„Landslag eftir bardaga“ opnar á flótta föngum yfir snævi fullum af girðingum - í frekar fyndnum hreyfingum í fylgd Vivaldis Four Seasons. Snertandi opnun. En við lærum fljótlega að þekkja þessa fanga sem múg, og þegar þeir (einnig meðhöndlaðir með húmoristi) grafa mann lifandi stoppar söguhetjan um stund, en er fljótlega meira upptekin við að finna bækur úr búðunum sem var lokað en að hugsa um náungann. .Restin af myndinni gerist í amerískum búðum þaðan sem fangarnir eru ekki látnir lausir, í einhvers konar hálfu frelsi, hálfgerðum búðum. Fullkomið sett fyrir rannsókn á stríðsglæpastarfsemi, bandarískum herbúðum, pólskri þjóðernishyggju, kaþólsku, sorg og mannlegri eymd almennt. Kvikmyndin tekur mikilvæga stefnu. Konur koma inn og með þeim breytir filmur birtu, lit og skapi. Á sama tíma kemur í ljós að þessir fangar voru þrælar í helförinni. Ég held að megin undirliggjandi pólitískt þema myndarinnar verði meðferð mannkyns á gyðingum undir og eftir heimsstyrjöldina, og ekki aðeins útrýmingar nasista, heldur að mannkynið lætur það gerast - og neyðir það jafnvel út úr Evrópu eftir stríðið. Á tilfinningalegu stigi fjallar myndin um sorg og vandamálið við að láta sorgina koma, hvernig umhverfið gerir sorg erfiða og hversu erfitt það getur verið að deila sorg fyrir fólk með mismunandi reynslu. En myndin er teppi af undirliggjandi mótsögnum, húmor, kaldhæðni og skyndilegri fegurð. Nokkrum sinnum í myndinni leikur sígaunarfangi á hörpu, tilfinningaríkt lag sem söguhetjan hafnaði hrottalega (kvikmyndalega séð). Þetta dæmi tekur upp mikilvægan kjarna í stíl og þema myndarinnar. Þegar það kemur að húmor er það mjög kómískt hvernig söguhetjan leysir stöðugt og finnur gleraugun sín aftur, í mannfjöldanum, í heybunkum osfrv. Það er ekki erfitt að skilja virðingu Spielberg fyrir Wajda þegar þú sérð þessa mynd. Frábær meðferð ljóssins má líkja við Spielberg á sínu besta. Grunwald intermezzo talar sínu máli. Frásagnarlega færir hún myndina aðeins út úr búðunum, en kvikmyndalega færir hún myndina til drauma og eilífðar með djúpri fegurð. Allavega, það er líka önnur sena sem ég get ekki sleppt án athugasemda. Það er kristna kvöldmáltíðin. Vafalaust kaldhæðnislegt, en um leið djúpt trúarlegt, sjáum við umbreytingarstundina, allir falla á hnén, á meðan söguhetjan er bjargað úr einangrun af prestinum til að þjóna sem kómískur altarisdrengur. Bjöllurnar hans eru að hæðast að atriðinu en gefa henni líka tilfinningar og ást. Þegar Nina fær brauðið sitt fellur sólarljós yfir hana og bjöllur hringja kúlulaga, þetta er hámarksstund myndarinnar. Aðalleikarar eru frábærir í hlutverkum sínum. Olbrychski sem hin fullkomna sögupersóna Wajda - hinn efahugsandi sem endurspeglar hugann, ófær um að setja alla þætti hugar síns og tilfinninga inn í lífið. Hin fallega Celinska er með frábæran líkama að leika frumraun í persónu sem getur ekki tjáð allt sitt innra með stoltum hreyfingum. Þeir sem reyna að lýsa öllu geta oft ekki tekið neitt tillit til. Þetta er það sem Wajda stjórnar. Myndir hans eru ýmist mjög áhrifamiklar, djúpar eða fallega teknar, en gefa gaum að sérkennum lífsins og samfélagsins. Gleðistund fyrir einn er augnablik kaldhæðni í sekúndu, sorgarstund fyrir þá þriðju, augnablik af engu fyrir þann fjórða. Það eru að minnsta kosti tvær ástæður til að gefa Wajdas myndum þessa tímabils gaum. Í fyrsta lagi er hin ótrúlega frjálsa tjáning djúpstæð pólitísk áhrif. Þetta land var það fyrsta til að steypa kommúnisma af stóli tuttugu árum síðar. Í öðru lagi er þróun kvikmynda- og frásagnartungumáls sem Kusturica hefur náð stórkostlegum hætti.