PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE (EU) 2015/495
ze dne 20. března 2015,
kterým se stanoví seznam sledovaných látek pro monitorování v rámci celé Unie v oblasti vodní politiky podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/105/ES
(oznámeno pod číslem C(2015) 1756)
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2008/105/ES ze dne 16. prosince 2008 o normách environmentální kvality v oblasti vodní politiky, změně a následném zrušení směrnic Rady 82/176/EHS, 83/513/EHS, 84/156/EHS, 84/491/EHS a 86/280/EHS a změně směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES (1), a zejména čl. 8b odst. 5 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES je stanoveno vypracování seznamu sledovaných látek, nejprve maximálně 10 látek nebo skupin látek, o nichž se shromažďují údaje z monitorování v rámci celé Unie pro účely podpory budoucího rozdělování látek podle priority v souladu s čl. 16 odst. 2 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES (2). V seznamu by měly být uvedeny matrice pro monitorování a případné metody analýzy, které nevyžadují nadměrné náklady.
(2)
Článek 8b směrnice 2008/105/ES stanoví mimo jiné podmínky a postupy pro monitorování látek zahrnutých do seznamu sledovaných látek, za účelem podávání zpráv o výsledcích monitorování ze strany členských států a aktualizace seznamu.
(3)
Tyto látky v seznamu sledovaných látek by se měly vybírat z látek, které podle dostupných informací mohou představovat na úrovni Unie významné riziko pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím, avšak pro něž nejsou dostatečné údaje z monitorování, aby bylo možné učinit závěr o skutečném riziku, které představují. U vysoce toxických látek používaných v mnoha členských státech a vypouštěných do vodního prostředí, které však nejsou monitorovány nebo jsou monitorovány pouze zřídka, by mělo být zváženo jejich zařazení do seznamu sledovaných látek. Uvedený postup výběru by měl vzít v úvahu informace uvedené v čl. 8b odst. 1 písm. a) až e) směrnice 2008/105/ES, přičemž by se měly zejména zohlednit nově se objevující znečišťující látky.
(4)
Monitorování látek ze seznamu sledovaných látek by mělo poskytnout vysoce kvalitní údaje o jejich koncentracích ve vodním prostředí, které jsou vhodné pro účely podpory hodnocení rizik podle zvláštního přezkumu podle čl. 16 odst. 4 směrnice 2000/60/ES, které jsou základem pro určování prioritních látek. V uvedeném přezkumu by se mělo zvážit, zda budou látky, které představují významné riziko, začleněny do seznamu prioritních látek. Byla by rovněž stanovena určitá norma kvality životního prostředí, kterou by členské státy musely dodržovat. Návrh látek pro zařazení do seznamu prioritních látek by měl být předmětem posouzení dopadů.
(5)
V souladu s čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES by se diklofenak, 17-beta-estradiol (E2) a 17-alfa-ethinylestradiol (EE2) měly zahrnout do prvního seznamu sledovaných látek s cílem shromáždit údaje z monitorování pro účely snazšího stanovení vhodných opatření s cílem řešit rizika, která uvedené látky představují. Estron (E1) by měl být zahrnut do seznamu sledovaných látek z důvodu své blízké chemické příbuznosti s 17-beta-estradiolem, jehož je produktem rozkladu.
(6)
Komise během roku 2014 shromáždila údaje o různých dalších látkách, které by mohly být zařazeny do seznamu sledovaných látek. Zohlednila informační zdroje uvedené v čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES a konzultovala odborníky z členských států a skupiny zúčastněných stran. Stanovovalo se pořadí látek. Týkalo se to zejména látek, které měly při nedávno dokončeném přezkumu prioritních látek blízko k tomu, aby byly zařazeny mezi prioritní látky, pro něž jsou však ještě potřebné údaje z monitorování, aby bylo významné riziko potvrzeno. Týkalo se to rovněž několika dalších látek, které byly identifikovány jako potenciální nové znečišťujícílátky, pro něž byly k dispozici omezené nebo žádné údaje z monitorování. Riziko, které představuje každá z těchto látek, bylo vypočteno z dostupných informací o jejich vnitřní nebezpečnosti a o expozici životního prostředí těmto látkám. Expozice byla odhadnuta na základě údajů o rozsahu výroby a používání, přičemž byly zohledněny veškeré aktuální údaje z monitorování.
(7)
V průběhu shromažďování údajů o látkách v původním seznamu byly pro některé z uvedených látek zjištěny dodatečné údaje z monitorování. Dostupnost spolehlivých, aktuálních údajů pro alespoň čtyři členské státy byla považována za dostatečnou k tomu, aby látky nebyly zařazeny do seznamu sledovaných látek. Poté, co se uvedené látky přestaly používat, spolu s některými dalšími látkami, u nichž existovaly pochybnosti o jejich toxicitě nebo u nichž se očekávalo, že jejich používání bude ukončeno, byly jako látky, které se umístily v rámci pořadí na nejpřednějších místech, označeny tyto látky: oxadiazon, methiokarb, 2,6-di-terc-butyl-4-methylfenol, triallát, čtyři neonikotinoidové pesticidy, makrolidové antibiotikum erythromycin a 2-ethylhexyl-4-methoxycinnamát. Tyto látky by tudíž měly být zahrnuty do seznamu sledovaných látek a označeny čísly organizace Chemical Abstracts Service (CAS) a čísly EU. Pátý neonikotinoidový pesticid a dvě další makrolidová antibiotika byly také stanoveny jako látky, které potenciálně představují významné riziko. Možnost, že by látky se stejným účinkem mohly mít aditivní účinky, je dalším důvodem pro jejich společné zahrnutí do seznamu sledovaných látek. Mělo by být možné analyzovat současně neonikotinoidy a rovněž makrolidová antibiotika, a umožnit jejich zařazení do seznamu.
(8)
V souladu s čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES Komise určila pro navrhované látky možné analytické metody. Detekční limit metody by měl být přinejmenším tak nízký jako předpokládaná koncentrace bez účinku specifická pro každou látku v příslušné matrici. Pokud nové informace povedou v případě určitých látek k poklesu předpokládané koncentrace bez účinku, mohl by být maximální detekční limit přijatelné metody snížen, přičemž uvedené látky zůstanou na seznamu. V případě analytických metod se má za to, že nevyžadují nadměrné náklady.
(9)
Za účelem srovnatelnosti by měly být všechny látky monitorovány ve všech vzorcích vody. Bylo by však vhodné monitorovat 2-ethylhexyl-4-methoxycinnamát také v suspendovaných částicích nebo sedimentu, neboť má tendenci se do této matrice štěpit.
(10)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného na základě čl. 21 odst. 1 směrnice 2000/60/ES,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
První seznam sledovaných látek pro monitorování v rámci celé Unie uvedený v článku 8b směrnice 2008/105/ES je stanoven v příloze tohoto rozhodnutí.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 20. března 2015.
KOMISIJOS ĮGYVENDINIMO SPRENDIMAS (ES) 2015/495
2015 m. kovo 20 d.
kuriuo sudaromas medžiagų, stebėtinų Sąjungos mastu vykdant vandens politiką pagal Europos Parlamento ir Tarybos direktyvą 2008/105/EB, sąrašas
(pranešta dokumentu Nr. C(2015) 1756)
(Tekstas svarbus EEE)
EUROPOS KOMISIJA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo,
atsižvelgdama į 2008 m. gruodžio 16 d. Europos Parlamento ir Tarybos direktyvą 2008/105/EB dėl aplinkos kokybės standartų vandens politikos srityje, iš dalies keičiančią ir panaikinančią Tarybos direktyvas 82/176/EEB, 83/513/EEB, 84/156/EEB, 84/491/EEB, 86/280/EEB ir iš dalies keičiančią Europos Parlamento ir Tarybos direktyvą 2000/60/EB (1), ypač į jos 8b straipsnio 5 dalį,
kadangi:
(1)
Direktyvos 2008/105/EB 8b straipsnio 1 dalyje numatyta sudaryti stebėjimo sąrašą, pradžioje susidėsiantį iš daugiausia 10 medžiagų arba medžiagų grupių, kurių Sąjungos mastu vykdomos stebėsenos duomenys turi būti renkami siekiant jais pagrįsti būsimą medžiagų prioritetiškumą, nustatomą pagal Europos Parlamento ir Tarybos direktyvos 2000/60/EB (2) 16 straipsnio 2 dalį. Sąraše turėtų būti nurodomos stebėsenos terpės ir galimi analizės metodai, dėl kurių nepatiriama per didelių išlaidų;
(2)
Direktyvos 2008/105/EB 8b straipsnyje, inter alia, nustatytos į stebėjimo sąrašą įtrauktų medžiagų stebėsenos, valstybių narių atliekamos stebėsenos rezultatų ataskaitų teikimo ir sąrašo atnaujinimo sąlygos ir tvarka;
(3)
į stebėjimo sąrašą įtraukiamos medžiagos turėtų būti atrenkamos iš tų medžiagų, kurios, remiantis turima informacija, Sąjungos lygmeniu gali kelti didelę grėsmę vandens aplinkai arba per ją, tačiau nepakanka jų stebėsenos duomenų, kad būtų galima padaryti išvadą apie keliamą faktinę grėsmę. Derėtų apsvarstyti galimybę į stebėjimo sąrašą įtraukti daugelyje valstybių narių naudojamas ir į vandens aplinką išleidžiamas itin toksiškas medžiagas, kurių stebėsena nevykdoma arba vykdoma retai. Atrenkant medžiagas derėtų atsižvelgti į informaciją, nurodytą Direktyvos 2008/105/EB 8b straipsnio 1 dalies a-e punktuose, ypač daug dėmesio skiriant naujiems teršalams;
(4)
vykdant į stebėjimo sąrašą įtrauktų medžiagų stebėseną turėtų būti gaunama kokybiškų duomenų apie jų koncentraciją vandens aplinkoje, kurie - atliekant atskirą peržiūrą pagal Direktyvos 2000/60/EB 16 straipsnio 4 dalį - būtų tinkami rizikos vertinimui, kuriuo remiantis nustatomos prioritetinės medžiagos, pagrįsti. Medžiagos, kurios, kaip nustatoma per tokią peržiūrą, kelia didelę grėsmę, galėtų būti įtraukiamos į prioritetinių medžiagų sąrašą. Kartu būtų nustatytas aplinkos kokybės standartas, kurio valstybės narės turėtų laikytis. Pasiūlymas įtraukti medžiagą į prioritetinių medžiagų sąrašą turėtų būti grindžiamas poveikio vertinimu;
(5)
pagal Direktyvos 2008/105/EB 8b straipsnio 1 dalį į pirmąjį stebėjimo sąrašą turėtų būti įtrauktas diklofenakas, 17-beta-estradiolis (E2) ir 17-alfa-etinilestradiolis (EE2), siekiant surinkti stebėsenos duomenis, kuriais remiantis būtų lengviau nustatyti atitinkamas tų medžiagų keliamos grėsmės šalinimo priemones. Į stebėjimo sąrašą taip pat turėtų būti įtrauktas estronas (E1), nes jis labai chemiškai susijęs su 17-beta-estradioliu ir yra jo skilimo produktas;
(6)
2014 m. Komisija surinko duomenų apie daugelį kitų medžiagų, kurios galėtų būti įtrauktos į stebėjimo sąrašą. Ji rėmėsi Direktyvos 2008/105/EB 8b straipsnio 1 dalyje nurodytais informacijos šaltiniais ir konsultavosi su valstybių narių ekspertais ir suinteresuotųjų subjektų grupėmis. Vykdyta eiliškumo nustatymo procedūra. Visų pirma nagrinėtos medžiagos, kurios per naujausią prioritetinių medžiagų peržiūrą vos nebuvo įtrauktos į prioritetinių medžiagų sąrašą, tačiau jų stebėsenos duomenų vis dar nepakanka didelei grėsmei patvirtinti. Be to, atsižvelgta į kelias kitas medžiagas, kurios, kaip nustatyta, yra potencialūs nauji teršalai ir apie kurias turima mažai stebėsenos duomenų arba tokie duomenys yra pasenę. Kiekvienos iš šių medžiagų keliama grėsmė įvertinta remiantis turima informacija apie jų pavojingumą ir jų poveikį aplinkai. Poveikis įvertintas pagal gamybos apimtį ir naudojimo mastą, atsižvelgiant į visus aktualius stebėsenos duomenis;
(7)
renkant duomenis apie medžiagas, įtrauktas į pradinį sąrašą, aptikta papildomų kai kurių iš šių medžiagų stebėsenos duomenų. Laikyta, kad pakanka turėti patikimų naujausių duomenų iš bent keturių valstybių narių, kad medžiagos nebūtų įtrauktos į stebėjimo sąrašą. Atmetus tas medžiagas, o kartu su jomis ir kai kurias kitas, dėl kurių toksiškumo ypač abejota, arba tas, kurių naudoti nebeketinama, nustatyta, kad aukščiausią vietą užima oksadiazonas, metiokarbas, 2,6-di-tert-butil-4-metilfenolis, trialatas, keturi neonikotinoidų grupės pesticidai, makrolidų grupės antibiotikas eritromicinas ir 2-etilheksil-4-metoksicinamatas. Todėl šios medžiagos turėtų būti įtrauktos į stebėjimo sąrašą, nurodant jų Cheminių medžiagų santrumpų tarnybos (CAS) numerį ir ES numerį. Taip pat nustatyta, kad didelę grėsmę gali kelti dar vienas neonikotinoidų grupės pesticidas ir du kiti makrolidų grupės antibiotikai. Pasiūlymas vienu metu į sąrašą įtraukti tokio paties veikimo būdo medžiagas grindžiamas dar ir tuo, kad jos gali turėtų adityvųjį poveikį. Neonikotinoidus, kaip ir makrolidų grupės antibiotikus, turėtų būti įmanoma tirti vienu metu, tad sąraše jie gali būti sugrupuoti;
(8)
pagal Direktyvos 2008/105/EB 8b straipsnio 1 dalį Komisija nustatė galimus pasiūlytų medžiagų analizės metodus. Metodo aptikimo riba turėtų būti bent ne mažesnė nei kiekvienos medžiagos prognozuojama poveikio nesukelianti koncentracija atitinkamoje terpėje. Jei, gavus naujos informacijos, tam tikrų medžiagų prognozuojama poveikio nesukelianti koncentracija būtų mažinama, galėtų būti sumažinta didžiausia priimtina metodo aptikimo riba, toms medžiagoms išliekant sąraše. Dėl analizės metodų neturėtų būti patiriama per didelių išlaidų;
(9)
kad rezultatus būtų galima palyginti, visos medžiagos turėtų būti stebimos visame vandens mėginyje. Vis dėlto būtų tikslinga 2-etilheksil-4-metoksicinamatą stebėti ir skendinčiose kietosiose dalelėse ar nuosėdose, nes jis linkęs atsiskirti į šią terpę;
(10)
šiame sprendime numatytos priemonės atitinka pagal Direktyvos 2000/60/EB 21 straipsnio 1 dalį įsteigto komiteto nuomonę,
PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ
1 straipsnis
Direktyvos 2008/105/EB 8b straipsnyje nurodytas pirmasis Sąjungos mastu stebėtinų medžiagų sąrašas pateikiamas šio sprendimo priede.
2 straipsnis
Šis sprendimas skirtas valstybėms narėms.
Priimta Briuselyje 2015 m. kovo 20 d.