Í ljósi nýlegs fellibyls sem skall á landið (þ.e. fellibylsins Ondoy), datt mér í hug að horfa aftur á "Black Rain" (1988, Japan), áleitið svart-hvítt meistaraverk Shohei Imamura á myndinni. eyðileggingu og eftiráhrifum kjarnorkusprengjunnar sem skall á Hiroshima á lokatímabili seinni heimsstyrjaldarinnar. Eyðilegging og áhrif beggja hamfaranna (stríðs og fellibyls) geta verið mismunandi að umfangi og gæðum, en áföllin og örin (líkamlega og sálræn) eru engu að síður enn til staðar. Það er til marks um kraft kvikmyndar að myndir hennar eru áfram jafn öflugar og óafmáanlegar og þegar þær sáust fyrst. Það er aðeins sá að munurinn núna, í mínu tilfelli, er sá að það að horfa á þessar myndir hefur gert ráð fyrir meiri tilfinningu fyrir nöturleika og krafti vegna fyrstu hendinnar reynslu af næstum minnisvarða veðurhamfara. Það er tilfinning um skyldleika, ef svo má að orði komast. Imamura hefur alltaf verið einn af uppáhalds japönskum kvikmyndagerðarmönnum mínum. Kvikmyndir hans eru alltaf ánægjulegar að horfa á vegna stjórnleysis, nautnasemi og jarðnesku: "The Pornographers: Introduction to Anthropology" (1966), "Eijanaika" (1981), "Warm Water Under a Red Bridge" (2001), hans tvær Gullpálmana sigurvegararnir "Ballad of Narayama" (1983) og "The Eel" (1997), svo eitthvað sé nefnt. Miðað við stemninguna í kvikmyndum hans, hverjum hefði dottið í hug að hann hafi einu sinni starfað sem aðstoðarleikstjóri Yasujiro Ozu, strangasta og naumhyggjulegasta kvikmyndagerðarmanns japanskra kvikmynda? En þá er það ströng formfesta Ozu og heimilismennska sem Imamura var að gera uppreisn gegn. En aftur á móti, með "Black Rain" má ótvírætt skynja innprentun Ozu. Faðirinn (eða föðurpersónan) ætlar sér að sjá dóttur sína gifta sig áður en tíminn rennur út hjá þeim báðum, og kyrrð og ró í senunum sem sýna alla fjölskyldumeðlimi saman (einkum kvöldverðarsenurnar eða í Ozu's kvikmyndaorðabók, tatami) eru eitthvað sem hinn virti kvikmyndagerðarmaður myndi kanna ævarandi í verkum sínum ("Tokyo Story", "Late Spring"). Í meginatriðum er yfirhöfuð lágmörkuð og vísvitandi gæði "Black Rain" ótrúleg andstæða við bakkanalískan ringulreið og eðlislægan drif í allri kvikmyndatöku Imamura. Þetta er samt ekki þar með sagt að það væri ekki alveg óróleg upplifun að horfa á myndina. "Black Rain", eins og bandaríski kvikmyndagagnrýnandinn Leonard Maltin lýsti vel, er "fullur af áleitnum svarthvítum myndum." Á fyrstu 15 mínútum myndarinnar dregur Imamura ekkert í taugarnar á sér við að sýna strax og myndrænan hrylling kjarnorkusprengjunnar, hverja eftir aðra (stífbrennd lík, hangandi hold, gangandi dauðir, eldar og rusl alls staðar, brjálæði út um allt). Árás á skilningarvit áhorfenda, svo sannarlega er það, ásamt dapurlegri svarthvítri ljósmyndun Takashi Kawamata (hann gerði linsu í glæpadrama Yoshitaru Nomura "The Incident") og kaldhæðnislegu tónverki Toru Takemitsu (hann gerði tónlistina í sígildum einstökum eins og „Ran“ eftir Akira Kurosawa og „Tvöfalt sjálfsvíg“ eftir Masahiro Shinoda. Jafnvel á hinum meinta „friðsæla“ áfanga myndarinnar (þ.e. fimm árum eftir kjarnorkusprengjuna), getur maður samt aldrei haft tilfinningu fyrir nægjusemi og reglu, þar sem vanlíðan og sársauki finnast enn mjög af þeim sem eftir lifðu, ekki aðeins hvað varðar af bresti líkamlegri heilsu, en meira hvað varðar sálræn áföll og félagslegan fordóma. Mannkyninu, það virðist nú óumdeilanlega, hefur verið ætlað að bera arfleifð sprengjunnar, svo lengi sem það lifir. Ég skrifaði nú þegar grein um „Black Rain“ nokkrum árum áður (birt á IMDb.com), en aðeins í samanburði við hina stórkostlegu „Tin Drum“ eftir Volker Schlondorff, aðra mynd sem fjallar um stórkostlega mannlega heimsku og hnattrænar hörmungar. Þar að auki hefur það aldrei verið venja mín að skrifa tvisvar um kvikmynd sem ég skrifaði eitthvað um áður. Það er í ljósi nýlegra veðurhamfara sem lagði landið okkar í rúst að ég var hvattur til að heimsækja aftur og skrifa eitthvað aftur um þessa merku Imamura mynd, enda má draga mikinn lærdóm af bæði myndinni og nýlegum atburði. varðandi ófullkomleika og hættur vísindalegrar þekkingar og aðgerða, og langtíma ör og sár af víðtækri eyðileggingu (hvort sem er af mannavöldum eða af náttúrunni). Nokkrar kvikmyndir hafa verið um helför og eyðileggingu kjarnorkuvopna. ("Testamentið", "Þráðar", "Stríðsleikurinn", hver í sínu eigin landi); og "Svart regn" stendur meðal þeirra, ef ekki meira, fyrir bæði afsakandi og dapurlega lýsingu á upplausn einstaklings og samfélags. tilkomin vegna kjarnorkueyðingar og þeirrar staðreyndar að hún hefur sögulegan atburð að grunni. Eftir nokkrar vikur mun önnur hamfaramynd frá Hollywood, "2012" eftir Roland Emmerich, loksins koma (engan orðaleik) á hvíta tjaldið. Eins og við vitum öll þjónar þessi bandaríska leikstjórar af „hamfara-/apocalypse“-kvikmyndum – „Independence Day“, „Godzilla“, „The Day After Tomorrow“-- engum öðrum tilgangi en að hafa eingöngu skemmtanagildi, án raunverulegs innsýn í eðli og visku heimsendahamfara og ástand mannsins sem verður fyrir áhrifum. Ég velti því fyrir mér hvernig þessi „risa“ mynd myndi nýta áfallið, stefnuleysið og óttann sem fólk okkar býr við enn vegna veðurhamfaranna að undanförnu. Að segja að þessi mynd sé varúðarsaga væri líklega ekki annað en ofsagt. En já, ég mun samt horfa á "2012".