KOMMISSIONENS FORORDNING (EU) Nr. 1194/2012
af 12. december 2012
om gennemførelse af Europa-Parlamentets og Rådets direktiv 2009/125/EF for så vidt angår krav til miljøvenligt design af retningsbestemte lyskilder, LED-lyskilder og dertil hørende udstyr
(EØS-relevant tekst)
EUROPA-KOMMISSIONEN HAR -
under henvisning til traktaten om Den Europæiske Unions funktionsmåde,
under henvisning til Europa-Parlamentets og Rådets direktiv 2009/125/EF af 21. oktober 2009 om rammerne for fastlæggelse af krav til miljøvenligt design af energirelaterede produkter (1), særlig artikel 15, stk. 1,
efter høring af konsultationsforummet for miljøvenligt design og
ud fra følgende betragtninger:
(1)
I henhold til direktiv 2009/125/EF fastlægger Kommissionen krav til miljøvenligt design af energirelaterede produkter, der sælges og handles i betydelige mængder, har en væsentlig miljøpåvirkning og har et betydeligt potentiale med hensyn til at mindske deres miljøpåvirkning, uden at det medfører urimelige omkostninger.
(2)
Ifølge artikel 16, stk. 2, litra a), i direktiv 2009/125/EF udsteder Kommissionen efter proceduren i samme direktivs artikel 19, stk. 3, og kriterierne i artikel 15, stk. 2, og efter høring af konsultationsforummet for miljøvenligt design eventuelt gennemførelsesforanstaltninger og begynder med de produkter, der frembyder et stort potentiale for en omkostningseffektiv nedbringelse af drivhusgasemissionerne, f.eks. belysningsprodukter i både boliger og den tertiære sektor, som bl.a. omfatter retningsbestemte lyskilder, LED-lyskilder og dertil hørende udstyr.
(3)
Kommissionen har gennemført en forberedende undersøgelse, hvor de tekniske, miljømæssige og økonomiske aspekter af retningsbestemte lyskilder, LED-lyskilder og dertil hørende udstyr blev analyseret. Undersøgelsen er foretaget i samarbejde med interessenter og berørte parter fra EU og tredjelande, og resultaterne er gjort offentligt tilgængelige. En forberedende undersøgelse af eksterne strømforsyninger frembragte en lignende analyse for styreanordninger til halogenpærer.
(4)
Obligatoriske krav til miljøvenligt design gælder for produkter, som bringes i omsætning på EU-markedet, uanset hvor de installeres eller anvendes, og derfor kan sådanne krav ikke gøres afhængige af produktets anvendelse.
(5)
Produkter, som er omfattet af denne forordning, er hovedsageligt udformet til fuldstændig eller delvis belysning af et område, idet de erstatter eller supplerer dagslys med kunstlys, så synsforholdene bedres i det pågældende område. Speciallyskilder, der hovedsageligt er udformet til andre anvendelsesformål (f.eks. trafiksignaler, terrariumsbelysning eller husholdningsapparater), og som klart er angivet som sådanne i den ledsagende produktinformation, bør ikke underkastes denne forordnings krav til miljøvenligt design.
(6)
Ny teknologi, der fremkommer på markedet, f.eks. lysdioder, bør omfattes af denne forordning.
(7)
Miljøaspekterne af de omfattede energiforbrugende produkter, der er udpeget som væsentlige i forbindelse med denne forordning, er energiforbruget i brugsfasen og indholdet og udledningerne af kviksølv.
(8)
Kviksølvudledningen i de forskellige faser af lyskildernes livscyklus, bl.a. fra elproduktion i brugsfasen og fra de 80 % af kviksølvholdige kompaktlysstoflamper, som antages ikke at blive genanvendt, når de er udtjent, er blevet anslået til 0,7 tons fra bestanden af lyskilder i 2007. Hvis der ikke iværksættes målrettede foranstaltninger, anslås kviksølvudledningerne fra bestanden af lyskilder at stige til 0,9 tons i 2020, til trods for, at det er påvist, at denne mængde kan nedbringes væsentligt.
(9)
Selv om kviksølvindholdet i kompaktlysstoflamper anses for et væsentligt miljøaspekt, er det hensigtsmæssigt, at det reguleres under Europa-Parlamentets og Rådets direktiv 2011/65/EU (2). Det er hensigtsmæssigt at regulere emissionen af ultraviolet lys fra lyskilder og andre parametre med potentielle negative sundhedsvirkinger under Europa-Parlamentets og Rådets direktiv 2006/95/EF (3) og direktiv 2001/95/EF (4).
(10)
Fastsættelsen af energieffektivitetskrav for lyskilder burde føre til en mindre samlet kviksølvudledning.
(11)
Ifølge artikel 14, stk. 2, litra d), i Europa-Parlamentets og Rådets direktiv 2012/19/EU (5) skal medlemsstaterne sikre, at brugere af elektrisk og elektronisk udstyr i private husholdninger får de nødvendige oplysninger om de potentielle virkninger for miljøet og menneskers sundhed af tilstedeværelsen af farlige stoffer i elektrisk og elektronisk udstyr. Kravene til produktinformation i denne forordning bør udbygge denne bestemmelse for så vidt angår kviksølv i kompaktlysstoflamper.
(12)
Strømforbruget for produkter omfattet af denne forordning bør forbedres ved, at der anvendes eksisterende teknologier, som ikke er beskyttet af ejendomsret, som er omkostningseffektive, og som giver lavere samlede udgifter til anskaffelse og drift af udstyret.
(13)
Der bør stilles krav til miljøvenligt design af produkter omfattet af denne forordning med henblik på at forbedre de pågældende produkters miljømæssige egenskaber, bidrage til et velfungerende indre marked og til Unionens mål om at mindske energiforbruget med 20 % frem til 2020, sammenholdt med det beregnede energiforbrug i 2020, hvis der ikke træffes sådanne foranstaltninger.
(14)
Den kombinerede virkning af kravene til miljøvenligt design, der er fastsat i denne forordning og i Kommissionens delegerede forordning (EU) nr. 874/2012 (6), forventes at føre til en årlig strømbesparelse på 25 TWh i 2020 for retningsbestemte lyskilder, sammenholdt med en situation, hvor der ikke træffes nogen foranstaltninger.
(15)
Kravene til miljøvenligt design bør hverken påvirke produktets brugsegenskaber eller skade sundhed, sikkerhed eller miljø. Fordelene ved at nedbringe strømforbruget i brugsfasen for produkter omfattet af denne forordning bør navnlig være større end eventuelle ekstra miljøpåvirkninger i produktionsfasen. For at sikre forbrugernes tilfredshed med energibesparende lyskilder, herunder navnlig LED-lyskilder, bør der fastsættes krav til brugsegenskaber ikke blot for retningsbestemte lyskilder, men også for ikke-retningsbestemte LED-lyskilder, idet disse ikke er omfattet af kravene til brugsegenskaber i Kommissionens forordning (EF) nr. 244/2009 (7). Produktinformationskravene bør give forbrugerne mulighed for at træffe kvalificerede valg.
(16)
LED-lysarmaturer, hvor LED-lyskilder eller LED-moduler ikke kan udtages til selvstændig prøvning, bør ikke give LED-producenterne mulighed for at omgå denne forordnings krav.
(17)
Det er hensigtsmæssigt at fastsætte specifikke krav på et niveau, som gør, at der stadig findes alternative lyskilder, som kan bruges i bestanden af belysningsudstyr. Parallelt hermed bør der fastsættes almene krav, som implementeres ved hjælp af harmoniserede standarder, og som gør nyt belysningsudstyr mere kompatibelt med energibesparende lyskilder, og energibesparende lyskilder kompatible med et bredere udvalg af belysningsudstyr. Produktinformationskravene til belysningsudstyr kan hjælpe brugerne med at finde lyskilder og udstyr, der passer sammen.
(18)
Kravene til miljøvenligt design bør indføres i flere faser for at give producenterne tilstrækkelig tid til at foretage de nødvendige designændringer af produkter, der er omfattet af denne forordning. Indførelsen af krav i flere omgange bør planlægges, så negative virkninger for markedsført udstyrs brugsegenskaber undgås, og der tages hensyn til omkostningsvirkningen for slutbrugerne og producenterne, herunder navnlig små og mellemstore virksomheder, samtidig med at forordningens målsætninger nås inden for den planlagte tidsramme.
(19)
Målingerne af de relevante produktparametre bør udføres ved pålidelige, nøjagtige og reproducerbare måleprocedurer under anvendelse af de nyeste almindeligt anerkendte målemetoder, herunder harmoniserede europæiske standarder fra de europæiske standardiseringsorganer, når sådanne er vedtaget, jf. bilag I til Europa-Parlamentets og Rådets direktiv 98/34/EF (8).
(20)
I overensstemmelse med artikel 8 i direktiv 2009/125/EF bør denne forordning specificere, hvilke procedurer der gælder for overensstemmelsesvurdering.
(21)
For at lette kontrollen af overensstemmelsen bør producenterne give oplysninger i den i bilag V og VI til direktiv 2009/125/EF omhandlede tekniske dokumentation i det omfang, oplysningerne vedrører kravene i denne forordning.
(22)
Ud over de retligt bindende krav i denne forordning bør der angives vejledende referenceværdier for de bedste tilgængelige teknologier for produkter omfattet af denne forordning med henblik på at sikre omfattende og lettere adgang til information om produkternes miljøpræstationer over hele deres livscyklus.
(23)
Ved revisionen af denne forordning bør der tages særligt hensyn til udviklingen i salget af speciallyskilder for at kontrollere, at de ikke anvendes til andet end deres særlige formål, og til udviklingen af ny teknologi, f.eks. lysdioder (LED) og organiske LED. Det bør også vurderes, om det er muligt at opstille energieffektivitetskrav på kategori A-niveau som defineret i den delegerede forordning (EU) nr. 874/2012, eller i det mindste på kategori B-niveau for retningsbestemte halogenlyskilder til almindelig netspænding (under hensyntagen til kriterierne i tabel 2 i punkt 1.1 i bilag III). Ved revisionen bør det også vurderes, om der kan foretages en væsentlig stramning af energieffektivitetskravene til andre glødepærer. Under revisionen bør også kravene til brugsegenskaber for så vidt angår farvegengivelsesindeks for LED-lyskilder vurderes.
(24)
Foranstaltningerne i denne forordning er i overensstemmelse med udtalelse fra det udvalg, der er nedsat ved artikel 19, stk. 1, i direktiv 2009/125/EF -
VEDTAGET DENNE FORORDNING:
Artikel 1
Genstand og anvendelsesområde
Ved denne forordning fastsættes krav til miljøvenligt design for så vidt angår markedsføring af følgende elektriske belysningsprodukter:
a)
retningsbestemte lyskilder
b)
LED-lyskilder
c)
udstyr udformet til installation mellem elnettilslutningen og lyskilden(-erne), herunder styreanordninger, reguleringsudstyr og lysarmaturer (dog ikke forkoblinger og lysarmaturer til lysstofrør og højtryksdamplamper),
også når disse er indbygget i andre produkter.
Den fastsætter også krav til produktinformation for specialprodukter.
LED-moduler er fritaget fra denne forordnings krav, hvis de markedsføres som en del af lysarmaturer, der markedsføres i et antal på højst 200 enheder årligt.
Artikel 2
Definitioner
I denne forordning gælder definitionerne i artikel 2 i direktiv 2009/125/EF, og derudover forstås ved:
1) »belysning«: anvendelse af lys på en sådan måde, at det rammer et sted, genstande eller deres omgivelser, så disse bliver synlige for mennesker
2) »spotbelysning«: en type belysning, hvor lyset målrettes, så det fremhæver et objekt eller en del af et område
3) »elektrisk belysningsprodukt«: et produkt udformet til brug med strøm og beregnet til belysning
4) »specialprodukt«: et produkt, som anvender teknologier, der er omfattet af denne forordning, men som er beregnet til særlige anvendelser på grund af dets tekniske parametre som beskrevet i den tekniske dokumentation. Særlige anvendelser er anvendelser, som kræver tekniske parametre, der ikke er nødvendige, når det gælder belysning af normale steder eller genstande under normale forhold. Der er tale om følgende typer anvendelser:
i)
udsendelse af lys som agens i kemiske eller biologiske processer (f.eks. polymerisering, ultraviolet lys, der anvendes til saltning/tørring/hærdning, fotodynamisk terapi, havebrug, pasning af husdyr, insektbekæmpelsesmidler)
ii)
optagelse og projektion af billeder (f.eks. flashlamper til kamera, fotokopimaskiner og videoprojektorer)
iii)
opvarmning (f.eks. infrarøde lyskilder)
iv)
signalgivning (f.eks. trafiklys eller landingsbanelys)
i)
hvor lysets spektralfordeling har til formål at ændre det belyste steds eller den belyste genstands udseende ud over at gøre det eller den synlig (f.eks. belysning til udstilling af fødevarer eller farvede lyskilder som defineret i punkt 1 i bilag I), med undtagelse af variationer i korreleret farvetemperatur, eller
ii)
hvor lysets spektralfordeling er tilpasset til særligt teknisk udstyrs behov, ud over at gøre et sted eller en genstand synlig for mennesker (f.eks. studiobelysning, lysspots, teaterbelysning), eller
iii)
hvor stedet eller den belyste genstand kræver særlig beskyttelse mod lyskildens negative virkninger (belysning med særlige filtre til lysfølsomme patienter eller lysfølsomme museumsgenstande), eller
iv)
hvor der kun kræves belysning i nødsituationer (f.eks. nødbelysningsarmaturer eller styreanordninger til nødbelysning), eller
v)
hvor belysningsprodukter skal kunne modstå ekstreme fysiske påvirkninger (f.eks. vibrationer eller temperaturer under - 20 °C eller over 50 °C)
5) »lysgiver«: en flade eller et objekt, der er konstrueret til at udsende hovedsagelig synlig optisk stråling frembragt ved omsætning af energi. Med udtrykket »synlig« henvises der til en bølgelængde på 380-780 nm
6) »lyskilde«: en enhed, hvis præstationer kan vurderes særskilt, og som består af en eller flere lysgivere. Den kan desuden indeholde komponenter, der er nødvendige til tænding, strømforsyning eller stabil drift af enheden, eller til fordeling, filtrering eller omdannelse af den optiske stråling, hvis disse komponenter ikke kan fjernes uden blivende beskadigelse af enheden
7) »sokkel«: den del af en lyskilde, som forbinder den til strømkilden via en fatning eller en tilslutning, og som også kan tjene til at fastholde lyskilden i fatningen
8) »fatning«: en anordning, som fastholder lyskilden, oftest ved at soklen indsættes i den, i hvilket tilfælde den også tjener til at slutte lyskilden til strømkilden
9) »retningsbestemt lyskilde«: en lyskilde, som afgiver mindst 80 % af sit lys inden for en rumvinkel på π sr (hvilket svarer til en kegle med topvinkel 120°)
10) »ikke-retningsbestemt lyskilde«: en lyskilde, som ikke er en retningsbestemt lyskilde
11) »glødetrådslyskilde«: en lyskilde, hvori lys frembringes ved, at en trådlignende leder ophedes til glødepunktet af en elektrisk strøm. Lyskilden kan eventuelt indeholde gasser, der påvirker glødeprocessen
12) »glødepære«: en glødetrådslyskilde, hvori glødetråden er omsluttet af en lufttom glaskolbe eller af en glaskolbe med en inaktiv gas
13) »halogenpære«: en glødetrådslyskilde, hvor glødetråden består af wolfram og er omsluttet af gas indeholdende halogener eller halogenforbindelser. En halogenpære kan have en indbygget strømforsyning
14) »udladningslampe«: en lyskilde, hvor lyset direkte eller indirekte produceres ved en elektrisk udladning i en gas, en metaldamp eller en blanding af flere gasser og dampe
15) »lysstofrør«: lavtrykskviksølvlampe, hvor det meste af lyset udsendes af et eller flere lag lysstof, som rammes af den ultraviolette stråling fra udladningen. Lysstofrør kan have en indbygget forkobling
16) »lysstofrør uden indbygget forkobling«: et lysstofrør med enkelt eller dobbelt sokkel uden indbygget forkobling
17) »højtryksdamplampe«: en elektrisk udladningslampe, hvor lysbuen stabiliseres af vægtemperaturen, og hvor energistrømmen mod og gennem udladningsrørets væg overstiger 3 watt pr. kvadratcentimeter
18) »lysdiode« eller »LED«: en lysgiver bestående af en halvlederanordning med en p-n-overgang af uorganisk materiale. P-n-overgangen udsender optisk stråling, når den exciteres af en elektrisk strøm
19) »LED package«: en sammenbygning med én eller flere lysdioder. Den kan have et optisk element og termiske, mekaniske og elektriske grænseflader
20) »LED-modul«: en sammenbygning, uden sokkel, af ét eller flere LED packages på et trykt kredsløb. Den kan have elektriske, optiske, mekaniske og termiske komponenter, grænseflader og en styreanordning
21) »LED-lyskilde«: en lyskilde, der omfatter et eller flere LED-moduler. Lyskilden kan være forsynet med en sokkel
22) »styreanordning«: en anordning mellem elnettet og en eller flere lyskilder; den varetager en funktion, der vedrører lyskildens drift, idet den f.eks. transformerer forsyningsspændingen, begrænser strømstyrken til den for lyskilden eller lyskilderne krævede størrelse, leverer startspænding og strøm til forvarmning, forhindrer koldstart, korrigerer effektfaktoren eller mindsker radiointerferens. Anordningen kan være udformet sådan, at den skal forbindes med andre styreanordninger, for at disse funktioner skal kunne varetages. Begrebet »styreanordning« omfatter ikke:
reguleringsudstyr
strømforsyninger omfattet af Kommissionens forordning (EF) nr. 278/2009 (9)
23) »reguleringsudstyr«: elektrisk eller mekanisk udstyr til regulering eller overvågning af lyskildens lysstrøm på anden måde end ved spændingstransformering, f.eks. timere, bevægelsessensorer, lyssensorer og anordninger til dagslysstyring. Desuden regnes også fasestyringslysdæmpere for reguleringsudstyr
24) »ekstern styreanordning«: ikke-integreret styreanordning, som er konstrueret til installation uden for en lyskildes eller et lysarmaturs indeslutning, eller som kan fjernes fra indeslutningen uden blivende beskadigelse af lyskilden eller lysarmaturet
25) »forkobling«: en styreanordning indsat mellem strømkilden og en eller flere udladningslamper, som hovedsageligt har til formål at begrænse strømstyrken til den krævede værdi ved hjælp af induktans, kapacitans eller en kombination heraf
26) »styreanordning til halogenpære«: styreanordning, som transformerer netspænding til ekstra lav spænding til halogenpærer
27) »kompaktlysstoflampe«: et lysstofrør, som omfatter alle nødvendige komponenter til tænding og stabil drift af lysstofrøret
28) »lysarmatur«: udstyr, som fordeler, filtrerer eller omdanner lys fra en eller flere lyskilder, og som omfatter alle de nødvendige elementer til at støtte, fastgøre og beskytte lyskilderne samt eventuelt hjælpeapparatur og anordninger til at forbinde dem til strømforsyningen
29) »slutbruger«: en fysisk person, der køber eller forventes at købe en lyskilde eller et lysarmatur til formål uden forbindelse med dennes professionelle aktivitet inden for handel, håndværk, industri eller liberale erhverv
30) »endelig ejer«: den person eller enhed, der ejer et produkt i brugsfasen af produktets livscyklus, eller enhver person eller enhed, som handler på vegne af en sådan person eller enhed.
I forbindelse med bilag III til V finder definitionerne i bilag II også anvendelse.
Artikel 3
Krav til miljøvenligt design
1. De i artikel 1 omhandlede belysningsprodukter skal opfylde kravene til miljøvenligt design i bilag III, undtagen hvis der er tale om specialprodukter.
De forskellige krav til miljøvenligt design træder i kraft som følger:
Fase 1: 1. september 2013
Fase 2: 1. september 2014
Fase 3: 1. september 2016.
Alle krav gælder i forening med andre senere indførte krav, medmindre de bliver afløst eller på anden måde ophævet.
2. Fra den 1. september 2013 skal specialprodukter opfylde informationskravene i bilag I.
Artikel 4
Overensstemmelsesvurdering
Proceduren for overensstemmelsesvurdering i artikel 8 i direktiv 2009/125/EF er den interne designkontrol, der er fastlagt i samme direktivs bilag IV, eller det forvaltningssystem, der er fastlagt i samme direktivs bilag V.
Den tekniske dokumentation, der udarbejdes med henblik på overensstemmelsesvurdering i henhold til artikel 8 i direktiv 2009/125/EF, skal:
a)
omfatte en kopi af den produktinformation, der stilles til rådighed i henhold til bilag III, punkt 3
b)
angive alle andre oplysninger, der kræves i henhold til bilag I, III og IV, i den tekniske dokumentation
c)
specificere mindst én realistisk kombination af produktindstillinger og vilkår, hvor produktet opfylder kravene i denne forordning.
Artikel 5
Verifikationsprocedure i forbindelse med markedstilsyn
Medlemsstaterne skal anvende verifikationsproceduren i denne forordnings bilag IV, når de udfører markedstilsyn i henhold til artikel 3, stk. 2, i direktiv 2009/125/EF.
Artikel 6
Vejledende referenceværdier
De vejledende referenceværdier for de miljømæssigt bedste produkter og teknologier, der findes på markedet på tidspunktet for vedtagelsen af denne forordning, er anført i bilag V.
Artikel 7
Revision
Kommissionen reviderer denne forordning i lyset af den teknologiske udvikling senest tre år efter dens ikrafttræden og forelægger konsultationsforummet for miljøvenligt design resultaterne af revisionen.
Artikel 8
Ikrafttræden
Denne forordning træder i kraft på tyvendedagen efter offentliggørelsen i Den Europæiske Unions Tidende.
Denne forordning er bindende i alle enkeltheder og gælder umiddelbart i hver medlemsstat.
Udfærdiget i Bruxelles, den 12. december 2012.
32012R1194
L 342/1
SLUŽBENI LIST EUROPSKE UNIJE
UREDBA KOMISIJE (EU) br. 1194/2012
od 12. prosinca 2012.
o provedbi Direktive 2009/125/EZ Europskog parlamenta i Vijeća u vezi sa zahtjevima za ekološki dizajn usmjerenih žarulja, LED žarulja i povezane opreme
(Tekst značajan za EGP)
EUROPSKA KOMISIJA,
uzimajući u obzir Ugovor o funkcioniranju Europske unije,
uzimajući u obzir Direktivu 2009/125/EZ Europskog parlamenta i Vijeća od 21. listopada 2009. o uspostavi okvira za utvrđivanje zahtjeva za ekološki dizajn proizvoda koji koriste energiju (1), a posebno njezin članak 15. stavak 1.,
nakon savjetovanja sa Savjetodavnim forumom za ekološki dizajn,
budući da:
(1)
Prema Direktivi 2009/125/EZ Komisija bi trebala utvrditi zahtjeve za ekološki dizajn proizvoda koji koriste energiju, koji čine značajan opseg prodaje i trgovine te imaju značajan učinak na okoliš i značajan potencijal za poboljšanje putem dizajna u smislu učinka na okoliš, bez izazivanja prekomjernih troškova.
(2)
Prema članku 16. stavku 2. točki (a) Direktive 2009/125/EZ, u skladu s postupkom navedenim u članku 19. stavku 3. i kriterijima određenim člankom 15. stavkom 2. te nakon savjetovanja sa Savjetodavnim forumom za ekološki dizajn, Komisija mora, prema potrebi, uvesti provedbene mjere počevši od proizvoda velikog potencijala za ekonomično smanjenje emisija stakleničkih plinova, poput proizvoda rasvjete u domaćem i tercijarnom sektoru, koji uključuju usmjerene žarulje, LED žarulje i povezanu opremu.
(3)
Komisija je provela pripremnu studiju s ciljem analiziranja tehničkih, okolišnih i gospodarskih aspekata usmjerenih žarulja, LED žarulja i povezane opreme. Studija je izvedena zajedno sa dionicima i zainteresiranim strankama iz Unije i trećih zemalja, a njezini su rezultati javno objavljeni. Pripremna studija o vanjskim izvorima napajanja omogućila je sličnu analizu za upravljački uređaj za halogene žarulje.
(4)
Obvezni zahtjevi za ekološki dizajn primjenjuju se na proizvode stavljene na tržište Unije bez obzira na to gdje su ugrađeni ili se koriste; stoga takvi zahtjevi ne mogu ovisiti o primjeni proizvoda.
(5)
Proizvodi na koje se primjenjuje ova Uredba u osnovi su namijenjeni za potpuno ili djelomično osvjetljenje područja, zamjenjujući ili dopunjujući prirodno svjetlo s umjetnim, s ciljem povećanja vidljivosti na tom području. Žarulje posebne namjene koje su u osnovi namijenjene za ostale vrste primjene, poput prometne signalizacije, osvjetljenja terarija ili kućanskih aparata, i jasno označene kao takve na popratnim podacima o proizvodu, ne bi trebale podlijegati zahtjevima za ekološki dizajn određenima ovom Uredbom.
(6)
Ova bi se Uredba trebala primjenjivati na nove tehnologije koje se pojavljuju na tržištu, poput svjetlosnih dioda (LED).
(7)
Okolišni aspekti obuhvaćenih proizvoda koji su utvrđeni kao značajni za potrebe ove Uredbe su potrošnja energije u fazi korištenja zajedno sa sadržajem i emisijama žive.
(8)
Emisije žive u različitim fazama ciklusa trajanja žarulja, uključujući emisije pri stvaranju električne energije u fazi korištenja i emisije iz 80 % usmjerenih kompaktnih fluorescentnih žarulja koje sadrže živu za koje se pretpostavlja da se ne recikliraju na kraju njihovog životnog vijeka, procijenjene su na 0,7 tona 2007. Bez poduzimanja posebnih mjera, predviđa se rast emisija žive iz ugrađenih žarulja na 0,9 tona 2020., iako se pokazalo da ih je moguće značajno smanjiti.
(9)
Iako se sadržaj žive kompaktnih fluorescentnih žarulja smatra značajnim aspektom utjecaja na okoliš, njegova je regulacija primjerena u skladu s Direktivom 2001/65/EU Europskog parlamenta i Vijeća (2). Primjereno je regulirati emisije ultraljubičastog svjetla iz žarulja te ostale parametre s mogućim učinkom na zdravlje u skladu s Direktivama 2006/95/EZ (3) i 2001/95/EZ (4) Europskog parlamenta i Vijeća.
(10)
Postavljanje zahtjeva za poboljšanje energetske učinkovitosti vezanih uz žarulje trebalo bi dovesti do smanjenja ukupnih emisija žive.
(11)
Prema članku 14. stavku 2. točki (d) Direktive 2012/19/EU Europskog parlamenta i Vijeća (5), države članice moraju korisnicima električne i elektroničke opreme u privatnim kućanstvima osigurati potrebne podatke vezane uz moguće učinke na okoliš i zdravlje ljudi, kao posljedicu prisutnosti opasnih tvari u električnoj i elektroničkoj opremi. Zahtjevi ove Uredbe koji se odnose na podatke o proizvodu trebali bi dopuniti ovu odredbu vezano uz živu u kompaktnim fluorescentnim žaruljama.
(12)
Potrošnju električne energije proizvoda na koje se primjenjuje ova Uredba trebalo bi unaprijediti primjenom postojećih ne-vlasničkih ekonomskih tehnologija koje dovode do smanjenja kombiniranih troškova za kupovinu i upravljanje opremom.
(13)
Zahtjevi za ekološki dizajn proizvoda na koje se primjenjuje ova Uredba trebali bi biti postavljeni s ciljem poboljšanja ekološke učinkovitosti dotičnih proizvoda na okoliš i doprinosa funkcioniranju unutarnjeg tržišta te cilju Unije vezanom uz smanjenje potrošnje energije za 20 % 2020. u usporedbi s pretpostavljenom potrošnjom energije te godine ne budu li poduzete ikakve mjere.
(14)
Kombinirani učinak zahtjeva za ekološki dizajn predviđenih ovom Uredbom i delegirana Uredba Komisije (EU) br. 874/2012 (6) trebali bi rezultirati godišnjom uštedom električne energije vezane uz usmjerene žarulje od 25 TWh do 2020., u usporedbi sa situacijom u kojoj ne bi bile poduzete ikakve mjere.
(15)
Zahtjevi za ekološki dizajn proizvoda ne bi trebali utjecati na funkcionalnost iz perspektive korisnika te ne bi trebali negativno utjecati na zdravlje, sigurnost i okoliš. Koristi od smanjenja potrošnje električne energije tijekom faze korištenja trebale bi prevladati sve moguće dodatne učinke na okoliš tijekom faze proizvodnje proizvoda na koje se primjenjuje ova Uredba. Da bi se osiguralo zadovoljstvo potrošača vezano uz štedne žarulje, posebno LED žarulje, zahtjevi koji se odnose na funkcionalnost trebali bi biti postavljeni ne samo za usmjerene žarulje nego i za neusmjerene LED žarulje, s obzirom na to da one nisu obuhvaćene zahtjevima funkcionalnosti Uredbe Komisije (EZ) br. 244/2009 (7). Zahtjevi vezani uz podatke o proizvodu trebali bi omogućiti potrošačima da donesu odluke na temelju konkretnih podataka.
(16)
LED rasvjetna tijela iz kojih se ne mogu dobiti LED žarulja ili modul za nezavisno ispitivanje ne bi proizvođačima LED žarulja trebale omogućiti izbjegavanje zahtjeva ove Uredbe.
(17)
Primjereno je postaviti posebne zahtjeve na razini koja alternativne žarulje ostavlja dostupnima za servisiranje cjelokupnog ugrađenog dijela rasvjetne opreme. Usporedno s time, opći zahtjevi trebali bi postavljeni tako da se provode pomoću usklađenih norma i da novu rasvjetnu opremu čine sukladnom sa štednim žaruljama, a štedne žarulje sukladnima sa širim rasponom rasvjetne opreme. Zahtjevi za podatke o proizvodu vezani uz proizvode rasvjete mogu pomoći korisnicima da pronađu odgovarajuće žarulje i opremu.
(18)
Faze zahtjeva za ekološki dizajn trebale bi proizvođačima osigurati dovoljan vremenski rok za redizajniranje proizvoda koji podliježu ovoj Uredbi. Vremenski raspored faza trebao bi se odrediti tako da se izbjegnu bilo kakvi negativni učinci na funkcionalnost opreme na tržištu i da se uzmu u obzir posljedice u pogledu troškova za krajnje korisnike i proizvođače, posebno mala i srednja poduzeća, te da se istodobno osigura pravodobno postizanje ciljeva ove Uredbe.
(19)
Mjerenja odgovarajućih parametara proizvoda trebala bi se izvoditi na temelju pouzdanih, preciznih i ponovljivih mjernih metoda koje uzimaju u obzir priznate suvremene mjerne metode uključujući, ako su dostupne, usklađene norme koje su donijela europska normizacijska tijela, kako je navedeno u Prilogu I. Direktivi 98/34/EZ Europskog parlamenta i Vijeća (8).
(20)
U skladu s člankom 8. Direktive 2009/125/EZ, ova Uredba trebala bi odrediti primjenljive postupke ocjene sukladnosti.
(21)
Radi olakšavanja provjera usklađenosti proizvođači bi trebali dostaviti podatke u tehničkoj dokumentaciji iz priloga IV. i V. Direktivi 2009/125/EZ u mjeri u kojoj se ti podaci odnose na zahtjeve utvrđene u ovoj Uredbi.
(22)
Osim pravno obvezujućih zahtjeva utvrđenih u ovoj Uredbi, trebalo bi odrediti referentne vrijednosti za najbolje dostupne tehnologije kako bi se osigurali široka dostupnost i jednostavan pristup podacima o ekološkoj učinkovitosti proizvoda koji podliježu ovoj Uredbi tijekom njihovog ciklusa trajanja.
(23)
Revizija ove Uredbe trebala bi posebno uzeti u obzir kretanje prodaje žarulja posebne namjene da bi se osiguralo da se ne koriste izvan područja posebne primjene, te razvoj novih tehnologija poput svjetlosnih dioda (LED) i organskog LED-a. Trebala bi ocijeniti provedivost uspostave zahtjeva za energetsku učinkovitost na razini razreda A kako je utvrđeno u Uredbi (EU) br. 874/2012, ili barem na razini razreda B za usmjerene halogene žarulje za mrežni napon (uzimajući u obzir kriterije navedene u tablici 2. u točki 1.1. Priloga III.). Također bi trebalo ocijeniti mogu li se zahtjevi za energetsku učinkovitost za ostale žarulje s nitima značajno postrožiti. Revizija bi također trebala ocijeniti zahtjeve funkcionalnosti vezane uz indeks uzvrata boje (CRI) za LED žarulje.
(24)
Mjere predviđene ovom Uredbom u skladu su s mišljenjem Odbora osnovanog u skladu s člankom 19. stavkom 1. Direktive 2009/125/EZ,
DONIJELA JE OVU UREDBU:
Članak 1.
Predmet i područje primjene
Ovom Uredbom utvrđuju se zahtjevi za ekološki dizajn vezani uz stavljanje sljedećih električnih rasvjetnih proizvoda na tržište:
(a)
usmjerene žarulje;
(b)
LED žarulje;
(c)
oprema namijenjena za ugradnju između električne mreže i žarulja, uključujući upravljački uređaj žarulje, kontrolne uređaje i rasvjetna tijela (osim prigušnica i rasvjetnih tijela za fluorescentne žarulje i žarulje s izbijanjem visokog intenziteta);
uključujući njihovu ugradnju u ostale proizvode.
Uredbom se također utvrđuju zahtjevi koji se odnose na podatke o proizvodu za proizvode posebne namjene.
LED moduli izuzimaju se iz zahtjeva ove Uredbe ako su stavljeni na tržište kao dio rasvjetnih tijela koja su na tržište stavljena u količini od manje od 200 jedinica na godinu.
Članak 2.
Definicije
Osim definicija utvrđenih u članku 2. Direktive 2009/125/EZ, za potrebe ove Uredbe primjenjuju se sljedeće definicije:
1.
„rasvjeta” znači primjena svjetla u prostoru, na predmetima ili u njihovom okruženju kako bi ih ljudi mogli vidjeti;
2.
„naglašena rasvjeta” znači oblik rasvjete u kojem je svjetlo usmjereno tako da se istakne predmet ili dio prostora;
3.
„električni rasvjetni proizvod” znači proizvod namijenjen za korištenje s električnom energijom, u svrhu rasvjete;
4.
„proizvod posebne namjene” znači proizvod koji koristi tehnologije obuhvaćene ovom Uredbom, no koji je namijenjen za korištenje u posebnim primjenama zbog svojih tehničkih parametara kako je opisano u tehničkoj dokumentaciji. Posebne primjene su primjene koje zahtijevaju tehničke parametre koji nisu potrebni za osvjetljavanje uobičajenih prostora ili predmeta u uobičajenim okolnostima. Radi se o sljedećim vrstama:
(a)
primjenama u kojima primarna svrha svjetla nije rasvjeta, poput:
i.
emisija svjetla kao agensa u kemijskim ili biološkim procesima (poput polimerizacije, ultraljubičastog svjetla korištenog za stvrdnjavanje/sušenje/učvršćivanje, fotodinamičke terapije, hortikulture, skrbi za kućne ljubimce, proizvoda protiv insekata);
ii.
hvatanja i projiciranja slike (kao što su blicevi za fotoaparate, fotokopirni uređaji, videoprojektori);
iii.
grijanja (poput infracrvenih žarulja);
iv.
signalizacije (poput žarulja za kontrolu prometa ili žarulja na uzletištima zračnih luka);
(b)
primjenama rasvjete kad:
i.
spektralna distribucija svjetla namijenjena je promjeni izgleda osvijetljenog prostora ili predmeta, osim njegovog osvjetljavanja (poput rasvjete izloga hrane ili obojenih žarulja kako je navedeno u točki 1. Priloga I.), uz izuzetak varijacija povezanih s temperaturom boje; ili
ii.
spektralna distribucija svjetla prilagođena je posebnim potrebama posebne tehničke opreme, osim što prostor ili predmet čini vidljivim za ljude (poput studijske rasvjete, efekata rasvjete kod zabavnih događanja, kazališne rasvjete); ili
iii.
osvijetljeni prostor ili predmet zahtijevaju posebnu zaštitu od negativnih učinaka izvora svjetlosti (poput rasvjete s namjenskim filtriranjem za fotoosjetljive bolesnike ili fotoosjetljive muzejske eksponate); ili
iv.
rasvjeta je potrebna samo u hitnom slučajevima (poput rasvjetnih tijela u hitnim slučajevima ili upravljačkih uređaja za rasvjetu u hitnim slučajevima); ili
v.
rasvjetni proizvodi moraju izdržati ekstremne fizičke uvjete (poput vibracije ili temperatura ispod - 20 °C ili iznad 50 °C);
(c)
proizvodima koji obuhvaćaju rasvjetne proizvode čija primarna svrha nije rasvjeta i koji ovise u dovodu energije za ispunjavanje svoje primarne svrhe tijekom korištenja (poput hladnjaka, šivaćih strojeva, endoskopa, analizatora krvi);
5.
„izvor svjetlosti” znači površina ili predmet namijenjen za emitiranje uglavnom vidljivog optičkog zračenja koje nastaje pretvorbom energije. Izraz „vidljivo” odnosi se na valnu duljinu od 380-780 nm;
6.
„žarulja” znači jedinica čiji se učinak može ocijeniti nezavisno i koja se sastoji od jednog ili više izvora svjetlosti. Može uključivati dodatne sastavne dijelove potrebne za pokretanje, napajanje ili stabilan rad jedinice ili za distribuciju, filtriranje ili pretvorbu optičkog zračenja, u slučajevima kada se ti sastavni dijelovi ne mogu ukloniti bez trajnog oštećenja jedinice;
7.
„podnožak žarulje” znači onaj dio žarulje koji putem grla žarulje ili konektora žarulje omogućuje povezanost s električnim napajanjem i može također služiti za zadržavanje žarulje u grlu žarulje;
8.
„grlo žarulje” ili „utičnica” znači uređaj koji drži žarulju na mjestu, obično s umetnutim podnoškom, što omogućuje povezanost žarulje s električnim napajanjem;
9.
„usmjerena žarulja” znači žarulja s najmanje 80 % osvijetljenosti unutar prostornog kuta od π sr (što odgovara stošcu s kutom od 120°);
10.
„neusmjerena žarulja” znači žarulja koja nije usmjerena žarulja;
11.
„žarulja s nitima” znači žarulja u kojoj se svjetlost proizvodi pomoću vlaknastog vodiča koji se zagrijava do užarenosti prolaskom električne struje. Žarulja može sadržavati plinove koji utječu na postupak užarenosti;
12.
„žarulja sa žarnom niti” znači žarulja s nitima u kojoj nit žari u evakuiranom staklenom balonu ili je okružena inertnim plinom;
13.
„(volfram) halogena žarulja” znači žarulja s nitima u kojoj je nit izrađena od volframa i okružena plinom koji sadrži halogene ili halogene spojeve; mogu se nabaviti s ugrađenim napajanjem;
14.
„žarulja s izbijanjem” znači žarulja u kojoj se svjetlost proizvodi, izravno ili neizravno, električnim izbijanjem kroz plin, metalnu paru ili mješavinu nekoliko plinova i para;
15.
„fluorescentna žarulja” znači niskotlačna živina žarulja s izbijanjem u kojoj se većina svjetlosti emitira putem jednog ili više slojeva fosfora pobuđenih ultraljubičastim zračenjem od izbijanja. Fluorescentne žarulje mogu se nabaviti s ugrađenom prigušnicom;
16.
„fluorescentna žarulja bez ugrađene prigušnice” znači fluorescentna žarulja s jednostrukim ili dvostrukim podnoškom bez ugrađene prigušnice;
17.
„žarulja s izbijanjem visokog intenziteta” znači električna žarulja s izbijanjem u kojoj se luk proizvodnje svjetlosti stabilizira temperaturom stjenke, s punjenjem stjenke staklenog balona luka preko 3 vata po kvadratnom centimetru;
18.
„svjetlosna dioda (LED)” znači izvor svjetlosti koji se sastoji od čvrstog uređaja koji uključuje p-n spoj anorganskog materijala. Spoj emitira optičko zračenje kada je pobuđen električnom strujom;
19.
„LED paket” znači sklop od jedne ili više svjetlosnih dioda (LED). Sklop može obuhvaćati optički element te toplinsko, mehaničko i električno sučelje;
20.
„LED modul” znači sklop bez podnoška, a uključuje jedan ili više LED paketa na tiskanoj pločici (PCB). Sklop može sadržavati električne, optičke, mehaničke i toplinske sastavne dijelove, sučelja i upravljački uređaj;
21.
„LED žarulja” znači žarulja koja obuhvaća jedan ili više LED modula. Žarulja može imati podnožak;
22.
„upravljački uređaj žarulje” znači uređaj smješten između električnog napajanja i jedne ili više žarulja, koji osigurava funkcionalnost u vezi s radom žarulje, poput pretvaranja napona napajanja, ograničavanja struje žarulje na traženu vrijednost, osiguravanja početnog napona i struje predgrijavanja, sprečavanja hladnog pokretanja, korekcije faktora snage ili smanjivanja radijske interferencije. Uređaj može biti namijenjen povezivanju s drugim upravljačkim uređajem žarulje radi obavljanja tih funkcija. Izraz ne uključuje:
-
kontrolne uređaje,
-
napajanja unutar područja primjene Uredbe Komisije (EZ) br. 278/2009 (9);
23.
„kontrolni uređaj” znači elektronički ili mehanički uređaj koji kontrolira ili nadzire svjetlosni tok žarulje bez pretvorbe energije za žarulju sredstvima kao što su vremenski prekidači, senzori zauzetosti, svjetlosni senzori i uređaji za regulaciju dnevne svjetlosti. Osim toga, fazno regulirani uređaji za regulaciju svjetlosti također se smatraju kontrolnim uređajima;
24.
„vanjski upravljački uređaj žarulje” znači neugrađeni upravljački uređaj žarulje namijenjen ugradnji izvan kućišta žarulje ili rasvjetnog tijela, ili uklanjanju iz kućišta bez trajnoj oštećenja žarulje ili rasvjetnog tijela;
25.
„prigušnica” znači upravljački uređaj žarulje umetnut između napajanja i jedne ili više žarulja s izbijanjem koji putem induktivnosti, kapacitivnosti ili kombinacije induktivnosti i kapacitivnosti, služi uglavnom za ograničavanje struje žarulje na traženu vrijednost;
26.
„upravljački uređaj za halogene žarulje” znači upravljački uređaj žarulje koji pretvara napon električne mreže u iznimno nizak napon za halogene žarulje;
27.
„kompaktna fluorescentna žarulja” znači fluorescentna žarulja koja obuhvaća sve sastavne dijelove nužne za pokretanje i stabilan rad žarulje;
28.
„rasvjetno tijelo” znači aparat koji distribuira, filtrira ili pretvara svjetlost dobivenu od jedne ili više žarulja i koji obuhvaća sve dijelove potrebne za podupiranje, učvršćivanje i zaštitu žarulja i, prema potrebi, pomoćne sklopove zajedno s načinima njihovog povezivanja s električnim napajanjem;
29.
„krajnji korisnik” znači fizička osoba koja kupuje ili od koje se očekuje da će kupiti proizvod u svrhe koje ne ulaze u okvir njezine trgovačke, poslovne, obrtničke ili profesionalne djelatnosti;
30.
„konačni vlasnik” znači osoba ili subjekt koji posjeduje proizvod tijekom faze uporabe njegovog ciklusa trajanja ili svaka osoba ili subjekt koji djeluje u ime takve osobe ili subjekta.
Za potrebe priloga III. do V., također se primjenjuju definicije određene Prilogom II.
Članak 3.
Zahtjevi za ekološki dizajn
1. Električni rasvjetni proizvodi navedeni u članku 1. ispunjavaju zahtjeve za ekološki dizajn određene Prilogom III., osim ako se ne radi o proizvodima posebne namjene.
Svaki se zahtjev za ekološki dizajn primjenjuje u skladu sa sljedećim rasporedom:
Faza 1.: 1. rujna 2013.
Faza 2.: 1. rujna 2014.
Faza 3.: 1. rujna 2016.
Osim ako zahtjev nije zamijenjen ili ako nije drukčije navedeno, svaki se zahtjev i dalje primjenjuje zajedno s ostalim zahtjevima uvedenima u kasnijim fazama.
2. Počevši od 1. rujna 2013., na proizvode posebne namjene primjenjuju se zahtjevi za podatke određeni Prilogom I.
Članak 4.
Ocjena sukladnosti
1. Postupak ocjenjivanja sukladnosti iz članka 8. Direktive 2009/125/EZ unutarnja je kontrola dizajna utvrđena u Prilogu IV. toj Direktivi ili sustav upravljanja utvrđen u Prilogu V. toj Direktivi.
2. Za potrebe ocjenjivanja sukladnosti prema članku 8. Direktive 2009/125/EZ tehnička dokumentacija:
(a)
sadrži presliku podataka o proizvodu navedenih u skladu s dijelom 3. Priloga III. ovoj Uredbi;
(b)
osigurava sve ostale podatke koje u skladu s prilozima I., III. i IV. treba dodati u tehničku dokumentaciju;
(c)
definira barem jednu realističnu kombinaciju postavki proizvoda i uvjeta u kojoj je proizvod sukladan ovoj Uredbi.
Članak 5.
Postupak provjere radi nadzora nad tržištem
Prilikom provođenja kontrola u okviru nadzora nad tržištem iz članka 3. stavka 2. Direktive 2009/125/EZ, države članice primjenjuju postupak provjere naveden u Prilogu IV. ovoj Uredbi.
Članak 6.
Indikativne referentne vrijednosti
Indikativne referentne vrijednosti za proizvode i tehnologije najbolje izvedbe dostupne na tržištu u trenutku stupanja na snagu ove Uredbe navedene su u Prilogu V.
Članak 7.
Revizija
Komisija preispituje ovu Uredbu u svjetlu tehnološkog napretka najkasnije tri godine od njezina stupanju na snagu i iznosi rezultate navedene revizije Savjetodavnom forumu.
Članak 8.
Stupanje na snagu
Ova Uredba stupa na snagu dvadesetog dana od dana objave u Službenom listu Europske unije.
Ova je Uredba u cijelosti obvezujuća i izravno se primjenjuje u svim državama članicama.
Sastavljeno u Bruxellesu 12. prosinca 2012.