KOMMISSIONENS DELEGEREDE FORORDNING (EU) Nr. 528/2014
af 12. marts 2014
om supplerende regler til Europa-Parlamentets og Rådets forordning (EU) nr. 575/2013 for så vidt angår reguleringsmæssige tekniske standarder vedrørende andre risici end deltarisiko ved optioner i den standardiserede markedsrisikometode
(EØS-relevant tekst)
EUROPA-KOMMISSIONEN HAR -
under henvisning til traktaten om Den Europæiske Unions funktionsmåde,
under henvisning til Europa-Parlamentets og Rådets forordning (EU) nr. 575/2013 af 26. juni 2013 om tilsynsmæssige krav til kreditinstitutter og investeringsselskaber og om ændring af forordning (EU) nr. 648/2012 (1), særlig artikel 329, stk. 3, tredje afsnit, artikel 352, stk. 6, tredje afsnit, og artikel 358, stk. 4, tredje afsnit, og
ud fra følgende betragtninger:
(1)
I lyset af beføjelsen i forordning (EU) nr. 575/2013 til at udvikle en række metoder til i institutters kapitalgrundlagskrav at afspejle andre risici end deltarisikoen »på en måde, der står i et rimeligt forhold til omfanget og kompleksiteten af institutternes aktiviteter i optioner og warrants«, er det hensigtsmæssigt at definere metoder med forskellige niveauer af kompleksitet og risikofølsomhed, som kan være egnet til forskellige typer af institutter. Det er derfor hensigtsmæssigt at fastsætte de følgende tre metoder ordnet efter stigende kompleksitet til måling af andre risici end deltarisiko ved optioner og warrants: i) den forenklede metode; ii) delta-plus-metoden; iii) scenarie-metoden. Denne ramme baseret på tre metoder gennemfører i det store og hele de retningslinjer vedrørende andre risici end deltarisiko, som er udstukket af Baselkomitéen for Banktilsyn (BCBS), med de nødvendige justeringer under hensyntagen til forordning (EU) nr. 575/2013. Dette har ydermere den fordel at sikre overensstemmelsen mellem EU's regler og internationalt aftalte minimumstandarder.
(2)
Da det er nødvendigt at give institutter, som anvender delta-plus-metoden, mulighed for at behandle ikke-kontinuerte optioner på en mere risikofølsom måde, bør institutterne på bestemte betingelser kunne kombinere de fastsatte metoder til måling af risikoen ved optioner og warrants, ikke kun koncerninternt, men også inden for individuelle juridiske enheder. For ikke desto mindre at undgå muligheden for selektiv anvendelse af metoderne i institutterne med henblik på at minimere kapitalgrundlagskravene bør kombinationen af metoder på et individuelt grundlag kun tillades på betingelse af, at institutterne forud for anvendelsen præciserer anvendelsesområdet for hver metode, således at der sikres en ensartet anvendelse over tid.
(3)
Andre risici end deltarisikoen ved optioner og warrants kan omfatte - men er ikke begrænset til - risikoen for ændringer i instrumentets gamma, benævnt »gammarisiko« eller »konveksitetsrisiko«, jf. artikel 4, stk. 1, litra a), i denne forordning, risikoen for ændringer i dets vega, benævnt »vegarisiko« eller »volatilitetsrisiko«, jf. artikel 4, stk. 1, litra b), i denne forordning, risikoen for ændringer i rentesatser, benævnt »renterisiko« eller »rhorisiko«, ikke-lineariteter, som ikke kan fanges af gammarisikoen, samt risikoen for implicit samvariation, når optioner eller warrants er knyttet til en kurv af instrumenter. Af disse risici er kun gamma- og vegarisici af en væsentlighed, som retfærdiggør krav til kapitalgrundlaget, selv for mere komplekse institutter, og kun disse typer af risici bør derfor medtages i beregningen af kapitalgrundlagskravene. Forordning (EU) nr. 575/2013 pålægger institutterne at indhente forudgående tilladelse fra deres kompetente myndigheder til at benytte en intern model til beregning af delta. Anvendelsen af metoderne til måling af andre risici end deltarisiko skal imidlertid overvåges og vurderes inden for rammerne af institutternes tilsyns- og evalueringsproces, jf. bestemmelserne i Europa-Parlamentets og Rådets direktiv 2013/36/EU (2). Scenarie-metodens større kompleksitet nødvendiggør desuden en tættere overvågning foretaget af de kompetente myndigheder, og institutternes anvendelse heraf bør derfor være underkastet præcise betingelser, såvel forud for dens første anvendelse som løbende.
(4)
Da artikel 330 i forordning (EU) nr. 575/2013 vedrørende behandlingen af »fixed-to-floating«-renteswaps kun finder anvendelse på renterisiko, bør den ikke tages i betragtning i forbindelse med visse finansielle instrumenter såsom swaptioner (optioner på swaps).
(5)
Bestemmelserne i denne forordning er nært forbundne, eftersom de alle behandler måling af andre risici end deltarisiko ved optioner og warrants i relation til forskellige underliggende instrumenter. For at sikre sammenhængen mellem disse bestemmelser, som bør træde i kraft samtidigt, og for at personer, som er omfattet af disse forpligtelser, lettere kan få et samlet overblik over og en samlet adgang til dem, er det ønskeligt at samle alle reguleringsmæssige tekniske standarder, som forordning (EU) nr. 575/2013 fastsætter i relation til dette emne, i en enkelt forordning.
(6)
Denne forordning er baseret på det udkast til reguleringsmæssige tekniske standarder, som Den Europæiske Banktilsynsmyndighed har forelagt Kommissionen.
(7)
Den Europæiske Banktilsynsmyndighed har afholdt åbne offentlige høringer om udkastet til reguleringsmæssige tekniske standarder, som ligger til grund for denne forordning, analyseret de potentielle omkostninger og fordele samt indhentet en udtalelse fra interessentgruppen for banker, der er nedsat i henhold artikel 37 i forordning (EU) nr. 1093/2010 (3) -
VEDTAGET DENNE FORORDNING:
Artikel 1
Fastlæggelse af kapitalgrundlagskravene i relation til andre risici end deltarisiko ved optioner og warrants
1. Institutterne skal beregne deres kapitalgrundlagskrav i relation til markedsrisici ved optioner og warrants i form af andre risici end deltarisiko som fastsat i artikel 329, stk. 3, artikel 352, stk. 6, og artikel 358, stk. 4, i forordning (EU) nr. 575/2013 efter en af følgende metoder:
a)
den forenklede metode, jf. artikel 2 og 3 i denne forordning
b)
delta-plus-metoden, jf. artikel 4, 5 og 6 i denne forordning
c)
scenarie-metoden, jf. artikel 7, 8 og 9 i denne forordning.
2. Ved beregning af kapitalgrundlagskravene på et konsolideret grundlag kan institutterne kombinere anvendelsen af forskellige metoder. På et individuelt grundlag må institutterne kun kombinere scenarie-metoden og delta-plus-metoden på de betingelser, som fastsættes i artikel 4-9.
3. Med henblik på beregningen nævnt i stk. 1 skal institutterne følge nedenstående trin:
a)
Nedbryde kurvene af optioner eller warrants i deres grundlæggende bestanddele.
b)
Nedbryde caps og floors eller andre optioner knyttet til forskellige perioderenter i en kæde af uafhængige optioner knyttet til forskellige tidsperioder (»caplets« og »floorlets«).
c)
Optioner eller warrants knyttet til »fixed-to-floating«-renteswaps skal behandles som optioner eller warrants knyttet til swappens fastrentedel.
d)
Optioner eller warrants knyttet til mere end et af de i artikel 5, stk. 3, beskrevne underliggende instrumenter skal behandles som en kurv af optioner eller warrants, hvor hver option har et særskilt underliggende instrument.
Artikel 2
Betingelser for anvendelse af den forenklede metode
Institutter, som kun køber optioner og warrants, kan benytte den forenklede metode.
Artikel 3
Fastlæggelse af kapitalgrundlagskravene efter den forenklede metode
1. Institutter, som anvender den forenklede metode, beregner kapitalgrundlagskravene i relation til andre risici end deltarisiko ved call- og put-optioner eller warrants som det højeste beløb mellem nul og differencen mellem følgende værdier:
a)
bruttobeløbet som beskrevet i stk. 2-5
b)
det risikovægtede deltaækvivalente beløb, som beregnes som markedsværdien af det underliggende instrument multipliceret med delta og derefter multipliceret med en af de følgende relevante vægte:
i)
for specifik og generel egenkapital- eller renterisiko, jf. tredje del, afsnit IV, kapitel 2, i forordning (EU) nr. 575/2013
ii)
for råvarerisiko, jf. tredje del, afsnit IV, kapitel 4, i forordning (EU) nr. 575/2013 samt
iii)
for valutarisiko, jf. tredje del, afsnit IV, kapitel 3, i forordning (EU) nr. 575/2013.
2. For optioner eller warrants, som falder ind under en af de følgende to kategorier, fastlægges bruttobeløbet omtalt i stk. 1 efter stk. 3-4:
a)
hvis køberen har en ubetinget ret til at købe det underliggende aktiv til en på forhånd fastsat pris ved udløb eller på et hvert tidspunkt før denne dato, og hvor sælgeren er forpligtet til at efterkomme købers anmodning (»simple call- optioner eller warrants«)
b)
hvis køberen har en ubetinget ret til at sælge det underliggende aktiv på samme måde som beskrevet under litra a) (»simple put-optioner eller warrants«).
3. Bruttobeløbet omhandlet i stk. 1 beregnes som det højeste beløb mellem nul og markedsværdien af det underliggende værdipapir multipliceret med summen af kapitalgrundlagskravene i relation til specifik og generel markedsrisiko for det underliggende værdipapir fratrukket den eventuelle fortjeneste ved udnyttelse her og nu af optionen (»in the money«), såfremt en af følgende betingelser er opfyldt:
a)
optionen eller warranten indebærer en ret til at sælge det underliggende aktiv (»lang put«) og kombineres med beholdninger af det underliggende aktiv (»lang position i det underliggende instrument«)
b)
optionen eller warranten indebærer en ret til at købe det underliggende aktiv (»lang call«) og kombineres med et løfte om salg i det underliggende instrument (»kort position i det underliggende aktiv«).
4. Såfremt optionen eller warranten indebærer en ret til at købe det underliggende aktiv (»lang call«) eller en ret til at sælge det underliggende aktiv (»lang put«), udgør det i stk. 1 omhandlede bruttobeløb det mindste af de følgende to beløb:
a)
markedsværdien af det underliggende værdipapir multipliceret med summen af kapitalgrundlagskravene i relation til specifik og generel markedsrisiko for det underliggende aktiv
b)
værdien af positionen fastlagt ved markedsværdimetoden eller modelværdimetoden, jf. artikel 104, stk. 2, litra b) og c), i forordning (EU) nr. 575/2013 (»markedsværdi af option eller warrant«).
5. For alle typer af optioner eller warrants, som ikke har de i stk. 2 beskrevne egenskaber, udgør bruttobeløbet, jf. stk. 1, markedsværdien af optionen eller warranten.
Artikel 4
Oversigt over fastlæggelsen af kapitalgrundlagskravene efter delta-plus-metoden
1. Såfremt institutterne vælger at anvende delta-plus-metoden i forbindelse med optioner og warrants, hvis gamma er en kontinuert funktion af prisen på det underliggende instrument, og hvis vega er en kontinuert funktion af den implicitte volatilitet (»kontinuerte optioner og warrants«), skal kapitalgrundlagskravene i relation til andre risici end deltarisiko ved optioner og warrants beregnes som summen af følgende krav:
a)
kapitalgrundlagskravene i relation til den partielle afledede af delta med hensyn til prisen på det underliggende instrument, som for optioner eller warrants baseret på obligationer er den partielle afledede af delta med hensyn til »yield to maturity« af den underliggende obligation og for swaptioner er den partielle afledede af delta med hensyn til swap raten
b)
kapitalgrundlagskravene i relation til den første ordens partielle afledede af værdien af en option eller en warrant med hensyn til den implicitte volatilitet.
2. Den implicitte volatilitet bestemmes som den værdi af volatiliteten i formlen til prisfastsættelse af optioner eller warrants, for hvilken - givet en bestemt prisfastsættelsesmodel og givet niveauet af alle øvrige observerbare prisparametre - den teoretiske pris på optionen eller warranten er lig med markedsværdien, idet »markedsværdi« skal forstås som beskrevet i artikel 3, stk. 4.
3. Kapitalgrundlagskravene i relation til andre risici end deltarisiko ved ikke-kontinuerte optioner eller warrants fastlægges som følger:
a)
såfremt en option eller en warrant er købt, som det højeste beløb mellem nul og forskellen mellem følgende værdier:
i)
markedsværdien af optionen eller warranten forstået som beskrevet i artikel 3, stk. 4
ii)
det risikovægtede deltaækvivalente beløb forstået som beskrevet i artikel 3, stk. 1, litra b)
b)
såfremt en option eller en warrant er solgt, som det højeste beløb mellem nul og forskellen mellem følgende værdier:
i)
den relevante markedsværdi af det underliggende aktiv, som bestemmes ved enten den størst mulige betaling ved udløb, hvis denne betaling er fastsat i aftalen, eller markedsværdien af det underliggende aktiv eller den faktiske nominelle værdi, hvis ingen størst mulig betaling ved udløb er fastsat i aftalen
ii)
det risikovægtede deltaækvivalente beløb forstået som beskrevet i artikel 3, stk. 1, litra b).
4. Den værdi af gamma og vega, som anvendes ved beregningen af kapitalgrundlagskravene, skal beregnes ved benyttelse af en hensigtsmæssig prisfastsættelsesmodel, jf. artikel 329, stk. 1, artikel 352, stk. 1, og artikel 358, stk. 3, i forordning (EU) nr. 575/2013. Hvis enten gamma eller vega ikke kan beregnes i overensstemmelse med dette stykke, skal kapitalgrundlagskravene i relation til andre risici end deltarisiko beregnes efter stk. 3.
Artikel 5
Fastlæggelse af kapitalgrundlagskravene i relation til gammarisiko efter delta-plus-metoden
1. Med henblik på artikel 4, stk. 1, litra a), skal kapitalgrundlagskravene i relation til gammarisiko beregnes ved hjælp af en procedure bestående af nedennævnte følge af trin:
a)
For hver enkelte option eller warrant beregnes en gammaeffekt.
b)
Gammaeffekten for de enkelte optioner eller warrants, som er knyttet til den samme specifikke underliggende type, lægges sammen.
c)
Den absolutte værdi af summen af alle negative værdier fra trin b) udgør kapitalgrundlagskravene i relation til gammarisiko. Der ses bort fra positive værdier fra trin b).
2. Med henblik på det i stk. 1, litra a), beskrevne trin beregnes gammaeffekter i overensstemmelse med formlen beskrevet i bilag I.
3. Med henblik på det i stk. 1, litra b), beskrevne trin, skal ved en »specifik underliggende type« forstås:
a)
for renter i samme valuta: hvert løbetidsbånd som fastsat i tabel 2 i artikel 339 i forordning (EU) nr. 575/2013
b)
for aktier og aktieindeks: hvert marked som defineret i det regelsæt, som skal udarbejdes i henhold til artikel 341, stk. 3, i forordning (EU) nr. 575/2013
c)
for fremmed valuta og guld: hvert valutapar og guld
d)
for råvarer: råvarer, der betragtes som identiske som defineret i artikel 357, stk. 4, i forordning (EU) nr. 575/2013.
Artikel 6
Fastlæggelse af kapitalgrundlagskravene i relation til vegarisiko efter delta-plus-metoden
Med henblik på artikel 4, stk. 1, litra b), skal kapitalgrundlagskravene i relation til vegarisiko beregnes ved hjælp af en procedure bestående af nedennævnte følge af trin:
a)
For hver enkelte option fastlægges værdien af vega.
b)
For hver enkelte option beregnes en forudsat ændring på plus/minus 25 % i den implicitte volatilitet, idet »implicit volatilitet« skal forstås som beskrevet i artikel 4, stk. 2.
c)
For hver enkelte option multipliceres vegaværdien fra trin a) med den antagne ændring i den implicitte volatilitet fra trin b).
d)
For hver specifikke underliggende type forstået som beskrevet i artikel 5, stk. 3, lægges værdierne fra trin c) sammen.
e)
Summen af de absolutte værdier fra trin d) udgør de samlede kapitalgrundlagskrav i relation til vegarisiko.
Artikel 7
Betingelser for anvendelse af scenarie-metoden
Institutterne kan benytte scenariemetoden, hvis de opfylder alle de følgende krav:
a)
De har etableret en risikokontrolfunktion, som overvåger risikoen ved institutternes optionsportefølje og afrapporterer resultaterne til ledelsen.
b)
De har underrettet de kompetente myndigheder om et på forhånd fastlagt udsnit af eksponeringer, som skal dækkes af denne metode på en ensartet måde over tid.
c)
De integrerer resultaterne fra scenarie-metoden i den interne afrapportering til instituttets ledelse.
Med henblik på litra c) skal institutterne fastlægge de nøjagtige positioner, som hører under scenarie-metoden, herunder produkttype eller handelsenhed portefølje, den specifikke metode til forvaltning af risici ved sådanne positioner, IT-applikationen, som finder anvendelse i forbindelse med sådanne positioner samt en begrundelse for at henregne disse positioner til scenarie-metoden set i forhold til de positioner, som er henregnet til andre metoder.
Artikel 8
Definition af scenarie-matricen ifølge scenarie-metoden
1. Instituttet fastlægger for hver specifikke underliggende type omhandlet i artikel 5, stk. 3, en scenarie-matrice, som indeholder en række scenarier.
2. Scenarie-matricens første dimension består af ændringer i prisen på den underliggende type over og under dens aktuelle værdi. Denne skala består af følgende:
a)
for renteoptioner eller warrants: plus/minus den forudsatte renteændring ifølge søjle fem, tabel 2, i artikel 339 i forordning (EU) nr. 575/2013
b)
for optioner eller warrants knyttet til aktier eller aktieindeks: plus/minus vægtningen ifølge artikel 343 i forordning (EU) nr. 575/2013
c)
for optioner eller warrants knyttet til fremmed valuta og guld: plus/minus vægtningen ifølge artikel 351 i forordning (EU) nr. 575/2013 eller, hvor det er relevant, vægtningen ifølge artikel 354 i forordning (EU) nr. 575/2013
d)
for råvareoptioner (warrants): plus/minus vægtningen ifølge artikel 360, stk. 1, litra a), i forordning (EU) nr. 575/2013.
3. Prisændringerne i den underliggende type skal fastlægges ved hjælp af en inddeling bestående af mindst syv punkter, heri medregnet den aktuelle observation, som inddeler skalaen omhandlet i stk. 2 i lige store intervaller.
4. Scenarie-matricens anden dimension fastlægges ved ændringer i volatiliteten. Skalaen for ændringerne i volatiliteten skal være mellem plus/minus 25 % af den implicitte volatilitet, idet implicit volatilitet skal forstås som beskrevet i artikel 4, stk. 2. Skalaens inddeling skal bestå af mindst tre punkter, heri medregnet en ændring på 0 %, som inddeler skalaen i lige store intervaller.
5. Scenarie-matricen er fastlagt ved alle mulige kombinationer af punkterne omhandlet i stk. 3 og 4. Hver kombination udgør et særskilt scenarie.
Artikel 9
Fastlæggelse af kapitalgrundlagskravene efter scenarie-metoden
Efter scenarie-metoden skal kapitalgrundlagskravene i relation til andre risici end deltarisiko ved optioner eller warrants beregnes ved hjælp af en procedure bestående af nedennævnte følge af trin:
a)
For hver enkelt option eller warrant anvendes alle scenarier nævnt i artikel 8 til at simulere et nettotab eller en nettogevinst svarende til hvert scenario. Denne simulation skal udføres ved hjælp af »full revaluation«-metoder og simulere prisændringerne ved brug af prisfastsættelsesmodeller og uden anvendelse af lokale tilnærmelser til disse modeller.
b)
For hver specifik underliggende type omhandlet i artikel 5, stk. 3, sammenlægges værdierne vedrørende de enkelte scenarier, som resulterer af beregningen jf. litra a).
c)
For hver specifik underliggende type omhandlet i artikel 5, stk. 3, beregnes det »relevante scenarie« som det scenarie, for hvilket værdierne fra trin b) resulterer i det største tab eller den laveste gevinst, såfremt der ikke forekommer tab.
d)
For hver specifik underliggende type omhandlet i artikel 5, stk. 3, beregnes kapitalgrundlagskravene i overensstemmelse med formlen beskrevet i bilag II.
e)
De samlede kapitalgrundlagskrav i relation til andre risici end deltarisiko ved optioner eller warrants udgøres af summen af kapitalgrundlagskravene fra beregningen på trin d) for alle specifikke underliggende typer omhandlet i artikel 5, stk. 3.
Artikel 10
Ikrafttræden
Denne forordning træder i kraft på tyvendedagen efter offentliggørelsen i Den Europæiske Unions Tidende.
Denne forordning er bindende i alle enkeltheder og gælder umiddelbart i hver medlemsstat.
Udfærdiget i Bruxelles, den 12. marts 2014.
DELEGIRANA UREDBA KOMISIJE (EU) br. 528/2014
оd 12. ožujka 2014.
o dopuni Uredbe (EU) br. 575/2013 Europskog parlamenta i Vijeća u pogledu regulatornih tehničkih standarda za rizike osim delta-rizika za opcije u standardiziranom pristupu tržišnom riziku
(Tekst značajan za EGP)
EUROPSKA KOMISIJA,
uzimajući u obzir Ugovor o funkcioniranju Europske unije,
uzimajući u obzir Uredbu (EU) br. 575/2013 Europskog parlamenta i Vijeća od 26. lipnja 2013. o bonitetnim zahtjevima za kreditne institucije i investicijska društva i o izmjeni Uredbe (EU) br. 648/2012 (1), a posebno članak 329. stavak 3. treći podstavak, članak 352. stavak 6. treći podstavak i članak 358. stavak 4. treći podstavak te Uredbe,
budući da:
(1)
S obzirom na mandat iz Uredbe (EU) br. 575/2013 za izradu više metoda za obuhvaćanje drugih rizika, osim delta-rizika, u kapitalnim zahtjevima institucija „na način koji je razmjeran opsegu i složenosti poslovanja institucija vezano uz opcije i varante”, primjereno je osmisliti pristupe s različitim razinama složenosti i osjetljivosti na rizik koji mogu biti prikladni za različite profile institucija. Stoga je primjereno predvidjeti tri pristupa po redu složenosti kako bi se izmjerili rizici osim delta-rizika za opcije i varante: i. pojednostavnjeni pristup; ii. pristup delta-plus; iii. scenarijski pristup. Taj okvir, koji se temelji na trima pristupima, velikim dijelom primjenjuje okvir za rizike osim delta-rizika koji je osmislio Bazelski odbor za nadzor banaka (BCBS) uz potrebne prilagodbe kako bi se u obzir uzela Uredba (EU) br. 575/2013. Time se dodatno osigurava dosljednost između pravila Unije i međunarodno priznatih minimalnih standarda.
(2)
S obzirom na to da je institucijama koje primjenjuju pristup delta-plus potrebno omogućiti tretman nekontinuiranih opcija na način koji je osjetljiviji na rizik, institucije trebaju moći kombinirati pristupe za mjerenje rizika za opcije i varante u skladu s određenim uvjetima, ne samo unutar grupa već i unutar pojedinih pravnih subjekata. Unatoč tome, kako bi se izbjegla mogućnost da institucije selektivno primjenjuju pristupe kako bi umanjile svoje kapitalne zahtjeve, kombinacija pristupa treba se dopustiti na pojedinačnoj osnovi samo pod uvjetom da institucije odrede opseg primjene svakog pristupa prije nego što ga počnu koristiti, kako bi ga dosljedno primjenjivali.
(3)
Rizici osim delta-rizika povezani s opcijama i varantima mogu obuhvatiti, ali ne isključuju rizike koji nastaju zbog promjena u gama-koeficijentu instrumenta koji se naziva „gama -rizik” ili „rizik konveksnosti” kako je utvrđen u članku 4. stavku 1. točki (a) ove Uredbe, rizike koji nastaju zbog promjena u vega koeficijentu koji se nazivaju „vega-rizik” ili „rizik volatilnosti” kako je utvrđeno u članku 4. stavku 1. točki (b) ove Uredbe, rizika koji nastaju zbog promjena u kamatnim stopama koji se nazivaju „rizik kamatne stope” ili „ro-rizik”, nelinearnosti koje ne može obuhvatiti gama-rizik i rizik pretpostavljene korelacije o košaricama opcija ili varanta. Od tih rizika samo su gama-rizici i vega-rizici takve značajnosti koja opravdava nametanje kapitalnih zahtjeva, čak i za složenije institucije, i stoga samo te vrste rizika treba obuhvatiti u izračunu kapitalnih zahtjeva. Uredbom (EU) br. 575/2013 zahtijeva se od institucija da pribave prethodno odobrenje nadležnog tijela za uporabu internog modela za izračun delta-koeficijenta. Međutim, uporabu pristupa za rizike osim delta-rizika treba pratiti i ocijeniti u okviru postupka nadzorne provjere i ocjene institucija koji su utvrđeni odredbama Direktive 2013/36/EU Europskog parlamenta i Vijeća (2). Nadalje, veća složenost scenarijskog pristupa zahtijeva bolje praćenje nadležnih tijela i stoga taj pristup koji rabe institucije treba podlijegati specificiranim uvjetima primjene, prije prve uporabe i tijekom uporabe.
(4)
S obzirom na to da se članak 330. Uredbe (EU) br. 575/2013 o tretiranju ugovora o razmjeni promjenjive i fiksne kamatne stope primjenjuje samo za potrebe kamatnog rizika, ne treba se uzimati za obzir za određene financijske instrumente, npr. za ugovore o razmjeni.
(5)
Odredbe u ovoj Uredbi blisko su povezane jer se sve odnose na mjerenje rizika osim delta-rizika za opcije i varante povezane s različitim odnosnim instrumentima. Kako bi se osigurala dosljednost među tim odredbama koje bi trebale stupiti na snagu u isto vrijeme te kako bi se osobama koje podliježu tim obvezama omogućila široka preglednost i jednostavan pristup tim odredbama, poželjno je jednom uredbom obuhvatiti sve regulatorne tehničke standarde u vezi s ovim pitanjem propisane Uredbom (EU) br. 575/2013.
(6)
Ova se Uredba temelji na nacrtu regulatornih tehničkih standarda koji je Europsko nadzorno tijelo za bankarstvo dostavilo Komisiji.
(7)
Europsko nadzorno tijelo za bankarstvo provelo je otvoreno javno savjetovanje o nacrtu regulatornih tehničkih standarda na kojem se temelji ova Uredba, izvršilo analizu mogućih povezanih troškova i koristi te zatražilo očitovanje Interesne skupine za bankarstvo osnovane u skladu s člankom 37. Uredbe (EU) br. 1093/2010 (3),
DONIJELA JE OVU UREDBU:
Članak 1.
Određivanje kapitalnih zahtjeva za rizik osim delta-rizika za opcije i varante
1. Institucije izračunavaju svoje kapitalne zahtjeve za tržišni rizik u odnosu na rizik osim delta-rizika za opcije i varante kako je propisano člankom 329. stavkom 3., člankom 352. stavkom 6. i člankom 358. stavkom 4. Uredbe (EU) br. 575/2013 u skladu s jednim od sljedećih pristupa:
(a)
pojednostavnjeni pristup kako je utvrđeno člancima 2. i 3. ove Uredbe;
(b)
pristup delta-plus kako je utvrđeno člancima 4., 5. i 6. ove Uredbe;
(c)
scenarijski pristup kako je utvrđeno člancima 7., 8. i 9. ove Uredbe.
2. Pri izračunu kapitalnih zahtjeva na konsolidiranoj osnovi institucije mogu kombinirati uporabu različitih pristupa. Na pojedinačnoj osnovi institucije mogu kombinirati samo scenarijski pristup i pristup delta-plus pod uvjetima utvrđenima u člancima 4. do 9.
3. Za potrebe izračuna iz stavka 1. institucije poduzimaju sljedeće korake:
(a)
raščlambu košarica opcija ili varanta u njihove osnovne sastavne dijelove;
(b)
raščlambu opcija gornje granice i opcije donje granice ili drugih opcija koje se odnose na kamatne stope različitih datuma u lanac neovisnih opcija koje se odnose na različita razdoblja („caplet” i „floorlet”);
(c)
tretman opcija ili varanta u ugovorima s fiksnim do promjenjivim kamatnim stopama u opcije ili varante u ugovoru s fiksnom kamatom;
(d)
tretman opcija ili varanta koji se odnose na više od jednog odnosnog instrumenta među onima opisanima u članku 5. stavku 3., kao košarice opcija ili varanta pri čemu svaka opcija ima jedan jasan odnosni instrument.
Članak 2.
Uvjeti za primjenu pojednostavnjenog pristupa
Institucije koje samo kupuju opcije i varante mogu koristiti samo pojednostavnjeni pristup.
Članak 3.
Određivanje kapitalnih zahtjeva u skladu s pojednostavnjenim pristupom
1. Institucije koje primjenjuju pojednostavnjeni pristup izračunavaju kapitalne zahtjeve u vezi s rizicima osim delta-rizika za opcije kupnje i prodaje ili za varante kao veći iznos između nule i razlike među sljedećim vrijednostima:
(a)
bruto iznosa, kako je opisan u stavcima 2. do 5.;
(b)
iznosa delta ekvivalenta ponderiranog rizikom koji se izračunava kao tržišna vrijednost odnosnog instrumenta, pomnožena delta-koeficijentom i zatim pomnožena jednim od sljedećih relevantnih pondera:
i.
za specifični i opći rizik vlasničkih instrumenata ili kamatni rizik, u skladu s trećim dijelom glavom IV. poglavljem 2. Uredbe (EU) br. 575/2013;
ii.
za robni rizik u skladu s trećim dijelom glavom IV. poglavljem 4. Uredbe (EU) br. 575/2013; i
iii.
za valutni rizik u skladu s trećim dijelom glavom IV. poglavljem 3. Uredbe (EU) br. 575/2013.
2. Za opcije ili varante koji su obuhvaćeni jednom od sljedeće dvije kategorije, bruto iznos iz stavka 1. određuje se u skladu sa stavcima 3. i 4.:
(a)
ako kupac ima bezuvjetno pravo kupiti odnosnu imovinu po unaprijed određenoj cijeni na datum isteka ili u bilo koje doba prije datuma isteka te ako kupac ima obvezu ispuniti potražnju kupca („jednostavna opcija kupnje ili jednostavni varanti”);
(b)
ako kupac ima bezuvjetno pravo prodati odnosnu imovinu na isti način kako je opisano u točki (a) („jednostavna opcija prodaje ili jednostavni varanti”).
3. Bruto iznos iz stavka 1. izračunava se kao maksimum između nule i tržišne vrijednosti odnosnog vrijednosnog papira pomnožen sa zbrojem specifičnih i općih tržišnih rizika kapitalnih zahtjeva za odnosni instrument minus iznos profita, ako ga ima, koji je rezultat izvršenja opcije odmah („in the money”) ako je ispunjen jedan od sljedećih uvjeta:
(a)
opcija ili varant obuhvaća pravo na prodaju odnosne imovine („duga prodaja”) i kombinira se s ulaganjima u odnosnoj imovini („duga pozicija u odnosnom instrumentu”);
(b)
opcija ili varant obuhvaća pravo na kupnju odnosne imovine („duga kupnja”) i kombinira se s obećanjem da se ulaganje proda u odnosnom instrumentu („kratka pozicija u odnosnom instrumentu”).
4. Ako opcija ili varant obuhvaćaju pravo na kupnju odnosne imovine („duga kupnja”) ili pravo na prodaju odnosne imovine („duga prodaja”) bruto iznos iz stavka 1. manji je od sljedeća dva iznosa:
(a)
tržišne vrijednosti odnosnog vrijednosnog papira pomnoženog zbrojem specifičnih i općih zahtjeva tržišnog rizika za odnosnu imovinu;
(b)
vrijednosti pozicije koja se određuje metodom vrednovanja po tržišnoj vrijednosti ili metodom vrednovanja po modelu kako je propisano člankom 104. stavkom 2. točkama (b) i (c) Uredbe (EU) br. 575/2013 („tržišna vrijednost opcije ili varanta”).
5. Za sve vrste opcija ili varanta koje nemaju značajke iz stavka 2. bruto iznos iz stavka 1. tržišna je vrijednost opcije ili varanta.
Članak 4.
Pregled određivanja kapitalnih zahtjeva u skladu s pristupom delta-plus
1. Ako se institucije odluče primjenjivati pristup delta-plus za opcije i varante kojima je gama koeficijent kontinuirana funkcija u cijeni odnosnog instrumenta i kojima je vega koeficijent stalna funkcija u pretpostavljenoj volatilnosti („kontinuirane opcije i varanti”) kapitalni zahtjevi za rizike osim delta-rizika za opcije ili varante izračunavaju se kao zbroj sljedećih zahtjeva:
(a)
kapitalni zahtjevi u vezi s djelomičnom izvedenicom delta-koeficijenta u odnosu na cijenu odnosnog instrumenta, što je za opcije obveznica ili varante djelomična izvedenica delta koeficijenta s naznakom prinosa do dospijeća za odnosnu obveznicu, a za opcije na ugovor o razmjeni djelomična je izvedenica u odnosu na stopu razmjene;
(b)
zahtjev koji se odnosi na prvu djelomičnu izvedenicu vrijednosti opcije ili varanta u odnosu na pretpostavljenu volatilnost.
2. Pod pretpostavljenom volatilnosti podrazumijeva se vrijednost volatilnosti u formuli za određivanje cijene opcije ili varanta za koju je s obzirom na određeni model za određivanje cijene i s obzirom na razinu svih drugih uočljivih cjenovnih parametara teoretska cijena opcije ili varanta jednaka njihovoj tržišnoj vrijednosti, pri čemu se „tržišna vrijednost” tumači na način opisan u članku 3. stavku 4.
3. Kapitalni zahtjevi za rizike osim delta rizika koji su povezani s nekontinuiranim opcijama ili varantima određuju se kako slijedi:
(a)
ako su opcije ili varanti kupljeni, kao maksimalni iznos između nule i razlike između sljedećih vrijednosti:
i.
tržišne vrijednosti opcije ili varanta, tumačene na način opisan u članku 3. stavku 4.;
ii.
iznosa jednakog ponderiranom riziku delta-ekvivalenta, tumačenog na način opisan u članku 3. stavku 1. točki (b);
(b)
ako su opcije ili varanti prodani, kao maksimalni iznos između nule i razlike između sljedećih iznosa:
i.
odgovarajuće tržišne vrijednosti odnosne imovine koja podrazumijeva najveću moguću naplatu na dan isteka, ako je ugovorno utvrđena ili tržišnu vrijednost odnosne imovine ili učinkovite zamišljene vrijednosti ako najveća moguća naplata nije ugovorno utvrđena;
ii.
iznosa jednakog ponderiranom riziku delta-ekvivalenta, tumačenog na način opisan u članku 3. stavku 1. točki (b).
4. Vrijednost za gama-koeficijent i vega-koeficijent koji se koriste u izračunu kapitalnih zahtjeva izračunava se uporabom odgovarajućeg modela za određivanje cijena iz članka 329. stavka 1., članka 352. stavka 1. i članka 358. stavka 3. Uredbe (EU) br. 575/2013. Ako se gama-koeficijenti ili vega-koeficijenti ne mogu izračunati u skladu s ovim stavkom, kapitalni zahtjevi za rizike koji nisu delta-rizici izračunavaju se u skladu sa stavkom 3.
Članak 5.
Određivanje kapitalnih zahtjeva za gama rizik u skladu s pristupom delta-plus
1. Za potrebe članka 4. stavka 1. točke (a) kapitalni zahtjevi za gama rizik izračunavaju se postupkom koji se sastoji od sljedećeg niza koraka:
(a)
gama učinak izračunava se za svaku pojedinačnu opciju ili varant;
(b)
gama učinci pojedinačnih opcija ili varanta koji se odnose na jednaku zasebnu vrstu odnosnog instrumenta zbrajaju se;
(c)
apsolutna vrijednost zbroja svih negativnih vrijednosti koja proizlazi iz koraka (b) daje kapitalne zahtjeve za gama-rizik. Pozitivne vrijednosti koje proizlaze iz koraka (b) zanemaruju se.
2. Za potrebe koraka u stavku 1. točki (a) gama učinci izračunavaju se u skladu s formulom opisanom u Prilogu I.
3. Za potrebe koraka u stavku 1. točki (b) zasebna vrsta odnosnog instrumenta jest:
(a)
za kamatne stope u istoj valuti: svaki razred dospijeća kako je utvrđeno u članku 339. tablici 2. Uredbe (EU) br. 575/2013;
(b)
za vlasničke instrumente i dioničke indekse: svako tržište kako je definirano u pravilima koja su u pripremi u skladu s člankom 341. stavkom 3. Uredbe (EU) 575/2013;
(c)
za strane valute i zlato: svaki par valuta i zlato;
(d)
za robu: roba koja se smatra istovjetnoj utvrđenoj u članku 357. stavku 4. Uredbe (EU) br. 575/2013.
Članak 6.
Određivanje kapitalnih zahtjeva za vega-rizik u skladu s pristupom delta-plus
Za potrebe članka 4. stavka 1. točke (b) kapitalni zahtjevi za vega-rizik izračunavaju se postupkom koji se sastoji od sljedećeg niza koraka:
(a)
vrijednost vega-koeficijenta određuje se za svaku pojedinačnu opciju;
(a)
za svaku pojedinačnu opciju izračunava se pretpostavljeni pomak pretpostavljene volatilnosti plus/minus 25 %, pri čemu se pretpostavljena volatilnost tumači na način opisan u članku 4. stavku 2.;
(b)
za svaku pojedinačnu opciju vrijednost vega-koeficijenta koja proizlazi iz koraka u točki (a) množi se s pretpostavljenim pomakom pretpostavljene volatilnosti koja proizlazi iz koraka u točki (b);
(c)
za svaku zasebnu vrstu odnosnog instrumenta koja se tumači na način opisan u članku 5. stavku 3. zbrajaju se vrijednosti koje proizlaze iz koraka u točki (c);
(d)
zbroj apsolutnih vrijednosti koje proizlaze iz koraka u točki (d) daje ukupne kapitalne zahtjeve za vega-rizik.
Članak 7.
Uvjeti za primjenu scenarijskog pristupa
Institucije mogu koristiti scenarijski pristup ako ispunjuju sve sljedeće zahtjeve:
(a)
imaju uspostavljen odjel za kontrolu rizika koji prati rizike portfelja opcija u institucijama i izvještava upravu o rezultatima;
(b)
obavijestile su nadležna tijela o unaprijed utvrđenom opsegu izloženosti koji dosljedno obuhvaća ovaj pristup tijekom vremena;
(c)
integriraju rezultate scenarijskog pristupa u internom izvješćivanju uprave institucije.
Za potrebe točke (c) institucije definiraju precizne pozicije koje su podložne scenarijskom pristupu, uključujući vrstu proizvoda ili identificirani desk i portfelj, jasan pristup upravljanju rizikom koji se primjenjuje na te pozicije, namjensku IT aplikaciju koja se primjenjuje na te pozicije i opravdanje za dodjelu tih pozicija scenarijskom pristupu s obzirom na one pozicije dodijeljene drugim pristupima.
Članak 8.
Definiranje scenarijske matrice u skladu sa scenarijskim pristupom
1. Za svaku zasebnu vrstu odnosnog instrumenta iz članka 5. stavka 3. institucija definira scenarijsku matricu koja sadržava skup scenarija.
2. Prva dimenzija scenarijske matrice promjena je cijene u gore navedenom odnosnom instrumentu iznad i ispod njegove trenutačne vrijednosti. Taj raspon promjena sastoji se od sljedećeg:
(a)
za kamatne opcije ili varante, plus/minus pretpostavljena promjena kamatne stope utvrđena u članku 339. tablici 2. stupcu 5. Uredbe (EU) br. 575/2013;
(b)
za opcije ili varante na vlasničke instrumente i indekse vlasničkih instrumenata plus/minus ponder naveden u članku 343. Uredbe (EU) br. 575/2013;
(c)
za opcije ili varante na valutu i zlato, plus/minus ponder naveden u članku 351. Uredbe (EU) br. 575/2013 ili po potrebi plus/minus ponder naveden u članku 354. Uredbe (EU) br. 575/2013;
(d)
za opcije na robu (varante), plus/minus ponder naveden u članku 360. stavku 1. točki (a) Uredbe (EU) br. 575/2013.
3. Scenariji promjene cijena u odnosnom instrumentu definiraju se ljestvicom od najmanje sedam točaka koja obuhvaća trenutačno promatranje i dijeli raspon naveden u stavku 2. na jednako udaljene intervale.
4. Druga dimenzija scenarijske matrice definira se promjenama volatilnosti. Raspon promjena volatilnosti jest između plus/minus 25 % pretpostavljene volatilnosti, pri čemu se pretpostavljena volatilnost tumači kao u članku 4. stavku 2. Taj raspon dijeli se u ljestvicu od najmanje tri točke koja uključuje promjenu od 0 % i pri čemu se raspon dijeli u jednako udaljene intervale.
5. Scenarijska matrica određena je svim mogućim kombinacijama točaka iz stavaka 3. i 4. Svaka kombinacija predstavlja jedan scenarij.
Članak 9.
Određivanje kapitalnih zahtjeva u skladu sa scenarijskim pristupom
U skladu sa scenarijskim pristupom kapitalni zahtjevi za opcije ili varante za rizike osim delta-rizika izračunavaju se postupkom koji se sastoji od sljedećeg niza koraka:
(a)
za svaku pojedinačnu opciju ili varant, svi scenariji iz članka 8. primjenjuju se za izračun simuliranog neto gubitka ili dobitka koji odgovaraju svakom scenariju. Ta simulacija vrši se uporabom potpunih metoda revalorizacije, simuliranjem promjena cijena uporabom cjenovnih modela i ne oslanjanjući se na lokalne približne vrijednosti tih modela;
(b)
za svaku zasebnu vrstu odnosnog instrumenta iz članka 5. stavka 3. zbrajaju se vrijednosti izračuna u točki (a) i koje se odnose na pojedinačne scenarije;
(c)
za svaku zasebnu vrstu odnosnog instrumenta iz članka 5. stavka 3. „relevantni scenarij” izračunava se kao scenarij za koji vrijednosti određen u koraku (b) proizvode najveći gubitak ili najmanji dobitak ako nema gubitaka;
(d)
za svaki distinct vrstu odnosnog instrumenta iz članka 5. stavka 3. kapitalni zahtjevi izračunavaju se u skladu s formulom opisanom u Prilogu II.;
(e)
ukupni kapitalni zahtjevi u slučaju rizika osim delta-rizika opcija ili varanta jest zbroj kapitalnih zahtjeva dobivenih od izračuna iz koraka (d) za sve zasebne vrste odnosnog instrumenta iz članka 5. stavka 3.
Članak 10.
Stupanje na snagu
Ova Uredba stupa na snagu dvadesetog dana od dana objave u Službenom listu Europske unije.
Ova je Uredba u cijelosti obvezujuća i izravno se primjenjuje u svim državama članicama.
Sastavljeno u Bruxellesu 12. ožujka 2014.