title: Tân La Thần Vũ vương

text:
Thần Vũ Vương (trị vì 839, mất 839) là quốc vương thứ 45 của Tân La. Thời gian cai trị của ông là ngắn nhất trong lịch sử vương quốc, chỉ kéo dài từ tháng 4 đến tháng 7 âm lịch năm 839. Ông có tên húy là Kim Hựu Trưng (金祐徵, 김우징).

Thần Vũ Vương là con trai của Thượng đại đẳng Kim Quân Trinh (Kim Gyunjeong, ?–836), một hậu duệ của Nguyên Thánh Vương và là anh em họ của Hưng Đức Vương.

Năm 825 thương nhân Tân La đang làm thương mại ở Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Kính Tông) là Trương Bảo Cao về nước Tân La (đời vua Tân La Hiến Đức Vương), đến Võ Trân Châu (Muju) để dẹp hải tặc Lý Đạo Hình đang hoành hành ở bờ biển tây nam Tân La thì họ bị đô đốc Võ Trân Châu cản lại ở bến tàu Đỗ Lĩnh, không cho lên bờ. Đoàn hộ vệ của Trương Bảo Cao phải sống trên tàu suốt nhiều tháng.

Đến năm 826, tại triều đình Tân La, vua Tân La Hiến Đức Vương băng hà, đệ là Kim Cảnh Huy kế vị, tức vua Tân La Hưng Đức Vương. Ông này rất mực thương yêu vương hậu Định Mục. Không may do mới lên ngôi được 3 tháng, vương hậu Định Mục qua đời khiến vua Tân La Hưng Đức Vương đau lòng, từ đó vua không gần gũi với cung tần nào hết. Do đó vua Tân La Hưng Đức Vương không có thái tử để kế thừa ngôi báu, việc này khiến Tân La bị rối loạn. Trong triều có 2 phe do Kim Trung Công và Kim Quân Trinh dẫn đầu đối kháng nhau. Kim Trung Công được phong làm Tể tướng, sau này sẽ được kế thừa quân vị hoàng đế. Vua Tân La Hưng Đức Vương còn phong cho con của Kim Quân Trinh là Kim Hựu Trưng làm Sử trung đại nhân (nhằm kiềm chế Tể tướng Kim Trung Công). Con Kim Trung Công là Kim Minh cũng được làm chức cao trong hoàng tộc. Jami phu nhân cũng là một quý tộc và bà ta luôn ủng hộ phe của Kim Trung Công nên bà ta luôn được Tể tướng giúp đỡ (do vậy thương đoàn của bà ta được phát triển mạnh ở Võ Trân Châu).

Bấy giờ Kim Hựu Trưng muốn tránh xa ự đấu tranh cung đình nên đã từ quan ở Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju), về Võ Trân Châu. Lúc này Trương Bảo Cao thấy lâu quá mà đô đốc Võ Trân Châu vẫn chưa cho họ lên bờ thì tức giận. Trương Bảo Cao làm liều cho đoàn hộ vệ lên bờ ở bến tàu Đỗ Lĩnh thuộc Võ Trân Châu, định rằng nếu quan binh Tân La ngăn cản thì Trương Bảo Cao đánh luôn. Quan quân Võ Trân Châu nghe tin thì tập hợp quân đội cản đoàn người của Trương Bảo Cao ở bến tàu Đỗ Lĩnh, gia hạn đến tối không rời đi sẽ có giao tranh với nhau. Trời gần tối, Kim Hựu Trưng thấy quân đội Võ Trân Châu huy động đến bến tàu Đỗ Lĩnh thì ông đến xem. Quan quân Võ Trân Châu cho quân chuẩn bị tấn công đoàn người của Trương Bảo Cao thì Kim Hựu Trưng ngăn lại. Sau khi nghe Trương Bảo Cao giải bày ý muốn tiêu diệt hải tặc giúp Tân La, Kim Hựu Trưng khâm phục nghĩa khí của Trương Bảo Cao liền hạ lệnh cho họ lên bờ. Việc này khiến Jami phu nhân tức giận. Trương Bảo Cao sau đó dẫn đoàn hộ về đến đóng tại đảo Thanh Hải lập căn cứ để đánh hải tặc Lý Đạo Hình.

Triều đình Tân La ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju) sai Bộ sử chánh Kim Rihong đến Thanh Hải để truyền thánh chỉ gọi Kim Hựu Trưng về Kim Thành để phục chức. Kim Rihong dừng lại ở Võ Trân Châu và gặp Jami phu nhân, bàn cách giết Kim Hựu Trưng. Jami phu nhân hứa rằng sẽ hành thích Kim Hựu Trưng cho. Sau đó Jami phu nhân liên hệ với hải tặc Lý Đạo Hình và Yeom Mun, muốn Yeom Mun giúp bà ta hành thích Kim Hựu Trưng. Yeom Mun và Bạch Hà ban đêm đến nhà Kim Hựu Trưng ở đảo Thanh Hải nhưng kế hoạch bị thất bại. Trương Bảo Cao sau đó biết được Jami phu nhân cấu kết với hải tặc và hải tặc chính là Lý Đạo Hình, còn Bộ sử chánh Kim Rihong là người chủ mưu ám sát Kim Hựu Trưng. Lúc này Bộ sử chánh Kim Rihong ở Võ Trân Châu nghe tin Kim Hựu Trưng bình an vô sự thì đích thân đến Thanh Hải gặp Kim Hựu Trưng truyền thánh chỉ. Kim Hựu Trưng (Kim Ujing) không nhận chỉ, nói rằng ông muốn làm dân sống tại Thanh Hải. Kim Rihong quay về kinh đô Kim Thành.

Bấy giờ Trương Bảo Cao cho đoàn hộ vệ đánh hải tặc ở các đảo, Yeom Mun cũng tích cực chống đỡ. Trương Bảo Cao lấy cớ về Dương Châu nhà Đường để tăng cường binh lực nhưng bí mật đánh bản doanh hải tặc Lý Đạo Hình ở đảo Chân Nguyệt. Yeom Mun cũng dẫn hải tặc bí mật đánh úp đảo Thanh Hải. Trương Bảo Cao cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương đánh vào bản doanh hải tặc ở đảo Chân Nguyệt. Trương Bảo Cao bắt giữ Lý Đạo Hình đem về Thanh Hải. Khi đó Yeom Mun cũng đang đánh Thanh Hải, giết hết mấy tên hộ vệ của Trương Bảo Cao và bắt Tiết Bình đại nhân đi khỏi Thanh Hải. Trương Bảo Cao về Thanh Hải thấy Tiết Bình đại nhân bị bắt thì hốt hoảng, giam Lý Đạo Hình trên thuyền mà không đưa lên bờ Thanh Hải, cũng giấu giếm không cho quan lại biết. Trương Bảo Cao tự mình đến đảo Chân Nguyệt gặp Yeom Mun và hẹn ngày trao đổi Lý Đạo Hình mà lấy Tiết Bình về ờ đảo Bắc Kim. Yeom Mun đồng ý với Trương Bảo Cao. Khi đó Trương Bảo Cao bàn với Kim Hựu Trưng giúp mình che giấu việc mình sẽ thả Lý Đạo Hình đổi Tiết Bình. Kim Hựu Trưng biết Trương Bảo Cao trọng tình nghĩa thì đồng ý. Jami phu nhân biết việc này thì cho người đến kinh đô Kim Thành báo cho Tể tướng Kim Trung Công biết rằng Kim Hựu Trưng và Trương Bảo Cao thả thủ lĩnh hải tặc, tức là có cấu kết với hải tặc.

Một đêm nọ, Trương Bảo Cao và Yeom Mun trao đổi Lý Đạo Hình và Tiết Bình với nhau ở đảo Bắc Kim. Khi Tiết Bình và Lý Đạo Hình được thả ra thì bị bọn hải tặc bắn lén. Trương Bảo Cao cùng đoàn hộ vệ hoảng hốt. Yeom Mun cho thuyền rút chạy. Trương Bảo Cao nổi giận lệnh thuyền truy sát thuyền của Yeom Mun. Không thấy thuyền Yeom Mun ở đâu, Trương Bảo Cao mới lệnh thuyền về đảo Thanh Hải. Yeom Mun cho thuyền đi đến đảo Sơn Khánh. Trương Bảo Cao đưa Tiết Bình đại nhân về Thanh Hải chạy chữa. Thấy thương tích Tiết Bình quá nặng, Triệu Tương Kiến bảo rằng phải về Dương Châu nhà Đường mới có danh y trị được. Trương Bảo Cao nóng giận, liền dẫn các hộ vệ đánh bản doanh Lý Đạo Hình ở đảo Chân Nguyệt. Tuy nhiên Lý Đạo Hình đã rời khỏi đảo, chỉ để lại vài tên hải tặc ghìm chân Trương Bảo Cao lại. Sau khi bắt được một tên hải tặc, Trương Bảo Cao lấy khẩu cung nhưng không rõ Lý Đạo Hình ở đâu.

Ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju), Tể tướng Kim Trung Công nghe tin báo của Jami phu nhân về việc Kim Hựu Trưng và Trương Bảo Cao  cấu kết với hải tặc thì sai đô đốc Võ Trân Châu đi bắt Kim Hựu Trưng và Trương Bảo Cao về. Kim Hựu Trưng ở Thanh Hải bị bắt giải về Kim Thành. Lúc này Trương Bảo Cao đã dẫn toàn bộ hộ vệ cùng thương đoàn rời Thanh Hải về Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Kính Tông) tìm thầy thuốc chữa trị cho Tiết Bình. Vì thế Trương Bảo Cao đã thoát mà không bị bắt. Tại Dương Châu nhà Đường, các thầy thuốc đều bó tay trước vết thương của Tiết Bình đại nhân. Tiết Bình qua đời. Mọi người đều tôn Trương Bảo Cao lên làm chủ thương đoàn, gọi là Trương hành đô. Trương Bảo Cao cho tuyển mộ thêm hộ vệ, chuẩn bị về Thanh Hải thuộc Tân La tiếp tục đánh dẹp hải tặc. Trương Bảo Cao để Lưu Tử Thành ở lại lo việc buôn bán ở Dương Châu, bản thân mình vẫn dẫn đoàn hộ vệ lên đường về Thanh Hải thuộc Tân La. Khi đoàn người Trương Bảo Cao vừa đến Thanh Hải được một đêm thì Đô đốc Võ Trân Châu đến áp giải Trương Bảo Cao về kinh đô Kim Thành, phong tỏa thương đoàn của ông giam tại Thanh Hải, tịch thu vũ khí.

Trương Bảo Cao tại kinh đô Kim Thành chịu mọi cực hình như kẹp hai chân, áp dùi sắt nóng chảy vào chân nhưng Trương Bảo Cao không hề khai nhận cấu kết hải tặc. Việc này khiến Bộ sử chánh Kim Rihong thất vọng. Kim Rihong sau đó nói rằng ông ấy sẽ tha Trương Bảo Cao nhưng ông phải khai rằng chính Kim Hựu Trưng cấu kết hải tặc. Trương Bảo Cao nhất quyết không nhận tội. Kim Rihong cho tra tấn Trương Bảo Cao gắt hơn nữa.

Yeom Mun dẫn hải tặc đi tấn công vào đảo Thanh Hải. Dân chúng Thanh Hải bị hải tặc giết vô số, quan binh Thanh Hải bị đánh tan tác. Tướng lĩnh Tân La đang phong toả thương đoàn của Trương Bảo Cao cũng đánh không lại hải tặc. Trịnh Niên cùng Thôi Võ Xương xin vị tướng Tân La đó trả binh khí cho hộ vệ Trương Bảo Cao để đánh hải tặc. Vị tướng đó lúc đầu không chấp nhận nhưng thấy hải tặc đánh đến nơi rồi nên mới chấp thuận. Các hộ vệ của Trương Bảo Cao xông ra cản bọn hải tặc lại. Một cuộc chiến lớn nổ ra. Thôi Võ Xương, Trịnh Niên và Jang Seong-pil xông pha đánh với bọn hải tặc. Bọn hải tặc của Yeom Mun bị đánh lui khỏi Thanh Hải. Hộ vệ của Trương Bảo Cao chết hơn trăm người.

Tin tức này lan truyền đến kinh đô Kim Thành khiến lệnh phong tỏa thương đoàn của Trương Bảo Cao ở Thanh Hải bị hủy bỏ. Vua Vua Tân La Hưng Đức Vương nghe tin cho giải Kim Hựu Trưng đến hỏi chuyện. Kim Hựu Trưng kể chuyện Trương Bảo Cao cho vua nghe. Vua ra lệnh thả Trương Bảo Cao ra khỏi ngục, phục hồi chức quan cho Kim Hựu Trưng. Kim Hựu Trưng sai người trị thương cho Trương Bảo Cao. Khi Trương Bảo Cao khoẻ hơn thì Kim Hựu Trưng dẫn Trương Bảo Cao đến gặp vua Tân La Hưng Đức Vương. Vua Tân La Hưng Đức Vương lúc đầu ngạc nhiên khi một tên nô lệ đòi đánh dẹp hải tặc thay cho triều đình. Trương Bảo Cao nói rằng vì hải tặc mà đường biển bị phong toả ảnh hưởng việc làm ăn của thương buôn, ảnh hưởng cuộc sống dân chúng, cũng vì hải tặc mà hằng năm có nhiều nô lệ Tân La bị chúng bán sang nhà Đường. Kim Hựu Trưng nói thêm với vua rằng Trương Bảo Cao khi nào dẹp xong hải tặc sẽ mở mạng lưới mậu dịch trên biển từ trung tâm Thanh Hải nối liền Tân La, nhà Đường (đời vua Đường Kính Tông) và Nhật Bản (đời Thiên hoàng Junna), như vậy sẽ có lợi cho tài chính của Tân La. Vua Tân La Hưng Đức Vương khâm phục Trương Bảo Cao nên ban cho Trương Bảo Cao quyền hành ở Thanh Hải mà đánh dẹp hải tặc, đồng thời lệnh cho quan quân Võ Trân Châu phải trợ giúp Trương Bảo Cao dẹp hải tặc.

Sau đó Kim Hựu Trưng và Trương Bảo Cao về đảo Thanh Hải triệu tập hộ vệ lại chuẩn bị đánh hải tặc. Từ đó Thanh Hải được thành lập như một khu phức hợp quân sự dưới sự chỉ huy của Trương Bảo Cao. Lý Đạo Hình ở đảo Sơn Khánh nghe tin cũng hoảng hốt. Kim Hựu Trưng gửi thư về Kim Thành xin cha là Kim Quân Trinh đưa bãi chức vị đô đốc Võ Trân Châu đương nhiệm để triệt hạ tay chân của Jami phu nhân, thay vào đó là Kim Dương (cháu của Kim Hiến Xương).

Trương Bảo Cao mang hộ vệ đánh tan bọn hải tặc ở khắp các nơi. Bọn hải tặc ở các nơi đều đến đầu hàng Trương Bảo Cao. Lý Đạo Hình cùng Yeom Mun với đám hải tặc còn lại ở đảo Vĩnh Kim hết lương thực. Yeom Mun cùng Bạch Hà, Jang Dae Chi mang hải tặc đi đánh cướp vòng phong tỏa của Trương Bảo Cao ở đảo Bắc Di nhằm tìm thức ăn. Lúc này Trương Bảo Cao mang hộ vệ từ đảo Thanh Hải đánh vào thuyền của Lý Đạo Hình tại đảo Vĩnh Kim. Toàn bộ hải tặc trên đảo Vĩnh Kim và trên thuyền bị giết sạch. Trương Bảo Cao, Trịnh Niên, Thôi Võ Xương vào khoang thuyền bắt giữ Lý Đạo Hình. Trương Bảo Cao chém chết Lý Đạo Hình trong khoang thuyền. Jang Dae Chi tôn Yeom Mun (Diêm Môn) làm thủ lĩnh mới của đám hải tặc.

Kim Hựu Trưng nghe tin Trương Bảo Cao đã giết chết thủ lĩnh hải tặc Lý Đạo Hình thì mừng rỡ. Ông liền viết tấu gửi về kinh đô Kim Thành báo công của Trương Bảo Cao.

Thời gian này nghe nói đầu hàng Trương Bảo Cao sẽ được tha mạng nên rất nhiều hải tặc đã bỏ đảo của mình ở biển Hoàng Hải đến đảo Thanh Hải quy thuận Trương Bảo Cao. Trương Bảo Cao sau đó cho thuyền nhẹ làm như thuyền trinh sát đến gần đảo Vĩnh Kim rồi rút. Yeom Mun được Bạch Hà báo thì dẫn toàn bộ thuộc hạ gồm Jang Dae Chi, Bạch Hà lên thuyền đuổi theo chiếc thuyền đó. Trương Bảo Cao cho nhiều các thuyền chở đám hộ vệ cùng Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil xông ra tràn sang thuyền của Yeom Mun. Đám hải tặc bị hộ vệ của Trương Bảo Cao tiêu diệt rất nhiều. Yeom Mun (Diêm Môn), Jang Dae Chi, Bạch Hà và đám thuộc hạ bị đoàn người Trương Bảo Cao giải từ đảo Sơn Khánh về đảo Thanh Hải vào sáng hôm sau.

Sau đó Trương Bảo Cao cho thích chữ "hải tặc" lên trán của Yeom Mun bắng thanh sắt nung lửa nhằm trừng phạt tội làm hải tặc, buôn bán nô lệ Tân La sang nhà Đường. Rồi Trương Bảo Cao cho trói Yeom Mun ở bến tàu Thanh Hải nhiều ngày, cuối cùng cho người đưa Yeom Mun đi làm nô lệ ở bến tàu Đỗ Lĩnh thuộc Võ Trân Châu (Muju). Jang Dae Chi và Bạch Hà bị làm nô lệ ở bến tàu khác cũng thuộc Võ Trân Châu.

Sau khi dẹp xong hải tặc ở bờ biển tây nam Tân La năm 826, cộng với việc đang sở hữu một hạm đội tư nhân đáng gờm có trụ sở tại Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La, Trương Bảo Cao đã gửi thư về kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju) thỉnh cầu vua Tân La Hưng Đức Vương thành lập một đơn vị đồn trú hàng hải vĩnh viễn để bảo vệ các hoạt động buôn bán của người Tân La ở trên biển Hoàng Hải. Vua Tân La Hưng Đức Vương muốn đồng ý nhưng bị các quý tộc ngăn cản. Sau đó Trương Bảo Cao ở đảo Thanh Hải mở cứ điểm buôn bán, thiết lập mạng lưới mậu dịch giữa nhà Đường (đời vua Đường Kính Tông), Tân La (đời vua Tân La Hưng Đức Vương) và Nhật Bản (đời Thiên hoàng Junna).

Năm 827 Trương Bảo Cao phát hiện có đám hải tặc mới ở bờ biển tây nam Tân La (đời vua Tân La Hưng Đức Vương) thì tiếp tục dẫn thuộc hạ đi tiêu diệt.

Mùa xuân năm 828 sau hai năm mở mạng lưới mậu dịch trên biển giữa nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông), Tân La (đời vua Tân La Hưng Đức Vương) và Nhật Bản (đời Thiên hoàng Junna), Trương Bảo Cao đã phát triển Thanh Hải thành trung tâm thương mại lớn nhất Tân La. Tàu bè người Ba Tư, nước Đại Tùng quốc cũng cập bến Thanh Hải buôn bán giao thương với Trương Bảo Cao. Trương Bảo Cao luôn đóng thuế rất nhiều cho triều đình Tân La và đóng thuế luôn cho các thương đoàn hoạt động ở Thanh Hải.

Tháng 4 năm 828 Trương Bảo Cao nhận thư triệu kiến của vua Tân La Hưng Đức Vương vào kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju). Trương Bảo Cao cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương rời Thanh Hải đến kinh đô Kim Thành và được Sử trung đại nhân Kim Hựu Trưng dẫn vào cung diện kiến nhà vua. Vua Tân La Hưng Đức Vương ghi nhớ công lao dẹp hải tặc ở bờ biển Tây Nam 2 năm trước của Trương Bảo Cao và công lao biến Thanh Hải thành trung tâm mậu dịch lớn của Tân La nên phong cho Trương Bảo Cao làm đại sứ Thanh Hải trấn (Cheonghaejin, là đảo Wando ngày nay ngoài khơi tỉnh Nam Jeolla của Hàn Quốc), cai trị đảo Thanh Hải (nay là Hoàn đảo - Wando). Trương Bảo Cao còn được vua ban cho thượng phương bảo kiếm, có thể điều động 1 vạn quân để thành lập và điều khiển các công trình phòng thủ tại Thanh Hải. Việc này chấn động kinh đô Kim Thành và cả đất nước Tân La. Sau đó Trương Bảo Cao cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương rời Kim Thành về Thanh Hải ("Biển được thanh lọc" hoặc "Biển xanh"). Cả Thanh Hải trấn đều kinh ngạc và chào đón Trương Bảo Cao nồng nhiệt (về sau Trương Bảo Cao sử dụng doanh trại ở Thanh Hải như là một cơ sở để thống trị nền chính trị Tân La vào giữa thế kỷ thứ 9).

Trương Bảo Cao bắt đầu thiết lập bộ thương mại cho buôn bán, bộ chính trị lo dân sinh và bộ quân sự lo phòng thủ cho Thanh Hải. Trương Bảo Cao đã thành lập một lâu đài nhỏ và một căn cứ quân sự ở Garipo thuộc đảo Thanh Hải. Việc thành lập đồn trú của Thanh Hải trấn đánh dấu đỉnh cao của sự nghiệp của Trương Bảo Cao. Từ lúc đó, ông ta có thể được nhìn thấy trong bối cảnh nhiều lãnh chúa tư nhân phát sinh bên ngoài kinh đô Kim Thành của Tân La, những người thường được hậu thuẫn bởi những đội quân tư nhân đáng gờm. Lực lượng của Trương Bảo Cao mặc dù trên danh nghĩa là được truyền lại bởi vua Tân La Hưng Đức Vương, nhưng thực sự nằm dưới sự kiểm soát của ông ta. Trương Bảo Cao trở thành trọng tài thương mại và hàng hải ở Thanh Hải.

Thanh Hải trấn được độc lập về kinh tế, quân sự, và hành chính; và nó trở thành trung tâm của một mạng lưới buôn bán quốc tế. Với thế lực này, Trương Bảo Cao bảo đảm sự an toàn của đảo Thanh Hải, biến nó thành nơi trung gian cho các giao dịch thương mại trên biển Đông Á bấy giờ. Thanh Hải trấn đã rất thành công trong nhiệm vụ của mình; nó duy trì mối quan hệ thương mại mạnh mẽ với các cảng thương mại của nhà Đường và Nhật Bản và bảo vệ thành công thương nhân Tân La và cư dân ven biển khỏi hải tặc. Trương Bảo Cao đã gửi các đoàn người gọi là Hoyeoksa (호역사) cho các hoạt động giao dịch và trao đổi văn hóa giữa Tân La với các nước. Các tàu bè nhà Đường, Nhật Bản, Ba Tư, Đại Tùng quốc liên tiếp cập bến Thanh Hải.

Người Nhật Bản (đời Thiên hoàng Junna) đến Thanh Hải trấn xin Trương Bảo Cao chỉ họ cách đóng tàu bè đi xa vì kỹ thuật đóng tàu của người Nhật Bản lúc này còn hạn chế. Trương Bảo Cao đưa thợ giỏi ở Thanh Hải dạy cho các thương thuyền Nhật Bản cách đóng tàu kiên cố, có thể đi xa từ Nhật Bản đến nhà Đường được. Từ đó về sau người Nhật dần biết cách đóng tàu chuyên nghiệp và mấy thế kỷ sau đưa tàu đi xâm lược lại bán đảo Triều Tiên (1592 - 1598).

Lúc này Kim Dương đô đốc Võ Trân Châu đã rời Kim Thành về Võ Trân Châu. Thấy Yeom Mun đang làm nô lệ khổ cực ở bến tàu Đỗ Lĩnh thuộc Võ Trân Châu, Kim Dương cho phóng thích Yeom Mun khỏi công trường ở bến tàu Đỗ Lĩnh và được Kim Dương nhận làm thuộc hạ của ông ta. Jang Dae Chi, Bạch Hà cũng được Kim Dương phóng thích khỏi các bến tàu khác thuộc Võ Trân Châu và cũng được Kim Dương cho làm thuộc hạ của ông ta. Yeom Mun, Jang Dae Chi và Bạch Hà thấy Trương Bảo Cao đã biến Thanh Hải thành vương quốc riêng, có quân đội, cung điện, luật pháp riêng và canh phòng cẩn mật thì kinh ngạc. Yeom Mun phải cùng Jang Dae Chi, Bạch Hà về Võ Trân Châu gặp Kim Dương. Yeom Mun (Diêm Môn) sau đó được Kim Dương đổi tên thành Yeom Jang (Diêm Trường), xoá bỏ thân phận hải tặc và nô lệ xưa. Jang Dae Chi, Bạch Hà được Kim Dương cho huấn luyện đội quân bí mật của Võ Trân Châu.

Bến tàu Thanh Hải của Trương Bảo Cao sầm uất bấy nhiêu thì bến tàu Đỗ Lĩnh ở Võ Trân Châu thuộc quyền quản lý Jami phu nhân vắng tàu bấy nhiêu. Huỳnh đại nhân là thương gia nhà Đường ở Trường An thường buôn bán với Jami phu nhân, nay cũng đến Thanh Hải làm ăn với Trương Bảo Cao. Một hôm Trương Bảo Cao mở Hội nghị hành đô mời các thương đoàn khắp nơi ở Tân La đến Thanh Hải tham dự. Jami phu nhân biết mình yếu thế nên cũng cắn răng đến tham dự. Tại Hội nghị này, Trương Bảo Cao tuyên bố sẽ trọng dụng người có thực tài, không quan tâm tầng lớp xã hội, tiến tới một Thanh Hải trấn không phân chia giai cấp. Jami phu nhân nghe vậy thì lấy cớ này để báo lên kinh đô Kim Thành rằng Trương Bảo Cao muốn ở Thanh Hải tạo phản, lập quốc gia riêng tách khỏi Tân La.

Năm 829 Trương Bảo Cao phát hiện có đám hải tặc mới xuất hiện ở bờ biển tây nam Tân La (đời vua Tân La Hưng Đức Vương) thì tiếp tục dẫn thuộc hạ đi tiêu diệt hải tặc. Liên tục từ năm 829 đến năm 834, Trương Bảo Cao đã tiêu diệt và bắt sống rất nhiều hải tặc rồi giải bọn chúng về Võ Trân Châu (Muju) thuộc Tân La cho lao động khổ sai. Cùng năm 834, vua Tân La Hưng Đức Vương cho sửa đổi màu sắc của lễ phục chính thức và cũng ban hành chỉ dụ cấm thường dân "xa xỉ quá mức".

Vào thời điểm đó, Trương Bảo Cao ở Thanh Hải được hậu thuẫn bởi quân đội 1 vạn quân của chính ông đã cho ông quyền lực to lớn trong chính trị. Về mặt quân sự, ông ta đủ mạnh để lật đổ nhà nước Tân La và trở thành vua mà ông ta muốn. Ông thường bị các thành viên hoàng tộc Tân La ganh ghét vì địa vị nổi bật và thực tế là ông sinh ra là một nô lệ, không phải là một quý tộc.

Yeom Jang cùng Jang Dae Chi, Bạch Hà dẫn quân đội bí mật của Kim Dương đến kinh đô Kim Thành. Kim Dương bỏ chức đô đốc Võ Trân Châu rồi cùng Kim Ứng Thuận đến kinh đô Kim Thành. Tất cả cùng ra mắt Sử trung đại nhân Kim Hựu Trưng và được Kim Hựu Trưng thu dụng.

Đầu năm 835, Trương Bảo Cao phát hiện đám hải tặc cuối cùng ở bờ biển tây nam Tân La (đời vua Tân La Hưng Đức Vương) thì tiếp tục dẫn thuộc hạ đi tiêu diệt hải tặc. Đám hải tặc cuối cùng này nhanh chóng bị Trương Bảo Cao tiêu diệt và bờ biển tây nam Tân La bấy giờ mới thực sự yên bình.

Cùng năm 835 Tể tướng Kim Trung Công đột ngột qua đời ở kinh đô Kim Thành, Kim Quân Trinh (cha của Kim Hựu Trưng) lên làm Tể tướng. Theo luật lệ của Tân La thì hai cha con không thể giữ chức Tể tướng và Sử trung đại nhân, vì hai chức này là đối trọng lẫn nhau. Kim Hựu Trưng liền tự nhường chức Sử Trung đại nhân cho Kim Minh (con của Tể tướng Kim Trung Công). Jami phu nhân (khi đó đang ủng hộ Kim Minh) cùng Kim Minh phái thích khách đi hành thích Kim Hựu Trưng nhưng thất bại. Kim Hựu Trưng ghi hận trong lòng.

Năm 836 vua Tân La Hưng Đức Vương lâm bệnh nặng. Sử trung đại nhân Kim Minh cùng Jami phu nhân liền triệu tập Hội nghị các quý tộc định bàn chuyện lên ngôi và lập kế giết Kim Quân Trinh và Kim Hựu Trưng. Kim Dương muốn lấy được sự tín nhiệm của Kim Hựu Trưng nên sai Yeom Jang đi hành thích Kim Minh. Jami phu nhân sai người đưa thi thể Kim Minh bỏ trốn. Kim Hựu Trưng và Kim Quân Trinh trách mắng Kim Dương, nhưng việc đã rồi. Kim Quân Trinh cho Kim Dương điều động binh tiễu trừ hết vây cánh Kim Minh, làm cho Kim Thành rối loạn trong bể máu. Việc này loan đến Thanh Hải khiến Trương Bảo Cao thất vọng về Kim Hựu Trưng, một con người không màng chính sự mà bây giờ lại làm ra cuộc đấu tranh đẫm máu thế này.

Biết bệnh nặng không qua khỏi, vua Tân La Hưng Đức Vương bí mật gọi Trương Bảo Cao tại Thanh Hải về và trao ấn tín hoàng đế Tân La, dặn rằng sau hội nghị Hòa Bạch, ai được bầu lên ngôi vua thì đưa ấn tín hoàng đế Tân La cho người đó, tránh việc tranh đoạt đổ máu. Trương Bảo Cao nhận mệnh và về Thanh Hải. Không lâu sau, vua Tân La Hưng Đức Vương qua đời mà không có con kế vị. Vua Tân La Hưng Đức Vương được chôn cất tại Angang-hyeon, nay là Angang-eup, Gyeongju, Gyeongsang Nam. Trương Bảo Cao vì sợ ngọc tỷ bị cướp nên không đến Kim Thành dự tang lễ của vua mà ở Thanh Hải lập bài vị của vua và cho dân chúng cúng bái.

Kim Quân Trinh đang làm tể tướng nên đương nhiên sẽ được kế vị ngôi vua Tân La. Kim Đễ Long (cháu trai của vua Tân La Hưng Đức Vương) biết Kim Minh còn sống thì liền triệu tập các quý tộc để tính chuyện chống lại cha con Kim Quân Trinh và Kim Hựu Trưng. Từ đây Kim Đễ Long cùng thúc phụ (em họ của vua Tân La Hưng Đức Vương) là Kim Quân Trinh (Kim Gyunjeong) tranh giành quyền lực. Sau đó, Kim Hựu Trưng cố gắng thuyết phục Kim Đễ Long và phe cánh của ông ấy ủng hộ cha ông là Tể tướng Kim Quân Trinh lên ngôi. Kết quả tại Hội nghị Hoà Bạch, Tể tướng Kim Quân Trinh được tất cả mọi người tôn lên làm vua mới của Tân La, chọn ngày tốt làm lễ đăng cơ. Tin tức truyền đến Thanh Hải và Trương Bảo Cao dẫn Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Triệu Tương Kiến, Jang Seong-pil đến kinh đô Kim Thành giao ngọc tỷ lại cho Kim Hựu Trưng. Giao xong ngọc tỷ, Trương Bảo Cao dẫn toàn bộ quân trở về Thanh Hải mà không dự lễ đăng cơ của Kim Quân Trinh.

Ngày hôm sau lễ đăng cơ của Kim Quân Trinh diễn ra. Thái tử Kim Hựu Trưng, Kim Dương, Kim Ứng Thuận, Yeom Jang, Jang Dae Chi, Bạch Hà đi theo hộ vệ từ ngoài Kim Thành vào hoàng cung Kim Thành. Jami phu nhân mượn quân đội Bột Hải từ vua Bột Hải Trang Tông của vương quốc Bột Hải và quân đội Tân La của Kim Đễ Long cùng hộ vệ của bà ta tiến về Kim Thành tập kích đoàn người đưa Kim Quân Trinh đăng cơ làm vua. Kim Quân Trinh bị giết chết khi chưa kịp làm lễ đăng cơ nên lịch sử Tân La không công nhận Kim Quân Trinh là vua của Tân La. Kim Hựu Trưng và Kim Dương đều bị thương. Lúc này Trương Bảo Cao thấy có quân đội lạ không cờ hiệu đang tiến về Kim Thành nên dẫn toàn quân quay lại Kim Thành, cứu được Kim Hựu Trưng rồi đưa ông cùng về Thanh Hải. Kim Dương, Yeom Jang, Jang Dae Chi, Bạch Hà cũng chạy theo hướng Thanh Hải. Triệu Tương Kiến vào Kim Thành đưa Kim Khánh Ưng (con của Kim Hựu Trưng) rời Kim Thành để đi đến Thanh Hải.

Jami phu nhân cùng Kim Đễ Long, Kim Rihong và quân Bột Hải đưa Kim Minh (Kim Myeong) tiến vào hoàng cung Kim Thành. Kim Minh sau đó nghe đề nghị của Jami phu nhân mà lập Kim Đễ Long (kẻ đối kháng với Kim Quân Trinh) lên ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Hi Khang Vương. Quân đội Bột Hải sau đó rút về vương quốc Bột Hải (đời vua Bột Hải Trang Tông).

Tháng 5 năm 837, Kim Hựu Trưng cùng con là Kim Khánh Ưng được đoàn quân của Trương Bảo Cao, Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil, Triệu Tương Kiến đưa về đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju), vua Tân La Hi Khang Vương phong cho Kim Minh làm Thượng đại đẳng, dù Kim Minh chỉ là chân cốt.

Mùa xuân năm 838, Kim Dương, người khi đó đang ẩn mình trên một ngọn núi gần kinh đô, đã nghe thấy các tin tức và cùng Yeom Jang, Bạch Hà, Jang Dae Chi mang toàn quân bí mật Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) quy thuận Kim Hựu Trưng và Trương Bảo Cao. Kim Dương kể cho Kim Hựu Trưng về các sự kiện và thuyết phục ông ta trả mối thù này.

Nhà sư Ennin đi cùng với phái đoàn ngoại giao của Fujiwara no Tsunetsugu từ Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō) đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La (đời vua Tân La Hi Khang Vương) thì dừng chân để thuê tàu Tân La sang nhà Đường nhằm tìm kiếm kinh điển Phật giáo. Nguyên do là vì họ biết tàu Tân La của Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn thời đó có chất lượng tốt hơn so với các tàu được sản xuất tại Nhật Bản. Tại đây nhà sư Ennin đã viết lại nhiều thông tin về Thanh Hải và Trương Bảo Cao trong Nhật ký Nittō Guhō Junrei Kōki (入唐求法巡礼行記) của ông. Sau đó nhà sư Ennin cùng Fujiwara no Tsunetsugu rời Thanh Hải đến nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông).

Muốn giảm nguồn thu của Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Trương Bảo Cao, Jami phu nhân phái người sang nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) mua chuộc quan lớn ở Trường An đánh thuế nặng các thương thuyền từ nhà Đường đến bến tàu Thanh Hải trấn của Tân La. Các thương thuyền từ nhà Đường sau đó đều tránh Thanh Hải trấn mà cập bến ở các bến tàu khác thuộc Tân La.

Tại kinh đô Kim Thành, cảm thấy Kim Minh nắm toàn bộ quyền hành trong triều đình Tân La, còn bản thân không có quyền lực gì, vua Tân La Hi Khang Vương liền ban lệnh ân xá cho Kim Hựu Trưng ở Thanh Hải. Tuy nhiên Kim Hựu Trưng nhận thấy ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju) đang tồn tại mối đe dọa lớn cho ông chính là Kim Minh, người đã trở thành Thượng đại đẳng nên Kim Hựu Trưng không đến Kim Thành giúp vua Tân La Hi Khang Vương.

Giữa tháng 11 năm 838, Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) chỉ thấy thương thuyền Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō), thương thuyền Ba Tư, thương thuyền Đại Tùng quốc đến mà không còn thương thuyền từ nhà Đường đến nữa thì cùng Yeom Jang, Bạch Hà, Triệu Tương Kiến lên đường sang Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) tìm hiểu nguyên nhân. Jami phu nhân cũng đích thân sang Dương Châu nhà Đường để gặp hoạn quan người Tân La là Thiên Thượng Quý (cấp dưới trực tiếp của hoạn quan Thọ Quang - người đã vâng lệnh của vua Đường Văn Tông hạ độc giết chết Thái tử Lý Vĩnh vào ngày 6 tháng 11 cùng năm 838<ref>Cựu Đường thư, quyển 175</ref>), nhờ ông ấy xin vua Đường Văn Tông ban lệnh cấm thương thuyền nhà Đường đến Thanh Hải trấn của Tân La (đời vua Tân La Hi Khang Vương), để cô lập hoàn toàn Trương Bảo Cao, đồng thời xin triều đình nhà Đường ủng hộ Kim Minh làm vua Tân La thay cho vua Tân La Hi Khang Vương đương vị. Đổi lại Jami phu nhân hứa sẽ cắt đất Hán Châu (Hanju) và Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Tân La cho Thiên Thượng Quý.

Lúc này vua Tân La Hi Khang Vương ở kinh đô Kim Thành đã bị quân đội của Thượng đại đẳng Kim Minh bao vây hoàng cung thì sợ hãi. Vua Tân La Hi Khang Vương sai sứ đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) nhằm xin Trương Bảo Cao ra quân giúp đỡ nhưng Trương Bảo Cao đã đi Dương Châu nhà Đường. Các tướng của Trương Bảo Cao là Thôi Võ Xương, Trịnh Niên không quyết định được khi Trương Bảo Cao đi vắng. Kim Dương đốc thúc Kim Hựu Trưng nên tự đứng ra thống lĩnh 1 vạn quân ở Thanh Hải đi đánh kinh đô Kim Thành nhưng Kim Hựu Trưng do dự không quyết.

Ở Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông), Trương Bảo Cao triệu tập Hội nghị hành đô bàn với chủ các thương đoàn Tân La ở Dương Châu nhà Đường. Yeom Jang sau đó dẫn Trương Bảo Cao thuyết phục Huỳnh đại nhân tiếp tục buôn bán với Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La nhưng không thành công, vì ông ấy đã nhận lời hứa với Jami phu nhân. Nghe tin hoạn quan Thiên Thượng Quý đã từ Trường An đến Dương Châu, Yeom Jang lại dẫn Trương Bảo Cao đi gặp Thiên Thượng Quý nhưng Thiên Thượng Quý cũng từ chối Trương Bảo Cao vì ông ấy cũng đã nhận lời hứa với Jami phu nhân.

Tháng 12 năm 838 ở kinh đô Kim Thành của Tân La, Thượng đại đẳng Kim Minh biết tin vua Tân La Hi Khang Vương từng sai sứ đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) xin Trương Bảo Cao ra quân giúp đỡ thì nổi giận. Kim Minh kéo quân đánh vào hoàng cung, giết chết một vài phụ tá của vua và buộc vua Tân La Hi Khang Vương uống thuốc độc tự sát. Vua Tân La Hi Khang Vương được chôn tại núi Sosan ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju). Kim Minh tự lập làm vua của Tân La, tức là vua Tân La Mẫn Ai vương.

Khi đó Kim Hựu Trưng sau bao lần chần chừ chưa quyết thì nay mới quyết định mang quân của Thanh Hải đánh vào hoàng cung Kim Thành cứu vua Tân La Hi Khang Vương. Tuy nhiên tin tức vua Tân La Hi Khang Vương đã tự sát ở kinh đô Kim Thành khiến Kim Hựu Trưng hối hận về sự chần chừ trễ nãi của mình.

Trương Bảo Cao và Yeom Jang thấy không thể thuyết phục được hoạn quan Thiên Thượng Quý của nhà Đường thì tiến hành phá hủy mối làm ăn giữa Thiên Thượng Quý và Jami phu nhân. Sau đó Trương Bảo Cao cùng Yeom Jang, Triệu Tương Kiến rời Dương Châu nhà Đường quay về Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La.

Cuối tháng 12 năm 838, Jami phu nhân từ Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) về đến kinh đô Kim Thành của Tân La thì chúc mừng vua Tân La Mẫn Ai Vương đã làm vua. Vua Tân La Mẫn Ai Vương nghe tin Trương Bảo Cao đã phá hỏng mối quan hệ giữa Tân La và nhà Đường thì phong cho Jami phu nhân toàn quyền thống lĩnh đại quân chinh phạt Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Jami phu nhân truyền lệnh tập hợp quân đội khắp nơi về kinh đô Kim Thành, tổng cộng 10 vạn quân. Jami phu nhân dồn binh về Võ Trân Châu (Muju), chuẩn bị xong sẽ vượt biển đánh vào Thanh Hải trấn.

Khi đó Trương Bảo Cao cũng đã về đến đảo Thanh Hải thì nghe tin vua Tân La Hi Khang Vương đã bị vua Tân La Mẫn Ai vương ép phải tự sát thì cả giận. Kim Dương thuyết phục Kim Hựu Trưng phải trả mối thù này. Kim Hựu Trưng hỏi Trương Bảo Cao (Jang Bogo) giúp mình tận dụng sự rối loạn của đất nước để đưa mình lên làm vua, chiếm lấy ngai vàng từ kẻ chiếm đoạt (vua Tân La Mẫn Ai Vương) đã giết cha của Kim Hựu Trưng. Trương Bảo Cao trả lời rằng:Người xưa có một câu nói, "Để xem điều gì đúng và không làm điều đó là muốn có lòng can đảm". Mặc dù tại hạ không có khả năng, nhưng tại hạ sẽ làm theo lệnh của Đại nhân (Kim Hựu Trưng)"Trương Bảo Cao đồng ý giúp Kim Hựu Trưng và người bạn của ông là Trịnh Niên (Jeong Nyeon) và Thôi Võ Xương cũng đi theo Kim Hựu Trưng. Kim Hựu Trưng hứa hẹn với Trương Bảo Cao rằng nếu sau này ông ta lên làm vua thì sẽ cưới con gái Trương Nghĩa Anh (장의영, 張義英) của Trương Bảo Cao cho con trai Kim Khánh Ưng của ông ấy. Trương Bảo Cao tuyên bố khai chiến với kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju), quyết định giương cao ngọn cờ "Bình Đông quân"'' đi đánh kinh đô Kim Thành, tôn Kim Hựu Trưng làm thủ lĩnh của Bình Đông quân. Trương Bảo Cao thống lĩnh 5000 quân, Trịnh Niên thống lĩnh 5000 quân để cố vấn cho những yêu cầu của Kim Hựu Trưng. Trương Bảo Cao còn phong Yeom Jang làm phó tướng của Bình Đông quân. Một cuộc chiến tranh lớn giữa Thanh Hải trấn với kinh đô Kim Thành nổ ra.

Trương Bảo Cao nhờ Kim Hựu Trưng dẫn quân rời Thanh Hải đi thuyền cập bến Hoàng Đạo rồi tiến đến Đại Khâu (Daegu) để đánh lạc hướng quân đội Kim Thành. Jami phu nhân lúc này đã từ Kim Thành đến Võ Trân Châu (Muju), nghe tin Kim Hựu Trưng đến Đại Khâu thì mừng rỡ, phái đại quân tiến đến Đại Khâu chặn Kim Hựu Trưng và phái quân từ Võ Trân Châu đi thuyền đến đánh đảo Thanh Hải nhằm chia cắt hai cánh quân của Trương Bảo Cao.

Tuy nhiên Trương Bảo Cao đã biết rõ đảo Thanh Hải nếu bị kẻ địch tấn công sẽ dễ bị san bằng và kế hoạch tốt nhất là phải dời cuộc chiến đi xa khỏi Thanh Hải. Kết quả Trương Bảo Cao nên quyết định đánh chiếm Võ Trân Châu (đất liền phía bắc đảo Thanh Hải) trước, rồi dùng nơi đó làm căn cứ để tổ chức chiến tranh với quân đội triều đình Tân La. Trương Bảo Cao phái Kim Dương, Kim Ứng Thuận, Jang Dae Chi dẫn quân đi tấn công các đội quân Kim Thành ở một số châu huyện xung quanh Võ Trân Châu. Kế đó đích thân Trương Bảo Cao cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Yeom Jang nhân đêm tối lẻn vào trụ sở Võ Trân Châu giết chết bọn lính canh, bắt sống đô đốc Võ Trân Châu và buộc hắn đầu hàng Bình Đông quân. Võ Trân Châu nhanh chóng rơi vào tay Trương Bảo Cao. Kim Dương nghe tin Jami phu nhân ở Võ Trân Châu thì phái Yeom Jang đi bắt bà ta. Nhưng Jami phu nhân đã trốn thoát.

Jami phu nhân cho quân rút khỏi thành Nam Nguyên (Namwon), nhanh chóng tập trung binh lực 10 vạn quân tại Đại Khâu (Daegu) nhằm tiêu diệt 1 vạn quân của Trương Bảo Cao. Jami phu nhân còn phái quân đi đường biển vòng ra phía sau quân đội của Trương Bảo Cao để chia cắt con đường vận lương của Trương Bảo Cao.

Lúc này Kim Hựu Trưng tiến đến Đại Khâu (Daegu), thấy 10 vạn quân Kim Thành thì dẫn quân quay về Võ Trân Châu (Muju) hội quân với Trương Bảo Cao. Rất nhiều quan quân châu huyện lân cận Võ Trân Châu đều quy thuận Bình Đông quân. Lực lượng Bình Đông quân đã nhiều hơn rất nhiều. Khi đó quân đội của Trương Bảo Cao đang cần quân lương nên sai người gửi thư về Thanh Hải gọi quân lương. Tuy nhiên đoàn quân lương của Trương Bảo Cao đến Lâm Trì trấn thì bị quân Kim Thành đột kích. Lương thảo của Bình Đông quân bị cướp sạch. Thấy Bình Đông quân đang lâm vào hoàn cảnh thiếu lương, sĩ khí sa sút, Jami phu nhân quyết tâm dồn binh 10 vạn quân Kim Thành đến Đại Khâu triển khai quyết chiến nhằm tiêu diệt hết 1 vạn quân của Trương Bảo Cao và Kim Hựu Trưng.

Đầu năm 839, ở Võ Trân Châu (Muju), Trương Bảo Cao lệnh cho Yeom Jang mang vài cận vệ tài giỏi từ bến tàu Đỗ Lĩnh đột nhập vào hoàng cung Kim Thành để chiếm 5 phong hoả đài, đốt các phong hoả đài đó và chiếm lĩnh cổng thành Kim Thành trước. Yeom Jang nhận lệnh dẫn Jang Dae Chi, Bạch Hà đến Kim Thành. Sau đó Kim Dương được lệnh của Trương Bảo Cao dẫn quân đi mai phục ở gần cổng thành Kim Thành. Kế đó, Trương Bảo Cao sắp xếp trong ngoài và hẹn ngày tiến đánh Đại Khâu (Daegu).

Đêm đó 10 vạn quân do Jami phu nhân chỉ huy rời kinh đô Kim Thành để đến Đại Khâu. Bấy giờ, Yeom Jang cùng Jang Dae Chi, Bạch Hà đã lẻn vào hoàng cung Kim Thành tiêu diệt các toán quân canh gác. Sáng hôm sau, 10 vạn quân Kim Thành do Jami phu nhân chỉ huy tiến đến Đại Khâu (Daegu) chờ quân đội Trương Bảo Cao, Kim Hựu Trưng đến. Sau đó 1 vạn quân của Trương Bảo Cao, Kim Hựu Trưng, Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil từ Võ Trân Châu (Muju), vượt qua Nam Nguyên (Namwon), đến được Đại Khâu. Khi đó Yeom Jang ở kinh đô Kim Thành giết hết binh sĩ ở 5 phong hoả đài và cổng thành Kim Thành, cuối cùng Yeom Jang nổi lửa trên 5 phong hoả đài làm hiệu. Bên ngoài Kim Thành, quân của Kim Dương, Kim Ứng Thuận đánh tan các đạo quân triều đình Tân La tại các quận, huyện gần Kim Thành.

Tại Đại Khâu (Daegu), Jami phu nhân định cho 10 vạn quân của mình tấn công 1 vạn quân của Trương Bảo Cao thì nhận tin 5 phong hỏa đài ở kinh đô Kim Thành đã nổi lửa, tức là hoàng cung Kim Thành đã bị chiếm. Jami phu nhân lo sợ tính mạng vua Tân La Mẫn Ai Vương khó bảo toàn nên bà ta cho 5 vạn quân trở về cứu viện Kim Thành, để 5 vạn quân ở lại ngắn vạn quân của Trương Bảo Cao. Trương Bảo Cao cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil mở cuộc tấn công mạnh vào Đại Khâu. Bị giảm số lượng quân đội và tâm lý hoang mang việc Kim Thành thất thủ, quân của Jami phu nhân nhanh chóng rối loạn, yếu thế.

Năm vạn quân của Jami phu nhân trở về cứu Kim Thành đã bị quân của Kim Dương phục kích. Quân triều đình Tân La chết vô số và tan rã. Tin tức này truyền đến Đại Khâu khiến Jami phu nhân thất kinh. Quân đội của Trương Bảo Cao nghe tin Kim Dương thắng lợi thì đánh càng hăng thêm, quân của Jami phu nhân chết rất nhiều. Số đông quân Kim Thành bỏ trốn hoặc đầu hàng Trương Bảo Cao vô số kể. Jami phu nhân liền hạ lệnh rút quân khỏi Đại Khâu chạy về phía bắc. Trương Bảo Cao dẫn Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil truy kích tàn quân của Jami phu nhân. Còn Kim Hựu Trưng dẫn đại quân tiến vào kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju).

Lúc này Kim Dương đã đưa binh vào kinh đô Kim Thành hội với Yeom Jang, rồi cùng tiến đánh hoàng cung Tân La. Vua Tân La Mẫn Ai Vương hoảng hốt rồi cùng các phụ tá bỏ hoàng cung để trốn. Kim Dương và Yeom Jang phái quân đi truy sát khắp Kim Thành để tìm vua. Tất cả các phụ tá của vua Tân La Mẫn Ai Vương đều bỏ chạy và để lại vua ở phía sau, vì vậy vua phải giấu mình trong một tòa nhà gần vương cung. Những người lính và Kim Dương đến cung vua và lục soát. Cuối cùng, Yeom Jang tìm thấy vua trong tòa nhà và giết sạch vài tên hộ vệ của vua. Kim Dương cũng đến và sát hại vua Tân La Mẫn Ai Vương bất chấp những lời cầu xin. Vua Tân La Mẫn Ai Vương chết dưới tay Kim Dương vào tháng 12 âm lịch năm 838, tức đầu năm 839. Thân tín của vua Tân La Mẫn Ai Vương là Kim Rihong cũng bị giết.

Tất cả châu huyện ở Tân La nghe tin đều quy hàng Bình Đông quân của Trương Bảo Cao và không chứa chấp Jami phu nhân. Khi đó Trương Bảo Cao, Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil đưa binh truy kích Jami phu nhân đến đêm tối và cuối cùng cũng đuổi kịp tàn quân của Jami phu nhân. Lúc đó quân của Jami phu nhân chỉ còn vài người vì số đông đã bỏ bà ta mà trốn. Trương Bảo Cao lệnh toàn quân tấn công tàn quân của Jami phu nhân, bắt được Jami phu nhân giải về kinh đô Kim Thành để chờ ngày xử tử hình. Ở trong ngục, Jami phu nhân khi thấy Yoem Jang thăm mình thì bà ta nhờ Yeom Jang cứu bà ta ra khỏi ngục vì bà ta còn tiền rất nhiều ở Võ Trân Châu (Muju) có thể "Đông Sơn tái khởi". Yeom Jang từ chối Jami phu nhân và rời đi. Trương Bảo Cao sau đó cho thả Jami phu nhân ra, bố trí cho bà ta 1 con thuyền để đi sang nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông). Jami phu nhân không lên thuyền mà tự mình đi đến Võ Trân Châu (Muju) để tìm lại khối tài sản lớn mà bà ta cất giấu. Tuy nhiên khi bà ta vừa đến ngôi nhà ấy thì thấy Kim Dương đang sai thuộc hạ mang hết tài sản của bà ta đi. Jami phu nhân giận dữ và thất vọng, cuối cùng nhảy xuống biển phía nam Võ Trân Châu (Muju) tự sát.

Lúc này Kim Hựu Trưng đã được Hội nghị Hoà Bạch tôn lên ngôi vua, chỉ chờ ngày đăng cơ. Tháng 4 âm lịch năm 839, Trương Bảo Cao, Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil dẫn đại quân rời kinh đô Kim Thành trở về Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Cũng trong ngày hôm đó Kim Hựu Trưng làm lễ đăng cơ lên ngôi vua Tân La ở kinh đô Kim Thành, tức là vua Tân La Thần Vũ Vương.

Trương Bảo Cao về đảo Thanh Hải không lâu thì vợ của Trương Bảo Cao là Thái Trân hạ sinh đứa con trai. Cả Thanh Hải trấn đều vui mừng. Thần Vũ Vương sai sứ sang Trường An nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) xin sắc phong và xin lập lại giao thương giữa nhà Đường với Thanh Hải trấn. Từ đó thương buôn nhà Đường đã cập bến Thanh Hải trở lại. Trương Bảo Cao sau đó tiếp tục ra sức giúp thương mại ở Thanh Hải phát triển hơn với sự buôn bán hàng hoá với nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông), Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō), Ba Tư, Đại Tùng quốc. Vua Bột Hải Trang Tông của vương quốc Bột Hải tiến hành các hoạt động thương mại với Tân La (đời vua Tân La Thần Vũ Vương).

Không lâu sau Thần Vũ Vương phái sứ giả từ kinh đô Kim Thành đến Thanh Hải trấn gọi Trương Bảo Cao về kinh đô Kim Thành để phong chức Tể tướng. Trương Bảo Cao từ chối sứ giả, phái Triệu Tương Kiến vào triều đình làm quan giúp vua. Thần Vũ Vương lại sai Yeom Jang (lúc này đang giữ chức Đội trưởng bảo vệ hoàng thất) đến Thanh Hải gọi Trương Bảo Cao về kinh đô. Trương Bảo Cao cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Yeom Jang rời Thanh Hải vào hoàng cung Kim Thành.

Tháng 7 âm lịch năm 839, Trương Bảo Cao, Thôi Võ Xương, Trịnh Niên và Yeom Jang vào triều diện kiến vua Thần Vũ Vương và Trương Bảo Cao được vua phong chức Tể tướng Tân La, lo trị an bá tánh Tân La, đồng thời kiêm chức Đại tướng của Cấm Vệ Quân và có quyền thu thuế 2000 hộ dân (gọi là Sikup: thực ấp). Việc này khiến bá quan và Kim Dương đều kinh hãi.

Kim Dương thấy Thần Vũ Vương phong cho Trương Bảo Cao làm Tể tướng như vậy thì rất tức giận. Sau đó Kim Dương lại nghe tin vua Thần Vũ Vương còn muốn lấy con gái Trương Nghĩa Anh của Trương Bảo Cao cho con trai vua là Thái tử Kim Khánh Ưng thì càng giận dữ hơn nữa. Kim Dương bàn với Yeom Jang rằng hiện nay giết Trương Bảo Cao không dễ nhưng giết vua dễ hơn nhiều.

Kim Dương sau đó sai Đội trưởng bảo vệ hoàng thất Yeom Jang giết một số hộ vệ của vua Thần Vũ Vương. Yeom Jang lẻn vào hoàng cung ép quan ngự y của vua tẩm loại thuốc độc lạ (thuốc độc từ Dương Châu nhà Đường mà người nào bị trúng độc chết đến 5 ngày sau thi thể mới có dấu vết trúng độc) vào đồ ăn của vua khiến vua Thần Vũ Vương ăn xong thì băng hà. Tể tướng Trương Bảo Cao biết tin thì hoảng hốt, rồi cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Triệu Tương Kiến nhanh chóng đến hoàng cung Kim Thành. Khi thấy thi thể của vua, Trương Bảo Cao cùng bá quan đều than khóc. Kế đó, Kim Dương phát tang cho thiên hạ biết rằng Thần Vũ Vương chết vì bệnh tật sau 3 tháng ở ngôi. Các ngự y khám nghiệm tử thi của vua và kết luận rằng vua bị tim đập nhanh mà băng hà. Tể tướng Trương Bảo Cao liền nghi ngờ có người hạ độc vua nên dời ngày cử hành tang lễ cho vua, triệu tập các đại thần đến bàn luận, đồng thời cho quân đội bao vây cả hoàng cung cấm chỉ kẻ khác xâm nhập hoàng cung. Tuy nhiên sau khi các ngự y dùng đủ phương thức thử độc trên thi thể của vua thì họ không hề thấy có dấu vết vua bị trúng độc. Bá quan từ đây bắt đầu không hài lòng về Trương Bảo Cao. Cảm thấy nên tránh né sự đả kích từ các quý tộc Tân La, Trương Bảo Cao từ chức Tể tướng, rồi cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương rời kinh đô Kim Thành trở về Thanh Hải trấn.

Chưa được 5 ngày sau khi Thần Vũ Vương mất, Kim Dương tổ chức tang lễ cho vua và lập con của vua Tân La Thần Vũ Vương là Kim Khánh Ưng lên ngôi vua Tân La, tức vua Tân La Văn Thánh Vương. Sau đó thi thể vua Thần Vũ Vương được chôn tại núi Jehyeong ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju).

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên
phim Hải thần

Chú thích

Vua Tân La
Mất năm 839
Năm sinh không rõ


title: Tân La Văn Thánh vương

text:
Văn Thánh Vương (mất 857, trị vì 839–857) là quốc vương thứ 46 của Tân La. Ông là con trai cả của Thần Vũ Vương và Định Tông thái hậu Jeonggye]]. Ông có tên húy là Kim Khánh Ưng (金慶膺, 김경응).

Biết bệnh nặng không qua khỏi, vua Tân La Hưng Đức Vương bí mật gọi Trương Bảo Cao tại Thanh Hải về và trao ấn tín hoàng đế Tân La, dặn rằng sau hội nghị Hòa Bạch, ai được bầu lên ngôi vua thì đưa ấn tín hoàng đế Tân La cho người đó, tránh việc tranh đoạt đổ máu. Trương Bảo Cao nhận mệnh và về Thanh Hải. Không lâu sau, vua Tân La Hưng Đức Vương qua đời mà không có con kế vị. Vua Tân La Hưng Đức Vương được chôn cất tại Angang-hyeon, nay là Angang-eup, Gyeongju, Gyeongsang Nam. Trương Bảo Cao vì sợ ngọc tỷ bị cướp nên không đến Kim Thành dự tang lễ của vua mà ở Thanh Hải lập bài vị của vua và cho dân chúng cúng bái.

Kim Quân Trinh đang làm tể tướng nên đương nhiên sẽ được kế vị ngôi vua Tân La. Kim Đễ Long (cháu trai của vua Tân La Hưng Đức Vương) biết Kim Minh còn sống thì liền triệu tập các quý tộc để tính chuyện chống lại cha con Kim Quân Trinh và Kim Hựu Trưng. Từ đây Kim Đễ Long cùng thúc phụ (em họ của vua Tân La Hưng Đức Vương) là Kim Quân Trinh (Kim Gyunjeong) tranh giành quyền lực. Sau đó, Kim Hựu Trưng cố gắng thuyết phục Kim Đễ Long và phe cánh của ông ấy ủng hộ cha ông là Tể tướng Kim Quân Trinh lên ngôi. Kết quả tại Hội nghị Hoà Bạch, Tể tướng Kim Quân Trinh được tất cả mọi người tôn lên làm vua mới của Tân La, chọn ngày tốt làm lễ đăng cơ. Tin tức truyền đến Thanh Hải và Trương Bảo Cao dẫn Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Triệu Tương Kiến, Jang Seong-pil đến kinh đô Kim Thành giao ngọc tỷ lại cho Kim Hựu Trưng. Giao xong ngọc tỷ, Trương Bảo Cao dẫn toàn bộ quân trở về Thanh Hải mà không dự lễ đăng cơ của Kim Quân Trinh.

Ngày hôm sau lễ đăng cơ của Kim Quân Trinh diễn ra. Thái tử Kim Hựu Trưng, Kim Dương, Kim Ứng Thuận, Yeom Jang, Jang Dae Chi, Bạch Hà đi theo hộ vệ từ ngoài Kim Thành vào hoàng cung Kim Thành. Jami phu nhân mượn quân đội Bột Hải từ vua Bột Hải Trang Tông của vương quốc Bột Hải và quân đội Tân La của Kim Đễ Long cùng hộ vệ của bà ta tiến về Kim Thành tập kích đoàn người đưa Kim Quân Trinh đăng cơ làm vua. Kim Quân Trinh bị giết chết khi chưa kịp làm lễ đăng cơ nên lịch sử Tân La không công nhận Kim Quân Trinh là vua của Tân La. Kim Hựu Trưng và Kim Dương đều bị thương. Lúc này Trương Bảo Cao thấy có quân đội lạ không cờ hiệu đang tiến về Kim Thành nên dẫn toàn quân quay lại Kim Thành, cứu được Kim Hựu Trưng rồi đưa ông cùng về Thanh Hải. Kim Dương, Yeom Jang, Jang Dae Chi, Bạch Hà cũng chạy theo hướng Thanh Hải. Triệu Tương Kiến vào Kim Thành đưa Kim Khánh Ưng (con của Kim Hựu Trưng) rời Kim Thành để đi đến Thanh Hải.

Jami phu nhân cùng Kim Đễ Long, Kim Rihong và quân Bột Hải đưa Kim Minh (Kim Myeong) tiến vào hoàng cung Kim Thành. Kim Minh sau đó nghe đề nghị của Jami phu nhân mà lập Kim Đễ Long (kẻ đối kháng với Kim Quân Trinh) lên ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Hi Khang Vương. Quân đội Bột Hải sau đó rút về vương quốc Bột Hải (đời vua Bột Hải Trang Tông).

Tháng 5 năm 837, Kim Hựu Trưng cùng con là Kim Khánh Ưng được đoàn quân của Trương Bảo Cao, Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil, Triệu Tương Kiến đưa về đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju), vua Tân La Hi Khang Vương phong cho Kim Minh làm Thượng đại đẳng, dù Kim Minh chỉ là chân cốt.

Mùa xuân năm 838, Kim Dương, người khi đó đang ẩn mình trên một ngọn núi gần kinh đô, đã nghe thấy các tin tức và cùng Yeom Jang, Bạch Hà, Jang Dae Chi mang toàn quân bí mật Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) quy thuận Kim Hựu Trưng và Trương Bảo Cao. Kim Dương kể cho Kim Hựu Trưng về các sự kiện và thuyết phục ông ta trả mối thù này.

Nhà sư Ennin đi cùng với phái đoàn ngoại giao của Fujiwara no Tsunetsugu từ Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō) đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La (đời vua Tân La Hi Khang Vương) thì dừng chân để thuê tàu Tân La sang nhà Đường nhằm tìm kiếm kinh điển Phật giáo. Nguyên do là vì họ biết tàu Tân La của Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn thời đó có chất lượng tốt hơn so với các tàu được sản xuất tại Nhật Bản. Tại đây nhà sư Ennin đã viết lại nhiều thông tin về Thanh Hải và Trương Bảo Cao trong Nhật ký Nittō Guhō Junrei Kōki (入唐求法巡礼行記) của ông. Sau đó nhà sư Ennin cùng Fujiwara no Tsunetsugu rời Thanh Hải đến nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông).

Muốn giảm nguồn thu của Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Trương Bảo Cao, Jami phu nhân phái người sang nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) mua chuộc quan lớn ở Trường An đánh thuế nặng các thương thuyền từ nhà Đường đến bến tàu Thanh Hải trấn của Tân La. Các thương thuyền từ nhà Đường sau đó đều tránh Thanh Hải trấn mà cập bến ở các bến tàu khác thuộc Tân La.

Tại kinh đô Kim Thành, cảm thấy Kim Minh nắm toàn bộ quyền hành trong triều đình Tân La, còn bản thân không có quyền lực gì, vua Tân La Hi Khang Vương liền ban lệnh ân xá cho Kim Hựu Trưng ở Thanh Hải. Tuy nhiên Kim Hựu Trưng nhận thấy ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju) đang tồn tại mối đe dọa lớn cho ông chính là Kim Minh, người đã trở thành Thượng đại đẳng nên Kim Hựu Trưng không đến Kim Thành giúp vua Tân La Hi Khang Vương.

Giữa tháng 11 năm 838, Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) chỉ thấy thương thuyền Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō), thương thuyền Ba Tư, thương thuyền Đại Tùng quốc đến mà không còn thương thuyền từ nhà Đường đến nữa thì cùng Yeom Jang, Bạch Hà, Triệu Tương Kiến lên đường sang Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) tìm hiểu nguyên nhân. Jami phu nhân cũng đích thân sang Dương Châu nhà Đường để gặp hoạn quan người Tân La là Thiên Thượng Quý (cấp dưới trực tiếp của hoạn quan Thọ Quang - người đã vâng lệnh của vua Đường Văn Tông hạ độc giết chết Thái tử Lý Vĩnh vào ngày 6 tháng 11 cùng năm 838<ref>Cựu Đường thư, quyển 175</ref>), nhờ ông ấy xin vua Đường Văn Tông ban lệnh cấm thương thuyền nhà Đường đến Thanh Hải trấn của Tân La (đời vua Tân La Hi Khang Vương), để cô lập hoàn toàn Trương Bảo Cao, đồng thời xin triều đình nhà Đường ủng hộ Kim Minh làm vua Tân La thay cho vua Tân La Hi Khang Vương đương vị. Đổi lại Jami phu nhân hứa sẽ cắt đất Hán Châu (Hanju) và Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Tân La cho Thiên Thượng Quý.

Lúc này vua Tân La Hi Khang Vương ở kinh đô Kim Thành đã bị quân đội của Thượng đại đẳng Kim Minh bao vây hoàng cung thì sợ hãi. Vua Tân La Hi Khang Vương sai sứ đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) nhằm xin Trương Bảo Cao ra quân giúp đỡ nhưng Trương Bảo Cao đã đi Dương Châu nhà Đường. Các tướng của Trương Bảo Cao là Thôi Võ Xương, Trịnh Niên không quyết định được khi Trương Bảo Cao đi vắng. Kim Dương đốc thúc Kim Hựu Trưng nên tự đứng ra thống lĩnh 1 vạn quân ở Thanh Hải đi đánh kinh đô Kim Thành nhưng Kim Hựu Trưng do dự không quyết.

Tháng 12 năm 838 ở kinh đô Kim Thành của Tân La, Thượng đại đẳng Kim Minh biết tin vua Tân La Hi Khang Vương từng sai sứ đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) xin Trương Bảo Cao ra quân giúp đỡ thì nổi giận. Kim Minh kéo quân đánh vào hoàng cung, giết chết một vài phụ tá của vua và buộc vua Tân La Hi Khang Vương uống thuốc độc tự sát. Vua Tân La Hi Khang Vương được chôn tại núi Sosan ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju). Kim Minh tự lập làm vua của Tân La, tức là vua Tân La Mẫn Ai vương.

Khi đó Kim Hựu Trưng sau bao lần chần chừ chưa quyết thì nay mới quyết định mang quân của Thanh Hải đánh vào hoàng cung Kim Thành cứu vua Tân La Hi Khang Vương. Tuy nhiên tin tức vua Tân La Hi Khang Vương đã tự sát ở kinh đô Kim Thành khiến Kim Hựu Trưng hối hận về sự chần chừ trễ nãi của mình.

Trương Bảo Cao và Yeom Jang thấy không thể thuyết phục được hoạn quan Thiên Thượng Quý của nhà Đường thì tiến hành phá hủy mối làm ăn giữa Thiên Thượng Quý và Jami phu nhân. Sau đó Trương Bảo Cao cùng Yeom Jang, Triệu Tương Kiến rời Dương Châu nhà Đường quay về Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La.

Cuối tháng 12 năm 838, Jami phu nhân từ Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) về đến kinh đô Kim Thành của Tân La thì chúc mừng vua Tân La Mẫn Ai Vương đã làm vua. Vua Tân La Mẫn Ai Vương nghe tin Trương Bảo Cao đã phá hỏng mối quan hệ giữa Tân La và nhà Đường thì phong cho Jami phu nhân toàn quyền thống lĩnh đại quân chinh phạt Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Jami phu nhân truyền lệnh tập hợp quân đội khắp nơi về kinh đô Kim Thành, tổng cộng 10 vạn quân. Jami phu nhân dồn binh về Võ Trân Châu (Muju), chuẩn bị xong sẽ vượt biển đánh vào Thanh Hải trấn.

Khi đó Trương Bảo Cao cũng đã về đến đảo Thanh Hải thì nghe tin vua Tân La Hi Khang Vương đã bị vua Tân La Mẫn Ai vương ép phải tự sát thì cả giận. Kim Dương thuyết phục Kim Hựu Trưng phải trả mối thù này. Kim Hựu Trưng hỏi Trương Bảo Cao (Jang Bogo) giúp mình tận dụng sự rối loạn của đất nước để đưa mình lên làm vua, chiếm lấy ngai vàng từ kẻ chiếm đoạt (vua Tân La Mẫn Ai Vương) đã giết cha của Kim Hựu Trưng. Trương Bảo Cao trả lời rằng:Người xưa có một câu nói, "Để xem điều gì đúng và không làm điều đó là muốn có lòng can đảm". Mặc dù tại hạ không có khả năng, nhưng tại hạ sẽ làm theo lệnh của Đại nhân (Kim Hựu Trưng)"Trương Bảo Cao đồng ý giúp Kim Hựu Trưng và người bạn của ông là Trịnh Niên (Jeong Nyeon) và Thôi Võ Xương cũng đi theo Kim Hựu Trưng. Kim Hựu Trưng hứa hẹn với Trương Bảo Cao rằng nếu sau này ông ta lên làm vua thì sẽ cưới con gái Trương Nghĩa Anh (장의영, 張義英) của Trương Bảo Cao cho con trai Kim Khánh Ưng của ông ấy. Trương Bảo Cao tuyên bố khai chiến với kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju), quyết định giương cao ngọn cờ "Bình Đông quân" đi đánh kinh đô Kim Thành, tôn Kim Hựu Trưng làm thủ lĩnh của Bình Đông quân.

Một cuộc chiến tranh lớn giữa Thanh Hải trấn với kinh đô Kim Thành nổ ra. Trương Bảo Cao đánh bại Jami phu nhân ở Đại Khâu (Daegu) đầu năm 839. Kim Dương đã đưa binh vào kinh đô Kim Thành tiến đánh hoàng cung Tân La. Vua Tân La Mẫn Ai Vương hoảng hốt rồi cùng các phụ tá bỏ hoàng cung để trốn. Kim Dương và Yeom Jang phái quân đi truy sát khắp Kim Thành để tìm vua. Tất cả các phụ tá của vua Tân La Mẫn Ai Vương đều bỏ chạy và để lại vua ở phía sau, vì vậy vua phải giấu mình trong một tòa nhà gần vương cung. Những người lính và Kim Dương đến cung vua và lục soát. Cuối cùng, Yeom Jang tìm thấy vua trong tòa nhà và giết sạch vài tên hộ vệ của vua. Kim Dương cũng đến và sát hại vua Tân La Mẫn Ai Vương bất chấp những lời cầu xin. Vua Tân La Mẫn Ai Vương chết dưới tay Kim Dương vào tháng 12 âm lịch năm 838, tức đầu năm 839. Thân tín của vua Tân La Mẫn Ai Vương là Kim Rihong cũng bị giết.

Tất cả châu huyện ở Tân La nghe tin đều quy hàng Bình Đông quân của Trương Bảo Cao và không chứa chấp Jami phu nhân. Trương Bảo Cao bắt được Jami phu nhân nhưng sau đó thả bà ta đi. Bà ta về Võ Trân Châu (Muju) thấy toàn bộ tài sản còn lại đều bị Kim Dương lấy đi thì uất hận, nhảy xuống biển phía nam Võ Trân Châu tự vẫn.

Lúc này Kim Hựu Trưng đã được Hội nghị Hoà Bạch tôn lên ngôi vua, chỉ chờ ngày đăng cơ. Tháng 4 âm lịch năm 839, Trương Bảo Cao, Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil dẫn đại quân rời kinh đô Kim Thành trở về Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Cũng trong ngày hôm đó Kim Hựu Trưng làm lễ đăng cơ lên ngôi vua Tân La ở kinh đô Kim Thành, tức là vua Tân La Thần Vũ Vương.

Vua Tân La Thần Vũ Vương sai sứ sang Trường An nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) xin sắc phong và xin lập lại giao thương giữa nhà Đường với Thanh Hải trấn. Từ đó thương buôn nhà Đường đã cập bến Thanh Hải trở lại. Trương Bảo Cao sau đó tiếp tục ra sức giúp thương mại ở Thanh Hải phát triển hơn với sự buôn bán hàng hoá với nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông), Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō), Ba Tư, Đại Tùng quốc.

Không lâu sau Tân La Thần Vũ Vương phái sứ giả từ kinh đô Kim Thành đến Thanh Hải trấn gọi Trương Bảo Cao về kinh đô Kim Thành để phong chức Tể tướng. Trương Bảo Cao từ chối sứ giả, phái Triệu Tương Kiến vào triều đình làm quan giúp vua. Tân La Thần Vũ Vương lại sai Yeom Jang (lúc này đang giữ chức Đội trưởng bảo vệ hoàng thất) đến Thanh Hải gọi Trương Bảo Cao về kinh đô. Trương Bảo Cao cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Yeom Jang rời Thanh Hải vào hoàng cung Kim Thành.

Tháng 7 âm lịch năm 839, Trương Bảo Cao, Thôi Võ Xương, Trịnh Niên và Yeom Jang vào triều diện kiến vua Tân La Thần Vũ Vương và Trương Bảo Cao được vua phong chức Tể tướng Tân La, lo trị an bá tánh Tân La, đồng thời kiêm chức Đại tướng của Cấm Vệ Quân và có quyền thu thuế 2000 hộ dân (gọi là Sikup: thực ấp). Việc này khiến bá quan và Kim Dương đều kinh hãi.

Kim Dương thấy vua Tân La Thần Vũ Vương phong cho Trương Bảo Cao làm Tể tướng như vậy thì rất tức giận. Sau đó Kim Dương lại nghe tin vua vua Tân La Thần Vũ Vương còn muốn lấy con gái Trương Nghĩa Anh của Trương Bảo Cao cho con trai vua là Thái tử Kim Khánh Ưng thì càng giận dữ hơn nữa. Kim Dương bàn với Yeom Jang rằng hiện nay giết Trương Bảo Cao không dễ nhưng giết vua dễ hơn nhiều.

Kim Dương sau đó sai Đội trưởng bảo vệ hoàng thất Yeom Jang giết một số hộ vệ của vua Tân La Thần Vũ Vương. Yeom Jang lẻn vào hoàng cung ép quan ngự y của vua tẩm loại thuốc độc lạ (thuốc độc từ Dương Châu nhà Đường mà người nào bị trúng độc chết đến 5 ngày sau thi thể mới có dấu vết trúng độc) vào đồ ăn của vua khiến vua Tân La Thần Vũ Vương ăn xong thì băng hà. Tể tướng Trương Bảo Cao biết tin thì hoảng hốt, rồi cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Triệu Tương Kiến nhanh chóng đến hoàng cung Kim Thành. Khi thấy thi thể của vua, Trương Bảo Cao cùng bá quan đều than khóc. Kế đó, Kim Dương phát tang cho thiên hạ biết rằng vua Tân La Thần Vũ Vương chết vì bệnh tật sau 3 tháng ở ngôi. Các ngự y khám nghiệm tử thi của vua và kết luận rằng vua bị tim đập nhanh mà băng hà. Tể tướng Trương Bảo Cao liền nghi ngờ có người hạ độc vua nên dời ngày cử hành tang lễ cho vua, triệu tập các đại thần đến bàn luận, đồng thời cho quân đội bao vây cả hoàng cung cấm chỉ kẻ khác xâm nhập hoàng cung. Tuy nhiên sau khi các ngự y dùng đủ phương thức thử độc trên thi thể của vua thì họ không hề thấy có dấu vết vua bị trúng độc. Bá quan từ đây bắt đầu không hài lòng về Trương Bảo Cao. Cảm thấy nên tránh né sự đả kích từ các quý tộc Tân La, Trương Bảo Cao từ chức Tể tướng, rồi cùng Trịnh Niên, Thôi Võ Xương rời kinh đô Kim Thành trở về Thanh Hải trấn.

Chưa được 5 ngày sau khi vua Tân La Thần Vũ Vương mất, Kim Dương tổ chức tang lễ cho vua và lập con của vua Tân La Thần Vũ Vương là Kim Khánh Ưng lên ngôi vua Tân La, tức là vua Văn Thánh Vương. Sau đó thi thể vua Tân La Thần Vũ Vương được chôn tại núi Jehyeong ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju).

Vua Bột Hải Trang Tông của vương quốc Bột Hải tiến hành các hoạt động thương mại với Tân La (đời vua Tân La Văn Thánh Vương).

Năm 840 Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn (Cheonghae) triệu tập những quý tộc cũ của Tân La đang tứ tán khắp nơi rồi khuyên họ trở về kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju) iúp đỡ cho Văn Thánh Vương. Các quý tộc này nghe Trương Bảo Cao mà lên đường đến Kim Thành. Văn Thánh Vương phong quan cho họ. Kim Dương cho rằng Trương Bảo Cao đang đưa tai mắt vào cung nên nhanh chóng gả con gái của mình cho Văn Thánh Vương. Kim Dương hiển nhiên trở thành Quốc cữu của vua, có quyền hành áp chế được Trương Bảo Cao ở Thanh Hải.

Những năm đầu trị vì của Văn Thánh Vương đánh dấu bằng các hoạt động thương mại giữa Tân La với cả Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō) và nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông, Đường Vũ Tông, Đường Tuyên Tông). Điều này có được là do vai trò to lớn của Trương Bảo Cao (Jang Bogo) trong việc bảo đảm các tuyến vận chuyển chính.

Thời gian trị vì của Văn Thánh Vương mang nét điển hình của giai đoạn cuối thời kỳ Tân La Thống nhất, với các cuộc xung đột và nổi dậy lan tràn.

Năm 841 Hoằng Bật (Hong Pil) nổi loạn chống triều đình Tân La. Quốc cữu Kim Dương ở kinh đô Kim Thành thay Văn Thánh Vương ra lệnh cho quân đội đi đàn áp và nhanh chóng dẹp yên Hoằng Bật.

Năm 845, Trương Bảo Cao gả con gái thứ hai của mình (con của Trương Bảo Cao và vợ là Phác Thái Trân) là Trương Huệ Anh (장혜영, 張惠英) cho Kim Thành Hải (김성해, 金成海) của gia tộc Kim Hải Kim Thị (김해 김씨, 金海 金氏)Kim Thành Hải là cháu ngoại của vua Tân La Thần Vũ Vương (Vua Tân La Thần Vũ Vương và phu nhân Jeonggye —> Kim công chúa và phu quân Kim Gyeong-ju —> Kim Thành Hải)

Việc Trương Bảo Cao phát triển Thanh Hải trấn (Cheonghae) thành trung tâm mậu dịch lớn của Tân La suốt 19 năm qua đã bị nhiều quý tộc hàng hải nhỏ Tân La của các tầng lớp xã hội phẫn nộ vì họ đã mất lợi nhuận từ các giao dịch hàng hải tư nhân ở Thanh Hải. Trương Bảo Cao đã hoạch định kế hoạch khi ông ta tiến hành việc kết hôn giữa con gái Trương Nghĩa Anh của mình với Văn Thánh Vương. Các phe phái quý tộc tại triều đình Tân La đã chán ngấy với mưu mô của Trương Bảo Cao (một người trong tất cả các khả năng từ nguồn gốc tỉnh tối nghĩa bên ngoài trật tự quý tộc của Tân La), sau đó họ đều đồng loạt âm mưu giết chết Trương Bảo Cao.

Để thực hiện lời hứa của cha ngày xưa, Văn Thánh Vương muốn lấy con gái Trương Nghĩa Anh của Trương Bảo Cao làm vợ thì bị giới quý tộc (đứng đầu là Quốc cữu Kim Dương) cực lực phản đối. Lý do việc này là vì Trương Bảo Cao xuất thân là giai cấp nô lệ. Kim Dương và các quý tộc gây áp lực để từ chối Trương Bảo Cao về cuộc hôn nhân giữa Văn Thánh Vương với con gái của Trương Bảo Cao. Quốc cữu Kim Dương còn buộc Văn Thánh Vương bãi chức những quan lại từng được Trương Bảo Cao phái đến kinh đô Kim Thành (chỉ còn Triệu Tương Kiến chưa bị bãi chức do ông này đã ứng xử khôn khéo với Kim Dương). Sứ giả hoàng cung được phái đến Thanh Hải cự tuyệt hôn sự. Kết quả là Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn phẫn nộ với triều đình vì vua không chấp nhận con gái mình làm hoàng hậu, bắt đầu âm mưu chống lại triều đình Tân La ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju). Thực tế là Văn Thánh Vương hay là tầng lớp quý tộc (đặc biệt là Quốc cữu Kim Dương) đứng sau sự việc nổi dậy này của Trương Bảo Cao vẫn chưa rõ ràng.

Mùa xuân năm 846 Trương Bảo Cao (Jang Bogo) ở Thanh Hải trấn (Cheonghae) bắt đầu cho tích trữ lương thảo, đóng đô ở Thanh Hải trấn (Cheonghae), muốn đánh đến kinh đô Kim Thành để thảo phạt Kim Dương và đám quý tộc thao túng Văn Thánh Vương. Kim Dương ở Kim Thành nghe tin thì cùng với Đội trưởng Jang Dae Chi và thủ hạ của hắn rời Kim Thành đến Thanh Hải trấn gặp Trương Bảo Cao.

Tại Thanh Hải, Quốc cữu Kim Dương buông lời cảnh cáo Đại sứ Thanh Hải trấn Trương Bảo Cao đừng kinh cử vọng trọng. Trương Bảo Cao cũng cảnh cáo lại Kim Dương rằng đừng hợp sức các quý tộc lấn át Văn Thánh Vương nữa, nếu không thì ông sẽ dẫn đại quân từ Thanh Hải đánh đến Kim Thành lần nữa. Kim Dương nổi giận rồi cùng Đội trưởng Jang Dae Chi dẫn thuộc hạ rời Thanh Hải về kinh đô Kim Thành. Trương Bảo Cao cho triệu tập quân đội 1 vạn quân để chờ ngày nổi dậy đánh đến Kim Thành. Kim Dương lệnh cho Đội trưởng Jang Dae Chi tống giam thân tín của Trương Bảo Cao ở kinh đô Kim Thành là Triệu Tương Kiến vào ngục.

Lúc này Trương Bảo Cao lên chức ông ngoại khi con gái Trương Huệ Anh của ông hạ sinh cháu trai là Kim Đĩnh Triết (김정철, 金挺喆) cho con rể Kim Thành Hải của ông. Mối quan hệ giữa Trương Bảo Cao và gia tộc Kim Hải Kim Thị càng lúc càng thắt chặt khiến Quốc cữu Kim Dương lo lắng.

Quốc cữu Kim Dương báo với Văn Thánh Vương rằng Trương Bảo Cao đã lập nên một xứ Thanh Hải không phân biệt giai cấp tức là có ý làm phản chế độ phong kiến. Triều đình Tân La lo rằng nếu khuất phục được Trương Bảo Cao sẽ gặp họa bất ngờ, còn nếu để Trương Bảo Cao yên thì không thể tha cho tội phản quốc này của ông nên lo lắng không biết nên xử lý như thế nào. Khi đó có một người rất dũng cảm và mạnh mẽ là trưởng lão Yeom Jang (염장, 閻長) đã từ quan về quê nhà Võ Trân Châu (Muju) từ trước. Ông ấy đến gặp Văn Thánh Vương và nói rằng: “Triều đình may mắn khi có người anh hùng như ta. Nếu triều đình vui vẻ nghe lời thỉnh cầu của ta, ta sẽ chém trả hoàng bào chỉ bằng nắm đấm mà không cần có tay sai.”Văn Thánh Vương nghe lời quần thần và các đại thần, không bận tâm nữa, rồi làm theo lời Yeom Jang (Diêm Trường). Yeom Jang ôm nắm đấm trống rỗng, cắt cung chúc phúc cho nhà vua, giả vờ phản bội đất nước Tân La. Văn Thánh Vương gọi toàn quân và toàn dân để nói rằng đừng ai hành động vào lúc này. Sau đó Yeom Jang (Diêm Trường), với tội danh phản quốc y như Trương Bảo Cao, đã tự mình đi đầu hàng Thanh Hải trấn (Cheonghaejin).

Khi Yeom Jang (Diêm Trường) đi Thanh Hải rồi, Quốc cữu Kim Dương và các quý tộc buộc Văn Thánh Vương cho phép Quốc cữu Kim Dương dẫn quân đi đánh dẹp Trương Bảo Cao. Kim Dương lệnh Đội trưởng Jang Dae Chi đưa đại binh 10 vạn quân chia hai ngả đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) để nhanh chóng đột kích 1 vạn quân của Trương Bảo Cao tại đó. Đích thân Kim Dương chỉ huy quân một cánh quân cùng Kim Ứng Thuận đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thông qua Võ Trân Châu (Muju). Đội trưởng Jang Dae Chi chỉ huy cánh quân còn lại đi đường biển đến thẳng đảo Thanh Hải.

Yeom Jang đến đảo Thanh Hải thì được Trương Bảo Cao tiếp đón tử tế. Vì Trương Bảo Cao thích một thương gia mạnh mẽ như Yeom Jang nên ông ấy đã coi Yeom Jang như một vị khách danh dự mà không nghi ngờ gì. Vào tháng 11 năm 846, Trương Bảo Cao ngồi uống rượu với Yeom Jang trong 1 căn phòng chỉ có hai người và rất vui vẻ. Cuối cùng, khi Trương Bảo Cao say khướt, Yeom Jang (Diêm Trường) đã lấy thanh kiếm từ Trương Bảo Cao và cắt cổ Trương Bảo Cao. Năm đó Đại sứ Thanh Hải trấn Trương Bảo Cao thọ 59 tuổi. Yeom Jang nhanh chóng rời khỏi trụ sở chính của Thanh Hải trấn

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến vụ ám sát Trương Bảo Cao. Chủ yếu là giới quý tộc muốn gạt bỏ thế lực và ảnh hưởng của Trương Bảo Cao; ngoài ra các thương đoàn nhỏ bị mất quyền lợi ở bờ biển Tây Nam, nhất là mất đi các lợi nhuận từ vụ buôn nô lệ.

Thời gian này Quốc cữu Kim Dương đã hội quân cùng Kim Ứng Thuận, Đội trưởng Jang Dae Chi 10 vạn quân từ bến tàu Đỗ Lĩnh của Võ Trân Châu (Muju) hành quân đến Thanh Hải. Biết tin Trương Bảo Cao đã chết, Quốc cữu Kim Dương (lúc này 38 tuổi) cùng Kim Ứng Thuận, Đội trưởng Jang Dae Chi cho quân đánh vào Thanh Hải ngay trong đêm đó. Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil cùng các tướng Thanh Hải trấn (Cheonghae) nêu khẩu hiệu "Trả thù cho Trương đại sứ" mà chống cự. Kết quả 1 vạn quân Thanh Hải đã liều chết chiến đấu, đánh tan 10 vạn quân của Kim Dương. Quân Kim Dương chết phân nửa nên hắn lui quân trở về Võ Trân Châu (Muju).

Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) sau đó tổ chức tang lễ cho Trương Bảo Cao. Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil, tiểu thơ Thái Trân (vợ của Trương Bảo Cao) và con gái Trương Nghĩa Anh, Trương Huệ Anh và con rể của Trương Bảo Cao là Kim Thành Hải đều khóc thương đưa tang. Dân chúng, thương nhân Tân La, thương nhân nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông), thương nhân Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō), thương nhân Ba Tư, thương nhân Đại Tùng quốc ở Thanh Hải đều để tang cho Trương Bảo Cao. Sau đó bọn họ hoả thiêu thi thể của Trương Bảo Cao. Tuy nhiên hiện vẫn chưa rõ địa điểm chôn cất của Trương Bảo Cao trên đảo Thanh Hải (nay là Hoàn đảo - Wando) hay nơi họ rải tro của Trương Bảo Cao.

Kim Dương để lại quân đội triều đình ở Võ Trân Châu (Muju) rồi cùng Kim Ứng Thuận, Đội trưởng Jang Dae Chi trở về kinh đô Kim Thành tìm kế sách khác. Nghe tin Yeom Jang đang ở Thanh Hải, Kim Dương ép Văn Thánh Vương phong cho Yeom Jang làm Đại sứ Thanh Hải trấn để hắn ở đó bị dân chúng Thanh Hải giết chết. Sau đó, theo lệnh từ kinh đô Kim Thành, khu phức hợp Thanh Hải trấn được duy trì bởi chính Yeom Jang (Diêm Trường). Yeom Jang và thủ hạ của ông ấy là Bạch Hà buộc phải lộ diện ở trụ sở chính Garipo của Thanh Hải.

Các cận tướng của Trương Bảo Cao không chống cự nổi Yeom Jang và Bạch Hà, bèn bỏ trốn sang nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông) và Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō). Dân chúng đảo Thanh Hải từng chịu sự bảo bọc của Trương Bảo Cao cũng nổi dậy chống lại Yeom Jang và Bạch Hà nhưng vô vọng. Đại sứ Thanh Hải trấn Yeom Jang tiếp tục giao thương giữa Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La với nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông) và Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō).

Dù Yeom Jang là Đại sứ Thanh Hải trấn nhưng cư dân của Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) vì thương tiếc cho cái chết của Trương Bảo Cao đã lần lượt kéo nhau rời khỏi Thanh Hải trấn. Họ chủ yếu chuyển đến các khu vực khác của Tân La, trong khi một số chuyển đến nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông) và một số đến Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō). Chỉ còn Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil, tiểu thơ Phác Thái Trân (vợ của Trương Bảo Cao) và con gái Trương Nghĩa Anh, Trương Huệ Anh, con rể của Trương Bảo Cao là Kim Thành Hải và cháu ngoại của Trương Bảo Cao là Kim Đĩnh Triết vẫn ở lại Thanh Hải trấn cùng quân đội Thanh Hải nhưng họ dần dần không nghe lệnh của Yeom Jang. Yeom Jang (Diêm Trường) nhanh chóng trở thành Đại sứ Thanh Hải trấn trên danh nghĩa.

Vì đàn áp Phật giáo của vua Đường Vũ Tông, nhà sư Ennin của Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō) đã sang nhà Đường từ năm 838 (đời vua Đường Văn Tông) thì nay bị trục xuất khỏi nhà Đường. Năm 847 nhà sư Ennin (người Nhật Bản) từ nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông) trở về Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La bằng tàu Tân La (tàu tốt hơn tàu Nhật Bản lúc đó) được thuê từ Trương Bảo Cao vào 9 năm trước. Lúc này Thanh Hải không còn phồn vinh như thời còn Trương Bảo Cao nữa. Nhà sư Ennin sau đó rời Thanh Hải về Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō) sau chuyến đi nhà Đường 9 năm của ông.

Cùng năm 847, Quốc cữu Kim Dương ở kinh đô Kim Thành thay Văn Thánh Vương tiến hành trị tội phản quốc của Kim Lương Thuận (Kim Yang Sun). Năm 849 Quốc cữu Kim Dương ở kinh đô Kim Thành lại thay Văn Thánh Vương tiến hành trị tội phản quốc của Kim Thức (Kim Sik).

Năm 850 Đại sứ Thanh Hải trấn Yeom Jang (Diêm Trường) trao lại chức Đại sứ Thanh Hải trấn cho thuộc hạ cũ của Trương Bảo Cao (đứng đầu là Thôi Võ Xương, Trịnh Niên). Sau đó Yeom Jang và Bạch Hà rời khỏi trụ sở chính Garipo của Thanh Hải và sống như dân thường tại Thanh Hải. Quốc cữu Kim Dương ở kinh đô Kim Thành cho thả Triệu Tương Kiến khỏi ngục sau 4 giam giữ. Triệu Tương Kiến nhanh chóng quay về Thanh Hải. Khi đó Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil đang tích cực chiêu mộ binh mã để phòng ngừa Kim Dương tấn công. Thanh Hải trấn nhanh chóng có lại 1 vạn quân như thời Trương Bảo Cao. Cuối năm 850 thương nhân nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông), thương nhân Nhật Bản (đời Thiên hoàng Montoku), thương nhân Ba Tư, thương buôn người Đại Tùng quốc đều không còn đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) buôn bán nữa. Kim Dương ở kinh đô Kim Thành nghe tin Thanh Hải muốn nổi dậy lần nữa thì liền lệnh cho Kim Ứng Thuận, Đội trưởng Jang Dae Chi triệu tập quân đội 10 vạn quân đến đóng tại Võ Trân Châu (Muju), sẵn sàng rời bến tàu Đỗ Lĩnh đánh vào Thanh Hải trấn (Cheonghaejin).

Đầu năm 851 Quốc cữu Kim Dương ở kinh đô Kim Thành ép Văn Thánh Vương truyền lệnh cho hắn thống lĩnh 10 vạn quân ở Võ Trân Châu (Muju) đi đánh Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Kim Dương sau đó rời Kim Thành đến Võ Trân Châu hội với Kim Ứng Thuận, Đội trưởng Jang Dae Chi. Triệu Tương Kiến cùng hộ vệ của ông ấy và Trương Nghĩa Anh (con gái của Trương Bảo Cao và Phác Thái Trân) sau đó rời Thanh Hải đi Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông) để gom viện binh (từ hộ vệ các thương đoàn Tân La ở nhà Đường) đưa sang Thanh Hải trấn chống lại quân triều đình của Kim Dương (thực tế khi viện quân này chưa tập hợp xong thì Thanh Hải trấn đã bị san bằng). Con gái thứ hai của Trương Bảo Cao là Trương Huệ Anh và con rể của Trương Bảo Cao là Kim Thành Hải đưa Kim Đĩnh Triết 5 tuổi (cháu ngoại của Trương Bảo Cao) rời Thanh Hải đi đến thành Daeyaseong (nay là huyện Hapcheon) ở tây nam kinh đô Kim Thành của Tân La sinh sống.

Kim Dương ở Võ Trân Châu (Muju) phái Kim Ứng Thuận làm sứ giả đến Thanh Hải trấn gửi thư yêu cầu quân Thanh Hải đầu hàng. Kim Ứng Thuận ngay lập tức bị Trịnh Niên giết chết ở Thanh Hải trấn. Đêm đó, Yeom Jang (Diêm Trường) và thủ hạ của ông ấy là Bạch Hà từ Thanh Hải trấn đến Võ Trân Châu, nhân đêm tối lẻn vào doanh trại của Kim Dương nhằm ám sát Kim Dương để ngăn cuộc chiến. Tuy nhiên Yeom Jang và Bạch Hà bị quân đội của Kim Dương, Đội trưởng Jang Dae Chi phát hiện và bị đánh đuổi. Yeom Jang và Bạch Hà phải về lại đảo Thanh Hải.

Tháng 2 năm 851, Quốc cữu Kim Dương (lúc này 43 tuổi) cùng Đội trưởng Jang Dae Chi dồn binh 10 vạn quân Kim Thành tổng tấn công vào Thanh Hải trấn. Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil chỉ huy quân Thanh Hải ra sức chống cự. Thôi Võ Xương, Trịnh Niên, Jang Seong-pil, tiểu thơ Phác Thái Trân (vợ của Trương Bảo Cao) đều bị giết. Quân Kim Thành bắt được nhiều tù binh Thanh Hải. Ở bến tàu Thanh Hải đang có những người dân Thanh Hải đang lên tàu để rời đi thì bị quân triều đình Kim Thành đuổi đến nơi. Yeom Jang (Diêm Trường) và Bạch Hà xông ra chặn quân Kim Thành lại để giúp những người dân Thanh Hải kịp lên 2 con tàu để rời khỏi Thanh Hải. Những người dân Thanh Hải nhanh chóng lên 2 con tàu. Trưởng lão Yeom Jang (Diêm Trường) và Bạch Hà đều tử chiến khi nỗ lực ghìm chân quân Kim Thành. Những binh sĩ Thanh Hải còn lại đều quy hàng quân triều đình Kim Thành. Những người dân Thanh Hải chia nhau ra 2 con tàu đi theo hai hướng: một hướng sang phía tây nam đi nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông), hướng còn lại sang phía đông đi Nhật Bản (đời Thiên hoàng Montoku) để sinh sống đến hết đời.

Thanh Hải trấn (Cheonghaejin, nay là Hoàn đảo - Wando) bị quân triều đình Kim Thành của Kim Dương san bằng và bị giải tán. Tù binh và hàng binh Thanh Hải sau cuộc chiến thì bị phân tán tứ phương, có người sang tỉnh khác của nước Tân La, kẻ sang nhà Đường (đời vua Đường Tuyên Tông), người sang Nhật Bản (đời Thiên hoàng Montoku). Các cư dân Tân La còn lại trên đảo Thanh Hải sau đó bị triều đình Tân La cưỡng chế đến Byeokgolgun (nay là Gimje, tỉnh Jeonbuk). Từ đó Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) mất hẳn chức năng là hải cảng buôn bán quốc tế.

Năm 857 Quốc cữu Kim Dương qua đời, hưởng thọ 49 tuổi. Sau khi Văn Thánh Vương qua đời cùng năm 857, Văn Thánh Vương được chôn tại khu lăng mộ Khổng tước chỉ'' (공작지/孔雀趾/Gongjakji) ở Gyeongju. Chú của ông là Kim Hựu Tĩnh lên kế vị, tức là vua Tân La Hiến An Vương.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Chú thích

Vua Tân La
Mất năm 857
Năm sinh không rõ


title: Hiến An Vương

text:
Hiến An Vương (mất 861, trị vì 857–861) là quốc vương thứ 47 của Tân La. Ông là đệ của Thần Vũ Vương. Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) không cho biết nhiều về thời kỳ cai trị của ông. Ông có tên húy là Kim Nghị Tĩnh (金誼靖, 김의정) hay Kim Hựu Tĩnh (金祐靖, 김우정).

Năm 857 vua Tân La Văn Thánh Vương qua đời, chú là Kim Hựu Tĩnh lên kế vị ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Hiến An Vương. Vua Bột Hải Trang Tông của vương quốc Bột Hải tiến hành các hoạt động thương mại với Tân La (đời vua Tân La Hiến An Vương). Cùng năm 857 vua Bột Hải Trang Tông qua đời, vua Đại Kiền Hoảng lên kế vị thì tiếp tục tiến hành các hoạt động thương mại với Tân La.

Sau một nạn đói vào năm 859, ông đã gửi đồ cứu tế cho nông dân và trợ giúp nông nghiệp bằng cách xây dựng hệ thống tưới tiêu.

Do không có con trai, Hiến An Vương đã chọn người họ hàng đồng thời là con rể của ông là Kim Ưng Liêm (Kim Eung-ryeom) kế vị mình. Sau khi ông qua đời vào năm 861, Kim Eung-ryeom lên ngôi, trở thành vua Tân La Cảnh Văn Vương. Lăng mộ của ông tại Gyeongju còn được gọi là Khổng tước chỉ (Gongjakji/공작지/孔雀趾).

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 861
Năm sinh không rõ


title: Cảnh Văn vương

text:
Cảnh Văn Vương (845?–875) (trị vì 861–875) là quốc vương thứ 48 của Tân La. Ông là vương tôn của Hi Khang Vương, và là con trai của a xan Kim Khải Minh (Kim Gye-myeong). Mẫu thân của ông là Quang Hòa (Gwanghwa) phu nhân, con gái của Thần Vũ Vương. Cảnh Văn Vương kết hôn với Văn Ý (Munui) vương hậu, con gái của Hiến An Vương. Ông có tên húy là Kim Ưng Liêm (金膺廉) hay Kim Ngưng Liêm (金凝廉).

Tam quốc di sự (Samguk Yusa) kể lại rằng ông từng là một Hoa Lang trong 18 năm..

Năm 861 vua Tân La Hiến An Vương qua đời, con rể là Kim Ưng Liêm lên kế vị ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Cảnh Văn Vương.

Thời kỳ trị vì của Cảnh Văn Vương chứng kiến sự gia tăng các cuộc xung đột nội bộ và nội loạn trong vương quốc Tân La. Ông đã tìm cách chấn hưng vương quốc cả trong lẫn ngoài song nhìn chung là không thành công. Nạn đói lan rộng.

Vua Đại Kiền Hoảng của vương quốc Bột Hải tiến hành các hoạt động thương mại với Tân La (đời vua Tân La Cảnh Văn Vương).

Năm 869, ông cử thái tử Kim Trinh đến nhà Đường (đời vua Đường Ý Tông) cùng với Kim Dận (Kim Yun).

Năm 875 Cảnh Văn Vương qua đời, thái tử Kim Trinh từ nhà Đường (đời vua Đường Hy Tông) quay về Tân La kế vị ngôi vua, tức là vua Tân La Hiến Khang Vương. Ngoài ra ông còn có con trai khác là Kim Hoảng và một người con gái là Kim Viên.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 839
Sinh thế kỷ 9
Mất năm 875
Sinh năm 841


title: Hiến Khang vương

text:
Hiến Khang Vương (mất 886, trị vì 875–886) là quốc vương thứ 49 của Tân La. Theo Tam quốc sử ký (Samguk Sagi), ông nổi trội trên bình diện đối nội. Hiến Khang là con trai cả của Cảnh Văn Vương; mẫu thân của ông là Văn Ý (Munui) vương hậu. Ông không có con thừa kế chính thức, song đã có một người con ngoài giá thú Kim Nghiêu (về sau là vua Tân La Hiếu Cung Vương). Tên húy của ông là Kim Trinh (金晸, 김정)

Năm 869, vua Tân La Cảnh Văn Vương cử thái tử Kim Trinh đến nhà Đường (đời vua Đường Ý Tông) cùng với Kim Dận (Kim Yun).

Năm 875 vua Tân La Cảnh Văn Vương qua đời. Thái tử Kim Trinh đã được gửi sang nhà Đường 6 năm qua thì từ nhà Đường (đời vua Đường Hy Tông) quay về Tân La kế vị ngôi vua, tức là vua Hiến Khang Vương.

Năm 877 Đại sứ từ Baekje (Bách Tế) thuộc Tân La (đời vua Hiến Khang Vương) đến tỉnh Izumo của Nhật Bản (đời Thiên hoàng Yōzei) nhưng họ đã quay trở lại.

Năm 879, Hiến Khang Vương phải đối mặt với cuộc nổi dậy của một triều thần cấp cao, ilgilchan Sin Hong. Tuy nhiên Hiến Khang Vương nhanh chóng bình định được cuộc nổi dậy này của Sin Hong.

Năm 882 Chân Huyên đã thoát ly gia đình vào năm 15 tuổi, gia nhập quân đội Tân La (đời vua Hiến Khang Vương) và trở thành một chỉ huy của quân Tân La tại vùng Jeolla.

Năm 885 học giả người Tân La dưới quyền Tiết độ sứ Hoài Nam Cao Biền là Thôi Trí Viễn lấy thân phận sứ giả nhà Đường và mang quốc thư của vua Đường Hy Tông về đến Tân La. Thôi Trí Viễn được Hiến Khang Vương bổ nhiệm làm Thị độc kiêm Hàn Lâm học sĩ, thủ Binh Bộ Thị Lang và Tri thụy thư giam đẳng. Triều đình Tân La lúc bấy giờ đã cực kì hủ hóa, triều chính hủ bại, đời sống nhân dân khốn khổ.

Năm 886, ông tìm cách xoa dịu sự bất mãn trong nước bằng một chiếu chỉ đại xá. Hiến Khang Vương qua đời cùng năm 886 và được chôn cất tại đông bắc của "Bồ Đề tự" (Borisa) ở Gyeongju. Do ông không có con trai kế vị, em trai ông là Kim Hoảng (金晃, 김황), tức là con trai thứ của Tân La Cảnh Văn Vương, lên kế vị ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Định Khang vương.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 886
Năm sinh không rõ


title: Định Khang vương

text:
Định Khang Vương (mất 887, trị vì 886–887) là người trị vì thứ 50 của vương quốc Tân La. Ông là con trai thứ của Tân La Cảnh Văn Vương; anh ruột của ông là Tân La Hiến Khang Vương và em gái của ông sau này là Tân La Chân Thánh nữ vương. Ông có tên húy là Kim Hoảng (金晃, 김황).

Năm 886 Kim Hoảng (sử gọi là vua Tân La Định Khang Vương) lên ngôi khi người vương huynh là vua Tân La Hiến Khang Vương qua đời mà không có con trai kế vị.

Nhà nước được xây dựng bởi các bộ lạc Mạt Hạt, và vị trí của họ là ở An Biên phủ (Bắc Triều Tiên ngày nay) của vương quốc Bột Hải (đời vua Bột Hải Minh Tông). Họ trốn thoát trong phạm vi cai trị của vương quốc Bột Hải và cố gắng tham gia vào các mối quan hệ ngoại giao chống lại vương quốc Tân La (đời vua Định Khang Vương).

Cùng năm 886 nước Tân La (đời vua Định Khang Vương) xuất quân đi đánh chiếm nhiều thành trì của vương quốc Bột Hải (đời vua Bột Hải Minh Tông) tại Nam Hải phủ. Hai tiểu quốc Hắc Thủy quốc (黒水國) và Bảo Lộ quốc (寶露國) xuất hiện ở Nam Hải phủ - khu vực biên giới giữa vương quốc Bột Hải và Tân La. Điều này khiến cho lãnh thổ của Nam Hải phủ bị thu hẹp đáng kể. Nam Hải vương gửi thư xin vua Bột Hải Minh Tông gửi viện quân đến Nam Hải phủ chống địch. Vua Bột Hải Minh Tông sau đó gửi hàng chục vạn quân Bột Hải đến giữ Nam Hải phủ. Quân Hắc Thủy quốc, Bảo Lộ quốc và quân Tân La thấy vậy thì cho dừng việc xâm lược vương quốc Bột Hải lại.

Tuy nhiên, ông cũng qua đời ít hơn hai năm sau đó. Trong năm trị vì cuối vào năm 887, ông đã dập tắt cuộc nổi dậy của Kim Nhiêu (Kim Yo). Ông qua đời trong năm 887 và không có con trai kế vị, em gái ông là Kim Viên lên kế vị, tức là vua Tân La Chân Thánh nữ vương.

Lăng của Định Khang Vương nằm ở đông nam Bồ Đề tự (Borisa) ở Gyeongju.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 887
Năm sinh không rõ


title: Chân Thánh nữ vương

text:
Chân Thánh nữ vương (mất 897, trị vì 887–897), tên húy là Kim Mạn (金曼, 김만) hay Kim Viên (金垣, 김원), là người trị vì thứ 51 của vương quốc Tân La. Bà cũng là vị nữ vương thứ 3 và cuối cùng của đất nước (hai nữ vương khác là: Thiện Đức nữ vương và Chân Đức nữ vương).

Giai đoạn bà trị vì chứng kiến sự kết thúc của thời đại Tân La Thống nhất và bắt đầu thời đại Hậu Tam Quốc.

Chân Thánh nữ vương là con gái của Tân La Cảnh Văn Vương. Là em của Tân La Hiến Khang Vương và Tân La Định Khang Vương, bà lên ngôi vào năm 887 sau khi cả hai anh trai lần lượt qua đời mà không có con cái.

Cùng năm 887, học giả Thôi Trí Viễn từng dâng lên Chân Thánh nữ vương Thời vụ sách chứa mười một điều khuyên nhủ kẻ cai trị Tân La cần thi hành những biện pháp chính trị nhân từ để cứu vãn quốc gia nguy vong. Tuy nhiên, những đề xuất cải cách của Thôi Trí Viễn đều bị Chân Thánh nữ vương làm ngơ. Buồn bã, Thôi Trí Viễn sáng tác rất nhiều bài thơ biểu đạt sự bất mãn đối với hiện thực, phê phán tệ nạn xã hội và châm biếm thói đạo đức giả của những kẻ thuộc tầng lớp thống trị. Kết quả là Thôi Trí Viễn bị Chân Thánh nữ vương trách cứ và bị Chân Thánh nữ vương giáng xuống làm quan địa phương, giữ chức Thái thú quận Đại Sơn.

Chân Thánh được thuật trong Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) rằng có hành vi đạo đức đồi bại và dâm đãng, từng hối lộ để đưa các chàng trai dễ thương vào cung và có hành vi dâm ô với họ. Bà cũng gây ầm ĩ bằng chuyện tình với một viên quan cấp cao là (giác can) Kim Ngụy Hoằng (Kim Wihong).

Tuy vậy, cũng nên lưu ý rằng Tam quốc sử ký được những học giả theo Nho giáo viết ra, và những người này có cái nhìn tiêu cực với việc phụ nữ nắm quyền, tương tự như thái độ với nữ hoàng Võ Tắc Thiên của Trung Quốc.

Dưới thời trị vì của Chân Thánh nữ vương, trật tự xã hội bị sụp đổ. Chân Thánh nữ vương là một người bất lực trong việc cai trị và triều đình Tân La phần lớn nằm dưới sự can thiệp của các thành viên vương thất Tân La và nạn hối lộ tràn lan cũng diễn ra tại triều đình. Sưu thuế không còn có thể thu và hệ thống quân dịch bắt buộc cũng sụp đổ. Triều đình tham nhũng tiếp tục vắt kiệt những người nông dân và kết quả làn nạn đói xảy ra rộng khắp tàn phá đất nước Tân La. Nhiều trong số các cuộc nổi dậy này ban đầu bùng phát từ quyết định sử dụng vũ lực để thu thuế của nông dân vào năm 889 của triều đình Tân La. Vào thời điểm này, hầu hết quyền lực trên bán đảo nằm trong tay các quý tộc địa phương, được gọi là hào tộc (호족, 豪族, hojok), những người thiếu lòng trung thành mạnh mẽ với chính quyền trung ương, đã nổi lên là những người cai trị thực tế của các châu, trong khi triều đình Tân La tập trung vào việc đàn áp các cuộc nổi dậy và các vấn đề quyền lực nội bộ. Triều đình Tân La đã cố gắng thực hiện một kế hoạch đánh thuế mạnh để đối phó với các cuộc nổi dậy.

Vào thời điểm đó, A Từ Giới (Ajagae), tức cha của Chân Huyên (tướng chỉ huy quân đội Tân La ở Jeolla, có nhiệm vụ trấn giữ miền ven biển Tây Nam Tân La) đã lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa nông dân địa phương và lập căn cứ tại Sangju. Trong khi cha của Chân Huyên (Gyeon Hwon) kiểm soát vùng Sangju, Chân Huyên đã tổ chức một cuộc khởi nghĩa nông dân của riêng mình, và sớm thu nạp được nhiều người đi theo. Năm 891, Lương Cát (Yang Gil) nổi dậy chống lại triều đình Tân La ở Bắc Nguyên.

Trong số các lãnh đạo nổi dậy và quý tộc địa phương, Cơ Huyên (Gi Hwon) ở tây nam và Lương Cát (Yang Gil) ở tây bắc là có được sức mạnh lớn nhất, họ đã nổi dậy và thành lập nên các vương quốc của riêng họ.

Một hoàng thân Tân La đã từng xuất gia làm nhà sư là Cung Duệ cũng gia nhập vào lực lượng của Cơ Huyên để chống lại triều đình Tân La vào năm 891 song sớm ra đi sau đó do Cơ Huyên không đủ tin tưởng Cung Duệ.  Cung Duệ lại gia nhập quân khởi nghĩa của Lương Cát vào năm 892, và trở thành tướng lãnh đạo của các đội quân nổi dậy sau khi đánh bại quân Tân La tại địa phương và các nhóm nổi dậy khác.

Cùng năm 892 Chân Huyên chiếm được các thành của Tân La ở Wansanju (Hoàn Sơn Châu) và Mujinju (hangul:무진주, hanja:武珍州, "Võ Trân Châu"), giành được quyền kiểm soát các lãnh thổ trước đây của Bách Tế và giành được sự ủng hộ của người dân trong vùng, những người vốn thù địch với triều đình Tân La. Sau đó, Chân Huyên đã dẫn quân đi chinh phục vùng tây nam Tân La.

Năm 895, Chân Thánh nữ vương phong cho con trai ngoài giá thú của Tân La Hiến Khang Vương là Kim Nghiêu (金嶢, 김요) làm Thế tử.

Chân Huyên (Gyeon Hwon) cho quân tiến đánh thành Daeyaseong (nay là huyện Hapcheon) ở tây nam kinh đô Kim Thành của Tân La (đời Chân Thánh nữ vương), giết chết tướng giữ thành là Kim Đĩnh Triết (김정철, 金挺喆) nhưng không chiếm được thành, phải rút lui.

Vua Đại Vĩ Hài của vương quốc Bột Hải đã cử vương tử Đại Phong Duệ (Dae Bong-ye, khi đó đã hơn 15 tuổi) cùng đoàn sứ giả người Bột Hải sang nhà Đường (đời vua Đường Chiêu Tông) tiến cống cùng năm 895, ngẫu nhiên lại trùng hợp lúc sứ giả nước Tân La (đời vua Chân Thánh nữ vương) cũng đến Trường An nhà Đường, điều này phát sinh sự kiện tranh tịch giữa Bột Hải và Tân La. Học giả Tân La là Thôi Trí Viễn ghi rằng Đại Phong Duệ và đoàn sứ giả người Bột Hải ở Trường An nhà Đường đã tự xưng Bột Hải là "Mạt Hạt", "Túc Mạt Tiểu Phiên", đồng thời nhận nước Tân La là thượng quốc. Bởi lẽ khi đó giới quý tộc gốc Cao Câu Ly trong triều đình Bột Hải đã bị người Mạt Hạt lấn át quyền hành và dân số người Mạt Hạt trong lãnh thổ vương quốc Bột Hải này cũng đã chiếm tỷ lệ cao hơn người gốc Cao Câu Ly. Một số sứ thần Bột Hải cũng đã mang họ Mạt Hạt.

Lúc đó tại Tân La đang có 2 cuộc khởi nghĩa lớn của thủ lĩnh Chân Huyên và tướng Cung Duệ dưới quyền thủ lĩnh Lương Cát cầm đầu. Các cuộc khởi nghĩa này bùng phát khắp nơi với số lượng quân đông và mạnh, đánh phá các nơi, giết bọn quan lại Tân La và bọn giặc cướp địa phương khác. Trong năm 895, Cung Duệ đem quân đánh vùng Tây Bắc của nước Tân La, là nơi tọa lạc của vùng Songdo - nơi quý tộc địa phương là cha con Vương Long (Wang Ryung 왕륭, 王隆) và Vương Kiến (Wang Geon 왕건, 王建) đang sinh sống. Cha con Vương Long và Vương Kiến thấy quân khởi nghĩa kéo đến, ngay lập tức họ quy hàng. Vương Kiến đến gặp và xin nguyện ở dưới trướng của Cung Duệ. Cung Duệ đã chiếm được nhiều đất đai và lập căn cứ tại Myeongju (명주, 溟州, Minh Châu), tức Gangneung ngày nay cùng năm 895 với sự ủng hộ của các lãnh đạo bản địa. Hầu hết quý tộc địa phương ở Myeongju và Paeseo cũng đã gia nhập lực lượng của Cung Duệ, khiến cho Cung Duệ thậm chí còn mạnh hơn so với thủ lĩnh Lương Cát. Từ khi gia nhập nghĩa quân, Vương Kiến tỏ ra là một tỳ tướng có tài và năng lực, được Cung Duệ tin tưởng và coi như người em trai của mình.

Cảm giác Tân La đã quá mục nát không cách nào vãn hồi, Thái thú quận Đại Sơn của Tân La là Thôi Trí Viễn quyết định từ quan, lui về núi Già Sơn quy ẩn ở tuổi 41 vào năm 897 (đời vua Chân Thánh nữ vương).

Cùng năm 897 tướng Cung Duệ dưới quyền thủ lĩnh Lương Cát đã dẫn quân đánh bại thủ lĩnh Lương Cát và giết Lương Cát, cướp quyền lãnh đạo nghĩa quân.

Vào tháng thứ 6 âm lịch năm 897, Chân Thánh nữ vương thoái vị, và qua đời trong cùng năm 897. Bà được chôn tại phía bắc Sư Tử tự (Sajasa) ở Gyeongju. Thái tử Kim Nghiêu (金嶢, 김요) lên kế vị, tức là vua Tân La Hiếu Cung Vương.

Xem thêm
 Danh sách vua Triều Tiên
 Lịch sử Triều Tiên
 Thiện Đức nữ vương
 Chân Đức nữ vương

Chú thích

Vua Tân La
Mất năm 897
Năm sinh không rõ


title: Hiếu Cung vương

text:
Hiếu Cung Vương (mất 912, trị vì 897–912) là quốc vương thứ 52 của Tân La. Ông là con trai ngoài giá thú của Hiến Khang Vương và phu nhân Uimyeong. Ông kết hôn với con gái của y xan Kim Hựu Khiêm (Kim Ugyeom). Ông có tên húy là Kim Nghiêu (金嶢, 김요).

Tháng thứ 6 âm lịch năm 897, vua Tân La Chân Thánh nữ vương thoái vị, thái tử Kim Nghiêu lên kế vị, tức là vua Hiếu Cung Vương.

Tân La sau gần một thiên niên kỷ tồn tại đã suy kiệt nhanh chóng. Thủ lĩnh Cung Duệ đã lãnh đạo cuộc nổi dậy của mình đánh chiếm Khai Thành vào năm 898, sau đó lại dẫn quân đánh bại các lãnh chúa địa phương khác tại miền trung Tân La. Năm 899 thủ lĩnh Cung Duệ đánh chiếm vài thành trì của vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Vĩ Hài) tại Nam Hải phủ ở phía đông thành Bình Nhưỡng.

Năm 900 thủ lĩnh Chân Huyên cát cứ ở lãnh thổ Bách Tế cũ đã tuyên bố mình là quốc vương của Hậu Bách Tế (Hu Baekje) ở tây nam bán đảo Triều Tiên và lập đô tại Wansanju (완산주, 完山州, Hoàn Sơn Châu), tức Jeonju ngày nay, và tiếp tục mở rộng vương quốc. Sau khi sáng lập và trở thành người trị vì Hậu Bách Tế, vua Chân Huyên cử quân của mình tiến đánh đến khu vực Hapcheon ngày nay, thuộc tây nam của kinh đô Tân La là Kim Thành - Gyeongju (Khánh Châu). Tuy nhiên chiến dịch đã thất bại trước quân đội Tân La và đội quân Hậu Bách Tế của Chân Huyên phải rút lui. Cùng năm 900, quân của Hậu Bách Tế sang đánh phá nghĩa quân của Cung Duệ ở tây bắc Tân La. Một viên tướng của thủ lĩnh Cung Duệ là Vương Kiến đem quân đánh thắng quân Hậu Bách Tế tại Trung Châu, thu được nhiều chiến lợi phẩm. Từ đó, Vương Kiến trở nên nổi tiếng, thanh danh vang dội.

Năm 901, thủ lĩnh Cung Duệ cát cứ ở tây bắc Tân La tự nhận là con nuôi của Tân La Cảnh Văn Vương rồi tuyên bố thành lập quốc gia Hậu Cao Câu Ly (Hu Goguryeo), nhằm tỏ ý khôi phục Cao Câu Ly, tổ chức quan chế riêng và định đô ở Kaesong (Khai Thành).

Thời gian Hiếu Cung Vương trị vì đã chứng kiến việc các thế lực Hậu Cao Câu Ly và Hậu Bách Tế tăng cường sức mạnh. Lúc này nước Tân La chỉ còn giữ lại được một số vùng ở Đông Nam bán đảo Triều Tiên, Triều Tiên lại trở lại thế cục 3 nước là Tân La, Hậu Cao Câu Ly và Hậu Bách Tế, sử gọi là thời Hậu Tam Quốc.

Năm 903 Vương Kiến đem quân đánh tan lực lượng hải quân của Hậu Bách Tế (đời vua Chân Huyên) xâm phạm vùng bờ biển. Trong thời gian đó, Chân Huyên phải lo chống lại quân triều đình Tân La (đời vua Hiếu Cung Vương). Vương Kiến cũng sai quân đi giúp đỡ Chân Huyên chiến thắng quân Tân La.

Năm 904 vua Cung Duệ nước Hậu Cao Câu Ly đổi quốc hiệu từ Hậu Cao Câu Ly thành Ma Chấn (Majin) và dời đô về Cheorwon (Thiết Nguyên) vào năm 905. Do Cheorwon là một thành nằm ở khu vực đồi núi, Cung Duệ đã cho chuyển cư từ thành đông dân Cheongju và mở rộng kiểm soát đối với vùng Chungcheong, chiếm khoảng hai phần ba lãnh thổ từng do Tân La kiểm soát.

Cùng năm 905, Tân La mất quyền kiểm soát đối với phía đông bắc của tuyến hành lang Trúc Lĩnh (Jungnyeong) vào tay nước Ma Chấn của vua Cung Duệ. Vua Cung Duệ sau đó đánh chiếm thành Bình Nhưỡng thuộc Liêu Đông phủ của vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Vĩ Hài) và kêu gọi tiêu diệt nhà nước Tân La (đời vua Hiếu Cung Vương).

Năm 907, Hậu Bách Tế của vua Chân Huyên (Gyeon Hwon) đã chiếm được 10 thành ở phía nam Ilseon của Tân La. Đối mặt với những thất bại này, Hiếu Cung Vương quay sang uống rượu và bỏ bê việc triều chính.

Năm 910, Vương Kiến (Wang Geon), tướng của vương quốc Ma Chấn dẫn quân đi tấn công và chiếm được thành Naju, một thành chính và là nơi vua Chân Huyên đã bắt đầu cuộc nổi dậy của mình. Chân Huyên đã có nhiều nỗ lực nhằm chiếm lại thành song không thành công.

Năm 911 vua Cung Duệ nước Ma Chấn (Majin) tiếp tục đổi quốc hiệu từ Ma Chấn thành Thái Phong (Taebong).

Cùng năm 911, Hiếu Cung Vương đã gửi quân Tân La đi đường biển lên phía bắc, hội quân với quân đội của vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Nhân Soạn) cùng tấn công khu vực Liêu Hà của tộc Khiết Đan (đời thủ lĩnh Gia Luật A Bảo Cơ). Cuộc chiến bất phân thắng bại và liên quân Tân La - Bột Hải đã chủ động lui quân.

Sau khi qua đời năm 912, Hiếu Cung Vương được chôn cất tại phía bắc Sư Tử tự (Sajasa). Con trai của đại a xan Phác Duệ Khiêm (Pak Ye-gyeom), hậu duệ của A Đạt La ni sư kim (mất 184, người cuối cùng của gia tốc Phác nắm giữ ngai vàng Tân La) và là phò mã của Tân La Hiến Khang Vương là Phác Cảnh Huy (朴景暉, 박경휘, Bak Gyeong-hwi) được chọn làm người kế vị Hiếu Cung Vương do vị vua này không có con. Phác Cảnh Huy lên nối ngôi, tức là vua Tân La Thần Đức Vương.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 912


title: Thần Đức vương

text:
Thần Đức Vương (mất 917, trị vì 912–917) là quốc vương thứ 53 của Tân La. Ông xuất thân từ gia tộc Phác (Pak), và là con trai của đại a xan Phác Duệ Khiêm (Pak Ye-gyeom). Ông được chọn làm người kế vị vua Hiếu Cung Vương vào năm 912 do vị vua này không có con, bởi ông là hậu duệ của A Đạt La ni sư kim (mất 184, người cuối cùng của gia tốc Phác nắm giữ ngai vàng Tân La) và là phò mã của Hiến Khang Vương. Ông có tên húy là Phác Cảnh Huy (朴景暉, 박경휘, Bak Gyeong-hwi).

Trị vì trong thời đại Hậu Tam Quốc, Thần Đức Vương phải đối mặt với các cuộc tấn công liên tục từ các vương quốc Thái Phong và Hậu Bách Tế ở phía tây từ năm 912 đến năm 917.

Sau khi qua đời vào năm 917, Thần Đức Vương được chôn gần thành Juk ở kinh đô Gyeongju. Con trai cả của Thần Đức Vương và Nghĩa Thành (Uiseong) vương hậu họ Kim là Phác Thăng Anh (朴昇英, 박승영, Bak Seung-yeong) lên nối ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Cảnh Minh Vương.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 917
Sinh thế kỷ 9


title: Cảnh Minh vương

text:
Cảnh Minh Vương (mất 924, trị vì 917–924) là quốc vương thứ 54 của Tân La. Ông là con trai cả của Thần Đức vương và Nghĩa Thành (Uiseong) vương hậu họ Kim. Ông có tên húy là Phác Thăng Anh (朴昇英, 박승영, Bak Seung-yeong).

Ông lên ngôi năm 917, trị vì đất nước trong thời đại Hậu Tam Quốc, khi phần lớn lãnh thổ trước đố đã bị phân chia giữa Hậu Bách Tế và Thái Phong.

Năm 918, Vương Kiến (Wang Geon) lật đổ Cung Duệ (Gung Ye), người trị vì Thái Phong và lập nên Cao Ly.

Cùng năm 918 hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ của Đại Khiết Đan quốc tiến hành xâm lược vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Nhân Soạn) trên diện rộng. Vua Đại Nhân Soạn đã gửi hai sứ giả đến hai quốc gia láng giềng là Tân La (đời vua Cảnh Minh Vương) và Nhật Bản (đời Thiên hoàng Daigo) để yêu cầu họ giúp đỡ vương quốc Bột Hải trong việc chống lại Đại Khiết Đan quốc, nhưng Cảnh Minh Vương và Thiên hoàng Daigo đều từ chối lời đề nghị đó.

Vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế đã cử một đội quân lớn khác đến Hapcheon của Tân La vào năm 920 và cuối cùng đã thành công trong việc lập quyền kiểm soát với vùng này, buộc vua Cảnh Minh Vương của Tân La phải liên minh với Cao Ly của Vương Kiến. Liên minh Tân La - Cao Ly này đã có thể đánh đuổi được quân Hậu Bách Tế trong trận thành Daeya. Tuy nhiên, sau đó nhiều tướng lĩnh Tân La ở biên thùy đã lựa chọn rời bỏ Tân La để gia nhập quân Cao Ly, vì vậy hoàn cảnh của vua Cảnh Minh Vương vẫn không tốt hơn so với trước. Sau đó Chân Huyên xâm chiếm vùng Andong ngày nay, song cuộc tấn công này đã bị lính Tân La tại địa phương đánh bại. Chân Huyên đã buộc phải sinh sống hòa bình với Cao Ly sau cuộc chiến, thông qua trao đổi con tin là các thành viên vương thất. Tuy nhiên, khi hay tin cháu trai của Chân Huyên chết, Chân Huyên cũng đã sát hại con tin của Cao Ly, anh ẹm họ của Vương Kiến, và tiếp tục cuộc chiến chống lại Cao Ly.

Để đối phó với Cao Ly (đời vua Cao Ly Thái Tổ) và Hậu Bách Tế (đời vua Chân Huyên), Cảnh Minh Vương đã tìm kiếm viện trợ từ nhà Hậu Đường (đời vua Hậu Đường Trang Tông) và đã gửi một đoàn sứ thần sang Lạc Dương triều cống vào năm 923 song đã không thành công. Sau khi băng hà vào năm 924, ông được chôn ở phía bắc của Hoàng Phúc tự (Hwangboksa). Em trai ông là Phác Ngụy Ưng (朴魏膺, 박위응, Bak Wi-eung) lên kế vị ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Cảnh Ai Vương.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 924
Năm sinh không rõ


title: Cảnh Ai vương

text:
Cảnh Ai Vương (mất 927, trị vì 924–927) là quốc vương thứ 55 của vương quốc Tân La. Ông là con trai của Thần Đức Vương và Nghĩa Thành (Uiseong) vương hậu họ Kim, và cũng là đệ của Cảnh Minh Vương, người ông kế vị ngai vàng. Ông có tên húy là Phác Ngụy Ưng (朴魏膺, 박위응, Bak Wi-eung)

Lên ngôi vào năm 924, Cảnh Ai Vương đã cai trị Tân La trong thời đại Hậu Tam Quốc, và do đó chỉ cai trị một phần lãnh thổ nhỏ so với vương quốc trong thời đại Tân La Thống nhất. Cuối cùng, phần lãnh thổ nhỏ cuối cùng này cũng bị Hậu Bách Tế của Chân Huyên (Gyeon Hwon) tấn công áp đảo.

Suy nghĩ về việc tìm kiếm liên minh từ bên ngoài để chống lại Hậu Bách Tế, Cảnh Ai Vương đã chọn Đại Khiết Đan quốc (đời hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ) và phái sứ giả sang Đại Khiết Đan quốc để lập liên minh giữa hai nước vào đầu năm 925. Tuy nhiên Đại Khiết Đan quốc đang bị quân đội của vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Nhân Soạn) tấn công mãnh liệt. Toàn bộ Liêu Hà và vùng phía tây Liêu Hà của Đại Khiết Đan quốc đã rơi vào tay vương quốc Bột Hải. Kinh đô Lâm Hoàng (臨潢, nay thuộc Xích Phong, Nội Mông, Trung Quốc) của Đại Khiết Đan quốc đang trong tình trạng báo động. Cảnh Ai Vương liền phái một đạo quân Tân La theo đường biển đi lên phía đông bắc đánh phá Nam Hải phủ và Long Nguyên phủ của vương quốc Bột Hải và phái một đạo quân Tân La đi đường biển lên phía tây bắc hỗ trợ Đại Khiết Đan quốc chống lại quân đội của vương quốc Bột Hải đang xâm lược.

Núi Trường Bạch (Baekdu, Bạch Đầu trong tiếng Triều Tiên) thuộc Áp Lục phủ trong lãnh thổ vương quốc Bột Hải đã phun trào núi lửa một cách khủng khiếp vào thế kỷ thứ X (có khả năng là trong thời gian từ đầu năm 925 đến năm 947), ngọn núi khi đó nằm ở trung tâm của vương quốc Bột Hải. Núi Trường Bạch hiện vẫn còn một trong các hõm chảo núi lửa lớn nhất thế giới là Thiên Trì. Tro tàn của vụ phun trào này có thể tìm thấy trên một khu vực rộng lớn, thậm chí là trong lớp trầm tích tại miền bắc Nhật Bản (đời Thiên hoàng Daigo). Vụ nổ đã tạo ra một số lượng rất lớn tro núi lửa, gây thiệt hại nông nghiệp và tính ổn định của xã hội Bột Hải.

Do hậu quả của thiên tai này quá lớn nên vua Đại Nhân Soạn đã cho rút toàn bộ quân đội Bột Hải ra khỏi lãnh thổ Đại Khiết Đan quốc để về khắc phục hậu quả thiên tai của vương quốc Bột Hải. Sau đó, các chiến binh Tân La đã được hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ khen thưởng nhờ công lao giúp ông ta đánh đuổi quân Bột Hải xâm lược. Cuối năm 925 hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ xuất quân xâm lược vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Nhân Soạn). Sang đầu năm 926, hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ chính thức tiêu diệt vương quốc Bột Hải.

Từ năm 926, vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế tiếp tục tấn công và chiếm nhiều thành trì của nước Tân La (đời vua Cảnh Ai Vương). Năm 927, cảm thấy vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế sắp đánh đến kinh đô Gyẹongu của Tân La, Cảnh Ai Vương đã gửi yêu cầu tiếp viện đến Cao Ly (đời vua Vương Kiến).

Ngay sau đó, vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế đã đích thân lãnh đạo quân đội của mình tấn công thẳng vào kinh đô Tân La là Gyeongju. Vua Cảnh Ai Vương đã không chuẩn bị trước để đối phó. Khi quân đội của Chân Huyên tiến vào cướp phá kinh đô Gyeongju, họ đã tìm ra vua Cảnh Ai Vương đang dự tiệc tại Bào thạch đình (Poseokjeong). Nhà vua đã tự sát thay vì đầu hàng. Chân Huyên sau đó lập Kim Phó (Kim Bu) làm quốc vương tiếp theo của Tân La, tức là vua Tân La Kính Thuận Vương. Vua Vương Kiến đã đến Tấn La với một đội quân hùng mạnh một thời gian ngắn sau khi Gyeongju thất thủ.

Sau đó Chân Huyên từ Gyeongju trở về phía tây. Trên đường trở về, Chân Huyên đã chạm trán với lực lượng Cao Ly với 10.000 quân của Vương Kiến nước Cao Ly tại núi Palgong thuộc Daegu ngày nay. Quân đội của Chân Huyên đã dễ dàng đánh bại quân Cao Ly, giết chết nhiều dũng tướng và chiến binh của Vương Kiến, trong khi chỉ một mình Vương Kiến chạy thoát nhờ sự hi sinh anh dũng của tướng Thân Sùng Khiêm (Shin Sung-gyeom) và Kim Nak.

Cảnh Ai Vương được chôn tại Namsan. Lăng mộ của ông được gọi là "Haemongnyeong."

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Vua Tân La
Mất năm 927
Năm sinh không rõ