တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ  
(၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ပြည်ထော င်စုလွှတ်ထတာ်ဥြထေအမှတ်   ၇  ။) 
၁၃၈၀ ပြည့်နှစ်၊  တပေါင်းလဆန်း  ၆ ရက် 
(၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ် လ ၁၁ ရက်) 
ပြည်ထောင်စုလွှတ်ထတာ်သည် ဤဥြထေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။  
အခန်း  (၁) 
အမည်၊  စတင်အာဏာတည်ခခင်းနှင့်  အဓိပ္ပာယ်ဒော်ခပချက်  
၁။ (က) ဤဥြထေကို တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ဥေပေ ဟု ပခါ်တွင်ပစရမည်။  
 ( ခ ) ဤဥြထေသည် နိုင်ငံပတာ်သမ္မတက အမိန့်ထ ကာ်ပငာစာ ပြင့် သတ်မှတ် သည့်  ထန့ရက်တွင်  
စတင်အာဏာတည်ထစရမည်။  
၂။ ဤဥြထေတွင်ြါရှိထသာ ထအာက်ြါစကားရြ်များသည်  ထြာ်ပြြါအတိုင်း  အဓိြ္ပာယ်သက်ထရာက်  
ထစရမည်  - 
 (က) နိုင်ငံတော်  ဆိုသည်မှာ ပေည်ပထာင်စုသမ္မတပမန်မာနိုင်ငံပတာ်ကို ဆိုသည်။  
 ( ခ ) ဗဟိုတော်မေီ  ဆိုသည်မှာ ဤဥေပေအရ  ဖွဲ့စည်းပသာ  မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ဗဟိုပကာ်မတီ ကို 
ဆိုသည်။  
 ( ဂ ) ဝန်ကေီးဌာန ဆိုသည်မှာ ပေည်ပထာင်စုအစိုးရ  စီးေွားပရးနှင့်ကူးသန်းပရာင်းဝယ်ပရး  
ဝန်ကကီးဌာနကို ဆိုသည်။  
 (ဃ) သေ်ဆိုင်ရာဝန်ကေီးဌာန ဆိုသည်မှာ ပေည်ပထာင်စုအစိုးရ  ပေန်ကကားပရးဝန်ကကီး ဌာန၊ 
စက်မှုဝန်ကကီးဌာန၊ စိုက်ေျ ိ ုးပရး၊ ပမွးပမူပရးနှင့် ဆည်ပပမာင်းဝန်ကကီးဌာန သို့မဟုတ်  
ေညာပရးဝန်ကကီးဌာနကို ဆိုသည်။  
 ( င ) တေဂျင်စီ ဆိုသည်မှာ ဤဥေပေအရ ဖွဲ့စည်းပသာ  မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ပအဂျင်စီကို  ဆိုသည်။  
 ( စ ) ဦးစီးဌာန ဆိုသည်မှာ ဝန်ကကီးဌာနက မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရေ်များ  ပဆာင်ရွက်ရန်  
တာဝန်ပေးအေ်ပသာ ဦးစီးဌာနကို ဆိုသည်။  
 (ဆ) မှေ်ပုံေင်ေရာရှိ  ဆိုသည်မှာ  မူေိုင်ခွင့် မှတ်ေုံတင်ပခင်း လုေ်ငန်းများကို  ပဆာင်ရွက် သည့် 
ဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကကားပရးမှူးချုေ်ကို  ဆိုသည်။ 
 ( ဇ ) စစ်တဆးတရးေရာရှိ ဆိုသည်မှာ မူေိုင်ခွင့်မှတ်ေုံတင်ပခင်းနှင့်စေ်လျဉ်း၍ စစ်ပဆးမှုများ  
ပဆာင်ရွက်သည့် ဦးစီးဌာနရှိ လက်ပထာက်ညွှန်ကကားပရးမှူးနှင့်အထက် အဆင့်ရှိပသာ  
အရာရှိကို ဆိုသည်။  2 
 
 ( ဈ ) မူပိုင်ခွင့် (Intellectual Property Rights)  ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ေိုင်အသိ ဉာဏ်ပဖင့် 
ပေုလုေ်ပသာ တီထွင်ဖန်တီးမှုများကို အကာအကွယ်ပေးရန် ဥေပေအရ ပေးအေ်သည့်  
အခွင့်အပရးကို  ဆိုသည်။ ယင်းစကားရေ်တွင်  စာပေနှင့် အနုေညာမူေိုင်ခွင့်၊  တီထွင်မှု  
မူေိုင်ခွင့်၊ စက်မှုေီဇိုင်းမူေိုင်ခွင့်၊ ကုန်အမှတ် တံဆိေ်မူေိုင်ခွင့်နှင့် အပခားပသာ မူေိုင်ခွင့်  
အမျ ိ ုး အစားများလည်း ေါဝင်သည်။  
 (ည) ေီထွင်မှု ဆိုသည်မှာ နည်းေညာနယ်ေယ်ရှိ သီးပခားအခက်အခဲပေဿနာတစ်ရေ်ကို 
ပပဖရှင်းပေးနိုင်သည့်  ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ် ထုတ်လုေ်မှုနည်းစဉ်ဆိုင်ရာ  ဖန်တီးမှုကို  
ဆိုသည်။ ယင်းစကားရေ်တွင် အပသးစားတီထွင်မှုလည်း ေါဝင်သည်။  
 ( ဋ ) တီထွင်မှုမူပိုင်ခွ င့် ဆိုသည်မှာ တီေွင်မှုတစ်ခုကို အကာအကွယ်ထြးရန် ဤဥြထေ 
အရ ခွင့်ပြုသည့် မူြိုင်ခွင့်ကို ဆိုသည်၊၊  
 ( ဌ ) ေတသးစားေီထွင်မှု  ဆိုသည်မှာ ထုတ်ကုန်တစ်ခု ၏ ေုံ ေန်းသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ်  
အစိတ်အေိုင်းများ၏ ဖွဲ့စည်း တည်ပဆာက် ေုံ အသစ်ကိုပဖစ်ပစ၊  အသုံးဝင် မှု 
သို့မဟုတ် လုေ်ပဆာင်မှု ေိုင်းကို ပမှင့်တင်ပေး နိုင်သည့်  ထုတ်ကုန်၏ အစိတ်အေိုင်း 
တစ်ခု ကိုပဖစ်ပစ ဖန်တီးထားပသာ  နည်းေညာဆိုင်ရာ ဖန်တီးမှုတစ်ရေ်ကို ဆိုသည်၊၊  
 ( ဍ ) တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ရရှိသူ ဆိုသည်မှာ ဦးစီးဌာန ၏ မှတ်ြုံတင်စာရင်းတွင် တီေွင်မှု 
မူြိုင်ခွင့်ရရှိသူအပြစ်  အသိအမှတ်ပေု မှတ်တမ်းတ င်ပခင်းခံရ သည့် ြုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် 
တရားဝင် ြွဲ့စည်းေားထသာ အြွဲ့အစည်းကို ဆိုသည်၊၊  
 ( ဎ ) ေီထွင်သူ  ဆိုသည်မှာ တီထွင်မှုတစ်ခုခုကို ပေုလုေ်သည့် ေုဂ္ဂိုလ်ကို ဆိုသည်၊၊  
 (ဏ) ေခွင့်ေ တရးရရှိသူ  ဆိုသည်မှာ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ရရှိသူနှင့်  ယင်း၏အခွင့်အပရးများကို  
တရားဝင် ခံစားခွင့်ရှိပသာေုဂ္ဂိုလ်  သို့မဟုတ် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားပသာ  အဖွဲ့အစည်းကို  
ဆိုသည်။  
 (တ) သာမန်ေေ်ေျွမ်းသူ ဆိုသည်မှာ သက်ဆိုင်သည့်  တီထွင်မှုဆိုင်ရာ  နည်းေညာ 
နယ်ေယ် သို့မဟုတ်  ယင်းနှင့်ဆက်စေ်မှုရှိပသာ  နည်းေညာနယ်ေယ်တွင်  ကျွမ်းကျင်သူ  
မဟုတ်သည့် ပယဘုယျသိရှိနားလည်သူကို  ဆိုသည်။  
 (ထ) အလုပ်ရှင် ဆိုသည်မှာ အလုြ်အကိုင်ဆိုင်ရာ သထောတူညီချက်အရ နှစ်ြက်သထော  
တူညီထသာ အခထ ကးထငွပြင့် အလုြ်သမားတစ်ဦးကိုပြစ်ထစ၊ အများကိုပြစ်ထစ ငှားရမ်း  
လုြ်ကိုင်၍ တိုက်ရိုက်ထသာ်လည်းထကာင်း၊ သွယ်ဝိုက်၍ထသာ်လည်းထကာင်း စီမံကွြ်ကဲ  
အုြ်ချုြ်ပြီး အလုြ်သမားအတွက် လုြ် ခထြးရန်၊ အလုြ်ခန့်ေားရန်နှင့် အလုြ်မှ 
ရြ်စဲရန် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးဦး၊ အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့ အစည်း  သို့မဟုတ် တရားဝင်  
ြွဲ့စည်းေားထသာ အြွဲ့အစည်းတစ်ရြ်ရြ်ကို ဆိုသည်။ ယင်းစကားရြ်တွင် အလုြ်ရှင်၏  3 
 
တရားဝင် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ  ကိုယ်စားလှယ်၊ ြုဂ္ဂလိကြိုင်လုြ်ငန်းတွင်  အလုြ်ရှင်  
ကွယ်လွန်ြါက ယင်း၏ တရားဝင် အထမွဆက်ခံသူနှင့် အစုရှယ်ယာ တရားဝင်လက်ခံ  
ရရှိသူတို့လည်း ြါဝင်သည်။  
 ( ေ ) အလုပ်သမား ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ကာယအား၊  ဉာဏအားကို  အသုံးပေု၍ လုေ်ကိုင် 
ရရှိပသာ လုေ်ခပဖင့်  အသက်ပမွးဝမ်းပကျာင်းမှုပေုပနရသူကို  ဆိုသည်။ ဤဥေပေ 
အလို့ငှာ ယင်းစကားရေ် တွင် အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်း သို့မဟုတ် တရားဝင် 
ဖွဲ့စည်းထားပသာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ရေ်ရေ်၏ ဝန်ထမ်းများလည်း ေါဝင်သည်။  
 ( ဓ ) အေွဲ့ဝင်နိုင်ငံ  ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံထတာ်က အြွဲ့ဝင်အပြစ် ြါဝင်ေားထသာ မူေိုင်ခွင့် 
ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းများ၊  စာချုြ်များ  သို့မဟုတ် သထောတူညီ ချက်များ  သို့မဟုတ်  
ယင်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အြွဲ့အစည်းများ  သို့မဟုတ် ထေသ 
ဆိုင်ရာ အြွဲ့အစည်းများ၏ အြွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုခုကို ဆိုသည်၊၊  
 ( န ) မူပိုင်ခွင့် တရားရုံး ဆိုသည်မှာ  ပြည် ပထာင် စုတရားလွှတ်ထတာ်ချုြ်က မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ  
ကိစ္စရေ်များကို စ စ်ပဆးစီရင်ရန် ဥေပေအရတည်ပထာင်ပသာ တရားရုံးကိုပသာ် 
လည်းပကာင်း၊ ယင်းရုံး၏ စီရင်ေိုင်ခွင့်အာဏာနှင့် လုေ်ေိုင်ခွင့်များ အေ်နှင်းထားသည့်  
တရားရုံးကိုပသာ်လည်းပကာင်း ဆိုသည်။  
 ( ြ ) ဦးစားဒပးအခွင့်အဒရး  ဆိုသည်မှာ ေုေ်မ ၄၃ ြါ ဦးစားထြးအခွင့်အထရးကို ဆိုသည်၊၊  
 ( ြ ) ကုန်စ ည်ခပပွဲဆိုင်ရာ ဦးစားဒပးအခွင့်အဒရး  ဆိုသည်မှာ ေုေ်မ ၄၄ ြါ ကုန်စည်ပေေွဲ 
ဆိုင်ရာ ဦးစားထြးအခွင့်အထရးကို ဆိုသည်၊၊  
အခန်း  (၂) 
ရည်ရွယ်ချက်  
၃။ ဤဥြထေ၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ ထအာက်ြါအတိုင်းပြစ်သည်  -  
 (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူနှင့် တီေွင်သူတို့၏ အခွင့်အထရးနှင့် အကျ ိ ုး စီးြွားကို 
ဤဥြထေနှင့်အညီ အကာအကွယ်ထြးရန်၊  
  ( ခ ) နည်းြညာဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီေွင်မှုများနှင့် နည်းြညာပြန့်ပြူး လွှဲထပြာင်းထရး 
တို့ကို ပမှင့်တင်နိုင်ပခင်းအားပြင့် နိုင်ငံထတာ်၏ ကုန်ေုတ်လုြ်မှုကို ြွံ့ပြိုးတိုးတက် 
ထစရန်၊  
( ဂ ) တီထွင်သူများနှင့် တီထွင်မှုကို အသုံး ပေုသူများအကကား  နည်းေညာဗဟုသုတနှင့်  လူမှု 
စီးေွားဘဝ သာယာဝပပောပရးများကို  အပေန်အလှန်  အကျ ိ ုးပေုပစရန်၊  
(ဃ) တီထွင်သူများနှင့် တီထွင်မှုကိုသုံးစွဲသူများ၏ အခွင့်အပရးနှင့် ပစာင့်ထိန်းရမည့်  
တာဝန်ဝတ္တရားများအကကား ဟန်ချက်ညီနိုင်ပရး တို့တွင် အထောက်အကူပြစ်ထစရန်၊  4 
 
( င ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ သို့မဟုတ် အခွင့်အထရးရရှိသူမှ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို အလွဲ သုံးစား  
ပြုပခင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုတွင် သင့်တင့်မျှ တမှုမရှိေဲ ေိန်းချုြ်ေားပခင်း တို့ကို ဟန့်တား  
နိုင်ရန်၊  
( စ ) တီေွင်ြန်တီးထသာ လူမှုြတ်ဝန်းကျင် ပြစ်ထြါ်ထရးအတွက် အားထြးရန်။   
ေခန်း( ၃) 
ဗဟိုတော်မေီဖွဲ့စည်းခခင်းနှင့် လုပ်ငန်းောဝန်များ  
၄။ ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့သည် - 
(က) မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုေ်ငန်းများကို ကကီးကကေ်ပဆာင်ရွက်ရန် မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ဗဟို  
ပကာ်မတီကို ပအာက်ေါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းရမည် - 
(၁) ေုတိယသမ္မတ  ဥက္ကဋ္ဌ  
(၂) ပေည်ပထာင်စုဝ န်ကကီး၊  ဝန်ကကီးဌာန  ေုတိယဥက္ကဋ္ဌ  
(၃) သက်ဆိုင်ရာဝန်ကကီးဌာနများမှ ေုတိယဝန်ကကီးများ  အဖွဲ့ဝင်  
(၄) အပခားသင့်ပလျာ်သည့် ဝန်ကကီးဌာနများမှ ေုတိယ  
ဝန်ကကီးများ သို့မဟုတ် ညွှန်ကကားပရးမှူးချုေ်များ  အဖွဲ့ဝင်  
(၅) ပလးဦးထက်မေိုပသာ မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ေညာရှင်များ  အဖွဲ့ဝင်  
(၆) အစိုးရမဟုတ်ပသာ အဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်  
နှစ်ဦး  အဖွဲ့ဝင်  
(၇) နိုင်ငံပတာ်သမ္မတမှ တာဝန်ပေးအေ်သူ  အတွင်းပရးမှူး  
(၈) ဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကကားပရးမှူးချုေ်  တွဲဖက်အတွင်းပရးမှူး  
 ( ခ ) ေုေ်မခွဲ (က) အရ ဖွဲ့စည်းပသာ ဗဟိုပကာ်မတီကို လိုအေ်သလို ပေင်ဆင်ဖွဲ့စည်းနိုင် သည်။  
၅။ ဗဟိုပကာ်မတီ ၏ လုေ်ငန်းတာဝန်များမှာ ပအာက်ေါ အတိုင်းပဖစ်သည် - 
 (က) နိုင်ငံပတာ်တွင် မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာလုေ်ငန်းများ ပကာင်းစွာဖွံ့ဖဖိုးတိုးတက်ပစရန်  မူေိုင်ခွင့်  
ဆိုင်ရာမူဝါေများ၊ မဟာဗျူဟာများ၊ လုေ်ငန်းစီမံချက်များ ချမှတ်ပခင်း၊  
 ( ခ ) ပအဂျင်စီကတင်ပေလာသည့်  မလွဲမပသွပေးရမည့်  လိုင်စင်ထုတ်ပေးနိုင်ပရးအတွက်  
ခွင့်ပေု ပခင်း သို့မဟုတ် ပငင်းေယ်ပခင်း၊  
 ( ဂ ) မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာမူဝါေများ၊  မဟာဗျူဟာများ၊   လုေ်ငန်းစီမံချက်များ အား အပကာင်အထည်ပဖာ်  
ပဆာင်ရွက်ရာတွင် ကကီးကကေ်လမ်းညွှန်မှုပေးပခင်း၊  5 
 
 (ဃ) နိုင်ငံပတာ်၏ စီးေွားပရးဖွံ့ ဖဖိုးတိုးတက်ပရး၊  နိုင်ငံပခားရင်းနှီးပမှုေ်နှံမှု  တိုးတက်ပရးနှင့်  
အပသးစား အလတ်စား စီးေွားပရးလုေ်ငန်းများ  ဖွံ့ဖဖိုးတိုးတက်ပရးတို့အတွက်  မူေိုင်ခွင့်  
စနစ်ပဖင့် အားပေးပမှင့်တင်နိုင်ရန် လမ်းညွှန်မှုပေးပခင်း၊  
 ( င ) မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာလုေ်ငန်းများ ဖွံ့ဖဖိုးတိုးတက် ပစရန် လိုအေ်သည့် လူသားအရင်းအပမစ်များ  
ပလ့ကျင့်ပေုစုေျ ိ ုးပထာင်ပရးကို အားပေးပမှင့်တင်ပခင်း၊  
 ( စ ) မူေိုင်ခွင့်စနစ် ဖွံ့ဖဖိုးတိုးတက်ရန်နှင့် ပကာင်းစွာကျင့်သုံးပဆာင်ရွက်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ  
အစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ အပခားအဖွဲ့အစည်းများ၊ ေုဂ္ဂလိကလုေ်ငန်းရှ င် 
များနှင့် ညှိနှိုင်းပေါင်းစေ်ပေးပခင်း၊  
 (ဆ) နည်းေညာနှင့် အပခားလိုအေ်သည့် အပထာက်အေံ့များ ရရှိပစပရးအတွက် ပေည်တွင်း  
ပေည်ေအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းပဆာင်ရွက်ပခင်းကို အားပေးပမှင့်တင် 
ပဆာင်ရွက်ပေးပခင်း၊  
 ( ဇ ) ပေည်ပထာ င်စုအစိုးရအဖွဲ့က အခါအားပလျာ်စွာ ပေးအေ်ပသာ  မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုေ်ငန်း  
တာဝန်များကို ထမ်းပဆာင်ပခင်း။  
ေခန်း( ၄) 
တေဂျင်စီဖွဲ့စည်းခခင်းနှင့် လုပ်ငန်းောဝန်များ  
၆။ ဗဟိုပကာ်မတီသည် - 
 (က) ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သပဘာတူညီချက်ပဖင့် မူေိုင်ခွင့် ဆိုင်ရာ ပအဂျင်စီကို 
ပအာက်ေါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းရမည် -  
(၁) ဗဟိုပကာ်မတီ၏ အတွင်းပရးမှူး  ဥက္ကဋ္ဌ  
(၂)
  ဝန်ကကီးဌာနနှင့် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကကီးဌာနများမှ ပအဂျင်စီ  
နှင့် သက်ဆိုင်သည့်  ညွှန်ကကားပရးမှူးချုေ်များ  အဖွဲ့ဝင်  
(၃) ရှစ်ဦးထက်မေိုပသာ မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာေညာရှင်များ  အဖွဲ့ဝင်  
(၄) ငါးဦးထက်မေိုပသာ အစိုးရမဟုတ်ပသာ 
အဖွဲ့အစည်း များမှ ကိုယ်စားလှယ်များ  အဖွဲ့ဝင်  
(၅) ဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကကားပရးမှူးချုေ်  အတွင်းပရးမှူး  
(၆) ဦးစီးဌာန၏ ဌာနခွဲတာဝန်ခံများ  တွဲဖက်အတွင်းပရးမှူးများ  
  ( ခ ) ေုေ်မခွဲ(က)အရ ဖွဲ့စည်းပသာ ပအဂျင်စီကို လိုအေ်သလို ပေင်ဆင်ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။  
၇။ ပအဂျင်စီဥက္ကဋ္ဌသည် ေုတိယဝန်ကကီး အဆင့် ေုဂ္ဂိုလ်ပဖစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။  6 
 
၈။ ပအဂျင်စီ၏ လုေ်ငန်းတာဝန်များမှာ ပအာက်ေါအတိုင်းပဖစ်သည် - 
 (က)  တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်နှင့်စေ်လျဉ်းသည့် လုေ်ငန်းများကို ညှိနှိုင်းပေါင်းစေ်ပေးပခင်း ၊ 
 ( ခ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်စနစ် ပကာင်းစွာဖွံ့ဖဖိုးတိုးတက်ပစရန် ဗဟိုပကာ် မတီက ချမှတ်ပသာ  
တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာမူဝါေများ၊ မဟာဗျူ ဟာများ၊ လုေ်ငန်းစီမံချက်များနှင့် လူသား  
အရင်းအပမစ် များ ပလ့ကျင့်ပေုစုေျ ိ ုးပထာင်ပရး လုေ်ငန်းရေ်များကို   အပကာင်အထည်ပဖာ်  
ပဆာင်ရွက်ပခင်း၊  
 ( ဂ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းများ၊ စာချုေ် များနှင့် သပဘာတူညီချက်များတွင်  
နိုင်ငံပတာ်က အဖွဲ့ဝင်အပဖစ် ေါဝင်နိုင်ပရးအတွက် ဗဟိုပကာ်မတီသို့ ပလ့လာတင်ပေပခင်း၊  
 (ဃ) နိုင်ငံပတာ်က အဖွဲ့ဝင်အပဖစ်ေါဝင်ပသာ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းများ၊ 
စာချုေ်များနှင့် သပဘာတူညီချက်များေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် အညီ အပကာင်အထည်  
ပဖာ်ပဆာင်ရွက်ပခင်း၊  
 ( င ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်နှင့်စေ်လျဉ်းသည့် ပေည်တွင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊  
အပေည်ပေည်ဆို င်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ  
များနှင့် ေူးပေါင်းပဆာင်ရွက်ပခင်း၊  
 ( စ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရးထိေါး ချ ိ ုးပဖာက်မှုများကို  အပရးယူပဆာင်ရွက်  
နိုင်ရန် ဗဟိုပကာ်မတီ၏ သပဘာတူညီချက်ပဖင့် လိုအေ်ပသာ လုေ်ငန်းအဖွဲ့များကို 
ဖွဲ့စည်းပခင်းနှင့် ယင်းတို့၏ လုေ်ငန်းတာဝန်များကို သတ်မှတ်ပေးပခင်း၊    
 (ဆ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုေ်ငန်းများကို ပဆာင် ရွက်နိုင်ရန် ဗဟိုပကာ်မတီ၏ သပဘာ  
တူညီချက်ပဖင့် လိုအေ်ပသာ လုေ်ငန်းအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းပခင်းနှင့် ယင်းတို့၏ လုေ်ငန်း  
တာဝန်များကို သတ်မှတ်ပခင်း၊  
 ( ဇ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် သတင်းအချက်အလက်များ အသုံးပေုမှု  ပမှင့်တင်ပေးပခင်းပဖင့်  နည်းေညာ  
ဖွံ့ဖဖိုးတိုးတက်ပစရန် ပဆာ င်ရွက်ပေးပခင်း၊  
 ( စျ ) မှတ်ြုံတင်အရာရှိ မှ တင်ပြလာသည့် မလွဲမထသွထြးရမည့် လိုင်စင်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရြ်များကို  
ဗဟိုကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချေ် နှင့်အညီ ထဆာင်ရွက်ပခင်း၊  
 (ည) မှတ်ေုံတင်အရာရှိ၏ ဆုံးပဖတ်ချက်အပေါ် အယူခံဝင်မှုအား အဆုံးအပဖတ်ပေုပခင်း၊  
 ( ဋ ) ဤဥေပေနှင့်အညီ ပကာ က်ခံရမည့် အခပကကးပငွများကို ဗဟိုပကာ်မတီမှတစ်ဆင့်  
ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သပဘာတူညီချက်ပဖင့် သတ်မှတ်ပခင်း၊  
 ( ဌ ) တီထွင်မှု မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ မှတ်ေုံတင်ပခင်း လုေ်ငန်းများကို ခွင့်ပေုရာတွင် အသုံးပေုမည့်  
တံဆိေ်တုံးကို အတည်ပေုသတ်မှတ်ပခင်း၊  7 
 
 ( ဍ ) ဗဟိုပကာ်မတီသို့  လုေ်ငန်းအစီရင်ခံစာများနှ င့် အပခားလိုအေ်သည့် အစီရင်ခံစာ များကို  
တင်ပေပခင်း၊  
 ( ဎ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ  နှစ်ေတ်လည်အစီရင်ခံစာကို  ဗဟိုပကာ်မတီသို့  တင်ပေပခင်း၊  
 (ဏ) ဗဟိုပကာ်မတီက အခါအားပလျာ်စွာ ပေးအေ်ပသာ မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုေ်ငန်းတာဝန်  
များကို ထမ်းပဆာ င်ပခင်း။  
ေခန်း( ၅) 
ဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းောဝန်များ  
၉။ ဦးစီးဌာန၏ လုေ်ငန်းတာဝန်များမှာ ပအာက်ေါအတိုင်းပဖစ်သည် -  
 (က) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်နှင့်စေ်လျဉ်းသည့် မှတ်ေုံတင်ပခင်းကိစ္စရေ်များကို  ထုတ်ပေန် ပကကညာပခင်း၊  
 ( ခ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ မှတ်ေုံတင်စာရင်းများ ကို ထိန်းသိမ်းထားရှိပခင်း၊  
 ( ဂ ) မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ နယ်ေယ်အလိုက် ဖွဲ့စည်းထူပထာင်ထားသည့် ဌာနခွဲများ၏ လုေ်ငန်း  
ပဆာင်ရွက်မှုများကို ကကီးကကေ်ကွေ်ကဲပခင်း၊  
 (ဃ) ပအဂျင်စီက အခါအားပလျာ်စွာ ပေးအေ်ပသာ တီထွင်မှုမူ ေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ  လုေ်ငန်း တာဝန်  
များကို ထမ်းပဆာင်ပခင်း ။ 
ေခန်း( ၆) 
မှတ်ပုံတင်အရာရှိနှင့်  စစ်ဒဆးဒရးအရာရှိများ ခန့်အပ်ခခင်းနှင့်  လုပ်ငန်းတာဝန်များ သတ်မှတ်ခခင်း  
၁၀။ ဝန်ကကီးဌာနသည်  ဦးစီးဌာနတွင် မူေိုင်ခွင့်နှင့်စေ်လျဉ်း၍  လုေ်ငန်းများကို ပဆာင်ရွက်ရန်  
မှတ်ေုံတင်အရာရှိနှင့် လိုအေ်သည့် စ စ်ပဆးပရးအရာရှိတို့ကို ပအဂျင်စီ၏ တင်ပေချက်အရ ခန့်အေ် 
တာဝန်ပေးအေ်နိုင်သည်။  
၁၁။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိ၏ လုြ်ငန်းတာဝန်များမှာ ထအာက်ြါအတိုင်းပြစ်သည်  - 
(က) တီေွင်မှုမူြို င်ခွင့် ထလျှာက်ေားပခင်းဆိုင်ရာ လုြ်ငန်းများနှင့် စစ်ထဆးပခင်းဆိုင်ရာ လုြ်ငန်း  
များကို ကကီး ကြ်ကွြ်ကဲပခင်း၊            
( ခ ) တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုြ်ငန်းတာဝန်များ ကို ထဆာင်ရွက်ရာတွင် စစ်ထဆးထရး အရာရှိ၏  
တင်ပြချက် များကို  ညှိနှိုင်းထဆာင်ရွက်ထြးပခင်း၊  
( ဂ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် မှတ်ြုံတင်ပခင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရြ်များကို အဆုံးအပြတ်ထြးပခင်း၊  
(ဃ) ဗဟိုထကာ်မတီနှင့် ထအဂျင်စီ တို့က ထြးအြ်ထသာ မူ ြိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုြ်ငန်းတာဝန် များကို  
ထမ်း ထဆာင်ပခင်း။  8 
 
၁၂။ စစ်ထဆးထရးအရာရှိ၏ လုြ်ငန်းတာဝန်များမှာ ထအာက်ြါအတိုင်းပြစ်သည်  - 
 (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေား ပခင်းများ ကို စစ်ထဆးပခင်း၊  
 ( ခ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ ကန့်ကွက်ချက်နှင့် ခုခံထချြချက်တို့ ကို စစ်ထဆးပြီး 
ထတွ့ရှိချက်ကို သထောေားမှတ်ချက်နှင့်အတူ မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ တင်ပြပခင်း၊  
 ( ဂ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် မှတ်ြုံတင်ပခင်းဆိုင်ရာ လုြ်ငန်းတာဝန်များကို  ထဆာင်ရွက် ရာတွင် 
လိုအြ်ထသာ ြုဂ္ဂိုလ်များကို ထခါ်ယူ ထမးပမန်းပခင်းနှင့် စာရွက်စာတမ်း အထောက်အေားများ  
ထတာ င်းခံပခင်းတို့ကို မှတ်ြုံတင်အရာရှိ၏ ခွင့်ပြုချက်ပြင့် ထဆာင်ရွက်ပခင်း၊  
 (ဃ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားချက်ကို စ စ်ထဆးပြီးထနာက် ခွင့်ပြုရန် သင့်  မသင့်  
သထောေားမှတ်ချက်နှင့်အတူ မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ တင်ပြပခင်း၊  
 ( င ) ထအဂျင်စီ၊ ဦးစီးဌာနနှင့်  မှတ်ြုံတင်အရာရှိ တို့က  ထြးအြ်ထသာ မူြိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုြ်ငန်း  
တာဝန်များကို  ထမ်း ထဆာင်ပခင်း။  
အခန်း  (၇) 
အကာအကွယ်ရရှိနိုင်ဒသာ တီထွင်မှုများ  
၁၃။ တီေွင်မှုသည် ထအာက်ြါအချက်များနှင့် ညီညွတ်သည့်အပြင် ြုေ်မ ၁၄ ြါ ပြဋ္ဌာန်းချက် 
များနှင့်လည်း ပငိစွန်းပခင်းမရှိြါက တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ဆိုင် ရာ အကာအကွယ်ရရှိနိုင်ထသာ တီေွင်မှု 
ပြစ်သည် - 
(က) တီေွင်မှုအသစ်ပြစ်ပခင်း၊  
 ရှင်းလင်းချက်။   ။တီေွင်မှုသည် ယခင်ရှိပြီးသား နည်းြညာတစ်ခုအထနပြင့် 
မရှိခဲ့လျှင် အသစ်ပြစ်သည်။ ယခင်ရှိပြီးသား နည်းြညာဟု  
ဆိုရာတွင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသည့် ထန့ရက်  
သို့မဟု တ် ဦးစားထြးအခွင့်အထရး ထတာင်းဆိုထလျှာက်ေားြါက  
ယင်းဦးစားထြးအခွင့်အထရး ထတာင်းဆိုသည့် ထန့ရက်မတိုင်မီ 
မည်သည့်ထနရာတွင်မဆို  တီေွင်မှုကို ြုံနှိြ်ေုတ်ထဝပခင်း၊ နှုတ်ပြင့်  
ြွင့်ဟထပြာဆိုပခင်း၊ အသုံးပြုပခင်း သို့မဟုတ် အပခားတစ်နည်း 
နည်းပြင့် ပြည်သူသို့ ေုတ်ထြာ်အသိထြးေား သည့် သို့မဟုတ် 
ပေည်သူမှ ရယူအသုံးပေု နိုင်မည့်  နည်းြညာများ ြါဝင်သည်။   
 ( ခ ) တီေွင်မှုအဆင့်တစ်ရြ်ြါရှိပခင်း၊  9 
 
 ရှင်းလင်းချက်။  ။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသည့် တီေွင်မှုကို သက်ဆိုင်ရာ  
နည်းြညာ နယ်ြယ်တွင် ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးက အလွယ်တကူ  
နားလည်နိုင်စွမ်းမရှိလျှ င် ယင်းတီေွင်မှုသည် တီေွင်မှုအဆင့်  
တစ်ရြ်ြါရှိထသာ တီေွင်မှုပြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ရမည်။  
( ဂ ) တီေွင်မှုကို စက်မှုလက်မှုလုြ်ငန်းတစ်ရြ်ရြ်တွင် အသုံးချနိုင်ပခင်း။  
 ရှင်းလင်းချက်။  ။တီေွင်မှုကို စက်မှုလက်မှု လုြ်ငန်းတစ်ရြ်ရြ်၌ အသုံးချနိုင် ပခင်း  
ဆိုရာတွင် ယင်းတီေွင်မှု ကို စက်မှုလက်မှုလုြ်ငန်းတွင် ပြုလုြ်  
နိုင်ရမည် သို့မဟုတ် အသုံးပြုနိုင်ရမည်။  စက်မှုလက်မှု လုြ်ငန်း  
ဟူထသာ စကားရြ်တွင် ကုန်ြစ္စည်းများေုတ်လုြ်မှုနှင့် ဝန်ထဆာင်မှု  
များကို ထရှးရှုသည့် လူမှုစီးြွားထရးလုြ်ငန်း ထဆာင်ရွက်မှုများအပြစ်  
ကျယ်ပြန့်စွာြါဝင်ပြီး အေူးသပြင့်  လက်မှုြညာ၊  စိုက်ြျ ိ ုးထရး၊ 
ထမွးပမူထရး၊ ထရလုြ်ငန်း၊ ကူးသန်းထရာင်းဝယ်ထရးနှင့်  ဝန်ထဆာင်မှု  
လုြ်ငန်းများလည်း ြါဝင်သည်။  
အခန်း  (၈) 
အကာအကွယ်မရရှိနိုင်ဒသာ တီထွင်မှုများ  
၁၄။ (က) ထအာက်ြါတို့သည် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင် ရာ အကာအကွယ်မရရှိနိုင်ထသာ  တီေွင်မှု များ  
ပြစ်သ ည်-  
 (၁) ရှာထြွထတွ့ရှိချက်များ၊  သိြ္ပံဆိုင်ရာ သီအိုရီများ နှင့် သခချာဆိုင်ရာ တွက်ချက် နည်းများ၊  
 (၂) စီးြွားထရးလုြ်ငန်းလုြ်ကိုင်ပခင်း၊ စိတ်ြိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူ  သက်သက် 
ထဆာင်ရွက်ပခင်း သို့မဟုတ် ဂိမ်းများကစားပခင်းနှင့်စြ်လျဉ်းသည့်  စနစ်များ၊  
စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း များ သို့မဟုတ် နည်းလမ်းများ၊  
 (၃) ကွန်ေျူတာ ေရိုဂရမ်သက်သက်၊  
 (၄) ဇီဝမဟုတ်ထသာ ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်နှင့် အဏုဇီဝေုတ်လုြ်မှု နည်းစဉ်များမှ 
တစ်ြါး အြင်များ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်များကို  စိုက်ြျ ိ ုးထမွးပမူထရးအတွက်  အဓိက  
ကျထသာ ဇီဝဆိုင်ရာ ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်များ၊   
 (၅) ပေုလုေ်ဖန်တီးထားသည့် အဏုဇီဝများမှ တစ်ေါး  သဘာဝတွင်ပတွ့ရှိရပသာ  
သက်ရှိနှင့် ဇီဝေစ္စ ည်းတစ်ခုလုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ေိုင်း  အေါအဝင် 
သတ္တဝါမျ ိ ုးနွယ်များနှင့်  အေင်မျ ိ ုးစိတ် များအားလုံး အကျုံးဝင်သည့် အေင် များ 
နှင့် သတ္တဝါများ၊ ေီအင်န်ပအနှင့် ေီအင်န်ပအေါဝင်ပသာ ဆက်တန်း များ (DNA - 10 
 
Including complementary DNA sequences) ၊ ဆဲလ်များ (Cells)၊ 
ဆဲလ်လိုင်းများ (Cell Lines) ၊ ပမွးပမူထားပသာ ဆဲလ်များ (Cell Cultures) နှင့် 
မျ ိ ုးပစ့များ၊  
 (၆) လူနှင့်တိရစ္ဆာန်များ၏  ခန္ဓာကိုယ်တွင် လက်ထတွ့စမ်းသြ်ပြီး  ရရှိလာထသာ  
ထရာဂါ ရှာထြွပခင်း  နည်းလမ်းများ အြါအဝင်   လူနှင့်တိရစ္ဆာန်များ၏  ခန္ဓာကိုယ်ကို  
ခွဲစိတ်ပခင်း သို့မဟုတ် ကုသပခင်းနည်းလမ်းများ ၊ 
 (၇) သောဝအတိုင်းရှိသည့် အရာဝတ္ထုများ၊ အသုံးပေုမှုအသစ်များနှင့် ေုံသဏ္ဌာ န် 
အသစ်များအေါအဝင် အများသိရှိေားပြီးပြစ်သည့် အရာဝတ္ထုများ  သို့မဟုတ်  
အခါအားထလျာ်စွာ သတ်မှတ် ထြာ် ပြသည့်  ဓာတုေုတ်ကုန်များစသည်တို့နှင့်  
ဆက်နွှ ယ်သည့် တီေွင်မှုများ၊  
 (၈) အများပေည်သူ၏ ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာကိုပဖစ်ပစ၊  ပအးချမ်းတည်ဖငိမ်မှုကိုပဖစ်ပစ၊  
လူ၊ တိရစ္ဆာန်  သို့မဟုတ် အေင်ကိုပဖစ်ပစ၊ ကျန်းမာပရးနှင့် သဘာဝေတ်ဝန်းကျင်ကို  
ပဖစ်ပစ ဆိုးရွားစွာ  ထိခိုက်နိုင်သည့် တီထွင် မှုများနှင့်  တည်ဆဲ ဥြထေ တစ်ရေ်ရေ် အရ  
နိုင်ငံထတာ် ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း အသုံးချမှုကို တားပမစ်ေားထသာ တီေွင်မှုများ။   
  ( ခ ) ထဆးဝါးနှင့်စြ်လျဉ်းသည့် ေုတ်ကုန် သို့မဟုတ် ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်သည်  ကမ္ဘာ့ 
ကုန်သွယ်ပရးအဖွဲ့၏ ကု န်သွယ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ပကာ င်စီ၏  
မူဝါေအရ ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့က သီးပခားထေ်မံ သတ်မှတ်ပခင်းမရှိလျှင် ၂၀၃၃ ခုနှစ်၊ 
ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်ပန့အထိ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် အကာအကွယ်မရရှိထသာ တီေွင်မှု  
ပြစ်သည် ။ 
 ( ဂ ) ထအာက်ြါတို့သည်  ကမ္ဘာ့ကုန် သွယ်ပရးအဖွဲ့၏  ကုန်သွယ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့်  မူေိုင်ခွင့်  
ဆိုင်ရာပကာင်စီ၏ မူဝါေအရ ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့က သီးပခားထေ်မံ သတ်မှတ်ပခင်း  
မရှိလျှင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်ပန့အထိ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် အကာအကွယ် မရရှိထသာ  
တီေွင်မှုများ ပြစ်သည် - 
 (၁) စိုက်ြျ ိ ုးထရးလုြ်ငန်းသုံး  ဓာတုထဗေေုတ်ကုန်များ၊  
 (၂) စားထသာက်ကုန်များ၊  
 (၃)   အဏုဇီဝြစ္စည်းများ။  
 (ဃ) ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့သည် ေုေ်မခွဲ (ခ) နှင့် (ဂ) တို့ေါ အကာအကွယ် မရရှိပစပသာ  
ကာလများကို ကမ္ဘာ့ကုန် သွယ်ပရးအဖွဲ့၏ ကုန်သွယ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မူေိုင်ခွင့် ဆိုင်ရာ  
ပကာင်စီ၏ သပဘာတူညီချက်နှင့်အညီ ပေင်ဆင်သတ်မှတ်နိုင်သည်။  11 
 
အခန်း (၉) 
တီထွင် မှုမူပိုင်ခွင့်  ဒလျှောက်ထားခွင့်ရှိသူများ  
၁၅။ (က) တီေွင်သူသည်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားရန်  အခွင့်အထရးရှိသူပြစ်ပြီး  အဆိုြါ  
တီေွင်မှုမူ ြိုင်ခွင့်တွင်  အမည် သတ်မှတ် ထြာ်ပြ ြိုင်ခွင့်ရှိသည်။  ထို့ပေင်  တီထွင်သူ၏ 
လုေ်ကိုင်ခွင့်လွှဲအေ်ပခင်းခံရသူက ပဖစ်ပစ၊ လွှဲပပော င်းပေးအေ်ပခင်းခံရသူကပဖစ်ပစ  
တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ကို ပလျှာက်ထားခွင့်ရှိ သည်။   
 ( ခ ) တစ်ဦးေက်ြိုသူများက  တူညီထသာ  တီေွင်မှုတစ်ခုကို  သီးပခားစီ တီေွင်ခဲ့လျှင်  
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက် ဦးစွာ တင်သွင်းသူ  သို့မဟုတ် ဦးစားထြးအခွင့် 
အထရး ထတာင်းဆိုချက်ြါရှိလျှ င် ဦးစားထြး ထန့ကို အထစာဆုံး တရားဝင်ရရှိေား ထသာ 
ထလျှာက်ေားသူသည်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ရခွင့်ရှိသည်။  
၁၆။ တီထွင်မှုတစ်ခုကို တစ်ဦးထက်ေိုသူများက ေူးတွဲတီထွင်ခဲ့ပခင်းပဖစ်လျှင် ယင်းတို့အားလုံးသည်  
အဆိုေါ  တီထွ င်မှုမူေိုင်ခွင့်ကို ေူးတွဲပလျှာက်ထားခွင့်ရှိသည်။  
၁၇။ အလုေ်ရှင်နှင့် အလုေ်သမားတို့၏ အလုေ်အကိုင်ဆိုင်ရာ သပဘာတူညီချက်အရပဖစ်ပစ၊  
ယင်းသပဘာတူညီချက်၏ အကျ ိ ုးဆက်အရပဖစ်ပစ တီထွင်မှုတစ်ခုကို ပေုလုေ်ရာတွင် - 
 (က) အလုြ်သမားက တီေွင်မှုတစ်ခုကို ပြုလုြ်သည့်တိုင် အလုေ်အကိုင်ဆိုင်ရာ သပဘာ  
တူညီချက်ေါ အ ချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲ မှုမရှိြါက  အလုြ်ရှင်ကသာ ယင်းတီေွင်မှု  
မူြိုင်ခွင့်ကို ထလျှာက်ေားခွင့်ရှိသည်။  
( ခ ) တီေွင်မှုကို ပေုလုေ်ဖေီးပကကာင်း အလုေ်သမားက အလုြ်ရှင်ေံ စာပဖင့် ဆက်သွယ်  
အထ ကာင်း ကား သည့်ပန့မှ ထပခာက်လအတွင်း အဆိုေါတီထွင်မှုကို အလုြ်ရှင် က 
ထလျှာက်ေားရန် အခွင့်အထရးကို ြျက်ကွက်ခဲ့ လျှင် စွန့်လွှတ်ပြီးပြစ်သည်ဟု 
မှတ်ယူ ပြီး အလုြ်သမားသည် ယင်းတီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ကို ထလျှာက်ေားခွင့်ရှိသည်။  
( ဂ ) အလုြ်အကိုင်ဆိုင်ရာ သထောတူညီချက် ကုန်ဆုံးပြီးထနာက် တစ်နှစ် အတွင်း ပေုလုေ်သည့်  
တီထွင်မှုကို တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ပလျှာက်ထားရာတွင် အဆိုေါ တီေွင်မှု သည် ယခင်  
အလုြ်ရှင်၏ လုြ်ငန်းနယ်ြယ်အတွင်း ယင်း၏ အလုေ်သမားက ပြုလုြ်ရရှိသည့် တီေွင်မှု  
ပြစ်လျှင် အလုေ်အကိုင်ဆိုင်ရာ သပဘာတူညီချက်ေါ အချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲမှု  
မရှိသည့်အပေင် အလုြ်သမားက ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲသည့် သက် ထသခံ အထောက်အေား  
တင်ပြနိုင်ပခင်း မရှိြါက  ကုန်ဆုံးပြီး ထသာ အလု ြ်အကိုင်ဆိုင်ရာ သထောတူညီချက် 
အရ ပြုလုြ်ခဲ့သည့် တီေွင်မှုပြစ်သည်ဟုမှတ်ယူပြီး  ယခင်  အလုြ်ရှင်က အဆိုေါ  12 
 
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ထလျှာက်ေားခွင့်ရှိသည်။ သို့ရာတွင်  ထအာက်ြါအထပခအထန  
တစ်ရြ်ရြ်၌ အလုြ်သမားကသာ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ပလျှာက်ထားခွင့်ရှိသ ည် -  
(၁) ယခ င်အလုြ်ရှင်က အဆိုြါတီေွင်မှုအထ ြါ် ထလျှာက်ေားမှုမရှိထ ကာင်း  သထော  
တူညီပခင်း၊  
(၂) အလုြ်သမားက တင်ပြသည့် သက်ထသခံအထောက်အေားအထြါ် ယခင်  
အလုြ်ရှင်က ပငင်းဆိုမှု မပြုနိုင်ပခင်း၊  
(၃) ြုေ်မခွဲ (ခ) အ ရ ယခင် အလုေ်ရှင်က မှတ်ေုံတင်ပလျှာက်ထားရန်  ေျက်ကွက် သပဖင့်  
အလုေ်သမားကပလျှာ က်ထား ပခင်း။ 
 (ဃ) အလုြ်ရှင်၏ တာဝန်ထြးချက်အရ မဟုတ်ေဲ ယင်း၏ လုြ်ငန်းနယ်ြယ်နှင့် ဆက်နွှ ယ် 
ထနထသာ တီေွင်မှုတစ်ခုကို အလုြ်ရှင်၏ ြစ္စည်းကိရိယာ၊ အချက်အလက်  သို့မဟုတ် 
နည်းြညာကိုအသုံးပြု၍ အလုြ်သမားက  ပြုလုြ်ရာတွင် အလုေ်အကိုင် ဆိုင်ရာ 
သပဘာတူညီချက်ေါ အချက်များနှင့်  ဆန့်ကျင် ကွဲလွဲမှု မရှိလျှင် အလုြ် သမားကသာ  
ယင်းတီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ကို ထလျှာက်ေားခွင့်ရှိ သည်။ 
  ( င )  အလုြ်သမားသည် ြုေ်မခွဲ (က)၊ (ဂ) နှင့် (ဃ) တို့တွင်ထြာ်ပြေားထသာ တီေွင်မှု 
ပြုလုြ်ပခင်းမှတစ်ြါး အပခားထသာတီေွင်မှုကို ပြုလုြ်ခဲ့လျှင် အလုေ်အကိုင်ဆိုင်ရာ 
သပဘာတူညီချက် ေါ အချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲမှု မရှိလျှင်  ယင်းတီထွင်မှုအတွက်  
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို  အလုေ်သမားကသာ ထလျှာက်ေားခွင့်ရှိသည်။  
အခန်း  (၁၀) 
ဒလျှောက်ထားခခင်း  
၁၈။ ဤဥေပေအရ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားခွင့်ရှိသူသည် တီေွ င်မှုမူြိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့် အထရးကို  
ရရှိလိုြါက တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုထြးရန် သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ မှတ်ေုံတင် အရာရှိထံ ထလျှာက်ေား  
ရမည်။  
၁၉။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသူသည် − 
 (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားချက်ကို ပမန်မာောသာပြင့်ပြစ်ထစ၊ အဂခလိြ်ောသာ 
ပြင့်ပြစ်ထစ ပရးသား နိုင်သည်။  
 ( ခ ) ပမန်မာောသာပြင့် ထလျှာက်ေားချက်ကို အဂခလိြ်ောသာသို့လည်းထကာင်း၊  
အဂခလိြ်ောသာပြင့်  ထလျှာက်ေားချက်ကို ပမန်မာောသာသို့လည်းထကာင်း ောသာ  
ပြန်ဆိုထြးရန် မှတ်ြုံတင်အရာရှိက ထတာင်းဆိုခဲ့လျှင် ောသာပြန်ဆိုထြးရမည်။   13 
 
 ( ဂ ) ေုေ်မခွဲ (ခ) အရ ောသာပြန်ဆိုချက်ပြစ်လျှင် ထလျှာက်ေားသူက မှန်ကန်ထ ကာင်း 
ဝန်ခံ လက်မှတ်ထရးေိုးရမည်။  
၂၀။ (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားသူသည်  ထလျှာက်ေားချက်တွင်  ထအာက်ြါအချက် 
များ ထြာ်ပြရမည် - 
 (၁) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုထြးရန် ထတာင်းဆိုချက်၊  
 (၂) ထလျှာက်ေားသည့်  ြုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် တရားဝင်ြွဲ့ စည်းေားထသာ အြွဲ့အစည်းနှင့်  
တီေွင်သူတို့၏ အမည်၊ နိုင်ငံသားနှင့် ထနရြ်လိြ်စာ၊  
 (၃) ထလျှာက်ေားသူက ကိုယ်စားလှယ်လွှဲအြ်၍ ထလျှာက်ေားပခင်းပြစ်လျှင်  
ကိုယ်စားလှယ်၏  အမည်၊ နိုင်ငံသားစိစစ်ထရးကတ်ပြားအမှတ်နှင့်  ထနရြ်လိြ်စာ၊   
 (၄)  ပေည့်စုံစွာပဖာ်ပေထားပသာ တီေွင်မှုဆို င်ရာထြာ်ပြချက်၊  
 (၅) တီေွင်မှုအမည်နှင့် တီေွင်မှုဆိုင်ရာ အကျဉ်းချုြ်ထြာ်ပြချက်၊  
 (၆) သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ ထြာ်ပြေားသည့် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုေက်ြိုထသာ  
တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ပေးရန် ထတာင်းဆိုချက်များ။  
  ( ခ ) ေုေ်မခွဲ (က) ေါ အချက်များအပေင် လိုအေ်ေါက  ပအာက်ေါအချ က်များကိုလည်း ေူးတွဲ  
တင်ပေရမည် -  
 (၁) ထလျှာက်ေားသူတွင် အထရးြါသည့် စက်မှုလက်မှုလုြ်ငန်း သို့မဟုတ် စီးြွားထရး  
လုြ်ငန်း ရှိေါက  ယင်းတို့၏ လိြ်စာနှင့် နိုင်ငံအမည်၊  
 (၂) ထလျှာက် ေားသူသည် တရားဝင်ြွဲ့စည်းေားထသာ အြွဲ့အစည်းအတွက်  
ထလျှာက်ေားပခင်းပြစ်လျှင် အဆိုြါ အဖွဲ့အစည်း ၏ မှတ်ေုံတင်အမှတ်၊ အမျ ိ ုး အစားနှင့်  
နိုင်ငံအမည်၊  
 (၃) တီေွင်မှုကို နားလည်သထောထြါက်ထစရန်  ထရးဆွဲချက်များရှိခဲ့လျှင် ထရးဆွဲ ချက်များ၊  
 (၄) ပလျှာက်ထားသူသည် ဦးစားထြးအခွင့်အထရးရရှိရန် ထတာင်းဆိုလျှင်  ဦးစားထြး  
အခွင့်အထရးရှိထ ကာင်း ခိုင်လုံသည့် အထောက်အေား ၊ ထြာ်ပြချ က်တို့နှင့်အတူ 
ဦးစားထြးအခွင့်အထရး  ထတာင်းဆိုချက်၊  
 (၅) ပလျှာ က်ေားသူသည် ကုန်စည် ပေေွဲဆိုင်ရာ ဦးစားပေးအခွင့်အပရး ရရှိရန်  
ပတာင်းဆိုလျှင် ကုန်စည်ပေေွဲဆိုင်ရာ ဦးစားပေးအခွင့်အပရးရှိပကကာင်း  ခိုင်လုံသည့်  
အပထာက်အထား ၊ ပဖာ်ပေချက်တို့နှင့်အတူ ကုန်စည်ပေေွဲဆိုင်ရာ ဦးစားပေး  
အခွင့်အပရး ပတာင်းဆို ချက်၊ 14 
 
 (၆) ြူးတွဲထလျှာက်ေားသူများအနက်မှ တစ်ဦးဦးက  ြူးတွဲထလျှာက်ေားသူများ 
အားလုံး၏ ကိုယ်စားထလျှာက်ေားချက်ကို လက်မှတ်ထရးေိုးေားပခင်းပြစ်လျှင်  
ကျန်ြူးတွဲထလျှာက်ေားသူများ၏ စာပြင့်ထရးသားေားသည့် သထောတူညီချက်၊  
 (၇) မျ ိ ုးရိုးဗီဇ သို့မဟုတ် ဇီဝအရ င်းအပမစ်များနှင့်  ေိုအရင်းအပမစ်များနှင့် ထြါင်းစြ်သည်  
ပြစ်ထစ၊ မထြါင်းစြ်ေဲပြစ်ထစ တည်ရှိပနပသာ ရိုးရာအသိြညာတစ်ရြ် ရြ်တို့အား 
တရားဝင်ရယူသုံးစွဲေားထ ကာင်းနှင့် ထတာင်းဆိုေားထသာ တီေွင်မှုကို ပြုလုြ်  
ရာတွင်  တိုက်ရိုက်ပြစ်ထစ၊ သွယ်ဝိုက်၍ပြစ်ထစ အသုံးပြုေားထ ကာင်း  ပဖာ်ပေချက် ၊ 
 (၈) ထဆာလျင်စွာ ေုတ်ပြန်ထ ကညာ ထြးရန် ထလျှာက်ေားလိုြါက ေိုသို့ ထ ကညာ  
ထြးရန် ထတာင်းဆိုချက်၊  
 (၉) ထအဂျင်စီနှင့် ဦးစီးဌာနတို့ က အခါအားထလျာ်စွာ သတ်မှတ်သည့် အပခား  
လိုအြ်ချက်များ။  
၂၁။ သတ်မှတ်သည့်  အခပကကး ပငွ ပေးသွင်းဖေီး ေုေ်မ ၂၀၊ ေုေ်မခွဲ (က) ေါ သတ်မှတ်ချက်များ နှင့် 
ပြည့်စုံထသာ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်ကို ဦးစီးဌာနက လက်ခံရရှိသည့် ထန့သည်  
နိုင်ငံပတာ်တွင် ထလျှာက်ေားချက် တင်သွင်းသည့် ထန့ပြစ် သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။  
၂၂။ (က)    တီေွင်မှုဆိုင်ရာထြာ်ပြချက်သည် သာမန်တတ်ကျွမ်းသူတစ်ဦးက  အဆိုြါတီေွင်မှုကို  
လုြ်ထဆာင်နိုင် ရန် ေုတ်ထြာ်ထရးသားချက် ပြစ်ရမည်ပြစ်ပြီး အဆိုြါ ထရးသားချက်တွင်  
ထလျှာက်ေားသည့်ထန့ သို့မဟုတ် ဦးစားထြးအခွင့်အထရး ထတာင်းဆိုြါက ဦးစားထြး  
အခွင့်အထရး ထတာင်းဆိုသည့်ထန့၌ တီေွင်သူသိရှိေားသည့်  အထကာင်းဆုံး 
နည်းလမ်းပြင့် ထြာ်ပြရမည်။  
 ( ခ ) ေုေ်မခွဲ (က) အရ ထတာင်းဆိုေားထသာ  တီေွင်မှုအတွက် ေုတ်ထြာ်ပြသချက်သည် 
ထလျှာက်ေားထသာထန့ရက်တွင် သက်ဆိုင်ရာ ြညာရြ်နယ်ြယ်၌ သာမန်တတ် ကျွမ်း သူ 
က ယင်းတီေွင်မှုကို အသုံးချရန် သို့မဟုတ် ပြုလုြ်ရန် ခွင့်ပြုနိုင်သည့် လုံထလာက်ထသာ  
သတင်းအချက်အလက်များကို ေည့်သွင်းတင်ပြေားြါက အဆိုြါ ေုတ်ထြာ်ပြသ  
ချက်ကို လွန် ကဲထသာ စမ်းသြ်စစ်ထဆးမှုမပြုေဲ လုံထလာက်စွာ ပြည့်စုံရှင်းလင်းသည်ဟု  
မှတ်ယူရမည်။   
 ( ဂ ) အကာအကွယ်ရရှိရန် ပတာင်းဆိုထားပသာ တီေွင်မှုကို ပြုလုြ်ရာ၌ နိုင်ငံထတာ် 
နယ်နိမိတ်အတွင်းမှ မျ ိ ုးရိုးဗီဇ သို့မဟုတ် ဇီဝ အရင်းအပမစ်များ၏  ဇစ်ပမစ်ကို ပသာ် လည်း ထကာင်း၊  
အဆိုြါ အရင်း အပမစ်များ နှင့် ဆက်စြ်မှုရှိ သည်ပြစ်ထစ၊ မရှိသည်ပြစ်ထစ ရိုးရာ အသိြညာ  
ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ထသာ် လည်းထကာင်း ကကိုတင်ခွင့်ပြုချက် မရှိေဲ တိုက်ရိုက်  15 
 
ပြစ်ထစ၊ သွယ်ဝိုက်၍ ပြစ်ထစ အသုံးပြုေားြါက ယင်းတို့အား တီေွင်မှုဆိုင်ရာ  
ထြာ်ပြချက် တွင် ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ထြာ်ပြ ထြးရမည်။                 
၂၃။ (က) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ပေးရန် ထတာင်းဆိုချက် သို့မဟုတ် ထတာင်းဆိုချက်များတွင်  
အကာအကွယ်ထြးထစလိုသည့် အချက်ကို သတ်မှတ်ထြာ်ပြထြးရမည်ပြစ်သည်။  
 ( ခ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ပေးရန် ထတာင်းဆိုချက် သို့မဟုတ် ထတာင်းဆိုချက်များသည်  
ရှင်းလင်း၍ ကျစ်လစ်ပြည့် စုံရမည်။ ယင်းတို့ကို ရှင်းလင်းရာတွင် ထြာ်ပြချက်နှင့် 
ထရးဆွဲချက်များကို အသုံးပြုနိုင်သည်။  
၂၄။ (က) သီးပခားစီ တီေွင်ခဲ့သည့်  တူညီထသာ  တီေွင်မှုတစ်ခုကို  မတူညီထသာထန့အသီးသီး တွင်  
တစ်ဦးေက်ြိုသူများက ထလျှာက် ေားရာ၌ အဆိုြါထလျှာက်ေားချက်များအထြါ်  
အပငင်းြွားြွယ်ရာပြစ်ထြ ါ်လာခဲ့ လျှင် မှတ်ြုံတင်ထြးရန် သတ်မှတ် ချက်များနှင့်  
ညီညွတ်ထသာ ထလျှာက်ေားချက်ကို ဦးစွာ တင်သွင်းသူအား မှတ်ြုံတင်ခွင့်ပြုရမည်။  
 ( ခ ) ြုေ်မခွဲ(က)အ ရ ထလျှာက်ေားရာတွင် ထလျှာက်ေားသူ အသီးသီးက ဦးစားထြး  
အခွင့်အထရး သို့မဟု တ် ကုန်စည်ပြြွဲဆိုင်ရာ ဦးစားထြးအခွင့်အထရးကို  ထတာ င်းဆို ရာ၌  
အဆိုြါထလျှာက်ေားချက်များအထြါ်  အပငင်းြွားြွ ယ်ရာပြစ်ထြါ်လာခဲ့လျှင် မှတ်ြုံ တင်  
ထြးရန် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ညီညွတ်ထသာ ထလျှာက်ေားချက်တွင် ဦးစားထြးအခွင့်  
အထရးထန့ အထစာဆုံးြါရှိသူကိုသာ မှတ်ြုံတင်ခွင့်ပြုရမည်။  
၂၅။ သီးပခားစီ  တီေွင်ခဲ့သည့် တူညီထသာ  တီေွင်မှု တစ်ခုစီနှင့်စြ်လျဉ်း၍ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  
ရရှိရန် တစ်ဦးေက်ြိုသူများက တစ်ထန့တည်းတွင် ပလျှာက်ထားလာေါက သို့မဟုတ် တူညီပသာ 
ဦးစားပေးပန့ရက်ကို ပတာင်းဆိုပလျှာက်ထားလာေါက - 
 (က) မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် ပလျှာက်ထားသူအချင်းချင်း ပဆွးပနွးညှိနှိုင်းဖေီး တီထွင်မှု 
မူေိုင်ခွ င့်ပလျှာက်ထားသူအပဖစ် သတ်မှတ်ပေးပစလိုသူ၏ အမည်ကို သတ်မှတ်သည့်  
ကာလအတွင်း ပေန်လည်တင်ပေရန် ပလျှာက်ထားသူအားလုံးကို ညွှန်ကကားရမည်။  
 ( ခ ) ပလျှာက်ထားသူများသည် မှတ်ေုံတင်အရာရှိ၏ ညွှန်ကကားချက်နှင့်အညီ ယင်းတို့ 
အချင်းချင်း ပဆွးပနွးညှိနှိုင်းချက်အရ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွ င့် ပလျှာက်ထားသူအပဖစ်  
သတ်မှတ်ပေးရန် သပဘာတူညီပခင်းခံရသူ၏ အမည်ကိုပသာ်လည်းပကာင်း၊ ေူးတွဲ 
ပလျှာက်ထားသူများအပဖစ် သတ်မှတ်ပေး ပစလိုေါက ယင်းအချက်ကိုပသာ်လည်း ပကာင်း  
မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ပေန်လည်တင်ပေရမည်။  16 
 
 ( ဂ ) ေုေ်မခွဲ(က)အရ ညွှန်ကကားပသာ်လည်း ပလျှာက်ထားသူများသည် ယင်းတို့  အချင်းချင်း  
သပဘာတူညီမှု မရရှိခဲ့လျှင်  မှတ်ေုံတင်အရာရှိ၏ သတ်မှတ်သည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ  
ဆုံးပဖတ်ပခင်းကို လိုက်နာရမည်။  
၂၆။ (က)  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသူသည် ထလျှာက်ေားသည့် ထန့ရက်မှ ၃၆ လ အတွင်း  
ထလျှာက်ေားချက်နှင့် စြ်လျဉ်း၍ အထသးစိတ်စစ်ထဆးထြးရန်  သတ်မှ တ်သည့် အခပကကး  
ပငွပေးသွင်းဖေီး မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ ထတာင်းဆိုရမည်။ မှတ်ြုံတင် အရာရှိသည် 
ယင်းထတာင်းဆိုချက်ကို သတ်မှတ်သည့်နည်းလမ်းနှင့် အညီ ေုတ်ပြန် ထ ကညာရမည်။  
 ( ခ ) ေုေ်မခွဲ (က) တွင် ထြာ်ပြေားထသာ  သတ်မှတ်ကာလအတွင်း စစ်ပဆးပေးရန် ပတာင်းဆိုပခင်း  
မရှိေါက တီေွင်မှုမူြို င်ခွင့် ထလျှာက်ေားချ က်ကို စွန့်လွှတ်သည်ဟု မှတ်ယူမည် ပြစ်  
သည်။  
၂၇။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်သည် တီေွင်မှုတစ်ခုနှင့်သာ  သို့မဟုတ် ထယေု ယျတီေွင်  
ကကံဆမှု သထောတရားတစ်ခု ပြစ်လာရန် ဆက်စြ် ထနထသာ တီေွင်မှုတစ် စုနှင့်သာ သက် ဆိုင်ရမည်။  
၂၈။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသူသည်  - 
(က) မှတ်ြုံတင်အရာရှိက တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ကို မှတ်ေုံတင် ပေးရန်ခွင့်ပေုပခင်း သို့မဟုတ် 
ပငင်းေယ်ပခင်း မပေု မီပြစ်ထစ၊ မှတ်ြုံတင်အရာရှိ၏ ဆုံးပြတ်ချက်အထြါ် အယူခံ ပခင်း 
နှင့်စေ်လျဉ်း၍ ပအဂျင်စီက ဆုံးပဖတ်ချက် မချမှတ်မီပဖစ်ပစ  ထလျှာက်ေားချက်၊ 
ောသာပြန် ဆိုချက်နှင့် စာရွက်စာတမ်း အထောက်အေားတစ်ခုခုတွင် ြါရှိသည့် 
စာအထရးအသားအမှားနှင့် ပေင်ဆင်ခွင့်ပေုနိုင်သည့် အပခားမှားယွင်းမှုများကို  ပြင်ဆင်  
လိုြါက သတ်မှတ်သည့် အခထ ကးထငွထ ြးသွင်းပြီး ပေင်ဆင်ပေးရန် မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ  
ထလျှာက်ေားနိုင်သည်။  
 ( ခ )  ထလျှာက်ေားချက်ကို  မူလထလျှာက်ေားချက်ြါ ထြာ်ပြချက်များေက် မထကျာ်လွန် 
ထစေဲ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ခွင့်ပေုချ ိ န်မတိုင်မီအထိ ပြင်ဆင်နိုင်သည်။  
 ( ဂ ) (၁) ြုေ်မ ၂၇ နှင့် ညီညွတ်ပခင်းမရှိသည့်  ထလျှာက်ေားချက်ကို  မူလထလျှာက်ေားချက်ြါ  
ထြာ်ပြချက်များေက် မထကျာ်လွန်ထစေဲ  ခွင့်ပြုမည့်အချ ိ န်အ ေိ တစ်ခုေက်ြိုထသာ  
ထလျှာက်ေားချက်အခွဲများအပြစ်ခွဲ၍  သတ်မှတ်သည့်  အခပကကးပငွပ ေးသွင်းဖေီး  
ပေင်ဆင်ပေးရန် မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ပလျှာ က်ေားနိုင်သည်။    
  (၂)  ထလျှာက်ေားချက် အခွဲတစ်ခုစီအတွက်  မူလထလျှာက်ေားချက်၏  ထလျှာက်ေား  
သည့်ထန့ သို့မဟုတ် ဦးစားထြးအခွင့် အထရးထတာင်းဆိုခဲ့ ြါက ယင်း ဦးစားထြး 17 
 
အခွင့်အထရး ထတာင်းဆိုသည့်ထန့တို့ကို ပလျှာက်ထားချက် တင်သွင်းသည့်ပန့အပဖစ်  
မှတ်ယူ ရမည်။  
 (ဃ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်ကို ရုြ်သိမ်းထြးရန် မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ  
ထလျှာက်ေားနိုင်သည်။  
၂၉။ မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် ေုေ်မ ၂၈ ေါ ပလျှာက်ထားချက်ကို သတ် မှတ်ချက်နှင့်အညီ စစ်ပဆးဖေီး  
ပေင်ဆင်ခွင့်ပေးနိုင်သည်။  
အခန်း  (၁၁) 
စစ်တဆးခခင်း၊ ေန့်ေွေ်ခခင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ခခင်း  
၃၀။ စစ်ပဆးပရးအရာရှိသည် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ -  
 (က) တီေွင်မှု ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ  အမျ ိ ုးအစား ခွဲပခားပခင်းပြင့်  အမျ ိ ုး အစားခွဲပခား၍  
ေုေ်မ ၁၉ နှင့် ၂၀ တို့ေါ အချက်များနှင့် ညီညွတ်ပခင်း ရှိ မရှိ စစ်ပဆးဖေီးပနာက် သတ်မှတ်  
ချက်များနှင့် ညီညွတ်ပသာ ပလျှာက်ထားချက်များကို  သပဘာထားမှတ်ချက်နှင့်အတူ  
မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ တင်ပေရမည်။  
 ( ခ ) ေုေ်မ ၁၉ နှင့် ၂၀ တို့ေါ အချက်များနှင့် ညီညွတ်ပခင်း ရှိ မရှိ စစ်ပဆးဖေီးပနာက် သတ်မှတ်ချက်  
များနှင့် ညီညွတ်ပခင်းမရှိပသာ ပလျှာက်ထားချက်ကို လိုအေ်သလို ပြင်ဆင်ထဆာင်ရွက်ရန်  
မှတ်ြုံတင်အရာရှိ၏ ခွင့်ပြုချက်ပြင့် ထလျှာက်ေားသူေံ အထ ကာင်း ကားရမည်။  
ထလျှာက်ေားသူ က အထ ကာင်း ကားစာ လက်ခံရရှိသည့် ထန့မှ  ရက်ထြါင်း ၆၀ အတွင်း  
ပြင်ဆင်ထဆာင်ရွက်ပခင်းမရှိြါက အဆိုြါ ထလျှာက် ေားချက်ကို  ရုြ်သိမ်းပြီးပြစ်သည်ဟု  
မှတ်ယူရမည်။  
 ( ဂ ) ေုေ်မခွဲ (ခ) ေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ ပေင်ဆင်ပဆာင်ရွက်ချက်ကို လက်ခံရရှိေါက စိစစ်ဖေီး  
ပလျှာက်ထားချက်ကို မိမိ၏ သပဘာ ထားမှတ်ချက်နှင့်အတူ  မှတ်ေုံတင် အရာရှိထံ  
တင်ပေရမည်။  
၃၁။ (က) တီထွင်မှု မူေိုင်ခွင့်ပလျှာက်ထားသူ  သို့မဟုတ် ေိုင်ရှင်သည် မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ၌ 
ပဆာင်ရွက်ရမည့် လုေ်ငန်းစဉ်တစ်ရေ်အတွက်  သတ်မှတ် သည့်အချ ိ န် ကာလအတွင်း  
လိုက်နာရန် ေျက်ကွက်ခဲ့ဖေီး  အဆိုေါ ေျက်ကွက်ခဲ့မှုပကကာင့် သက်ဆိုင်ရာ တီထွင်မှု  
မူေိုင်ခွင့် သို့မဟု တ် ပလျှာက်ထားချ က်နှင့် စေ်လျဉ်းသည့် အခွင့်အပရး ဆုံးရှုံးမှု  
ပဖစ်ပေါ် ပစမည်ဆိုေါက ပအာက်ေါအချက်များ နှင့်ကိုက်ညီလျှင်  တီထွင်မှု မူေိုင်ခွင့် 
အခွင့်အပရးများပေးရန် မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ပေန်လည်ပလျှာက်ထားနိုင်သည် - 18 
 
 (၁) သတ်မှတ်သည့်ကာလအတွင်း လိုက်နာရန် ေျက်ကွက်ခဲ့မှုပကကာင့် စွန့်လွှ တ်ခံ 
ရသည့်ပန့မှ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း ပတာင်းဆိုချက်တစ်ရေ်ကို တင်ပေပခင်း၊  
 (၂) သတ်မှတ်သည့်ကာလအတွင်း လိုက်နာရန် ေျက်ကွက်ခဲ့မှု နှင့်စေ်လျဉ်းသည့်  
လိုအေ်ချက်များ၊ သတင်းအချက်အလက်များ သို့မဟုတ် ရှင်းလင်းချက် များကို 
ေူးတွဲတင်ပေပခင်း၊  
 (၃) သတ်မှတ်သည့် ကာလအတွင်း လိုက်နာ ရန် ေျက်ကွက်ခဲ့မှုအပေါ် ခိုင်လုံ ပသာ 
အပကကာင်းပေချက်ကို ပတာင်းဆိုချက်တွင် ပဖာ်ပေပခင်း၊  
 (၄) အခပကကးပငွ ပေးသွင်းဖေီးပဖစ်ပခင်း။  
 (ခ) မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် ပအာက်ေါအပပခအပန များတွင် ေုေ်မခွဲ (က) အရ အခွင့် အပရးများ  
ပေန်လည်ပေးအေ်ပခင်းကို ဆိုင်းငံ့ထားရမည် - 
 (၁)  အယူခံတ င်သွင်းထားပခင်း၊  
 (၂)  နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ကကား တရားစွဲဆိုရင်ဆိုင်ပနပခင်း။  
၃၂။ မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့် ထလျှာ က်ေားချက်နှင့် စြ်လျဉ်း၍  စစ်ထဆးထရး  
အရာရှိ၏ သထောေားမှတ်ချက်ကို စိစစ်ပြီး သတ်မှတ်ချ က်နှင့်ညီညွတ်ထသာ ထလျှာက်ေားချက် ကို 
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသည့်ထန့မှ ၁၈ လ ကုန်ဆုံးပြီးထနာက် သို့မဟုတ် ထဆာလျင်စွာ  
ေုတ်ပြန်ထ ကညာထြးရန် ထတာင်းဆိုြါက ေိုထတာင်းဆိုသည့်ထန့တွင် သတ်မှတ်သည့် နည်းလမ်း 
နှင့်အညီ အများပေည်သူသိရှိနိုင်ရန် နှင့် ကန့်ကွက်လိုေါက ကန့်ကွက်နိုင်ရန်  ေုတ်ပြန်ထ ကညာရမည်။  
၃၃။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ထလျှာက်ေားချက်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ ကန့်ကွက်လိုသူသည် ြုေ်မ ၃၂ အရ  
ေုတ်ပြန်ထ ကညာသည့်ထန့မှ ရက်ထြါင်း ၉၀ အတွင်း ဤဥေပေေါ ေုေ်မ ၁၃ နှင့် ၁၄ တို့တွင် ပဖာ်ပေ  
ထားပသာ အပကကာင်းပေချက်တစ်ရေ် ရေ်ပဖင့် သတ်မှတ်သည့် အခပကကးပငွပ ေးသွင်းဖေီး မှတ်ေုံတင်  
အရာရှိထံ ကန့်ကွက်လွှာ  တင်သွင်းနို င်သည်။  
၃၄။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် ကန့်ကွက်လွှာကို လက်ခံရရှိေါက သတ်မှတ် သည့် အချ ိ န်ကာလ အတွင်း  
ကန့်ကွက်ချက်ကို ခုခံပချေနိုင်ရန် ထလျှာက်ေားသူေံ အထ ကာင်း ကားစာ ထြးြို့ရမည်။  
၃၅။ မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် ကန့်ကွက်ချက်တင်သွင်းလာသည့် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ပလျှာက်ထား  
ချက်နှင့် စေ်လျဉ်း၍ ကန့်ကွက်ချက်၊ စစ်ပဆးပရးအရာရှိ၏ ပတွ့ရှိချက်နှင့် သပဘာထားမှတ်ချက် 
တို့ကို စိစစ်ဖေီး တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ပလျှာက်ထားပခင်းကို ဆက်လက်လုေ်ပဆာင်ပစပခင်း၊ ပေင်ဆင် 
ပစပခင်း သို့မဟုတ် ရုေ်သိမ်းပခင်းပေုနိုင်သည်။  အဆိုေါဆုံးပဖတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်လွှာ တင် သွင်းသူနှင့် 
တင်သွင်းခံရသူထံ အပကကာင်းကကားဖေီး သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ  ထုတ်ပေန် ပကကညာရမည်။  19 
 
၃၆။ စစ်ထဆးထရးအရာရှိသည် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် အား အပသးစိတ်စစ်ပဆးပေးရန် ထလျှာက်ေားချက်  
နှင့်စြ်လျဉ်း၍ ြုေ်မ ၁၃၊ ၁၄၊ ၂၂ ၊ ၂၃ နှင့် ၂၇ တို့တွင် ထြာ် ပြေားသည့် တီေွင်မှုမူြို င်ခွင့် ထြးနိုင်သည့်  
အချက်များနှင့် ညီညွတ်ပခင်း ရှိ မရှိ စစ်ထဆး၍ သပဘာထားမှတ်ချက်နှင့်အတူ မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ 
တင်ပေရမည်။  
၃၇။ မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ပလျှာက်ထားချက်နှင့်စေ်လျဉ်း၍ - 
 (က) စစ်ပဆးပရးအရာရှိ၏ သပဘာထားမှတ်ချက်ကို စိစစ်ဖေီး  တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ကို  
ခွင့်ပြုပခင်း သို့မဟုတ် ပငင်းြယ်ပခင်းပြုနိုင်သည်။  
 ( ခ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်အား ခွင့်ပြုပခင်း သို့မဟုတ် ပငင်းြယ်ပခင်းကို မှတ်ေုံတင်စာရင်း တွင် 
မှတ်တမ်းတင်ေားပြီး ထလျှာက်ေားသူေံ အထ ကာင်း ကားရမည်။ ေို့ပြင် ခွင့်ပြုပခင်း  
သို့မဟုတ် ပငင်းြယ်ပခ င်းကို အများပြည်သူသိရှိထစရန်  သတ်မှတ်သည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ  
ေုတ်ပြန်ထ ကညာရမည်။  
 ( ဂ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုလျှင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်လက်မှတ်ကို ထလျှာက်ေားသူေံ 
ေုတ်ထြးရမည်။  
၃၈။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် နိုင်ငံထတာ် တွင် ထလျှာက်ေားထသာ ပြည်ြနိုင်ငံ တစ်ခုခု တွင်  တင်သွင်း  
ေားပြီးပြစ်သည့် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်များကို စစ်ထဆးနိုင်ထရးအတွက် ထအာက်ထြာ်ပြြါ  
စာရွက်စာတမ်းများကို သတ်မှတ် သည့်အချ ိ န်အတွင်း တင်ပေရန်  တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသူေံ  
အထ ကာင်း ကားနိုင်သည်  -  
 (က) ထလျှာက်ေားသူရရှိေားပြီးပြစ်ထသာ  သက်ဆိုင်ရာ ပြ ည်ြနိုင်ငံတစ်ခုခု၏ မူြိုင်ခွင့် ရုံးက  
ထဆာင်ရွက်ခဲ့သည့် ရှာထြွထတွ့ရှိချက်နှင့် စစ်ထဆးထတွ့ရှိချက်  အစီရင်ခံစာ တို့၏  မိတ္တူ၊  
 ( ခ ) ထလျှာက်ေားသူ  ပြည်ြ မှ ရရှိေားပြီးပြစ်ထသာ တီေွင်မှု မူြိုင်ခွ င့်လက်မှတ်မိတ္တူမှန်၊  
 ( ဂ ) ပြည်ြနိုင်ငံတစ်ခုခု၏ မူြိုင် ခွင့်ရုံးမှ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်ကို  
ပငင်းြယ်လျှင်ပြစ်ထစ၊ အဆိုြါထလျှာက်ေားချ က်ြါ ထတာင်းဆိုချက်ကို ပငင်းဆို လျှင်  
ပြစ်ထစ ယင်းဆုံး ပြတ်ချက်မိတ္တူ သို့မဟုတ် အဆိုြါ ထလျှာက်ေားချက်အရ ခွင့်ပြု  
ခဲ့ထသာ မည်သည့် တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ကိုမဆို ြျက်ပြ ယ်ထစလျှ င်ပြစ်ထစ၊ ရုြ်သိမ်းလျှင်  
ပြစ်ထစ ယင်းဆုံးပြတ်ချက်မိတ္တူ။  
၃၉။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်အား စစ်ထဆးပခင်းနှင့်   
စြ်လျဉ်း၍ အစိုးရဌာန အြွဲ့အစည်းများသို့လည်းထကာင်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အြွဲ့အစည်းများ 
သို့မဟုတ် ပြည်ြတီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့် ရုံးများသို့လည်းထကာင်း ထအဂျင်စီ ၏ ခွင့်ပြုချက်ပြင့် စစ်ထဆး 
ထြးရန် ထတာင်းဆိုနိုင်သည်။  20 
 
၄၀။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည်  - 
 (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်လက်မှတ် မူရင်းြျက်စီး သို့မဟုတ် ထြျာက်ဆုံးြါက  မိတ္တူမှန် 
ထေ်မံ ေုတ်ထြးရန်သတ်မှတ်သည့် အခထ ကးထငွထ ြးသွင်းပြီး မှ တ်ြုံတင်အရာရှိေံ 
ထလျှာက်ေားနိုင်သည်။  
 ( ခ ) မှတ်ြုံတင်စာရင်းတွ င် မှတ်တမ်းတင်ေားထသာ စာအထရးအသား အမှားနှင့် ပေင်ဆင်  
ခွင့်ပေုနိုင်သည့် အပခားမှားယွင်းမှုများကို လည်းပကာင်း၊ နိုင်ငံသားနှင့် ထနရြ်လိြ်စာ  
များကိုလည်းထကာင်း ပြင်ဆင်ထြးရန် သတ်မှတ်သည့် အခထ ကးထငွ ထြးသွင်း ပြီး 
မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ ထလျှာက်ေားနိုင်သည်။  
၄၁။  မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည်  - 
 (က) ေုေ်မ ၄၀၊ ေုေ်မခွဲ (က) ေါ ထလျှာက်ေားချက်ကို စိစစ်ပြီး တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် လက်မှတ် 
မိတ္တူမှန်ကို ေုတ်ထြးရမည်။  
 ( ခ )   ြုေ်မ ၄၀၊ ေုေ်မခွဲ (ခ)  ြါ ထလျှာက်ေားချက်ကို စိစစ်ပြီး ပြင်ဆ င်ခွင့်ထြးနိုင်သည်။  
၄၂။ (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ထလျှာက်ေားချက်ကို သတ်မှတ်ချက်များနှင့် အညီ ထလျှာက် ေား 
ခဲ့ရာတွင် နိုင်ငံထတာ်၏ အမျ ိ ုးသားလုံခခုံထရးကိစ္စနှင့် ပြည်သူလူေု၏  ထေးကင်း 
လုံခခုံထရးကိစ္စရြ်များ ကို ေိခိုက်ထစထသာ အချက်အလက်များ ြါဝင်သည်ဟု မှတ်ေုံတင်  
အရာရှိ က ယူဆခဲ့ လျှင် ပအဂျင်စီ၏ သပဘာတူညီချက်ပဖင့် အဆိုြါ တီေွင်မှု  
ထလျှာက် ေားချက်ြါ အထ ကာင်းအရာများနှင့် ဆက်စြ်ထသာ ဝန်ကကီး ဌာန၏ ကင်းရှင်း  
ထ ကာင်း သထောေားမှတ်ချက်ရရှိသည်အေိ အဆိုြါ ထလျှာက်ေားချက်ကို မေုတ်ပြန်ေဲ  
လျှ ိ ု့ဝှက်ေားနိုင်သည်။  
  ( ခ ) သပဘာထားမှတ်ချက် လက်ခံရရှိဖေီး ပနာက် သက်ဆိုင်သည့် ဝန်ကကီးဌာနသည်  
ကင်းရှင်းပခင်း မရှိသည့်  ပလျှာက်ထားချက်ကို စစ်ထဆးပခင်း ပြုလုြ်ရန်၊  သတင်း 
အချက်အလက်များကို  လျှ ိ ု့ဝှက်ေိန်းသိမ်းရန် သို့မဟုတ် ထလျှာက်ေားချက်နှင့်  
သက်ဆိုင်သည့် စီးြွားထရးဆိုင်ရာ အခွင့်အထရးများကို သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရဌာနသို့ 
လွှဲထပြာ င်းထြးရန်  ထလျှာက်ေားသူအား သင့်ထလျာ်သည့် ပလျာ် ထ ကးထြး၍ ထဆာင်ရွက်  
နိုင်သည်။  
 ( ဂ )  နိုင်ငံထတာ်၏ အမျ ိ ုးသားလုံခခုံထရးကိစ္စနှင့် ပြည်သူလူေု၏ ထေးကင်းလုံခခုံထရး  
ကိစ္စရြ်များ ကို ေိခိုက်ထစထသာ အချက်အလက်များ ြါဝင်သည်ဟု ထင်ပမ င်ယူဆသည့်  
ပလျှာက်ထားချက်နှင့် စေ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံထတာ်တွင် ထနေိုင်သူမည်သူမဆို မှတ်ြုံတင်  
အရာရှိေံ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ထလျှာက်ေားပြီး ြုေ်မခွဲ (က) အရ သထော ေားမှတ်ချက်  21 
 
မရရှိခဲ့လျှင်ထသာ်လည်းထကာင်း၊  ရုြ်သိမ်း ပခင်း ခံရလျှင်ထသာ်လည်း ထကာင်း  မှတ်ြုံတင်  
အရာရှိ၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိ ေဲ အပခားနိုင်ငံတွင် တီေွင်မှုမူြို င်ခွင့် ကို ထလျှာက်ေားပခင်း  
မပြုရ။  
 (ဃ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားသူသည် ေုေ်မခွဲ  (ခ) အရ သင့်ပလျာ်သည့် ပလျာ်ပကကး 
ရရှိရန် သက်ဆိုင်သည့် ဝန်ကကီးဌာနသို့ ပတာင်းဆိုနိုင်သည်။ ပေးအေ်ပသာ ပလျာ်ပကကး  
ေမာဏကို ပကျနေ်မှုမရှိေါက မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသို့ ပလျှာက်ထားနိုင် သည်။  
 ( င )  မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် သက်ဆိုင်သည့် ဝန်ကကီးဌာန၏ သထောေားမှတ်ချက်အရ 
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်ကို ဆက်လက်၍ လျှ ိ ု့ဝှက် ထိန်းသိမ်း ေား ရှိရန်  
လိုအြ်ပခင်း မရှိထတာ့ထ ကာင်း ထြါ်ထြါက်သည့်အခါ ေုေ်မခွဲ(က) အရ လျှ ိ ု့ဝှက် ေားပခင်းကို  
ရုြ်သိမ်းနိုင်သည်။  
အခန်း(၁၂) 
ဦးစားတပးေခွင့်ေ တရး 
၄၃။ ေါရီကွန်ဗင်းရှင်း သို့မဟုတ် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ပရးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုခုတွင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  
ပလျှာက်ထားခဲ့သူ သို့မဟုတ် ထိုပလျှာက်ထားသူ၏ လွှဲပပောင်းပေးပခင်းခံရသူသည် စတင်ပလျှာက်ထား  
ခဲ့သည့်ပန့မှ တစ်နှစ်အတွင်း ဦးစီးဌာနသို့ တူညီ ပသာတီထွင်မှုကို မှတ်ေုံတင်ပေးရန် ပလျှာက်ထားလျှင်  
အဆိုေါ စတင်ပလျှာက်ထားသည့်ပန့ကို ပလျှာက်ထားသည့်ပန့အပဖစ်  ဦးစားပေးအခွင့်အပရး  
ခံစားရမည်။  
၄၄။ ေါရီကွန်ဗင်းရှင်း သို့မဟုတ် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ပရး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုခုတွင်  သက်ဆိုင်ရာ 
နိုင်ငံအစိုးရက ကကီးမှူးကျင်းေပသာ သို့ မဟုတ် အသိအမှတ်ပေုပသာ အပေည်ပေည်ဆိုင်ရာ ကုန်စည် 
ပေေွဲ၌ ခင်းကျင်းပေသခဲ့သည့်  တီထွင်မှုအတွက် စတင်ခင်းကျင်းပေသခဲ့သည့်ပန့မှ တစ်နှစ်အတွင်း 
ဦးစီးဌာန တွင် တူညီပသာ တီထွင်မှုကို မှတ်ေုံတင်ပေးရန်ပလျှာက်ထားလျှင် အဆိုေါ စတင်ခင်းကျင်း  
ပေသခဲ့သည့်ပန့ကို ပလျှာက်ထားသည့်ပန့အ ပဖစ် ကုန်စည်ပေေွဲဆိုင်ရာ  ဦးစားပေးအခွင့်အပရး 
ခံစားရမည်။  
၄၅။ ကုန်စည် ပေေွဲဆိုင်ရာ ဦးစားပေးအခွင့်အပရး သည် ေုေ်မ ၄၃ အရ ပလျှာက်ထားသည့်ပန့မှ 
စတင်ရရှိသည့် ဦးစားပေးအခွင့်အပရး ကာလထက် မပကျာ်လွန်ပစရ။  
၄၆။ ထလျှာက်ေားသူသည်  သတ်မှတ်ေားသည့်  ကာလအတွင်း စာရွက်စာတမ်းများ တင်ပြနို င်ပခင်း  
မရှိလျှင်  မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ  ဦးစားထြးအခွင့်အထရး  ပြန်လည်ရရှိထရးအတွက်  ြုေ်မ ၃၁၊ ြုေ်မခွဲ (က)  
နှင့်အညီ  ထတာင်းဆိုချက်တစ်ရြ်ကို  တင်ပြနိုင်သည်။  22 
 
အခန်း  (၁၃) 
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်  သက်တမ်း နှင့်နှစ်စဉ်တ ေး  
၄၇။ တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့် သက်တမ်း သည် တီေွင်မှုမူြိုင် ခွင့် ထလျှာက်ေား ချက် တင်သွင်းသည့် ထန့မှ  
နှစ် ၂၀ ပြစ်သည်။  
၄၈။ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ေိုင်ရှင် သို့မဟုတ် ပလျှာက်ထားသူသည် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်  သို့မဟုတ် 
တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ပလျှာက်ထားချက်ကို ထိန်းသိမ်းရန်အ လို့ငှာ ဦးစီးဌာနသို့ ကာလအေိုင်း အပခား  
အလိုက်  သတ်မှတ်သည့်  နှစ်စဉ်ပကကးပေးသွင်းမှုကို ပအာက်ေါအတိုင်း ပဆာင်ရွက်ရမည် -  
 (က) နှစ်စဉ်ပကကးပေးသွင်းရမည့် ပန့မတိုင်မီ  ပပခာက်လအတွင်း သတ်မှတ်ထားသည့် 
အခပကကးပငွ ပေးသွင်းရမည်။  
 ( ခ ) နှစ်စဉ်ပကကးပေးသွင်းမှု  ပနာက်ကျပခင်းအတွက် နှစ်စဉ်ပကကးပေးသွင်းရန်  ကုန်ဆုံး သည့် 
ပနာက်တစ်ရက်မှ အခွ င့်အပရးအပဖစ်ပေးပသာ ပပခာက်လအတွင်း၌သာ ပေးသွင်းခွင့်  
ရှိသည်။ ယင်းသို့ ပေးသွင်း သည့်အခါ သတ်မှတ်ထားပသာ နှစ်စဉ် ပကကးနှင့် ရက်လွန်  
ပကကးများကို ပေးသွင်းရမည်။  
၄၉။ မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် - 
 (က) နှစ်စဉ် ပကကးပေးသွင်းပခင်းကို မှတ်ေုံတင် စာရင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ရမည်။  
 ( ခ ) နှစ်စဉ်ထ ကး ကို အခွင့်အပရး အပဖစ်ပေးပသာ ပပခာက်လအတွင်း  ပေးသွင်းပခင်း 
မရှိသည့် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် သို့မဟုတ် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ထလျှာက်ေားချက်ကို 
ေျက်ပေယ်ပစရ မည်။ 
 ( ဂ ) နှစ်စဉ်ထ ကး ထြးသွင်းမှုမရှိပခင်းသည် ခိုင်လုံပြီး  အပခားသူများ၏ အခွင့်အထရးများ ကို 
ေိခိုက်ပခင်း မရှိဟု ယူဆလျှင် ထငွထြးသွင်း ရမည့် ကာလ ထကျာ်လွန်ပြီးထနာက် တစ်နှစ်  
မကုန်ဆုံးမီ အချ ိ န်အတွင်း  ြျက်ပြယ်သွားထသာ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ထုတ်ပေန်  
ပကကညာပခင်းမရှိဘဲ ေိန်းသိမ်းေားနိုင်သည်။  
(ဃ) ေျက်ပေယ်သွားသည့်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် သို့မဟုတ် တီ ေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာ က်ေား ချက်ကို 
မှတ်ေုံတင်စာရင်းတွင် မှတ်တမ်း တင်ဖေီး သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်း နှင့်အညီ  
ထုတ်ပေန်ပကကညာရမည်။  
၅၀။ ြုေ်မ ၄၈ တွင် ပဖာ်ပေထားပသာ  ထနာက်ဆုံး ရက် သတ်မှတ် ချက် ပကျာ်လွန်သွားသည့် ကိစ္စရြ်တွင်  
ထလျှာက်ေားသူ  သို့မဟုတ် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ြိုင်ရှင်သည် ြုေ်မ ၃၁ ြါ အချက်များ နှင့် ကိုက်ညီြါက 
အခွင့်အထရးများ ပြန်လည်ထြးအြ်ရန် မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ထတာင်းဆိုနိုင်သည်။  23 
 
အခန်း  (၁၄) 
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အဒရးများ  
၅၁။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည် အခန်း  (၁၃) ေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာပဆာင်ရွက်ေါက  
တီထွင်မှုမူ ေိုင်ခွင့် သက်တမ်းကာလအတွင်း ဤအခန်းြါ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ဆိုင်ရာ  အခွင့်အထရးများကို  
ခံစားခွင့်ရှိသည်။  
၅၂။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည်  ေုေ်မ ၅၄ ေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်များကို မထိခိုက်ပစဘဲ -  
(က) သီးသန့်အခွင့်အထရးအပြစ်  - 
(၁) ေုတ်ကုန်တစ်ရြ်နှင့်စြ်လျဉ်း၍  တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ရရှိေားလျှင်  ၎င်းေုတ်ကုန်ကို  
အပခားသူတစ်ဦးက ယင်း၏ သထောတူညီချက်မြါေဲ  ပြုလုြ်ပခင်း၊  အသုံးပြုပခင်း၊  
ထရာင်း ချရန် ကမ်းလှမ်းပခင်း၊  ထရာင်းချပခင်း  သို့မဟုတ်  ပြည်တွင်းသို့  တင်သွင်းပခင်း  
ပေုလျှင်  ဤဥြထေနှင့်အညီ  ကာကွယ်တားဆီးခွင့်ရှိသည်။  
 (၂) ေုတ်လုြ် မှုနည်း စဉ်တစ်ရြ်နှင့် စြ်လျဉ်း၍  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ရရှိထား လျှင် 
၎င်းေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်အား အပခားသူတစ်ဦး က ယင်း၏သထောတူညီချက်  
မြါေဲ  အသုံးပြု လျှင် ပြစ်ထစ၊  ၎င်း ေုတ်လုြ်မှု နည်းစဉ်ကို  တိုက်ရိုက် အသုံးပြုပြီး  
ေုတ်လုြ်ထသာ  ေုတ်ကုန်တစ်ခုကို ြုေ်မခွဲ(က)၊ ြုေ်မခွဲငယ် (၁) တွင် ထြာ် ပြ 
ေားသည့်  အပေုအမူများကို ထဆာင်ရွက် လျှင် ပြစ်ထစ ဤဥြထေနှင့်အညီ ကာကွယ်  
တားဆီးခွင့်ရှိသည်။  
   ( ခ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  အခွင့်အထရးကို ေိြါးချ ိ ုးထြာက်သူအား  တရားမထ ကာင်းပြင့်  
တရားစွဲဆိုခွင့်  ရှိသည်။  
          ( ဂ ) အခန်း  (၁၅) နှင့် အခန်း  (၁၆) တို့ြါ ပြဋ္ဌာန်း ချက်များနှင့်အညီ  ယင်း၏ တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်  
အခွင့်အထရးများကို  အပခားသူတစ်ဦးဦးသို့  လွှဲထပြာင်းပခင်း  သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက်ပြင့်  
လုြ်ကိုင်ခွင့် ထြးပခင်း  ပြုနိုင်သည်။  
၅၃။ ြုေ်မ ၁၇၊ ြုေ်မခွဲ (ဃ)  အရ အလုြ်သမား ကသာ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ထလျှာက်ေားခွင့်ရှိသည့် 
တီေွင်မှုအထြါ်တွင် အလုြ်ရှင်သည် တစ်ဦးတည်းြိုင်မဟုတ် ထသာ ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွ င့်ထြးပခင်းကို  
ရရှိထစရမည်။  
၅၄။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် အခွင့်အထရးသည်  ထအာက်ြါတို့နှင့်  သက်ဆိုင်ပခင်းမရှိထစရ  - 
 (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိေားထသာ တီေွင်မှုကို  စီးြွားပြစ်မဟုတ် ေဲ အသုံးပြုပခင်း  
သို့မဟုတ်  ြုဂ္ဂလိကတစ်ဦးချင်းအတွက်  အသုံးပြုပခင်း၊  
 ( ခ ) စမ်းသြ်ထလ့လာ ရန် သို့မဟုတ်  သုထတသနပြု ရန် ရည်ရွယ် ချက်ပဖင့်  ပြုလုေ် ပခင်း၊  24 
 
 ( ဂ ) နိုင်ငံပတာ် ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း  ယာယီအားပြင့်ပြစ်ထစ၊  မပမျှာ်လင့်ပသာပဖစ်ရေ် ပကကာင့် 
မပတာ်တဆပဖစ်ပစ ဝင်ထရာက်လာထသာ  အပခားနိုင်ငံများမှ  ထလယာဉ်၊  ကုန်းလမ်းသွား  
ယာဉ်များ သို့မဟုတ်  ထရယာဉ်များထြါ် ရှိ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်နှင့်သက်ဆိုင်သည့်  ြစ္စည်း  
ကိရိယာတန်ဆာြလာများကို အသုံးပြုပခင်း၊  
 (ဃ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ရရှိေားထသာ တီေွင်မှုကို ထလျှာက်ေားသည့်ထန့မတိုင်မီ  သို့မဟုတ်  
ဦးစား ထြး အခွင့်အထရးထတာင်းဆိုသည့် ထန့မတိုင်မီ တစ်စုံတစ်ဦးက သထောရိုး ပြင့် 
အသုံးပြုပခင်း  သို့မဟုတ် ထိုသို့အသုံးပေုရန် ထိပရာက်ပသာ ပေင်ဆင်ပဆာင်ရွက်မှုကို  
ပေုလုေ်ပခင်း၊  
 ( င ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ရရှိသူကပဖစ်ပစ၊ ယင်း ၏ သပဘာတူညီချက်အရပဖစ်ပစ ပရာင်းချ ပခင်း၊ 
ပရာင်းချရန်  ကမ်းလှမ်းပခင်း သို့မဟုတ် တင်သွင်းပခ င်းတို့နှင့်စေ်လျဉ်း၍ ထစျးကွက်တွင်  
ထရာက်ရှိထနထသာ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်  ရရှိထားသည့် ြစ္စည်း များကို ပရာင်းဝယ်ပဖာက်ကား ပခင်း၊ 
 ( စ ) ေုတ်ကုန်တစ်ရြ်ရြ်ကို ေုတ်လုြ်ပခင်း၊ တည်ထဆာ က်ပခင်း၊ အသုံးပြုပခင်း၊ ထရာင်း ချပခင်း  
သို့မဟုတ် တင်သွ င်းပခင်းတို့နှင့်ဆိုင်ထသာ နိုင်ငံပတာ်၏ သို့မဟုတ် အပခား နိုင်ငံတစ်ခုခု၏  
ဥေပေတစ်ရေ်ရေ်အရ လိုအြ်သည့် သတင်းအချက်အလက်များ ပြုစုတင်ပြပခင်းတို့နှင့်  
စြ်လျဉ်း၍ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ရရှိေားထသာ  တီေွင်မှုကို ခိုင်လုံစွာ သက်ဆိုင်ထသာ  
အသုံးပြုမှုအတွက်သာ  ပြုလုြ်ပခင်း၊ တည် ထဆာက်ပခင်း၊ အသုံးပြုပခင်း၊ ထရာင်းချပခင်း 
သို့မဟုတ် တင်သွင်းပခင်း၊  
 (ဆ) မှတ်ေုံတင်ထားပသာ ထဆးေက်  သို့မဟုတ် သွားေက်ဆိုင်ရာကုသထရးလုြ်ငန်း 
လုြ်ကိုင်ထနသူ တစ်ဦးကထြး  ပသာ ထဆးစာအညွှန်း အရ တစ်ဦးတစ်ထယာက်အတွက်  
ထဆးဆိုင်တွင်  ထဆးဝါးထြာ်စြ် ထြးပခင်းများ  ပြုလုြ်ပခင်း။  
၅၅။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို  တစ် ဦးေက်ြိုသူများက  ေိုင်ဆိုင်ဖေီး ယင်းတို့  အချင်းချင်း တစ်နည်း နည်းပြင့်  
သထောတူညီေားပခင်းမရှိလျှင်  - 
 (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်နှင့် စြ်လျဉ်းသည့် မခွဲထဝရထသး ပသာ  
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့် အထရးများကို  အညီအမျှခံစားခွင့် ရှိသည်။  
 ( ခ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည် ယင်း၏ မခွဲထဝရထသး သည့် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ 
အခွင့်အထရးများကို  အပခားသူတစ်ဦးဦး သို့ လွှဲထပြာင်းပခင်း  သို့မဟုတ်  ခွင့်ပြုချက်ပြင့် 
လုြ်ကိုင်ခွင့် ထြးပခင်း  ပြုနိုင်သည်။  
 ( ဂ ) တီေွင်မှုမူြိုင် ခွင့်ရရှိသူသည်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  အခွ င့်အထရးေိြါးချ ိ ုးထြာက်သူ အား 
အပခားထသာ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ြူးတွဲရရှိသူများ၏  သထောတူညီချက် ရယူရန် မလိုေဲ  
တရားမထ ကာင်းပြင့်  တရားစွဲဆိုခွင့်ရှိသည်။  25 
 
 (ဃ) တီထွင်မှု မူေိုင်ခွင့်ရရှိသူထံမှ အခွင့်အပရးများ အား တရားဝင်ဆက်ခံရရှိပ သာေုဂ္ဂိုလ် 
သို့မဟုတ် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားပသာ အဖွဲ့အစည်းသည် ေုေ်မခွဲ (က)၊ (ခ) နှင့် (ဂ) တို့တွင်  
ပဖာ်ပေထားပသာ အခွင့်အပရးများကို ခံစားခွင့်ရှိသည်။  
အခန်း  (၁၅) 
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့် အခွင့်အဒရးများကို  လွှဲဒခပာင်းခခင်း  
၅၆။ (က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသူသ ည် ယင်း၏ ထလျှာက်ေားချက်ကို  ြုဂ္ဂိုလ်  
တစ်ဦးဦးသို့ပြစ်ထစ၊ တရားဝင်ြွဲ့စည်း ေားထသာ အြွဲ့အစည်းသို့ပြစ်ထစ လွှဲထပြာင်းပခင်းအား  
မှတ်တမ်းတင်ထြးရန် သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ထလျှာက်ေား  
နိုင်သည်။  
 ( ခ ) တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည် ယင်း၏ တီထွင်မှု မူေိုင်ခွ င့်ြိုင်ဆိုင်မှုကို ြုဂ္ဂို လ်တစ်ဦး ဦး 
သို့ပြစ်ထစ၊ တရားဝင်ြွဲ့စည်းေားထသာ အြွဲ့အစည်းသို့ပြစ်ထစ  လွှဲထပြာင်း ပခင်းအား 
မှတ်တမ်းတင်ထြးရန်  သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ထလျှာက်ေား  
နိုင်သည်။  
၅၇။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည်  တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်  ပလျှာက်ထားသူကပဖစ်ပစ ၊ ေုေ်မ ၅၆၊ ေုေ်မခွဲ (က) 
အရ လွှဲပပောင်းပခင်းကို လက်ခံသူကပဖစ်ပစ၊ တီထွင် မှုမူေိုင်ခွင့်ေိုင်ရှင်ကပဖစ်ပစ၊ ေုေ်မ ၅၆၊ ေုေ်မခွဲ (ခ) 
အရ လွှဲပပောင်းပခင်းကို လက်ခံသူကပဖစ်ပစ သတ်မှ တ်သည့် အခထ ကးထငွထြးသွင်းပြီး ြိုင်ဆိုင်မှု 
လွှဲထပြာင်းထ ကာင်း မှတ်တမ်းတင်ထြးရန် ပလျှာက် ထားလျှင် ေိုင်ဆိုင်မှုလွှဲပပောင်းပကကာင်း  မှတ်တမ်းတင်၍  
အများပေည်သူသိရှိပစရန် သတ်မှတ်သည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ ေုတ်ပြန်ထ ကညာရမည်။  
၅၈။  တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ြိုင်ဆိုင်မှု လွှဲထပြာင်းပခင်းနှင့်စြ်လျဉ်း၍ မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ  မှတ်တမ်း 
တင်ထြးရန် ထလျှာက်ေားပခင်းမရှိလျှင်  ယင်းြိုင်ဆိုင်မှုလွှဲထပြာင်းပခင်းသည် အကျ ိ ုးသက်ထရာက်မှု 
မရှိထစရ။   
၅၉။ နိုင်ငံထတာ်ရှိ  မျ ိ ုးရိုးဗီဇ၊  ဇီဝအရင်းအပမစ် သို့မဟုတ် ရိုးရာအသိြညာမှ တိုက်ရိုက်ဆင်း  
သက်လာထသာ တီေွင်မှုတစ်ခုနှင့်စြ်လျဉ်း၍  ထအဂျင်စီသည်  - 
(က) ြုေ်မ ၂၀၊ ြုေ်မခွဲ  (ခ)၊ ြုေ်မခွဲငယ်  (၇) ြါ ပြဋ္ဌာန်းချက် နှင့်ကိုက်ညီမှုမရှိဘဲ ပလျှာက် ထားသူက 
မှားယွင်းစွာ ချန်လှေ်၍ ပလျှာက်ထားခဲ့သည့် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုခဲ့ထ ကာင်းထတွ့ရှိလျှင်  
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ဆိုင်ရာ လုြ်ငန်း၏ အကျ ိ ုးအပမတ်ကို သက်ဆိုင်ရာ အြွဲ့အစည်းသို့ 
လွှဲထပြာင်းထြးရန် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွ င့်ရရှိသူ အား ညွှန် ကားနိုင်သည်။  26 
 
( ခ ) ြုေ်မခွဲ (က) အရ တီထွင်မှု မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုေ်ငန်း၏ အကျ ိ ုးအပမတ်များကို သက်ဆိုင်ရာ  
အြွဲ့အစည်းက လွှဲထပြာင်းရယူပြီးထနာက် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်သည်  အများပြည်သူနှင့်  
အလွန်အမင်းသက်ဆိုင်လာလျှင်ထသာ်လည်းထကာင်း၊ ကိုယ်ကျင့်သိက္ခ ာနှင့် ထအးချမ်း  
တည်ပငိမ်မှု ဆိုင်ရာကိစ္စရေ်များ ပဖစ်ပေါ်ခဲ့လျှင်ပသာ်လည်းပကာင်း တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်   
ထလျှာက်ေားပခင်းကို ရုြ်သိမ်းထစရမည်  သို့မဟုတ် တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်  ကို စွန့်လွှတ်ထစရမည်။  
အခန်း  (၁၆) 
ခွင့်ခပုချက်ခေင့် လုပ်ကိုင်ခွင့်ဒပးခခင်း  
၆၀။ တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည် ြုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦးကိုပြစ်ထစ ၊ တရားဝင် ြွဲ့စည်းေားထသာ  
အြွဲ့ အစည်းကိုပြစ်ထစ ယင်း၏မှတ်ြုံတင်ေားထသာ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို အသုံးပြုရန်အတွက်  
စည်းကမ်းချက်များ သတ်မှတ်၍  ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြးနိုင်သည်။  
၆၁။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ  သို့မဟုတ် ယင်း၏ ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့် ရရှိသူတို့ သည် ခွင့်ပြုချက်  
စာတမ်းအမှတ်အသား မိတ္တူမှန်နှင့် အတူ  သတ်မှတ်သည့် အခထ ကးထငွထြးသွင်းပြီး ခွင့်ပေုချက်ပဖင့် 
လုေ်ကိုင်ခွင့်ပေးပခင်းကို မှတ်တမ်းတင်ပေးရန် မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ထလျှာက်ေား နိုင်သည်။  
၆၂။ မှတ်ြုံ တင်အရာရှိသည် ြုေ်မ ၆၁ အရ ထလျှာက်ေားချက်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် 
အခွင့်အထရးများကို အလွဲသုံးစား ပြုပခင်းနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုကို  ဆန့်ကျင်ပခင်းမရှိထ ကာင်း ၊ နိုင်ငံထတာ် ၏ 
အကျ ိ ုးစီးြွားကို  တိုက်ရိုက်ပြစ်ထစ၊  သွယ်ဝိုက်၍ပြစ်ထစ ေိခို က်နိုင်ပခင်းမရှိထ ကာင်း၊  ထယေုယျ အားပြင့်  
နည်းြညာကျွမ်းကျင်မှုနှင့်  ြွံ့ပြိုးတိုးတက်မှုကို အဟန့် အတား သို့မဟုတ် အထနှာင့်အယှက် ပြစ်နိုင်ပခင်း  
မရှိထ ကာင်း  သို့မဟုတ်  အဆို ြါအကျ ိ ုးသက်ထရာက်မှုတစ်ခုခုကို ပြစ်ထစသည့်  အချက် တစ်ရြ်ရြ် 
ြါရှိပခင်း  မရှိထ ကာင်း စစ်ထဆးထတွ့ရှိြါက ေိုခွင့် ပြုချက်ပြင့် လု ြ်ကိုင်ခွင့်ထြး ပခင်းကို  မှတ်တမ်းတင်ပြီး  
သတ်မှတ် သည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ ေုတ်ပြန်ထ ကညာရမည်။  
၆၃။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ  သို့မဟုတ် ယင်း၏ ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ရရှိသူတို့က မှတ်ြုံတင်  
အရာရှိ ထံတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြး ပခင်းကို ြယ်ြျက်ရန်  
သတ်မှတ် ချက်နှင့်အညီ ပလျှာက်ထားလျှင် မှတ်ေုံတင်အရာရှိက မှတ်တမ်းမှ ေယ်ဖျက်ဖေီး ယင်းသို့  
ေယ်ဖျက်ပကကာင်း အများပေည်သူသိရှိပစရန် သတ်မှတ်သည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ  ထုတ်ပေန်ပကကညာ 
ရမည်။  
၆၄။ ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြးပခင်းနှင့်စြ်လျဉ်း၍ မှတ်ေုံ တင်အရာရှိထံ  မှတ်တမ်းတင်  
ထြးရန် ထလျှာက်ေားပခင်းမရှိလျှင် ယင်းခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြးပခင်းသည်  အကျ ိ ုးသက် 
ထရာက်မှုမရှိထစရ။  27 
 
 အခန်း  (၁၇) 
မလွဲမဒသွဒပးရမည့်လိုင်စင်  
၆၅။    (က) ေုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦး သို့မဟုတ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းထားပသာ  အဖွဲ့အစည်းတစ်ရေ်ရေ်သည် 
ထအာ က်ထြာ်ပြြါ အထပခအထနတစ်ရြ်ရြ်တွင် မလွဲမထသွထြးရမည့် လိုင်စင်ကို  
သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ  မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ ပလျှာက်ထားနိုင်သည် - 
(၁) အများပေည်သူအကျ ိ ုးအတွက် ပဖစ်သည့် နိုင်ငံထတာ်လုံခခုံထရး၊ စားနြ်ရိက္ခာ  
ပြည့်တင်းထရး၊  ကျန်းမာထရး သို့မဟုတ်  အမျ ိ ုးသား အကျ ိ ုးစီးြွားဆိုင်ရာ အထရးကကီးထသာ  
ကဏ္ဍများ  ဖွံ့ဖဖိုးတိုးတက်ပရး တွင် အထူး လိုအြ်လျက်ရှိပခင်း၊  
(၂) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ သို့မဟုတ်  ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့် ရရှိသူ၏  အသုံး 
ပြုသည့် နည်းလမ်း သည် ယှဉ်ပြိုင်မှုပြုပခင်းကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု တရားစီရင်ထရး  
အြွဲ့အစည်း  သို့မဟုတ် အုြ်ချု ြ်ထရးအြွဲ့အစည်းက ဆုံးပြတ်ပြီးထနာက်  ဤြုေ်မခွဲ  
နှင့်အညီ တီေွင်မှုကို အသုံးပြုထစပခင်းသည်  အဆိုြါ ယှဉ်ပြိုင်မှုပြုပခင်းကို  
ဆန့်ကျင်သည့် လုေ်ရေ်အား ကုစား နိုင်မည့် အထပခအထနပြစ်ပခင်း၊  
(၃) တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည်  ၎င်း၏သီးသန့်အခွင့်အထရးများကို  မတရား  
အသုံးပြုပခ င်း သို့မဟုတ် ၎င်းက ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြးေားသူ၏  
ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ သီးသန့်အခွင့်အထရးများကို မတရား  
အသုံးပြုပခင်းအား ဟန့်တားရန် ထဆာင်ရွက်ပခင်းမရှိေဲ လျစ်လျူရှုေားပခင်း၊  
(၄) တီေွင်မှုကို  ပြည်တွင်းတွင် ေုတ်လုြ်ပခင်းပြင့်ထသာ် လည်းထကာင်း၊ ပြည်တွင်းသို့  
တင်သွင်းပခင်းပြင့်ထသာ်လည်းထကာင်း လုံပလာက်သည့် အပရအတွက် သို့မဟုတ်  
လုံပလာက်သည့် အရည်အထသွး  သို့မဟုတ်  သင့်တင့်မျှတသည့် ထစျးနှုန်းပြင့်  
ပေည်တွင်း တွင် မရရှိနိုင်ပခင်း၊  
(၅) ေုတိယတီေွင် မှုမူြိုင်ခွင့်သည် စီးြွားထရးတွင်  သိသာစွာအကျ ိ ုးရှိမည့်  အထရး ကကီးထသာ  
နည်း ြညာအဆင့်ပမှင့်မှု တစ်ရြ်ြါသည့် တီေွင်မှုတစ်ခုကို အကာအကွယ်ထြးရန်  
ထတာင်းဆိုရာတွင် အဆိုြါတီေွင်မှုသည် ြေမတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်တွင် ထတာင်းဆို  
ေားသည့် တီေွင်မှုနှင့် ဆက်စြ်ထနပြီး ယင်းကို ချ ိ ုးထြာက်ပခင်းမရှိေဲ  ေုတိယ  
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို မထဆာင် ရွက်နိုင်ပခင်း။  
( ခ ) မှတ်ေုံတင်အရာရှိ သည် ြုေ်မခွဲ  (က)  အရ  ထလျှာက်ေားလာထသာ ထလျှာက်ေားချက် ကို 
စိစစ်၍ ထအဂျင်စီသို့  တင်ပြရမည်။  မှတ်ေုံတင်အရာရှိ၏ တင်ပေချက်အပေါ် ပအဂျင်စီသည်  
ဗဟိုပကာ်မတီ၏ ဆုံးပဖတ် ချက်ပဖင့်  စည်းကမ်းချက်များသတ်မှတ်၍  ခွင့်ပေုပခင်း  
သို့မဟုတ် ပငင်းေ ယ်ပခင်းပေုရမည်။  28 
 
၆၆။    (က)  ပအဂျင်စီသည်  ေုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဦး သို့မဟုတ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းထားပသာ  အဖွဲ့အစည်း  
တစ်ရေ်ရေ်က ရရှိဖေီးပဖစ်ပသာ မလွဲမပသွ ထြးရမည့်  လိုင်စင်ကို ရေ်စဲထြးရန် တီေွင်မှု  
မူြိုင်ခွင့် ရရှိသူ က ထတာင်းဆိုလာလျှင် နှစ်ြက်စလုံးမှပြစ်ထစ၊  တစ်ြက်တည်းမှပြစ်ထစ  
 ကား နာရန် ဆန္ဒရှိြါက  ကားနာစစ်ထဆးပြီး  ြုေ်မ ၆၅၊ ြုေ်မခွဲ(က) ြါ  ပြဋ္ဌာန်း  
ချက် များနှင့်  ပငိစွန်းပခင်း မရှိလျှင်ထသာ်လည်းထကာင်း၊ လိုင်စင်အသုံးပြုခွင့်ထြးေားပခင်း  
ခံရသူက ယင်း လိုင်စင် ြါ စည်းကမ်းချက်များကို  လိုက်နာရန် ြျက်ကွက်ထ ကာင်း ထြါ်ထြါက်  
ခဲ့လျှင်ထသာ်လည်းထကာင်း  ယင်းလိုင်စင် ကို ရြ်စဲ ရမည်။ 
( ခ ) ြုေ်မခွဲ (က) အရ လိုင်စင်ကို  ရေ်စဲရမည်ပဖစ်ပသာ်လည်း လိုင်စင်အသုံးပေုခွင့်  
ပေးထားပခင်းခံရသူ၏ တရားဝင်အကျ ိ ုး စီးြွားအား လုံထလာက်စွာအကာအကွယ်  
ထြးနိုင် ရန် ယင်းလိုင်စင် ကို ဆက်လက် အသုံးပေုခွင့် ထြးသင့် သည်ဟု ယူဆလျှင် 
ထသာ်လည်းထကာင်း၊  ြုေ်မ ၆၅၊ ြုေ်မ ခွဲ (က)၊ ေုေ်မခွဲငယ် (၂) အရ ယှဉ်ပြိုင်မှုပြုပခင်းကို  
ဆန့်ကျင်ထသာ လုြ်ရေ်အား ကုစားနိုင်ရန်  ေုတ်ထြးေားထသာ လိုင်စင် ပြစ်ခဲ့လျှင်  
ထသာ်လည်းထကာင်း၊ မလွဲမထသွထြးရမည့် လိုင်စင် ထုတ် ထြးရန် အ ပပခ အထနများ 
ေြ်မံပြစ်ြွားဟန်ရှိလျှင်ထသာ်လည်းထကာင်း  ပအဂျင်စီ သည် အဆိုေါ လိုင်စင် ကို ရြ်စဲပခင်း  
မပြုရ။  
၆၇။ မလွဲမထသွထြးရမည့် လိုင်စင် သည် သီးသန့်အခွင့်အထရးမရရှိ ပသာ လိုင်စင်ပဖစ်သပဖင့် ထအာက်ြါ  
အချက်များ တွင် သက်ဆိုင်ပခင်း မရှိထစရ- 
(က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူကိုယ်တိုင် ပြည်တွင်း၌  ေုတ်လုြ် ရာတွင် ပြစ်ထစ၊  ပေည်တွင်းသို့  
တင်သွင်း ရာတွ င်ပြစ်ထစ၊  နှစ်ရြ်စလုံး တွင် ပြစ်ထစ  ယင်း၏ တီေွင်မှုကို အသုံးပြုပခင်း၊  
( ခ )   တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ၏  ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြးရန် သထောတူစာချုြ် 
များ ကို ချုြ်ဆိုပခင်း၊  
( ဂ ) တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည်  ြုေ်မ ၅၂ တွင်ြါရှိထသာ  ယင်း၏ အခွင့်အထရးများ ကို 
ကျင့်သုံးဆဲပြစ်ပခင်း။  
၆၈။ ပအဂျင်စီ သည် ေုေ်မ ၆၅ အရ မလွဲမပသွ ထြးရမည့် လိုင်စင် ထုတ်ပေး သည့်အခါ - 
(က) ထိုသို့ လိုင်စင် ထုတ်ပေးပကကာင်း သက်ဆိုင်ရာ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ရရှိသူအား ပဆာ လျင်စွာ  
အပကကာင်းကကားရမည်။  
( ခ ) တီထွင်မှု မူေိုင်ခွင့်ရရှိပသာ တီ ထွင်မှုအား လို င်စင်ရရှိသူက စတင် အသုံးပေုရမည့်ပန့၊ 
လိုင်စင်သက်တမ်းအစရှိ သည့် လိုင်စင်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်များနှင့်  
တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ရရှိသူအား ပေးအေ်ရမည့် နစ်နာပကကးတို့ကို သတ်မှတ် ပဖာ်ပေရမည်။  29 
 
၆၉။   (က) တူညီထသာ ထဆးဝါးေုတ်ကုန်ကို  ပြုလုြ်ရန် အပခားနည်းစဉ် တစ်ခုကို မသိရှိ နိုင်ထသာ  
သို့မဟုတ်  မရရှိနိုင်ထသာ အထပခ အထနအတွက် ထဆးဝါးေုတ်ကုန် တစ်ခု  သို့မဟုတ်  
ပဆးဝါး ေုတ်လုြ်သည့် နည်းစဉ်တစ်ခု၏ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်တစ်ခုကို  လိုင်စင်ပြင့်  
လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြးပခင်းအတွက် နစ်နာထ ကးကို  ဆုံးပြတ်ရာတွင် ကမ္ဘာ့ကုန် သွယ်ထရးအြွဲ့  
အထေွထေွထကာင်စီ၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊  သ ဂုတ်လ ၃၀ ရက်ထန့ ဆုံးပြတ်ချက်ြါ စည်းကမ်း  
ချက် များကို ေည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။  
( ခ )  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားသည့်ထန့မှ  ထလးနှစ်  သို့မဟုတ်  တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်  
ခွင့်ပေု သည့်ထန့မှ  သုံးနှစ် မတိုင်မီကာလများအနက်  ေို၍ပနာက်ကျသည့်  ကာလ အတွင်းတွင်  
ြုေ်မ ၆၅ ၊ ြုေ်မခွဲ (က)၊ ေုေ်မခွဲငယ် (၄) တွင် ထြာ်ပြေားသကဲ့သို့  တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်  
ရရှိေားထသာ  ေုတ်ကုန်  သို့မဟုတ်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိေားထသာ  ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်မှ  
ေုတ်လုြ်သည့်ေုတ်ကုန်ကို  လုံထလာက်စွာ  မေုတ်လုြ်နိုင်သည့် အထ ကာင်းပြချက်ပြင့်  
မလွဲမထသွထြးရမည့် လို င်စင်တစ်ရြ်ကို  ထလျှာက်ေားပခင်း မပြုနိုင်။ ေို့ပြင်တီေွင်မှု 
မူေိုင်ခွင့်ရရှိသူ သည်  ယင်း၏ မလုြ်ထဆာင်နိုင်မှု သို့မဟုတ် လုံထလာက်ထအာင်  
မထဆာင်ရွက်နိုင်မှုအထြါ်တွင် ခိုင်လုံ ထသာ အထ ကာင်းပြချက်ပြင့် ခုခံထချြနိုင်ြါက  အဆိုြါ  
ထလျှာက်ေားချက်ကို  ပငင်းဆိုရမည်။  
( ဂ ) ထအ ဂျင်စီသည် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ သို့မဟုတ်  လိုင်စင်အသုံးပေုခွင့်ပေးထား ပခင်း 
ခံရသူ ၏ ထတာင်းဆိုချက်အထြါ်တွင်  နှစ်ြက် စလုံးမှ ပြစ်ထစ၊  တစ်ြက်တည်း ကပြစ်ထစ  
 ကားနာရန်ဆန္ဒရှိြါက   ကားနာစစ်ထဆးပြီး  တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ကို လိုင်စင် ပေးသည့် 
ဆုံးပဖတ်ချက်ေါ သတ်မှတ်ချက်များ အား ပပောင်းလဲသွားပသာ အပပခအထနနှင့် လိုက်ထလျာ  
ညီပထွပဖစ်သည်အထိ ပေင်ဆင် သတ်မှတ်နိုင်သည်။  
(ဃ) မလွဲမထသွထ ြးရမည့် လိုင်စင်သည်  လိုင်စင် ရြုဂ္ဂိုလ်၏ စီးြွားထရးလုြ်ငန်းအခွဲများကိုသာ  
လွှဲထပြာင်းထြးအြ်နိုင်သည်။  
၇၀။ (က) ြုေ်မ ၆၅ အရ မလွဲမထသွထြးရမည့် လိုင်စင်ထလျှာက်ေားရာ တွင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် 
ရရှိသူသည် ယင်းလိုင်စင်ထလျှာက်ေားသူေံမှ  ခွင့်ပေုချက်ပဖင့် လုေ်ကိုင်ခွင့်ပေးရန် 
ထတာင်းဆိုချက်ကို  လက်ခံရရှိခဲ့ထသာ်လည်း  အဆိုြါ ထလျှာက်ေားသည့် ြုဂ္ဂိုလ်ကို 
သင့် ပလျာ် ထသာ အချ ိ န်အတွင်း  သင့်ထလျာ်ထသာ ကူးသန်းထရာင်းဝယ်ထရးဆိုင်ရာ  
စည်းကမ်းချ က်များြါရှိသည့်  ခွင့်ပေုချက်ပဖင့် လုေ်ကိုင်ခွင့်ကို မပေး ခဲ့ထ ကာင်း  သက်ထသခံ  
အထောက်အေားကို  ြူးတွဲတင်ပြရမည်။    30 
 
( ခ )  နိုင်ငံထတာ်၏ အထရးထြါ်အထပခအထန သို့မဟုတ်  ချက်ချင်းထဆာင်ရွက်ရန် လိုအြ်သည့်  
ကိစ္စရြ်များ  သို့မဟုတ်  စီးြွားထရးအကျ ိ ုးအပမတ်အတွက်မဟုတ်ေဲ  အများပြည်သူ  
အတွက်အသုံးပြုသည့်ကိစ္စရြ်များ  သို့မဟုတ်  တရားစီရင်ထရး သို့မဟုတ် အုြ်ချုြ်ထရး  
လုြ်ငန်းစဉ်ပြင့် ဆုံးပြတ်ေားသည့် ယှဉ်ပြိုင်မှုပြုပခင်းကို ဆန့်ကျင်ပခင်းအား ကုစားရန်  
လိုင်စင်ထြးအြ်သည့်အခါများတွင်  ြုေ်မခွဲ (က) တွင် ထြာ်ပြေားထသာ  ခွင့်ပေုချက်ပဖင့် 
လုေ်ကိုင်ခွင့် ရရှိရန် ကကိုးြမ်းခဲ့မှုနှင့်ြတ်သက်သည့်  သက်ထသခံ အထောက်အေားများ 
ြူးတွဲတင်ပြရန်မလို။   
၇၁။ ပအဂျင်စီ မှ လိုင်စင် ေုတ်ထြးေားထသာြုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းထားပသာ  
အြွဲ့အစည်းက  တီေွင်မှုကို  အသုံးပြုပခင်းသည်  ြုေ်မ ၆၅၊ ြုေ်မခွဲ (က)၊ ေုေ်မခွဲငယ် (၂) အရ 
ယှဉ်ပြိုင်မှု ပြုပခင်းအား  ဆန့်ကျင်သည့်  လုေ်ရေ်ကို  ကုစားရန်  ခွင့်ပြုထြးေားထသာအခါ  သို့မဟုတ်  
မလွဲမပသွပေး ရမည့် လိုင်စင်သည်  ထဆးဝါးေုတ်ကုန်တစ်ခု  သို့မဟုတ်  ထဆးဝါးေုတ်လုြ်မှု  နည်းစဉ်  
တစ်ခုကို  ထတာင်းဆိုေားသည့်  တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်တစ်ခုနှင့် သက်ဆိုင်ထနပြီး  လိုင်စင်ေုတ်ထြးရသည့် 
ရည်ရွ ယ်ချက်သည်  ေုတ်လုြ်နို င်မှုစွမ်းရည်မရှိထသာ  သို့မဟုတ်  ေုတ်လုြ်ရန် စွမ်းရည်မပြည့်မီထသာ 
နိုင်ငံ သို့မဟုတ်  နိုင်ငံပခားတိုင်းပြည်၏  နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ အဆိုေါ ေုတ်ကုန်များကို  ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ထရး  
အြွဲ့ အထေွထေွထကာင်စီ၏  ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊  သဂုတ်လ  ၃၀ ရက်ထန့ ရက်စွဲြါ  ဆုံးပြတ်ချ က်ြါ စည်းကမ်း  
သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ  တင်ြို့ရန်  ပြစ်သည့်အခါတို့မှတစ်ြါး အဓိကအားပြင့်  နိုင်ငံပတာ် ၏ 
ထစျးကွက်  လိုအြ်ချက်ကို  ပြည့်ဆည်းရန် အတွက်  ပြစ်ရမည်။  
၇၂။ ြုေ်မ ၆၅၊ ြုေ်မခွဲ (က)၊ ေုေ်မခွဲငယ် (၅) အရ မလွဲမထသွထ ြးရမည့် လိုင်စင်တစ်ရြ်ကို  ခွင့်ပြု  
သည့်အခါ -  
(က) ြေမတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည်  ေုတိယတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်တွင်  ထတာင်းဆိုေားထသာ  
တီေွင်မှု များ ကို သင့်ထလျာ်ထသာ  စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များပြင့်  အပြန်အလှန်  
အသုံးပြုခွင့်လိုင်စင်  ရခွင့်ရှိထစရမည်။  
( ခ ) ေုတိယတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်နှင့်အတူ လွှဲထပြာင်းလုြ်ကိုင်ခွင့် ထြးပခင်းမှအြ ြေမတီေွင်မှု  
မူြိုင်ခွင့်အား ခွင့်ပြုချက်ပြင့် လုြ်ကိုင်ခွင့်ထြးေားပခင်းကို လွှဲထပြာင်းလုြ်ကိုင်ခွင့်  
မရှိထစရ။  
၇၃။ မလွဲမထသွထြးရမည့် လိုင်စင်ခွင့်ပြုထြးရန် ထတာင်းဆိုချက်  သို့မဟုတ်  နစ်နာထ ကးဆိုင်ရာ 
ဆုံးပြတ် ချက် အြါအဝင် ယင်းလိုင်စင်ခွင့်ပြုချက်နှင့် စြ်လျဉ်းသည့် ဆုံးပြတ်ချက်ကို မထကျနြ်သူသည်  
ေုေ်မ ၉၄ အရ မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသို့ ထလျှာက်ေားနိုင်သည်။  31 
 
အခန်း  (၁၈) 
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ကို  ခပန်လည်အပ်နှံခခင်းနှင့်  ရုပ်သိမ်းခခင်း  
၇၄။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ရရှိသူသည်  - 
(က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို  ယင်း၏ ဆန္ဒအထလျာ က် မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ ပြန်လည်အြ်နှံ  
နိုင်သည်။   
( ခ ) တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်ကို  တစ် ဦးေက်ြိုသူများက  ြူးတွဲရရှိေားပခင်းပြစ်ပြီး  ယင်းတို့  
အချင်းချင်း အပခားနည်းပြင့်  သထောတူညီချက် တစ်စုံ တစ်ရာ မရှိလျှင် ြူးတွဲတီေွင်မှု  
မူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ အားလုံး၏ သထောတူညီချက်ပြင့်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ  
ပြန်လည်အြ်နှံနိုင်သည်။  
၇၅။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  ပြန်လည်အြ်နှံပခင်းကိုစိစစ်၍  ယင်းသို့ ပြန်လည်  
အြ်နှံထ ကာင်း  မှတ်ြုံတင်စာရင်းတွင်  မှတ်တမ်းတင်ပြီး  အများပေည်သူသိရှိပစရန် သတ်မှတ် ထား သည့်  
နည်းလမ်းနှ င့်အညီ  ေုတ်ပြန်ထ ကညာရမည်။  
၇၆။ သက်ဆိုင်ရာ ြုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် တရားဝင် ြွဲ့စည်းေားထသာအြွဲ့အစည်းသည် ြုေ်မ ၇၇ ြါ 
အချက်တစ်ရြ်ရြ်နှင့် ပငိစွန်းထ ကာင်းထတွ့ရှိြါက တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်တစ်ခုလုံးကိုထသာ်လည်းထကာင်း၊  
တစ်စိတ်တစ်ထေသကိုထသာ်လည်းထကာင်း ရုြ်သိမ်းထြးရန် မှတ်ြုံ တင်အရာရှိ ေံ ထလျှာက်ေားနိုင်သည်။  
၇၇။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် သက်ဆိုင်ရာြုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် တရားဝင်ြွဲ့စည်းေားထသာ အဖွဲ့အစည်း ၏ 
ထလျှာက်ေားချက် အရ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်သည် ထအာက်ြါအချက် တစ်ရြ်ရြ်နှင့် ပငိစွန်းထ ကာင်း  
ထတွ့ရှိြါက  တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်  တစ်ခုလုံးကိုထသာ် လည်းထကာင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ထေသကိုထသာ်လည်းထကာင်း  
ရုြ်သိမ်းရမ ည် - 
(က) တီေွင်မှုသည်  ြုေ်မ ၁၃ နှင့် ၁၄ တို့အရ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရနိုင်ထသာ  တီေွင်မှု  
မဟုတ်ထ ကာင်း  ထြါ်ထြါက်ပခင်း၊  
( ခ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူသည်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကိုရခွင့်ရှိသူမဟုတ်ထ ကာင်း  ခိုင်လုံထသာ  
သက်ထသခံ  အထောက်အေားထြါ်ထြါက်ပခင်း၊  
( ဂ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်တွင်  ပြင်ဆင်မှုများသည်  ပဖာ်ပေချက်ကို ေုတ်ပြန်  
ထ ကညာခဲ့ စဉ်က မူလထလျှာက်ေားချက် တွင် ပတာင်းဆိုထားသည့် အရာများေက် 
ထကျာ်လွန်ထနထ ကာင်းထတွ့ရှိပခင်း၊  32 
 
(ဃ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို  လိမ်လည်လှည့်ပြား၍ပြစ်ထစ၊  မမှန်မကန်တင်ပြ၍ပြစ်ထစ၊  
သတ်မှတ်ေားသည့်  အထရးြါထသာ သတင်းအချက်အလက်တစ်ရြ်ရြ်ကို ချန်လှြ်၍  
ပြစ်ထစ  ရယူေားထ ကာင်းထြါ်ထြါက်ပခင်း၊  
( င ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထြးရန် ထတာင်းဆိုချက်တွင် ထတာင်းဆိုေားထသာ တီေွင်မှုကို  
ဦးစားထြးထန့ရက်မတိုင်မီ လျှ ိ ု့ ဝှက်စွာ အသုံးပြုေားပခင်း၊  
( စ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားသူသည် လိုအြ်ထသာသတင်းအချက်အလက်များကို 
မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ ေုတ်ထြာ်ရန် ြျက်ကွက်ပခင်း  သို့မဟုတ် သတင်းအချက် အလက်  
များကို  မှားယွင်းစွာ ထြာ်ပြေားပခင်း၊  
(ဆ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ရုြ်သိမ်းထြးရန် ထလျှာက် ေားချက်နှင့်စြ်လျဉ်း၍  မူြိုင်ခွင့်  
တရားရုံး၏ အပြီးသတ်ဆုံးပြတ်ချက် သို့မဟုတ် စီရင်ချက်ကို လက်ခံရရှိပခင်း။  
၇၈။ မှတ်ြုံတင်အ ရာရှိသည် ထအာက်ြါအချက်တစ်ရြ်ရြ်ထြါ်ထြါက်ြါက တီေွင်မှု မူြိုင်ခွင့်  
သို့မဟုတ် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်ကို မှတ်ြုံတင်စာရင်းမှ  ြယ် ြျက် ရမည် - 
(က) ထလျှာက်ေားသူသည် ြုေ်မ ၄၂၊ ြုေ်မခွဲ (က) အရ လျှ ိ ု့ဝှက်ေားရှိမှုကို ထြာက်ြျက်ပခင်း  
သို့မဟုတ် ြုေ်မ ၄၂၊ ြုေ်မခွဲ (ဂ) ကို ထြာက်ြျက်၍ အပခားနိုင်ငံတွင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  
ထလျှာက်ေားပခင်း၊  
( ခ ) ြုေ်မ ၄၉၊ ြုေ်မခွဲ (ခ) အရ နှစ်စဉ်ထ ကးထြးသွင်းေားမှု မရှိ၍ ေျက်ပေယ်ပခင်း ၊  
( ဂ ) တီေွင်မှုတွင် အသုံးပြုေားထသာ မျ ိ ုးရိုးဗီဇ သို့မဟုတ် ဇီဝအရင်းအပမစ် သို့မဟုတ် ရိုးရာ  
အသိြညာမှ ဆင်းသက်လာထသာ တီေွင်မှုတွင် ြုေ်မ  ၂၀၊ ြုေ်မခွဲ  (ခ)၊ ြုေ်မခွဲငယ်  (၇) 
နှင့်အညီ  ထြာ်ပြမေားပခင်း သို့မဟုတ် မမှန်မကန်ထြာ်ပြေားပခ င်း။ 
၇၉။ မှတ်ြုံ တင်အရာရှိသည်  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ရုြ်သိမ်းြါက  ယင်းသို့ရုြ်သိမ်းထ ကာင်းကို  
မှတ်ြုံတင်စာရင်းတွင်  မှတ်တမ်းတင်ေားပြီး သက်ဆိုင်ရာ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ေိုင်ရှင် ေံ အထ ကာင်း ကား၍  
သတ်မှတ် သည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ  အဆိုြါရုြ်သိမ်းပခင်းကို  အများပေည်သူ သိရှိပစရန်  ေုတ် ပြန်ထ ကညာ  
ရမည်။  
အခန်း  (၁၉) 
အဒသးစားတီထွင်မှု  
၈၀။ (က) အပသးစား တီေွင်မှုတစ်ခုသည်  အသစ်ပြစ်ရမည်ပြစ်ပြီး  စက်မှုလက်မှုလုြ်ငန်းများတွင်  
အသုံးပြုနိုင်ြါက  အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်အပြစ်  မှတ်ြုံတင်ထလျှာက်ေားနိုင်သည်။  33 
 
 ( ခ ) ထအာက်ြါတို့သည်  အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ဆိုင်ရာ အကာအကွယ်မရရှိ  ပစရ- 
  (၁) ထဆာင်ရွက် သည့် လုေ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့် ၊ 
  (၂)  ဓာတု၊  ပဆးဝါး၊ ဇီဝ၊ သတ္တု ဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများ၊ အပခားထသာအရာဝတ္ထုများ  
သို့မဟုတ်  ပေြ်ထြါင်းများ၊  
  (၃) ဤဥြထေနှင့်အညီ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် အကာအကွယ်ထြးပခင်းမှ တားပမစ်ေားထသာ  
အရာများ ၊ 
  (၄) ြန်းြု၊ ဗိသုကာလက်ရာများ သို့မဟုတ် သောဝအတိုင်းတည်ရှိထနထသာ အလှအြ  
အဆင်တန်ဆာများ။  
 ( ဂ ) အထသးစားတီေွင်မှု ဆိုင်ရာ ထြာ်ပြချက်သည် သက်ဆိုင်ရာ  နည်းြညာနယ်ြယ်ရှိ  သာမန်  
တတ် ကျွမ်းသူတစ်ဦးက  အဆိုြါအထသးစားတီေွင်မှုကို  ဆက်လက် ပြုလုြ်နိုင်သည်အေိ  
ပြည့်စုံရှင်းလင်းစွာထြာ် ပြရမည်ပြစ်ပြီး အေူးသပြင့်  အရာဝတ္ထု ၏ အသုံးဝင်မှု သို့မဟုတ်  
လုြ်ထဆာင်ချက်များ ကို မည်သို့ပမှင့်တင် ထြးေားသည်ကို  ထြာ်ပြရမည်။  
 (ဃ) ဤအခန်းြါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအား  မေိခိုက်ထစေဲ  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်များနှင့်  တီေွင်မှု  
မူြိုင်ခွင့်  ပလျှာ က်ေားပခင်းများဆိုင်ရာ  ပြဋ္ဌာန်း ချက်များကို  အထသးစားတီေွင်မှု  
မူြိုင်ခွင့်  ခွင့်ပြုရန်  လိုအြ်သည့် ထနရာများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။  
၈၁။ အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်သက်တမ်းသည် အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသည့်  
ထန့ရက်မှ ၁၀ နှစ်ပြစ်သည်။  
၈၂။    စစ်ပဆးပရးအရာရှိသည် အပသးစား တီေွင်မှုမူြို င်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ -  
 (က) ေုေ်မ ၂၊ ေုေ်မခွဲ (ဌ) ေါ  အဓိေ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့်ကိုက်ညီမှုရှိ မရှိ၊ ေုေ်မ ၁၉ ၊ ေုေ်မ ၂၀၊ ေုေ်မ ၈၀၊ 
ေုေ်မခွဲ (ခ) ေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ စစ်ပဆးဖေီးပနာက် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် 
ညီညွတ်ပသာ ပလျှာက်ထားချက်များကို  မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ မိမိ၏ သပဘာထား 
မှတ်ချက်နှင့်အတူ တင်ပေရမည်။  
 ( ခ ) ေုေ်မခွဲ (က) ေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ စစ်ပဆးဖေီးပနာက် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် 
ညီညွတ်ပခင်းမရှိပသာ ပလျှာက်ထားချက်ကို လိုအေ်သလို ပြင်ဆင်ထဆာင်ရွက်ရန်  
မှတ်ြုံတင်အရာရှိ၏ ခွင့်ပြုချက်ပြင့်  ထလျှာ က်ေားသူေံ အထ ကာင်း ကားရမည်။ ထလျှာက်ေား  
သူက အထ ကာင်း ကားစာ လက်ခံရရှိသည့်ထန့မှ ရက်ထြါင်း ၃၀ အတွင်း ပြင်ဆင်  
ထဆာင်ရွက်ပခင်းမရှိြါက မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ တင်ပေဖေီး အဆိုြါထလျှာက်ေားချက်ကို  
စွန့်လွှတ်သည်ဟု  မှတ်ယူ၍ ရုြ်သိမ်းရမည်။     34 
 
 ( ဂ ) ေုေ်မခွဲ (ခ) ေါ ပေဋ္ဌာန်းချ က်နှင့်အညီ ပေင်ဆင်ပဆာင်ရွက်ချက်ကို လက်ခံရရှိေါက 
စိစစ်ဖေီး ပလျှာက်ထားချက်ကို မိမိ၏ သပဘာထားမှတ်ချက်နှင့်အတူ မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ  
တင်ပေရမည်။  
၈၃။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် ေုေ်မ ၈၂ အရ တင်ပေသည့် သပဘာထားမှတ်ချက်ကို စိစစ်ဖေီး  
သတ်မှတ်ချက်နှင့် ညီညွတ်ပသာ ပလျှာက်ထားချက်များကို  အများပေည်သူသိရှိနိုင်ရန်နှင့် ကန့်ကွက်  
လိုေါက ကန့်ကွက်နိုင်ရန် သတ်မှတ်သည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ ထုတ်ပေန်ပကကညာရမည်။  
၈၄။ (က)  အပသးစား တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ ကန့်ကွက်လိုသူသည် ေုတ်ပြန်ထ ကညာသည့်  
ထန့မှ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း သတ်မှတ်သည့် အခထ ကးထငွ ထြးသွင်း ပြီး ခိုင်လုံပသာ 
သက်ပသခံအပထာက်အထားများပဖင့် မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်း  
နိုင်သည်။  
 ( ခ ) မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် ကန့်ကွက်လွှာကို လက်ခံရရှိေါက သတ်မှတ်သည့် အချ ိ န်ကာလ  
အတွင်း ကန့်ကွက်ချက်ကို ခုခံပချေနိုင်ရန် ထလျှာက်ေားသူေံ အထ ကာင်း ကားစာ  
ထြးြို့ရမည်။  
 ( ဂ ) စစ်ထဆးထရးအရာရှိသည် အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်နှင့်စြ်လျဉ်း၍  
ကန့်ကွက်ချက်၊ ခုခံထချြချက်တို့ကို စစ်ထဆးပြီး ထတွ့ရှိချက်ကို မိမိ၏ သထောေား 
မှတ်ချက်နှင့်အတူ မှတ်ြုံတင်အရာရှိေံ တင်ပြရမည်။  
၈၅။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိသည် အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွ င့် ထလျှာက်ေားချက်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ - 
(က) အများပေည်သူသိရှိပစရန် ထုတ်ပေန်ပကကညာသည့်ပန့မှ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း  
ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းပခင်းမရှိေါက အဆိုေါအပသးစား တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေား  
ချက်ကို ခွင့်ပြုနိုင်သည်။  
( ခ ) ကန့်ကွက်လွှာတင်သွင်းလာြါက ကန့်ကွက်ချက်၊  စစ်ထဆးထရးအရာရှိ၏ ထတွ့ရှိချက်နှင့်  
သထောေားမှတ်ချက်တို့ကို စိစစ်ပြီး ခွင့်ပြုပခင်း သို့မဟုတ် ပငင်းြယ်ပခင်း ပြုနိုင်သည်။   
( ဂ ) မှတ်ြုံတင်ခွင့်ပြုပခင်း သို့မဟုတ် ပငင်းြယ်ပခင်းကို မှတ်ေုံတင်စာရင်းတွင် မှတ်တမ်း 
တင်ေားပြီး ထလျှာက်ေားသူေံ အထ ကာင်း ကားရမည်။ ေို့ပြ င် ခွင့်ပြုပခင်း သို့မဟုတ်  
ပငင်းြယ်ပခင်းကို အများပြည်သူ သိရှိထစရန် သတ်မှတ် သည့်  နည်းလမ်းနှင့်အညီ  
ေုတ်ပြန်ထ ကညာရမည်။  
(ဃ) အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုခဲ့လျှင် ထလျှာက်ေားသူအား အထသးစား  
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် လက်မှတ်ကို ေုတ်ထြးရမည်။  35 
 
၈၆။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိ သည် သက်ဆိုင်ရာြုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် တရားဝင်ြွဲ့စည်းေားထသာ အြွဲ့အစည်း၏  
ထလျှာက်ေားချက်အရ အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်သည် ထအာက်ြါအချက်တစ်ရြ်ရြ်နှင့် ပငိစွန်းထ ကာင်း  
ထတွ့ရှိြါက အဆိုြါအထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ရုြ်သိမ်းပခင်းပြုနိုင်သည် - 
(က) ြုေ်မ ၈၀၊ ေုေ်မခွဲ (က) နှင့် ေုေ်မခွဲ (ခ) တို့ြါ သတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိပခင်း၊  
( ခ ) အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ြိုင်ရှင်သည် အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို ရခွင့်ရှိသူ  
မဟုတ်ထ ကာင်း ခိုင်လုံထသာ သက်ထသခံအထောက်အေား ထြါ်ထြါက်ပခင်း။  
၈၇။ (က)  တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာ က်ေားသူသည် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ခွင့်ပြုပခင်း သို့မဟုတ်  
ပငင်းြယ်ပခင်းမပြုမီ မည်သည့်အချ ိ န်တွင်မဆို သတ်မှတ်သည့် အခထ ကးထငွထြးသွင်းပြီး  
မူလထလျှာက်ေားချက် ထလျှာက်ေားသည့်ထန့ကို ထလျှာက်လွှာတင်သွင်းသည့်ထန့အပြစ်  
မှတ်ယူပြီး အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်အပြစ် ထပြာ င်းလဲပလျှာက်ထား နိုင်သည်။  
( ခ )  အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားသူသည် အထသးစားတီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ကို  
ခွင့်ပြုပခင်း သို့မဟုတ် ပငင်းြယ်ပခင်းမပြုမီ မည်သည့်အချ ိ န်တွင်မဆို သတ်မှတ်  
ေားထသာ အခထ ကးထငွထြးသွင်းပြီး မူလထလျှာက်ေားသည့်ထန့ကို  ထလျှာက်လွှာ 
တင်သွင်း သည့်ထန့အပြစ် မှတ်ယူပြီး တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်အပြစ် ထပြာင်းလဲ ပလျှာက်ထား  
နိုင်သည်။  
( ဂ ) ြုေ်မခွဲ (က) အရ ထလျှာက်ေားချက်ကို တစ်ကကိမ်ေက်ြို၍ ထပြာင်းလဲပခင်းမပြုရ။  
၈၈။ ပလျှာက်ထားသူသည် တူညီပသာ တီထွင်မှုတစ်ခုအတွက်  အပသးစား တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  
ထလျှာက်ေားချက်နှင့် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက် နှစ်မျ ိ ုး ကို တစ်ပြို င်နက်တည်းပြစ်ထစ၊ 
တစ်ခုပြီးမှ တစ်ခုပြစ်ထစ အဖေိုင် ထလျှာက်ေားပခင်း မပြုရ။  
အခန်း (၂၀) 
ေခပည်ခပည်ဆိုင်ရာ မှေ်ပုံေင်တလျှောေ်ထားခခင်း  
၈၉။ အပေည်ပေည်ဆိုင်ရာ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ေူးပေါင်းပဆာင်ရွက်ပရး သပဘာတူစာချုေ် တွင် 
နိုင်ငံပတာ်က အဖွဲ့ဝင်အပဖစ် ဝင်ပရာက်ဖေီးပနာက် ပေည်တွင်းမှပဖစ်ပစ၊ ပေည်ေမှပဖစ်ပစ  တီထွင်မှု 
မူေိုင်ခွင့် ပလျှာက်ထားလိုသူများသည် အပေည်ပေည်ဆိုင်ရာ မှတ်ေုံတင်စနစ်ကို ကျင့်သုံးလိုေါက  
သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ မှတ်ေုံတင်အရာရှိထံ ပလျှာက်ထားနိုင်သည်။  
၉၀။ မှတ်ေုံတင်အရာ ရှိသည်  နိုင်ငံထတာ် အား ထြာ်ပြ ပလျှာက် ေားထသာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ  
ထလျှာက်ေားချက်တစ်ခုကို တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့် ေူးပေါင်းပဆာင်ရွက်ပရး သပဘာတူစာချုေ်အရ  
ခွင့်ပြုထသာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တွင် ထလျှာက်ေားသည့်ထန့ကို နိုင်ငံထတာ်တွင် ထလျှာက်ေားသည့် 36 
 
ထန့အပြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဤဥြထေအရ  ထလျှာက်ေားထသာ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်  
တစ်ခုအပြစ် မှတ်ယူရမည်။  
၉၁။ ဦးစီးဌာန သည် ပမန်မာနိုင်ငံသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံထတာ်တွင် ထနေိုင်သူတစ်ဦးက အပြည်ပြည်  
ဆိုင်ရာထလျှာက်ေားချက်တစ်ခု တင်သွင်းပခင်းနှင့်စြ်လျဉ်း၍ ထလျှာက်လွှာလက်ခံသည့်ရုံးအပြစ်  
ထဆာင်ရွက်ရမ ည်။ 
၉၂။ ဦးစီးဌာန သည် ဤဥြထေအရ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်် သို့မဟုတ် အပသးစားတီထွင်မှု  အကာအကွယ်ကို  
ရရှိရန် နိုင်ငံထတာ်ကို ထြာ်ပြထလျှာက်ေားလာထသာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထလျှာက်ေားချက်တစ်ခု  
နှင့်စြ်လျဉ်း၍ တာဝန်ယူထဆာင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်ေားသည့်ရုံးအပြစ် ထဆာင်ရွက်ရမည်။  
အခန်း( ၂၁) 
အယူခံခခင်း  
၉၃။ (က) မှတ်ြုံတင်အရာရှိက ဤဥြထေအရ ချမှတ်ထသာ ဆုံးပြ တ်ချက်တစ်ရြ်ရြ်ကို မထကျနြ်သူသည်  
ယင်းဆုံးပြတ်ချက်ကို ေုတ်ပြန်ထ ကညာသည့်ထန့မှ ရက်ထြါင်း ၆၀ အတွင်း ထအဂျင်စီေံ  
အယူခံဝင်နိုင်သည်။  
 ( ခ ) ေုေ်မခွဲ (က) အရ အယူခံမှုတွင် ပအဂျင်စီသည် မှတ်ေုံတင်အရာရှိ၏ ဆုံးပဖ တ်ချက်ကို 
အတည်ပေုပခင်း၊ ေယ်ဖျက်ပခင်း၊ ပေင်ဆင်ပပောင်းလဲပခင်း သို့မဟုတ် သက်ပသခံ  
အပထာက်အထားများ ထေ်မံရယူရန် ညွှန်ကကားပခင်းပေုနိုင်သည်။  
 ( ဂ ) ေုေ်မခွဲ (ခ) အရ သက်ပသခံအပထာက်အထား ထေ်မံရယူတင်ပေလာလျှင် ပအဂျင်စီသည်  
မှတ်ေုံတင်အရာရှိ၏ ဆုံးပဖတ်ချက်ကို အတည်ပေုပခင်း၊ ေ ယ်ဖျက်ပခင်း သို့မဟုတ်  ပေင်ဆင် 
ပပောင်းလဲပခင်းပေုနိုင်သည်။  
၉၄။ ပအဂျင်စီကချမှတ်ပသာ ဆုံးပဖတ်ချက်ကိုမပကျနေ်သူသည် ယင်းဆုံးပဖတ်ချက် အပကကာင်းကကား  
စာကို လက်ခံရရှိသည့်ပန့မှ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း ဤကိစ္စအလို့ငှာ ပေည်ပထာင်စုတရားလွှတ်ပတာ်ချုေ်က  
စီရင်ေိုင်ခွင့်အာဏာ အေ်နှင်း ထားသည့် မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသို့ ပလျှာက်ထားနိုင်သည်။  
ေခန်း( ၂၂) 
မူပိုင်ခွင့်ေရားရုံးေည်တထာင်ခခင်း  
၉၅။ ပေည်ပထာင်စုတရားလွှတ်ပတာ်ချုေ်သည် - 
 (က) မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာကိစ္စရေ်များနှင့်စေ်လျဉ်း၍ ပေစ်မှုပကကာင်းအရပဖစ်ပစ၊ တရားမပကကာင်းအရ  
ပဖစ်ပစ တရားစွဲဆိုမှုများကို စစ် ပဆးစီရင်ရန် သင့်ပလျာ်ပသာနယ်ပပမပေသတွင် မူေိုင်ခွင့်  
တရားရုံးများ  တည်ပထာင်၍ တရားသူကကီးများကို ခန့်ထားနိုင်သည်။  37 
 
 ( ခ ) ေုေ်မခွဲ (က) အရ ခန့်ထားသည့် တရားသူကကီးများအား မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာကိစ္စရေ်များကို  
စစ်ပဆးစီရင် နိုင်ရန် စီရင်ေိုင်ခွင့်အာဏာနှင့် လုေ်ေိုင်ခွင့် များကို အေ်နှင်းနိုင်သည်။  
  ( ဂ ) ေုေ်မခွဲ (က) အရ မူေိုင်ခွင့် တရားရုံးများကို တည်ပထာင်ပခင်းမပေုမီ မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာကိစ္စရေ်  
များကို စစ်ပဆးစီရင်ရန် သင့်ပလျာ်ပသာတရားရုံးအား မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးများ၏  
စီရင်ေိုင်ခွင့်အာဏာနှင့် လုေ်ေိုင်ခွင့်များကို အေ်နှင်းနို င်သည် ။ 
 (ဃ) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးများက ချမှတ်ပသာ စီရင်ချက်၊ အမိန့်နှင့်ဆုံးပဖတ်ချက်များအပ ေါ် 
အယူခံမှု၊ ပေင်ဆင်မှုများကို  စီရင်ေိုင်ခွင့်ရှိသည့် မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးများ၏ စီရင်ေိုင် 
ခွင့်အာဏာနှင့်  လုေ်ေိုင်ခွင့်များကို သတ်မှတ်ပေးရမည်။  
  ( င )    ေုေ်မ ၉၄ အရ ပလျှာက်ထားချက်များကို စစ်ပဆးစီရင်ရန် သင့်ပလျာ်သည့် မူေိုင်ခွင့် 
တရားရုံးသို့ စီရင်ေိုင်ခွင့်အာဏာနှင့် လုေ်ေိုင်ခွင့်များ အေ်နှင်းရမည်။  
အခန်း  (၂၃) 
တီထွင်မှုမူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အဒရးထိပါးချ ိ ုးဒောက်ခခင်းနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မူပိုင်ခွင့်တရားရုံး၏ 
လုပ်ပိုင်ခွင့် များ 
၉၆။ (က)  အခွင့်အပရးရရှိသူသည် နစ်နာမှုအတွက် တရားမပကကာင်းအရ ေုေ်မ ၉၇ နှင့်  ၉၈ 
တို့ေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ယာယီအပရးယူပဆာင်ရွက်သည့် အမိန့်ချမှတ်ပေးရန် 
မူေိုင်ခွင့်  တရားရုံးတွင် အပထွပထွမှု ပလျှာက်ထားနိုင်သည်။  
     ( ခ ) အခွင့်အပရးရရှိသူသည် တရားမပကကာ င်းအရ အပရးယူပေးရန် မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသို့ 
ပလျှာက်ထားနိုင်သည်။  
၉၇။ (က)  မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရး ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်သည်ဟု  
စွေ်စွဲခံရပသာ ကိစ္စရေ်များနှင့်စေ်လျဉ်း၍ ေုေ်မ ၉၆၊ ေုေ်မခွဲ (က) အရ ပလျှာက်ထား 
လာြါက ပအာက်ေါယာယီ အပရးယူပဆာင်ရွက်သည့် အမိန့်တစ်ရေ်ရေ်ကိုပဖစ်ပစ၊ 
တစ်ရေ်ထက်ေို၍ပဖစ်ပစ ချမှတ်နိုင်သည် - 
(၁) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရးထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ပခင်းကို ကာကွယ်တားဆီးရန် 
နှင့်အပကာက်ခွန်ဦးစီးဌာနတွင် ကျသင့်ခွန်အရေ်ရေ်ပေးပဆာင်၍ ရှင်းလင်း ထုတ်ယူ  
ဖေီးသည့် သွင်းကုန်ေ စ္စည်းများအေါအဝင် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရး  
ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်သည့် ကုန်ေစ္စည်းများ နိုင်ငံပတာ်၏ ကုန်သွယ်မှုလမ်းပကကာင်း  
အတွင်း သို့ ဝင်ပရာက်လာပခင်းကို တားဆီးရန် သင့်သည်ထင်ပမင်သည့်အမိန့်၊  38 
 
(၂) တီထွင်မှု မူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရး ထိေါးချ ိ ုးပဖာက် သည်ဟု စွေ်စွဲခံရပသာ 
သက်ပသခံအပထာက်အထားများကို မူလအပပခအပနမေျက်  ထိန်းသိမ်းထားရန်  
သင့်သည်ထင်ပမင်သည့်အမိန့်။  
 ( ခ ) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် ယာယီအပရးယူ ပဆာင်ရွက်ပေးရန် ပလျှာက်ထားသူထံမှ  
ပအာက်ေါတို့ကို တင်သွင်းရန် ညွှန်ကကားနိုင်သည် -  
(၁) ပလျှာက်ထားသူမှာ အခွင့်အပရး ရရှိသူပဖစ်ပကကာင်း၊ ယင်း၏  အခွင့်အပရးကို 
ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ပနပကကာင်း သို့မဟုတ် ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ရန် အလားအလာရှိပကကာင်း  
ထင်ရှားပစရန် ခိုင်လုံသည့် အပထာက်အထားများကို တင်ပေပစပခင်း၊  
(၂) ယာယီအပရးယူပဆာင်ရွက်မှုကို အလွဲသုံးစားပေုပခင်းမှ ကာကွယ်တားဆီးရန်အတွက်  
လုံပလာက်သည့်အာ မခံ တင်သွင်းပစပခင်း။  
( ဂ ) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် ေုေ်မခွဲ (က) ေါ အမိန့်အရ ယာယီအပရးယူ ပဆာင်ရွက်မှုများကို  
ပဆာင်ရွက်ရာတွင် ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်သည်ဟု စွေ်စွဲခံရပသာကုန်ေစ္စည်းများကို ခွဲပခား 
သတ်မှတ်နိုင်ရန် ပနာက်ထေ်လိုအေ်ပသာ မည်သည့်သတင်းအချက်အလက်ကိုမဆို  
တင်သွင်း ရန် ပလျှာက်ထားသူကို ထေ်မံညွှန်ကကားနိုင်သည်။  
(ဃ) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် ပလျှာက်ထားပတာင်းဆိုခဲ့သည့် ယာယီအပရးယူပဆာင်ရွက် 
ချက်များကို စတင်ပဆာင်ရွက်ခဲ့သည့်ပန့မှစ၍ ထိခိုက်နစ်နာမှုအပေါ် အမှုကို အဖေီးအပေတ်  
ဆုံးပဖတ်နိုင်ရန်အတွက် မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးက သတ်မှတ်ထားသည့်  သင့်ပလျာ်ပသာ  
ကာလအတွင်း သို့မဟုတ် ယင်းကဲ့သို့ သတ်မှတ်ထားပခင်းမရှိခဲ့လျှင် ယာယီအပရးယူ  
ပဆာင်ရွက်ရန် အမိန့်ချမှတ်သည့်ပန့မှ ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း တရားစွဲဆိုမှုကို  
တရားမပကကာင်းအရ တရားစွဲဆိုပခင်းမရှိလျှင် ေုေ်မ ၉၈၊ ေုေ်မခွဲ (ခ) ကို မထိခိုက်ပစဘဲ  
ေုေ်မ ၉၇၊ ေုေ်မခွဲ  (က) နှင့် ေုေ်မ ၉၈၊ ေုေ်မခွဲ (က) တို့အရ ချမှတ်ထားပသာ ယာယီ 
အပရးယူပဆာင်ရွက်ချက်များကို ပလျှာက်ထားခံရသူ၏ ပတာင်းဆိုချက်အရ ရုေ်သိမ်းရမည်  
သို့မဟုတ် အကျ ိ ုးသက်ပရာက်မှုကို ရေ်စဲရမည်။          
( င ) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် ယာယီအပရးယူပဆာင်ရွက်ချက်များကို ရုေ်သိမ်းလျှ င်ပဖစ်ပစ၊  
ပလျှာက်ထားသူ၏ ေျက်ကွက်မှု သို့မဟုတ် ပေုလုေ်မှုတစ်ရေ်ရေ်ပကကာင့် ရေ်စဲလျှင်  
ပဖစ်ပစ၊ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရးထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ပခင်းမရှိပကကာင်း သို့မဟုတ်  
ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ရန် အလားအလာမရှိပကကာင်းပတွ့ရှိလျှင်ပဖစ်ပစ ပလျှာက်ထားခံရသူ၏  
ပတာင်းဆိုချ က်အရ အဆိုေါအပရးယူပဆာင်ရွက်ချက်များပကကာင့် ပေါ်ပေါက်ပသာ  
ထိခိုက်နစ်နာမှုများအတွက် သင့်ပလျာ်ပသာ ပလျာ်ပကကးကို  ပလျှာက်ထားသူက 
ပလျှာက်ထားခံရသူသို့ပေးပစရန် အမိန့်ချမှတ်နိုင်သည်။  39 
 
၉၈။  (က) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် ပအာက်ေါအပပခအပန တစ်ရေ်ရေ်တွင် တစ်ဖက်သတ် ယာယီ  
အပရးယူပဆာ င်ရွက် သည့် အမိန့်များကို ချမှတ်နိုင်သည် - 
(၁) အခွင့်အပရးရရှိသူကို ကုစား၍မရနို င်ပသာ  ထိခိုက်နစ်နာမှုကိုပဖစ်ပစ တန်ရာသည့်  
ပနှာင့်ပနှးကကန့်ကကာမှု တစ်စုံတစ်ရာရှိပခင်း၊  
(၂) သက်ပသခံ အပထာ က်အထားများ ေျက်စီးဆုံးရှုံးမည့် အန္တရာယ် အမှန်တကယ်  
ကျပရာက်ပနပခင်း။  
 ( ခ ) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် တစ်ဖက်သတ် ယာယီအပရးယူ ပဆာင်ရွက်ရာတွင် - 
(၁) ပဆာင်ရွက်ဖေီးလျှင်ဖေီးချင်း ပနှာင့်ပနှးကကန့်ကကာမှုမရှိပစဘဲ ယာယီအပရးယူ  
ပဆာင်ရွက်သည့်အမိန့်ကို ပလျှာက်ထားခံရသူထံ အသိပေးအ ပကကာင်းကကား  
ရမည်။  
(၂) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးက သတ်မှတ်သည့် အချ ိ န်ကာလအတွင်း သို့ မဟုတ်  ယင်းကဲ့သို့  
သတ်မှတ်ချက်မရှိခဲ့လျှင် အပကကာင်းကကားစာ ထုတ်ပေန်သည့်ပန့မှ ရက်ပေါင်း  
၃၀ အတွင်း အပကကာင်းကကားခံရသူက လိုက်နာပခင်းမရှိလျှင် ယင်းအပရးယူ 
ပဆာင်ရွက်ချက်များကို ဖေီးပပမာက်ပအာင် ပဆာင်ရွက်ရမည်။  
(၃) ယင်းအပရးယူ ပဆာင်ရွက်ချက်များအပေါ် ပေင်ဆင်ပခင်း၊ ေယ်ဖျ က်ပခင်း  သို့မဟုတ်  
အတည်ပေုပခင်းတို့ကို ဆုံးပဖတ်ပေးရန် ပလျှာက်ထားခံရသူများ၏ ပတာင်းဆိုချက်  
အရ နှစ်ဖက်ကကားနာ၍ ပေန်လည်စစ်ပဆးပခင်းတစ်ရေ်ကို သင့်ပလျာ်သည့်  
ကာလ အတွင်း ပဆာင်ရွက်ရမည်။  
၉၉။ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရးထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ပခင်းနှင့်စေ်လျဉ်း၍ တရား မဥေပေနှင့် 
တရားမကျင့်ထုံးဥေပေတို့ကို မထိခိုက်ပစဘဲ ေုေ်မ ၉၆၊ ေုေ်မခွဲ (ခ) အရ စွဲဆိုမှုတွင် မူေိုင်ခွင့်  
တရားရုံးသည် ပအာက်ေါအမိန့်တစ်ရေ်ရေ်ကိုပဖစ်ပစ၊ တစ်ရေ်ထက်ေို၍ပဖစ်ပစ ချမှတ်နိုင်သည် - 
(က) အပကာက်ခွန်ဦးစီးဌာနတွင် ကျသင့်ခွန်အရေ်ရေ် ပေးပဆာင်၍ ရှင်းလင်းထုတ်ယူ ဖေီး 
တင်သွင်းလာမည့် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရးထိေါးချ ိ ုးပဖာက် ထားသည့် 
ကုန်ေစ္စည်းများ  နိုင်ငံပတာ်၏ ကုန်သွယ်မှုလမ်းပကကာင်း အတွင်း သို့ ဝင်ပရာက်လာပခင်းကို  
တားဆီးပခင်း အေါအဝင် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်  အခွင့်အပရးထိေါးချ ိ ုးပဖာက်မှုအတွက်  
တားပမစ်သည့်အမိန့် ၊  
( ခ ) တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရးထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ပခင်းပကကာင့် ပဖစ်ပေါ်လာပသာ  
အခွင့်အပရးရရှိသူ၏  ထိခိုက်နစ်နာမှုများအတွက် ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်သူ မှ အခွင့်အပရးရရှိ  40 
 
သူထံသို့ လုံပလာက်ပသာ နစ်နာပကကးပေးပဆာင် ပစရန်အတွက် ချမှတ်သည့်အမိန့် သို့မဟုတ်  
သင့်ပလျာ်ပသာ ကိစ္စရေ်များတွင် အခွင့်အပရးရရှိသူမှ  ကကိုတင်သတ်မှတ်ပတာင်းဆို 
ထားပသာ နစ်နာ ပကကးကိုပဖစ်ပစ၊ ချ ိ ုးပဖာက်သူမှ  ရယူခံစားခဲ့ပသာ အကျ ိ ုးအပမတ်ကို  
ပဖစ်ပစ၊ နှစ်ရေ် လုံးကိုပဖစ်ပစ ပေန်လည်ပေးပစရန်အမိန့်၊  
( ဂ ) အခွင့်အပရးရရှိသူ၏ တရားစရိတ်နှင့် ပရှ့ပနစရိတ်တို့အေါအဝင် သင့်ပလျာ် ပသာ  
ကုန်ကျစရိတ်များကို ပေးပဆာင်ပစရန်အမိန့်။  
၁၀၀။  (က)  မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် အခွင့်အပရးရရှိသူ၏ ပလျှာက်ထားချက်အပေါ် တရားမ  
လုေ်ထုံးလုေ်နည်းများနှင့်အညီ ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်မှုအတွက် အဖေီးသတ်ဆုံးပဖတ်ချက်  
အမိန့်ချမှတ်ရာ၌ သက်ပသခံေစ္စည်းနှင့်စေ်လျဉ်း၍ ပအာက်ေါအတိုင်း  ချမှတ်နိုင်သည် - 
(၁)  ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ပကကာင်းပတွ့ရှိသည့် ကုန်ေစ္စည်းများကို ဖျက်ဆီးပခင်း သို့မဟုတ်  
ကုန်သွယ်မှုလမ်းပကကာင်း အတွင်း သို့ ဝင်ပရာက်လာပခင်းကိုတားပမစ်ပခင်း၊  
(၂) ထေ်မံထိေါးချ ိ ုးပဖာက်မှုကို ပလျာ့နည်းပစပရးအတွက် ပလျာ်ပကကးတစ်စုံတစ်ရာ  
ပေးပဆာင်ပခင်းမရှိဘဲ ထိ ေါးချ ိ ုးပဖာက်ပသာ ကုန်ေစ္စည်းများကို ဖန်တီးရာတွင် 
အဓိကအသုံးပေုပသာ ေစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ကိရိယာတန်ဆာေလာများကို  
ကုန်သွယ်မှုလမ်းပကကာင်း အတွင်း သို့ ဝင်ပရာက်လာပခင်းကို တားပမစ်ပခင်း။  
( ခ )  မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် ေုေ်မခွဲ (က) အရ ပဆာင်ရွက်ရာတွင် ပအာက်ေါအချက်များကို  
ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည် - 
(၁)  တားပမစ်မိန့်ချမှတ်ပခင်းပကကာင့် ရရှိမည့် အကျ ိ ုးသက်ပရာက်မှု၊  
(၂)  ဖျက်ဆီးမှုပဆာင်ရွက်ပခင်းပဖင့် ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်မှုအတိုင်းအတာနှင့်  အချ ိ ုးကျကိုက်ညီမှု၊   
(၃) ဖျက်ဆီးေုံ၊ ဖျက်ဆီးနည်းသည် သဘာဝေတ်ဝန်းကျင်အပေါ် အကျ ိ ုးသက်ပရာက်မှု၊  
(၄)  အပခားေုဂ္ဂိုလ်များ၏ တရားဝင်အကျ ိ ုးစီးေွားထိခိုက်မှု။  
၁၀၁။ တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရး ထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ခံရသည်ဟု မရိုးမပပဖာင့်ပသာသပဘာပဖင့်  
မမှန်မကန်တိုင်ကကားပကကာင်း ပေါ်ပေါက်လျှင်  ယင်းသို့ တိုင်ကကားပခင်းပကကာင့် မှားယွင်းစွာ ဟန့်တား  
ခံရသည့် ပလျှာက်ထား ခံရသူကို  ပလျှာက်ထားသူက ပလျာ်ပကကးပေး ရမည့်အပေင်  ပလျှာက်ထား  
ခံရသူ၏ ကျသင့်  ပသာ ပရှ့ပနစရိတ်အေါအဝင် တရားစရိတ်နှင့် အပခားကုန်ကျစရိတ်များကို  
ပလျှာက်ထားသူက ပေးပဆာင်ပစရန် မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးက အမိန့်ချမှတ်နိုင်သည်။  
၁၀၂။ (က) မူေိုင်ခွင့် တရားရုံးသည် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွ င့်ရရှိသူ၏ အခွင့်အထရးများကို ထိေါး ချ ိ ုး 
ထြာက်ပခင်းနှင့် စေ်လျဉ်း၍ တရားမထ ကာင်းပြင့် တရား စွဲဆိုရာတွင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ြါ  41 
 
အထ ကာင်းအရာသည် ေုတ်ကုန်ြစ္စည်းတစ်ခုကို ရရှိနိုင်သည့် ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်  
တစ်ရြ်ပြစ်ြါက ေြ်တူညီထသာ ေုတ်ကုန်ြစ္စည်းတစ်ခုကို ေုတ်လုြ်ရာ ၌ အသုံးပြုထသာ  
ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်သည် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ရရှိေားထသာ ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်နှင့်  
ကွဲပြားပခားနားထ ကာင်း သက်ထသပြရန် ပလျှာက်ထားခံရသူ ကို အမိန့်ချမှတ်နိုင်သည်။  
 ( ခ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိေားထသာနည်းစဉ်ပြင့် ေုတ်လုြ်ေားထသာ ေုတ်ကုန်သည် အသစ်  
ပြစ်လျှင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိသူ၏  ခွင့်ပြုချက်မရရှိေဲ ေုတ်လုြ်ေားသည့် တူညီထသာ  
မည်သည့်ေုတ်ကုန်ြစ္စည်းကိုမဆို ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲသည့် သက်ပသမပေနိုင်လျှင် တီေွင်မှု  
မူြိုင်ခွင့်ရရှိေားထသာ နည်းစဉ်ပြင့် ေုတ်လုြ်ေားသည်ဟု မှတ်ယူ ရမည်။ 
 ( ဂ ) မူေိုင်ခွင့် တရားရုံးသည် ြုေ်မ ခွဲ (က) အရ သက်ထသ ခံအထောက်အေား တင်ပြရန်  
ပတာင်းခံ ရာတွင် ချ ိ ုးထြာက်ကျူးလွန် သည်ဟု စွေ်စွဲခံရသည့် ပလျှာက်ထားခံရသူ က 
ယင်း၏ ေုတ်လုြ်မှု နည်းစဉ်များ နှင့်စီးြွားထရးဆိုင်ရာ လျှ ိ ု့ဝှက်ချက်များကို ေုတ်ထြာ်  
ပေသပခင်းမရှိ ခဲ့လျှင်  ေိုသူ၏ တရားဝင် အကျ ိ ုးစီးေွားများ ကို ေည့်သွင်း စဉ်းစားရမည် ။ 
၁၀၃။  (က) မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် ပအာက်ေါအပပခအပနများတွင် တည်ဆဲဥေပေေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်  
များကို မထိခိုက်ပစဘဲ သင့်ပလျာ်ပသာကိစ္စရေ်များတွင် လျှ ိ ု့ဝှက်သတင်းအချက်အလက်  
များကို အကာအကွယ်ပေးလျက် သက်ပသခံအပထာက်အထားများကို တစ်ဖက်  
အမှုသည်က တင်ပေရန် အမိန့်ချမှတ် နိုင်သည် - 
(၁) အခွင့်အပရးရရှိသူက ယင်း၏ပတာင်းဆိုချက်များကို လုံပလာက်စွာ အပထာက်အကူ  
ပေုနိုင်မည့် ခိုင်လုံသည့် သက်ပသခံအပထာက်အထားများကို တင်ပေထားပသာအခါ၊  
(၂) ယင်းပတာင်းဆိုချက်များနှင့်စေ်ဆိုင်သည့် ခိုင်လုံပသာ သက်ပသခံအပထာက်အထား  
များသည် တစ်ဖက်အမှုသည်၏  လက်ဝယ်တွင်ရှိပက ကာင်း တိကျစွာ ပဖာ်ပေထားပသာအခါ။  
( ခ ) ခိုင်လုံထသာ အထ ကာင်းပြချက်မရှိေဲ မိမိအလိုအထလျာက် ေိြါးချ ိ ုးထြာက် မှုတွင်  
မူေိုင်ခွင့် တရားရုံးသည် ထအာက်ြါအထပခအထန များ ၌ ေိခိုက်နစ်နာသူနှင့် ေိြါး  
ချ ိ ုးထြာက်သူတို့၏ စွြ်စွဲချက်များ သို့မဟုတ် သက်ထသခံအထောက်အေားများ အရ  
 ကားနာ ခွင့်ထြးပြီး ယင်းတို့၏ အပြန်အလှန်စွြ်စွဲပငင်းဆိုသည့်အချက်များ  အြါအဝင် 
သတင်းအချက်အလက်များအထြါ် အထပခခံ၍ အတည်ပြုပခင်း သို့မဟုတ်  ပငင်းဆိုပခင်း  
စသည့် ြဏာမနှင့် အပြီးသတ်ဆုံးပြတ်ချက်များကို ချမှတ်နိုင်သည် - 
(၁) လိုအြ်သည့် သတင်းအချက်အလက်များကို ရယူရာတွင် ပငင်းဆိုလျှ င်၊ 42 
 
(၂) သင့်ထလျာ်ထသာကာလအတွင်း လိုအြ်ထသာ  သတင်းအချက်အလက်များကို 
မထြးြို့နိုင်လျှင်၊  
(၃) အထရးယူထဆာင်ရွက်မှုနှင့်စြ်လျဉ်းထသာ လုြ်ေုံးလုြ်နည်းများကို သိသာစွာ  
ဟန့်တားလျှင်။  
၁၀၄။ မူေိုင်ခွင့်တရားရုံးသည် တီထွင်မှုမူေိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အပရးထိေါးချ ိ ုးပဖာက်ပခင်း အတွက်   
အပရးယူပဆာင်ရွက်ချက်များနှင့်စေ်လျဉ်း၍ ဤဥေပေတွင် အတိအလင်းပေဋ္ဌာန်းထားပခင်းမရှိလျှင်  
သက်ပသခံအက်ဥေပေ၊ တရားမကျင့်ထုံးဥေပေနှင့် အပခားစေ်ဆိုင်သည့် တည်ဆဲဥေပေတို့ေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်  
များကို ကျင့်သုံး  ပဆာင်ရွက်နိုင်သည်။  
အခန်း( ၂၄) 
ခပစ်ေဏ်များ  
၁၀၅။ မည်သူမဆို  ထအာ က်ြါ ပြုလုြ်မှုတစ်ရြ်ရြ်ကို  ကျူးလွန်ထ ကာင်း ပြစ်မှုေင်ရှားစီရင်ပခင်းခံရလျှင်  
ေိုသူကို တစ်နှစ်ေက်မြိုထသာ ထောင်ေဏ်ပြစ်ထစ၊ ကျေ်သိန်း ၂၀ ထက်မေိုပသာ ထငွေဏ်ပြစ်ထစ၊  
ေဏ်နှစ်ရြ်လုံးပြစ်ထစ ချမှတ်နိုင်သည်  -  
(က) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် သို့မဟုတ် အထသးစားတီေွင်မှု မူြိုင်ခွ င့်လက်မှတ်ကို မမှန်မကန် 
ေုတ်ထြးပခင်း သို့မဟုတ် ေုတ်ထြးထစပခင်း၊  
( ခ ) မှတ်ြုံတင်စာရင်းတွင် မရိုးမပပဖာင့်ပသာ သပဘာပဖင့် မမှန်မကန်ထရးသွင်းပခင်း သို့မဟုတ်  
ထရးသွင်းထစပခင်း၊  
 ( ဂ ) တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ထလျှာက်ေားချက်နှင့်အတူ တီေွင်မှုဆိုင်ရာ အထသးစိတ်အချက်အလက်များ  
နှင့်သက်ဆိုင်ထသာ စာရွက်စာတမ်းများကို ေုတ်ပြန်ထ ကညာပခင်းမပြုမီ သတ်မှတ်သည့်  
ကာလအတွင်း၌ သက်ဆိုင်မှုမရှိသူအား ခွင့်ပြုချက်မရှိေဲ ထြးအြ်ပခင်း၊ အများပြည်သူသို့  
ေုတ်ထြာ်အသိထြးပခင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုခွင့်ထြးပခင်း၊  
 (ဃ) တီေွင်မှုဆိုင်ရာ အထသးစိတ်အချက်အလက်များကို သ က်ဆိုင်မှုမရှိသူအား ခွင့်ပြုချက်  
မရှိေဲ ထြးအြ်ပခင်း၊ အများပြည်သူသို့ ေုတ်ထြာ်အသိထြးပခင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုခွင့်  
ထြးပခင်း။  
၁၀၆။  မည်သူမဆို ေုတ်ကုန်တစ်ရြ်ရြ်နှင့်စြ်လျဉ်း၍ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်  
တင်သွင်းေားပခင်းမရှိေဲပြစ်ထစ၊ တင်သွင်းေားခဲ့သည့် ထလျှာက်ေားချက်ကို ပငင်းြယ်ခံေားရလျက်  
ပြစ်ထစ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားချက်ကို တင်သွင်းေားသည် သို့မဟုတ် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်  
ရရှိပခင်းမရှိေဲ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိပြီးပြစ်သည်ဟု မမှန်မကန်ထြာ်ပြထ ကာင်း ပြစ်မှုေင်ရှားစီရင်ပခင်း  43 
 
ခံရလျှင် ေိုသူကို  ထပခာ က်လေက်မြိုထသာ ထောင်ေဏ်ပြစ်ထစ၊ ကျေ်သိန်း ၂၀ ေက်မြိုထသာ  ထငွေဏ်  
ပြစ်ထစ၊ ေဏ်နှစ်ရြ်လုံးပြစ်ထစ ချမှတ်ရမည်။  
အခန်း  (၂၅) 
အဒထွဒထွ  
၁၀၇ ။ အပခားတည်ဆဲဥြထေ တစ်ရြ်ရြ်တွင် မည်သို့ြင်ြါရှိထစကာမူ ဤဥြထေြါ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်နှင့်  
စြ်လျဉ်းသည့် ပြစ်မှုတစ်ရြ်ရြ်ကို ဤဥြထေပြင့် သာ အထရးယူရမည်။  
၁၀၈။ မှတ်ေုံတင်အရာရှိသည် ဤဥေပေအရ ယင်းကို အေ်နှင်းထားသည့် လုေ်ေိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံး၍  
ဆုံးပဖတ်ရာတွင် တစ်စုံတစ်ဦးအား ထိခိုက်နစ်နာပစမည်ဆိုေါက သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ ထိုသူကို  
တင်ပေကကားနာခွင့်ပေးရမည်။  
၁၀၉။ မှတ်ြုံတင်အရာရှိက မှန်ကန်ထ ကာင်း လက်မှ တ်ထရးေိုးပြီး တံဆိြ်ခတ်နှိြ်ေားထသာ  
တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် လက်မှတ်မိတ္တူနှင့် အထောက်အေား စာရွက်စာတမ်းများကို သက်ဆိုင်ရာ မူြိုင်ခွင့်  
တရားရုံးတွင် သက်ထသခံအပြစ် တင်ပြခွင့်ရှိသည်။  
၁၁၀။ ထလျှာက်ေားသူ အပမဲတမ်းထနေိုင်သည့် ထနရာ သို့မဟုတ် လုြ်ငန်းတည်ရှိရာ ြင်မထနရာသည်  
နိုင်ငံထတာ်၏ နယ်နိမိတ်ပြင်ြတွင် ပြစ်ြါက ကိုယ်စားလှယ် သို့မဟုတ် ဦးစီးဌာန က သတ်မှတ်သည့် 
နည်းလမ်းနှင့်အညီ မှတ်ြုံတင်ေားထသာ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် အကျ ိ ုးထဆာင် ကိုယ်စားလှယ်မှတစ်ဆင့်  
ဤဥြထေြါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအတိုင်း တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့် ထလျှာက်ေားနိုင်သည် ။ 
၁၁၁။ တီေွ င်ေားသည့် ေုတ်ကုန်နှင့် ေုတ်လုြ်မှုနည်းစဉ်တို့သည် ပေြ်ရှိသည်ပြစ်ထစ၊ မရှိသည်  
ပြစ်ထစ၊ ေိထတွ့၍ရနိုင်သည်ပြစ်ထစ၊ မရနိုင်သည်ပြစ်ထစ မည်သည့်ြုံစံပြင့်မဆို  ရှိထစကာမူ ထရွှေ့ထပြာင်း  
နိုင်ထသာ ြစ္စည်းအပြစ် မှတ်ယူရမည်။  
၁၁၂။ ဤဥြထေြါ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အခွင့်အထရး ကို ေိြါးချ ိ ုးထြာက်မှုများသည် အစိုးရဌာနနှင့်  
တရားဝင် ြွဲ့စည်းေားထသာ အြွဲ့အစည်းတစ်ရြ်ရြ်က စီးြွားထရးအလို့ငှာမဟုတ်ေဲ နိုင်ငံထတာ်၏ 
အထရးထြါ်အထပခအထနနှင့် အများပြည်သူ ထေးအန္တရာယ်ကိစ္စများတွင် တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်ရရှိေားထသာ  
ကုန်ြစ္စည်းတစ်ခုခုကို အများပြည်သူအကျ ိ ုး ငှာ အသုံးပြုပခင်းနှင့်သက်ဆိုင်ပခင်းမရှိထစရ။  
၁၁၃။ တီေွင်မှုမူြိုင်ခွင့်အပငင်းြွားသူ ြုဂ္ဂိုလ်များအ ကား ထြါ်ထြါက်လာသည့် အပငင်းြွားမှုများကို  
နှစ်ဦးနှစ်ြက် ချစ် ကည်စွာ ညှိနှိုင်းထပြရှင်းပခင်းပြင့်ပြစ်ထစ ၊ အနုညာတစီရင်ဆုံးပြတ်ပခင်းပြင့် ပြစ်ထစ၊ 
တရားစွဲဆိုပခင်းပြ င့်ပြစ်ထစ ထပြရှင်းနိုင်သည်။  
၁၁၄။ ဤဥေပေေါပေဋ္ဌာန်းချက်များကို ပဆာင်ရွက်နိုင်ပစရန် ဝန်ကကီးဌာနသည် ဗဟိုပကာ်မတီနှင့်  
ပအဂျင်စီ၏ ရုံးလုေ်ငန်းများကို တာဝန်ယူပဆာင်ရွ က်ရမည့်အပေင် ကုန်ကျစရိတ်များကိုလည်း ကျခံရမည်။  44 
 
၁၁၅။ ဝန်ကကီးဌာနသည် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့်  ဗဟိုပကာ်မတီ အဖွဲ့ဝင်၊ ပအဂျင်စီအဖွဲ့ဝင်နှင့်  
လုေ်ငန်းအဖွဲ့ဝင်တို့၏ ချ ီ းပမှင့်ပငွနှင့်စရိတ်များကို ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သပဘာတူ ညီချက် ပဖင့် 
သတ်မှတ်ပေးရမည်။  
၁၁၆။ ဤဥေပေေါ ပေည်ပထာင်စုအဆင့် ေုဂ္ဂိုလ်၏ ရာထူးသက်တမ်းသည် သာမန်အားပဖင့် နိုင်ငံပတာ်  
သမ္မတ၏ ရာထူးသက်တမ်းအတိုင်းပဖစ် သည်။  
၁၁၇။ ဝန်ကကီးဌာနသည် ပအဂျင်စီ၏ လုေ်ငန်းတာဝန်များကို ပဆာင်ရွက်နိုင်ရန် ဦးစီးဌာနနှင့်  ၎င်း၏ 
မူေိုင်ခွင့် ဆိုင်ရာ နယ်ေယ်အလိုက် ဌာနခွဲများကို ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအေ်နိုင်သည်။  
၁၁၈။ ဤဥေပေအရ ဖွဲ့စည်းတည်ပထာင်သည့် ဗဟိုပကာ်မတီနှင့် ပအဂျင်စီတို့သည် မူေိုင်ခွင့်ဥေပေ  
အားလုံးအတွက် အကျုံးဝင်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။  
၁၁၉။ ဤဥေပေေါ ပေဋ္ဌာန်းချက်များကို အပကာင်အထည်ပဖာ်ပဆာင်ရွက်ရာတွင် - 
 (က) ပေည်ပထာင်စုတရားလွှတ်ပတာ်ချုေ်သည် တရားစီရင်ပရးနှင့် သက်ဆိုင်ပသာနည်းဥေပေ၊  
စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်းများ၊ အမိန့်ပကကာ်ပငာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကကားချက်နှင့်လုေ်ထုံး  
လုေ်နည်းများကို ထုတ်ပေန်နိုင်သည်။  
( ခ ) ဝန်ကကီးဌာနနှင့်သက်ဆိုင်ရာဝန်ကကီးဌာနတို့သည် - 
(၁) နည်းဥေပေ၊ စည်းမျဉ်းနှင့် စည်းကမ်းများကို ပေည်ပထာင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သပဘာ  
တူညီချက်ပဖင့် ထုတ်ပေန်နိုင်သည်။  
(၂) အမိန့်ပကကာ်ပငာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကကားချက်နှင့်လုေ်ထုံးလုေ်နည်း များကို ထုတ်ပေန်  
နိုင်သည်။  
 ( ဂ ) ပအဂျင်စီနှင့် ဦးစီးဌာန တို့သည် အမိန့်ပကကာ်ပငာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကကားချက်နှင့်လုေ်ထုံး  
လုေ်နည်းများကို ဝန်ကကီးဌာန၏ သပဘာတူညီချက်ပဖင့် ထုတ်ပေန်နိုင်သည်။    
 
 ပေည်ပထာင်စုသမ္မတပမန်မာနိုင်ငံပတာ် ဖွဲ့စည်းေုံအပပခခံဥေပေအရ ကျွန်ုေ်လက် မှတ်ပရးထိုးသည်။  
 
(ေုံ) ဝင်းပမင့်  
 နိုင်ငံပတာ်သမ္မတ  
 ပေည်ပထာင်စုသမ္မတပမန်မာနိုင်ငံပတာ်  
                                                                                                                                                                        