Marchsark og Hauser bentu á að mjög fáir
einstaklingar með mikla heyrnarskerðingu
geti lesið af vörum nægjanlega vel til
að gagnast þeim í daglegum samskiptum.
Varalestur er erfiður, þreytandi og er
algengt að hann leiði af sér misskilning
og fer það meira eftir 
karakter einkennum talandans
og samhengisins en hæfileika 
heyrnarlausa einstaklingsins.
Rannsóknir sýna að 
fullorðnir einstaklingar skilja
yfirleitt ekki nema 30% af því 
sem er tjáð með varalestri,
án tillits til samhengislegra 
upplýsinga til stuðnings.
Það gefur því að skilja 
að hæfni í varalestri
er ekki eitthvað sem hægt er að ætlast 
til af ungum heyrnarlausum börnum.
Talmálsstefnan hafði afar neikvæð 
áhrif á líf og menntun heyrnarlausra.
Eins og segir í skýrslu nefndar 
samkvæmt lögum nr. 26/2007, bls. 147
„Síðar hefur komið í ljós að nemendur
skildu ekki tilganginn með talkennslunni".
Þeir skildu ekki af hverju átti 
að blása á blað aftur og aftur
til að æfa -p-, þeir skildu
ekki tilganginn í þessu,
eða af hverju tungunni var 
ýtt afturábak með tréspaða
þar til þeir kúguðust til 
að æfa -g- eða -k-
eða horfa á kennarann og líkja eftir
varahreyfingum fyrir framan spegil.
Þeir skildu heldur ekki af hverju þeir áttu
að setja aðra hönd á háls kennarans
og hina á eigin háls og finna titringinn
á sama tíma og þeir horfðu í spegilinn.
Skýrt kemur fram í rannsókn á
málsamfélagi heyrnarlausra
að nemendur á þessum tíma upplifðu 
stöðuga þreytu og tilgangsleysi,
vanmátt og getuleysi.
Foreldrar og fjölskyldur áttu 
að styðja raddmálsþjálfunina
og var ráðið frá því 
að nota táknmál.
Þessi kennslustefna leiddi til einangrunar 
heyrnarlausra, lélegrar menntunar
lélegrar sjálfsvirðingar, útilokunar frá 
möguleikum samfélags og þátttöku.
Einnig hefur komið fram í
viðtölum og frásögnum fólks,
sem var heyrnarlaust 
bæði erlendis og hérlendis,
að eftir að talmálsstefnan tók 
við leið nemendum ekki vel
og án táknmáls skildu
þeir ekki hvað fram fór.
Þeir sáu myndir af 
dýrum og skrifuðu stafi
en tengdu ekki
orðin við dýrin.
Mynd og orð. Þeir skildu ekki 
merkinguna þarna á milli.
Þetta var endurtekið
aftur og aftur.
Sama orðið skrifað 
aftur og aftur.
Þau áttu að lesa það heima, og 
hlusta eftir því eða lesa orðið af vörum.
Þau skildu ekki tilganginn og
þetta var endalaus barningur.
Kennarinn hélt pappír fyrir 
munninum og las orð
sem nemendur áttu að reyna 
að heyra með heyrnartækjunum,
hlusta þegar kennarinn talaði
með blaðið fyrir munninum.
Nemendur æfðu líka tal eftir 
varalestri fyrir framan spegil.
Nemendum þótti þetta erfitt 
og skildu ekki tilganginn.
Kennarar komust ekkert áfram 
og kenndu það sama aftur og aftur.
Sumir teiknuðu myndir til að gera 
merkingu orðanna skiljanlega
en náðu aldrei að veita 
börnunum raunverulega menntun“.
Árið sem Brandur lét 
af embætti, 1982,
var hann kominn á þá 
skoðun að nauðsynlegt
væri að kenna 
litlum börnum táknmál,
því þau gætu ekki tjáð 
sig með neinu öðru móti.
Þau væru ekki að læra 
að tala og tjá sig.
Það væri betra að gefa börnum
tækifæri til að tjá sig.
Brandur sagði líka að heyrandi fólk yrði að læra 
táknmál til að geta átt samskipti við heyrnarlausa.