Meistaraverkið í þöglu kvikmyndinni Battleship Potemkin (1925) var falið af sovéskum stjórnvöldum að fagna 20 ára afmæli uppreisnarinnar 1905 og til að staðfesta atburðinn sem hetjulegan fyrirboði októberbyltingarinnar 1917. Það er kaldhæðnislegt að leikstjóri myndarinnar var Sergei Eisenstein. einn af elstu og áhrifamestu talsmönnum formhyggjunnar á kvikmyndalist. Í kjölfarið myndi formhyggja og grunsamleg pólitík Eisensteins valda óteljandi átökum við ríkisstofnanir sem krefjast „sósíalísks raunsæis“. Fyrir áhrifum frá rússneska kvikmyndafræðingnum Lev Kuleshov og fyrir hans tilstilli af D. W. Griffith's Intolerance (smyglað inn í Rússland árið 1919), smíðaði Eisenstein kvikmyndir sínar úr "árekstri" hraðklipptra mynda, samsetningu mynda af mismunandi lengd, hreyfingu, innihaldi. , lýsing og myndavélarhorn. Án efa er eftirminnilegasta lýsingin á stílfræðilegri nálgun Eisensteins - og sennilega sú eina sem mest vitnað hefur verið í og ​​rannsakað í kvikmyndasögu heimsins - "Odessa Steps" röðin í Potemkin. Í uppbyggingu Potemkin er "fimm spóla" sem er skipt í fimm frásagnarhluta, skipulag sem greinilega er sprottið af fimm þátta fyrirkomulagi vestrænnar leiklistar. Í "Men and Maggots" leikur Eisenstein um kúgun og óánægju verkamanna í orrustuskipinu fyrir byltingarkennd, þar sem ástandið byggist óhjákvæmilega upp á uppreisn. Jafnvel áður en sjómenn og yfirstéttarforingjar/meistarar þeirra eru kynntir sjónrænt, skapar Eisenstein byltingarkenndar aðstæður á táknrænan hátt með því að klippa árekstur öldu sem brjótast kröftuglega og ógnvekjandi á sjó. Um borð í skipi verðum við vitni að fjölmennum, óhollustu aðstæðum. Eisenstein leggur áherslu á mannvæðingu sjómannanna með skotum af handahófskenndum festingum, harðri vinnu og - hvað eftirminnilegast er - kjötið sem er grátt maðk sem ætlað er í kvöldmatinn. Nærsýnir læknir skipsins er dreginn fram af hinum yfirmönnum til að lýsa því yfir að kjötið sé fullkomlega hæft til að bera fram með dökku súpunni, sjóðandi eins og reiði sjómanna. Í samræmi við hámæli marxista bregst kirkjan líka karlmönnum og við sjáum einn þeirra brjóta disk sem áletraður er með orðum úr Faðirvorinu frá tveimur mismunandi myndavélasjónarhornum (í kannski fyrsta vísvitandi "stökki" í kvikmyndasögunni). með millititlum sem "Drama á fjórðungsdekkinu" og "Ákall frá dauðum," annar og þriðji hluti Potemkins sýna raunverulegt uppreisn og útför leiðtoga þess og fyrstu hetju byltingarinnar, Vakulinchuk, á landi. Sameinaðir af ákalli Vakulinchuk til bræðralags, byrja uppreisnarmenn að sameinast allri áhöfninni í árás á yfirmennina. Óskipulegur sena tekur við þar sem ofbeldisfulla ástríðu hennar nýtur klippitækni Eisensteins vel. Embætti liðsforingjanna er fótum troðið og táknum um forréttindi þeirra er eytt. Læknir skipsins kastast útbyrðis ásamt stórkostlegum þverskurðum á kjötið sem er hrjáð af maðk og gleraugun hans hangandi í samheiti í rigningunni. Það sorglega er að dauði Vakolinchuk er gjaldið sem greitt var fyrir uppreisnina (engin eggjakaka án þess að brjóta egg) og hann er lagður með reisn á bryggju í Odessa. Hundruð venjulegra borgara í Odessa safnast saman með sjómönnum til að heiðra hann og heita „Kúgarunum dauða“. Skot af hnefum sem kreppa og sleppa gefa til kynna fæðingu byltingarkenndrar meðvitundar. Hin flókna og ógleymanlega Odessa Steps röð er fjórði þáttur myndarinnar. Hún hefst með upplífgandi tónlist og röð nærmynda og miðlungs mynda á glaðværu andliti fjölbreytts fólks á ströndinni og völdum hlutum (hlífarhlíf, gleraugu, barnavagn). Allt í einu (eins og titlaspjald hrópar með stórum stöfum) stöðvast tónlistin og raðir hermanna með dragna riffla og fasta byssur birtast efst í tröppunum. Hér sleppir Eisenstein af fullum krafti árekstrarklippingar þar sem næstum hundrað skot eru sett saman til að andstæða skelfingarfullri ringulreið og fórnarlamb borgaranna við vægðarlausar árásir hermannanna sem keyra borgarana niður að troðandi hestum og fljúgandi saberjum bíðandi kósakka fyrir neðan . Mise-en-senan er innrammað af keisarastyttu efst í stiganum og kirkja neðst, táknræn samheiti fyrir kúgandi stofnanir Rússlands: konungsveldi keisara og rétttrúnaðarkristna kirkjunnar. Í röðinni eru tvær senur sem taka þátt í mæðrum og börn. Í þeirri fyrri eru móðir og ungur drengur, sem hafði verið kynnt meðal glaðværra andlitanna í hópnum, meðal fyrstu fórnarlamba slátrunar. Drengurinn er skotinn en móðirin heldur áfram að hlaupa þar til nærmyndir af andliti hennar sýna skelfingu lostið augnaráð hennar á fallið líkama sonarins sem troðið er af mannfjöldanum. Með mjög hægum klippingarhraða fylgir myndavélin móðurinni þegar hún ber líflausan líkama barns síns upp stigann til að takast á við hermennina (sést aðeins í ská skuggalínu). Þeir skjóta hana til bana. Eftir þessa lægð heldur blóðbað áfram í aðra tugi skurða þar til önnur móðir er skotin í gegnum magann (móður Rússlandi?) þar sem hún reynir að verja barnið sitt í vagninum. Í atriði sem frægt er að líkja eftir í The Untouchables, rennur vagninn ósamræmi niður stigann. Hryllingsleg andlit þéttsetinna borgara fylgjast með hægfara framvindu að dauða sínum. Þegar vagninn nær botninum er skorið á kósakka sem beitir sverði og klassísk Kuleshov-áhrif benda til þess sem við sjáum ekki í raun og veru: slátrun á þessum hreina og táknræna saklausa. Lokaröðin af skotum í Odessa röðinni er af þremur steinljónum, einu í hvíld, eitt sitjandi og eitt öskrandi. Klippingin lífgar þá í sjónræna myndlíkingu um vaknaða reiði fólksins. Að nokkru leyti andsnúningur skilar fimmti þátturinn okkur aftur til orrustuskipsins þar sem uppreisnargjarnir sjómenn flýja á úthafinu og bíða eftir að hitta önnur skip úr flotanum. Þeir og áhorfandinn búast við hefndum, en þegar fundurinn kemur er ekki hleypt af og þess í stað veifa allir sjómennirnir og kasta hattinum á loft í tákni um félaga. Eisenstein var að endurskrifa söguna á þessum tímapunkti þar sem byltingunni var ekki hrundið af stað í tólf ár í viðbót. En til hliðar er orrustaskipið Potemkin sem eitt af aðalverkum þöglu kvikmyndatímabilsins og heldur óvenjulegum kvikmyndakrafti.