RÅDETS DIREKTIV 2013/1/EU
af 20. december 2012
om ændring af direktiv 93/109/EF for så vidt angår nærmere regler for valgbarhed ved valg til Europa-Parlamentet for unionsborgere, der har bopæl i en medlemsstat, hvor de ikke er statsborgere
RÅDET FOR DEN EUROPÆISKE UNION HAR -
under henvisning til traktaten om Den Europæiske Unions funktionsmåde, særlig artikel 22, stk. 2,
under henvisning til forslag fra Europa-Kommissionen,
under henvisning til udtalelse fra Europa-Parlamentet (1),
efter en særlig lovgivningsprocedure, og
ud fra følgende betragtninger:
(1)
Alle unionsborgeres valgret og valgbarhed ved valg til Europa-Parlamentet i den medlemsstat, hvor de har bopæl, anerkendes i artikel 20, stk. 2, litra b), i traktaten om Den Europæiske Unions Funktionsmåde og artikel 39, stk. 1, i Den Europæiske Unions charter om grundlæggende rettigheder. Rådets direktiv 93/109/EF af 6. december 1993 om fastsættelse af de nærmere regler for valgret og valgbarhed ved valg til Europa-Parlamentet for unionsborgere, der har bopæl i en medlemsstat, hvor de ikke er statsborgere (2), fastlægger reglerne for udøvelse af denne ret.
(2)
Kommissionens rapport af 12. december 2006 og af 27. oktober 2010 om anvendelse af direktiv 93/109/EF ved valget i 2004 og ved valget i 2009 har vist, at der er behov for at ændre visse bestemmelser i direktiv 93/109/EF.
(3)
Ifølge direktiv 93/109/EF er en unionsborger, der har fortabt sin valgbarhed i henhold til enten bopælslandets eller hjemlandets lovgivning, ikke valgbar i bopælslandet ved valg til Europa-Parlamentet. I den forbindelse kræver direktiv 93/109/EF, at unionsborgeren ved sin anmeldelse som kandidat i en anden medlemsstat end hjemlandet fremlægger en attest fra de vedkommende myndigheder i hjemlandet, hvoraf det fremgår, at den pågældende ikke har fortabt retten til at opstille i dette land, eller at myndighederne ikke har kendskab til en sådan fortabelse.
(4)
De problemer, som disse unionsborgere oplever med at finde de vedkommende myndigheder, som skal udstede nævnte attest, og med at få udstedt attesten i tide, udgør en hindring for udøvelsen af valgbarheden og bidrager til, at kun få valgbare unionsborgere lader sig opstille til valg til Europa-Parlamentet i deres bopælsland.
(5)
Kravet til disse borgere om at fremlægge en sådan attest bør derfor ophæves og erstattes af en erklæring om, at den pågældende person ikke har fortabt sin valgbarhed til Europa-Parlamentet, der skal indeholdes i den formelle erklæring, som det kræves, disse borgere fremlægger, som en del af deres anmeldelse.
(6)
Det bør kræves, at bopælslandet giver hjemlandet meddelelse om sådanne erklæringer, for at undersøge hvorvidt unionsborgeren faktisk har fortabt sin valgbarhed til Europa-Parlamentet i hjemlandet. Ved modtagelse af denne meddelelse bør hjemlandet fremsende de relevante oplysninger til bopælslandet inden for en tidsfrist, der gør det muligt at foretage en effektiv vurdering af kandidatens opstillingsberettigelse.
(7)
Fremsender hjemlandet ikke nævnte oplysninger rettidigt, bør dette ikke medføre fortabelse af valgbarhed i bopælslandet. Hvis de relevante oplysninger gives på et senere tidspunkt, bør bopælslandet gennem passende foranstaltninger og i henhold til procedurer fastlagt i dets nationale lovgivning sikre, at unionsborgere, som har fortabt retten til at opstille i deres hjemland, og som er blevet optaget på valglisterne eller allerede er blevet valgt, forhindres i at blive valgt eller i at udøve deres mandat.
(8)
Eftersom proceduren for opstillingsberettigelse i en medlemsstat nødvendigvis omfatter yderligere administrative skridt for en statsborger fra en anden medlemsstat end proceduren for statsborgere fra nævnte medlemsstat, bør det være muligt for medlemsstaterne at fastsætte en særlig tidsfrist for anmeldelse som kandidat for unionsborgere, som ikke er statsborgere i medlemsstaten end den, der er fastsat for nationale statsborgere. Enhver forskel i tidsfristen bør begrænses til det, der er nødvendigt og rimeligt for at tage hensyn til hjemlandets meddelelse af oplysninger i god tid med henblik på at afvise en kandidat, inden der opstilles kandidater. Fastsættelse af en særlig tidsfrist bør ikke berøre tidsfristerne for andre medlemsstaters forpligtelse til at fremsende oplysninger i henhold til direktiv 93/109/EF.
(9)
For at lette kommunikationen mellem de nationale myndigheder bør medlemsstaterne udpege et kontaktpunkt, der har ansvaret for at meddele oplysninger om sådanne kandidater.
(10)
For at sikre en mere effektiv identifikation af kandidater, som både er optaget på valglisten i deres hjemland og på valglisten i bopælslandet, bør listen over oplysninger, som kræves af unionsborgere ved anmeldelse som kandidat i bopælslandet, indeholde deres fødselsdato og fødested og seneste bopælsadresse i deres hjemland.
(11)
I henhold til den fælles politiske erklæring af 28. september 2011 fra medlemsstaterne og Kommissionen om forklarende dokumenter har medlemsstaterne forpligtet sig til i tilfælde, hvor det er berettiget, at lade meddelelsen af gennemførelsesforanstaltninger ledsage af et eller flere dokumenter, der forklarer forholdet mellem et direktivs bestanddele og de tilsvarende dele i de nationale gennemførelsesinstrumenter. I forbindelse med dette direktiv finder lovgiver, at fremsendelse af sådanne dokumenter er berettiget.
(12)
Direktiv 93/109/EF bør derfor ændres i overensstemmelse hermed -
VEDTAGET DETTE DIREKTIV:
Artikel 1
I direktiv 93/109/EF foretages følgende ændringer:
1)
I artikel 6 foretages følgende ændringer:
a)
Stk. 1 affattes således:
»1. En unionsborger, der har bopæl i en medlemsstat uden at være statsborger i landet, og som ved en individuel retslig eller administrativ afgørelse, forudsat at sidstnævnte kan gøres til genstand for retslig prøvelse, har fortabt sin valgbarhed i henhold til enten bopælslandets eller hjemlandets lovgivning, er ikke valgbar i bopælslandet ved valg til Europa-Parlamentet.«
b)
Stk. 2 affattes således:
»2. Bopælslandet forsikrer sig om, at en unionsborger, der har tilkendegivet ønske om at udøve sin ret til at lade sig opstille i landet, ikke har fortabt denne ret i hjemlandet ved en individuel retslig eller administrativ afgørelse, forudsat at sidstnævnte kan gøres til genstand for retslig prøvelse.«
c)
Følgende stykker tilføjes:
»3. Med henblik på gennemførelse af denne artikels stk. 2 fremsender bopælslandet den i artikel 10, stk. 1, omhandlede erklæring til hjemlandet. I samme øjemed fremsendes de fornødne og foreliggende oplysninger fra hjemlandet på behørig vis inden for fem arbejdsdage efter modtagelsen af meddelelsen eller, hvis det er muligt, inden for en kortere tidsfrist, hvis bopælslandet har anmodet herom. Disse oplysninger må kun omfatte angivelser, som er absolut nødvendige for gennemførelsen af denne artikel, og de må kun anvendes til dette formål.
Hvis bopælslandet ikke modtager oplysningerne inden for tidsfristen, accepteres kandidaten alligevel som kandidat.
4. Afkræfter oplysningerne erklæringens indhold, træffer bopælslandet, uanset om det modtager oplysningerne inden for tidsfristen eller senere, de nødvendige foranstaltninger i henhold til national lovgivning til at forhindre den pågældende i at lade sig opstille, eller hvis dette ikke er muligt, til at forhindre den pågældende i at blive valgt eller i at udøve sit mandat.
5. Medlemsstaterne udpeger et kontaktpunkt til at modtage og videregive de oplysninger, der er nødvendige for anvendelsen af stk. 3. De meddeler Kommissionen navn på og kontaktoplysninger for kontaktpunktet og alle ajourførte oplysninger eller ændringer vedrørende kontaktpunktet. Kommissionen fører en liste over kontaktpunkterne og stiller den til rådighed for medlemsstaterne.«.
2)
I artikel 10 foretages følgende ændringer:
a)
Stk. 1, litra a) affattes således:
»a)
nationalitet, fødselsdato og fødested, seneste adresse i hjemlandet og adresse i valgområdet i bopælslandet«.
b)
I stk. 1 tilføjes følgende litra:
»d)
at vedkommende ikke har fortabt retten til at opstille i hjemlandet gennem en individuel retslig eller administrativ afgørelse, forudsat at sidstnævnte kan gøres til genstand for retslig prøvelse.«
c)
Stk. 2 udgår.
Artikel 2
1. Medlemsstaterne sætter de nødvendige love og administrative bestemmelser i kraft for at efterkomme dette direktiv senest den 28. januar 2014. De underretter straks Kommissionen herom.
Disse love og bestemmelser skal ved vedtagelsen indeholde en henvisning til dette direktiv eller skal ved offentliggørelsen ledsages af en sådan henvisning. De nærmere regler for henvisningen fastsættes af medlemsstaterne.
2. Medlemsstaterne meddeler Kommissionen teksten til de vigtigste nationale retsforskrifter, som de udsteder på det område, der er omfattet af dette direktiv.
Artikel 3
Dette direktiv træder i kraft dagen efter offentliggørelsen i Den Europæiske Unions Tidende.
Artikel 4
Dette direktiv er rettet til medlemsstaterne.
Udfærdiget i Bruxelles, den 20. december 2012.
32013L0001
L 026/27
SLUŽBENI LIST EUROPSKE UNIJE
DIREKTIVA VIJEĆA 2013/1/EU
od 20. prosinca 2012.
o izmjeni Direktive 93/109/EZ u pogledu određenih detaljnih aranžmana za ostvarivanje pasivnog biračkog prava na izborima za Europski parlament za građane Unije koji borave u državi članici čiji nisu državljani
VIJEĆE EUROPSKE UNIJE,
uzimajući u obzir Ugovor o funkcioniranju Europske unije, a posebno njegov članak 22. stavak 2.,
uzimajući u obzir prijedlog Europske komisije,
uzimajući u obzir mišljenje Europskog parlamenta (1),
u skladu s posebnim zakonodavnim postupkom,
budući da:
(1)
Pravo svakog građanina Unije da glasuje i bude biran na izborima za Europski parlament u državi članici u kojoj ima boravište priznato je na temelju članka 20. stavka 2. točke (b) Ugovora o funkcioniranju Europske unije i članka 39. stavka 1. Povelje Europske unije o temeljnim pravima. Direktivom Vijeća 93/109/EZ od 6. prosinca 1993. o utvrđivanju detaljnih aranžmana za ostvarivanje aktivnog i pasivnog biračkog prava na izborima za Europski parlament za građane Unije koji borave u državi članici čiji nisu državljani (2) utvrđeni su aranžmani za ostvarivanje tog prava.
(2)
Izvještaji Komisije od 12. prosinca 2006. i od 27. listopada 2010. o primjeni Direktive 93/109/EZ na izbore godine 2004. i 2009. ukazali su na potrebu za izmjenom određenih odredbi Direktive 93/109/EZ.
(3)
Direktiva 93/109/EZ predviđa da je bilo koji građanin Unije kojemu je oduzeti pasivno biračko pravo prema pravu države članice u kojoj ima boravište ili pravu matične države članice spriječen ostvarivati to pravo u državi članici u kojoj ima boravište na izborima za Europski parlament. U tu svrhu, Direktivom 93/109/EZ zahtijeva se da građanin Unije, prilikom podnošenja zahtjeva za kandidiranje u državi članici koja nije njegova matična država članica, predoči potvrdu nadležnih administrativnih tijela u njegovoj matičnoj državi članici da mu nije oduzeto pasivno biračko pravo u toj državi članici ili da tim tijelima takvo oduzimanje nije poznato.
(4)
Poteškoće na koje ti građani nailaze prilikom utvrđivanja koja su tijela ovlaštena izdati navedenu potvrdu i prilikom pravovremenog dobivanja takve potvrde predstavljaju prepreke pri ostvarivanju pasivnog biračkog prava i dodatno smanjuju broj građana Unije koji se kandidiraju na izborima za Europski parlament u državi članici u kojoj imaju boravište.
(5)
Stoga bi bilo prikladno ukinuti obvezu podnošenja takve potvrde za navedene građane te zamijeniti potvrdu izjavom kojom se potvrđuje da dotičnoj osobi nije oduzeto pravo da se kandidira na izborima za Europski parlament, a koju je potrebno priložiti formalnoj izjavi koju su navedeni građani obvezni dostaviti u sklopu svojeg zahtjeva.
(6)
Država članica boravišta trebala bi biti dužna obavijestiti matičnu državu članicu o takvim izjavama kako bi se provjerilo je li građaninu Unije zaista oduzeto pravo kandidiranja na izborima za Europski parlament u matičnoj državi članici. Nakon primitka takve obavijesti, matična država članica trebala bi državi članici boravišta dostaviti relevantne informacije unutar roka koji omogućuje učinkovitu ocjenu prihvatljivosti kandidature.
(7)
Činjenica da matična država članica nije pravovremeno dostavila navedenu informaciju ne bi smjela rezultirati oduzimanjem pasivnog biračkog prava u državi članici boravišta. U slučaju kada su relevantne informacije naknadno dostavljene, država članica boravišta trebala bi, prikladnim mjerama i u skladu s postupcima predviđenima u nacionalnom pravu, osigurati da građani Unije kojima je oduzeto pasivno biračko pravo u njihovoj matičnoj državi članici i koji su bili registrirani na biračkom popisu ili su već izabrani, ne mogu biti izabrani, odnosno ne mogu izvršavati svoj mandat.
(8)
S obzirom na to da postupak utvrđivanja prihvatljivosti kandidature u državi članici obvezno podrazumijeva dodatne administrativne mjere za državljanina druge države članice u usporedbi s državljanima te države članice, države članice trebale bi imati mogućnost utvrđivanja drukčijeg roka unutar kojeg građani Unije koji nisu državljani te države članice podnose zahtjeve za kandidiranje, a koji se razlikuje od roka utvrđenog za državljane te države članice. Svaka razlika u rokovima trebala bi biti ograničena na ono što je potrebno i razmjerno kako bi se priopćene informacije matične države članice pravovremeno uzele u obzir, s ciljem odbijanja zahtjeva prije samog imenovanja kandidata. Utvrđivanje takvog posebnog roka ne bi smjelo utjecati na rokove utvrđene za obvezu drugih država članica da izvrše obavješćivanje u skladu s Direktivom 93/109/EZ.
(9)
Kako bi olakšale komunikaciju između nacionalnih tijela, države članice trebale bi imenovati jednu kontaktnu točku odgovornu za priopćivanje informacija u vezi s takvim kandidatima.
(10)
Kako bi se zajamčila učinkovitija identifikacija kandidata upisanih na izbornu listu u svojoj matičnoj državi članici i na izbornu listu u državi članici u kojoj imaju boravište, popis podataka koji se zahtijevaju od građana Unije prilikom podnošenja zahtjeva za kandidiranje u državi članici trebao bi sadržavati datum i mjesto njihovog rođenja, kao i posljednju adresu boravišta u njihovoj matičnoj državi članici.
(11)
U skladu sa Zajedničkom političkom izjavom država članica i Komisije od 28. rujna 2011. o dokumentima s objašnjenjima, države članice obvezale su se, u opravdanim slučajevima, svojoj obavijesti o mjerama za prenošenje priložiti jedan ili više dokumenata koji objašnjavaju odnos između sastavnih elemenata direktive i odgovarajućih dijelova nacionalnih instrumenata za prenošenje. U odnosu na ovu Direktivu, zakonodavac smatra da je takav prijenos dokumenata opravdan.
(12)
Direktivu 93/109/EZ trebalo bi stoga na odgovarajući način izmijeniti,
DONIJELO JE OVU DIREKTIVU:
Članak 1.
Direktiva 93/109/EZ mijenja se kako slijedi:
1.
Članak 6. mijenja se kako slijedi:
(a)
stavak 1. zamjenjuje se sljedećim:
„1. Bilo koji građanin Unije koji boravi u državi članici čiji nije državljanin i kojemu je, pojedinačnom sudskom odlukom ili administrativnom odlukom, pod uvjetom da potonja odluka može podlijegati pravnim lijekovima, oduzeto pasivno biračko pravo prema pravu države članice boravišta ili pravu njegove matične države članice, spriječen je ostvarivati to pravo u državi članici boravišta na izborima za Europski parlament.”;
(b)
stavak 2. zamjenjuje se sljedećim:
„2. Država članica boravišta provjerava je li građanima Unije koji su izrazili želju da tamo ostvare svoje pasivno biračko pravo oduzeto to pravo u matičnoj državi članici pojedinačnom sudskom odlukom ili administrativnom odlukom, pod uvjetom da potonja odluka može podlijegati pravnim lijekovima.”;
(c)
dodaju se sljedeći stavci:
„3. Za potrebe stavka 2. ovog članka, država članica boravišta obavješćuje matičnu državu članicu o izjavi navedenoj u članku 10. stavku 1. U tu svrhu, relevantne informacije kojima raspolaže matična država članica dostavljaju se na bilo koji prikladan način unutar pet radnih dana od dana primitka obavijesti ili, kada je to moguće, u kraćem roku ako je tako zatražila država članica boravišta. Takve informacije mogu uključivati samo detalje koji su nužni za provedbu ovog članka te se mogu koristiti samo u te svrhe.
Ako država članica boravišta unutar tog roka ne primi informacije, kandidat se usprkos tome prihvaća.
4. Ako su pružene informacije suprotne sadržaju izjave, država članica boravišta, bez obzira na to je li navedene informacije primila unutar roka ili kasnije, poduzima prikladne mjere u skladu sa svojim nacionalnim pravom, kako bi dotičnu osobu spriječila u kandidaturi ili, kada to nije moguće, kako bi spriječila da dotična osoba bude izabrana ili da izvršava svoj mandat.
5. Države članice imenuju kontaktnu točku za primanje i prosljeđivanje informacija potrebnih za primjenu stavka 3. One Komisiji šalju naziv i kontaktne podatke kontaktne točke, kao i sve ažurirane informacije ili promjene koje se na nju odnose. Komisija vodi popis kontaktnih točaka i stavlja ga na raspolaganje državama članicama.”;
2.
Članak 10. mijenja se kako slijedi:
(a)
u stavku 1. točka (a) zamjenjuje se sljedećim:
„(a)
svoje državljanstvo, datum i mjesto rođenja, posljednju adresu u matičnoj državi članici i svoju adresu na izbornom području države članice boravišta;”
(b)
stavku 1. se dodaje sljedeća točka:
„(d)
da mu u matičnoj državi članici nije oduzeto pasivno biračko pravo pojedinačnom sudskom odlukom ili administrativnom odlukom, pod uvjetom da potonja odluka može podlijegati pravnim lijekovima.”
(c)
stavak 2. briše se.
Članak 2.
1. Države članice do 28. siječnja 2014. donose zakone i druge propise potrebne za usklađivanje s ovom Direktivom. One o tome odmah obavješćuju Komisiju.
Kada države članice donose te mjere, one sadržavaju upućivanje na ovu Direktivu ili se na nju upućuje prilikom njihove službene objave. Načine tog upućivanja određuju države članice.
2. Države članice Komisiji dostavljaju tekst glavnih mjera nacionalnog prava koje donesu u području na koje se odnosi ova Direktiva.
Članak 3.
Ova Direktiva stupa na snagu sljedećeg dana od dana objave u Službenom listu Europske uije.
Članak 4.
Ova je Direktiva upućena državama članicama.
Sastavljeno u Bruxellesu 20. prosinca 2012.