if.... er kvikmyndalegt jafngildi Sgt. Pepper's: Dáður af baby boomers sem hápunkti sköpunar, og litið á sem frekar kjánalegt fyrirtæki af fyrri og síðari kynslóðum. Nú þegar börn miðstéttarinnar um allan heim virðast ofurmannleg vegna internetsins og líta á möguleika á heimavistarskóla sem dásamlegt tækifæri þökk sé Harry Potter bókunum/kvikmyndunum, mikilvægi þess að ef... gæti' ekki vera lengra frá nútíma áhyggjum. Reyndar virðast margar senur svo framandi og ýktar að þær gefa í skyn innblástur fyrir The Wall eftir Pink Floyd. Maður ætti aldrei að hafa persónulega hlutdrægni gegn kvikmynd meðan á gagnrýni stendur, og til hliðar við hina festu dagsetningu þessarar myndar eru nokkrir gallar sem aðrir hafa yfirsést. Lindsay Anderson var þekkt fyrir að vera aðdáandi Luis Buñuel, auk þess að vera almennt of klár í eigin þágu. Og þrátt fyrir beinskeytta frásögn í gegnum fyrsta og annan þátt, tók seinni hluti verksins í gíslingu af þorskinum Buñuel súrrealisma og erfiðar tilraunir til táknfræði. Anderson var ekki fær um þetta afrek vegna ofgreindrar tortryggni hans, og sá ekki að Buñuel var glaðvær í starfi sínu. Ég hef ekki fundið neinn gagnrýnanda sem er meistari „prestsins í skúffu“ og er næstum viss um að hann fær enn hliðarsvip frá þeim sem dýrka þessa mynd. Endirinn er ekki svo mikið hnitmiðaður högg á hið viðurkennda stétta-/gildakerfi, heldur blautur smellur á skotmark sem er á hreyfingu. Breska opinbera skólakerfið var staðfastlega fyrir miðstéttina (efri skorpan var kennt heima af einkakennurum). Og aðferðin við ef... var að haka við kassa almenningsskólalífsins sem Lindsay taldi að hefðu verið ókannuð í kvikmyndum, og þar með eyðilagt tilgerð millistéttar. Samkynhneigð, kynslóða hnífapör, kaldar sturtur o.fl. Í raun og veru HAFI verið fjallað um slík mál í mörgum öðrum stórkostlegum breskum myndum, ef... aðeins fært þau á oddinn. Browning útgáfan var skáhallari fordæming af slíkum glæsibrag, svo aðeins eitt sé nefnt. ef.... er einkennilega skrítið og er einfaldlega ekki hægt að skoða það með nútímalegum (sérstaklega amerískum) augum. Hrós til Anderson fyrir að forðast Mick og Kieth í þágu afrísks söngs og nokkrir brúnkökupunktar fyrir dulda hómóerótíska yfirtóna. Dregið var frá stigum fyrir tilgerð, að koma á fót persónum sem hverfa og hvetja til glögga byltingar sem varð að engu.