Besta myndin um orrustuna við San Antonio í Texas í mars 1836 var Epic John Wayne, THE ALAMO frá 1960. Í einstöku starfi sem framleiðandi leikstjóra, sem setti hann tímabundið fjárhagslega, sýndi Wayne að hann væri hæfileikaríkur í kvikmyndagerð fyrir utan helgimyndaleikhæfileika sína sem persónugervingur vestursins. Ég hef tjáð mig um myndina í umsögn um kvöldið og og Ég benti á að Wayne og James Edward Grant (handritshöfundurinn) tókust á við nokkur atriði sem voru varla nefnd í fyrri myndum um bardagann. Þeir komu með þrælahaldið. Þeir ræddu einnig að lokum framlag staðbundins mexíkóska landeigandans Juan Seguin sem mikilvægs leiðtoga í sjálfstæðisstríðinu á pari við Crockett, Bowie, Travis, Austin og Houston. En það var einn veikleiki (þó vel falinn) í myndinni. Wayne vann hörðum höndum að því að steypa það almennilega og hugsaði um marga fyrir aðalhlutverk í henni. En hann höndlaði ekki almennilega leiðtoga óvinasveitanna, Antonio De Santa Anna hershöfðingja. Hlutverkið var leikið af óljósum leikara, Ruben Padilla (á þessu borði sýnir þráður hans aðeins þrjár einingar skráðar). Padilla var ekki með neina talaða glugga (jafnvel á spænsku). Og þó að hann sé með eitt af síðustu skotunum í myndinni, er hann sýndur sem þögull harðstjóri, sem fylgist með brennandi líkum Bandaríkjamanna og bandamanna þeirra. : ÞRETTJÁN DAGAR TIL CLORY), er hún besta myndin í að sýna manninn sem var (frá 1836 til 1854) leiðandi bogeyman fyrir bandaríska stefnumótandi. Raul Julia var dásamlegur sviðsleikari. Ég var svo heppinn að sjá hann í framleiðslu (seint á níunda áratugnum) af ARMS AND THE MAN á Manhattan, sem Sergius. Hann var aldrei leiðinlegur, og venjulega fyrsta flokks í leik sínum. Hér sjáum við sjálfhverfa skrímslið þegar hann er verstur. Ekkert er ásættanlegt sem passar ekki við óskir eða athafnir Santa Önnu. Það getur verið misbrestur á reglumanni í hernum að koma með eitthvað sem hann óskaði eftir nógu hratt, eða það getur verið kurteisi þessara „erlendu sveitunga“ (eins og hann sá Bandaríkjamenn) í því að hnykkja ekki á sjálfum sér, „Napóleon frá Vesturlöndin". Santa Anna var forseti Mexíkó fimm eða sex sinnum á árunum 1830 til 1855. Hann hélt því fram að hann hafi fyrst tekið þátt í að steypa forseta af stóli vegna þess að forsetinn uppfyllti ekki stjórnarskrá landsins, en það væri valdið sem hélt honum gengur ár eftir ár. Það er sorgleg ummæli að hann hafi verið leiðandi sagnfræðingur í Mexíkó á þessum tveimur áratugum. Enginn stjórnmálamaður eða hermaður myndi rísa upp til að hnekkja honum fyrr en Benito Juarez gerði það seint á 1850. Upphaflega hélt hann fram miklum frjálslyndum hugsjónum, en hann viðurkenndi einu sinni að íbúar Mexíkó væru börn sem þurftu leiðsögn í hundrað ár áður en þeir gætu stjórnað sjálfum sér (og þannig hljómar hann eins og Gilbert Roland í CRISIS að tala um fólkið sem hann hefur hjálpað til við að leiða gegn Jose Ferrer). Það ótrúlega við hann var að honum tókst að halda áfram að koma aftur. Stefna hans voru hörmungar. Þó að við vitum um árás hans á Texas (til að leggja niður uppreisn þar), reyndi hann líka að stækka til Guatamala (og sá sig líklega stjórna stórum hluta Mið-Ameríku). Hann sigraði á Alamo, en með miklum mannslífum. Fjöldamorð hans á mönnum Fannins ofursta í Goliad var óafsakanlegt (maður gæti lagt fram mál fyrir eyðileggingu varnarmanna Alamo sem börðust til hins síðasta, en Fannin hafði gefist upp). Svo komu hörmungarnar í San Jacinto, þar sem her hans var þurrkaður út (hann tókst ekki að gera fullnægjandi varúðarráðstafanir til að fylgjast með bandarísku hernum). Hann var handtekinn, niðurlægður og neyddur til að skrifa undir uppgjöf Texas. Houston var góður við hann: hermennirnir vildu kveikja á honum. Fyrir utan að hafa misst fótinn í bardaga gegn Frökkum árið 1838 tókst honum að særast ekki í flestum stríðum sínum. Hann hafnaði nauðungaruppgjöf Texas, en gat ekki óþarft hernaðarlega. Þess í stað myndi hann leiða Mexíkó til ósigurs í stríðinu 1846 - 48 gegn Bandaríkjamönnum, sem leiddi til Mexíkóþingsins. Bandaríkin voru nógu "sæmandi" til að borga Mexíkó $15.000.000 fyrir suðvesturhlutann, en Mexíkó tapaði helmingi landsvæðis síns. Hann yrði forseti í síðasta sinn árið 1853, í tæka tíð til að gefa hryllilega slæmri stjórn Franklins Pierce er það eitt augnablik af dýrð - Santa Anna seldi landamæri Arizona og Nýju Mexíkó ("Gadsden-kaupin") til Bandaríkjanna. Enginn annar Mexíkóforseti (ekki einu sinni Porfirio Diaz) hefur nokkurn tíma kostað landið sitt svo mikið (Diaz seldi sig upp til erlendra viðskiptahagsmuna, en hann byggði upp efnahagsvöðva Mexíkó með því að gera það). Hann var gerður útlægur árið 1855 og settist að í Staten Island. Þar tókst honum að vinna sína mest skapandi vinnu: hann kynnti chicle til Bandaríkjanna og það varð tyggjó. Eitthvað afrek! Santa Anna hennar Julia er yngri en hinn æfði tortryggni og svindlari sem varð besti landakaupaumboðsmaður Bandaríkjanna. Hann ætlar ekki að standa í andstöðu og hann hoppar í tryllta reiðikast með augnabliks fyrirvara. Oftast heldur aðalaðstoðarmaður hans, Black ofursti (David Ogden Stiers, hér bresk fæddur liðsforingi) tungu hans - hann vill ekki vera fyrir skotsveit eins og hann gæti verið. En Stiers er síður en svo töfraður af yfirmanni sínum. Í lokin, þegar hann er ein með eiginkonum hinna látnu Alamo varnarmanna, leggur Stiers til að þeir segi heiminum hvernig Santa Anna er í raun og veru. Og þeir gerðu það!