32004R0772
L 123/11
ОФИЦИАЛЕН ВЕСТНИК НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ
РЕГЛАМЕНТ (ЕО) № 772/2004 НА КОМИСИЯТА
от 7 април 2004 година
относно прилагането на член 81, параграф 3 от Договора по отношение на категории споразумения за трансфер на технологии
(текст от значение за ЕИП)
КОМИСИЯТА НА ЕВРОПЕЙСКИТЕ ОБЩНОСТИ,
като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност,
като взе предвид Регламент № 19/65/ЕИО на Съвета от 2 март 1965 г. относно прилагането на член 85, параграф 3 от Договора по отношение на някои категории споразумения и съгласувани практики (1), и по-специално член 1 от него,
след като публикува проект на настоящия регламент (2),
след консултация с Консултативния комитет по ограничителни практики и господстващо положение,
като има предвид, че:
(1)
Регламент № 19/65/ЕИО оправомощава Комисията да прилага посредством Регламент член 81,параграф3 от Договора по отношение на някои категории споразумения за трансфер на технологии, страни по които са само две предприятия, и за съответните съгласувани практики, попадащи в приложното поле на член 81, параграф 1.
(2)
Съгласно Регламент № 19/65/ЕИО Комисията по-специално прие Регламент (ЕО) № 240/96 от 31 януари 1996 г. относно прилагането на член 85, параграф 3 от Договора по отношение на някои категории споразумения за трансфер на технологии (3).
(3)
На 20 декември 2001 г. Комисията публикува оценъчен доклад за прилагането на Регламент (ЕО) № 240/96 относно груповото освобождаване на трансфера на технологии (4). Това предизвика обществен дебат относно прилагането на Регламент (ЕО) № 240/96 и въобще относно прилагането на член 81, параграфи 1 и 3 от Договора по отношение на споразуменията за трансфер на технологии. Реакцията на държавите-членки и на трети страни относно доклада като цяло беше благосклонна за реформа на политиката на Общността в областта на конкуренцията по отношение на споразуменията за трансфер на технологии. Поради това е целесъобразно да се отмени Регламент (ЕО) № 240/96.
(4)
Настоящият регламент следва да спази двете изисквания за гарантиране на ефективна конкуренция и за осигуряване на достатъчна правна сигурност за предприятията. При преследването на тези цели следва да се отчете необходимостта от опростяване на регулаторната рамка и нейното прилагане. Целесъобразно е да се изостави подхода на изброяване на клаузи за изключване и да се наблегне на определянето на категориите споразумения, които се освобождават до определено равнище на пазарна мощ и на определянето на ограниченията или клаузите, които не трябва да се съдържат в такива споразумения. Това съответства на един икономически обоснован подход, при който се преценява въздействието на споразуменията върху съответния пазар. Подобен подход изисква също да се прави разграничение между споразумения между конкуренти и споразумения между неконкуренти.
(5)
Споразуменията за трансфер на технологии касаят лицензирането на технологии. Такива споразумения обикновено повишават икономическата ефективност и насърчават конкуренцията, тъй като могат да намалят дублирането на научно-изследователска и развиваща се дейност, да увеличат стимула за първоначално изследване и разработка, да стимулират засилено новаторство, да улеснят разпространението и да създадат пазарна конкуренция за продукта.
(6)
Вероятността тези ефекти на повишаване на ефективността и на насърчаване на конкуренцията да превишават по значение евентуалните антиконкурентни ефекти, дължащи се на съдържащите се в споразуменията за трансфер на технологии ограничения, зависи от степента на пазарна мощ на съответните предприятия, следователно от степента, до която тези предприятия срещат конкуренция в лицето на предприятия, които притежават заместващи технологии, или предприятия, които произвеждат заместващи продукти.
(7)
Настоящият регламент следва да се отнася само за споразуменията, при които лицензодателят разрешава на лицензополучателя да използва лицензираната технология, евентуално след допълнителна научно-изследователска и развиваща се дейност от страна на лицензополучателя, за производството на стоки или услуги. Той не следва да се отнася за лицензионните споразумения, имащи за цел възлагането на подизпълнители за извършването на научно-изследователска и развиваща се дейност. Той не следва да се отнася и за лицензионните споразумения за създаване на технологични обединения, т.е. споразумения за обединяване на технологии с цел лицензиране на създадения пакет от права на интелектуална собственост на трети лица.
(8)
За прилагането на член 81,параграф 3 посредством регламент не е необходимо да се определят споразуменията за трансфер на технологии, които могат да попадат в приложното поле на член 81,параграф1. При индивидуалната преценка на споразуменията съгласно разпоредбите на член 81, параграф1 следва да се отчитат няколко фактора, и по-специално структурата и динамиката на съответните технологични и продуктови пазари.
(9)
Привилегията да се ползва предвиденото в настоящия регламент групово освобождаване следва да се ограничава до споразуменията, за които с достатъчна увереност може да се приеме, че отговарят на изискванията, посочени в член 81, параграф 3. За да се постигнат ползите и целите на трансфера на технология, предвидената в настоящия регламент привилегия следва да важи и за съдържащите се в споразуменията за трансфер на технологии разпоредби, които не съставляват основен техен предмет, но са пряко свързани с прилагането на лицензираната технология.
(10)
За споразуменията за трансфер на технологии между конкуренти може да се предположи, че когато отчетеният от страните общ дял от съответните пазари не надвишава 20 % и споразуменията не съдържат определени силно антиконкурентни ограничения, обикновено водят до усъвършенстване на производството и разпространението и позволяват на потребителите справедлив дял от произтичащите от това ползи.
(11)
За споразуменията за трансфер на технологии между неконкуренти може да се предположи, че когато отчетеният от всяка от страните индивидуален дял от съответните пазари не надвишава 30 % и споразуменията не съдържат определени силно антиконкурентни ограничения, обикновено водят до усъвършенстване на производството и разпространението и позволяват на потребителите справедлив дял от произтичащите от това ползи.
(12)
Не може да се прави предположение, че над тези прагове на пазарен дял споразуменията за трансфер на технологии попадат в приложното поле на член 81, параграф.1. Например, споразумение за предоставяне на изключителна лицензия между неконкурентни предприятия често не попада в приложното поле на член 81,ал.1. Не може да се прави и предположение, че над тези прагове на пазарен дял споразуменията за трансфер на технологии, които попадат в приложното поле на член 81, параграф 1, не отговарят на условията за освобождаване. Но не може да се прави и предположение, че те обикновено ще доведат до обективни предимства от такова естество и размер, че да компенсират пречките, които създават за конкуренцията.
(13)
Настоящият регламент не следва да освобождава споразуменията за трансфер на технологии, съдържащи ограничения, които са абсолютно необходими за усъвършенстване на производството или на разпространението. По-специално, споразуменията за трансфер на технологии, които съдържат определени силно антиконкурентни ограничения като строго определяне на цените за трети лица, следва да бъдат изключени от предвидената в настоящия регламент привилегия за групово освобождаване, независимо от пазарните дялове на съответните предприятия. В случай на такива съществени ограничения цялото споразумение следва да се изключи от правото да се ползва от привилегията за групово освобождаване.
(14)
С оглед закрилата на стимулите за новаторство и за правилно прилагане на правата на интелектуална собственост, някои ограничения следва да се изключат от привилегията за групово освобождаване. По-специално, следва да се изключат задълженията за изключително обратно предоставяне за отделни подобрения. Когато в лицензионен договор има включено такова ограничение, само въпросното ограничение следва да се изключи от привилегията за групово освобождаване.
(15)
Праговете на пазарен дял, неосвобождаването на споразумения за трансфер на технологии, които съдържат силно антиконкурентни ограничения и изключените ограничения, които са предвидени в настоящия регламент, обикновено ще гарантират, че споразуменията, за които се прилага груповото освобождаване, не предоставят възможност за участващите в тях предприятия да премахват конкуренцията по отношение на значителна част от въпросните продукти.
(16)
В особени случаи, в които споразуменията, попадащи в приложното поле на настоящия регламент, въпреки всичко имат последици, които са несъвместими с разпоредбите на член 81,параграф3, Комисията следва да може да отменя привилегията за групово освобождаване. По-специално, това може да става при намаляване на стимулите за новаторство или при препятстване на достъпа до пазари.
(17)
Регламент (ЕО) № 1/2003 на Съвета от 16 декември 2002 г. относно прилагането на правилата за конкуренция, предвидени в член 81 и 82 от Договора (5), оправомощава компетентните органи на държавите-членки да отменят привилегията за групово свобождаване по отношение на споразумения за трансфер на технологии, чиито последици са несъвместими с разпоредбите на член 81, параграф 3, когато тези последици се чувстват на тяхната съответна територия или на част от нея, и когато тази територия има характеристиките на обособен географски пазар. Държавите-членки трябва да гарантират, че упражняването на това правомощие за отмяна не накърнява еднаквото прилагане на цялата територия на общия пазар на правилата на Общността в областта на конкуренцията или пълния ефект на приетите мерки в изпълнение на тези правила.
(18)
С оглед засилване на надзора върху паралелни мрежи от споразумения за трансфер на технологии, които имат сходни ограничителни последици и обхващат повече от 50 % от даден пазар, Комисията следва да може да обявява настоящия регламент за неприложим за споразумения за трансфер на технологии, които съдържат специфични ограничения във връзка със съответния пазар, с което да възстановява пълното прилагане на разпоредбите на член 81 по отношение на такива споразумения.
(19)
Настоящият регламент следва да се прилага само за споразумения за трансфер на технологии между лицензодател и лицензополучател. Той следва да се прилага за такива споразумения, дори и ако са предвидени условия за повече от една степен на търговска дейност, например чрез изискване лицензополучателят да изгради особена система за разпространение и чрез определяне на задълженията, които лицензополучателят трябва или може да налага на търговците на произведените по лицензията продукти. Тези условия и задължения обаче трябва да съответстват на приложимите правила за конкуренция по отношение на споразуменията за доставка и разпространение. Сключените споразумения за доставка и разпространение между лицензополучател и неговите купувачи не следва да се освобождават по силата на настоящия регламент.
(20)
Настоящият регламент не засяга прилагането на разпоредбите на член 82 от Договора,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Определения
1. По смисъла на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„споразумение“ означава споразумение, решение на сдружение на предприятия или съгласувана практика;
б)
„споразумение за трансфер на технологии“ означава лицензионен договор за патент, лицензионен договор за ноу-хау, лицензионен договор за авторско право върху софтуер или смесен лицензионен договор за патент, ноу-хау или авторско право върху софтуер, включително всяко споразумение, съдържащо разпоредби, които се отнасят за продажбата и закупуването на продукти или за лицензирането на други права на интелектуална собственост, или за прехвърлянето на права на интелектуална собственост, при условие че тези разпоредби не съставляват основния предмет на споразумението и са пряко свързани с производството на продуктите, предмет на споразумението; прехвърлянето на патенти, ноу-хау, авторски права върху софтуер или комбинация от тях, когато част от риска, който е свързан с използването на технологията, остава за цедента, по-специално, когато дължимата сума за прехвърлянето зависи от постигнатия от цесионера оборот по отношение на продуктите, които са произведени с прехвърлената технология, количеството на такива произведени продукти или броя на извършените сделки чрез използване на технологията, също се считат за споразумения за трансфер на технологии;
в)
„реципрочно споразумение“ означава споразумение за трансфер на технологии, когато две предприятия взаимно си предоставят, в един и същ или в отделни договори, лиценз за патент, лиценз за ноу-хау, лицензия за авторско право върху софтуер или смесена лицензия за патент, ноу-хау или авторско право върху софтуер, и когато тези лицензии касаят конкурентни технологии или могат да се използват за производството на конкурентни продукти;
г)
„нереципрочно споразумение“ означава споразумение за трансфер на технологии, когато едно предприятие предоставя на друго предприятие лиценз за патент, лиценз за ноу-хау, лиценз за авторско право върху софтуер или смесен лиценз за патент, ноу-хау или авторско право върху софтуер, или когато две предприятия взаимно си предоставят такава лицензия но лицензиите не касаят конкурентни технологии и не могат да се използват за производството на конкурентни продукти;
д)
„продукт“ означава стока или услуга, включително междинни стоки и услуги и крайни стоки и услуги;
е)
„продукти предмет на споразумението“ означава продукти, произведени с лицензираната технология;
ж)
„права на интелектуална собственост“ включва права на индустриална собственост, ноу-хау, авторско право и сродните му права;
з)
„патент“ означава патенти, патентни заявления, полезни модели, заявления за регистрация на полезни модели, дизайни, топологии на интегрални схеми, сертификати за допълнителна закрила на медицински продукти или на други продукти, за които могат да се получават такива сертификати за допълнителна закрила и сертификати за нови растителни сортове;
и)
„ноу-хау“ означава пакет от непатентована практическа информация, получена в резултат на опит и изпитване, която е:
i)
тайна, т.е. не е всеобщо известна или лесно достъпна,
ii)
значима, т.е. важна и полезна за производството на продуктите, предмет на споразумение, и
iii)
установена, т.е. описана достатъчно подробно, за да може да се провери, че отговаря на критериите за тайна и значимост;
й)
„конкурентни предприятия“ означава предприятия, които се конкурират на съответния технологичен пазар и/или на съответния продуктов пазар, т.е.:
i)
конкурентни предприятия на съответния технологичен пазар, т.е. предприятия, които предоставят лицензия за конкурентни технологии, без взаимно да нарушават правата си на интелектуална собственост (действителни конкуренти на технологичния пазар); съответният технологичен пазар включва технологии, които се считат от лицензополучателите за взаимозаменяеми или заместими поради лицензирана технология, характеристиките на технологиите, таксите за право на ползване и употребата, за която са предназначени,
ii)
конкурентни предприятия на съответния продуктов пазар, т.е. предприятия, които при отсъствие на споразумение за трансфер на технология активно извършват стопанска дейност на съответния(те) продуктов(и) и географски пазар(и), на който(които) се продават продуктите, предмет на споразумението, без взаимно да нарушават правата си на интелектуална собственост (действителни конкуренти на продуктовия пазар), или които при наличие на реалистични основания биха предприели необходимите допълнителни инвестиции или други необходими разходи за преминаване от един вид производство към друг, за да могат своевременно да влязат, без взаимно да нарушават правата си на интелектуална собственост, на този(тези) съответен(ни) продуктов(и) и географски пазар(и) в отговор на слабо, но постоянно повишаване на съответните цени (потенциални конкуренти на продуктовия пазар); съответният продуктов пазар включва продукти, които се считат от купувачите за взаимозаменяеми или заместими поради характеристиките на продуктите, техните цени и употребата, за която са предназначени;
к)
„система за избирателно разпространение“ означава система за разпространение, при която лицензодателят се задължава да лицензира производството на продуктите, предмет на споразумението само на лицензополучатели, подбрани въз основа на определени критерии, и когато тези лицензополучатели се задължават да не продават продуктите, предмет на споразумението на неупълномощени дистрибутори;
л)
„изключителна територия“ означава територия, в която само едно предприятие има разрешение да произвежда продуктите, предмет на споразумението с лицензираната технология, без да се изключва възможността за даване на разрешение на друг лицензополучател в рамките на тази територия да произвежда продуктите, предмет на споразумението само за определен клиент, когато втората лицензия е предоставена с цел създаване на алтернативен източник на доставка за този клиент;
м)
„изключителна клиентска група“ означава група от клиенти, на които само едно предприятие има разрешение активно да продава произведените с лицензираната технология продукти, предмет на споразумението;
н)
„отделно подобрение“ означава подобрение, което може да се използва, без да се нарушава лицензираната технология.
2. Термините „предприятие“, „лицензодател“ и „лицензополучател“ включват техните съответни свързани предприятия.
„Свързани предприятия“ означава:
а)
предприятия, които са страна по споразумението пряко или косвено:
i)
има правомощие да упражнява повече от половината право на глас, или
ii)
има правомощие да назначава повече от половината от членовете на надзорния съвет, на управителния съвет или на органите, които юридически представляват предприятието, или
iii)
има право да ръководи дейността на предприятието;
б)
предприятия, които пряко или косвено притежават изброените в буква а) права или правомощия на страна по споразумението;
в)
предприятия, в които предприятие по буква б) пряко или косвено притежава изброените в буква а) права или правомощия;
г)
предприятия, в които страна по споразумението заедно с едно или повече от предприятията по букви а), б) или в), или в които две или повече от последно упоменатите предприятия съвместно притежават изброените в буква а) права или правомощия;
д)
предприятия, в които изброените в буква а) права или правомощия се притежават съвместно от:
i)
страните по споразумението или съответно свързаните с тях предприятия, посочени в букви а) - г), или
ii)
една или повече от страните по споразумението, или едно или повече от съответно свързаните с тях предприятия, посочени в букви а) - г), и една или повече трети страни.
Член 2
Освобождаване
Съгласно член 81, параграф 3 от Договора и съгласно разпоредбите на настоящия регламент се обявява, че разпоредбите на член 81,параграф1 от Договора не би трябвало да се прилагат за сключените споразумения за трансфер на технологии между две предприятия, с които се разрешава производството на продукти, предмет на споразумението.
Това освобождаване се прилага доколкото тези споразумения съдържат ограничения за конкуренция, попадащи в приложното поле на член 81, параграф1. Освобождаването се прилага до изгубване на силата, изтичане срока на действие или обявяването за недействително на правото на интелектуална собственост в лицензираната технология, или в случай на ноу-хау, до запазването му в тайна, освен когато съответното ноу-хау се превърне в обществено достояние в резултат на действие от страна на лицензополучателя, в който случай освобождаването се прилага за срока на действие на споразумението.
Член 3
Прагове на пазарен дял
1. Когато предприятията, страни по споразумението, са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване се прилага, при условие че общият пазарен дял на страните не надвишава 20 % от съответно засегнатия технологичен и продуктов пазар.
2. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване се прилага, при условие че пазарният дял на всяка от страните не надвишава 30 % от съответно засегнатия технологичен и продуктов пазар.
3. За целите на параграфи 1 и 2, пазарният дял на страна на съответния(те) технологичен(ни) пазар(и) се определя от гледна точка на присъствието на лицензираната технология на съответния(те) продуктов(и) пазар(и). Пазарният дял на лицензодател на съответния технологичен пазар представлява комбинираният пазарен дял на съответния продуктов пазар на продуктите, предмет на споразумението, които се произвеждат от лицензодателя и неговите лицензополучатели.
Член 4
Съществени ограничения
1. Когато предприятията, страни по споразумението, са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване не се прилага за споразумения, които пряко или косвено, поотделно или заедно с други фактори, под контрола на страните, имат за цел:
а)
ограничаване на способността на една от страните да определя цените си при продажба на продукти на трети лица;
б)
ограничаване на производството, освен ограничения на производството на продуктите, предмет на споразумението, които са наложени на лицензополучателя при нереципрочно споразумение, или които са наложени само на един от лицензополучателите при реципрочно споразумение;
в)
разпределяне на пазари или клиенти, освен:
i)
задължението на лицензополучателя(ите) да произвежда(т) с лицензираната технология само в рамките на една или повече технически области на приложение или на един или повече продуктови пазари,
ii)
задължението на лицензодателя и/или лицензополучателя, при нереципрочно споразумение, да не произвеждат с лицензираната технология в рамките на една или повече технически области на приложение, или на един или повече продуктови пазари, или на една или повече изключителни територии, запазени за другата страна,
iii)
задължението на лицензодателя да не предоставя лиценз за технологията на друг лицензополучател за конкретна територия,
iv)
ограничението, при нереципрочно споразумение, за активни и/или пасивни продажби от лицензополучателя и/или лицензодателя в изключителната територия или на изключителната клиентска група, запазени за другата страна,
v)
ограничението, при нереципрочно споразумение, за активни продажби от лицензополучателя в изключителната територия или на изключителната клиентска група, определени от лицензодателя на друг лицензополучател, при условие че последният не е бил конкурентно предприятие на лицензодателя към момента на сключване на собствения си лицензионен договор,
vi)
задължението на лицензодателя да произвежда продуктите, предмет на споразумението, само за собствена употреба, при условие че лицензополучателят не е ограничен при активната и пасивната продажба на продуктите, предмет на споразумението, като резервни части за негови собствени продукти,
vii)
задължението на лицензополучателя, при нереципрочно споразумение, да произвежда продуктите, предмет на споразумението, само за конкретен клиент, когато лицензията е била предоставена с цел създаване на алтернативен източник на доставка за този клиент;
г)
ограничаване на способността на лицензополучателя да използва собствена технология или ограничаване на способността, на която и да е от страните по споразумението, да извършва научно-изследователска и развиваща се дейност, освен ако последно упоменатото ограничение е абсолютно необходимо за предотвратяване разгласяването на лицензираното ноу-хау на трети лица.
2. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване не се прилага за споразумения, които пряко или косвено, поотделно или заедно с други фактори, под контрола на страните, имат за цел:
а)
ограничаване на способността на една от страните да определя цените си при продажба на продукти на трети лица, без да се изключва възможността за налагане на максимална продажна цена или препоръчване на продажна цена, при условие че това не води до строго определена или минимална продажна цена вследствие на натиск или стимули, предлагани от някоя от страните;
б)
ограничаване на територията, в която или на клиентите, на които лицензополучателят може пасивно да продава продуктите, предмет на споразумението, освен:
i)
ограничението за пасивни продажби в изключителна територия или на изключителна клиентска група, запазени за лицензодателя,
ii)
ограничението за пасивни продажби в изключителна територия или на изключителна клиентска група, определени от лицензодателя на друг лицензополучател, през първите две години, през които този друг лицензополучател продава, продуктите предмет на споразумението, в тази територия или на тази клиентска група,
iii)
задължението за производство на продуктите, предмет на споразумението, само за собствена употреба, при условие че лицензополучателят не е ограничен при активната и пасивната продажба на продуктите, предмет на споразумението, като резервни части за негови собствени продукти,
iv)
задължението за производство на продуктите, предмет на споразумението, само за конкретен клиент, когато лицензията е била предоставена с цел създаване на алтернативен източник на доставка за този клиент,
v)
ограничението за продажби на крайни потребители от лицензополучател, който се занимава с търговия на едро,
vi)
ограничението за продажби на неупълномощени дистрибутори от членовете на система за избирателно разпространение;
в)
ограничаване на активните или пасивните продажби на крайни потребители от лицензополучател, който членува в система за избирателно разпространение и се занимава с търговия на дребно, без да се изключва възможността за налагане на забрана на член на системата да извършва дейността си от обект, за който няма разрешение.
3. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкурентни предприятия към момента на сключване на споразумението, но впоследствие станат конкурентни предприятия, за целия срок на действие на споразумението се прилагат разпоредбите на параграф 2, а не параграф 1, освен в случай на последващо изменение на съществените елементи на споразумението.
Член 5
Изключени ограничения
1. Предвиденото в член 2 освобождаване не се прилага за нито едно от следните задължения, съдържащи се в споразуменията за трансфер на технологии:
а)
всяко пряко или косвено задължение за лицензополучателя да предостави изключителна лицензия на лицензодателя или на трето лице, определено от лицензодателя, по отношение на собствените му отделни подобрения или собствените му нови приложения на лицензираната технология;
б)
всяко пряко или косвено задължение за лицензополучателя изцяло или отчасти да прехвърли на лицензодателя или на трето лице, определено от лицензодателя, права за собствените му отделни подобрения или за собствените му нови приложения на лицензираната технология;
в)
всяко пряко или косвено задължение за лицензополучателя да не оспорва действителността на правата на интелектуална собственост, които лицензодателят държи на общия пазар, без да се изключва възможността за прекратяване на споразумението за трансфер на технологии в случай, че лицензополучателят оспори действителността на едно или повече лицензирани права на интелектуална собственост.
2. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване не се прилага за никое пряко или косвено задължение, което ограничава способността на лицензополучателя да използва своя собствена технология или способността на една от страните по споразумението да извършва научно-изследователска и развиваща се дейност, освен ако последно упоменатото ограничение е абсолютно необходимо за предотвратяване разгласяването на лицензираното ноу-хау на трети лица.
Член 6
Отмяна в отделни случаи
1. Съгласно член 29, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1/2003 Комисията може да отменя предвидената в настоящия регламент привилегия, когато във всеки конкретен случай констатира, че дадено споразумение за трансфер на технологии, за който се прилага предвиденото в член 2 освобождаване, въпреки всичко има последици, които са несъвместими с разпоредбите на член 81, параграф 3 от Договора, и по-специално когато:
а)
се ограничава достъпа до пазара на технологии на трети лица, например вследствие на кумулативния ефект на паралелни мрежи от сходни ограничаващи споразумения, които забраняват на лицензополучателите да използват технологии на трети лица;
б)
се ограничава достъпът до пазара на потенциални лицензополучатели, например вследствие на кумулативния ефект на паралелни мрежи от сходни ограничаващи споразумения, които забраняват на лицензодателите да предоставят лицензии на други лицензополучатели;
в)
без наличие на обективна причина страните не използват лицензираната технология.
2. Когато във всеки конкретен случай споразумение за трансфер на технологии, за което се прилага предвиденото в член 2 освобождаване, има последици, които са несъвместими с разпоредбите на член 81, параграф 3 от Договора на територията на държава-членка или на част от нейната територия, която притежава всички характеристики на обособен географски пазар съгласно член 29, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1/2003, компетентният орган на тази държава-членка може да отмени предвидената в настоящия регламент привилегия по отношение на тази територия при същите обстоятелства, които са посочени в параграф 1 от настоящия член.
Член 7
Неприлагане на настоящия регламент
1. Съгласно член 1а от Регламент № 19/65/ЕИО Комисията може посредством регламент да обяви, че когато паралелни мрежи от сходни споразумения за трансфер на технологии обхващат повече от 50 % от съответен пазар, настоящият Регламент няма да се прилага за споразуменията за трансфер на технологии, които съдържат специфични ограничения във връзка с този пазар.
2. Регламентът съгласно параграф 1 не се прилага преди да са изтекли най-малко шест месеца от неговото приемане.
Член 8
Прилагане на праговете на пазарен дял
1. За изчисляване на предвидените в член 3 прагове на пазарен дял се прилагат правилата, определени в настоящата параграф.
Пазарният дял се изчислява въз основа на данните за стойността на продажбите на пазара. Ако няма данни за стойността на продажбите на пазара, за установяване на пазарния дял на съответното предприятие могат да се използват прогнози, изготвени въз основа на друга надеждна пазарна информация, включително обемите на продажбите на пазара.
Пазарният дял се изчислява въз основа на данните за предходната календарна година.
Пазарният дял, който се държи от предприятията, посочени в б.„д“ в параграф 2 на член 1,, се разделя по равно за всяко предприятие, което притежава правата или правомощията, изброени в б.„а“, в параграф2 на чл.1.
2. Ако пазарният дял, посочен в член 3, параграфи 1 или 2, първоначално не е повече от 20 %, съответно 30 %, но впоследствие нарасне над тези нива, предвиденото в член 2 освобождаване продължава да се прилага за срок от две последователни календарни години след годината, през която за първи път е надвишен прагът от 20 % или 30 %.
Член 9
Отмяна
Регламент (ЕО) № 240/96 се отменя.
Позоваването на отменения регламент се тълкува като позоваване на настоящия регламент.
Член 10
Преходен период
Забраната, предвидена в член 81, параграф 1 от Договора, не се прилага през периода от 1 май 2004 г. до 31 март 2006 г. по отношение на вече влезлите в сила споразумения към 30 април 2004 г., които не отговарят на изискванията за предвиденото в настоящия Регламент освобождаване, но които към 30 април 2004 г. са отговаряли на условията за предвиденото в Регламент (ЕО) № 240/96 освобождаване.
Член 11
Срок на действие
Настоящият регламент влиза в сила на 1 май 2004 г.
Срокът му на действие изтича на 30 април 2014 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Брюксел на 27 април 2004 година.
Regulamento (CE) n.o 772/2004 da Comissão
de 27 de Abril de 2004
relativo à aplicação do n.o 3 do artigo 81.o do Tratado a categorias de acordos de transferência de tecnologia
(Texto relevante para efeitos do EEE)
A COMISSÃO DAS COMUNIDADES EUROPEIAS,
Tendo em conta o Tratado que institui a Comunidade Europeia,
Tendo em conta o Regulamento n.o 19/65/CEE do Conselho, de 2 de Março de 1965, relativo à aplicação do n.o 3 do artigo 85.o do Tratado a certas categorias de acordos e práticas concertadas(1) e, nomeadamente, o seu artigo 1.o,
Após publicação de um projecto do presente regulamento(2),
Após consulta do Comité Consultivo em matéria de acordos, decisões e práticas concertadas e de posições dominantes,
Considerando o seguinte:
(1) O Regulamento n.o 19/65/CEE confere à Comissão competência para aplicar, por meio de regulamento, o n.o 3 do artigo 81.o do Tratado a certas categorias de acordos de transferência de tecnologia e práticas concertadas conexas abrangidas pelo n.o 1 do artigo 81.o, sempre que em tais acordos ou práticas estejam implicadas apenas duas empresas.
(2) Em conformidade com o Regulamento n.o 19/65/CEE, a Comissão adoptou, nomeadamente, o Regulamento (CE) n.o 240/96, de 31 de Janeiro de 1996, relativo à aplicação do n.o 3 do artigo 85.o do Tratado a certas categorias de acordos de transferência de tecnologia(3).
(3) Em 20 de Dezembro de 2001, a Comissão publicou um relatório de avaliação respeitante ao Regulamento de isenção por categoria (CE) n.o 240/96 relativo à transferência de tecnologia(4). Este relatório lançou um debate público sobre a aplicação do Regulamento (CE) n.o 240/96, bem como sobre a aplicação em geral dos n.os 1 e 3 do artigo 81.o do Tratado aos acordos de transferência de tecnologia. A resposta dos Estados-Membros e das partes interessadas ao relatório de avaliação foi em geral favorável à reforma da política comunitária de concorrência no domínio dos acordos de transferência de tecnologia. É, por conseguinte, conveniente substituir o Regulamento (CE) n.o 240/96.
(4) O presente regulamento deve preencher o duplo requisito de assegurar uma concorrência efectiva e garantir uma segurança jurídica adequada às empresas. A prossecução destes objectivos deve ter em conta a necessidade de simplificar o quadro regulamentar e a sua aplicação. É conveniente renunciar à abordagem que consiste em enumerar as cláusulas isentas e dar maior ênfase à determinação das categorias de acordos isentos até um determinado nível de poder de mercado, bem como à identificação das restrições ou cláusulas que não podem constar desses acordos. Tal coaduna-se com uma abordagem de carácter económico que aprecia o impacto dos acordos no mercado relevante. É igualmente consentâneo com esta abordagem estabelecer uma distinção entre os acordos entre concorrentes e os acordos entre não concorrentes.
(5) Os acordos de transferência de tecnologia dizem respeito à concessão de licenças no domínio da tecnologia. Tais acordos contribuirão normalmente para melhorar a eficiência económica e promover a concorrência, dado que podem reduzir a duplicação em matéria de investigação e desenvolvimento, reforçar os incentivos a favor de novas acções de investigação e desenvolvimento, promover a inovação incremental, facilitar a disseminação de tecnologia e fomentar a concorrência no mercado dos produtos.
(6) A probabilidade de esses efeitos, em termos de eficiência e concorrência acrescidas, compensarem os eventuais efeitos anticoncorrenciais resultantes de restrições contidas nos acordos de transferência de tecnologia depende do poder de mercado das empresas em causa e, por conseguinte, do grau em que essas empresas se defrontam com a concorrência de empresas proprietárias de tecnologias alternativas ou de empresas fabricantes de produtos alternativos.
(7) O presente regulamento deve apenas contemplar os acordos em que o licenciante autoriza o licenciado a explorar a tecnologia licenciada, eventualmente após novas actividades de investigação e desenvolvimento pelo licenciado, para a produção de bens ou serviços. Não deve ser aplicado aos acordos de concessão de licenças que tenham como objectivo subcontratar investigação e desenvolvimento. De igual forma, também não deve ser aplicado aos acordos de concessão de licenças para efeitos de agrupamento de tecnologias, ou seja, acordos destinados a agrupar tecnologias para a concessão a terceiros de licenças relativas a esse conjunto de direitos de propriedade intelectual.
(8) Para efeitos da aplicação do n.o 3 do artigo 81.o mediante regulamento, não é necessário definir quais os acordos de transferência de tecnologia susceptíveis de serem abrangidos pelo n.o 1 do artigo 81.o A apreciação individual dos acordos nos termos do n.o 1 do artigo 81.o deve ter em conta diversos factores, nomeadamente a estrutura e a dinâmica dos mercados da tecnologia e do produto relevantes.
(9) O benefício da isenção por categoria estabelecida pelo presente regulamento deve circunscrever-se aos acordos em relação aos quais seja possível considerar, com um grau de segurança suficiente, que preenchem as condições estabelecidas no n.o 3 do artigo 81.o No intuito de alcançar os benefícios e os objectivos visados pela transferência de tecnologia, o presente regulamento deve igualmente ser aplicável às disposições contidas nos acordos de transferência de tecnologia que não constituem o objecto principal de tais acordos, mas que estejam directamente relacionadas com a aplicação da tecnologia licenciada.
(10) Em relação aos acordos de transferência de tecnologia entre concorrentes, pode presumir-se, quando a quota agregada das partes nos mercados relevantes não excede 20 % e os acordos não contêm certos tipos de restrições anticoncorrenciais graves, que estes conduzem em geral a uma melhoria da produção ou da distribuição, assegurando aos consumidores uma parte equitativa dos benefícios daí resultantes.
(11) Em relação aos acordos de transferência de tecnologia entre não concorrentes, pode presumir-se, quando a quota individual de cada uma das partes nos mercados relevantes não excede 30 % e os acordos não contêm certos tipos de restrições anticoncorrenciais graves, que estes conduzem em geral a uma melhoria da produção ou da distribuição, assegurando aos consumidores uma parte equitativa dos benefícios daí resultantes.
(12) Não se pode presumir que acima destes limiares de quota de mercado os acordos de transferência de tecnologia são abrangidos pelo n.o 1 do artigo 81.o Por exemplo, um acordo exclusivo de concessão de licenças entre empresas não concorrentes muitas vezes não é abrangido pelo n.o 1 do artigo 81.o Também não se pode presumir que, acima destes limiares de quota de mercado, os acordos de transferência de tecnologia abrangidos pelo n.o 1 do artigo 81.o não satisfazem as condições de isenção. Da mesma forma, também não se pode presumir que conduzem normalmente a benefícios objectivos que pela sua natureza e dimensão compensam as desvantagens provocadas do ponto de vista da concorrência.
(13) O presente regulamento não deve isentar os acordos de transferência de tecnologia que contenham restrições que não sejam indispensáveis à melhoria da produção ou da distribuição. Em especial, os acordos de transferência de tecnologia que contenham determinadas restrições anticoncorrenciais graves, tais como a fixação de preços aplicados a terceiros, devem ser excluídos do benefício da isenção por categoria estabelecida pelo presente regulamento, independentemente da quota de mercado das empresas em causa. Na eventualidade de quaisquer restrições graves desse tipo, o acordo no seu conjunto deve ser excluído do benefício da isenção por categoria.
(14) No intuito de salvaguardar os incentivos em matéria de inovação e a aplicação adequada dos direitos de propriedade intelectual, algumas restrições devem ser excluídas da isenção por categoria. Devem ser excluídas, nomeadamente, as obrigações exclusivas de retrocessão dos melhoramentos dissociáveis. Quando uma dessas restrições for incluída num acordo de concessão de licença, só a restrição em causa deve ser excluída do benefício da isenção por categoria.
(15) Os limiares de quota de mercado, a não isenção dos acordos de transferência de tecnologia que contenham restrições anticoncorrenciais graves e as restrições excluídas previstas no presente regulamento deverão normalmente assegurar que os acordos aos quais seja aplicada a isenção por categoria não permitem que as empresas neles participantes eliminem a concorrência em relação a uma parte substancial dos produtos em questão.
(16) Nos casos específicos em que os acordos abrangidos pelo âmbito de aplicação do presente regulamento tenham, não obstante, efeitos incompatíveis com o n.o 3 do artigo 81.o, a Comissão deve poder retirar o benefício da isenção por categoria. Tal poderá suceder nomeadamente quando os incentivos em matéria de inovação forem reduzidos ou o acesso aos mercados estiver sujeito a entraves.
(17) O Regulamento (CE) n.o 1/2003 do Conselho, de 16 de Dezembro de 2002, relativo à execução das regras de concorrência estabelecidas nos artigos 81.o e 82.o do Tratado(5) habilita as autoridades competentes dos Estados-Membros a retirar o benefício da isenção por categoria no que se refere aos acordos de transferência de tecnologia que tenham efeitos incompatíveis com o n.o 3 do artigo 81.o, quando tais efeitos se façam sentir no seu território ou numa parte do mesmo e quando esse território apresentar as características de um mercado geográfico distinto. Os Estados-Membros têm de garantir que o exercício deste poder de retirada do benefício da isenção não prejudica a aplicação uniforme em todo o mercado comum das regras de concorrência comunitárias, nem o pleno efeito das medidas adoptadas para sua execução.
(18) A fim de reforçar a supervisão de redes paralelas de acordos de transferência de tecnologia que tenham efeitos restritivos idênticos e que englobem mais de 50 % de um dado mercado, a Comissão deve poder declarar o presente regulamento inaplicável aos acordos de transferência de tecnologia que contenham restrições específicas relativas ao mercado em causa, restabelecendo desta forma a plena aplicação do artigo 81.o em relação a tais acordos.
(19) O presente regulamento deve abranger apenas os acordos de transferência de tecnologia entre um licenciante e um licenciado. Deve abarcar este tipo de acordos, mesmo se forem estabelecidas condições a mais de um nível comercial, por exemplo, se o licenciado for obrigado a instituir um sistema de distribuição específica e forem enumeradas as obrigações que o licenciado pode ou deve impor aos revendedores dos produtos fabricados ao abrigo da licença. No entanto, essas condições e obrigações devem ser consentâneas com as regras de concorrência aplicáveis aos acordos de fornecimento e distribuição. Os acordos de fornecimento e distribuição celebrados entre um licenciado e os seus compradores não devem ser isentos pelo presente regulamento.
(20) O presente regulamento não prejudica a aplicação do artigo 82.o do Tratado,
ADOPTOU O PRESENTE REGULAMENTO:
Artigo 1.o
Definições
1. Para efeitos do presente regulamento, entende-se por:
a) "Acordo", um acordo, uma decisão de uma associação de empresas ou uma prática concertada;
b) "Acordo de transferência de tecnologia", um acordo de concessão de licenças de patentes, um acordo de concessão de licença de saber-fazer, um acordo de concessão de licença de direitos de autor sobre programas informáticos ou um acordo misto de concessão de licenças de patentes, de saber-fazer ou de direitos de autor sobre programas informáticos, incluindo qualquer acordo desse tipo que contenha disposições respeitantes à venda e compra de produtos ou à concessão de licenças relativas a outros direitos de propriedade intelectual ou à cessão de direitos de propriedade intelectual, desde que essas disposições não constituam o objecto principal do acordo e estejam directamente relacionadas com o fabrico dos produtos contratuais. É igualmente equiparada a acordos de transferência de tecnologia a cessão de patentes, saber-fazer, direitos de autor sobre programas informáticos ou uma conjugação dos mesmos, sempre que parte do risco associado à exploração da tecnologia incumba ao cedente, nomeadamente quando o montante a desembolsar pela referida cessão depender do volume de negócios realizado pelo cessionário relativamente aos produtos fabricados com base na tecnologia cedida, da quantidade de tais produtos fabricados ou do número de operações realizadas com base na utilização da tecnologia;
c) "Acordo recíproco", um acordo de transferência de tecnologia pelo qual duas empresas se concedem mutuamente, no mesmo contrato ou em contratos distintos, uma licença de patente, uma licença de saber-fazer, uma licença de direitos de autor sobre programas informáticos ou uma licença mista de patente, saber-fazer ou direitos de autor sobre programas informáticos, quando essas licenças digam respeito a tecnologias concorrentes ou possam ser usadas para o fabrico de produtos concorrentes;
d) "Acordo não recíproco", um acordo de transferência de tecnologia pelo qual uma empresa concede a outra uma licença de patente, uma licença de saber-fazer, uma licença de direitos de autor sobre programas informáticos ou uma licença mista de patente, saber-fazer ou direitos de autor sobre programas informáticos, mas tais licenças não digam respeito a tecnologias concorrentes e não possam ser usadas para o fabrico de produtos concorrentes;
e) "Produto", um bem ou um serviço, incluindo quer os bens e serviços intermédios, quer finais;
f) "Produtos contratuais", os produtos fabricados com base na tecnologia licenciada;
g) "Direitos de propriedade intelectual", os direitos de propriedade industrial, saber-fazer, direitos de autor e direitos conexos;
h) "Patentes", as patentes, os pedidos de patente, os modelos de utilidade, os pedidos de modelos de utilidade, os desenhos, as topografias de produtos semicondutores, os certificados complementares de protecção para os medicamentos ou quaisquer outros produtos para os quais podem ser obtidos tais certificados e os certificados de obtentor vegetal;
i) "Saber-fazer", um conjunto de informações práticas não patenteadas, decorrentes da experiência e de ensaios, que é:
i) secreto, ou seja, que não é geralmente conhecido nem de fácil obtenção,
ii) substancial, ou seja, importante e útil para o fabrico dos produtos contratuais, e
iii) identificado, ou seja, descrito de forma suficientemente completa, de maneira a permitir concluir que o saber-fazer preenche os critérios de carácter secreto e substancial;
j) "Empresas concorrentes", empresas que concorrem no mercado da tecnologia relevante e/ou no mercado do produto relevante, ou seja:
i) as empresas concorrentes no "mercado da tecnologia relevante" são empresas que concedem licenças relativas a tecnologias concorrentes sem infringir os direitos de propriedade intelectual da outra parte (concorrentes efectivos no mercado da tecnologia); o mercado da tecnologia relevante inclui as tecnologias consideradas pelos licenciados como intersubstituíveis ou substituíveis pela tecnologia licenciada, devido às características das tecnologias, às suas "royalties" e à sua utilização prevista,
ii) as empresas concorrentes no "mercado do produto relevante" são empresas que, na ausência do acordo de transferência de tecnologia, operam ambas nos mercados do produto e geográfico relevantes em que os produtos contratuais são vendidos sem infringir os direitos de propriedade intelectual da outra parte (concorrentes efectivos no mercado do produto) ou que, com base em premissas realistas, poderiam realizar os investimentos adicionais necessários ou suportar outros custos de conversão necessários para, sem infringir os direitos de propriedade intelectual da outra parte, entrar atempadamente nos mercados do produto e geográfico relevantes em resposta a um ligeiro aumento duradouro dos preços relativos (concorrentes potenciais no mercado do produto); o mercado do produto relevante inclui os produtos considerados pelos compradores como intersubstituíveis ou substituíveis pelos produtos contratuais, devido às características dos produtos, aos seus preços e à sua utilização prevista;
k) "Sistema de distribuição selectiva", um sistema de distribuição em que o licenciante se compromete a conceder licenças relativas ao fabrico dos produtos contratuais apenas a licenciados seleccionados com base em critérios especificados, comprometendo-se esses licenciados a não vender tais produtos a distribuidores não autorizados;
l) "Território exclusivo", um território em que apenas uma empresa está autorizada a fabricar os produtos contratuais com a tecnologia licenciada, sem prejuízo da possibilidade de permitir nesse território que outro licenciado fabrique os produtos contratuais apenas para um determinado cliente, quando esta segunda licença foi concedida para criar uma fonte alternativa de abastecimento para esse cliente;
m) "Grupo de clientes exclusivo", um grupo de clientes a que apenas uma empresa está autorizada a vender de forma activa os produtos contratuais fabricados com a tecnologia licenciada;
n) "Melhoramento dissociável", um melhoramento que pode ser explorado sem infringir a tecnologia licenciada.
2. Os termos "empresa", "licenciante" e "licenciado" incluem as respectivas empresas coligadas.
Por "empresas coligadas" entende-se:
a) As empresas em que uma das partes no acordo disponha, directa ou indirectamente:
i) do poder de exercer mais de metade dos direitos de voto, ou
ii) do poder de designar mais de metade dos membros do conselho de supervisão, ou do conselho de administração ou dos órgãos que representam legalmente a empresa, ou
iii) do direito de gerir as actividades da empresa;
b) As empresas que disponham, directa ou indirectamente, em relação a uma das partes no acordo, dos direitos ou poderes enumerados na alínea a);
c) As empresas em que uma empresa referida na alínea b) disponha, directa ou indirectamente, dos direitos ou poderes enumerados na alínea a);
d) As empresas em que uma parte no acordo, juntamente com uma ou mais das empresas referidas nas alíneas a), b) ou c), ou em que duas ou mais destas últimas empresas, disponham conjuntamente dos direitos ou poderes enumerados na alínea a);
e) As empresas em que os direitos ou poderes enumerados na alínea a) sejam detidos em conjunto:
i) pelas partes no acordo ou pelas respectivas empresas ligadas referidas nas alíneas a) a d), ou
ii) por uma ou mais empresas que sejam partes no acordo, ou uma ou mais das respectivas empresas ligadas, referidas nas alíneas a) a d), e uma ou mais empresas terceiras.
Artigo 2.o
Isenção
Nos termos do n.o 3 do artigo 81.o do Tratado e nas condições previstas no presente regulamento, o n.o 1 do artigo 81.o do Tratado é declarado inaplicável aos acordos de transferência de tecnologia concluídos entre duas empresas que permitam o fabrico de produtos contratuais.
Esta isenção é aplicável na medida em que tais acordos contenham restrições da concorrência abrangidas pelo n.o 1 do artigo 81.o A isenção será aplicável enquanto não tiver cessado, não se tiver extinguido ou não tiver sido declarado nulo o direito de propriedade intelectual sobre a tecnologia licenciada ou, em relação ao saber-fazer, enquanto permanecer secreto, salvo no caso de o saber-fazer se tornar do conhecimento público em virtude da acção do licenciado, caso em que a isenção será aplicável durante o período de vigência do acordo.
Artigo 3.o
Limiares de quota de mercado
1. Quando as empresas partes no acordo são empresas concorrentes, a isenção prevista no artigo 2.o é aplicável na condição de a quota de mercado agregada das partes não exceder 20 % dos mercados da tecnologia e do produto relevantes afectados.
2. Quando as empresas partes no acordo não são empresas concorrentes, a isenção prevista no artigo 2.o é aplicável na condição de a quota de mercado de cada uma das partes não exceder 30 % dos mercados da tecnologia e do produto relevantes afectados.
3. Para efeitos do disposto nos n.os 1 e 2, a quota de mercado de uma parte no ou nos mercados da tecnologia relevantes é definida em função da presença da tecnologia licenciada no ou nos mercados do produto relevantes. Por quota de mercado do licenciante no mercado da tecnologia relevante entende-se a quota de mercado agregada no mercado do produto relevante respeitante aos produtos contratuais fabricados pelo licenciante e seus licenciados.
Artigo 4.o
Restrições graves
1. Quando as empresas partes no acordo são empresas concorrentes, a isenção prevista no artigo 2.o não é aplicável aos acordos que, directa ou indirectamente, de forma separada ou em conjugação com outros factores sob o controlo das partes, tiverem como objecto:
a) A restrição da capacidade de uma parte para determinar os seus preços aquando da venda de produtos a terceiros;
b) A limitação da produção, exceptuando as limitações da produção dos produtos contratuais impostas ao licenciado num acordo não recíproco ou impostas apenas a um dos licenciados num acordo recíproco;
c) A repartição de mercados ou de clientes, excepto:
i) a obrigação imposta ao ou aos licenciados de produzirem com a tecnologia licenciada apenas no âmbito de um ou mais domínios técnicos de utilização ou de um ou mais mercados do produto,
ii) a obrigação imposta ao licenciante e/ou ao licenciado, num acordo não recíproco, de não produzir com a tecnologia licenciada no âmbito de um ou mais domínios técnicos de utilização ou de um ou mais mercados do produto ou de um ou mais territórios exclusivos reservados à outra parte,
iii) a obrigação imposta ao licenciante de não conceder qualquer licença da tecnologia a outro licenciado num determinado território,
iv) a restrição, num acordo não recíproco, de vendas activas e/ou passivas pelo licenciado e/ou pelo licenciante no território exclusivo ou ao grupo de clientes exclusivo reservado à outra parte,
v) a restrição, num acordo não recíproco, de vendas activas pelo licenciado no território exclusivo ou ao grupo de clientes exclusivo atribuído pelo licenciante a outro licenciado, desde que este último não fosse uma empresa concorrente do licenciante no momento da conclusão da sua própria licença,
vi) a obrigação de o licenciado fabricar os produtos contratuais para sua utilização exclusiva, desde que o licenciado não tenha restrições de venda dos produtos contratuais, activa e passivamente, a título de peças sobresselentes para os seus próprios produtos,
vii) a obrigação imposta ao licenciado, num acordo não recíproco, de fabricar os produtos contratuais apenas para um cliente específico, quando a licença foi concedida para criar uma fonte alternativa de abastecimento para esse cliente,
d) A restrição da capacidade do licenciado para explorar a sua própria tecnologia ou a restrição da capacidade de qualquer das partes no acordo para realizar actividades de investigação e desenvolvimento, excepto se esta última restrição for indispensável para impedir a divulgação a terceiros do saber-fazer licenciado.
2. Quando as empresas partes no acordo não são empresas concorrentes, a isenção prevista no artigo 2.o não é aplicável aos acordos que, directa ou indirectamente, de forma separada ou em conjugação com outros factores sob o controlo das partes, tiverem como objecto:
a) A restrição da capacidade de uma parte para determinar os seus preços aquando da venda de produtos a terceiros, sem prejuízo da possibilidade de impor um preço de venda máximo ou de recomendar um preço de venda, desde que tal não corresponda a um preço de venda fixo ou mínimo na sequência de pressões exercidas ou de incentivos oferecidos por qualquer das partes;
b) A restrição do território no qual, ou dos clientes aos quais, o licenciado pode vender de forma passiva os produtos contratuais, excepto:
i) a restrição de vendas passivas num território exclusivo ou a um grupo de clientes exclusivo reservado ao licenciante,
ii) a restrição de vendas passivas num território exclusivo ou a um grupo de clientes exclusivo atribuído pelo licenciante a outro licenciado, durante os dois primeiros anos que este outro licenciado vender os produtos contratuais nesse território ou a esse grupo de clientes,
iii) a obrigação de fabricar os produtos contratuais para sua utilização exclusiva, desde que o licenciado não tenha restrições de venda dos produtos contratuais, activa e passivamente, a título de peças sobresselentes para os seus próprios produtos,
iv) a obrigação de fabricar os produtos contratuais apenas para um cliente específico, quando a licença foi concedida para criar uma fonte alternativa de abastecimento para esse cliente,
v) a restrição de vendas a utilizadores finais por um licenciado que opere a nível grossista,
vi) a restrição de vendas a distribuidores não autorizados pelos membros de um sistema de distribuição selectiva;
c) A restrição de vendas activas ou passivas a utilizadores finais por um licenciado que seja membro de um sistema de distribuição selectiva e que opere ao nível retalhista, sem prejuízo da possibilidade de um membro do sistema ser proibido de operar a partir de um local de estabelecimento não autorizado.
3. Quando as empresas partes no acordo não eram empresas concorrentes no momento da sua conclusão mas passaram a ser depois disso, aplica-se o n.o 2 e não o n.o 1 durante todo o período do acordo, salvo se este foi subsequentemente alterado nalgum aspecto importante.
Artigo 5.o
Restrições excluídas
1. A isenção prevista no artigo 2.o não é aplicável às seguintes obrigações incluídas em acordos de transferência de tecnologia:
a) Obrigação directa ou indirecta imposta ao licenciado de conceder uma licença exclusiva ao licenciante ou a um terceiro designado por este último, relativa a melhoramentos dissociáveis por ele introduzidos ou a novas aplicações da tecnologia licenciada por ele desenvolvidas;
b) Obrigação directa ou indirecta imposta ao licenciado de ceder, no todo ou em parte, ao licenciante ou a um terceiro designado por este último, direitos relativos a melhoramentos dissociáveis por ele introduzidos ou a novas aplicações da tecnologia licenciada por ele desenvolvidas;
c) Obrigação directa ou indirecta imposta ao licenciado de não impugnar a validade dos direitos de propriedade intelectual de que o licenciante seja titular no mercado comum, sem prejuízo da possibilidade de rescindir o acordo de transferência de tecnologia se o licenciado impugnar a validade de um ou mais dos direitos de propriedade intelectual licenciados.
2. Quando as empresas partes no acordo não são empresas concorrentes, a isenção prevista no artigo 2.o não é aplicável a qualquer obrigação directa ou indirecta que limite a capacidade do licenciado para explorar a sua própria tecnologia ou que limite a capacidade de qualquer das partes no acordo para realizar actividades de investigação e desenvolvimento, excepto se esta última restrição for indispensável para impedir a divulgação a terceiros do saber-fazer licenciado.
Artigo 6.o
Retirada em casos individuais
1. A Comissão pode retirar o benefício do presente regulamento, nos termos do n.o 1 do artigo 29.o do Regulamento (CE) n.o 1/2003, se verificar num determinado caso que um acordo de transferência de tecnologia a que é aplicável a isenção prevista no artigo 2.o produz, não obstante, efeitos incompatíveis com o n.o 3 do artigo 81.o do Tratado e, nomeadamente, quando:
a) For restringido o acesso de terceiros ao mercado das tecnologias, por exemplo através do efeito cumulativo de redes paralelas de acordos restritivos semelhantes que proíbam os licenciados de recorrerem às tecnologias de terceiros;
b) For restringido o acesso de potenciais licenciados ao mercado, por exemplo através do efeito cumulativo de redes paralelas de acordos restritivos semelhantes que proíbam os licenciantes de concederem licenças a outros licenciados;
c) Sem qualquer razão objectivamente válida, as partes não explorarem a tecnologia licenciada.
2. Sempre que, num caso específico, um acordo de transferência de tecnologia a que é aplicável a isenção prevista no artigo 2.o produza efeitos incompatíveis com o n.o 3 do artigo 81.o do Tratado no território de um Estado-Membro ou numa parte deste com todas as características de um mercado geográfico distinto, a autoridade responsável pela concorrência desse Estado-Membro pode retirar o benefício do presente regulamento, nos termos do n.o 2 do artigo 29.o do Regulamento (CE) n.o 1/2003, em relação a esse território, nas mesmas circunstâncias que as estabelecidas no n.o 1 do presente artigo.
Artigo 7.o
Não aplicação do presente regulamento
1. Nos termos do artigo 1.oA do Regulamento n.o 19/65/CEE, a Comissão pode declarar, mediante regulamento, sempre que redes paralelas de acordos de transferência de tecnologia semelhantes abranjam mais de 50 % de um mercado relevante, que o presente regulamento não é aplicável aos acordos de transferência de tecnologia que contenham restrições específicas que digam respeito a esse mercado.
2. Qualquer regulamento adoptado nos termos do n.o 1 só pode produzir efeitos decorridos seis meses após a sua adopção.
Artigo 8.o
Aplicação dos limiares de quota de mercado
1. Para efeitos da aplicação dos limiares de quota de mercado previstos no artigo 3.o, são aplicáveis as regras estabelecidas no presente número.
A quota de mercado é calculada com base nos dados relativos ao valor das vendas no mercado. Se tais dados não estiverem disponíveis, podem ser utilizadas estimativas com base noutras informações fiáveis relativas ao mercado, incluindo o volume de vendas no mercado, a fim de determinar a quota de mercado da empresa em causa.
A quota de mercado é calculada com base nos dados relativos ao ano civil anterior.
A quota de mercado das empresas a que se refere a alínea e) do segundo parágrafo do n.o 2 do artigo 1.o será repartida por igual entre cada uma das empresas com os direitos ou os poderes enumerados na alínea a) do segundo parágrafo do n.o 2 do artigo 1.o
2. Se a quota de mercado referida nos nos 1 ou 2 do artigo 3.o não for inicialmente superior a 20 % ou 30 %, respectivamente, mas vier posteriormente a ultrapassar estes níveis, a isenção prevista no artigo 2.o continuará a ser aplicável durante o período de dois anos civis subsequentes ao ano em que o limiar de 20 % ou 30 % foi excedido pela primeira vez.
Artigo 9.o
Revogação
É revogado o Regulamento (CE) n.o 240/96.
As referências existentes ao regulamento revogado devem entender-se como sendo feitas ao presente regulamento.
Artigo 10.o
Período transitório
A proibição prevista no n.o 1 do artigo 81.o do Tratado não é aplicável durante o período de 1 de Maio de 2004 a 31 de Março de 2006, relativamente aos acordos já em vigor em 30 de Abril de 2004 que não satisfaçam as condições de isenção previstas no presente regulamento, mas que nessa data preenchiam as condições de isenção previstas no Regulamento (CE) n.o 240/96.
Artigo 11.o
Período de vigência
O presente regulamento entra em vigor em 1 de Maio de 2004.
O seu período de vigência termina em 30 de Abril de 2014.
O presente regulamento é obrigatório em todos os seus elementos e directamente aplicável em todos os Estados-Membros.
Feito em Bruxelas, em 27 de Abril de 2004.