Jafnvel þrátt fyrir alla kvikmyndina sem fjallar um áverka Víetnamstríðsins (Stiga Jakobs, Dádýraveiðarinn, Apocalypse Now og Taxi Driver að vissu leyti) finnst manni að við vitum ekki einu sinni helminginn af því sem gerðist. Jafnvel að íhuga hryllinginn er ómanneskjulegt. Og framfarir - eða hörfa? - að ómannúð sem hún krefst er lykilatriði í Apocalypse Now, stærstu og einni mikilvægustu mynd Coppola sem gerð hefur verið. Lauslega byggð á klassík Joseph Conrad frá 1902, "Heart of Darkness" sem segir frá tapi á geðheilsu og spillingu siðferðis sem fylgir fjarlægð frá siðmenningunni - yfirborð dýralegs eðlis, eins og það var, a la Lord of the Flies - það færir sagan af líkamlegu og sálrænu ferðalagi til Víetnam. Sagan er af Willard, hershöfðingja sem ráðinn var í sérstakt verkefni til Kambódíu eftir að fyrsta vaktferð hans í Víetnam hefur borist. Willard í upphafi myndarinnar er fastur í Saigon, sálfræðilega ófær um að fara aftur heim - og endurómar hræðilega Nicky í The Deer Hunter. Því er haft samband við hann: Verkefni hans er að myrða fráfallinn Græna berettu sem hefur einangrað sig í afskekktum útvörðum við Nung-ána, og sem er sagður hafa orðið gjörsamlega brjálaður - dýrkaður eins og guð af innfæddum og drepið óspart. Þessi maður heitir Kurtz ofursti, leikinn af Marlon Brando í næstbesta hlutverki ferils síns (það besta er Stanley Kowalski í A Streetcar Named Desire). Þegar Willard siglir upp ána á herbát með hermönnum í fylgd, verður vitni að hryllingnum og geðveikinni – og yfirgnæfandi tilgangsleysi alls – til skelfilegrar samúðar og samsömunar með Kurtz áður en þeir hittast. Þegar þeir gera það virðast aðferðir Kurtz í raun ekki eins rangar eða eins og þær ættu að gera, og þær virðast sannarlega ekki of óvenjulegar eða óviðeigandi. Apocalypse - staður handan siðferðis, útvörðurinn á enda veraldar. Tap siðmenningarinnar, missi dómgreindar, sjálfs. Einleikur Kurtz um ódæðisverk sem hann varð vitni að sem Græna berettu, og síðari opinberun hans, er ein hryllilegasta og vel fluttasta ræða kvikmyndasögunnar. Myndin fjallar um áföll, um mannsandann og brot hans - hér líkist hún dádýraveiðaranum og alveg eins góð. Apocalypse færir hins vegar mörk þess sem við getum þolað á heimsvísu - yfirgripsmikið myndefni Coppola af rökum, gruggugum frumskógum Kambódíu og opnunarröð þyrlna innan um springandi skóga og appelsínugulan himin - sett á einkennilega viðeigandi Doors hljóðrás - auk kaldhæðnislegra atriða á ánni og loftárásar á þorp þar sem Wagner sprengdi úr hátölurum (sena sem hefur farið niður sem ein kaldhæðnasta, myrkur húmorískasta og sláandi tilgangslausasta stríðsmyndin alltaf) - þetta stuðlar allt að tilfinningu Apocalypse - heimsendi - og ekki á einhverjum fjarlægum tímapunkti í framtíðinni, heldur Apocalypse Now and forever. Dádýraveiðarinn er miklu nærtækari og persónulegri, jafnvel má sjá af titlinum, og sýnir heildaráhrif áverka á sálarlíf hvers og eins, niðurbrot mannssálarinnar og getu hennar til að gefa sig hvort sem er algjörlega undir myrkraöflin. , eða að haltra á. Þess vegna eru báðar myndirnar jafnar - þær eru tveir hlutar af sama hlutnum. Í "Heart of Darkness" er Kurtz sýndur sem andstæður milli siðferðis (siðmenningarinnar) og innri villimanns síns. Í Apocalypse Now hefur Kurtz skilið öll átök eftir. Hann er handan góðs og ills. Hann hefur sleppt siðferði sínu eins og drukknandi maður sleppir frelsandi hendi augnablikunum fyrir andlát sitt. Kurtz bíður svo sannarlega bara eftir dauðanum og vitnar í T. S. Eliot í musteri sínu fyrir sjálfan sig, týndan í frumskóginum. Síðustu orð hans, og þau orð sem endurómuðust í lok myndarinnar, eru: "Hryllingurinn ... hryllingurinn." Hann á við hið óendanlega tóm tilverunnar, í sálarlífi mannsins og í kolsvarta tómleikann í hans eigin huga, þar sem grimmdarverkin fæðast að nýju. Það er ómögulegt að tjá með orðum þá upplifun sem maður fer í gegnum við að horfa á þessa mynd - upplifunina, í stuttu máli, sem Willard upplifir á ferð sinni. Lokahlutinn, við útvörðinn, nánast í raun sambærilegur við bróðursenuna í The Deer Hunter, er eitt það djúpstæðasta, rólegasta og tælandi truflandi sem ég hef séð.