Nokkrar kvikmynda Richard Attenborough sem leikstjóra hafa verið ævisögur helstu sögupersóna - "Young Winston", "Gandhi", "Chaplin". "Grey Owl" er einnig kvikmynduð ævisaga sögufrægs einstaklings, en í þessu tilfelli er viðfangsefni Attenborough miklu óljósari persóna. Grey Owl var kanadískur rithöfundur á 2. og 3. áratugnum sem kynnti hugmyndir um umhverfisvernd og náttúruvernd á sínum tíma. þegar þessar orsakir voru minna í tísku en þær eru í dag. Almennt var talið að hann væri amerískur indíáni; sagan sem hann sagði af sjálfum sér var sú að hann hefði fæðst í Mexíkó af skoskum föður og Apache-móður og hefði flust til Kanada þar sem hann hefði verið ættleiddur sem meðlimur Ojibway ættbálksins. Hann bjó í skála við vatn í afskekktum hluta kanadísku óbyggðanna, þar sem hann vann sér lífsviðurværi sem veiðimaður. Hann ferðaðist tvisvar um Bretland, árin 1935 og 1937, til að kynna bækur sínar og halda fyrirlestra um náttúruverndarstefnu, og náði miklum árangri, jafnvel kynntur konungsfjölskyldunni. (Í einni af þessum ferðum sá Attenborough, sem þá var unglingur, Grey Owl í London Palladium leikhúsinu). Eftir dauða hans árið 1938 kom hins vegar í ljós að hann hafði ekki verið sá sem hann sagðist vera; hann hét réttu nafni Archibald Belaney og hafði fæðst í enska strandbænum Hastings. Myndin víkur að nokkru leyti frá staðreyndum í lífi Gray Owl. Í atriði sem gerist árið 1934 segir hann að hann sé 41 árs; í raun og veru fæddist hann 1888 og hefði því verið 46 á því ári. (46 hefði verið á aldrinum Pierce Brosnan þegar myndin var gerð, svo ég er ekki viss um hvers vegna þessi breyting var gerð). Fjölmörgum atburðum er þjappað saman á síðustu fjórum árum í lífi Grey Owl (1934-1938). Í myndinni er það á þessu tímabili sem hann kynnist og giftist Gertrude Bernard sem hann kallaði Anahareo; í raun og veru kynntist hann og giftist Gertrude strax árið 1925. Í myndinni er einnig sleppt því að þau hafi verið skilin árið 1936 og að Grey Owl giftist aftur skömmu fyrir andlát sitt. Afhjúpun á raunverulegri sjálfsmynd Gray Owl hafði slæm áhrif á orðstír hans eftir dauðann og hann var vísað á bug sem „svik“. Meint svik hans voru jafnvel notuð til að gera lítið úr þeim málefnum sem hann hafði barist fyrir. Richard Attenborough lítur hins vegar meira á afrek sín. Eitt af þemunum sem myndin skoðar er spurningin um þjóðerniskennd. Þó að fyrrverandi Archibald Belaney hafi ekki verið kanadískur indíáni af fæðingu, þá er enginn vafi á því að hann hafði djúpa þekkingu á menningu og fræðum Ojibway og að hann talaði tungumál þeirra reiprennandi. Hann var samþykktur af Ojibway sem meðlimur ættbálks þeirra. Það virðist því ósanngjarnt að lýsa tilkalli hans til frumbyggja í Norður-Ameríku sem sviksamlegri sjálfsmynd, eingöngu vegna þess að það var sjálfsmynd sem hann hafði valið frekar en hann hafði fæðst inn í. Samkvæmt myndinni var eiginkona Grey Owl, Gertrude sjálf af Indversk uppruna, en kom frá fjölskyldu sem hafði verið aðlöguð hvítri kanadískri menningu. Því má líta á hjónaband hennar sem endurheimt hennar á upprunalegum menningararfi fjölskyldunnar. Hún var greinilega undir áhrifum frá eiginmanni sínum, en hún hafði líka áhrif á hann og sannfærði hann um að hætta starfi sínu sem loðdýraveiðimaður þar sem hún hafði siðferðilega andmæli við að drepa dýr fyrir feldinn. Ein gagnrýni á myndina er að Pierce Brosnan er „miscast“ sem hetjan, gagnrýni sem virðist eiga rætur að rekja til þeirrar forskilnings að Brosnan geti aðeins leikið hasarhetjur í James Bond mótinu. Mér sýnist þó að Brosnan hafi vísvitandi tekið þetta hlutverk að sér til að komast hjá því að vera týptur, þar sem hinn þögli bakskógur Grey Owl er um það bil eins langt frá hinum fínlega, fágaða umboðsmanni Bond og hægt er að komast. Upprunalegur Bond, Sean Connery, virðist líka hafa valið andstæðar hlutverk vísvitandi þegar hann kom fram í myndum eins og "The Hill" eða "The Molly Maguires". Brosnan er reyndar mjög góður í þessu hlutverki, þó ég væri sammála þeim sem fannst Annie Galipeau veik sem Gertrude. Önnur oft gagnrýnd gagnrýni sem ég er ekki sammála er að myndin sé "leiðinleg". Vissulega er þetta ekki hasarmynd eins og Bonds, né er hún mikil epísk ævisaga eins og "Gandhi", og hún kann örugglega að virðast leiðinleg fyrir þá sem bjuggust við að hún yrði annað hvort hinn eða hinn. Það er þó líklegt til að þóknast öllum sem hafa áhuga á fyrstu dögum náttúruverndarhreyfingarinnar eða heimspekilegum afleiðingum þjóðernis og þjóðernis. Atriði kanadísku skóganna eru líka fallega mynduð. Richard Attenborough hefur gert okkur þjónustu með því að hjálpa til við að endurvekja áhuga á þessari hálfgleymdu en heillandi mynd. 7/10