CitizenX(1995) er svar þróunarlandanna við Silence of the Lambs. Þar sem „Þögn“ skelfdi hugarró okkar, „borgari“ þreytir okkur og hryggir okkur í staðinn. Þessi dramatisering af Chikatilo-málinu skilar sér frekar vel, þökk sé vestrænni vináttu tveggja Rostov-lögguna sem verða jafningjar. CitizenX gæti líka mótmælt(!) dauðarefsingum mun betur en The Life of David Gayle eftir Kevin Spacey (2002). Machiavellisk spendýr, undir þeim liggja limbískir heilar (eðla-rökfræði). Hvers vegna grýttu tvö börn, sem vissu betur, smábarn sem þau rændu til bana? Hvers vegna æpa blóðþyrstar konur „li-lilililililii“ við óviðeigandi hryðjuverk? -Mitt eigið hugtak fyrir þetta er `limbic domination', eðla-rógík hvötin til að drottna yfir `óvini'. Ef þú ert með orðin "óvinur"/"hefnd" í orðaforða þínum, ertu auðveldlega fær um "limbísk yfirráð". Í Rostov níunda áratug síðustu aldar, sem var í rúst í síðari heimsstyrjöldinni (staðsett við mynni Don árinnar nálægt Svartahafi), var ekkert bælt niður. Hvatning Andrei Chikatilo um „limbísk yfirráð“ frá því að yfirbuga siðmenningarlög hans. Auðveldu fórnarlömb Chikatilo(Jeffrey DeMunn) voru fátæklingar, venjulega börn, sem riðu millibæjarlest sér til skemmtunar, þar sem þeir höfðu ekki efni á öðru. CitizenX minnir okkur á að afneitun hömlulauss sovésks skrifræðis hafi kostað lífið 52 slíkra ` lömb'. Raðmorðingi Rostovs gekk laus í næstum 7 ár EFTIR að lögreglan handtók hann og sleppti honum. Pólitíkvæðing glæpabardaga er skaðleg lögreglusveitum alls staðar. Þrátt fyrir að lögregla þjáist reglulega af spillingu um allan heim, í vestri, getur atkvæðagreiðsla stjórnmálamanna leitt til langvarandi samkeppni milli stofnana, sem hindrar samræmdari viðbrögð við glæpum. Í Sovétríkjunum CitizenX þjáðist hins vegar morðingjadeild Viktors Burakovs (Stephen Rea) af kúgandi skrifræði. Geoffrey DeMunn leikur hinn geðsjúklega ófullnægjandi Chikatilo með gallalausu en vanmetnu yfirvaldi - að því marki að hann er algjörlega óljós. Í raunveruleikanum hafði Chikatilo líka lífsreynslu að blandast inn í og ​​komast hjá handtöku. Eftirför hans stendur aftur á móti út sem undarlegur fugl, gefinn fyrir óboðnum, barnalegum útbrotum. Kannski af hönnun Stephen Rea gefur mjög undarlega frammistöðu sem Burakov réttarlæknir. Rússneski hreimurinn hans Rea er órjúfanlegur; og Burakov hans er húmorslaus og nöturlegur, á skjön við alla. Svo er það Donald Sutherland sem gengur í burtu með myndina. Fetisov ofursti frá Sutherland, yfirmaður Burakovs, og í fyrstu eini stuðningsmaður hans, er of hófsamur, þolinmóður hermaður, en virðulegur vagn hans ber vitni um áratuga skriffinnskuverk. Endurvakning hans sem rökvísindadrifinn en samt ástríðufullur lögga verður hornsteinn hugsjónastefnu myndarinnar. Joss Ackland snýr aftur sem grimmur apparatchik, ráðherra kommúnistahugmyndafræði Bondarchuk, sem hefur umsjón með rannsókninni. Auðvitað ógilti hann handtöku líklegast grunaða, kommúnista, árið 1984, manni sem var með reipi og hníf í töskunni, sem ætlaði að fara heim: Andrei Chikatilo. Brátt skipti hann Burakov út fyrir annan Moskvu apparatchik, rannsóknarlögreglumanninn Gorbunov(John Wood), þar sem hann krefst þess að rannsóknin beinist nú að „þekktum samkynhneigðum“. Fyndnasta atriði þessarar dapurlegu, dapurlegu myndar kemur á stofnanabundinni áreitni Bondarchuks og Gorbunovs: ein heimsk lögga segir einlæglega: „Eins og mig grunaði, félagi, þá er þetta saurlifnaður. Ég hef gert nokkrar teikningar--merki um grenjandi hlátur. 5 árum eftir að líkin byrjuðu að hrannast upp, árið 1987, reyndi lögreglan loksins að leita eftir glæpasögum. Eini samvinna sovéski geðlæknirinn var Dr Aleksandr Bukhanovsky (Max Von Sydow), sem kallaði UNSUB „CitizenX“. Síðar sagði hann einnig við Fetisov og Burakov að "... saman mynduð þið yndislega manneskju". Við erum sammála. Hinn langdreginn hraði, dreifður yfir áratug, fangar fullkomlega hina stofnanatregðu Glasnost - "opinleikinn" - sem var það ekki. Andstæðan við Perestrojku - "endurskipulagningu" - hefði ekki getað verið meiri fyrir málið. Þó Chikatilo væri enn á ferð um járnbrautarstöðvar voru áætlanir lögreglu um það bil að bera árangur. Árið 1990 var Fetisov ofursti gerður að hershöfðingja. Óvinur hans Bondarchuk hvarf af vettvangi og leyfði rannsókninni að lokum að halda áfram án pólitískra afskipta. Starfsfólk, samskipti, kynning - allt í einu var allt í boði. Á aðeins einni nóttu af símhringingu fékk Fetisov þunglyndum réttarlæknisstjóra sínum aðgang að raðmorðsstarfshópi FBI í Quantico, þar sem Fetisov komst að því að starfsfólki er reglulega skipt út af raðmorðsmálum til að koma í veg fyrir slíkan sálrænan skaða hjá rannsakendum. Fetisov ráðleggur nýlega ráðinn yfirmaður réttarlæknis hans, nú Burakov ofursti, af öllum þessum breytingum í snjóflóði játningar sem verður að stórskemmtilegu vatnaskilum myndarinnar. Fetisov er blíðlegasta afsökunarbeiðni sem ég hef séð á kvikmynd: „Í einkamáli, ég bið þig og konu þína innilega afsökunar. Ég vona að þú getir einhvern tíma fyrirgefið mér fáfræði mína,“ hvíslar hann næstum því. CitizenX er kvikmynd af hæsta gæðaflokki, sem er framleiðsla á HBO. Útlitið lítur ekki aðeins út fyrir að vera ósvikið (aðeins tekin í niðurnípnustu hlutum annars stórbrotnu Búdapest), heldur er svífa hljóðrás Randy Edelman algjörlega yfirþyrmandi - og oft okkar eina frest frá hráslagalegri grimmdinni. Þeir sem tala ungversku munu kannast við marga ungverska hreim og inneign. Raunveruleg morð Chikatilo eru sýnd sem dökk, afbrigðileg hegðun sem stafar af eðlisgöllum og fáfræði í jafn dökkum heimi. Þetta gerir það að verkum að morðin virðast ekki-alveg-út af stað - en auðvitað voru þau það. Eins og Kennedy forseti minnti okkur á, „þykjum við öll vænt um framtíð barnanna okkar“. CitizenX tjáir fullkomlega að morð sé miklu grimmilegra og ruddalegra en nokkur hefndarfantasía gæti gefið til kynna. Raðnauðgarar nauðga til að drottna yfir; raðmorðingja drepa til að drottna. Það gera sumir hermenn líka. Slíkir "limbic dominators" gera fátæka menn. VIÐVÖRUN-SPOILER:-------------------------------------------- ---------- Hinn raunverulegi Andrei Chikatilo VAR afkastamesti þekkti raðmorðingi heims. Hann var dæmdur sekur og tekinn af lífi árið 1992 á sama hátt og allir dauðadómar Sovétríkjanna: eitt skot í hnakkann. Heimskulegt, slíkar aðferðir eyðileggja alla möguleika á að rannsaka fráviksheila eftir dauðann. Niðurstaða:---------------------------------------- --------------------------- Besta niðurstaðan er alltaf að koma í veg fyrir morð, ekki saksókn þeirra. Aftökur tryggja bara að samfélagið geti ekki lært af hinum flókna veruleika dauðsfalla þegar við sendum jafnvel sögulegar vísbendingar um HVERNIG/HVERS VEGNA þeir dóu. Ekki læra morðingjar eftirsjá ef þeir eru dauðir. Hefnd afmáir ekki fórnarlömb. Að biðja um blóð morðingjans er ekkert betra en mótdrottning - þegar það er of seint. Hefnd fyrir hönd syrgjandi er ekki réttlæti fyrir hinn látna - það er friðþæging fyrir lifandi.(10/10)