Það eru ekki of mörg skipti sem ég sé kvikmynd og segi "ha, hvað?", en þetta var eitt af þeim. Kannski eftir að hafa séð Zabriskie Point mér leið svipað og Woody Allen leið eftir að hafa séð 2001 - honum líkaði aðeins við myndina eftir að hafa séð hana þrisvar sinnum á tveggja ára tímabili og áttaði sig á því að kvikmyndagerðarmaðurinn var á undan honum í því sem var að gerast. Michelangelo Antonioni, í einni af fáum tilraunum sínum til að gera kvikmyndir innan Bandaríkjanna (eftir Red Desert gerði hann Blow-Up, þessa mynd, Kína og The Passenger, allar teknar utan heimalands síns Ítalíu), gat ég skynjað að hann reyndi næstum því að fræðast um þjóðhætti með eigin valdi á miðlinum. Niðurstöðurnar sýna að hann skortir ekki efni til að setja fram myndir, tilfinningar, tóna, liti, hljóð og sjónræna framsetningu þessa tíma. „Starf leikstjóra er að sjá,“ sagði Antonioni einu sinni. Hvað sem það þýðir, veldur hann ekki vonbrigðum fyrir aðdáanda verka hans eftir fimmta áratuginn (ég segi eftir fimmta áratuginn þar sem ég hef ekki enn séð neina af myndum hans frá því fyrir L'Avventura). Það sem hann skortir er punktur, allavega svona punktur sem hann gæti komið með Blow-Up og The Eclipse. Þú færð tilfinninguna fyrir því hvað er í kringum þessar persónur, hvað þemu eru að koma fram í vitund þeirra, en í þessu tilfelli koma persónurnar og leikararnir ekki með mikla sannfæringu eða tilgang. Antonioni, sem kemur úr skóla harðsnúinnar, nýraunsærar kvikmyndagerðar, gerir það sem hann getur með að mestu leyti ófagmannlegum leikarahópum sínum (þeir sem líkjast mest alvöru leikurum eru undirokaðir hlutverkum fyrirtækjapersónanna), en stjörnurnar tvær Mark Frechette og Daria Halprin virðast eins og Antonioni sé að leikstýra þeim. Það var kannski málið. Sagan skiptist í þrjá þætti, sem betur fer ekki of ruglingsleg, þar sem Mark sleppur við tilveru sína í kringum sjóðandi, hættulega háskólalífið sem er í gangi á LA svæðinu um það bil seint á sjöunda áratugnum og Daria er send frá LA til að keyra til Phoenix á viðskiptafund. Þau hittast fyrir tilviljun þegar flugvél Marks (hvernig kann hann að keyra, kannski smá bakgrunnsupplýsingar þar?) og bíll Daria hittast og þau eyða tíma saman í tilvistarkenndri gróp úti í eyðimörkinni. Fyrir utan stílhreint dáleiðandi ef furðulegt kynlífssenu, er margt af þessu athæfi ekkert sérstaklega áhugavert. Leiðin tvö eru nógu sanngjörn til að líta á, en hvað nákvæmlega dregur þá að hvort öðru fyrir forvitni? Hugmyndirnar sem koma fram (að hluta til úr handriti sem Sam Shepard samdi) eru ekki of afhjúpandi, nema í einu augnabliki þar sem eiturlyf vs. raunveruleiki er tekinn upp. Síðan stefnir myndin í þriðja þátt, þar sem Mark ákveður að gera rétt, við hörmulegar aðstæður, og Daria kemur til yfirmanns síns, bara til að vera í fullri vonbrigðum (að ekki er tekið tillit til hinna alræmdu síðustu fimm mínútur eða svo kvikmyndin). Þó myndin hafi tekið sinn tíma í að segja sögu sína átti ég ekki í eins miklum vandræðum með það og ég gerði að sagan vekur bara ákveðna tegund áhorfenda. Ég skil og samhryggist tilfinningum og efasemdum og ótta sem og sjálfstrausti "and-etablishmentsins", en kannski er Antonioni ekki alveg meðvitaður um það sjálfur. Í sumum senum finnst honum sem leikstjóri og klippari (og oft ótrúlega kvikmyndataka Alfio Contini) landslagið og bakgrunnurinn meira upplýsandi og festa en fólkið í forgrunni. Ekki að segja að tæknileg hlið Zabriskie Point sé ekki að einhverju leyti þátttakandi (þetta gæti valdið syfju hjá sumum, þar sem Antonioni er líklega miklu betri sem heimildarmyndagerðarmaður eins og hann er leikstjóri eins og Francis Ford Coppola er). Eyðimörkin, himininn, borgin og jafnvel andlitin í nærmyndum eru teknar upp með auga kvikmyndagerðarmanns sem er ástfanginn af listinni að koma hlutum í ramma, koma okkur inn. sætt Rolling Stones lag á einum tímapunkti, og svo myljandi, súrrealískt Pink Floyd lag (endurtitlað úr 'Careful with that Axe Eugene, einn af bestu pre-Dark Side þeirra) í sprengingunni. Ef bara sýningin væri ekki svona einhliða gæti mér fundist þetta vera á pari við Blow-Up eða The Eclipse. Þetta er annars vegar óhefðbundið snilldarbragð og hins vegar leiðinleg mynd af því sem var hippa/róttæka hreyfingin seint á sjöunda áratugnum. En hey, það sem gæti verið leiðinlegt fyrir Bandaríkjamann eins og mig sem fæddist á níunda áratugnum er kannski ekki fyrir aðra utan Bandaríkjanna, eins og til dæmis Ítalíu. Og það biður um að vera ekki fargað strax eftir eina skoðun.