มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
THAI INDUSTRIAL STANDARD  
มอก. 133 – 25XX 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ขาว 
WHITE PORTLAND CEMENT  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ส านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
กระทรวงอุตสาหกรรม                     ICS 91.160.                                   ISBN 
มอก. 133 - 25XX 
-1- มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ขาว 
1.  ขอบข่าย  
1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ก าหนดเฉพาะข้อก าหนดเกณฑ์คุณภาพส าหรับปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ขาว 
2.  บทนิยาม  
ความหมายของค าที่ใช้ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ให้เป็นไปตาม มอก.15 และ ดังต่อไปนี้  
2.1 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ขาว (white portland cement ) หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะเป็นผง ได้จากการบด
ปูนเม็ดขาวกับแคลเซียมซัลเฟตรูปใดรูปหนึ่งหรือหลายรูป  อาจเติมหินปูน วัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์ และวัสดุผสม
เพิ่มอินทรีย์ได้  
2.2 ปูนเม็ดขาว (white clinker) หมายถึง ปูนเม็ดที่มีผลึกที่เกิดจากการเผาส่วนผสมต่าง  ๆ จนรวมตัวกันสุกพอดี 
และมีสีขาว มีส่วนประกอบเคมีที่ส าคัญคือ ไฮดรอลิกแคลเซียมซิลิเกต ( hydraulic calcium silicate ) 
3.  วัสดุ  
3.1 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว มีวัสดุผสมเพิ่มได้ ตามเกณฑ์ก าหนด ดังต่อไปนี้  
3.1.1 น้ าหรือแคลเซียมซัลเฟต  (CaSO 4) อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือทั้งสองอย่างในปริมาณของซัลเฟอร์ไตรออกไซด์ 
(SO3) และน้ าหนักที่สูญเสียเนื่องจากการเผา  (loss on ignition ) เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนดในตารางที่ 1  
3.1.2 หินปูน ที่มีปริมาณไม่เกิน 5 .0% โดยมวลของปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  หินปูนต้องเป็นวัสดุตามธรรมชาติ  
เช่น หินตะกอน มีสารแคลเซียมคาร์บอเนต ( CaCO 3) หรือคาร์บอเนตของแคลเซียมและแมกนีเซียมไม่
น้อยกว่า 70.0 % โดยมวล แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ  
(1) หินปูนที่มีแคลเซียมสูง ( high-calcium limestone) มีแมกนีเซียมคาร์บอเนต  (MgCO 3) 0% ถึง 5%  
(2) หินปูนแมกนีเซียม ( magnesium limestone) มีแมกนีเซียมคาร์บอเนต มากกว่า 5% ถึง 35%  
(3) หินปูนโดโลไมต์ ( dolomitic limestone) มีแมกนีเซียมคาร์บอเนต มากกว่า 35% ถึง 46%  
3.1.3 วัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์ ( Inorganic processing additions ) ในปริมาณไม่เกิน 5.0 % โดยมวลของ
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว  ใส่วัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์ได้ไม่มากกว่า 1 ชนิด ถ้ามีปริมาณมากกว่า 1.0 % โดย
มวลของปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  ต้องเป็นไปตาม มอก. 15 เล่ม 20 ในกรณีที่มีวัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์
ต้องรายงานปริมาณที่ใช้เป็นร้อยละ โดยมวลปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  พร้อมกับออกไซด์ของวัสดุ ผสม
เพิ่มอนินทรีย์  
3.1.4 วัสดุผสมเพิ่มอินทรีย์ ( organic processing additions ) ต้องเป็นไปตาม มอก. 15 เล่ม 20 ในปริมาณไม่เกิน  
1.0% โดยมวลของปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  
 มอก. 133 - 25XX 
-2- 4.  คุณลักษณะที่ต้องการ  
4.1 ลักษณะทั่วไป  
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว เมื่อผสมเป็นซีเมนต์เพสต์แล้วต้องมีสีขาว  
การทดสอบให้ปฏิบัติโดยการตรวจพินิจ  
4.2 สมบัติทางเคมี  
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว ต้องมีสมบัติทางเคมีเป็นไปตามตารางที่ 1  
การทดสอบให้ปฏิบัติตาม มอก. 15 เล่ม 18 หรือวิธีอื่นที่เทียบเท่า ในกรณีที่มีข้อโต้แย้งให้ใช้วิธีทดสอบตาม 
มอก. 15 เล่ม 18 เป็นวิธีตัดสิน  
ตารางที่ 1  สมบัติทางเคมี  
(ข้อ 4.2) 
หน่วยเป็นร้อยละโดยมวล  
รายการที่  สมบัติ เกณฑ์ที่ก าหนด  
1 แมกนีเซียมออกไซด์ ( MgO)  ไม่มากกว่า  5.0 
2 ซัลเฟอร์ไตรออกไซด์ ( SO3)1), 2)  ไม่มากกว่า  4.5 
3 น้ าหนักที่สูญเสียเนื่องจากการเผา   ไม่มากกว่า  
3.1  เมื่อไม่ผสมหินปูน  
3.2  เมื่อผสมหินปูน   
3.0 
3.5 
4 กากที่ไม่ละลายในกรดด่าง ไม่มากกว่า  0.75 
5 ไอร์ออน ( III) ออกไซด์ ( Fe2O3) ไม่มากกว่า  0.4 
6 ด่าง (Na2O + 0.658 K 2O) ไม่มากกว่า  0.6 
หมายเหตุ  1) ซัลเฟอร์ไตรออกไซด์ ( SO3) ยอมให้มีได้มากกว่าค่าที่ก าหนดได้หากทดสอบตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
วิธีทดสอบการขยายตัวของแท่งมอร์ตาร์ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกในน  า  (ในกรณีที่ยังมิได้ประกาศก าหนดมาตรฐาน
ดังกล่าวให้เป็นไปตาม ASTM C1038) แล้ว ค่าการขยายตัวในน  าต้องไม่มากกว่า 0.020 % ที่อายุ 14 d และต้อง
รายงานค่าการขยายตัวในน  าไว้ด้วย  
 2) ดูภาคผนวก ก.  
4.3 สมบัติทางฟิสิกส์  
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว ต้องมีสมบัติทางฟิสิกส์เป็นไปตามตารางที่ 2  
 
 
 มอก. 133 - 25XX 
-3- ตารางที่ 2 สมบัติทางฟิสิกส์  
(ข้อ 4.3) 
รายการ
ที่ สมบัติ หน่วย เกณฑ์ที่
ก าหนด  วิธีทดสอบ  
1 ปริมาณอากาศในมอร์ตาร์1)  ไม่มากกว่า  ร้อยละโดย
ปริมาตร  12 มอก. 15 เล่ม 13  
2 ความละเอียดพื้นผิวจ าเพาะ ( specific 
surface) 
- ทดสอบด้วยสภาพความซึมผ่านอากาศ 
(air permeability test ) ไม่น้อยกว่า   
 
 
m2/kg  
 
 
260  
 
 
มอก. 15 เล่ม 6 
3 การขยายตัวโดยวิธีออโตเคลฟ 
(autoclave expansion ) ไม่มากกว่า  ร้อยละ  0.80 มอก. 15 เล่ม 11  
4 ความต้านแรงอัด2)  ไม่น้อยกว่า   
  อายุ 3 d 
  อายุ 7 d 
  อายุ 28 d  
MPa 
MPa 
MPa  
12.0 
19.0 
28.0 มอก. 15 เล่ม 12  
5 ระยะเวลาก่อตัว  
- ทดสอบแบบไวแคต ( Vicat test) 
การก่อตัวระยะต้น  ไม่น้อยกว่า   
การก่อตัวระยะปลาย  ไม่มากกว่า   
 
min 
min  
 
45 
375 มอก. 15 เล่ม 9 
6 การก่อตัวผิดปกติ ระยะจมปลาย  
ไม่น้อยกว่า  ร้อยละ  50 มอก. 15 เล่ม 15  
7 ดัชนีความขาว ( whiteness index , WI)   
ไม่น้อยกว่า  
  
- 
  
90 
 วิธีวัดสี  
โดยก าหนดสภาวะการทดสอบ 
ดังนี้ illuminant D65 observer 
10° และค านวณดัชนีความขาว 
ดังสูตรต่อไปนี้  
 1/22 2 2* * ) (100 100I b a L* W 
เมื่อ    
L* = lightness  
a* = color space  
{green ( -a) , red (+a)} 
b* = color space  
{blue ( -b) , yellow  (+b)} 
หมายเหตุ  1) ปริมาณอากาศที่จะมีอยู่ในคอนกรีตที่ท าจากปูนซีเมนต์ที่เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนดนี  ไม่จ าเป็นจะต้องมีปริมาณ
อากาศเท่ากับที่มีในมอร์ตาร์  
 2) ค่าความต้านแรงอัดที่อายุใดอายุหนึ่งจะต้องไม่น้อยกว่าที่ทดสอบได้ที่อายุน้อยกว่า  มอก. 133 - 25XX 
-4- 5.  การบรรจุ  
5.1 ให้บรรจุปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ในถุงหรือภาชนะอื่นที่ปิดสนิท กันความชื้น  และแข็งแรง  
5.2 หากมิได้ตกลงไว้เป็นอย่างอื่น ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ที่บรรจุถุงส าหรับจ าหน่ าย ให้มีมวลสุทธิถุงละ 40 kg 
และไม่น้อยกว่าที่ระบุไว้ที่ฉลาก  
6.  เครื่องหมายและฉลาก  
6.1 ที่ถุงบรรจุปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ทุกหน่วย อย่างน้อยต้องมีเลข อักษร หรือเครื่องหมายแจ้งรายละเอียด
ต่อไปนี้ให้เห็นได้ง่าย ชัดเจน  
(1) ชื่อ “ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว ” 
(2) มวลสุทธิเป็นกิโลกรัม หรือเมตริกตัน  
(3) วันเดือนปีที่บรรจุ 
(4) ชื่อผู้ท าหรือโรงงานที่ท า หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน  
(5) ประเทศที่ท า  
6.2 ในกรณีที่ภาชนะบรรจุปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว ไม่สามารถแสดงรายละเอียดตามข้อ  6.1 บนภาชนะบรรจุได้ 
ให้แจ้งรายละเอียดตามข้อ 6.1 ในใบส่งของแต่การแสดงมวลสุทธิทั้งหมดให้แสดงมวลสุทธิรวมแทน  
6.3 ในกรณีที่ใช้ภาษ าต่างประเทศต้องมีความหมายตรงกับภาษาไทยที่ก าหนดไว้ข้างต้น  
7.  การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน  
7.1 รุ่น ในที่นี้ หมายถึง ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ประเภทเดียวกันที่ท าต่อเนื่องกัน คราวเดียวกันและแหล่ง
เดียวกัน ที่ส่งมอบในคราวเดียวกัน หรือที่เข้าไซโลเดียวกันหรือหลายไซโลเรียงกันตามล าดับ หรือที่บรรจุใน
ภาชนะขนส่งซึ่งอาจเป็นรถหนึ่งคันหรือมากกว่าก็ได้ แต่ต้องเป็นปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ที่ขนมาจากไซโล
เดียวกัน  
7.2 การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน  ให้เป็นไปตาม มอก. 15 เล่ม 16 หรืออาจใช้แผนการชักตัวอย่างอื่นที่เทียบเท่ากัน
ทางวิชาการกับแผนที่ก าหนดไว้  
  มอก. 133 - 25XX 
-5- ภาคผนวก ก.  
ก1.  การค านวณองค์ประกอบเฟสที่มีในปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  
ก1.1 ค่าทุกค่าที่ค านวณในภาคผนวกต้องถูกปัดเศษตาม ASTM E29 เมื่อประเมินความสอดคล้องเทียบกับเกณฑ์ที่
ก าหนด การปัดเศษให้ปัดเศษเหมือนกับตัวเลขในตารางก่อนท าการเปรียบเทียบ เฟสสมมุติซึ่งได้จากการ
ค านวณไม่จ าเป็นต้องหมายความว่าออกไซด์ต่าง  ๆ จะปรากฏอยู่จริง หรืออยู่ในลักษณะเฟสนี้ทั้งหมด  
ก1.2 ความหมายของเฟสที่แสดง C = CaO, S  = SiO 2, A = Al 2O3, F = Fe 2O3 ยกตัวอย่าง C3A = 3CaO.Al 2O3 
ปริมาณอะลูมิเนียมออกไซด์ไม่รวมไทเทเนียมออกไซด์ และฟอสฟอรัสเพนทอกไซด์ (TiO 2 และ P2O5)  
ดู หมายเหตุ  ก1.1 
หมายเหตุ  ก1.1 เมื่อเปรียบเทียบการวิเคราะห์ออกไซด์ และค านวณเฟสจากแหล่งต่าง  ๆ หรือจากเวลาที่แตกต่างกัน ต้อง
ตระหนักว่าผลไม่ได้ถูกรายงานในสภาวะเดียวกัน ข้อมูลทางเคมีได้จากวิธีทดสอบอ้างอิงและวิธีทดสอบ
ทางเลือกของวิธีทดสอบตาม  มอก. 15 เล่ม 18 ( Wet Chemistry) อาจรวมไทเทเนีย ม และฟอสฟอรัส 
ในอะลูมินา เว้นแต่ท าการแก้ไขที่เหมาะสม (ดูวิธีทดสอบตา ม มอก. 15 เล่ม 18 ) เมื่อข้อมูลได้จาก
เครื่องมือทดสอบอย่างรวดเร็ว  (rapid instrument ) สามารถท าให้ค่าในการค านวณเฟสแตกต่างกัน
เล็กน้อย ความแตกต่างดังกล่าวโดยปกติจะอ ยู่ในความแม่นย าของวิธีวิเคราะห์ เมื่อวิธีถูกควบคุมคุณภาพ
ภายใต้เกณฑ์การยอมรับของวิธีทดสอบตาม  มอก. 15 เล่ม 18  
ก1.3 เมื่ออัตราส่วนร้อยละของ อะลูมิเนียม ออกไซด์ กับ ไอร์ออน ( III) ออกไซด์ เท่ากับ 0.64 หรือมากกว่า ร้อยละ
ของไตรแคลเซียมซิลิเกต ไดแคลเซียมซิลิเกต ไตรแคลเซียมอะลูมิเนต และเททระแคลเซียมอะลูมิโนเฟอร์ไรต์ 
ต้องถูกค านวณจากการวิเคราะห์ทางเคมีดังนี้  
ไตรแคลเซียมซิลิเกต (C3S) = (4.071 x %CaO) – (7.600 x %SiO 2) – (6.718 x %Al 2O3)   
– (1.430 x %Fe 2O3) – (2.852 x %SO 3)  (ก1.1) 
ไดแคลเซียมซิลิเกต  (C2S) = (2.867 x %SiO 2) – (0.7544  x %C 3S)   (ก1.2) 
ไตรแคลเซียมอะลูมิเนต  (C3A) = (2.650 x %Al 2O3) – (1.692 x %Fe 2O3)  (ก1.3) 
เททระแคลเซียมอะลูมิโนเฟอร์ไรต์  (C4AF)      = 3.043 x %Fe 2O3 (ก1.4) 
ก1.3.1 เมื่ออัตราส่วน ระหว่างอะลูมินา กับ ไอร์ออน ( III) ออกไซด์ น้อยกว่า 0.64 จะเกิดสารละลายของแข็ ง
แคลเซียมอะลูมิโนเฟอร์ไรต์ ในรูป SS (C4AF + C 2F) ขึ้น จะไม่ปรากฎไตรแคลเซียมอะลูมิ เนตในปูนซีเมนต์
ขององค์ประกอบนี้ ไดแคลเซียมซิลิเกตจะถูกค านวณตามสมการ ก 1.2 ปริมาณของสารละลาย ของแข็ง
และไตรแคลเซียมซิลิเกต ต้องถูกค านวณตามสูตร ดังนี้  
SS (C4AF + C 2F)  = (2.100 x Al 2O3) + (1.702 x %Fe 2O3) (ก1.5) 
ไตรแคลเซียมซิลิเกต (C3S) = (4.071 x %CaO) – (7.600 x %SiO 2) – (4.479 x %Al 2O3)  
– (2.859 x %Fe 2O3) – (2.852 x %SO 3)   (ก1.6) 
ก1.4 ถ้าไม่มีการใช้หินปูน และวัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์ในปูนซีเมนต์ หรือไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับหินปูน และวัสดุผสมเพิ่ม  
อนินทรีย์ที่ใช้ในปูนซีเมนต์ เฟสต้องถูกค านวณโดยใช้ขั้นตอนในสมการ ก 1.1 – ก1.6 โดยไม่มีการปรับแก้ไข  มอก. 133 - 25XX 
-6- ก1.5 หากไม่มีข้อมูลของปริมาณหินปูน และวัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์ต้องบันทึกว่าไม่มีการปรับแก้ส าหรับการใช้หินปูน
และวัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์ในการประมวลผล  
ก1.6 เมื่อวัสดุผสมเพิ่มอนินทรีย์ หรือหินปูน หรือทั้งสองอย่าง ถูกใช้กับปูนซีเมนต์ พื้นฐาน (ปูนเม็ดของปูนซีเมนต์
ปอร์ตแลนด์ขาว และแคลเซียมซัลเฟตที่ถูกเติมต่าง  ๆ) ปริมาณของ C3S, C 2S, C 3A และ C4AF ต้องถูกปรับแก้
ดังนี้ 
ก1.6.1 ร้อยละของ  C3S, C 2S, C 3A และ C4AF ในปูนซีเมนต์พื้นฐาน (ดูหมายเหตุ  ก1.2) ต้องถูกหาค่าโดยอ้างอิง
ตามวิธีวิเคราะห์ทางเคมีใ ช้วิธีทดสอบตาม  มอก. 15 เล่ม 18 และใช้สมการ ก 1.1 – ก1.6 ตามความ
เหมาะสม ปริมาณแต่ละเฟส ต้องปรับแก้เพื่อค านวณส าหรับการใช้หินปูนและวัตถุเพิ่มอินทรีย์ ดังนี้  
                 

100100
b fPLX X  (ก1.7) 
เมื่อ 
bX
 =  ร้อยละโดยมวลของ C3S, C 2S, C 3A และ C4AF ในปูนซีเมนต์พื้นฐาน (ปูนเม็ดของปูนซีเมนต์
ปอร์ตแลนด์ขาว และแคลเซียมซัลเฟตต่าง  ๆ) 
L =  ร้อยละโดยมวลของหินปูน  
P =  ร้อยละโดยมวลของวัตถุเพิ่มอนินทรีย์ และ  
Xf =  ร้อยละโดยมวลของ  C3S, C 2S, C 3A และ C4AF ในผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  
ค่าปรับแก้ส าหรับผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ต้องถูกรายงานในรายงานผู้ผลิต  
หมายเหตุ  ก1.2 การวิเคราะห์ออกไซด์ของผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  หินปูน และวัตถุเพิ่มอนินทรีย์ ถูก
หาพร้อมด้วยร้อยละโดยมวลของหินปูน (L) และ ร้อยละโดยมวลของวัตถุเพิ่มอนินทรีย์ (P) วิธีหนึ่ง
ในการหาองค์ประกอบของปูนซีเมนต์พื นฐาน คือ ใช้สูตรดังนี  
Ob   = 100 X (Of – (L/100 X O l) – (P/100 X O p))/ (100 – L – P) 
เมื่อ 
Ob =  ปริมาณออกไซด์ของปูนซีเมนต์พื นฐาน ( % โดยมวลของปูนซีเมนต์พื นฐาน)  
Of =  ปริมาณออกไซด์ของผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  (% โดยมวลของ  
             ผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ) 
Ol =  ปริมาณออกไซด์ของหินปูน ( % โดยมวลของหินปูน) และ  
Op = ปริมาณออกไซด์ของวัตถุเพิ่มอนินทรีย์ (% โดยมวลของวัตถุเพิ่มอนินทรีย์)  
 
 
 มอก. 133 - 25XX 
-7- องค์ประกอบของปูนซีเมนต์พื้นฐานสามารถหาโดยใช้ค่าของการวิเคราะห์ออกไซด์ในสมการ ก 1.1 – ก1.6  
สมการ ก 1.7 ถูกใช้ในการค านวณองค์ประกอบเฟสที่ปรับแก้  
หมายเหตุ  ก1.3 ตัวอย่างเช่น  
ปูนซีเมนต์ประกอบด้วย หินปูน 3.5 % และ วัตถุเพิ่มอนินทรีย์ 3.0 % และ ปูนซีเมนต์พื นฐาน มี  
C3S 60%, C 2S 15%, C 3A 7%  และ C4AF 10%  
องค์ประกอบเฟสที่ปรับแก้ คือ  
C3Sf  =  

1003.0 3.5 100 60   = 56%  
C2Sf   =  

1003.0 3.5 100 15   = 14%  
C3Af =  

1003.0 3.5 1007   = 7% 
C4AFf =  

1003.0 3.5 100 10   = 9% 
 
ก1.6.2 ร้อยละของ  C3S, C 2S, C 3A และ C4AF เท่านั้นที่ถูกปรับแก้ด้วยขั้นตอนใน ก 1.6.1 
 
ก2. ปริมาณหินปูนในปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ขาว 
ก2.1 เมื่อใช้หินปูน ปริมาณหินปูนในปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ขาวหาได้จากการหา CO2 ในผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์  
ปอร์ตแลนด์ขาว  การวิเคราะห์หา CO2 อ้างอิงตามวิธีทดสอบตาม มอก. 15 เล่ม 18 ร้อยละของหินปูน ใน
ปูนซีเมนต์ค านวณจากผลวิเคราะห์ ปริมาณ CO2 ในหินปูนที่ใช้  
ผู้ผลิตต้องรายงานปริมาณ CO2 และปริมาณหินปูนในปูนซีเมนต์ที่ค านวณได้ในรายงานผลทดสอบจากหม้อบด  
ปริมาณหินปูนในปูนซีเมนต์ค านวณดังนี้  
100ในหินปูน  %COต์ในปูนซีเมน  %CO
22
 % หินปูนในปูนซีเมนต์  
หมายเหตุ  ก2.1 ตัวอย่างเช่น  
เมื่อปริมาณ CO2 ที่วิเคราะห์ได้ในผลิตภัณฑ์ปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  เท่ากับ 1.5% และปริมาณ CO2 
หินปูนเท่ากับ 43 % (CaCO 3 ในหินปูน 98 %) 
แล้ว 
มนต์ ูนในปูนซีเ ปริมาณหินป  3.5% 100
431.5
 มอก. 133 - 25XX 
-8- ก2.2 เกณฑ์การยอมรับของหินปูนที่ถูกใช้ต้องประกอบด้วย CaCO 3 อย่างน้อย 70 % ผู้ท าต้องระบุปริมาณ CaCO 3 
ของหินปูนในรายงาน ผู้ท า ค านวณปริมาณ CaCO 3 ของหินปูน ดังนี้  
2 3 CO %CaCO % 2.274
 
หมายเหตุ  ก2.2 ส าหรับการทวนสอบปริมาณหินปูนในปูนซีเมนต์ ผู้ซื อต้องวิเคราะห์ปริมาณ CO2 และท าการปรับแก้
ปริมาณ CaCO 3 ในหินปูนเพื่อเปรียบเทียบผลกับรายงานผู้ ท า 
ก2.3 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ขาวที่ไม่มีหินปูนประกอบสามารถมี ปริมาณของ CO2 พื้นฐานในการผลิต ตัวอย่างเช่น  
เกิดจากปฏิกิริยาคาร์บอเนชั่น ซึ่งปริมาณ CO2 พื้นฐานเป็นส่วนหนึ่งของการค านวณปริมาณหินปูน  
  มอก. 133 - 25XX 
-9- ภาคผนวก ข. 
ข้อแนะน าในการเก็บ การสั่งซื้อ และข้อก าหนดอื่น  ๆ 
(ให้ไว้เป็นข้อแนะน า ) 
ข.1 การเก็บปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  
สถานที่เก็บต้องแ ห้งและสามารถป้องกันความเปียกชื้น มิให้เข้าถึงปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ได้ทุกฤดูกาล และ
ให้เก็บไว้ในลักษณะที่ตรวจสอบได้สะดวก และทราบได้ว่าเป็นปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว รุ่นใด 
ข.2 เอกสารการสั่งซื้อ ควรระบุสมบัติที่อาจเพิ่มเติมได้  
ข.3 การตรวจสอบและออกใบรับรอง  
การตรวจสอบและการออกใบรับรองปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว  ให้เป็นไปตามข้อตกลงระหว่างผู้ท ากับผู้ซื้อ  
ข.4 การไม่รับของ  
อาจก าหนดเงื่อนไขต่อไปนี้ไว้ในสัญญาซื้อขาย หรือหากมิได้ก าหนดไว้ก็อาจใช้เงื่อนไขต่อไปนี้เป็นแนวทางได้  
ผู้ซื้ออาจไม่รับปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว รุ่นนั้นได้ในกรณีต่อไปนี้  
ข.4.1 ผลการทดสอบตัวอย่างปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก าหนดในรายการใดรายการหนึ่ ง 
ข.4.2 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ขาว ที่ทดสอบแล้ว หากเก็บในลักษณะปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ผง ณ สถานที่เก็บ
ของผู้ท าเกินหก เดือนหรือเก็บในลักษณะปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ถุง ณ สถานที่เก็บของผู้ขายเกิน สาม
เดือน หากปรากฎว่ าผลการทดสอบซ้ าก่อนน าไปใช้งาน ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก า หนดรายการใดรายการ
หนึ่ง 
ข.4.3 เมื่อตรวจสอบพบว่ามวลสุทธิของปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว ถุง น้อยกว่าที่ก าหนดไว้เกิน 2 % หรือในกรณี
ที่มีการซื้อขายเป็นจ านวนมาก ถ้ามวลสุทธิเฉลี่ยของปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาวตั้งแต่ ห้าสิบถุงขึ้นไป 
ค านวณจากมวลที่ได้จากการชั่งตัวอย่างซึ่งเ ก็บด้วยวิธีสุ่มปูนซีเมนต์ ปอร์ตแลนด์ขาว แต่ละถุงมีค่าต่ ากว่า
มวลสุทธิที่ก าหนด  
 
____________________________  