Horfði á sumar seríurnar (villt, allur 1/3 af myndinni helgaður baráttunni á ísnum) í Alexander Nevsy, mynd sem leikstýrt er af rússnesku goðsögninni Sergei M. Eisenstein (með-leikstýrt af Dmitri Vasilyev í sínu eina merka hlutverki). kredit), fékk mig til að átta mig á því hversu mikið þarf að fara í leikstjórn, að minnsta kosti á mælikvarða sem þessum. Ef ég væri meðlimur í verðlaunahópi þegar þessi mynd kom út myndi ég líklega veita Eisenstein leikstjóraverðlaun ársins, eftir dauðann. Það er svo brjálæðisleg snilld í kvikmyndum að draga fram sumt af því sem er dregið fram í myndinni, þó fyrir einhvern eins og þennan leikstjóra eftir að hafa komist af sínu besta verki - Battleship Potemkin og October - gæti það hafa verið eitthvað sem hann hæðst að. í fyrstu. En innan um kvikmynd sem er stundum svolítið pirrandi með hversu lítið gráir koma inn í svarthvíta myndefnið, er hún samt undur selluloid næstum 70 árum síðar. Hringadróttinssaga aðdáendur, hittu afa myndanna ef svo má að orði komast. Að segja að eitthvað sé áróðursrit setur nú þegar merkingu við það og oft slæmt. Það er eitthvað sem hefur fullt erindi við það og sjónarhorn. Það er enn heitt í umræðunni (sjá sönn rök um kvikmyndir Moores til sönnunar), um hvort mikil list geti komið út úr einhverju sem er beinlínis ætlað að vekja áhorfendur á ákveðinn hátt. Í þessu tiltekna máli, Rússar gegn Þjóðverjum. Á þeim tíma sem hún var að nálgast seinni heimsstyrjöldina og Rússar stóðu enn og aftur frammi fyrir „þýsku innrásarhernum“ og það er athyglisvert að Eisenstein var í raun falið að gera þessa mynd, sem ákall til Rússa um að gleyma aldrei mikilvægu stykki af sögu sinni. Lokaniðurstaðan kemur út sem eitthvað sem er í raun svolítið algengt eftir að hafa séð Battleship og October; ef ekkert annað kemur í gegnum þær myndir þá er það að Eisenstein hefur mestar áhyggjur af því hvernig myndin og innihaldið geta sameinast endanlega fyrir áhorfandann, sá stíll getur alveg umvefið áhorfandann án þess að mistakast. Á þeim forsendum er Alexander Nevsky óttalaus. En jafnvel með alla hugmyndina um „Rússland frábært, Þjóðverjar slæmir“, þá eru nokkur smá augnablik þar sem hlutirnir eru gerðir aðeins minna strangir, aðeins minna strangir við þessar hugsjónir. Til dæmis, þegar við sjáum Þjóðverjana fyrst í Privka, þá eru þeir ekki einhver andlitslaus kubbur sem eru algjörlega villimenn og hafa blindan siguráform (ekki það að þeir séu ekki út í að taka hvað sem þeir geta). Þeir hafa líka sitt eigið þjóðarstolt í gangi, að það væri ekkert minna fyrir þá að halda áfram með hvað sem kristna leiðtogar þeirra segja þeim að gera. Að minnsta kosti hefur illska myndarinnar andlit, þó haldið í lágmarki til að algengari hliðin geti sparkað inn. Það er líka stutt atriði, fyrir íslandsbardagann, þar sem rússneski leikhópurinn er með brandara sem verið er að gera. sagt og hlegið að, og það bætir smá auka dýpt þar sem annars gæti verið dýrmætt lítið. Vegna þess að oftar en ekki í Alexander Nevsky, þar sem bardagalögin eru hlaðin stolti í hernaði, eru persónurnar ekki flóknar, einkum Nevsky sjálfan (leikinn á ofurhetjulegan hátt, aðeins spyrjandi í byrjun, af Nikolai Cherkasov ) sem ef til vill þarf að vera svona í ætlun Eistensteins að hafa hann sem eina óskeikula aflið sem á að teljast í sögunni. Þegar öllu er á botninn hvolft er það að leita að náttúruhyggju í Eisenstein-kvikmynd eins og að reyna að finna svínsfætur sem ekki eru kosher í sælkeraverslun. En raunveruleg ástæða til að sjá myndina er ekki leiklistin, hvernig sem á það er litið, heldur útlit myndarinnar, hvernig það hreyfist og tekur inn svo víðáttumikið umhverfi sem Eisenstein leggur upp með. Á epískan mælikvarða er hún álíka metnaðarfull og kvikmyndir hans á 20. áratugnum, með fjölda aukaleikara, ekki bara í helstu bardagaatriðum heldur einnig í senum í borgunum, þar sem hundruð manna rúlla áfram. Reyndar myndi ég segja að sérhver leikstjóri sem starfar í Hollywood eða annars staðar sem hugsar um að gera einhvers konar risastóra epík, sérstaklega stríð, myndi gera mjög gott að kíkja á þessa mynd, jafnvel þegar hljóðið er slökkt. Það er jafnvel betra ef litið er á hana sem þögla kvikmynd, þar sem sjónrænu höggin eru stundum áberandi. Maður gæti eytt heilum mánuði í að greina bardagann á ísnum, hvernig hann byrjar með þýsku hermennina langt í burtu og koma svo fram eins og pöddur, og síðan hvernig Eisenstein klippir á milli nærmynda af leikurunum að berjast og síðan til breiðskota. og með hraða klippingu. Og auðvitað er ekki hægt að gera lítið úr krafti tónlistarinnar líka, Sergei Prokofiev skilar einu af frábæru hrífandi tónum hvers epísks verks. Allt á meðan klipping leikstjórans heldur augum okkar á hreyfingu með þessum ofboðslega hasar á ógnarhraða. Ef þetta væri bara stuttmynd myndi hún vafalaust vera í hópi þeirra frábæru, svipað og Odessa Stairs röðin. Ef mér fyndist hún aðeins minna en algjörlega stórkostleg, þá væri það vegna gallanna sem koma frá leikstjóra sem hentar miklu betur hljóðlátum miðli en hljóði. Þó að ég hafi ekki enn séð Ivan hinn hræðilega, þá væri eina neikvæða gagnrýnin mín á leikstjórn hans, sem er í raun eins víð og hægt er, með melódrama á svo háu tóni að það er yfirþyrmandi (undirþráður þeirra tveggja hermenn sem keppa um Olgu er besta dæmið sem ég get hugsað mér). En jafnvel þegar litið er til þessa, er Alexander Nevsky í heildina of óvenjulegur til að hunsa, og eykur þátttöku í hasarnum og kvikmyndagerð upp á það stig sem setur viðmið fyrir kvikmyndir enn í dag til að reyna að lifa eftir. Einkunn: A