title: Chi Cá dìa

text:
Chi Cá dìa hay còn gọi là cá nâu, tảo ngư (danh pháp khoa học: Siganus) là tên gọi chỉ các loài cá thuộc chi duy nhất của họ Cá dìa (danh pháp khoa học: Siganidae) theo truyền thống xếp trong bộ Cá vược, nhưng gần đây được phân loại lại như là một họ ở vị trí không chắc chắn (incertae sedis) trong loạt Eupercaria.

Cá dìa sinh sống ở vùng nước mặn hay vùng cửa sông. Đây là loại cá da trơn thân dẹp, da màu nâu xám, vây sắc, sống nhiều ở vùng nước mặn ngọt giao thoa.

Đặc điểm sinh học
Tên gọi tuỳ theo dân địa phương, thông thường được đặt tên theo hình dáng màu sắc bên ngoài. Một số loài cá dìa có xương gồm 13 đốt, da cá màu xanh đậm phần lông, màu bạc ở bụng lấm tấm hoa màu vàng trên thân Cá dìa có kích thước to bằng bàn tay người lớn và có trọng lượng bình quân 250g/con, cá dìa con thì có kích thước bằng hạt dưa cá dìa lớn có con có thể có trọng lượng nặng khoảng 400-500 gr to bằng bàn tay người lớn.

Loại cá dìa bông trưởng thành có chiều dài khoảng 42 cm, trọng lượng cá trưởng thành khoảng 200-300gr, kích thước to bằng bàn tay, cá cá dìa vân sọc lớn hơn với chiều dài 52 cm. Loại cá dìa bông ở vùng Quảng Thái thuộc Thừa Thiên Huế có hoa nâu đen, hình dạng giống như lá mít, nhận diện là các điểm lấm tấm trên thân có kích thước lớn hơn, thân cá tròn, dày, đầu và miệng cá ngắn, phần đuôi vây không có điểm vàng, loại cá dìa bông thì có thịt ngọt và thơm. Loại cá nâu thì nhỏ, hơi tròn với những màu sắc nâu vàng trên da rất đẹp.

Cá dìa là loại di cư và sống theo bầy đàn cá cái đẻ ở vùng nước lợ, khi cá còn nhỏ (gọi là cá bột, cá con) thì chúng sống chủ yếu ở vùng đầm phá cửa sông, đến khi trưởng thành, cá dìa bơi ra biển và tìm các ghềnh đá, bãi san hô, quanh bờ đá của hải đảo để sinh sống. Vào mùa hè giữa tháng 4 đến tháng 6 xuất hiện nhiều cá và cá đã vào giai đoạn trưởng thành, lúc này thịt cá săn chắc, nồng độ các chất kích thích tố sinh dục của cá vào thời cao điểm, riêng cá dìa bông ở Huế thì thường xuất hiện vào các tháng 5 đến tháng 9 hàng năm.

Cá dìa hoạt động và kiếm mồi vào ban đêm. Thức ăn của cá dìa là thực vật thủy sinh, mùn bã hữu cơ, thức ăn chính, nhất là đối với loại cá dìa bông chính là tảo cho nên có được gọi là tảo ngư đồng thời chúng vẫn có thể ăn thức ăn tổng hợp trong điều kiện nuôi trồng.

Phân bố
Cá dìa có môi trường phân bố đa dạng, họ cá này hiện diện nhiều tại các vùng biển như Việt Nam (trong đó phân bố tại vùng Quảng Thái của tỉnh Thừa Thiên Huế, vùng hạ lưu sông Thu Bồn, tập trung nhiều nhất là tại rừng dừa Bảy Mẫu, Thuận Tình và các bãi bồi thuộc xã Cẩm Thanh tỉnh Quảng Nam), Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonesia.

Một số loại cá dìa thường thấy ở vùng ven biển, cửa sông và vùng đầm phá. Một số loài chỉ sống ở vùng ghềnh biển giáp núi, hải đảo, một số khác thì gần bờ nơi các ghềnh đá, đầm phá, rừng đước ngập mặn, cửa dông. Một số loài thường sinh sống ở cửa sông, biển ở độ sâu 6m với nhiệt độ từ 24-28 độ C, một số thích sống nhất là vùng nước lợ hay vùng biển có nồng độ muối thấp. Cá dìa là loài chịu dựng giải nhiệt và muối lớn, biên độ dao động muối từ 5-37‰.

Một số loài được ghi nhận ở Việt Nam gồm:
 Cá dìa bông hay cá dìa chấm hay cá dìa công (Siganus gustatus)
 Cá dìa vân sọc
 Cá dìa đá

Giá trị
Thịt cá dìa ngọt, béo, thơm và xương ít và là loại sản vật của người xứ biển. Cá dìa là dùng để chế biến nhiều món ăn ngon như nướng, hấp, kho chẳng hạn cá dìa hấp bún, cá dìa hấp kiểu Huế, cá dìa nướng, thông thường nhất là nướng cá dìa bằng vỉ, cá dìa nướng lá chuối. Cá dìa bông là một đặc sản của Thừa Thiên Huế và Quảng Điền, số lượng cá không nhiều nhưng giá trị kinh tế khá cao. Số lượng cá này được đánh bắt phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, khí hậu và đang có nguy cơ suy giảm.

Loài cá nâu thuộc hàng thực phẩm hiếm, thịt ngon và làm được nhiều món ăn hấp dẫn như cá nâu kho trái giác ăn kèm với rau vườn như cù nèo, rau mác, bông súng, rau má... cá nâu gói lá chuối nướng trui chấm muối ớt; chưng tương; kho mẳn; nấu dưa...cá nâu nấu ngót vừa thanh đạm, vừa dân dã được nhiều người chuộng.

Cá dìa Tam Giang-Quảng Thái được coi là loài đặc hữu, có giá trị cao nhất, thịt cá ngọt và thơm. Ở Huế có mô hình nuôi cá dìa kết hợp nuôi tôm sú cho năng suất cao. Ở Quảng Nam, cá dìa giống bán giá cao nhất cho thương lái từ hai đầu Nam - Bắc với giá từ 400 - 500 nghìn đồng/kg, nhiều gia đình thu nhập 7 - 10 triệu đồng/ngày trong những năm 2012. Ở Huế có thời kỳ người dân trúng mùa thu hoạch cá dìa kỷ lục do chính sách thả cá dìa giống về tự nhiên. Loài cá ở đây được gọi tên dân gian là cá thuốc bắc vì rất ngon và có giá trị dinh dưỡng cao, thịt cá có chức năng như một liều thuốc an thần nhẹ, chống mất ngủ và giảm tress rất hiệu quả, cá nâu hấp mồng tơi ở đây vẫn được lưu truyền là loại thuốc trị chứng mất ngủ hiệu quả.

Các loài

 Siganus argenteus (Quoy & Gaimard, 1825)
 Siganus canaliculatus (Park, 1797) (có thể thuộc S. fuscescens) - Cá dìa chấm trắng, cá kình, cá giò
 Siganus corallinus (Valenciennes, 1835) (có lẽ là phức hợp loài) - Cá dìa đá
 Siganus doliatus Guérin-Méneville, 1829
 Siganus fuscescens (Houttuyn, 1782) - Cá dìa trơn
 Siganus guttatus (Bloch, 1787) - Cá dìa bông, cá dìa chấm, cá dìa sọc hay cá dìa công
 Siganus insomnis Woodland & Anderson, 2014
 Siganus javus (Linnaeus, 1766) - Cá dìa xanh
 Siganus labyrinthodes (Bleeker, 1853)
 Siganus lineatus (Valenciennes, 1835)
 Siganus luridus (Rüppell, 1829)
 Siganus magnificus (Burgess, 1977)
 Siganus niger Woodland, 1990
 Siganus puelloides Woodland & Randall, 1979
 Siganus puellus (Schlegel, 1852)
 Siganus punctatissimus Fowler & Bean, 1929
 Siganus punctatus (Schneider & Forster, 1801)
 Siganus randalli Woodland, 1990
 Siganus rivulatus Forsskål, 1775
 Siganus spinus (Linnaeus, 1758)
 Siganus stellatus (Forsskål, 1775)
 Siganus sutor (Valenciennes, 1835).
 Siganus trispilos Woodland & Allen, 1977
 Siganus unimaculatus (Evermann & Seale, 1907) (có lẽ thuộc S. vulpinus)
 Siganus uspi Gawel & Woodland, 1974
 Siganus vermiculatus (Valenciennes, 1835)
 Siganus virgatus (Valenciennes, 1835) - Cá dìa dải xanh
 Siganus vulpinus (Schlegel & Müller, 1845)
 Siganus woodlandi Randall & Kulbicki, 2005

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

  (2004): Family Siganidae - Rabbitfishes. Version of 2004-NOV-22. Truy cập 2008-AUG-31.
  (2006): Siganus species. Version of 2006-MAR-14. Truy cập 2008-AUG-31.
  (2007): Phylogenetic relationships and natural hybridization in rabbitfishes (Teleostei: Siganidae) inferred from mitochondrial and nuclear DNA analyses. Mol. Phylogenet. Evol. 45(1): 69–80. (HTML abstract)
  (2000): Toxic fish spine injury: Lessons from 11 years experience. J. South Pac. Underwater Med. Soc. 30(1). PDF fulltext

Cá có độc


Đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Quảng Châu – Thâm Quyến – Hồng Kông (Trung văn giản thể: 京广深港高速铁路; Trung văn phồn thể: 京廣深港高速鐵路, chuyển tự Hán Việt: Kinh-Quảng-Thâm-Cảng cao tốc thép lộ) là một tuyến đường sắt cao tốc nối Bắc Kinh, Quảng Châu, Thâm Quyến và Hồng Kông ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuyến đường sắt cao tốc vận chuyển hành khách này nối ga Bắc Kinh và ga Phúc Điền ở Thâm Quyền. Tuyến này sẽ cắt biên giới và theo tuyến đường sắt cao tốc Quảng Châu - Thâm Quyến - Hồng Kông đến ga Tây Cửu Long ở Hồng Kông. Khi hoàn thành, nó sẽ có chiều dài 2230 km và là tuyến đường sắt cao tốc duy nhất ở Trung Quốc cắt biên giới cần phải có thủ tục xuất nhập cảnh.
Công tác xây dựng bắt đầu vào năm 2005. Phần Vũ Hán-Quảng Châu khai trương vào tháng 12 năm 2009, phần Quảng Châu-Thâm Quyến mở cửa vào tháng 12 năm 2011, phần Trịnh Châu và Vũ Hán mở cửa vào tháng 9 năm 2012, và phần Bắc Kinh-Trịnh Châu được khai trương vào tháng 12 năm 2012. Phần 36-km (22 dặm) qua biên giới Thâm Quyến-Hồng Kông đã được khai trương vào tháng 9 năm 2018. Tuyến này là tuyến đường sắt cao tốc dài nhất thế giới, giảm thời gian đi lại còn một nửa so với trước.

Tham khảo

Đường sắt cao tốc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa


title: Charles Bronson

text:
Charles Bronson (sinh 03/11/1921 – mất 30/08/2003), tên khai sinh Charles Dennis Buchinsky, là một diễn viên Mỹ gốc Ba Lan và Lithuanian và có nguồn gốc nguyên thủy là người Thát Đát.

tham chiến
năm 1943 Charles broson tham gia không lực Hoa Kỳ trong chiến tranh thế giới thứ 2.Ông tham gia bắn súng máy trên máy bay b29 chống lại quân nhật ở các đảo năm 1945 và được trao huân chương.

Cái chết
Sức khỏe của charles broson yếu dần đi vào những năm đầu thế kỷ 21,ông giải nghệ sau phẫu thuật xương chậu năm 1998.ông được cho là bị Alzheimer nhưng trong giấy chứng tử không ghi nguyên nhân như vậy mà là do bệnh phì đại cơ tim,ung thư phổi.ông qua đời vào ngày 30 tháng 8 năm 2003 và được an táng ở nghĩa trang Brownsville tại West Windsor, Vermont Mỹ.

Danh mục phim

Tham khảo

Liên kết ngoài

Japanese fansite
The Best Battles of Charles Bronson  Photo gallery at AMCtv.com

Sinh năm 1921
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Mất năm 2003
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai


title: Furcifer oustaleti

text:
Tắc kè hoa khổng lồ Malagascar (danh pháp khoa học: Furcifer oustaleti) là một loài tắc kè hoa rất lớn bản địa Madagascar, nhưng cũng được nhập nội vào gần Nairobi ở Kenya (du tình trạng hiện tại của nó không rõ). Loài tắc kè hoa này hiện diện trong một loạt các môi trường sống, thậm chí trong thảm thực vật bị suy thoái trong các làng, nhưng là tương đối hiếm trong rừng nguyên sinh. Với chiều dài tối đa , nó thường được coi là loài tắc kè hoa lớn nhất, mặc dù một số cho rằng loài tắc kè hoa lớn nhất là Calumma parsonii. Loài tắc kè hoa này ăn các loài động vật không xương sống như côn trùng lớn. Nó bắt con mồi bằng cái lưỡi cơ bắp dài.
Tên của chi (Furcifer) có gốc Latin furci nghĩa là "tòe ra" đề cập đến hình dáng chân của loài tắc kè hoa này. Danh pháp cụ thể của nó là một dạng Latin hóa của tên tiếng Pháp của nhà sinh học Pháp Jean-Frédéric Émile Oustalet, người miêu tả loài này lần đầu tiên.

Them khảo

Hình ảnh

Furcifer
Động vật đặc hữu Madagascar
Động vật bò sát Madagascar
Động vật được mô tả năm 1894


title: Calumma parsonii

text:
Tắc kè hoa Parson (danh pháp khoa học: Calumma parsonii) là một loài tắc kè hoa rất lớn bản địa rừng nguyên sinh ẩm ở đông và bắc Madagascar. Nó được liệt kê trong Phụ lục II của CITES, có nghĩa việc mua bán loài này được kiểm soát. Nó là loài tắc kè hoa lớn nhất thế giới hay lớn thứ nhì sau tắc kè hoa khổng lồ Madagascar theo mối số báo cáo. Có hai phân loài được công nhận, phân loài phân bố rộng rãi Calumma p. parsonii dài đến 68 cm và không có mào trên lưng. Calumma p. cristifer gần Andasibe dài 47 cm (18½ in) và có mào lưng nhỏ.
Trong điều kiện nuôi nhốt, con cái loài tắc kè hoa này có thể đẻ mỗi lứa 50 trứng và cần ấp hơn một năm mới nở. Con cái đẻ mỗi hai năm một lứa. Con non nở ra sống riêng.

Tuổi thọ
Tắc kè hoa Parson là một trong những loài tắc kè hoa sống lâu nhất với độ tuổi tối thiểu cao nhất là 9 năm tuổi đối với con đực và 8 tuổi đối với con cái có thể đạt tuổi thọ cao vượt trội trong điều kiện nuôi nhốt. Tuổi thọ trong tự nhiên được ước tính là 10 đến 12 năm tuổi và trong điều kiện nuôi nhốt, con vật có tuổi thọ 14 năm đã được ghi nhận, đây là điều duy nhất ở loài tắc kè hoa. Tuổi thọ cao và thời gian trưởng thành về mặt sinh dục đạt ít nhất đối với một số cá thể sau hai hoặc ba năm, khiến loài này đặc biệt dễ bị đe dọa như nạn săn bắt quá mức.

Sinh sản
Trong điều kiện nuôi nhốt, tắc kè hoa cái của Parson đẻ tới 50 trứng mỗi lần đẻ; trứng có thể mất đến hai năm để nở. Trong một trường hợp, một con non khỏe mạnh nở sau 781 ngày. Chu kỳ sinh sản của con cái chỉ cho phép đẻ trứng hai năm một lần. Những con non sẽ độc lập sau khi chúng tự đào ra khỏi tổ dưới lòng đất của chúng. Sau khi tổ được đào, trứng được đẻ và được vùi lấp, nghĩa vụ làm cha mẹ của con cái hoàn thành. Cha mẹ không đóng góp bất kỳ sự chăm sóc nào đối với tắc kè hoa con.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Parson's chameleon.  ARKive.com. Truy cập 23-01-2009
 Calumma parsonii parsonii. adcham.com. Truy cập 23-01-2009
 Anderson, C. V. (2006). Captive Chameleon Populations. Accessed 23-01-2009

Calumma
Động vật đặc hữu Madagascar
Động vật bò sát Madagascar


title: Anas

text:
Anas là một chi thuộc họ Vịt. Chi này có 39 loài. Một số tác giả xem nó là một phân chi. Tuy nhiên, theo ITIS thì có 42 loài, trong khi IUCN công nhận 46 loài.

Các loài
Anas acuta
Anas albogularis
Anas americana
Anas andium
Anas aucklandica
Anas bahamensis
Anas bernieri
Anas capensis
Anas carolinensis
Anas castanea
Anas chlorotis
Anas clypeata
Anas crecca - mòng két
Anas cyanoptera
Anas diazi
Anas discors
Anas eatoni
Anas erythrorhyncha
Anas falcata
Anas flavirostris
Anas formosa
Anas fulvigula
Anas georgica
Anas gibberifrons
Anas gracilis
Anas hottentota
Anas laysanensis
Anas luzonica
Anas melleri
Anas nesiotis
Anas penelope
Anas platalea
Anas platyrhynchos - vịt cổ xanh
Anas poecilorhyncha
Anas puna
Anas querquedula
Anas rhynchotis
Anas rubripes
Anas sibilatrix
Anas smithii
Anas sparsa
Anas strepera
Anas superciliosa
Anas undulata
Anas versicolor
Anas wyvilliana
Anas zonorhyncha

Chú thích

Tham khảo
 Bernor, R.L.; Kordos, L. & Rook, L. (eds): Recent Advances on Multidisciplinary Research at Rudabánya, Late Miocene (MN9), Hungary: A compendium. Paleontographica Italiana 89: 3–36. PDF fulltext
 Johnson, Kevin P. & Sorenson, Michael D. (1999): Phylogeny and biogeography of dabbling ducks (genus Anas): a comparison of molecular and morphological evidence. Auk 116(3): 792–805. PDF fulltext
 Johnson, Kevin P. McKinney, Frank; Wilson, Robert & Sorenson, Michael D. (2000): The evolution of postcopulatory displays in dabbling ducks (Anatini): a phylogenetic perspective. Animal Behaviour 59(5): 953–963 PDF fulltext
 Kulikova, Irina V.; Drovetski, S. V.; Gibson, D. D.; Harrigan, R. J.; Rohwer, S.; Sorenson, Michael D.; Winker, K.; Zhuravlev, Yury N. & McCracken, Kevin G. (2005): Phylogeography of the Mallard (Anas platyrhynchos): Hybridization, dispersal, and lineage sorting contribute to complex geographic structure. Auk 122(3): 949–965. [English with Russian abstract] DOI: 10.1642/0004-8038(2005)122[0949:POTMAP]2.0.CO;2 PDF fulltext  Erratum: Auk 122(4): 1309.DOI: 10.1642/0004-8038(2005)122[0949:POTMAP]2.0.CO;2
 Livezey, B. C. (1991): A phylogenetic analysis and classification of recent dabbling ducks (Tribe Anatini) based on comparative morphology. Auk 108(3): 471–507. PDF fulltext
 McCracken, Kevin G.; Johnson, William P. & Sheldon, Frederick H. (2001): Molecular population genetics, phylogeography, and conservation biology of the mottled duck (Anas fulvigula). Conservation Genetics 2(2): 87–102. PDF fulltext
 Sorenson, et al. (1999): Relationships of the extinct moa-nalos, flightless Hawaiian waterfowl, based on ancient DNA. Proceedings of the Royal Society.

Danh sách các chi chim
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Thành Hải Dương

text:
Thành Hải Dương, còn gọi là Thành Đông, là một ngôi thành cổ thời nhà Nguyễn. Ngôi thành được đắp bằng đất năm 1804, dùng làm nơi làm việc cho bộ máy trấn thành Hải Dương. Thành bị thực dân Pháp phá hủy phần lớn vào năm 1889. Tuy nhiên, một số di tích của ngôi thành này vẫn còn thấy được tại thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương.

Hình thành

Trước năm 1804, lỵ sở của tỉnh Hải Dương được đặt tại Lạc Thiên (Chí Linh), lúc ấy gọi là thành Vạn hay doanh Vạn. Sau đó rời về Mao Điền (Cẩm Giàng). Năm 1804 (năm Gia Long thứ 3), để củng cố bộ máy cai trị, nhà Nguyễn đã phân chia lại địa giới hành chính của cả nước, do vậy lỵ sở Hải Dương đã được rời từ Mao Điền về vùng ngã ba sông Thái Bình và sông Sặt, thuộc địa phận ba xã Hàn Giang, Hàn Thượng và Bình Lao, tổng Hàn Giang, cách kinh đô Huế 1.097 dặm. Một ngôi thành sở được Trấn thủ, Khâm sai Chưởng cơ Trần Công Hiến cho khởi công để làm trụ sở cho bộ máy và đồn trú quân sự, gọi là Thành Đông, với mục đích vừa là trấn thành, vừa án ngữ phía đông Kinh thành Thăng Long. Đây được xem như thời điểm khởi lập của thành phố Hải Dương.

Thành Đông ban đầu được đắp bằng đất, có hình 6 cạnh, chu vi 551 trượng 6 thước, cao 1 trượng 1 thước 2 tấc, mở 4 cửa. Thành Đông ban đầu không có dân, chỉ có quan lại và quân lính. Năm 1824 (năm Minh Mạng thứ 5), thành được xây thêm bằng đá ong (kiểu xây này cũng được thấy ở thành Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An), có sống khế. Đá ong xây thành được lấy từ thành nhà Mạc ở Đồ Sơn. Đến năm Tự Đức thứ 19 (1865), đắp thêm thành Dương Mã ở các cửa, hình chóp nón úp vào hào trước cửa thành, cao 5 thước 4 tấc, hào rộng 3 trượng 3 thước, sâu 6 thước.

Năm 1889, nhiều đoạn tường Thành Đông bị thực dân Pháp phá bỏ để lấy mặt bằng xây dựng nhà máy rượu và vài tòa dinh thự của người Pháp. Thời gian 1946-1954, do chiến sự ác liệt, phần lớn di tích còn lại của thành cũng bị hư hỏng nặng. Tuy vậy, ngày nay vẫn còn sót lại một số ít đoạn tường thành và dinh Tổng đốc ở trụ sở của Mặt trận Tổ quốc tỉnh.

Kiến trúc

Gọi là thành Đông vì thành trấn của xứ Đông (ngược với xứ Đoài). Thành Hải Dương được xây dựng theo kiến trúc Vauban, phân rõ thành 2 khu thành Nội và thành Ngoại.

Thành nội
Thành nội có hình lục giác đều, trung tâm ở vào khoảng Ngã tư Máy Xay hiện nay (Ngã tư Kho Đỏ). Từ trung tâm đến các góc thành dài chừng 500m. Ngoài thành có hào sâu bao quanh. Hào thành nối với sông Kẻ Sặt và qua cống Ba Cửa (bến Canô ngày nay) nối thẳng với sông Thái Bình. Thành nội có chu vi 551 trượng (2.204 m2), cao 1 trượng 1 thước 2 tấc (4,48 m). Thành thông với bên ngoài qua 4 cửa: Đông, Tây, Nam, Bắc, phía ngoài có hào rộng 11 trượng (44m), sâu 6 thước (2,4m). Từ thành nội ra các cổng thành phải qua một cầu gạch xây vòm cuốn; bắc qua hào. Cầu dài chừng 5m, rộng 3 m. Cầu phía Đông và cầu phía Nam đã bị phá từ cuối thế kỉ 19. Cầu phía Bắc còn di tích trên đường Chi Lăng (gần xí nghiệp liên hiệp Dược). Cầu phía Tây còn di tích trên đường từ viện 7 đến khu tập thể phố Tuệ Tĩnh.

Phía trong thành nội chia làm 2 khu:

 Khu thứ nhất từ cửa Bắc đi vào có một lối đi chính (trùng với đường Chi Lăng ngày nay). Hai bên lối đi chính là nhiều dãy nhà binh, nơi ở của binh lính giữ thành và nhà công sở quản vệ. Hai bên tả, hữu, sát thành có hai hồ rộng để lấy nước cho binh lính tắm giặt, sinh hoạt hoặc lấy nước phòng cháy, chữa cháy khi cần thiết. Đi sâu vào phía trong là 10 dãy nhà kho dài, mỗi bên năm dãy xếp đối xứng nhau qua một lối đi rộng, giữa lối đi có nhà đợi (thác gia). Bên trái lối đi có ba kho lương thực và hai kho chứa nước. Bên phải là một kho gỗ, hai kho lương thực, một kho tiền, kho nước liền nhau... Bên hữu phía giáp thành có nhà tằm phụ trách việc nuôi tằm dệt lụa trong cả tỉnh. Bên tả giáp thành có kho củi, khám đường và ngục thất để giam giữ phạm nhân. Ngoài hào thành phía bắc có sở Lương Án xét xử người có tội.
 Khu thứ hai đi lối cửa nam vào, có 3 khu nhỏ. Chính giữa là hai kỳ đài có cột cờ cao còn gọi là khu cột cờ. Tới đầu thế kỉ 20 hãy còn xóm cột cờ (nay là khu tập thể nhà máy Bơm). Bên phải là dinh Tổng đốc, cạnh dinh Tổng đốc giáp với tường thành có một kho vũ khí. Bên trái là sở Bố Chính, giáp thành là nông xưởng và ao. Qua kỳ đài vào sâu phía trong là hành cung. Bên phải hành cung là sở Lãnh binh, trông coi việc quân sự. Bên trái là sở Án sát, phụ trách việc hình sự.

Thành ngoại

Sau thời gian xây dựng, ổn định, quan quân trong thành chỉ có chừng ba cơ binh, khoảng trên 1.000 người. Năm Tự Đức thứ 19 (1866), Thành Đông được mở rộng, xây thêm ra phía ngoài thành nội. Phía ngoài 4 cổng thành đắp thêm 4 thành phụ gọi là thành Dương Mã hay thành ngoại.
 Thành phụ cửa Nam dài 57 trượng, rộng 37 trương, 5 thước
 Thành phụ cửa Bắc dài 66 trượng 5 thượng, rộng 33 trượng 5 thước
 Thành phụ cửa Đông dài 58 trượng 7 thước, rộng 38 trượng 5 thước
 Thành phụ cửa Tây dài 55 trượng 5 thước, rộng 35 trượng 3 thước

Phía ngoài thành Dương Mã có 1 lớp thành đất bao bọc, 4 xung quanh gọi là La thành (tương tự La thành của thành Long Biên). Chu vi La thành dài 1.539 trượng. Thành cao 3 thước, bờ thành rộng hơn 2 thước. Ngoài La Thành còn có 1 hào rộng 5 thước sâu 4 thước.

Kiến trúc tổng thể

Như vậy nếu lấy thành Đông làm trung tâm thì, trong phạm vi 15 km ta sẽ có tổng thể bố phòng của thành Hải Dương như sau:

 Ở chính tâm là thành Đông gồm: thành nội, thành ngoai (thành Dương Mã) và La Thành. Ba mặt bắc, đông, nam có sông lớn bao bọc. Ở hai mặt đông và nam có 6 đồn nhỏ bảo vệ từ xa. Phía đông có hai đồn là đồn Ngọc Uyên và đôn Đông Lân.
 Phía nam có 3 đồn là Ngọc Lặc, Ba Soi, Thủy Đồn đều nằm ven sông
 Phia đông nam có đồn Phạm Xá

Phía đông và nam có các đồn thì phía Tây có:

 Tây Bắc: thành Hoàng Miếu, xã Tắc Miếu thờ thần linh, Hội đồng Miêu, Đông Thượng điếm canh giữ đường
 Phía Tây cách 15 km có Văn Miếu, Khải Thánh Từ, Thí Trường
 Nguyễn Bình Khiêm, người trấn Hải Dương đã đậu Giải nguyên (đỗ đầu), khoa thi Nhâm Thân 1532 tại đây.
 Phía Tây Nam có: Sơn Xuyên là miếu thờ thần.

Những sự kiện lịch sử

 Ngày 9 tháng 5 năm 1862, tại pháp trường Năm Mẫu ngoại thành Hải Dương, gần bến Đò Hàn gần 200 giáo dân của địa phận Hải Dương bị xử tội.
 Năm 1866 (năm Tự Đức thứ 19), Đông Kiều phố được hình thành (tương ứng với phường Trần Phú và một phần phường Trần Hưng Đạo ngày nay), nhiều phố nghề ra đời như Hàng Giày (Sơn Hòa ngày nay), Hàng Đồng (Đồng Xuân), Hàng Bạc (Xuân Đài), Hàng Lọng (Tuy An).
 Ngày 9 tháng 11 năm 1872, lái buôn Jean DuPuis đi tàu tới cửa sông Hồng, neo tại thành tỉnh Hải Dương. Quan đầu tỉnh bấy giờ là Lê Tuấn từ chối cho Dupuis ngược sông, bắt phải chờ hồi âm của triều đình. Dupuis nán lại chờ 15 ngày rồi tự tiện ngược sông lên Hà Nội.
 Ngày 4 tháng 12 năm 1873, Pháp chiếm Thành Đông lần thứ nhất. Đến ngày 31 tháng 12, Pháp buộc phải trao trả Thành Đông trước sự chứng kiến của Nguyễn Văn Tường (đại diện triều đình Huế) và Philastre (đại diện soái phủ Sài Gòn).
 Ngày 19 tháng 8 năm 1883, Pháp chiếm Thành Đông lần 2. Từ ngày 12 đến 19 tháng 11, quan quân triều đình liên kết với quân Cờ đen bao vây tấn công Pháp ở Thành Đông.
 Đêm 28 rạng 29 tháng 9 năm 1885, quân Nguyễn Thiện Thuật bao vây và tấn công quân Pháp tại thành Hải Dương.
 Ngày 23 tháng 7 năm 1889, quân Đốc Tít tấn công thành Hải Dương. Cùng trong năm này, chính quyền Pháp cho phá nhiều đoạn tường thành Hải Dương để lấy mặt bằng
 Năm 1897, chính quyền Pháp cho phá hầu hết các đoạn tường Thành Đông, lấp hào phía Đông, mở rộng mặt bằng xây dựng Sở rượu.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Thành Hải Dương

Hải Dương


title: Mòng cánh xanh

text:
Mòng cánh xanh (Anas carolinensis) hay (Anas crecca carolinensis) là một loài vịt phân bố rộng rãi, sinh sản ở phía bắc Bắc Mỹ trừ quần đảo Aleutia. Trong một thời gian loài này được xem là cùng loài với mòng két (A. crecca) nhưng vấn đề vẫn đang được xem xét bởi Liên minh Điểu học Mỹ; dựa trên đó IUCN và BirdLife International hiện nay không chấp nhận là một loài riêng. Tuy nhiên gần như tất cả các chuyên gia xem nó là một loài riêng dựa trên bằng chứng hành vi, hình thái học, và phân tử.
Nó là loài di trú mạnh và trú đông về phía nam của phạm vi phân bố của nó.

Chú thích

Tham khảo

C
Vịt
Chim Pakistan
Chim Canada
Chim di cư (Tây Bán cầu)
C
Động vật được mô tả năm 1789


title: Cathartes

text:
Chi Cathartes bao gồm các loài chim ăn thịt có kích thước từ trung bình đến lớn thuộc họ Cathartidae (Kền kền Tân Thế giới). Có 3 loài trong chi này chủ yếu ở châu Mỹ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Cathartes
Danh sách các chi chim


title: Vương cung thánh đường Đức Mẹ La Vang

text:
Vương cung thánh đường Đức Mẹ La Vang (tên khác: Nhà thờ La Vang) là một nhà thờ Công giáo Rôma thuộc Tổng giáo phận Huế, tọa lạc ở xã Hải Phú, Hải Lăng, Quảng Trị, Việt Nam. Đây là một trung tâm hành hương lớn của người Công giáo Việt Nam. Nhà thờ được Giáo hoàng Gioan XXIII tôn phong là vương cung thánh đường qua Sắc chỉ Magnonos ngày 22 tháng 8 năm 1961.

Lịch sử

Chùa Ba Làng
Vào thời Minh Mạng (1820-1840) nhân dân 3 làng Thạch Hãn, Cổ Thành và Ba Trừ đã chung nhau xây dựng một ngôi chùa khá lớn, thờ tự tượng pháp đầy đủ trang nghiêm tại vùng đất Lá Vằng (có nhiều cây lá vằng mọc hoang, người dân thường lấy lá phơi khô làm thuốc Nam) cách tỉnh thành Quảng Trị khoảng 6km.

Sau Hòa ước Nhâm Tuất (1862), vua Tự Đức ban hành chỉ dụ tha đạo Công giáo. Giám mục Sohier Bình dự định mở mang họ đạo La Vang, nhưng bất thành vì việc sang nhượng đất không có kết quả. Tuy nhiên, ở đây có thể đã tồn tại những nhà nguyện nhỏ bằng gỗ, lá .

Trong báo cáo năm 1894, linh mục Patinier Kinh là chính xứ Cổ Vưu kiêm quản hạt Quảng Trị cho biết sau thời kỳ bạo loạn đã khẩn trương cho dựng lại một ngôi nhà thờ nhỏ bé, tạm bợ bằng gỗ để chờ nguồn kinh phí cũng như để chờ cho tình hình bớt căng thẳng .

Nhà thờ ngói

Có giả thuyết là nhà thờ La Vang vốn được xây trên nền của một mái chùa Phật giáo hoặc là một miếu thờ Bà (có thể là Phật Bà Quan Âm hoặc bà chúa Liễu Hạnh) cho người đi rừng, nguyên là một mái nhà tranh dưới gốc cây đa và rào sơ bốn mặt, sau biến cố Mẹ Maria hiện ra năm 1798 được nhường cho giáo dân để xây một nơi tôn kính Mẹ Maria. Nhưng cũng có ý kiến khác cho rằng La Vang trước đó chỉ là một vùng hoang vắng, vùng rừng núi hẻo lánh.

* Từ 1886-1901: GM.GASPAR xây dựng một ngôi thờ ngói từ năm 1886 đến ngày 06/08/1901 làm lễ khánh thành.

* Từ 1924-1928: GM. ALLYS kiến thiết quy mô hơn và nâng thành linh địa La Vang, khánh thành ngày 20/08/1928.

Năm 1885, Giám mục Caspar Lộc quyết định cho xây dựng tại La Vang một ngôi nhà thờ bằng ngói. Mọi vật liệu xây dựng cần thiết đã được chuẩn bị nhưng mãi đến năm 1894 mới khởi công và hoàn tất vào năm 1901, dưới ba đời linh mục chính xứ Bonnard, Patinin, Bonin. Nhà thờ ngói được Giám mục Caspar Lộc xức dầu cung hiến và khánh thành vào dịp Đại hội La Vang lần thứ nhất (từ ngày 6-8 tháng 8 năm 1901) với tước hiệu Đức Bà Phù Hộ Các Giáo Hữu.

Nội thất ngôi nhà thờ này được thiết kế theo kiểu kiến trúc cổ Việt Nam chứa được vài trăm người nhưng mặt tiền thì theo kiến trúc phương Tây. Phía trước có hai tháp dang ra hai bên. Trên bàn thờ có tượng ảnh Chúa Giêsu, Đức Mẹ Mân Côi, thánh Đa Minh và bà thánh Catarina. Phía trên cửa ra vào chính diện in nổi năm chữ nôm: LA VANG CUNG CHỦ MẪU (tức là: ĐỀN THỜ ĐỨC MẸ LA VANG). Trong dịp Đại hội La Vang lần thứ 8 (năm 1923), Giám mục Allys Lý nhận thấy số giáo dân hành hương ngày một đông, ngôi nhà thờ ngói thì quá chật hẹp, lại đã xuống cấp, có thể sụp đổ bất cứ lúc nào nên đã quyết định xây dựng ngôi nhà thờ rộng lớn hơn tại La Vang.

Lễ Đức Mẹ Lộ Đức (ngày 11 tháng 2 năm 1924), linh mục Morineau Trung giáo xứ Cổ Vưu phát lệnh khởi công xây dựng nhà thờ La Vang theo đồ án của kiến trúc sư Carpentier. Sau bốn năm, công trình hoàn thành . Nhà thờ với hai tầng mái và hai cánh thánh giá. Tháp chuông hình vuông hai tầng nổi bật lên giữa cảnh đồi cát và núi rừng chung quanh.. Ngày 20 tháng 8 năm 1928, Giám mục Allys Lý đã long trọng cử hành nghi thức xức dầu cung hiến nhà thờ mới và làm phép chuông vào ngày 30 tháng 9 năm 1928. Qua nhiều năm sau, Nhà thờ La Vang bị hư hại nặng. Giữa năm 1955, linh mục sở tại La Vang Giuse Trần Văn Tường cho trùng tu, thay toàn bộ tuồng gỗ bằng vài sắt.

Tiểu vương cung thánh đường

Năm 1961, trong một phiên họp tại Đà Lạt, Hội đồng Giám mục Việt Nam (miền Nam) dưới quyền chủ toạ của Tổng Giám mục Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục đã có những quyết định như sau:
Xin Toà Thánh nâng đền thờ Đức Mẹ tại La Vang lên hàng vương cung thánh đường.
Mở rộng phạm vi đền thờ La Vang và làm thêm các cơ sở mới: Một bàn thờ dâng hiến Giáo hội và Tổ quốc Việt Nam cho trái tim vô nhiễm Đức Mẹ và một bàn thờ cho các vị tử đạo Việt Nam; xây một công trường rộng lớn theo kiểu đàn Nam Giao; xây một toà nhà lớn cho khách đến viếng; thiết lập một tu viện.
Công việc xây dựng được tiến hành ngay bằng tiền của giáo dân và tất cả các quan chức trong chính quyền Ngô Đình Diệm đóng góp.

Sáng ngày 22 tháng 8 năm 1961, Đức ông De Nitris, thư ký Tòa Khâm Sứ, đại diện Tòa Thánh tuyên đọc sắc chỉ của Giáo hoàng Gioan XXIII nâng Đền Thờ La Vang lên bậc tiểu vương cung thánh đường.

Nội dung sắc chỉ:

Năm 1961-1962, một số kiến trúc như Công trường Mân Côi với 15 pho tượng bằng đá cẩm thạch, hồ Tịnh Tâm và ba cây đa cao 20m với tượng Đức Mẹ bồng con do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế . Cuối năm 1963, chính quyền Ngô Đình Diệm bị sụp đổ, Giám mục Ngô Đình Thục sống lưu vong ở nước ngoài nên nhiều hạng mục của công trình xây dựng ở đền thờ La Vang bị ngừng trệ.

Vương cung thánh đường La Vang bị bom đạn phá hủy hoàn toàn trong cuộc chiến Mùa Hè Đỏ Lửa 1972. Nay chỉ còn di tích tháp chuông.

Giai đoạn 1972-2012

Từ năm 1995, tháp chuông và những công trình liên hệ như Nhà nguyện Đức Mẹ (một mái nhà tôn sau tháp cổ), Nhà nguyện Thánh Thể (xây từ năm 2002), Công trường Mân Côi, Lễ đài, Nhà hành hương (xây từ năm 2004), 3 cây đa (nơi Đức Mẹ hiện ra)... được tu sửa hay dựng mới. Năm 1998, tượng Đức Mẹ La Vang do nhà điêu khắc kiêm họa sĩ Văn Nhân đã được làm phép thay thế tượng cũ. Tượng này mang phong cách dân tộc từ trang phục đến nét mặt được Giáo hoàng Gioan Phaolô II làm phép ngày 1 tháng 7 năm 1998 tại Roma, sau đó chuyển về Việt Nam dịp kỷ niệm biến cố 200 năm Đức Mẹ La Vang.

Năm 2008, Thánh địa được chính quyền tỉnh Quảng Trị cấp lại 21 ha đất  để "phục vụ hoạt động tín ngưỡng của giáo dân" nên Hội đồng Giám mục Việt Nam đã quyết định xây lại nhà thờ La Vang cho xứng với Trung tâm hành hương quốc gia. Một cuộc thi về thiết kế đã được tổ chức năm 2010 và 5 đồ án đã được trao giải nhì để hoàn thiện thêm.

Ngày 6 tháng 1 năm 2011, nghi thức làm phép viên đá đầu tiên đã được Hồng y Ivan Dias - Đặc sứ không thường trực của Giáo hoàng Biển Đức XVI - và các giám mục Việt Nam cử hành vào dịp bế mạc Năm Thánh nhân 50 năm hàng giáo phẩm Việt Nam (1960-2010). Dự kiến chi phí cho nhà thờ mới là 25 triệu đôla.

Xây dựng Vương cung thánh đường mới
Ngày 15 tháng 8 năm 2012 đã diễn ra lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Vương cung Thánh đường mới . Công trình Vương cung thánh đường mới dự kiến được xây dựng trên một mặt bằng có diện tích 13.464 m². Chiều dài công trình 132m theo hướng bắc nam, ngang 102m theo hướng đông tây. Sức chứa 5.000 chỗ. Vương cung thánh đường, thể hiện phong cách kiến trúc Việt, mang hồn Việt qua hình dáng những tấm mái ngói thân quen, kiểu dáng ngôi nhà ở, ngôi đình Việt, những họa tiết diễn tả cụ thể những ân huệ của Thiên Chúa ...

Công trình Vương cung thánh đường mới được dự kiến khánh thành vào năm 2023.

Hình ảnh

Chú thích

L
L
L
Địa điểm hành hương kính Đức Mẹ Maria
Nhà thờ thuộc Tổng giáo phận Huế
Kiến trúc Gothic ở Việt Nam


title: Heteropneustes fossilis

text:
Heteropneustes fossilis là một loài cá da trơn túi khí. Loài cá này được tìm thấy ở Ấn Độ, Pakistan, Nepal, Sri Lanka, Thái Lan và Myanma. Tại Sri Lanka, loài cá này được gọi là Hunga bởi cộng đồng nói tiếng Sinhala còn ở Ấn Độ loài này được gọi là singhi. Loài này có ở Nam Ấn Độ ở bang Kerala, nơi người ta gọi nó là kaari (Malayalam: കാരി).

H. fossilis được tìm thấy chủ yếu trong ao, mương, đầm lầy và đầm lầy, nhưng đôi khi cũng có ở những con sông bùn. Nó có thể chịu nước hơi lợ. Đó là ăn tạp. Loài cá này sinh sản ở các vùng nước được giới hạn trong các tháng gió mùa, nhưng có thể sinh sản trong ao, ao bỏ hoang, và mương khi đủ nước mưa tích tụ.
Loài này có thể chích và gây đau cho con người. Chất độc có thể bắt nguồn từ một tuyến trên gai vây ngực và đã gây ra vết đau đối với người bị chích.

Loài này dài  tính theo kích thước đo cá và là một loài thủy sản quan trọng ở địa phương. Nó cũng được nuôi và được tìm thấy trong hồ cá thương mại..

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1794
Heteropneustes
Cá châu Á
Cá nước ngọt Sri Lanka


title: Paradise (bài hát của Coldplay)

text:
"Paradise" là một bài hát của ban nhạc Anh quốc Coldplay nằm trong album phòng thu thứ năm của họ, Mylo Xyloto (2011). Nó được phát hành vào ngày 12 tháng 9 năm 2011 như là đĩa đơn thứ hai trích từ album bởi Parlophone và Capitol Records. Bài hát được đồng viết lời bởi bốn thành viên của Coldplay (Guy Berryman, Jonny Buckland, Will Champion và Chris Martin), trong khi phần sản xuất được đảm nhiệm bởi Markus Dravs, Daniel Green, Rik Simpson và Brian Eno, những cộng tác viên quen thuộc xuyên suốt sự nghiệp của nhóm. "Paradise" là một bản pop rock ballad kết hợp với những yếu tố từ R&B mang nội dung đề cập đến những hy vọng và giấc mơ về một thiên đường lý tưởng của một cô gái trẻ. Ban đầu, nó được Martin dự định sáng tác như là bài hát cho người chiến thắng của The X Factor UK vào năm 2010 sau khi nhận được lời đề nghị từ những nhà sản xuất chương trình, trước khi Champion ngỏ ý về việc đưa tác phẩm vào Mylo Xyloto.

Sau khi phát hành, "Paradise" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu ấm áp, chất giọng của Martin cũng như quá trình sản xuất nó, đồng thời gọi đây là một điểm nhấn nổi bật từ album. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm một đề cử giải Grammy cho Trình diễn song tấu hoặc nhóm nhạc pop xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 54. "Paradise" cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Na Uy và Vương quốc Anh, đồng thời lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia bài hát xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở những thị trường lớn như Úc, Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Ireland, Ý, Hà Lan, New Zealand, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí thứ 15 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn thứ tư của Coldplay lọt vào top 20, cũng như tiêu thụ được hơn 2.8 triệu bản tại đây.

Video ca nhạc cho "Paradise" được thực hiện bởi Mat Whitecross, trong đó bao gồm những cảnh Martin hóa thân thành một con voi đang cố gắng trốn thoát khỏi một sở thú và đi lang thang để tìm về quê hương ở Cape Town, Nam Phi, xen kẽ với những cảnh Coldplay hát ở một buổi hòa nhạc. Nó đã chiến thắng một hạng mục tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2012 cho Video rock xuất sắc nhất. Để quảng bá bài hát, nhóm đã trình diễn "Paradise" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm American Idol, The Ellen DeGeneres Show, The Jonathan Ross Show, Late Show with David Letterman, Saturday Night Live, The X Factor UK và giải Grammy lần thứ 54, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của họ. Kể từ khi phát hành, nó đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình, như The Block, Divorce, Skam và Tarzan. Tính đến nay, "Paradise" đã bán được hơn 8 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Danh sách bài hát
 Tải kĩ thuật số
 "Paradise" – 4:38

 Tải kĩ thuật số – Fedde le Grand phối lại
 "Paradise" (Fedde le Grand phối lại) – 7:15

 Tải kĩ thuật số – Tiësto phối lại
 "Paradise" (Tiësto phối lại) – 4:45

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng mọi thời đại

Chứng nhận

!scope="col" colspan="3"| Streaming
|-

Lịch sử phát hành

Xem thêm
 Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới
 Billboard Hot 100 cuối năm 2012

Tham khảo

Bài hát năm 2011
Bài hát của Coldplay
Đĩa đơn năm 2011
Đĩa đơn của Parlophone
Đĩa đơn của Capitol Records
Đĩa đơn quán quân Billboard Alternative Songs
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Rock ballad
Ballad thập niên 2010


title: Ngụy Vũ hầu

text:
Ngụy Vũ hầu (chữ Hán: 魏武侯; trị vì: 395 TCN - 370 TCN), là vị vua thứ hai của nước Ngụy - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông tên thật là Ngụy Kích (魏擊) hay Cơ Kích, là con trai của Ngụy Văn hầu, vị vua khai quốc của nước Ngụy. Sau khi Văn hầu lên ngôi, trọng dụng Điền Tử Phương nên cho Ngụy Kích theo học cùng Tử Phương.

Niên đại
Sử sách đề cập không thống nhất về niên đại của Ngụy Vũ hầu. Theo Sử ký Tư Mã Thiên, năm đầu khi ông lên ngôi vua Ngụy là năm 386 TCN, trong khi các sử gia hiện đại xác định là năm 396 TCN.

Sử ký xác định ông làm vua chỉ 16 năm, từ 386 TCN – 371 TCN, các sử gia hiện đại xác định ông làm vua 26 năm, từ 396 TCN – 371 TCN, tức là 10 năm cuối của vua cha Văn hầu được tính cho ông. Như vậy, những sự kiện chiến tranh với các nước Trịnh, Tần và Tề của nước Ngụy từ năm 393 TCN – 387 TCN được tính sang thời Ngụy Vũ hầu.

Trấn thủ Trung Sơn
Năm 410 TCN, Văn hầu sai Nhạc Dương đi đánh nước Trung Sơn, con Nhạc Dương là Nhạc Thư làm tướng ở Trung Sơn, vua Trung Sơn bèn giết Nhạc Thư rồi đưa thịt tặng Nhạc Dương. Nhạc Dương ăn thịt con xong thì đem quân diệt Trung Sơn. Ngụy Văn hầu phong Nhạc Dương đất Linh Thọ, nhưng cũng cho Nhạc Dương là người tàn ác nhẫn tâm, nên không dùng nữa, sai Ngụy Kích ra trấn thủ Trung Sơn.

Năm 396 TCN, Ngụy Văn hầu lâm trọng bệnh, cho gọi Ngụy Kích cùng Ngô Khởi và Tây Môn Báo. Văn hầu phó thác Ngụy Kích cho hai tướng, không lâu sau thì chết. Ngụy Kích lên ngôi, tức Ngụy Vũ hầu.

Đối nội
Một hôm Vũ hầu bơi thuyền xuôi theo dòng sông Tây Hà, nói với Ngô Khởi rằng: Núi sông hiểm trở quả là của quý của nước Ngụy. Ngô Khởi thưa:
Giữ nước cốt ở đức chứ không ở chỗ đất đai hiểm yếu. Ngày xưa, Tam Miêu bên trái là hồ Động Đình, bên phải là hồ Bành Lãi, nhưng vì không trau giồi đức nghĩa, nên bị vua Vũ diệt. Đô thành vua Kiệt nhà Hạ, bên trái là Hoàng Hà, bên phải là Thái Sơn, Hoa Sơn, núi Y Khuyết ở phía nam, núi Dương Trường ở phía bắc nhưng vì chính sự bất nhân, nên bị vua Thang diệt. Nước của vua Trụ nhà Ân, bên trái là núi Mạnh Môn, bên phải là Thái Hành Sơn, Trường Sơn ở phía bắc, sông Đại Hà chạy dọc phía nam, nhưng vì chính sự không có đức cho nên bị Vũ Vương diệt. Do đó mà xem, thì giữ nước ở đức chứ không ở chỗ hiểm. Nếu mà vua không lo tu đức, thì người trong thuyền đều là nước địch vậy.

Ngụy Vũ hầu tán đồng, bèn phong Ngô Khởi làm Tây Hà thái thú.

Năm 395 TCN, Ngụy Vũ hầu phong Điền Văn làm tướng quốc.

Năm 387 TCN, Điền Văn chết, Vũ hầu phong cho Công Thúc làm tể tướng. Công Thúc ghét Ngô Khởi bày mưu gièm pha với Vũ Hầu khiến Ngô Khởi sợ bị tội nên phải bỏ đi nước Sở.

Đối ngoại
Năm 393 TCN, Ngụy đem quân đánh nước Trịnh.

Năm 387 TCN, Tướng quốc nước Tề là Điền Hòa muốn chiếm ngôi quân chủ nước Tề, bèn xin Vũ hầu nói tốt cho mình trước mặt Chu An Vương. Chu An vương theo lời Vũ hầu, phong cho Điền Hòa làm vua Tề, tức là Tề Thái công.

Năm 386 TCN, công tử Triều nước Triệu nổi loạn định cướp ngôi vua. Nguỵ Vũ hầu đem quân giúp Triệu Triều, tiến vào Hàm Đan nhưng bị quân Triệu đánh bại.

Năm 383 TCN, Vũ hầu lại đánh Triệu, và lại thất bại ở Thố Đài.

Năm 380 TCN, Nguỵ liên minh cùng nước Hàn và nước Triệu tấn công nước Tề, chiếm được Tang Khâu, năm 378 TCN lại đánh Tề một lần nữa và chiếm đất Linh Khâu.

Năm 376 TCN, Nguỵ Vũ hầu cùng Hàn Ai hầu và Triệu Kính hầu đánh Tấn, phế Tấn Tĩnh công, tiêu diệt nước Tấn..

Năm 375 TCN, Ngụy và Sở xảy ra chiến tranh, Ngụy đại thắng, chiếm Vu Du Quan của Sở.

Năm 373 TCN, Ngụy đánh Tề, chiếm Bác Lăng, hai năm sau Ngụy đánh thắng quân Sở, chiếm Lỗ Dương.

Qua đời
Năm 370 TCN, Vũ hầu qua đời, ông ở ngôi 27 năm, hai con của ông là Ngụy Oanh (tức Ngụy Huệ vương) và Ngụy Hoãn tranh giành ngôi vua, nước Ngụy sinh loạn và suy yếu.

Xem thêm
Ngụy Văn hầu
Ngụy Huệ vương
Ngô Khởi

Chú thích

Tham khảo
 Dương Khoan, Chiến Quốc sử liệu biên niên tập chứng
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên Tấn thế gia

Vua nước Ngụy
Năm sinh thiếu
Mất năm 396 TCN
Năm sinh không rõ
Mất năm 370 TCN
Nước Ngụy
Năm 370 TCN
Mất thập niên 370 TCN


title: Cá mập san hô Caribe

text:
Cá mập san hô Caribe (Danh pháp khoa học: Carcharhinus perezi) là một loài thuộc cá mập Requiem trong họ Carcharhinidae. Nó được tìm thấy ở các vùng biển nhiệt đới phía tây Đại Tây Dương từ Florida đến Brazil, và là cá mập san hô thường gặp nhất trong biển Caribe. Với một cơ thể mạnh mẽ được sắp xếp hợp lý, điển hình trong các loài cá mập Requiem. Đặc trưng của chúng là có vây sẫm màu, phía sau gần đuôi có một vây lưng ngắn hơn so với vây lưng thứ nhất.

Có chiều dài lên tới 3 m (10 ft), cá mập san hô Caribe là một trong các động vật ăn thịt lớn nhất trong hệ sinh thái rạn san hô, thức ăn của chúng là các loại cá và mực. Chúng kiếm ăn tại các rạn san hô và nghỉ ngơi tại hang động, đáy biển. Giống như cá mập khác trong phân họ, chúng đẻ được từ 4 - sáu con mỗi năm. Cá mập san hô Caribe là một nguồn thủy sản cung cấp thịt, dầu gan cá, bột cá, nhưng gần đây nó đã trở nên có giá trị hơn như là một phần của những chuyến du lịch sinh thái hấp dẫn.

Phân bố và môi trường sống
Cá mập san hô Caribe được tìm thấy ở khắp các vùng biển nhiệt đới phía tây Đại Tây Dương, từ Bắc Carolina ở phía Bắc tới Brazil ở phía Nam, bao gồm cả quần đảo Bermuda, phía bắc Vịnh Mexico và biển Caribe. Tuy nhiên, nó rất hiếm hoi ở phía Bắc Florida Keys. Chúng thích các vùng nước nông hoặc xung quanh các rạn san hô . Môi trường sống của cá mập san hô Caribe nhiều nhất ở tầng nước nông dưới 30 m (98 ft), nhưng chúng cũng được thấy ở độ sâu 378 m (1240 feet).

Chú thích

Tham khảo

Có lẽ cá mập san hô Caribe nên sợ con người hơn là con người sợ chúng bởi chúng được coi là một nguồn thủy sản cung cấp thịt, dầu gan cá, bột cá.

P
Động vật được mô tả năm 1876
Cá Đại Tây Dương


title: Cá sặc gấm

text:
Cá sặc gấm (danh pháp hai phần: Trichogaster lalius) (trước đây là Colisa lalia) là một loài cá nước ngọt nhỏ nằm trong họ Cá tai tượng. Đây là loài bản địa của vùng Nam Á, tuy nhiên đã phổ biến khắp thế giới qua con đường buôn bán cá cảnh.

Mô tả

Cá sặc gấm là một loài cá nhỏ, con trưởng thành chỉ dài trung bình 5 cm, cá biệt có thể lên đến 8,8 cm. Cá có màu sắc sặc sỡ, thường màu chủ đạo là màu đỏ tươi xen kẽ các sọc màu xanh lam ánh kim chạy ngang khắp cơ thể, nắp mang ánh xanh kim loại; các vây lớn và có nhiều họa tiết dạng đốm tròn màu xanh lam. Thân hình dẹt, có dạng bầu dục tròn với miệng nhỏ hướng lên trên; vây bụng đặc trưng biến đổi thành sợi có thể cử động linh hoạt được sử dụng như một công cụ thăm dò môi trường xung quanh. Cá đực có màu sặc sặc sỡ và kích thước trung bình lớn hơn cá cái.

Sinh thái học
Cá sặc gấm ngoài tự nhiên thường được tìm thấy trong các vùng nước chảy chậm và có nhiều thực vật thủy sinh. Loài cá này có nguồn gốc từ Pakistan, Ấn Độ và Bangladesh, tuy nhiên nó đã phân bố rộng khắp ngoài phạm vi này. Cũng như các loài khác trong họ, đây là một loài cá có mê lộ, cơ quan hô hấp phụ này giúp chúng lấy oxy trực tiếp từ không khí và sống được trong những môi trường nước tù đọng, nghèo oxy hay thậm chí tồn tại một thời gian sau khi ra khỏi mặt nước.

Cá là loài ăn tạp thiên về động vật, thức ăn chính là mùn bã hữu cơ và các loại côn trùng, giáp xác, thân mềm nhỏ. Đây là loài làm tổ bọt. Trong mùa sinh sản, cá đực sẽ tạo ra một đám bọt khí nổi nhờ chất nhờn trong miệng, bám vào thực vật thủy sinh và dẫn dụ cá cái vào đẻ trứng, mỗi lần có thể lên đến 600 trứng. Trứng nở trong vòng 24 giờ, cá đực sẽ tiếp tực chăm sóc trứng và con non trong tổ bọt trong khoảng ba ngày sau khi nở.

Giá trị sử dụng
Loài này chủ yếu được khai thác và nhân giống để làm cá cảnh do màu sắc đẹp, thích hợp với các hồ thủy sinh cộng đồng do bản tính hiền lành, ít phá hoại của chúng. Cá sặc gấm cũng có nhiều biến thể màu khác nhau nhờ vào nhân giống và lai tạo.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Dwarf Gourami care information
 Dwarf Gourami Fact Sheet

L
Cá Đông Nam Á
Cá Thái Lan
Cá Pakistan
Động vật được mô tả năm 1822


title: Cá mập cát

text:
Cá mập cát hay cá mập nâu (Danh pháp khoa học: Carcharhinus plumbeus) là phân loài của cá mập Requiem họ Carcharhinidae, có nguồn gốc từ Đại Tây Dương và Ấn Độ-Thái Bình Dương. Chúng là một trong những loài cá mập ven biển lớn nhất thế giới, nổi bật với vây lưng lớn hình tam giác và có màu nâu nổi bật.

Mô tả
Loài này liên quan chặt chẽ với cá mập sẫm, cá mập bignose, và cá mập bò. Vây lưng của chúng hình tam giác lớn. Cơ thể nặng và có mõm tròn, ngắn hơn so với các loài cá mập khác. Răng hàm trên của chúng khá rộng không đồng đều và có các cạnh sắc. Vây lưng thứ hai và vây hậu môn tương đối là như nhau. Khi trưởng thành, con cái có thể đạt chiều dài từ 2 - 2,5 mét còn con đực là 1,8 mét. Màu sắc cơ thể của nó có thể thay đổi, từ hơi xanh tới màu xám nâu đồng, với phía dưới màu trắng hoặc màu xám nhạt. Cá mập cát bơi riêng lẻ hoặc cũng có thể thành từng nhóm cùng kích thước.

Phân bố và môi trường sống
Đúng như tên của nó, chúng được tìm thấy tại đáy bùn cát tại các vùng nước nông ven biển ở các vịnh, cửa sông, bến cảng, cửa sông, nhưng nó cũng bơi trong vùng nước sâu hơn trên 200 mét. Cá mập cát được tìm thấy từ các vùng biển nhiệt đới tới các vùng ôn đới trên toàn thế giới, ở phía tây Đại Tây Dương từ Massachusetts tới Brazil. Con non được tìm thấy phổ biến ở các vùng biển nông như ở vịnh Chesapeake, từ vùng vịnh Delaware đến Nam Carolina. Một số khu vực sinh sản khác của cá mập cát như ở vịnh Boncuk ở Marmaris, Thổ Nhĩ Kỳ

Sinh học

Kẻ thù tự nhiên của cá mập cát là loài cá mập hổ, và đôi khi là cả cá mập trắng lớn. Thức ăn của chúng bao gồm cá đuối, và cua.

Con cái có phôi trong túi noãn của nhau thai. Chu kỳ sinh sản của cá mập cát là khoảng 3 năm một lần, mỗi lần trung bình đẻ khoảng tám con non. Thời gian mang thai của con mẹ là 1 năm.

Chú thích

Tham khảo

 {{FishBase species|genus=Carcharhinus|species=plumbeus|year=2005|P]]
Cá Hawaii
Động vật được mô tả năm 1827
Cá Đại Tây Dương


title: Trichogaster chuna

text:
Cá sặc mật ong, tên khoa học Trichogaster chuna, là một loài cá nhiệt đới trong phân bộ Anabantoidei và thường được nuôi làm cảnh. Loài cá này thường được tìm thấy trong sông và hồ ở Châu Á. Nó bắt nguồn từ Ấn Độ và Bangladesh. Nó sống ở các khu vực cây cối rậm rạp ở vùng biển ôn hòa và nghèo khoáng. Cá này ưa thích tầng trên và giữa nước.
Con đực dài 5 cm, con cái hơi ngắn hơn, dài 4 cm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Honey Gourami page
Honey Dwarf Gourami Fact Sheet

C
Cá Bangladesh
Động vật được mô tả năm 1822


title: Đào Văn Hổ

text:
Đào Văn Hổ: một tướng lĩnh cao cấp của phong trào Tây Sơn

Hành trạng

Đào Văn Hổ tham gia phong trào Tây Sơn từ sớm, dưới trướng của Tây Sơn vương Nguyễn Văn Nhạc. Khi Nguyễn Văn Nhạc xưng đế, niên hiệu Thái Đức, ông được phong chức Đô đốc, trấn thủ Bình Thuận. Theo sách Nhà Tây Sơn của Quách Tấn, Quách Giao thì trấn thủ Bình Thuận là Đại Đô đốc Lê Văn Hưng. Tuy nhiên sau cuộc chiến Quảng Nam thì không rõ Lê Văn Hưng ở lại với Thái Đức hay về Phú Xuân với Nguyễn Văn Huệ. Ở đây căn cứ theo Đại Nam Thực Lục thì thấy:

Tháng 4 năm 1790, Sai chưởng Tiền quân Lê Văn Quân lãnh quân thủy quân bộ hơn 6.000 người tiến lấy Bình Thuận. Đầu là Quân từ Bà Rịa vào yết kiến, chủ trì bàn việc xuất quân. Nguyễn Bảo Trí và Tống Phước Đạm đều phụ theo. Chỉ có Nguyễn Văn Thành cho rằng đất Gia Định mới khôi phục, dân tâm chưa bền chắc, phòng thủ chưa chu đáo, mà Bình Thuận là nơi tứ chiến, lấy được tuy dễ mà giữ được rất khó, không bằng ta nuôi oai chứa sức để đợi thời cơ mới là kế hay vạn toàn. Cuối cùng, vua theo lời bàn của Quân, bèn sai Tiên phong dinh Võ Tánh đem binh thuyền sở bộ đi trước, Nguyễn Văn Thành làm phó, theo sự tiết chế của Quân. Lại lấy Hàn lâm Chiêu (không rõ họ) làm Khâm sai tán lý, giữ quân chính, hiệp đồng điều bát tướng sĩ Tiền quân.
Quân ta tiến đánh được Phan Rí. Lê Văn Quân mới đến, khiến Nguyễn Văn Thành đem quân tiến trước đến Húc Trâm (tên đất) để chặn đường giặc chạy, rồi cùng Võ Tánh chia đường đánh giặc. Đô đốc giặc là Đào Văn Hổ rút lui. Thành đón đánh được, bèn thu phục được Bình Thuận. (ĐNTL, Tập 1, tr 266-267).

Sau đấy Lê Văn Quân hạm lập công, tiến binh lấy Diên Khánh những Võ Tánh và Nguyễn Văn Thành không chịu giúp. Các tướng Tây Sơn ở Quy Nhơn là Đô đốc Hồ Văn Tự, Nguyễn Công Thái và Tham tán Từ Văn Tú đem thêm binh đến tiếp viện. Các tướng Tây Sơn ở Diên Khánh, Bình Thuận, quay lại phản công. Lê Văn Quân bại trận, tướng sĩ tử thương rất nhiều. Sau đấy Lê Văn Quân hổ thẹn, uất hận tự vẫn.

Năm 1793, Nguyễn Phúc Ánh tiến binh đánh Quy Nhơn. Thái tử Nguyễn Văn Bảo cùng các tướng xuất quân chống cự nhưng liên tiếp bại trận.

Tháng 6, Võ Tánh đánh vỡ quân giặc ở cầu Tân Hội. Giặc lui về Úc Sơn, giữ chỗ hiểm đặt quân phòng thủ. Quân ta tiến đến cánh đồng Bình Thịnh. Giặc Nguyễn Văn Nhạc sai con là Nguyễn Văn Bảo (ngụy xưng là Tiểu triều) đem quân tinh nhuệ và voi đực ra thành đánh. Quân ta đánh cho chạy. Vừa gặp bộ binh của bọn Tôn Thất Hội theo hai đường Hà Nha và Cù Mông kéo đến. Giặc Nguyễn Văn Bảo bèn đặt liền đồn trại từ Thổ Sơn đến úc Sơn để chống quân ta. Vua mật bảo Tôn Thất Hội ở gò Phú Quý, dùng dân phụ cận gỡ gai chặt cây giả cách làm đường sạn đạo, rồi đến đêm cùng Nguyễn Văn Thành dẫn quân ngậm tăm ngầm vượt Kỳ Sơn, họp với đạo quân Võ Tánh để đánh úp sau lưng giặc. Giặc đương lúc chẳng ngờ, quân và voi tán loạn, giày xéo lẫn nhau, chết không xiết kể. Lại sai Vũ Văn Lượng đem quân Tả chi đánh vào trước bảo úc Sơn, phóng lửa đốt trại lán. Thuộc nội cai đội Lê Văn Duyệt đem quân sở thuộc lên núi xông đánh. Giặc thua chạy. Ta bắt được súng ống khí giới rất nhiều. Nguyễn Văn Bảo cùng tướng giặc là bọn đô đốc Đào Văn Hổ lui về thành Quy Nhơn. Các bảo giặc ở Phú Trung, Tân An, Lam Kiều, Thạch Yển đều về ta cả, do đó quân ta thủy bộ thông nhau. (ĐNTL, Tập 1, tr 305).

Vòng vây quân Nam triều khép chặt quanh thành Quy Nhơn. Lúc này Đô đốc Nguyễn Công Thái cùng các tướng ở Quảng Ngãi đã ra hàng, Thái Đức sai các tướng đóng trại ngoài thành để làm thế ỷ dốc.

Sai các đạo quân Tôn Thất Hội, Võ Tánh, Nguyễn Hoàng Đức, Nguyễn Văn Thành tiến sát đến ngoài thành Quy Nhơn, dăng Trại để vây. Giặc Nguyễn Văn Nhạc sai bọn đô đốc Đào Văn Hổ đóng đồn ở các xứ Dê Phụ, Ngạc Trì, Tam Tháp để cùng ta chống cự.(ĐNTL, Tập 1, tr 306).

Vua lại đem quân về cửa biển Thị Nại, rồi đến cầu Thạch Yển hạ lệnh cho quân các đạo dùng hỏa xa đại bác(1) đánh thành Quy Nhơn. Quân giặc trong thành ấy còn hơn 10.000 người, Nguyễn Văn Nhạc cố chết giữ, đánh mãi không hạ được thành. Quân ta lại đánh bảo Dê Phụ, bắt được đô đốc giặc là Đào Văn Hổ, các tướng hiệu đều hàng. Quân giặc ở Ngạc Trì nghe tin sợ chạy. Trong thành chỉ còn một bảo Tam Tháp mà thôi. (Hổ sau nhân sơ hở lẩn trốn, sau bắt được giết). (ĐNTL, Tập 1, tr 307).

Sau này, Thái Đức phải cầu viện Cảnh Thịnh Hoàng đế Nguyễn Quang Toản để giải vây.

Nhận định

Đào Văn Hổ là một tướng lĩnh trụ cột tâm phúc của Thái Đức Hoàng đế Nguyễn Văn Nhạc như các tướng Đại Đô đốc Nguyễn Văn Duệ, Nguyễn Văn Toàn, Lê Văn Hưng, Hồ Văn Tự, Vũ Đình Giai, Đoàn Văn Cát, Nguyễn Văn Thiệu, Tham tán Từ Văn Chiêu, Tham đốc Phạm Văn Điềm. Ông tận trung đến chết, khác trường hợp Đô đốc Nguyễn Công Thái hàng Nam triều, Đại Đô đốc Nguyễn Văn Duệ chết trong nội biến Tây Sơn.

Nghi vấn

Đại Nam Thực Lục ghi chức của ông là Đô đốc. Tuy nhiên như trường hợp của Nguyễn Công Thái,có nơi ghi Đô đốc, có nơi ghi là Đại Đô đốc. Với chức vụ và ảnh hưởng trong các trận đánh lớn, chức của ông phải là Đại Đô đốc.

Có một hay 2 Đào Văn Hổ? Đến năm 1802, khi Nguyễn Phúc Ánh đánh lấy Bắc Hà, có Đô đốc Đào Văn Hổ ra xin hàng. Không rõ có hai người cùng tên Đào Văn Hổ hay chỉ là một người. Tuy nhiên, đoạn văn trích dẫn ở trên có ghi là sau bắt được giết, khả năng là 2 người khác nhau.

Tham khảo

Võ tướng nhà Tây Sơn


title: Quan hệ nhân sinh

text:
Quan hệ nhân sinh hay quan hệ giữa người với người (Tiếng Anh: human relation) bao gồm các mối liên hệ hoặc kết nối giữa hai hoặc nhiều người. Các mối quan hệ nhân sinh có nhiều khía cạnh: mức độ thân mật, thời gian tồn tại, sự phân bổ quyền lực, v.v... Bối cảnh của các mối quan hệ này có thể là quan hệ gia đình hoặc thân tộc, tình bạn, hôn nhân, công việc, câu lạc bộ, vùng lân cận và nơi thờ phụng. Các mối quan hệ nhân sinh có thể được điều tiết bởi luật pháp, phong tục hoặc thỏa thuận giữa các bên. Chúng đóng vai trò là nền tảng của các nhóm xã hội và của cả xã hội. Các mối quan hệ nhân sinh được hình thành từ tương tác giữa người với người trong các tình huống xã hội.

Khái lược
Con người khi được sinh ra đã có mối quan hệ với cha mẹ, hơn nữa sau đó lần lượt nảy sinh các mối quan hệ anh em, chị em, bạn bè, người yêu, vợ chồng. Cuộc đời mỗi con người đều có lịch sử về các mối quan hệ của mình. Trong đó có những mối quan hệ tốt, mối quan hệ xấu. Hơn nữa, có những mối quan hệ được duy trì lâu dài theo thời gian và cũng có những mối quan hệ được xây dựng lên những bị phá vỡ trong thời gian ngắn ngủi.

Liên kết ngoài

Khái niệm triết học


title: Khí cầu của giáo sư Poopsnagle

text:
Khí cầu của giáo sư Poopsnagle (tiếng Anh: Professor Poopsnagle's Steam Zeppelin, Professor Poopsnaggle and His Flying Zeppelin) là một bộ phim truyền hình thiếu nhi Úc và là dẫn xuất của bộ phim Secret Valley (1980). Phim được sản xuất bởi Australian Grundy Motion Pictures với sự hợp tác cùng Televisión Española (Tây Ban Nha), Revcon Television (Pháp) và KRO Hilversum (Hà Lan). Bộ phim được phát sóng đầu tiên vào năm 1986 ở Úc và sau đó là nhiều nước khác như: Thụy Sĩ và Phần Lan (1987), Tây Ban Nha (1989), Hy Lạp (1989), Hà Lan (1989), Pháp (1993). Bộ phim cũng từng được phát sóng tại Việt Nam, trên kênh VTV3 của Đài Truyền hình Việt Nam vào năm 1996.

Bộ phim đã rất thành công tại Vương quốc Anh khi phim được phát sóng lần đầu tại đây vào năm 1987, sau đó là Channel 4 trong năm 1990 và 1998, và vẫn còn lượng người hâm mộ lớn cho đến ngày nay.

Bộ phim được chia làm 24 tập, với cốt truyện tổng thể được chia làm 6 phần, mỗi phần một nhiệm vụ cụ thể. Do đó, một số kênh truyền hình như ITV Anglia của Anh đã phát sóng loạt phim này dưới dạng 90 phút mỗi phim, dẫn đến việc cốt truyện bị rút ngắn để phù hợp với định dạng phim lẻ chiếu trên truyền hình (TV movie).

Nội dung chính
Giáo sư Poopsnagle, người nắm giữ một bí mật khoa học quan trọng, đã bị bắt cóc và sự biến bất bí ẩn của ông gây nguy hiểm cho thế giới khoa học. Cháu trai của ông, người đã hỗ trợ ông trong những nghiên cứu của minh, nhờ Giáo sư Garcia, đồng nghiệp và là bạn lâu năm của ông, cứu giúp. Được một nhóm bạn nhỏ đang nghỉ mát ở Trại Secret Valley giúp đỡ, Giáo sư Garcia và cậu bé đã hoàn thành chiếc xe buýt biết bay. Họ bắt đầu truy tìm những tên bắt cóc, và đồng thời hoàn thành công việc còn dở dang của Giáo sư Poopsnagle. Những tài liệu được giáo sư Garcia và các bạn nhỏ dần giải mã đã giúp họ. Nhưng đáng tiếc thay, có một kẻ nội gián đã chuyển thông tin cho những kẻ xấu xa bắt cóc Giáo sư Poopsnagle: Bá tước Sator và đồng bọn của hắn. Nhưng bất chấp muôn trùng khó khăn, và muôn vàn cuộc phiêu lưu thú vị và lôi cuốn, Giáo sư Garcia và các bạn nhỏ cuối cùng cũng chiến thắng. Theo thời gian, các bạn nhỏ dần thể hiện lòng dũng cảm và kỹ năng tuyệt vời. Matt, kẻ phản bội, đã nhận ra lỗi lầm và tất cả sống hạnh phúc bên nhau.

Phần 1: The Stranger Arrives
Giáo sư Jose Calandre Garcia đã nghiên cứu về thuyết Megasteam khi ông mất liên lạc với người bạn cũ của mình - giáo sư Poopsnagle. Quyết tâm tiếp tục công việc nghiên cứu Poopsnagle thực hiện từ đầu, Garcia đến Úc bằng một chiếc khinh khí cầu để tìm bạn cũ. Dù không hề biết, Bá tước Sator hung ác đã phát hiện ra kế hoạch của ông và phái tay sai Murk bắn rơi khinh khí cầu. May mắn thay, Tiến sĩ Garcia sống sót và được các bạn nhỏ ở trại nghỉ mát Silicon Valley cứu. Khi chúng nghe câu chuyện của tiến sĩ về lý do tại sao ông đến Úc, chúng quyết định giúp ông thực hiện nhiệm vụ tìm 6 khoáng thạch của Megasteam. Liên lạc duy nhất của Poopsnagle còn để lại là một số điện thoại. Khi Garcia gọi đến, ông nhận được một tin nhắn tự động. Ông để lại một lời nhắn cho người bạn cũ ở trại nghỉ mát Secret Valley. Thay vì Poopsnagle, Garcia rất bất ngờ khi một cậu bé 12 tuổi nhấc máy. Không ai khác, đó chính là cháu trai của Poopsnagle, Peter. Họ đã cùng nhau làm một chiếc xe buýt biết tay được thiết kế ban đầu bởi giáo sư Poopsnagle để đi tìm những khoáng thạch. Ở thị trấn vắng vẻ gần đó, lũ trẻ gom đủ thứ để giúp chế tạo xe buýt bay. May mắn thay, chúng tìm được xác của một chiếc xe buýt cũ để làm khung cơ bản cho chiếc xe. Nhờ lũ trẻ giúp đỡ, và theo kế hoạch của Poopsnagle, chiếc xe đã hoàn thành, và dựa vào động cơ hơi nước để có thể bay lên trời. Tuy nhiên, Bá tước Sator đã phái một tên tay sai khác là Willie Dingle để mật phục lũ trẻ, và hắn đã giao cho Matt - một cậu bé trong lũ trẻ kia làm nội gián cung cấp thông tin. Peter - cháu trai của Poopsnagle có một mảnh giấy da cổ được ông nội để lại, trên đó có một mật mã được viết bằng tiếng Latin. Sau khi giải được mật mã, việc tìm ra được con kỳ giông chỉ là vấn đề thời gian. Những con kỳ giông vàng được chôn cất từ xưa là dẫn lối đến nơi có thể tìm thấy từng loại khoáng thạch. Sau khi tìm được con đầu tiên, họ phải giải mật mã trên mỗi con. Con đầu tiên dẫn đến một hang động không xa Secret Valley, sau khi bị kẹt trong một hầm mỏ và sống sót sau một vụ nổ khí gas, họ tìm được đường hầm dẫn đến một thung lũng chưa biết tên khi họ tìm thấy con kỳ giông thứ hai và khoáng thạch đầu tiên.

Phần 2: Island Adventure

Phần 3: Lost In The Desert

Phần 4: Commando Raid

Phần 5: Race To The Finish

Phần 6: The Last Miniral

Nhân vật
Giáo sư Poopsnagle (Gerry Duggan)
Carmen (Justine Clarke)
Matt (Kelan Angel)
Peter (Philip Henville)
Mike (Marc Gray)
Jamie (Rory Bromhead)
Sparks (Mark Kazuhiro Pearce)
Robyn (Melissa Kounnas)
Tiến sĩ García (José María Caffarel)
Willie Dingle (Bill Conn)
Bá tước Sator (Ric Hutton)
Murk (Ron Blanchard)
Shorty (Ken Talbot)
Joanne (Tanya Wright)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim truyền hình Úc
Chương trình Nine Network


title: Rieppeleon

text:
Rieppeleon là một chi tắc kè nhỏ trong họ Chamaeleonidae. Chúng thường xuất hiện ở vùng Đông Phi.

Các loài

Rieppeleon brachyurus
Rieppeleon brevicaudatus
Rieppeleon kerstenii

Chú thích

Tham khảo

Matthee CA, Tilbury CR, Townsend T. 2004. A phylogenetic review of the African leaf chameleons: genus Rhampholeon (Chamaeleonidae): the role of vicariance and climate change in speciation. Proc. Royal Soc. London B (271): 04PB01731-04PB0173.9 + Appendices I & II. (doi:1098/rspb.2004.2806). (Rieppeleon, new genus, p. 04PB0173.7).


title: Nhuế (nước)

text:
Nhuế () là một nước chư hầu vào thời Tây Chu và Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Thế kỉ 11 TCN, Chu Vũ Vương sau khi phạt Trụ, tiêu diệt nhà Thương và lập ra nhà Chu đã phân phong Nhuế ấp cho khanh sĩ Nhuế bá Lương Phu, có vị trí tại huyện Nhuế Thành của tỉnh Sơn Tây ngày nay, song cũng có thuyết nói nói ở phía nam trấn Triều Ấp (朝邑) của huyện Đại Lệ thuộc tỉnh Thiểm Tây ngày nay.

Trong những năm gần đây, người ta đã phát hiện được văn vật đồ đồng có chữ "Nội Thái tử", "Nội công" ở thôn Lương Đái (梁带村), huyện Hàn Thành, tỉnh Thiểm Tây. Thời cổ, chữ "nội" (内) thông với chữ "nhuế" (芮).

Trong thời gian Chu Thành Vương tại vị, Nhuế quốc chính thức được thành lập, quốc quân nước Nhuế xưng là Nhuế bá, từng giữ chức vụ tư đồ trong triều đình nhà Chu.

Năm 703 TCN, vua Nhuế cùng vua 4 nước là Quắc, Lương, Tuân (荀), Giả (贾) đem quân đi thảo phạt Khúc Ốc Vũ công.

Năm 663, sau khi Tần Thành công lên làm quân chủ nước Tần một năm, Nhuế bá và Lương bá đã đến Tần triều kiến.

Thời Xuân Thu, Tần Mục công tiêu diệt nước Nhuế. Sử ký: quyển 5-Tần bản kỷ có viết rằng vào năm thứ 20 đời Tần Mục công (tức 640 TCN), diệt Nhuế quốc. Nhưng Lộ sử (路史) lại viết rằng Nhuế bị Tần diệt vào năm thứ hai đời Tần Mục công (tức 658 TCN).

Quân chủ nước Nhuế
 Nhuế bá Lương Phu (芮伯良夫), thời Chu Vũ Vương và Chu Thành Vương
 Nhuế bá Lương Phu, thời Chu Lệ Vương
 Nhuế bá Đa Phủ, ghi trên Nhuễ bá Đa Phủ quỹ (芮伯多父簋)
 Nhuế bá Vạn (芮伯萬)

Chú thích

Tham khảo

Tây Chu
Xuân Thu
Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại
Lịch sử Sơn Tây
Lịch sử Thiểm Tây


title: Lương (Xuân Thu)

text:
Lương () là một nước chư hầu nhà Chu trong thời Xuân Thu. Các quân chủ của nước Lương mang họ Doanh (嬴). Nước Lương được khai sinh khi Chu Bình Vương phong cho con trai của Tần Trọng- quân chủ thứ tư của nước Tần, tức công tử Khang ở đất Lương. Nước Lương tiếp giáp với nước Tần, cuối cùng bị Tần Mục công tiêu diệt.

Năm 703 TCN, quân chủ năm nước là Quắc, Nhuế, Lương, Tuân (荀), Giả (贾) đem quân đi thảo phạt Khúc Ốc Vũ công.

Năm 663 TCN, sau khi Tần Thành công lên làm quân chủ nước Tần một năm, Lương bá và Nhuế bá đã đến Tần triều kiến.

Năm 654 TCN, công tử Di Ngô của nước Tấn đã chạy sang nước Lương vì nước này ở gần nước Tần, Di Ngô có thể nhờ cậy nước Tần đưa về nước Tấn khi vua cha qua đời. Lương bá gả con gái Lương Doanh (梁嬴) của mình cho Di Ngô, bà sinh ra một người con trai, một người con gái. Khi vợ Di Ngô sinh con, Lương bá xem bói được lời tiên đoán: "sinh con trai thì làm bầy tôi người ta, sinh con gái thì làm thiếp người ta". Do đó Di Ngô đặt tên con trai là Ngữ, nghĩa là người chăn ngựa; và con gái là Thiếp.

Năm 642 TCN, Lương bá muốn xây dựng thành ấp, lập đô thành mới, song đã bị nước Tần chiếm mất.

Năm 641 TCN, nước Lương bị nước Tần tiêu diệt. Theo Tả truyện, dân chúng nước Lương không kham nổi việc do Lương bá sai khiến, vì thế nước Tần đã có thể chinh phục nước Lương một cách dễ dàng.

Chú thích

Tham khảo

Thư mục

Tây Chu
Xuân Thu
Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại
Lịch sử Sơn Tây


title: Libellulidae

text:
Libellulidae là họ chuồn chuồn ngô lớn nhất thế giới. Họ này đôi khi được xem là bao gồm cả Corduliidae như là phân họ Corduliinae và Macromiidae như là phân họ Macromiinae. Thậm chí hai họ này không phải là phân họ của họ này, thì vẫn họ chuồn chuồn ngô này vẫn chứa hơn 1000 loài. Với phân bố toàn cầu, các loài chuồn chuồn ngô trong họ này được tìm thấy nhất trên thế giới. Chi Libellula phần lớn các loài Tân thế giới, nhưng cũng có một trong số các loài nguy cơ từ Nhật Bản - Libellula angelina. Nhiều loài trong chi này có màu sáng và cánh có dải.

Các chi
Libelluidae chứa các chi sau:

Tham khảo

 Animal Diversity Web

Thư mục
 Silsby, Jill. 2001. Dragonflies of the World. Smithsonian Institution Press, Washington D.C.

Liên kết ngoài


title: Pantala flavescens

text:
Pantala flavescens là một loài chuồn chuồn ngô phân bố rộng rãi trong họ Libellulidae. Loài này và loài Pantala hymenaea là hai loài trong chi Pantala thuộc phân họ Pantalinae. Loài này được mô tả lần đầu bởi Fabricius vào năm 1798. Nó được xem là loài chuồn chuồn ngô phân bố rộng khắp thế giới.

Loài chuồn chuồn này dài đến 4,5 cm long, và có sải cánh từ 7,2 cm đến 8,4 cm Phía trước đầu có màu từ hơi vàng đến hơi đỏ. Ngực thường màu vàng đến vàng kim loại với đường kẻ và lông màu đen. Cũng có các mẫu với ngực nâu hoặc ô liu. Bụng có màu tương tự như ngực.
Cánh rất trong và rất rộng ở chân cánh. Có vài mẫu có cánh màu vàng và nâu, ô liu. Tại đảo Phục Sinh chó con có cánh màu đen.
Mắt cánh màu hơi vàng. Cánh trong suốt có thể chuyển thành hơi vàng ở mũi cánh. Cặp mắt màu đỏ hạt dẻ chiếm gần hết cái đầu như các loài chuồn chuồn ngô lớn (Anisoptera).
Ấu trùng dài 24 và 26 mm. Nó có màu xanh lá cây nhẹ với các vết đốm màu nâu. Mắt tròn nằm hai bên dưới đầu, bụng và đuôi ngắn.

Các con cái có thể bắt cặp nhiều lần nhưng thường một lần một ngày.
Sau khi giao phối, các cặp chuồn chuồn bay dính vào nhau, con cái đẻ trứng còn con đực vẫn dính vào con cái. Mỗi lứa gồm 500-2000 quả trứng, trứng hình spheroid với bán trục lớn 0,5 mm và 0,4 mm tại các điểm nhỏ nhất.
Ấu trùng phát triển trong vòng 38-65 ngày, cho phép loài chuồn chuồn này sinh sản trong các vùng nước tạm hoặc thậm chí trong cá bể bởi. Tuy nhiên ấu trùng dường như rất nhạy cảm với nhiệt độ. Không rõ tuổi thọ loài này vị chúng di động cao nên khó xác định.
Loài chuồn chuồn này là loài săn mồi, chúng ăn tất cả các loài động vật không xương sống thủy sinh như ấu trùng côn trùng thủy sinh và tôm nhỏ (Peracarida). Chúng thậm chí ăn cả nòng nọc và cá nhỏ. Thành trùng phần lớn ăn các loài côn trùng nhỏ như muỗi, kiến bay và mối bay.

Tốc độ bay lên đến 5 m / s. Đặc biệt vào mùa thu, chúng bay thành đàn lớn, lợi dụng luồng nhiệt. Có "đám mây" chuồn chuồn lên đến 34 km². Chúng thích gió ẩm. Trong tầm bay bình thường, các quần thể trên đảo bay 2,5 m trên mặt đất.

Ghi chú

Tham khảo

Mô tả sơ cấp

Mô tả thứ cấp

Thư mục khoa học

Liên kết ngoài

 Images
 Wanderlibellen-Bilder
 Weitere Bilder
 Bilder des Tandemflugs
 Bilder vom Schlüpfprozess (Japanese)
 Charles Anderson discovers dragonflies that cross oceans, TEDIndia 2009

Động vật được mô tả năm 1798
Pantala
Chuồn chuồn Bắc Mỹ
Chuồn chuồn ngô châu Âu


title: Libellula depressa

text:
Libellula depressa là một loài chuồn chuồn ngô ở châu Âu và trung bộ châu Á. Nó nổi bật với cái bụng dẹt rất rộng và ở con đực bụng trở nên xanh lục phấn trắng.

Phân bố
L. depressa được tìm thấy ở miền trung và miền nam châu Âu, Trung Á và Trung Đông. Nó có phạm vi mở rộng về phía bắc tới miền nam Scotland, miền nam Thụy Điển và miền nam Phần Lan và nó hiện diện trên một số đảo Địa Trung Hải bao gồm cả Corse, Sardegna, Sicilia, Menorca. Phạm vi của nó không mở rộng ra ngoài miền nam châu Âu sang châu Phi.
L. depressa được nhìn thấy gần hồ, ao vẫn còn nước, ăn nhiều loại côn trùng nhỏ. Chúng hiện diện ở nơi nắng vừa và nắng nhiều, nơi mà nó thường là loài chuồn chuồn đầu tiên chiếm thuộc địa các môi trường sống mới như ao mới được tạo ra, và ao có thảm thực vật. L. depressa thường được thấy ở xa vùng nước do con trưởng thành di động cao và trải qua một giai đoạn trưởng thành ra khỏi nước sau khi lột xác. Những con trưởng thành cũng di cư.

Hành vi
Thời kỳ bay từ tháng 4 đến tháng 9 nhưng thường được thấy nhất vào tháng 5 và tháng 6. Chúng bay rất nhanh khi chúng lao và bổ nhào trên mặt nước. Chúng có tính chiếm lãnh thổ rất cao và sẽ chiến đấu với con đực nào xâm phạm khu vực của chúng. Khi một con chuồn chuồn cái đi vào lãnh thổ của con đực thì chuồn chuồn đực sẽ bay lên và chộp lấy con cái. Quá trình giao phối diễn ra khi đang bay và cặp chuồn chuồn dính nhau và bay chỉ một thời gian ngắn, thường ít hơn một phút. Cặp chuồn chuồn tách ra và chuồn chuồn cái tìm thấy một vị trí thích hợp để đẻ trứng, thường là một dải nước mở với thảm thực vật ngập nước. Con cái đẻ trứng khi đang bay, chúng lượn trên mặt nước và nhúng mũi bụng vào nước để đẻ trứng.
Trứng nở trong 4 hoặc 5 tuần và ấu trùng mất 1-2 năm để phát triển. Ấu trùng sống trong bùn và mảnh vụn ở đáy ao, nằm chôn vùi trong bùn với đầu và đôi mắt nhô ra. Sau khi lột xác, chuồn chuồn trưởng thành di chuyển ra khỏi nước và trải qua một thời kỳ trưởng thành kéo dài từ 10 đến 14 ngày.

Phân loài
Libellula depressa được Carl Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1758 với tên gọi là Libellula depressa. Từ đó, có nhiều tên khoa học đã được đặt tên cho loài này, nhưng Libellula depressa vẫn được công nhận. Chi Libellula có nghĩa là 'Chuồn chuồn' và tên depressa nghĩa là 'phẳng'.

Có 2 phân loài thuộc loài này gồm Libellula depressa depressa và Libellula depressa taurica. Các phân loài khác nhau về hình dạng và đặc biệt là nơi phân bố. Libellula depressa depressa xuất hiện ở hầu hết các khu vực trong khi nó phân loài Libellula depressa taurica chỉ có ở Ukraina.

Xem thêm
 Libellula
 Libellulidae
 Libellula quadrimaculata

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Askew, R. R. (2004) The Dragonflies of Europe. (revised ed.) Harley Books. ISBN 0-946589-75-5
 Boudot J. P., et al. (2009) Atlas of the Odonata of the Mediterranean and North Africa. Libellula Supplement 9:1–256.
 d'Aguilar, J., Dommanget, J. L., and Prechac, R. (1986) A field guide to the Dragonflies of Britain, Europe and North Africa. Collins. pp336. ISBN 0-00-219436-8
 Dijkstra, K.-D. B & Lewington, R. (2006) Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British Wildlife Publishing. ISBN 0-9531399-4-8

Động vật được mô tả năm 1758
Chuồn chuồn ngô châu Âu
Libellula
Côn trùng châu Âu


title: Nguyễn Công Hùng

text:
Nguyễn Công Hùng (26 tháng 6 năm 1982 – 31 tháng 12 năm 2012) là một công dân Việt Nam nổi tiếng với nghị lực sống và làm việc, được mệnh danh là Hiệp sĩ công nghệ thông tin.

Cuộc đời
Nguyễn Công Hùng sinh tại xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Khi mới 2 tuổi, vì mắc căn bệnh hiểm nghèo khiến anh bị liệt toàn thân. Nhưng anh vẫn cố gắng đi học, đến năm học lớp 7, anh phải nghỉ vì bệnh ngày càng trầm trọng, cơ thể chỉ còn chưa đầy 20 kg. Năm 15 tuổi, Nguyễn Công Hùng liệt gần như hoàn toàn, chỉ còn cử động được 2 ngón tay rồi cuối cùng là 1 ngón tay.

Bằng nghị lực của mình, Nguyễn Công Hùng vẫn tự học để đến năm 21 tuổi (2003), anh mở Trung tâm tin học dành cho người khuyết tật. Anh còn sáng lập trang website mang tên www.nghilucsong.net với nội dung hỗ trợ người khuyết tật tìm kiếm thông tin về việc làm và học tập với hơn 30.000 thành viên khắp thế giới, 100.000 bài viết được sẻ chia.

Năm 2005, Nguyễn Công Hùng được Tạp chí Công nghệ Thông tin eChip trao tặng danh hiệu Hiệp sĩ công nghệ thông tin.

Anh đã qua đời trong chuyến công tác ở Miền Tây vào ngày 31/12/2012.

Giải thưởng và vinh danh
Năm 2006, Nguyễn Công Hùng được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trao Giải thưởng "Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu", Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng "Gương mặt trẻ tiêu biểu" và được Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh trao bằng khen "Thanh niên tiêu biểu" của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.

Năm 2010, Trung tâm Nghị lực sống của anh đoạt giải thưởng đặc biệt về "Cơ sở đào tạo công nghệ thông tin cho người khuyết tật tốt nhất" trong cuộc thi Victa Awards 2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam.

Năm 2011, Nguyễn Công Hùng được Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân trao tặng kỷ niệm chương "15 năm – Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu".

Ngoài những tặng thưởng trên, Nguyễn Công Hùng còn được trao tặng nhiều giải thưởng khác.

Lời nói
"Tôi ví hành trình đời sống của tôi giống như việc đi lấy chân kinh vậy. Khả năng sống độc lập, tự tin, trung thực và yêu thương người đồng cảnh là những quyển kinh mà ai muốn có nó đều phải cần cù chăm chỉ"

Tham khảo

Người Nghệ An
Sinh năm 1982
Mất năm 2012
Người khuyết tật Việt Nam
Nhà hoạt động xã hội Việt Nam
Kỹ năng sống
Tín hữu Công giáo Việt Nam


title: Libellula vibrans

text:
Libellula vibrans là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Libellulidae.
Tổng chiều dài thân 50 đến 63 mm, là một trong những loài chuồn chuồnLibellulidae lớn nhất. Con chưa trưởng thành có màu nâu còn con trưởng thành có màu lục. Chúng được tìm thấy ở gần ao hồ, suối chảy chậm ở đông Hoa Kỳ và hiếm ở nam Ontario.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Libellula vibrans on BugGuide.Net

Libellula
Động vật được mô tả năm 1793


title: Libellula quadrimaculata

text:
Libellula quadrimaculata là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Libellulidae thường được tìm thấy khắp châu Âu, châu Á, và Bắc Mỹ.
Đây là loài côn trùng biểu tượng của tiểu bang Alaska.
Chúng sinh sống chủ yếu ven ao hồ và sông suối chảy chậm. Chúng phổ biến nhất vào tháng 6 và tháng 7.
Chuồn chuồn ngô hoàng đế là một trong các loài săn bắt Libellula quadrimaculata. Loài này cũng bị loài Cicindela campestris săn bắt.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Libellula
Chuồn chuồn ngô châu Âu
Chuồn chuồn Bắc Mỹ
Động vật được mô tả năm 1758
Côn trùng châu Âu


title: Anax parthenope

text:
Anax parthenope là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Aeshnidae. Loài này có ở Nam châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á.
A. parthenope nhỏ hơn và ít sặc sỡ hơn Anax imperator. Nhìn chung bề ngoài, đặc biệt nhìn trên cánh thì A. parthenope tương tự A. imperator nhưng A. parthenope có xu hướng giữ bụng thẳng hơn của A. imperator.
Loài này phân bố ở phần lớn miền nam và miền trung Châu Âu bao gồm hầu hết các hòn đảo Địa Trung Hải, khắp châu Á đến Nhật Bản và Trung Quốc, và Bắc Phi. Nó đã được tìm thấy trên quần đảo Canaria và Madeira. Nó đang lan rộng về phía bắc và lần đầu tiên được nhìn thấy ở Anh vào năm 1996, nơi nó đã sinh sản kể từ đó.

Ở phía bắc dải phân bố, A. parthenope có thể bay vào tháng 3. Nó phổ biến nhất vào tháng 6 đến tháng 9 nhưng vẫn có thể vào tháng 11. Thường thấy bay lượng xung quanh ao, hồ và nước vẫn khác. Khi có A. imperator thì loài này hiện diện ít hơn. Khi Khi A. parthenope và A. imperator hiện diện cũng một khu vực ao thì A. imperator chiếm ưu thế.

Hình ảnh

Tham khảo
 Askew, R.R. (2004) The Dragonflies of Europe. (revised ed.) Harley Books. ISBN 0-946589-75-5
 d'Aguilar, J., Dommanget, JL., and Prechac, R. (1986) A field guide to the Dragonflies of Britain, Europe and North Africa. Collins. pp336. ISBN 0-00-219436-8
Boudot JP., et al. (2009) Atlas of the Odonata of the Mediterranean and North Africa. Libellula Supplement 9:1-256.
 Dijkstra, K-D.B & Lewington, R. (2006) Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British Wildlife Publishing. ISBN 0-9531399-4-8.

Liên kết ngoài

Anax
Chuồn chuồn ngô châu Âu
Động vật được mô tả năm 1839


title: Torchlight II

text:
Torchlight II là trò chơi hành động nhập vai phát triển bởi Runic Games, phát hành vào ngày 20 tháng 9 năm 2012. Đây là phần tiếp theo của Torchlight và có chế độ nhiều người chơi P2P  cùng việc hỗ trợ và mở rộng khả năng modding. Phát hành cho hệ điều hành Mac OS được lên kế hoạch một thời gian sau khi phát hành Windows .

Lối chơi
Giống như Torchlight gốc, Torchlight II có dungeon ngẫu nhiên tạo ra cho người chơi khám phá, và nhiều loại quái vật để chiến đấu cho điểm kinh nghiệm và loot. Torchlight II duy trì lối chơi cơ bản giống với người tiền nhiệm của nó, nhưng bổ sung các khu vực rộng lớn với các cụm thành phố và phần chơi chiến dịch dài hơn . Tính năng mới khác bao gồm chu kỳ thời gian của ngày, hiệu ứng thời tiết và một giao diện người dùng được thiết kế lại. Người chơi có thể tùy chỉnh vẻ ngoài của nhân vật với việc lựa chọn giới tính, khuôn mặt, kiểu và màu tóc . Ngoài ra, một số yếu tố từ trò chơi đầu tiên cũng quay trở lại, như vật nuôi (nhưng với các tùy chọn mở rộng và tuỳ biến cơ bản có sẵn), câu cá. Một hệ thống hưu trí cũng được lên kế hoạch, tương tự hoặc giống hệt với cái trong trò chơi đầu tiên, nhưng được thay thế bằng chế độ newgame+ .

Lớp nhân vật
Trò chơi có bốn lớp nhân vật có thể điều khiển được. Engineer (trước đây gọi là Railman)  là nhân vật chiến đấu cận chiến hạng nặng sử dụng công nghệ steampunk nạp năng lượng bởi ember; Outlander là người du mục lang thang sử dụng vũ khí tầm xa và "phép thuật thấp" ; Berserker sử dụng các đòn tấn công nhanh và sức mạnh đặc biệt theo chủ đề động vật  và Embermage là lớp nhân vật pháp sư tấn công bằng nguyên tố . Ba lớp nhân vật từ Torchlight gốc không trở lại như là nhân vật chơi được và thay vào đó xuất hiện trong thế giới game với vai trò NPC.

Nhiều người chơi
Như đã nêu trong trailer của Torchlight II, Runic Games đã công bố rằng họ "nghe những lời cầu xin [fan]" và những lời chỉ trích liên quan đến thực tế rằng Torchlight là một trải nghiệm cô đơn mà không có phần co-op. Ngoài chế độ chơi đơn, chế độ hợp tác nhiều người chơi hoàn toàn mới đã được thêm vào, hỗ trợ cả internet và chơi LAN  Mỗi phần nhiều người chơi có thể lưu trữ lên đến 6 người chơi, và loot là riêng biệt cho mỗi người chơi. Tùy chọn PVP (người chơi đấu với người chơi) đã được xác nhận bởi Runic.

Cốt truyện
Nhiều năm sau kết thúc của Torchlight gốc, Alchemist (nhân vật có thể điều khiển trong trò chơi đầu tiên) bị suy đồi bởi Ember Blight đến từ trái tim của Ordrak, thực thể xấu xa là nguồn gốc của sự suy đồi bên dưới thị trấn Torchlight, và sau đó phá hủy thị trấn. Nhân vật của người chơi có nhiệm vụ ngăn chặn nhân vật phản diện này, người đang sử dụng sức mạnh của Ordrak để làm phá hỏng sự cân bằng giữa sáu yếu tố của thế giới .

Khi trò chơi tiến triển, người chơi sẽ du hành trên nhiều khu vực địa lý rộng lớn, tương ứng với ba "act" của câu chuyện và một kết thúc . Act I, Wake of the Alchemist, được thiết lập trong vùng núi Estherian Steppes, và Act II là trong một sa mạc được gọi là Mana Wastes, và Act III diễn ra trong Grunnheim, một khu rừng ma ám có chứa những tàn tích của một nền văn minh cổ đại của người lùn. Một Trại lính Hoàng gia phục vụ như thị trấn của người chơi .

Phát triển
Mặc dù Torchlight gốc nhận được đánh giá tích cực, việc trò chơi này thiếu chế độ nhiều người chơi là một chỉ trích gần-phổ quát của các nhà phê bình cũng như người hâm mộ . Trước khi phát hành trò chơi đầu tiên, Runic Games đã công bố kế hoạch phát triển một MMORPG thiết lập trong thế giới trò chơi Torchlight theo sau việc phát hành trò chơi chơi đơn . Tuy nhiên, trong tháng 8 năm 2010, Runic thông báo họ đã phát triển Torchlight II, một phần tiếp theo được hình thành không chỉ là một cách để cung cấp cho việc hỗ trợ nhiều người chơi, mà còn là để cung cấp cho Runic "nhiều kinh nghiệm với việc tạo ra một Torchlight nhiều người chơi" . Một số công việc trên Torchlight II được thiết kế để thực hiện trên MMORPG Torchlight sắp tới của Runic Games, với công ty có kế hoạch tập trung vào sau khi phát hành phần tiếp theo . Runic Games ban đầu ước tính ngày phát hành phiên bản PC là vào năm 2011  nhưng trong tháng 11 năm đó chủ tịch công ty Travis Baldree tuyên bố ngày phát hành trò chơi sẽ được đẩy trở lại đến năm 2012 để có thêm thời gian để đánh bóng và thử nghiệm beta .

Vào cuối năm 2010, sự tham gia gia tăng của Runic Games trong tạo phiên bản Xbox Live Arcade của trò chơi Torchlight gốc đã gây ra một sự chậm trễ trong việc phát triển phần tiếp theo, nhưng việc tối ưu hóa bộ nhớ và thời gian tải phát triển cho phiên bản này đã dẫn đến những cải tiến trong phiên bản PC của Torchlight II .

Không giống như người tiền nhiệm của nó, Torchlight II có chuỗi mở đầu điện ảnh, được sản xuất bởi Klei Entertainment, nhà phát triển của Eets và Shank .

Closed beta
Trong tháng 5 năm 2012, Runic Games đã thông báo rằng họ sẽ chạy một bản thử nghiệm closed beta từ ngày 18 đến 24 tháng 5 . Một số lượng hạn chế của key beta đã được đưa ra cho người sử dụng tạo ra tài khoản Runic Games trước ngày beta ngày bắt đầu.

Phát hành
Trong tháng 4 năm 2012, Torchlight II trở thành có sẵn cho mua trước thông qua Steam với những người mua đặt hàng trước nhận được Torchlight gốc miễn phí . Ngày 30 tháng 8 năm 2012, Chủ tịch công ty Travis Baldree tuyên bố trên các diễn đàn chính thức của Runic Games là trò chơi được phát hành vào ngày 20 tháng 9 năm 2012 .

Đánh giá

Torchlight II nhận được đánh giá thuận lợi, với trang web đánh giá tổng hợp Metacritic cho trò chơi đạt điểm số tổng thể 88 trên 100 dựa trên ý kiến từ 65 nhà phê bình chuyên nghiệp .

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang trên Steam

Trò chơi điện tử năm 2012
Trò chơi hành động nhập vai
Trò chơi hợp tác
Trò chơi điện tử kỳ ảo
Trò chơi của Runic Games
Trò chơi có Steam
Trò chơi trên macOS
Trò chơi có phần chơi thêm
Trò chơi đội nhóm
Trò chơi phần tiếp theo
Trò chơi được phát triển ở Mỹ
Trò chơi trên Windows
Trò chơi điện tử phần tiếp theo
Trò chơi điện tử hợp tác
Trò chơi trên Linux
Trò chơi điện tử thế giới mở
Trò chơi Nintendo Switch
Trò chơi điện tử nhập vai
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi Xbox One


title: Vụ hiếp dâm tập thể Delhi, 2012

text:
Vụ hiếp dâm tập thể Delhi là vụ án hình sự xảy ra tại Ấn Độ, đã gây chấn động dư luận Ấn Độ và thế giới.

Diễn biến vụ việc
Vụ việc xảy ra tối 16 tháng 12 ở Delhi, Ấn Độ khi một nữ sinh viên ngành vật lý trị liệu, nạn nhân đã qua đời 13 ngày sau đó sau khi đã điều trị ở Singapore do do những tổn thương thân thể và não nghiêm trọng sau vụ cưỡng hiếp..

Vụ việc xảy ra khi cô gái cùng bạn trai đi xem phim về và đón chiếc xe buýt, họ nghĩ rằng đó là chiếc xe buýt công cộng tại khu vực Munirka để về Dwarka ở phía Tây Nam Delhi. Tuy nhiên chiếc xe đó là xe do đám thủ phạm lấy lén của người bạn lái đi chơi.. Trên xe có năm người đàn ông là bạn của tài xế. Không lâu sau khi họ bước lên, những kẻ trên xe buýt bắt đầu chọc ghẹo cô gái. Bạn trai cô can ngăn nhưng ngay lập tức bị ít nhất 4 thanh niên đánh đập dã man bằng gậy sắt và ném xuống đường trong lúc xe vẫn đang chạy.
Những kẻ hiếp dâm còn cầm một chấn song sắt đã rỉ tấn công tình dục cô gái, khiến cô bị thương tổn nghiêm trọng vùng ruột. Cô gái và bạn trai cô bị lột quần áo và ném ra khỏi xe buýt. Người bạn trai đã kéo cô ấy ra khi anh nhìn thấy chiếc xe buýt lùi lại để cán cô gái..

Cô gái đã đánh lại ba trong số sáu kẻ đánh và cưỡng hiếp cô. Cô gái đã được chuyển tới bệnh viện Safdarjang và đã được chuyển tới Singapore ngày 29 tháng 12.
Đến thời điểm 21 tháng 12 năm 2012, sáu thủ phạm, bao gồm cả tài xế xe buýt đã bị bắt giữ và truy tố về tội hiếp dâm và giết người. Sáu bị cáo còn bị buộc thêm tội cố tình hủy hoại chứng cứ bởi tài xế lái xe đã tìm cách rửa sạch chiếc xe buýt và đốt quần áo đã lột từ người nạn nhân. Những vết thương trên người các thủ phạm cũng như các bằng chứng pháp lý như mẫu máu, tinh dịch, mẫu tóc và lời khai của người bạn trai là bằng chứng buộc tội các bị cáo.

Phiên tòa đang được công chúng Ấn Độ quan tâm theo dõi. Ngày 30 tháng 12 năm 2012, nạn nhân đã được gia đình mai táng theo hình thức hỏa thiêu. Gia đình nữ nạn nhân cho biết họ sẽ đấu tranh đến cùng đến khi những kẻ gây ra tội ác bị tử hình mặc dù theo luật pháp Ấn Độ hình phạt tối đa chỉ là tù chung thân.

Các quan chức Ấn Độ đã chuẩn bị khả năng cái chết của cô gái sẽ kích động thêm những làn sóng biểu tình mới. Trong suốt một tuần sau vụ cưỡng hiếp, cảnh sát đã triển khai tới các con phố của thủ đô để trấn áp người biểu tình bằng vòi rồng và hơi cay, trong bối cảnh người dân phẫn nộ trước những hiểm nguy mà phụ nữ phải đối mặt hàng ngày.

Phản ứng

Trong nước

Sau vụ cô gái chết, các cuộc biểu tình đã nổ khắp Ấn Độ, bao gồm Chennai, Bangalore, Hyderabad, Thiruvananthapuram, Mumbai,... Nhiều người biểu tình đã mang theo nến, mặc áo đen và nhiều người quần vải đen quanh miệng.
Ngày 24 tháng 12 năm 2012, trong phản ứng chính thức đầu tiên của mình sau khi vụ việc xảy ra, Thủ tướng Manmohan Singh kêu gọi bình tĩnh, nhấn mạnh rằng "bạo lực sẽ không mang lại kết quả". Trong một phát biểu trên truyền hình, ông đảm bảo rằng sẽ thực hiện tất cả các nỗ lực có thể để đảm bảo sự an toàn của phụ nữ ở Ấn Độ. Singh bày tỏ sự đồng cảm, nói: "Là một người cha của ba cô con gái, tôi cảm xúc động mạnh mẽ về sự kiện như mỗi người trong các bạn vậy" . Để tưởng nhớ nạn nhân, Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh đã hủy bỏ tất cả các sự kiện chính thức của mình kỷ niệm năm mới.
Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh đã ra lệnh điều tra về vụ hiếp dâm tập thể và ban hành luật mới nhằm bảo vệ phụ nữ cũng như án phạt nặng đối với những tội phạm tình dục. Chính phủ Ấn Độ cũng vừa thông báo kế hoạch đăng ảnh, tên, và địa chỉ của những kẻ hiếp dâm đã bị kết án trên các trang mạng chính thức nhằm công khai bêu riếu tội phạm. Chiến dịch sẽ bắt đầu ở Delhi.

Quốc tế
Đại sứ quán Mỹ phát hành một tuyên bố vào ngày 29 tháng 12, gửi lời chia buồn đến gia đình của nạn nhân và nói "chúng tôi cũng tái cam kết với những thay đổi thái độ và chấm dứt tất cả các hình thức bạo lực dựa trên giới tính, đe doạ tất cả các quốc gia trên thế giới".

Tại Paris, người ta đã tham gia trong một cuộc tuần hành tới đại sứ quán Ấn Độ và trao đơn yêu cầu hành động để làm cho Ấn Độ an toàn hơn cho phụ nữ.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon ra tuyên bố "Bạo lực đối với phụ nữ không bao giờ được chấp nhận, không bao giờ được biện minh, không bao giờ được tha thứ. Mỗi cô gái và người phụ nữ có quyền được tôn trọng, được coi trọng và được và bảo vệ".
Vụ hiếp dâm ở Delhi thu hút sự chú ý tới những vụ phạm tội chống lại phụ nữ xảy ra hàng ngày ở Ấn Độ, chủ yếu diễn ra ở những vùng nông thôn.

Xem thêm
 Hiếp dâm

Tham khảo

Ấn Độ 2012
Tội phạm 2012


title: ZH-29

text:
ZH-29 là loại súng trường bán tự động được phát triển bởi Václav Holek tại nhà máy sản xuất vũ khí Ceska Zbroevka ở Tiệp Khắc vào những năm 1920. Loại súng này được phát triển theo đơn đặt hàng của Trung Hoa Dân Quốc. Đến những năm 1930 thì một mẫu sử dụng đạn 7×51mm đã được thử nghiệm tại Hoa Kỳ để so sánh với súng trường Pedersen và Garand nhưng thấy là không đạt yêu cầu. Nó cũng được yêu cầu phát triển các mẫu để sử dụng các loại đạn khác như 7×57mm Mauser và 7.62×63mm. ZH-29 được sản xuất một cách giới hạn từ năm 1929 đến năm 1938. Việc sản xuất loại súng này hoàn toàn bị ngừng lại và không được tiếp tục khi Đức Quốc xã chiếm được Tiệp Khắc. Súng được làm khá tinh xảo nhưng lại khá đắt và khá nhạy cảm với các môi trường khắc nghiệt.

Thiết kế
ZH-29 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng khí nén và sử dụng hộp đạn để nạp đạn. Súng làm mát bằng không khí và để tăng khả năng tản nhiệt nòng súng được gắn một bộ phận bằng nhôm khắc rãnh nó sẽ hoạt động giống như một hệ thống gom và tản nhiệt. Ống trích khí nằm phía dưới nòng súng và được lớp ốp lót tay bao bọc. Nút khóa an toàn nằm phía bên phải súng phía trên vòng bảo vệ cò súng. Thoi nạp đạn sẽ chèn nghiên chống vào một khe phía bên trái trong thân súng để khóa cố định.

Hệ thống nhắm cơ bản của súng là điểm ruồi. Hộp đạn rời của súng có thể chứa 5, 10 đến 15 viên. Thoi nạp đạn sẽ được giữ ở phía sau nếu hộp đạn không còn đạn. Sau khi nạp đạn dù bằng cách thay hộp đạn mới hay nạp trực tiếp vào hộp đạn đang gắn sẵn bằng kẹp thì chỉ việc bóp cò để thoi nạp đạn trở về chỗ cũ và bóp tiếp lần thứ hai để khai hỏa.

Liên kết ngoài

 http://world.guns.ru/rifle/autoloading-rifles/chex/zh-29-e.html
http://www.rememuseum.org.uk/collections_view.aspx?id=152
Giới thiệu sơ ZH-29
 http://www.forgottenweapons.com/early-semiauto-rifles/czech-zh29-rifle/

Súng trường
Súng Tiệp Khắc
Súng trường bán tự động


title: Richard Burton

text:
Richard Burton, CBE (sinh ngày 10 tháng 11 năm 1925 - mất ngày 5 tháng 8 năm 1984) là một diễn viên người Anh (xứ Wales). Mối quan hệ sóng gió giữa ông và người vợ thứ hai, diễn viên Elizabeth Taylor, luôn tạo chú ý công chúng trong thập niên 1960 và 1970.

Thân thế
Richard Walter Jenkins Jr. sinh ngày 10/11/1925 ở Pontrhydyfen, một ngôi làng nhỏ cạnh sông Afan, vùng Neath Port Talbot thuộc xứ Wales. Ông là người con thứ 12 trong gia đình 13 anh chị em, bố là Richard Walter Jenkins Sr (1876-1957), mẹ là Edith Maude Jenkins (nhũ danh Thomas; 1883-1927).

Danh mục phim

Sân khấu

 Measure for Measure (1944)
 Druid's Rest (1944)
 Castle Anna (1948)
 The Lady's Not for Burning (1949)
 The Lady's Not for Burning (1950)
 A Phoenix Too Frequent (1950)
 The Boy With A Cart (1950)
 Legend of Lovers (1951)
 The Tempest (1951)
 Henry V (1951)

 Henry IV (1951)
 Montserrat (1952)
 The Tempest (1953)
 King John (1953)
 Hamlet (1953)
 Coriolanus (1953)
 Hamlet'' (1953)
 Twelfth Night (1953)
 Henry V (1955)
 Othello (1956)

 Sea Wife (1957)
 Time Remembered (1957)
 Camelot (1960)
 Hamlet (1964)
 A Poetry Reading (1964)
 Doctor Faustus (1966)
 Equus (1970)
 Camelot (1980)
 Private Lives (1983)
 War of the Worlds (1978)

Giải thưởng

Giải Oscar
Đề cử
 1952 Nam diễn phụ xuất sắc nhất, My Cousin Rachel 1953 Nam diễn chính xuất sắc nhất, The Robe 1964 Nam diễn chính xuất sắc nhất, Becket 1965 Nam diễn chính xuất sắc nhất, The Spy Who Came in from the Cold 1966 Nam diễn chính xuất sắc nhất, Who's Afraid of Virginia Woolf? 1969 Nam diễn chính xuất sắc nhất, Anne of the Thousand Days 1977 Nam diễn chính xuất sắc nhất, EquusGiải BAFTA
 1966 Nam diễn chính xuất sắc nhất, Who's Afraid of Virginia Woolf? / The Spy Who Came in from the ColdĐề cử
 1959 Nam diễn chính xuất sắc nhất, Look Back in Anger 1967 Nam diễn chính xuất sắc nhất, The Taming of the ShrewGiải Emmy
Đề cử
 1985 Outstanding Supporting Actor in a Limited Series or a Special, Ellis IslandGiải Quả cầu vàng
 1953 Most Promising Newcomer – Male, My Cousin Rachel 1978 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Motion Picture Drama, EquusĐề cử
 1960 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Motion Picture Drama, Look Back in Anger 1965 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Motion Picture Drama, Becket 1967 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Motion Picture Drama, Who's Afraid of Virginia Woolf? 1968 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Motion Picture Musical/Comedy, The Taming of the Shrew 1970 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Motion Picture Drama, Anne of the Thousand DaysGiải Grammy
 1975 Best Children's Recording, The Little Prince

Giải Tony
 1961 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Musical, Camelot 1976 Special Award

Đề cử
 1959 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Play, Time Remembered 1964 Nam diễn chính xuất sắc nhất – Play, HamletĐọc thêm
 Shipman, D. The Great Movie Stars: The International Years'', Angus & Robertson 1982. ISBN 0-207-14803-1

Thư mục

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website of Richard Burton

 Richard Burton on the Dick Cavett Show , July 1980

Sinh năm 1925
Mất năm 1984
Nam diễn viên điện ảnh Anh
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Người giành giải Tony
Người đoạt giải BAFTA
Người đoạt giải Grammy
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Đại sứ thiện chí của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn


title: Thủy Long Thánh Mẫu

text:
Thủy Long Thánh Mẫu hay thần nữ Kim Giao (không rõ năm sinh, năm mất); được xem là người có công khai phá huyện đảo Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang, Việt Nam.

Thông tin sơ lược
Tương truyền, bà thuộc dòng dõi vua chúa Cao Miên (Campuchia ngày nay), do bị lật đổ nên bà đã trốn sang đảo Phú Quốc để sống. Tại đây, bà thiết lập một đồng cỏ rộng lớn cho đàn trâu mà bà mang theo, đồng thời tuyển mộ người đi khai khẩn đất đai để trồng trọt. Ngày nay, những cánh đồng trồng lúa ấy vẫn còn vết tích, mà dân địa phương gọi là đồng Bà. Trên đồng còn nhiều cột cây trai, vết tích của những chuồng trâu thuở nọ. Dọc theo sông Cửa Cạn còn một vũng nước sâu gọi là búng Dinh Bà. Cũng theo lời kể, thì đây là nơi bà lập dinh trại ngày xưa.

Có thuyết nói bà chết ở Cửa Cạn (Phú Quốc), sau đó vua Cao Miên cho đem hài cốt về cố quốc. Một thuyết khác lại cho rằng bà chết ở đảo Phú Dự. Lại có thuyết nữa cho rằng, khi dòng họ bà khôi phục lại đế nghiệp, bà trở về Cao Miên. Truyền thuyết cũng kể rằng, bà đã từng cưu mang Chúa Nguyễn Phúc Ánh trong những ngày lưu lạc trên đảo.

Được tôn thờ

Người dân Phú Quốc rất tôn kính bà, coi bà như người tiên phong khai phá đảo, tôn bà là Thủy Long Thánh Mẫu. Hằng năm, dân chúng tổ chức lễ cúng tế bà vào ngày rằm tháng Giêng âm lịch. Hiện nay, huyện đảo Phú Quốc có hai ngôi đền thờ bà, một ở xã Cửa Cạn, gọi là Dinh Bà Trong, một ở thị trấn Dương Đông, gọi là Dinh Bà Ngoài rất trang nghiêm và thẩm mỹ. Dinh Bà Thủy Long Thánh Mẫu (gọi tắt là Dinh Bà) tọa lạc trên đường Võ Thị Sáu (gần Dinh Cậu). Không rõ năm dựng, chỉ biết lúc đầu được làm bằng cột trai, mái tranh vách ván. Do thời gian và chiến tranh tàn phá, dinh được trùng tu nhiều lần mới được đẹp đẽ và khang trang như ngày nay.

Ý kiến liên quan
Có thể vị thần này có liên quan đến tục thờ cúng Bà Thủy trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam. Thủy Đức Thánh Phi hay Thủy Long Nương Nương, Thủy Long Thần Nữ...(gọi tắt là Bà Thủy) là các tên gọi phổ biến của Bà. Trong quan niệm dân gian, Bà là nữ thần giếng, thần sông rạch, thần cù lao, thần hải đảo, tức vị thần cai quản vùng sông nước .

Đặc biệt, đối với các nghề liên quan đến sông nước và biển cả ở Nam Bộ, người ta thường vái van Bà Cậu để cầu mong độ trì qua cơn sóng gió. Vì thế mà người ta thường hay gọi dân làm nghề thương hồ hạ bạc là "dân Bà Cậu". Bà Cậu chính là Bà Thủy và hai người con trai: Cậu Tài và Cậu Quý.

Ngoài ra, trong dân gian cũng có quan niệm rằng Bà Thủy chính là hóa thân của Thiên Y A Na (hay là con của vị thần này). Trong văn bia của đại thần Phan Thanh Giản tại Tháp Po Nagar (Nha Trang), có đoạn kể về Thiên Y Ana đã hóa phép nổi sóng gió nhấn chìm thuyền của thái tử Trung Quốc, biến chiếc thuyền này thành tảng đá. Do đó, Thiên Y A Na và 2 người con của Bà (Cậu Tài, Cậu Quý) được xem là vị thần của sông biển, cù lao...

Xem thêm
Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam

Chú thích

Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam
Di tích tại Kiên Giang
Thần thánh Việt Nam


title: Đi bộ

text:
Đi bộ là hình thức vận động tự nhiên chủ yếu của các động vật có chân nhằm di chuyển cơ thể từ vị trí này đến vị trí khác trong điều kiện tốc độ và dáng đi bình thường và thường chậm hơn so với chạy. Đi bộ là hình thức di chuyển cơ bản và phổ biến của con người và các loại động vật có chân. Nó là hình thức di chuyển căn bản đơn giản và áp dụng nhiều trong đời sống xã hội con người như đi bộ khi làm việc (nội trợ, văn phòng, đi kiểm tra, bốc xếp...) đi bộ khi hành quân và đi bộ thể dục. Ngày này trong xã hội loài người, nhiều phương tiện giao thông ra đời đã giúp con người ngày càng ít sử dụng việc đi bộ làm phương tiện di chuyển chính nhất là khi đi, đến những địa điểm xa và đi bộ dần trở thành một môn thể thao rèn luyện, bảo vệ sức khỏe hàng ngày và được nhiều người lựa chọn do đi bộ thế dục là hình thức nhẹ nhàng nhất trong các môn vì nó tương đối ít tốn năng lượng và ít cần đến trang thiết bị đi kèm.

Về tốc độ
Mặc dù đi bộ tốc độ có thể khác nhau rất nhiều tùy thuộc vào các yếu tố như chiều cao, cân nặng, tuổi tác, giới tính, tính cách, địa hình, bề mặt, văn hóa, sự nỗ lực, và các điều kiện về tập thể dục, tuy nhiên tốc độ đi bộ của con người trung bình khoảng 5,0 km mỗi giờ (km/h), hoặc khoảng 3,1 dặm một giờ (mph). Nghiên cứu cụ thể đã được tìm thấy tốc độ đi bộ dành cho người đi bộ khác nhau, từ 4,51 km/h đến 4,75 km/h đối với trẻ em, và từ 5,32 km/h đến 5,43 km/h đối với người lớn, mặc dù tốc độ đi bộ nhanh có thể đạt khoảng 6,5 km/h. Một đứa bé bình thường có thể chập chững và tấp tểnh biết đi vào khoảng 11 tháng tuổi với tốc độ chậm.

Các kiểu đi bộ
Một số kiểu đi bộ chính có thể kể đến là:

 Đi bộ nhanh với khoảng 100 bước/phút
 Đi bộ thong thả với khoảng 70 bước/phút
 Đi bộ tự do là hình thức kết hợp giữa đi bộ nhanh với đi bộ thong thả và vừa đi vừa nghỉ
 Đi bộ ngược hay còn gọi là đi giật lùi
Hoặc có thể phân loại thành 07 kiểu đi bộ cụ thể là:
 Đi bộ bằng gót chân, với đặc trưng là sử dụng gót để di chuyển là chính
 Đi bộ bằng ngón chân với hình thức kiễng chân và bước những bước ngắn, nhanh bằng ngón chân.
 Đi bộ kiểu người mẫu, hai chân bước trên một đường thẳng, lưng thẳng để tạo dáng.
 Đi bộ kiểu đồng hồ, hình thức đi bộ theo đó hai tay như hai cái kim đồng hồ, còn chân là quả lắc.
 Đi bộ cân bằng với đặc trưng là bước đều và đổi chân, tay liên tục.
 Đi bộ vặn mình
 Bước đi mạnh mẽ với đặc trưng là sải bước dài và vung tay mạnh

Lợi ích

Đi bộ nếu đúng cách sẽ giúp con người có nhiều lợi ích về sức khỏe, cụ thể là: Đi bộ từ 30 đến 60 phút mỗi ngày giúp cho cơ thể dẻo dai, làm giảm lượng đường trong máu, giảm nguy cơ bệnh tim, bệnh tiểu đường, giảm tai biến mạch máu não và giảm nguy cơ bị gãy xương háng đi bộ nhanh hàng ngày có thể giúp giảm 1/2 nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ, giảm khoảng 30% nguy cơ ung thư vú.

Khi con người đi bộ đúng phương pháp sẽ góp phần làm cho hệ cơ bắp thêm dẻo dai, xương khớp vận động tốt, hệ tuần hoàn lưu thông một cách thông suốt và mạnh mẽ hơn, đi bộ có tác dụng tốt cho những người bị bệnh lý về tim mạch, đi bộ còn giúp làm mạnh mẽ và an tĩnh thần kinh, phòng tránh nhức đầu, mất ngủ, và chứng trầm cảm, ngoài ra đi bộ còn giúp hạ huyết áp, phòng ngừa cảm cúm và là liệu pháp giảm béo tốt nhất và tạo cho con người có eo thon thả và dáng người gọn gàng, đẹp. Ngoài ra, đi bộ sẽ giúp tâm trạng thư thái, thoải mái vì do tập trung tâm trí vào thời điểm hiện tại và kết nối với thiên nhiên,hiểu biết thêm về môi trường sinh học.

Mặc dù vậy khi đi bộ, con người cũng có thể gặp một số nguy cơ về sức khỏe, nhất là khi đi bộ không đúng cách, cụ thể là đi bộ đôi khi làm đầu gối,bắp chân đau đến nỗi không thể đi lại, đối với nhiều người mắc bệnh loãng xương, càng cố gắng đi bộ thì hai gối càng bị đau, sau một thời gian thì không thể đi được nữa. Đi bộ có thể gây đau nhức, làm thoái hoá khớp do tất cả trọng lượng của cơ thể đè nặng lên hai chân nhất là vùng gối và gây ra biến động chi dưới khi quá tải do phải di chuyển nhiều. Đối với phụ nữ mang bầu, có quan điểm từ trước ở Việt Nam cho rằng đi bộ dễ đẻ, tuy nhiên các bác sĩ cho rằng điều đó chỉ đúng nếu đi bộ đúng cách và với liều lượng vừa phải nếu không sẽ ảnh hưởng đến thai nhi và gây ra hậu quả đáng tiếc.

Lời khuyên

Đối với con người, đi bộ thể thao hay đi bộ tập thể dục có nhiều lợi ích cho sức khỏe, tuy nhiên đi bộ phải đúng phương pháp và cách thức mới đạt hiệu quả cao nhất. Có nhiều quan điểm nêu lên cách thức đi bộ đúng cách để đạt hiểu quả. Theo đó đi bộ nên đi tự nhiên, tránh quá gò bó theo kỹ thuật. Một số các thức, yêu cầu đi bộ cụ thể là:
 Đi chậm lúc bắt đầu và lúc kết thúc (khoảng 5 phút).
 Nên khởi động nhẹ trước khi đi bộ
 Đi bộ đúng tư thế và luôn giữ tư thế khi đi bộ, không nên không thu vai hoặc khom lưng để giữ cho cột sống được thẳng và hô hấp được tối đa
 Khi đi bộ nên nhìn thẳng về phía trước, toàn thân thư giãn, đặc biệt là hai vai, hai tay, khớp háng và hai chân.
 Khi đi bộ người giữ thẳng, không cúi người ra phía trước hay ngửa ra phía sau quá nhiều
 Chân tiếp đất phải bắt đầu từ gót rồi đến cả bàn chân và cuối cùng là mũi chân trước khi nhấc chân lên, cứ thế bước đều liên tục.
 Khi đi bộ, hai tay nên vung vẩy thoải mái, nhẹ nhàng, biên độ vừa phải
 Khi đi bộ không nên cầm nắm thêm những vật dụng không cần thiết khác trên tay
 Khi đi bộ luôn giữ cho hơi thở tự nhiên
 Mặc áo quần ngắn nhẹ, rộng vừa phải và nên có giày chuyên dụng (giày thể thao, giày ba-ta)
 Đi bộ mỗi tuần, cụ thể là nếu đi bộ nhanh thì mỗi ngày đi bộ khoảng 30 phút, mỗi tuần 3 lần hoặc nên đi bộ 2 lần trong ngày, mỗi lần 15 phút (có thể phân cuộc đi bộ mỗi ngày ra làm hai, mỗi lần chỉ cần đi bộ 15 phút).
 Duy trì đi bộ đúng lịch trình
 Có thể đi nhiều người,cụ thể:lập nhóm đi bộ để tạo bầu không khí vui vẻ......
Khi đi bộ, nếu gặp một trong những dấu hiệu sau đây cần dừng hoạt động này lại để nghỉ ngơi hoặc gặp thầy thuốc:
 Cảm thấy đau vùng gối, đau lưng nhiều hơn
 Đau vùng ngực, chóng mặt, choáng váng khó chịu, huyết áp tăng
 Hơi thở ngắn, ra mồ hôi nhiều bất thường
 Tự nhiên mệt nhiều, mất sức
 Chuột rút hay đau cơ bất thường

Xem thêm
 Đi bộ (điền kinh)
 Đi bộ đường dài
 Chạy
 Cầu cho người đi bộ

Chú thích

Đi bộ


title: Thành Phước

text:
Thành Phước là một phường thuộc thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.

Địa lý
Phường Thành Phước nằm ở phía tây thị xã Bình Minh, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Cái Vồn
Phía tây giáp huyện Bình Tân và thành phố Cần Thơ
Phía nam giáp xã Mỹ Hòa
Phía bắc giáp xã Thuận An.

Phường có diện tích 3,60 km², dân số năm 2012 là 13.703 người, mật độ dân số đạt 3.807 người/km².

Hành chính
Phường Thành Phước được chia thành 5 khóm: 1, 2, 3, 4 và 5.

Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, Thành Phước vốn là tên một ấp thuộc xã Thành Lợi, quận Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long.

Sau năm 1975, Chính quyền tách ấp Thành Phước thuộc xã Thành Lợi và ấp Mỹ Thới thuộc xã Mỹ Thuận để thành lập thị trấn Cái Vồn, thị trấn huyện lỵ huyện Bình Minh.

Ngày 28 tháng 12 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 89/NQ-CP. Theo đó, chuyển huyện Bình Minh thành thị xã Bình Minh và thành lập phường Thành Phước trên cơ sở 359,93 ha diện tích tự nhiên, 13.703 người của thị trấn Cái Vồn.

Chú thích

Tham khảo