The Ascent (1977) Larisa Shepitko er nafn sem mjög fáir kannast við. Bjartur ferill hennar sem leikstjóri stóð aðeins yfir í einn áratug og endaði skyndilega með hörmulegu bílslysi. Þrátt fyrir stuttan feril tókst henni þó að búa til nokkrar af bestu sovésku kvikmyndum síns tíma. Síðasta mynd hennar, The Ascent, er almennt talin ein besta sovéska kvikmyndin á áttunda áratugnum. Engu að síður hélst verk hennar í myrkri öll árin sem fylgdu, venjulega aðeins fáanleg í sjaldgæfum og lélegum eintökum á myndbandi. Það hefur nú breyst þökk sé fólkinu hjá Criterion. Þeir hafa gefið út tvö af bestu verkum Shepitko í gegnum Eclipse-deildina sína - Wings, og næstsíðasta meistaraverk hennar The Ascent. Sem gerist á myrkustu dögum síðari heimsstyrjaldarinnar í snævi dreifbýli Rússlands, þvælast tveir flokksmenn um landið í leit að mat eftir veisluna sína. er ráðist af eftirlitsmönnum nasista. Þeir áttu upphaflega bara að fara á bæ í nágrenninu, en þegar þeir koma finna þeir hann rifinn af Þjóðverjum. Þeir vilja ekki snúa aftur tómhentir og halda áfram dýpra inn á óvinasvæði. Á leiðinni verða þeir ekki aðeins að horfast í augu við óvinahermenn heldur erfiðar aðstæður rússnesku sléttanna, hugsanleg svik og eigin sálir. Kvikmyndin fellur ekki undir einfölduð söguþræði eða áfangastaði. Það tekur á erfiðum spurningum af sársaukafullri skynsemi. Það tekur aldrei auðveldu leiðina eða gefur okkur hughreystandi svör. Seinni helmingur myndarinnar er fullur af siðferðislegum vandamálum. Shepitko sýnir okkur hina nánu hryllingi stríðs í gegnum innbyrðis átök milli Rússa - þeirra sem tóku þátt og þeirra sem börðust á móti. Þó að hún sýni samstarfsfólkið sem skýra hæla, sýnir hún engu að síður hvers vegna margir snerust að slíkum aðferðum - að lifa af. Í myndinni eru ýmsar trúarlegar tilvísanir, sérstaklega til aðdraganda krossfestingarinnar. Þetta er andlegt ferðalag, inn í hjörtu, sálir og huga hinna tveggja flokka og þeirra sem þeir hitta. Shepitko og kvikmyndatökumaður hennar fanga ferðina í fallegri svarthvítri ljósmyndun. Myndavélin hreyfist í löngum skotum, líkt og myndavélaverk annars fremsta kvikmyndagerðarmanns Rússlands, Andrei Tarkovsky. Shepitko, líkt og margir aðrir, var greinilega undir áhrifum frá stíl Tarkovskys og Uppstigningin tekur nokkrar af taktfastum tónum sínum úr Childhood Ivan. Þetta er töfrandi mynd að horfa á og gerir frábært starf við að fanga kalt og ógnvekjandi andrúmsloft hernumdu Rússlands. Eiginmaður Shepitko myndi heiðra frábæra mynd hennar áratug síðar. Elem Klimov gerði sitt eigið stríðsmeistaraverk með einni bestu mynd sem ég hef séð - Come and See. Sagan og þemu þeirrar myndar voru greinilega undir áhrifum frá The Ascent. Þó að þessi mynd sé líka frekar óljós fékk hún mun meiri athygli en nokkur af myndum Shepitko. Það virkaði hins vegar sem brú til Shepitko og hefur verið ein besta hjálpin til að halda verki hennar á lífi. The Ascent er sannarlega stórkostleg mynd og ætti með réttu að teljast ein af bestu myndum sjöunda áratugarins. Það er töfrandi kvikmyndataka er hvetjandi; skap þess er ógnvekjandi ekta; og lærdómar þess eru ógleymanlegir. Það er, í hvaða skilgreiningu sem er á orðinu, ekkert minna en meistaraverk. Hversu óheppilegt að ferill Shepitko hafi verið styttur þegar hann var að ná hámarki.