*** Inniheldur spoilera ***Mér líkaði alls ekki við þessa mynd. Mér fannst hún ótrúlega leiðinleg og frekar yfirborðslega gerð, óháð mikilvægi og dýpt fyrirhugaðra þema: í ljósi þess að á endanum verðum við að deyja, hvernig ættum við að nálgast hana. lífið? Á „léttan“ hátt, eins og Tomas; á "þungan" hátt eins og Tereza; eða ættum við að finna leiðir til að horfast í augu við þá spurningu, eins og Sabina? Hversu mikils virði er trúmennska í sambandi? Hversu stóran hluta atvinnulífsins er hægt að limlesta vegna ástvina okkar? Hversu mikið þurfum við að taka þátt í pólitísku lífi og félagslegum málefnum landsins okkar? Því miður hef ég ekki lesið skáldsögu Kundera en eftir að hafa verið svikinn af myndinni mun ég vissulega gera það: Ég vil skilja hvort sagan hafi verið eyðilagður af kvikmyndaaðlöguninni (sem er mín ágiskun) eða ef hún var dauf frá upphafi. Ég er ósammála flestum jákvæðu athugasemdunum sem skilgreindu myndina sem meistaraverk. Ég sé einfaldlega ekki ástæðurnar fyrir því. Það sem ég sé eru margir gallar og sýnishorn af þeim fylgir.1) Aðalpersónunum þremur er kastað á þig og það er mjög erfitt að skilja hvað drífur þær áfram þegar þeir velja sér.2) „Afriðar“ persónurnar eru þarna bara til að fylla eyðurnar en þær bæta engu við söguna og maður veltir því fyrir sér hvort þær séu virkilega nauðsynlegar.3) Mér líkaði ekki hvernig Tomas var líkt eftir. Ekkert er gott fyrir hann. Hann er svo sjálfhverfur og eigingjarn. Hann er ekki mannlegur, í einhverjum skilningi. En þegar sjálfstraust hans bregst og hann áttar sig á því að hann er háður öðrum og er tilfinningalega tengdur einhverjum, fannst mér túlkunin ekki trúverðug.4) Það er mjög ólíklegt að listakona eins og Sabina hafi efni á lífsstíl sínum í kommúnistalandi árið 1968. Í ofanálag eru aðalpersónurnar þrjár allar mjög farsælar í sínu fagi, sem finnst mér undarlega. a) hvernig getur Tereza orðið áreynslulaust svona góður ljósmyndari? b) hvernig geta þeir staðið sig svona vel í landi sem skortir alla efnahagslega hvata sem venjulega hvetja fólk til að ná árangri?5) Falshreimur enskunnar sem leikararnir tala eru hlæjandi. Og ég er ekki einu sinni móðurmál. Þar að auki er bréfið sem Sabina fær á meðan hún var í Bandaríkjunum skrifað á tékknesku, sem mér fannst mjög ósamræmi.6) Margar athugasemdir lofuðu myndina og sögðu að Prag væri fallega útfærð: Ég býst við að megnið af myndinni hafi verið tekin á staðnum, svo það er ekki erfitt að gefa myndinni austur-evrópska tilfinningu og í ljósi innri fegurðar Prag er ekki einu sinni erfitt að láta hana líta vel út.7) Mér fannst endirinn léttvægur. Tereza og Tomas, loksins hamingjusöm í sveitinni, langt í burtu frá freistingum „metropolsins“, fjarri þjóðfélagsbaráttunni sem samborgarar þeirra búa við, aðskilin frá atvinnulífinu, deyja í bílslysi. En þeir deyja eftir að hafa áttað sig á því að þeir eru sannarlega hamingjusamir. Og hvað? Hefðu þau dáið óhamingjusöm, hefði boðskapur myndarinnar verið öðruvísi? Ég held ekki. Mér fannst það vera ódýrt bragð til að þóknast áhorfendum.8) Það eina í myndinni sem er óþolandi létt er hvernig leikstjórinn hefur túlkað persónurnar. Þú sérð þá í næstum þrjá tíma, en á endanum situr þú eftir með ekkert. Þú finnur ekki til samkenndar, þú tengist þeim ekki, þú ert skilinn eftir í sófanum þínum og horfir á atburðarás og atriði sem hafa mjög lítið að segja.9) Ég hataði "stöðva tónlistina á veitingastaðnum" atriðinu (sem sumar athugasemdir lofuðu mikið). Af hverju hefur Sabina fengið svona sterk viðbrögð? Af hverju er Franz sammála henni? Ég sé eiginlega ekki tilganginn. Það eina sem þú lærir er að Sabina hefur mjög slæmt skap og frekar sterkan persónuleika. Það er það. Hvað er svona sérstakt og einstakt við það? Eftir allar þessar neikvæðu athugasemdir, leyfi ég mér að benda á að það eru tvær senur sem mér líkaði mjög við (þess vegna gaf ég henni tvö). afbrýðisemi og óöryggi Sabinu og Terezu er fallega framsett. Hin vettvangurinn er sá sem sýnir rannsóknirnar eftir hernám Prag af Rússum. Tereza myndir, teknar til að láta heiminn vita af því sem er að gerast í Prag, eru notaðar til að bera kennsl á fólkið sem tekur þátt í óeirðunum. Mér fannst hún frekar frumleg og örvæntingar- og sektarkennd Terezu er vel lýst. Að lokum er pínulítill möguleiki á að myndin hafi verið viljandi "hönnuð" á þann hátt að "Týpur Tomas" muni líka við hana og "Tereza sjálfur" ætla að hata það. Ef þetta er raunin (ég efast þó stórlega um það) þá ætti að endurskoða athugasemd mína verulega.