Í dag er föstudagur og fyrir hádegi
voru pallborðsumræður
og um hádegi var skipt upp í tvö umræðuefni og
við sátum í samskipti og aðgengi.
Mörg efni voru áhugaverð en við segjum
frá þeim sem okkur fannst athyglisverð.
Samskipti og aðgengi snýst mikið um tæknimál.
- Já.
Það fyrsta sem vakti athygli mína var frá Suður Kóreu
en 2 fóru upp á svið fyrir hönd 5 mannahóps.
Þau sögðu hvernig þau bjuggu til
táknmálsorðabók á heimasíðu.
Einnig er orðabókin tvítyngd.
Þegar fjallað er um erlenda orðabók, þá er oftast þýtt
milli tungumála, en tvítyngd orðabók er öðruvísi.
Ég ætla að segja frá þessu á stuttu máli.
Þig langar að finna orð en hvernig ferðu að því?
Þegar þú finnur svar, kemur það
fram sem texti en ekki á táknmáli.
Þau kynntu 5 leiðir sem byrjar með.
Þú skrifar íslenskt orð í
orðabók og finnur út hvað það þýðir.
Stundum er hægt að sjá þýðinguna á táknmálsútgáfu,
en þau byrja fyrst með tákni en ekki orði.
Fólk byrjar að leita að orði sem kemur frá tákni.
Eins og ef kóreskur maður vill leita eftir orð frá tákni,
þá byrjar hann að lýsa tákninu,
eins og handform, svipbrigði og staða á líkamanum.
Segjum að við leitum... að hvaða orði?
Loft.
Svo við höfum fundið handformið,
en á hvaða stað er það á líkamanum.
Svo hvort það hreyfist eða er kyrrt.
Þá birtist orð og þú hefur fundið orð fyrir táknið loft.
Þetta er frekar athyglisvert því
þetta hefur aldrei verið gert áður, svo ég viti
með því að skilgreina tákn frá upphafi en ekki orð.
Líka öfugt því við byrjum með táknmálið fyrst.
- Já einmitt.
Einn fyrirlesturinn var um
The World's First ASL Translator
Unnið hefur verið með verkefni
síðan 2010 með fyrirtækinu SignAll,
þróun verkefnins hefur verið löng og sótt var um styrk
og samstarf með Gallaudet háskóla.
Þau notuðu upptökuvél til að skynja tákn og svipbrigði,
en táknmál hefur málfræði og eitt orð
getur átt nokkur tákn eftir kynslóðabili.
Hún vann mikið með orðaforða og
forritið er bráðum tilbúið til afhendingar.
Segjum að döff situr á móti heyrandi og
döff talar beint við skjáinn með vefmyndavél
og forritið skynjar allt, eins og Kinect, sem ég segi og
það raðar saman niður í enska setningu og
svo talar það á ensku raddmáli til heyrandi.
Þegar heyrandi talar,
þá túlkar forritið yfir á amerískt táknmál.
Athyglisvert.
- Já, bara svolitíð fyndið með titilinn.
Það segir "The World's First ASL Translator",
en því ekki bara Ameríka?
Mér fannst þetta svolítið hlægilegt.
Næsti fyrirlesari er vel þekktur, Joel Barish,
sem hefur ferðast um heiminn og á margar sögur,
og hefur deilt á DeafNation sem er
sjónvarpsþáttur í Bandaríkjunum.
Það var gaman að sjá hann persónulega
eftir að hafa séð hann oft í þættinum.
Hann sagði frá upplifunin vera allskonar skilaboð,
en það sem hann sagði frá var
að hann leitaði að döff um alls staðar í heiminum.
Hann fór á einn stað en ég man ekki hvaða staður
það var, en döff vann við að tína te.
Margir höfðu sagt honum að það fást té til sölu,
en hann vildi frekar hitta döff.
Hann fór á langa ferð til að hitta döff manninn.
Döff starfsmaður fékk tár þegar hann heyrði að
Joel hafði farið alla leið til að hitta hann
því hann var vanur að heyrandi
fái forgang í upptöku eða í viðtali.
Þegar þeir töluðu um te, þá fattaði ég að þurfum
döff starfsmann til að sinna íslenskum iðnaði,
sem við getum tekið upp eða fengið einhvern til okkar
að taka upp og sýnt heiminum menningu Íslands.
Fékk bara þessa hugmynd á meðan fyrirlestrinum stóð.
Hann sagði líka að markmið þess er að deila reynslum
því það býr fullt af fátæku fólki  hinum megin
eins og í Tíbet þegar Joel hitti döff fólk
sem bjó langt í burtu í litlu þorpi.
Þau deildu saman mat og menningu og
Joel sýndi þeim líf annarra í öðrum löndum,
kjálkinn þeirra datt niður á jörðina því þeir héldu
að þau voru eina fólkið í landinu þeirra.
Gamall maður notaði alltaf
brotið gler til að horfa á video
því gleraugun hans brotnuðu fyrir löngu síðan.
En Joel sagði að það er ekkert mál að fara í næstu búð
í Bandaríkjunum og skipta um nýja umgjörð.
Gamli maðurinn vissi ekki að
það væri svona í boði í Bandaríkjunum.
Ég fékk hroll þegar ég heyrði söguna.
Ein í viðbót, þegar Joel hittir döff út í bæ,
þá hangir döff með fjölskyldu sinni og
fjölskyldur verða oft forvitnar og hissa
að sjá Joel að ferðast og klæða sig
venjulega, taka upp efni og margt annað.
Joel segir að döff getur gert allt.
Einn heyrandi hélt fyrirlestur um
hvernig sé hægt að nýta tæknina til meiri menntunar.
Ísland er búið að ná mest af öllu, þegar en hann nefndi fram hvaða tækni er hægt að nota þegar kennt er í fjarnámi
þá þarf fartölvu, upptökuvél sem við vitum alveg en
það sem hann nefndi og ég tók eftir var CART ritvél.
Ég hef tekið eftir að Ísland hefur ekki notað CART ritvél.
Og eftir fyrirlesturinn kom
kanadísk kona sem fjallaði einnig um textun.
Hún sýndi könnun sem alþjóðasamtökin
IFHOH, samtök heyrnarskertra, áttu í samstarfi með
WFD að kanna stöðu og aðgengi textunar í heiminum.
Niðurstaðan sýndi fram að 30% þeirra nota CART tækið.
Restin af niðurstöðunum var alls konar tegundir ritvéla.
Ef þið skiljið ekki hvað CART er, þá er það speak-to-text
og það er til rittúlkun hér á Íslandi en
þau nota venjuleg tæki sem tekur lengri tíma.
Oft hefur komið upp misskilningur og
þá þarf að stroka allt út og það tekur lengri tíma,
en CART tekur styttra tíma og er nákvæmara.
Ein sænsk kona stofnaði fyrirtækið, Dramaski,
og markmið þess er aðgangur
að neti, leikhúsi, menntun og fleiru.
En hún kynnti Teckenpop.
Eins og þið vitið þá getið þið ýtt á
tákmálsviðmót á einhverri heimasíðu,
en hvað ef þú vilt horfa á video með tali og enginn texti,
hvernig blöndum við video með táknmál?
Teckenpop er pop-up video sem
hægt er að færa hvar sem er og býður upp á
transparent bakgrunn.
Þú getur fært pop-up hvar
sem er á heimasíðu óháð stærð.
Þú getur valið grænan, hvítan eða svartan bakgrunn.
Hún talaði líka um kóða fyrir síðu til að
tengja video saman og spila á sama tíma.
Þetta vakti athygli mína.
Hún vonast til að sjá svona svipað með
myndsímatúlkaþjónustu í framtíðinni.
Ef þú vilt útskýra í gegnum heimasíðu
en þarft að færa myndsímtalið á milli eða annað,
en pop-up er betra að hafa
beint hvar sem þú vilt hafa það.
Þetta býður döff líka upp á þann valkost að velja lit
og stærð eftir því hvað þeim hentar best.
Mér fannst dagurinn mjög áhugaverður
með hvernig tæknin hefur þróast mikið
og ég velti fyrir mér öllum stóru
breytingunum innan fárra ára.