title: THE GRACE - Dana and Sunday

text:
The Grace - Dana and Sunday là nhóm nhỏ gồm 2 thành viên Dana (trưởng nhóm) và Sunday của nhóm nhạc nữ 4 thành viên CSJH The Grace.

Lịch sử ra mắt

Trước khi ra mắt
Ngày 28 tháng 6 năm 2011, SM Entertainment khẳng định rằng, "The Grace sẽ tiếp tục hoạt động với một đơn vị mới và trở lại vào đầu tháng 7. Xin hãy chờ đón hình ảnh mới của họ." Nhưng sự trở lại của nhóm bị hoãn lại khi được công bố trên chương trình "KBS Special – K-pop Makes The World Dance" của đài truyền hình KBS 1.

Theo như kế hoạch, The Grace sẽ quay trở lại vào ngày 13 tháng 7 với ca khúc chủ đề mang tên "V.I.P". SM Entertainment giải thích lại rằng, "Đó chỉ là một ca khúc tạm thời. Ca khúc chính thức đã được thu âm xong rồi."

Nhưng do hoạt động riêng của hai thành viên còn lại là Lina và Stephanie nên chỉ có hai thành viên là Dana và Sunday tham gia vào đợt comeback này. Sau đó, SM Entertainment thông báo nhóm nhỏ với tên gọi 天上智喜-DANA&SUNDAY (The Grace - Dana & Sunday).

Ra mắt
Một teaser đã được tung ra với một hình ảnh hai cô gái trong những bộ quần áo sặc sỡ rất quyến rũ, rất thời trang và được trang điểm một cách cuốn hút với hai màu chủ đạo là đen và trắng, ra mắt cùng với nhóm vào tháng 7 năm 2011. Đĩa đơn "나 좀 봐줘 (One More Chance)" ra mắt trên iTunes Store và trên các cổng âm nhạc kĩ thuật số khác nữa vào ngày 11 tháng 7. Album ra mắt này được tung ra dưới hình thức kĩ thuật số. Music Video cũng được ra mắt cùng ngày. Họ ra mắt lần đầu vào ngày 8 tháng 7 năm 2011 trên KBS Music Bank.

2011: Dự án, nhạc phim và SMTOWN Winter Album
Sau khi trờ lại nền âm nhạc Hàn Quốc với album "나 좀 봐줘 (One More Chance)", bộ đôi tiếp tục ra mắt một ca khúc nhạc phim nữa. Ngày 23 tháng 9, họ thu âm một trong 4 ca khúc cho phim Hooray for Love "애정만만세, "Now You (지금 그대)". Nhóm trở thành một phần của dự án mang tên "With Coffee". Họ đã tung ra album cho dự án sắp tới. Teaser của dự án cho thấy "With Coffee" sẽ là một dự án gồm nhiều ca sĩ khác tham gia nữa. Dự án #1 sẽ là "Americano" của Dana and Sunday, dự án #2 sẽ là "Cappuccino" của Bobby Kim, dự án #3 sẽ là "Cafe Latte" của Kim Yoo Kyung, dự án #4 sẽ là "Cafe Mocha" của Monday Kiz, và dự án #5 sẽ là "Espresso".
"With Coffee Project Phần 1″ của Dana và Sunday đã ra mắt vào 20 tháng 12 cùng với Music Video của bài hát.

Dana & Sunday tham gia vào một album hợp tác mới của SM Town với ca khúc thứ 10 trong album, the 2011 Winter SMTown – The Warmest Gift. Ca khúc này là một ca khúc cho tất cả các nghệ sĩ SM Entertainment. Ca khúc thứ 10 "Amazing" là một ca khúc họ đã thu âm trong album này. Album ra mắt offline vào ngày 13 tháng 12 năm 2011.

Thành viên

Danh sách đĩa phát hành
Đĩa đơn kĩ thuật số
11.07.2011: 나 좀 봐줘 (One More Chance)
23.09.2011: Hooray for Love (애정만만세) OST Part.4: Now You (지금 그대)
20.12.2011: With Coffee Project Part.1 "First Americano"
Album hợp tác
2011.12.13: 2011 Winter SMTown – The Warmest Gift (track #10. Amazing)

Danh sách video đã phát hành

Tour diễn

Tour diễn tham gia
 SMTown Live '10 World Tour (2010–2011)
 SMTown Live '12 World Tour (2012–2013)

Website liên kết
 DANA and SUNDAY The Grace's Official Website
 DANA and SUNDAY The Grace's Official Facebook

Tham khảo

SM Entertainment


title: Chuột túi cây

text:
Chuột túi cây, tên khoa học Dendrolagus, là một chi động vật có vú trong họ Macropodidae, bộ Hai răng cửa. Chi này được Müller miêu tả năm 1840. Loài điển hình của chi này là Dendrolagus ursinus Müller, 1840 (recte Hypsiprymnus ursinus Temminck, 1836; designated by Thomas, 1888).

Chuột túi cây là loài thú có túi thích nghi với cuộc sống ở trên cây. Chúng sinh sống ở các khu rừng nhiệt đới của New Guinea, Australia, đông bắc Queensland và các đảo gần đó. Tuy nhiên, một số loài chuột túi cây cũng được tìm thấy ở những vùng đất thấp như là loài chuột túi cây Dendrolagus spadix. Hầu hết các loài chuột túi cây nằm trong danh sách các loài đang bị đe dọa bởi mất môi trường sống cùng tình trạng săn bắn.

Hiện nay còn khoảng 14 loài chuột túi cây, mặc dù một số loài việc phân loại cũng không chắc chắn. Các loài chuột túi cây khác nhau về kích thước cũng như màu sắc của bộ lông, chiều dài cơ thể khoảng từ 41 đến 77 cm (16 đến 30 in), chiều dài đuôi khoảng 40 đến 87 cm (16 đến 34 in), và trọng lượng lên đến 14,5 kg (32 lb). Con cái có khối lượng thường nhỏ hơn so với con đực.

Lịch sử tiến hóa
Lịch sử tiến hóa của chuột túi cây bắt đầu tại khu rừng nhiệt đới, Pademelon được coi như là tổ tiên tiến hóa của chuột túi cây (Thylogale spp.). Chúng tiến hóa từ một loài thú có túi được coi là tổ tiên của loài chuột túi tại Úc và New Guinea. Trong thời kỳ Eocene muộn tại lục địa Úc - New Guinea, nước rút dần khỏi các khu rừng nhiệt đới  khiến tổ tiên của chúng sống trong những khu vực khô cằn. Sau khi một số thế hệ đã thích nghi với môi trường mới, các Pademelons (Thylogale spp.) phát triển thành chuột túi chân to thích ứng với nguồn thức ăn là thảm thực vật và việc di chuyển tại vùng khô cằn (Petrogale spp.)... Sau đó, các con chuột túi di chuyển đến những vùng phong phú hơn bao gồm cả các vùng rừng nhiệt đới, và tại đây chúng dành nhiều thời gian để leo cây kiếm ăn. Một loài đặc biệt sống ở các mỏm đá là loài chuột túi đá Proserpine (Petrogale Persephone). Trong thời gian cuối Miocen, loài chuột túi cây chân to tiến hóa từ chuột túi chân to hiện nay đã tuyệt chủng, đó là loài chuột túi chi Bohra. Thời kỳ băng hà, các khu rừng nhiệt ở Australia và New Guinea bị thu hẹp khiến các khu rừng bị cô lập, quần thể chuột túi thích ứng với khu vực còn lại và trở lên chậm chạp như loài chuột túi cây hiện nay (Dendrolagus spp.).

Mô tả
Chúng là loài chậm chạp và vụng về trên mặt đất nhưng thích nghi với việc leo trèo, ăn lá trên cây. Chuột túi cây có chân nhỏ nhưng bộ móng vuốt sắc và khỏe giúp cho việc bám vào cây. Chúng ăn được nhiều loại lá cây, trong đó có những loại lá có độc tố, có thể là một phần nguyên nhân dẫn tới việc khiến chúng trở lên chậm chạp (do hệ tiêu hóa đào thải của chuột túi cây khá chậm). Chúng di chuyển bằng cách nghiêng cơ thể về phía trước để cân bằng với cái đuôi nặng. Hai chi trước dùng để trượt và bám vào cây, còn hai chi sau nhảy để tiến về phía trước. Chuột túi cây có khả năng nhảy xuống đất từ độ cao 18 mét (59 ft) mà không hề bị tổn thương.

Phân loài
Các loài chuột túi cây được phân loại vào chi Dendrolagus bao gồm:
 Dendrolagus bennettianus: Chuột túi cây Bennett; Queensland, Australia.
 Dendrolagus dorianus: Chuột túi cây Doria; miền Tây, miền Trung và miền Đông nam New Guinea.
 Dendrolagus goodfellowi: Chuột túi cây Goodfellow; miền Trung và miền Đông nam New Guinea.
 Dendrolagus inustus: Chuột túi cây Grizzled; phía Bắc và Tây của New Guinea, đảo Yapen, và có thể là cả ở Salawati và Waigeo.
 Dendrolagus lumholtzi: Chuột túi cây Lumholtz; tìm thấy ở khu vực Queensland, Australia.
 Dendrolagus matschiei: Chuột túi cây Matschie; Bán đảo Huon, New Guinea.
 Dendrolagus mbaiso: Chuột túi cây Dingiso; vùng cao nguyên phía Tây - Trung tâm New Guinea
 Dendrolagus pulcherrimus: Chuột túi cây Golden-mantled; Foja và Núi Torricelli, New Guinea.
 Dendrolagus scottae: Chuột túi cây Tenkile; tỉnh Sandaun, New Guinea.
 Dendrolagus spadix: Chuột túi cây vùng thấp; vùng đất thấp phía Tây nam của Papua New Guinea.
 Dendrolagus stellarum: Chuột túi cây Seri; vùng cao nguyên phía Tây - Trung tâm New Guinea.
 Dendrolagus ursinus: Chuột túi cây Ursine; Vogelkop, New Guinea.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 images of the Goodfellow's tree kangaroo (Dendrolagus goodfellowi) —ARKive
 Tree Kangaroo Conservation Program at Woodland Park Zoo
 National Geographic coverage of Tree kangaroos

D
Động vật có vú New Guinea
Động vật có vú Papua New Guinea


title: Nguyễn Văn Phụng (thủ môn)

text:
Nguyễn Văn Phụng (sinh năm 1968 tại Quảng Ngãi) là một cựu thủ môn bóng đá của Câu lạc bộ bóng đá Cảng Sài Gòn.

Ông khởi đầu sự nghiệp khi thi đấu cho đội tuyển tỉnh Quảng Ngãi dự giải hạng Nhì QG. Năm 1992, khi hay tin đội Cảng Sài Gòn tuyển vị trí thủ môn, Văn Phụng bắt xe từ Quảng Ngãi đến TP.HCM để tìm cơ hội. Ở mùa bóng 1993-1994, Văn Phụng lần đầu tiên được tin tưởng trao cho vị trí chính thức ngày khai mạc gặp Đà Nẵng. Năm 1994 ông được gọi vào ĐTQG, nhưng thường không được thi đấu chính thức mà dự bị cho thủ thành lừng danh Nguyễn Văn Cường. Ông cùng đội tuyển tham dự Tiger Cup 1996, SEA Games 1997. Sau khi treo giày, ông làm HLV thủ môn cho các đội bóng khác nhau.

Sự nghiệp Quốc tế

Danh hiệu
Cấp CLB:
 Vô địch quốc gia: 1993-1994, 1997, 2001-2002
 Đoạt Cúp Quốc gia: 1992, 1999-2000
 Vô địch hạng Nhất QG: 2004
Cấp ĐTQG:
 HCĐ Tiger Cup 1996
 HCĐ SEA Games 19
Cá nhân:
 Thủ môn xuất sắc nhất giải VĐQG 1996

Tham khảo

Người Quảng Ngãi
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Cảng Sài Gòn
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Thủ môn bóng đá


title: Thú lông nhím mỏ dài

text:
Thú lông nhím mỏ dài, tên khoa học Zaglossus, là một chi thú lông nhím, động vật đơn huyệt gai sống ở New Guinea. Chi này hiện nay chỉ còn 3 loài tồn tại trong tổng số 5 loài (2 loài đã tuyệt chủng). Chúng là loài động vật có vú đẻ trứng như loài thú mỏ vịt.

Các loài
 Zaglossus attenboroughi: Thú lông nhím mỏ dài Sir David hay thú lông nhím mỏ dài Attenborough, khu vực của New Guinea ở độ cao cao hơn so với các khu rừng vùng cao
 Zaglossus bartoni: Thú lông nhím mỏ dài Đông New Guinea hay thú lông nhím mỏ dài Barton,  trung tâm giữa hồ Paniai Range Nanneau, bán đảo Huon
 Zaglossus bruijni: Thú lông nhím mỏ dài Tây New Guinea, khu vực rừng cao nguyên  Tây New Guinea thuộc Indonesia
 †Zaglossus hacketti: đã tuyệt chủng, sống ở Tây Australia
 †Zaglossus robustus: đã tuyệt chủng, sống ở thời kỳ Pleistocene ở Tasmania

Đặc điểm
Thú lông nhím mỏ dài có cái mỏ ngắn và có kích thước lớn hơn các loài thú lông nhím khác. Chúng có gai ngắn hơn, nằm rải rác xen giữa các sợi lông thô. Mõm của chúng dài chiếm hai phần ba phần đầu và hơi cong xuống dưới. Các chi của chúng có năm móng vuốt, nhưng trước đây chỉ có ba ngón chân  ở giữa là có móng vuốt. Thú lông nhím mỏ dài sống chủ yếu về đêm. Thức ăn của chúng bao gồm côn trùng ở trên đất trên đất bap gồm cả kiến và mối nên chúng còn được gọi là thú ăn kiến khổng lồ. Con non khi được sinh ra bám vào bụng của mẹ chúng, và chúng sẽ được an toàn cho đến khi trưởng thành. Ít có thông tin về cuộc sống của chúng nhưng người ta cho rằng cuộc sống của chúng cũng giống với thú lông nhím mỏ ngắn. Số lượng của thú lông nhím ở New Guinea đang giảm dần vì mất môi trường sống khiến chúng đang là loài động vật cần được bảo vệ khẩn cấp.

Xem thêm
Hóa thạch động vật đơn huyệt

Chú thích

Tham khảo

 Flannery, T.F. and Groves, C.P. 1998. A revision of the genus Zaglossus (Monotremata, Tachyglossidae), with description of new species and subspecies. Mammalia, 62(3): 367–396

Liên kết ngoài
 EDGE of Existence (Zaglossus spp.) – Saving the World's most Evolutionarily Distinct and Globally Endangered (EDGE) species
 ARKive – images and movies of the long-beaked echidna (Zaglossus spp.)
 A summary, including references, on animalinfo.org

Động vật có vú New Guinea


{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Alexandra xứ Kent
| tên gốc =
| tước vị = Phu nhân Danh dự Ogilvy (xem thêm)
| tước vị thêm = The Honourable Lady Ogilvy
| hình = HRH The Princess Alexandra 04 25 10.png
| ghi chú hình = Vương tôn nữ Alexandra tại Canada
| phối ngẫu =
| con cái =
| tên đầy đủ = Alexandra Helen Elizabeth Olga Christabel
| tước hiệu = HRH Vương tôn nữ Alexandra, Phu nhân Danh dự OgilvyHRH Vương tôn nữ Alexandra, The Honourable Bà Angus OgilvyHRH Vương tôn nữ Alexandra xứ Kent
| hoàng tộc = Nhà Windsor
| kiểu hoàng tộc = Vương tộc
| cha = Vương tử George, Công tước xứ Kent
| mẹ = Marina của Hy Lạp và Đan Mạch
| sinh =
| nơi sinh = Quảng trường Belgrave, London
| ngày rửa tội = 9 tháng 2 năm 1937
| nơi rửa tội = Cung điện Buckingham, Luân Đôn
| tôn giáo = Giáo hội Anh
}}
Vương tôn nữ Alexandra, Phu nhân Danh dự Ogilvy (Alexandra Helen Elizabeth Olga Christabel, sinh ngày 25 Tháng 12 năm 1936) là cháu gái út của vua George V và Vương hậu Mary. Bà là góa phụ của Ngài Angus Ogilvy. Bà cũng là Vương tôn nữ đầu tiên được gọi là Alexandra xứ Kent vì Nữ vương Victoria trước đây từng được gọi là Vương tôn nữ Alexandrina Victoria xứ Kent.

Vương tôn nữ Alexandra thực hiện nhiều nhiệm vụ hoàng gia thay mặt cho người chị họ của mình, Nữ vương Elizabeth II. Khi sinh ra, bà đứng thứ 6 trong danh sách kế vị ngai vàng Anh Quốc. Hiện giờ, bà đứng thứ 56 trong danh sách.

Đầu đời

Vương tôn nữ Alexandra sinh ngày 25 tháng 12 năm 1936 tại số 3 Quảng trường Belgrave, Luân Đôn. Cha mẹ của bà là Vương tử George, Công tước xứ Kent, người con trai thứ tư của Vua George V và Vương hậu Mary, và Vương tôn nữ Marina của Hy Lạp và Đan Mạch, con gái của Vương tử Nikolaos của Hy Lạp và Đan Mạch và Nữ đại vương công Yelena Vladimirovna của Nga. Bà được đặt tên theo bà cố nội, Vương hậu Alexandra; bà ngoại, Nữ đại vương công Yelena Vladimirovna của Nga; và hai bác, Bá tước phu nhân Elizabeth xứ Törring-Jettenbach và Vương nương Paul của Nam Tư. Bà được đặt tên là Christabel vì sinh ra vào lễ Giáng sinh, giống như người bác dâu Vương tức Alice, Công tước phu nhân xứ Gloucester.

Là hậu duệ dòng nam quân chủ Anh, bà được phong làm Vương tôn nữ Anh với kính ngữ Her Royal Highness. Bà được sinh sau khi bác bà là Edward VIII thoái vị được 2 tuần.

Vương tôn nữ được rửa tội tại Nhà nguyện riêng của Cung điện Buckingham, vào ngày 9 tháng 12 năm 1937, và cha mẹ đỡ đầu của bà là Vua George VI và Vương hậu Elizabeth (vợ chồng người bác bên nội); Vương hậu Na Uy (bà cô bên nội); Vương nương Nikolaos của Hy Lạp và Đan Mạch (bà ngoại); Vương nương Paul của Nam Tư (bác bên ngoại); và Vương nữ Beatrice (em gái của ông cố nội); Bá tước xứ Athlone (ông cậu); và Bá tước Karl Theodor xứ Törring-Jettenbach (chồng của bác bên ngoại). Trong tất cả những người trên hỉ có Quốc vương, Vương hậu và Bá tước xứ Athlone xuất hiện.

Vương tôn nữ Alexandra dành nhiều thời gian trong thời thơ ấu tại căn nhà nông thôn Coppins ở Buckinghamshire. Bà sống với bà nội, Vương hậu Mary, góa phụ của George V, trong Chiến tranh thế giới thứ hai tại Badminton. Cha bà đã qua đời trong tai nạn máy bay ở Caithness, Scotland, vào ngày 25 tháng 8 năm 1942 khi đang phục vụ cho Không quân Hoàng gia Anh. Vương tôn nữ Alexandra là vương nữ Anh đầu tiên đi học ở trường nội trú, Trường Heathfield gân Ascot. Bà sau đó đi học tại Paris. Bà cũng được đào tạo tại Bệnh viện Great Ormond Street.

Đám cưới và đời sống cá nhân
Vào ngày 24 thãng năm 1963, bà kết hôn với Angus James Bruce Ogilvy Danh dự (1928–2004), con trai thứ của David Ogilvy, Bá tước thứ 12 xứ Airlie và Quý cô Alexandra Coke, tại Tu viện Westminster. Ogilvy cầu hôn Alexandra với một chiếc nhẫn sapphir bằng vàng và được bao quanh bởi kim cương ở cả hai mặt. Lễ cưới có sự góp mặt của các thành viên vương thất và được phát sóng trên toàn thế giới trên ti vi, với khoảng 200 triệu người xem.Cô dâu mặc một váy cưới làm bằng đăng ten Valenciennes, với mạng che mặt và phần đuôi, thiết kế bởi John Cavanagh. She made her way with her brother, the Duke of Kent, from Kensington Palace to the church. Các phù dâu bao gồm Vương nữ Anne và Nữ đại công tước Elisabeth của Áo, và phù rể là Peregrine Fairfax. Tổng giám mục Canterbury Michael Ramsey chủ trì lễ cưới. Angus Ogilvy từ chối đề nghị trở thành bá tước sau khi kết hôn của Nữ vương, nên con cái của họ

không có tước vị.

Angus Ogilvy được phong làm hiệp sĩ vào năm 1988 (khi Vương tôn nữ Alexandra nhận tước Phu nhân Danh dự Ogilvy). Vương tôn nữ Alexandra và Angus Ogilvy có hai con, James và Marina, và bốn người cháu:

 James Robert Bruce Ogilvy (sinh ngày 29 tháng 2 năm 1964 tại Thatched House Lodge, Công viên Richmond, Surrey). Ông kết hôn với Julia Caroline Rawlinson vào ngày 30 tháng 7 năm 1988 tại Nhà thờ Thánh Mary ở Saffron Walden, Essex. Cả hai có hai người con:
 Flora Alexandra Vesterberg (sinh ngày 15 tháng 12 năm 1994 tại Edinburgh, Scotland). Cô kết hôn với Timothy Vesterberg tại Nhà nguyện Hoàng gia, Cung điện Thánh James, vào ngày 26 tháng 9 năm 2020.
 Alexander Charles Ogilvy (sinh ngày 12 tháng 11 năm 1996 tại Edinburgh, Scotland).
 Marina Victoria Alexandra Ogilvy (sinh ngày 31 July 1966 tại Thatched House Lodge, Công viên Richmond, Surrey) bà kết hôn với Paul Julian Mowatt (Hendon, 28 tháng 11 năm 1962) vào ngày 2 tháng 2 năm 1990 và ly hôn vào ngày 15 tháng 10 năm 1997. Cả hai có hai người con:
 Zenouska May Mowatt (sinh ngày 26 tháng 5 năm 1990 tại Roehampton, Anh).
 Christian Alexander Mowatt (sinh ngày 4 tháng 6 năm 1993 tại Luân Đuân, Anh)

 Nhiệm vụ hoàng gia

Tước hiệu, tước vị và danh hiệu

 Tước hiệu và tước vị
25 tháng 12 năm 1936 – 24 tháng 4 năm 1963: Vương tôn nữ Alexandra xứ Kent Điện hạ24 tháng 4 năm 1963 – 31 tháng 12 năm 1989:  Vương nữ Alexandra, The Honourable Bà Angus Ogilvy Điện hạ
31 tháng 12 năm 1989 – nay: Vương nữ Alexandra, Phu nhân Danh dự Ogilvy Điện hạ''

Danh hiệu

  12 tháng 5 năm 1937: Huy chương Lễ Đăng Quang của George VI
  1951: Huân chương Vương thất của George VI
  1952: Huân chương Vương thất của Elizabeth II
  2 June 1953: Huy chương Lễ Đăng Quang của Elizabeth II
  25 December 1960: Đại quý bà của Huân chương Hoàng gia Victoria (GCVO)
  16 June 2003: Hiệp sĩ Hoàng gia của Huân chương Garter Cao quý Nhất(KG)
  Giải thưởng Lực lượng Canada (CD)
 1967: Huân chương Dogwood

 Nước ngoài

  1962: Đại thập tự của Huân chương Vương miện Quý giá
  18 tháng 11 năm 1982: Thánh giá Lớn của Huân chương Vương miện
 : Thánh giá Lớn của Huân chương Chula Chom Klao

Eponym

 Thính phòng Vương tôn nữ Alexandra, Trường Yarm.
 Bệnh viện Alexandra ở Redditch, Worcestershire được đặt theo tên bà, Alexandra đã mở cửa bệnh viện vào ngày 2 tháng 4 năm 1987.
 Bệnh viện Vương tôn nữ Alexandra ở Harlow, Essex, được đặt theo tên bà vào ngày 27 tháng 4 năm 1965.
 Bệnh viện Vương tôn nữ Alexandra (trước đây là Bệnh viện Nam Brisbane) được đặt theo tên bà để vinh danh chuyến thăm của Alexandra tới Queensland vào năm 1959.
 Khu vườn Alexandra ở Lâu đài Leeds được đặt theo tên bà để vinh danh việc Alexandra trở thành Nhà Bảo trợ của Quỹ Lâu đài Leeds

Chức vụ

 Đại học

 1964–2004: Đại học Lancaster, Hiệu trưởng
 1972–1996: Đại học Mauritius, Hiệu trưởng

 Bằng đại học Danh dự

 Đại học Queensland, Tiến sĩ Luật
 Đại học Hồng Kông, Tiến sĩ Luật
 Đại học Mauritius, Tiến sĩ Luật
 Đại học Liverpool, Tiến sĩ Luật
 Đại học Lancaster, Tiến sĩ Nghệ thuật Âm nhạc

Chức vụ quân đội danh dự

  Canada

  1960–2010: Đại tá của Trung đoàn Súng trường Nữ vương Canada
  1977: Đại tá Danh dự của Trung đoàn Người Canada gốc Scotland (Vương nữ Mary)

  Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

  1955: Nhà Bảo trợ của Dịch vụ Điều dưỡng Hải quân Hoàng gia (Vương hậu Alexandra)
  1998: Người đỡ đầu của
  1957–1968: Đại tá Danh dự của Trung đoàn Bộ binh nhẹ Durham
  1968–2002: Phó đại tá Danh dự của Trung đoàn Bộ binh nhẹ
  1977–2006: Đại tá Danh dự của Trung đoàn Biên gới Hoàng gia của Nhà vua
  2002–2007: Đại tá Danh dự của Trung đoàn Bộ binh nhẹ
  1975: Đại tá Hoàng gia Danh dự của Royal Yeomanry
  1992: Phó Đại tá Danh dự của Queen's Royal Lancers
  2007: Đại tá Danh dự của Tiểu đoàn Súng trường số 3
  1966: Nhà Bảo trợ và Tư lệnh Không quân của Dịch vụ Điều dưỡng Hải quân Hoàng gia (Vương nữ Mary)
  2000–2012: Đề đốc Không quân Danh dự của Không quân Hoàng gia Cottesmore

  Hồng Kông

 1969–1997: Tướng Tư lệnh của Lực lượng Cảnh sát Hồng Kông

Tổ tiên

Chú thích

Nguồn

Vương nữ Anh
Vương tộc Windsor
Sinh năm 1936
Nhân vật còn sống

Vương nữ Liên hiệp Anh


title: Dear... (album của The Grace)

text:
Dear... là album tiếng nhật thứ hai của Tenjochiki The Grace ra mắt ngày 9 tháng 1 năm 2009. ca khúc chủ đề của album là "Sukoshi de ii kara" (少しでいいから) (A bit of good) được dùng làm nhạc phim cho drama dài 109 phút mang tên "Dance Subaru". Album thứ hai của Tenjochiki bao gồm các ca khúc nằm trong single thứ 7 "Here" (bao gồm cả B-side) nên album có tổng cộng 9 bài hát. Album đạt đỉnh cao là vào lúc xếp hạng thứ 14 trên bảng xếp hạng Oricon daily và đứng thứ 37 trên bảng xếp hạng Oricon weekly, có mặt trong bảng xếp hạng này trong 3 tuần liên tiếp vào bán được 4,734 bản và trở thành album thành công nhất của CSJH The Grace tại Nhật Bản.

Danh sách ca khúc

CD
 "Here (ft. CLIFF EDGE)"
 "Sukoshi de Ikara (少しでいいから)"
 "Stand Up People"
 "I Don't Know What To Do"
 "Party"
 "Tenjou no Melody (天上のメロディー; Celestial Melody)"
 "Near ~thoughtful・1220~"
 "Doushite... (どうして・・・; Why)"
 "Epilogue"

DVD
 "Sukoshi de Ikara (少しでいいから)" Video Clip
 "Near ~thoughtful・1220~" Video Clip
 "Here (ft. CLIFF EDGE)" Video Clip
 "Stand Up People" Video Clip
 Video thêm
 "One More Time,OK?" Video Clip
 "Piranha" Video Clip
 "juicy LOVE" Video Clip
 "Sweet Flower" Video Clip
 "The Club" Video Clip
 "Boomerang" Video Clip

Website liên kết
 Tenjochiki Official Website

Tham khảo

de:Dear...
en:Dear...
ko:Dear...


title: Châu thổ sông Volga

text:
Đồng bằng sông Volga là vùng đồng bằng sông lớn nhất ở châu Âu, sông chảy vào biển Caspi ở Nga, về phía đông bắc của Cộng hoà Kalmykia. Đồng bằng sông thuộc đồng bằng sông, vùng Viễn Đông nằm ở Kazakhstan. Đồng bằng sông chảy vào biển Caspian cự ly khoảng 60 km hạ nguồn từ thành phố Astrakhan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Volga River Delta  tại NASA Earth Observatory
Volga Delta tại Natural Heritage Protection Fund

Vùng sinh thái nước ngọt
Châu thổ châu Âu
Địa mạo Nga
Biển Caspi
Khu dự trữ sinh quyển Nga
Địa mạo tỉnh Astrakhan
Châu thổ
Vùng đất Ramsar ở Nga


title: Tổ hợp (toán học)

text:
Trong toán học, tổ hợp là cách chọn những phần tử từ một nhóm lớn hơn mà không phân biệt thứ tự. Trong những trường hợp nhỏ hơn có thể đếm được số tổ hợp. Ví dụ cho ba loại quả, một quả táo, một quả cam và một quả lê, có ba cách kết hợp hai loại quả từ tập hợp này: một quả táo và một quả lê; một quả táo và một quả cam; một quả lê và một quả cam. Theo định nghĩa, tổ hợp chập k của n phần tử là một tập con của tập hợp mẹ S chứa n phần tử, tập con gồm k phần tử riêng biệt thuộc S và không sắp thứ tự. Số tổ hợp chập k của n phần tử bằng với hệ số nhị thức.

Công thức trên có thể viết dưới dạng giai thừa , trong đó , và kết quả là 0 khi . Tập hợp tất cả các tổ hợp chập k của tập S thường được ký hiệu là .

Các tổ hợp có thể là tổ chập gồm k phần từ khác nhau lấy từ n phần tử có sự lặp lại hoặc không có sự lặp lại. Như ví dụ nêu phía trên thì không có sự lặp lại. Tuy nhiên, vẫn có thể chọn 2 quả của cùng một loại quả trong ví dụ trên, nếu vậy ta sẽ có thêm 3 tổ hợp nữa: một cặp với hai quả táo, một cặp với hai quả cam và một cặp với hai quả lê.

Với những tập hợp lớn hơn, cần phải sử dụng những công thức toán học phức tạp hơn để tìm số tổ hợp. Ví dụ, sấp bài 5 lá có thể gọi là tổ chập 5 (k = 5) lái bài từ 52 lá bài (n = 52). Sấp 5 lá bài hoàn toàn khác biệt nhau và thứ tự của các lá bài không quan trọng. Vậy ta sẽ có 2.598.960 tổ chập như vậy, xác suất để rút một sấp bài 5 lá một cách ngẫu nhiên là 1 / 2.598.960.

Ghi chú

Tham khảo

Toán học tổ hợp


title: Vương Diên Hàn

text:
Vương Diên Hàn () (?- 14 tháng 1 năm 927), tên tự Tử Dật (子逸), là một quân chủ của nước Mân thời Ngũ Đại Thập Quốc tại Trung Quốc. Ông cai trị quốc gia sau khi vua cha Vương Thẩm Tri qua đời, sau đó ông tự xưng là quốc vương. Chỉ hai tháng sau khi xưng quốc vương, ông bị phế truất và sát hại trong một cuộc nổi dậy của Vương Diên Bẩm và em ruột ông là Vương Diên Quân. Vương Diên Quân sau đó đoạt quyền cai quản quốc gia.

Bối cảnh
Vương Diên Hàn là trưởng tử của Mân vương Vương Thẩm Tri. Ông có dung mạo khôi ngô, cao, và hiếu học.

Năm 925, Vương Thẩm Tri lâm bệnh, mệnh Uy Vũ tiết độ phó sứ Vương Diên Hàn tạm quyền cai quản quân phủ sự. Ngày Tân Mùi (12) tháng 12 cùng năm (tức 30 tháng 12), Vương Thẩm Tri qua đời, Vương Diên Hàn tự xưng là Uy Vũ lưu hậu. (Đương thời có tin đồn nói rằng Vương Thẩm Tri bị thê Thôi thị của Vương Diên Hàn hạ độc.)

Uy Vũ tiết độ sứ
Ngay sau đó, một cư dân Định châu là Trần Bản (陳本) nổi dậy, tập hợp được ba vạn người bao vây Đinh châu. Vương Diên Hàn sai Hữu quân đô giám Liễu Ung (柳邕) và các tướng khác đem hai vạn binh đi thảo phạt Trần Bản. Sang tháng 1 năm sau, Trần Bản bị đánh bại và bị xử chém.

Hay tin Vương Diên Hàn kế vị, Hậu Đường Trang Tông bổ nhiệm ông làm Uy Vũ tiết độ sứ, song Hậu Đường Trang Tông sau đó lại bị sát hại trong một cuộc binh biến. Hoàng đế kế tiếp của Hậu Đường là Minh Tông, người này thăng Vương Diên Hàn làm Đồng bình chương sự vào ngày Giáp Tuất (19) tháng 5 năm Bính Tuất (1 tháng 7 năm 926).

Làm quốc vương
Mặc dù được triều đình Hậu Đường ban cho chức tước, Vương Diên Hàn - lúc này được mô tả là kiêu dâm tàn bạo - tuyên bố mình là Đại Mân quốc vương vào ngày Kỉ Sửu (6) tháng 10 (13 tháng 11). Ông cũng lập cung điện, dựng nên bá quan, văn vật uy nghi đều phỏng theo phép chế của Thiên tử, thuộc hạ gọi ông là điện hạ. Vương Diên Hàn tiến hành ân xá trong địa phận Mân, truy tôn cha Vương Thẩm Tri là Chiêu Vũ vương.

Vương Diên Hàn được thuật là xem thường huynh đệ, sau khi ông tập vị không lâu thì bổ nhiệm đệ là Vương Diên Quân làm Tuyền châu thứ sử. Vương Diên Hàn còn bắt nhiều phụ nữ để sung vào hậu đình, không ngừng tuyển chọn. Cả Vương Diên Quân và Kiến châu thứ sử Vương Diên Bẩm đều dâng thư khuyến gián, song Vương Diên Hàn không nghe theo, giữa họ nảy sinh oán hận. Ông hạ lệnh xây dựng cung thất kéo dài tới hơn 10 dặm ở bốn phía xung quanh Tây Hồ thuộc thành tây của vùng Phúc Châu, đặt tên là "Thủy Tinh Cung" rồi hàng ngày đều cùng các phi tần vui chơi hưởng lạc.

Tháng chạp năm đó, Vương Diên Bẩm và Vương Diên Quân hợp binh đánh úp Phúc châu. Vương Diên Bẩm thuận dòng tới trước, Phúc châu chỉ huy sứ Trần Đào (陳陶) suất quân chống lại, kết quả quân Phúc châu chiến bại còn Trần Đào tự sát. Đêm đó, Vương Diên Bẩm đem theo hơn trăm tráng sĩ đến Tây Môn, leo thang vào thành, bắt lính giữ cổng thành, mở kho đoạt binh khí, Vương Diên Hàn sợ hãi trốn vào biệt thất. Sớm ngày Tân Mão (8) tháng 12 (14 tháng 1 năm 927), Vương Diên Hàn bị Vương Diên Bẩm bắt được. Vương Diên Bẩm liệt kê tội ác của Vương Diên Hàn, cũng nói rằng Vương Diên Hàn và vợ là Thôi thị cùng nhau sát hại Vương Thẩm Tri, cáo dụ lại dân, xử trảm ở ngoài Tử Thần môn. Ngày hôm đó, Vương Diên Quân đến phía nam thành, Vương Diên Bẩm mở cổng dâng thành, suy tôn Vương Diên Quân làm Uy Vũ lưu hậu.

Chú thích

Tham khảo

Vua Mân (Thập quốc)
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 927
Năm sinh không rõ


title: Khánh Hà

text:
Khánh Hà có thể là:

 Xã Khánh Hà, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
 Ca sĩ Khánh Hà (sinh 1952), tên đầy đủ là Lữ Khánh Hà, một nữ ca sĩ người Việt.


title: Vương Diên Quân

text:
Vương Diên Quân () (?- 17 tháng 11 năm 935), còn gọi là Vương Lân (王鏻 hay 王璘) từ năm 933 đến năm 935, gọi theo miếu hiệu là Mân Huệ Tông (閩惠宗), là quân chủ thứ ba của nước Mân thời Ngũ Đại Thập Quốc tại Trung Quốc. Ông là quân chủ đầu tiên của Mân xưng đế.

Thân thế
Vương Diên Quân là thứ tử của Mân vương Vương Thẩm Tri. Mẹ của ông là Hoàng thị, trắc thất của Vương Thẩm Tri.

Thời Vương Thẩm Tri vị vì
Năm 917, trong lúc đang là một chư hầu của triều Hậu Lương, Mân vương Vương Thẩm Tri sắp xếp cho Nha nội đô chỉ huy sứ Vương Diên Quân kết hôn với Thanh Viễn công chúa Lưu Hoa của Nam Hán (Tư trị thông giám ghi rằng đây là hoàng nữ của Hoàng đế Nam Hán Lưu Nham, song bia mộ của bà thì thể hiện rằng bà là con của Lưu Ẩn-huynh của Lưu Nham)

Thời Vương Diên Hàn trị vì
Sau khi Vương Thẩm Tri qua đời vào năm 925, huynh trưởng của Vương Diên Quân là Vương Diên Hàn kế nhiệm cai quản đất Mân, tự xưng là Uy Vũ lưu hậu. (Vương Diên Hàn sau đó tự xưng là Đại Mân quốc vương vào năm 926). Vương Diên Hàn xem thường huynh đệ, vài tháng sau khi tập vị thì đưa Vương Diên Quân ra khỏi kinh thành Trường Lạc để giữ chức Tuyền châu thứ sử. Vương Diên Hàn còn bắt nhiều dân nữ để sung vào hậu đình; khi Vương Diên Quân và dưỡng tử của Vương Thẩm Tri là Kiến châu thứ sử Vương Diên Bẩm dâng thư khuyến gián, Vương Diên Hàn tức giận, giữa họ nảy sinh oán hận.

Tháng chạp năm Bính Tuất, Vương Diên Bẩm và Vương Diên Quân hợp binh đánh úp Phúc châu. Vương Diên Bẩm đến trước, bắt giữ và xử tử Vương Diên Hàn vào ngày Tân Mão (8) cùng tháng (14 tháng 1 năm 927). Ngày hôm đó, Vương Diên Quân đến phía nam thành, Vương Diên Bẩm mở cổng dâng thành, suy tôn Vương Diên Quân làm Uy Vũ lưu hậu.

Uy Vũ tiết độ sứ
Đến ngày Mậu Thìn (16) tháng giêng (20 tháng 2), thì Vương Diên Bẩm trở về Kiến châu, khi tương biệt người này nói với Vương Diên Quân: "Giữ gìn cho tốt cơ nghiệp của tiên nhân; chớ đừng phiền não về việc lão huynh tái hạ!" Vương Diên Quân tỏ vẻ khiêm tốn cung kính, song biến sắc.

Ngày Quý Sửu (3) tháng 5 (5 tháng 6), Hậu Đường Minh Tông bổ nhiệm Vương Diên Quân làm tiết độ sứ; giữ chức Trung thư lệnh và phong tước Lang Da vương. Ngày Mậu Thìn (25) tháng 7 năm Mậu Tý (13 tháng 8 năm 928), Hậu Đường Minh Tông phong tước Mân vương cho Vương Diên Quân.

Mân vương
Năm Mậu Tý (928), Vương Dân Quân bắt 20.000 dân trở thành tăng nhân, do vậy mà từ đó nước Mân có nhiều tăng nhân.

Sau khi Lưu Hoa qua đời vào năm 930, Vương Diên Quân cưới Kim thị làm chính thất. (Tuy nhiên, một tường thuật mâu thuẫn thì cho biết chính thất thứ nhì của ông cũng mang họ Lưu.)

Tháng 4 ÂL năm Tân Mão (931), Phụng Quốc tiết độ sứ, kiêm Trung thư lệnh Vương Diên Bẩm biết tin Vương Diên Quân mắc bệnh, người này cho thứ tử là Vương Kế Thăng (王繼升) cai quản Kiến châu, cùng với trưởng tử là Kiến châu thứ sử Vương Kế Hùng (王繼雄) đem thủy quân đánh Phúc châu. Ngày Quý Mão (15) tháng 4 (5 tháng 5), Vương Diên Bẩm đánh tây môn, còn Vương Kế Hùng đánh đông môn, Vương Diên Quân khiển cháu là Lâu thuyền chỉ huy sứ Vương Nhân Đạt (王仁達) đem thủy quân cự chiến. Vương Nhân Đạt giả vờ dựng cờ trắng thỉnh hàng rồi trảm Vương Kế Hùng. Vương Nhân Đạt sau đó đánh tan quân của Vương Diên Bẩm, bắt được Vương Diên Bẩm vào ngày Giáp Thìn (16) cùng tháng (6 tháng 5). Vương Diên Quân giam Vương Diên Bẩm vào biệt thất, khiển sứ giả đến Kiến châu chiêu phủ bè đảng của Vương Diên Bẩm, song bè đảng của Vương Diên Bẩm lại sát hại sứ giả, cùng Vương Kế Thăng và đệ là Vương Kế Luân (王繼倫) chạy sang Ngô Việt. Sang tháng 5 ÂL, Vương Diên Quân cho trảm Vương Diên Bẩm ở chợ, khiển đệ là Vương Diên Chính đến Kiến châu để phủ úy lại dân.

Vương Diên Quân thích thuật thần tiên, vào năm 931, đạo sĩ Trần Thủ Nguyên (陳守元), vu giả Từ Ngạn (徐彥) và Hưng Thịnh Thao (興盛韜) cùng dụ ông cho xây dựng Bảo Hoàng cung (寶皇宮), cho Trần Thủ Nguyên làm cung chủ. Sau đó, Trần Thủ Nguyên xưng rằng nhận được mệnh của Bảo Hoàng và nói với Vương Diên Quân rằng nếu có thể 'tị vị thụ đạo' thì có thể làm Thiên tử 60 năm. Diên Quân tin theo, ngày Bính Tý (23) tháng chạp (2 tháng 2 năm 932), mệnh kì tử là Tiết độ phó sứ Vương Kế Bằng nắm quyền cai quản quân phủ sự, còn bản thân ông trở thành một đạo sĩ với đạo danh là Huyền Tích (玄錫). Ngày Giáp Thìn (22) tháng 3 năm Nhâm Thìn (30 tháng 4 năm 932), Vương Diên Quân phục vị.

Sau đó, Trần Thủ Nguyên và Từ Ngạn nói với Vương Diên Quân rằng theo chỉ của Bảo Hoàng thì ông sẽ thành tiên chủ sau khi làm thiên tử 60 năm. Vương Diên Quân nghe được vậy thì càng thêm tự phụ, bắt đầu toan tính việc xưng đế. Ông dâng biểu cho Hậu Đường Minh Tông, viết rằng "Tiền Lưu chết, thỉnh cho thần làm Ngô Việt vương; Mã Ân chết, thỉnh cho thần làm Thượng thư lệnh". Triều đình Hậu Đường không đáp lại, Vương Diên Quân tự cắt đứt việc cống nạp.

Mân Đế
Sang năm Quý Tị (933), có người nói rằng trông thấy rồng ở Chân Phong trạch, Vương Diên Quân mệnh đổi gọi nhà này thành Long Dược cung. Vương Diên Quân đến Bảo Hoàng cung thụ sách phong, chuẩn bị nghi vệ, nhập phủ tức hoàng đế vị, quốc hiệu là Đại Mân, đại xá, cải nguyên Long Khải, đổi tên là Lân. Vương Diên Quân truy tôn phụ tổ lập 5 miếu (thay vì 7 như thông thường). Ông bổ nhiệm liêu thuộc Lý Mẫn làm tả bộc xạ, môn hạ thị lang; bổ nhiệm Vương Kế Bằng làm hữu bộc xạ, trung thư thị lang, đồng bình chương sự; bổ nhiệm thân lại Ngô Úc làm xu mật sứ. Đương thời, sách lễ sứ của Hậu Đường là Bùi Kiệt (裴傑) và Trình Khản (程侃) cũng đến cửa biển, Vương Lân cho Bùi Kiệt trở về Hậu Đường, song giữ Ngô Úc lại mặc dù người này một mực xin được về bắc. Vương Lân tự thấy Mân nước nhỏ đất hẹp, thường cẩn trọng trong công việc với các nước láng giềng, do vậy nước Mân khá yên ổn. Sau đó, ông phong Vương Kế Bằng làm Phúc vương, cho đảm nhiệm thêm chức Bảo Hoàng cung sứ. Ngày Canh Thìn (5) tháng 5 (31 tháng 5), Mân xảy ra động đất, Vương Lân lại 'tị vị tu đạo', mệnh Phúc vương Vương Kế Bằng tạm quyền cai quản quốc sự, đến ngày Mậu Tý (14) tháng 7 (7 tháng 8) thì phục vị. Vương Thẩm Tri vốn có tính tiết kiệm, phủ đều xây thấp hẹp, song đến thời Vương Lân thì lại xây cung điện lớn, việc xây dựng diễn ra thường xuyên. Đến tháng 11 ÂL, Vương Lân tôn Lỗ quốc thái phu nhân Hoàng thị làm hoàng thái hậu.

Trước đó, vào tháng 9 ÂL, Xu mật sứ Tiết Văn Kiệt nói với Vương Lân phải áp chế các thành viên khác trong tông thất. Cháu của Vương Lân là Vương Kế Đồ (王繼圖) tức giận nên mưu phản. Vương Lân sau đó diệt trừ Vương Kế Đồ và hơn một nghìn người khác được cho là có liên quan. Đến tháng 11 ÂL, Tiết Văn Kiệt cũng vu cáo Xu mật sứ Ngô Úc, kết quả là Ngô Úc cùng thê tử cũng bị diệt trừ. Thân tòng đô chỉ huy sứ Vương Nhân Đạt vốn có tính khẳng khái và không kiêng kị, Vương Lân vốn không ưa, đến tháng 12 ÂL do bị vu cáo là làm phản nên gia tộc người này cũng bị diệt trừ.

Khi một thổ hào ở Kiến châu là Ngô Quang (吳光) nhập triều, Tiết Văn Kiệt lại cáo buộc người này phạm tội, Ngô Quang giận dữ, đem theo một vạn người chạy sang Ngô. Đến tháng 11 ÂL, Ngô Quang thỉnh binh của Ngô để tiến công Mân, Tín châu thứ sử Tương Diên Huy (蔣延徽) của Ngô không đợi lệnh từ triều đình mà dẫn binh hội quân với Ngô Quang tiến công Kiến châu. Vương Lân khiển sứ cầu cứu Ngô Việt. Tháng giêng năm Giáp Ngọ (934), Tương Diên Huy đánh bại quân Mân ở Phổ Thành; bao vây thành Kiến châu; Vương Lân khiển Thượng quân Trương Ngạn Nhu (張彥柔) và Phiêu kị đại tướng quân Vương Diên Tông (王延宗) đem vạn binh cứu Kiến châu. Tuy nhiên, trên đường đi, sĩ tốt không tiến nữa, nói rằng nếu không bắt được Tiết Văn Kiệt thì sẽ không thể đánh địch. Khi tin tức đến kinh thành Trường Lạc, Hoàng thái hậu và Vương Kế Bằng thuyết phục Vương Lân giao Tiết Văn Kiệt. Vương Lân thoạt đầu không có phản ứng, Vương Kế Bằng bắt Tiết Văn Kiệt và giải người này đến chỗ các binh lính ở tiền phương, các binh lính ăn thịt Tiết Văn Kiệt và tiến đến Kiến châu. Biết tin quân Mân và Ngô Việt tiến đến, Tương Diên Huy đem binh về, quân Mân truy kích và gây thiệt hại nặng nề cho quân của Tương Diên Huy.

Ngày 1 tháng 1 năm Ất Mùi (6 tháng 2 năm 935), Vương Lân đại xá, cải nguyên Vĩnh Hòa. Mặc dù Kim thị xinh đẹp đoan chính song không được Vương Lân sủng, và bà chưa từng được phong hậu. Vương Lân sủng ái Thục phi Trần Kim Phượng, bà nguyên là tì nữ hoặc thiếp của Vương Thẩm Tri, bà được mô tả là xấu xí nhưng 'dâm'. Tháng 2 ÂL năm đó, Vương Lân lập bà làm hoàng hậu.

Những năm cuối đời, Vương Lân bị trúng phong. Ông yêu mến một bầy tôi tên là Quy Thủ Minh (歸守明), người được phép xuất nhập hậu cung. Trần hoàng hậu tư thông với Quy Thủ Minh và Bách công viện sứ Lý Khả Ân (李可殷), quốc nhân biết chuyện song không ai dám đàm luận. Lý Khả Ân thường vu cáo Phòng thành sứ Lý Phỏng (李倣) trước Vương Lân, trong khi người trong tộc của Trần hoàng hậu là Trần Khuông Thắng (陳匡勝) vô lễ với Vương Kế Bằng, do vậy cả Lý Phỏng và Vương Kế Bằng đều hận. Khi Vương Lân bị bệnh càng nặng, Vương Kế Bằng cảm thấy vui mừng (vì sắp được kế vị). Lý Phỏng thì tin rằng Vương Lân sẽ không thể hồi phục, do vậy vào ngày Kỉ Mão (18) tháng 10 năm Ất Mùi (16 tháng 11 năm 935) cho tráng sĩ giết chết Lý Khả Ân. Tuy nhiên, đến ngày Canh Thìn hôm sau, khi bệnh tình của Vương Lân giảm bớt, Trần hoàng hậu tấu về sự việc. Mặc dù mang bệnh, Vương Lân vẫn cố gắng thị triều để hỏi về tử trạng của Lý Khả Ân. Lý Phỏng lo sợ, dẫn bộ binh đánh trống huyên náo và tiến vào cung. Vương Lân biết có biến, trốn bên dưới Cửu Long trướng, loạn binh đâm ông và đi ra. Vương Lân trọng thương, cung nhân không muốn ông phải chịu khổ nên giết ông. Lý Phỏng và Vương Kế Bằng giết Trần hoàng hậu, Trần Thủ Ân (陳守恩), Trần Khuông Thắng, Quy Thủ Minh và đệ của Vương Kế Bằng là Vương Kế Thao (đắc tội với Vương Kế Bằng từ trước). Đến ngày Tân Tị (20) cùng tháng (18 tháng 11), Vương Kế Bằng tức hoàng đế vị.

Theo Tư trị thông giám, ông được truy thụy hiệu Tề Túc Minh Hiếu hoàng đế (齊肅明孝皇帝), miếu hiệu là Huệ Tông (惠宗). Tân Ngũ Đại sử ghi rằng ông được truy thụy hiệu Huệ hoàng đế (惠皇帝), miếu hiệu là Thái Tông (太宗).

Hậu phi
 Yên quốc Minh Huệ phu nhân Lưu Hoa (劉華), là Thanh Viễn công chúa của Nam Hán.
 Phu nhân Kim thị, bị phế
 Hoàng hậu Trần Kim Phượng (陳金鳳)

Con
 Kiến vương Vương Kế Nghiêm (王繼嚴) hay Vương Kế Dụ (王繼裕), Lưu Hoa sinh
 Khang Tông Vương Kế Bằng (王繼鵬), Lưu Hoa sinh
 Phúc vương Vương Kế Thao (王繼韜), Lưu Hoa sinh
 Lâm Hải quận vương Vương Kế Cung (王繼恭), Lưu Hoa sinh
 Lục quân chư vệ sự Vương Kế Dung/Dong (王繼鎔/王繼鏞), Trần Kim Phượng sinh

Chú thích

Tham khảo

|-

|-

|-

Vua Mân (Thập quốc)
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 935
Hậu Đường
Năm sinh không rõ


title: Tenjochiki 1st Live Tour Dear...

text:
Tenjochiki 1st Live Tour 2009 ~Dear... là tour diễn đầu tiên của Tenjochiki The Grace tại Nhật Bản. Tour diễn được tổ chức tại 4 thành phố bao gồm Osaka, Nagoya, Fukuoka và Tokyo. Vì chấn thương lưng của Stephanie nên cô không thể tham gia tour diễn này theo lời chỉ định của bác sĩ của cô. Chỉ có 3 thành viên Dana, Sunday và Lina tham gia tour diễn này. Nhóm nhạc đàn anh cùng công ty Tohoshinki cũng có một màn xuất hiện đặc biệt trong tour diễn tại sân khấu BIG CAT ở Osaka trước khi 3 cô gái hát ca khúc cuối cùng.

Danh sách ca khúc biểu diễn
 Stand Up People
 Piranha
 I Don't Know What To Do
 Party
 少しでいいから (Sukoshi de ii kara)
 5 cm
 Coming To You
 どうして・・・ (Doushite...)
 Near~Thoughtful~1220
 天上のメロディー (Tenjou no Melody)
 My Everything
 One More Time, OK! "Royal Mirrorball Mix"
Encore
 Boomerang
 凍える太陽 (Frozen Sun)
 Here
 I'll Kiss You

Lịch diễn

Các vật được sử dụng trong tour
Có một số sản phẩm được bán để dành cho các Shapley đến xem tour diễn. Ngày 3 tháng 4 năm 2009, một cuốn sách ảnh về tour diễn được phát hành bởi AVEX.
~Dear...~ tour Lightstick
~Dear...~ tour Towel
~Dear...~ tour Key Chain

Tham khảo

Liên kết ngoài
 天上智喜 Official Website

Các tour diễn năm 2009
Chuyến lưu diễn hòa nhạc năm 2009


title: Bản mở rộng

text:
Bản mở rộng (tiếng Anh: expansion pack) là phần bổ sung cho một game nhập vai, tabletop game, trò chơi máy tính hoặc trò chơi điện tử. Những tiện ích này thường thêm vào các bản đồ, màn chơi, vũ khí, vật phẩm mới của game hoặc tuyến cốt truyện mở rộng cho một tựa game hoàn chỉnh đã được phát hành. Khi các bản mở rộng của board game thường được thiết kế bởi nhà sáng tạo ban đầu, nhà phát triển trò chơi điện tử đôi khi ký hợp đồng phát triển các bản mở rộng cho một công ty bên thứ ba (xem Hellfire dành cho Diablo), đôi khi các hãng có thể lựa chọn để phát triển bản mở rộng của chính hãng hoặc có thể làm cả hai (Ensemble Studios từng phát triển trò chơi chiến lược thời gian thực Age of Empires III và bản mở rộng đầu tiên tự gọi là The WarChiefs, nhưng đã ký hợp đồng với Big Huge Games cho bản mở rộng thứ hai là The Asian Dynasties). Board game và game nhập vai tabletop đã từng thực hiện việc tiếp thị bản mở rộng từ những năm 1970 và các trò chơi điện tử đã từng phát hành các bản mở rộng từ những năm 1980, ví dụ đầu tiên là tựa game Dragon Slayer, Xanadu Scenario II và Sorcerian.

Tóm lược
Giá của một bản mở rộng thường rẻ hơn nhiều hơn so với phiên bản gốc. Khi bản mở rộng gồm toàn bộ các nội dung bổ sung thì hầu hết chúng đều yêu cầu cần phải có bản gốc mới chơi được. Trò chơi với nhiều bản mở rộng thường bắt đầu bán kèm phiên bản đầu tiên với các bản mở rộng trước đó, chẳng hạn như The Sims Deluxe Edition (The Sims với The Sims: Livin 'Large). Những gói này làm cho game dễ tiếp cận hơn với người chơi mới. Khi trò chơi tới gần kết thúc vòng đời của chúng, nhà xuất bản thường phát hành một bộ sưu tập 'complete' (hoàn chỉnh) hoặc bộ 'gold collection' (sưu tập vàng) trong đó bao gồm các phiên bản và tất cả các bản mở rộng tiếp theo của nó.

Bản mở rộng độc lập
Một số bản mở rộng không yêu cầu phải có phiên bản gốc, để sử dụng những nội dung mới như là trường hợp với Half-Life: Blue Shift hoặc Sonic & Knuckles. Trong một số trường hợp, một bản mở rộng độc lập như Heroes of Might and Magic III: The Shadow of Death hoặc Dungeon Siege: Legends of Aranna bao gồm cả bản gốc. Bản mở rộng độc lập thường được các nhà bán lẻ trò chơi ưa thích kể từ khi họ yêu cầu ít không gian kệ và nói chung là dễ di dời hơn vì họ không cần thực hiện các điều kiện tiên quyết của việc sở hữu bản game gốc. Thông thường, các tựa game nâng cao hoặc những bộ tuyển tập sẽ được phát hành như "Game of the Year edition" (ấn bản game của năm), "Director's Cut" và v.v… đều là những ví dụ về bản mở rộng độc lập. Trong một số bản độc lập nếu ai đó không có phiên bản đầu tiên hoặc trước đó, do vậy họ không thể sử dụng các đơn vị hoặc chủng tộc nhất định có trong các game khác tại mục chơi mạng.

Bản mở rộng game console
Bản mở rộng phần lớn đều phát hành cho các tựa game máy tính, nhưng đang có xu hướng trở nên ngày càng phổ biến dành cho các tựa game trò chơi điện tử hệ console, đặc biệt là do sự phổ biến của các dịch vụ console trực tuyến như Xbox Live và PlayStation Network. Số lượng ngày càng tăng của các trò chơi đa nền tảng cũng dẫn đến việc phát hành các bản mở rộng nhiều hơn trên các hệ máy console, đặc biệt là bản mở rộng độc lập (như mô tả ở trên). Ví dụ như tựa game Command & Conquer 3: Kane's Wrath, yêu cầu phải có bản gốc Command & Conquer 3: Tiberium Wars để chơi trên máy tính, nhưng phiên bản Xbox 360 đều có sẵn cả hai bản Tiberium Wars và Kane's Wrath mà không cần phải đòi hỏi lẫn nhau. Thêm một ví dụ khác nữa là tựa game Grand Theft Auto: London, 1969 là bản mở rộng đầu tiên phát hành trên hệ máy PlayStation. Trò chơi yêu cầu người chơi phải lấy đĩa London ra và bỏ đĩa bản gốc Grand Theft Auto vào rồi lấy ra, sau đó lại bỏ đĩa London vào lần nữa thì mới chơi được. Ngoài ra còn trò Sonic & Knuckles cho hệ máy Sega Mega Drive/Genesis có điểm không bình thường ở chỗ nó có chức năng như một băng độc lập và là một bản mở rộng cho cả hai bản Sonic the Hedgehog 2 và Sonic the Hedgehog 3.

Xem thêm
Game từng kỳ
Ấn bản vàng
Mod (trò chơi máy tính)
Nội dung tải về

Tham khảo

Thuật ngữ trò chơi điện tử
Phát triển trò chơi điện tử
Phân phối trò chơi điện tử


title: Spin-off

text:
Spin-off (tùy trường hợp có thể hiểu thành ngoại truyện hay chương trình dẫn xuất) là các phương tiện truyền thông, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử hoặc bất kỳ tác phẩm tường thuật nào có nguồn gốc từ một hoặc nhiều tác phẩm đã có. Nó thường nêu chi tiết hơn về các khía cạnh khác của tác phẩm gốc  (ví dụ như một chủ đề, nhân vật hoặc sự kiện cụ thể). Spin-off có thể được gọi là sidequel khi nó tồn tại trong cùng một khung thời gian của thời gian như tác phẩm tiền nhiệm. Một trong những spin-off đầu tiên của kỷ nguyên truyền thông hiện đại bắt đầu xuất hiện vào năm 1941 khi đang hỗ trợ nhân vật Throckmorton P. Guildersleeve từ một buổi chiếu bộ phim hài Fibber McGee and Molly được phát trên máy radio đời xưa đã trở thành ngôi sao trong chương trình của riêng ông là The Great Guildersleeve (1941–1957).

Với thể loại viễn tưởng, thuật ngữ này song song với việc sử dụng trong truyền hình, nó thường có nghĩa để chỉ một sự thay đổi đáng kể trong quan điểm tường thuật và hoạt động từ cốt truyện này (trước đó) dựa trên các hoạt động của nhân vật chính trong sê-ri và do đó là một sự thay đổi hành động này và chủ đề câu chuyện tổng thể của một số nhân vật chính khác, mà giờ đây trở thành chủ đề chính hoặc trung tâm (cốt truyện) của sê-ri phụ mới. Nhân vật chính mới thường xuất hiện đầu tiên như một nhân vật phụ hoặc nhân vật hỗ trợ trong tuyến cốt truyện chính trong một môi trường nhất định, và nó rất phổ biến cho nhân vật chính trước đây đóng một vai trò hỗ trợ hoặc với vai trò khách mời, ít nhất cũng đề cập đến lịch sử trong các bản sê-ri phụ mới. Đôi khi, các spin-off thường tự tạo spin-off của riêng mình và để lại một buổi diễn mới chỉ kết nối mơ hồ với sê-ri gốc.

Xem thêm
Danh sách các spin-off trên truyền hình
Spin-Off (game show)
Phần tiếp theo tinh thần

Tham khảo

Thuật ngữ truyền hình
Sản phẩm phụ


title: Isak N Jiyeon

text:
Isak N Jiyeon (이삭 N 지연) là một nhóm nhạc song ca nữ thành lập bởi SM Entertainment vào năm 2002. Nhóm nhạc này đã tan rã không lâu sau khi thành lập. Nhiều khả năng cho rằng nhóm tan rã là do lượng đĩa bán thấp và không tạo được tên tuổi cho nhóm, nhưng đó không phải nguyên nhân chính; vấn đề với hai cô gái là do thời gian: Isak phải trở về nhà ở Nam California vì lý do gia đình (mẹ cô mang quốc tịch Hàn Quốc và người bố của cô mang quốc tịch Mỹ chia tay). Dù vậy Lee Ji-yeon, thành viên còn lại, vẫn tiếp tục hoạt động cùng SM Entertainment cho dự án nhạc mới The Grace. Isak nói rằng nhóm nhạc vẫn chưa thể kết thúc như vậy được; "Không ai có thể đoán trước được khi nào album mới lại được ra mắt, nhưng chúng tôi vẫn rất hay nói về điều này." Isak vẫn dưới sự quản lý của SM Entertainment, cô vẫn tham gia vào các ca khúc của SMTOWN và làm rất nhiều nghề nghiệp khác nhau, như là DJ và VJ cho Arirang TV, MC cho các chương trình ca nhạc và đóng một vài vai diễn nhỏ trên truyền hình.

Thành viên
 Kim Isak (김이삭) (sinh ngày 25 tháng 5 năm 1985 (tuổi 27) tại Frankfurt), tên khai sinh Ida Dene Simmons, là một VJ cho chương trình Pops in Seoul trên kênh Arirang TV. Cô rời công ty SM Entertainment vào năm 2012.
 Lee Jiyeon (이지연) (sinh ngày 18 tháng 2 năm 1984 (tuổi 28), được biết là Lina The Grace. Cô hiện tại đang nổi bật là một diễn viên hơn là một ca sĩ.

Discography

Album phòng thu
Tell Me Baby, ra mắt tháng 9 năm 2002

Kết hợp với nghệ sĩ khác
 2003 Summer Vacation in SMTOWN.com
 2004 Summer Vacation in SMTOWN.com

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Isak N Jiyeon Official Website
 Isak N Jiyeon trên empas people
 Isak N Jiyeon trên EPG

SM Town
Ban nhạc Hàn Quốc
Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc
Nghệ sĩ SM Entertainment
Ban nhạc thành lập năm 2002


title: Vương Kế Bằng

text:
Vương Kế Bằng (, ?- 29 tháng 8, 939), dùng tên Vương Sưởng (王昶) từ năm 935 đến năm 939, gọi theo thụy hiệu là Mân Khang Tông, là một hoàng đế của nước Mân thời Ngũ Đại Thập Quốc. Ông tập vị hoàng đế sau khi cha Vương Diên Quân bị sát hại. Vương Kế Bằng cũng bị sát hại trong một cuộc binh biến do hoàng thúc Vương Diên Hy tiến hành.

Bối cảnh
Sử tịch ghi rằng Vương Kế Bằng là trưởng tử của Vương Diên Quân, song bia mộ nguyên thê của Vương Diên Quân là phu nhân Lưu Hoa thì cho thấy rằng Vương Kế Bằng là thứ tử của Vương Diên Quân, Vương Kế Nghiêm (王繼嚴) là huynh trưởng và hai đệ (lúc Lưu Hoa qua đời vào năm 930) là Vương Kế Thao (王繼韜), và Vương Kế Cung (王繼恭).<ref>Trần Hồng Quân, Đường cố Yên quốc Minh Huệ phu nhân Bành Thành Lưu thị mộ chí, khai quật tại Phúc Kiến, Học báo Đại học Ninh Ba (bản khoa học nhân văn), quyển 23 kỳ 5 (tháng 9 năm 2010).</ref> (Thập Quốc Xuân Thu thì liệt kê một người đệ khác là Vương Kế Dung (王繼鎔). Vương Kế Bằng kết hôn với Lý thị- cũng là hậu duệ của Vương Thẩm Tri, cha của bà là Đồng bình chương sự Lý Mẫn (李敏).

 Thời phụ thân trị vì
Năm 926, bá của Vương Kế Bằng là Vương Diên Hàn trở thành quân chủ của Mân, đến tháng 1 năm 927, Vương Diên Quân cùng Vương Diên Bẩm liên kết lật đổ Vương Diên Hàn. Vương Diên Quân trở thành người cai trị mới của Mân, tự xưng là Uy Vũ lưu hậu. Vương Diên Quân được Hậu Đường Minh Tông Lý Tự Nguyên phong tước Mân vương vào năm 928,

Vương Diên Quân thích thuật thần tiên, đạo sĩ Trần Thủ Nguyên (陳守元) xưng rằng nhận được mệnh của Bảo Hoàng và nói với Vương Diên Quân rằng nếu có thể 'tị vị thụ đạo' thì có thể làm Thiên tử 60 năm. Diên Quân tin theo, ngày Bính Tý (23) tháng 12 năm Tân Mão (2 tháng 2 năm 932), mệnh Tiết độ phó sứ Vương Kế Bằng nắm quyền cai quản quân phủ sự, còn bản thân trở thành một đạo sĩ. Ngày Giáp Thìn (22) tháng 3 năm Nhâm Thìn (30 tháng 4 năm 932), Vương Diên Quân phục vị.

Sang năm Quý Tị (933), Vương Diên Quân xưng là Đại Mân hoàng đế, cải danh Vương Lân. Vương Lân bổ nhiệm Vương Kế Bằng làm hữu bộc xạ, trung thư thị lang, đồng bình chương sự. Sang tháng 4 ÂL, Vương Lân lập Vương Kế Bằng làm Phúc vương, cho đảm nhiệm thêm chức Bảo Hoàng cung sứ. Ngày Canh Thìn (5) tháng 5 (31 tháng 5), Mân xảy ra động đất, Vương Lân lại 'tị vị tu đạo', mệnh Phúc vương Vương Kế Bằng tạm quyền cai quản quốc sự, đến ngày Mậu Tý (14) tháng 7 (7 tháng 8) thì phục vị.

Sau khi Vương Kế Bằng được lập làm Phúc vương, Vương Lân bổ nhiệm Diệp Kiều giúp đỡ cho ông. Diệp Kiều là người bác học, có khí chất thẳng thắn, Vương Kế Bằng đối đãi theo lễ sư phụ.

Tháng giêng năm Giáp Ngọ (934), tướng Ngô Tương Diên Huy (蔣延徽) đem quân đến bao vây thành Kiến châu của Mân. Vương Lân khiển Thượng quân Trương Ngạn Nhu (張彥柔) và Phiêu kị đại tướng quân Vương Diên Tông (王延宗) đem vạn binh cứu Kiến châu. Tuy nhiên, trên đường đi, sĩ tốt không tiến nữa, nói rằng nếu không bắt được Xu mật sứ hủ bại tàn ác Tiết Văn Kiệt thì sẽ không thể đánh địch. Khi tin tức đến kinh thành Trường Lạc, Vương Kế Bằng và Hoàng thái hậu thuyết phục Vương Lân giao Tiết Văn Kiệt. Khi Vương Lân chưa thể quyết định, Vương Kế Bằng cho phục kích và bắt giữ Tiết Văn Kiệt, giải người này đến chỗ các binh sĩ. Các binh sĩ ăn thịt Tiết Văn Kiệt, sau đó tiến về Kiến châu, quân Ngô triệt thoái.

Năm 935, Vương Kế Bằng thư thông với cung nhân Lý Xuân Yến, ông thỉnh mẹ kế là Hoàng hậu Trần Kim Phượng, Trần hậu xin Vương Lân ban Lý Xuân Yến cho Vương Kế Bằng, Vương Lân chấp thuận song không hài lòng. Đệ của Vương Kế Bằng là Vương Kế Thao giận dữ và âm mưu sát hại Vương Kế Bằng.

Những năm cuối đời, Vương Lân bị trúng phong, Trần hoàng hậu tư thông với Quy Thủ Minh (歸守明) và Bách công viện sứ Lý Khả Ân (李可殷). Lý Khả Ân thường vu cáo Phòng thành sứ Lý Phỏng (李仿) trước Vương Lân, trong khi người trong tộc của Trần hoàng hậu là Trần Khuông Thắng (陳匡勝) thì vô lễ với Vương Kế Bằng, do vậy cả Lý Phảng và Vương Kế Bằng đều hận. Khi Vương Lân bị bệnh càng nặng, Vương Kế Bằng cảm thấy vui mừng (vì sắp được kế vị). Lý Phảng thì tin rằng Vương Lân sẽ không thể hồi phục, do vậy vào ngày Kỉ Mão (18) tháng 10 năm Ất Mùi (16 tháng 11 năm 935) cho tráng sĩ giết chết Lý Khả Ân. Tuy nhiên, đến ngày Canh Thìn hôm sau, khi bệnh tình của Vương Lân giảm bớt, Trần hoàng hậu tấu về sự việc. Lý Phỏng lo sợ, dẫn bộ binh tiến vào cung đâm trọng thương Vương Lân, cung nhân không muốn ông phải chịu khổ nên giết ông. Lý Phỏng và Vương Kế Bằng sau đó giết Trần hoàng hậu, Trần Thủ Ân (陳守恩), Trần Khuông Thắng, Quy Thủ Minh và Vương Kế Thao. Đến ngày Tân Tị (20) cùng tháng (18 tháng 11), Vương Kế Bằng tuyên bố rằng Hoàng thái hậu lệnh cho ông giám quốc, Vương Kế Bằng tức hoàng đế vị trong ngày. Ông đổi tên thành Sưởng.

 Trị vì
Sau khi đăng cơ, Vương Sưởng tự xưng là quyền tiết độ sứ, khiển sứ phụng biểu cho Hoàng đế Hậu Đường Lý Tòng Kha, trong nước thì ban bố đại xá và lập Lý Xuân Yến làm hiền phi.

Lý Phỏng sau đó chuyên chế triều chính, ngầm nuôi tử sĩ, Vương Sưởng cùng với Củng Thần chỉ huy sứ Lý Diên Hạo (李延皓) và một số triều thần khác lên kế hoạch diệt trừ. Lý Diên Hạo trá cha trợ cho Lý Phỏng, Lý Phỏng tiếp đãi và không nghi ngờ. Ngày Nhâm Tý (21) tháng 11 (19 tháng 12), khi Lý Phỏng nhập triều, Vương Sưởng và Lý Diên Hạo cho vài trăm vệ sĩ phục trong nội điện và chặt đầu Lý Phỏng, treo đầu ở cổng triều. Người của Lý Phỏng có hơn một nghìn, tiến công Ứng Thiên môn, không chiếm được, họ lại tiến công Khải Thánh môn, đoạt thủ cấp của Lý Phỏng và chạy sang Ngô Việt. Vương Sưởng ra chiếu cáo dụ rằng Lý Phỏng phạm tội giết vua và giết Vương Kế Thao. Vương Kế Bằng cho Kiến vương Vương Kế Nghiêm quyền phán Lục quân chư vệ, cho Diệp Kiều làm Nội tuyên huy sứ, tham gia chính sự. Tuy nhiên Vương Sưởng sau lại trở nên kiêu ngạo, không cùng Diệp Kiều nghị quốc sự. Sau khi Diệp Kiều cố gắng chỉnh huấn và bảo rằng ông quá sủng ái Lý Xuân Yến trong khi thờ ơ với Lương quốc phu nhân Lý thị, Vương Sưởng không nghe theo và lạnh nhạt với Diệp Kiều, sau đó buộc Diệp Kiều nghỉ hưu. Vương Sưởng tin tưởng Trần Thủ Nguyên, ban cho hiệu Thiên sư''. Vương Sưởng cũng thảo luận tất cả quốc sự quan trọng với Trần Thủ Nguyên, do vậy nhiều người đến hối lộ Trần Thủ Nguyên để xin lợi lộc, cổng nhà Thủ Nguyên giống như là chợ.

Năm 936, Vương Sưởng lập Hiền phi Lý thị làm hoàng hậu, tôn hoàng thái hậu làm thái hoàng thái hậu.

Năm 937, Vương Sưởng cho xây dựng Tử Vi cung (紫微宮), dùng thủy tinh để trang trí, công sức xây dựng gấp mấy lần Bảo Hoàng cung. Vương Sưởng cũng sai người đến các châu để dò xét nhân dân. Sau khi có phương sĩ nói với ông rằng ban đêm có thấy bạch long ở Loa phong, Vương Sưởng cho xây Bạch Long tự. Đương thời, do xây dựng quá đà, ngân sách không đủ, do vậy Vương Sưởng bắt ép Lại bộ thị lang Thái Thủ Mông (蔡守蒙) bán chức quan lấy tiền mặc dù người này liêm khiết. Ông cũng ban chiếu lệnh cho những ai khai bớt tuổi (để tránh lao dịch) thì sẽ bị phạt đánh trượng vào lưng, những ai giấu khẩu sẽ bị giết, ai chạy chốn để tránh hình phạt thì sẽ giết cả tộc người đó. Rau quả lợn gà đều bị đánh thuế nặng.

Đến tháng 10 ÂL, Vương Sưởng mệnh kì đệ Uy Vũ tiết độ sứ Vương Kế Cung thượng biểu thông báo việc tự vị cho Hậu Tấn Cao Tổ Thạch Kính Đường, đồng thời thỉnh được lập 'để' tại kinh thành Khai Phong của Hậu Tấn. Ngày Bính Ngọ (3) tháng 11 năm Mậu Tuất (27 tháng 11 năm 938), Hậu Tấn Cao Tổ phong Vương Sưởng làm Mân quốc vương, cho Tả tán kị thường thị Lô Tổn (盧損) làm sách lễ sứ, thưởng "giả bào" (áo đỏ) cho Vương Sưởng. Ngày Mậu Thân (5), Hậu Tấn Cao Tổ phong Vương Kế Cung làm Lâm Hải quận vương. Khi Vương Sưởng hay tin, ông khiển tiến tấu quan Lâm Ân (林恩) đi giải thích với Hậu Tấn rằng ông đã kế tập đế hiệu, do vậy không tiếp nhận sách mệnh và sứ giả. Đến khi Lô Tổn đến Phúc châu vào tháng 2 ÂL năm Kỉ Hợi (939), Vương Sưởng xưng bệnh không gặp, mệnh Vương Kế Cung làm chủ việc tiếp đón Lô Tổn. Sau đó, Vương Kế Bằng khiển Lễ bộ viên ngoại lang Trịnh Nguyên Bật (鄭元弼) phụng biểu của Vương Kế Cung theo Lô Tổn nhập cống Hậu Tấn.

Vương Sưởng ghen ghét với tài danh của các thúc phụ là cưụ Kiến châu thứ sử Vương Diên Vũ (王延武) và Hộ bộ thượng thư Vương Diên Vọng (王延旺). Vu giả Lâm Hưng (林興) vốn có oán với Vương Diên Vũ, vào năm 939 người này bẩm với Vương Sưởng rằng quỷ thần nói Vương Diên Vũ và Vương Diên Vọng sẽ làm biến. Vương Sưởng không điều tra lại, liền cho tráng sĩ đến phủ đệ giết họ cùng 5 người con trai. Tin vào lời Trần Thủ Nguyên, Vương Kế Bằng cho xây dựng Tam Thanh điện trong cung cấm, dùng vài nghìn cân vàng để đúc tượng Bảo Hoàng đại đế, Thiên Tôn, Lão Quân; đốt hương cúng tế; cầu thần đan. Chính sự lớn nhỏ đều được giao cho Lâm Hưng "truyền" quyết định của Bảo Hoàng. Kiến vương Vương Kế Nghiêm được lòng binh sĩ, Vương Sưởng lo sợ nên đến tháng 6 ÂL thì bãi binh quyền của Vương Kế Nghiêm, đổi tên người này thành Kế Dụ (繼裕), cho Vương Kế Dung thay thế. Phát giác ra Lâm Hưng lừa gạt mình, ngày Ất Mùi (25) cùng tháng (14 tháng 7), Vương Sưởng bắt người này đến sống ở Trường Xuân cung.

Ngày Ất Tị (6) tháng 7 (24 tháng 7), Bắc cung của Mân bị hỏa hoạn thiêu hủy.

Trong khi đó, hai đạo quân tinh nhuệ bảo vệ cung điện là Củng Thần (拱宸) và Án Hạc (按鶴) vốn do Vương Lân lập ra. Tuy nhiên, sau khi Vương Sưởng trở thành hoàng đế, ông lại mộ 2.000 tráng sĩ để lập ra đội quân phúc tâm, có hiệu là Thần Vệ (宸衛), lộc thưởng đều nhiều hơn so với hai đội quân kia. Có người nói rằng binh sĩ Củng Thần và Án Hạc oán và muốn làm loạn, do vậy Vương Sưởng định phân họ đến đồn trú tại Chương châu và Tuyền châu, khiến họ càng thêm giận dữ. Vương Sưởng cũng thích uống rượu vào ban đêm, ép quần thần uống, lệnh cho thân tín dò xét sơ suất của họ; tụng đệ của Vương Sưởng là Vương Kế Long do uống rượu say nên thất lễ và bị xử trảm. Việc Vương Sưởng diệt trừ thành viên tông thất khiến họ sợ hãi và tức giận, thúc phụ của ông là Tả bộc xạ-Đồng bình chương sự Vương Diên Hy giả vờ bị điên để tránh họa, Vương Sưởng ban cho trang phục của đạo sĩ, đưa đến Vũ Di Sơn, chẳng bao lâu sau thì cho đưa về tư đệ giam cầm. Vương Sưởng nhiều lần hà hiếp quân sứ của Củng Thần và Án Hạc là Chu Văn Tiến và Liên Trọng Ngộ, khiến hai người này oán giận. Sau khi Bắc cung bị hỏa hoạn, còn kẻ phá hoại thì không bắt được, Vương Sưởng mệnh Liên Trọng Ngộ đưa binh lính đi quét dọn tro tàn, mỗi ngày có đến vạn người phải lao dịch, sĩ tốt hết sức khổ sở. Vương Sưởng nghi ngờ Liên Trọng Ngộ là người mưu phóng hỏa và dự định diệt trừ người này, Nội học sĩ Trần Đàm (陳郯) bí mật thông báo sự việc cho Liên Trọng Ngộ.

Đêm ngày Tân Tị (12) tháng 7 nhuận (29 tháng 8), Liên Trọng Ngộ dẫn theo binh sĩ Củng Thần và Án Hạc tấn công vào Trường Xuân cung (長春宮) do Vương Sưởng đang ở đó, cho người đến nghênh Vương Diên Hy làm hoàng đế. Các đạo quân khác cùng tham gia chống Vương Sưởng, riêng Thần Vệ thì kháng cự. Đến khi trời sáng, loạn binh tiến công quân Thần Vệ và đánh bại đội quân này, hơn nghìn người phụng Vương Sưởng và Lý hoàng hậu chạy về phía bắc. Tuy nhiên, khi họ đến Ngô Đồng lĩnh thì đám quân dần đào tán. Trong khi đó, Vương Diên Hy khiển cháu (biểu đệ của Vương Sưởng) là Vương Kế Nghiệp (王繼業) đem binh đuổi theo Vương Sưởng. Vương Sưởng vốn là người giỏi bắn cung, giương cung giết được một số địch, song ngày càng có nhiều lính đến, Vương Sưởng nhận ra rằng không thể thoát được nên quẳng cung đi. Vương Sưởng nói với Vương Kế Nghiệp: "tiết làm thần của Khanh ở đâu?" Vương Kế Nghiệp đáp: "Nếu quân không có quân đức, thần sao có thần tiết? Tân quân là thúc phụ, cựu quân thì là côn đệ của ta, ai thân hơn, ai xa hơn?" Vương Sưởng không nói lại, ông bị Vương Kế Nghiệp giải về kinh thành Trường Lạc. Tuy nhiên khi đến Đà Trang, Vương Kế Nghiệp chuốc rượu say Vương Sưởng rồi thắt cổ giết, Lý hoàng hậu cùng các hoàng tử và Vương Kế Cung cũng bị giết. Vương Diên Hy truy thụy cho ông là Thánh Thần Anh Duệ Văn Minh Quảng Vũ Ứng Đạo Đại Hoằng Hiếu Hoàng đế, truy miếu hiệu cho ông là Khang Tông.

Chú thích

Tham khảo

Vua Mân (Thập quốc)
Vua Trung Quốc bị giết
Năm sinh thiếu
Mất năm 939


title: Chi Tuyết tùng

text:
Chi Tuyết tùng hay chi Thông tuyết, còn gọi là Chi Hương bách (danh pháp khoa học: Cedrus) là một chi thực vật lá kim trong họ Thông, ngành Thông. Chúng có nguồn gốc từ phía Tây dãy núi Himalaya và khu vực Địa Trung Hải, thường sống ở độ cao 1.500-3.200 m ở dãy Himalaya và 1.000-2.200 m ở Địa Trung Hải.

Mô tả

Tuyết tùng là một cây cao đến khoảng 30–40 m (đôi khi 60 m) với mùi thơm hăng của nhựa gỗ, chỏm dày tạo hình chóp và vỏ cây có hình vuông rạn nứt, và các nhánh rộng, phẳng. Các chồi đa dạng, chồi dài tạo thành các trụ đỡ của các nhánh, và các chồi ngắn, hầu hết mang những chiếc lá. Lá xanh và có hình kim, dài 8–60 mm, được sắp xếp trong một dạng xoắn ốc mở (phyllotaxis) trên các cành dài, và trong các cụm xoắn ốc dày đặc 15-45 trên cành ngắn, chúng có màu sắc khác nhau từ màu xanh lục nhạt của cỏ đến màu lục đậm, lục lam đậm, tùy thuộc vào độ dày của lớp sáp trắng để bảo vệ lá không bị khô hạn. Quả có dạng hình thùng, dài 6–12 cm và rộng 3–8 cm, màu xanh lá cây hay màu xám nâu khi chín, và như chi Lãnh sam, bị tan rã ra khi chín để giải phóng các hạt giống nhỏ có cánh. Các hạt dài 10–15 mm, với một cánh 20–30 mm; như chi Lãnh sam, những hạt giống có 2-3 bọc nhựa thông, có chứa một loại nhựa có vị hăng khó chịu, được cho là bảo vệ chống lại các loài sóc ăn. Tế bào trưởng thành mất một năm, với sự thụ phấn vào mùa thu và những hạt giống trưởng thành cùng một thời điểm một năm sau đó. Tế bào phấn hoa có hình nón và mảnh mai hình trứng, dài 3–8 cm, được sản xuất vào cuối mùa hè và kết phấn hoa vào mùa thu

Phân loại

Tuyết tùng có chung một cấu trúc hình nón rất giống với lãnh sam và theo truyền thống thường được coi là có liên quan chặt chẽ, nhưng bằng chứng phân tử hỗ trợ một vị trí cơ bản riêng trong việc phân loại.

Có năm phân nhánh của chi Tuyết tùng, tuỳ theo các quan điểm phân loại học mà có thể xếp vào từ một đến bốn loài khác nhau:

 Cedrus deodara (đồng nghĩa C. libani subsp. deodara), tên thông thường: Tuyết tùng Himalaya, tuyết tùng - 雪松 nghĩa là thông tuyết. Là loài bản địa ở tây Himalaya. Lá màu xanh lục sáng đến màu xanh lục nhạt phấn, 25–60 mm;
 Cedrus libani: Tuyết tùng Liban, còn gọi là hương bách hay hương bá (香柏). Quả vảy mịn, có hai (hoặc tối đa bốn) phân loài:
 C. libani subsp. libani: Hương bách Liban, còn gọi là hương nam. Sống tại vùng núi của Liban, phía tây Syria và trung-nam Thổ Nhĩ Kỳ. Lá màu lục đậm đến lục lam phấn xám, 10–25 mm.
 C. libani subsp. stenocoma: Hương bách Thổ Nhĩ Kỳ. Vùng núi phía tây nam Thổ Nhĩ Kỳ. Lá màu lục lam phấn xám, 8–25 mm.
 Cedrus brevifolia (đồng nghĩa C. libani subsp. brevifolia, C. libani var. brevifolia): Tuyết tùng Síp, Vùng núi Cộng hòa Síp. Lá màu lục lam phấn xám, 8–20 mm.
 Cedrus atlantica (đồng nghĩa C. libani subsp. atlantica): Tuyết tùng Atlas. Vùng núi các nước Bắc châu Phi như Maroc và Algérie. Lá màu xanh lục đậm đến màu lục lam phấn xám, 10–25 mm.

Sinh thái học
Tuyết tùng thích nghi với khí hậu miền núi, ở Địa Trung Hải nơi chúng nhận được lượng mưa mùa đông, chủ yếu là qua tuyết, và hạn hán vào mùa hè, trong khi ở phía tây dãy Himalaya, chúng nhận được chủ yếu là lượng mưa và gió mùa trong mùa hè.

Tuyết tùng được sử dụng cây lương thực cho ấu trùng của một số loài bộ Cánh vẩy bao gồm các loài Bướm đêm.

Công dụng
Tuyết tùng được dùng để trang trí phổ biến, và được dùng rộng rãi trong nghề làm vườn vùng khí hậu ôn đới, nơi nhiệt độ mùa đông không giảm xuống dưới -25 °C. Tuyết tùng Thổ Nhĩ Kỳ chịu nhiệt độ tốt, -30 °C hoặc thấp hơn. Vân gỗ Tuyết tùng rất đẹp được dùng làm các vật dụng trong gia đình.

Tham khảo

Vật liệu sản xuất nước hoa
Cây dùng làm bonsai


title: Uyển Dung

text:
Uyển Dung (chữ Hán: 婉容; 13 tháng 11, năm 1906 - 20 tháng 6, năm 1946), Quách Bố La thị, biểu tự Mộ Hồng (慕鸿), hiệu Thực Liên (植莲), là nguyên phối Hoàng hậu của Tuyên Thống Đế Phổ Nghi nhà Thanh, và sau là Mãn Châu quốc khi Phổ Nghi trở thành Hoàng đế bù nhìn của quốc gia này.

Bà nổi tiếng vì là Hoàng hậu cuối cùng của chế độ phong kiến quân chủ của Trung Hoa, dù thực tế danh vị "Hoàng hậu" của bà chỉ là trên danh nghĩa do Hoàng đế Phổ Nghi đã thoái vị vào năm 1912 theo quyết định của Long Dụ Thái hậu. Lúc này, triều đình Mãn Thanh dưới thời Phổ Nghi được gọi là "Tốn Thanh hoàng thất Tiểu triều đình" (遜清皇室小朝廷), không được xem là một giai đoạn triều đình Mãn Thanh chính thức. Do đó, Uyển Dung chỉ được liệt kê là "Chính thất của Tuyên Thống Đế" mà chưa từng thực sự là "Đại Thanh Hoàng hậu", bà được người hậu thế về sau biết đến với biệt danh Mạt đại Hoàng hậu (末代皇后).

Bà cũng là vị Hoàng hậu duy nhất của triều Thanh, tuy thành thân với Hoàng đế dưới danh vị Hoàng hậu, không phải tấn phong từ tước vị Phúc tấn hay Phi thiếp sau khi Cố Hoàng hậu qua đời, nhưng trong Đại hôn lễ lại không được kiệu đưa vào cung qua Đại Thanh môn. Đây là một nghi lễ rất quan trọng trong Đại hôn của Hoàng hậu và Hoàng đế. Do tính chất lịch sử, chỉ duy nhất có 4 vị Hoàng hậu đời trước gồm Bát Nhĩ Tề Cát Đặc Phế hậu, Hiếu Thành Nhân Hoàng hậu, Hiếu Triết Nghị Hoàng hậu và Hiếu Định Cảnh Hoàng hậu được hưởng quy chế này.

Thân thế

Dòng dõi bình dị

Hoàng hậu Uyển Dung sinh vào năm 1904 tại Bắc Kinh. Không có ghi chép chính thức về sinh thần của bà, về sau vì để kết hôn với Phổ Nghi, gia đình bà đã cho sửa lại thành 13 tháng 11 (dương lịch) năm 1906 như hiện nay. Bà xuất thân gia tộc Quách Bố La thị (郭布罗氏), cũng gọi "Quách Giai thị" (郭佳氏), là một nhánh Thị tộc có gốc gác từ bộ tộc Đạt Oát Nhĩ gốc Mông Cổ, thuộc Mãn Châu Chính Bạch kỳ.

Gia tộc Uyển Dung vốn là Bố Đặc Ha (布特哈) của Chính Hoàng kỳ. Bố Đặc Ha, Mãn văn Buteha, đây là một chế độ Bát Kỳ áp dụng cho những gia tộc thiểu số trấn giữ vùng biên giới Đông Bắc của Đại Thanh. Các Bố Đặc Ha có Hán ngữ chuyển nghĩa thành "Đánh cá và săn bắt", vì khi đó các gia tộc thiểu số này có nghĩa vụ dâng sản vật địa phương lên triều đình theo mức hạn được quy định. Dòng họ Quách Bố La thị là một trong những Thế gia vọng tộc bản cư, đối với tầng lớp bản địa cũng có thể xem là có địa vị đáng kể.

Đến đời Cao tổ phụ của Uyển Dung là A Lặc Cẩm Na (阿勒锦那), gia đình của Uyển Dung từ Hắc Long Giang dời đến Bắc Kinh, được cải thành Mãn Châu Chính Bạch kỳ, trở thành một trong những gia tộc thuộc Kinh kỳ. Căn cứ Gia tộc gia phả của Uyển Dung, vợ cả của A Lặc Cẩm Na vốn là con gái của Cao Khách Nãi (高喀鼐), là Bố Đặc Ha Chính Bạch kỳ thuộc gia tộc Uy Lặc thị (倭勒氏), mà mẹ cả của A Lặc Cẩm Na lại là em gái của Cao Khách Nãi. Tằng tổ phụ của Uyển Dung, là con trai của A Lặc Cẩm Na, tên Trường Thuận (长顺), về sau cũng nghênh thú 2 người vợ cả đều là cháu gái của Cao Khách Nãi. Ba đời liên tiếp liên hôn cận huyết, các sử gia cho rằng đó là một trong những nguyên nhân khiến Uyển Dung cơ bản có mầm móng bệnh về sau.

Gia thế phấn chấn
Từ sau khi nhập kỳ, A Lặc Cẩm Na đảm nhậm Phó Đô thống, con trai duy nhất Trường Thuận về sau quân công hiển hách, nhậm Ô Tô Lý Đài Tướng quân (乌苏里台将军), rồi Cát Lâm Tướng quân (吉林将军), đến biên giới lãnh nhậm. Sau đó, Trường Thuận được truy tặng Nhất đẳng Khinh xa Đô úy (一等轻车都尉), nhập thờ Hiền Lương từ, thoáng chốc gia tộc trở thành một thế hệ công thần. Con trai độc nhất của Trường Thuận, tên Tây Lâm Bố (西林布), cũng là tổ phụ của Uyển Dung. Đương thời Tây Lâm Bố chỉ làm đến chức Thị vệ, hôn nhân xoay trong vòng giai cấp Bố Đặc Ha Bát Kỳ, vẫn chưa thể gia nhập hôn nhân cao quý của các gia tộc chốn Kinh kỳ. Thân phụ của Uyển Dung là Vinh Nguyên (荣源), con trai thứ ba của Tây Lâm Bố, sinh năm Quang Tự thứ 10, sang năm Quang Tự thứ 30, tổ phụ Trường Thuận chết bệnh, Vinh Nguyên đặc cách trọng thừa, từ Nhất phẩm Ấm sinh, trực tiếp lấy Lang trung thụ dùng. Đến lúc này, Vinh Nguyên đem cả nhà Quách Bố La thị bước vào luân hồi hôn nhân với danh môn vọng tộc.

Cả bốn vị phu nhân của Vinh Nguyên, đều xuất thân danh môn. Vợ cả của Vinh Nguyên, nguyên phối thê tử, xuất thân từ Mãn Châu Chính Hoàng kỳ Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị đại gia tộc, con gái của Bạn sự Đại thần Thụy Tuân (瑞洵), cháu chắt nội của Đại học sĩ Kỳ Thiện (琦善), gia tộc này nhiều đời đều làm quan to, cực kỳ hiển hách. Vị Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị này cưới Vinh Nguyên, không sinh dục mà qua đời, Vinh Nguyên bèn cưới kế thê, là mẹ đẻ của Uyển Dung. Vị kế thê này thuộc bộ tộc Ái Tân Giác La, cháu gái của Định Thận Quận vương Phổ Hú, con gái thứ tư của Trấn quốc Tướng quân Dục Trưởng (毓長), vì vậy còn được gọi là Tứ Cách cách (四格格), sinh ra anh trai Nhuận Lương (潤良) cùng Uyển Dung. Sau khi Tứ Cách cách mất, Vinh Nguyên lại cưới con gái cả của Duệ vương phủ Duệ Kính Thân vương Khôi Bân, thế xưng Đại Cách cách (大格格), nhưng vị Đại Cách cách này mệnh cũng không lớn, chỉ vừa qua cửa phủ không lâu sau thì qua đời.

Cuối cùng, Vinh Nguyên hôn thú cháu gái của Định Thận Quận vương Phổ Hú, là con gái thứ hai của Mẫn Đạt Bối lặc Dục Lãng (毓朗), nên còn được gọi là Nhị Cách cách (二格格), tên bà là Hằng Hương (恆香). Sau khi sinh hạ Uyển Dung, Tứ Cách cách cũng qua đời do sốt sản hậu, từ đó Uyển Dung được nuôi dạy bởi mẹ kế Hằng Hương mà lớn lên. Anh trai Nhuận Lương, về sau cưới em gái lớn của Phổ Nghi là Uẩn Anh và một em trai khác mẹ là Nhuận Kỳ (潤麒), về sau cưới em gái thứ ba của Phổ Nghi là Uẩn Dĩnh.

Mẫn Đạt Bối lặc Dục Lãng, là một trong "Nhị vương Tam bối lặc" thời Thanh mạt tuy vài điểm có cổ hủ, song phần nhiều vẫn rất cởi mở với Tây học. Ông có bảy con gái, về sau đều cật lực khuếch trương Tây học đầu thời Dân quốc, do đó Hằng Hương cơ bản cũng loại này Tây học thuần nhuyễn. Thân phụ của Uyển Dung, ông Vinh Nguyên, là một quý tộc Mãn nhưng có tư tưởng khoáng đạt, quan điểm nam nữ bình đẳng, cho phép con gái được tiếp thu giáo dục như các con trai, cộng với Hằng Hương cũng rất Tây học, ta có thể hình dung môi trường tiếp xúc văn hóa Tây từ rất sớm trong gia đình Uyển Dung. Bên cạnh đó, các con gái của Dục Lãng vốn lấy nhiều quan viên cao cấp trong Nội vụ phủ, điều đó khiến tài nguyên của vị Bối lặc này rất khá giả, do đó cũng kéo theo gia đình của Vinh Nguyên.

Thuở nhỏ, Uyển Dung sống cùng gia đình ở Thiên Tân, được mẹ kế Hằng Hương chú tâm dạy dỗ các quy tắc truyền thống, lại hưởng một tuổi thơ đầy đủ vật chất do chính nhà Bối lặc mang lại. Quan hệ giữa bà và mẹ kế vô cùng tốt, tựa như mẹ con ruột vậy, không hề có bất kì mâu thuẫn phát sinh nào. Ở tuổi thiếu niên, Uyển Dung được cho học ở một ngôi trường do Giáo hội Cơ đốc Mỹ thành lập, bà theo học tiếng Anh, sau lại học đàn piano, đặc biệt Uyển Dung rất hâm mộ nhạc jazz. Ngoài ra, gia đình còn mời một số gia sư riêng cho bà, dạy cả kiến thức, âm nhạc, hội họa phương Tây. Trong số đó có cả một gia sư người Mỹ sinh tại Trung Quốc là bà Isabel Ingram dạy tiếng Anh. Chính vị gia sư này đã đặt tên tiếng Anh cho bà là Elizabeth.

Mạt đại Hoàng hậu

Tuyển chọn tranh chấp
Lúc bấy giờ, Tuyên Thống Hoàng đế Phổ Nghi đã tuyên bố thoái vị, Hoàng đế chỉ mang tính chất quân chủ lập hiến, không có quyền lực, nhưng hôn sự của Hoàng đế vẫn là sự kiện trọng đại của triều đình Mãn Thanh đang lụi tàn.

Năm 1920, vào lúc Phổ Nghi 15 tuổi, có chính khách của chính phủ Dân Quốc đề nghị hôn nhân cho vị Hoàng đế đang thành niên. Ngày 20 tháng 11 năm đó, tờ 《Tiểu công báo》 có tiêu đề "Thanh Đế nghị hôn", đề cập rằng Tổng thống Từ Thế Xương có ý định đem con gái của chính mình gả cho Tuyên Thống Đế. Sang ngày 25 tháng 11, tắc có "Nghị hôn tin tức", các vị Thái phi từ chối hôn nhân của Từ Thế Xương, nói rằng Hoàng đế nên đến tuổi như Thanh Mục Tông cùng Thanh Đức Tông, vào năm 17 tuổi mới bàn đến hôn nhân. Tuy Từ Thế Xương bị khước từ, nhưng rồi các Thái phi cũng từ đó chú ý đến vấn đề hôn nhân của Phổ Nghi, bắt đầu để mắt đến việc chọn các con gái thuộc quý tộc Mông Cổ hoặc quan lại Mãn Châu, danh gia vọng tộc, mới xứng đáng vị trí Hoàng hậu tương lai.

Từ năm 1921, lựa chọn đã chính thức bắt đầu quá trình. Rất nhiều người bị tuyển, rồi đào thải, cuối cùng còn lại 4 người: con gái của Vinh Nguyên là Quách Bố La thị, con gái của Đoan Cung là Ngạch Nhĩ Đức Đặc thị, con gái Hành Vĩnh là Hoàn Nhan thị, và cuối cùng là con gái của Dương Thương Trát Bố là Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị, tất cả đều xuất thân quý tộc, không gia đình giàu có thì cũng là dòng dõi cao quý.

Cuối cùng kết quả chúng ta đều biết, Quách Bố La thị là Hậu, Ngạch Nhĩ Đức Đặc thị là Phi. Dựa theo cách nói của Phổ Nghi, quá trình lựa chọn như sau:

Quá trình này, theo cách nói của đám người Phổ Giai (溥佳) tường thuật lại, cả Quách Bố La thị cùng Ngạch Nhĩ Đức Đặc thị đều biểu thị sự chống đối ngầm giữa các thế lực lúc bấy giờ. Vào năm 1922, khi diễn ra quá trình tuyển chọn, các Thái phi đã ngấm ngầm kình cựa nhau, Một là góa phụ của Thanh Mục Tông, tức là Kính Ý Thái phi Hách Xá Lý thị, một bên kia là Đoan Khang Thái phi Tha Tha Lạp thị, góa phụ của Thanh Đức Tông. Căn cứ cách nói của Phổ Giai, Uyển Dung có sự hỗ trợ từ Đoan Khang Thái phi cùng Tái Đào (载涛), còn Văn Tú có sự ủng hộ từ Kính Ý Thái phi cùng Tái Tuân (载洵). Nơi này cũng có thể nhìn ra, hai người đều có tương đương bối cảnh, mỗi người đều có một vị Thái phi cùng một vị Hoàng thúc duy trì thế lực. Việc chọn Hậu-Phi này trên thực tế thể hiện mâu thuẫn giữa Thái phi cùng với phái Tông thất.

Nói đến đây, ông ngoại của Uyển Dung là Bối lặc Dục Lãng - cha ruột của mẹ kế bà là Hằng Hương, vốn lại có quan hệ rất thân thiết với Tái Đào, tựa hồ đây chính là nguyên nhân khiến Tái Đào ủng hộ Uyển Dung. Hơn nữa, Đoan Khang Thái phi cùng Uyển Dung cũng có quan hệ thông gia sâu sắc. Từ khi trước có nói, vợ cả của Vinh Nguyên, Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, là cháu chắt của Đại học sĩ Kỳ Thiện, tổ phụ của Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị là Cung Thang (恭镗) - người đã nghênh thú Tha Tha Lạp thị, vốn là Tam cô cô của Đoan Khang Thái phi. Như vậy tính ra, Uyển Dung là ngoại tằng tôn nữ của cô ruột của Đoan Khang Thái phi, quan hệ hôn nhân cực kì phức tạp và chặt chẽ. Bên cạnh đó, vợ cả của Bối lặc Dục Lãng là Hách Xá Lý thị, chị ruột của Kính Ý Thái phi, như vậy Uyển Dung lại là ngoại tôn nữ của Kính Ý Thái phi. Đây có lẽ là nguyên nhân duy nhất khiến cuối cùng Kính Ý Thái phi chịu nhượng bộ, tuyển chọn Uyển Dung cho vị trí Hoàng hậu.

Trở thành Hoàng hậu

Năm 1922, ngày 10 tháng 3 (dương lịch), Tuyên Thống Đế tuyên bố công văn:「"Nghị tuyển, chọn con gái của Khinh xa Đô úy Vinh Nguyên là Quách Giai thị lập làm Hoàng hậu. Lại chọn con gái của Đoan Cung là Ngạch Nhĩ Đức Đặc thị, phong làm Thục phi"」.

Ngay lúc đó, chính phủ Trung Hoa dân quốc cho Thanh thất ưu đãi điều kiện là: 「"Đại Thanh hoàng đế sau khi từ vị, tôn hào vẫn còn không phế, Trung Hoa dân quốc lấy các ngoại quốc quân chủ lễ nghi để đối đãi với Thanh thất"」. Vì thế, hôn lễ của Phổ Nghi vẫn là hoàn toàn rập khuôn Hoàng đế đại hôn lễ nghi, dân quốc chính phủ đặc chuẩn Hoàng hậu "Phượng dư" (凤舆) từ Đông Hoa môn nâng tiến Tử Cấm Thành. Sau hơn nửa năm chuẩn bị kĩ lưỡng. Ngày 21 tháng 10, diễn ra lễ Nạp thái, sang ngày 12 tháng 11, diễn ra Thân chinh đại lễ. Ngày 29 tháng 11, tiến hành sách phong Ngạch Nhĩ Đức Đặc thị làm Thục phi, sáng sớm hôm sau (ngày 30 tháng 11) nhập cung, cũng trong ngày đó tuyên chỉ sách lập Quách Bố La thị làm Hoàng hậu. Cuối cùng, đại hôn diễn ra vào ngày 1 tháng 12 cùng năm, Uyển Dung chính thức trở thành Hoàng hậu nhà Thanh.

Tuy nhiên, hôn lễ của Hoàng hậu Uyển Dung có một thiếu sót lớn, đó là bà không được đưa kiệu vào cung thông qua Đại Thanh Môn - nơi bình thường không ai được đi qua, chỉ có Hoàng thái hậu và Hoàng đế được ra vào tự do, còn Hoàng hậu cũng chỉ đi qua một lần trong đời vào ngày Đại hôn. Theo thông lệ của nhà Thanh, dù nhà Hoàng hậu ở phía nào của kinh thành thì đoàn lễ rước Hoàng hậu cũng phải đi qua cổng Đại Thanh, rồi từ cổng chính của Tử Cấm Thành là Ngọ Môn tiến vào cung, nhưng Uyển Dung chỉ được rước vào từ cổng Đông Hoa, chứng tỏ Hoàng hậu vào thời kỳ suy yếu này không còn nhiều tôn nghiêm so với các Hoàng hậu trước của triều Thanh.

Mặc dù Phổ Nghi không còn quyền lực tuyệt đối như một Thiên tử, Uyển Dung với tư cách của một Hoàng hậu vẫn phải chu toàn và tuân giữ các nghi lễ, nếp sống hoàng tộc trong Tử Cấm Thành. Phổ Nghi đối với bà khá sủng ái vì bà xinh đẹp, hiểu lễ nghĩa do cũng xuất thân gia giáo trung lưu, và đặc biệt là Uyển Dung rất giỏi tiếng Anh.

Trong suốt thời gian này, ngoài những lần Phổ Nghi hứng thú làm gián đoạn bằng những cuộc gọi ngắn thì Uyển Dung dành hết thời gian để học bên cạnh nữ gia sư. Trong thời gian ở Tử Cấm Thành, bà trú tại Trữ Tú cung, hay tiếp đãi những chuyến viếng thăm từ những thành viên trong gia đình và hưởng thụ một cuộc sống tương đối bình yên cùng Phổ Nghi trong Tử Cấm Thành. Hằng ngày, bà thường đọc sách, tiểu thuyết, tập viết tiếng Anh và luyện đàn piano. Trong một số ghi nhận, Uyển Dung có biểu hiện về bệnh tâm thần và có thể kéo dài chữa trị bằng thuốc phiện. Để giúp Uyển Dung, Phổ Nghi chủ động cho phép hoàng hậu hút thuốc phiện và dần dần trở nên nghiện. Bà cũng bắt đầu hút tobaco, một loại thuốc lá nặng.

Rời khỏi Tử Cấm Thành
Năm 1924, tháng 10, Phổ Nghi bị chính phủ Trung Hoa Dân Quốc do quân phiệt Phùng Ngọc Tường gây sức ép buộc phải rời khỏi Tử Cấm Thành. Ngày 5 tháng 11 năm đó, gia đình Phổ Nghi đã chính thức rời khỏi Tử Cấm Thành, đem theo Uyển Dung và Văn Tú. Họ sống như những người dân thường trong xã hội tại một ngôi làng ở Thiên Tân, nơi đã chịu sự quản lý bởi Nhật Bản. Phổ Nghi từ đó đổi tên thành Phổ Hạo Nhiên (溥浩然).

Trong thời gian ở Thiên Tân, Uyển Dung hay tìm thú vui trong những cuộc đua ngựa, hội hè, vũ trường và đặc biệt là mua sắm, một hình thức để bà trở nên mới mẻ trong mắt Phổ Nghi khi bà và Văn Tú đang cố tranh sủng. Phổ Nghi bắt đầu gần gũi Uyển Dung hơn trước, đi đâu cũng chỉ dắt bà theo vì cho rằng Văn Tú là vợ lẽ. Việc này khiến Văn Tú không chịu nổi và quyết định ly dị Phổ Nghi năm 1931, nhất là khi bà biết được các quốc gia như Anh - Pháp chỉ cho phép đàn ông lấy một vợ. Sau đó, tuy Phổ Nghi dành nhiều thời gian hơn cho người vợ cả Uyển Dung, ông vẫn liên tục trách cứ bà về việc khiến Văn Tú rời khỏi. Quan hệ 2 người có phần rạn nứt.

Năm 1923, tháng 12, khi còn ở trong Tử Cấm Thành, Uyển Dung đã hưởng ứng hướng "Lâm thời Oa Oa đầu hội" (临时窝窝头会) tại Bắc Kinh, quyên tặng tiền đại dương 600 nguyên, lấy danh nghĩa cứu tế nạn dân. Hành động này của bà được các giới trong xã hội khen ngợi. Sang năm 1931, cơn đại hồng thủy đổ ập xuống Trung Hoa, khi đó có tới 16 tỉnh chịu thiệt hại nặng nề, đặc biệt là vùng hạ du sông Trường Giang và sông Hoài. Uyển Dung quyên góp trang sức, đổi ra tiền Đông Dương, bà còn cùng chồng Phổ Nghi quyên góp nhà lầu, tài sản vốn có để đổi tiền cứu tế dân sinh các nơi. Đặc biệt là chuỗi vòng trân châu vô giá mà bà yêu thích, cũng đem ra quyên góp, sự việc này rất được giới truyền thông lúc bấy giờ chú ý.

《Đại công báo - 大公报》 đã dùng tiêu đề Phổ Hạo Nhiên phu nhân quyên Trân châu phiến tai (溥浩然夫人捐珍珠贩灾) để nói về sự việc này. Vì đề làm chuyên đề báo đạo, nguyên văn như sau:

Mãn Châu quốc Hoàng hậu
Với hy vọng khôi phục lại Hoàng triều Mãn Thanh, Phổ Nghi chấp nhận đề nghị từ Đế quốc Nhật Bản đứng đầu quốc gia bù nhìn mới Mãn Châu Quốc và chuyển đến Trường Xuân, Cát Lâm dưới sự hỗ trợ của đế quốc Nhật Bản.

Trong thời gian đó, Kawashima Yoshiko đã thông qua Uyển Dung để có cơ hội gặp Phổ Nghi, và điều này là một trong những chất xúc tác khiến Phổ Nghi đồng ý sự sắp đặt của Nhật Bản. Từ năm 1931, bà bí mật được họ đưa đến Tân Kinh (nay là thành phố Trường Xuân, Cát Lâm), sang năm 1932 thì từ Thiên Tân đi vòng Đại Liên xuống đến Lữ Thuận để đoàn tụ cùng Phổ Nghi. Ở Trường Xuân, Uyển Dung hết thảy đều phải nghe theo người Nhật Bản an bài, bà nhất cử nhất động đều đã chịu bí mật giám thị, thậm chí không thể một bước đi ra đại môn. Uyển Dung bất kham chịu đựng người Nhật Bản khinh nhục, quyết ý trốn đi.

Bộ trưởng ngoại giao Cố Duy Quân của chính phủ Trung Hoa dân quốc, từng ghi lại một chuyện như sau:

Sau khi không thuyết phục được Cố Duy Quân, Uyển Dung vẫn rất cố gắng viết thư, lập kế hoạch đào tẩu, tin chắc rằng nếu mình thành công thì sẽ có thể giúp được Phổ Nghi lánh nạn khỏi người Nhật, nhưng cuối cùng mọi nỗ lực của Uyển Dung không thành do người Nhật cũng tìm ra bằng chứng Uyển Dung đang âm mưu đào tẩu. Năm 1934, chính phủ Nhật Bản tuyên bố Phổ Nghi là Hoàng đế đầu tiên của Mãn Châu Quốc và Uyển Dung một lần nữa được phong Hậu, trở thành Hoàng hậu của Mãn Châu Quốc.

Trong thời gian này, Phổ Nghi hay có những chuyến công vụ ở Nhật Bản điều này khiến quan hệ vợ chồng vốn đã lạnh nhạt nay càng đìu hiu. Uyển Dung cảm thấy cô đơn nên đã ngoại tình với hai phụ tá của Phổ Nghi là Lý Thể Ngọc (李體玉) và Kỳ Kế Trung (祁繼忠), sau đó có thai sinh ra một bé gái. Vì chuyện này mà người Nhật trách cứ nặng nề Phổ Nghi khi họ biết chuyện, và Phổ Nghi xả giận bằng cách ném con của bà vào lò lửa. Có nguồn tin khác nói rằng đứa bé chết vì bị ông sai người tiêm thuốc độc khi vừa ra đời.

Phổ Nghi nói dối Hoàng hậu rằng đứa bé đã được nuôi bởi một vú em thuê bởi anh trai bà. Về sau, Uyển Dung biết chuyện kinh khủng xảy ra cho con mình nên thần trí điên loạn, sa vào con đường nghiện ngập. Bà trở nên mê tín, thường xuyên nói sảng, ăn uống một cách háu đói trong các bữa tiệc và xa lánh với mọi người. Thấy vậy, Phổ Nghi đành cho người Nhật đưa bà đến một bệnh viện hẻo lánh.

Qua đời
Trong quá trình di tản của Mãn Châu quốc khi Liên Xô tiến hành Chiến dịch Mãn Châu vào năm 1945, Phổ Nghi đã cố gắng chạy trốn khỏi Mãn Châu và để lại Hoàng hậu Uyển Dung, Lý Ngọc Cầm và một số thành viên Hoàng gia khác. Khi đó, Uyển Dung cùng em dâu Hiro Saga, vợ của em trai Phổ Nghi là Phổ Kiệt, đã cố gắng chạy đến Hàn Quốc nhưng bị chính phủ Cộng sản Trung Hoa bắt lại tại Lâm Giang, Bạch Sơn vào tháng 1 năm 1946. Họ đã bị đưa đến những nhà tù ở những nơi khác nhau như Thông Hóa, Trường Xuân, Vĩnh Cát và Đôn Hoá. Khi Quốc dân Cách mệnh Quân đánh bom Cát Lâm, Uyển Dung và Saga lại được đưa về một nhà tù ở Diên Cát.

Trong thời gian này, Uyển Dung bị hành hạ kinh khủng bởi những triệu chứng của cơn đói thuốc phiện, cũng như tình trạng sức khỏe rất yếu khiến bà rất yếu ớt. Người em dâu Saga luôn cực khổ chăm sóc bà. Những lúc bà trở nên ảo giác về hồi ức khi còn là Hoàng hậu, bà không tự chủ lên giọng với những người lính canh và bị họ cười nhạo, thậm chí đánh đập. Khi Saga bị chuyển đi nơi khác, Uyển Dung không còn ai chăm sóc và từ đó bà héo mòn chờ chết. Vào ngày 20 tháng 6 năm 1946, Uyển Dung qua đời do suy dinh dưỡng và thiếu thuốc phiện, hưởng dương 39 tuổi. Thi thể bà được nghi ngờ chôn cất trong một ngôi mộ tập thể trong tù. Do qua đời với tư cách thường dân, bà không có tang lễ và thụy hiệu như một Hoàng hậu chân chính.

Năm 2006, ngày 23 tháng 10, em trai bà đã tổ chức một nghi thức mai táng theo lễ nghi chiêu hồn cho bà vào Thanh Tây lăng gần Bắc Kinh, hợp táng với Phổ Nghi ở Phổ Nghi mộ (溥仪墓). Có thông tin cho rằng bà được hậu duệ của họ Ái Tân Giác La truy tôn thụy hiệu không chính thống là Hiếu Khác Mẫn Hoàng hậu (孝恪愍皇后), mặc dù các sử gia không công nhận thụy hiệu này.

Thư viện ảnh

Trong văn hóa

Điện ảnh

Truyền hình

Xem thêm
 Hậu cung nhà Thanh
 Văn Tú
 Phổ Nghi

Chú thích

 The Odyssey of a Chinese Imperial Favorite

Chính thất của Hoàng đế nhà Thanh
Hoàng hậu nhà Thanh
Người Mãn Châu Chính Bạch kỳ


title: Vương Sưởng

text:
Vương Sưởng có thể là một trong những nhân vật sau:

 Vương Sưởng, tướng lãnh nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc
 Vương Kế Bằng, về sau đổi tên Vương Sưởng, quân chủ nước Mân thời Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc
 Vương Sưởng, quan viên, học giả nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc


title: Đại Thuận

text:
Đại Thuận () hay còn gọi là Lý Thuận (李順) là một chính quyền Trung Quốc do Sấm vương Lý Tự Thành thành lập và tồn tại trong và sau khi họ chiếm được thủ đô Bắc Kinh của nhà Minh, song sau đó Lý Tự Thành lại bại trận trước nhà Thanh của người Mãn Châu bắt đầu tràn vào Trung Quốc. Cuối cùng, tàn dư của Đại Thuận buộc phải quy thuận nhà Minh.

Thành lập
Cuối thời Minh, triều đỉnh hủ bại, cộng thêm đất nước bị nạn hạn hán và châu chấu liên miên, quan phủ bóc lột, một số lượng lớn dân lưu tán, dân đói ở khu vực Tần Thục đã tiến hành nổi dậy, gọi là "lưu khấu" (流寇). Các nông dân này có chiến thuật tấn công theo kiểu du kích và riêng lẻ, khiến binh lực nhà Minh tổn hại nghiêm trọng. Năm 1633, lãnh tụ quân nông dân là Sấm vương Cao Nghênh Tường bị tướng Minh là Tôn Truyền Đình giết, Lý Tự Thành kế vị làm Sấm vương, tục gọi là Lý Sấm.

Năm 1641, Lý Sấm đánh chiếm Lạc Ấp, giết chết Lạc Dương Phúc vương Chu Thường Tuân, cùng với chư tướng nấu thi thể của Chu Thường Tuân và chia nhau ăn. Sau khi tịch thu Phúc vương phủ, quân nông dân của Lý Sấm có được một số lượng lớn lương thảo. Tháng 10 năm 1643, Lý Sấm công phá Đồng Quan, đến tháng 11 thì chiếm Tây An.

Ngoài ra, khi ấy còn có quân nông dân của Trương Hiến Trung, phát triển chủ yếu ở phương Nam, đầu tiên khống chế khu vực Hồ Quảng, sau đó chuyển sang tấn công Tứ Xuyên, lập chính quyền Đại Tây. Tuy nhiên, Lý Sấm và Trương Hiến Trung không duy trì quan hệ hợp tác mà lại đánh lẫn nhau.

Tháng 1 năm 1644, Lý Sấm lập nước tại Tây An, đặt quốc hiệu là "Đại Thuận", đặt niên hiệu là Vĩnh Xương, truy tôn Lý Kế Thiên (李继迁) của Tây Hạ làm Thái Tổ. Đầu tiên, Đại Thuận lấy Tây An làm kinh sư. Sau đó, Lý Tự Thành thống lĩnh 100 vạn quân vượt qua Hoàng Hà, chia làm hai cánh tiến đánh Bắc Kinh. Đến tháng 3, Lý Sấm đánh chiếm Đại Đồng, Tuyên Phủ, Cư Dung quan, đến ngày 11 thì binh đến chân thành Bắc Kinh. Ngày 18, quân Đại Thuận đã đánh bại quân Minh ở ngoại thành Bắc Kinh. Sáng sớm ngày 19 tháng 3, Lý Sấm tiến vào Tử Cấm Thành, Sùng Trinh Đế tự thắt cổ ở Môi Sơn tại Bắc Kinh, gọi là Giáp Thân chi biến (甲申之變), triều đình nhà Minh diệt vong.

Cai trị tại Bắc Kinh
Lý Tự Thành vào thành Bắc Kinh, đầu đội nón tre, mình mặc áo vải xanh, cưỡi tuấn mã, thong thả đi vào Tử Cấm Thành. Nhân dân Bắc Kinh vui mừng, treo đèn kết hoa đón quân Đại Thuận. Chính quyền Đại Thuận vừa treo bảng yên dân, kêu gọi mọi người an cư lại nghiệp, vừa trừng phạt các hoàng thân quốc thích và quan lại tham ô của triều Minh.

Lý Sấm không có phương sách hợp thời với tướng Minh trấn giữ Sơn Hải quan là Ngô Tam Quế. Ngô Tam Quế vốn được triều Minh cử đến Ninh Viễn để chống quân Thanh, trong tay có mấy chục vạn quân. Khi được Sùng Trinh Đế gọi về ứng cứu, Ngô Tam Quế đem quân rút về Bắc Kinh, đến Sơn Hải quan thì biết tin triều Minh đã bị diệt, lại nhận được thư của cha khuyên hàng. Khi Ngô Tam Quế về đến Loan Châu (gần Bắc Kinh) thì hay tin cha đã bị bắt, gia sản bị tịch thu và ca nữ Trần Viên Viên mà ông sủng ái đã bị quân Đại Thuận bắt, vì thế Ngô Tam Quế đã đưa quân quay trở lại Sơn Hải quan.

Ngày 21 tháng 4 năm 1644, Lý Sấm mang 20 vạn quân thân chinh giao chiến với Ngô Tam Quế ở Sơn Hải quan, Ngô Tam Quế sợ hãi, bèn mang thư cho Đa Nhĩ Cổn mời quân Thanh đến giúp. Ban đầu, quân của Ngô Tam Quế bị quân Đại Thuận bao vây, song khi hai bên đang huyết chiến thì một trận cuồng phong kéo đến làm đất bụi mù mịt, Đa Nhĩ Cổn tận dụng thời cơ đem quân Thanh đang mai phục tiến thẳng vào quân Đại Thuận. Quân Đại Thuận không rõ địch từ đâu tới, trong lòng hoang mang, trận địa rối loạn, Lý Tự Thành đành rút lui. Lý Tự Thành vừa đánh vừa lui, Ngô Tam Quế dựa vào yểm trợ của quân Thanh mà truy đánh, khi lui về Bắc Kinh thì đã tiêu hao rất nhiều binh lính. Sau khi về Bắc Kinh, Lý Tự Thành tiến hành lễ tức vị tại hoàng cung, tiếp nhận triều kiến của các quan chức triều đình Đại Thuận, sớm hôm sau, Lý Tự Thành dẫn quân Đại Thuận rời Bắc Kinh về phía tây để đến Tây An. Tính ra, quân Đại Thuận đã chiếm giữ Bắc Kinh trong 41 ngày.

Diệt vong
Do quân Đại Thuận bày trận nghênh chiến tại Đồng Quan, chủ lực và đại pháo của quân Thanh còn chưa đến, hai bên kiên trì bất chiến, kéo dài trong một năm. Năm 1645, quân Thanh chia làm hai nhánh tiến đánh Tây An, dùng Hồng y đại pháo (紅衣大炮) công phá Đồng Quan, Lý Tự Thành chiến không nổi bèn đưa quân Đại Thuận đến Tương Dương nhập Hồ Bắc, cố gắng cùng tổng binh triều Minh là Tả Lương Ngọc kháng Thanh. Tháng 4 năm 1645, Lý Tự Thành tiến đến Vũ Xương, song bị quân Thanh đánh cho tan vỡ. Đến tháng 5, Lý Tự Thành lại bại trận ở Giang Tây, sau bị quân Nam Minh giết tại Cửu Cung Sơn ở phía nam huyện Thông Sơn của Hồ Bắc (cũng có thuyết nói Lý Tự Thành tự sát, mất tích hoặc xuất gia làm sư tăng).

Quan chế
Quan chế Đại Thuận đại thể theo quan chế triều Minh, có sửa đổi nhỏ, đổi nội các thành "Thiên hựu điện" (天佑殿), đổi Lục bộ là lục chính phủ, thiết lập các chức đại học sĩ, thượng thư, thị lang. Ở địa phương, chính quyền Đại Thiện đổi tuần phủ thành tiết độ sứ, tuần án trực chỉ sứ. Về mặt quân sự, Đại Thuận thiết lập tiền hậu tả hữu trung các doanh, quyền tướng quân, chế tướng quân, uy vũ tướng quân, quả nghị tướng quân, trong đó quyền tướng quân có địa vị cao nhất. Sau khi tiến vào Bắc Kinh, chính quyền Đại Thuận quy định: quan văn chịu sự kiểm soát của tướng quân Lưu Tông Mẫn (劉宗敏), điều này rõ ràng không giống với triều Minh.

Tham khảo

Triều đại Trung Quốc
Chấm dứt năm 1644
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc


title: Gaston Tong Sang

text:
Gaston Tong Sang (sinh ngày 7 tháng 8 năm 1949 tại Bora Bora) là cựu Thống đốc Polynésie thuộc Pháp. Ông giữ ba nhiệm kỳ Thống đốc Polynésie thuộc Pháp từ tháng 11 năm 2009 cho đến tháng 4 năm 2011, từ tháng 4 năm 2008 cho đến tháng 2 năm 2009 và từ tháng 12 năm 2006 cho đến tháng 9 năm 2007. Ông hiện là người đứng đầu của đảo Bora-Bora. Ông là một người gốc Trung Hoa, và là một thành viên sáng lập của chính đảng thân Pháp Tahoera'a Huiraatira tại Polynésie thuộc Pháp.

Tiểu sử
Tong Sang sinh tại Bora Bora. Mẹ của ông là Aren Siou Moun, được gọi là Mama Are, bà đã qua đời năm 2007. Ông học trung học tại Lycée-collège La Mennais ở thủ phủ Papeete, tốt nghiệp tú tài vào năm 1968. Sau đó ông đến Mẫu quốc và theo học tại Lycée Michel-Montaigne ở Bordeaux, rồi được nhận vào ngành xây dựng dân dụng tại Hautes études d'ingénieur ở Lille và tốt nghiệp kỹ sư năm 1973. Ông cũng hoàn thành CHEBAP ở Le Centre des hautes études de la Construction tại Paris.

Thống đốc Polynésie thuộc Pháp
Tong Sang là ứng cử viên thống đốc của đảng Tahoera'a Huiraatira trong cuộc bầu cử thống đốc Polynésie thuộc Pháp vào tháng 3 năm 2005, song ông đã bị Oscar Temaru đánh bại (ông được 26 phiếu còn Temaru được 29 phiếu). Ngày 26 tháng 12 năm 2006, Tong Sang được bầu làm thống đốc với 31 phiếu.

Ngày 18 tháng 1 năm 2007, chính phủ mới của Tong Sang đã vượt qua một đề nghị bất tín nhiệm do đảng của cựu thống đốc Oscar Temaru đưa ra. Chỉ có 26 nghị sĩ bỏ phiếu thuận trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, và cần ba phiếu nữa để nó được thông qua.

Sau một số sự kiện chính trị, Đảng Thống nhất vì Dân chủ của Temaru lại đưa ra đề nghị bất tín nhiệm đối với Tong Sang vào ngày 29 tháng 8 năm 2007. Chính đảng này cho rằng đề xuất bất tín nhiệm chống lại Tong Sang dựa trên thực tế rằng ông chỉ nhận được sự ủng hộ nhỏ trong Nghị viện và rằng Tong Sang đã mất tính hợp pháp để cầm quyền. Đảng Tahoeraa Huiraatira khi đó đã kêu gọi Tong Sang từ chức trước cuộc bỏ phiếu. Tong Sang từ chối lời kêu gọi từ đảng của mình.

Gaston Tong Sang bị loại ra khỏi cương vị và chính phủ của ông sụp đổ sau một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm vào ngày 31 tháng 8 năm 2007. Đề xuất chống lại Tong Sang đã được một đa số gồm 35 thành viên Nghị viện thông qua, bao gồm cả một số thành viên trong đảng Tahoera'a Huiraatira. Tong Sang đã cố gắng duy trì chính phủ của mình bằng việc đề nghị cho Tahoer'a Huiraatira 7 ghế bộ trưởng song đảng này từ chối. Hành động chống lại Tong Sang này là lần đầu tiên đảng Đảng Thống nhất vì Dân chủ của Oscar Temaru và đảng Tahoera'a Huiraatira của Gaston Flosse's lập liên minh trên thực tế để loại bỏ một chính phủ Polynésie thuộc Pháp.

Tong Sang tiếp tục giữ vị trí trong chính phủ lâm thời cho đến khi cuộc bầu cử mới được tổ chức vào ngày 10 tháng 9 năm 2007. Chính phủ của Tong Sang là chính phủ Polynésie thuộc Pháp thứ ba sụp đổ do một đề xuất bất tín nhiệm trong ba năm, điều này đã thúc giục cải cách. Vào ngày 14 tháng 9 năm 2007, Temaru được bầu làm Thống đốc Polynésie thuộc Pháp lần thứ ba trong ba năm, thay thế Tong Sang.

Tong Sang sau đó lập ra một đảng mới mang tên O Porinetia To Tatou Ai'a vào ngày 1 tháng 10 năm 2007. Ngày 15 tháng 4 năm 2008, Tong Sang lại trở thành Thống đốc sau một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chống lại Gaston Flosse. Song ông lại từ chức vào ngày 8 tháng 2 năm 2009, và Oscar Temaru lại một lần nữa trở thành thống đốc kế nhiệm của Tong Sang trong cuộc bầu cử thống đốc vào ngày 12 tháng 2 năm 2009.

Ông lại trở thành thống đốc vào ngày 25 tháng 11 năm 2009 sau khi Temaru thất bại trong một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Sau đó, bản thân ông lại thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất ín nhiệm vào ngày 1 tháng 4 năm 2011.

Tham khảo

Liên kết ngoài
New Zealand Herald: French Polynesia elects new president

Thống đốc Polynésie thuộc Pháp
Người Polynésie thuộc Pháp gốc Hoa
Người Bora Bora