Skotar skara fram úr í frásagnarlist. Hefðbundin tegund. Mörgum árum eftir atburðinn sé ég enn í huga mér eldri konu, móðir vinar míns, sem endursegir orrustuna við Culloden. Hún lætur persónurnar lifna við. Ástríða hennar er sjónarvottur. Eitt til atburðanna á soðnu heiðinni um kílómetra frá þar sem hún býr. Auðvitað gerðist það mörgum árum áður en hún fæddist, en þú myndir ekki giska á hvernig hún segir það. Sömu sögu er að segja á börum á lengd og breidd Skotlands. Þegar ég ræddi það við vin eina nótt í Mallaig, kom heimamaður til að gefa sína útgáfu. Umræðan hélt áfram fram að lokunartíma. Sögur sem hafa borist á borð við þessa verða hluti af veru okkar. Hver man ekki sögurnar sem foreldrar okkar sögðu okkur þegar við vorum börn? Þeir verða okkar ósýnilegi heimur. Og, þegar við eldumst, þjóna þeir kannski enn sem innblástur eða sem tilfinningaleymi. Staðreynd og skáldskapur blandast vonum, fyrirmyndum. Viðvörunarsögur. Erkitýpur. Galdrar og leyndardómur." Ég heiti Aonghas, eins og afi minn og afi hans á undan honum." Söguhetjan okkar kynnir sig fyrir okkur. Og kynnir líka söguna sem teygir sig aftur í gegnum kynslóðir. Það framleiðir sögur innan sagna. Sögur sem kalla fram hið gegndarlausa undur Skotlands, hrikaleg fjöll þess sveipuð þoku. Efni þjóðsagna. Samt á Seach'd rætur í raunveruleikanum. Þetta er það sem gefur henni sérstakan sjarma. Það hefur grófa fegurð og áreiðanleika, mildað með besta gelíska söngnum sem þú munt nokkurn tíma heyra. Aonghas (Angus) heimsækir afa sinn á sjúkrahús skömmu fyrir andlát hans. Hann brennur af gremju. Hluti hans þráir að vera á tuttugustu og fyrstu öldinni, hanga í Glasgow. En hann er alinn upp á vesturströndum meðal gelískumælandi samfélags. Samt eru dýpri átök innra með honum. Hann þráir að vita sannleikann. Sannleikurinn á bak við fornar sögur afa hans. Hvar endar skáldskapurinn? Og hann vill vita sannleikann á bak við andlát foreldra sinna. Hann er dreginn til að fara í síðasta örlagaríka ferð, á tindi eins óaðgengilegasta fjalla Skotlands. Er hægt að segja sannleikann? Eða er þetta allt í sögum? Í þessari sögu um sögur rifjum við upp blóðugar bardaga, eitraða elskendur, þjóðsögur forðum og stundum sviksamlegri þjóðsögur viðurkennds sannleika. Með því tengjumst við hvert og eitt við Angus, þar sem hann lifir sögu eigin lífs.Seachd: The Inaccessible Pinnacle er líklega heiðarlegasta, tilgerðarlausasta og virkilega fallegasta mynd Skotlands sem gerð hefur verið. Eins og Angus varð ég örlítið pirraður á því yfirskini að hengja sögur á fleiri sögur. En, líka eins og Angus, fyrirgaf ég þetta þegar ég sá „stærri myndina“. Gleymdu kassapastisjunni Braveheart og þess háttar. Þú gætir jafnvel sleppt hinni réttlátu frægu dramatík af The Wicker Man. Að sjá mynd sem er trú Skotlandi er þessi líklega einstök. Ef þú hugleiðir það kannski nógu djúpt gætirðu jafnvel endurmetið kraft frásagnar og hina aldagömlu spurningu um hvort það sé einhver sannleikur sem ekki er hægt að segja heldur aðeins upplifa.