title: Kapuas

text:
Sông Kapuas (có khi viết là Kapueas) là một dòng sông của Indonesia trên đảo Borneo thuộc Indonesia. Nó có vị trí địa lý vào khoảng trung tâm của khu vực Đông Nam Á hải đảo. Sông có chiều dài , là sông dài nhất Indonesia và cũng là một trong những sông trên đảo dài nhất thế giới. Sông khởi nguồn từ dãy Müller ở trung tâm của hòn đảo và chảy về phía tây ra Biển Đông tạo thành một vùng đồng lầy trải rộng. Đồng bằng nằm tại tây-tây nam của Pontianak, thủ phủ của tỉnh Tây Kalimantan. Cần phân biệt Sông Kapuas với sông Kapuas, là dòng sông khởi nguồn từ sườn khác của cùng một dãy núi ở trung tâm đảo Borneo, nhưng chảy về phía nam và hợp lưu với sông Barito và đổ ra biển Java.

Địa lý và thủy văn
Sông Kapuas có chiều dài  và chiều rộng lên tới  ở vùng đồng bằng; diện tích lưu vực của sông là 98.749 km², chiếm trên 67% lãnh thổ tỉnh Tây Kalimantan. lưu lượng dòng chảy thay đổi trong năm, trung bình khoảng 6.000–7.000 m³/s ở vùng đồng bằng và 2.000 m³/s tại thượng du, tại điểm ngã ba sông với Tawang. Lưu lượng sông đạt đỉnh vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 11, khi đó mực nước sông có thể lên 10–12 m trong một đêm, tràn bờ và gây ngập lụt các khu vực lân cận.

Sông khởi nguồn từ gần vùng trung tâm của đảo Borneo, phía nam của biên giới Indonesia-Malaysia, tại điểm gặp nhau giữa dốc phía tây của dãy Müller chạy qua trung tâm đảo, và dốc phía nam của dãy Thượng Upper Kapuas () nằm xa hơn về phía tây. Trong khoảng 165 km, sông chảy qua địa hình đồi núi và sau đó đi xuống một vùng đồng bằng. Tại đây, độ cao của sông giảm xuống còn  trong  chiều dài từ Putussibau đến đồng bằng châu thổ. Khoảng 350 km từ nguồn, gần bờ phía bắc của sông, có một hệ thống các hồ Kapuas và kết nối với sông bằng các kênh. Những hồ này là Bekuan (1.268 ha), Belida (600 ha), Genali (2.000 ha), Keleka Tangai (756 ha), Luar (5.208 ha), Pengembung (1.548 ha), Sambor (673 ha), Sekawi (672 ha), Sentarum (2.324 ha), Sependan (604 ha), Seriang (1.412) Sumbai (800 ha), Sumpa (664) và Tekenang (1.564 ha). Khi lượng mưa trong tháng vượt quá 300 mm, nước sông tràn bờ, chuyển nước của nó tới các hồ với lưu lượng có thể lên tới 1.000 m³/s, và tạo thành một khối nước duy nhất. Việc này cũng giúp phần ngăn cản lụt lội lớn tại hạ du và cũng thúc đẩy việc di cư của các loài cá từ sông vào hồ để sinh sản, song lại khiến các loài chim phải rời khỏi hồ.

Sông đổ ra Biển Đông tạo nên một vùng đồng bằng đầm lầy, trải rộng từ nội địa ra đến biển, với các lớp đọng phù sa trải rộng ra tới 50–60 km từ đất liền của đảo. Đồng bằng nằm ở tây-tây nam của Pontianak, tỉnh lị của tỉnh Tây Kalimantan nằm trên xích đạo. Đồng bằng có năm nhánh sông, trong đó nhánh ở cực bắc là rộng nhất, và dó vậy được gọi là Kapuas Lớn (). Chi lưu lớn nhất của sông Kapuas là sông Melawi, khởi nguồn từ phía tả gần thành phố Sintang, cách 465 km về phía cửa sông. Những chi lưu chính khác là Landak, Kubu, Punggur và Sekayam.

Khí hậu
Khí hậu khu vực sông Kapuas ấm áp và rất ẩm ướt, với lượng mưa trung bình năm là từ 2.863 đến 5.517 mm; năm 1976 có 120 ngày mưa và năm có 1988 với 184 ngày mưa. Nhiệt độ khá ổn định mức mức nhiệt tối thiểu điển hình là  và mức tối đa là  suốt cả năm.

Động thực vật
Tại phần thượng du và trung du, sông chảy qua những khu rừng rậm nhiệt đới, những khu rừng này phong phú về hệ động thực vật và là đối tượng của các cuộc nghiên cứu quốc tế. Việc khám phá ra những loài mới là điều thường xuyên, như loài rắn bùn Kapuas (Enhydris gyii) đã được các nhà nghiên cứu bò sát người Đức và Mỹ khám phá ra vào năm 2003–2005. Loài này được chú ý do có thể thay đổi màu da một cách tự nhiên, giống như tắc kè hoa.

Có 300 loài cá đã được xác định trong dòng chảy của sông, trong số đó 234 có giá trị kinh tế cao. Chúng thuộc 120 chi và 40 họ với hai nhóm chính là cá chép và cá da trơn. Trên 30% số loài có nguồn gốc từ biển và sinh sống tại khu vực đồng bằng. Do khí hậu ấm áp và nguồn thực phẩm phong phú, hầu hết những loài cá sinh sản quanh năm và chỉ có một vài loài như cá chạch lửa (Mastacembelus erythrotaenia) có thời gian sinh sản nhất định. Số lượng cá thể của mỗi loài là thương đối thấp. Sự đa dạng lớn về loài có thể được giải thích là do thực tế cách đây 6.000 năm, sông Kapuas được kết nối với các sông tại Nam Sumatra, Java và bán đảo Mã Lai. Ngoài cá ra, sông còn rất nhiều loài cua, tôm, nhện nước và côn trùng dưới nước khác. Sự đa dạng về động thực vật đã khiến cho chuỗi thức ăn rất phức tạp, mỗi loài cá lại có nguồn thức ăn khác nhau từ hoa quả cho đến các loài cá khác. Ví dụ, Hemirhamphodon pogonognathus ăn các loài côn trùng trên cạn. Các loại quả và hạt phong phú rơi xuống sông từ cây lớn vươn ra mặt nước. Các loài cá trên sông Kapuas phận loại theo thức ăn như sau: 54% là ăn tạp; 36% là ăn thịt và ăn các loài cá khác (14%), ăn côn trùng (5%) và các loài động vật nhỏ trong rừng (17%). 10% còn lại là ăn thực vật, trong đó 4% chuyên ăn tảo.

Rái cá và cá sấu thường có mặt trên sông Kapuas, song loài ếch lại gần như vắn mặt. vượn nhanh nhẹn (Hylobates agilis), vượn Borneo Müller (Hylobates muelleri), sóc Prevost (Callosciurus prevostii) và chuột chù cây sinh sống ở các cây cối trên mặt sông.

Có hai vườn quốc gia bên bờ sông, Betung Kerihun với diện tích 8.000 km² và Danau Sentarum với diện tích 1.320 km² và bao gồm các hồ Kapuas.

Giao thông và giá trị kinh tế
Sông Kapuas là tuyến đường thủy chính nối trung tâm của đảo với vùng ven biển phía tây. Dòng sông rộng và sâu (có thể tới 27 mét)) giúp cho việc chuyên chở hành khách và hàng hóa có thể được thực hiện suốt chiều dài sông. Những tàu thủy có độ sâu đáy thuyền tới 3 mét có thể thông hành tới Sintang, 465 km từ cửa sông, và có độ sâu đáy thuyền trên 2 mét có thể tới thành phố Putussibau (902 km từ cửa sông). Việc đốn gỗ và kết bè gỗ trôi sông cũng thường thấy. Nghề đánh cá cũng phổ biến, đặc biệt là tại các hồ Kapuas và gần đồng bằng châu thổ.

Tham khảo

Thư mục
MacKinnon, Kathy The ecology of Kalimantan, Oxford University Press, 1996, ISBN 0945971737

Sông Indonesia


title: Cá nóc chuột chấm son

text:
Cá nóc chuột chấm son (danh pháp hai phần: Arothron nigropunctatus) là một loài cá nóc trong họ Tetraodontidae, và có thể được tìm thấy trong các rạn san hô trên khắp Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, trong đó có Việt Nam. Nó đạt tới chiều dài tối đa 33 cm.

Nó có một hình tròn với một cái đầu và mõm vào những thời điểm giống như một con hải cẩu hay một con chó. Nó có một loạt các màu sắc, mặc dù hầu hết thường có màu xanh. Đặc điểm nhận dạng riêng loài này những đốm đen. Nó ăn tảo, san hô, bọt biển, động vật giáp xác và động vật thân mềm.

Giống như hầu hết các loài cá nóc, cá nóc chuột chấm son có độc tố cao, làm cho họ nguy hiểm hoặc thậm chí chết người nếu ăn. Để ngăn chặn kẻ thù tiềm năng, chúng có thể bơm phồng cơ thể của chúng bằng cách hút không khí hoặc nước.

Chú thích

Tham khảo

N
Cá Palau
Cá Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1801


title: Lee Hyun-woo

text:
Lee Hyun Woo (Hàn tự: 이현우, Hán-Việt: Lý Huyền Vũ) sinh ngày 23 tháng 3 năm 1993, là nam diễn viên Hàn Quốc. Với tư cách là diễn viên nhí, anh đã tham gia một số bộ phim truyền hình như The Return of Iljimae và Nữ vương Seondeok. Sau khi đến tuổi thanh thiếu niên, anh được biết đến trong bộ phim Cao thủ học đường, Man from the Equator, To the Beautiful You, và bộ phim nổi tiếng năm 2013 Secretly, Greatly.

Sự nghiệp
Lee Hyun-woo bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách là một diễn viên nhí, xây dựng sự nghiệp của mình bằng cách tham gia nhiều vai diễn trong nhiều bộ phim nổi tiếng, như Thái vương tứ thần ký, Thế Tông Đại vương, The Return of Iljimae, và Nữ vương Seondeok.

Sau khi tham gia vào vai Chan-doo trong Cao thủ học đường, anh đã tham gia vở nhạc kịch Footloose vào năm 2010, hóa thân vào nhân vật chính tên Ren, đóng bởi Kevin Bacon trong bộ phim gốc.

Vào năm 2011 anh và ca sĩ K-pop Yoon Doo Joon (từ B2ST) bắt đầu dẫn chương trình ca nhạc Music on Top trên kênh truyền hình cáp jTBC. Anh xuất hiện trong MV "You and I" của IU. Anh tiếp tục mở rộng khả năng diễn xuất của mình trong nhiều bộ phim cổ trang như Gyebaek, phim hành động Man from the Equator, và là khách mời trong bộ phim Brain.

Vào năm 2012, anh đóng vai diễn viên nam thứ trong bộ phim To the Beautiful You, phim truyền hình Hàn Quốc dựa theo truyện manga Hana-Kimi của Nhật Bản, với vai Shuichi Nakatsu. Là thành viên của đội bóng đá nổi tiếng FC Avengers, anh đã biểu diễn những cảnh đá bóng mà không cần diễn viên đóng thế. Mặc dù bảng xếp hạng đánh giá trong nước thấp, To the Beautiful You dẫn đầu Làn sóng Hàn Quốc đưa anh đến nhiều quốc gia như Singapore, Malaysia, Đài Loan, Trung Quốc, Việt Nam. Anh và ngôi sao Hwang Kwanghee sau đó được chỉ định làm người dẫn chương trình cho The Music Trend (còn được biết đến là Inkigayo).

Bước độ phá của anh vẫn tiếp tục khi anh đóng vai chính trong bộ phim đã bán cháy vé vào năm 2013 Secretly, Greatly, một phim hành động hài hước, trong vai một điệp viên Bắc Triều Tiên cải trang thành một học sinh trung học. Anh đã hát "Ode to Youth" cho nhạc phim.

Năm 2014, anh và bạn thên Park Ji-bin (cả hai đều là diễn viên nhí và cùng làm chung một công ty) xuất hiện trong một chương trình thức tế Real Mate ở Saipan. Anh còn đóng vai chính trong phim trộm cắp The Con Artists trong vai hacker.

Học vấn
Trường Trung học cơ sở Beom-kye
Trường Trung học phổ thông Pyeong-chon
Trường Đại học Dong-gook, khoa Sân khấu - Điện ảnh

Tác phẩm tham gia

Điện ảnh

Phim truyền hình

Phim

Music video

 Chương trình ca nhạc

Chương trình thực tế

Nhạc kịch

Đĩa nhạc

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết

Lee Hyun-woo tại KeyEast

Sinh năm 1993
Nam diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nam diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Seoul
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc


title: Khu đô thị Ngã năm-Sân bay Cát Bi

text:
Khu đô thị mới Ngã năm-Sân bay Cát Bi là một khu đô thị mới nằm phần lớn trên địa bàn quận Ngô Quyền, một phần thuộc quận Hải An của thành phố Hải Phòng.

Quá trình hình thành
Để phát triển thành phố Hải Phòng tương xứng với vị thế là một đô thị loại 1, thành phố trực thuộc trung ương, là trung tâm thương mại công nghiệp, dịch vụ của vùng duyên hải bắc bộ, theo quy hoạch tổng thể xây dựng đô thị Hải Phòng tới năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thành phố chủ trương ưu tiên đầu tư xây dựng các khu đô thị mới. Dự án đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Ngã Năm - Sân bay Cát Bi khởi công vào năm 1997, là một trong những dự án lớn đầu tiên được thực hiện để đáp ứng chủ trương đó. Với quy mô 300ha, tổng mức đầu tư khoảng 1.881 tỷ đồng, đây là một khu đô thị hiện đại, liên hoàn, đa chức năng, đáp ứng nhu cầu về nhà ở, nhà làm việc và các công trình phúc lợi công cộng. Trong đó, quận Ngô Quyền đóng góp 190 ha, một phần của các phường trong quận là Đông Khê, Lạc Viên, Gia Viên, Máy Tơ, Cầu Tre, Đằng Giang, Vạn Mỹ, còn lại là của quận Hải An.

Tuyến đường trục chính Lê Hồng Phong rộng 64 m dài 5,29 km nối trung tâm thành phố với sân bay Cát Bi là xương sống của khu đô thị. Hiện nay hai bên đường đã hình thành nhiều khu dân cư, trung tâm thương mại, các cao ốc văn phòng, trụ sở các công ty hoạt động trên địa bàn thành phố, tuy vậy đây vẫn được coi là dự án chậm tiến độ, chậm giải phóng mặt bằng và chậm lấp đầy diện tích.

Các dự án trong khu đô thị
Trung tâm thương mại Thùy Dương Plaza
Trung tâm thương mại Hải Phòng Plaza
Trụ sở cục Hải quan Hải Phòng
Trung tâm thương mại Cát Bi plaza.
Trụ sở Tòa án và Viện kiểm sát thành phố
Kho bạc thành phố
Siêu thị Big C chi nhánh Hải Phòng
Trụ sở các công ty máy tính: CPN, Hoàng Cường, Hoàng Phát
Hồ điều hòa Phương Lưu
Cơ sở mới của trường THPT chuyên Trần Phú, Hải Phòng

Tham khảo

Khu đô thị Việt Nam
Công trình xây dựng ở Hải Phòng


title: Opiliones

text:
Opiliones (tên cũ là Phalangida) tên tiếng Việt là Bộ Chân dài, là một bộ thuộc Lớp Hình nhện. Đến thời điểm năm 2006, có hơn 6500 loài trong bộ này đã được phát hiện trên khắp thế giới dù số lượng loài đang tồn tại có thể lên đến 10.000 loài. Bộ này có thể được chia thành 5 phân bộ: Cyphophthalmi, Eupnoi, Dyspnoi, Laniatores, và Tetrophthalmi. Hóa thạch được bảo quản tốt đã được tìm thấy trong các Rhynie chert 400 triệu năm tuổi của Scotland, trông hiện đại một cách đáng ngạc nhiên, cho thấy rằng cấu trúc cơ bản của chúng đã không thay đổi nhiều kể từ đó. Vị trí phát sinh loài bị tranh chấp: các loài có quan hệ gần gùi chúng nhất có thể là các con ve (Acari) hay Novogenuata (Scorpiones, Pseudoscorpiones và Solifugae).. Dù thuộc Lớp hình nhện, chúng không phải là nhện thuộc Bộ Araneae.

Chú thích

Tham khảo


title: Thái Văn hầu

text:
Sái Văn hầu (chữ Hán: 蔡文侯; trị vì: 611 TCN-592 TCN), tên thật là Cơ Thân (姬申), là vị vua thứ 16 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sái Văn hầu là con của Sái Trang hầu - vua thứ 15 nước Sái. Năm 612 TCN, Sái Trang hầu mất, Cơ Thân lên nối ngôi, tức là Sái Văn hầu.

Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Sái trong thời gian ông làm vua.

Năm 592 TCN, Sái Văn hầu mất. Ông ở ngôi được 20 năm. Con ông là Cơ Cố lên nối ngôi, tức là Sái Cảnh hầu.

Xem thêm
Sái Mục hầu
Sái Cảnh hầu

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Sái
Năm sinh thiếu
Mất năm 592 TCN


title: Nokia N93

text:
Nokia N93 là một điện thoại thông minh của Nokia, đặc biệt là thiết kế để sử dụng đa phương tiện. Nó được giới thiệu vào tháng 4 năm 2006 và phát hành vào tháng 7 năm 2006.

N93 đã được cải thiện khả năng máy ảnh so với N90 trước đó. Các điện thoại có máy ảnh 3,2 megapixel, ống kính Carl Zeiss và zoom quang 3x và 30 fps VGA độ phân giải MPEG-4 khả năng quay video. Đó là điện thoại máy ảnh cao cấp nhất của Nokia tại thời điểm phát hành.

Năm Ra Đời
Dòng máy Nokia N93 dược ra đời vào tháng 4 năm 2006.

Tồng Quan Về N93
- Trò chơi và các ứng dụng trên nền Java MIDP 2.0
- Tính năng bộ đàm (Push to talk)
- Khả năng thực hiện cuộc gọi video và tải video từ mạng (Video calling and download)
- Máy nghe nhạc kỹ thuật số hỗ trợ các định dạng MP3/AAC/MPEG4
- Từ điển T9 đoán trước văn bản nhập
- Stereo FM radio tích hợp
- Hỗ trợ cổng Out TV (TV out support)
- Chức năng khẩu lệnh (Voice command/memo)
- Chức năng quản lý thông tin cá nhân (PIM)
- Công cụ xem và chỉnh sửa hình ảnh, video (Photo/video editor)
- Khả năng kết nối không dây Bluetooth, v2.0
- Giao tiếp USB, v2.0
- Loa thoại rảnh tay (Integrated handsfree)

Thông số Kỹ thuật
Màn hình TFT, 262.144 màu, rộng 2.0 inches
Hỗ trợ đa Sim: Không
Máy ảnh 3.2 MP (2048 x 1536 pixels)
Đài FM tích hợp: Có
Nghe nhạc: AAC+, MP3, WMA, AAC
Xem Phim: MP4, 3GP
Kết nối 3G: UMTS 384 Kbps, Wifi Wi-Fi 802.11 b/g, GPS: Không, Bluetooth: Có
Ứng dụng văn phòng: Xem file văn bản
Hệ điều hành: Symbian OS v9.1, S60 rel. 3.0
Kiểu dáng: Thanh (thẳng)
Loại pin: Pin Nokia BP-6M
Dung lượng pin:1100 mAh
Thời gian đàm thoại: 5 giờ
Thời gian chờ:250 giờ

Nhận Xét
 All About Symbian N93 Review (part 1)
 All About Symbian N93 Review (part 2)
 All About Symbian N90 vs N93
 Mobile-review N93 review
 N93 reviews and specifications round up

Tham khảo

Liên kết ngoài

Online copy of the N93 Manual (PDF)
Nokia Nseries Social Media – N93 resource
More on the graphics technology inside the N 93 and N95
N93 technical specifications
N93 general information

7650
Điện thoại thông minh
Symbian


title: Ve bét

text:
Ve bét (tên khoa học Acari) là một nhóm động vật chân khớp trong lớp Hình nhện bao gồm mite và ve. Các hóa thạch của các loài thuộc bộ này có tuổi vào đầu kỷ Devon. Phân loại học hiện tại xem bộ này là một phân lớp của lớp Hình nhện gồm 2-3 bộ hoặc liên bộ: Acariformes (hay Actinotrichida), Parasitiformes (hay Anactinotrichida), và Opilioacariformes; Opilioacariformes được xem là một phân nhóm của Parasitiformes. Phát sinh loài của Acari vẫn còn tranh cãi, và các mối quan hệ giữa các loài trong nhóm này với các nhóm hình nhện khác vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Theo các cách phân loại trước, các phân nhóm của Acarina được xếp ở cấp bộ.

Phân loại

Phát sinh loài trong nhóm Acari vẫn còn tranh cãi và một số cách phân loại cũng được đề xuất. Trong quyển A Manual of Acarology tái bản lần thứ 3 đưa ra sáu bộ được xếp vào 2 liên bộ như sau:

Liên bộ Parasitiformes – tick và các loài mite.
Opilioacarida
Holothyrida
Ixodida
Mesostigmata
Sejoidea
Trigynaspida
Monogynaspida
Liên bộ Acariformes
Trombidiformes
Sphaerolichida
Prostigmata
Sarcoptiformes
Endeostigmata
Oribatida
Astigmata

Tham khảo

Đọc thêm

 Experimental and Applied Acarology, ISSN: 1572-9702 (electronic) 0168-8162 (paper), Springer

Liên kết ngoài

\

Non-invasive 3D-visualization with sub-micron resolution using synchrotron-X-ray-tomography
A nice website (www.Acari.be) introduces the Acari world in all its amazing variety


title: Nokia N9

text:
{{Infobox Mobile phone
| name = Nokia N9
| image =
| imagesize = 225px
| caption = Nokia N9 phone chạy hệ điều hành Meego 1.2 Harmattan
| slogan =
| manufacturer = Nokia
| available =
| price =
| screen = "Clear Black" AMOLED 854 × 480 px (FWVGA), 3.9" (99.1 mm), 16.7 triệu màu (24 bits)
| camera = 8 MP (cảm biến CMOS kích thước 1/3.0") cùng ống kính Carl Zeiss (F2.2, Focal length: 3.77mm / 28mm), 720p at 30 FPS, Zoom kỹ thuật số 4X cho chụp ảnh và quay video
| 2nd_camera = VGA
| operatingsystem = MeeGo 1.2 "Harmattan"
| input =

 Màn hình cảm ứng điện dung đa điểm
 Các phím chức năng cứng bên ngoài
 Gia tốc kế (3-axis)
 Từ kế (3-axis)
 Cảm biến tiệm cận
 Cảm biến ánh sáng
 2 Loa ngoài với tính năng lọc tiếng ồn
| cpu =

 Bộ vi xử lý 1 GHz ARM Cortex-A8 SoC; TI OMAP3630
 3D Graphics PowerVR SGX530 GPU
 Bộ vi xử lý tín hiệu kỹ thuật số 430 MHz TI TMS320C64x
| ringtone = đa âm, Nokia Tune
| memory = 1 GB Mobile DDR
| storage = 16 hoặc 64 GB
| memory_card = không
| networks =

 GSM 850 / 900 / 1800 / 1900

 GPRS/EDGE class B, multislot class 33

 UMTS 850 / 900 / 1700/2100 / 1900 / 2100

 HSDPA Cat10, lên đến 14.4 Mbps

 HSUPA Cat6, lên đến 5.7 Mbps
| battery =

 Pin liền Li-Ion BV-5JW 1450 mAh
 Sạc qua cổng Micro USB
| connectivity =

 WLAN IEEE 802.11 a/b/g/n (2.4 và 5GHz)
 bluetooth 2.1 +EDR
 micro USB 2.0
 GPS và A-GPS
 kết nối 3.5 mm AV (audio in/out, video in/out, tv-set out))
 NFC
 DLNA
 micro SIM
 Đài FM
| size =

 chiều rộng: 61.2 mm
 chiều cao: 116.45 mm
 độ dày: 7.6 to 12.1 mm
 thiết kế nhựa polycarbonate nguyên khối
| form = Smartphone dạng thanh
| weight = 135 g
| music = Nokia Music
| series = N-series
| status = Phát hành lần đầu vào 29 tháng 9 năm 2011. Hiện nay đã ngừng phát triển.
| most recent firmware = Linux MeeGo Harmattan 1.2
| predecessor = Nokia N900
| Website = http://swipe.nokia.com
}}

Nokia N9 (tên mã 'Lankku', tiếng Phần Lan tạm dịch là "tấm ván phẳng") là một điện thoại thông minh của Nokia chạy hệ điều hành nhân Linux Meego "Harmattan". Nokia N9 được bán ra với ba màu: đen, lục lam và đỏ tươi, sau đó tại Nokia World 2011 cuối năm 2011, Nokia giới thiệu thêm phiên bản màu trắng của thiết bị.

Lịch sử
Là sự kế thừa của Nokia N900, trong nội bộ thường được gọi là N9-00, dự kiến được phát hành vào cuối năm 2010, khoảng một năm sau khi N900 ra mắt. Hình ảnh của các mẫu thử nghiệm trong tháng 8 năm 2010 bị rò rỉ cũng cho thấy một thiết kế công nghiệp với bàn phím 4 hàng. Một kỹ sư phần mềm làm việc cho bộ phận thiết bị của Nokia tiết lộ rằng các chiếc N9-00 được bán ra đầu tiên nhằm giúp cho việc theo dõi lỗi phản hồi công chúng cho Qt - một mã nguồn mở ứng dụng được phát triển trên khuôn khổ sử dụng hệ điều hành MeeGo  Thiết kế này sau đó đã được tinh giảm lại. Sau đó, Nokia bắt đầu làm việc trên các thiết bị N9-01, có tên mã là "Lankku", một biến thể mới không có bàn phím.
Nokia N9 được công bố vào ngày 21 tháng 6 năm 2011 tại sự kiện Nokia Connection ở Singapore. Vào thời điểm đó, nó được dự định sẽ bán ra và tới tay người tiêu dùng vào tháng 9 năm 2011. Người dùng có thể nhận được thông báo qua e-mail khi N9 được bán ra tại quốc gia của mình tại trang web của Nokia Online Store . Kể từ khi Nokia đóng những cửa hàng trực tuyến của mình ở nhiều nước, bao gồm: Ba Lan, Đức, Hà Lan, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Vương quốc Anh, và Mỹ vào ngày 30 tháng 6 năm 2011, sản phẩm sẽ được bán tại các quốc gia này thông qua các nhà phân phối bán lẻ.
Trong tháng 8 năm 2011, Nokia thông báo rằng Nokia N9 sẽ không bán ra ở Hoa Kỳ. Các báo cáo khác cũng nói rằng, thiết bị sẽ không được bán tại các thị trường như Nhật Bản, Canada và Đức.

Nokia đã đăng trên blog chính thức của hãng trong tuần cuối cùng của tháng 9 năm 2011 rằng điện thoại N9 đã có mặt tại các cửa hàng. Giá bán lẻ ban đầu được công bố là khoảng 480 EUR (cho bản 16GB) và 560 EUR (cho bản 64GB) chưa áp dụng thuế hoặc trợ giá.
Tại Đức, các thiết bị nhập khẩu từ Thụy Sĩ được bán trực tuyến trên Amazon và Germany Cyberport GmbH. Trong tháng 1 năm 2012, Nokia N9 cũng đã được bán ra tại một số chuỗi cửa hàng Saturn Media Markt.
Tháng 2 năm 2012, Nokia N9 xuất hiện trên trang web Nokia của Ý, đây là một dấu hiệu cho thấy N9 sẽ được bán ra chính thức tại thị trường này .
Giá bán của Nokia N9 trong tháng 1 năm 2012, tùy vào kích thước bộ nhớ trong dao động từ 500 EUR đến 630 EUR, cao hơn so với Nokia Lumia 800 và Apple iPhone 4s.

Tổng quan
Hệ điều hành MeeGo 1.2 Harmattan
Màn hình AMOLED 16 triệu màu, rộng 3.9 inches
Kính Corning® Gorilla® chống xước
Máy ảnh 8.0 MP với ống kính Carl Zeiss
Vi xử lý 1 GHz, Ram 1GB, bộ nhớ 16GB và 64GB
Định vị toàn cầu với A-GPS
Hỗ trợ mạng xã hội, la bàn số
Document viewer (Word, Excel, PowerPoint, PDF)

Thông số kỹ thuật
Bộ nhớ trong: 16 hoặc 64 GB
RAM: 1 GB
Vi xử lý CPU: ARM Cortex A8 1 GHz
Thẻ nhớ ngoài: Không
Danh bạ: Không giới hạn
Tin nhắn: SMS/MMS
Email: Có, SMTP/IMAP4/POP3/Push Mail
Băng tần 2G: GSM 850/900/1800/1900
Băng tần 3G:HSDPA 850/900/1700/2100/1900; 14.4 Mbps; HSUPA, 5.76 Mbps
Wifi: 802.11 a/b/g/n
Trình duyệt: HTML5
GPS: A-GPS
Bluetooth: Có, V2.1 với A2DP, EDR
Hồng ngoại: Không
USB: Micro USB
Hệ điều hành: MeeGo 1.2 Harmattan
Kiểu dáng: Dạng thanh; cảm ứng
Bàn phím: Có, bàn phím ảo dạng Qwerty
Kích thước: 116,45 x 61,2 x 7,6-12,1 mm
Trọng lượng (g):135 g
Ngôn ngữ: Đa ngôn ngữ, có tiếng Việt
Loại pin: Pin liền Li-Ion, 1450 mAh
Thời gian đàm thoại:11 giờ
Thời gian chờ: 450 giờ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://swipe.nokia.com/
 http://europe.nokia.com/find-products/devices/nokia-n9/specifications
 http://www.developer.nokia.com/Devices/Device_specifications/N9/

7650
Điện thoại thông minh
Linux
Thiết bị định vị GPS
Thiết bị nền tảng Tizen


title: Nhện trắng

text:
Nhện trắng là một họ mite trong lớp hình nhện. Chỉ một vài chi nhện trắng (Steneotarsonemus, Polyphagotarsonemus, Phytonemus, Floridotarsonemus và Tarsonemus) được biết là ăn các thực vật bậc cao trong khi hầu hết các loài còn lại trong họ này thì ăn sợi nấm hoặc có thể là thân tảo. Thậm chí trong số các loài ăn thực vật, hầu hết chúng được tìm thấy trong các vùng có thân cây non, mảnh do dễ cắn. Tuy nhiên có 2 loài (Polyphagotarsonemus latus và Steneotarsonemus pallidus) có thể ăn lá già do chúng có khả năng tiêm chất độc trong khi ăn làm cho các tế bào trở nên mỏng xung quanh chỗ chúng ăn. This proliferation of new growth often results in leaves that appear stunted, puckered and twisted.

Các chi
 Acarapis
 Floridotarsonemus
 Phytonemus
 Polyphagotarsonemus
 Steneotarsonemus
 Steneotarsonemus spinki (nhện gié)
 Tarsonemus

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Joel Hallan's Biology Catalog: Tarsonemidae
cyclamen mite, Phytonemus pallidus on the University of Florida / Institute of Food and Agricultural Sciences Featured Creatures website


title: Hội chứng ống cổ tay

text:
Hội chứng ống cổ tay hay còn gọi là hội chứng đường hầm cổ tay, hội chứng chèn ép thần kinh giữa (tên khoa học: Carpal tunnel syndrome, trong đó carpal tunnel có nghĩa là cườm tay hay ống cổ tay) viết tắt tiếng Việt: HCOCT là một tập hợp các triệu chứng của một bệnh thần kinh ngoại biên thường gặp, nhất là ở phụ nữ, do nhiều nguyên nhân khác nhau trong dó có nguyên nhân nghề nghiệp trong đó rất thường gặp ở những người làm việc văn phòng, thường xảy ra khi làm việc bằng tay liên tục duy trì ở một tư thế cố định nào đó trong một thời gian dài.

Đây là tay là loại bệnh gây tê tay và teo bàn tay nếu để muộn hay gặp nhất do tình trạng tăng tiết dịch ở quanh các dây thần kinh ở cổ tay, dẫn đến ngứa, đau, tê rần, bì bì và làm yếu ngón tay, bàn tay, ở phụ nữ mang thai thường gặp ở giai đoạn cuối thai kỳ. Hội chứng ống cổ tay là một chấn thương liên quan đến công việc nhiều nhất và nó là một trong những biểu hiện của bệnh văn phòng. Bệnh này hay gặp ở những người thường xuyên sử dụng các cơ và gân của ngón tay, bàn tay, cánh tay, bả vai.  Hội chứng này có những rối loạn gây đau ở cổ tay và bàn tay, tuy không gây tử vong nhưng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống, nhất là đối với bàn tay phải.

Là hội chứng do thần kinh giữa bị chèn ép ở vùng cổ tay, phần lớn là vô căn, thần kinh giữa bị dây chằng ngang cổ tay chèn ép khi nó đi qua dưới sợi dây chằng này, nó gây ra do chèn ép thần kinh giữa tại cổ tay, làm đau và yếu bàn tay, thần kinh giữa chịu cảm giác ngón cái, ngón chỏ và ngón giữa, và một vài cơ bàn tay.  Hội chứng ống cổ tay tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng về lâu dài có thể dẫn đến tàn tật do tổn thương thần kinh và mạch máu, nếu chậm chữa trị có thể gây tàn tật do tổn thương thần kinh, teo cơ gò cái, nếu không điều trị có thể dẫn đến teo cơ.

Đại cương

Tổng quan

Hội chứng ống cổ tay được James Paget mô tả từ giữa thế kỷ 18. Đây là một rối loạn thần kinh ngoại vi thường gặp nhất, khoảng 3% người trưởng thành ở Mỹ có biểu hiện hội chứng này, cũng tại Mỹ, Hội chứng ống cổ tay là một trong những chấn thương thầm lặng liên quan đến công việc nhiều nhất, khiến hơn 2 triệu người phải khám bác sĩ hàng năm ở Mỹ. Tại Việt Nam, số người mắc bệnh này cũng tương đối cao. Hội chứng ống cổ tay là một trong các nguyên nhân gây tê tay, làm cho người bệnh rất khó chịu, có thể gây teo bàn tay. Bệnh thường gặp ở độ tuổi trên 35, phụ nữ mắc bệnh nhiều hơn nam giới.

Phần đông các bệnh nhân hay than phiền về việc các ngón tay bị đau, tê rần xuất hiện sau một chấn thương vùng cổ tay hay cơn đau thấp khớp. Đặc biệt người ta thấy hội chứng này xuất hiện vào giữa hay cuối thai kỳ của nhiều sản phụ. Nhiều tác nhân tại chỗ và toàn thân có liên quan đến sự phát triển hội chứng ống cổ tay. Những tác nhân này có thể gây chèn ép thần kinh giữa từ bên ngoài như chấn thương, hoặc từ bên trong như viêm bao hoạt dịch thứ phát từ các bệnh hệ thống như thấp khớp.

Những người lao động sử dụng nhiều cử động cổ tay và một số bệnh có thể gây nên hội chứng ống cổ tay.  Người bị hội chứng này rất khó để cầm chắc đồ vật cũng như thực hiện các thao tác đòi hỏi sự phối hợp giữa bàn tay và ngón tay. Nó cũng gây khó khăn hơn cho các hoạt động phức tạp như viết lách, đánh máy và thường tập trung ở ngón tay trỏ và ngón giữa. Nó cũng có thể đặc biệt gây đau khi thức giấc vào buổi sáng do tay đã bị gập cả đêm.

Đối với phụ nữ có thai, mặc dù gây khó chịu nhưng hội chứng ống cổ tay không phải là một bệnh quá nghiêm trọng và thường giảm dần đến khỏi hẳn sau khi sản phụ sinh con được 1 - 2 tuần, lúc mà các hormone và chất dịch trong cơ thể đã trở lại bình thường. Rất hiếm khi vấn đề cần phải có sự can thiệp của y học. Nếu vẫn tiếp tục thấy tê rần các đầu ngón tay trong những tháng sau sinh thì một ca phẫu thuật giảm đau là cần thiết.

Hiện nay, nhiều người bị hội chứng ống cổ tay với cảm giác tê các ngón tay khi đi xe máy hoặc khi thức dậy buổi sáng, nhiều nhân viên văn phòng do làm việc với cường độ cao trên máy vi tính có cảm giác bị tê các ngón tay khi đi xe máy, đến mức làm rơi đũa ăn trong những bữa ăn. Cảm giác này khiến những bệnh nhân của hội chứng ống cổ tay cho rằng mình bị phong tê thấp và tìm đến những thang thuốc tây y và đông y để điều trị. Và khi những cách điều trị đó không thật sự có tác dụng và đến khi bệnh tiến triển nặng thì chịu tìm đến những thầy thuốc để khám và điều trị đúng cách.

Giải phẫu học

Về mặt giải phẫu học, ống cổ tay là khoảng trống ở giữa xương cổ tay và các dây chằng bao quanh các gân gấp của bàn tay. Thần kinh "Giữa" chui qua ống cổ tay cùng với các gân cơ. Thần kinh giữa là thần kinh hỗn hợp, vừa truyền cảm giác từ ngoại biên về trung ương vừa truyền mênh lệnh vận động từ trung ương đến các bắp thịt của ngón tay. Phạm vi của thần kinh giữa là các ngón tay cái, trỏ, giữa và nửa ngoài của ngón tay đeo nhẫn. Vì chui qua một ống hẹp giống như chui qua một đường hầm chật chội nên thần kinh giữa dễ bị chèn ép nếu các gân cơ bị sưng phù do đó gây ra các triệu chứng về cảm giác và vận động của các bắp thịt liên hệ.

Thần kinh giữa đi chung với những gân cơ gấp của các ngón tay trong ống cổ tay. Ống cổ tay được tạo bởi mạc giữ gân gấp và các vách chung quanh là bờ của các xương cổ tay. Chính vì nằm trong một cấu trúc không co giãn được nên khi có sự tăng thể tích của các gân gấp bị viêm (hay các tư thế gấp duỗi cổ tay quá mức và thường xuyên) thì sẽ tạo một lực chèn ép lên các mạch máu nuôi nhỏ đi sát bên dây thần kinh, gây ra tình trạng thiểu dưỡng. Lúc này sẽ xuất hiện triệu chứng tê bàn tay vì các sợi thần kinh cảm giác bị ảnh hưởng trước. Sau đó các nhánh vận động sẽ bị tác động tạo ra sự yếu hay liệt cơ mà nó chi phối.

Với thần kinh giữa thì gây teo cơ mô cái do liệt cơ đối ngón cái, yếu cơ gấp ngón cái ngắn do liệt nửa nông. Người bệnh cầm nắm đồ vật trong lòng bàn tay bị yếu, dễ rớt là vì thế. Nếu tình trạng chèn ép kéo dài sẽ làm tổn thương thần kinh không hồi phục. Điều này có nghĩa là dù có giải ép thì các cử động cầm nắm cũng không phục hồi trở lại được như ban đầu. Chính vì thế chỉ định phẫu thuật là tuyệt đối nếu bệnh nhân có tình trạng yếu liệt cơ gò cái để tránh tình trạng quá trễ không phục hồi hay tổn thương thêm của dây thần kinh giữa.

Với hội chứng ống cổ tay sau chấn thương, nguyên nhân có thể là sự hẹp lòng ống cổ tay do gãy lệch xương, như gãy đầu dưới xương quay; Trật khớp như trật xương bán nguyệt ra trước. Thể tích và chu vi ống cổ tay nhỏ lại khiến thần kinh giữa bị chèn ép. Lúc này không chỉ cắt mạc giữ gân gấp mà còn phải điều chỉnh lại khối can xương lệch hay bị trật thì mới hết chèn ép.

Nguyên nhân và cơ chế
Khi bị các lực nén ép kéo dài, các gân cơ và dây chằng có thể bị sưng phồng làm hẹp đường ống vốn đã nhỏ ở cổ tay (đường hầm cổ tay), khiến cho thần kinh giữa trong số các dây thần kinh ngoại biên điều khiển bàn tay bị chèn ép, tạo nên hội chứng đường hầm cổ tay. Lực nén ép có thể do những cử động mang tính lặp đi lặp lại, tư thế sai hoặc khi làm việc, tay liên tục duy trì ở một tư thế cố định nào đó trong một thời gian dài.

Ngoài ra, một số bệnh lý (viêm khớp, tiểu đường, gút, gãy xương lệch trục...) và những yếu tố như căng thẳng, thay đổi nội tiết ở phụ nữ có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng này. Khi đó thần kinh giữa ở mặt lòng cẳng bàn tay chui qua đường hầm ở cổ tay, nằm chung với chín gân gập ngón tay. Các gân này nằm trong những bao nhớt, gọi là bao hoạt dịch. Gân bị viêm sưng to lên và lấn lên rễ thần kinh giữa; thần kinh giữa mềm mại bị chèn ép nặng hơn bởi những gân cứng như dây thừng do sưng nề, gây ra bệnh.

Như vậy, nguyên nhân sâu xa của bệnh xuất phát từ cơ chế thần kinh giữa ở mặt lòng cẳng bàn tay đi qua đường hầm ở cổ tay, nằm chung với chín gân gập ngón tay. Các gân này nằm trong những bao nhớt, và khi gân bị viêm sưng to sẽ lấn lên rễ thần kinh giữa. Do thần kinh giữa mềm nên bị chèn bởi những gân cứng như dây thừng do sưng, từ đó sẽ gây nên hội chứng ống cổ tay.

Có nhiều lý do làm cho thần kinh giữa bị chèn ép như
 Mấu xương ở khớp cổ tay hoặc dị dạng do gãy cổ tay,
 Tê thấp làm sưng khớp,
 Thai kỳ, cơ thể phụ nữ giữ nhiều nước khi có thai khiến họ lên cân,
 Tiểu đường, có thể gây thoái hóa dạng bột,
 Suy nhược tuyến giáp gây sưng phù,
 Các cử động liên tiếp của cổ tay.

Nếu công việc văn phòng buộc phải ngồi hàng giờ, dễ dẫn đến tư thế ngồi sai như ngả người ra sau hoặc trượt dài trên ghế. Màn hình máy tính có thể đặt quá cao làm cho cổ và vai căng và đau, bàn phím đặt ở vị trí không đúng khiến cổ tay bị sức ép liên tục... cũng có thể dẫn đến hội chứng ống cổ tay.

Nhóm nguy cơ
Hội chứng đường hầm cổ tay có thể gặp ở mọi độ tuổi và thường gặp ở những người lao động đặc biệt thường gặp ở nhóm nghề nghiệp mang tính chuyên biệt cao và chỉ sử dụng một số cơ bắp nhỏ ở bàn tay liên tục kéo dài. Những người làm việc tư thế cổ tay gập, dùng nhiều động tác lắc cổ tay, hoặc làm các nghề đòi hỏi phải cử động tay liên tục những người sử dụng máy có rung chuyển khi vận hành. Những người thường xuyên sử dụng máy tính. Những người làm công việc cần phải nắm hay gập cổ tay thường xuyên. Một thống kê cho thấy có đến 1/2 trường hợp hội chứng ống cổ tay xảy ra ở người lao động phải sử dụng tay nhiều trong các động tác lặp đi lặp lại thường xuyên trong đó lao động bằng tay là những nhóm gặp nguy cơ cao.

Một số nhóm nghề nghiệp và công việc có nguy cơ cao dẫn đến hội chứng ống cổ tay bao gồm là những người làm công việc đòi hỏi phải cầm nắm hay gập lòng cổ tay thường xuyên, những người sử dụng máy tính, những người tiếp xúc với máy móc rung tay. Cụ thể là:

 Về nghề nghiệp: Nhân viên văn phòng, nhân viên đánh máy, nhân viên vi tính, nhà văn, nhà báo, biên tập viên, người thu tiền quầy tạp hóa, nhân viên thu ngân,  người buôn bán, công nhân làm việc trong các dây chuyền công nghiệp, công nhân làm đường, cắt đường bằng máy rung, những ngươi làm việc trong dây chuyền thực phẩm, thợ mộc, thợ cơ khí, vận động viên bóng bàn, nghệ sĩ chơi đàn…
 Về công việc: Những công việc có nguy cơ bị bệnh liên quan đến dụng cụ và cách cầm dụng cụ, tư thế của bàn tay, tư thế của cơ thể có ảnh hưởng trong việc gây triệu chứng gồm các công việc về băm chặt, quay guồng dây câu cá, sử dụng máy cưa,  máy vi tính, máy đánh chữ, máy thu tiền. Những người có sở thích như làm vườn, chơi golf, bơi xuồng hoặc ngay cả những người làm việc nội trợ cũng có nhiều nguy cơ mắc phải hội chứng này.  Đặc biệt là những người thường xuyên tiếp xúc với máy vi tính khi cầm nắm con chuột thường xuyên trong tư thế sai khiến sự căng giãn lặp đi lặp lại ở vùng cổ tay gây chấn thương.

Bệnh thường gặp ở độ tuổi trên 35, phụ nữ mắc bệnh nhiều hơn nam giới gấp 3 lần do sử dụng đôi bàn tay nhiều hơn.  Tỷ lệ mắc ở phụ nữ cao hơn nam giới, nhất là phụ nữ thời kỳ mãn kinh, có thai, đang dùng thuốc uống tránh thai; Tương tự, tăng cân quá nhanh khi có thai cũng làm gia tăng sự phát triển của hội chứng này. Điều này có thể xảy ra khi mang đa thai hay trước khi mang thai đã thừa cân hoặc bị "chửa ngực".

Những người bị chấn thương có thể do nguyên nhân chấn thương ống cổ tay như gãy xương hoặc do các bệnh mạn tính như viêm khớp, tiểu đường, suy thận, viêm khớp dạng thấp, suy giáp, phụ nữ mang thai, những người béo phì... Nếu gia đình hay bản thân đã từng mắc hội chứng này, hoặc bản thân gặp các vấn đề về lưng, cổ hay vai, chẳng hạn như bị lồi đĩa đệm, bị chèn ép rễ thần kinh từ đốt sống cổ hay chấn thương cổ thì càng có nguy cơ bị hội chứng ống cổ tay. Một số bệnh như chấn thương vùng cổ tay, viêm đa dây thần kinh, viêm đa khớp dạng thấp, thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cũng gây hội chứng ống cổ tay.

Triệu chứng

Các dấu hiện nhận biết ban đầu

Triệu chứng điển hình của hội chứng ống cổ tay là đau tay, tê ở gan bàn tay, tê buốt như kim châm ở bàn tay, tê nhức, châm chích ở các ngón tay, đặc biệt các ngón cái, ngón hai, ba và phân nửa ngoài ngón áp út, không bị một ngón rưỡi còn lại hay tê ngón trỏ và ngón giữa, yếu ngón cái, có thể cảm thấy đau cổ tay, lòng bàn tay hoặc cẳng tay do dây thần kinh giữa bị chèn ép. Người bệnh nhẹ cảm thấy tê buốt giống như bị kim châm ở bàn tay; nặng hơn thì cảm thấy rất đau ở bàn tay, có khi bỏng rát và nhức nhối cả cẳng tay và cánh tay, tay yếu và tê cứng. Triệu chứng có thể xảy ra ở cả hai tay, nhưng thường nặng hơn ở bàn tay thuận.

Khi diễn tiến bệnh, bệnh nhân có cảm giác đau lan xuống ngón cái, trỏ, giữa và nửa trong của ngón tay đeo nhẫn, họ cũng cảm thấy tê, giống như kiến bò hoặc kim châm một số bệnh nhân có thể thấy đau lan cổ tay, lòng bàn tay hoặc cẳng tay, nhất là về đêm. Cảm giác đau và tê đôi khi cũng lan lên cẳng tay dẫn đến cầm nắm trở nên vụng về. Bệnh nhân thường phải lắc bàn tay để bớt khó chịu. Triệu chứng tăng thêm vào ban đêm, làm bệnh nhân khó ngủ. Dần dần bệnh nhân có thể mất cảm giác ở các ngón này. Ngón tay cái có thể bị yếu rồi bắp thịt bàn tay ở dưới ngón cái bị teo nhỏ. Bệnh lâu ngày có thể gây teo cơ gò cái, khả năng cầm nắm yếu đi, Người mắc chứng bệnh trở nên vụng về khi cầm nắm, và cơn đau tiếp tục lên tới cẳng tay.

Tóm lại, dấu hiệu ban đầu là tê tay, tê tại ngón trỏ và ngón giữa (vùng dây thần kinh giữa chi phối cảm giác). Hay gặp nhất là người bệnh chỉ thấy tê ngón trỏ và ngón giữa. Tuy nhiên cũng có những trường hợp người bệnh cảm thấy tê ở tất cả các ngón tay, và tê nhiều hơn ở hai ngón trỏ và giữa.  Tê tay thường xuất hiện khi cử động bàn ngón tay như: cầm nắm dụng cụ lao động lâu, lái xe máy đi xa, có khi đang đi xe phải dừng lại và vẩy tay mấy cái cho đỡ tê rồi mới đi tiếp được, có khi tê tay xuất hiện trong lúc nghỉ ngơi như khi đang ngủ bị thức giấc vì tê và đau các ngón tay, người bệnh phải dậy đi lại và vẩy tay một lúc cho đỡ tê mới ngủ tiếp.

Thời gian đầu, bệnh chỉ xuất hiện ở một tay và thường là ở tay thuận hay làm động tác lắc cổ tay. Nhưng về sau có thể tay bên kia cũng bị tê. Khi khám bệnh, dùng búa cao su gõ vào cổ tay, người bệnh thấy tê lan xuống các ngón tay, gọi là dấu hiệu tinnel. Nếu cố làm động tác quá gấp hay quá ưỡn cổ tay thấy các triệu chứng tê tay và đau tăng lên. Khi làm việc cổ tay ở thế gập nhiều như đánh máy, giặt đồ sẽ làm tình trạng tê tay tăng lên. Một trong số triệu chứng để phát hiện đó là chạy xe gắn máy một thời gian sẽ làm tay tê cứng khiến người bệnh phải dừng xe lại, cử động tay một lúc mới đỡ đau.

Một số triệu chứng thường gặp khác như tê rần ở các ngón tay, đau ngón cái, nóng rát từ cổ tay đến ngón tay, thay đổi cảm giác nhiệt hoặc xúc giác ở bàn tay, bàn tay trở nên vụng về, sức cầm nắm giảm, rối loạn tiết mồ hôi... Nếu không được điều trị, các triệu chứng sẽ tiến triển thành cơn đau cấp tính hoặc đau kéo dài, đôi khi nghiêm trọng đến mức người bệnh không thể làm được những việc đơn giản trong gia đình vì chức năng bàn tay đã bị tổn thương nghiêm trọng và không thể phục hồi. Khi tiến triển nặng sẽ phải phẫu thuật.

Các triệu chứng lặp đi lặp lại
 Triệu chứng cơ năng:
Bệnh nhân thường đau, dị cảm, tê cứng ở ba ngón rưỡi do thần kinh giữa chi phối, nhưng cũng có lúc tê cả bàn tay. Chứng tê này thường xuất hiện về đêm, có thể đánh thức bệnh nhân dậy, và giảm đi khi nâng tay cao hoặc vẫy cổ tay như vẫy nhiệt kế. Đau và tê tay có thể lan lên cẳng tay, khuỷu hoặc vai. Trong ngày, khi phải vận động cổ tay, ngón tay nhiều như lái xe máy, xách giỏ đi chợ, làm việc bàn giấy ở văn phòng… thì tê xuất hiện lại. Lúc đầu tê có cơn và tự hết mà không cần điều trị. Sau đó cơn tê ngày càng kéo dài. Có những bệnh nhân bị tê rần suốt cả ngày. Sau một thời gian tê, người bệnh có thể đột nhiên bớt tê nhưng bắt đầu thấy việc cầm nắm yếu dần hoặc bị run tay, viết khó, dễ làm rớt đồ vật. Những triệu chứng kể trên là điển hình cho tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép trong ống cổ tay. Thường thì triệu chứng điển hình gặp ở một tay, nhưng cũng có thể gặp ở cả hai tay.

 Triệu chứng thực thể:
Dấu hiệu lâm sàng cổ điển của hội chứng ống cổ tay là: dấu hiệu Tinel, và nghiệm pháp Phalen. Dấu hiệu Tinel dương tính: gõ trên ống cổ tay ở tư thế duỗi cổ tay tối đa gây cảm giác đau hay tê giật lên các ngón tay. Nghiệm pháp Phalen dương tính: khi gấp cổ tay tối đa (đến 90º) trong thời gian ít nhất là 1 phút gây cảm giác tê tới các đầu ngón tay giảm hoặc mất cảm giác châm chích vùng da do thần kinh giữa chi phối. Những triệu chứng như teo cơ mô cái, cử động đối ngón yếu, cầm nắm yếu là những dấu hiệu muộn đã có tổn thương thần kinh.

Hiệp hội các bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình Mỹ đưa ra danh sách các triệu chứng phổ biến như sau: tê rần, nóng rát hoặc đau các ngón tay, đặc biệt là đau ở ngón tay cái; có cảm giác như bị tê giật, đặc biệt là ảnh hưởng đến ngón tay cái và các ngón tay gần đó; cơn đau lan về phía vai; trong trường hợp nặng, cơ bắp tại cuối ngón tay cái bị biến dạng.

Chẩn đoán
Chẩn đoán bệnh dựa vào bệnh sử và lâm sàng. Gõ vào thần kinh giữa ở cườm tay hoặc giữ bàn tay ở thế gập trong 1 phút có thể gây ra hoặc làm tăng triệu chứng. Có khi cần bổ tức bằng cách đo vận tốc luồng thần kinh, đo điện cơ đồ, khảo sát thần kinh Giữa bằng siêu âm hoặc MRI (cộng hưởng từ).

Một phương pháp giúp chẩn đoán chính xác hội chứng ống cổ tay là chẩn đoán điện, hay còn gọi là điện cơ. Điện cơ ký là một phương pháp chẩn đoán chức năng thần kinh giúp đánh giá được mức độ suy giảm tốc độ dẫn truyền vận động và cảm giác của thần kinh giữa trong ống cổ tay. Qua đó, tùy theo mức độ nặng nhẹ mà các bác sĩ sẽ áp dụng những phương pháp điều trị thích hợp như vật lý trị liệu, dùng thuốc hay can thiệp bằng phẫu thuật.

Hội chứng ống cổ tay dễ nhầm lẫn với bệnh khác, Hội chứng ống cổ tay giai đoạn đầu thường dễ nhầm sang những bệnh về cơ xương khớp hoặc những bệnh về thần kinh khác. Ban đầu, cảm giác tê chỉ tập trung ở đầu ngón tay, đặc biệt là ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa. Sau đó bệnh nhân có cảm giác đau, tê như kiến bò hoặc như kim châm. Các triệu chứng này thường xuất hiện vào ban đêm và nặng hơn khi có những động tác sử dụng bàn tay lặp đi lặp lại. Khi bệnh diễn tiến nặng sẽ gây teo cơ gò ngón cái nhưng bệnh nhân lại không cảm thấy đau. Khi đó, người bệnh không thể cầm nắm được, chất lượng lao động và những sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng nặng nề.

Điều trị

Phần lớn các trường hợp hội chứng ống cổ tay có thể khỏi khi người bệnh thay đổi môi trường làm việc, thay đổi cách sống khoa học và hợp lý hơn. Ít khi cần đến sự can thiệp của thầy thuốc chuyên khoa nội thần kinh. Những trường hợp thể nặng phải được điều trị nội khoa tích cực, nếu không chuyển biến thì phải can thiệp bằng phẫu thuật.

Uống thuốc kháng viêm không phải corticoid cho những ca nhẹ, nên sử dụng hết sức dè dặt thuốc corticoid chích tại chỗ nếu thấy bệnh nặng không đáp ứng trị liệu bảo tồn nêu trên. Khi tê nặng ảnh hưởng công việc hay khi đã thấy teo cơ gò cái thì nên phẫu thuật giải ép cắt dải dây chằng mặt lòng cổ tay để giải phóng thần kinh giữa. Tập luyện lại bàn, ngón tay để sớm phục hồi vận động các ngón, đặc biệt làm nở lại cơ gò cái.

Lồng ghép phối kết hợp nhiều biện pháp:
 Nẹp cổ tay để giữ bàn tay ở vị trí trung gian, giảm các hoạt động gập và xoay cổ tay liên tiếp do dó giảm sưng phù của các đầu gân cơ
 Uống thuốc uống gồm thuốc giảm đau chống viêm không steroid, và thuốc steroid, thuốc steroid có hiệu quả hơn là thuốc chống viêm không steroid
 Tiêm steroid một cách thận trọng vào trong ống cổ tay có hiệu quả hơn thuốc uống
 Điều trị bằng siêu âm
 Giải phẫu, nhằm giảm áp lực trong ống cổ tay khi các phương pháp điều trị thông thường không đạt kết quả.
 Kết hợp điều trị các bệnh tổng quát nếu có như tê thấp, nhược giáp, mập phì, tiểu đường…

Tùy theo mức độ tổn thương và thời gian bị bệnh có thể áp dụng các phương pháp điều trị như sau:

Điều trị nội khoa: sử dụng các thuốc giảm đau chống viêm uống, dùng thuốc corticoid tiêm vào trong ống cổ tay để chống viêm, kết quả bệnh có thể khỏi từ vài tháng đến nhiều năm, tùy thuộc vào việc bệnh được phát hiện càng sớm thì thời gian càng khỏi được lâu. Chú ý điều trị tích cực các bệnh là nguyên nhân có thể gây ra hội chứng ống cổ tay như: viêm đa dây thần kinh, viêm đa khớp dạng thấp, thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm, gai cột sống, chấn thương cổ tay.

Điều trị phẫu thuật: khi điều trị nội khoa không kết quả hoặc kết quả rất hạn chế nên phẫu thuật để giải phóng dây thần kinh ra khỏi ống cổ tay, bác sĩ rạch một đường nhỏ ở cổ tay để giải phóng dây thần kinh ra khỏi ống cổ tay. Thủ thuật này chỉ cần gây tê tại chỗ, bệnh nhân có thể không cần nằm viện, kết quả đa số bệnh nhân khỏi vĩnh viễn.

Trong trường hợp điều trị nội khoa thất bại hay bệnh ở giai đoạn nặng, phẫu thuật giải ép ống cổ tay là cần thiết để làm giảm các triệu chứng và cải thiện chức năng các ngón tay. Nếu tuân thủ chế độ nghỉ ngơi sau mổ thì khả năng phục hồi hoàn toàn rất cao, hơn 90% trường hợp phẫu thuật thành công và không tái phát.

Sử dụng các biện pháp vật lý trị liệu như dùng nẹp cố định cổ tay vào ban đêm cũng cải thiện đáng kể các triệu chứng đau, tê ở đầu chi (khoảng 70% trường hợp), Một số phương pháp điều trị bao gồm ý thức tránh các động tác sai, gập lòng cổ bàn tay lặp đi lặp lại, mang nẹp lòng cẳng bàn tay vào đêm để tránh cổ tay gập

Với những người đã mắc phải hội chứng ống cổ tay, việc tốt nhất luôn là thay đổi môi trường làm việc. Ngoài ra nên thay đổi cả cách sống một cách khoa học, hợp lý để có thể tiến hành điều trị. Bên cạnh đó các bệnh nhân của hội chứng ống cổ tay cần tập luyện lại bàn tay, từng ngón tay để sớm phục hồi vận động các ngón. Ngoài ra người bệnh cũng cần có chế độ ăn giàu vitamin.

Phòng ngừa

Để phòng ngừa hội chứng ống cổ tay, nhiều chuyên gia, bác sĩ, những người am hiểu đã đưa ra những kiến nghị như sau:

Để phòng ngừa hội chứng ống cổ tay, các cơ bắp cần phải có nhiều thời gian để nghỉ ngơi thư giãn. Ngoài ra cần xoa bóp cổ tay để có thể phục hồi khả năng tuần hoàn máu cho các nhóm cơ của vùng cổ tay, tăng tưới máu cho các nhóm cơ vùng vai, cổ, tay. Hay thực hiện pháp vật lý trị liệu, bấm huyệt, châm cứu để được điều trị. Sử dụng thuật châm cứu có thể giúp giảm đau do hội chứng ống cổ tay hiệu quả hơn cả là nắn xương khớp với sự tác động tới cả cơ, xương và các khớp, dây chằng, giúp giảm áp lực cho cổ tay, bàn tay, các ngón tay, cũng như vai, cổ và lưng trên.

Làm động tác khởi động cổ tay (và toàn thân nếu được) trước khi lao động đối với các công việc phải thường xuyên sử dụng động tác lắc cổ tay như: băm, chặt, quay cổ tay để guồng dây câu cá, lái xe máy đi xa...  vì khi khởi động như vậy, các cơ và khớp ở cổ tay mới được hoạt động nhịp nhàng, tránh các chứng  bong gân, phù nề ở vùng cổ tay. Khi thấy bị tê tay, tê tăng lên khi lao động, lái xe máy, hoặc bị tê khi đang ngủ, tê nhiều ở ngón trỏ và ngón giữa nên đi khám ngay để  làm chẩn đoán điện xác định bệnh. Phát hiện và khám sớm để điều trị tê tay sớm có kết quả tốt.

Thường xuyên tập thể dục, nhất là với những người mà công việc bắt buộc phải ngồi nhiều, hoặc phải thực hiện những thao tác lặp đi lặp lại ở cổ tay. Luyện tập tay theo kiểu đơn giản là dùng tay này để mát xa cổ tay kia, nhằm thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm sự tắc nghẽn các dịch lỏng ở khu vực này, xoa nhẹ nhàng từ bàn tay và cổ tay, hướng dần lên nách và vai, cổ, lưng trên. Nên mát xa nhẹ nhàng bàn tay và cánh tay. Đặt tay lên gờ giường khi ngủ. Có thể dùng đá chườm hay dùng túi chườm lạnh để giảm đau ở cổ tay. Luyện tập nhẹ nhàng đầu ngón tay và cổ tay sẽ giúp lưu thông các dịch trong cơ thể, tăng tuần hoàn máu giúp tay cử động dễ hơn.

Khi làm việc nên ngồi ở tư thế đúng, thỉnh thoảng thay đổi tư thế hoặc đứng lên đi lại. Cần lưu ý đến tư thế khi làm việc:
 Giữ cho bàn tay trên cùng mặt phẳng với cẳng tay
 Không nắm dụng cụ quá mạnh
 Không gõ bàn phím quá mạnh
 Đổi tay nếu có thể được
 Nghỉ thư giãn mỗi 15-20 phút
 Giữ tay ấm
 Không gối đầu trên tay khi ngủ
 Thư giãn, tránh căng thẳng

Thực hiện một chế độ ăn giàu vitamin, đặc biệt là vitamin B6. Chế độ ăn cân bằng sẽ giúp tránh tăng cân qua nhanh, giúp duy trì lượng muối, đường và mỡ trong cơ thể ở mức tối thiểu. Uống ít nhất 8 cốc nước, ăn ít nhất 5 khẩu phần rau quả mỗi ngày và chỉ ăn một lượng nhỏ protein (thịt, trứng, đậu đỗ...). Ăn nhiều các thực phẩm giàu vitamin B có tác dụng bổ thần kinh. Có thể dùng vitamin B tổng hợp nhưng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng vì nếu quá liều sẽ nguy hiểm.

Các liệu pháp thảo dược như uống trà hoa cúc có tác dụng giảm viêm. Bắp cải xoăn lá xanh sẫm giúp giảm sưng nề (bọc lá cải quanh cổ tay cho tới khi lá chảy nước thì thay lá mới, dùng đến khi thấy tình trạng được cải thiện). Dùng các loại tinh dầu cây bách, hoa cúc để xoa bóp. Nhỏ 2 giọt tinh dầu vào nước ấm hay lạnh tuỳ sở thích rồi dùng khăn nhúng vào nước và bọc quanh cổ tay.

Nếu bị "chửa ngực" thì cần phải dùng loại áo bra dành cho bà mẹ đang cho con bú, trao đổi với bác sĩ chăm sóc về việc mang nẹp tay khi ngủ để giảm thiểu nguy cơ gập tay vô thức trong lúc ngủ. Một nghiên cứu cho thấy việc mang nẹp sẽ giúp cải thiện tình trạng tê bì tay ở đa phần các trường hợp.

Với những nhân viên văn phòng thường ngồi và làm việc với máy vi tính nhiều nên không tránh khỏi những hoạt động lặp ở vùng cổ tay, cần phải thường xuyên tập thể dục, nhất là cánh tay của mình. Khi làm việc cũng cần phải chú trọng tư thế ngồi thật hợp lý.

Nên ngồi làm việc đúng tư thế: ngồi thẳng với cột sống tựa vào lưng ghế, hai vai thả lỏng, hai cánh tay sát thân mình, cổ tay thẳng và hai bàn chân đặt trên sàn nhà. Việc duy trì tư thế đúng, thường xuyên thay đổi tư thế, dành thời gian ngắn giữa giờ làm việc để nghỉ ngơi thư giãn là rất quan trọng, giúp duy trì lưu thông tuần hoàn máu, tránh cơ, dây chằng bị căng giãn quá mức, đồng thời tránh chèn ép dây thần kinh lên vùng cẳng tay và bàn tay.

Ghế ngồi phải vừa tầm, mông cao hơn gối, ghế phải hơi dốc về đằng trước để bàn chân đặt thật vững trên nền nhà, lưng luôn thẳng và hơi ngả ra sau,, tựa thắt lưng vào lưng ghế có ụ nhô ngang thắt lưng (lưng quần), hai chân chấm đất trong tư thế vững vàng nhưng thoải mái hoặc hơi ngả về phía trước bắt đầu từ hông và để luôn giữ được độ cong tự nhiên của phần lưng dưới, hai chân chạm đất với tư thế vũng vàng, thoải mái.

Màn hình vi tính và tài liệu đánh máy để ngang tầm mắt hoặc thấp hơn tầm mắt, giúp không gập cổ khi làm việc và để khi làm việc những ngón tay có thể cong  nhẹ hoặc duỗi mà không cần phải vặn cổ tay. Bàn phím máy tính cần đặt thẳng hoặc thấp hơn khuỷu tay, khi sử dụng bàn phím nên di chuyển các ngón tay trong khi cổ tay vẫn giữ thẳng ở thế trung tính.  Nếu được, để cổ tay tựa nhẹ lên tấm thảm chuột có một phần nhô lên bằng gel mềm.

Tham khảo

 Dân văn phòng cẩn trọng với Hội chứng ống cổ tay
  Tê tay và hội chứng ống cổ tay
 Hội chứng ống cổ tay, một loại dịch bệnh nghề nghiệp
 Tê tay và Hội chứng ống cổ tay.
 Hội chứng ống cổ tay: một loại dịch bệnh nghề nghiệp
 Dấu hiệu cảnh báo hội chứng ống cổ tay
 Hội chứng ống cổ tay
 Hội chứng ống cổ tay, bệnh của thời đại
 Hội chứng ống cổ tay khi bầu bì
 Hội chứng ống cổ tay nếu không điều trị có thể bị teo cơ

Bệnh
Hội chứng
RTT


title: Bộ An ninh Quốc gia (Trung Quốc)

text:
Bộ An ninh Quốc gia Nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa (chữ Hán: 中华人民共和国国家安全部, Trung Hoa Nhân dân Cộng hòa quốc Quốc gia An toàn Bộ), còn được gọi tắt là Bộ Quốc An, là một bộ trong Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, phụ trách của an ninh quốc gia, hoạt động tình báo và bảo vệ chế độ chính trị. Trụ sở chính của Bộ đóng ở Bắc Kinh.

Cơ cấu tổ chức
Gồm một Bộ trưởng, Thứ trưởng. Một phát ngôn viên.

Bộ An ninh Quốc gia được chia thành một số cục, ban:
Cục I đảm bảo thông tin liên lạc mã hóa và quản lý các vấn đề liên quan.
Cục II (Cục tình báo) chịu trách nhiệm thu thập tình báo chiến lược quốc tế.
Cục III (Cơ quan tình báo chính trị và kinh tế) thu thập tình báo khoa học và công nghệ thu thập thông tin tình báo kinh tế.
Cục IV (Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao) tình báo khu vực Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao.
Cục V (Phân tích tình báo) phân tích tình báo, các thông tin liên lạc, thu thập thông tin tình báo.
Cục VI (văn phòng hướng dẫn hoạt động) chịu trách nhiệm quản lý điều phối các văn phòng ở cấp tỉnh hoặc cấp nhở hơn.
Cục VII (Cơ quan phản gián) chịu trách nhiệm thu thập tình báo chống gián điệp.
Cục VII (Cơ quan chống phần mềm gián điệp trinh sát) phụ trách gián điệp nước ngoài, giám sát, phát hiện…
Cục IX (tình báo trinh sát bảo vệ nội bộ) gồm các đơn vị nước ngoài chống gián điệp, theo dõi hoạt động của các tổ chức phản động và các tổ chức nước ngoài.
Cục X (Văn phòng trinh sát bảo vệ các tổ chức bên ngoài) chịu trách nhiệm an toàn cho các tổ chức nước ngoài và sinh viên theo dõi cuộc điều tra bên ngoài các hoạt động của Tổ chức phản động.
Cục 11 (Cơ quan tình báo trung ương) thu thập dữ liệu tình báo và quản lý chúng.
Cục 12 (Cục điều tra) phụ trách các cuộc thăm dò và khảo sát xã hội nói chung.
Cục 13 (Cục Công nghệ) chịu trách nhiệm giám sát công nghệ, khoa học và quản lý thiết bị công nghệ.
Cục 14 (NRO) chịu trách nhiệm kiểm tra mail và do thám viễn thông.
Cục 15 (Phân tích tình báo) phụ trách phân tích tình báo toàn diện.
Cục 16 (Cơ quan tình báo hình ảnh) do thám trinh sát hình ảnh của quốc gia trong tình báo chính trị, kinh tế và quân sự, bao gồm cả tình báo vệ tinh.
Cục 17 (tình báo các công ty, doan nghiệp) chịu trách nhiệm tình báo các doanh nghiệp.
Cục chống khủng bố, chịu trách nhiệm các hoạt động chống khủng bố.

Các tổ chức trực thuộc
Tổng cục điều phối.
Văn phòng Nội vụ lập pháp. (nghiên cứu các vấn đề pháp lý có liên quan).
Bộ phận Chính trị.
Trung tâm truyền hình:
Các bộ phận phụ trách nhân sự.
Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật.
Các trại tạm giam nhà tù sử dụng để giam giữ những kẻ tình nghi.
Cơ quan Đảng.
Phòng pháp luật chung.
Ban giáo dục và đào tạo, phụ trách đào tạo cán bộ.
Văn phòng Giám sát Kiểm toán.
Cơ quan tài chính, chịu trách nhiệm kinh phí.
Văn phòng: Quản trị Quản lý hậu cần.
Văn phòng Quản lý Xiyuan.
Văn phòng Cựu chiến binh: có trách nhiệm để xử lý và giám sát của cán bộ đã nghỉ hưu.

Doanh nghiệp trực thuộc
 Khách sạn Yên Sơn Bắc Kinh
 Tập đoàn Viễn Đông
 Tổng công ty Xuất nhập khẩu Chấn Hoa Trung Quốc
 Công ty TNHH Thương mại Hâm Đạt Phúc Châu
 Công ty kinh tế quốc tế và hợp tác kỹ thuật Hạ Môn Trung Quốc
 Công ty Thương mại Tây Song Bản Nạp
 Công ty kinh doanh khoáng sản Tài nguyên Hồng Kông
 Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tân Quang
 Công ty Thiên Long
 Công ty đầu tư Phú Duy
 Tổng công ty Thương mại Liên bang

Trường Học viện trực thuộc
 Học viện Quan hệ quốc tế Bắc Kinh
 Học viện Xã hội Tô Châu Giang Nam

Tổ chức nghiên cứu trực thuộc
 Viện nghiên cứu Quan hệ Quốc tế đương đại Trung Quốc
 Sở nghiên cứu Vấn đề quốc tế Thượng Hải

Các tổ chức trực thuộc khác
 Bệnh viện Bộ Quốc An
 Viện Lưu trữ

Các đơn vị chưa biết
Các đơn vị sau đây thiếu thông tin đầy đủ, chỉ biết tên.
 Sở nghiên cứu 841
 Sở 3
 Trung tâm chỉ huy truyền thông
 Học viện Hành chính
 Trung tâm dịch vụ
 Phòng nhân sự
 Trường Cảnh sát vũ trang Chiết Giang II
 Cơ quan 386

Danh sách Bộ trưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ministry of State Security, Intelligence Resource Program, Federation of American Scientists (Last updated since 1997)
 Ministry of State Security at GlobalSecurity.org (Last updated 2007)

Xem thêm
 Bộ An ninh
 Bộ Nội vụ

Chính phủ Trung Quốc
Cơ quan tình báo Trung Quốc
Đơn vị cấp Chính bộ Trung Quốc


title: Tổng đài 106x

text:
Tổng đài 106x là hệ thống tổng đài của Tập đoàn Viễn thông Quân đội được thành lập vào ngày 01 tháng 12 năm 2010, kinh doanh trong lĩnh vực viễn thông với các sản phẩm cung cấp những thông tin về tình hình kinh tế-xã hội trong phạm vi Việt Nam. Ngoài việc được hỗ trợ thông tin từ các Bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương, Viettel còn ký hợp đồng với các doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực cung cấp thông tin cho khách hàng.

Đây là một hình thức dịch vụ mới mẽ, giáo sư Nguyễn Lân Dũng cho rằng việc ra đời các đơn vị tư vấn có uy tín để giải đáp cho người dân là rất cần thiết và đáng khích lệ. Doanh nghiệp cần chú trọng vào chất lượng tư vấn thì mới khiến cho khách hàng tin tưởng, từ đó phát triển được dịch vụ.

Thành lập
Hệ thống tổng đài này đã được triển khai thành lập từ năm 2010. Tập đoàn Viettel đã triển khai thử nghiệm dịch vụ cung cấp thông tin kinh tế-xã hội qua các Tổng Đài 106x. Cho đến tháng 01 năm 2012, Viettel đã bước đầu thực hiện chương trình đo mức độ hài lòng của khách hàng để định hướng hoạt động tiếp theo.

Thực tế trước đó, Viettel đã từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu từ nhiều năm nay với các đối tác là cơ quan quản lý, các doanh nghiệp, các tổ chức uy tín trong nước, cộng với hệ thống các nhân viên của Viettel khắp cả nước như những hệ thống mạng lưới thu thập, cập nhật xử lý thông tin.

Thông điệp của tổng đài là "106x-mã số thông tin của bạn". Đây là dịch vụ giải đáp thông tin về kinh tế, xã hội 106x của Viettel đáp ứng nhu cầu tìm kiếm thông tin cho mọi người dân, đặc biệt hướng đến đối tượng là những người ít có cơ hội tiếp cận các phương tiện tìm kiếm thông tin như internet, báo chí,… thế mạnh của tổng đài 106x là cơ sở dữ liệu phong phú, được cập nhật liên tục.

Khi Viettel ra mắt dịch vụ này, có ý kiến lo ngại cho rằng, với tốc độ phát triển, khả năng đáp ứng cao của thông tin từ Internet, báo chí, phát thanh truyền hình… như hiện nay thì nhu cầu tìm kiếm thông tin qua điện thoại sẽ không còn lớn. Dù vậy Viettel cho rằng các phương thức thông tin trên chỉ đáp ứng nhu cầu của đại đa số. Trong khi đó, các tổng đài Viettel cung cấp các thông tin cho nhu cầu cá biệt mà các phương tiện thông tin khác không có.

Các tổng đài còn hoạt động vào năm 2023:
Tổng đài 1068: Ra mắt vào ngày 01 tháng 12 năm 2010 và đã đưa vào thử nghiệm tổng đài hỗ trợ thông tin Kinh tế-Xã Hội (1068).
Tổng đài 1069: Tổng đài hỗ trợ chuyên sâu. Bao gồm:
1069 - Nhánh 1 (Thể thao): Khai trương vào ngày 15 tháng 08 năm 2011.
1069 - Nhánh 2 (Pháp Luật): Khai trương vào ngày 20 tháng 02 năm 2012.
1069 - Nhánh 3 (Tư vấn tình cảm): Khai trương vào ngày 21 tháng 10 năm 2013.

Hệ thống các tổng đài
106x của Viettel được tổ chức theo mô hình hoạt động tập trung tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh và sử dụng hệ thống tổng đài IPCC. Tổng đài 106x với 4 tổng đài riêng biệt: 1060 (trả lời tự động các thông tin văn hoá-xã hội–giải trí), 1066 (thử nghiệm cung cấp thông tin lao động và việc làm), 1068 (giải đáp các vấn đề kinh tế - xã hội) và 1069 (tư vấn trong lĩnh vực thể thao, pháp luật,Tình cảm).

Tổng đài 1068
Đây là tổng đài nằm trong hệ thống Tổng đài 106x của Tập đoàn Viễn thông Quân đội.Tổng đài 1068 cung cấp các thông tin kinh tế - xã hội – văn hoá – giáo dục cho mọi khách hàng có nhu cầu trong phạm vi Việt Nam. Ra mắt vào ngày 01 tháng 12 năm 2010 và đã đưa vào thử nghiệm tổng đài hỗ trợ thông tin Kinh tế - Xã hội (1068).

Các thông tin hỗ trợ chủ yếu như: Danh bạ điện thoại toàn quốc, về lĩnh vực giáo dục, tuyển sinh Đại học, Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp, Trung học phổ thông. Thông tin trong lĩnh vực kinh tế về các mặt như giá vàng, giá xe, máy bay, giá cả các mặt hàng hóa, nông sản..., thông tin trong lĩnh vực giải trí gồm lịch phim truyện truyền hình, Chiếu phim... tư vấn về lĩnh vực pháp luật như xử lý vi phạm hành chính, thủ tục hành chính...

Tổng đài 1066
Đây là tổng đài nằm trong hệ thống Tổng đài 106x của Tập đoàn Viễn thông Quân đội.Tổng đài 1066 giải quyết việc làm cho mọi khách hàng có nhu cầu tìm kiếm việc làm trong phạm vi toàn Việt Nam.
Ngày 09/01/2012, Công ty viễn thông Viettel, ra mắt thử nghiệm Tổng đài 1066 – tổng đài cung cấp thông tin việc làm và tuyển dụng qua điện thoại – JOB ON PHONE. Vượt qua những hạn chế về không gian, với quy trình sử dụng đơn giản và chi phí giảm đi rất nhiều, hiệu quả của hình thức quảng bá thông tin tuyển dụng qua tổng đài 1066 đã được một số công ty tuyển dụng số lượng lớn như: Tổng công ty May 10, Tổng công ty may mặc Hà Nội và nhiều công ty khác kiểm chứng, song song với đó, hàng nghìn ứng viên tìm việc đã biết đến và tin tưởng sử dụng dịch vụ của Tổng đài 1066 ngay trong thời gian đầu thử nghiệm.
Ngoài việc cung cấp thông tin việc làm và tuyển dụng, những câu hỏi về tiền lương, chế độ bảo hiểm, thuế thu nhập cá nhân...các vấn đề liên quan đến chế độ chính sách - xã hội của người lao động, cũng được cung cấp, hỗ trợ thông tin đầy đủ trong phạm vi cho phép. Với tiêu chí hoạt động "Việc thật – Người thật", tổng đài 1066 đang ngày càng nỗ lực hoàn thiện và nâng cao chất lượng dịch vụ để làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối thông tin giữa doanh nghiệp tuyển dụng và người lao động, đưa người cần việc và việc cần người đến gần nhau hơn. Sử dụng dịch vụ tổng đài 1066, đó là một trong những phương thức tìm việc & tuyển dụng hiệu quả, tiết kiệm chi phí và thời gian hàng đầu hiện nay.

Cung cấp thông tin về lao động - việc làm với các thông tin hỗ trợ chủ yếu như Thông tin tìm kiếm việc làm trên toàn quốc, hướng dẫn tạo hồ sơ cho người tìm việc làm, dịch vụ tìm việc qua SMS (tin nhắn), đăng ký tuyển dụng qua tổng đài. Đây là lần đầu tiên khách hàng được cung cấp thông tin việc làm qua điện thoại với mức cước phí thấp hơn từ 30-50% so với các dịch vụ tương tự trên thị trường.

Tổng đài 1069
Đây là Tổng đài tư vấn chuyên sâu trong lĩnh vực thể thao và pháp luật. Đây là nơi khách hàng có thể thực hiện tương tác bằng hình thức trao đổi, bình luận cũng như chia sẻ mọi ý kiến của họ về các thông tin liên quan tới lĩnh vực thể thao. Đội ngũ tư vấn viên của tổng đài 1069 sẽ trực tiếp truyền đạt, trao đổi đưa ra ý kiến của các chuyên gia để hỗ trợ khách hàng nắm bắt các thông tin một cách đa chiều. Việc tiếp nhận các thông tin, tư vấn trực tiếp của các tổng đài viên sẽ dễ dàng, thuyết phục, có tính tương tác cao.
Tổng đài này gồm hai nhánh chính:
 1069 Nhánh số 1: tư vấn chuyên sâu và thể thao, cung cấp thông tin chuyên sâu, bình luận về các trận đấu bóng đá được nhiều người quan tâm thế giới, Ngoài ra tổng đài còn hỗ trợ thông tin liên quan đến các môn thể thao khác như: Bóng chuyền, bóng bàn, cầu lông...
 1069 Nhánh số 2: Tư vần chuyên sâu về pháp luật, cung cấp thông tin chuyên sâu về Luật lao động, đất đai, luật hình sự, Luật hôn nhân gia đình, kinh doanh, doanh nghiệp....
 1069 Nhánh số 3: Tư vần chuyên sâu về tâm lý,tình cảm, hôn nhân - gia đình....

Tổng đài 1060
Là tổng đài trả lời tự động các thông tin văn hoá-xã hội–giải trí như: âm nhạc, truyện dành cho mọi lứa tuổi, không gian riêng dành cho bà bầu, chăm sóc sức khỏe và nhũng mẹo vặt cuộc sống thường ngày.

Tổng đài 1062
Cung cấp thông tin y tế và chăm sóc sức khỏe, cập nhật những kiến thức y tế như thông tin về các bệnh thường gặp (cách phòng tránh & chữa trị..), thủ tục khám chữa bệnh (các chế độ bảo hiểm y tế, quy trình & các khâu khám chữa bệnh…), chế độ dinh dưỡng và cách chăm sóc sức khỏe hàng ngày dành cho mọi lứa tuổi (người già, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ).

Công nghệ
Công nghệ tổng đài được Viettel sử dụng cho dịch vụ 106X là công nghệ dựa trên IP (IP Contact Center - IPCC) do Trung tâm Phần mềm Viettel phát triển. Lợi thế nổi bật của IPCC so với công nghệ cũ là khả năng giao tiếp đa kênh với khách hàng, quản lý chặt chẽ chất lượng cuộc gọi và giảm đáng kể chi phí điện thoại. Ngoài ra, tổng đài được đặt ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh nhưng có thể phục vụ thông tin cho mọi vùng miền trên cả nước. Nếu là thuê bao cố định, di động Viettel trên toàn quốc có thể trực tiếp kết nối đến tổng đài 106X mà không phải bấm mã vùng.

Với công nghệ mới có thể tiếp nhận gần như không giới hạn các cuộc gọi, thì khách hàng sẽ có thêm nhiều lựa chọn và cũng do sử dụng hệ thống tổng đài IP Contact Center (IPCC), dịch vụ 106x của Viettel cho phép tiếp nhận hầu như không giới hạn về cuộc gọi, giúp thời gian kết nối lên tổng đài nhanh ngay cả lúc cao điểm. Trung bình, mỗi ngày 106x tiếp nhận từ 40.000-50.000 cuộc gọi từ khách hàng. Những ngày cao điểm, 106x có thể tiếp nhận đến 140.000 cuộc gọi.

Chú thích

Doanh nghiệp Quân đội Việt Nam
Công ty viễn thông Việt Nam
Tập đoàn Viễn thông Quân đội


title: Tuckerella

text:
Ve công (tên khoa học Tuckerella) là một nhóm các loài ký sinh gây hại ở xứ nhiệt đới, chúng là loài gây hại cho các cây chanh cam. Đây là chi duy nhất trong họ Tuckerellidae. Tên gọi là ve công do nó có màu sắc cơ thể sặc sỡ. Chúng cũng có 5 đến 7 cặp lông cứng như roi dương lên phía sau để tự vệ chống loài săn mồi. Chúng là các loài ve tetranychoid.

Loài
 Tuckerella anommata Smith-Meyer & Ueckermann, 1997 (Nam Phi)
 Tuckerella channabasavannai Mallik & Kumar, 1992 (vật chủ: Saraca indica; Andhra Pradesh)
 Tuckerella eloisae Servin & Otero, 1989 (vật chủ: Fouquieria diguetii; Mexico)
 Tuckerella filipina Corpuz-Raros, 2001 (là ký sinh của Hydnocarpus anthelmintica; Philippines)
 Tuckerella hainanensis Lin & Fu, 1997 (vật chủ: Coffea arabica; Hải Nam)
 Tuckerella jianfengensis Lin & Fu, 1997 (vật chủ: Annona muricata; Jianfengling)
 Tuckerella kumaonensis Gupta, 1979 (Ấn Độ)
 Tuckerella litoralis Collyer, 1969
 Tuckerella nilotica Zaher & Rasmy, 1970
 Tuckerella ornatus (Tucker, 1926)
 Tuckerella xiamenensis Lin, 1982 (host: Manilkara zapota)
 Tuckerella xinglongensis Lin-Yanmou & Fu-Yuegua, 1997 vật chủ: Polyscias fruticosa var. plumata (Araliaceae), Hải Nam)

Chú thích

Tham khảo

Tuckerellidae


title: Musca

text:
Musca có thể là:
 Chòm sao Musca (Thương Đăng).
 Chi  Musca (chi Ruồi nhà).


title: Họ Ruồi nhà

text:
Họ Ruồi nhà (danh pháp khoa học: Muscidae) là một họ thuộc bộ Hai cánh (Diptera). Họ này nằm trong liên họ Muscoidea.

Họ Ruồi nhà phân bố khắp thế giới, với gần 4.000 loài đã được mô tả thuộc hơn 100 chi.

Ruồi trưởng thành có thể ăn thịt, hút máu, ăn các chất thối rữa hoặc ăn một số loại dịch tiết thực vật và động vật. Chúng có thể bị thu hút bởi các chất như đường, mồ hôi, nước mắt và máu. Ấu trùng sống trong các môi trường sống như thảm thực vật mục nát, đất khô và ướt, tổ của côn trùng và các loài chim, nước ngọt và xác chết.

Loài ruồi nhà (Musca domestica) là loài thường gặp nhất.

Hình ảnh

Đọc thêm
 Hennig, W. (1955-64). Muscidae in Erwin Lindner, Die Fliegen der Paläarktischen Region 63b,Schweizerbart,Stuttgart.
 Huckett, H.C. 1965. The Muscidae of miền bắc Canada, Alaska and Greenland (Diptera). Memoirs of the Entomological Society of Canada 42: 1-369. 23 plates of drawings.
 Séguy, E., 1937, Diptera, family Muscidae. In: P. Wystmann (ed.), Genera Insectorum, Brussels, 205: 604. Includes a key to world genera.
 Shinonaga, S. & Kano, R.,, 1971, Fauna Japonica Muscidae (Insecta:Diptera),Academia press,242pp.+28Plates. Keys tới miền đông miền Cổ bắc genera of several subfamilies.
Gregor, Fr. et al., 2002 The Muscidae (Diptera) of miền trung Europe, Brno, Folia Biologia, 107.
 Skidmore, P., 1985, The biology of the Muscidae of the world. Junk, Dordrecht. Series entomologica, 29, xiv + 550p.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Family description and images
Image Gallery from Diptera.info
Muscidae

Họ côn trùng


title: Họ Nhặng

text:
Họ Nhặng (danh pháp khoa học: Calliphoridae) là một họ thuộc bộ Hai cánh (Diptera) với khoảng 1.100 loài đã biết. Đây là một họ không đơn ngành và đang có nhiều tranh cãi về việc các đơn vị phân loại dưới họ và một số trong chúng đã được công nhận là họ riêng (như Bengaliidae, Helicoboscidae, Polleniidae, Rhiniidae).

Các chi
Sau đây là danh sách một số chi thuộc họ Nhặng:

Acrophaga
Albuquerquea
Aldrichina
Amenia
Angioneura
Anthracomyia
Apaulina
Aphyssura
Auchmeromyia
Bellardia
Bengalia
Booponus
Borbororhinia
Boreellus
Calliphora
Callitroga
Catapicephala
Chloroprocta
Chrysomya
Cochliomyia
Compsomyiops
Cordylobia
Cosmina
Cyanus
Cynomya
Dexopollenia
Dyscritomyia
Eggisops
Engyzops
Eucalliphora
Eumesembrinella
Eurychaeta
Euphumosia
Helicobosca
Hemilucilia
Hemipyrellia
Idiella
Isomyia
Kuschelomyia
Laneella
Lucilia
Melanodexia
Melanomya
Melinda
Mesembrinella
Morinia
Mufetiella
Nesodexia
Neta
Onesia
Opsodexia
Pachychoeromyia
Paradichosia
Paralucilia
Paramenia
Paraplatytropesa
Phormia
Phumosia
Platytropesa
Pollenia
Polleniopsis
Prosthetosoma
Protocalliphora
Protophormia
Ptilonesia
Rhinia
Rhynchoestrus
Rhyncomya
Sarconesia
Sarconesiomima
Silbomyia
Somomyia
Souzalopesiella
Stegosoma
Stilbomyella
Stilbomyia
Stomorhina
Tainania
Thelychaeta
Theria
Toxotarsus
Triceratopyga
Trichoberia
Tricyclea
Tricycleopsis
Trixoneura
Trypocalliphora
Villeneuviella
Xanthotryxus
Xenocalliphora

Nguồn: MYIA, FE, Nomina, A/O DC

Chú thích

Liên kết ngoài

Image Gallery
Examples of maggot therapy
 Secondary screwworm on the University of Florida / Institute of Food and Agricultural Sciences Featured Creatures website

Họ côn trùng
Côn trùng thụ phấn


title: Họ Ruồi xám

text:
Họ Ruồi xám (danh pháp khoa học: Sarcophagidae) là một họ thuộc bộ Hai cánh (Diptera).

Khóa phân loại
Họ Ruồi xám có 3 phân họ là Miltogramminae, Paramacronychiinae và Sarcophaginae, với 108 chi. Họ này có quan hệ gần với họ Calliphoridae, chúng cùng thuộc cận bộ Muscomorpha và có nhiều loài cùng tập tính. Họ Ruồi xám chứa khoảng 2500 loài.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Pape, T., Dahlem, G., Mello Patiu, C.A. de & Giroux, M. ngày 25 tháng 6 năm 2010. The World of Flesh Flies (Diptera: Sarcophagidae).  Accessed on [ngày 4 tháng 4 năm 2012].
Pape, T. & Carlberg, U. (2001 onwards), A pictorial guide to the Sarcophagidae of the world (Insecta: Diptera).
"Sarcophagidae Central" Overview,Identification Annotated bibliography etc.
The Definitive website Thomas Pape
Flesh Fly: Sarcophaga sp. Diagnostic photographs, descriptions and information; female specimen
Flesh Fly: Bellieria sp. Photographs, descriptions and information; female specimen
Family description and images
Images from Diptera info
Fly morphology
Key to the Calyptrate families  The link is to Kentucky State University. Type Diptera into the search box for this Key and other innformation.
Useful site for diagnostic features. In easily understood French
recoil: Survival of the primmest Instance of human myiasis.

Họ côn trùng


title: Blora (huyện)

text:
Blora là một huyện () ở đông bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Blora. Đây là huyện cực đông của tỉnh Trung Java, và giáp với sông Solo và tỉnh Đông Java.

Huyện Blora giáp với:
 Phía bắc: huyện Rembang và Pati
 Phía đông: huyện Bojonegoro, Đông Java
 Phía nam: huyện Ngawi, Đông Java
 Phía tây: huyện Grobogan

Huyện Blora có cả vùng đất thấp và vùng đồi cao từ 20–280 mét trên mực nước biển. Các ngọn đồi chiếm ưu thế phần phía bắc của huyện và tạo thành một loạt các núi đá vôi cũng như tại khu vực phía nam (núi Kendeng) trải dài từ phía đông Semarang tới Lamongan (Đông Java). Huyện lị Blora nằm bên phải của sườn núi Đá vôi phía bắc.

Một nửa diện tích huyện Blora là rừng, đặc biệt là phía bắc, đông trong khi vùng đất thấp trung tâm chủ yếu được sử dụng cho mục đích nông nghiệp. Vào mùa khô, hầu hết diện tích huyện Blora thiếu nguồn cung cấp nước cho tưới tiêu cũng như sinh hoạt. Trong khi đó, vào mùa mưa có những nguy hiểm khi có nhiều khả năng sạt lở.

Hành chính
Huyện được chia thành các phó huyện/xã:
 Banjarejo
 Blora (thành phố huyện lị)
 Bogorejo
 Cepu
 Japah
 Jati
 Jepon
 Jiken
 Kedungtuban
 Kradenan
 Kunduran
 Ngawen
 Deso Gedebeg
 Randublatung
 Sambong
 Todanan
 Tunjungan

Tham khảo

Trung Java


title: Pekalongan (huyện)

text:
Pekalongan là một huyện () ở bờ biển phía bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Thành phố huyện lị là Kajen. Huyện có diện tích 836,13 km², dân số năm 2006 là 891.442, mật độ đạt 1.066,15 người/km². Huyện Pekalongan vẫn còn duy trì nghề dệt loại vải truyền thống "Batik" của Indonesia.

Huyện được chia thành các phó huyện/xã: Bojong, Buaran, Doro, Kajen, Kandangserang, Karanganyar, Karangdadap, Kedungwuni, Kesesi, Lebakbarang, Paninggaran, Petungkriono, Siwalan, Sragi, Talun, Tirto, Wiradesa, Wonokerto, Wonopringgo

Tham khảo

Trung Java


title: Kebumen (huyện)

text:
Kebumen là một huyện () ở phần phía nam của tỉnh Trung Java tại Indonesia, phía tây của Yogyakarta. Năm 2007, ước tính dân số huyện là 1.231.872 người và tổng diện tích là 1.581,115 km². Huyện lị là thành phố Kebumen. Một khu vực trong huyện được sử dụng để nghiên cứu địa chất, gọi là Karangsambung.

Huyện được chia thành các phó huyện/xã: Adimulyo, Alian, Ambal, Ayah, Bonorowo, Buayan, Buluspesantren, Gombong, Karanganyar, Karanggayam, Karangsambung, Kebumen, Klirong, Kutowinangun, Kuwarasan, Mirit, Padureso, Pejagoan, Petanahan, Poncowarno, Prembun, Puring, Rowokele, Sadang, Sempor, Sruweng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chính thức

Trung Java


title: Kendal (huyện)

text:
Kendal là một huyện () ở phần phía bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia, phía tây của Semarang. Huyện lị là thành phố Kendal. Huyện Kendal có diện tích 1.002,23 km², dân số năm 2004 là 899.211 người, mật độ là 897,21 người/km².

Kendal được chia thành các phó huyện/xã: Boja, Brangsong, Cepiring, Gemuh, Kaliwungu, Kaliwungu Selatan, Kangkung, Kendal, Limbangan, Ngampel, Pagerruyung, Patean, Patebon, Pegandon, Plantungan, Ringinarum, Rowosari, Singorojo, Sukorejo, Weleri.

Tham khảo

Trung Java


title: Klaten (huyện)

text:
Klaten là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Hyện lị là thành phố Kota Klaten.
Klaten giáp với Boyolali ở phía Bắc, Sukoharjo và Wonogiri ở phía Đông, và Đặc khu Yogyakarta ở phía Nam và Tây. Trên địa bàn huyện có Prambanan, một trong những đền Ấn Độ giáo lớn nhất tại Indonesia. Huyện có diện tích 655,56 km², dân số năm 2003 là 1.121.000 người, mật độ đạt 1.709,99 người/km².

Huyện được chia thành các phó huyện/xã: Trung Klaten, Bắc Klaten, Nam Klaten, Kali Kotes, Trucuk, Cawas, Bayat, Wedi, Karangdowo, Pedan, Ceper, Juwiring, Wonosari, Delanggu, Polanharjo, Karanganom, Jatinom, Tulung, Ngawen, Karangnongko, Kemalang, Manisrenggo, Prambanan, Kebonarum, Jogonalan, Gantiwarno.

Chú thích

Liên kết ngoài
   Trang chính thức

Trung Java
Sông Solo


title: Kudus (huyện)

text:
Kudus là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Kudus. Huyện nằm ở phía đông Semarang, thủ phủ của Trung Java. Thành phố Kudus từng là một thánh địa Hồi giáo vào thế kỷ 16. Đây là nơi duy nhất tại Java đã có một tên tiếng Ả Rập vĩnh viễn ('al-Quds', Jerusalem).

Tham khảo

Trung Java


title: Magelang (huyện)

text:
Magelang là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là thành phố Mungkid. Trên địa bàn huyện có Borobudur, một đền tháp Phật giáo và là di sản thế giới. Huyện có diện tích 1.085,73 km². dân số năm 2008 là 1.204.974 người, mật độ đạt 1.109,83 người/km².

Magelang được chia thành các phó huyện/xã: Bandongan, Borobudur, Candimulyo, Dukun, Grabag, Kajoran, Kaliangkrik, Mertoyudan, Mungkid, Muntilan, Ngablak, Ngluwar, Pakis, Salam, Salaman, Sawangan, Secang, Srumbung, Tegalrejo, Tempuran, Windusari.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Trung Java


title: Pati (huyện)

text:
Pati là một huyện () ở đông bắc của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là thành phố Pati. Huyện giáp với biển Java ở phía bắc. Diện tích của huyện Pati là 1.419,07 km², dân số năm 2003 là 1.189.000 người, mật độ đạt 837,87 người/km².

Huyện Pati được chia thành các phó huyện/xã: Batangan, Cluwak, Dukuhseti, Gabus, Gembong, Gunungwungkal, Jaken, Jakenan, Juwana, Kayen, Margorejo, Margoyoso, Pati, Pucakwangi, Sukolilo, Tambakromo, Tayu, Tlogowungu, Trangkil, Wedarijaksa, Winong

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Trung Java


title: Sông Solo

text:
Sông Bengawan Solo (tên khác, Solo River, Bengawan là từ Java cổ, nghĩa là sông) là sông dài nhất trên đảo Java của Indonesia với xấp xỉ 600 km. Ngoài là một nguồn nước quan trọng đối với các cư dân và hoạt động canh tác ở phần phía đông và bắc của đảo, sông còn là một khu vực nổi tiếng trong lĩnh vực cổ nhân loại học. Nhiều khám phá về họ Người thời kỳ đầu đã được tìm thấy tại một số di chỉ trong thung lũng sông, đặc biệt là Sangiran, trong đó có các hóa thạch người thời kỳ đầu đầu tiên được tìm thấy bên ngoài châu Âu, cũng được gọi là sọ "Người Java".

Địa lý

Sông Solo khởi nguồn từ núi lửa Lawu, tại ranh giới giữa hai tỉnh Trung Java và Đông Java. Sông chảy qua thành phố chính Surakarta (được các cư dân địa phương gọi là Solo). Chi lưu quan trọng ban đầu của sông Solo là sông Dengkeng, khởi nguồn từ núi Merapi. Sau khi chảy qua Solo, sông chảy theo hướng bắc quanh núi Lawu, rồi sau đó lại chuyền hướng đông vào huyện Ngawi của tỉnh Đông Java.

Sau khi qua Ngawi, sông lại chuyển hướng bắc, tạo thành ranh giới giữa huyện Blora của Trung Java và Bojonegoro của Đông Java. Từ thị trấn Cepu ở Blora, sông chuyển hướng đông và qua thành phố huyện lị của Bojonegoro. Từ đây, sông tiếp tục theo hướng đông qua các huyện Lamongan và Gresik. Phần cuối cùng của lưu vực sông (bắt đầu từ khoảng huyện Bojonegoro) chủ yếu là vùng đất đia bằng phẳng.

Đồng bằng châu thổ Solo nằm gần thị trấn Sedayu tại huyện Gresik. Tại vùng đồng bằng hiện nay, dòng nước bị chuyển hướng bằng các kênh đào nhân tạo. Dòng nước tại châu thổ vốn chảy ra eo biển Madura, nhưng vào năm 1890 một kênh đài dài 12-km đã được Công ty Đông Ấn Hà Lan xây dựng để chuyển hướng sông Solo ra biển Java. Mục đích của việc làm này là ngăn cản việc trầm tích bùn lấp đầy eo biển Madura vì nó sẽ ngăn cản tiếp cận bằng đường biển đối với thành phố cảng quan trọng Surabaya.

Đồng bằng châu thổ sông Solo có dòng chảy với lượng phù sa lắng đọn rất lớn, lên tới 17 triệu tấn bùn mỗi năm. Việc này đã khiến đồng bằng trở thành một mũi đất, trung bình kéo dài 70 m mỗi năm. Vùng đồng bằng châu thổ này còn được gọi là Ujung Pangkah (mũi Pangkah).

Lịch sử

Sông Solo là một phần của một hệ thống sông rất lớnđã từng tồn tại ở Sundaland. Lưu vực của hệ thống sông này bao gồm các sông chính tại Sumatra và Borneo ngày nay, như sông Asahan, Musi và Kapuas. Hệ thống sông này biến mất khi Sundaland bị ngập nước khi mực nước biển tăng lên vào cuối kỷ Băng hà cách đây 10.000 năm.

Con sông đã đóng một vai trò quan trọng trọng lịch sử Java. Lưu vực sông là một khu vực nông nghiệp quan trọng, chủ yếu là trồng lúa gạo. Sông mang theo đất núi lửa phì nhiều xuống hạ lưu, bổ sung dinh dưỡng cho đất đai. Sông cũng là tuyến đường kết nối giữa các thành phố cảng Java ở bờ biển phía bắc và vùng trồng lúa trong nội địa, và là tuyến vận chuyển gạo ra các cảng để bán. Gạo là loại hàng hóa chính của Java đường giao thương trong thương mại Hương liệu.

Sau khi chính quyền thực dân Hà Lan giành được quyền kiểm soát phần lớn Java, nhiều loại cây công nghiệp đã được đưa vào trồng tại khắp lưu vực sông, các loại cây trồng có thể kể đến là cà phê, mía và bông.

Vào những năm cuối thế kỷ 19, trầm tích sông tại vùng châu thổ cũ ở eo biển Madura bắt đầu gây trở ngại cho các tàu chở hàng vào cảng Surabaya. Chính quyền thực dân Hà Lan đã quyết định chuyển hướng dòng chảy của sông xa khỏi luồn tàu biển và đổ ra biển Java. Họ cho xây dựng một kênh đào vào những năm 1890 và dòng chảy của sông vẫn giữ nguyên cho đến nay.

Năm 1891, nhà cổ nhân loại học người Hà Lan là Eugène Dubois đã khám phá ra các hài cốt của thứ ông mô tả là "một loài trung gian giữa người và khỉ không đuôi". Ông gọi thứ mà mình tìm được là Pithecanthropus erectus ("người khỉ không đuôi đứng thẳng") hay Người Java. Ngày nay, chúng được phân loại là Homo erectus ("người đứng thẳng"). Chúng là những mãuvaatjj đầu tiên về họ người thuở ban đầu ở ngoài châu Âu và châu Phi.

Mô tả trong truyền thông
Lấy cảm hứng từ sông, Gesang Martohartono đa sáng tác nên một bài hát theo tên sông. Bengawan Solo và trở thành một bài dân ca phổ biến tại Indonesia.

Tham khảo

Đọc thêm
 Prabowo, Dibyo, & McConnell, D. J. & Food and Agriculture Organization of the United Nations.  (1993),  Changes and development in Solo Valley farming systems, Indonesia   Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome ISBN 9251028974

Solo
Solo
Solo


title: Eo biển Madura

text:
Eo biển Madura là đoạn nước tách hai hòn đảo của Indonesia là Java và Madura. Trên eo biển còn có các đảo Kambing, Giliraja, Genteng và Ketapang.

Cầu Suramadu, là cầu dài nhất Indonesia, băncs qua eo biển và nối Surabaya tại Java và Bangkalan tại Madura.

Tham khảo

Eo biển Indonesia
Đông Java


title: Cầu Suramadu

text:
Cầu Suramadu (), cũng gọi là cầu Surabaya–Madura, là một cầu ba dây văng được xây dựng giữa Surabaya trên đảo Java và thị trấn Bangkalan trên đảo Madura ở Indonesia. Cầu khánh thành ngày 10 tháng 6 năm 2009, với chiều dài 5,4-km, đây là cây cầu dài nhất Indonesia và là cầu đầu tiên bắc qua eo biển Madura.

Đặc điểm
Phần dây vằng có ba nhịp với chiều dài 192 m, 434 m và 192 m. Cầu có hai làn xe mỗi hướng cộng với một làn khẩn cấp và làn giành riêng cho xe máy. Đây là cầu thu phí đầu tiên ở Indonesia, gia sves ban đầu được ấn định là Rp. 30,000 (US$3 năm 2009) cho xe bốn bánh và Rp 3.000 (US$0,30) cho xe hai bánh.

Cầu được xây dựng bởi một công-xooc-xiom gồm các công ty Indonesia là PT Adhi Karya và PT Waskita Karya thi công cùng với Công ty TNHH Công trình Cầu đường Trung Quốc (中国路桥工程有限责任公司) và Công ty TNHH Công trình Cảng biển Trung Quốc (中国港湾工程有限责任公司). Tổng kinh phí cho dự án, bao gồm cả đường dẫn, được ước tính là 4,5 nghìn tỉ rupiah (445 triệu Đô la Mỹ khi đó).

Lịch sử
Việc xây dựng được bắt đầu vào ngày 20 tháng 8 năm 2003. Vào tháng 7 năm 2004, một dầm bị sập, giết chết một công nhân và làm bị thương chín người khác. Việc thi công cầu tạm dừng vào cuối năm 2004 do thiếu kinh phí, song đã được tái khởi động vào tháng 11 năm 2005. Nhịp cầu chính của cầu được hợp long vào ngày 31 tháng 3 năm 2009, và cầu được mở cửa cho công chúng vào ngày 10 tháng 6 năm 2009. Trong vòng một tuần sau khi mở cửa, người ta đã phát hiện ra các đai ốc và các chốt cùng như các đnè bảo trì đã bị đánh cắp và có bằng chứng về việc phá hoại các cáp trợ giúp cho nhịp chính.

Việc hoàn tất cây cầu Suramadu đã khuyến khích việc quan tâm đến khả năng xây một cây cầu lớn là cầu Eo biển Sunda qua eo biển cùng tên ở cực tây đảo Java.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin chính thức Dự án Cầu Suramadu

Cầu hoàn thành năm 2009
Cầu dây văng tại Indonesia
Đông Java


title: Họ Ruồi trâu

text:
Họ Ruồi trâu (danh pháp khoa học: Tabanidae là một họ thuộc bộ Hai cánh (Diptera).

Họ này có khoảng 4.500 loài phân bố khắp thế giới, trong đó hơn 1.000 loài thuộc chi Tabanus. Có 3 phân họ đã được công nhận rộng rãi:
Chrysopsinae
Pangoniinae
Tabaninae
Chi Zophina hiện được đặt riêng, dù đôi khi được đưa vào phân họ Pangoniinae.

Gallery

Chú thích

Liên kết ngoài

 Horsefly Tabanus sp. diagnostic photographs
 Virtual Field Guide Tabanidae Images
 Family description and images
 Chrysops, Diachlorus, and Tabanus spp. on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
 Diachlorus ferrugatus, yellow fly on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

T
Họ côn trùng


title: Từ Văn Tú

text:
Từ Văn Tú là một tướng lĩnh quan trọng của phong trào Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Hành trạng
Từ Văn Tú là một nhân vật đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và suy vong của vương triều Tây Sơn. Số phận của ông là một bi kịch của thời đại, trong số vô vàn bị kịch khác giữa con biến động của lịch sử.

Ban đầu Từ Văn Tú tham gia phong trào Tây Sơn dưới trướng của Thái Đức Hoàng Đế Nguyễn Văn Nhạc. Khi Nguyễn Văn Nhạc xưng đế, Từ Văn Tú được phong làm Tham tán (Binh bộ?), là một người tâm phúc. Trong sự biến Quảng Nam giữa hai anh em Tây Sơn, Từ Văn Tú trung thành với Thái Đức Hoàng Đế Nguyễn Văn Nhạc.

Khi Nguyễn Phúc Ánh xưng vương và bắt đầu đánh ra phần đất của Nguyễn Văn Nhạc, Từ Văn Tú là một trong những tướng lĩnh trụ cột của Thái Đức Hoàng Đế Nguyễn Văn Nhạc, cùng với các tướng Đại Đô đốc Nguyễn Công Thái, Hồ Văn Tự, Đào Văn Hổ chống lại các tướng Nam triều như Lê Văn Quân, Tôn Thất Hội, Võ Tánh, Nguyễn Văn Thành.

Đại Nam Thực Lục viết:

Tướng giặc là bọn Đô đốc Hồ Văn Tự, Nguyễn Công Thái và Tham tán Từ Văn Tú đi Diên Khánh đem hơn 9.000 quân giặc, thủy binh đậu ở cửa biển Phan Rang, bộ binh đánh hãm Nha Phân và Mai Nương. Lê Văn Quân ít binh không địch nổi, tướng sĩ chết và bị thương rất nhiều, bèn vỡ tan. Quân lùi về ỷ Na (tên đất) chạy thư cáo cấp. Đầu là vua thấy Bình Thuận đã lấy lại được, bèn vời Võ Tánh và Nguyễn Văn Thành đem binh thuyền về mà để Quân ở lại giữ. Giữa đường Thành nghe tin Quân thua, kéo Tánh cùng trở lại, Tánh không quay lại, cứ đi. Kịp tin báo đến, vua tức thì dụ cho Nguyễn Văn Thành đem quân trở lại cứu ứng, lấy Phạm Văn Nhân làm Phó tiên phong dinh, hiệp với Võ Tánh đem quân tiến theo. (ĐNTL Tập 1 trang 269).

Khi Nguyễn Phúc Ánh vây thành Hoàng Đế, Từ Văn Tú cùng các tướng là Hồ Văn Tự, Đào Văn Hổ chống trả lại kịch liệt. Tuy nhiên quân Tây Sơn ở Quy Nhơn thua trận liên tiếp, Đào Văn Hổ tử trận, Nguyễn Công Thái ra hàng quân Nam. Chỉ còn lại Từ Văn Tú và Hồ Văn Tự.

Khuôn phò Nguyễn Văn Bảo
Sau khi Nguyễn Văn Nhạc mất, Thái tử Nguyễn Văn Bảo bị Cảnh Thịnh Hoàng Đế Nguyễn Quang Toản phế làm Hiếu công, ăn lộc một huyện Phù Ly. Các tướng tâm phúc của Nguyễn Văn Nhạc bị điều đi nơi khác, mất thực quyền. Tuy vậy Tú Văn Tú cùng các tướng khác như Đại Đô đốc Đoàn Văn Cát, Võ Đình Nhai, Đô đốc Nguyễn Văn Thiệu vẫn một lòng với Nguyễn Văn Bảo.

Nguyễn Phúc Ánh đánh ra Phú Yên, Quy Nhơn nhiều lần nhưng không chiếm được. Để lập kế ly gián, chia rẽ nội bộ Tây Sơn, Nguyễn Phúc Ánh sai Từ Văn Tú chiêu dụ Nguyễn Văn Bảo về hàng. Về phía mình Nguyễn Văn Bảo cũng muốn giành lại quyền từ tay Cảnh Thịnh, đồng ý nhận hàng.

Được sự hỗ trợ của các tướng cũ, Nguyễn Văn Bảo và Từ Văn Tú đánh úp thành Hoàng Đế. Thái phó Lê Văn Ứng phải bỏ trốn, Đại Tổng quản Lê Văn Thanh bị bắt giam. Trong cuộc biến này Tư lệ Lê Trung đóng giữ Quảng Nam đóng binh đứng yên. Đại Đô đốc Đoàn Văn Cát, Đô đốc Nguyễn Văn Thiệu chiếm Phú Yên, sai người đi Diên Khánh gọi Nguyễn Văn Thành và Đặng Trần Thường cất quân cứu ứng.

Cảnh Thịnh lập tức cất quân từ Phú Xuân vào trấn áp. Nguyễn Văn Bảo bị bắt dìm sông chết, Từ Văn Tú bị xử tử bằng cực hình tùng xẻo.

Đánh giá

Sử sách triều Nguyễn lẫn dân gian rất ít ghi về Từ Văn Tú, ngoại trù một số đoạn liên quan đến ông trong Đại Nam Thực Lục và Đại Nam Chính biên liệt truyện. Nếu nói Từ Văn Tú phản lại phong trào của Tây Sơn cũng không hẳn đúng khi nội bộ Tây Sơn đã chia rẽ với mức đỉnh điểm là Nguyễn Văn Bảo dấy binh. Nếu nói Từ Văn Tú trung thành với phong trào Tây Sơn cũng không thể được. Ở đây chỉ có thể nói ông là một người theo quan điểm trung quân xưa cũ, chủ của ông là Nguyễn Văn Nhạc sau đó là Nguyễn Văn Bảo nên ông phải tận trung đến chết. Trường hợp của Từ Văn Tú khác với các tướng Nguyễn Công Thái, Nguyễn Kế Nhuận theo hàng Nam triều ngay cả lúc Nguyễn Văn Nhạc còn sống.

Cái chết của Nguyễn Văn Bảo và Từ Văn Tú mở đầu cho một loạt các tướng lĩnh cao cấp của Tây Sơn dưới trướng Nguyễn Văn Nhạc trước kia ra đầu Nam triều như: Đại Đô đốc Nguyễn Văn Toàn, Đoàn Văn Cát, Nguyễn Công Điền, Đô đốc Hồ Văn Lân, Nguyễn Văn Thiệu, Võ Đình Duyên, Lê Chất...

Nguồn tham khảo
 Đại Nam Thực Lục - Tập 1 - Quốc sử quán triều Nguyễn
 Đại Nam chính biên liệt truyện - Tập 2 - Quốc sử quán triều Nguyễn

Tham khảo

Võ tướng nhà Tây Sơn