Að skoða DE VIERDE MAN (aka FJÓRÐI MAÐURINN) er svolítið órólegur og frekar heillandi upplifun. Þetta er mjög þétt og ákafur sálfræðileg ráðgáta/spennumynd frá hollenska Paul Verhoeven. Hann leikstýrði þessari mynd rétt áður en hann varð stór með "frímiða til Hollywood"-myndarinnar FLESH + BLOOD. Í mörgum athugasemdum notenda á þessari síðu tók ég eftir því að minnst var á Alfred Hitchcock. Reyndar gæti þessi mynd mjög vel verið Hitchcockísk, en ég tók líka eftir snertingum af snemma Cronenberg (innyflinum), bragði af David Lynch (súrrealískt sögutengd myndefni) og jafnvel Roman Polanski (uppsetning sögunnar). Það fyndna er að kvikmyndir þessara leikstjóra sem ég var að hugsa um þegar ég horfði á DE VIERDE MAN voru ekki gerðar fyrr en eftir 1983, útgáfuár Fjórða mannsins. Svo farðu að hugsa. Mjög mikið hrós verður sannarlega að gefa sögunni um upprunalegu skáldsöguna eftir Gerard Reve sem þessi mynd er byggð á. Gerard Reve er líka skáldað nafn aðalpersónunnar (þjakaður rithöfundur, leikinn af Jeroen Krabbé, sem heldur jafnvægi á hættulegri línu alvarlegs geðrofs). Nú, hefur einhver stoppað og hugsað um þá staðreynd að orðið „rêve“ er franska fyrir „draumur“? Og myndin inniheldur mikið af draumkenndum/martraðarkenndum þáttum, oft svo langt að maður veit ekki alltaf með vissu hvort Gerard er vakandi eða dreymir sjálfur. Gæti þetta verið tilviljun...? Kannski er það bara ég, en ég held ekki. Renée Soutendijk er ansi mögnuð sem aðalkonan (í frekar krefjandi hlutverki). Hún virðist stundum gera sig sek um ofspilun (á lúmskan hátt). En þessi þáttur var greinilega viljandi til að túlka persónuna sem hún leikur, þar sem eftir því sem líður á þessa mynd verður maður ekki viss um hvað eigi að hugsa um þessa konu og fyrirætlanir hennar. Sannar aftur hvað hún er frábær leikkona. Ég gæti bætt því við að myndin inniheldur einnig nokkrar senur sem sýna fulla framangreinda nekt karla og kvenna, auk nokkurra frekar skýrra kynlífssenur (og þú munt jafnvel taka eftir því að sumar atriði og þættir voru greinilega teikningar af senum sem síðar verða teknar fyrir Verhoevens BASIC INSTINCT). Annar þáttur sem þessi mynd hefur er mikið táknmál og biblíulegar tilvísanir/myndir, sem talið er að hafi gert myndina rækilega hataða af sumum íhaldssömum/kaþólskum hreyfingum þegar hún kom út í Evrópu. Hvort heldur sem er, gerir það myndina verðuga aðra skoðun. Nú sagði einhver mér nýlega að hann hefði miklar áhyggjur af DE VIERDE MAN. Ein þeirra er sú að myndin á að koma sér í þá stöðu að hún þarfnast guðlegrar íhlutunar Maríu mey til að leysa sig. Sjálfur á ég í miklum vandræðum með hvernig kaþólsk trú hefur verið sýnd, og er enn stundum, í mörgum kvikmyndum í hvaða tegund sem er (svo ekki aðeins þegar kemur að hryllingsmyndum með trúarlegt þema). En furðulegt, ég hafði engar áhyggjur af neinu tagi þegar kemur að FJÓRÐA MANNUM. Þótt Maríu mey-þátturinn í söguþræðinum hafi fengið mig til að klóra mér í hausnum á einum tímapunkti, þá skemmti ég mér líka, á vissan hátt. Ég held að lykilorðið um hvers vegna það truflaði mig alls ekki sé „tvíhyggja“. Vegna þess að þessi mynd virkar á tveimur stigum. Þótt „guðleg afskipti“ gæti hafa leyst söguþráðinn frá sjónarhóli söguhetjunnar... á hinn bóginn: myndin gefur til kynna að allt þetta gæti hafa verið óráð brjálæðingsins. Og það er skemmtilegi hlutinn: Maður veit aldrei með vissu. Og svo er það spurningin: Getur verið að Gerard Reve hafi einhvern veginn fengið brenglaða sýn á það sem koma skal... eins og að fá fyrirboða? Á einum tímapunkti í myndinni reynir Gerard meira að segja að blekkja Christine til að trúa því að hann sé skyggn. Hvernig hann er að leika Christine í þessu tiltekna atriði er stórkostlegt að sjá. Þannig að með sannfærandi sögu, sannfærandi leikaraframmistöðu og fullnægjandi leikstjórn er mjög mælt með áhorfi á DE VIERDE MAN (sérstaklega ef þú hefur gaman af traustri evrópskri sálfræðilegri hryllingsmynd) . En vertu viss um að þú sjáir upprunalegu hollensku útgáfuna (ekki þá dubbaða).