Þó ég mæli ekki með þessari mynd mæli ég ekki heldur með því að lesa þessa umsögn án þess að sjá myndina fyrst. Þó ég hafi ekki gefið upp endirinn, eða flestar söguþræðir, væri best að skoða þessa mynd án nokkurra fyrirfram upplýsinga. Það er erfitt að benda á aðalvandamálið við myndina Donnie Darko, þar sem það er margt sem þarf að takast á við. Richard Kelly, í fyrstu kvikmynd sinni í fullri lengd, virðist hafa safnað nógu mörgum senum af reiði unglinga, ofsakvömmum seint á nætur, sjálfsréttlátum réttlætingum og ómóðgandi, banalri heimspeki til að hvetja tuttugu unglinga-angstdrama; maukaði þær síðan í einn tveggja tíma pakka með sci-fi ívafi. Niðurstaðan er mjög átakanleg - af öllum röngum ástæðum. Myndin reynir að leiða áhorfendur inn á flóknar slóðir án nokkurrar tilfinningar fyrir táknrænni eða merkingu, fá þá til að hafa samúð með einvíddar persónum og vonast umfram allt til að þeir hunsi vanþróaða söguþráðinn, fullan af ósamræmdum lausum endum, með því að fela hann undir spónn af CGI áhrifum og nýsúrrealisma. Aðalpersónan, Donnie Darko, er ungur maður, skuldbundinn til meðferðar, misskilinn af vinum sínum og gerður fjandsamlegur og óánægður með líf sitt í úthverfum. Okkur er ætlað að finnast hann vera gáfaðri en skólafélagar hans, þó að stundum sé erfitt að gera það. Til dæmis, þegar einn vinur hans kemur með fáránlega kenningu um Strumpana, og Donnie mótmælir sinni eigin kenningu, kvartar vinur hans yfir því að Donnie hafi hagað sér „allt klár“. Ræða Donnie er hins vegar ekkert gáfulegri en vinur hans - bara reiðari. Eina skýra vísbendingin um gáfur hans er lýsing skólastjóra hans á stöðluðum prófum hans sem "ógnvekjandi;' en miðað við hnign leikstjórans gegn einfaldri flokkun mannlegra þátta (eins og sést í FEAR-LOVE röðinni) er þetta léleg staðgengill persónuþróunar. Donnie tekur ávísað lyf til að berjast gegn geðrænum vandamálum, sem ekki er fjallað beint um í þessari mynd. Reyndar er allt útgáfa eiturlyfjanna vanmetið og eitt fyrsta tækifæri sem leikstjórinn hefur til að leysa myndina er glatað. Tvíræðni í undarlegum örlögum Donnie, möguleikinn á að allt þetta geti verið ímyndunarafl hans, er ýtt í bakgrunninn og gerir myndina 100 prósent vísindaskáldskap. Þetta væri í sjálfu sér ekki slæmt nema hvað "vísindin" á bak við "skáldskapinn" eru mjög skjálfandi. Skýringar á tímaferðalögum eru veikar, hljóma í besta falli eins og aðskilið, óupplýst röfl. Við fáum þá hugmynd að höfundur myndarinnar hafi einu sinni lesið bók um tímaflakk eða nokkra kafla, og man ekki alveg hvernig hún virkaði, en var viss um að hún væri virkilega áhugaverð og vildi vinna hana inn í myndina. Vísindahlutinn, þar af leiðandi, er meira háður dýrum tölvuteikningum en raunverulegri þróun kenninganna sem um ræðir (á einum tímapunkti segir kennari sem ræðir um tímaferðalög að ef hann heldur áfram að tala um efnið yrði hann rekinn. Svo virðist sem ekki þörf á frekari skýringum). Samskipti Donnie við gest úr framtíðinni leiða til þess að hann fremur ýmsar grimmar aðgerðir. Réttlætingin fyrir þessum aðgerðum er erfiður bransi. Hann skemmir skólann sinn en það er allt í lagi því skólinn hans kemur ekki fram við hann eins og manneskju. Refsing hans yfir hrollvekjandi sjálfsálitsfulltrúa (nokkuð lík persónu Tom Cruise í Magnolia) leiðir til opinberrar niðurlægingar mannsins. En ættu áhorfendur að trúa því að Donnie sé einhvers konar hefndarengil, sem ber sig gegn fáfræði og lauslæti? Sjálfur virðist hann fáfróður um áhrif þessara aðgerða fyrr en eftir á. Burtséð frá þessum göllum er myndin full af flötum, óáhugaverðum alhæfingum um mannkynið. Sagan gerist árið 1988, rétt fyrir Bush/Dukakis kosningarnar, og leikstjórinn kemur inn á þetta atriði í myndinni. Áherslan nær hins vegar nákvæmlega svona langt: Hinn grimmur faðir Donnie er að kjósa Bush, en frjálslynd, uppreisnargjörn dóttir hans ætlar að kjósa Dukakis. Það er ekkert sem líkist pólitískri yfirlýsingu hér; einfaldlega yfirlýsing um hið augljósa. Hið fyrrnefnda er ekki nauðsynlegt til að gera góða mynd, en það síðarnefnda ætti að vera útundan. Sömuleiðis er hugljúf ræða Donnie um að geta ekki sett allar mannlegar tilfinningar í hina bláu flokka „ótta og „ást“; þetta biður ekki áhorfendur um að gera stórt stökk af skilningi. Allir vita að það eru fleiri en tveir menn. tilfinningar, og sérstök áhersla á þessa staðreynd er einskis virði. Herra Kelly hyllir nokkur tákn poppmenningar níunda áratugarins í mynd sinni: E.T., Stephen King, Strumparnir, Aftur til framtíðar. Í hjarta sínu er þessi mynd eins og leikstjórinn virðing fyrir sjálfum sér, safn af eigin reynslu, áhugamálum, persónulegum hetjum og andstæðingum, staðhæfingum og óhrifum, gróflega saumað saman af óþjálfuðum höndum.Heil lögin eru spiluð á tónlistarmyndbandsformi við athafnir persónanna, að því er virðist vegna þess að leikstjóranum líkar við lögin. Persónur sem eiga lítið sem ekkert við söguþráðinn (þar á meðal erkitýpíska hrekkjuna, feita stelpuna og hægri sinnaða fávitakennarann) fá óþarfa fókus, því leikstjórinn vildi endilega pakka þeim inn á einhvern hátt. Óþægilega klúðrið sem er Donnie Darko lætur okkur velta því fyrir okkur hvort herra Kelly eigi nóg af hugmyndum eftir í hausnum á sér til að gera aðra mynd, eða hvort hann hafi sóað allri sköpunargáfu sinni í einni tilgangslausri, ringulreið og hvikandi áreynslu. Einkunn mín: 1/10.