)
 Khu dự trữ quốc gia New Jersey Pinelands (1988)
 Rừng vân sam và linh sam miền Nam Appalachian (1988)
 Hồ Champlain-Công viên Adirondack (1989)
 Vườn quốc gia hang Mammoth (1990)
 Khu giải trí Quốc gia Vùng đất giữa Các hồ (1991)

Hy Lạp (2)
 Samaria Gorge (1981)
 Đỉnh Olympus (1981)

Hungary (6)
 Aggtelek (1979)
 Vườn quốc gia Hortobágy (1979)
 Kiskunság (1979)
 Thắng cảnh Fertõ - Hồ Neusiedler (1979)
 Pilis (1980)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Mura Drava Danube (cùng với Croatia) (2012)

Cộng hòa Ireland (2)
 Đảo Bull (1981)
 Vườn quốc gia Killarney (1982)

Israel (2)
 Núi Carmel (1996)
 Đồng bằng của Manasseh (2011)

Latvia (1)
 Khu dự trữ sinh quyển Bắc Vidzeme (1997)

Liên bang Nga (45)
 Tây Kavkaz (1978)
 Okskiy (1978)
 Khu dự trữ sinh quyển Prioksko-Terrasny (1978)
 Khu dự trữ sinh quyển Sikhote-Alin (1978)
 Vùng Tsentral'no-Chernozemny (1978)
 Đồng bằng sông Volga (Astrakhanskiy) (1984)
 Kronotsky (1984)
 Laplandskiy (1984)
 Pechoro-Ilychskiy (1984)
 Núi Sayan-Shushenskiy (1984)
 Sokhondinskiy (1984)
 Voronezhskiy (1984)
 Tsentral'nolesnoy (1985)
 Barguzinskyi (1986)
 Baikalskyi (1986)
 Tzentralnosibirskii (1986)
 Chernyje Zemli (1993)
 Taimyrsky (1995)
 Ubsunorskaya Kotlovina (1997)
 Daursky (1997)
 Teberda (1997)
 Katunsky (2000)
 Nerusso-Desnianskoe-Polesie (2001)
 Visimskiy (2001)
 Vườn quốc gia Vodlozero (2001)
 Quần đảo Commander (2002)
 Darvinskiy (2002)
 Nijegorodskoe Zavolje (2002)
 Smolensk Lakeland (2002)
 Ugra (2002)
 Vùng bờ biển Viễn Đông (2003)
 Khasansky (2004)
 Kenozerskiy (2004)
 Những ngọn đồi Valdaisky (2004)
 Khankaiskiy (2005)
 Khu dự trữ sinh quyển Trung Volga(2006)
 Great Volzhsko-Kamsky (2007)
 Rostovsky (2008)
 Các ngọn núi vàng của dãy Altai (2009)
 Vùng đồng bằng ngập lũ Volga-Akhtuba (2011)
 Bashkirskiyi Ural (2012)
 Khu dự trữ sinh quyển Khakassia (2017)
 Khu dự trữ sinh quyển Vịnh Kizlyar (2017)
 Khu dự trữ sinh quyển Metsola (2017)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Great Altay (cùng với Kazakhstan) (2017)

Litva (1)
Khu dự trữ sinh quyển Žuvintas (2002)

Macedonia (1)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên biên giới Ohrid-Prespa (chung với Albania) (2014)

Montenegro
 Lưu vực sông Tara (1976)

Phần Lan (2)
 Bắc Karelian (bao gồm Petkeljärvi và Patvinsuo) (1992)
 Quần đảo Tây Nam (1994)

Pháp (13)
 Fakarava (1977)
 Thung lũng Fango (1977)
 Khu bảo tồn thiên nhiên vùng Camargue (châu thổ sông Rhône) (1977)
 Vườn quốc gia Cevennes (1985)
 Iroise (1988)
 Núi Ventoux (1990)
 Vườn quốc gia Guadeloupe (1992)
 Luberon (1997)
 Rừng Fontainebleau (1998)
 Vosges du Nord / Pfälzerwald (chung với Đức) (1998)
 Lưu vực sông Dordogne (2012)
 Đầm lầy Audomarois (2013)
 Mont-Viso - Khu dự trữ sinh quyển xuyên biên giới (chung với Ý) (2013)

Rumani (3)
 Pietrosul Mare (1979)
 Vườn quốc gia Retezat (1979)
 Châu thổ sông Danube (chung với Ukraina) (1998)

Serbia (2)
 Golija-Studenica (2001)
 Khu dự trữ sinh quyển Backo Podunavlje (2017)

Slovakia (4)
 Slovenský Kras (1977)
 Cảnh quan và khu vực bảo vệ Polana (1990)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Tatra (chung với Ba Lan) (1992)
 Khu dự trữ sinh quyển Đông Carpath (chung với Ba Lan và Ukraina) (1998)

Slovenia (4)
 Julian Alps (2003)
 The Karst (2004)
 Kozjansko & Obsotelje (2010)
 Sông Mura (2018)

Tây Ban Nha (46)
 Công viên tự nhiên Sierra de Grazalema (1977)
 Khu dự trữ sinh quyển Ordesa-Viñamala (1977)
 Khu dự trữ sinh quyển Montseny (1978)
 Vườn quốc gia Doñana (1980)
 Mancha Húmeda (1980)
 Công viên tự nhiên Las Sierras de Cazorla y Segura (1983)
 Marismas del Odiel (1983)
 La Palma (1983)
 Urdaibai (1984)
 Vườn quốc gia Sierra Nevada (1986)
 Cuenca Alta của sông Río Manzanares (1992)
 Lanzarote (1993)
 Menorca (1993)
 Sierra de las Nieves y su Entomo (1995)
 Công viên tự nhiên Cabo de Gata-Nijar (1997)
 El Hierro (2000)
 Bardenas Reales (2000)
 Khu dự trữ sinh quyển Muniellos, Gran Cantábrica (2000)
 Công viên tự nhiên Somiedo (2000)
 Công viên tự nhiên Redes (2001)
 Las Dehesas de Sierra Moreno (2002)
 Lưu vực sông Minho (2002)
 Valle de Laciana (2003)
 Vườn quốc gia Picos de Europa (2003)
 Monfragüe (2003)
 Valles del Jubera, Leza, Cidacos y Alhama (2003)
 Babia (2004)
 Alto de Bernesga (2005)
 Los Valles de Omaňa y Luna (2005)
 Los Argüellos (2005)
 Área de Allariz (2005)
 Gran Canaria (2005)
 Sierra del Rincón (2005)
 Os Ancares Lucenses e Montes de Cervantes (2006)
 Los Ancares Leoneses (2006)
 Las Sierras de Béjar y Francia (2006)
 Río Eo, Oscos e Terras de Buron (2007)
 Fuerteventura (2009)
 Vườn quốc gia Peneda-Gerês/Xures (chung với Tây Ban Nha) (2009)
 La Gomera (2012)
 Las Ubiñas-La Mesa (2012)
 Khu dự trữ sinh quyển Real Sitio de San Ildefonso-El Espinar (2013)
 Dãy núi Macizo de Anaga (2013)
 Terres de l’Ebre, Catalonia (2013)
 Ponga (2018)

Thụy Điển (5)
 Hồ Torne (1986) (bị loại khỏi danh sách năm 2010)
 Kristianstad Vattenrike (2005)
 Các đảo trong Hồ Vänern (2010)
 Quần đảo Blekinge (2011)
 Khu dự trữ sinh quyển Cảnh quan sông Dalälven (2011)
 Cảnh quan núi đồi Đông Vättern (2012)

Thụy Sĩ (2)
 Khu dự trữ sinh quyển Val Müstair-Công viên Naziunal (1979)
 Khu dự trữ sinh quyển Entlebuch (2001)

Thổ Nhĩ Kỳ
 Camili (2005)

Ukraina (7)
 Chernomorskiy (1984)
 Askaniya-Nova (1985)
 Khu dự trữ sinh quyển Đông Carpath (1992)
 Châu thổ sông Danube (chung với Rumani) (1998)
 Khu dự trữ sinh quyển Đông Carpath (chung với Slovakia và Ba Lan) (1998)
 Desnianskyi (2009)
 Khu dự trữ sinh quyển xuyên quốc gia Tây Polesie (cùng với Ba Lan) (2012)

Ý (13)
 Collemeluccio-Montedimezzo (1977)
 Circeo (1977)
 Miramare (1979)
 Cilento và Vallo di Diano (1997)
 Vườn quốc gia Vesuvius và Miglio d'Oro (1997)
 Thung lũng sông Ticino (2002)
 Quần đảo Tuscan (2003)
 Selva Pisana (2004)
 Khu dự trữ sinh quyển cao nguyên Sila (2014)
 Núi Viso - Khu dự trữ sinh quyển xuyên biên giới (chung với Pháp) (2014)
 Khu dự trữ sinh quyển Tepilora, Rio Posada và Montalbo (2017)
 Monte Peglia (2018)
 Thung lũng Camonica (2018)

Xem thêm
 Khu dự trữ sinh quyển thế giới
 Danh sách khu dự trữ sinh quyển tại châu Á và Thái Bình Dương
 Danh sách khu dự trữ sinh quyển tại các nước Ả rập
 Danh sách khu dự trữ sinh quyển tại châu Phi
 Danh sách khu dự trữ sinh quyển tại châu Mỹ Latin và Caribê

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Searchable list of UNESCO World Network of Biosphere Reserves

Khu dự trữ sinh quyển
UNESCO