Hvernig ég sé sjálfa mig í kennslu,
er ég að gera rétt til að mæta nemendum?
Verkefni í íslensku eru nafnorð sem tengjast 
fjölskyldunni, t.d. pabbi, afi, mamma, amma.
Jakob sá mynd og átti að skrifa afi
en skrifaði PAPPI í staðinn fyrir pabbi.
Ég velti fyrir mér hvort ég ætti að
leiðrétta hann eða láta hann eiga sig.
Ég var í vafa og það tók mig nokkrar 
mínútur að gera upp hug minn.
Ég ákvað að biðja hann að skoða orðið PABBI, og benti
honum á að athuga hvort orðin væru eins skrifuð.
Hann las orðið, varð leiður og huldi andlitið.
Ég ákvað með sjálfri mér að reyna ekki meira.
Ég var búin að benda honum á þetta.
Annað orð sem hann átti að skrifa var SYSTIR 
en hann skrifaði STISTI. Ég sagði ekkert við því.
Hann var frekar viðkvæmur þann daginn og ekki í góðu skapi.
Ef hann hefði verið góður og rólegur hefði það kannski verið í lagi.
En ég velti því fyrir mér hvort ég ætti að leiðrétta hann.
Ég óttaðist að hann missti áhugann á að læra íslensku.
Ég upplifði sem lítil stúlka að ég reyndi að 
skrifa rétt orð og setningar, skrifa bréf,
og bað mömmu að skoða íslenskuna, 
leiðrétta mig. Hún leiðrétti allt.
Ég sá að ég skrifaði aldrei rétt. Fyrir vikið var ég 
með lítið sjálfstraust og óörugg þegar ég varð eldri.
Þess vegna gætti ég mín á að leiðrétta mína 
nemendur ekki of mikið, en samt alltaf eitthvað.
Ég skoðaði þetta í rannsókninni. Ég var í 
vafa hversu oft ég ætti að leiðrétta þá.
Ég gerði það eins lítið og hægt er.
Reynsla mín vakti mig til umhugsunar um hvernig best er 
að kenna börnum svo að þau hafi ekki sömu upplifum og ég.
Gula sendibréfið. Ég bað nemendur um að rifja upp fimm 
nöfn úr sögunni. Þeir voru spenntir að fá að rifja upp söguna.
Björn réttir upp hönd og segir táknin ÓSÝNILEGUR
MANNESKJA en mundi ekki nafnið.
Þá skrifaði ég Jóhannes á töfluna. Þá sá 
hann nafnið. Hver önnur spurði ég.
Jón réttir upp hendi og segir á táknmáli RAUTT HÁR.
Hann vissi ekki nafnið. Þá skrifaði ég Logi.
Skömmu seinna benti Jón á 
orðið Logi og segir annað orð.
Ég skildi ekki hvað hann átti við. Hann kom að töflunni og benti á L og I 
og sagði ef að þessum stöfum væri sleppt þá myndaðist orðið OG.
Ég gaf honum fimmu og sagði þetta rétt. 
Hrósið gladdi hann mikið.
Jakob sá þetta og kom að töflunni án þess að 
biðja  um leyfi. Ég var of sein að stoppa hann.
Hann bendir á stafina L og I og bendir á ilina á sér.
Ég sagði þetta rétt nema að það þyrfti að
víxla stöfunum þá myndaðist orðið il.
Jakob varð glaður að sjá það. Jón brosti, var að 
fygljast með og skildi greinilega það sem fram fór.
Það gladdi mig að sjá að þeir gátu sjálfir 
búið til ný orð með stöfunum í nafninu Logi.
Mér leið svo vel og var spennt 
að halda kennslunni áfram.
Ég spurði nemendur hvort þeir 
mundu eftir fleiri sögupersónum.
Jakob rétti upp hendi og sagði að það væri önnur persóna, 
stelpa með eina teygju í hárinu. Hún sé þriðja persónan.
Ég spurði hvort hann ætti við tagl. Ég tók 
bókina og bað hann að skoða myndina.
Ó, sagði hann, tvær teygjur í hárinu en 
hann vissi ekki nafnið. Ég skrifaði Sigga.
Hver er fjórða manneskja, spurði ég. Björn 
rétti upp hönd og sagði strákur í hjólastól.
Hann vissi ekki nafnið. Ég skrifaði Nói.
Hann sagði að honum þætti nafnið stutt.
Ég játti. Svo hver er fimmta manneskjan, spurði
ég. Jón og Björn réttu báðir hendur upp samtímis
og sögðu báðir, löng tunga en
vissu ekki nafnið. Ég skrifaði Gabríella.
Ég spurði um sjötta og síðasta nafnið. Allir 
svöruðu mús. Ég skrifaði á töfluna BRÉFBERI.
Björn þekkti strax orðið BRÉF en þekkti ekki BERI. 
Ég útskýrði á táknmáli hvað það þýðir.
Eftir að hafa útskýrt samsetta 
orðið þá virtust þeir skilja það.
Eftir að hafa greint gögnin mín sá ég að þeir þekktu
ekki nöfn á persónum en þekktu þær á útlitinu.
Þótt ég stafaði nöfnin. Það segir mér að ég hafði kynnt 
persónur sögunnar með því að lýsa útliti þeirra
en hafi ekki lagt næga áherslu á að 
stafa nöfnin og skrifa þau á töfluna.
Það er skynsamlegt að teikna myndir af persónum og 
gera nöfn þeirra sýnileg um leið og sagan er lesin.
Myndirnar svo hengdar á 
vegg til að þeir sjái nöfnin.
Þar sem þeir þurfa að þekkja nöfnin en 
nöfnin segja þeim ekkert um kyn þeirra.
Allir nemendur hafa jafnan aðgang að sjónrænum
upplýsingum og gátu fylgst með hver öðrum.
Það var gaman að sjá þegar Björn sýndi mér stoltur 
hvernig hægt væri að breyta nafninu Jóhannes í annað orð.
Með því  að taka JÓ og ES af nafninu, 
og þá væri orðið HANN eftir.
Alveg rétt, sagði ég og gaf honum 
fimmu. Hann brosti út að eyrum.
Jón fylgdist með samtalinu og hann brosti líka. 
Þetta eru félagsleg samskipti.
Aðrir nemendur geta fylgst með því sem 
fram fer og það finnst mér mikilvægt.
Námið er ekki síst félagsleg samskipti. Nemendur nota sjónina 
til að læra íslenskan orðaforða og táknmálið byggir brú milli málanna.
Tvö tungumál samtímis
er tvítyngiskennsla.
Jakob vildi ræða við mig en ég náði ekki samhenginu.
Hann var ekki ánægður með það, svo stafaði hann 
„SVIDA“. Ég stafaði sama orðið nokkrum sinnum.
Hann horfði á mig og svaraði játandi. Ég sagði að ég 
þekkti ekki þetta orð og hefði aldrei heyrt það.
Þetta væri nýtt orð fyrir mér. Hann var undrandi og
eftir nokkrar sekúndur sagði hann „OBB, LJÚGA“.
Þá áttaði ég mig á að orðið væri „SVINDLA“ og 
spurði ég á táknmál hvort það sé „svindla“.
Hann játaði ánægður. Þá sýndi ég honum aftur 
táknið „svindla“ og stafaði rétt orð S-V-I-N-D-L-A.
Hann var ekki ánægður með 
að ég skildi leiðrétta hann.
Næsta dag notaði ég tækifærið og spurði 
hann hvort hann myndi eftir orðinu „svindla“.
Hann játti og stafaði S-V-I-N-D-L-A.
Alveg rétt, sagði ég. Hann var ánægður með sig.
Þetta er dæmi um hvernig maður 
tengir rétta stöfun orða og táknmál.
Ég gaf honum fimmu.
Hann var ánægður að fá hrós.
Ég var stolt af sjálfri mér að geta 
leiðrétt hann á jákvæðan hátt.
Þetta eru tvo mál, sem þarf að tengja eins og keðju.
Þegar ég lít til baka og rifja upp 
mína reynslu, á hans aldri,
þá velti ég ekkert fyrir mér tengslum orða og 
tákna, enda óralsimi í kennslu á þeim tíma.
Orðaforði minn í íslensku var lítill.
Þegar ég var níu eða tíu ára gömul byrjaði ég 
að velta fyrir mér hvernig orð væru skrifuð.
Ég er mjög meðvituð um að auka 
orðaforða döff nemenda með táknmáli.
Táknmál er eina leiðin til að útskýra námsefni fyrir 
döff nemendum og þá læra þau líka og grípa orðin hratt.
Þegar ég var á aldrinum níu til tíu ára 
gömul byrjaði ég að skrifa orð og orð á blað
og spyrja mömmu hvort þetta væri rétt hjá mér.
Á þeim tíma var kennsluaðferðin talmál, 
ekkert táknmál og engin fingrastöfun í boði.
Svo þetta var mín leið, að skrifa 
orð á blað og spyrja mömmu.
Mamma var ótrúlega þolinmóð og hjálpaði mér.
Henni fannst mikilvægt að ég lærði íslenskan orðaforða.