Ég hef verið aðdáandi Heaven's Gate frá fyrstu útgáfu. Ég hef séð hana að minnsta kosti hálfan tylft sinnum og hef lengi hugsað um hana sem meistaraverk. Þannig að það var með spennu og tilhlökkun sem ég tók mig til og sá klippingu leikstjórans sem var endurreist. Mér til undrunar varð ég fyrir vonbrigðum að sjá hana aftur og hef síðan endurskoðað mat mitt á myndinni. Heaven's Gate snertir mikilleika á köflum, en á heildina litið skortir þema- og frásagnarsamkvæmni og ástríðufullan brýnleika sem einkennir sannarlega frábæra kvikmynd. Í fyrsta lagi tvö tæknileg vandamál: Hljóðgæðin eru dreifð í gegnum myndina, stundum á jaðri við óheyranleika. Sumt af þessu er kannski viljandi - leið til að líkja eftir glundroða og rugli sögunnar þegar hún er að þróast. En á lykilpunktum er ekki hægt að skrá hvað það er sem persónurnar eru að segja. Kvikmyndatakan er álíka dreifð. Myndirnar skortir skerpu og sérstöðu í smáatriðum. Niðurstaðan er ákveðinn kornleiki og skortur á myndrænni skerpu sem tekst að gera forgrunn og bakgrunn óskýran. Skipulagslega er frásögnin út í hött, eins og Cimino geti ekki alveg gert upp hug sinn um hvaða áhrif hann sækist eftir. Hann vildi epic, svo sannarlega. En pastoral eða dramatísk epík? Myndin situr órólega og ósannfærandi á milli stíla, og kannski jafnvel tegunda. Stundum minnti það mig á 'Days of Heaven' eftir Terrence Malick eða jafnvel 'Elvira Madigan' í sljóum hraða og glæsilegu senumálverki. Á öðrum tímum hótar það að breytast í sterkan „vestra“ sem er meira í ætt við „The Wild Bunch“. Reyndar býður síðarnefnda myndin upp á lærdómsríka viðmiðun til að meta „Heaven's Gate“ þar sem hún deilir sömu tímabilsáhyggjum og notar svipaðan tón af tvíræðri nostalgíu fyrir dekkri en hetjulegri Ameríku. Þessi skipulags- og þemaóvissa hjálpar ekki við lélega handritið sem hljómar oft þvingað og ögrandi í eyranu. Niðurstaðan er óeðlileg tilfinning fyrir tímatali. Nánast mikilfengleiki Himnahliðsins býr í föstum leikatriðum þess. Sérstaklega er rúlluskautaröðin ótrúlega falleg, ein af mest áhrifaríkustu senum sem teknar hafa verið á kvikmynd. Önnur leikmynd sem virkar mjög vel hvað varðar sameiningu þema, stemningu og umgjörð á sér stað þegar Kristofferson og Huppert fara að hjóla í nýja riggja að vatninu og hún þvo sér á meðan hann sefur í skugganum. Slæmt skeiðið, áhrifamikil tónlist og stórkostlegt landslag sameinast í þessu atriði til að sýna á sannfærandi hátt ástarsöguna sem gæti bara verið kjarninn í myndinni - og sem hefði getað verið bjargvættur hennar ef fylgt var meira sannfærandi. Sumir gagnrýnendur hafa kvartað yfir lengdinni myndarinnar. Þetta í sjálfu sér truflar mig ekki. Góð mynd getur ekki verið nógu löng. Endurheimtu mínúturnar eru mikilvægar til að endurheimta hvatann og persónusköpunina sem er fjarverandi í klipptu útgáfunni, og þær eru fullar af myndrænum áhuga. Kannski liggur aðaldýrðin í Heaven's Gate í sársaukafullu hljóðrásinni. Endurtekið valsmótíf og mismunandi stig þess í gegn (heil hljómsveit, gítar, einleiksfiðla o.s.frv.) gefur forgrunnshreyfingunni hrífandi eiginleika og kemur á þemasamkvæmni sem vantar í frásögnina sjálfa. Þrátt fyrir augljósa galla hennar, einkum fjarveru sannfærandi frásögn, það er mikilfengleiki yfir myndinni. Maður yfirgefur kvikmyndahúsið með sorgarfulla tilfinningu fyrir saknað mikilleika og ósk um að Cimino gæti endurskoðað myndina -með visku tímans og eftiráhugsunar, til að leiðrétta það sem er svo illa að.