title: Chiến dịch tấn công Moravská–Ostrava

text:
Chiến dịch tấn công Moravská–Ostrava (đặt theo tên cũ của thành phố Ostrava) diễn ra từ ngày 10 tháng 3 đến ngày 5 tháng 5 năm 1945 là một chiến dịch quân sự lớn do Hồng quân Liên Xô tổ chức nhằm tấn công vào Cụm tập đoàn quân Trung tâm của quân đội Đức Quốc xã trong cuộc Chiến tranh Xô-Đức thuộc Chiến tranh thế giới thứ hai. Các cuộc tấn công của quân đội Liên Xô được triển khai ở vùng trung Tiệp Khắc với mục tiêu chọc thủng các phòng tuyến của quân Đức tại khu vực biên giới Slovakia-Séc, đánh vào miền Bắc Morava, tiến sâu vào nội địa Tiệp Khắc đến vùng phụ cận Praha. Tham gia chiến dịch này là các mũi tấn công chủ yếu của Phương diện quân Ukraina 4, được tăng cường thêm quân của Cụm tập đoàn quan Ukraina 1. Khi thực hiện chiến dịch, quân đội Liên Xô còn phải chú ý bảo vệ và chiếm giữ nguyên vẹn trung tâm công nghiệp Ostrava, một vùng kinh tế quan trọng giúp tái thiết đất nước Tiệp Khắc sau chiến tranh.

Chiến dịch bị kéo dài thành ba giai đoạn:
Giai đoạn thứ nhất từ ngày 10 đến 23 tháng 3 năm 1945: Các cuộc tấn công được triển khai từ ngày 10 tháng 3 trên toàn tuyến mặt trận của Phương diện quân Ukraina 4 từ Żory đến Ružomberok nhưng không đạt kết quả. Gặp phải sức phản kích quyết liệt của Quân đoàn xe tăng 24 và Quân đoàn bộ binh 59 (Đức), cuộc tấn công của các tập đoàn quân 38 và cận vệ 1 chỉ phát triển được không quá 5 km chiều sâu trên một chính diện rộng khoảng 20 km. Tập đoàn quân 18, Quân đoàn bộ binh cận vệ 17 và Quân đoàn Tiệp Khắc 1 chưa kịp chuẩn bị để triển khai các mũi tấn công. Tuyến mặt trận của Phương diện quân Ukraina 4 hầu như không thay đổi so với đầu tháng 3 năm 1945.
Giai đoạn thứ hai từ 24 tháng 3 đến 5 tháng 4 năm 1945: Một cuộc tấn công mới được triển khai nhưng tốc độ tấn công vẫn không được đẩy lên. Ngày 25 tháng 3, STAVKA cách chức các tướng I. Ye. Petrov và F. K. Korzhenyevich, tư lệnh và tham mưu trưởng Phương diện quân Ukraina 4. Đại tướng A. I. Yeryomenko được cử làm tư lệnh phương diện quân này, thượng tướng L. M. Saldalov làm tham mưu trưởng. Mặc dù đã tập trung binh lực và được tăng viện Quân đoàn xung kích 159 lấy từ lực lượng biên phòng của NKVD, nhưng cho đến tận ngày 14 tháng 4 - khi đã bước sang giai đoạn ba được gần 10 ngày - thì Phương diện quân Ukraina 4 cũng mới chỉ tiến lên được từ 20 đến 30 km ở cánh phải và 40 đến 55 km ở cánh trái. Trong khi đó, Phương diện quân Ukraina 1 đã thực hiện xong chiến dịch Thượng Silesia, vượt sông Oder và cánh trái của nó đã ở trên lãnh thổ phía Đông Nam nước Đức.
Giai đoạn thứ ba từ ngày 6 tháng 4 đến 5 tháng 5 năm 1945: Để phối hợp chặt chẽ các mặt trận trong cuộc tổng tấn công của Quân đội Liên Xô trên hướng Tây ngày 6 tháng 4, STAVKA ra lệnh cho nguyên soái I. S. Konev chuyển Tập đoàn quân 60 cho Phương diện quân Ukraina 4. Tướng A. I. Yeryomenko điều Tập đoàn quân 38 từ Vodzislav (Wodzislaw Slaski) vượt sông Oder lên phía Tây Bắc Morava, cùng với Tập đoàn quân 60 mở mũi tấn công vu hồi vào Moravská-Ostrava. Tập đoàn quân cận vệ 1 (trừ các sư đoàn 237 và sơn chiến 129) cũng di chuyển lên phía Bắc Nový Bohumín để mở mũi đột kích vỗ mặt từ phía Bắc vào Moravská-Ostrava. Hai mũi tấn công được thực hiện từ ngày 15 tháng 4. Ngày 30 tháng 4 năm 1945, Quân đội Liên Xô giải phóng thành phố công nghiệp Moravská-Ostrava. Trên cánh trái, Tập đoàn quân 18 (Liên Xô) cũng phối hợp với cánh phải của Phương diện quân Ukraina 2 tấn công sang phía Tây, dồn Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) vào "cái túi" Přerov - Olomouc.

12 giờ trưa 5 tháng 5 năm 1945, tại Praha nổ ra cuộc khởi nghĩa chống lại quân đội Đức Quốc xã do những người yêu nước Tiệp Khắc tiến hành. Trong khi đó, Quân đội Liên Xô vẫn còn cách thành phố này từ 70 đến 100 km. Từ ngày 6 tháng 5 năm 1945, Phương diện quân Ukraina 4 phối hợp Phương diện quân Ukraina 1 mở Chiến dịch Praha giải phóng hoàn toàn lãnh thổ Tiệp Khắc, bao vây và bức hàng phần lớn Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) ở phía Đông Praha.

Bối cảnh

Trong giai đoạn tháng 3 năm 1945, các Phương diện quân Ukraina 1, 2, 3, 4 và Phương diện quân Byelorussia của quân đội Liên Xô đã kế tiếp nhau mở các cuộc tấn công lớn nhằm phát huy chiến quả và củng cố thế đứng của Hồng quân sau thắng lợi tại Chiến dịch Wisla-Oder. Vào thời gian này, Phương diện quân Ukraina 1 vừa mới hoàn thành xong việc giải phóng vùng công nghiệp tại Hạ Silesia và đang khẩn trương chuẩn bị thanh toán nốt các khối quân Đức đóng tại vùng Thượng Silesia. Nhằm mục đích hỗ trợ cho hoạt động của Phương diện quân Ukraina 1, Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô (STAVKA) đã yêu cầu Phương diện quân Ukraina 4 - lúc này đang bố trí tại sườn trái của Phương diện quân Ukraina 1 tại Tiệp Khắc - tổ chức một đợt tấn công nhằm vào quân Đức tại khu vực này.

Mục tiêu của Phương diện quân Ukraina 4 chính là tiêu diệt khối quân Đức đóng tại khu vực Moravská-Ostrava, một vùng công nghiệp có vai trò quan trọng đối với đất nước Tiệp Khắc. Với nhiều thành phố và điểm dân cư có vai trò là các trung tâm công nghiệp lớn về các ngành luyện kim, hóa chất, xây dựng, hóa dầu,... cùng với trữ lượng than và sắt đồi dào, Moravská-Ostrava là một trong những nguồn cung cấp lớn về phương tiện chiến tranh cho bộ máy quân sự phát xít Đức. Một khu vực như vậy rõ ràng có tầm quan trọng cực lớn đối với sự sống còn của chế độ phát xít và cả hai bên Liên Xô và Đức đều hiểu rõ điều đó.

Khu vực tác chiến là một vùng núi già với các đỉnh tròn đặc trưng, độ cao từ 200 đến 425 m. Tuy thấp hơn dãy Carpath chính ở phía Đông nhưng vùng này lại có nhiều khối núi trải rộng từ 2 km ở phía Đông đến 10–15 km ở phía Tây. Moravská-Ostrava nằm trong một thung lũng lớn, nơi hợp lưu của ba con sông Odra, Opava và Ostravice (các chi lưu hợp thành sông Oder). Thung lũng này được bao bọc bởi các dãy núi Hạ Ecenik ở phía Tây, Oder ở phía Tây Nam, Morava-Silesia ở phía Nam và Tây Nam. Hai lối đi thuận lợi vào thung lũng này nằm ở phía Bắc qua đường đứt gãy sông Oder và phía Đông qua vùng đất trên thượng nguồn sông Wisla. Đây là vùng đất có tiềm năng cho phòng thủ trên hướng Đông do các dãy núi đều chạy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam và nhiều con sông thượng nguồn cũng chảy theo hướng Bắc - Nam qua các khe sâu và rừng rậm ôn đới. Trên đường tấn công, Phương diện quân Ukraina 4 phải vượt qua các dãy núi Slovacki Beskid, Tiểu Fatra, Hạ Tatra, Javorník và Morava-Silesia nằm vắt ngang đường tiến công từ phía Đông đến Moravská-Ostrava. Thành phố Moravská-Ostrava có lịch sử từ thế kỷ thứ 13. Đến thế kỷ thứ 16, nghề thủ công và chế biến nông sản ở đây đã khá phát triển. Kể từ năm 1753, khi phát hiện ra các mỏ than đến năm 1919, Moravská-Ostrava trở thành một khu công nghiệp than-thép quan trọng nhất của nền quân chủ Habsburg và Đế quốc Áo-Hung. Sau khi quân đội Đức Quốc xã thôn tính Tiệp Khắc vào tháng 3 năm 1939, Moravská-Ostrava trở thành khu công nghiệp phục vụ cho Đế chế thứ ba.

Ngoài ra, trong vùng Morava còn có nhiều thành phố quan trọng và một hệ thống giao thông khá phát triển, trong đó có con đường sắt và đường bộ song song từ Racibórz qua Fryštát rồi chạy theo bờ Tây con sông Olza đến Žilina. Từ đó theo sông Váh đến Považská Bystrica. Đây là con đường chiến lược để cơ động binh lực, vũ khí, phương tiện chiến tranh từ Bắc Morava xuống Nam Morava và ngược lại.

Binh lực và kế hoạch

Quân đội Liên Xô

Binh lực

Phương diện quân Ukraina 4 do đại tướng I. Ye. Petrov làm tư lệnh. Từ ngày 26 tháng 3, đại tướng A. I. Yeryomenko thay thế. Tham mưu trưởng: trung tướng F. K. Korzhenyevich, từ ngày 2 tháng 4 là thượng tướng L. M. Sandalov). Gồm các đơn vị:
Tập đoàn quân cận vệ 1 do thượng tướng A. A. Grechko chỉ huy. Thành phần gồm có:
Bộ binh:
Quân đoàn cận vệ 3 gồm các sư đoàn 128 (sơn chiến), 242 (cận vệ), 318 (cận vệ)
Quân đoàn 11 gồm các sư đoàn 30, 226, 276
Quân đoàn 67 gồm các sư đoàn 81, 211, 340
Quân đoàn 107 gồm các sư đoàn 129 (sơn chiến), 161, 237
Pháo binh:
Hỏa tiễn: Lữ đoàn 3, Trung đoàn cận vệ 93
Pháo nòng dài: Lữ đoàn cận vệ 24
Lựu pháo: Các trung đoàn 805, 839
Pháo chống tăng: Lữ đoàn 3 và các trung đoàn 4 (cận vệ), 317 (cận vệ), 130, 1646
Sơn pháo: Các trung đoàn 9, 195, 196, 494
Súng cối: Các trung đoàn 144, 525, 618
Pháo phòng không: Sư đoàn 25 gồm các trung đoàn 1067, 1356, 1362, 1368 và Trung đoàn độc lập 580
Thiết giáp: Các trung đoàn pháo tự hành 713, 1498 và 1666
Công binh: Lữ đoàn kỹ thuật 6, Lữ đoàn công binh sơn chiến 6, Tiểu đoàn cầu phà 50
Phòng hóa: Các đại đội súng phun lửa 9, 26
Tập đoàn quân 38 do thượng tướng K. S. Moskalenko chỉ huy. Thành phần gồm có:
Bộ binh:
Quân đoàn 52 gồm các sư đoàn 121, 241 và 305
Quân đoàn 95 gồm Sư đoàn đổ bộ đường không cận vệ 2 các sư đoàn 271 và 351
Quân đoàn 101 gồm các sư đoàn 70 (cận vệ), 140 và 183
Quân đoàn sơn chiến nhẹ 126 gồm các lữ đoàn sơn chiến 31, 32 và 72
Quân đoàn sơn chiến nhẹ 127 gồm các lữ đoàn 3, 69 và 70
Pháo binh:
Sư đoàn hỗn hợp 24 gồm các lữ đoàn 174 (nòng dài), 177 (lựu pháo), 180 (chống tăng), 126 (hỏa tiễn), 40 và 47 (súng cối), cận vệ 34 (súng cối 120 mm).
Lựu pháo và hỏa tiễn: Lữ đoàn lựu pháo 135, các trung đoàn hỏa tiễn sơn chiến 901 và 905
Pháo chống tăng: Lữ đoàn 6 và các trung đoàn 1506, 1642, 1663, 1672
Sơn pháo: các trung đoàn 197, 253, 496
Súng cối: Các trung đoàn cận vệ 5, 16, 83; các trung đoàn 276, 491
Pháo phòng không: Sư đoàn 76 gồm các trung đoàn 223, 416, 447, 591 và trung đoàn độc lập 1954
Thiết giáp:
Xe tâng: Các lữ đoàn cận vệ 5, 31, 42 (hạng nặng); Trung đoàn cận vệ 12
Pháo tự hành: Các trung đoàn 875 và 1511
Công binh: Lữ đoàn công binh sơn chiến 4, Lữ đoàn công trình 39
Tập đoàn quân 18 do trung tướng A. I. Gastilovich chỉ huy. Thành phần gồm có:
Bộ binh:
Quân đoàn cận vệ 17 gồm các sư đoàn 8, 138
Quân đoàn Tiệp Khắc 1 do thiếu tướng Ludvík Svoboda (đến ngày 3 tháng 4) và thiếu tướng Karel Klapálek chỉ huy
Trực thuộc: Sư đoàn bộ binh 24, Sư đoàn xung kích 159 (từ NKVD)
Pháo binh: Lữ đoàn lựu pháo 146, Lữ đoàn pháo chống tăng cận vệ 294, Trung đoàn sơn pháo 477, Trung đoàn súng cối 281, Trung đoàn phòng không cận vệ 269
Thiết giáp: Trung đoàn pháo tự hành cận vệ 108
Công binh: Lữ đoàn kỹ thuật 9, Tiểu đoàn công trình 897
Tập đoàn quân không quân 8 do trung tướng không quân V. M. Zhdanov chỉ huy. Thành phần gồm có:
Máy bay cường kích: Quân đoàn 8 gồm các sư đoàn 224, 227
Máy bay cường kích: Quân đoàn 10 gồm các sư đoàn cận vệ 10 và 15
Máy bay ném bom: Sư đoàn 321 và Trung đoàn 8
Vận tải: các trung đoàn 100, 678
Trinh sát, liên lạc, cứu hộ: Trung đoàn 212
Sân đường, căn cứ: Các trung đoàn 87 (cận vệ) và 200
Pháo phòng không: Các trung đoàn 1578, 1603, 1682
Sư đoàn không quân Tiệp Khắc 1 do đại tá L. Boudin chỉ huy (phối thuộc)
Lực lượng trực thuộc phương diện quân:
Pháo binh: Lữ đoàn súng cối cận vệ 27; các trung đoàn súng cối cận vệ 4, 96, 329; các trung đoàn sơn pháo cận vệ 2, 3; Trung đoàn phòng không 1485; các tiểu đoàn cao xạ phòng không 95, 104; Tiểu đoàn trinh sát pháo
Thiết giáp: Trung đoàn xe tăng hạng nhẹ cận vệ 1
Phòng hóa Tiểu đoàn súng phun lửa 38

Lực lượng tăng viện từ Phương diện quân Ukraina 1: (từ ngày 6 tháng 4 năm 1945)
Tập đoàn quân 60 do thượng tướng P. A. Kurochkin chỉ huy. Thành phần gồm có:
Bộ binh:
Quân đoàn 15 gồm các sư đoàn 107, 246 và 322
Quân đoàn 28 gồm Sư đoàn bộ binh trinh sát Cossak 9, các sư đoàn bộ binh 148, 302, 336
Quân đoàn 106 gồm các sư đoàn 100, 304
Pháo binh:
Sư đoàn hỗ hợp 25 gồm các lữ đoàn 175 (hạng nặng), 179 (nòng dài), 181 (lựu pháo), 183 và cận vệ 3 hỏa tiễn, 39 (súng cối), 38 (súng cối tự hành)
Lựu pháo: Trung đoàn 33
Pháo chống tăng: Các lữ đoàn 7 (cận vệ) và 48; các trung đoàn 316 (cận vệ), 1178 và trung đoàn pháo chống tăng 1593
Súng cối: Lữ đoàn cận vệ 1, các trung đòa 98 (cận vệ) và 139
Pháo phòng không: Sư đoàn 23 gồm các trung đoàn 1064, 1336, 1342, 1348 và Trung đoàn độc lập 217
Thiết giáp:
Xe tăng: Lữ đoàn 152, Trung đoàn 59
Pháo tự hành: Trung đoàn cận vệ 368 (chống tăng), Trung đoàn 1448
Công binh: Lữ đoàn cầu cận vệ 22, Lữ đoàn công trình 59, Tiểu đoàn mìn 8
Phòng hóa: Các tiểu súng phun lửa 1 và 37
Quân đoàn xe tăng 31 (phối thuộc Tập đoàn quân 60). Thành phần gồm có:
Xe tăng: Các lữ đoàn 100, 237, 242
Cơ giới: Lữ đoàn 65
Mô tô: Tiểu đoàn 98
Pháo tự hành: Trung đoàn cận vệ 367 (chống tăng), các trung đoàn 722, 1442
Pháo và súng cối: Các trung đoàn 269 (pháo nòng dài), các trung đoàn 617 và cận vệ 201 (súng cối)
Phòng không: Trung đoàn 1885

Tổng số binh lực ban đầu gồm 255.000 người, 180 xe tăng và pháo tự hành, 3.000 đại bác và súng cối, 408 máy bay. Từ ngày 6 tháng 4 tăng lên 317.000 người, 6.000 pháo và súng cối, 300 xe tăng và pháo tự hành, 438 máy bay.

Kế hoạch

Kế hoạch tấn công ban đầu của quân đội Liên Xô có mũi tấn công chính do Tập đoàn quân cận vệ số 1 và Tập đoàn quân 38 phụ trách, tiến công theo hướng Olomouc, Pardubice và tiếp cận tuyến sông Vltava để từ đó giải phóng Praha. Theo dự tính, mũi tấn công sẽ phải đột phá sâu khoảng 350 cây số. Trong giai đoạn đầu của chiến dịch, các đơn vị xung kích ở tuyến đầu sẽ phải tiến đến tuyến Český Šternberk - Olomouc. Trong trường hợp này, Tập đoàn quân 38 sẽ phải hoàn thành việc làm chủ Moravská-Ostrava trong vòng 4 ngày, và Tập đoàn quân cận vệ 1 sẽ phải đánh chiếm Cieszyn cũng trong khoảng thời gian đó. Trong khi đó, các lữ đoàn xe tăng 5, 31 và 42 sẽ được đưa vào cửa mở để khai thác chiến quả sau khi các mũi xung kích đã đột phá được từ 5 đến 6 km.

Tuy nhiên, đây là một kế hoạch không mấy phù hợp với khả năng của Phương diện quân Ukraina 4 tại thời điểm đó. Trong khi các tập đoàn quân 38 và cận vệ 1 tập trung vào hướng Moravská-Ostrava, Cieszyn, Bohumín, Karviná, Troppau (Opava), Fryštát và Frýdek-Místek với binh lực đã bị sứt mẻ đáng kể sau chiến dịch Tây Carpath và những lực lượng mới tăng viện còn chưa quen với chiến trường rừng núi thì Tập đoàn quân 18 với vỏn vẹn 6 sư đoàn (bao gồm cả hai sư đoàn Tiệp Khắc) phải phụ trách một chính diện tấn công lên đến 70 km. Mỗi sư đoàn chỉ có từ 3.000 đến 4.000 sĩ quan và binh sĩ. Tập đoàn quân 38 cũng trong tình trạng hao quân tương tự. Chỉ có sư đoàn của tập đoàn quân này có 5.000 người. Ở tập đoàn quân cận vệ 1, tình hình có khá hơn. Quân số trung bình của mỗi sư đoàn ở đây đạt khoảng 4.000 đến 5.500 người. Với binh lực tổng cộng 255.000 quân, chiến dịch tấn công đã dàn mỏng Phương diện quân Ukraina 4 trên tổng chính diện mặt trận dài hơn 140 km. Trong khi các tướng I. Ye. Petrov và F. K. Korzhenyevich đang tìm lối thoát thì Ủy viên hội đồng quân sự Phương diện quân, thượng tướng L. Z. Mekhlis lại một mực đòi "phải chuyển sang tấn công không muộn hơn ngày 10 tháng 3" thể theo yêu cầu của STAVKA. Kết quả là Phương diện quân Ukraina 4 phải tổ chức tấn công trong điều kiện chưa được chuẩn bị đầy đủ về người, vũ khí, đạn dược và phương tiện.

Sau thất bại ở giai đoạn 1, STAVKA một mặt thay đổi nhân sự chỉ huy Phương diện quân Ukraina 4, mặt khác, tổ chức tăng viện cho nó khá lớn về người và phương tiện. Ở giai đoạn 2, do có sự phối hợp với Phương diện quân Ukraina 1 bắt đầu mở Chiến dịch Thượng Silesia trong cùng thời gian, chiến thuật tấn công cũng được thay đổi từ đánh vỗ mặt sang đánh vu hồi. Tuy nhiên, các tuyến phòng ngự của quân Đức xung quanh vẫn chịu đựng được. Chỉ đến giai đoạn cuối cùng, khi Berlin thất thủ, Phương diện quân Ukraina 4 mới hoàn thành nhiệm vụ sau gần 2 tháng tấn công thay vì chỉ 4 đến 5 ngày theo kế hoạch ban đầu của L. Z. Mekhlis.

Quân đội Đức Quốc xã

Binh lực

Cánh phải Cụm Tập đoàn quân Trung tâm (Đức) phòng thủ tại khu vực Tiệp Khắc và Nam Ba Lan do thống chế Ferdinand Schörner chỉ huy. Binh lực gồm có:
Cụm tác chiến đặc biệt "Heinrici" (tư lệnh: thượng tướng Gotthard Heinrici), từ ngày 22 tháng 3 là được đổi lại tên cũ là Tập đoàn quân xe tăng 1 do trung tướng xe tăng Walther Nehring chỉ huy. Thành phần qua các giai đoạn của chiến dịch bao gồm:
Từ ngày 10 tháng 3 năm 1945:
Quân đoàn bộ binh sơn chiến 49 của tướng Karl von Le Suire gồm Sư đoàn bộ binh sơn chiến 4, Sư đoàn bộ binh 320, Cụm tác chiến Sư đoàn xung kích 78 và Sư đoàn bộ binh 16 (Hungary)
Quân đoàn bộ binh 11 của tướng Rudolf von Bünau (đến ngày 6 tháng 4) và tướng Friedrich Wiese, gồm Sư đoàn bộ binh trượt tuyết 1, Sư đoàn biệt kích 97, các cụm tác chiến sư đoàn 344 và 371, một phần Sư đoàn xe tăng 5 SS "Wiking"
Quân đoàn bộ binh 59 của trung tướng Ernst Sieler gồm các sư đoàn bộ binh 68, 253, các cụm tác chiến sư đoàn bộ binh 75 và 544
Các đơn vị trực thuộc: Sư đoàn xe tăng 18 SS "Horst Wessel", Sư đoàn bộ binh dự bị 154 và Cụm phòng thủ Thượng Silesia
Từ ngày 12 tháng 4: Tập đoàn quân xe tăng 1 được tăng viện:
Quân đoàn xe tăng 24 của tướng Walter Hartmann gồm các sư đoàn xe tăng 8, 17 và các sư đoàn bộ binh 75, 253
Từ ngày 30 tháng 4: Có thêm nhiều đơn vị Đức Quốc xã thất trận từ các hướng nhập vào Tập đoàn quân xe tăng 1:
Quân đoàn bộ binh 72 của trung tướng Werner Schmidt-Hammer gồm các sư đoàn bộ binh 15, 78, 153 và sư đoàn dự bị 601
Các sư đoàn bộ binh 304, 371, 545
Tập đoàn quân không quân 4 do thượng tướng Otto Deßloch chỉ huy yểm hộ từ trên không

Binh lực ban đầu gồm 150.000 người, 100 xe tăng và pháo tự hành, 120 máy bay. Đến cuối chiến dịch tăng lên 305.000 người, 3.000 pháo và súng cối, 280 xe tăng và pháo tự hành, 270 máy bay.

Kế hoạch

Căn cứ tình hình thực tế trong tháng 3 năm 1945, Bộ Tổng tư lệnh tối cao Đức Quốc xã cho rằng không thể giữ vững được lâu hơn các tuyến phòng thủ trên sông Oder và các khu vực khác nếu không sử dụng các đòn phản công từ hai bên sườn vào cánh quân chủ lực của quân đội Liên Xô trên hướng Berlin gồm các phương diện quân Byelorussia 1, 2 và Phương diện quân Ukraina 1. Giống như cánh quân Đức tại vùng Đông Pomerania, cánh quân tại vùng Thượng Silesia có vai trò uy hiếp bên sườn trái Phương diện quân Ukraina 1. Liên quan đến nó có cánh trái của Cụm tập đoàn quân Trung tâm mà trực tiếp là Tập đoàn quân xe tăng 1, có nhiệm vụ khép chặt sườn trái với Tập đoàn quân 17 (Đức) đang phòng ngự tại khu vực Đông Nam Breslau (Wrocław). Với thế bố trí thành 1 cánh cung lồi về phía Đông dựa vào vùng núi non Morava, Bộ Tổng tư lệnh Đức Quốc xã hy vọng cầm chân quân đội Liên Xô để tạo thế cho các cuộc đàm phán bí mật với các đồng minh chống phát xít ở phương Tây bắt đầu được khởi sự tại Thụy Sĩ. Trong trường hợp không thể chống giữ được, Bộ Tổng tư lệnh tối cao Đức Quốc xã còn hy vọng cứu được càng nhiều càng tốt các quân nhân Đức khỏi bị quân đội Liên Xô bắt làm tù binh cho dù có phải đầu hàng Anh - Mỹ ở mặt trận phía Tây và mặt trận Ý.

Biết rõ tầm quan trọng của khu vực Moravská-Ostrava, quân Đức đã tổ chức một hệ thống bố phòng chặt chẽ trong vùng. Toàn bộ hệ thống phòng ngự của phát xít Đức bao gồm ba phòng tuyến chính chạy dọc theo các sông Olza, Ostravice và Oder, và một phòng tuyến khác nằm ở phía Bắc tại tuyến sông Opava - Morava - Ostrava. Mỗi khu vực phòng thủ đều được bố trí bốn tuyến công sự bao gồm các hỏa điểm súng máy, pháo, súng cối, lô cốt và công sự ngầm. Các tuyến phòng thủ đều được ken dày bởi các hỏa điểm pháo chống tăng, súng cối và súng máy hạng nặng. Tất cả các công trình phòng thủ đều được ngụy trang kỹ lưỡng sao cho chúng được trông giống như cảnh vật rừng và đồi núi xung quanh. Các nhà máy công nghiệp cũng được sử dụng để xả khói mù, nhằm cản trở xạ giới của pháo binh, đồng thời gây khó khăn cho sự quan sát mục tiêu các phi công ném bom và cường kích.

Tại Moravská-Ostrava và các thành phố lân cận, mỗi công trình xây dựng kiên cố đều được bố trí thành các ổ đề kháng mạnh. Các cây cầu bắc qua các con sông Olza, Orava, Opava và Ostravice đều bị gài mìn. Trên hướng Moravská-Ostrava, quân Đức bố trí ba tuyến phòng thủ chính, bao gồm cả thành phố Racibórz được coi như pháo đài tiền tiêu che chở cho phía Bắc Moravská-Ostrava. Trên hướng Tây Slovakia, cũng có hai tuyến phòng thủ chạy dọc theo các con sông Orava (tuyến đầu) và Olza nối với tuyến sông Rajčanka (tuyến chính). Hai tuyến phòng thủ dự bị phía sau dọc theo các sông Ostravice và Odra ở phía Nam Moravská-Ostrava. Quân Đức hy vọng không những giữ được Moravská-Ostrava mà còn có thể ngăn chặn, không cho quân đội Liên Xô tiến đến gần Praha, một trong những địa điểm mà Bộ Tổng tư lệnh lục quân Đức Quốc xã dự định rời đến đó trong trường hợp không giữ được Berlin.

Tư lệnh Tập đoàn quân 38 (Liên Xô), thượng tướng K. S. Moskalenko đã miêu tả hệ thống phòng ngự của quân Đức như sau:

Diễn biến

Giai đoạn I: từ ngày 10 đến 23 tháng 3

Cơ quan tình báo Đức lần này không thu thập được đầy đủ thông tin về binh lực cũng như thời điểm quân đội Liên Xô có thể tấn công mà chỉ ước đoán phỏng chừng. Vì vậy, rút kinh nghiệm xương máu từ các chiến dịch trước đó, đêm 9 rạng ngày 10 tháng 3, Bộ chỉ huy Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) hạ lệnh cho các đơn vị có nguy cơ bị tấn công triệt thoái khỏi các tuyến chiến hào thứ nhất về các tuyến chiến hào phía sau nhằm tránh thương vong do pháo binh.

8 giờ 55 phút ngày 10 tháng 3, cuộc tấn công của quân đội Liên Xô triển khai trong thời tiết cực kỳ xấu. Một trận bão tuyết quét qua các trận địa của quân đội hai bên. Tầm nhìn sụt xuống chỉ còn 100-200 mét, vô hiệu hóa khả năng yểm hộ của không quân cũng như hạn chế đáng kể độ chính xác của pháo binh. Trước tình hình đó, thượng tướng K. S. Moskalenko - chỉ huy Tập đoàn quân số 38 - đã đề nghị hoãn cuộc tấn công lại cho đến khi thời tiết khá hơn. Ý kiến của ông nhận được sự ủng hộ của Thượng tướng A. A. Grechko, tư lệnh Tập đoàn quân cận vệ 1. Tuy nhiên, đại tướng I. Ye. Petrov, tư lệnh Phương diện quân Ukraina 4, đã bác bỏ đề nghị này:

Không chỉ thời tiết tồi tệ đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ chính xác của pháo binh Liên Xô, biện pháp rút lui sớm của quân Đức đã làm cho phần lớn trận pháo kích của Tập đoàn quân 38 và Tập đoàn quân cận vệ 1 bắn vào chỗ trống. Quân Đức đã bảo tồn được lực lượng ở tuyến sau, nơi mà pháo binh Liên Xô chưa với tới. Thiệt hại của quân Đức trong các đợt pháo kích được giảm thiểu, nhiều boong ke, lô cốt, hỏa điểm không bị áp chế và hệ thống thông tin liên lạc, chỉ huy vẫn hầu như còn nguyên. Trong ngày tấn công đầu tiên, các Quân đoàn bộ binh sơn chiến 126, 127 (Tập đoàn quân 38) và Quân đoàn bộ binh cận vệ 3 (Tập đoàn quân cận vệ 1) mặc dù có 2 lữ đoàn xe tăng và 3 trung đoàn pháo tự hành tăng cường nhưng chỉ lấn vào tuyến phòng thủ của quân Đức từ 3 đến 4 km thay vì 23 đến 25 km như kế hoạch đề ra. Tính bất ngờ của cuộc tấn công bị mất.

Ngày 12 tháng 3, tình hình trở nên phức tạp. Tướng Gotthard Heinrici điều các sư đoàn bộ binh 68, 253 và Sư đoàn xe tăng 18 SS "Horst Wessel" từ Wodzisław và Fryštát kéo ra phản kích liên tục vào đội hình tấn công của Tập đoàn quân 38. Tướng K. S. Moskalenko buộc phải tung Lữ đoàn xe tăng hạng nặng 42 vào trận nhưng tốc độ tấn công cũng chỉ nhích lên 5 km trong ngày. Tại dải tấn công của Tập đoàn quân cận vệ 1, tình hình cũng không sáng sủa hơn. Các trung đoàn pháo tự hành và các sư đoàn bộ binh sơn chiến chìm ngập trong tuyết tiến lên từng mét một trên các sườn núi. Ngày 13 tháng 3, tướng A. A. Grschko điều các đại đội súng phun lửa lên phía trước để khắc phục các hỏa điểm của quân Đức nhưng kết quả rất hạn chế. Trong tuần đầu tiên của chiến dịch, quân Đức liên tục điều chuyển Quân đoàn xe tăng 24 tới khu vực và tổ chức phản kích quyết liệt. Chỉ tính riêng từ ngày 12 đến ngày 15 tháng 3, Tập đoàn quân 38 phải chống lại 39 cuộc phản kích của 3 sư đoàn bộ binh và 1 sư đoàn xe tăng Đức để giữ được khu vực tiền duyên mới chiếm lĩnh chỉ rộng 15 km và sâu 5 km. Ngày 17 tháng 3, quân đội Liên Xô buộc phải ngừng tấn công và điều chỉnh lại chiến thuật và bố trí lực lượng.

Ngay ngày 17, Đại bản doanh gửi trực tiếp đến Bộ chỉ huy Phương diện quân Ukraina bốn bản tổng kết các sai lầm trong chiến thuật của Hội đồng quân sự phương diện quân như sau:

Từ ngày 18 đến ngày 21 tháng 3, Tập đoàn quân 38 tiến hành các trận đánh trinh sát để thăm dò các tuyến phòng thủ của quân Đức trong điều kiện thời tiết tạnh ráo hơn. Ngày 22 tháng 3, tư lệnh Tập đoàn quân 38, tướng K. S. Moskalenko đề xuất một kế hoạch mới, trong đó hướng tấn công chính được điều chỉnh lên phía thành phố Żory cách Moravská-Ostrava khoảng 40 km về phía Đông Bắc thay vì đánh vỗ mặt từ hướng Strumień. Mũi tấn công này được cho là thuận lợi hơn vì địa hình tại đây ít phức tạp hơn, phòng tuyến của quân Đức yếu hơn và tầm nhìn của pháo binh từ hướng này cũng tốt hơn. Thêm vào đó, phía Đông Bắc của thành phố là một vùng rừng thích hợp cho việc che giấu và ngụy trang lực lượng. Kế hoạch của Moskalenko nhanh chóng được I. Ye. Petrov chấp thuận. Từ ngày 21 đến 23 tháng 3, Tập đoàn quân 38 di chuyển các đơn vị tăng và pháo nặng lên hướng Żory. Tập đoàn quân cận vệ 1 tiếp quản trận tuyến của Tập đoàn quân 38 trên hướng Strumień, chỉ để lại Sư đoàn bộ binh 237 phòng thủ trên hướng Żywiec. Cuộc tấn công thứ hai của Tập đoàn quân 38 và Tập đoàn quân cận vệ 1 còn có vai trò yểm hộ sườn trái cho Tập đoàn quân 60 (Phương diện quân Ukraina 1) đang tấn công Racibórz trong giai đoạn đầu của Chiến dịch Thượng Silesia được khởi sự ngày 15 tháng 3.

Giai đoạn II: từ 24 tháng 3 đến 5 tháng 4

Đông Bắc Morava

Sáng 24 tháng 3, sau 45 phút pháo binh bắn chuẩn bị, Tập đoàn quân số 38 tiếp tục tấn công. Thời tiết tốt lên đã tạo điều kiện cho Tập đoàn quân không quân 8 huy động nhiều máy bay ném bom và cường kích yểm hộ cho cuộc tấn công này. Ngay trong ngày đầu tiên, các quân đoàn sơn chiến 126, 127 và Quân đoàn bộ binh 95 đã phá vỡ ba lớp hầm hào phòng ngự của Quân đoàn bộ binh 59 (Đức) và đột phá sâu đến 7 km. Ngày 24 tháng 3, các quân đoàn sơn chiến và bộ binh Liên Xô tiếp tục tấn công sau một loạt pháo kích dài 20 phút. Chiều cùng ngày, các chi đội phái đi trước của Quân đoàn sơn chiến 127 đã tiếp cận ngoại vi thị trấn Loslau (nay là Wodzisław Śląski). Đêm 24 rạng ngày 25 tháng 3, tướng Gotthard Heinrici điều Sư đoàn xe tăng 19 và 2 sư đoàn bộ binh ra phản kích để giải tỏa Loslau. Sang 25 tháng 3, tướng K. S. Moskalenko huy động Lữ đoàn pháo chống tăng 6 và các trung đoàn pháo chống tăng 1506, 1642, 1663, 1672 lên phía trước yểm hộ cho các quân đoàn bộ binh 95 và 101 tiến hành phản đột kích, đánh lùi Sư đoàn xe tăng 8 (Đức). Trong ngày 25 tháng 3, các quân đoàn sơn chiến nhẹ 126 và 127 đã mở rộng cửa đột phá lên đến 20 km chiều rộng và 15 km chiều sâu. Sáng ngày 26 tháng 3, Tập đoàn quân số 38 giải phóng Loslau. Trên cánh phải của Tập đoàn quân 38, Quân đoàn bộ binh 28 (Tập đoàn quân 60) cũng giải phóng thành phố Rybnik, mở đường tấn công sang Racibórz. Tuyến phòng thủ Đông Bắc Morava của quân Đức bị vỡ một mảng lớn. Ngày 1 tháng 4, Bộ tư lệnh Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) phải tăng viện cho tướng Gotthard Heinrici Quân đoàn xe tăng 24 gồm các sư đoàn xe tăng 8, 17 và các sư đoàn bộ binh 75 và 253 để cứu vãn tình thế.

Ngày 26 tháng 3, đại tướng A. I. Yeryomenko thay thế đại tướng I. Ye. Petrov làm tư lệnh Phương diện quân Ukraina 4. Sau khi nghiên cứu tình hình, ông yêu cầu Tập đoàn quân 18 và Tập đoàn quân cận vệ 1 tiếp tục tấn công nhằm kéo bớt quân Đức ra khỏi mũi công kích chính của Tập đoàn quân 38. Ngày 29 tháng 3, sau 45 phút pháo binh bắn chuẩn bị, lúc 11 giờ 45 phút, các quân đoàn bộ binh 107 và cận vệ 3 của Tập đoàn quân cận vệ 1 triển khai tấn công trên hướng Fryštát. Ngay trong ngày 29 tháng 3, Quân đoàn bộ binh 107 đã đánh chiếm thị trấn Drogomyśl và điểm cao 259,3 trên bờ sông Olza. Từ điểm cao này, Lữ đoàn hỏa tiễn và Lữ đoàn pháo nòng dài cận vệ 24 có thể triển khai trận địa và bắn trực chỉ vào Fryštát. Tận dụng lúc quân Đức tập trung binh lực vào hướng Đông Bắc Morava, ngày 1 tháng 4, Sư đoàn bộ binh 237 (Quân đoàn 107) đã mở cuộc tấn công từ Žilina, vượt qua vùng núi thấp giữa sông Soła và thượng nguồn Wisla, đánh chiếm Głębce và Istebna. Bị Sư đoàn 237 tấn công từ sau lưng trong khi đang phải đối phó với Quân đoàn tăng cường 159 (Liên Xô) trên hướng Raiša (Rajcza), Cụm tác chiến sư đoàn xung kích 87 (Đức) buộc phải bỏ phòng tuyến sông Soła rút về phía Tây.

Ở trên tuyến tấn công chính, tại khu vực tác chiến của Tập đoàn quân số 38 và Tập đoàn quân cận vệ số 1, quân Đức tiếp tục chống cự kịch liệt dựa trên một hệ thống phòng ngự cứng rắn quy mô lớn. Chỉ có những mũi đột kích chính của Tập đoàn quân số 38 là có thể tiếp tục tiến lên trước. Vào đầu tháng 4 năm 1945, Quân đoàn sơn chiến 126 và Quân đoàn bộ binh số 95 đã tiếp cận sông Oder, đánh chiếm và mở rộng một số đầu cầu vượt sông. Đến đây, sự chống cự kịch liệt của quân Đức cùng với hình thái chiến trướng buộc quân đội Liên Xô phải dừng cuộc tấn công và điều chỉnh kế hoạch. Ngày 5 tháng 4, Tập đoàn quân 38 được lệnh chuyển sang phòng ngư, chuẩn bị cho các trận đánh mới.

Ở phía Nam dãy núi Slovashki Beskid

Đối diện với 6 sư đoàn của Tập đoàn quân 18 (Liên Xô) là 4 sư đoàn của Quân đoàn bộ binh sơn chiến 49 (Đức). Địa hình phía Nam dãy núi Slovashki Beskid phức tạp nên quân Đức chủ yếu dựa vào các triền núi để bố trí các tuyến phòng thủ. Hai con sông Orava, Orava Trắng và thượng nguồn sông Váh tạo thành các thung lũng chạy dọc theo hướng tấn công tạo nên sự thuận lợi cho các cuộc tấn công. Cuộc tấn công ở đây tiến hành muộn hơn. Ba ngày sau khi Tập đoàn quân 38 phải dừng lại trên hướng Morava, Tập đoàn quân 18 mới phát động các trận tấn công theo hướng chung đến Žilina.

Ngày 20 tháng 3, Quân đoàn bộ binh cận vệ 17 bắt đầu tấn công dọc theo thượng nguồn sông Orava về xuôi. Thời tiết tốt trên khu vực đã tạo điều kiện cho Tập đoàn quân không quân 8 yểm hộ cho các trận công kích trên mặt đất. Cuối ngày 21 tháng 3, Sư đoàn bộ binh 138 đánh lui Sư đoàn bộ binh sơn chiến 4 (Đức), chiếm thị trấn Tvrdosin nằm trên ngã ba sông Orava chính và sông Orava Đen, Sư đoàn bộ binh 8 cũng đánh chiếm thị trấn Trstena. Ở phía Bắc, Quân đoàn tăng cường 159 cũng tấn công dọc theo sông Orava Trắng và đánh chiếm các điểm dân cư Oravská Polhora và Námestovo, đánh thiệt hại nặng Sư đoàn bộ binh 16 (Hungary).

Ở phía Nam, ngày 30 tháng 3, Quân đoàn Tiệp Khắc 1 được tăng cường Sư đoàn bộ binh cận vệ 24 và Trung đoàn xe tăng cận vệ 1 (Liên Xô) bắt đầu tấn công dọc theo thượng nguồn sông Váh. Sư đoàn 320 (Đức) bị tổn thất nặng sau 4 ngày kháng cự và phải rút lui về thành phố. Chiều 3 tháng 4, công binh Đức làm nổ tung cây cầu ở phía Tây Liptovský Mikuláš trên con lộ nối thành phố này với Ružomberok để chặn đường truy kích của liên quân Liên Xô-Tiệp Khắc. Chỉ hai ngày sau, Lữ đoàn công binh 9 và Tiểu đoàn công trình 897 đã làm xong ba cây cầu treo và một đường ngầm qua sông Orava. Quân đội Liên Xô và Tiệp Khắc lại tiếp tục tiến sang phía Tây. Sáng ngày 3 tháng 4, các lữ đoàn bộ binh Tiệp khắc 3, 4 và Sư đoàn bộ binh cận vệ 24 (Liên Xô) giải phóng thành phố Liptovský Mikuláš. Ngày 5 tháng 4, đến lượt Ružomberok được Quân đoàn Tiệp Khắc 1 giải phóng.

Ngày 6 tháng 4, tướng Karl von Le Suire ra lệnh rút lui toàn bộ Quân đoàn sơn chiến 49 (Đức) khỏi phía Nam sườn núi Slovashki Beskid. Trên đường rút quân, lính Đức phá hủy các cầu bắc qua sông Váh ở Ružomberok, Kralevaci (???) và Vrútky. Các tuyến đường sắt và đường bộ dọc ngang chạy qua Ružomberok cũng bị phá hoại nặng nề. Tuy nhiên, lực lượng công binh sơn chiến Liên Xô đã khôi phục các tuyến đường sắt, đường bộ và làm cây cầu mới chỉ sau một tuần. Ngày 7 tháng 4, Tập đoàn quân 18 (Liên Xô) đã tiếp cận tuyến phòng thủ mới của quân Đức trên sườn phía Tây dãy núi Fatra Lớn.

Trong giai đoạn cuối tháng 3 đầu tháng 4, tuy Phương diện quân Ukraina 4 đột phá được một số khu vực trên trận tuyến, nhiệm vụ đánh chiếm khu công nghiệp Moravská-Ostrava vẫn chưa hoàn thành được. Tuy nhiên hoạt động tích cực của Phương diện quân Ukraina 4 đã góp phần củng cố đáng kể vị thế của cánh trái Phương diện quân Ukraina 1 và giúp Phương diện quân này giải phóng khu vực Thượng Silesia.

Giai đoạn III: từ 6 tháng 4 đến 5 tháng 5

Giải phóng Moravská-Ostrava

Đến đầu tháng 4, hình thái trận tuyến của Phương diện quân Ukraina 4, 1 và 2 tại Tiệp Khắc có dạng giống như một cung lõm về phía Đông, bao quanh lấy Tập đoàn quân xe tăng 1 của quân đội Đức Quốc xã. Bộ chỉ huy quân đội Liên Xô quyết định tận dụng hình thái này để thực hiện một kế hoạch bao vây nguyên một khối quân lớn của Đức Quốc xã. Nhằm tăng cường binh lực cho Phương diện quân Ukraina 4, Đại bản doanh quyết định điều chuyển Tập đoàn quân 60 cho Phương diện quân. Tập đoàn quân này cùng với Tập đoàn quân 38 và Tập đoàn quân cận vệ 1 được giao nhiệm vụ tấn công dọc theo tả ngạn sông Oder về hướng Olomouc để hội quân với Phương diện quân Ukraina 2 đang tấn công Olomouc từ hướng Tây Nam. Ngày mở màn cuộc tấn công được ấn định là 15 tháng 4 năm 1945, đúng 1 ngày trước khi chiến dịch Berlin mở màn. Để thực hiện ý đồ này, ngày 7 tháng 4, Tập đoàn quân 38 được tăng cường Lữ đoàn xe tăng Tiệp khắc 1 vượt sông Oder ở phía Nam Racibórz và bố trí tại sườn trái của Tập đoàn quân 60. Tập đoàn quân cận vệ 1 thay thế Tập đoàn quân 38 chiếm lĩnh dải tấn công ở phía Bắc Nový Bohumín. Tập đoàn quân 60 được tăng cường Quân đoàn xe tăng 31 bố trí ở phía Bắc Opava. Đòn tấn công chính dự đinh giáng vào hướng Tây Bắc Morava.

Về phía quân Đức, trong một nỗ lực cuối cùng nhằm chống giữ sự kiểm soát của chế độ Hitler đối với vùng mỏ than cuối cùng còn sót lại của Đế chế thứ Ba cũng như cụm công nghiệp than - thép Moravská-Ostrava, trong tháng 4 năm 1945, Bộ chỉ huy tối cao Đức Quốc xã đã điều một lượng lớn viện binh đến khu vực này. Cho đến đầu tháng 4 năm 1945, thành phần Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) đã tăng lên 22 sư đoàn, trong đó có 5 sư đoàn xe tăng. Tại Morava, quân Đức đã bố trí nhiều khu vực phòng thủ cứng rắn với các công sự được củng cố kỹ càng, chạy dọc theo các con sông Opava, Oder, Olza. Hệ thống công sự này dựa trên các hệ thống lô cốt và hỏa điểm cũ tại vùng biên giới Tiệp Khắc-Đức xây dựng từ thập niên 1920-1930 dưới sự hướng dẫn của các kỹ sư Pháp. Chính vì vậy, việc phá vỡ các phòng tuyến vững chắc này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ binh và pháo binh và việc tái chuẩn bị kỹ lưỡng cũng như điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp. Các thông tin tình báo thu thập được cho thấy đóng đối diện các vị trí của Tập đoàn quân 60 và 38 (Liên Xô) là Quân đoàn bộ binh 11 và 3/4 Quân đoàn đoàn xe tăng 24 (Đức) gồm 3 sư đoàn xe tăng, 1 sư đoàn trượt tuyết, 1 sư đoàn biệt kích, 1 sư đoàn và 2 cụm tác chiến sư đoàn bộ binh. Đối diện với Tập đoàn quân cận vệ 1 (Liên Xô) trên hướng Bắc Morava là Quân đoàn bộ binh 59 (Đức) gồm 1 sư đoàn xe tăng SS, 2 sư đoàn và 2 cụm tác chiến sư đoàn bộ binh. Cụm phòng thủ Thượng Silesia (tương đương sư đoàn) cũng được đặt dưới quyền chỉ huy của tướng Ernst Sieler. Mật độ binh lực phòng ngự trên hướng Bắc Morava của quân Đức không thua kém hướng Berlin về người và xe tăng.

Từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 4, tướng Ernst Sieler tập trung các sư đoàn bộ binh 68 và 544 cùng Sư đoàn xe tăng 18 SS mở cuộc phản kích vào khu vực đầu cầu Tunskirkha (Trawniki) do các quân đoàn bộ binh 11 (Tập đoàn quân cận vệ 1) và 95 (Tập đoàn quân 38) đang chiếm giữ. Sư đoàn bộ binh 715 mới được diều từ mặt trận Ý đến cũng tham gia cuộc phản công. Chiều ngày 7 tháng 4, xe tăng Đức đã đột phá đến cách bờ sông Oder 500 mét. Sáng ngày 8 tháng 4, tướng A. A. Grechko điều động các trung đoàn pháo chống tăng cận vệ 4, cận vệ 317 và 1646 cùng Quân đoàn bộ binh cận vệ 3 đến khu vực đầu cầu để phản kích. Ngày 9 tháng 4 đã diễn ra trận giao chiến ác liệt giữa hơn 60 xe tăng hạng nặng của quân Đức và các trung đoàn pháo chống tăng Liên Xô. Chiều tối ngày 9 tháng 4, khi trận đánh kết thúc, 34 xe tăng và pháo tự hành, 4 xe bọc thép và hơn 600 lính Đức đã nằm lại trên bãi chiến trường. Quân Đức buộc phải dừng cuộc phản công và căn cứ đầu cầu Tunskirkha vẫn nằm trong tay quân đội Liên Xô.

Đợt tấn công mới của quân đội Liên Xô bắt đầu ngày 15 tháng 4 năm 1945 sau một loạt pháo bắn chuẩn bị kéo dài 35 phút. Pháo binh của các Tập đoàn quân 60 và 38 khai hỏa vào lúc 9 giờ 15 phút, pháo binh của Tập đoàn quân cận vệ 1 triển khai hỏa lực lúc 9 giờ 30 phút. Không chịu nổi sức ép của các đòn tấn công trên bộ và trên không, Quân đoàn bộ binh 11 (Đức) buộc phải bỏ các vị trí tiền tiêu và rút về phía Nam. Trong ngày đầu tiên, các quân đoàn bộ binh 15, 28, 101 và các quân đoàn sơn chiến nhẹ 126, 127 (Liên Xô) đã đột phá sâu 8 km trên hướng Donki-Benecov (Dolni Benesov), Tây Bắc Moravská-Ostrava 30 km. Ngày 16 tháng 4, cuộc chiến diễn ra với cường độ rất ác liệt với nhiều trận đột kích và phản đột kích từ hai phía. Mặc dù không quân Xô Viết gần như làm chủ bầu trời và tích cực yểm hộ cho bộ binh nhưng Quân đoàn 11 (Đức) đã dựa vào các hệ thống phòng thủ chuẩn bị từ trước để tổ chức chống cự kịch liêt hơn và làm chậm cuộc tấn công của quân đội Liên Xô.

Ngày 17 tháng 4, sau một đợt tấn công dữ dội tại khu vực tiếp giáp giữa hai tập đoàn quân số 60, 38; Quân đoàn xe tăng 31 của tướng G. G. Kuznetsov được đưa vào cửa đột phá, đến chiều 17 tháng 4, các lữ đoàn xe tăng 237, 242, Lữ đoàn cơ giới 65 cùng các trung đoàn pháo tự hành 367 và 1442 đã tiếp cận sông Opava tại Kravaře và bắt đầu vượt sông đánh chiếm các đầu cầu ở bờ Nam. Ngày hôm sau đầu cầu đã được mở rộng đến 10 cây số và trận tuyến dần dần tiếp cận tuyến phòng thủ cứng rắn của quân Đức trong khu vực. Đây là một tuyến phòng ngự khó nuốt đốt với phe tấn công khi nó bao hàm những hỏa điểm với tầm bao quát có thể che phủ cho nhau, các công sự bê tông có lớp vách cấu tạo rất cứng chắc, khó đục thủng (kể cả với đạn pháo 152 ly) được bố trí dày đặc và ngụy trang kỹ lưỡng. Để phá vỡ tuyến phòng thủ này, quân đội Liên Xô đã thành lập những tổ xung kích bao hàm một tiểu đội bộ binh kèm với công binh mang bộc phá, 2-3 khẩu đội chống tăng và một số binh sĩ mang lựu đạn khói. Tham gia trong thành phần các tổ xung kích là những sĩ quan Tiệp Khắc từng phục vụ tại khu vực này trước chiến tranh: họ cung cấp vị trí các hỏa điểm, lô cốt, công sự cho các tổ xung kích và giúp họ tìm ra các chỗ yếu trên hàng phòng thủ. Mặc dù đã sử dụng nhiều biện pháp nhằm đối phó với loại hệ thống công sự như vậy, việc chọc thủng phòng tuyến quân Đức vẫn diễn ra rất khó khăn. Từ ngày 19 đến ngày 21 tháng 4, Quân đoàn bộ binh sơn chiến 126 của Tập đoàn quân 38 chỉ mới hạ gục được 10 lô cốt và 18 hỏa điểm súng máy. Sau hơn một tuần kịch chiến, ngày 22 tháng 4, quân đội Liên Xô cuối cùng cũng đã vượt qua lớp phòng tuyến cứng rắn này và giải phóng thành phố Troppau (nay là Opava) tại vùng biên giới Tiệp-Đức. Đó cũng là ngày mà quân đội Liên Xô bắt đầu đột nhập vào thành phố Berlin.

Trên chính diện phía Bắc, Tập đoàn quân cận vệ 1 sử dụng 3/4 quân đoàn tấn công theo hướng Nam và đến cuối ngày 16 tháng 4 đã chiếm được Ocina (???), Hať và Bohumín. Ngày 19 tháng 4, Quân đoàn bộ binh cận vệ 3 có Lữ đoàn xe tăng Tiệp Khắc 1 cùng đi đánh chiếm thành phố Hlučín, cách Ostrava 10 km về phía Bắc. Ngày 19 tháng 4, tướng Ernst Sieler điều động Sư đoàn dự bị 154 là lực lượng dự trữ cuối cùng của Quân đoàn bộ binh 59 (Đức) cùng với Sư đoàn xe tăng 17 mở hai cuộc phản kích lớn vào Bohumín để đỡ đòn cho Quân đoàn xe tăng 24 đang bị cô lập ở phía Tây Moravská-Ostrava. Ngày 22 tháng 4, các quân đoàn bộ binh 107, 11 và Lữ đoàn xe tăng Tiệp Khắc 1 đánh lui cuộc phản kích của Quân đoàn bộ binh 59 (Đức), tiếp tục đánh chiếm Nowy Bohumín (Bohumín) và tiến đến sát ngoại ô phía Bắc Moravská-Ostrava. Cùng ngày, Tập đoàn quân 38 đánh chiếm các thị trấn Svinov và Klimkovice. Moravská-Ostrava bị bao vây từ ba hướng. Cánh quân Đức tại đây chỉ còn con đường rút lui duy nhất dọc theo các con sông Odra và Bečva về Přerov.

Ở phía Nam, Tập đoàn quân 18 tấn công song song với các binh đoàn của Phương diện quân Ukraina 2 trong Chiến dịch tấn công Bratislava-Brno nhưng vẫn bị Quân đoàn bộ binh sơn chiếm 49 (Đức) chặn lại trên phòng tuyến sông Rajčanka cho đến ngày 29 tháng 4. Sư đoàn sơn chiến 4 và Cụm tác chiến sư đoàn xung kích 78 (Đức) bố trí phòng thủ rất chặt chẽ trên các ngọn núi Minol cao 1.364 m, Grun cao 1.165 m và Polom cao 1.069 m với các công trình boong ke bằng bê tông và đá, tạo thành một tam giác phòng thủ chắn ngang đường tấn công của Tập đoàn quân 18 (Liên Xô) đến sông Váh. Để cơ động pháo binh trên địa hình rừng núi, Tập đoàn quan 18 đã phải dùng đến sức kéo thô sơ. Cứ 6 cặp bò hoặc ngựa kéo một khẩu sơn pháo 76 mm trên sườn núi dốc đến 30 độ. Ngày 29 tháng 4, sau khi tập trung đủ các lữ đoàn và trung đoàn pháo, súng cối, Quân đoàn bộ binh cận vệ 17 và Quân đoàn Tiệp Khắc 1 tấn công Žilina. Chỉ sau một ngày, liên quân Liên Xô - Tiệp Khắc đã đánh bại hai sư đoàn Đức. Ngày 30 tháng 4, khi Sư đoàn bộ binh 79 (Liên Xô) cắm lá cờ lên nóc nhà Quốc hội Đức cũng là ngày Žilina và Nové Město (Kysucke Nové Město) được giải phóng. Ngày 1 tháng 5, Quân đoàn xung kích 159 (Liên Xô) đánh chiếm Čadca, một trung tâm phòng ngự quan trọng của quân Đức bên bờ sông Kysuca.

Nhiệm vụ chính của Phương diện quân Ukraina 4 không gì khác hơn là giải phóng khu công nghiệp Moravská-Ostrava với trung tâm là thành phố Ostrava. Nhằm giảm thiểu hết mức những thiệt hại đối với các cơ sở kinh tế trong vùng, Bộ Tư lệnh phương diện quân không tấn công trực diện vào thành phố mà hành tiến vòng qua nó. Theo kế hoạch này, Tập đoàn quân cận vệ 1 sẽ tiến vòng qua Ostrava từ phía Bắc và Tập đoàn quân số 38 tiến qua từ phía Tây. Tập đoàn quân 60 và Quân đoàn xe tăng 31 sau khi chiếm Opava và Fulnek sẽ bẻ mũi tấn công sang phía Tây, tạo thành một hướng công kích vào Praha. Sau vài ngày thanh toán các cứ điểm mạnh án ngữ các con đường dẫn vào Ostrava, ngày 29 tháng 4 quân đội Liên Xô đã tiếp cận vùng ngoại vi thành phố. Cuộc tổng tấn công vào Ostrava bắt đầu vào sáng ngày 30 tháng 4 sau một trận oanh kích của pháo binh và không quân. Đến 13 giờ, quân đội Liên Xô vượt qua khu ngoại vi thành phố và đến 18 giờ Ostrava được giải phóng. Quân đội Liên Xô tiến vào thành phố trong sự hoan nghênh nồng nhiệt của nhân dân địa phương.

Trong cái túi Přerov - Olomouc

Để mất Moravská-Ostrava, quân đội Đức Quốc xã đã mất đi một phòng tuyến cứng rắn và vững chắc tại Bắc Morava nhằm cản chân quân đội Liên Xô. Không những thế, tin Berlin thất thủ đã làm cho binh lính Đức tại Cụm tập đoàn quân Trung tâm hoang mang và giảm sút tinh thần chiến đấu. Chỉ có các đơn vị SS là chống trả quyết liệt đến cùng. Sau khi để mất Moravská-Ostrava, các khu vực phòng thủ khác của quân Đức xung quanh thành phố như Karviná, Fryštát, Cieszyn, Frýdek-Místek lần lượt thất thủ. Tập đoàn quân 38 (Liên Xô) tiến chiếm Fulnek và cùng với Tập đoàn quân 60, Quân đoàn xe tăng 31 hướng đòn tấn công về Šternberk và tiếp cận ngoại vi Olomouc. Tập đoàn quân cận vệ 1 sau khi đánh chiếm Fryštát, Frýdek-Místek cũng dồn quân Đức về phía Glavniče (Hranice). Trên hướng Đông, Tập đoàn quân 18 cũng tăng tốc độ tấn công. Chỉ trong 5 ngày, họ đã tiến lên được từ 50 đến 80 km, đánh chiếm các thành phố Vsetín và Rožnov. Các tập đoàn quân 40 và 53 của Phương diện quân Ukraina 2 cũng hiệp đồng chặt chẽ với cánh trái của Phương diện quân Ukraina 4 trong Chiến dịch tấn công Bratislava-Brno. Chỉ trong một tuần, các thành phố Považská Bystrica, Zlín, Uherský Brod, Uherské Hradiště và Kroměříž lần lượt bị đánh chiếm. Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) thu nhận Quân đoàn bộ binh 72 từ Cụm tập đoàn quân Áo (nguyên là Cụm tập đoàn quân Nam) và được tăng viện thêm Sư đoàn xe tăng 19, các sư đoàn bộ binh 304, 371, 545. Cánh quân này co cụm về khu vực Přerov - Olomouc để chống cự với hy vọng có thể đầu hàng các nước đồng minh phương Tây khi Tập đoàn quân 3 (Hoa Kỳ) đã tiến đến biên giới Tiệp Khắc. Ngày 6 tháng 5, quân đội Liên Xô giải phóng Šternberk và tiếp cận ngoại vi Olomouc. Đó cũng là ngày mà Phương diện quân Ukraina 1 cùng với Phương diện quân Ukraina 4 mở Chiến dịch Praha, đánh tan khối quân chủ lực cuối cùng của quân đội Đức Quốc xã đang đóng tại Tiệp Khắc. Cũng trong ngày này, người dân Praha bắt đầu phát động cuộc khởi nghĩa lớn cuối cùng trong Chiến tranh thế giới thứ hai ở châu Âu.

Kết quả, đánh giá và ảnh hưởng

Kết quả

Tổn thất của Phương diện quân Ukraina 4 (Liên Xô) trong các hoạt động chiến đấu từ tháng 3 đến hết tháng 4 năm 1945 tại khu vực Morava lên đến 23.964 người chết (chiếm 7,6% tổng quân số), 88.657 người khác bị thương. Về tỷ lệ thương vong trong cùng thời gian ở các hoạt động quân sự ngoài khuôn khổ các cuộc tấn công chiến lược, thương vong của Phương diện quân Ukraina 4 trong chiến dịch này chỉ đứng thứ hai sau Phương diện quân Byelorussia 1 trong các hoạt động đột phá vào khu vực pháo đài Küstrin, phía Đông Berlin từ ngày 3 tháng 2 đến ngày 30 tháng 3 năm 1945. Tuy nhiên, bình quân thương vong trong một ngày của Phương diện quân Ukraina 4 còn xếp sau Phương diện quân Ukraina 1 trong các chiến dịch Hạ Silesia, Thượng Silesia và Phương diện quân Ukraina 3 trong các trận đánh phòng thủ tại khu vực Hồ Balaton từ ngày 6 đến ngày 15 ngày 3 năm 1945. Quân đội Liên Xô đã đánh chiếm được Moravská-Ostrava, khu công nghiệp lớn cuối cùng của nước Đức Quốc xã tại Đông Nam nước Đức, mở ra con đường tiến đánh Praha từ phía Đông.

Tổn thất của quân đội Đức Quốc xã không được xác định tuyệt đối chính xác nhưng các số liệu từ phía Đức cho thấy quy mô tổn thất tăng lên bất thường. Thống kê lưu trữ của Cộng Hòa Liên Bang Đức cho biết từ ngày 10 tháng 3 đến 20 tháng 4 năm 1945, chỉ riêng Tập đoàn quân xe tăng 1 và Tập đoàn quân 17 (Đức) đã mất 16.275 người chết, 74.808 bị thương, 27.098 người mất tích. Từ 10 ngày cuối tháng 4 đến 10 ngày đầu tháng 5 năm 1945, Bộ chỉ huy tối cao Đức Quốc xã không còn tập hợp được các báo cáo thương vong từ các mặt trận gửi về. Thống kê của Phương diện quân Ukraina 4 và Phương diện quân Ukraina 2 tập hợp từ báo cáo của các tập đoàn quân gửi về trong tháng 3 và tháng 4 năm 1945 cho biết tổn thất của quân đội Đức Quốc xã vào khoảng 428.000 sĩ quan và binh sĩ, trong đó có khoảng 120.000 tù binh. 15 sư đoàn Đức đã vĩnh viễn bị loại khỏi vòng chiến đấu. Chỉ riêng trong ngày 30 tháng 4 năm 1945, tại thành phố Moravská-Ostrava, quân Đức đã mất 2.500 sĩ quan và binh lính tử trận, hơn 3.000 người bị bắt làm tù binh, 57 khẩu pháo, 25 súng cối, 118 đại liên, 251 trung liên, 2 đoàn tàu bọc thép, 15 xe tăng, 150 xe bọc thép, 1.800 ô tô, 45 máy kéo bị phá hủy. Quân đội Liên Xô thu giữ 129 pháo, 34 súng cối, 151 đại liên, 604 trung liên, 3.340 tiểu liên, 117 ô tô, 335 mô tô, 18 xe tăng và pháo tự hành.

Trong toàn bộ chiến dịch, Phương diện quân Ukraina 4 đã tiến về phía Tây từ 150 km đến 350 km. Tốc độ tấn công từ 1,5 đến 2 km/ngày trong tuần đầu đã tăng lên đên 25–30 km/ngày ở cuối chiến dịch. Quân đội Liên Xô đã giải phóng hơn 2.000 điểm dân cư tại Tây Slovakia và Đông Morava, trong đó có 18 thành phố lớn và trung tâm công nghiệp Moravská-Ostrava.

Đánh giá

Chiến dịch Moravská-Ostrava trong giai đoạn đầu đã được tiến hành một cách vội vàng, thiếu sự chuẩn bị chu đáo cả về người và phương tiện cũng như về kế hoạch phối hợp hành động. Theo thời hạn mà STAVKA chỉ định thì nếu như cấp Tập đoàn quân còn có ba ngày để chuẩn bị thì đến cấp sư đoàn, thời hạn này chỉ vỏn vẹn còn lại 6 giờ. Đó chính là nguyên nhân đã gây nên tình hình thất lợi cho cánh phải của Phương diện quân Ukraina 4 trên hướng Moravská-Ostrava trong tuần tấn công đầu tiên. Việc thay thế các tướng chỉ huy chủ chốt của Phương diện quân Ukraina 4 cũng không đem lại kết quả tích cực và nó chứng mình rằng I. Ye. Petrov cũng như F. K. Korzhenyevich không phải là nguyên nhân chủ yếu của tình hình thất lợi này. Mặc dù I. Ye. Petrov là người phê duyệt kế hoạch chuyển mũi tấn công chủ yếu sang hướng Żory nhưng người gặt hái thành tích là A. I. Yeryomenko cũng chỉ thu được kết quả hạn chế là đánh chiếm tiền đồn này và phải tạm dừng chiến dịch sau khi đánh chiếm Wodzisław Śląski một cách chật vật.

Tình hình chỉ xoay chuyển rõ rệt khi STAVKA thể hiện rõ quyết tâm đánh chiếm khu công nghiệp than-thép Moravská-Ostrava bằng cách điều chuyển Tập đoàn quân 60 đang tấn công thắng lợi trên hướng Racibórz từ Phương diện quân Ukraina 1 sang Phương diện quân Ukraina 4. Sử dụng dải tấn công hẹp trên bờ Tây sông Oder từ phía Nam Racibórz 15 km đến phía Đông Krnov, các tập đoàn quân 38 và 60 với sự tăng cường của Quân đoàn xe tăng 31 đã tạo ra một quả đấm xung kích rất mạnh từ hướng Tây Bắc Moravská-Ostrava đột kích xuống phía Nam. Đòn tấn công này không những đã loại toàn bộ các tuyến phòng thủ của Tập đoàn quân xe tăng 1 (Đức) và cánh phải của Tập đoàn quân 17 (Đức) trên khu vực Tây Bắc, Bắc và Đông Bắc khu công nghiệp Moravská-Ostrava mà còn uy hiếp phía Bắc thành phố đầu mối giao thông Olomouc, đe dọa cắt đứt con đường rút lui sang phía Tây của cụm quân này cũng như của Quân đoàn sơn chiến 49 và cánh trái của Quân đoàn bộ binh 72 (Đức) đang phòng ngự trên sườn phía Nam dãy núi Moravska-Silesian Beskids và dãy núi Fatra Lớn, buộc các quân đoàn này phải rút lui về khu vực "cái túi" Přerov - Olomouc để trụ lại tại đây.

Giai đoạn cuối của chiến dịch được diễn ra thuận lợi hơn đối với Phương diện quân Ukraina 4 còn do ảnh hưởng của sự kiện Berlin thất thủ. Mặc dù cố gắng ổn định tình hình nhưng Bộ chỉ huy tối cao Đức Quốc xã do Đô đốc Karl Dönitz lãnh đạo vẫn không thể có biện pháp khả thi để chống lại sự sụp đổ quân Đức tại Mặt trận Xô-Đức. Tin đồn về việc Tòa nhà Quốc hội Đức bị chiếm, về việc Adolf Hitler tự sát đã gây nên nhiều hoang mang trong hàng ngũ quân Đức ở mặt trận phía Đông và làm giảm sút đáng kể năng lực chiến đấu của quân Đức.

Ảnh hưởng

Mặc dù tiến quân chậm hơn hai phương diện quân "láng giềng" Ukraina 1 và Ukraina 2 nhưng các hoạt động của Phương diện quân Ukraina 4 trong chiến dịch này đã thu hút về phía họ một bộ phận đáng kể binh lực quân đội Đức của Cụm tập đoàn quân Trung tâm và Cụm tập đoàn quân Nam (từ ngày 20 tháng 3 là Cụm tập đoàn quân Áo). Các đòn tấn công liên tục trên hướng Moravská-Ostrava do các tập đoàn quân 38, cận vệ 1 và từ ngày 6 tháng 4 có thêm Tập đoàn quân 60 tiến hành đã buộc Bộ chỉ huy Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) phải ném vào đây thêm 3 sư đoàn xe tăng (ngoài các sư đoàn xe tăng 8 và 18 SS đã có mặt từ trước). Động thái này đã làm giảm mật độ xe tăng của quân Đức trên hướng Thượng Silesia và không cho Bộ chỉ huy tối cao Đức Quốc xã có thể rút thêm nhiều đơn vị xe tăng hơn về phòng thủ Berlin.

Kết quả đột kích sâu của các tập đoàn quân 38, 60, cận vệ 1 và Quân đoàn xe tăng 31 trong giai đoạn cuối của chiến dịch đã tạo ra một mũi tấn công thứ hai, uy hiếp Cụm quân Đức gồm hơn 900.000 người đang co cụm tại phía Đông Praha. Một phần lớn cụm quân đó gồm các quân đoàn bộ binh 11, 72 và Sơn chiến 49 có nguy cơ bị bao vây tại khu vực tam giác Olomouc - Prostějov - Přerov. Sau khi Salzburg ở Áo bị Tập đoàn quân 3 (Hoa Kỳ) đánh chiếm, Bộ chỉ huy tối cao Đức do Đô đốc Karl Dönitz đứng đầu đã xúc tiến thực hiện phương án thứ hai cho việc di chuyển trọng tâm kháng chiến của nước Đức Quốc xã xuống phía Nam và Praha được chọn làm địa điểm chính. Tuy nhiên, sự kiện Phương diện quân Ukraina 4 đánh chiếm Moravská-Ostrava và Žilina đã đe dọa làm thất bại phương án này. Và Bộ chỉ huy Đức không phải chờ đợi lâu. Ngày 6 tháng 5, các chi đội phái đi trước của Quân đoàn xe tăng 31 đánh chiếm Šternberk và tiếp cận ngoại vi Olomouc, những người yêu nước Tiệp Khắc ở Praha đã nổi dậy khởi nghĩa.

Sau chiến dịch, 92 đơn vị cùng hàng nghìn cá nhân sĩ quan, binh sĩ Liên Xô và Tiệp Khắc đã được khen thưởng. Trong đó, Lữ đoàn xe tăng Tiệp Khắc 1 được tặng Huân chương Suvorov hạng nhì, Lữ đoàn bộ binh Tiệp Khắc 3 được tặng Huân chương Aleksander Nevsky. Nhiều sĩ quan và binh sĩ Liên Xô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô, trong đó có Thiếu tướng M. I. Koldubov, Sư đoàn trưởng Sư đoàn sơn chiến cận vệ 128; Trung tá G. K. Bagyan, Trung đoàn trưởng trung đoàn bộ binh 71 thuộc Sư đoàn bộ binh 30, Thiếu tá N. I. Sidorov, Tham mưu trưởng Trung đoàn pháo binh cận vệ 93 (Katyusha); Trung úy N. P. Chernov, đại đội trưởng bộ binh của Sư đoàn bộ binh 81; Trung sĩ V. M. Bezgolosov, chiến sĩ bắn tỉa của Sư đoàn bộ binh 183; Trung úy A. M. Yakovlev, phi công lái máy bay IL-2 thuộc Sư đoàn cường kích 227 và nhiều người khác.

Năm 1946, một khu tượng đài kỷ niệm sự kiện Hồng quân Liên Xô và Quân đội nhân dân Tiệp Khắc đã được khánh thành tại Công viên Komenska thuộc quận Přívoz của thành phố Moravská-Ostrava. Công trình do kiến trúc sư Josef Jírovec thiết kế và chỉ đạo thi công. Năm 1978, công trình này được xếp hạng là di tích văn hóa quốc gia của Cộng hòa Séc và còn tồn tại đến ngày nay.

Năm 1976, một khu phức hợp tưởng niệm nhằm tôn vinh quân đội Liên Xô và Tiệp Khắc trong Chiến tranh thế giới thứ hai được khởi công tại làng Hrabyně nằm trên con đường từ Moravská-Ostrava đến Opava. Đây là nơi đã diễn ra các trận đánh khốc liệt nhất trong giai đoạn III của Chiến dịch tấn công Moravská–Ostrava với sự tham gia của Lữ đoàn xe tăng Tiệp Khắc 1, hơn 13.000 quân nhân Xô Viết và Tiệp Khắc đã ngã xuống trong các trận đánh tại Hrabyně và các khu vực lân cận. Một tượng đài về chủ đề liên minh chiến đấu Tiệp Khắc - Liên Xô cũng được dựng lên. Năm 1980, công trình được khánh thành và được công nhận là di tích văn hóa quốc gia nhân kỷ niệm 35 năm ngày giải phóng Tiệp Khắc. Năm 1990, tượng đài đổ nát và bị phá hủy. Năm 1995, Chính phủ Cộng hòa Séc ra Nghị quyết số 262/1995 Sb bãi bỏ quy chế di tích văn hóa quốc gia đối với khu phức hợp tưởng niệm này. Phần cơ sở vật chất còn lại của nó được giao cho Bảo tàng Silesia quản lý. Khi đó, đã có người gọi khu phức hợp tưởng niệm này là "con quái vật cộng sản". Năm 2006, Bảo tàng Silesia tiến hành phục hồi và trùng tu toàn bộ khu di tích này với kinh phí 192 triệu Koron do Bộ Văn hóa Tiệp Khắc cấp. Ngày 29 tháng 4 năm 2009, khu phức hợp tưởng niệm này lại tiếp tục mở cửa để đón khách tham quan.

Tại nhiều thành phố, thị trấn trong vùng Morava như Slavkov u Brna, Nové Město (quận Liberec), làng Chuchelná (quận Opava).. đều có các đài tưởng niệm Hồng quân Liên Xô.

Chú thích

Tham khảo

 Коллектив авторов. История Второй мировой войны. 1939—1945. Том 10. — М.: Воениздат, 1979.
 Исаев, Алексей Валерьевич. Берлин 45-го. — М,: Яуза, Эксмо, 2007.
 S. M. Shtemenko. Bộ Tổng tham mưu Xô Viết trong chiến tranh. Tập 2. Nhà xuất bản Tiến Bộ. Moskva. 1985.
 Еременко, Андрей Иванович. Годы возмездия 1943-1945. — М.: Финансы и статистика, 1985.
 Сандалов, Леонид Михайлович. После перелома. — М.: Воениздат, 1983.
 Москаленко, Кирилл Семёнович. На Юго-Западном направлении. 1943-1945. Книга II. — М.: Наука, 1973
 Tippelskirch K., Geschichte des Zweiten Weltkrieges. — Bonn, 1954
 Ludvik Svoboda. Buzuluku do Prahy. — Praha: NaŠe Vojsko, 1963.
 Alfréd Ressel. Mi Cesiy Valkou. - Praha: Mladá fronta, 1975.
 Демин, Никита Степанович. Война и люди. М.: Воениздат, 1972
 Гладков, Василий Федорович. Атакует горнострелковая. — М.: «Советская Россия», 1972
 Малкин, Василий Максимович. Карпатские орлы. — М.: Воениздат, 1975

Liên kết ngoài
Bản đồ các chiến dịch giải phóng Tiệp Khắc (tháng 1 - tháng 5-1945)
Bản đồ chiến dịch Moravská-Ostrava (xuất bản năm 1984)
Chiến dịch Moravská-Ostrava (trên trang web của Đài phát thanh Tiệp Khắc)
Lịch sử Quân đoàn xe tăng 31 (Liên Xô) và Sư đoàn cơ giới 3 (Nga)
Phim về chiến dịch Moravská-Ostrava của điện ảnh Tiệp Khắc
Bộ phim "Lữ đoàn xe tăng" tái hiện sự kiện Lữ đoàn xe tăng Tiệp Khắc 1 tham gia các chiến dịch giải phóng Tiệp Khắc (1944-1945)

Xung đột năm 1945
Chiến tranh liên quan tới Đức
Chiến tranh liên quan tới Liên Xô
Chiến tranh liên quan tới Tiệp Khắc
Chiến tranh liên quan tới Slovakia
Mặt trận Tiệp Khắc (1944-1945)
Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai


title: Qua (nước)

text:
Qua (chữ Hán: 戈) là tên một nước chư hầu do Hàn Trác phong cho con trai thứ là Hàn Ế với mục đích ngăn chặn và khống chế sự trỗi dậy của tôn thất nhà Hạ, địa bàn nước này nằm ở khu vực tỉnh Hà Nam Trung Quốc ngày nay.

Cùng chung nghĩa vụ với nước Quá thì nước Qua chịu trách nhiệm làm phên dậu để che chắn 2 mặt trước sau cho triều đình trung ương, khi vua Hạ Tướng ở nước Châm Tầm nước Qua và nước Quá đã hợp binh vây hãm khiến nhà vua phải chạy sang nước Châm Quán. Sau đó Hàn Ế lại nhận lệnh của cha tiến đánh sang Châm Quán làm đế Tướng tiếp tục bỏ chạy đến đất Châm Tầm và dựng đô ở đây để tổ chức kháng chiến, tuy nhiên Hàn Trác không để Hạ Tướng có thời gian khôi phục điều ngay quân nước Qua ở gần đó tràn sang truy kích. Lần này Hạ Tướng thua to thế cùng lực kiệt phải tự vẫn mà chết, vợ là Hậu Mân chui qua lỗ tường bỏ trốn về nước Hữu Nhung quê ngoại.

Khi biết tin Thiếu Khang đang ở nước Hữu Nhung thì Hàn Trác chỉ thị ngay cho quân 2 nước Qua và Quá cùng tiến đánh nước này, Thiếu Khang vừa đánh vừa lùi rồi rút dần tàn quân về nước Hữu Ngu. Hàn Kiêu và Hàn Ế cho rằng quân Thiếu Khang không đáng sợ nên từ đó nảy sinh kiêu ngạo, sau này do chủ quan không đề phòng nên cả hai nước đều bị tiêu diệt. Nước Quá mất về tay Hạ Trữ còn nước Qua mất về tay Vô Dư đều là con của Thiếu Khang, Kiêu và Ế đều tử trận còn số phận của 2 nước trên chỉ tồn tại được hơn 30 năm với vẻn vẹn 1 đời vua.

Xem thêm
 Hậu Nghệ
 Hàn Trác
 nước Hàn
 Hàn Kiêu
 nước Quá
 Thiếu Khang
 Hạ Trữ
 Việt hầu Vô Dư

Tham khảo

 Sử Ký Tư Mã Thiên - Hạ bản kỷ
 Tư trị thông giám - phần ngoại kỷ
 Trúc thư kỷ niên
 sách Trung Quốc thông sử
 sách Trung Quốc toàn sử

Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Chư hầu nhà Hạ
Hà Nam


title: Royal Aircraft Factory F.E.2

text:
Royal Aircraft Factory F.E.2 là một loại máy bay hai tầng cánh của Anh, được Quân đoàn Không quân Hoàng gia sử dụng làm máy bay tiêm kích và ném bom trong Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng

*Quân đoàn Không quân Australia

Quân đoàn Không quân Hoàng gia / Không quân Hoàng gia

Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (F.E.2b)

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Ghi chú

Tài liệu

 Bruce, J.M. "The F.E.2 Series: Historic Military Aircraft, No 3." Flight, ngày 12 tháng 12 năm 1952, pp. 724–728.

Liên kết ngoài
 Vintage Aviator Co. (NZ) restoration

FE02
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay tiêm kích Anh
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Royal Aircraft Factory R.E.5

text:
Royal Aircraft Factory R.E.5 là một loại máy bay trinh sát/trinh sát pháo binh hai chỗ của Anh, do hãng Royal Aircraft Factory chế tạo cho Quân đoàn Không quân Hoàng gia trong Chiến tranh thế giới I.

Quốc gia sử dụng

Quân đoàn Không quân Hoàng gia
Cục Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

RE05
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Royal Aircraft Factory R.E.7

text:
Royal Aircraft Factory R.E.7 là một loại máy bay ném bom và trinh sát hạng nhẹ hai tầng cánh của Anh, do hãng Royal Aircraft Factory thiết kế, được Coventry Ordnance Works, Austin, Napier và Siddeley-Deasy chế tạo theo hợp đồng cho Quân đoàn Không quân Hoàng gia.

Quốc gia sử dụng

Quân đoàn Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (máy bay ném bom)

Xem thêm

Tham khảo

 British Aircraft Directory

RE07
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Royal Aircraft Factory R.E.8

text:
Royal Aircraft Factory R.E.8 là một loại máy bay ném bom và trinh sát hai tầng cánh của Anh trong Chiến tranh thế giới I.

Biến thể
R.E.8
R.E.8a
R.E.9

Quốc gia sử dụng

Quân đoàn Không quân Australia

Aviation Militaire Belge

Không quân Estonia

 -
Quân đoàn Không quân Hoàng gia / Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Bruce, J.M. "The R.E.8: Historic Military Aircraft: No. 8". Flight, ngày 15 tháng 10 năm 1954, pp. 575–581.
 Cheesman, E.F. (ed.) Reconnaissance & Bomber Aircraft of the 1914-1918 War. Letchworth, UK: Harleyford, 1962.
 Gerdessen, F. "Estonian Air Power 1918–1945". Air Enthusiast, No. 18, April–July 1982, pp. 61–76. ISSN 0143-5450.
 Hare, Paul R. The Royal Aircraft Factory. London: Putnam, 1990. ISBN 0-85177-843-7.
 Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London: Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
 Munson, Kenneth. Bombers, Patrol and Reconnaissance Aircraft 1914-1919. London: Blandford, 1968. ISBN 0-7137-0484-5.
 Schaedel, Charles. Men and Machines of the Quân đoàn Không quân Australia 1914-1919. Melbourne: Kookaburra Technical Publications, 1972.
 Taylor, John W.R. "Royal Aircraft Factory R.E.8." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.

Liên kết ngoài

 Royal Aircraft Factory R.E.8

RE08
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Thiết Môn Quan

text:
Thiết Môn Quan () là một thành phố cấp huyện tại Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, Trung Quốc. Thành phố nằm cách Korla (Khố Nhĩ Lặc)  về phía tây, cách thủ phủ khu tự trị là Ürümqi  về phía tây nam.

Thành phố nguyên là những nơi định cư và canh tác của Sư đoàn nông nghiệp 2 thuộc Binh đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương, và được chuyển thành một huyện cấp thị vào tháng 12 năm 2012, khi Quốc vụ viện phê chuẩn việc thành lập thành phố Thiết Môn Quan. Đây là thành phố thứ sáu tại Tân Cương được chuyển đổi từ đất của Binh đoàn, sau Thạch Hà Tử, Aral (A Lạp Nhĩ), Tumxuk (Đồ Mộc Thư Khắc), Ngũ Gia Cừ, và Bắc Đồn. Giống như các thành phố cùng loại, Thiết Môn Quan là một huyện cấp thị chịu sự quản lý trực tiếp của Khu tự trị mà không có cấp địa khu ở giữa. Thành phố được đặt tên theo Thiết Môn quan.

Thành phố Thiết Môn Quan quản lý một lãnh thổ có diện tích  và có số cư dân là 200.000 người. Trung tâm đô thị của thành phố là khu định cư của Đoàn trường 29 thuộc Sư đoàn nông nghiệp 2. Khu định cư của Đoàn trường 28 được đặt tên là trấn Bác Cổ Kỳ (博古其镇), và của Đoàn trường 30 được đặt tên là trấn Song Phong (双丰镇), cả hai đều nằm dưới quyền quản lý hành chính của Thiết Môn Quan.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Khởi đầu năm 2012 ở Trung Quốc
Khu dân cư ở Tân Cương


title: Alenka Bratušek

text:
Alenka Bratušek (sinh năm 1970) là một nhà chính trị Slovenia. Bratušek nữ là thủ tướng nữ đầu tiên của Slovenia, tại vị từ tháng 3 năm 2013 cho đến tháng 5 năm 2014. Bà đã là Chủ tịch lâm thời Positive Slovenia từ tháng 1 năm 2013 cho đến tháng 4 năm 2014. Ngày 5 tháng 5 năm 2014, Bratušek nộp đơn xin từ chức Thủ tướng.

Tiểu sử
Bratušek sinh ra ở Celje. Bà học tại Khoa Khoa học Tự nhiên và Công nghệ tại Đại học Ljubljana. Bà cũng nhận được bằng thạc sĩ quản lý tại Khoa Khoa học Xã hội tại trường đại học này. Trước khi tham gia chính trị, bà giữ chức vụ người đứng đầu của Cục Ngân sách Nhà nước tại Bộ Tài chính. Năm 2008, bà chạy đua nhưng không thành công vào Quốc hội trong danh sách đảng Tự do Xã hội Zares.

Trong các cuộc bầu cử nghị viện sớm năm 2011, bà được bầu trên danh sách của Đảng Slovenia Tích cực. Từ năm 2011, bà đã là Chủ tịch của Ủy ban Kiểm soát Ngân sách Quốc hội.

Vào tháng 1 năm 2013, bà được bổ nhiệm làm Chủ tịch lâm thời của đảng Slovenia Tích cực, sau khi lãnh đạo của và là người sáng lập đảng này là Zoran Jankovic tạm thời từ bỏ tất cả các chức vụ trong đảng, sau những cáo buộc do Ủy ban Phòng chống Tham nhũng của nước Cộng hòa Slovenia chống lại ông.

Ngày 27 tháng 2 năm 2013, bà đã được bầu là Thủ tướng Chính phủ chỉ định để hình thành một chính phủ mới của Slovenia, khi chính phủ của Janez Janša đã bị bỏ phiếu bất tín nhiệm. Bratušek có 15 ngày, kể từ ngày để đề xuất một danh sách của các bộ trưởng trước Quốc hội. Các phương tiện truyền thông nước ngoài cho rằng sẽ khó cho Bratušek hình thành một chính phủ mới và đặt câu hỏi liệu bà sẽ tiếp tục với những cải cách được khởi xướng bởi chính phủ Janša

Tham khảo

Thủ tướng Slovenia
Nữ nguyên thủ quốc gia
Nữ thủ tướng
Nữ chính khách Slovenia


title: Chiến dịch Crusader

text:
Chiến dịch Crusader là một hoạt động quân sự lớn do Tập đoàn quân số 8 Anh tiến hành từ ngày 18 tháng 11 đến 30 tháng 12 năm 1941, một phần của Chiến dịch Sa mạc Tây trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Chiến dịch này đã giải vây thắng lợi cho thành phố Tobruk đang bị phong tỏa trong cuộc vây hãm Tobruk năm 1941.

Kế hoạch ban đầu của Tập đoàn quân số 8 là tiêu diệt lực lượng thiết giáp của phe Trục trước khi đưa bộ binh tiến lên đã bị thất bại sau khi Sư đoàn Thiết giáp số 7 Anh đã bị Quân đoàn châu Phi của Đức đánh thua thê thảm tại Sidi Rezegh, sau một số trận giao chiến bất phân thắng bại. Tiếp đó, trung tướng Erwin Rommel đã thúc các sư đoàn thiết giáp của mình tiến đến các vị trí pháo đài của phe Trục trên biên giới Ai Cập nhưng không tìm được bộ binh chủ lực của Đồng Minh, vì họ đã bỏ qua các pháo đài và tiến về Tobruk. Do đó, Rommel phải rút các đơn vị thiết giáp về để hỗ trợ chiến sự tại Tobruk. Dù đã giành được một số thắng lợi chiến thuật tại đây, nhưng sự cần thiết phải bảo toàn phần lực lượng còn lại đã làm Rommel phải rút quân về tuyến phòng thủ tại Gazala, phía tây Tobruk, rồi đưa tất cả lên đường quay lại El Agheila. Đây là thắng lợi trên bộ đầu tiên của các lực lượng do Anh cầm đầu trước quân Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Bối cảnh

Binh lực hai bên

Cuộc chiến

Kế hoạch tác chiến của Tập đoàn quân số 8

Tập đoàn quân số 8 tiến công

Quân đồn trú Tobruk gia nhập tấn công

Sư đoàn Thiết giáp số 7 thất bại tại Sidi Rezegh

Quân đoàn XIII cô lập các căn cứ của phe Trục trên biên giới Ai Cập

Rommel đánh đến biên giới Ai Cập

Quân đoàn XIII tận dụng việc tái triển khai quân thiết giáp Đức

Quân đoàn châu Phi trở lại Tobruk

Thay thế Cunningham

Rommel lên kế hoạch bao vây sư đoàn New Zealand

Rommel cố gắng lần nữa để giải vây các vị trí Sollum

Cố thủ Ed Duda

Tập đoàn quân số 8 thực hiện cam kkeets với Quân đoàn XXX

Phe Trục rút lui về vị trí Gazala

Tổ chức lại Tập đoàn quân số 8

Tập đoàn quân số 8 tấn công tuyến Gazala

Lực lượng thiết giáp Anh bỏ lỡ cơ hội

Hậu quả

Chú thích

Ghi chú

Thư mục

Liên kết ngoài

 The 2nd Battalion The Blackwatch At Tobruk
 BBC – WW2 People's War – Operation Crusader
 Operation Crusader and Rommel's Dash To The Wire
 Animated Map of Operation Crusader

Mặt trận Bắc Phi
Chiến dịch Sa mạc Tây
Xung đột năm 1941
Ai Cập trong Thế chiến thứ hai
Erwin Rommel
Libya trong Thế chiến thứ hai


title: Thần Mi

text:
Thần Mi (chữ Hán: 臣靡) là tên một trọng thần có công rất lớn trong việc trung hưng nhà Hạ, ông vốn làm quan thời kỳ Trọng Khang bị Hậu Nghệ lấn lướt khuynh loát quyền hành.

Bấy giờ Trọng Khang có ý đồ hành thích Hậu Nghệ nhưng trong triều mọi người đều là tay chân thân tín của y, duy nhất có mỗi Thần Mi là bề tôi trung thành thường xuyên vào cung để nghị sự với nhà vua. Tuy nhiên mưu kế của vua tôi bất thành vì bị Hậu Nghệ phát giác từ sớm, Thần Mi đưa Trọng Khang chốn chạy ra ngoài bị Hậu Nghệ truy kích khắp nơi. Cuối cùng Trọng Khang nghĩ ngợi buồn rầu nhiều nên phẫn quất quá mà ốm chết trên đường đi, Thần Mi chạy sang nước Châm Tầm phò tá Hạ Tướng mưu đồ phục quốc. Trong thời gia ở đây Thần Mi cầm quân chinh phục một số bộ lạc Đông Di khiến họ phải thuần phục nhà Hạ, nhưng sau đó Hậu Nghệ lại sai Hàn Trác phát binh đánh sang Châm Tầm làm kịch liệt làm Thần Mi phải cùng Hạ Tướng chạy qua nước Châm Quan rồi về nơi Châm Tầm mà Thái Khang trước đã từng đóng đô ở đây xây dựng căn cứ. Hậu Nghệ vẫn không tha tiếp tục xua quân càn quét dồn dập để rồi Hạ Tướng cùng đường phải tự vẫn, còn Thần Mi chạy trốn sang nước Hữu Cách ẩn thân chờ đợi thời cơ.

Khi nhận được tin Thiếu Khang đang ở nước Hữu Ngu thì Thần Mi phái sứ giả sang liên lạc, Thiếu Khang cử con thứ là Vô Dư đến nước Hữu Cách bàn bạc phương án tác chiến. Hai người hoạch định ra nhiều kế hoạch chủ yếu là liên tục giả thua để Hàn Kiêu và Hàn Ế chủ quan khinh địch, sau đó họ phối hợp trong ngoài chia ra 2 mũi tấn công tập hậu tiêu diệt hai nước Quá và Qua. Vì thời đại đó quá xa so với các bộ chính sử sau này nên chi tiết những cuộc hành quân này chỉ không được ghi chép đầy đủ mà chúng ta chỉ tóm lược đại khái như vậy, nhưng nói về công đầu trong việc phục hưng của nhà Hạ thì lịch sử không thể không nhắc đến nhân vật Thần Mi.

Xem thêm
 Hữu Cách
 Việt hầu Vô Dư
 Thiếu Khang
 Hàn Trác
 Hàn Kiêu
 Hàn Ế

Tham khảo

 Sử Ký Tư Mã Thiên - Hạ bản kỷ
 Trúc thư kỷ niên
 Tư trị thông giám - phần ngoại kỷ
 Trung Quốc thông sử
 Trung Quốc toàn sử
 kinh Thượng Thư

Người nhà Hạ
Quan nhà Hạ
Thừa tướng Trung Quốc


title: Đế Ly

text:
Đế Ly (帝釐) hay Đế Lai (chữ Hán: 帝來) hoặc Đế Khắc (帝克) được xem là vị vua thứ sáu của Thần Nông thị được ghi trong huyền sử Trung Quốc. Theo Tư Mã Trinh bổ sung vào Sử ký phần Tam Hoàng bản kỷ và Tư trị thông giám thì tên ông là Ly, là con của Đế Trực và là cháu nội Đế Minh. Các sách khác, như Thái Bình ngự lãm (dẫn Đế vương thế kỷ), Thông giám tục biên hay Sử toản thông yếu đều chép tên ông là Lai. Sách Tư trị thông giám và Thông giám tục biên còn gọi ông là Khắc, con trai của Đế Nghi (còn được gọi là Đế Trực). Cả Tư trị thông giám và Thông giám tục biên đều chép là ông làm vua 48 năm. Đế Lai nạp con gái Xích Thủy thị là Thính Yêu làm phi.

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên thì Đế Lai từng đem binh xuống phương nam tuần du nước Xích Quỷ mang theo cả con gái, Lạc Long Quân lấy con gái của Đế Lai là Âu Cơ, đẻ ra trăm con trai (tục truyền là đẻ ra trăm trứng), là tổ của Bách Việt.

Sau khi Đế Ly tạ thế con là Đế Ai kế nhiệm.

Xem thêm
 Viêm Đế
 Đế Minh
 Đế Trực (Đế Nghi)
 Đế Ai
 Lạc Long Quân
 Âu Cơ

Tham khảo

Nhân vật thần thoại Trung Hoa
Nhân vật truyền thuyết Trung Hoa
Vua Thần Nông thị
Người thời Tam Hoàng Ngũ Đế


title: Trung Sơn Hoàn công

text:
Trung Sơn Hoàn công (chữ Hán: 中山桓公, trị vì 388 TCN - 350 TCN) là thụy hiệu của vị quân chủ thứ ba của nước Trung Sơn thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Không rõ tên thật ông, ông chính là con của Trung Sơn Vũ công và là cha của Trung Sơn Thành công.

Năm 407 TCN, quân nước Ngụy mở cuộc tập kích bất ngờ đánh vào đô thành nước Trung Sơn, khiến Trung Sơn Vũ công trở tay không kịp. Ông dẫn tàn quân rút vào rừng kháng chiến, nhưng không may một năm sau đó ông bị bắn chết trong đám loạn tiễn. Trung Sơn Hoàn công khi ấy còn nhỏ được các bề tôi thân tín đưa vào tận hang sâu trú ẩn, khi lớn lên chiêu tập binh mã tiếp tục sự nghiệp của cha.

Ông chia quân thành từng nhóm thỉnh thoảng quấy rối đánh tỉa quân Ngụy khiến quân Ngụy ăn không ngon ngủ không yên, khi quân Ngụy đem quân vào rừng truy kích thì ông lại lẩn trốn vào những vùng hang động sâu thẳm khiến quân Ngụy chẳng biết đâu mà lần. Tình trạng đó kéo dài suốt 18 năm, khiến cho quân Ngụy bị sa lầy và cảm thấy chán nản mệt mỏi, lợi dụng tình hình trên ông ra lệnh tổng động viên toàn quân toàn dân mở chiến dịch đánh úp bất ngờ tiến thẳng doanh trại địch. Quân Ngụy đang quen với cách thức đánh du kích của Trung Sơn Hoàn công nên vẫn lơ là phòng bị, bất chợt từ đâu quân dân Trung Sơn bốn hướng bủa vây tới tấp khiến chúng hoảng hốt nháo nhào dẫm đạp lên nhau mà chạy tán loạn.
 Chống quân Triệu
Trung Sơn Hoàn công vừa về nước thì bị nước Triệu xâm lược trên diện rộng. " Vào năm Triệu Kính hầu thứ mười một (377 TCN), ông ta Trung Sơn", "Năm thứ mười (376 TCN), ông ta tấn công Trung Sơn và chiến đấu chống lại người Trung Sơn." . Ngôi nhà là thành phố biên giới phía nam Trung Sơn, và Trung Nhân là thị trấn quan trọng ở phía bắc Trung Sơn. Hoàn công đã lãnh đạo nhân dân Trung Sơn vùng lên chống giặc và cống hiến hết mình cho cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, thể hiện đầy đủ sức mạnh quân sự của đất nước mới khôi phục. Sau một trận chiến khốc liệt, Trung Sơn đã đánh bại cuộc xâm lược của nước Triệu, bảo vệ lãnh thổ vốn có, chiến thắng trong cuộc chiến với nước Triệu. Triệu Kính hầu định dùng sự phân chia kẻ mạnh để ức hiếp kẻ yếu, và bị quân đội Trung Sơn đuổi ra khỏi đất nước

Từ đó, lãnh thổ Trung Sơn đã sạch bóng quân Ngụy, Hoàn công đưa dân trở về nơi cố hương xây dựng lại thành trì nhà cửa kiến thiết đất nước. Ông cho bố trí những hệ thống phòng thủ chắc chắn hơn trước và khôi phục tất cả mọi thứ bị quân Ngụy từng tàn phá trước đây, dưới thời ông chấp chính nước Trung Sơn đạt đến độ phát triển cường thịnh nhất.

Năm 350 TCN, Trung Sơn Hoàn công già yếu, ốm nặng tạ thế, con là Trung Sơn Thành công kế vị. Ông cầm quyền nước Trung Sơn trong vòng 38 năm, nếu tính cả thời gian 18 năm ẩn dật trong chiến khu thì cả thảy ông làm vua trong 56 năm.

Xem thêm
 Trung Sơn Vũ công
 Trung Sơn Thành công
 Nhạc Dương
 Nhạc Thư
 Ngụy Văn hầu
 Ngụy Vũ hầu

Tham khảo

 Sử Ký Tư Mã Thiên - Triệu thế gia và Ngụy thế gia
 Chiến Quốc sách
 Trúc thư kỷ niên
 Tư trị thông giám - phần ngoại kỷ
 Trung Quốc thông sử
 Trung Quốc toàn sử

Vua nước Trung Sơn
Năm sinh thiếu
Mất năm 340 TCN


title: Danh sách đảo Trung Hoa Dân Quốc

text:
Danh sách này liệt kê các đảo do chính phủ Trung Hoa Dân Quốc đang quản lý trên thực tế.

Tổng quan
 Đảo Đài Loan về mặt địa chất là một đảo lục địa
 Các đảo phụ cận đảo Đài Loan như Lan Tự, Lục Đảo, Tiểu Lưu Cầu, Quy Sơn, các đảo ở phía đông bắc Cơ Long như Bành Giai.
 Quần đảo Bành Hồ trên eo biển Đài Loan với tổng cộng 90 đảo, về mặt địa chất là đảo núi lửa
 Các quần đảo ở ven bờ biển Phúc Kiến của Trung Quốc đại lục: Mã Tổ với 36 đảo, Kim Môn với 16 đảo, về mặt địa chất là đảo lục địa.
 Các đảo xa trên Biển Đông như quần đảo Đông Sa, đảo Ba Bình và bãi Bàn Than thuộc quần đảo Trường Sa, về mặt địa chất là đảo san hô.

Danh sách đảo

 Đảo Đài Loan

Các đảo lân cận đảo Đài Loan
 Thành phố Cơ Long gồm 8 đảo, đều thuộc khu Trung Chính
 Đảo Bát Đầu Tử (八斗子島), do lấn biến nên nay đã liền với đảo chính Đài Loan
 Đảo Cơ Long (基隆嶼), gồm cả đảo Tiểu Cơ Long (小基隆嶼) ở bên phía tây bắc
 Đảo Hòa Bình (和平島), xưa gọi là đảo Xã Liêu (社寮島), có di chỉ thành San Salvador thời thực dân phương Tây
 Bắc phương tam đảo
 Đảo Hoa Bình (花瓶嶼), không có người ở
 Đảo Miên Hoa (棉花嶼), không có người ở
 Đảo Bành Giai (彭佳嶼), có binh lính hải tuần và nhân viên khí tượng trú
 Thành phố Tân Bắc
 Đảo Chúc Đài (燭台嶼), đảo nhỏ ngoài khơi lý Hoàng Cảng thuộc khu Kim Sơn
 Huyện Nghi Lan
 Đảo Quy Sơn (龜山島), đảo núi lửa phía đông đồng bằng Nghi Lan
 Đảo Quy Noãn (龜卵島), đảo nhỏ phụ thuộc của đảo Quy Sơn
 Tam Tiên Đài (三仙台), nằm ở ngoài khơi phía bắc cảng Tô Áo, không có cư dân
 Thành phố Tân Trúc
 Đảo Vu Phi (于飛島), nằm trong hồ Thanh Thảo
 Huyện Nam Đầu
 Đảo Lạp Lỗ (拉魯島), nằm trong đầm Nhật Nguyệt
 Huyện Vân Lâm
 Ngoại Tán Đính Châu (外傘頂洲), một bãi cạn chủ yếu do trầm tích phù sa sông Trạc Thủy tạo thành, diện tích hiện còn khoảng 1.000 ha, thuộc hương Khẩu Hồ, song do bãi cạn trôi đi, hiện nay phần lớn nằm hơn 10 km ngoài khơi hương Đông Thạch của huyện Gia Nghĩa
 Thành phố Đài Nam
 Đảo Ngư Quang (漁光島), nguyên là bán đảo, sau khi đào thông tân cảng và cựu cảng của cảng An Bình thì trở thành đảo, thuộc khu An Bình
 Huyện Hoa Liên
 Đảo Sư Cầu (獅球嶼), còn được gọi là đảo Hề Phổ Lan (奚普蘭島), ở khu vực sông Tú Cô Loan đổ ra biển, thuộc hương Phong Tân
 Huyện Đài Đông
 Tam Tiên Đài (三仙台), thuộc trấn Thành Công
 Đảo Lục (綠島), cách bờ biển phía đông đảo Đài Loan 33 km, đảo lớn thứ 5 Trung Hoa Dân Quốc
 Đảo Lan (蘭嶼), nằm cách bờ biển phía đông Đài Loan, cách thành phố Đài Đông khoảng 146 km về phía tây bắc, là đảo lớn thứ 4 Trung Hoa Dân Quốc
 Đảo Tiểu Lan (小蘭嶼), nằm ở đông nam đảo Lan, cũng thuộc hương Lan Tự
 Huyện Bình Đông
 Đảo Lưu Cầu (琉球嶼), hay Tiểu Lưu Cầu (小琉球), là đảo san hô duy nhất trong các đảo phụ cận Đài Loan
 Thất Tinh Nham (七星岩), nằm ở phía nam mũi Nga Loan, trên eo biển Ba Sĩ
 Thành phố Cao Hùng
 Đảo Phú Quốc (富國島), đảo nằm trong hồ Trừng Thanh, thuộc khu Điểu Tùng
 Đảo Kỳ Tân (旗津島), nguyên là một bán đảo, sau khi cửa cảng số 2 của cảng Cao Hùng khai cảng thì trở thành đảo.

Quần đảo Bành Hồ

 Thành phố Mã Công
 Đảo chính Bành Hồ (澎湖島) hay đảo Mã Công, đảo lớn nhất quần đảo, và cũng là đảo lớn thứ ba Trung Hoa Dân Quốc.
 Đảo Trung ương (中央嶼) hay đảo Đại Ương (大央嶼), đảo Tứ Giác (四角嶼), đảo Kê Lung (雞籠嶼), đảo Thũng Bàn (桶盤嶼), đảo Hổ Tỉnh (虎井嶼), riêng đảo Trắc Thiên (測天島) do lấn biến nên đã liền với đảo chính Bành Hồ
 Hương Hồ Tây
 Đảo chính Bành Hồ
 Đảo Đĩnh Câu (錠鉤嶼), đảo Kê Thiện (雞善嶼), đảo Tra Phố (查埔嶼), đảo Tra Mẫu (查母嶼), đảo Hương Lô (香爐嶼), đảo Phiên Thự Tử Vĩ (番薯仔尾嶼), đảo Xích (赤嶼), Khê Ôn (溪塭), đảo Cổ Giá (鼓架嶼), đảo Nhạn Tình (雁情嶼). Đảo Đĩnh Câu thực tế do 4 ám tiêu tạo thành, về mặt địa chính xem là một đảo
 Hương Bạch Sa
 Đảo Bạch Sa (白沙島), đảo Mục Đẩu (目斗嶼), đảo Cát Bối (吉貝嶼)
 Đảo Quá (過嶼), đảo Cô Bà (姑婆嶼), đảo Thiết Châm (鐵砧嶼), đảo Hiểm Tiều (險礁嶼), đảo Thổ Địa Công (土地公嶼), đảo Đại Bạch Sa (大白沙嶼), đảo Kim (金嶼), đảo Khuất Trảo (屈爪嶼), đảo Mao Tư (毛司嶼), đảo Điểu (鳥嶼), đảo Viên Bối (員貝嶼), Tiểu Long (小龍) hay theo tên cũ là đảo Thảo (草嶼) và đảo Thảo 1, đảo Kê Đầu (雞頭嶼), đảo Bình (坪嶼), đảo Thảo 1 (草嶼1) hay tên cũ là đảo Thảo 2, đá Đại (大礁), đảo Đại Thương (大倉嶼), đảo Trung Đồn (中屯島), đảo Tiểu (小嶼), Tiểu Khuất Trảo (小屈爪), bãi Bành Bành (澎澎灘), đá Lưu Hồi (流迴礁), đảo Đại Khao (大磽嶼), đá Long Đầu (龍頭礁), đá Thuận Phong (順風礁), đảo Bạch Tặc (白賊嶼), đảo Tiểu Liệt (小列嶼), Ấn Tử (印仔), đá Nhị Khao (二磽礁), đá Bán Niên (半年礁)
 Hương Tây Tự
 Đảo Ngư Ông (漁翁島) hay đảo Tây (西嶼)
 Đảo Tiểu Môn (小門嶼), bãi Tây Công (西公灘)
 Hương Vọng An
 Đảo Vọng An (望安島), đảo Hoa (花嶼), đảo Đại Miêu (大貓嶼), đảo Tiểu Miêu (小貓嶼)
 Cẩu Sa Tử (狗沙仔), đá Kim Qua Tử (金瓜仔礁), đảo Tướng Quân Áo (將軍澳嶼), đảo Thuyền Phàm (船帆嶼), Hậu Đại Tử (後袋仔), đảo Mã An Sơn (馬鞍山嶼), đảo Thảo 2 (草嶼2), Đầu Cân (頭巾), đảo Tây Dữ Bình (西嶼坪嶼), Nhị Ôn (二塭), đảo Đông Dữ Bình (東嶼坪嶼), đảo Tây Cát (西吉嶼), đảo Sừ Đầu (鋤頭嶼), đảo Đông Cát (東吉嶼), Chung Tử (鐘仔), đá Thuyền Hậu (船後礁), Thiên Thai Sơn Ôn (天台山塭), Lung Ôn (籠塭), đá Ao Môn (凹門礁), Bắc Ôn (北塭), Bạch Sa Ôn (白沙塭), Nam Ôn (南塭), Thiết Châm (鐵砧), Hương Lô (香爐), Sài Am Ôn (柴垵塭), đá Trư Mẫu (豬母礁), Đại Ôn (大塭), đảo Tửu Úng (酒甕嶼)
 Hương Thất Mỹ
 Đảo Thất Mỹ (七美嶼)

Huyện Kim Môn

 Đảo Kim Môn phân thuộc 3 trấn Kim Thành, Kim Sa, Kim Hồ và hương Kim Ninh
 Trấn Kim Thành
 Đảo Đông Đính (東碇島), đảo Kiến Công (建功嶼)
 Trấn Kim Hồ
 Đảo Bắc Đính (北碇島)
 Trấn Kim Sa
 Đảo Hậu (后嶼), đảo Thảo (草嶼), đảo Cẩu (狗嶼)
 Hương Liệt Tự
 Tiểu Kim Môn (小金門) hay Liệt Tự (烈嶼), đảo Đại Đảm (大膽島), đảo Nhị Đảm (二膽島), đảo Mãnh Hổ (猛虎嶼), đảo Phục Hưng (復興嶼), đảo Sư (獅嶼), đảo Tân Lang (檳榔嶼)
 Hương Ô Khâu
 Đảo Đại Khâu (大坵嶼), đảo Tiểu Khâu (小坵嶼)

Quần đảo Mã Tổ

 Hương Nam Can
 Đảo Nam Can (南竿島)
 Đảo Hoàng Quan (黃官嶼), đá Lưu Tuyền (劉泉礁), đá Bắc Tuyền (北泉礁), đá Hài (鞋礁)
 Hương Bắc Can
 Đảo Bắc Can (北竿島)
 Đại Khâu (大坵), Tiểu Khâu (小坵)
 Đảo Cao Đăng (高登島), đảo Trung (中島), Bạch Miếu (白廟), Lão Thử (老鼠)
 Đảo Thiết Tiêm (鐵尖島), đảo Vô Dan (無名島)
 Đảo Tiến (進嶼), đảo Tam Liên (三連嶼), Tiễu Đầu (峭頭)
 Đảo Quy (龜島), Thước Thạch (鵲石), Cáp Lị (蛤蜊)
 Loa Sơn (螺山), Bạng Sơn (蚌山)
 Hương Đông Dẫn
 Đảo Đông Dẫn (東引島)
 Đảo Trung Trụ (中柱島), từng là một đảo độc lập song sau khi đắp đê làm cầu, đã liền với đảo Đông Dẫn
 Đảo Tây Dẫn (西引島), sau khi đắp đê làm cầu, đã liền với đảo Trung Trụ, và đảo Đông Dẫn
 Đảo Lượng (亮島)
 Đá Bắc Cố (北固礁)
 Lãng Nham (浪岩) hay còn gọi là Tiểu Sa (小紗), Nam Dẫn (南引) hay còn gọi là Đông Sa và Đại Sa, bãi cát Lão Thử (老鼠沙), đá Song Tử (雙子礁)
 Hương Cử Quang
 Đông Cử (東莒) với tên cũ là Đông Khuyển (東犬)
 Tây Cử (西莒) với tên cũ là Tây Khuyển (西犬)
 Đảo Vĩnh Lưu (永留嶼)
 Đảo Lâm Ảo (林拗嶼), đảo Tê Ngưu (犀牛嶼), đảo Đại (大嶼), Xà Sơn (蛇山)

Các đảo trên Biển Đông
 Đảo Thái Bình (太平島), Việt Nam gọi là đảo Ba Bình
 Đá Trung Châu (中洲礁), Việt Nam gọi là bãi Bàn Than

Danh sách đảo theo diện tích

Tham khảo

Trung Hoa Dân Quốc


title: Bông ổi tím

text:
Bông ổi tím hay trâm ổi tím (danh pháp hai phần: Lantana montevidensis) là một loài trâm ổi có màu tím, thuộc họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae). Đây là loài đặc hữu của Nam Mỹ.

Miêu tả
Bông ổi tím là một loài cây bụi thấp, mọc leo nếu như có giá đỡ và che phủ mặt đất nếu mọc trên đất. Chùm hoa bao gồm các hoa nhỏ hình phễu có màu từ trắng vàng ở trong đến tím, tím sẫm ở rìa. Các lá có hình bầu dục nhọn ở đỉnh, mặt lá xù xì, có lông, mép lá có răng cưa. Quả nằm trong lá đài, chứa hai hạch cứng, xù xì.

Gieo trồng và hạn chế
Trâm ổi tím xuất hiện gần như trên toàn thế giới. Nó được trồng rộng rãi làm cây cảnh vì có màu sắc đẹp và chịu hạn. Ở các nơi thuộc vùng nhiệt đới, cây có thể ra hoa quanh năm.

Tuy nhiên tại vài nơi ở Úc và Hawaii, nó được coi là một loài thực vật xâm lấn. Loài này cũng có chất độc nên có thể gây hại cho vật nuôi.

Chú thích

Tham khảo

Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile
GRIN Species Profile
Weed Status

M
Thực vật vườn Nam Mỹ
Loài thực vật xâm lấn Hoa Kỳ


title: Rumpler G.I

text:
Rumpler G.I là một loại máy bay ném bom được sản xuất ở Đức trong Chiến tranh thế giới I cùng với các phiên bản khác là G.II và G.III.

Biến thể
 4A15
 5A15 - G.I
 5A16 - G.II
 6G2 - G.III

Tính năng kỹ chiến thuật (G.III)

Ghi chú

Tham khảo

G.I
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Etrich Taube

text:
Etrich Taube là một loại máy bay cánh đơn trước Chiến tranh thế giới I, do có nhiều hãng chế tạo nên nó cũng được gọi với những cái tên khác nhau, ví dụ như Rumpler Taube. Đây là loại máy bay quân sự được sản xuất hàng loạt đầu tiên ở Đức.

Biến thể

Albatros Taube
Albatros Flugzeugwerke chế tạo
Albatros Doppeltaube
Phiên bản hai tầng cánh do Albatros Flugzeugwerke chế tạo
Aviatik Taube
Automobil und Aviatik AG chế tạo
DFW Stahltaube (Stahltaube)
Etrich Taube
Igo Etrich chế tạo.
Etrich-Rumpler-Taube
Tên ban đầu của "Rumpler Taube".
Gotha Taube
Gothaer Waggonfabrik chế tạo với tên gọi LE.1, LE.2 và LE.3 (Land Eindecker - "Land Monoplane") và được định danh là A.I theo Idflieg
Harlan Pfeil Taube
Halberstadt Taube III
Halberstädter Flugzeugwerke chế tạo
Jeannin Taube (Jeannin Stahltaube)
Kondor Taube
Kondor chế tạo
RFG Taube
Reise- und Industrieflug GmbH (RFG) chế tạo
Roland Taube
Rumpler-Taube
Edmund Rumpler, Luftfahrzeugbau chế tạo
Rumpler Delfin-Taube (Rumpler Kabinentaube "Delfin")
Edmund Rumpler, Luftfahrzeugbau chế tạo với cabin kín
Isobe Rumpler Taube
Onokichi Isobe chế tạo.

Quốc gia sử dụng
 Trung hoa Dân quốc

Không quân Argentina
Hải quân Argentina

Không quân Hoàng gia và Đế quốc Áo-Hung

Không quân Bulgary

Luftstreitkräfte
Kaiserliche Marine

Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Na Uy

Không quân Ottoman

Không quân Thụy Sĩ

Tính năng kỹ chiến thuật (Rumpler Taube)

Xem thêm

Tham khảo

Tài liệu
Mikesh, Robert and Shorzoe Abe. Japanese Aircraft 1910–1941. London: Putnam, 1990. ISBN 0-85177-840-2

Liên kết ngoài

 Article describing German aircraft types available at the start of Chiến tranh thế giới I, Specific Taube models are on p. 880 (Albatros), pp. 897–899 (D.F.W., Etrich), pp. 922–924 (Goedecker, Gotha, Halberstadt, Hansa, Harlan), pp. 939–940 (Jatho, Jeannin, Kondor), and p. 958 (Rumpler).
Etrich Taube
Rosebud's Archive with many Photos
Owl's Head Transportation Museum-flyable reproduction 1913 Etrich Taube
Pictures of the Lohner Etrich-F Taube (and other planes)
Walkaround photos of the Vienna museum's early Etrich Taube, by Andy Szekeres
Video of the Owl's Head reproduction Taube

Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay trinh sát quân sự Đức 1910–1919
Máy bay huấn luyện quân sự Đức 1910–1919
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay tiêm kích Đức
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Sablatnig N.I

text:
Sablatnig N.I là một loại máy bay ném bom được phát triển ở Đức trong Chiến tranh thế giới I, đây là một phát triển của loại Sablatnig C.I nhằm thích ứng với các nhiệm vụ bay đêm.

Tính năng kỹ chiến thuật (N.I)

Ghi chú

Tham khảo

Máy bay Sablatnig
Máy bay quân sự Đức thập niên 1910
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Short Bomber

text:
Short Bomber là một loại máy bay ném bom ngư lôi, trinh sát tầm xa hai chỗ của Anh, do Short Brothers thiết kế chế tạo.

Quốc gia sử dụng

Cục Không quân Hải quân Hoàng gia
Quân đoàn Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bomber
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Máy bay ném bom ngư lôi
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Short N.2B

text:
Short N.2B là một mẫu thử thủy phi cơ tuần tra của Anh trong Chiến tranh thế giới I, do Short Brothers thiết kế chế tạo,

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

Barnes, C.H. Shorts Aircraft since 1900. London:Putnam, 1967.
Bruce, J.M. British Aeroplanes 1914-18. London:Putnam, 1957.
Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London:Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.

N.2B
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Anh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Short Shirl

text:
Short N.1B Shirl là một loại máy bay hai tầng cánh, một chỗ. Dự định loại máy bay này sẽ được trang bị trên các tàu sân bay và mang các ngư lôi hạng nặng vào cuối Chiến tranh thế giới I.

Tính năng kỹ chiến thuật (Shirl tiêu chuẩn)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Shirl
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay hai tầng cánh
Dự án máy bay hủy bỏ của Anh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Tấn công tự sát

text:
Tấn công tự sát hay tấn công liều chết là phương pháp tấn công và thủ phạm (người hoặc nhiều người) dự định giết chết một số lượng người, tính luôn chính thủ phạm. Trong các cuộc tấn công tự sát, người tấn công sẽ chết sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Một dạng phổ biến nhất là đánh bom liều chết.

Từ năm 1981 đến năm 2006, 1200 cuộc tấn công tự sát đã xảy ra trên khắp thế giới, chiếm 4% tất cả các cuộc tấn công khủng bố, nhưng chỉ làm chết 32% (14.599 người) các phần tử khủng bố có liên quan. 90% vụ tấn công xảy ra tại Iraq, Israel, Afghanistan, Pakistan, Sri Lanka.

Lịch sử
Mặc dù việc sử dụng các cuộc tấn công tự sát đã xảy ra trong suốt lịch sử cận đại - đặc biệt là các phi công cảm tử kamikaze của Nhật Bản trong chiến tranh thế giới thứ II (cố ý lái máy bay đâm thẳng vào lực lượng địch) - nó chỉ chính thức được công nhận thành một kiểu tấn công cụ thể từ những năm 1980 bao gồm việc sử dụng vật liệu nổ nhắm vào mục tiêu là người hoặc phương tiện di chuyển dân sự mang tính chất bất ngờ. Sau sự thành công của một vụ đánh bom năm 1983 nhắm vào hai công trình doanh trại ở Beirut đã giết chết 300 người và ảnh hưởng tới lực lượng đa quốc gia của Mỹ và Pháp, chiến thuật nhanh chóng được các nhóm nổi dậy như Hổ Tamil của Sri Lanka, và các nhóm Hồi giáo như Hamas tiến hành.

Gần đây, số lượng các cuộc tấn công tự sát đã gia tăng đáng kể, từ mức trung bình dưới năm lần một năm trong những năm 1980 lên 180 lần một năm trong nửa đầu của những năm 2000 và từ 81 vụ tấn công tự sát trong 2001 tăng lên 460 vào năm 2005. Đặc biệt ảnh hưởng nặng nề bởi các cuộc tấn công là các mục tiêu quân sự và dân sự ở Sri Lanka, các mục tiêu nhắm vào người Israel ở Israel từ năm 1993, người dân Iraq kể từ khi cuộc xâm lược do Mỹ dẫn đầu diễn ra vào năm 2003, Pakistan và Afghanistan kể từ năm 2005.

Đặc điểm
Ngày nay, tấn công tự sát thường sử dụng hình thức gây nổ như bom hoặc các vật thể gây nổ khác (như xe hơi, máy bay chứa thuốc nổ) hoặc cả bom và vật thể gây nổ. Nếu mọi việc diễn ra đúng như kế hoạch, người chủ mưu tấn công chết ngay khi việc tấn công hoàn tất.

Những nơi đông người là địa điểm lý tưởng cho việc tấn công tự sát nhằm đưa số thương vong lên mức tối đa. Ngày nay, đánh bom tự sát và các hình thức tấn công tự sát khác xảy ra phổ biến tại Trung Đông.Phần nhiều các vụ tấn công tại Israel, thực hiện bởi người Hồi Giáo Hamas và các phần tử khủng bố Palestine là đánh bom tự sát.

Cơ chế tâm lý
Hành vi tấn công tự sát có nhiều nguyên nhân (như bệnh tâm thần, hận thù, chủ nghĩa cực đoan, mục đích quân sự, v.v.). Tuy nguyên nhân khác nhau tùy theo cá nhân và tình huống, nhìn chung tấn công tự sát xảy ra khi kẻ tấn công xem giá trị tiêu cực chủ quan của cái chết nhỏ hơn giá trị tích cực chủ quan của hành vi tấn công . Yếu tố tôn giáo thường bị truyền thông gắn với hành vi tấn công tự sát; tuy nhiên cần lưu ý rằng trong điều kiện bình thường, các tôn giáo lớn trên thế giới đều cổ vũ hòa bình; chỉ trong trường hợp các tổ chức cực đoan lợi dụng bóp méo giáo lý, cơ chế tâm lý - tôn giáo của ý định tự sát mới dẫn đến hành bi bạo lực .

Chú thích

Chiến thuật khủng bố

Phương thức tự sát
Bom


title: Short Admiralty Type 81

text:
Short Admiralty Type 81 là một seri các thủy phi cơ hai chỗ của Anh, được chế tạo trong Chiến tranh thế giới I, nó được Cục Không quân Hải quân Hoàng gia sử dụng những năm đầu chiến tranh.

Tính năng kỹ chiến thuật (RNAS 119–122, 186)

Ghi chú

Tham khảo

Barnes, C.H. Shorts Aircraft since 1900. London:Putnam, 1967.
Bruce, J.M. British Aeroplanes 1914–18. London:Putnam, 1957.
Bruce, J.M. "The Short Seaplanes: Historic Military Aircraft No. 14: Part I". Flight, ngày 14 tháng 12 năm 1956, các trang 921–926.
Bruce, J.M. "The Short Seaplanes: Historic Military Aircraft No. 14: Part 2". Flight, ngày 21 tháng 12 năm 1956, các trang 965–968.
Bruce, J.M. "The Short Seaplanes: Historic Military Aircraft No. 14 Part 4". Flight, ngày 4 tháng 1 năm 1957. các trang 23–24.
Mason, Francis K. The British Bomber since 1914. London:Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.

Admiralty Type 81
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Short Admiralty Type 166

text:
Short Type 166 là một loại máy bay ném bom, ngư lôi và trinh sát hai chỗ của Anh trong thập niên 1910, do hãng Short Brothers thiết kế.

Quốc gia sử dụng

Hải quân Hy Lạp

Cục Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Ghi chú

Tài liệu

Flight International 1956

Type 166
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Short Type 184

text:
Short Admiralty Type 184, thường gọi là Short 225, là một loại máy bay ném bom, ngư lôi và trinh sát hai chỗ của Anh.

Quốc gia sử dụng

Cục Không quân Hải quân Hoàng gia Canada

Không quân Chile
Hải quân Chile

Không quân Estonia

Hải quân Hy Lạp

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Cục Không quân Hải quân Hà Lan

Cục Không quân Hải quân Hoàng gia
Quân đoàn Không quân Hoàng gia
Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Improved 184)

Hãng chế tạo

Brush Electrical Engineering Co. Ltd. (190)
Frederick Sage & Co. Ltd. (72)
J. Samuel White (110)
Mann, Egerton & Co. Ltd. (22)
Phoenix Dynamo Manufacturing Company (62)
Robey & Co. Ltd. (256)
S E Saunders Limited (80)
Short Brothers, Rochester (117)
Supermarine Aviation Works Ltd. (15)
Westland Aircraft Works Ltd. (12)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu
 Barnes, C.H. Shorts Aircraft Since 1900 London: Putnam. 1967.
 Bruce, J.M. British Aeroplanes 1914–18. London: Putnam, 1957.
 Bruce, J.M. "The Short Seaplanes: Historic Military Aircraft No. 14: Part 3". Flight, ngày 28 tháng 12 năm 1956, pp. 999–1004.
 Bruce, J.M. The Short 184 Leatherhead, Surrey: Profile Publications, 1966.

Mikesh, Robert and Shorzoe Abe. Japanese Aircraft 1910–1941. London: Putnam, 1990. ISBN 0-85177-840-2
Thetford, Owen. British Naval Aircraft Since 1912. London: Putnam, 1982 ISBN 0-370-30021-1

Liên kết ngoài
The Short Seaplanes: Historic Military Aircraft No. 14 (Pt. 4)

Type 184
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay ném bom ngư lôi
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Short Type 320

text:
Short Type 320, còn gọi là Short Admiralty Type 320, là một loại máy bay ném bom ngư lôi/trinh sát của Anh trong thập niên 1910.

Quốc gia sử dụng

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Không quân Hoàng gia
Cục Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

Type 320
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay ném bom ngư lôi
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Short Type 827

text:
Short Type 827 là một loại thủy phi cơ trinh sát hai chỗ của Anh trong thập niên 1910. Nó còn được gọi là Short Admiralty Type 827.

Biến thể
Type 827
Type 830
S.301

Quốc gia sử dụng

Không quân Bỉ

Cục Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Type 827)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Liên kết ngoài

Type 827
Máy bay quân sự Anh thập niên 1910
Thủy phi cơ
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn đồ

text:
Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn đồ (chữ Hán: 竹林大士出山圖) là một bức trường quyển trên giấy quyến bao gồm họa phẩm tranh thủy mặc kết hợp nghệ thuật thư pháp đặc sắc, và miêu tả cảnh Trúc Lâm đại sĩ (tức Trần Nhân Tông) từ động Vũ Lâm xuất du. Trúc Lâm Đại sĩ xuất sơn đồ được vẽ trên một trường quyển (长卷) có kích thước 961×28 cm, trong đó bao gồm một bức họa rộng 316×28 cm.

Năm 1922, bức thư họa được hoàng đế Phổ Nghi bí mật đưa ra ngoài và lưu lạc cho đến năm 1949 mới được đem về cất giữ tại Bảo tàng Liêu Ninh, thành phố Thẩm Dương. Cho đến trước tháng 4 năm 2012 những gì được biết về bức thư họa vẫn chỉ là những lời miêu tả, ghi chép trên văn bản. Vào tháng 4 năm 2012, trong một cuộc đấu giá, bản phục chế của bức thư họa được bán với giá 1,8 triệu đô la Mỹ.

Tác giả bức họa
Trước đây, bức họa được cho là của họa sư Trần Giám Như (陳鑑如), một họa sĩ Trung Quốc thời nhà Nguyên của Mông Cổ vẽ năm 1363, theo dòng lạc khoản trên tranh. Nhưng dựa vào giám định của bảo tàng Liêu Ninh và những công trình khảo cứu của các nhà nghiên cứu khác, được đề cập trong cuốn "Ngàn năm áo mũ", thì chắc chắn bức tranh không phải do Trần Giám Như thực hiện, mà dòng lạc khoản đó chứa đựng những thông tin sai lầm của người đời sau bồi vào. Thay vào đó, dựa theo những lời bình chú của các danh sĩ trong tranh thời đó, cho thấy tác giả chắc chắn là người Việt.

Học giả Trần Quang Đức trích dẫn "Liêu Ninh tỉnh bác vật quán tàng – Thư họa trước lục – Hội họa quyển" do Nhà xuất bản. Mỹ thuật Liêu Ninh xuất bản năm 1999 cho biết: “Sách Bí điện chu lâm thời Thanh nhận định Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn đồ là do Trần Giám Như vẽ, thực ra đã lầm. Bởi vết tích cắt xén ở phần cuối tranh vẫn có thể thấy rõ, vả lại dòng lạc khoản ‘Chí Chính chấp tam niên xuân Trần Giám Như tả’ sau này mới điền vào cũng hết sức rõ rệt. Theo Quyển 5 sách Đồ hội bảo giám của Hạ Văn Ngạn thời Nguyên cho biết ‘Trần Giám Như sống ở Hàng Châu, tinh thông vẽ truyền thần, là cao thủ số một của quốc triều’. Song trước mắt chúng ta chưa thấy tác phẩm nào của ông, nên không có cách nào so sánh với bức tranh này được, riêng dòng lạc khoản sau này mới điền đã đủ chứng minh đây không phải họa phẩm được vẽ ra từ tay bút Trần Giám Như. Dựa vào bốn nửa con dấu giáp lai như Ký Ngao, Tây Sở Vương Tôn của Hạng Nguyên Biện ở phần cách thủy sau tranh, có thể thấy rõ ràng việc này phát sinh trong lúc người ta cắt xén tranh khi bồi biểu. Từ đó có thể đoán rằng, thời gian điền lạc khoản phải rơi vào quãng sau khi họ Hạng đóng ấn và trước khi được đưa vào cung nhà Thanh."

Cũng theo Trần Quang Đức trong "Ngàn năm áo mũ", những người viết lời bình của các danh sĩ ở cuối tranh đều không nhắc đến danh họa Trần Giám Như. Trong số những lời bình đó, có Dư Đỉnh viết: "Từ triều trước đến nay, tên tuổi ngài không được biết đến ở Trung châu [...] Nay may gặp thánh triều, khôi phục cương thổ thời Hán Đường, thu hết đất ấy, nhập vào bản đồ, khiến phong tục đồng văn đồng quỹ, nên tranh này mới được truyền bá ở kinh sư. Bằng không, tên tuổi của đại sĩ cũng chỉ lưu truyền ở một vùng Nam Giao mà thôi [...] Người Nam Giao vẽ lại sự việc nhất thời, hoan hỷ truyền xem”, Phó Hiệp viết: “Người trong nước hâm mộ, làm ra tranh này”. Vì vậy, rất có khả năng tranh do họa sĩ người Việt vẽ.

Theo giáo sư Phan Huy Lê năm 2016, những giám định gần đây khẳng định bức tranh vẽ tại Việt Nam và do những họa sĩ Việt Nam vẽ.

Hình ảnh

Mô tả
Toàn bộ thư quyển có kích thước 961×28 cm, trong đó bao gồm một bức họa rộng 316×28 cm, phần còn lại là phần thư pháp.

Bức họa

Với diện tích 316×28 cm của bức tranh, họa sĩ bức tranh đã vẽ tổng cộng 82 người: 61 người ở bên phải thuộc đoàn tiếp đón của Vua Trần Anh Tông và các tùy tùng, hộ giá; 21 người bên trái thuộc đoàn của Thượng hoàng Trần Nhân Tông, được chia làm 2 nhóm: Nhóm rước kiệu, tất cả đều đi chân đất và nhóm Vua quan, gồm 5 quan văn và 2 quan võ đứng trước vua. Bức tranh mô tả không gian với mây, núi, sông, cây cổ thủ xen lẫn cây cỏ dại ven đường. Màu sắc đen trắng của thủy mặc, giãn cùng các điểm nhấn là con người, những cây tùng cổ thụ, núi và mây tạo nên hiệu ứng thẩm mỹ về không gian và thời gian. Người, voi, ngựa, trâu, hạc cùng võng lọng, ngai, nghi trượng tạo nên một chỉnh thể hoàn chỉnh về bố cục của bức tranh. Từ núi ra có 21 người gồm Trần Nhân Tông, đạo sĩ Trung Quốc Lâm Thời Vũ. 5 tăng nhân ngoại quốc với đặc trưng về dị tộc rất đặc thù của người Nam Á rất có thể đây là tăng nhân Ấn Độ, tay cầm tích trượng, bình bát, kinh quyển. 8 đệ tử của Nhân Tông và 6 người khiêng kiệu đều có mày dài, có râu, tai to, tay lần tràng hạt.

Phần thư pháp
Được cho là thêm vào thời nhà Minh do Trần Quang Chỉ, chủ nhân của bức họa đã mời các danh sĩ thời đó viết thêm lời bình dẫn và đề thơ.

Các lời bình về bức tranh được thực hiện vào khoảng năm Vĩnh Lạc thứ 18 (1420). Bao gồm Triện phía đầu tranh và các bài bạt tựa phía sau tranh. Dưới đây là đoạn trích từ lời bình trên bức tranh của tiến sĩ Dư Đỉnh đời nhà Minh:

Dưới đây là danh sách các danh sĩ thời này đã đưa ra lời bình dẫn trong tranh:
Trần Quang Chỉ
Dư Đỉnh
Tăng Khải
Lâm Phục
Sư Bạc Hiệp
Đàm Giá Thoái Ân Nhật Đông sa môn Đức Thủy
Kim Môn ngoại sử Viên Chi An
Dự Chương Ngô Đại Tiết
Tây Bích

Tác phẩm phái sinh
Tại Việt Nam, họa phẩm “Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn chi đồ” cũng được nhân bản và chuyển thể, tiêu biểu như:
Vào năm 2016, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, một bức tranh khắc khảm xà cừ theo hình ảnh bức họa mà nghệ nhân phải mất 1 năm trời để thực hiện đã được Hội tặng cho chủ tịch nước Trần Đại Quang. Có thể đây cũng là bức tranh thực hiện năm 2014 bởi các nghệ nhân xứ Huế.
Nghệ nhân Phạm Hồng Vinh (Hà Đông, Hà Nội) chuyển thể thành tranh màu trên kính chịu lực.
Giám đốc nhà máy gỗ Cầu Cầm là Phạm Hữu Tiến (Đông Triều, Quảng Ninh) chuyển thể thành phù điêu khảm gỗ gụ mật, thi công 6 tháng.
Nghệ nhân Nguyễn Đình Vinh (Tiên Du, Bắc Ninh) chuyển thể thành cặp bình gỗ khảm trai và tranh khảm trai trên gỗ hình chữ nhật.
Ở Thành phố Hồ Chí Minh, hiện có nhà sách bày bán trường quyển “Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn chi đồ” được in trên giấy pipi đúng tỉ lệ 1:1 so với nguyên tác.
Họa sĩ Lại Đình Vinh ở Huế đã bố cục lại tranh nhằm dễ treo và tiện ngắm nghía, từ đó nhà sưu tập cổ vật Dương Đình Vinh thuê các nghệ nhân cẩn xà cừ lên gỗ rồi chuyển vào Nam để giới thiệu tại Hội thảo “Mỹ thuật ứng dụng trên đường tìm về bản sắc Việt”  vào 29/10/2014.

Xem thêm
 Hành cung Vũ Lâm
 Thư họa Trung Hoa
 Giấy xuyến

Tham khảo

Ghi chú

Trích dẫn

Liên kết ngoài
 Bức tranh đặc biệt Hội Lịch sử tặng Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Hội họa Trung Quốc
Thế kỷ 14
Tranh vẽ Trung Quốc
Thư họa Trung Hoa
Tranh Việt Nam
Lịch sử Việt Nam thời Trần