Tarım ve Orman  Bakanlığından:  
 
TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA KATKI MADDELERİNİN 
SPESİFİKASYONLARI HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK 
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK  
 
MADDE 1 – 3/4/2017 tarihli ve 30027 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlana n 
Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddelerinin Spesifikasyonları Hakkında Yönetmeliğin EK-
1’indeki “Spesifikasyonları Belirtilen Gıda Katkı Maddeleri Listesi” başlıklı listede yer alan E 
160b ANATTO, BİKSİN, NORBİKSİN ile altında yer alan (i) ÇÖZÜCÜ İLE EKSTRA KTE 
EDİLEN BİKSİN VE NORBİKSİN, (ii) ALKALİ İLE EKSTRAKTE EDİLEN ANATTO, (iii) 
YAĞ İLE EKSTRAKTE EDİLEN ANATTO adlı gıda katkı maddelerine ve E 960 STEVİOL 
GLİKOZİTLER adlı gıda katkı maddesine ait satırlar yürürlükten kaldırılmış ve E 160a (iv) 
ALGAL KARO TENLER adlı gıda katkı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki satırlar:  
 
“E 160b (i)  ANATTO BİKSİN  
1. ÇÖZÜ CÜ İLE EKSTRAKTE EDİLEN BİKSİN  
2. SULU İŞLENMİŞ BİKSİN  
  E 160b (ii) ANATTO NORBİKSİN  
1. ÇÖZ ÜCÜ İLE EKSTRAKTE EDİLEN NORBİKSİN  
2. ALKALİ İLE İŞLENMİŞ NORBİKSİN  - ASİT ÇÖKTÜRÜLMÜŞ  
3. ALKALİ İLE İŞLENMİŞ NORBİKSİN - ASİT ÇÖKTÜRÜLMEMİŞ”  
 
E 959 NEOHESPERİDİN DİHİDROKALKON adlı gıda katkı maddesinden sonra gelmek 
üzere aşağıdaki satırlar:  
 
 “E960a STEVİADAN ELDE EDİLEN STEVİOL GLİKOZİTLER  
   E960c (i) STEVİADAN  ELDE EDİLEN STEVİOL GLİKOZİTLERİN ENZİM 
MODİFİKASYONU İLE ÜRETİLEN REBAUDİOZİT M”  
 
eklenmiştir.  
 
 MADDE 2  – Aynı Yönetmeliğin EK-2’sindeki “Gıda Katkı Maddelerinin 
Spesifikasyonları” başlıklı  listede yer alan  E 262 (ii) SODYUM DİASETAT adlı gıda katkı 
maddesine ait spesifikasyonda tanım spesifikasyonu altında yer alan analiz spesifikasyonuna 
ait satır aşağıdaki şekilde değiştirilmiş;  E 341 (iii) TRİKALSİYUM FOSFAT  adlı gıda katkı 
maddesine ait spesifikasyon da tanım spesifikasyonu  aşağıdaki şekilde değiştirilmiş; E 160b 
ANATTO, BİKSİN, NORBİKSİN ile altında yer alan (i) ÇÖZÜCÜ İLE EKSTRAKTE 
EDİLEN BİKSİN VE NORBİKSİN, (ii) ALKALİ İLE EKSTRAKTE EDİLEN ANATTO, (iii) 
YAĞ İLE EKSTRAKTE EDİLEN ANATTO adlı gıda katkı maddelerine ait spesif ikasyon lar 
yürürlükten kaldırılmış ; E 960 STEVİOL GLİKOZİTLER adlı gıda katkı maddesine ait 
spesifikasyonun başlığı aşağıdaki şekilde  değiştirilmiş; E 160a (iv) ALGAL KAROTENLER  
adlı gıda katkı maddesine ait spes ifikasyondan sonra gelmek üzere  ve E 960a  STEVİADAN 
ELDE EDİLEN STEVİOL GLİKOZİTLER adlı gıda katkı maddesine ait spesifikasyondan 
sonra gelmek üzere aşağıdaki spesifikasyon lar eklenmiş tir: 
 
“ 
Analiz:  İçeriği %39 -43 serbest asetik asit ve %57 -60 sodyum asetattır. ” 
  
“ 
Tanım:  Trikalsiyum  fosfat; yaklaşık 10CaO·3P 2O5·H2O 
kompozisyonuna sahip olan ve fosforik asidin kalsiyum 
hidroksitle veya kalsiyum karbonatla nötralizasyonundan elde 
edilen kalsiyum fosfatların değişken karışımından oluşur.”  
 
“E 960a STEVİ ADAN ELDE EDİLEN STEVİOL GLİKOZİTLER”  
 
 
“E 160b (i) ANATTO BİKSİN  
1. ÇÖZÜCÜ İLE EKSTRAKTE EDİLEN BİKSİN  
 
Eş anlamlılar:  Anatto B, Orlean, Terre orellana, L.Orange,  CI Natural Orange 4 
(CI Doğal Turuncu 4)  
 
Tanım:  Çözücü ile ekstrakte edilen biksin, anatto ağacının ( Bixa orellana  
L.) çekirdeklerinin dış kabuğunun aşağıdaki çözücülerin bir veya 
birkaçı ile ekstraksiyonundan hazırlanır: Bu çözücüler aseton, 
metanol, hekzan, etanol, izopropil alkol, etil asetat, alkali alkol 
veya süperkritik karbondioksittir. Elde edilen karışım 
asitlendirilebilir, ardından çözücü ortamdan uzaklaştırılır, 
kurutma ve öğütme yapılır.  
 Çözücü ile ekstrakte edilen biksin, birkaç renkli bileşeni içerir. 
Başlıca renklendirici öğesi cis-biksindir, az miktarda trans -biksin 
bulunur. İşlem sonucunda biksinin te rmal bozulma ürünleri de 
mevcut olabilir.  
 
Renk indeks no:  75120    
 
EINECS:   230-248-7 
 
Kimyasal adı:  cis-Biksin: Metil (9 -cis)-hidrojen -6,6'-diapo -Ψ,Ψ-karotendioat  
 
Kimyasal formülü:  cis-Biksin: C 25H30O4 
 
Molekül ağırlığı:  394,5  
 
Analiz:  Biksin  cinsinden ifade edilen r enklendirici maddeler %85’ ten az 
olmamalıdır.  
 Tetrahidrofuran ve asetonda ~ 487 nm’de   1 𝑐𝑚%1  3.090  
 
Tanımlama:  Koyu kırmızı -kahverenginden kırmızı -mora kadar toz  
 
İdentifikasyon:   
 
Çözünürlük:  Suda çözünmez, etanolde az çözünür.   
 Spektrofotometri:  Aseton daki numune yaklaşık 425,  457 ve 487 nm’de maksimum 
absorbsiyon gösterir.  
 
Saflık:  
 
Norbiksin:   Toplam renklendirici maddelerin %5’inden fazla olmamalıdır.  
Çözücü kalıntıları:   Aseton :  30 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.               
 Metanol :  50 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.                       
Hekzan :  25 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.                       
Etanol    Tek başına ya da birlikte,   
İzopropil alkol  50 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
Etil asetat                
Arsenik:  2 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kurşun:   1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Civa:  1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kadmiyum:  0,5 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
 
2. SULU İŞLENMİŞ BİKSİN  
 
Eş anlamlılar:  Anatto E , Orlean, Terre orellana, L.Orange,  CI Natural Orange 4 
(CI Doğal Turuncu 4)  
 
Tanım:  Sulu işlenmiş biksin, anatto ağacının ( Bixa orellana  L.) 
çekirdekleri soğuk, hafif alkali su varlığında aşındırılarak; 
çekirdeklerin dış kabuğunun ekstraksiyonu ile  hazırlanır . Elde 
edilen karışım biksini ç ökelt mek için asitlendirili r, ardından filtre 
edilir , kurut ulur ve öğütülür . 
 Sulu işlenmiş biksin , birkaç renkli bileşeni içerir. Başlıca 
renklendirici öğesi cis-biksindir, az miktarda trans -biksin 
bulunur. İşlem sonucunda biksinin  termal bozulma ürünleri de 
mevcut olabilir.  
 
Renk indeks no:  75120    
 
EINECS:   230-248-7 
 
Kimyasal adı:  cis-Biksin: Metil (9 -cis)-hidrojen -6,6'-diapo -Ψ,Ψ-karotendioat  
 
Kimyasal formülü:  cis-Biksin: C 25H30O4 
 
Molekül ağırlığı:  394,5  
 Analiz:  Biksin  cinsinden ifade edilen renklendirici maddeler % 25’ten az 
olmamalıdır.  
 Tetrahidrofuran ve asetonda ~ 487 nm’de   1 𝑐𝑚%1  3.090  
 
Tanımlama:  Koyu kırmızı -kahverenginden kırmızı -mora kadar toz  
 
İdentifikasyon:   
 
Çözünürlük:  Suda çözünmez, etanolde az çözünür.  
 
Spektrofotometri:  Asetondaki numune yaklaşık 425, 457 ve 487 nm’de maksimum 
absorbsiyon gösterir.  
 
Saflık:  
 
Norbiksin:    Toplam renklendirici maddelerin %7 ’sinden fazla olmamalıdır.  
Arsenik:  2 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kurşun:   1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Civa:  1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kadmiyum:  0,5 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
 
 
E 160b (ii) ANATTO NORBİKSİN  
1. ÇÖZÜCÜ İLE EKSTRAKTE EDİLEN NORBİKSİN  
 
Eş anlamlılar:  Anatto C, Orlean, Terre orellana, L.Orange,  CI Natural Orange 4 
(CI Doğal Turuncu 4)  
 
Tanım:  Çözücü ile ekstrakte edilen norbiksin, anatto ağacının ( Bixa 
orellana  L.) çekirdeklerinin dış kabuğunun aşağıdaki gıda sınıfı 
çözücülerin bir veya birkaçı ile yıkanması ve ardından çözücünün 
uzaklaştırılması, kristalizasyon ve kurutma aşamaları ile elde 
edilir : Bu çözücüler aseton, metanol, hekzan, etanol, izopropil 
alkol, etil asetat, alkali alkol veya süperkritik karbondioksittir. 
Elde edilen toza, sulu alkali  eklenir ve daha sonra renklendirici 
maddeyi hidrolize etmek için ısıtılır ve soğutulur. Sulu çözelti 
filtre edilir, norbiksini çökeltmek için asitlendirilir. Çökelti, 
granüler bir toz elde etmek için filtre edilir, yıkanır, kurutulur ve 
öğütülür.  
 Çözücü ile ekstrakte edilen norbiksin, birkaç renkli bileşeni içerir. 
Başlıca renklendirici öğesi cis-norbiksindir, az miktarda trans -
norbiksin bulunur. İşlem sonucunda norbiksinin termal bozulma 
ürünleri de mevcut olabilir.  
 Renk indeks no:  75120    
 
EINECS:   208-810-8 
 
Kimyasal adı:  cis-Norb iksin: 6,6'-Diapo -Ψ,Ψ-karotendioik asit  
 cis-Norbiksin dipotasyum tuzu: Dipotasyum 6,6' -diapo -Ψ,Ψ-
karotendioat  
 cis-Norbiksin disodyum tuzu: Disodyum 6,6' -diapo -Ψ,Ψ-
karotendioat  
 
Kimyasal formülü:  cis-Norb iksin: C 24H28O4 
 cis-Norbiksin dipotasyum tuzu: C 24H26K2O4 
 cis-Norbiksin disodyum tuzu: C 24H26Na2O4 
 
Molekül ağırlığı:  380,5 (asit), 456,7  (dipotasyum tuzu), 424, 5 (disodyum tuzu)  
 
Analiz:  Norb iksin cinsinden ifade edilen renklendirici maddeler %85’ten 
az olmamalıdır.  
 %0,5’lik potasyum hidroksit çözeltisinde ~ 482  nm’de   1 𝑐𝑚%1  
2.870  
 
Tanımlama:  Koyu kırmızı -kahverenginden kırmızı -mora kadar toz  
 
İdentifikasyon:   
 
Çözünürlük:  Alkali suda çözünür , etanolde az çözünür.  
 
Spektrofotometri:  %0,5’lik potasyum hidroksit çözeltisindeki numune yaklaşık 453 
nm ve 482  nm’de maksimum absorbsiyon gösterir.  
 
Saflık:  
 
Çözücü kalıntıları:   Aseton:  30 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.              
 Metanol:  50 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.                       
Hekzan:  25 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.                       
Etanol    Tek başına ya da birlikte,   
İzopropil alkol  50 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
Etil asetat                
Arsenik:  2 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kurşun:   1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 Civa:  1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kadmiyum:  0,5 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
 
2. ALKALİ İLE İŞLENMİŞ NORBİKSİN - ASİT ÇÖKTÜRÜLMÜŞ  
Eş anlamlılar:  Anatto F , Orlean, Terre orellana, L.Orange,  CI Natural Orange 4 
(CI Doğal Turuncu 4)  
 
Tanım:  Alkali ile işlenmiş  norbiksin  (asit çöktürülmüş) , anatto ağacının 
(Bixa orellana  L.) çekirdeklerinin dış kabuğunun sulu alkali ile 
ekstraksiyonuyla hazırlanır. Sıcak alkali çözeltisinde biksin 
norbiksine hidrolize edilir ve norbiksini çökeltmek için  
asitlendirilir. Çökelti, granüler bir toz elde etmek için filtre edilir, 
kurutulur ve öğütülür.  
 Alkali ile işlenmiş  norbiksin, birkaç renkli bileşeni içerir. Başlıca 
renklendirici öğesi cis-norbiksindir, az miktarda trans -norbiksin  
bulunur. İşlem sonucunda norbiksinin termal bozulma ürünleri de 
mevcut olabilir.  
 
Renk indeks no:  75120    
 
EINECS:   208-810-8 
 
Kimyasal adı:  cis-Norbiksin: 6,6' -Diapo -Ψ,Ψ-karotendioik asit  
 cis-Norbiksin dipotasyum tuzu: Dipotasyum  6,6'-diapo -Ψ,Ψ-
karotendioat  
 cis-Norbiksin disodyum tuzu: Disodyum 6,6' -diapo -Ψ,Ψ-
karotendioat  
 
Kimyasal formülü:  cis-Norbiksin: C 24H28O4 
 cis-Norbiksin dipotasyum tuzu: C 24H26K2O4 
 cis-Norbiksin disodyum tuzu: C 24H26Na2O4 
 
Molekül ağırlığı:  380,5 (asit),  456,7 (dipotasyum tuzu), 424,5 (disodyum tuzu)  
 
Analiz:  Norbiksin cinsinden ifade edilen renklendirici maddeler %3 5’ten 
az olmamalıdır.  
 %0,5’lik potasyum hidroksit çözeltisinde ~ 482 nm’de   1 𝑐𝑚%1  
2.870  
 
Tanımlama:  Koyu kırmızı -kahverenginden kırmızı -mora kadar toz  
 
İdentifikasyon:   
 Çözünürlük:  Alkali suda çözünür, etanolde az çözünür.  
 
Spektrofotometri:  %0,5’lik potasyum hidroksit çözeltisindeki numune yaklaşık 453 
nm ve 482 nm’de maksimum absorbsiyon gösterir.  
 
Saflık:  
  
Arsenik:  2 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kurşun:   1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Civa:  1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kadmiyum:  0,5 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
3. ALKALİ İLE İŞLENMİŞ NORBİKSİN - ASİT ÇÖKTÜRÜLMEMİŞ  
Eş anlamlılar:  Anatto G , Orlean, Terre orellana, L.Orange,  CI Natural Orange 4 
(CI Doğal Turuncu 4)  
 
Tanım:  Alkali ile işlenmiş norbiksin (asit çöktürülmemiş), anatto 
ağacının ( Bixa orellana  L.) çekirdeklerinin dış kabuğunun sulu 
alkali ile ekstraksiyonuyla  hazırlanır. Sıcak alkali çözeltisinde 
biksin norbiksine hidrolize edilir. Çökelti, granüler bir toz elde 
etmek için filtre edilir, kurutulur ve öğütülür. Ekstraktlar, başlıca 
renklendirici öğe olarak çoğunlukla norbiksinin potasyum veya 
sodyum tuzunu içer ir. 
 Alkali ile işlenmiş norbiksin  (asit çöktürülmemiş) , birkaç renkli 
bileşeni içerir. Başlıca renklendirici öğesi cis-norbiksindir, az 
miktarda trans -norbiksin bulunur. İşlem sonucunda norbiksinin 
termal bozulma ürünleri de mevcut olabilir.  
 
Renk indeks no: 75120    
 
EINECS:   208-810-8 
 
Kimyasal adı:  cis-Norbiksin: 6,6' -Diapo -Ψ,Ψ-karotendioik asit  
 cis-Norbiksin dipotasyum tuzu: Dipotasyum 6,6' -diapo -Ψ,Ψ-
karotendioat  
 cis-Norbiksin disodyum tuzu: Disodyum 6,6' -diapo -Ψ,Ψ-
karotendioat  
 
Kimyasal formülü:  cis-Norbiksin: C 24H28O4 
 cis-Norbiksin dipotasyum tuzu: C 24H26K2O4 
 cis-Norbiksin disodyum tuzu: C 24H26Na2O4  
Molekül ağırlığı:  380,5 (asit), 456,7 (dipotasyum tuzu), 424,5 (disodyum tuzu)  
 
Analiz:  Norbiksin cinsinden ifade edilen renklendirici maddeler %1 5’ten 
az olmamalıdır.  
 %0,5’lik potasyum hidroksit çözeltisinde ~ 482 nm’de   1 𝑐𝑚%1  
2.870  
 
Tanımlama:  Koyu kırmızı -kahverenginden kırmızı -mora kadar toz  
 
İdentifikasyon:   
 
Çözünürlük:  Alkali suda çözünür, etanolde az çözünür.  
 
Spektrofotometri:  %0,5’lik potasyum hidroksit çözeltisindeki numune yaklaşık 453 
nm ve 482 nm’de maksimum absorbsiyon gösterir.  
 
Saflık:  
 
Arsenik:  2 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kurşun:   1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Civa:  1 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kadmiyum:  0,5 mg/kg’dan fazla olmamalıdır. ” 
 
 
“E960c (i) STEVİADAN ELDE EDİLEN STEVİOL GLİKOZİTLERİN ENZİM 
MODİFİKASYONU İLE ÜRETİLEN REBAUDİOZİT M  
 
 
Eş anlamlılar :  
 
Tanım:   Rebaudiozit M, ağırlıklı olarak Rebaudiozit M'den ve küçük 
miktarlarda Rebaudiozit A, Rebaudiozit B, Rebaudiozit D, 
Rebaudiozit I ve Steviozit gibi diğer steviol glikozitlerden oluşan 
bir steviol glikozittir.  
 Rebaudiozit M, Stevia rebaudiana  Bertoni bitkisinin 
saflaştırılmış steviol glikozit yaprak ekstraktlarının (%95 steviol 
glikozitler) , glikozidik bağlarla steviol glikozitlere sukroz  ve 
UDP -glikozdan gli kozun transferini kolaylaştırmak için genetiği 
değiştirilmiş mayalar  K. Phaffi (eskiden Pichia pastoris  olarak 
bilinen)  UGT -a ve K. Phaffi  UGT -b tarafından üretilen UDP -
glikoziltrans feraz ve sukroz sentez enzimleri kullanılarak 
enzimatik biyodönüşümü yoluyla elde edilir.  
Enzimlerin katı -sıvı ayırma ve ısıl işlemle uzaklaştırılmasından 
sonra; saflaştırma, reçine adsorpsiyonu ile rebaudiozit M'nin 
konsantrasyonunu, ardından rebaudiozit M'n in yeniden 
kristalleştirilmesini içerir, sonuçta %95'ten az olmayan rebaudiozit M içeren bir nihai ürün elde edilir. Gıda katkı 
maddesinde K. phaffii UGT -a ve K. phaffii UGT -b mayalarının 
canlı hücreleri veya bunların DNA'sı tespit edilmemelidir.  
 
Kimyasal  adı: Rebaudiozit M:  13-[(2-O-β-D-glukopiranosil -3-O-β-D-
glukopiranosil -β-D-glukopiranosil)oksi]kaur -16-en-18-oik asit, 
2-O-β-D-glukopiran osil-3-O-β-D-glukopiranosil -β-D- 
glukopiranosil ester  
 
Moleküler formülü:  Bilinen adı            Formülü       Çevirim faktörü  
  
 Rebaudiozit M                      C56H90O33                        0,25 
 
Molekül ağırlığı ve  
CAS numarası : Bilinen adı          CAS numarası       Moleküler ağırlık(g/mol)  
  
 Rebaudiozit M             1220616 -44-3               1.291,29  
 
Analiz:  Kuru bazda  rebaudiozit M %95’ten az olmamalıdır.  
 
Tanımlama:  Beyazdan açık sarıya kadar toz, sukrozdan yaklaşık 200 - 350 kat 
arasında daha tatlı (%5 sukroz eşdeğerlilikte)  
 
İdentifikasyon:  
 
Çözünürlük:  Suda serbest çözünebilen veya az çözünen niteliktedir.  
 
pH: 4,5 - 7,0 arasındadır (1/100’lik çözelti).  
 
Saflık:  
 
Toplam kül:   %1’den fazla olmamalıdır.  
 
Kurutma kaybı:  %6’dan fazla olmamalıdır (105 °C, 2 saat).  
 
Kalıntı çözücüler : 5.000 mg/kg etanolden fazla olmamalıdır.  
 
Arsenik:    0,015  mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kurşun:   0,2 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kadmiyum:   0,015 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Civa:    0,07 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Kalıntı protein:  5 mg/kg’dan fazla olmamalıdır.  
 
Partikül büyüklüğü: 74 µm’den az olmamalıdır  (partikül büyüklük sınırı 74 µm olan 
200 numaralı elek kullanılarak)  
                   ” MADDE 3  – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  
 
MADDE 4  – Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman  Bakanı yürütür.  
 
  Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin  
Tarihi  Sayısı  
3/4/2017  30027 (Mükerrer)  
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı 
Resmî Gazetelerin  
Tarihi  Sayısı  
1.        12/06/2018  30449  
2.        27/2/2019  30699  
 