title: Cao Cừ Di

text:
Cao Cừ Di (, ?-694 TCN), là đại phu nước Trịnh thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Trận chiến ở Nhu Cát
Cao Cừ Di bắt đầu xuất hiện trong sử sách từ thời Trịnh Trang công (743 TCN-701 TCN). Năm 707 TCN, Trịnh Trang công bỏ không đến triều kiến Chu Hoàn vương. Chu Hoàn vương tức giận, hội quân cùng các nước chư hầu gồm Sái, Vệ và Trần mang quân đánh nước Trịnh. Hai bên chạm trán ở Nhu Cát. Cao Cừ Di cùng Tế Trọng và Nguyên Phồn được giao chỉ huy trung quân ra đánh với quân nhà Chu.

Quân Trịnh giành chiến thắng, bắn trúng vai Chu Hoàn vương, vua Chu phải rút quân. Trịnh Trang công muốn phong thưởng cho Cao Cừ Di lên chức khanh, nhưng thế tử Hốt khuyên ngăn nhưng Trịnh Trang công không nghe, phong chức cho Cao Cừ Di. Từ đó, Cừ Di và thế tử Hốt sinh ra hiềm khích.

Giết Trịnh Chiêu công
Năm 701 TCN, Trịnh Trang công qua đời, thế tử Hốt lên nối ngôi tức Trịnh Chiêu công. Năm 700 TCN, đại phu Tế Trọng phế Trịnh Chiêu công, lập công tử Đột lên ngôi, tức là Trịnh Lệ công.

Năm 697 TCN, Trịnh Lệ công cùng con rể Tế Trọng là Ung Củ mưu giết Tế Trọng nhưng không thành, Trịnh Lệ công bỏ trốn. Tế Trọng lại đón Trịnh Chiêu công về phục ngôi.

Cao Cừ Di đem lòng thù oán Trịnh Chiêu công. Tháng 10 năm 695 TCN, nhân Trịnh Chiêu công đi tế lễ, Cao Cừ Di bí mất sai người bắn chết Trịnh Chiêu công.

Sau khi Trịnh Chiêu công bị giết, người nước Trịnh muốn đón Trịnh Lệ công về phục ngôi nhưng Cao Cừ Di cùng Tế Trọng không chịu, lập công tử Vĩ lên ngôi.

Bị giết ở Thủ Chỉ
Tháng 7 năm 694 TCN, Tề Tương công hội chư hầu ở đất Thủ Chỉ, triệu Trịnh Tử Vỉ đến hội. Tử Vỉ định cùng Cao Cừ Di và Tế Trọng chuẩn bị đi sứ. Tế Trọng sợ Trịnh Lệ công từ đất Lịch đem quân về đánh, khuyên Tử Vỉ và Cừ Di không nên đi nhưng hai người không nghe. Tế Trọng sợ bị vạ lây, xưng bệnh không đi. Tử Vỉ bèn phong Cừ Di làm tướng lễ cùng mình đến Thủ Chỉ.

Tử Vỉ và Cao Cừ Di đến đất Thủ Chi, yết kiến Tề Tương công. Tề Tương công lén đặt phục binh, khi vua tôi Tử Vỉ đến hội thì sai quân xông vào giết Trịnh Tử Vỉ và bắt Cao Cừ Di, kế tội giết vua, dùng xe ngựa phanh thây. Không rõ năm ấy Cao Cừ Di được bao nhiêu tuổi.

Tế Trọng đón tông Tử Anh đang làm con tin ở nước Trần về lập làm vua.

Xem thêm
Trịnh Trang công
Trịnh Chiêu công
Tế Trọng
Tề Tương công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Trịnh thế gia
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Người họ Cao tại Trung Quốc
Người nhà Chu
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Nước Trịnh


title: Nhâm (nước)

text:
Nhâm (chữ Hán: 任國, phiên âm Hán Việt: Nhâm quốc, chữ "任" âm "nhâm" không đọc là "nhậm" hoặc "nhiệm" ), là một tiểu quốc chư hầu do Chu Vũ Vương phong cho hậu duệ của Thái Hạo Phục Hy thị, địa bàn quốc gia này nằm ở khu vực thành phố Tế Ninh tỉnh Sơn Đông ngày nay.

Hình thành
Tương truyền quân chủ đầu tiên của nước Nhiệm vốn họ Phong thuộc dòng dõi đế vương, tuy nhiên sau khi họ Thần Nông thay họ Phục Hy thắt nút dây cai trị thiên hạ thì con cháu Phục Hy chia làm nhiều nhánh ở rải rác khắp nhân gian. Đến khi Chu Vũ Vương diệt được nhà Thương mới sai người đi tìm hậu duệ các đế vương ngày trước mà phân phong, sứ giả tìm được người họ Phong nói mình là hậu duệ Phục Hy nên nhà vua lập làm chư hầu ở nước Nhâm để hương hỏa tổ tiên.

Diệt vong
Suốt thời Tây Chu, nước Nhâm luôn trung thành với thiên tử, hễ có lệnh lập tức vua nước này điều binh đến ngay, trong lần Chu U Vương đốt lửa ở đài Ly Sơn quân nước Nhâm cũng từng có mặt. Sang đến thời Xuân Thu, các nước chư hầu tranh giành địa vị bá chủ quyết liệt, nước Nhâm tuy nhỏ nhưng lập trường cũng vững chắc, hễ chư hầu nào tôn phục nhà Chu thì họ cũng ủng hộ ngay. Đầu tiên, họ ủng hộ nước Tề rồi sau đến nước Tấn, đến khi Sở rồi Ngô và Việt nổi lên thì họ vẫn theo Tấn bởi các nước kia dám tiếm hiệu thiên tử. Đến thời Chiến Quốc, nước Tấn suy nhược bị ba nhà là Hàn, Triệu và Ngụy thao túng rồi chia cắt thì nước Nhâm mất chỗ dựa, trong khi đó nhà Chu thì càng ngày càng suy nhược không thể cản nổi các cuộc chiến tranh đẫm máu của chư hầu.

Kết cục nước Nhâm nhỏ bé bị diệt vong bởi nước Tề của họ Điền và trở thành một quận của nước này, như vậy thời gian tồn tại của nước Nhiệm ước tính cũng phải trên dưới 700 năm.

Xem thêm
 Phục Hy
 Chu Vũ Vương
 Nước Tề

Tham khảo

 Chiến Quốc sử
 Sử Ký Tư Mã Thiên
 Chu sử
 Tư trị thông giám
 Sử thông

Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại
Lịch sử Sơn Đông
Tây Chu
Xuân Thu
Chiến Quốc


title: Ramón José Velásquez

text:
José Ramón Velasquez Mujica (28 tháng 11 năm 1916 – 24 tháng 6 năm 2014), là một chính trị gia Venezuela, ông từng là tổng thống của Venezuela từ ngày 5 tháng 6 năm 1993 đến ngày 2 tháng 2 năm 1994. Ông là một trong các chính trị gia già nhất của thế kỷ 20 trên thế giới.

Tham khảo

Sinh năm 1916
Tổng thống Venezuela
Mất năm 2014


title: Amentet

text:
Amentet (hay Amentit, Imentet và Imentit) là một nữ thần trong tôn giáo Ai Cập cổ đại. Bà là vị thần đại diện cho cái chết và bờ tây sông Nile. Bà thường hay đi cùng với nữ thần phương đông Iabet.

Tuy không được thờ cúng một cách chính thức, nhưng tên bà vẫn xuất hiện nhiều trong các bài hát ca tụng và trong Sách chết.

Miêu tả
Bà được mô tả là một người phụ nữ đội trên đầu biểu tượng của phương Tây, phía trên là một con chim ưng một cọng lông. Hình ảnh của nữ thần thường xuất hiện trên các quan tài, lăng mộ để bảo vệ cho người chết. Đôi khi bà được vẽ thêm một đôi cánh, thể hiện mối liên hệ với Isis và Nephthys.

Tên gọi
Tên bà có nghĩa là "Nữ thần đến từ phương Tây". Người Ai Cập cổ đại tin rằng, khi mặt trời lặn xuống phía tây, là hình ảnh thần Ra trên hành trình đi xuyên âm phủ; vì thế, hướng tây được cho là nơi cõi âm, nơi Amentet ngự trị. Do đó, các lăng mộ và nghĩa địa thường được đặt ở phía Tây, và người chết thường được gọi là "người phương tây". Các pharaoh và nữ hoàng sau khi qua đời được gọi là "Chúa tể phương Tây".

Thần thoại
Nữ thần Amentet sống trong một cái cây ở vùng rìa sa mạc, hướng về phía cổng âm phủ. Bà thường tiếp tế bánh mì và nước uống trước cho những linh hồn khi đưa họ về thế giới bên kia. Điều này giúp họ có thêm sức mạnh để bắt đầu cuộc hành trình tái sinh đầy thử thách phía trước để về "vùng đất lau sậy" - thiên đường trong tôn giáo Ai Cập cổ đại. Vì thế, bà cũng được coi là nữ thần của sự tái sinh.

Amentet có mối quan hệ mật thiết với Hathor về vai trò của mình ở thế giới bên kia, vì thế bà thường được coi là hiện thân của nữ thần này. Vì là thần chết, bà cũng liên kết với các nữ thần khác như Neith hay Nut. Đôi khi bà lại kết hợp với Ra-Horakthy (sáp nhập từ thần Mặt trời Ra và thần bầu trời Horus), đại diện cho ánh sáng mặt trời. Bà xuất hiện cùng với nữ thần Iabet, người cai trị sa mạc phía đông, theo Sách Trái Đất.

Trong một số thần thoại, bà là con gái của Hathor và Horus. Bà được cho là vợ của Aqen, người chở phà đưa người chết về thế giới bên kia. Amentet, Iabet cùng 10 nữ thần khác được gọi chung là "Những người tán dương Ra khi ngài vượt ra khỏi địa ngục".

Hình ảnh

Tham khảo

Thần Ai Cập
Nữ thần chết


title: Octavio Lepage

text:
Octavio Lepage Barreto (24 tháng 11 năm 1923 – 6 tháng 1 năm 2017) là một chính trị gia, Tổng thống Venezuela từ ngày 21 tháng 5 năm 1993 – 5 tháng 6 năm 1993, Bộ trưởng Bộ Nội vụ năm 1984 – 1986 và 1975 – 1978.

Tham khảo

Tổng thống Venezuela
Sinh năm 1923
Mất năm 2017


title: Jaime Lusinchi

text:
Jaime Ramon Lusinchi (27 tháng 5 năm 1924 – 21 tháng 5 năm 2014) là một chính trị gia Venezuela từng là Tổng thống Venezuela giai đoạn 1984 – 1989. Thời kỳ trị vì của ông được đặc trưng bằng cuộc khủng hoảng kinh tế, tốc độ tăng trưởng nợ nước ngoài, chính sách dân túy, khấu hao tiền tệ, lạm phát và tham nhũng làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng của hệ thống chính trị.

Ông bị cáo buộc tham nhũng sau khi rời chức vụ tổng thống.

Tham khảo

Tổng thống Venezuela
Sinh năm 1924
Mất năm 2014


title: Pedro Carmona Estanga

text:
Pedro Francisco Carmona Estang (sinh ngày 06 tháng 7 năm 1941 tại Barquisimeto) - Là cựu lãnh đạo của tổ chức của người sử dụng lao động Fedecamaras của Venezuela và tham gia tích cực trong một cuộc đảo chính không thành công vào năm 2002, khi ông tuyên thệ nhậm chức tổng thống tạm thời của đất nước. Sau thất bại của Carmona,cuộc đảo chính thoát khỏi sự quản thúc tại Colombia, và sau đó đến Miami.

Tham khảo

Sinh năm 1941
Nhân vật còn sống


title: Maxentius

text:
Maxentius (tiếng Latin: Marcus Aurelius Valerius Maxentius Augustus, khoảng năm 278-28 Tháng Mười năm 312) là Hoàng đế La Mã trong giai đoạn từ năm 306 tới năm 312. Ông là con trai của cựu hoàng đế Maximianus và đồng thời là con rể của Hoàng đế Galerius.

Cuộc đời

Đầu đời
Ngày sinh chính xác của Maxentius là không rõ, có lẽ vào khoảng năm 278 SCN. Ông là con trai của hoàng đế Maximianus và hoàng hậu Eutropia.

Khi cha ông trở thành hoàng đế vào năm 285, ông đã được coi là hoàng thái tử, người mà cuối cùng sẽ kế vị nga vàng của cha mình.Tuy nhiên, Ông dường như đã không nắm giữ bất kỳ chức vị quan trọng nào về cả mặt quân sự hoặc hành chính dưới triều đại của Diocletianus và cha của ông. Niên đại chính xác của cuộc hôn nhân với Valeria Maximilla, con gái Galerius, cũng chưa được biết rõ. Ông có hai người con trai, một là Valerius Romulus (khoảng năm 295 - 309) và một người con khác không rõ tên tuổi.

Năm 305, Diocletianus và Maximianus đột ngột thoái vị, và hai cựu Caesare là Constantius và Galerius đã trở thành hai vị Augusti mới. Bất chấp lúc đó Constantinus và Maxentius là con trai của các vị hoàng đế, họ đã không được lựa chọn cho bộ máy Tứ đầu chế mới, mà lại là Severus và Maximinus Daia được bổ nhiệm làm Caesar. Tác phẩm Epitome của Lactantius nói rõ rằng Galerius vốn ghét Maxentius và ông ta đã sử dụng ảnh hưởng của mình với Diocletianus để ngăn cản Maxentius kế vị, và có lẽ Diocletianus cũng nghĩ rằng Maxentius không đủ khả năng để đảm đương các nhiệm vụ quân sự của một vị quân vương. Sau đó, Maxentius đã lui về ẩn dật tại một điền trang cách Rome vài dặm.

Khi Constantius qua đời vào năm 306, con trai của ông ta, Constantinus đã lên ngôi hoàng đế vào ngày 25 tháng 7 và sau đó được chấp nhận gia nhập vào Tứ Đầu chế với địa vị như một Caesar bời Galerius. Điều này đã đặt tiền lệ cho việc lên ngôi của Maxentius sau đó trong cùng một năm.

Lên ngôi

Khi tin đồn đến lan đến kinh đô rằng các vị hoàng đế cố gắng bắt cư dân La Mã phải nộp thuế thân, như mọi thành phố khác của đế quốc, và muốn giải tán phần còn lại của đội vệ binh hoàng gia mà vẫn còn đang đóng quân tại Roma, một cuộc bạo loạn đã nổ ra.

Chú thích
Essays from The Cambridge Companion to the Age of Constantine are marked with a "(CC)".

Tiểu sử
 Alföldi, Andrew. The Conversion of Constantine and Pagan Rome. Translated by Harold Mattingly. Oxford: Clarendon Press, 1948.
 Barnes, Timothy D. Constantine and Eusebius. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1981. ISBN 978-0-674-16531-1
 Barnes, Timothy D. The New Empire of Diocletian and Constantine. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1982. ISBN 0-7837-2221-4
 Drijvers, Jan Willem. "Eusebius' Vita Constantini and the Construction of the Image of Maxentius." In From Rome to Constantinople: Studies in Honour of Averil Cameron, edited by Hagit Amirav and Bas ter Haar Romeny, 11–28. Leuven and Dudley, MA: Peeters, 2006. ISBN 978-90-429-1971-6
 Elliott, T. G. The Christianity of Constantine the Great. Scranton, PA: University of Scranton Press, 1996. ISBN 0-940866-59-5
 Lenski, Noel, ed. The Cambridge Companion to the Age of Constantine. New York: Cambridge University Press, 2006. Hardcover ISBN 0-521-81838-9 Paperback ISBN 0-521-52157-2
 Leppin, Hartmut and Hauke Ziemssen. Maxentius. Der letzte Kaiser in Rom (Zaberns Bildbände zur Archäologie). Mainz: Zabern, 2007.
 Odahl, Charles Matson. Constantine and the Christian Empire. New York: Routledge, 2004. Hardcover ISBN 0-415-17485-6 Paperback ISBN 0-415-38655-1
 Potter, David S. The Roman Empire at Bay: AD 180–395. New York: Routledge, 2005. Hardcover ISBN 0-415-10057-7 Paperback ISBN 0-415-10058-5
 Southern, Pat. The Roman Empire from Severus to Constantine. New York: Routledge, 2001. ISBN 0-415-23944-3

Liên kết ngoài

De imperatoribus Romanis on Maxentius

Coins of Maxentius A brief history of Maxentius illustrated with some coins

Hoàng đế La Mã
Sinh năm 278
Mất năm 312
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Hoàng đế La Mã bị giết
Tử vong vì chết đuối


title: Kitagawa Keiko

text:
là một diễn viên kiêm cựu người mẫu người Nhật Bản. Cô từng là người mẫu độc quyền cho tạp chí Seventeen từ năm 2003 tới giữa năm 2006, và giã từ sự nghiệp người mẫu cùng thời điểm cô thôi việc cho tờ tạp chí. Vai diễn đầu tiên của cô là Sailor Mars trong Sailor Moon, thuộc show Pretty Guardian Sailor Moon (2003-4), và sau vai diễn trong Mamiya Kyōdai, cô từ bỏ công việc người mẫu và chuyển sang trở thành diễn viên chuyên nghiệp. Cô xuất hiện trong một số phim như The Fast and the Furious: Tokyo Drift (2006) và Handsome Suit (2008), đồng thời Kitagawa cũng đóng nhiều phim truyền hình dài tập như Mop Girl (2007), Homeroom on the Beachside (2008), Buzzer Beat (2009) và Lady Saigo no Hanzai Profile (2011).

Đời Sống
Kitagawa sinh ngày 22 tháng 8 năm 1986 tại Hyōgo, Nhật Bản, trong gia đình có một em trai. Cô lớn lên ở Kobe, và đã mất rất nhiều bạn bè trong Trận đại địa chấn Hanshin năm 1995. Khi còn nhỏ, cô muốn trở thành bác sĩ. Nhưng khi bước vào trung học, Kitagawa nhận ra mình không thể làm được điều đó và cô trở nên hoàn toàn mơ hồ về tương lai của mình. Trong thời gian này, cô đã muốn được các nhà tìm kiếm tài năng chú ý tới và quyết định sẽ bước chân vào làng giải trí. Cha mẹ cô ban đầu phản đối điều này, họ chỉ đưa ra sự cho phép trên hai điều kiện: rằng cô sẽ không được tiếp tục nếu không có tiến bộ trong vòng một năm, và trước tiên phải tốt nghiệp trường đại học. Cô đã giữ một nửa lời hứa, tốt nghiệp khóa "khoa học thương mại" ở Đại học Meiji, Tokyo vào thán 3 năm 2009.

Khoảng thời gian một năm không tạo nên trở ngại cho cô. Trong chưa đầy một tuần cô đã được chọn với cả vai trò diễn viên và người mẫu. Cô được chọn là Miss Seventeen năm 2003, Chính điều này đã dẫn dắt cô trở thành người mẫu thực tập của Seventeen cho tới khi cô trở thành người mẫu chuyên nghiệp tháng 9 năm 2006. Trong nửa cuối của sự nghiệp, cô thậm chí đã có thương hiệu riêng cho mình là "Keiko's Beauty Honey".

Trong vai trò diễn viên, cô được giao vai Rei Hino trong show diễn Sailor Moon, điều này đã đánh dấu sự bắt đầu trong sự nghiệp diễn xuất của Kitagawa. Vai diễn chính thức đầu tiên của cô là Mamiya Kyōdai, và bị đánh giá là không chuyên nghiệp bởi đạo diễn Yoshimitsu Morita, từ đó cô đã chú trọng tập luyện diễn xuất nhiều hơn. Ban đầu cô chỉ tập trung vào phim ảnh, đáng chú ý có vai diễn trong Cherry Pie và Dear Friends. Vào cuối năm 2007, cô nhận được vai chính đầu tiên trong một bộ phim truyện truyền hình,Mop Girl. Năm 2008, cô được giao vai anh hùng trong Homeroom on the Beachside, Fuji Television. Đây trở thành một bước tiến quan trọng trong sự nghiệp của Kitagawa Keiko.

Cũng trong năm đó cô chuyển tớ Tokyo và bắt đầu thực hiện cả công việc người mẫu lẫn phim ảnh cho tới nay. Năm 2006, cô đã từng tới California để thực hiện các cảnh quay trong The Fast and the Furious: Tokyo Drift và trở lại Mỹ vài tháng sau khi quay về để học thêm tiếng Anh. Trong khoảng thời gian này, cô đã bắt đầu viết blog và tiếp tục cho đến tháng 6 năm 2007; Blog của cô đã bị xóa vào tháng 7 năm 2007. Blog của cố là nguồn cho rất nhiều thông tin trong bài viết này, và các liên kết tham khảo các bản sao trên máy Wayback. Từ tháng 5 đến tháng 9 năm 2007, cô viết chuyên mục Keytan Hakusho cho tạp chí listings (Nhật Bản) Weekly The Television. (Keytan hay "Kii-tan" là biệt danh của cô thời trung học.) "Hakusho" có nghĩa là "giấy trắng". Cô tiếp tục 1 blog mới vào tháng 5 năm 2008, ngay trước khi nhận vai diễn trong Homeroom on the Beachside.

Cô cho rằng mình là một người thích ở nhà khi tự nhận xét về bản thân, cô thích xem DVD, nghe nhạc và đọc sách. Khi được hỏi cô sẽ làm gì nếu ngày mai là tận thế, cô trả lời "tôi đọc sách". Ngoài ra, cô cũng thích bơi lội. Cô nuôi một con mèo tên Jill.

Hiện tại, Kitagawa Keiko được quản lý bởi Stardust Promotion.

Cô đã xuất hiện trong rất nhiều phim như Mizu ni Sumu Hana (2006), Mamiya Kyōdai (2006), The Fast and the Furious: Tokyo Drift (2006), Cherry Pie(2006), Dear Friends (2007), Sono Toki ha Kare ni Yoroshiku (2007), Southbound (2007), Heat Island (2007), Handsome Suit (2008), Orion in Midsummer (2009), I'll Pay (2009), After the Flowers (2010), Matataki (2010) và Elevator to the Scaffold (2010).

Các chương trình truyền hình như Pretty Guardian Sailor Moon (2003-4), Mop Girl (2007), Homeroom on the Beachside (2008), Buzzer Beat (2009), and Moon Lovers (2010).

Điện ảnh

Phim

Truyền hình

Radio
 2006: Tanabata Nananenkai - As Naomi Setsuraku/Midori Fujikura

DVD
 2004/2005: Bishoujo Senshi Sailor Moon Live Action vol. 1 to 12.
 2004: Bishoujo Senshi Sailor Moon: Kirari Super Live
 2004: Bishoujo Senshi Sailor Moon: Special Act
 2005: Bishoujo Senshi Sailor Moon: Act Zero
 2006: Mizu ni Sumu Hana
 2006: Mamiya Kyōdai
 2006: The Fast and the Furious: Tokyo Drift
 2007: Cherry Pie
 2007: Dear Friends
 2008: Sono Toki ha Kare ni Yoroshiku
 2008: Southbound
 2008: Heat Island
 2009: Handsome Suit
 2010: Orion in Midsummer
 2010: Buzzer Beat

Sách
 2006: STYLISH STREET BOOK "I've been to Hollywood!"
 2007: Kitagawa Keiko Shashinshū Dear Friends
 2008: Actress Make Up
 2010: Actress Make Up II

Quảng cáo
 2007: Diet Water Let's (Suntory)
 2007: NTT DoCoMo 2.0 (NTT DoCoMo)
 2007: Coffret D'Or (Kanebo)
 2008-9: Palitte (Glico)
 2008: Capsela  (Suntory)
 2008: Breo (Glico)
 2008: Kanaflex  (Kanaflex Corporation)
 2008: Okinawa 2008  (All Nippon Airways)
 2009: Sala (Kanebo)
 2010: SEED
 2010: Sony α (Sony)
 2010: Sony Cyber-shot (Sony)
 2011: Sumitomo Life (Sumitomo Life - Print Ads Only)
 2011: Palitte Glico Ice Cream

Chuyên Mục Tạp chí
 2007: Keytan Hakusho (Weekly The Television)

CD
2004: Sakura Fubuki ("Cherry Blossom Storm")/Hoshi Furu Yoake ("Stars Fall at Dawn") (as Rei Hino)

Danh hiệu

2008: 55th The Television Drama Academy Awards: Special Award

Đường Dẫn

 Trang web chính thức
 Blog chính thức
 KEIKO'S BLOG phiên bản tiếng Anh

Tham khảo

Nữ người mẫu Nhật Bản
Kobe
Đại học Meiji
Sinh năm 1986
Nữ diễn viên Nhật Bản
Nhân vật còn sống
Người Kobe


title: Danh sách lời xin lỗi của Giáo hoàng Gioan Phaolô II

text:
Trong thời gian tại vị của mình, Giáo hoàng Gioan Phaolô II của Giáo hội Công giáo Rôma đã từng đưa ra nhiều lời xin lỗi tới người Do Thái, Galileo, phụ nữ, các nạn nhân của Tòa án dị giáo, những người Hồi giáo bị giết trong các cuộc Thập Tự chinh và phần lớn những nạn nhân chịu những thiệt hại có liên quan đến hành động của Giáo hội trong lịch sử. Ngay trước khi ông trở thành Giáo hoàng, Gioan Phaolô II đã là một trong những người soạn thảo và ủng hộ việc ban hành Thư Hòa giải của các Giám mục Ba Lan gửi tới các Giám mục Đức vào năm 1965.

Những lời xin lỗi
Sau khi trở thành Giáo hoàng, ông đã công khai xin lỗi hơn 100 lần về những hành động sai trái của Giáo hội Công giáo, trong đó bao gồm:

Tội ác diễn ra trong quá trình chinh phục châu Mỹ nhân danh Giáo hội Công giáo
Việc kết án oan nhà khoa học Ý Galileo Galilei trong khi bản thân ông là một tín đồ ngoan đạo (xin lỗi vào ngày 31 tháng 10 năm 1992).
Vai trò của Giáo hội trong việc buôn bán nô lệ châu Phi (ngày 9 tháng 8 năm 1993).
Sự cầm đầu của Giáo hội trong việc thiêu sống những người bị cho là tín đồ dị giáo và các cuộc chiến tranh tôn giáo xảy ra sau cuộc cải cách Kháng cách (tháng 5 năm 1995, tại Cộng hòa Séc).
Sự đối xử bất công đối với phụ nữ, vi phạm quyền phụ nữ cũng như việc bôi xấu, gièm pha, phỉ báng vai trò của phụ nữ (viết trong một bức thư gửi cho toàn bộ giới phụ nữ trên hoàn cầu vào ngày 10 tháng 7 năm 1995).thế=Hitler với các giáo sĩ Công giáo|nhỏ|300x300px|Hình ảnh Hitler bắt tay với các giáo sĩ Công giáo.
Sự hậu thuẫn, làm ngơ của Giáo hội trước các hành động diệt chủng của chế độ phát xít (16 tháng 3 năm 1998)

Thừa nhận sai lầm của Giáo hội trong việc xử tử Jan Hus (18 tháng 12 năm 1999 tại Praha).
Ngày 12 tháng 3 năm 2000, trong bài giảng tại Thánh lễ Ngày Tha thứ, Giáo hoàng đã xin Chúa tha thứ, thú nhận và xin lỗi trước đám đông về những tội lỗi mà người Công giáo đã thực hiện trong lịch sử Tờ The Guardian xếp các tội lỗi đó thành bảy loại bao gồm:

1. Tội lỗi chung.

2. Tội lỗi gây ra nhân danh "chân lý".

3. Tội lỗi về việc gây chia rẽ giữa các tín đồ Ki-tô giáo.

4. Tội ác trong sách lược chống lại và bách hại người Do Thái.

5. Tội ác trong những hành động với ý muốn thống trị kẻ khác, với thái độ thù nghịch đối với các tôn giáo khác, không tôn trọng truyền thống văn hóa và tín ngưỡng của các dân tộc nhỏ, kém phát triển.

6. Tội ác về việc kì thị, không tôn trọng phụ nữ.

7. Tội về vi phạm những quyền căn bản của con người.

Xin lỗi về tội ác của quân Thập Tự chinh trong việc xâm lược và tàn phá thành phố Constantinoplis. (4 tháng 5 năm 2001, trong cuộc gặp gỡ với Thượng phụ Đại kết của Constantinopolis Vartholomaíos I).
Ngày 20 tháng 11 năm 2001, Giáo hoàng đã gửi thư điện tử đầu tiên của mình có nội dung xin lỗi về các tội của Giáo hội đối với các vụ án lạm dụng tình dục trong giới Công giáo, đối với thế hệ bị đánh cắp trong cộng đồng người bản địa ở Úc, và về những hành động tàn ác của các nhà truyền giáo tại Trung Quốc trong quá khứ.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Bài giảng của Giáo hoàng trong Ngày Tha thứ, Chủ nhật, ngày 12 tháng 3 năm 2000.

Giáo hoàng Gioan Phaolô II


title: Étienne Mourrut

text:
Étienne Mourrut (biệt danh EM; sinh 14 tháng 12 năm 1939 tại Le Grau-du-Roi) là một chính khách người Pháp, thành viên của đảng UMP. Ông là thị trưởng của Le Grau-du-Roi – nơi ông sinh ra, từ 1983 đến nay và là nghị sĩ của Pháp từ năm 2002 đến 2012.

Tham khảo

Chính khách Pháp
Nghị sĩ Pháp
Người Pháp gốc Ý
Năm 2014


title: Maro (rạn san hô)

text:
Rạn san hô Maro (tiếng Anh: Maro Reef, tiếng Hawaii: Nalukākala) là một phức hợp các hệ thống san hô hình mắt lưới thuộc quần đảo Tây Bắc Hawaii. Trong tiếng Hawaii, Nalukākala nghĩa là "các đợt sóng vỗ cuồn cuộn" do có nhiều lớp sóng vỡ phía trên rạn san hô. Thuyền trưởng Joseph Allen của tàu săn cá voi Maro khám phá ra thực thể này vào tháng 6 năm 1820 sau khi ông tìm ra các đỉnh nhọn Gardner.

Maro là một rạn san hô (có thể xem là một cấu tạo kiểu mặt bằng hay rạn vòng) dạng hình bầu dục có kích thước 45 x 29 km và diện tích là 1.934 km², lớn nhất quần đảo Tây Bắc Hawaii. Khu vực này vẫn bị ngập sóng khi thủy triều xuống trừ một khối san hô trên mào rạn nhô lên khỏi mặt nước khi thủy triều xuống.

Rạn Maro có sự phong phú về số lượng loài san hô hơn hẳn các hệ thống san hô khác trong quần đảo Tây Bắc Hawaii. Các nhà khoa học thống kê được đến 37 loài san hô cứng tại đây, trong đó loài Montipora capitata chiếm ưu thế tại sườn dốc và chân rạn còn Porites compressa, Pavona duerdeni, Porites lobata và các loài thuộc chi Montipora phổ biến tại đỉnh của sườn dốc. Tại các vùng nước mặt thoáng, người ta quan sát thấy Caranx ignobilis (cá vẫu) và Caranx melampygus (cá cam khế). Tại vùng nước nông, ngoài một số lượng lớn cá bướm và cá đuôi gai thì còn có nhiều đàn cá mập Galapagos.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Quần đảo Tây Bắc Hawaii
Rạn san hô vòng của Hawaii


title: Giá trị vốn hóa thị trường

text:
Giá trị vốn hoá thị trường (tiếng Anh: market capitalization, hoặc rút ngắn thành market cap, còn gọi là giá trị theo thị trường chứng khoán, hay còn gọi là "vốn hóa") là tổng giá trị của số cổ phần của một công ty niêm yết. Đây là sản phẩm có giá trị thị trường của tổng giá trị của số lượng cổ phiếu đang lưu hành của công ty. Các cổ phiếu tự nắm giữ không được tính đến trong việc tính toán vốn hóa thị trường.

Giá trị vốn hóa thị trường là thước đo quy mô của một doanh nghiệp, là tổng giá trị thị trường của doanh nghiệp, được xác định bằng số tiền bỏ ra để mua lại toàn bộ doanh nghiệp này trong điều kiện hiện tại.

Vốn hóa tổng của các thị trường chứng khoán hoặc các khu vực kinh tế có thể được so sánh với các chỉ số kinh tế khác. Tổng giá trị vốn hóa thị trường của tất cả các công ty giao dịch công khai trên toàn thế giới vào tháng 1 năm 2007 là US$51.2 nghìn tỷ USD và tăng lên ở mức cao 57,5 nghìn tỷ USD vào tháng 5 năm 2008.<ref
name="world-exchanges.org">WFE Report Generator including report for Domestic Market Capitalization 2008  (World Federation of Exchanges)</ref>

Đánh giá giá trị vốn hóa thị trường
Giá trị vốn hóa thị trường đại diện cho sự đồng thuận của công chúng về giá trị của vốn chủ sở hữu của một công ty. Trong một công ty đại chúng, quyền sở hữu được tự do mua và bán thông qua mua, bán cổ phiếu, cung cấp một cơ chế thị trường (phát hiện giá), mà quyết định giá cổ phiếu của công ty. Giá trị vốn hóa thị trường tương đương với giá thị trường của cổ phiếu nhân với số cổ phiếu phổ thông đang lưu hành. Khi tính giá trị vốn hoá thị trường người ta chỉ tính đến các cổ phiếu phổ thông chứ không tính đến cổ phiếu ưu đãi, vì chỉ cổ phiếu phổ thông mới đem lại cho người sở hữu quyền tham gia điều hành công ty. Tổng giá trị cổ phần còn bao gồm cả các quyền mua cổ phiếu chưa thực hiện và trái phiếu, cổ phiếu chuyển đổi.

Quy mô và tốc độ tăng của giá trị vốn hoá thị trường là thước đo quan trọng, đánh giá thành công hay thất bại của một công ty niêm yết. Tuy vậy, giá trị vốn hóa thị trường còn có thể tăng giảm do nguyên nhân không liên quan gì đến kết quả hoạt động, ví dụ như việc mua lại một công ty khác, bán bớt một số bộ phận của tập đoàn, hay mua lại chính cổ phiếu công ty trên thị trường chứng khoán. Giá trị vốn hóa thị trường phản ánh giá cổ phiếu của một công ty, trong khi giá này có thể thay đổi theo kì vọng của các nhà đầu tư, vì vậy, chỉ số này không phản ánh hoàn toàn chính xác giá trị thực sự của công ty đó.

Tham khảo

Thuật ngữ kinh doanh
Thuật ngữ pháp lý


title: Licinius

text:
Licinius I (tiếng Latin: Gaius Valerius Licinianus Licinius Augustus  khoảng năm 263-năm 325), là Hoàng đế La Mã trong giai đoạn từ năm 308 tới năm 324. Trong phần lớn khoảng thời gian triều đại của mình, ông đã cùng cai trị và là đối thủ của hoàng đế Constantinus I, người mà cùng với ông là đồng tác giả của sắc lệnh Milan chính thức khoan dung cho các tín đồ Kitô giáo trong đế chế La Mã. Ông sau đó bị đánh bại hoàn toàn ở trận Adrianople, trước khi bị hành quyết theo mệnh lệnh của Constantinus I.

Những năm đầu cai trị

Sinh ra trong một gia đình nông dân người Dacia  ở Thượng Moesia, Licinius đã đồng hành theo người bạn thân thời thơ ấu của mình, vị hoàng đế tương lai Galerius, trong cuộc viễn chinh Ba Tư vào năm 298. Ông được Galerius tin cậy tới mức vào năm 307, ông đã được phái đi với vai trò là một sứ giả tới chỗ Maxentius ở Ý để cố gắng đạt được một số thỏa thuận về tước vị bất hợp pháp của ông ta. Galerius sau đó tin tưởng giao lại các tỉnh phía đông cho Licinius khi ông ta đích thân tới đàm phán với Maxentius sau cái chết của Flavius Valerius Severus.

Ngay khi Galerius quay trở về phía đông, Licinius đã được phong làm Augustus ở phương Tây vào ngày 11 tháng 11, năm 308. Ông đã ngay lập tức được giao quyền cai quản các tỉnh Illyricum, Thrace và Pannonia  Năm 310, ông nắm quyền chỉ huy của cuộc chiến tranh chống lại người Sarmatia, gây cho họ một thất bại nặng nề và trở về trong chiến thắng Sau khi Galerius qua đời vào tháng 5 năm 311, Licinius đã đi đến một thỏa thuận với Maximinus II Daia để chia sẻ các tỉnh phía đông giữa họ với nhau. Bởi vì thời điểm này, Licinius không những là Augustus chính thức của phía tây, ông cũng nắm giữ một phần các tỉnh phía đông cũng như lấy Hellespont và Bosporus làm ranh giới phân chia giữa họ, với Licinius nắm giữ các tỉnh ở châu Âu và Maximinus cai trị châu Á.

Một liên minh giữa Maximinus và Maxentius đã buộc hai vị hoàng đế còn lại phải thiết lập một thỏa thuận chính thức với nhau  Vì vậy, tháng 3 năm 313, Licinius kết hôn với Flavia Julia Constantia, người em gái cùng cha khác mẹ của Constantinus I, tại Mediolanum (ngày nay là Milan), họ có với nhau một người con trai, Licinius Trẻ, vào năm 315.

Cuộc chiến với Constantinus I

Danh tiếng và Di sản

Xem thêm
Những cuộc nội chiến của Tứ Đầu chế (306-324)

Chú thích

Tham khảo

Nguồn
 Pears, Edwin. "The Campaign against Paganism A.D. 324." The English Historical Review, Vol. 24, No. 93 (January 1909): 1–17.

Liên kết ngoài

 De Imperatoribus Romanis: Licinius
 Socrates Scholasticus account of Licinius' end
Roman and Greek Coins

Hoàng đế La Mã
Sinh thập niên 260
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Mất năm 325


title: Adam nhiễm sắc thể Y

text:
Trong di truyền học loài người, Adam nhiễm sắc thể Y (Y-MRCA) là tổ tiên chung gần nhất (MRCA) mà từ đó tất cả những người còn sống có nguồn gốc được truyền từ cha (truy tìm lại dọc theo dòng tổ tiên bên nội của họ, tức là bố - ông nội - cụ nội... cứ tiếp tục như vậy). Tính đến năm 2015, ước tính tuổi của Y-MRCA nằm trong khoảng 200.000 đến 300.000 năm trước, gần như phù hợp với sự xuất hiện của người hiện đại (Homo sapiens) về mặt giải phẫu học.

Dữ liệu nhiễm sắc thể Y được lấy từ một người Neanderthal ở El Sidrón, Tây Ban Nha, đã ước tính YT-MRCA của 588.000 năm trước cho cả 2 phân loài người Neanderthal và Homo sapiens, được gọi là ante Adam và 275.000 năm trước cho Y-MRCA riêng cho phân loài Homo sapiens.

Tương tự, tất cả mọi người còn sống có dòng dõi theo mẹ từ bà Eve ti thể được cho là đã sống muộn hơn thời điểm đó, khoảng 155.000 năm về trước (theo một nghiên cứu năm 2013). Adam nhiễm sắc thể Y và Eve ti thể không cần phải sống cùng một thời điểm và cũng không phải ở cùng một chỗ.

Adam nhiễm sắc thể Y được đặt tên theo Adam trong Kinh Thánh. Điều này có thể dẫn đến một quan niệm sai lầm rằng ông là người đàn ông duy nhất sống trong thời kỳ của ông. Thực tế, ông đã cùng tồn tại với những người đàn ông khác, có thể bao gồm cả người cha của ông (người không phải là "tổ tiên gần đây nhất"). Tuy nhiên, không giống như bản thân và dòng dõi bên nội của ông, tất cả những người nam giới sống cùng thời với ông đã không có hậu duệ thuộc dòng nam còn sống cho tới ngày nay.

Sự tồn tại của một Adam nhiễm sắc thể Y đã được xác định bằng cách áp dụng các lý thuyết tiến hóa phân tử nhiễm sắc thể Y. Không giống như các nhiễm sắc thể thường, nhiễm sắc thể Y của con người không tái tổ hợp với nhiễm sắc thể X, nhưng được chuyển nguyên vẹn từ cha sang con. Các đột biến định kỳ xảy ra trong nhiễm sắc thể Y và những đột biến này được truyền lại cho nam giới ở các thế hệ sau. Những đột biến này có thể được sử dụng là dấu mốc để xác định các mối quan dòng phụ hệ chia sẻ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Documentary Redraws Humans' Family Tree (from National Geographic)
 DNA Mysteries – The Search for Adam (from National Geographic Channel)
 Mitochondrial Eve and Y-chromosomal Adam Diagrams
 Y-Chromosome Biallelic Haplogroups
 Most European males 'descended from farmers'
 Why study the Y: Chromosome reveals path of ancestral humans

Nguồn gốc châu Phi gần đây của người hiện đại
Tiến hóa
Sinh học
Sinh học tiến hóa
Sinh học phát triển
Tiến hóa loài người
Di truyền học
Phát sinh loài


title: Nhiễm sắc thể Y

text:
Nhiễm sắc thể (NST) Y là một trong hai nhiễm sắc thể giới tính ở các loài động vật có vú, bao gồm con người, và nhiều loài khác. Nhiễm sắc thể giới tính còn lại là nhiễm sắc thể X. Ở nhiều loài động vật, nó có chứa gen SRY, và trong trường hợp thông thường không bị các hội chứng khác, thì dẫn đến sự phát triển tinh hoàn, cùng với các biểu hiện giới tính đực khác.

Nhiễm sắc thể Y của con người bao gồm khoảng 50 triệu cặp cơ sở(base) Nó có vai trò đặc biệt trong nghiên cứu di truyền và tiến hóa của loài người.

Phát hiện
Nhiễm sắc thể Y được xác định là một nhiễm sắc thể xác định giới tính bởi Nettie Stevens tại Bryn Mawr College vào năm 1905 trong một nghiên cứu của ấu trùng bọ cánh cứng Tenebrio molitor. Edmund Beecher Wilson khám phá ra cơ chế tương tự cùng năm đó một cách độc lập. Stevens đã đề xuất rằng các nhiễm sắc thể luôn luôn tồn tại theo cặp và nhiễm sắc thể Y là cặp với nhiễm sắc thể X được phát hiện vào năm 1890 bởi Hermann Henking. Bà nhận ra rằng ý tưởng trước đây của Clarence McClung, nhiễm sắc thể X xác định giới tính là sai và xác định giới tính đó, trong thực tế, do sự hiện diện hoặc vắng mặt của nhiễm sắc thể Y. Stevens đặt tên là nhiễm sắc thể "Y" đơn giản chỉ để theo từ Henking "X" theo thứ tự abc.

Tác động
Trong nhân tế bào nhiễm sắc thể Y kết hợp với nhiễm sắc thể X, nhưng nó chỉ tổ hợp ở hai đầu của nhiễm sắc thể Y, phần khá lớn còn lại của nhiễm sắc thể Y là vùng không tái tổ hợp, thường ký hiệu là Y-DNA. Ở con người vùng này vào cỡ 95%. Vì thế vùng DNA không tái tổ hợp trong nhiễm sắc thể Y được truyền nguyên vẹn từ cha sang con trai. Nếu có đột biến xảy ra ở vùng DNA không tái tổ hợp, thì đột biến này truyền cho con cháu trai trực hệ và không bị lẫn với các phả hệ khác. Do đó phân tích của Y-DNA được sử dụng trong nghiên cứu và xác định phả hệ dòng đực cho một quần thể.

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm
 Haplogroup

Liên kết ngoài

 Genetic Genealogy: About the use of mtDNA and Y chromosome analysis in ancestry testing
 Ensembl genome browser
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/mapview/maps.cgi?taxid=9606&chr=Y
 Human Genome Project Information—Human Chromosome Y Launchpad
 On Topic: Y Chromosome—From the Whitehead Institute for Biomedical Research
 Nature—focus on the Y chromosome
 National Human Genome Research Institute (NHGRI)—Use of Novel Mechanism Preserves Y chromosome Genes
 Ysearch.org – Public Y-DNA database
 Y chromosome Consortium (YCC)
 NPR's Human Male: Still A Work In Progress

Nam học
Nhiễm sắc thể
Nhiễm sắc thể người
Di truyền học tế bào


title: Vũ Lâm

text:
Vũ Lâm có thể là:

 Xã cũ Vũ Lâm thuộc huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình; nay là một phần xã Vũ Bình cùng huyện.
 Hành cung Vũ Lâm


title: Bundesverband Musikindustrie

text:
Bundesverband Musikindustrie (hay đơn giản là BVMI) là một tổ chức công nghiệp nhạc của Đức. Tổ chức này quản lý hơn 280 hãng đĩa thu âm và các dự án liên quan, tức 90% các hãng thu âm trong ngành công nghiệp nhạc.

Bundesverband Musikindustrie vốn là một thành viên của Liên đoàn Công nghiệp ghi âm quốc tế (International Federation Phonographic Industry - IFPI) có trụ sở ở thủ đô Luân Đôn, Anh. Ngoài ra liên đoàn IFPI cũng gồm 70 thành viên con của các quốc gia khác nhau. Công việc của BVMI là công bố bảng xếp hạng âm nhạc ở Đức và cấp chứng nhận doanh số đĩa thu âm cho các ấn hành nhạc được phát hành ở nước này.

Chứng nhận

Album

Đĩa đơn (single)

Video

Các ấn hành nhạc jazz

Tham khảo

Tổ chức âm nhạc


title: More than This (bài hát của One Direction)

text:
"More than This" là một bài hát của nhóm nhạc nam người Anh-Ireland One Direction. Bài hát được phát hành dưới dạng đĩa đơn cuối cùng trích từ album đầu tay của nhóm Up All Night (2011) vào năm 2012 tại các quốc gia châu Âu và một vài quốc gia khác. "More than This" mang thể loại nhạc pop cùng soft rock với các nhạc cụ trợ âm là ghita và piano. Bài hát nhìn chung là một bài hát xếp hạng khiêm tốn, chỉ được xếp hạng ở ba quốc gia là Úc, Liên hiệp Anh và Ireland.

Sáng tác
"More than This" được sáng tác bởi Jamie Scott, và được sản xuất bởi Brain Rawling cùng Paul Meehan. Bài hát nhìn chung là một bài hát có nhịp độ chậm, với tempo là 70 nhịp/phút. "More than This" được sáng tác trên hợp âm Đô trưởng và giọng của các thành viên One Direction dao động từ nốt F4 đến A5.

Danh sách ca khúc
EP kỹ thuật số / Đĩa CD
 "More Than This" - 3:48
 "More Than This" (trực tiếp) - 4:08
 "What Makes You Beautiful" (trực tiếp) - 3:44
 "Gotta Be You" (trực tiếp) - 4:00
 "Up All Night" (trực tiếp) - 3:48

Xếp hạng và chứng nhận

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2012
Pop ballad
Bài hát của One Direction
Bài hát năm 2011


title: Nhiễm sắc thể X

text:
Nhiễm sắc thể X là một trong hai nhiễm sắc thể giới tính trong nhiều loài động vật, bao gồm cả động vật có vú (nhiễm sắc thể kia là nhiễm sắc thể Y) và được tìm thấy ở cả nam và nữ. Nó là một phần của hệ thống xác định giới tính XY và hệ thống xác định giới tính X0. Nhiễm sắc thể X được đặt tên bởi các nhà nghiên cứu đầu tiên cho tính chất độc đáo của nó, mà kéo theo việc đặt tên của nhiễm sắc thể Y đối tác của nó, chữ cái tiếp theo trong bảng chữ cái, sau khi nó được phát hiện ra sau đó.
Nhiễm sắc thể X ở người kéo dài hơn 153 triệu cặp base (vật liệu xây dựng DNA). Nó đại diện cho khoảng 2000 từ 20.000 - 25.000 gene. Mỗi người thường có một cặp nhiễm sắc thể giới tính trong mỗi tế bào. Nữ giới có hai nhiễm sắc thể X, trong khi nam giới có một nhiễm sắc X và nhiễm sắc thể Y. Cả nam và nữ đều giữ một nhiễm sắc thể X của mẹ, và nữ giới giữ lại nhiễm sắc thể X thứ hai của họ từ cha của họ. Do người cha vẫn giữ nhiễm sắc thể X từ mẹ của mình, một người phụ nữ có một nhiễm sắc thể X từ bà nội của cô (bên cha), và một nhiễm sắc thể X từ mẹ cô.

Các gene xác định trên mỗi nhiễm sắc thể là một khu vực hoạt động của nghiên cứu di truyền. Do thực tế mà các nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận khác nhau để dự đoán số lượng gen trên mỗi nhiễm sắc thể, số lượng ước tính của các gen thay đổi khác nhau. Nhiễm sắc thể X có chứa khoảng 804 gen so với nhiễm sắc thể Y có chứa 78 gen, trong số 20.000 đến 25.000 gen ước tính tổng trong hệ gen của con người. Rối loạn di truyền do đột biến gen trên nhiễm sắc thể X được mô tả như X liên kết.
Nhiễm sắc thể X mang một vài nghìn gen nhưng rất ít, nếu có, trong số này có liên quan trực tiếp với việc xác định giới tính. Giai đoạn đầu trong quá trình phát triển phôi thai ở phụ nữ, một trong hai nhiễm sắc thể X là ngẫu nhiên và vĩnh viễn bất hoạt trong gần như tất cả các tế bào xôma (tế bào khác với các tế bào trứng và tinh trùng). Hiện tượng này được gọi là bất hoạt-X hoặc Lyonization, và tạo ra một cơ thể Barr. Bất hoạt X-đảm bảo rằng phụ nữ, giống như nam giới, có một bản sao chức năng của nhiễm sắc thể X trong mỗi tế bào cơ thể. Trước đây người ta giả định rằng chỉ có một bản sao được tích cực sử dụng. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây cho thấy rằng cơ thể Barr có thể có hoạt tính sinh học hơn so với trước đây người ta nghĩ.

Hình ảnh

Tham khảo

Nhiễm sắc thể người
Nhiễm sắc thể
Di truyền học tế bào


title: Từ Yển vương

text:
Từ Yển vương (chữ Hán: 徐偃王, ?-?), là một vị vua của nước Từ, chư hầu thời cổ đại trong lịch sử Trung Quốc.

Từ Yển vương vốn mang họ Doanh (嬴), không rõ tên thật là gì. Ông trị vì cùng thời với Chu Mục vương, vị vua thứ năm của nhà Chu.

Sự nghiệp
Nước Từ từ thời Từ Câu vương đã trở nên lớn mạnh, độc lập với triều đình nhà Chu, cương vực cũng rất rộng lớn nao gồm Giang Tô, An Huy và phía Nam Sơn Đông ngày nay. Theo Hậu Hán thư, có hơn ba mươi chư hầu đến triều kiến vua Từ.

Sau khi Từ Yển vương lên ngôi đã thi hành chính sách nhân đức nên được thần dân ủng hộ, quốc lực ngày một cường thịnh. Sau Từ Yển vương thấy quốc lực hùng mạnh, bèn đem quân đánh nhà Chu. Chu Mục vương đích thân dẫn quân, triệu thêm nước Sở cùng đem quân phản công, đánh thắng quân Từ. Từ Yển vương thất bại, bỏ đi ẩn cư ở vùng rừng núi tại Bành Thành, song cũng có thuyết cho là ông bị quân Chu giết chết.

Sau khi Từ Yển vương qua đời được an táng ở miền đông đất Hồ Ban. Chu Mục Vương phong cho con cháu của ông làm Từ tử, kế tục thống trị nước Từ, tuy nhiên không còn được hùng mạnh như trước.

Xem thêm
Từ (nước)
Chu Mục vương

Tham khảo
Hậu hán thư, thiên Đông di truyện

Chú thích

Nhân vật Tây Chu
Vua nước Từ
Người Đông Di
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Mardi Gras

text:
Mardi Gras (), "Mùa Mardi Gras", và "mùa Carnival", đề cập đến các sự kiện của  lễ hội Carnival, bắt đầu từ hoặc sau khi Lễ Hiển Linh và lên đến đỉnh điểm vào ngày trước Thứ Tư Lễ Tro. Mardi gras là tiếng Pháp nghĩa là Thứ ba béo, đề cập đến việc thực hành  bữa ăn của đêm cuối cùng phong phú hơn, ăn nhiều chất béo trước khi ăn chay nghi lễ của Mùa Chay, bắt đầu từ ngày Thứ Tư Lễ Tro. Ngày đôi khi được gọi là "Thứ ba Shrove", từ "shrive", có nghĩa là "thú nhận" hoặc "xưng tội". Các hoạt động phổ biến liên quan liên kết với các lễ kỷ niệm trước khi ăn chay và các nghĩa vụ tôn giáo gắn liền với mùa đền tội của Mùa Chay.<ref name="Melitta Weiss Adamson, Francine Segan 2008">{{chú thích sách|url=http://books.google.com/books?id=PPDIx6WWuOQC&pg=PA354&dq=Anglican+Mardi+Gras&hl=en&ei=8am8Tp_PCqPg0QH0t5y-BA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDUQ6AEwAA#v=onepage&q=Anglican%20Mardi%20Gras&f=false|title=Entertaining from Ancient Rome to the Super Bowl|author=Melitta Weiss Adamson, Francine Segan|publisher=ABC-CLIO|year=2008|quote=In Anglican countries, Mardis Gras is known as Shrove Tuesday-from shrive meaning "confess"-or Pancake Day"-after the breakfast food that symbolizes one final hearty meal of eggs, butter, and sugar before the fast. On Ash Wednesday, the morning after Mardi Gras, repentant Christians return to church to receive upon the forehead the sign of the cross in ashes.}}</ref> Lễ hội này được du nhập sang Mỹ và ngày nay đặc biệt  tại  New Orleans và Mobile, Alabama.

Các hoạt động phổ biến bao gồm đeo mặt nạ và trang phục, đảo lộn các quy ước xã hội, khiêu vũ, thi đấu thể thao, diễu hành, biểu thức Tương tự như Mardi Gras xuất hiện trong các ngôn ngữ châu Âu khác chia sẻ truyền thống Kitô giáo, vì nó liên quan với yêu cầu tôn giáo để xưng tội trước khi Mùa Chay bắt đầu.

Tham khảo

 Liên kết ngoài

Traditional Cajun Mardi Gras Celebrations
Mardi Gras in Mobile, Encyclopedia of Alabama
Prof. Carl Nivale's Compleat Carnival Compendium and Mardi Gras Manual
Mardi Gras 2009 celebration photos
Where to Celebrate Mardi Gras Around the World - slideshow by The Guardian''
Fashion plates featuring historic Mardi Gras costumes from the Metropolitan Museum of Art Libraries

Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Hai
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Ba
Lễ hội tôn giáo
Lễ hội văn hóa dân gian
Sự kiện tháng 2
Sự kiện tháng 3


title: Niqāb

text:
Niqab hoặc niqaab (;  , "vải che [mặt]") là một loại vải trùm mặt , được một số phụ nữ Hồi giáo sử dụng. Các thuật ngữ niqab và burqa thường bị nhầm lẫn; niqab che mặt nhưng không che mắt, trong khi burqa che toàn bộ cơ thể từ đỉnh đầu xuống đất, chỉ có một tấm lưới che cho phép người mặc nhìn thấy trước mặt. Theo phần lớn các học giả Hồi giáo và các trường phái tư tưởng Hồi giáo, che mặt không phải là yêu cầu của Hồi giáo; tuy nhiên một số ít các học giả Hồi giáo, đặc biệt là trong phong trào Salafi Hồi giáo Sunni, phong trào này khẳng định rằng phụ nữ bắt buộc phải che mặt ở nơi công cộng. Những phụ nữ Hồi giáo mặc niqab ở những nơi mà họ có thể gặp phải những người đàn ông không có quan hệ huyết thống.

Khăn che mặt ban đầu là một phần trang phục của phụ nữ trong một số tầng lớp nhất định trong Đế quốc Đông La Mã và đã được du nhập vào văn hóa Hồi giáo trong Cuộc chinh phục Trung Đông của người Ả Rập. Về mặt văn hóa, trong thế giới hiện đại, đó là "một phong tục du nhập từ Najd, một vùng ở Ả Rập Saudi và là cơ sở quyền lực của phong trào Salafi hình thức chính thống của Hồi giáo. Trong các quốc gia Hồi giáo, nó đang bị phản đối và bị coi là lỗi thời."

Ngày nay, niqab thường được đeo nhiều nhất ở khu vực xuất xứ của nó: các quốc gia Ả Rập thuộc Bán đảo Ả Rập - Ả Rập Saudi, Yemen, Oman, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tuy nhiên, ngay cả ở những quốc gia này, niqab không phải là một phong tục văn hóa phổ biến và cũng không phải là văn hóa bắt buộc. Ở các khu vực khác của thế giới Hồi giáo bên ngoài Bán đảo Ả Rập, nơi niqab đã từ từ lan rộng nhưng ở một mức độ nhỏ hơn nhiều, nó được những người Hồi giáo Sunni và không Sunni coi là "biểu tượng của sự xâm lấn chủ nghĩa chính thống". Tuy nhiên, niqab còn được mặc bởi một bộ phận nhỏ người Hồi giáo không chỉ ở những vùng dân số chủ yếu là Hồi giáo như Somalia, Syria, Afghanistan, Pakistan, Bangladesh, lãnh thổ Palestine, mà còn ở những vùng mà người Hồi giáo chỉ là thiểu số như Ấn Độ và Châu Âu.

Sử dụng thuật ngữ này bằng tiếng Ả Rập
Phụ nữ mặc niqab thường được gọi là ; từ này được sử dụng như một danh từ hoặc tính từ. Tuy nhiên, dạng đúng ngữ pháp hơn là   (số nhiều ) nhưng  được sử dụng theo cách trìu mến hơn (giống như với  so với  ). Phụ nữ mặc niqab còn được gọi là  , với số nhiều là  .

Hình sự hóa và các lệnh cấm
Niqab đang gây tranh cãi ở thế giới phương Tây. Cụ thể, tại Pháp, mặc dù họ không chỉ quy định riêng niqab, nhưng nó nằm trong phạm vi luật cấm mặc bất kỳ đồ tôn giáo nào (Cơ đốc giáo, Do Thái, Hồi giáo hoặc tôn giáo khác) trong các trường học của nhà nước (trường đại học không bị ảnh hưởng), và một lệnh cấm khác đối với khăn che mặt (bao gồm cả khẩu trang lễ hội và mũ bảo hiểm xe máy khi không đi xe máy).

Năm 2004, Quốc hội Pháp đã thông qua luật để quy định "việc đeo các biểu tượng thể hiện tín ngưỡng tôn giáo trong các cơ sở giáo dục công lập". Luật này cấm tất cả các biểu tượng thể hiện ra bên ngoài một niềm tin tôn giáo cụ thể và được áp dụng trong các trường công lập của Pháp.  Luật này được đề xuất vì Ủy ban Stasi, một ủy ban được cho là thực thi tính thế tục trong xã hội Pháp, buộc phải thường xuyên xử lý tranh chấp về khăn trùm đầu ở các trường công lập của Pháp, vì những người không theo đạo  không hiểu mục đích của khăn trùm và do đó cảm thấy khó chịu.

Mặc dù luật của Pháp cũng đề cập đến các biểu tượng tôn giáo khác - không chỉ khăn trùm đầu và khăn che mặt của người Hồi giáo - tranh luận quốc về tác động của nó đối với người Hồi giáo với dân số ngày càng tăng ở châu Âu, đặc biệt là ở Pháp, và sự gia tăng bài Hồi giáo.

Vào tháng 7 năm 2010, Quốc hội ở Pháp đã thông qua Loi Interdisant La Dissimulation Du Visage Dans L'espace Public, (Đạo luật cấm che giấu khuôn mặt trong không gian công cộng). Đạo luật này cấm mặc quần áo che mặt ở bất kỳ không gian công cộng nào. Người vi phạm lệnh cấm che mặt có thể bị phạt lên đến 150 euro và phải học lớp về luật công dân Pháp. Bất kỳ ai bị phát hiện ép một phụ nữ mặc đồ tôn giáo có thể bị phạt tù đến hai năm cũng như bị phạt 60.000 euro.

Tổng thống Pháp lúc bấy giờ, Nicolas Sarkozy đã công khai tuyên bố "Burqa không được chào đón ở Pháp vì nó đi ngược lại với các giá trị của chúng tôi và những lý tưởng mà chúng tôi có về phẩm giá của một người phụ nữ". Sarkozy giải thích thêm rằng chính phủ Pháp coi những ban hành này là một cách thành công để thu hút người Hồi giáo vào xã hội Pháp và thúc đẩy bình đẳng giới.

Vào tháng 10 năm 2018, Ủy ban Nhân quyền Liên hợp quốc tuyên bố rằng lệnh cấm của Pháp đã làm tổn hại một cách không cân đối quyền thể hiện niềm tin tôn giáo của phụ nữ và có thể có tác động "ép họ phải ở trong nhà, cản trở họ tiếp cận các dịch vụ công và cô lập họ."

Niqab hiện bị cấm hoàn toàn ở Áo, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Luxembourg, Bỉ, Tajikistan, Pháp, Bulgaria, Tchad, Cameroon, Tunisia, Gabon, Morocco, Algeria, Uzbekistan, Latvia, Sri Lanka, Cộng hòa Congo và Hà Lan.

Xem thêm
 Hijab
 Burqa

Tham khảo

Trang phục nữ Hồi giáo
Trang phục nữ Ả Rập


title: Thực phẩm hữu cơ

text:
Thực phẩm hữu cơ là thực phẩm được sản xuất theo phương pháp tuân thủ các tiêu chuẩn của canh tác hữu cơ bền vững. Các tiêu chuẩn khác nhau trên toàn thế giới, nhưng canh tác hữu cơ có các thực hành xoay vòng các nguồn lực, thúc đẩy cân bằng sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học. Các tổ chức quy định các sản phẩm hữu cơ có thể hạn chế sử dụng một số loại thuốc trừ sâu và phân bón trong các phương pháp canh tác được sử dụng để sản xuất các sản phẩm đó. Thực phẩm hữu cơ thường không được chế biến bằng cách sử dụng chiếu xạ, dung môi công nghiệp hoặc phụ gia thực phẩm tổng hợp.

Trong thế kỷ 21, Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ, Canada, Mexico, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác yêu cầu nhà sản xuất phải có được Chứng nhận hữu cơ để bán thực phẩm của họ dưới dạng  hữu cơ . Mặc dù sản phẩm của vườn bếp thực sự có thể là hữu cơ, nhưng việc bán thực phẩm có nhãn hữu cơ được quy định bởi các cơ quan chính quyền an toàn thực phẩm, như Chương trình hữu cơ quốc gia của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) hoặc Ủy ban châu Âu (EC).

Từ góc độ môi trường, bón phân, sản xuất thừa và sử dụng thuốc trừ sâu trong canh tác thông thường có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái, đa dạng sinh học, nước ngầm và nước uống. Những vấn đề môi trường và sức khỏe này nhằm giảm thiểu hoặc tránh trong canh tác hữu cơ.

Nhu cầu thực phẩm hữu cơ chủ yếu được thúc đẩy bởi mối quan tâm của người tiêu dùng đối với sức khỏe cá nhân và môi trường.

Tuy nhiên, từ góc độ của khoa học và người tiêu dùng, không có đủ bằng chứng trong tài liệu khoa học và y học để hỗ trợ cho rằng thực phẩm hữu cơ an toàn hơn hoặc tốt cho sức khỏe hơn thực phẩm thông thường.. Mặc dù có thể có một số khác biệt về hàm lượng chất dinh dưỡng và chất chống độc của thực phẩm được sản xuất hữu cơ và thông thường, tính chất thay đổi của sản xuất thực phẩm, vận chuyển, lưu trữ và xử lý gây khó khăn cho việc khái quát hóa kết quả. Khẳng định rằng "thực phẩm hữu cơ có vị ngon hơn" thường chưa được chứng minh qua các bài đánh giá.

Nông nghiệp hữu cơ có chi phí sản xuất cao hơn và năng suất thấp hơn, chi phí lao động cao hơn và giá tiêu dùng cao hơn so với các phương pháp canh tác thông thường.

Ý nghĩa và nguồn gốc thuật ngữ
Đối với phần lớn lịch sử của thuật ngữ này, nông nghiệp có thể được mô tả là hữu cơ; Chỉ trong thế kỷ 20, một nguồn cung lớn các sản phẩm mới, thường được coi là không hữu cơ, được đưa vào sản xuất thực phẩm. Phong trào canh tác hữu cơ phát sinh vào những năm 1940 để đáp ứng với công nghiệp hóa của nông nghiệp.

Năm 1939, Walter Ernest Christopher James, Nam tước thứ 4 của  Northbourne (một ngôi làng và giáo xứ dân sự gần Deal ở Kent, Anh) đã đặt ra thuật ngữ canh tác hữu cơ trong cuốn sách Look to the Land (1940), từ quan niệm của ông về "nông trại như sinh vật", để mô tả một cách tiếp cận toàn diện, cân bằng sinh thái đối với nông nghiệp - trái ngược với những gì ông gọi là canh tác hóa học, dựa trên "khả năng sinh sản nhập khẩu" và "không thể tự cung cấp cũng như toàn bộ hữu cơ." Các nhà khoa học đất ban đầu cũng mô tả sự khác biệt về thành phần đất khi phân động vật được sử dụng là "hữu cơ", bởi vì chúng có chứa các hợp chất carbon, nơi mà các chất siêu phosphat và nitơ thường không xử lý. Việc sử dụng tương ứng của chúng ảnh hưởng đến hàm lượng mùn của đất. Điều này khác với cách sử dụng khoa học của thuật ngữ "hữu cơ" trong hóa học, trong đó đề cập đến một lớp các phân tử có chứa carbon, đặc biệt là những chất liên quan đến hóa học của sự sống. Nhóm phân tử này bao gồm mọi thứ có thể được coi là có thể ăn được, và bao gồm hầu hết các loại thuốc trừ sâu và độc tố, do đó, thuật ngữ "hữu cơ" và đặc biệt là thuật ngữ "vô cơ" (đôi khi được sử dụng sai như một sự tương phản của báo chí phổ biến) khi chúng áp dụng hóa học hữu cơ là một ngụy biện tương đương khi áp dụng vào nông nghiệp, sản xuất thực phẩm và cho chính thực phẩm.

Thuật ngữ được sử dụng đúng cách trong bối cảnh khoa học nông nghiệp này, "hữu cơ" dùng để chỉ các phương pháp được trồng và chế biến, không nhất thiết là thành phần hóa học của thực phẩm.

Ý tưởng rằng thực phẩm hữu cơ có thể lành mạnh hơn và tốt hơn cho môi trường bắt nguồn từ những ngày đầu của phong trào hữu cơ là kết quả của các ấn phẩm như cuốn sách The Living Soil năm 1943 và Trồng trọt và làm vườn vì sức khỏe hay bệnh tật (Farming and Gardening for Health or Disease) năm 1945.

Trong thời đại công nghiệp, làm vườn hữu cơ đạt đến mức độ phổ biến khiêm tốn ở Hoa Kỳ vào những năm 1950. Vào những năm 1960, các nhà bảo vệ môi trường và phản văn hóa đã vô địch thực phẩm hữu cơ, nhưng chỉ đến những năm 1970, một thị trường quốc gia cho thực phẩm hữu cơ phát triển.

Người tiêu dùng thời gian đầu quan tâm đến thực phẩm hữu cơ sẽ tìm kiếm các loại thuốc trừ sâu không được xử lý hóa học, không sử dụng thuốc trừ sâu, thực phẩm tươi hoặc chế biến tối thiểu. Họ chủ yếu phải mua trực tiếp từ người trồng. Sau đó, "Biết nông dân của bạn, biết thực phẩm của bạn" đã trở thành phương châm của một sáng kiến mới được USDA đưa ra vào tháng 9 năm 2009. Định nghĩa cá nhân về những gì cấu thành "hữu cơ" được phát triển thông qua kinh nghiệm trực tiếp: bằng cách nói chuyện với nông dân, xem điều kiện trang trại và các hoạt động nông nghiệp. Các trang trại nhỏ trồng rau (và chăn nuôi gia súc) bằng cách sử dụng canh tác hữu cơ, có hoặc không có chứng nhận, và người tiêu dùng cá nhân được theo dõi.

Vào những năm 1970, sự quan tâm đến thực phẩm hữu cơ tăng lên cùng với sự gia tăng của phong trào môi trường, và cũng bị thúc đẩy bởi những nỗi sợ về sức khỏe liên quan đến thực phẩm như những lo ngại về Chất điều tiết sinh trưởng B-9 (Daminozide) nảy sinh vào giữa những năm 1980.

Định nghĩa pháp lý

Sản xuất thực phẩm hữu cơ là một ngành tự điều chỉnh với sự giám sát của chính phủ ở một số quốc gia, khác với làm vườn tư nhân. Hiện tại, Liên minh Châu Âu, Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác yêu cầu các nhà sản xuất phải có chứng nhận đặc biệt dựa trên các tiêu chuẩn do chính phủ xác định để tiếp thị thực phẩm dưới dạng hữu cơ trong biên giới của họ. Trong bối cảnh của các quy định này, thực phẩm được bán dưới dạng hữu cơ được sản xuất theo cách tuân thủ các tiêu chuẩn hữu cơ được thiết lập bởi chính phủ quốc gia và các tổ chức thương mại công nghiệp hữu cơ quốc tế.

Tại Hoa Kỳ, sản xuất hữu cơ được quản lý theo Đạo luật Sản xuất Thực phẩm Hữu cơ năm 1990 (OFPA) và các quy định trong Tiêu đề 7, Phần 205 của Bộ luật Quy định Liên bang để đáp ứng các điều kiện cụ thể tại địa điểm bằng cách tích hợp văn hóa, sinh học và thực hành cơ học thúc đẩy chu kỳ tài nguyên, thúc đẩy cân bằng sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học. Nếu vật nuôi có liên hệ, vật nuôi phải được nuôi với việc tiếp cận thường xuyên với đồng cỏ và không sử dụng kháng sinh thường xuyên hoặc hormone tăng trưởng.

Thực phẩm hữu cơ chế biến thường chỉ chứa các thành phần hữu cơ. Nếu có thành phần phi hữu cơ, ít nhất một tỷ lệ nhất định trong tổng số thành phần thực vật và động vật phải là hữu cơ (95% tại Hoa Kỳ, Canada và Úc). Thực phẩm tự nhận là hữu cơ phải không có chất phụ gia thực phẩm nhân tạo và thường được chế biến với ít phương pháp, vật liệu và điều kiện nhân tạo hơn, như SmartFresh (làm chín hóa học), chiếu xạ thực phẩm và biến đổi gen.  Thuốc trừ sâu được cho phép miễn là không phải nhân tạo. Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn hữu cơ của liên bang Hoa Kỳ, nếu sâu bệnh và cỏ dại không thể kiểm soát được thông qua quản lý, cũng như thông qua thuốc trừ sâu hữu cơ và thuốc diệt cỏ, "một chất có trong Danh sách quốc gia các chất tổng hợp được phép sử dụng trong hữu cơ sản xuất cây trồng có thể được áp dụng để ngăn chặn, ngăn chặn hoặc kiểm soát sâu bệnh, cỏ dại hoặc bệnh tật gây hại."  Một số nhóm đã kêu gọi các tiêu chuẩn hữu cơ cấm công nghệ nano trên cơ sở nguyên tắc phòng ngừa trước những rủi ro chưa biết của công nghệ nano. Việc sử dụng các sản phẩm dựa trên công nghệ nano trong sản xuất thực phẩm hữu cơ bị cấm ở một số khu vực pháp lý (Canada, Anh và Úc) và không được kiểm soát ở những nơi khác.

Để được chứng nhận hữu cơ, các sản phẩm phải được trồng và sản xuất theo cách tuân thủ các tiêu chuẩn do quốc gia mà chúng được bán:
 Úc: Tiêu chuẩn hữu cơ NASAA
 Canada:
 Anh: DEFRA
 Liên minh châu Âu: EU-Eco-regulation
 Thụy Điển: KRAV
 Ba Lan: Hiệp hội sinh thái học Ba Lan
 Na Uy: Chứng nhận hữu cơ Debio
 Ấn Độ: Chương trình quốc gia về sản xuất hữu cơ (NPOP)
 Indonesia: BIOCert, điều hành bởi Bộ Nông nghiệp Indonesia.
 Japan: Tiêu chuẩn JAS
 Mexico: Hội đồng quốc gia về sản xuất hữu cơ (Consejo Nacional de Producción Orgánica), bộ phận Sagarpa
 New Zealand: gồm ba bên; BioGro, AsureQuality và OFNZ
 United States: Tiêu chuẩn chương trình hữu cơ quốc gia (NOP)

Tại Hoa Kỳ, có bốn cấp độ hoặc danh mục khác nhau để ghi nhãn hữu cơ.
1)‘100%’ Hữu cơ: Điều này có nghĩa là tất cả các thành phần được sản xuất hữu cơ. Nó cũng có thể có con dấu USDA.
2)‘Hữu cơ’: Ít nhất 95% hoặc nhiều hơn các thành phần là hữu cơ.
3)’Được làm bằng các thành phần hữu cơ ': Chứa ít nhất 70% thành phần hữu cơ.
4)‘Ít hơn 70% thành phần hữu cơ’: Ba trong số các thành phần hữu cơ phải được liệt kê dưới phần thành phần của nhãn.

Ở Hoa Kỳ, nhãn thực phẩm "tự nhiên" hoặc "tất cả tự nhiên" không có nghĩa là thực phẩm được sản xuất và chế biến hữu cơ.Nhận thức của cộng đồng
Có rất nhiều quảng cáo cũng như phổ biến cho công chúng rằng thực phẩm hữu cơ là an toàn hơn, dinh dưỡng hơn, và hương vị tốt hơn so với thực phẩm thông thường. Người tiêu dùng mua thực phẩm hữu cơ vì những lý do khác nhau, bao gồm cả những quan ngại về những ảnh hưởng của tập quán canh tác thông thường đối với môi trường, sức khỏe con người, động vật và phúc lợi xã hội.

Lý do quan trọng nhất cho việc mua thực phẩm hữu cơ có lẽ là niềm tin về các lợi ích sức khỏe cho các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao hơn. Những sự tin tưởng này được thúc đẩy bởi các ngành công nghiệp thực phẩm hữu cơ, và đã thúc đẩy tăng nhu cầu tiêu dùng đối với thực phẩm hữu cơ mặc dù giá thành cao hơn và còn nhiều khó khăn trong việc khẳng định những lợi ích này một cách thuyết phục bằng khoa học.Dangour AD et al (2009) Nutritional quality of organic foods: a systematic review The American Journal of Clinical Nutrition 92(1) 203–210 Nhãn hữu cơ cũng thu hút sự chú ý của người tiêu dùng để xem các sản phẩm là có giá trị dinh dưỡng tích cực hơn.

Ở Trung Quốc, ngày càng tăng mạnh nhu cầu sử dụng các sản phẩm hữu cơ và đặc biệt là sữa hữu cơ và thức ăn hữu cơ dành cho trẻ em. Sự chuyển hướng này của thị trường Trung Quốc xuất phát từ những nỗi lo thực phẩm, tồi tệ nhất là vụ việc có 6 trẻ em đã chết năm 2009 do tiêu thụ sữa bột chứa melamine, ngoài ra vụ bê bối sữa Trung Quốc xảy ra năm 2008 cũng khiến cho thị trường Trung Quốc chuyển hướng qua sữa hữu cơ và trở thành thị trường sữa hữu cơ lớn nhất thế giới (2014). Một cuộc khảo sát của Trung tâm nghiên cứu Pew năm 2012 đã chỉ ra có tới 41% người tiêu dùng Trung Quốc nghĩ an toàn thực phẩm là một vấn đề rất lớn, tăng gấp ba lần từ 12% vào năm 2008.

Hương vị
Không có dẫn chứng khoa học nào đảm bảo rằng thực phẩm hữu cơ có mùi vị tốt hơn so với thực phẩm được cho là phi hữu cơ. Thậm chí còn có bằng chứng cho thấy một số trái cây hữu cơ khô hơn trái cây phát triển thông thường; khi trái cây hơi khô hơn cũng có thể khiến cho hương vị mãnh liệt hơn do nồng độ cao của chất hương liệu.

Một số loại thực phẩm như chuối, được hái khi chưa chín, được làm mát để ngăn chặn hiện tượng chín trong khi vận chuyển bán ra thị trường, sau đó chúng được gây chín nhanh chóng bằng các hóa chất propylen hoặc ethylen quá trình này có thể ảnh hưởng đến phẩm chất và hương vị của sản phẩm.Fresh Air, National Public Radio. ngày 30 tháng 8 năm 2011 Transcript: Bananas: The Uncertain Future Of A Favorite Fruit Các vấn đề sử dụng ethylen làm chín trái cây trong sản xuất thực phẩm hữu cơ đang còn tranh cãi vì độ chín khi sử dụng lại không có tác động đến hương vị trái cây; những người phản đối cho rằng việc sử dụng nó chỉ có lợi lớn cho các công ty và sẽ khiến các tiêu chuẩn hữu cơ bị lỏng lẻo."Dole urges organics board to approve ethylene use" , by Joan Murphy (The Produce News, 22-Nov-2005)

Thành phần hóa học

Sự khác biệt trong thành phần hóa học của thực phẩm hữu cơ và thực phẩm thông thường được nghiên cứu và xem xét trên các phương diện: chất dinh dưỡng, chất chống hấp thụ dinh dưỡng và dư lượng thuốc trừ sâu. Những nghiên cứu về sự khác biệt này thường bị đảo lộn bởi nhiều nhân tố và rất khó để khái quát do sự khác biệt trong các phân tích đã được thực hiện, các phương pháp thử nghiệm, và những thay đổi bất thường của nông nghiệp ảnh hưởng đến các thành phần hóa học của thực phẩm; những biến động trong thời tiết (mùa này sang mùa cũng như nơi này đến nơi); biện pháp canh tác (phân bón, thuốc trừ sâu, …); thành phần hóa học của đất trồng; các giống cây được sử dụng, và trong trường hợp của thịt và các sản phẩm sữa là các yếu tố trong kỹ thuật chăn nuôi. Sơ chế thực phẩm sau khi thu hoạch (cho dù là sữa tiệt trùng hay nguyên liệu), chiều dài của thời gian giữa thu hoạch và phân tích, cũng như điều kiện vận chuyển và lưu trữ, cũng ảnh hưởng đến các thành phần hóa học của mặt hàng thực phẩm. Ngoài ra, có bằng chứng cho rằng sản phẩm hữu cơ là khô hơn các sản phẩm phát triển thông thường. Thông thường điều này giải thích hương vị cao hơn là do nồng độ cao hơn chứ không phải là do lượng tốt hơn.

Chất dinh dưỡng
Thực phẩm hữu cơ không giàu vitamin và khoáng chất hơn so với thực phẩm thông thường, kết luận do các nhà nghiên cứu trong một tổng kết được công bố tháng 9 năm 2009 trên tạp chí American Journal of Clinical Nutrition. Nhiều người cho rằng thực phẩm hữu cơ có hàm lượng các chất dinh dưỡng lớn hơn và do đó đem lại lợi ích sức khỏe lớn hơn sản phẩm nông nghiệp thông thường. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã không chứng minh thuyết phục được rằng đây là kết quả phù hợp.

Các kết quả của phân tích chỉ rút ra được kết luận trong sản phẩm hữu cơ lượng nitơ thấp hơn và hàm lượng phosphor cao hơn sản phẩm thông thường. Hàm lượng của các chất dinh dưỡng hoặc các hợp chất khác không có sự khác biệt giữa hai loại thực phẩm hữu cơ và thông thường: Vitamin C, calci, kali, tổng chất rắn hòa tan, đồng, sắt, nitrat, mangan, natri.

Trong năm 2014 phân tích 343 mẫu nghiên cứu cho thấy cây trồng hữu cơ có nồng độ polyphenol cao hơn 17% so với các cây trồng thông thường. Nồng độ các axit phenolic, flavanon, stilben, flavon, flavonol, và anthocyanin được tăng lên, và đặc biệt là với flavanon cao hơn 69% thực phẩm thông thường.

Khảo sát năm 2012 của các nhà khoa học đã không tìm thấy sự khác biệt đáng kể trong hàm lượng vitamin của sản phẩm động thực vật nuôi trồng hữu cơ và nuôi trồng thông thường.

Một đánh giá năm 2011 phát hiện ra rằng các loại thực phẩm hữu cơ có một vi chất dinh dưỡng cao hơn tổng thể so với thực phẩm sản xuất thông thường. Trong thịt gà hữu cơ chứa hàm lượng cao các axit béo omega-3 hơn thịt gà thường. Các tác giả nhận thấy không có sự khác biệt trong hàm lượng các protein hay chất béo của sữa hữu cơ và sữa thông thường.

Một nghiên cứu năm 2016 phân tích thấy rằng thịt hữu cơ có nồng độ các chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa đơn tương đương hoặc thấp hơn thịt thông thường, nhưng lại thấy mức độ cao hơn của cả axit béo omega-3 tổng thể và các axit béo không bão hòa đa.

Chất ức chế hấp thụ dinh dưỡng
Lượng nitơ trong các loại thực phẩm, đặc biệt là rau ăn lá và ăn củ, được tìm thấy trong các sản phẩm hữu cơ thấp hơn các sản phẩm thông thường. Khi đánh giá độc tố môi trường như các kim loại nặng, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ đã lưu ý rằng gà nuôi hữu cơ có thể hấp thụ asen thấp hơn. Đánh giá này sớm tìm được bằng chứng về nồng độ asen, cadmi hoặc các kim loại nặng khác có sự khác biệt đáng kể giữa các sản phẩm thực phẩm hữu cơ và thông thường. Đánh giá năm 2014 lại cho thấy nồng độ cadmi trong các hạt phát triển thu từ canh tác hữu cơ là thấp hơn.

Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật
Lượng thuốc bảo vệ thực vật còn lại trong hoặc trên thực phẩm được gọi là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Tại Hoa Kỳ, trước khi một loại thuốc bảo vệ thực vật có thể được sử dụng trên một cây lương thực, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ phải xác định xem loại thuốc bảo vệ thực vật đó có thể được sử dụng mà không gây ra nguy cơ nào đối với sức khỏe con người hay không.

Một phân tích tổng hợp năm 2012 xác định dư lượng thuốc bảo vệ thực vật có thể phát hiện trong 7% mẫu sản phẩm hữu cơ và 38% mẫu sản phẩm thông thường. Kết quả này là không đồng nhất về mặt thống kê, có khả năng là do mức độ biến thiên của sự phát hiện được sử dụng trong các nghiên cứu này. Chỉ có ba nghiên cứu báo cáo tỷ lệ ô nhiễm vượt quá giới hạn tối đa cho phép; tất cả các nghiên cứu này đều đến từ Liên minh châu Âu. Một phân tích tổng hợp năm 2014 cho thấy rằng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ở các sản phẩm thông thường có thể cao gấp 4 lần sản phẩm từ canh tác hữu cơ.

Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ đã tuyên bố rằng không có bằng chứng về tăng nguy cơ ung thư từ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên thực phẩm thông thường, tuy nhiên họ vẫn khuyên nên rửa kỹ trái cây và rau quả. Họ cũng đã tuyên bố rằng không có nghiên cứu cho thấy thực phẩm hữu cơ làm giảm nguy cơ ung thư so với các loại thực phẩm được trồng với phương pháp canh tác thông thường.

Cơ quan Bảo vệ môi trường duy trì hướng dẫn nghiêm ngặt về quy chế của thuốc bảo vệ thực vật bằng cách thiết lập một tiêu chuẩn hàm lượng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật được phép có trong hoặc trên bất kỳ thực phẩm nào. Mặc dù một số dư lượng có thể vẫn sót lại vào thời điểm thu hoạch, dư lượng có xu hướng giảm khi các loại thuốc bảo vệ thực vật bị phân hủy hoặc rửa trôi theo thời gian. Ngoài ra khi hàng hóa được rửa sạch và xử lý trước khi bán cũng khiến dư lượng được giảm hơn nữa.

Nhiễm khuẩn
Một phân tích năm 2012 xác định tỷ lệ E.coli'' ô nhiễm là không đáng kể về mặt thống kê (7% trong sản phẩm hữu cơ và 6% trong sản xuất thông thường). Trong khi nhiễm khuẩn thường gặp ở cả hai sản phẩm động vật hữu cơ và thông thường, sự khác biệt về tỷ lệ nhiễm khuẩn giữa các sản phẩm động vật hữu cơ và thông thường cũng không đáng kể về mặt thống kê.

Xem thêm
Nông nghiệp hữu cơ
Nông nghiệp sinh thái
Nông nghiệp tự nhiên
Rau an toàn
Rau rừng
Thực phẩm biến đổi gen

Chú thích

Liên kết ngoài

 Organic Consumers Association
 Organic Information Center
 A World Map of Organic Agriculture
 USDA National Organic Program Responsible for administering organic food production & labeling standards in the United States
 Organic certification and standards at gov.UK
 "Organics Olympiad 2011: Global Indices of Leadership in Organic Agriculture"—Journal of Social and Development Sciences

Thực phẩm
Sức khỏe
Nông nghiệp hữu cơ
Chế độ ăn
Tranh cãi môi trường


title: Aero A.11

text:
Aero A.11 là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ và trinh sát hai tầng cánh, chế tạo ở Tiệp Khắc giữa Chiến tranh thế giới I và II.

Biến thể
 A.11:
 A.11HS:
 A.11N:
 Ab.11:

Quốc gia sử dụng

Không quân Phần Lan

Tính năng kỹ chiến thuật (A.11)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Photo  and drawings at Ugolok Neba site.

Máy bay Aero Vodochody
Máy bay ném bom Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay trinh sát quân sự Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Aero A.12

text:
Aero A.12 là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ và trinh sát quân sự hai tầng cánh của Tiệp Khắc, được sản xuất số lượng nhỏ ngay sau Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng
 Tiệp Khắc

Tính năng kỹ chiến thuật (A.12)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay Aero Vodochody
Máy bay ném bom Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay trinh sát quân sự Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Aero A.24

text:
Aero A.24 là một loại máy bay ném bom hai tầng cánh hai động cơ của Tiệp Khắc trong thập niên 1920.

Tính năng kỹ chiến thuật (A.24)

Xem thêm

Tham khảo

A.24
Máy bay ném bom Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ
Dự án máy bay hủy bỏ của Tiệp Khắc
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Aero A.30

text:
Aero A.30 là một loại máy bay ném bom hạng nhẹ và trinh sát hai tầng cánh chế tạo ở Tiệp Khắc cuối thập niên 1920.

Quốc gia sử dụng

Không quân Đế quốc Iran

Tính năng kỹ chiến thuật (A.230)

Xem thêm

Tham khảo

Máy bay Aero Vodochody
Máy bay ném bom Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay trinh sát quân sự Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Aero A.42

text:
Aero A.42 là một mẫu thử máy bay ném bom của Tiệp Khắc, chế tạo năm 1929.

Tính năng kỹ chiến thuật (A.42)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Photos and drawings of A.42 at Ugolok Neba

Máy bay Aero Vodochody
Máy bay ném bom Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ
Dự án máy bay hủy bỏ của Tiệp Khắc
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Chiến dịch Thọ Xuân

text:
Chiến dịch Thọ Xuân (chữ Hán: 壽春三叛 Thọ Xuân tam bạn), hay còn gọi là Ba lần binh biến Thọ Xuân bao gồm 3 cuộc chiến chống lại các chính quyền địa phương của quyền thần họ Tư Mã nước Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc chiến chống họ Tư Mã chuyên quyền ở trung ương nổ ra 3 lần đều tại Thọ Xuân, vùng đất phía nam sông Hoài, trong đó có lần tham chiến của nước Đông Ngô.

Hoàn cảnh
Sau khi Ngụy Minh Đế Tào Duệ qua đời (239), vua nhỏ Tào Phương được lập, quyền phụ chính trong tay Tào Sảng và Tư Mã Ý. Năm 249, sau nhiều năm kín đáo giấu mình, Tư Mã Ý phát động sự biến lăng Cao Bình lật đổ Tào Sảng, khống chế Tào Phương. Đồng thời, Tư Mã Ý buộc các tông thất họ Tào đều phải tới cư trú tại kinh đô Lạc Dương để khống chế, không cho qua lại với nhau. Ngoài ra, họ còn bị Tư Mã Ý sai người giám sát hành động.

Việc họ Tư Mã thao túng triều đình khiến tông thất nhà Tào Ngụy bất bình. Chính Tư Mã Ý cũng nhận thức nguy cơ tất yếu từ sự chống đối này nên đã chủ động ra tay dẹp những lực lượng này, dọn đường cho con cháu giành ngôi nhà Ngụy.

Lần thứ nhất
Sau khi diệt Tào Sảng, Tư Mã Ý chủ động chĩa mũi nhọn vào những tướng lĩnh không cùng cánh để dẹp bỏ nguy cơ "phục hưng Tào Ngụy" của những người trung thành với họ Tào.

Tháng giêng năm 251, vua Đông Ngô là Tôn Quyền lấp kín cửa sông Đồ Thủy chảy vào sông Trường Giang, Đô đốc Dương châu chư quân sự là Vương Lăng cho rằng Tôn Quyền định khởi binh đánh Ngụy, do đó ông ra lệnh giới nghiêm toàn quân ở Dương châu, đồng thời dâng biểu về triều đề nghị phát đại quân đánh Ngô. Tư Mã Ý cho rằng Vương Lăng lấy lý do đánh Ngô chỉ là cớ để khởi binh chống triều đình, nên không đồng ý cho Vương Lăng hưng binh ra quân, rồi tâu lên Tào Phương rằng Vương Lăng có mưu đồ câu kết với Sở vương Tào Bưu (con thứ của Tào Tháo, em Văn Đế Tào Phi, ông chú của Tào Phương) làm phản, sẽ đánh chiếm Hứa Xương để phế truất Tào Phương.

Nhưng để giữ bí mật khiến Vương Lăng không phòng bị, Tư Mã Ý không công khai khởi binh rầm rộ, mà ngấm ngầm huy động binh lính đi theo đường thủy, đột ngột từ Dĩnh Thủy tới Thọ Xuân.

Vương Lăng không hiểu vì sao Tư Mã Ý lại mang quân tới bất ngờ như vậy, cũng không thể có cách nào điều quân chống cự. Khi Tư Mã Ý đã đến Khâu Đầu, Vương Lăng đành bảo thủ hạ trói mình, cùng thủ hạ Vương Úc tới thủy doanh của Tư Mã Ý, nộp ấn tín xin thỉnh tội.

Tư Mã Ý sai 600 quân áp giải Vương Lăng về Lạc Dương trị tội. Vương Lăng đi nửa đường tới Hạng Thành thì uống thuốc độc tự tử.

Vương Lăng được chôn cất ít lâu thì có một viên tướng là Vương Thức tới tự thú với Tư Mã Ý, nói rằng mình là người cùng họ với Vương Lăng và là thuộc hạ của Thứ sử Duyện châu Lệnh Hồ Ngu, từng theo lệnh của Lệnh Hồ Ngu tới thành Bạch Mã câu kết với Sở vương Tào Bưu; còn Lệnh Hồ Ngu cũng từng mưu đồ với Vương Lăng chống triều đình. Các sử gia cho rằng khi đó Lệnh Hồ Ngu đã bị bệnh qua đời nên không có cách nào kiểm chứng lời tự thú và tố cáo của Vương Thức, thực chất đây là vụ án giả do Tư Mã Ý làm ra để tiêu diệt những lực lượng chống đối.

Tư Mã Ý căn cứ vào đó hạ lệnh phá quan tài Vương Lăng và Lệnh Hồ Ngu, phơi xác họ 3 ngày trong chợ, thiêu hủy ấn tín và áo quan của họ, rồi chôn xác họ trần xuống đất. Sau đó Tư Mã Ý hạ lệnh tru di tam tộc của hai người này (họ cha, họ mẹ và họ vợ) và nhân danh Tào Phương ra chiếu thư bắt Sở vương Tào Bưu phải tự sát.

Lần thứ hai
Tư Mã Ý chết không lâu sau chiến dịch lần thứ nhất (251), con trưởng là Tư Mã Sư lên kế vị điều hành triều chính. Tháng giêng năm 254, Tào Phương trước sự chèn ép của họ Tư Mã bèn mưu cùng Hạ Hầu Huyền (người cùng họ tông thất Tào Ngụy) đánh đổ Tư Mã Sư. Mưu sự bại lộ, Tư Mã Sư khép tội Hạ Hầu Huyền cùng những người cùng cánh là Lý Phong, Trương Tập, Nhạc Đôn, Lưu Hiền tội danh "phế bỏ đại thần" và tru di tam tộc họ.

Tới tháng 9 năm đó, Tư Mã Sư nhân danh Quách thái hậu, phế truất Tào Phương làm Tề vương, lập cháu Ngụy Minh Đế là Cao Quý hương công Tào Mao mới 14 tuổi lên ngôi.

Nghe tin Tư Mã Sư làm việc phế lập, Trấn đông tướng quân Vô Khâu Kiệm và Thứ sử Dương châu Văn Khâm bèn khởi binh thảo phạt Tư Mã Sư. Vô Kỳ Kiệm ước hẹn với Văn Khâm và các tướng: Hộ quân An Phong là Trịnh Ký, Hộ quân Lư Giang là Lã Tuyên, Thái thú Lư Giang là Trương Hưu, Thái thú Hoài Nam là Đinh Tôn, hộ quân Hợp Phì là Chính Hưu cùng giương cờ chống Tư Mã Sư bảo vệ nhà Tào Ngụy.

Vô Khâu Kiệm dâng biểu về Lạc Dương lên Tào Mao, kể 10 tội trạng của Tư Mã Sư; nhưng đồng thời bài biểu lại ca ngợi công lao của Tư Mã Ý và đề nghị Tào Mao dùng em Tư Mã Sư là Tư Mã Chiêu thay thế làm phụ chính. Các sử gia cho rằng có thể đây là chủ định nhằm phân hóa hàng ngũ họ Tư Mã của Vô Kỳ Kiệm và Văn Khâm, nhưng chẳng có hiệu quả nào.

Để có thêm lực lượng chống Tư Mã Sư, Vô Khâu Kiệm và Văn Khâm cầu cứu Đông Ngô hiệp trợ. Hai tướng cùng gửi con tin sang cho vua Ngô là Tôn Lượng đề nghị phát binh. Trong khi Tôn Lượng chưa phát binh, Vô Khâu Kiệm và Văn Khâm tập hợp 6 vạn quân từ Thọ Xuân tiến về phía tây, nhưng không đánh thẳng tới Lạc Dương hoặc Hứa Xương mà chỉ chiếm Hạng Thành và đóng quân. Các sử gia cho rằng việc không quyết đoán này chính là ngồi chờ đòn phản công của quân địch.

Vô Khâu Kiệm sai sứ giả mang thư tới Duyện châu dụ Đặng Ngải ủng hộ mình. Đặng Ngải không nghe theo, giết luôn sứ giả rồi mang quân ra kháng cự.

Tư Mã Sư sai Giám quân Vương Cơ làm tiên phong, đóng đồn ở Nam Đốn ngăn chặn Vô Khâu Kiệm và Văn Khâm, lại sai Gia Cát Đản mang quân Dự châu đánh căn cứ của họ là Thọ Xuân; còn sai Hồ Tuân mang quân Thanh châu, Từ châu đi theo đường giữa Thương Khâu và huyện Tiêu tới cắt đứt đường rút về Thọ Xuân của họ. Tư Mã Sư còn sai Đặng Ngải mang 1 vạn quân Thái Sơn ra Lạc Gia để dẫn dụ Vô Kỳ Kiệm ra đánh, còn tự mình cầm quân chủ lực tới Nhữ Dương.

Đặng Ngải mang quân tới Lạc Gia, làm cầu phao tạo điều kiện cho đại quân Tư Mã Sư tới chiếm được Lạc Gia. Lúc đó Tư Mã Sư đang bị bệnh lên bướu ở mắt. Văn Khâm sai con là mãnh tướng Văn Ương mang quân đánh vào đại doanh Tư Mã Sư. Bị quân Văn Ương đánh bất ngờ, quân Tư Mã Sư rối loạn. Tư Mã Sư sợ hãi, bật cả tròng một con mắt ra ngoài, đau quá ngất đi. Nhưng vì lực lượng của Văn Ương quá ít không phá được trại địch, cuối cùng phải rút lui.

Tư Mã Sư bớt bệnh, Vô Khâu Kiệm sai Văn Khâm mang quân ra đánh Đặng Ngải. Trong khi hai bên xuất chiến, Tư Mã Sư mang quân chủ lực đánh tập hậu. Văn Khâm không địch nổi, bị thua tan tác. Các cánh quân và thành trì theo Vô Khâu Kiệm lần lượt đầu hàng

Thấy quân chủ lực thua trận, Vô Kỳ Kiệm vội bỏ Hạng Thành chạy, toàn quân Dương châu tan vỡ. Vô Kỳ Kiệm chạy tới huyện Thận, núp vào bụi cỏ rậm bên bờ sông, bị một người dân là Trương Thuộc bắn chết. Em ông là Vô Khâu Tú chạy sang đầu hàng Đông Ngô, còn Văn Khâm bại binh cũng bỏ chạy đến hàng Ngô.

Tư Mã Sư thắng trận trở về, bắt giết hết gia tộc hai họ Vô Khâu và họ Văn.

Lần thứ ba
Sau trận Thọ Xuân thứ hai không lâu, sang tháng 1 năm 255, Tư Mã Sư qua đời. Em ông là Tư Mã Chiêu lên nắm quyền phụ chính.

Trấn đông tướng quân Gia Cát Đản ở Thọ Xuân bất hòa với Thứ sử Dương châu là Nhạc Lâm (con Nhạc Tiến), bị Nhạc Lâm tố cáo liên kết với Đông Ngô. Gia Cát Đản trước đó đã thu thập những người bỏ trốn và tích trữ lương thực trong 1 năm.

Tư Mã Chiêu sai Giả Sung đi Dương châu thị sát. Khi trở về, Giả Sung khuyên Tư Mã Chiêu nên triệu tập Gia Cát Đản về kinh đô Lạc Dương phong chức Tư không. Tư Mã Chiêu nghe theo bèn nhân danh Tào Mao phát lệnh gọi Gia Cát Đản. Gia Cát Đản biết mình bị nghi ngờ, năm 257 bèn khởi binh đánh Tư Mã Chiêu nhân danh phò nhà Ngụy.

Trước tiên Gia Cát Đản tấn công giết chết Nhạc Lâm, sau đó sai người đưa con là Gia Cát Thịnh sang Đông Ngô làm con tin, đề nghị Tôn Lượng phát binh chi viện. Gia Cát Đản tập hợp được hơn 10 vạn quân, phía Tôn Lượng cũng phái hơn 3 vạn quân bắc tiến, dưới quyền chỉ huy của Toàn Dịch, Toàn Đoan, Vương Tộ và hàng tướng Văn Khâm.

Quân Ngô sang sông rồi vội vã vào thành Thọ Xuân hội với Gia Cát Đản. Các sử gia cho rằng chiến thuật này là sai lầm, quân Ngô nên đóng ở ngoài để cùng Gia Cát Đản hai cánh quân cứu ứng cho nhau.

Tư Mã Chiêu mang 20 vạn quân, ép Tào Mao cùng đi thân chinh để tránh binh biến ở Lạc Dương. Tư Mã Chiêu tiến đại quân đến đóng ở Thẩm Khâu, thúc quân bao vây thành Thọ Xuân, men theo tường thành đắp 2 lớp lũy.

Hai bên giằng co trong vòng 10 tháng, từ tháng 5 năm 257 đến tháng 3 năm 258. Cháu Toàn Dịch là Toàn Huy ở Kiến Nghiệp (kinh đô Đông Ngô), vì mâu thuẫn trong nhà nên dắt mẹ cùng gia quyến vượt sông Trường Giang sang đầu hàng Tư Mã Chiêu. Thủ hạ của Tư Mã Chiêu là Chung Hội nhân đó bèn hiến kế, nhân danh anh em Toàn Huy viết thư cho Toàn Dịch, trong thư nói vua Ngô trách Toàn Dịch bất lực, định trị tội gia quyến họ Toàn, do đó Toàn Huy mới phải trốn đi hàng Ngụy.

Toàn Dịch nhận thư sợ hãi, bèn mang quân ra khỏi thành đầu hàng Tư Mã Chiêu. Chung Hội hậu đãi những người đầu hàng, do đó các tướng sĩ trong thành của Đông Ngô và Gia Cát Đản dao động, nảy ý đầu hàng.

Cùng lúc đó trong thành Thọ Xuân hết lương, Toàn Dịch và Toàn Đoan cùng nhiều tướng sĩ ra đầu hàng. Gia Cát Đản lại nghi ngờ Văn Khâm không trung thành, bèn bắt giết Văn Khâm. Văn Ương bất mãn nhưng không thể trả thù được cho cha, bèn bỏ thành ra hàng Tư Mã Chiêu.

Trong thành Thọ Xuân suy kiệt, bị quân Tư Mã Chiêu công phá, cuối cùng hạ được thành. Gia Cát Đản cưỡi ngựa mang quân chạy ra cửa Tiểu Thành nhưng không thoát, bị quân Tư Mã Chiêu giết chết.

Có mấy trăm thủ hạ trung thành với Gia Cát Đản khi bị bắt đều không chịu đầu hàng, lần lượt chịu chém.

Hậu quả và ý nghĩa
Ba lần binh biến Thọ Xuân là 3 lần có tính chất khác nhau. Lần đầu do Tư Mã Ý chủ động ra tay với Vương Lăng và Vương Lăng trong thế bị động. Lần thứ hai thực sự là do sự bất bình của các quan tướng trung thành với nhà Ngụy, nhưng cả Văn Khâm và Vô Khâu Kiệm đều tài năng kém cỏi không bằng Tư Mã Sư. Lần thứ ba giống lần thứ nhất ở việc họ Tư Mã chủ động ra tay trước với tướng trấn thủ Thọ Xuân bằng việc triệu tập về kinh để tước bỏ binh quyền, nhưng Gia Cát Đản không chịu trói như Vương Lăng. Mặt khác động cơ khởi binh của Gia Cát Đản cũng không được xem là xuất phát từ lòng trung thành với nhà Tào Ngụy; vì trước đó Gia Cát Đản từng giúp họ Tư Mã đánh Vô Khâu Kiệm; còn lý do thực sự là do mâu thuẫn giữa Gia Cát Đản và Nhạc Lâm, khi bị Tư Mã Chiêu đụng chạm thì Gia Cát Đản lấy việc phò vua Ngụy làm danh nghĩa

Các lực lượng chống đối ở Hoài Nam bị dẹp, quyền hành của họ Tư Mã trong chính quyền Tào Ngụy được củng cố, các thủ lĩnh địa phương không còn dám chống đối.

Tư Mã Chiêu ép Tào Mao phong làm Tấn công, cắt đất phong nước riêng, bắt đầu việc giành ngôi nhà Ngụy. Tào Mao không chịu nổi tự chèn ép của Tư Mã Chiêu. Năm 260, Tào Mao cầm quân chống lại, nhưng lập tức bị đánh bại và bị giết. Tư Mã Chiêu lập Tào Hoán lên làm Ngụy Nguyên Đế. Không lâu sau việc điều quân diệt nước Thục Hán đã suy yếu, họ Tư Mã phế truất Tào Hoán, lập ra nhà Tấn (265).

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
La Quán Trung không nhắc tới việc Tư Mã Ý trừ bỏ Vương Lăng và Tào Bưu trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa. Hai lần binh biến sau của Vô Khâu Kiệm và Gia Cát Đản được kể gần giống với sử sách.

Xem thêm
 Vương Lăng
 Tư Mã Ý
 Tư Mã Chiêu
 Tư Mã Sư
 Gia Cát Đản
 Vô Khâu Kiệm

Tham khảo
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, tập 2, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học

Chú thích

Trận chiến thời Tam Quốc
Tào Ngụy


title: 1408 (phim)

text:
1408 (tựa tiếng Việt: Căn phòng 1408 hoặc Căn phòng bí mật) là một bộ phim kinh dị Mỹ năm 2007 của đạo diễn Mikael Håfström. 1408 dựa theo một truyện ngắn cùng tên của nhà văn lừng danh Stephen King. Phim có câu khẩu hiệu chính thức là The Dolphin Hotel invites you to stay in any of its stunning rooms. Except one (dịch tiếng Việt: Khách sạn Dolphin mời bạn vào ở trong bất kỳ căn phòng đẹp nào. Ngoại trừ một phòng).

Nội dung

Mike Enslin là một nhà văn chuyên viết sách về những hiện tượng siêu nhiên. Anh đang sống xa cách với cô vợ Lily sau cái chết của đứa con gái Katie. Một hôm Mike tìm thấy tấm thiệp đề cập đến khách sạn Dolphin, một khách sạn ở thành phố New York, kèm theo lời nhắn "Đừng vào phòng 1408". Nghĩ rằng đây là lời thách thức, Mike liền đến khách sạn Dolphin để đặt phòng.

Gerald Olin, quản lý khách sạn, giải thích với Mike rằng không ai có thể sống quá một giờ trong phòng 1408. Đã có 56 người chết, bao gồm tự tử và những cái chết "tự nhiên". Olin cảnh báo và ngăn cản Mike thuê phòng 1408, nhưng Mike nhất định đòi thuê. Olin đành chiều theo ý Mike.

Vào trong căn phòng 1408, Mike sử dụng chiếc máy ghi âm nhỏ để kể lại việc căn phòng có vẻ buồn chán và không hề có gì kinh dị. Lúc 8:07, chiếc đồng hồ điện tử tự động đếm ngược bắt đầu ở phút "60:00". Cửa sổ sập xuống làm bàn tay Mike bị thương. Anh bắt đầu gặp ảo giác và thấy được hồn ma những nạn nhân trước kia của căn phòng. Anh cũng nhìn thấy hình ảnh người thân trong gia đình anh.

Mike muốn rời khỏi căn phòng nhưng không được, chiếc chìa khóa bị gãy và nắm cửa rơi ra. Anh leo lên lỗ thông gió thì bị một hồn ma đuổi theo. Mike liều lĩnh leo ra bờ tường bên ngoài cửa sổ để qua phòng bên cạnh, nhưng những cửa sổ của mấy căn phòng khác bỗng dưng biến mất.

Căn phòng trở nên lạnh cóng bao phủ đầy tuyết. Mike lấy máy tính xách tay liên lạc với Lily, kêu cô báo cảnh sát, nhưng có một thế lực vô hình nào đó đã can thiệp vào cuộc nói chuyện. Căn phòng trở nên rung lắc dữ dội và Mike đập bức tranh có hình con thuyền trong cơn bão. Nước trong bức tranh tràn ra nhấn chìm căn phòng. Mike nổi lên trên bờ biển, quay lại cuộc lướt ván ở đầu phim.

Cuộc sống của anh tiếp tục từ lúc này, và anh hòa giải với Lily. Nhưng mọi thứ biến mất tiết lộ việc Mike vẫn đang mắc kẹt trong phòng 1408. Hồn ma của Katie gặp Mike, lúc anh ôm cô bé, cô bé chết và tan thành cát bụi. Khi sự đếm ngược kết thúc, căn phòng trở lại bình thường như lúc ban đầu, và chiếc đồng hồ lại đếm ngược ở phút "60:00". Mike nổi giận đốt cháy căn phòng.

Bộ phim có 3 kết thúc khác nhau
Kết thúc thứ nhất: Mike bị chết trong ngọn lửa, nhưng vui mừng vì thấy căn phòng bị phá hủy. Vào ngày tang lễ của Mike, Olin đến gặp Lily và Sam - một người bạn của Mike. Olin nói rằng căn phòng đã bị phá hủy và nó sẽ không làm hại ai được nữa. Olin muốn đưa cho Lily một số đồ dùng của Mike, trong đó có chiếc máy ghi âm, nhưng Lily không chịu nhận. Cảnh cuối cùng của phim là ở trong căn phòng hoang tàn, hồn ma của Mike nghe tiếng con gái gọi tên mình và anh bước đến bên cô bé.
Kết thúc thứ hai: Mike vẫn bị chết trong ngọn lửa. Thay vì chiếu cảnh đám tang, bộ phim chiếu những cảnh ở Los Angeles. Sam giúp cho Lily dọn đồ đạc đến ngôi nhà mới. Sau đó Sam quay về văn phòng của anh ở New York. Anh đọc lại những ghi chú của Mike về căn phòng 1408. Cánh cửa văn phòng của Sam chợt đóng lại.
Kết thúc thứ ba: Mike sống sót ra khỏi căn phòng 1408 và dọn về sống chung với Lily. Khi Mike mở máy ghi âm lên, hai vợ chồng nghe được giọng nói của Katie trong đó.

Diễn viên
 John Cusack vai Mike Enslin
 Samuel L. Jackson vai Gerald Olin
 Mary McCormack vai Lily Enslin
 Tony Shalhoub vai Sam Farrell
 Len Cariou vai bố của Mike
 Jasmine Jessica Anthony vai Katie Enslin
 Isiah Whitlock Jr. vai kỹ sư khách sạn
 Kim Thomson vai tiếp tân khách sạn
 Andrew-Lee Potts vai anh chàng ở bưu điện
 Jules de Jongh vai người phụ nữ nói chuyện trên điện thoại

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2007
Phim Mỹ
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim tiếng Anh
Phim kinh dị Mỹ
Phim tâm lý Mỹ
Phim tâm lý kinh dị
Phim ma
Phim kinh dị năm 2007
Phim kinh dị siêu nhiên
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim của MGM
Phim của Dimension Films
Phim của Công ty Weinstein
Phim về nhà văn
Phim lấy bối cảnh ở khách sạn
Phim lấy bối cảnh ở thành phố New York
Phim lấy bối cảnh ở New York
Phim lấy bối cảnh ở Los Angeles
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim quay tại thành phố New York
Phim quay tại New York
Phim quay tại Los Angeles
Phim quay tại California
Phim quay tại Luân Đôn
Phim quay tại Anh
Phim quay tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim kinh dị thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000


title: Cộng hòa Nhân dân Tuva

text:
Cộng hòa Nhân dân Tuva (hay Cộng hòa Nhân dân Tannu Tuva; tiếng Tuva: Tьвa Arat Respuвlik, Тыва Арат Республик, Tyva Arat Respublik; 1921-1944) là một nhà nước độc lập được hai nước Liên Xô và Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ công nhận, nằm trên lãnh thổ xứ bảo hộ Tuva trước đây của Đế quốc Nga- cũng được gọi là Uryankhaisky Krai (). Đây là một quốc gia vệ tinh của Liên Xô và hậu thân của nó là nước Cộng hòa Tuva trong thành phần Liên bang Nga hiện nay.

Lịch sử

Sau Cách mạng Nga 1917, Hồng Quân chiếm được Tuva vào tháng 1 năm 1920. Sự hỗn loạn trong giai đoạn này đã tạo điều kiện để người Tuva một lần nữa tuyên bố nền độc lập của họ. Ngày 14 tháng 8 năm 1921, những người Bolshevik (được Nga ủng hộ) đã thành lập Cộng hòa Nhân dân Tuva, được gọi là Tannu Tuva cho đến năm 1926. Thủ đô Khem-Beldir cuối cùng được đổi tên thành Kyzyl ('Đỏ' trong tiếng Tuva; trong tiếng Tuva và tiếng Nga: Кызыл; trong giai đoạn 1922-26 được đổi tên thành "Красный", Krasnyy, 'Đỏ' trong tiếng Nga). Một hiệp định giữa Liên Xô và Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ trong năm 1926 đã khẳng định nền độc lập của quốc gia này. Không có quốc gia nào khác chính thức công nhận Cộng hòa Nhân dân Tuva, song nó đã xuất hiện trên một số bản đồ và quả địa cầu sản xuất tại Hoa Kỳ.

Thủ tướng đầu tiên của Cộng hòa Nhân dân Tuva là Donduk Kuular thuộc Đảng Cách mạng Nhân dân Tuva. Kuular chọn Phật giáo làm quốc giáo và cố gắng giới hạn số người định cư và sự tuyên truyền đến từ Nga. Ông cũng cố gắng thiết lập các mối quan hệ với Mông Cổ. Liên Xô ngày càng trở nên lo lắng trước những hành động này và đến năm 1929, Thủ tướng Kuular đã bị bắt giữ và sau đó bị hành quyết. Trong lúc ấy (năm 1930), tại Liên Xô, năm thành viên của Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông (KUTV), cũng chính là nhóm đã hành quyết Kuular, đã được bổ nhiệm "các chính ủy đặc mệnh" của Tuva. Những người này đặc biệt trung thành với chính phủ Joseph Stalin, họ đã tiến hành thanh trừng một phần ba số thành viên trong Đảng Cách mạng Nhân dân Tuva và thúc đẩy tập thể hóa tại một quốc gia có kinh tế dựa vào chăn nuôi gia súc du mục truyền thống. Chính phủ mới bắt đầu các hành động nhằm tiêu diệt Phật giáo và Shaman giáo tại Tuva, một chính sách được Stalin khuyến khích. Bằng chứng về sự thành công của các hành động này thể hiện trong việc suy giảm số lượng các vị Lạt-ma tại quốc gia này: vào năm 1929 có 25 tu viện Lạt-ma với khoảng 4.000 lạt-ma và pháp sư; vào năm 1931 chỉ còn 1 tu viện Lạt-ma, 15 lạt-ma, và khoảng 725 pháp sư. Những nỗ lực xóa bỏ chăn nuôi du mục thì khó khăn hơn. Một cuộc điều tra dân số vào năm 1931 cho thấy 82,2% người Tuva vẫn tham gia chăn nuôi gia súc du mục. Salchak Toka, một trong số các chính ủy đặc mệnh đã đề cập ở trên, đã được lập làm Tổng bí thư của Đảng Cách mạng Nhân dân Tuva vào năm 1932. Ông vẫn nắm giữ quyền lực tại Tuva cho đến khi qua đời vào năm 1973.

Tuva bước vào Thế chiến II cùng với Liên Xô vào ngày 25 tháng 6 năm 1941, ba ngày sau khi Đức tấn công vào Liên Xô. Ngày 11 tháng 10 năm 1944, theo yêu cầu của Tiểu Khural Nhân dân Tuva (nghị viện), Tuva trở thành một phần của Liên Xô và được tổ chức thành tỉnh tự trị Tuva của CHXHCNXV Liên bang Nga theo quyết định của Đoàn chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô. Tiểu Khural Nhân dân đã chính thức hóa việc sáp nhập tại phiên họp cuối cùng của nó vào ngày 1 tháng 11 năm 1944. Salchak Toka trở thành Bí thư thứ nhất của Đảng Cộng sản Tuva. Tuva duy trì vị thế là cộng hòa tự trị (CHXHCNXVTT Tuva trong thành phần CHXHCNXV Liên bang Nga) từ ngày 10 tháng 10 năm 1961 cho đến năm 1992.

Lãnh đạo

Nguyên thủ quốc gia
Chủ tịch Khural Lập hiến
Mongush Buyan-Badyrgy (14 tháng 8 năm 1921 - 15 tháng 8 năm 1921)
Chủ tịch Đoàn chủ tịch Tiểu Khural
Nimachyan (Nimazhav) (18 tháng 9 năm 1924 - 4 tháng 2 năm 1929)
Chuldum Lopsakovi (5 tháng 2 năm 1929 - 5 tháng 11 năm 1936)
Adyg-Tulush Khemchik-ool (6 tháng 11 năm 1936 - tháng 2 năm 1938)
Oyun Polat (2 tháng 3 năm 1938 - 4 tháng 4 năm 1940)
Khertek Anchimaa-Toka (6 tháng 4 năm 1940 - 11 tháng 10 năm 1944)

Đứng đầu chính phủ
Chủ tịch Hội đồng Trung ương
Sodnam Balchir Ambyn-noyon (15 tháng 8 năm 1921 - 28 tháng 2 năm 1922)
Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng
Lobsang-Osur (1 tháng 3 năm 1922 - 15 tháng 8 năm 1922)
Idam-Syurun (Sürun) (15 tháng 8 năm 1922 - 19 tháng 9 năm 1923)
Mongush Buyan-Badyrgy (20 tháng 9 năm 1923 - 18 tháng 9 năm 1924)
Soyan Oruygu (18 tháng 9 năm 1924 - 1925)
Donduk Kuular (1925 - tháng 1 năm 1929)
Adyg-Tulush Khemchik-ool (tháng 1 năm 1929 - 6 tháng 11 năm 1936)
Sat Churmit-Dazhi (6 tháng 11 năm 1936 - tháng 2 năm 1938)
Bair Ondar (Aleksey Shirinmeyevich Bair) (1938 - 1940)
Saryg-Dongak Chymba (Aleksandr Mangeyevich Chimba) (6 tháng 4 năm 1940 - 11 tháng 10 năm 1944)

Đứng đầu đảng
Tổng bí thưNimachyan (Nimazhav, Nimazhap) (1921 - 1923)Lobsang-Osur (1923)Chủ tịchOyun Kursedy (9 tháng 7 năm 1923 - 15 tháng 3 năm 1924)Tổng bí thưShagdyr (thấng 4 năm 1924 - tháng 1 năm 1926)Bí thư thứ nhấtMongush Buyan-Badyrgy (tháng 1 năm 1926 - tháng 2 năm 1927)Sodnam Balchir Ambyn-noyon (tháng 2 năm 1927 - tháng 1 năm 1929)Irgit Shagdyrzhap (tháng 1 năm 1929 - tháng 3 năm 1932)Tổng bí thưSalchak Toka (6 tháng 3 năm 1932 - 11 tháng 10 năm 1944) Dân số

a. Số người Nga suy giảm do cưỡng bách tòng quân vào Hồng Quân trong Thế chiến II.

 Tham khảo

 Nguồn
Toomas Alatalu. "Tuva: A State Reawakens." Soviet Studies''. 44. 5 (1992); 881-895.

Liên kết ngoài

 The World at War - Tannu Tuva 1911-1944

Tuva
Cựu cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Cựu quốc gia châu Á
Nhà nước hậu Đế quốc Nga


title: Matt LeBlanc

text:
Matthew Steven "Matt" LeBlanc (sinh ngày 25 tháng 7 năm 1967) là nam diễn viên người Mỹ, nổi tiếng nhất với vai diễn Joey Tribbiani trong hài tình huống nổi tiếng Những người bạn và Joey của đài NBC. Năm 2011, LeBlanc bắt đầu diễn xuất phiên bản hư cấu về chính mình trong bộ phim Episodes của đài BBC do đồng đạo diễn phim Những người bạn, David Crane và Jeffrey Klarik sáng lập. LeBlanc chiến thắng giải Quả cầu vàng cho vai diễn trong Episodes, sau ba lần được đề cử cho vai diễn Joey Tribbiani với bộ phim Những người bạn.

Tiểu sử
LeBlanc sinh ra tại thành phố Newton, Massachusetts. Mẹ của anh, Patricia, là một quản lý văn phòng, và bố anh, Paul LeBlanc, là một công nhân cơ khí. Mẹ của anh là một người gốc Ý, còn cha anh mang hai dòng máu Pháp và Canada.

Sự nghiệp
Năm 1988, anh nhận vai diễn đầu tiên trong đời trong bộ phim truyền hình TV 101, bộ phim chỉ kéo dài một mùa. Năm 1990, anh diễn xuất trong clip ca nhạc "Micacle" của Jon Bon Jovi, bản nhạc nền cho bộ phim Young Gun II. Năm 1991, Anh tiếp tục xuất hiện trong video ca nhạc "Walk Away" của Allanis Morissette. Anh cũng xuất hiện trong những giây cuối cùng của clip của Tom Petty and the Heartbreakers' "Into the Great Wide Open" với vai người thổi kèn trumpet. Năm 1991, anh tham gia diễn xuất trong sản phẩm ăn theo bộ phim hài tình huống Married... with Children, với tựa đề Top of the Heap. Seri của Fox này kéo dài 7 tập, được phát sóng trong tháng 4 và 5 năm 1991. Năm 1994, anh tham gia clip "Night Moves" của Bob Seger.

LeBlanc nổi tiếng với vai diễn Joey Tribbiani trong seri Những người bạn, anh đóng vai này trong 10 mùa và 2 mùa của Joey. Những người bạn thành công và LeBlanc, cùng với các bạn diễn, trở nên nổi tiếng.

Leblanc xuất hiện trong các phim Lookin' Italian (1994), Ed (1996), Lost in Space (1998), Charlie's Angels (2000) và phần tiếp theo Charlie's Angels: Full Throttle (2003).

Matt LeBlanc sáng lập ra công ty sản xuất phim Fort Hill Productions, và đồng sản xuất phim điện ảnh truyền hình The Prince năm 2006.

Năm 2011, LeBlanc bắt đầu diễn xuất phiên bản hư cấu về chính mình trong phim Episodes, seri phim truyền hình của đài BBC/Showtime nói về các seri truyền hình của Anh, được làm lại cho khán giả Mỹ. Seri được viết bởi đồng sáng lập bộ phim Những người bạn David Crane and cộng sự Jeffrey Klarik. LeBlanc chiến thắng giải Quả cầu vàng năm 2012 cho giải "Nam diễn viên chính xuất sắc nhất trong seri truyền hình hài". Mùa thứ hai của Episode được phát sóng trên kênh BBC Two từ ngày 11 tháng 5 năm 2012.

Tháng 2 năm 2012, LeBlanc xuất hiện trong tập thứ 2, mùa thứ 8 của seri Top Gear, nơi ảnh xác lập thời gian nhanh nhất 1:42.1 trong Kia Cee'd, đánh bại người nắm giữ kỉ lục trước Rowan Atkinson với 0.1 giây. Anh cũng tham gia tập 4 mùa 19 trong cuộc đua New Kia Cee'd, và thành công đánh bài thời gian đua xe trước đó.

Cuộc sống riêng
Tháng 5 năm 2003, LeBlanc kết hôn với cựu người mẫu Mellissa McKright. McKnight và LeBlance quen nhau năm 1997 do giới thiệu của 1 người bạn của Mellisa, Kelly Phillips, vợ của nam diễn viên Lou Diamond Phillips, LeBlance cầu hôn cô một năm sau đó. Con gái của họ, Marina, ra đời năm 2004, đã phải trải qua chứng co giật khi mới 8 tháng, việc này làm ảnh hưởng đến khả năng lái xe của cô bé. Từ khi cô bé lên 2 tuổi, sự phát triển không bình thường của các bộ phận đã thuyên giảm hơn.

Tháng 6 năm 2005, LeBlane thừa nhận hành vi "thiếu cẩn trọng và thiếu trách nhiệm" với vũ nữ thoát ý trong chuyến đi bằng xe máy tới Canada. LeBlanc và McKnight chia tay vào ngày 1 tháng 1, năm 2006. Và thời gian đó, LeBlance có quan hệ với nữ diễn viên Andrea Anders. Tháng 3 cùng năm đó, LeBlanc hoàn tất thủ tục ly hôn do những mâu thuận không thể hòa giải. Cuộc ly hôn kết thúc vào ngày 6 tháng 10 năm 2006.

Các phim tham gia

Film

Phim truyền hình

Chú thích

Liên kết ngoài

 Matt LeBlanc trên thư viện WorldCat
Matt LeBlanc trên Twitter

Sinh năm 1967
Nhân vật còn sống
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Người Mỹ gốc Ý
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài truyền hình xuất sắc nhất
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 20
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21