Skömm er frekar einstök sem stríðsmynd (eða öllu heldur andstríðsmyndin) að því leyti að hún fjallar ekki aðeins um hermennina eða pólitíkina sem taka þátt (það er pólitík en ekki hvernig þú myndir halda að hún yrði sýnd) , það fjallar um tvö meginviðfangsefni þess sem einu tvær verurnar sem hægt er að hugsa um í þessu grimma, hrörnandi samfélagi sem þær búa í. Ingmar Bergman, í miðjum blómaskeiði sínu, og eftir tvær aðrar þungar sálfræðilegar myndir, Persona og Hour of the Wolf, hefur mun meiri áhuga á að sjá hvaða áhrif stríð hefur á venjulega siðmenntaðar verur, að það dregur fram það versta í þeim. , og einnig á róandi hátt er áminning um hvað er sannarlega mikilvægt í lífinu. Tveir lykilleikarar hans eru tíðir samstarfsmenn og vinir Max von Sydow og Liv Ullman (sem Rosenberg-hjónin einkennilega), sem eru tónlistarmenn sem búa á sveitabæ á eyju (ekki ósvipað 'Úlfur' þegar maður hugsar um það). Þeir sjá tankarnir rúlla framhjá, og nokkrir gamlir vinir eru þegar orðnir slitnir, en þeir reyna að leggja það ekki of mikið á sig; það er ljúft atriði þar sem hjónin tala bara, frekar hreinskilnislega en af ​​hjarta (allt eitt skot, eins og endurtekið er í myndinni er kannski til að skapa tilfinningu fyrir því að vera ögrað)...Þá koma vandræðin, þar á meðal fölsuð áróðursmynd gert í byssuárás með Rosenberg-hjónunum, sálrænu umrótið sem fylgir því að vera stríðsfangar og skelfingin sem fylgir „vini“ í hernum (eitt fíngerðasta verk Gunnars Björnstrands með Bergman). Það þarf varla að taka fram að þetta er ekki ein af þeim myndum sem auðveldara er að fara í gegnum hvað varðar kvikmyndatöku Bergmans, en fyrir suma gæti þetta verið eitt af aðgengilegri verkum hans. Trúarlegum þemum hans að þessu sinni er haldið mjög lágt, jafnvel þar sem hugmyndin um að halda eins konar trú gegnsýrir andrúmslofti myndarinnar. Þegar það eru stríðsaðgerðir eru þær teknar á óhefðbundnar, fljótlegar leiðir (í gegnum frábæran amigo Sven Nykvist). Og afbyggingu sambandsins milli Jan og Evu er vel svarað í bakgrunni óskipulegrar stríðssvæðis þar sem línurnar eru aldrei of. örugglega teiknað. Á vissan hátt á þessi mynd, sem tekin var á hátindi verstu tíma í Víetnam, enn betur við nútímann; Ég gat ekki annað en séð hrollvekjandi, málamiðlunarlausar tilviljanir milli Íraks og annars staðar með sumum af sviðsmyndum Jan og Evu með bardagamönnum, eða þeim sem „stjórna“. Allra síðasta atriðið, sem sagt, er eitt það allra besta eftir Bergman, allt í kring (leikur, leikstjórn, lýsing). Þetta er ekki stríðsmynd af því tagi (eða aftur á móti stríðsmynd, ég finn lítið af John Wayne andanum í þessari sænska framleiðslu) sem ég myndi mæla með strax við vini mína alla í Saving Private Ryan - hún hefur smá meira í skyldleika við Paths of Glory, að skoða áhrif hræsni stríðs. En í raun og veru, eins og allar "tegundar"-myndir Bergmans, stendur hún ein og sér, hvernig sem það er sem pakkar upp fyrir listamannfjöldann.