Þegar kvikmynd úr bók virðist tilgangslaus og óskiljanleg er orsökin undantekningarlaust að finna í bókinni: annaðhvort var hún tilgangslaus til að byrja með, eða málið er að það er ekki auðvelt að koma henni á framfæri við kvikmynd, eða kvikmyndin missti af tilganginum, sem er algengustu þessara niðurstaðna og auðveldast að gerast, sérstaklega þegar punkturinn er ekki auðskilinn. Bókin "Morvern Callar" hefur tilgang; sérhver lesandi bókarinnar hlýtur að hafa fundið fyrir þessu og fannst eins og hann hefði fengið það; en mig grunar að flestir þeirra hafi ekki getað sagt það með orðum. Ég er ekki viss um að ég geti það sjálfur, en kannski kemur þetta að þessu eða eitthvað álíka: Hlutirnir koma, hlutirnir fara, svona er lífið, en við höldum áfram; eða að minnsta kosti sum okkar - fólk eins og Morvern - gera það. Eflaust gæti fróðari gagnrýnandi byggt upp fullnægjandi skilgreiningu. En mikilvæga staðreyndin er sú að það er punktur - hugsanlega er summan af allri sögunni aðalatriðið - og að þetta hefði verið aðalatriðið að hafa í huga og halda áfram við að laga söguna að kvikmynd. Framleiðandi þessarar myndar hefur greinilega misst af tilganginum og kemur ekki í stað hennar eigin; og svo er myndin um ekki neitt. Þetta er ekki venjuleg kvörtun bókaunnanda um að brotið hafi verið á uppáhaldstextanum hans. Verðleika bókarinnar er eitthvað sem ég viðurkenndi ókvæða: við lestur hennar fannst mér hún blóðug óþægindi og tilefni til að sparka í buxurnar og fá hann til að klára verkið almennilega. Frásögnin á að vera verk hins hálfmenntaða Morvern, en þeirri blekkingu er stöðugt eytt með tugi ólíkra bókmenntaáhrifa, eins og höfundurinn væri að pota í hana með penna sínum; það er ósamræmi í stíl og tóni, eins og mismunandi kaflar hafi verið samdir á mismunandi tímum; og allar ályktanir sem ég gat komist að um Morvern varð að vera með semingi vegna þess að það var óvíst hvaða vísbendingar höfundurinn ætlaði sér og hverjar ekki: til dæmis, þrátt fyrir að Morvern hafi lýst sjálfum sér sem raver, hef ég rangt fyrir mér að á endanum sé hún í meginatriðum áfram. skoska verkamannastéttarstúlku, og undir umbúðum hennar af niðurhali á tónlist ekki svo frábrugðin þeim fyrri kynslóðum? Hvað sem því líður, þrátt fyrir pirring minn á höfundinum, gat ég ekki neitað því að bók hans festist í mér; og það sem ég gat ekki fengið út úr hausnum á mér var viðhorf persóna hans, sjónarhorn hennar á heiminn, sem var næstum jafn lifandi og Goya-mynd. Morvern er svona manneskja sem er alltaf að lenda í aðstæðum í einu frekar kómískum og frekar hræðilegum; stundum býður hún þeim en oftar lenda þær á henni, eins og flugur, svo að stór hluti af lífi hennar samanstendur af eins konar sléttu en þokkafullu röfli, ómeðvitað hagnýt og ómeðvitað heimspekilegt - og það byrjar ekki að lýsa því á sérkennilegan hátt. nóg. Atvikaflókið og viðbrögð Morvern við þeim eru efni bókarinnar, og árangur hennar, við að afhjúpa þverskurð af tilverunni væri erfitt að lýsa öðru vísi; fyrir alla óþokka mína á bókinni, get ég séð þetta. Morvern sem lýst er bara er ekki Morvern myndarinnar; eða ef það er, þá er flestum hennar haldið utan skjásins. Leikkona sem hefði kannski hentað persónunni vel, hefði hún verið á réttum aldri á réttum tíma, er Angharad Rees, úr gömlu sjónvarpsþáttunum „Poldark“. Samantha Morton virðist því vera góður leikarahópur: hún er frekar samskonar leikkona og í einni af fyrri myndum sínum, "Jesus' Son", lék hún stelpu sem með nokkrum breytingum hefði getað verið breytt í þessa. Því miður, eins og myndin kom í ljós, hefur hún ekki persónuna úr bókinni til að leika. Fyrir það fyrsta er bókin ein sem, ef á að fara í dramatískan leik, kallar nánast á einræður aðalpersónunnar til áhorfenda; án athugasemda hennar, sjónarhorns, röddarinnar missir sagan mestu merkingu sinni. Það hefur tapað meira af því að því leyti að millistykkið hefur eytt því af kómískum og hræðilegum þáttum sínum: Eftirminnilegustu atvikin úr bókinni eru stytt áður en þau verða gróf, og svo viðbrögð Morvern (hvort sem það er gaman eða ósmekklegt, allt eftir skapi hennar) vantar líka og atvikin hafa ekki lengur ástæðu til að vera í sögunni. Í stuttu máli kaus kvikmyndagerðarkonan af einhverjum ástæðum að breyta hressilegri, oddhvassri seríó-grínisti skáldsögu í ljúffenga sjónvarpsmynd og valdi sem dæmigerða mynd sína af frú Morton sem þrammaði í listrænu skyggðri melankólíu; eins og skemmtiferðin sem Morvern skráir sig í væri skoðunarferð um Stöðvar krossins. Þetta er alls ekki það sem bókin, eða Morvern bókarinnar, var um. Að öðru leyti er Morvern myndarinnar ekki skosk (leikkonan sagði í viðtali að hún hefði ekki haft tíma til að læra upp hreiminn), og hún ætti að vera það: það er mikilvægt að hún, fjölskylda hennar og félagar hennar eru allir frá einum stað. Og loks vantar í myndina endalok sögunnar: Morvern eyðir öllu sem hún á og kemur heim í ísköldu myrkrið: það er vetur, stíflan hefur frosið, rafmagnið hefur farið af og kráin er dimm. Að frádregnum þessu, og mínus öllu öðru, er það sem eftir er misheppnuð listmynd, dauð mynd, um efni sem styrkur hennar fólst einmitt í því að hún neitaði, eða innfæddum vangetu, að gefa nokkurn tíma eftir að vera dauður.