Tarım ve Orman Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ MERCİMEK TEBLİĞİ  
(TEBLİĞ NO: 2023 /35 ) 
 
Amaç  
MADDE  1- (1) Bu Tebliğin amacı; insan tüketimine sunulmak üzere ambalajlı veya 
dökme olarak, iç mercimeğe işlenecek olan kabuklu kırmızı mercime ğin, yeşil mercime ğin, 
kırmızı iç mercime ğin, yeşil iç mercime ğin (sarı mercime k) ve boylanmış yeşil mercimeğin 
tekniğine uygun ve hijyenik şekilde işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlamasını 
sağlamak üzere bu ürünlerin özelliklerini belirlemektir.  
Kapsam  
MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ, insan tüketimine sunulmak üzere ambalajlı veya dö kme 
olarak iç mercimeğe işlenecek olan kabuklu kırmızı mercimeği, yeşil mercimeği, kırmızı iç 
mercimeği , yeşil iç mercimeği (sarı mercime k) ve boylanmış yeşil mercimeği kapsar . 
Dayanak  
MADDE 3 - (1) Bu Tebliğ, 19/02/2020 tarihli ve 31044 sayılı Resmî  Gazete‘de  
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak  hazırlanmıştır.  
Tanımlar  
MADDE 4 - (1) Bu Tebliğ de geçen;  
a) Kabuklu kırmızı mercimek ve yeşil mercimek: Baklagiller (Leguminosae) 
familyasından Lens culinaris, Medic  (Lens esculenta, Moench) türüne giren kültür bitkilerinin 
kurutulmuş  tanelerini,   
1) Kabuklu kırmızı mercimek  
i) Yabancı madde: Mercimek taneleri arasında bulunan kendinden başka maddeler ile 3 
mm'lik yuvarlak delikli el ek altına geçen mercimek tane ve parçala rı da dâhil  olmak üzere her 
türlü maddeleri,  
ii) Kusurlu tane: Kızışmış, çimlenmiş, çürümüş, olgunlaşmamış, lekelenmiş, böcek 
yenikli ve delik mercimek tane ve parçalarını,  
iii) Kırık ve kabuğu soyulmuş tane: 3 mm'lik yuvarlak delikli elek üzerinde kalan, 
tanesinin ¼ ’ünden fazlası kırılmış kusurlu olmayan mercimek parçaları ile kabuğunun  ¼ 
’ünden fazlası soyulmuş kusurlu olmayan mercimek tanelerini,  
iv) Böcek hasarlı tane: Böcek  veya diğer zararlılar tarafından yenmiş veya delinmiş 
mercimek tanelerini,  
2) Yeşil mercimek  
i) Yabancı madde: Mercimek taneleri arasında bulunan , kendinden başka maddeler ile 
3 mm’ lik yuvarlak delikli elek altına geçen mercimek tane ve parçaları da dâhil  olmak üzere 
her türlü maddeleri,  
ii) Kusurlu tane: Kızışmış, çimlenmiş, çürümüş, olgunlaşmamış, kabuğu kızarmış ve 
çenekleri doğal sarı  rengini kaybederek bozulmuş tanelerle böcek yenikli, delik, kırık ve kabuğu 
soyulmuş mercimek tanelerini,  
iii) Kırık ve  kabuğu soyulmuş tane: 3 mm'lik yuvarlak delikli elek üzerinde kalan, 
tanesinin ¼ ’ünden fazlası kırılmış sağlam mercimekler ile 3 mm'lik yuvarlak delikli elek 
üzerinde kalan, tane kabuğunun ¼’ünden fazlası soyulmuş sağlam mercimek tanelerini,  
iv)Böcek hasarlı tane: Böcek veya diğer zararlılar tarafından yenmiş veya delinmiş 
mercimek tanelerini,  b) Kırmızı iç ve yeşil iç mercimek: Kabukları soyulmuş, çenekleri birbirinden ayrılmış 
veya ayrılmamış ve kabuklarından temizlenmiş mercimek tanesini,  
1) Kırmızı  iç mercimek  
i) Yabancı madde: İ ç mercimek içinde bulunan , kendinden başka her türlü maddeler ile 
kabuklu kırmızı mercimek tanelerini,  
ii) Kusurlu tane:  Kızışmış, çürümüş, olgunlaşmamış ve lekelenmiş iç mercimekleri,  
iii) Kabuğu soyulmamış tane: Çenekleri ayrılmış, ancak kabuğunun ¼ ’ünden fazlası 
soyulmamış taneleri,  
iv) Böcek hasarlı tane: Böcek veya diğer zararlılar tarafından yenmiş veya delinmiş 
mercimek tanelerini,  
2) Yeşil iç mercimek  (sarı mercimek ) 
i) Yabancı madde: İç mercimek içinde bulunan kendi nden başka her türlü maddeleri,  
ii) Kusurlu tane : Kızışmış, çürümüş, olgunlaşmamış ve lekelenmiş iç mercimekleri,  
iii) Kabuğu soyulmamış tane: Çenekleri ayrılmış veya ayrılmamış ve kabuğunun ¼ 
’ünden fazlası soyulmamış mercimek tanelerini,  
iv) Böcek hasarlı tane: Böcek veya diğer zararlılar tarafından yenmiş veya delinmiş 
mercimek tanelerini,  
c) Boylanmış yeşil mercimek: Yeşil mercimeğin temizleme ve eleme işlemlerinden 
sonra tane iriliklerine göre tasnif edilmesi ile elde edilen ürünü,  
i) Yabancı mad de: Mercimek taneleri arasında bulunan kendinden başka maddeleri,  
ii) Kusurlu tane: Kızışmış, çimlenmiş, çürümüş, olgunlaşmamış, kabuğu kızarmış ve 
çenekleri doğal sarı rengini kaybederek bozulmuş tanelerle böcek yenikli, delik, kırık ve kabuğu 
soyulmuş me rcimek tanelerini,  
iii) Kırık ve kabuğu soyulmuş tane: Tanesinin ¼’ünden fazlası kırılmış veya tanesinin 
¼ ’ünden fazlası  soyulmuş sağlam mercimek tanelerini,  
iv) Böcek hasarlı tane : Böcek veya diğer zararlılar tarafından yenmiş ve ya delinmiş 
mercimek tane lerini  
ifade eder.  
Ürün ö zellikleri  
MADDE 5 - (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıda verilmiştir : 
a) Mercimekler , kendine özgü doğal renk ve kokuda ol ur; ıslanmış veya ıslatılıp 
kurutulmuş ve gözle görünür küflü olma z.  
b) Mercimek ler canlı böcek ve hayvansal kalıntı içermez . 
c) Mercimekte Adi fiğ (Vicia sativa) ve bundan kaynaklanan β-cyanoalanine bulunma z. 
ç) Boylanmış yeşil mercimeklerde , etikette belirtilen tane iriliğindeki mercimek oranı 
en az % 95 ol ur. 
d) İç  mercimekler istek üzerine parlatılmak amac ıyla 12/4/2012 tarihli ve 28262 sayılı 
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bitki Adı ile Anılan Yağlar Tebliği (Tebliğ 
No: 2012/29)’nde tanımlanan bitkisel yağ lar ile işlem görebilir. Bu durumda iç mercim eklerde 
toplam yağ oranı, tane bünyesindeki yağ dâhil  en çok % 2.5 ol ur. Yağlama işleminde parafin 
kullanılm az. 
e) Merc imeklerin kalite kriterleri E k’teki gibi ol ur. 
Katkı maddeleri  
MADDE 6 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin katkı maddelerine ilişkin, 
13/10/2023 tarihli ve 32338 mükerrer  sayılı Resmî Gazete’de Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı 
Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.  
  
Bulaşanlar  
MADDE 7 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşan miktarları 
hususunda 05/11/2023  tarihli ve 32360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi 
Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.  
Pestisit kalıntıları  
MADDE 8 - (1) Bu Tebliğ kapsam ında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları 
hususunda 27/9/2021 tarihli ve 31611 mükerrer sayılı  Resmî Gazete’ de yayımlanan Türk Gıda 
Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler 
uygulanır.  
Hijyen  
MADDE 9 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 17/12/2011 tarihli ve 28145 
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği  hükümlerine uygun olarak 
üretilir.  
Amba lajlama  
MADDE  10- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları hakkında, 
5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile 
Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.  
 Etiketleme  
MADDE 11 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler hakkında; 26/1/2017 tarihli ve 
29960  mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve 
Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği hükümleri uygulanır.  
(2) Etikette  ürün hasat yılı  ile boylanmış mercimekte tane iriliği belirtilmelidir.  
Taşıma ve depolama  
MADDE  12- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin depolanması ve taşınması 
hakkında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.  
Numune alma ve analiz meto tları 
MADDE 13 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune alınması ve  
ürünlerin analizleri  hakkında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.  
İdari yaptırım  
MADDE 14 -  (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari 
yaptırım uygulanır.  
Yürürlükten kaldırılan tebliğ  
MADDE  15- (1) 26/7/2003 tarihli ve 25180  sayılı Resmî Gazete’de yayı mlanan Türk 
Gıda Kodeksi Mercimek Tebliği (Tebliğ No: 2003/25) yürürlükten kaldırılmıştır.  
Uyum zorunluluğu  
GEÇİCİ MADDE  1- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet göstere n gıda 
işletmecileri, 31/12/2025  tarihine kadar bu Tebliğ hükümleri ne uy um sağlamak 
zorundadır .31/12/2025 tarihinden sonra , bu Tebliğe aykırı ürünler piyasada bulunamaz.  
Yürürlük  
MADDE  16- (1)  Bu Tebliğ , yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
MADDE  17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini , Tarım ve Orman Bakanı yürütür.   
EK 
 
 
 
 
 
 
 MERCİMEKTE KALİTE KRİTERLERİ  
 
ÜRÜN ÖZELLİKLERİ   
 
KABUKLU 
KIRMIZI  
MERCİ MEK   
 
 
YEŞİL  
MERCİMEK  
  
 
KIRMIZI İÇ 
MERCİMEK   
 
YEŞİL İÇ 
MERCİMEK   
 
BOYLANMIŞ 
YEŞİL 
MERCİMEK  
Rutubet                                                 (% en  çok) 14,0 14,0 12,0 12,0 12,0 
Toplam Yabancı Madde (1)                   (% en çok)  4,0 3,0 1,0 1,0 1,0 
Taş, Toprak vb. İnorganik maddeler       (% en çok)  1,0 1,0 0,0 0,0 0,1 
Toplam Kusurlu Tane (2)                        (% en çok)  3,0 3,0 0,0 1,0 2,0 
Böcek Hasarlı Tane                               (% en çok)  1,0 2,0 0,0 0,0 0,5 
Kızışmış ve Çimlenmiş Tane                 (% en çok)  0,5 0,5 0,0 0,0 0,0 
Kırık ve  Kabuğu Soyulmuş Tane          (% en çok)  4,0 (*) - - (*) 
Kabuğu Soyulmamış Tane                    (% en çok)  - - 0,5 0,5 - 
(1)Taş, toprak vb. inorganik maddeleri de içerir.  
(2)Kızışmış, çimlenmiş tane ile böcek hasarlı taneyi de içerir.  
(*)Kırık ve kabuğu soyulmuş taneler , kusurlu tane tanımının içerisinde yer alm aktadır . 
 
 
 