32004L0114
L 375/12
ОФИЦИАЛЕН ВЕСТНИК НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ
ДИРЕКТИВА 2004/114/ЕО НА СЪВЕТА
от 13 декември 2004 година
относно условията за прием на граждани на трети страни с цел образование, ученически обмен, безвъзмездно обучение или доброволческа дейност
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност, и по-специално член 63, първа алинея, точка 3, буква а) и точка 4 от него,
като взе предвид предложението на Комисията,
като взе предвид становището на Европейския парламент (1),
като взе предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (2),
като взе предвид становището на Комитета на регионите (3),
като има предвид, че:
(1)
С цел постепенното установяване на зоната на свобода, сигурност и правов ред договорът предвижда приемането на мерки в областта на убежището, имиграцията и защитата на правата на гражданите на трети страни.
(2)
В договора се предвижда Съветът да приема мерките, свързани с имигрантската политика в областта на условия за влизане и пребиваване, както и стандартите относно процедурите за издаване на дългосрочни визи и разрешения за пребиваване от държавите-членки.
(3)
На извънредното съвещание в Тампере от 15 и 16 октомври 1999 г. Европейският съвет подчерта необходимостта от сближаване на националните законодателства в областта на условията за прием и пребиваване на граждани на трети страни и за тази цел поиска от Съвета бързото приемане на решения въз основа на предложения на Комисията.
(4)
Настоящата директива спазва основните права и признатите принципи от Хартата за основните права в Европейския съюз.
(5)
Държавите-членки следва да въведат разпоредбите на настоящата директива без дискриминация на основание на пол, раса, цвят, етнически или социален произход, генетични характеристики, език, религия или убеждения, политически или други становища, принадлежността към национално малцинство, благосъстояние, произход по рождение, неравнопоставеност, възраст или сексуална ориентация.
(6)
Една от целите на Общността в областта на образованието е да се насърчава Европа като цяло в качеството ѝ на световен център на високи постижения в областта на образованието и професионалното обучение. Насърчаването на мобилността на гражданите от трети страни, насочена към Европейската общност с учебна цел, е ключов елемент в тази стратегия. Сближаването на националните законодателства на държавите-членки в областта на условията за влизане и пребиваване е негова съставна част.
(7)
Миграцията, свързана с целите, посочени в настоящата директива, която принципно е временна и независеща от състоянието на пазара на труда в приемащата държава-членка, представлява взаимно обогатяване за лицата, които се ползват от нея, техните държави по произход и приемащата държава-членка и допринася за поощряване на по-доброто разбирателство между културите.
(8)
Терминът прием покрива влизането и пребиваването на гражданите на трети страни за целите, определени с настоящата директива.
(9)
Новите правила на Общността се базират на определенията на понятията студент, стажант, учебно заведение и доброволческа дейност, вече използвани в правото на Общността, и по-специално в отделните програми на Общността за насърчаване на мобилността на заинтересованите лица (Сократ, Европейска доброволческа служба и др.).
(10)
Продължителността и другите условия, важащи за подготвителните курсове за студенти, обхванати от настоящата директива, следва да се определят от държавите-членки в съответствие с тяхното национално законодателство.
(11)
Гражданите на трети страни, които попадат в категорията на стажантите без възнаграждение или в тази на доброволците и които, поради своята дейност или вид получавани компенсации или заплащане се считат за работещи по смисъла на националното им законодателство, не са обхванати от настоящата директива. Приемът на граждани на трети страни, които възнамеряват да преминат учебен курс за медицинска специализация, следва да бъде определен от държавите-членки.
(12)
Доказателствата за приемането на определен студент в определено висше учебно заведение могат да включват освен другото, писмо или сертификат, потвърждаващо неговото записване там.
(13)
Стипендиите могат да бъдат вземани предвид при оценката за наличие на достатъчни средства.
(14)
Приемът по смисъла, определени в настоящата директива, може да бъде отказан по надлежно обосновани причини. По-специално приемът може да бъде отказан, ако определена държава-членка счете на основата на оценка на фактите, че съответният гражданин на трета страна представлява потенциална заплаха за обществения ред или обществената сигурност. Понятието обществена политика може да включва присъда за тежко нарушение. В този контекст следва да се отбележи, че понятията обществен ред и обществена сигурност включват също така случаите, в които гражданите на трети страни принадлежат или са принадлежали към обединение, поддържащо тероризма, тези, които поддържат или са поддържали обединение от този вид или имат или са имали екстремистки замисли.
(15)
В случай на съмнение относно основанията на подадената молба за прием държавите-членки следва да могат да изискват всякакви необходими доказателства за оценка на нейната съвместимост, и по-специално въз основа на обучението, което заявителят смята да следва, с цел да се избегне злоупотреба или неправилно използване на процедурата, установена в настоящата директива.
(16)
Мобилността на студентите, които са граждани на трети страни, провеждащи своето обучение в няколко държави-членки, трябва да се улесни, като същото трябва да се направи и по отношение на приема на граждани на трети страни, участващи в програми на Общността, които насърчават мобилността в нейните рамки или с насоченост към Общността и които са свързани с целите, посочени в настоящата директива.
(17)
За да разрешат първоначално влизане на територията си, държавите-членки следва своевременно да издават разрешение за пребиваване или, ако издават разрешения за пребиваване единствено на своя територия, то своевременно да издават виза.
(18)
За да се даде възможност на гражданите на трети страни да покриват част от разходите за своето образование, следва да им се предостави достъп до пазара на труда при условията, изложени в настоящата директива. Принципът за достъп на студентите до пазара на труда при условията, изложени в настоящата директива, следва да се превърне в общо правило; независимо от това, в изключителни случаи държавите-членки следва да могат да се съобразяват с положението на своя национален пазар на труда.
(19)
Понятието предварително разрешение обхваща предоставянето на разрешение за работа на студентите, които желаят да упражняват стопанска дейност.
(20)
Настоящата директива не засяга националното законодателство в областта на работа на непълен работен ден.
(21)
Следва да се предвидят разпоредби за ускорени процедури за прием с цел образование или в рамките на програми за обмен на ученици, осъществявани от признати организации в държавите-членки.
(22)
Необходимо е всяка държава-членка да направи така, че да огласи възможно най-широко, по-конкретно в Интернет, възможно най-пълната и редовно актуализирана информация за заведенията, посочени в настоящата директива, за учебни курсове, в които могат да бъдат приети гражданите на трети страни, както и за условията и процедурите за влизане и пребиваване на тяхна територия за тези цели.
(23)
Настоящата директива не следва по никакъв повод да засяга прилагането на Регламент (ЕО) № 1030/2002 на Съвета от 13 юни 2002 г. относно единния формат на разрешенията за пребиваване за гражданите на трети страни (4).
(24)
Доколкото целта на настоящата директива, а именно условията за прием на граждани на трети страни с цел образование, ученически обмен, безвъзмездно обучение или доброволческа дейност, не може, поради своите измерения и въздействие, да се реализира в задоволителна степен от държавите-членки поотделно, но може да бъде по-добре реализирана на равнище Общност, последната може да предприеме мерките, предвидени в съответствие с принципа за субсидиарност, както гласи член 5 от Договора. Съгласно принципа за пропорционалност, както е установен в упоменатия член, настоящата директива не надхвърля строго необходимото за постигането на целите ѝ.
(25)
В съответствие с членове 1 и 2 от Протокола за позицията на Обединеното кралство и Ирландия, приложен към Договора за Европейския съюз и към Договора за създаване на Европейската общност, и без да се засяга член 4 от упоменатия протокол, Обединеното кралство и Ирландия не участват в приемането на настоящата директива и не са обвързани с нея, нито са подчинени на нейното прилагане.
(26)
Съгласно членове 1 и 2 от Протокола за позицията на Дания, приложен към Договора за Европейския съюз и Договора за създаване на Европейската общност, Дания не участва в приемането на настоящата директива и не е обвързана от нея, нито е подчинена на нейното прилагане.
ПРИЕ НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
ГЛАВА I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Предмет
Настоящата директива определя:
a)
условията за прием на граждани на трети страни на територията на държавите-членки за период над три месеца с цел образование, ученически обмен, безвъзмездно обучение или доброволческа дейност;
б)
правилата относно процедурите за прием за тези цели на граждани на трети страни на територията на държавите-членки.
Член 2
Определения
По смисъла на настоящата директива:
а)
„гражданин на трета страна“ означава всяко лице, което не е гражданин на Европейския съюз по смисъла на член 17, параграф 1 от Договора;
б)
„студент“ означава гражданин на трета страна, приет във висше учебно заведение и приет на територията на държавата-членка, за да следва като редовен студент определен учебно-образователен курс, което ще представлява неговата основна дейност, в резултат на която ще получи документ за завършено висше образование, признат в държавата-членка, включващ дипломи, сертификат или докторантска степен, получени от висшето учебно заведение, като може да покрива и подготвителната програма за този вид обучение, съгласно националното законодателство;
в)
„ученик“ означава гражданин на трета страна, приет на територията на държавата-членка, за да провежда признат учебен курс за средно образование в рамките на програма за обмен, провеждана от организация, призната за целта в държавата-членка съгласно националното ѝ законодателство или административната ѝ практика;
г)
„стажант без възнаграждение“ означава гражданин на трета страна, приет на територията на държавата-членка за определен период на безвъзмездно обучение съгласно нейното национално законодателство;
д)
„заведение“ означава публично или частно заведение, признато в държавата-членка и/или чиято учебна програма се признава от националното законодателство или от административната практика на тази държава-членка, за целите, посочени в настоящата директива;
е)
„програма за доброволческа дейност“ означава програма за конкретна солидарна дейност, вписваща се в рамките на национална програма или програма на Общността и следваща цели от общ интерес;
ж)
„разрешително за пребиваване“ означава всяко разрешение, издавано от органите на държавата-членка и даващо право на гражданин на трета страна да пребивава законно на територията на споменатата държава, съгласно член 1, параграф 2, буква а) от Регламент (ЕО) № 1030/2002.
Член 3
Приложно поле
1. Настоящата директива се прилага по отношение на граждани на трети страни, които кандидатстват за прием на територията на определена държава-членка с учебна цел.
Държавите-членки могат също така да решат да прилагат настоящата директива и по отношение на граждани на трети страни, кандидатстващи за прием с цел обмен на ученици, безвъзмездно обучение или доброволческа дейност.
2. Настоящата директива не се прилага по отношение на:
a)
гражданите на трети страни, пребиваващи в държавата-членка в качеството си на кандидати за убежище или в рамките на режим на субсидиарна или временна закрила;
б)
гражданите на трети страни, чието експулсиране е било временно преустановено поради фактически или правни основания;
в)
гражданите на трети страни, членове на семейства на граждани на Европейския съюз, които са упражнили правото си за свободно движение в Общността;
г)
гражданите на трети страни, които се ползват със статут на дългосрочно пребиваващи в държавата-членка съгласно Директива 2003/109/ЕО на Съвета от 25 ноември 2003 г. относно статута на дългосрочно пребиваващи граждани от трети страни (5), които упражняват правото си да пребивават в друга държава-членка с цел провеждане на учебен курс или професионално обучение;
e)
гражданите от трети страни, които по смисъла на законодателството на съответната държава-членка са в качеството си на работещи срещу възнаграждение или упражняващи самостоятелна дейност.
Член 4
По-благоприятни разпоредби
1. Настоящата директива се прилага, без да засяга по-благоприятните разпоредби на:
a)
двустранни и многостранни споразумения, сключени между Общността или Общността и нейните държави-членки, от една страна, и трети страни, от друга страна; или
б)
двустранни и многостранни споразумения, сключени между една или няколко държави-членки и една или няколко трети страни.
2. Настоящата директива се прилага, без да накърнява правото на държавите-членки да приемат или да прилагат по-благоприятни разпоредби за лицата, за които тя се прилага.
ГЛАВА II
УСЛОВИЯ НА ПРИЕМАНЕ
Член 5
Принцип
Приемането на гражданин на трета страна по реда на настоящата директива подлежи на проверка на неговото досие, която следва да установи дали кандидатът отговаря на условията, определени в член 6, и в зависимост от категорията, в която попада, на членове 7-11.
Член 6
Общи условия
1. Гражданинът на трета страна, кандидатстващ да бъде приет за целите, посочени в членове 7 - 11, следва:
а)
да представи пътнически документ с неизтекъл срок на валидност съгласно националното законодателство. Държавите-членки могат да изискват срока на валидност на пътническия документ да обхваща поне предвиждания срок на пребиваване;
б)
в случаите, когато той е малолетен по смисъла на националното законодателство на приемащата държава-членка, да представи разрешение от родителите си за предвиждания престой;
в)
да разполага със здравна застраховка, покриваща всички рискове, срещу които гражданите на съответната държава-членка обичайно са осигурени в последната;
г)
да не бъде считан за заплаха за обществения ред, обществената сигурност и общественото здраве;
д)
ако съответната държава-членка го изисква, да представи доказателство за платени такси, дължими за разглеждането на молбата му на основание член 20 от настоящата директива.
2. Държавите-членки следва да улесняват процедурите за приемане на граждани на трети страни, обхванати от членове 7 - 11, които участват в програми, уреждащи мобилността към или вътре в Общността.
Член 7
Специфични условия, приложими по отношение на студенти
1. Освен общите условия, посочени в член 6, гражданинът на трета страна, кандидатстващ да бъде приет за учебни цели, следва:
а)
да е приет във висше учебно заведение за провеждане на учебно-образователния курс;
б)
да представи изискваното от държавата-членка доказателство за това, че по време на своя престой ще разполага с достатъчно средства за покриване на разноските си за съществуване, учение и завръщане. Държавите-членки публикуват минималния размер на месечните средства, който се изисква за целите на настоящата разпоредба, без да се засяга индивидуалното разглеждане на конкретни случаи;
в)
ако държавата-членка го изисква, да представи доказателство, че има достатъчни познания по езика, на който се провежда учебната програма, по която ще учи;
г)
ако държавата-членка го изисква, да представи доказателство за платената такса за записване, която се изисква от учебното заведение.
2. Студентите, които при записване в определено заведение се ползват автоматично от здравна осигуровка, която покрива всички рискове, срещу които обичайно са осигурени гражданите на съответната държава-членка, се счита, че отговарят на условията, посочени в член 6, параграф 1, буква в).
Член 8
Мобилност на студентите
1. Без да се засягат член 12, параграф 2, член 16 и член 18, параграф 2, гражданинът на трета страна, който вече е приет в качеството си на студент и който кандидатства да провежда част от учебно-образователния си курс, с който е ангажиран, или кандидатства да го допълни със свързан с него учебен курс в друга държава-членка, се приема от последната в срок, който не възпрепятства продължаването на въпросните учебни занятия, като на компетентните органи се предоставя достатъчно време за разглеждане на молбата и установяване дали:
a)
отговаря на условията на членове 6 и 7 по отношение на тази държава-членка; и
б)
е предал заедно с молбата за приемане досие с документи, описващо подробно цялостния характер на университетското му образование, доказващо, че учебният курс, който възнамерява да следва, наистина допълва този, който вече е завършил; и
в)
участва в програма за обмен на Общността или двустранна такава или е приет в качеството си на студент в дадена държава-членка за период от минимум две години.
2. Изискванията, посочени в параграф 1, буква в), не са приложими, когато в рамките на своя учебно-образователен курс студентът е задължен да провежда част от своите занятия в учебно заведение, намиращо се в друга държава-членка.
3. Компетентните органи на първата държава-членка предоставят, по искане на компетентните органи на втората държава-членка, необходимите сведения относно престоя на студента, гражданин на трета страна, на територията на първата държава-членка.
Член 9
Специфични условия, приложими по отношение на учениците
1. При условията на член 3 гражданинът на трета страна, кандидатстващ за участие в програма за ученически обмен, освен да отговаря на общите условия, посочени в член 6, следва:
а)
да е навършил минималната възраст и да не е надвишил максималната възраст, определени от съответната държава-членка;
б)
да представи доказателство, че е приет в средно учебно заведение;
в)
да представи доказателство за участие в призната програма за ученически обмен, провеждана от призната за целта организация в съответната държава-членка, по силата на националното ѝ законодателство или в съответствие с административната ѝ практика;
г)
да предостави доказателство, че организацията за ученически обмен гарантира на заинтересования по време на целия му престой на територията на съответната държава-членка, и по-специално, покриването на неговите разходи за съществуване, обучение, здраве и завръщане;
д)
да бъде приет за целия срок на пребиваването си от семейство, отговарящо на определените от съответната държава-членка условия и подбрано в съответствие с правилата на програмата за ученически обмен, в която участва.
2. Държавите-членки могат да ограничат приемането на ученици, участващи в програмата за обмен, до граждани от трети страни, предлагащи подобна възможност на собствените си граждани.
Член 10
Специфични условия, приложими по отношение на стажанти без възнаграждение
Съгласно член 3 гражданин на трета страна, който кандидатства за прием в качеството си на стажант без възнаграждение, освен да отговаря на общите условия, посочени в член 6, следва:
а)
да е подписал споразумение за обучение, когато е приложимо, одобрено от компетентния орган на съответната държава-членка в съответствие с националното ѝ законодателство или съгласно административната ѝ практика, на основата на безвъзмезден стаж в предприятие от обществения или частния сектор или обществено или частно заведение за професионално обучение, признато в държавата-членка в съответствие с националното ѝ законодателство или съгласно административната ѝ практика;
б)
по искане на дадена държава-членка да представи доказателство, че за времето на своя престой разполага с достатъчно средства за покриване на разноските си за съществуване, обучение и завръщане. Държавите-членки публикуват минималния размер на месечните средства, който се изисква за целите на настоящата разпоредба, без да се засяга индивидуалното разглеждане на конкретните случаи;
в)
ако държавата-членка го изисква, да премине основен езиков курс с цел да разполага с необходимите познания за провеждането на стажа.
Член 11
Специфични условия, приложими по отношение на доброволците
Съгласно член 3 гражданин на трета страна, който кандидатства за участие в програма за доброволческа дейност, освен да отговаря на общите условия, посочени в член 6, следва:
а)
да е навършил минималната възраст и да не е надвишил максималната възраст, определени от съответната държава-членка;
б)
да сключи споразумение с организацията, отговаряща в съответната държава-членка за доброволческата програма, в която участва, и което уточнява неговите задължения, условия на ръководство при изпълнение на тези задължения, работно време, средствата, с които разполага за покриване на пътните разноски, разноските за съществуване, квартира и джобни пари за периода на пребиваването си, както ѝ, когато е приложимо, обучението, което ще му бъде осигурено за подпомагане на изпълнението на неговите задължения;
в)
да представи доказателство, че организацията, отговаряща за доброволческата програма, в която участва, е направила застраховка гражданска отговорност и гарантира изцяло заинтересования за целия му престой, и по-специално относно разходите му за съществуване, здравните разходи и разходите за завръщане; и
г)
ако държавата-членка домакин го изисква изрично, да премине встъпителен курс по езика, историята и обществените и политическите структури на тази държава-членка.
ГЛАВА III
РАЗРЕШЕНИЕ ЗА ПРЕБИВАВАНЕ
Член 12
Разрешение за пребиваване, издавано на студенти
1. Разрешение за пребиваване се издава на студента за срок най-малко една година, който е подновяем, ако притежателят му продължава да отговаря на условията, посочени в членове 6 и 7. Ако продължителността на учебно-образователния курс е по-малка от една година, разрешението за престой съответства на срока на учебно-образователния курс.
2. Без да се накърнява член 16, разрешение за пребиваване не може да бъде подновено или може да се оттегли, когато притежателят му:
а)
не спазва наложените ограничения за достъп до стопанска дейност по силата на член 17;
б)
отбелязва недостатъчен напредък в своята учебна дейност съгласно националното законодателство или съгласно административната практика.
Член 13
Разрешение за пребиваване, издавано на ученици
Разрешение за пребиваване на ученици се издава за срок максимум една година.
Член 14
Разрешение за пребиваване, издавано на стажанти без възнаграждение
Срокът на валидност на разрешението за пребиваване, издадено на стажантите без възнаграждение, е равен на срока на стажа и не може да надхвърля една година. В изключителни случаи може да се поднови еднократно и само за необходимия срок за получаване на професионалната квалификация, признавана от държавата-членка съгласно националното ѝ законодателство или в съответствие с административната ѝ практика, доколкото притежателят на разрешението продължава да отговаря на условията, посочени в членове 6 и 10.
Член 15
Разрешение за пребиваване, издавано на доброволци
Разрешение за пребиваване се издава на доброволците за срок максимум една година. В изключителни случаи, когато продължителността на съответната програма е повече от една година, срокът на валидност на разрешението за пребиваване може да съответства на тази продължителност.
Член 16
Оттегляне или неподновяване на разрешение за пребиваване
1. Държавите-членки могат да оттеглят или да откажат подновяването на разрешение за пребиваване, издадено въз основа на настоящата директива, когато то е получено чрез измама или ако стане ясно, че притежателят му не е отговарял или вече не отговаря на изискванията за влизане и престой, посочени в член 6, и в зависимост от категорията, в която попада, съгласно условията, посочени в членове 7-11.
2. Държавите-членки могат да оттеглят или да откажат подновяването на разрешение за престой по съображения, свързани с обществения ред, обществената сигурност и общественото здраве.
ГЛАВА IV
ТРЕТИРАНЕ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ ГРАЖДАНИ НА ТРЕТИ СТРАНИ
Член 17
Стопанска дейност, упражнявана от студентите
1. Извън времето, посветено на учебна дейност, и при спазване на правилата и условията за съответната дейност в приемащата държава-членка студентите имат право да бъдат наемани и може да им бъде разрешено да упражняват самостоятелна стопанска дейност. При това може да се взема предвид положението на пазара на труда в съответната държава-членка.
Когато е приложимо, държавите-членки издават на студентите и/или на работодателите предварително разрешение съгласно тяхното национално законодателство.
2. Всяка държава-членка определя максималния брой работни часове, разрешени седмично, или работни дни или работни месеци, разрешени годишно, които не могат да са под десет часа седмично или еквивалента им в дни или в месеци годишно.
3. Приемащата държава-членка може да ограничи достъпа до стопанска дейност през първата година от престоя.
4. Държавите-членки могат да изискат студентът да декларира предварително или по друг начин упражняването на стопанска дейност пред органа, определен за това от съответната държава-членка. Може да бъде наложено и на работодателя задължение за предварително деклариране или деклариране по друг начин на същото.
ГЛАВА V
ПРОЦЕДУРИ И ПРОЗРАЧНОСТ
Член 18
Процедурни гаранции и прозрачност
1. Всяко решение по искане за получаване или подновяване на разрешение за пребиваване се приема и оповестява на кандидата в срок, който не затруднява съответната му по-нататъшна учебна дейност, като същевременно се осигурява достатъчно време за разглеждане на заявлението от компетентните органи.
2. Ако информацията, предоставена в подкрепа на молбата, е недостатъчна, разглеждането на молбата може временно да се преустанови и компетентните органи следва да информират кандидата за нужната им допълнителна информация.
3. Всяко решение за отхвърляне на искане за разрешение за пребиваване се нотифицира на съответния гражданин на трета страна в съответствие с процедурите за нотифициране, предвидени в приложимото национално законодателство. В нотификацията се посочват и възможните процедури за обжалване, с които разполага заинтересованият, както и сроковете, в които трябва да предприеме действие.
4. В случай на отхвърляне на заявлението или на оттегляне на издадено разрешение за пребиваване по реда на настоящата директива заинтересованото лице има право да упражни правото си на съдебно обжалване пред органите на съответната държава-членка.
Член 19
Ускорена процедура за издаване на разрешение за пребиваване или виза на студенти и ученици
Между органа на държавата-членка, който е компетентен по въпросите на влизането и пребиваването на студенти или ученици, граждани на трети страни, от една страна, и висшето учебно заведение или организацията, изпълняваща програма за ученически обмен, призната за това от съответната държава-членка в съответствие с националното ѝ законодателство или според административна практика, от друга страна, може да се сключено споразумение за прилагане на ускорена процедура за прием, при която става възможно издаване на разрешение за пребиваване или на виза за съответния гражданин на трета страна.
Член 20
Такси
Държавите-членки могат да поставят изискване на кандидатите за заплащането на такси за разглеждане на искания във връзка с настоящата директива.
ГЛАВА VI
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 21
Докладване
Периодично и за първи път не по-късно от 12 януари 2010 г. Комисията изготвя доклад до Европейския парламент и до Съвета за прилагането на настоящата директива в държавите-членки и предлага, когато това се налага, необходимите изменения.
Член 22
Транспониране
Държавите-членки въвеждат в сила законовите, подзаконовите и административните разпоредби, необходими, за да се съобразят с настоящата директива, най-късно до 12 януари 2007 г. Те незабавно информират Комисията за това.
Когато държавите-членки приемат тези мерки, в тях се съдържа позоваване на настоящата директива или то се извършва при официалното им публикуване. Условията и редът на позоваване се определят от държавите-членки.
Член 23
Преходна разпоредба
Чрез дерогация от разпоредбите, установени в глава III, за срок не повече от две години считано от датата, посочена в член 22, държавите-членки не са задължени да издават разрешенията по силата на настоящата директива под формата на разрешения за пребиваване.
Член 24
Срокове
Без да се засяга член 4, параграф 2, втора алинея от Директива 2003/109/ЕО, държавите-членки не са задължени да вземат предвид срока, за който студентът, ученикът, участващ в програма за обмен, стажантът без възнаграждение или доброволецът са пребивавали в това си качество на тяхна територия, при предоставяне на съответните граждани на трети страни на други права по силата на настоящото им законодателство.
Член 25
Влизане в сила
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 26
Адресати
Адресати на настоящата директива са държавите-членки в съответствие с Договора за създаване на Европейската общност.
Съставено в Брюксел на 13 декември 2004 година.
DIRECTIVA 2004/114/CE DO CONSELHO
de 13 de Dezembro de 2004
relativa às condições de admissão de nacionais de países terceiros para efeitos de estudos, de intercâmbio de estudantes, de formação não remunerada ou de voluntariado
O CONSELHO DA UNIÃO EUROPEIA,
Tendo em conta o Tratado que institui a Comunidade Europeia, nomeadamente a alínea a) do ponto 3) e o ponto 4) do artigo 63.o,
Tendo em conta a proposta da Comissão,
Tendo em conta o parecer do Parlamento Europeu (1),
Tendo em conta o parecer do Comité Económico e Social Europeu (2),
Tendo em conta o parecer do Comité das Regiões (3),
Considerando o seguinte:
(1)
A fim de realizar progressivamente um espaço de liberdade, de segurança e de justiça, o Tratado prevê a adopção de medidas em matéria de asilo, de imigração e de protecção dos direitos dos nacionais de países terceiros.
(2)
O Tratado prevê que o Conselho adopte medidas relativas à política de imigração no domínio das condições de entrada e de residência, bem como normas relativas aos processos de emissão de vistos de longa duração e autorizações de residência pelos Estados-Membros.
(3)
Na sua reunião especial de Tampere de 15 e 16 de Outubro de 1999, o Conselho Europeu reconheceu a necessidade de uma aproximação das legislações nacionais relativas às condições de admissão e residência dos nacionais de países terceiros e solicitou ao Conselho a rápida adopção de decisões com base em propostas da Comissão.
(4)
A presente directiva respeita os direitos fundamentais e observa os princípios reconhecidos na Carta dos Direitos Fundamentais da União Europeia.
(5)
Os Estados-Membros devem aplicar as disposições da presente directiva sem qualquer discriminação em razão do sexo, raça, cor, etnia ou origem social, características genéticas, língua, religião ou convicções, opiniões políticas ou outras, pertença a uma minoria nacional, riqueza, nascimento, deficiência, idade ou orientação sexual.
(6)
Um dos objectivos da Comunidade no domínio da educação consiste em promover a Europa no seu conjunto, enquanto centro mundial de excelência para o ensino e a formação profissional. Promover a mobilidade dos nacionais de países terceiros para a Comunidade, para efeitos de estudos, constitui um elemento-chave desta estratégia. A aproximação das legislações nacionais dos Estados-Membros em matéria de condições de entrada e de residência é um dos seus elementos integrantes.
(7)
As migrações para os efeitos enunciados na presente directiva, por princípio temporárias e independentes da situação do mercado de trabalho no país de acolhimento, constituem uma forma de enriquecimento recíproco para os migrantes que delas beneficiam, para o seu país de origem e para o Estado-Membro de acolhimento, contribuindo para a promoção da compreensão intercultural.
(8)
O termo admissão abrange a entrada e residência de nacionais de países terceiros para os efeitos enunciados na presente directiva.
(9)
As novas regras comunitárias baseiam-se na definição das noções de estudante, de estagiário, de estabelecimento de ensino e de voluntariado, que já foram utilizadas no direito comunitário, em especial em vários programas comunitários (Socrates, Serviço Voluntário Europeu, etc.), que visam favorecer a mobilidade das pessoas em causa.
(10)
A duração e outras condições dos cursos preparatórios para os estudantes abrangidos pela presente directiva deverão ser determinadas pelos Estados-Membros nos termos das respectivas legislações nacionais.
(11)
Os nacionais de países terceiros pertencentes às categorias de estagiários não remunerados e voluntários e que, por força das suas actividades ou do tipo de compensação ou remuneração que recebem, sejam considerados trabalhadores nos termos da legislação nacional, não são abrangidos pela presente directiva. A admissão de nacionais de países terceiros que pretendam efectuar estudos de especialização no campo da medicina deve ser determinada pelos Estados-Membros.
(12)
A prova da aceitação de um estudante por um estabelecimento de ensino superior poderá consistir, entre outras possibilidades, numa carta ou certificado que confirme a sua inscrição.
(13)
As bolsas de estudo podem ser tidas em conta na apreciação da disponibilidade de recursos suficientes.
(14)
A admissão para os efeitos enunciados na presente directiva pode ser recusada por motivos devidamente justificados. Em particular, poderá ser recusada se um Estado-Membro considerar, com base numa avaliação dos factos, que o nacional de país terceiro em causa representa uma potencial ameaça para a ordem pública ou a segurança pública. O conceito de ordem pública pode abranger uma condenação por prática de crime grave. Neste contexto, cabe assinalar que os conceitos de ordem e segurança pública abrangem os casos em que o nacional de um país terceiro pertença ou tenha pertencido a uma associação que apoie o terrorismo, apoie ou tenha apoiado uma associação desse tipo, ou tenha ou tenha tido aspirações de carácter extremista.
(15)
Caso haja dúvidas a respeito dos fundamentos do pedido de admissão, os Estados-Membros deverão poder exigir todas as provas necessárias à apreciação da sua coerência, em função concretamente dos estudos que o requerente se propõe efectuar, a fim de combater a utilização abusiva e indevida do procedimento estabelecido na presente directiva.
(16)
A mobilidade dos estudantes nacionais de países terceiros que prossigam os seus estudos em vários Estados-Membros deve ser facilitada, tal como a admissão de nacionais de países terceiros que participem em programas comunitários destinados a promover a mobilidade na e para a Comunidade para os efeitos enunciados na presente directiva.
(17)
Para autorizarem a primeira entrada no seu território, os Estados-Membros deverão poder emitir em tempo útil uma autorização de residência ou, caso emitam autorizações de residência exclusivamente no seu território, um visto.
(18)
Para permitir que os estudantes do ensino superior nacionais de países terceiros cubram parte das despesas incorridas nos seus estudos, deve ser-lhes dado acesso ao mercado de trabalho, nas condições fixadas na presente directiva. O princípio do acesso dos estudantes do ensino superior ao mercado de trabalho, nas condições fixadas na presente directiva, deverá constituir uma regra geral; todavia, em circunstâncias excepcionais, os Estados-Membros devem poder ter em conta a situação dos respectivos mercados de trabalho nacionais.
(19)
A noção de autorização prévia compreende a concessão de licenças de trabalho aos estudantes que desejem exercer uma actividade económica.
(20)
A presente directiva não afecta as legislações nacionais no domínio do trabalho a tempo parcial.
(21)
Os procedimentos de admissão para efeitos de estudos ou de programas de intercâmbio de estudantes, geridos por organizações reconhecidas nos Estados-Membros, devem poder ser acelerados.
(22)
Cada Estado-Membro deverá assegurar que um conjunto de informações, o mais completo possível e periodicamente actualizado, seja colocado à disposição do público, nomeadamente através da internet, sobre os estabelecimentos referidos na presente directiva e os programas de estudos em que podem ser admitidos os nacionais de países terceiros, bem como sobre as condições e procedimentos de entrada e residência no seu território para esse efeito.
(23)
A presente directiva não deve afectar em circunstância alguma a aplicação do Regulamento n.o 1030/2002 do Conselho, de 13 de Junho de 2002, que estabelece um modelo uniforme de autorização de residência para os nacionais de países terceiros (4).
(24)
Dado que os objectivos da presente directiva, nomeadamente determinar as condições de admissão de nacionais de países terceiros para efeitos de estudos, intercâmbio de estudantes, de formação não remunerada ou de voluntariado, não podem ser suficientemente realizados pelos Estados-Membros e podem, devido à sua dimensão ou efeitos, ser melhor alcançados ao nível comunitário, a Comunidade pode adoptar medidas, em conformidade com o princípio da subsidiariedade consagrado no artigo 5.o do Tratado. Em conformidade com o princípio da proporcionalidade consagrado nesse artigo, a presente directiva não excede o necessário para atingir esses objectivos.
(25)
Nos termos dos artigos 1.o e 2.o do Protocolo relativo à posição do Reino Unido e da Irlanda, anexo ao Tratado da União Europeia e ao Tratado que institui a Comunidade Europeia, e sem prejuízo do artigo 4.o do Protocolo acima referido, estes Estados-Membros não participam na aprovação da presente directiva e não ficam a ela vinculados nem sujeitos à sua aplicação.
(26)
Nos termos dos artigos 1.o e 2.o do Protocolo relativo à posição da Dinamarca, anexo ao Tratado da União Europeia e ao Tratado que institui a Comunidade Europeia, este Estado-Membro não participa na aprovação da presente directiva e não fica a ela vinculado nem sujeito à sua aplicação,
APROVOU A PRESENTE DIRECTIVA:
CAPÍTULO I
DISPOSIÇÕES GERAIS
Artigo 1.o
Objecto
A presente directiva tem por objecto definir:
a)
As condições de admissão de nacionais de países terceiros no território dos Estados-Membros por um período superior a três meses, para efeitos de estudos, de intercâmbio de estudantes, de formação não remunerada ou de voluntariado;
b)
As regras respeitantes aos procedimentos de admissão de nacionais de países terceiros no território dos Estados-Membros para os referidos efeitos.
Artigo 2.o
Definições
Para efeitos da presente directiva, entende-se por:
a)
«Nacional de um país terceiro», a pessoa que não seja cidadão da União, na acepção do n.o 1 do artigo 17.o do Tratado;
b)
«Estudante do ensino superior», o nacional de um país terceiro que tenha sido aceite por um estabelecimento de ensino superior e admitido no território de um Estado-Membro para frequentar, a título de actividade principal, um programa de estudos a tempo inteiro conducente à obtenção de um título do ensino superior reconhecido pelo Estado-Membro - nomeadamente, um diploma, um certificado ou um doutoramento - num estabelecimento de ensino superior, o que poderá abranger um curso de preparação para tais estudos nos termos da sua legislação nacional;
c)
«Estudante do ensino secundário», o nacional de um país terceiro que tenha sido admitido no território de um Estado-Membro para frequentar um programa reconhecido de ensino secundário no quadro de um programa de intercâmbio realizado por uma organização reconhecida para este efeito por um Estado-Membro em conformidade com a sua legislação ou prática administrativa;
d)
«Estagiário não remunerado», o nacional de um país terceiro que tenha sido admitido no território de um Estado-Membro para realizar um período de formação não remunerada, nos termos da sua legislação nacional;
e)
«Estabelecimento», um estabelecimento, público ou privado, reconhecido pelo Estado-Membro de acolhimento e/ou cujos programas de estudo sejam reconhecidos em conformidade com a sua legislação ou prática administrativa para os efeitos estabelecidos na presente directiva;
f)
«Programa de voluntariado», um programa de actividades concretas de solidariedade, baseadas num programa do Estado ou da Comunidade, que prossiga objectivos de interesse geral.
g)
«Autorização de residência», qualquer autorização emitida pela autoridade de um Estado-Membro que permita a um nacional de um país terceiro permanecer legalmente no seu território, em conformidade com a alínea a) do n.o 2 do artigo 1.o do Regulamento (CE) 1030/2002 do Conselho.
Artigo 3.o
Âmbito de aplicação
1. A presente directiva é aplicável aos nacionais de países terceiros que requeiram a admissão no território de um Estado-Membro para efeitos de estudos.
Os Estados-Membros podem igualmente decidir aplicar a presente directiva aos nacionais de países terceiros que requeiram a admissão para efeitos de intercâmbio de estudantes, de formação não remunerada ou de voluntariado.
2. A presente directiva não é aplicável a:
a)
nacionais de países terceiros que residam num Estado-Membro na qualidade de requerentes de asilo, ou ao abrigo de formas subsidiárias de protecção ou de regimes de protecção temporária;
b)
nacionais de países terceiros cuja expulsão tenha sido suspensa por razões de facto ou de direito;
c)
nacionais de países terceiros membros da família de cidadãos da União que tenham exercido o seu direito à livre circulação no interior da Comunidade;
d)
nacionais de países terceiros beneficiários do estatuto de residente de longa duração num Estado-Membro na acepção da Directiva 2003/109/CE do Conselho, de 25 de Novembro de 2003, relativa ao estatuto dos nacionais de países terceiros residentes de longa duração (5), que exerçam o direito de residir noutro Estado-Membro para efeitos de estudos ou de formação profissional.
e)
nacionais de países terceiros considerados, nos termos da legislação nacional do Estado-Membro em questão, como trabalhadores por conta de outrem ou trabalhadores por conta própria.
Artigo 4.o
Disposições mais favoráveis
1. A presente directiva não prejudica disposições mais favoráveis constantes de:
a)
acordos bilaterais ou multilaterais celebrados entre a Comunidade ou a Comunidade e os seus Estados-Membros, por um lado, e um ou mais países terceiros, por outro;
b)
acordos bilaterais ou multilaterais celebrados entre um ou mais Estados-Membros e um ou mais países terceiros.
2. A presente directiva não prejudica o direito dos Estados-Membros de adoptarem ou manterem disposições mais favoráveis às pessoas abrangidas pelo seu âmbito de aplicação.
CAPÍTULO II
CONDIÇÕES DE ADMISSÃO
Artigo 5.o
Princípio
A admissão dos nacionais de países terceiros ao abrigo da presente directiva fica sujeita à verificação de provas documentais que demonstrem que essas pessoas preenchem as condições previstas no artigo 6.o e, consoante a categoria em causa, nos artigos 7.o a 11.o
Artigo 6.o
Condições gerais
1. Os nacionais de países terceiros que requeiram a admissão para os efeitos previstos nos artigos 7.o a 11.o devem:
a)
apresentar um documento de viagem válido, nos termos da legislação nacional. Os Estados-Membros podem exigir que o período de validade do documento de viagem cubra pelo menos a duração prevista da estadia;
b)
no caso de serem menores de idade nos termos da legislação nacional do Estado-Membro de acolhimento, apresentar uma autorização parental para a estadia prevista;
c)
dispor de um seguro de doença para todos os riscos habitualmente cobertos em relação aos nacionais do Estado-Membro em questão;
d)
não ser considerados uma ameaça para a ordem pública, a segurança pública ou a saúde pública;
e)
se o Estado-Membro em causa o exigir, apresentar prova do pagamento da taxa fixada para o tratamento do pedido, nos termos do artigo 22.o da presente directiva.
2. Os Estados-Membros deverão facilitar o processo de admissão dos nacionais de países terceiros referidos nos artigos 7.o a 11.o que participem em programas comunitários de promoção da mobilidade para a União Europeia ou no seu interesse.
Artigo 7.o
Condições específicas aplicáveis aos estudantes do ensino superior
1. Para além das condições gerais referidas no artigo 6.o, os nacionais de países terceiros que requeiram a admissão para efeitos de estudos deverão:
a)
ter sido aceites por um estabelecimento de ensino superior para efectuar um programa de estudos;
b)
fornecer a prova solicitada por um Estado-Membro de que disporão durante a sua estadia de recursos suficientes para cobrir as suas despesas de subsistência, de estudos e de regresso. Os Estados-Membros tornarão público o montante mínimo dos recursos mensais exigidos para efeitos da presente disposição, sem prejuízo do exame individual de cada caso;
c)
se o Estado-Membro o exigir, apresentar provas de que possuem conhecimentos suficientes da língua do programa de estudos frequentado;
d)
se o Estado-Membro o exigir, apresentar prova do pagamento das propinas exigidas pelo estabelecimento.
2. Pressupõe-se que os estudantes que beneficiem automaticamente de um seguro de doença para todos os riscos habitualmente cobertos para os nacionais do Estado-Membro em questão por força da sua inscrição num estabelecimento preenchem a condição exigida na alínea c) do n.o 1 do artigo 6.o
Artigo 8.o
Mobilidade dos estudantes do ensino superior
1. Sem prejuízo do disposto no n.o 2 do artigo 12.o, no artigo 16.o e no n.o 2 do artigo 18.o, os nacionais de países terceiros que já tenham sido admitidos como estudantes do ensino superior e que se candidatem a frequentar noutro Estado-Membro parte de um programa de estudos já iniciado ou a complementá-lo com um programa de estudos afins noutro Estado-Membro deverão ser admitidos pelo segundo Estado-Membro num prazo que não impeça o prosseguimento dos estudos em causa, assegurando-se ao mesmo tempo que as autoridades competentes disponham de tempo suficiente para processar o pedido, desde que os interessados:
a)
preencham as condições estabelecidas nos artigos 6.o e 7.o no que se refere a esse Estado-Membro, e
b)
tenham fornecido, juntamente com o seu pedido de admissão, todas as provas documentais do seu percurso académico e demonstrem que o programa de estudos que pretendem frequentar é efectivamente complementar daquele que já realizaram, e
c)
participem num programa de intercâmbio comunitário ou bilateral ou tenham sido admitidos como estudantes num Estado-Membro durante um período não inferior a dois anos.
2. Os requisitos a que se refere a alínea c) do n.o 1 não se aplicam no caso de o estudante, no âmbito do seu programa de estudos, ter obrigatoriamente de frequentar uma parte do curso num estabelecimento de outro Estado-Membro.
3. As autoridades competentes do primeiro Estado-Membro deverão, a pedido das autoridades competentes do segundo Estado-Membro, prestar todas as informações adequadas em relação à estadia do estudante no seu território.
Artigo 9.o
Condições específicas aplicáveis aos estudantes do ensino secundário
1. Sob reserva do disposto no artigo 3.o, os nacionais de países terceiros que requeiram a admissão num programa de intercâmbio de estudantes do ensino secundário deverão preencher, para além das condições gerais estabelecidas no artigo 6.o, as seguintes condições:
a)
ter a idade mínima e não exceder a idade máxima fixadas pelo Estado-Membro em causa;
b)
apresentar prova da sua aceitação num estabelecimento de ensino secundário;
c)
apresentar prova da sua participação num programa reconhecido de intercâmbio de estudantes do ensino secundário realizado por uma organização reconhecida para este efeito pelo Estado-Membro em causa em conformidade com a sua legislação ou prática administrativa;
d)
apresentar prova de que a organização de intercâmbio de estudantes do ensino secundário se responsabiliza inteiramente pelos nacionais de países terceiros durante todo o período da sua presença no território do Estado-Membro em causa, em especial no que diz respeito às despesas de estadia, de estudo, de saúde e de regresso;
e)
ser acolhidos durante todo o período da sua estadia por famílias que correspondam às condições fixadas pelo Estado-Membro em causa e seleccionadas em conformidade com as regras do programa de intercâmbio de estudantes do ensino secundário em que os nacionais de países terceiros participam.
2. Os Estados-Membros poderão limitar a admissão de estudantes do ensino secundário para efeitos de participação em programas de intercâmbio aos nacionais que sejam oriundos de países terceiros que ofereçam a mesma possibilidade aos seus próprios nacionais.
Artigo 10.o
Condições específicas aplicáveis aos estagiários não remunerados
Sob reserva do disposto no artigo 3.o, os nacionais de países terceiros que requeiram a admissão como estagiários não remunerados deverão preencher, para além das condições gerais estabelecidas no artigo 6.o, as seguintes condições:
a)
ter assinado uma convenção de formação, certificada, se necessário, pela autoridade competente do Estado-Membro em causa em conformidade com a sua legislação ou prática administrativa, tendo em vista um estágio não remunerado numa empresa do sector privado ou público ou num organismo de formação profissional, público ou privado, reconhecido pelo Estado-Membro em conformidade com a sua legislação ou prática administrativa;
b)
fornecer a prova solicitada pelo Estado-Membro de que disporão durante a sua estadia de recursos suficientes para cobrir as suas despesas de subsistência, de estágio e de regresso. Os Estados-Membros tornarão público o montante mínimo dos recursos mensais exigidos para efeitos da presente disposição, sem prejuízo do exame individual de cada caso;
c)
se o Estado-Membro o exigir, frequentar um curso básico da língua por forma a adquirir os conhecimentos necessários à realização do estágio.
Artigo 11.o
Condições específicas aplicáveis aos voluntários
Sob reserva do disposto no artigo 3.o, os nacionais de países terceiros que requeiram a admissão num programa de voluntariado deverão preencher, para além das condições gerais estabelecidas no artigo 6.o, as seguintes condições:
a)
ter a idade mínima e não exceder a idade máxima fixadas pelo Estado-Membro em causa;
b)
apresentar uma convenção assinada com a organização responsável no Estado-Membro em causa pelo programa de voluntariado em que participam, incluindo uma descrição das suas tarefas, as condições de enquadramento de que beneficiarão na realização dessas tarefas, o horário que deverão cumprir, os recursos disponíveis para cobrir as suas despesas de deslocação, alimentação, alojamento e dinheiro de bolso durante todo o período da estadia, bem como, se for caso disso, a formação que receberão para assegurar o cumprimento adequado das suas tarefas;
c)
apresentar prova de que a organização responsável pelo programa de voluntariado em que participam subscreveu um seguro de responsabilidade civil e se responsabiliza inteiramente pelos nacionais de países terceiros durante todo o período da sua presença no território do Estado-Membro em causa, em especial no que diz respeito às despesas de estadia, de saúde e de regresso;
d)
se o Estado-Membro de acolhimento o exigir expressamente, frequentar um curso de introdução à língua, à história e às estruturas política e social desse Estado-Membro.
CAPÍTULO III
AUTORIZAÇÕES DE RESIDÊNCIA
Artigo 12.o
Autorização de residência emitida para estudantes do ensino superior
1. Será emitida uma autorização de residência para o estudante do ensino superior por um período igual ou superior a um ano, renovável se o seu titular continuar a preencher as condições estabelecidas nos artigos 6.o e 7.o Se a duração do programa de estudos for inferior a um ano, a autorização de residência deverá cobrir o período de estudos.
2. Sem prejuízo do disposto no artigo 16.o, uma autorização de residência poderá não ser renovada ou ser retirada no caso de o seu titular:
a)
não respeitar os limites impostos ao acesso a actividades económicas, nos termos do artigo 17.o da presente directiva;
b)
não progredir de forma aceitável nos seus estudos, em conformidade com a legislação ou com a prática administrativa nacional.
Artigo 13.o
Autorização de residência emitida para estudantes do ensino secundário
Uma autorização de residência emitida para um estudante do ensino secundário não poderá exceder o período de um ano.
Artigo 14.o
Autorização de residência emitida para estagiários não remunerados
O período de validade de uma autorização de residência emitida para um estagiário não remunerado deve corresponder à duração do estágio ou a um período máximo de um ano. Em casos excepcionais, a autorização poderá ser renovada uma única vez, exclusivamente pelo tempo necessário à obtenção de uma qualificação profissional reconhecida por um Estado-Membro, em conformidade com a sua legislação ou prática administrativa, se o seu titular continuar a preencher as condições estabelecidas nos artigos 6.o e 10.o
Artigo 15.o
Autorização de residência emitida para voluntários
Uma autorização de residência emitida para um voluntário não poderá exceder o período de um ano. Em casos excepcionais, se a duração do programa em causa for superior a um ano, a duração da validade da autorização de residência pode corresponder ao período em causa.
Artigo 16.o
Retirada ou não renovação das autorizações de residência
1. Os Estados-Membros poderão retirar ou recusar renovar uma autorização de residência emitida com base na presente directiva se tiver sido obtida por meios fraudulentos ou se o seu titular não preencher ou deixar de preencher as condições de entrada e de residência estipuladas no artigo 6.o, bem como, segundo a categoria por que seja abrangido, nos artigos 7.o a 11.o
2. Os Estados-Membros poderão retirar ou recusar renovar autorizações de residência por razões de ordem pública, de segurança pública ou de saúde pública.
CAPÍTULO IV
TRATAMENTO DOS NACIONAIS DE PAÍSES TERCEIROS EM CAUSA
Artigo 17.o
Actividades económicas por parte de estudantes do ensino superior
1. Fora do período consagrado ao programa de estudos e sob reserva das regras e condições aplicáveis à actividade pertinente no Estado-Membro de acolhimento, os estudantes do ensino superior terão o direito de exercer uma actividade económica por conta de outrem e poderão ser autorizados a exercer uma actividade económica por conta própria. Poder-se-á ter em conta a situação do mercado de trabalho no Estado-Membro em causa.
Se necessário, os Estados-Membros concederão aos estudantes e/ou aos empregadores uma autorização prévia em conformidade com a legislação nacional.
2. Cada Estado-Membro deverá fixar o número máximo de horas por semana ou de dias ou meses por ano em que essa actividade é autorizada, o qual não deverá ser inferior a 10 horas por semana ou ao equivalente em dias ou meses por ano.
3. O Estado-Membro de acolhimento poderá restringir o acesso a actividades económicas durante o primeiro ano de residência.
4. Os Estados-Membros poderão exigir que os estudantes do ensino superior declarem, antecipadamente ou segundo quaisquer outras regras, o exercício de uma actividade económica junto da autoridade designada pelo Estado-Membro em questão. Poderá igualmente ser imposta aos respectivos empregadores a obrigação de declaração, antecipada ou segundo quaisquer outras regras.
CAPÍTULO V
PROCEDIMENTO E TRANSPARÊNCIA
Artigo 18.o
Garantias processuais e transparência
1. A decisão sobre um pedido de concessão ou renovação de uma autorização de residência será adoptada e comunicada ao requerente num prazo que não impeça o prosseguimento dos estudos em causa, assegurando-se ao mesmo tempo que as autoridades competentes disponham de tempo suficiente para processar o pedido.
2. Se as informações fornecidas em apoio do pedido forem insuficientes, a análise do pedido poderá ser suspensa e as autoridades competentes indicarão ao requerente as informações suplementares necessárias.
3. Qualquer decisão de rejeição de um pedido de autorização de residência será notificada ao nacional do país terceiro de acordo com os procedimentos de notificação previstos pela legislação nacional pertinente. A notificação indicará as eventuais vias de recurso à disposição do interessado bem como os prazos para recorrer da decisão.
4. Se um pedido for rejeitado ou se for retirada uma autorização de residência, emitida em conformidade com a presente directiva, a pessoa interessada terá o direito de interpor recurso perante as autoridades do Estado-Membro em causa.
Artigo 19.o
Procedimento acelerado de emissão de autorizações de residência ou vistos para estudantes do ensino superior e do ensino secundário
Poderá ser celebrada entre, por um lado, a autoridade competente de um Estado-Membro responsável pela entrada e residência de estudantes nacionais de países terceiros e, por outro lado, um estabelecimento de ensino superior ou uma organização que realize programas de intercâmbio de estudantes do ensino secundário reconhecida para este efeito pelo Estado-Membro em causa em conformidade com a sua legislação ou prática administrativa, uma convenção sobre a instauração de um procedimento de admissão acelerado que permita emitir autorizações de residência ou vistos em nome dos nacionais de países terceiros interessados.
Artigo 20.o
Taxas
Os Estados-Membros poderão exigir dos requerentes o pagamento de taxas pelo tratamento dos pedidos em conformidade com a presente directiva.
CAPÍTULO VI
DISPOSIÇÕES FINAIS
Artigo 21.o
Relatórios
Periodicamente, e pela primeira vez até 12 de Janeiro de 2010, a Comissão elaborará um relatório dirigido ao Parlamento Europeu e ao Conselho sobre a aplicação da presente directiva nos Estados-Membros, propondo, se for o caso, as alterações necessárias.
Artigo 22.o
Transposição
Os Estados-Membros porão em vigor as disposições legislativas, regulamentares e administrativas necessárias para dar cumprimento à presente directiva até 12 de Janeiro de 2007. Desse facto informarão imediatamente a Comissão.
Quando os Estados-Membros adoptarem essas disposições, estas deverão incluir uma referência à presente directiva ou ser acompanhadas dessa referência aquando da sua publicação oficial. As modalidades dessa referência serão aprovadas pelos Estados-Membros.
Artigo 23.o
Disposição transitória
Em derrogação do disposto no Capítulo III, os Estados-Membros não são obrigados a emitir autorizações em conformidade com a presente directiva sob a forma de autorizações de residência, por um período até dois anos após a data fixada no artigo 22.o
Artigo 24.o
Períodos de tempo
Sem prejuízo do disposto no segundo parágrafo do n.o 2 do artigo 4.o da Directiva 2003/109/CE do Conselho, os Estados-Membros não são obrigados a ter em conta o período durante o qual o estudante do ensino superior, o estudante do ensino secundário em situação de intercâmbio, o estagiário não remunerado ou o voluntário residiu nessa qualidade no seu território para efeito de concessão de mais direitos nos termos da lei nacional aos mesmos nacionais de países terceiros em questão.
Artigo 25.o
Entrada em vigor
A presente directiva entra em vigor no vigésimo dia seguinte ao da sua publicação no Jornal Oficial da União Europeia.
Artigo 26.o
Destinatários
Os Estados-Membros são os destinatários da presente directiva, em conformidade com o Tratado que institui a Comunidade Europeia.
Feito em Bruxelas, em 13 de Dezembro de 2004.