NAŘÍZENÍ KOMISE V PŘENESENÉ PRAVOMOCI (EU) č. 149/2013
ze dne 19. prosince 2012,
kterým se doplňuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 648/2012 s ohledem na regulační technické normy týkající se ujednání o nepřímém clearingu, povinnosti clearingu, veřejného rejstříku, přístupu k obchodnímu systému, nefinančních smluvních stran a technik zmírňování rizika pro OTC derivátové smlouvy, u nichž ústřední protistrana neprovádí clearing
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na stanovisko Evropské centrální banky (1),
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 648/2012 ze dne 4. července 2012 o OTC derivátech, ústředních protistranách a registrech obchodních údajů (2), a zejména na čl. 4 odst. 4, čl. 5 odst. 1, čl. 6 odst. 4, čl. 8 odst. 5, čl. 10 odst. 4 a čl. 11 odst. 14 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Je třeba stanovit rámec zahrnující pravidla týkající se povinnosti clearingu, jejího uplatňování, možného osvobození a technik zmírňování rizika, které mají být stanoveny, nelze-li provést clearing s ústřední protistranou. Za účelem zajištění souladu mezi uvedenými ustanoveními, která by měla vstoupit v platnost současně, a usnadnění komplexního pohledu a účinného přístupu pro zúčastněné strany a zejména pro subjekty, na něž se vztahují tyto povinnosti, je žádoucí zařadit většinu regulačních technických norem požadovaných podle hlavy II nařízení (EU) č. 648/2012 do jediného nařízení.
(2)
S ohledem na globální povahu trhu s OTC deriváty by toto nařízení mělo vzít v úvahu relevantní mezinárodně dohodnuté pokyny a doporučení pro reformy trhu s OTC deriváty a povinný clearing, jakož i související pravidla vypracovaná v jiných jurisdikcích. Konkrétně rámec pro určení povinnosti clearingu zohledňuje požadavky na povinný clearing zveřejněné Mezinárodní organizací komisí pro cenné papíry. V maximální možné míře tak bude podpořeno sbližování s přístupem jiných jurisdikcí.
(3)
Za účelem jasné identifikace omezeného počtu konceptů pocházejících z nařízení (EU) č. 648/2012, jakož i specifikace technických pojmů nezbytných k vypracování této technické normy, by mělo být definováno několik pojmů.
(4)
Ujednání o nepřímém clearingu by nemělo ústřední protistranu, člena clearingového systému, klienta nebo nepřímého klienta vystavit dalšímu riziku protistrany a aktivům a pozicím nepřímého klienta by měla být poskytnuta odpovídající ochrana. Je proto důležité, aby jakýkoli druh ujednání o nepřímém clearingu splňoval minimální podmínky pro zajištění jejich bezpečnosti. Strany ujednání o nepřímém clearingu by proto měly podléhat specifickým povinnostem. Tato ujednání přesahují smluvní vztah mezi nepřímými klienty a klienty člena clearingového systému, který poskytuje služby nepřímého clearingu.
(5)
Nařízení (EU) č. 648/2012 požaduje, aby ústřední protistrana byla systémem určeným podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 98/26/ES ze dne 19. května 1998 o neodvolatelnosti zúčtování v platebních systémech a v systémech vypořádání obchodů s cennými papíry (3). To znamená, že by se členové clearingového systému ústředních protistran měli kvalifikovat jako účastníci podle uvedené směrnice. Pro zajištění ochrany nepřímým klientům, která bude rovnocenná ochraně klientů podle nařízení (EU) č. 648/2012, je proto nutné zajistit, aby klienti poskytující služby nepřímého clearingu byli úvěrovými institucemi, investičními podniky nebo rovnocennými úvěrovými institucemi nebo investičními podniky třetí země.
(6)
Měla by být vytvořena ujednání o nepřímém clearingu s cílem zajistit, aby nepřímí klienti mohli v případě selhání získat rovnocennou úroveň ochrany jako přímí klienti. V případě selhání člena clearingového systému, který zajišťuje ujednání o nepřímém clearingu, by nepřímí klienti měli být na základě požadavků na přenositelnost stanovených v článcích 39 a 48 nařízení (EU) č. 648/2012 zahrnuti do převodu klientských pozic na alternativního člena clearingového systému. V rámci ujednání o nepřímém clearingu by měly rovněž existovat odpovídající záruky proti selhání klienta a tato ujednání by měla podporovat převod pozic nepřímých klientů na alternativního poskytovatele clearingových služeb.
(7)
Jelikož mohou ujednání o nepřímém clearingu způsobovat určitá rizika, měly by všechny strany nepřímého ujednání o clearingu, včetně členů clearingového systému a ústředních protistran, běžně identifikovat, sledovat a řídit veškerá podstatná rizika vyplývající z ujednání. V této souvislosti je obzvláště důležité vhodné sdílení informací mezi klienty, kteří poskytují služby nepřímého clearingu, a členy clearingového systému, kteří uvedené služby zajišťují. Členové clearingového systému by měli informace poskytované klienty využívat výhradně pro účely řízení rizik a měli by předcházet zneužívání obchodně citlivých informací, a to včetně využití účinných bariér mezi různými divizemi finanční instituce, aby se zamezilo střetům zájmů.
(8)
Příslušný orgán, který ústřední protistraně povolí provádět clearing určité kategorie OTC derivátů, je povinen informovat Evropský orgán pro cenné papíry a trhy. Toto oznámení by mělo zahrnovat podrobné informace nezbytné k tomu, aby Evropský orgán pro cenné papíry a trhy provedl svůj postup posouzení, včetně informací o likviditě a objemu příslušné kategorie OTC derivátů. Přestože tok informací směřuje od příslušného orgánu k Evropskému orgánu pro cenné papíry a trhy, měla by nejprve ústřední protistrana, která požádala o povolení, poskytnout požadované informace příslušným orgánům, které je následně mohou doplnit.
(9)
Přestože zejména u nových produktů nemusí být vždy k dispozici všechny informace, které mají být obsaženy v oznámení příslušného orgánu pro Evropský orgán pro cenné papíry a trhy pro účely povinnosti clearingu, měly by být poskytnuty dostupné odhady, včetně jasného uvedení použitých předpokladů. Oznámení by mělo rovněž obsahovat informace týkající se protistran, jako je druh a počet protistran, kroky nutné k zahájení clearingu s ústřední protistranou, jejich právní a provozní kapacita nebo jejich rámec pro řízení rizik, aby Evropský orgán pro cenné papíry a trhy mohl posoudit schopnost aktivních protistran splnit povinnost clearingu bez narušení trhu.
(10)
Oznámení příslušného orgánu pro Evropský orgán pro cenné papíry a trhy by mělo obsahovat informace o míře standardizace, likvidity a cenové dostupnosti, aby Evropský orgán pro cenné papíry a trhy mohl posoudit, zda by měla určitá kategorie OTC derivátů podléhat povinnosti clearingu. Kritéria týkající se standardizace smluvních podmínek a provozních procesů příslušné kategorie OTC derivátů jsou ukazatelem standardizace ekonomických podmínek určité kategorie OTC derivátů, jelikož smluvní podmínky a provozní procesy mohou být standardizovány, pouze pokud jsou standardizovány tyto ekonomické podmínky. Evropský orgán pro cenné papíry a trhy posuzuje kritéria týkající se likvidity a cenové dostupnosti podle jiných východisek, než jaká používá příslušný orgán při povolování ústřední protistrany. Likvidita je v této souvislosti posuzována z širší perspektivy a odlišuje se od likvidity poté, co by se uplatnila povinnost clearingu. Zvláště skutečnost, že je smlouva dostatečně likvidní, aby její clearing mohla provádět jedna ústřední protistrana, nutně neznamená, že by měla podléhat povinnosti clearingu. Posouzení Evropského orgánu pro cenné papíry a trhy by nemělo opakovat nebo zdvojovat přezkum, který již provedl příslušný orgán.
(11)
Informace, které má příslušný orgán poskytnout pro účely povinnosti clearingu, by měly Evropskému orgánu pro cenné papíry a trhy umožnit posouzení dostupnosti cenových informací. V této souvislosti přístup ústřední protistrany k cenovým informacím v určitém okamžiku neznamená, že účastníci trhu budou mít přístup k cenovým informacím v budoucnosti. V důsledku toho skutečnost, že ústřední protistrana má přístup k nezbytným cenovým informacím pro řízení rizik plynoucích z clearingu derivátových smluv v rámci určité kategorie OTC derivátů, automaticky neznamená, že by tato kategorie OTC derivátů měla podléhat povinnosti clearingu.
(12)
Míra podrobností dostupných v rejstříku kategorií OTC derivátových smluv podléhajících povinnosti clearingu závisí na relevanci těchto údajů pro identifikaci každé kategorie OTC derivátových smluv. Míra podrobností v rejstříku se proto pro různé kategorie OTC derivátových smluv může lišit.
(13)
Umožnění přístupu více ústředních protistran k obchodnímu systému by mohlo rozšířit přístup účastníků k tomuto systému, a zvýšit tak celkovou likviditu. Za takových okolností je nicméně nezbytné specifikovat pojem roztříštění likvidity v rámci obchodního systému v případě, kdy může ohrozit hladké a řádné fungování trhů pro kategorii finančních nástrojů, pro které je podána žádost.
(14)
Posouzení obchodního systému, k němuž ústřední protistrana požádala o přístup, i samotné ústřední protistrany ze strany příslušného orgánu by mělo vycházet z dostupných mechanismů bránících roztříštění likvidity v rámci obchodního systému.
(15)
Aby se předešlo roztříštění likvidity, měli by být všichni účastníci v obchodním systému schopni provést clearing všech obchodů, které vzájemně provedou. Nebylo by však přiměřené požadovat, aby se všichni členové clearingového systému stávající ústřední protistrany stali rovněž členy clearingového systému jakékoli nové ústřední protistrany obsluhující tento obchodní systém. Pokud existují subjekty, které jsou členy clearingového systému obou ústředních protistran, mohou zajišťovat převod a clearing obchodů prováděných účastníky trhu, jimž poskytují služby uvedené dvě ústřední protistrany zvlášť, aby se tak omezilo riziko roztříštění likvidity. Je nicméně důležité, aby žádost ústřední protistrany o přístup k obchodnímu systému nezpůsobovala roztříštění likvidity způsobem, který by zvyšoval rizika, kterým je stávající ústřední protistrana vystavena.
(16)
V souladu s čl. 8 odst. 4 nařízení (EU) č. 648/2012 by žádost ústřední protistrany o přístup k obchodnímu systému neměla vyžadovat interoperabilitu, a toto nařízení by proto nemělo předepisovat interoperabilitu jako jediný způsob řešení roztříštění likvidity. Toto nařízení by však ústředním protistranám nemělo bránit v dobrovolném uzavření takového ujednání, pokud jsou splněny nutné podmínky k jeho vytvoření.
(17)
Za účelem stanovení toho, které OTC derivátové smlouvy jsou objektivně měřitelné jako snižující rizika přímo související s obchodní činností nebo korporátním financováním, mohou nefinanční smluvní strany použít jedno z kritérií stanovených v tomto nařízení, včetně účetní definice vycházející z pravidel Mezinárodních standardů účetního výkaznictví (IFRS). Protistrany mohou účetní definici použít i v případě, že nepoužívají předpisy IFRS. U nefinančních smluvních stran, které mohou používat místní účetní předpisy, se očekává, že většina smluv, které by podle takových místních účetních pravidel byly klasifikovány jako zajišťovací, by spadala do obecné definice smluv snižujících rizika přímo související s obchodní činností nebo korporátním financováním podle tohoto nařízení.
(18)
Za určitých okolností nemusí být možné zajistit se proti riziku použitím přímo související derivátové smlouvy, tj. smlouvy s totožným podkladovým nástrojem a datem vypořádání, jako riziko, jež je předmětem krytí. V takovém případě může nefinanční smluvní strana ke krytí své expozice využít zástupné zajištění prostřednictvím úzce korelovaného nástroje, například nástroje s odlišným, ale velmi blízkým podkladovým nástrojem z hlediska ekonomického chování. Kromě toho určité skupiny nefinančních smluvních stran, které uzavírají OTC derivátové smlouvy prostřednictvím jediného subjektu, aby se zajistily proti celkovým rizikům skupiny, mohou použít makro zajištění nebo portfoliové zajištění. Tyto OTC derivátové smlouvy poskytující makro zajištění, portfoliové zajištění nebo zástupné zajištění mohou pro účely tohoto nařízení představovat zajištění a měly by být posuzovány podle kritérií pro stanovení toho, které OTC derivátové smlouvy objektivně snižují rizika.
(19)
Riziko se může v průběhu času vyvíjet a aby bylo možné se vývoji rizika přizpůsobit, může být nutné OTC derivátové smlouvy původně provedené s cílem snížit riziko související s obchodní činností nebo korporátním financováním kompenzovat použitím dalších OTC derivátových smluv. V důsledku toho lze zajištění rizika dosáhnout prostřednictvím kombinace OTC derivátových smluv, včetně započtení OTC derivátových smluv, které zajišťují konečné uzavření těch OTC derivátových smluv, které ztratily souvislost s obchodní činností nebo korporátním financováním.
(20)
Rozsah rizik přímo souvisejících s obchodní činností a korporátním financováním je velmi široký a liší se podle různých hospodářských odvětví. Rizika související s obchodní činností jsou obvykle spojena se vstupy do produkční funkce společnosti nebo s produkty a službami, které prodává nebo poskytuje. Korporátní financování se obvykle týká řízení krátkodobého a dlouhodobého financování subjektu včetně jeho dluhu, a způsobů, jak investuje finanční prostředky, které vytváří nebo které má v držení, včetně řízení hotovosti. Korporátní financování a obchodní činnost mohou být ovlivněny stejnými zdroji rizik, například měnovým rizikem, rizikem plynoucím z cen komodit, inflačním nebo úvěrovým rizikem. Vzhledem k tomu, že se OTC derivátové smlouvy uzavírají k zajištění konkrétního rizika, měla by být při analýze rizik přímo souvisejících s obchodní činností nebo korporátním financováním uvedená rizika definována jednotným způsobem, který by zahrnoval oba typy činností. Oddělení těchto dvou kategorií by navíc mohlo mít nezamýšlené důsledky, protože by v závislosti na odvětví, v němž nefinanční smluvní strany působí, bylo konkrétní riziko zajištěno buď v rámci korporátního financování, nebo obchodní činnosti.
(21)
S ohledem na systémový význam souvisejících rizik by měly být stanoveny clearingové prahy; je nicméně nutné vzít v úvahu, že OTC deriváty, které snižují rizika, jsou z výpočtu clearingových prahů vyloučeny a že clearingové prahy umožňují výjimku ze zásady clearingové povinnosti pro ty OTC derivátové smlouvy, u nichž lze mít za to, že nebyly uzavřeny pro účely zajištění. Konkrétněji řečeno by hodnota clearingového prahu měla být pravidelně přezkoumávána a měla by být stanovena podle kategorie OTC derivátových smluv. Kategorie OTC derivátů stanovené pro účely clearingových prahů se mohou lišit od kategorií OTC derivátů pro účely povinnosti clearingu. Při stanovení hodnoty clearingových prahů by měla být věnována patřičná pozornost potřebě definovat jediný ukazatel zachycující systémový význam součtu čistých pozic a expozic protistrany a podle jednotlivých kategorií OTC derivátů. Clearingové prahy používané nefinančními smluvními stranami by dále měly být snadno použitelné.
(22)
Hodnota clearingových prahů by měla být určena s ohledem na systémový význam součtu čistých pozic a expozic protistrany a podle jednotlivých kategorií OTC derivátů v souladu s nařízením (EU) č. 648/2012. Je však třeba vzít v úvahu, že tyto čisté pozice a expozice jsou odlišné od čisté expozice v rámci protistran a v rámci kategorie aktiv. Kromě toho by podle nařízení (EU) č. 648/2012 tyto čisté pozice měly být sečteny za účelem určení údajů, které mají být zohledněny pro stanovení clearingových prahů. Při stanovení clearingových prahů by měl být vzat v úvahu celkový hrubý součet těchto čistých pozic. Referenční hodnotou pro stanovení clearingových prahů by měla být hrubá nominální hodnota vzniklá uvedeným součtem.
(23)
Struktura činnosti OTC derivátů nefinančních smluvních stran navíc obvykle vede k nízké míře nettingu, protože se OTC derivátové smlouvy uzavírají ve stejném směru. V důsledku toho by se rozdíl mezi součtem čistých pozic a expozic protistrany a podle jednotlivých kategorií OTC derivátů velmi blížil hrubé hodnotě smluv. Z tohoto důvodu a pro dosažení cíle jednoduchosti by jako platný zástupce hodnoty, kterou je třeba vzít v úvahu při stanovení clearingového prahu, měla být použita hrubá hodnota OTC derivátových smluv.
(24)
Vzhledem k tomu, že nefinanční smluvní strany, které nepřekračují clearingový práh, nemají povinnost oceňovat své OTC derivátové smlouvy podle tržní hodnoty, nebylo by přiměřené využívat tuto metodu k určení clearingových prahů, neboť by pro nefinanční smluvní strany znamenala výraznou zátěž, která by nebyla přiměřená řešenému riziku. Oproti tomu použitím jmenovité hodnoty OTC derivátových smluv by byl umožněn jednoduchý přístup, který pro nefinanční smluvní strany není vystaven vnějším událostem.
(25)
Překročení jedné z hodnot stanovených pro určitou kategorii OTC derivátů by mělo znamenat překročení clearingového prahu pro všechny kategorie vzhledem k tomu, že OTC derivátové smlouvy, které snižují rizika, jsou z výpočtu clearingového prahu vyloučeny, důsledky překročení clearingového prahu nesouvisejí jen s povinností clearingu, ale vztahují se i na techniky zmírňování rizika, a přístup v souvislosti s příslušnými povinnostmi platnými podle nařízení (EU) č. 648/2012 pro nefinanční smluvní strany by měl být vzhledem k nekomplikované povaze většiny z nich jednoduchý.
(26)
U těch OTC derivátových smluv, u nichž se neprovádí clearing, by se měly používat techniky zmírňování rizika, jako je včasné potvrzení. Potvrzení OTC derivátových smluv se může týkat jedné nebo více rámcových smluv, rámcových potvrzovacích smluv nebo jiných standardních obchodních podmínek. Může mít podobu elektronicky provedené smlouvy nebo dokumentu podepsaného oběma protistranami.
(27)
Je nezbytné, aby protistrany potvrdily podmínky svých obchodů co nejdříve po provedení obchodu, zejména pokud je obchod prováděn nebo zpracován elektronicky, aby bylo zajištěno vzájemné porozumění a právní jistota podmínek obchodu. Zejména v případě protistran, které uzavírají nestandardní či složité OTC derivátové smlouvy, může být nutné, aby zavedly nástroje, jež jim umožní splnit požadavek, aby své OTC derivátové smlouvy včas potvrdily. Včasné potvrzení by rovněž předpokládalo, že se v této oblasti vytvoří příslušné tržní postupy.
(28)
Za účelem dalšího zmírnění rizik umožňuje sesouhlasení portfolií každé protistraně provést komplexní přezkum portfolia obchodů, jak jej vidí její protistrana, a okamžitě identifikovat jakákoli nedorozumění ohledně klíčových podmínek obchodu. Mezi tyto podmínky by mělo patřit ocenění každého obchodu a mohou mezi ně rovněž patřit ostatní relevantní údaje, jako je datum účinnosti, plánované datum splatnosti, jakákoli data plateb či vypořádání, jmenovitá hodnota smlouvy a měna obchodu, podkladový nástroj, pozice protistran, konvence obchodního dne a jakékoli příslušné pevné nebo pohyblivé úrokové sazby OTC derivátové smlouvy.
(29)
S ohledem na různé rizikové profily a v zájmu toho, aby sesouhlasení portfolií představovalo přiměřenou techniku zmírňování rizik, by se četnost sesouhlasení a velikost zvažovaného portfolia měly lišit v závislosti na povaze protistran. Náročnější požadavky by se měly vztahovat na finanční smluvní strany a nefinanční smluvní strany, které překročí clearingový práh, zatímco na nefinanční smluvní stranu, která clearingový práh nepřekročí, by se měla uplatnit nižší četnost sesouhlasení, a to bez ohledu na kategorii její protistrany, která by na uvedenou část svého portfolia mohla rovněž uplatnit toto méně časté sesouhlasení.
(30)
Komprese portfolií může být také účinným nástrojem pro účely zmírňování rizika v závislosti na okolnostech, jako je velikost portfolia s určitou protistranou, splatnost, účel a míra standardizace OTC derivátových smluv. Finanční smluvní strany a nefinanční smluvní strany, které mají portfolio OTC derivátových smluv, u nichž ústřední protistrana neprovedla clearing, nad úrovní stanovenou v tomto nařízení, by měly mít zavedené postupy pro analýzu možnosti využít kompresi portfolií, která by jim umožnila snížit jejich úvěrové riziko protistrany.
(31)
Cílem řešení sporů je zmírnění rizik plynoucích ze smluv, u nichž není clearing prováděn centrálně. Při uzavírání vzájemných obchodů s OTC deriváty by protistrany měly mít dohodnutý rámec pro řešení jakéhokoli souvisejícího sporu, k němuž může dojít. Tento rámec by měl odkazovat na mechanismy řešení sporů, jako je rozhodčí řízení vedené třetí stranou nebo mechanismus poptávání trhu. Jeho cílem je zamezit tomu, aby nevyřešené spory eskalovaly a vystavily protistrany dalším rizikům. Spory by měly být identifikovány, řízeny a odpovídajícím způsobem oznámeny.
(32)
Pro účely určení tržních podmínek, které brání oceňování podle tržní hodnoty, je nezbytné specifikovat neaktivní trh. Trh může být neaktivní z několika důvodů, včetně případů, kdy se neuskutečňují pravidelné obchody za obvyklých tržních podmínek, přičemž obvyklé tržní podmínky by měly mít stejný význam jako pro účely účetnictví.
(33)
Toto nařízení se vztahuje na finanční smluvní strany a na nefinanční smluvní strany, které překročí clearingový práh, a zohledňuje směrnici Evropského parlamentu a Rady 2006/49/ES ze dne 14. června 2006 o kapitálové přiměřenosti investičních podniků a úvěrových institucí (4), která rovněž stanoví požadavky, které musí být splněny pro oceňování podle modelu.
(34)
Struktura modelu použitého pro oceňování podle modelu může být navržena interně nebo externě, avšak v zájmu zajištění řádné odpovědnosti je za schválení modelu odpovědná správní rada nebo její pověřený výbor.
(35)
Pokud mohou protistrany uplatnit osvobození v rámci skupiny poté, co podají oznámení příslušným orgánům, avšak aniž by čekaly na konec lhůty pro vyjádření případných námitek těmito příslušnými orgány, je důležité zajistit, aby příslušné orgány včas získaly vhodné a dostatečné informace, aby mohly posoudit, zda mají vůči osvobození vznést námitku.
(36)
Předpokládanou velikost, objemy a četnost vnitroskupinových OTC derivátových smluv lze určit na základě minulých vnitroskupinových obchodů protistran, jakož i předpokládaného modelu a činnosti očekávané v budoucnosti.
(37)
Pokud protistrany uplatní osvobození v rámci skupiny, měly by zveřejnit informace v zájmu zajištění transparentnosti vůči účastníkům trhu a potenciálním věřitelům. Z hlediska posuzování rizik je to obzvláště důležité pro potenciální věřitele protistran. Cílem tohoto zveřejnění je zabránit nesprávnému dojmu, že u OTC derivátových smluv probíhá centrální clearing nebo že se jich týkají techniky zmírňování rizika, zatímco tomu tak není.
(38)
Časový rámec pro dosažení včasného potvrzení vyžaduje adaptační úsilí, včetně změn tržních postupů a zdokonalení systémů informačních technologií. Vzhledem k tomu, že tempo přizpůsobení s cílem dosáhnout souladu se může lišit podle kategorie protistran a podle kategorie aktiv OTC derivátů, umožnilo by stanovení postupných lhůt pro uplatňování, které tyto rozdíly zohlední, posílení časového rámce pro potvrzení pro ty protistrany a produkty, které mohou být připraveny rychleji.
(39)
Standardy stanovené pro sesouhlasení portfolií, kompresi portfolií nebo pro řešení sporů by od protistran vyžadovaly, aby zavedly postupy, strategie a procesy a aby změnily dokumentaci, což by vyžadovalo čas. Vstup příslušných požadavků v platnost by měl být odložen, aby se protistranám poskytl čas provést nezbytné kroky pro dosažení souladu.
(40)
Toto nařízení vychází z návrhu regulačních technických norem předložených Komisi Evropským orgánem pro cenné papíry a trhy.
(41)
Evropský orgán pro cenné papíry a trhy v souladu s článkem 10 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1095/2010 (5) uskutečnil otevřené veřejné konzultace o návrzích regulačních technických norem, analyzoval možné související náklady a přínosy a požádal o stanovisko skupinu subjektů působících v oblasti cenných papírů a trhů zřízenou podle článku 37 nařízení (EU) č. 1095/2010,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
a)
„nepřímým klientem“ se rozumí klient klienta člena clearingového systému;
b)
„ujednáním o nepřímém clearingu“ se rozumí soubor smluvních vztahů mezi ústřední protistranou, členem clearingového systému, klientem člena clearingového systému a nepřímým klientem, který klientovi člena clearingového systému umožňuje poskytovat nepřímému klientovi clearingové služby;
c)
„potvrzením“ se rozumí dokumentace souhlasu protistran se všemi podmínkami OTC derivátové smlouvy.
KAPITOLA II
UJEDNÁNÍ O NEPŘÍMÉM CLEARINGU
(čl. 4 odst. 4 nařízení (EU) č. 648/2012)
Článek 2
Struktura ujednání o nepřímém clearingu
1. Je-li člen clearingového systému připraven zajišťovat nepřímý clearing, smí jakýkoli klient tohoto člena clearingového systému poskytovat služby nepřímého clearingu jednomu nebo více svých vlastních klientů, pokud je klient člena clearingového systému povolenou úvěrovou institucí, investičním podnikem nebo rovnocennou úvěrovou institucí nebo investičním podnikem třetí země.
2. Klient člena clearingového systému a nepřímý klient mezi sebou dohodnou smluvní podmínky ujednání o nepřímém clearingu poté, co s členem clearingového systému konzultují aspekty, které mohou mít dopad na operace člena clearingového systému. Tyto podmínky zahrnují smluvní požadavky na klienta, aby dodržel veškeré závazky nepřímého klienta vůči členovi clearingového systému. Tyto požadavky se vztahují pouze na obchody, k nimž dochází v rámci ujednání o nepřímém clearingu, jehož působnost musí být jasně zdokumentována ve schválených smlouvách.
Článek 3
Povinnosti ústředních protistran
1. Na ujednání o nepřímém clearingu se nevztahují ty obchodní postupy ústřední protistrany, které brání jejich uzavření za přiměřených obchodních podmínek. Na žádost člena clearingového systému vede ústřední protistrana oddělené záznamy a účetnictví, které každému klientovi umožní rozlišit v účtech, které ústřední protistrana vede, aktiva a pozice klienta od aktiv a pozic držených na účet nepřímých klientů klienta.
2. Ústřední protistrana identifikuje, sleduje a řídí veškerá podstatná rizika vyplývající z ujednání o nepřímém clearingu, která by mohla mít vliv na odolnost ústřední protistrany.
Článek 4
Povinnosti členů clearingového systému
1. Člen clearingového systému, který nabízí zajišťování služeb nepřímého clearingu, tak činí za přiměřených obchodních podmínek. Aniž je dotčena důvěrnost smluvních ujednání s jednotlivými klienty člena clearingového systému, zveřejní tento člen obecné podmínky, za nichž je připraven zajišťovat služby nepřímého clearingu. Tyto podmínky mohou zahrnovat minimální provozní požadavky na klienty, kteří poskytují služby nepřímého clearingu.
2. Při zajišťování ujednání o nepřímém clearingu musí člen clearingového systému podle volby klienta realizovat kterýkoli z následujících způsobů oddělení:
a)
vést oddělené záznamy a účetnictví, které každému klientovi umožní rozlišit v účtech se členem clearingového systému aktiva a pozice klienta od aktiv a pozic držených na účet svých nepřímých klientů;
b)
vést oddělené záznamy a účetnictví, které každému klientovi umožní rozlišit v účtech se členem clearingového systému aktiva a pozice držené na účet nepřímého klienta od aktiv a pozic držených na účet ostatních nepřímých klientů.
3. Požadavek na rozlišení aktiv a pozic se členem clearingového systému se považuje za splněný, jsou-li splněny podmínky uvedené v čl. 39 odst. 9 nařízení (EU) č. 648/2012.
4. Člen clearingového systému zavede spolehlivé postupy umožňující řídit selhání klienta, který poskytuje služby nepřímého clearingu. Tyto postupy zahrnují věrohodný mechanismus pro převod pozic a aktiv na alternativního klienta nebo člena clearingového systému se souhlasem dotčených nepřímých klientů. Klient nebo člen clearingového systému není povinen tyto pozice přijmout, pokud se k tomu nezavázal v dříve uzavřeném smluvním ujednání.
5. Člen clearingového systému rovněž zajistí, aby jeho postupy umožňovaly okamžitou likvidaci aktiv a pozic nepřímých klientů a člena clearingového systému úhradou veškerých finančních prostředků splatných nepřímým klientům po selhání klienta.
6. Člen clearingového systému identifikuje, sleduje a řídí veškerá rizika vyplývající ze zajišťování ujednání o nepřímém clearingu, včetně využívání informací poskytnutých klienty podle čl. 4 odst. 3. Člen clearingového systému zavede spolehlivé vnitřní postupy s cílem zajistit, aby tyto informace nemohly být použity pro obchodní účely.
Článek 5
Povinnosti klientů
1. Klient, který poskytuje služby nepřímého clearingu, vede oddělené záznamy a účetnictví, které mu umožní rozlišovat mezi svými vlastními aktivy a pozicemi a aktivy a pozicemi drženými na účet jeho nepřímých klientů. Nabídne nepřímým klientům možnost výběru mezi alternativními způsoby oddělení účtů stanovenými v čl. 4 odst. 2 a zajistí, aby byli nepřímí klienti plně informováni o rizicích spojených s každým ze způsobů oddělení. Informace poskytnuté klientem nepřímým klientům musí obsahovat podrobnosti o opatřeních pro převod pozic a účtů na alternativního klienta.
2. Klient, který poskytuje služby nepřímého clearingu, požádá člena clearingového systému, aby otevřel oddělený účet u ústřední protistrany. Výhradním účelem tohoto účtu je držení aktiv a pozic jeho nepřímých klientů.
3. Klient poskytne členovi clearingového systému dostatečné informace k identifikaci, sledování a řízení veškerých rizik vyplývajících ze zajišťování ujednání o nepřímém clearingu. V případě selhání klienta se veškeré informace, které klient drží ve vztahu ke svým nepřímým klientům, okamžitě poskytnou členovi clearingového systému.
KAPITOLA III
OZNÁMENÍ EVROPSKÉMU ORGÁNU PRO CENNÉ PAPÍRY A TRHY PRO ÚČELY POVINNOSTI CLEARINGU
(čl. 5 odst. 1 nařízení (EU) č. 648/2012)
Článek 6
Údaje, které mají být obsaženy v oznámení
1. Oznámení pro účely povinnosti clearingu musí obsahovat tyto informace:
a)
identifikaci kategorie OTC derivátových smluv;
b)
identifikaci OTC derivátových smluv v rámci dané kategorie OTC derivátových smluv;
c)
ostatní informace, které mají být uvedeny ve veřejném rejstříku v souladu s článkem 8;
d)
jakékoli další charakteristiky nezbytné k rozlišení OTC derivátových smluv v rámci dané kategorie OTC derivátových smluv od OTC derivátových smluv mimo danou kategorii;
e)
důkazy o míře standardizace smluvních podmínek a provozních postupů u příslušné kategorie OTC derivátových smluv;
f)
údaje o objemu kategorie OTC derivátových smluv;
g)
údaje o likviditě kategorie OTC derivátových smluv;
h)
důkazy o tom, že jsou účastníkům trhu dostupné spravedlivé, spolehlivé a všeobecně přijímané cenové informace o smlouvách v dané kategorii OTC derivátových smluv;
i)
důkazy o tom, jaký dopad má pro účastníky trhu povinnost clearingu na dostupnost cenových informací.
2. Pro účely posouzení data nebo dat, odkdy povinnost clearingu nabývá účinnosti, včetně případného postupného zavádění a kategorií protistran, na které se tato povinnost vztahuje, musí oznámení pro účely povinnosti clearingu obsahovat:
a)
údaje důležité pro posouzení očekávaného objemu kategorie OTC derivátových smluv, pokud se na ni začne vztahovat povinnost clearingu;
b)
důkazy o schopnosti ústřední protistrany zvládnout očekávaný objem kategorie OTC derivátových smluv, pokud se na ni začne vztahovat povinnost clearingu, a řídit riziko vyplývající z clearingu příslušné kategorie OTC derivátových smluv, a to i prostřednictvím clearingových ujednání zahrnujících klienta nebo nepřímého klienta;
c)
druh a počet protistran, jež jsou aktivní a u nichž se očekává, že budou aktivní na trhu pro kategorii OTC derivátových smluv, pokud se na ni začne vztahovat povinnost clearingu;
d)
nástin různých úkolů, které mají být provedeny s cílem zahájit clearing s ústřední protistranou, spolu s určením doby nutné ke splnění každého úkolu;
e)
informace o řízení rizik, právní a provozní kapacitě škály protistran, jež jsou aktivní na trhu pro kategorii OTC derivátových smluv, pokud se na ni začne vztahovat povinnost clearingu.
3. Údaje týkající se objemu a likvidity musí pro kategorii OTC derivátových smluv a pro každou derivátovou smlouvu v rámci dané kategorie obsahovat příslušné informace o trhu, včetně údajů z minulosti a současných údajů, jakož i o veškerých změnách, které se očekávají, pokud se na kategorii OTC derivátových smluv začne vztahovat povinnost clearingu, včetně:
a)
počtu obchodů;
b)
celkového objemu;
c)
celkových otevřených úrokových pozic;
d)
množství otevřených pokynů včetně průměrného počtu pokynů a žádostí o kotaci;
e)
velikosti rozpětí;
f)
likviditních opatření za krizových podmínek na trhu;
g)
likviditních opatření pro provádění postupů v případě selhání.
4. Informace týkající se míry standardizace smluvních podmínek a provozních postupů u příslušné kategorie OTC derivátových smluv uvedené v odst. 1 písm. e) musí pro danou kategorii OTC derivátových smluv a pro každou derivátovou smlouvu v rámci dané kategorie obsahovat údaje o denní referenční ceně, jakož i počet dnů za rok s referenční cenou, kterou považuje za spolehlivou, a to alespoň během posledních dvanácti měsíců.
KAPITOLA IV
KRITÉRIA PRO URČENÍ KATEGORIÍ OTC DERIVÁTOVÝCH SMLUV, NA NĚŽ SE VZTAHUJE POVINNOST CLEARINGU
(čl. 5 odst. 4 nařízení (EU) č. 648/2012)
Článek 7
Kritéria, která má posuzovat Evropský orgán pro cenné papíry a trhy
1. V souvislosti s mírou standardizace smluvních podmínek a provozních postupů příslušné kategorie OTC derivátových smluv Evropský orgán pro cenné papíry a trhy zohlední:
a)
zda smluvní podmínky příslušné kategorie OTC derivátových smluv zahrnují společnou právní dokumentaci, včetně rámcových nettingových dohod, definic, standardních podmínek a potvrzení, které stanoví smluvní specifikace běžně užívané protistranami;
b)
zda provozní postupy uvedené příslušné kategorie OTC derivátových smluv podléhají automatizovanému poobchodnímu zpracování a událostem v životním cyklu, které jsou řízeny stejným způsobem podle harmonogramu, o němž mezi protistranami existuje široká shoda.
2. V souvislosti s objemem a likviditou příslušné kategorie OTC derivátových smluv Evropský orgán pro cenné papíry a trhy zohlední:
a)
zda by marže nebo finanční požadavky ústřední protistrany byly přiměřené riziku, které má povinnost clearingu zmírnit;
b)
stabilitu velikosti a hloubky trhu v souvislosti s produktem v průběhu času;
c)
pravděpodobnost, že by rozptýlení trhu zůstalo dostatečné v případě selhání člena clearingového systému;
d)
počet a hodnotu obchodů.
3. V souvislosti s dostupností spravedlivých, spolehlivých a všeobecně přijímaných cenových informací v příslušné kategorii OTC derivátových smluv Evropský orgán pro cenné papíry a trhy zohlední, zda jsou informace potřebné k přesnému ocenění smluv v rámci příslušné kategorie OTC derivátových smluv pro účastníky trhu snadno přístupné za přiměřených obchodních podmínek a zda by i nadále byly snadno přístupné, pokud by se na příslušnou kategorii OTC derivátových smluv začala vztahovat povinnost clearingu.
KAPITOLA V
VEŘEJNÝ REJSTŘÍK
(čl. 6 odst. 4 nařízení (EU) č. 648/2012)
Článek 8
Údaje, které mají být uvedeny v rejstříku Evropského orgánu pro cenné papíry a trhy
1. Veřejný rejstřík Evropského orgánu pro cenné papíry a trhy pro každou kategorii OTC derivátových smluv, která podléhá povinnosti clearingu, uvádí:
a)
kategorii aktiv OTC derivátových smluv;
b)
druh OTC derivátových smluv v rámci kategorie;
c)
podkladové nástroje OTC derivátových smluv v rámci kategorie;
d)
u podkladových nástrojů, které jsou finančními nástroji, informaci o tom, zda je podkladový nástroj jediným finančním nástrojem nebo emitentem nebo indexem nebo portfoliem;
e)
u ostatních podkladových nástrojů informaci o kategorii podkladového nástroje;
f)
jmenovité a vypořádací měny OTC derivátových smluv v rámci dané kategorie;
g)
rozsah splatností OTC derivátových smluv v rámci kategorie;
h)
podmínky vypořádání OTC derivátových smluv v rámci kategorie;
i)
rozsah četnosti plateb OTC derivátových smluv v rámci kategorie;
j)
identifikační kód produktu příslušné kategorie OTC derivátových smluv;
k)
jakoukoli jinou charakteristiku nutnou k rozlišení jedné smlouvy v příslušné kategorii OTC derivátových smluv od jiné.
2. Ve vztahu k ústředním protistranám, které mají povolení nebo jsou uznány pro účely povinnosti clearingu, veřejný rejstřík Evropského orgánu pro cenné papíry a trhy pro každou ústřední protistranu uvádí:
a)
identifikační kód v souladu s článkem 3 prováděcího nařízení Komise (EU) č. 1247/2012 (6);
b)
úplný název;
c)
zemi usazení;
d)
příslušný orgán určený v souladu s článkem 22 nařízení (EU) č. 648/2012.
3. Ve vztahu k datům, odkdy povinnost clearingu nabývá účinnosti, včetně případného postupného zavádění, veřejný rejstřík Evropského orgánu pro cenné papíry a trhy uvádí:
a)
identifikaci kategorií protistran, na něž se vztahuje každé období postupného zavádění;
b)
jakékoli jiné podmínky pro uplatnění období postupného zavádění požadované na základě regulačních technických norem přijatých podle čl. 5 odst. 2 nařízení (EU) č. 648/2012.
4. Veřejný rejstřík Evropského orgánu pro cenné papíry a trhy uvede odkaz na regulační technické normy přijaté podle čl. 5 odst. 2 nařízení (EU) č. 648/2012, v souladu s nimiž byla stanovena každá povinnost clearingu.
5. Ve vztahu k ústřední protistraně, kterou příslušný orgán oznámil Evropskému orgánu pro cenné papíry a trhy, veřejný rejstřík Evropského orgánu pro cenné papíry a trhy uvádí alespoň:
a)
identifikaci ústřední protistrany;
b)
kategorii aktiv OTC derivátových smluv, které jsou předmětem oznámení;
c)
druh OTC derivátových smluv;
d)
datum oznámení;
e)
identifikaci příslušného orgánu, který provádí oznámení.
KAPITOLA VI
ROZTŘÍŠTĚNÍ LIKVIDITY
(čl. 8 odst. 5 nařízení (EU) č. 648/2012)
Článek 9
Specifikace pojmu roztříštění likvidity
1. Má se za to, že k roztříštění likvidity dochází v situaci, v níž účastníci obchodního systému nejsou schopni uzavřít obchod s jedním nebo více jinými účastníky tohoto systému, protože neexistují clearingová ujednání, k nimž by všichni účastníci měli přístup.
2. Má se za to, že přístup určité ústřední protistrany k obchodnímu systému, který již obsluhuje jiná ústřední protistrana, nezpůsobuje v rámci daného obchodního systému roztříštění likvidity, pokud - aniž by bylo nutné ukládat členům clearingového systému zavedené ústřední protistrany povinnost stát se členy clearingového systému dožadující ústřední protistrany - mohou všichni účastníci daného obchodního systému provádět clearing přímo nebo nepřímo jedním z těchto způsobů:
a)
prostřednictvím alespoň jedné společné ústřední protistrany;
b)
prostřednictvím clearingových ujednání vytvořených ústředními protistranami.
3. Ujednání nutná ke splnění podmínek uvedených v odst. 2 písm. a) nebo b) musí být vytvořena předtím, než dožadující ústřední protistrana začne příslušnému obchodnímu systému poskytovat clearingové služby.
4. Přístup ke společné ústřední protistraně podle odst. 2 písm. a) může být zřízen prostřednictvím dvou či více členů clearingového systému nebo dvou či více klientů nebo prostřednictvím ujednání o nepřímém clearingu.
5. Clearingová ujednání podle odst. 2 písm. b) mohou stanovit převod obchodů provedených uvedenými účastníky trhu na členy clearingového systému jiných ústředních protistran. Přestože by přístup ústřední protistrany k obchodnímu systému neměl vyžadovat interoperabilitu, lze ke splnění požadavku na přístup ke společným clearingovým ujednáním využít dohodu o interoperabilitě, kterou sjednaly příslušné ústřední protistrany a schválily relevantní příslušné orgány.
KAPITOLA VII
NEFINANČNÍ SMLUVNÍ STRANY
Článek 10
(čl. 10 odst. 4 písm. a) nařízení (EU) č. 648/2012)
Kritéria pro stanovení toho, které OTC derivátové smlouvy objektivně snižují rizika
1. OTC derivátová smlouva je objektivně měřitelná jako snižující rizika přímo související s obchodní činností nebo korporátním financováním nefinanční smluvní strany nebo skupiny, pokud splňuje, sama o sobě nebo v kombinaci s jinými derivátovými smlouvami a přímo nebo prostřednictvím úzce korelovaných nástrojů, jedno z těchto kritérií:
a)
kryje rizika vyplývající z možné změny hodnoty aktiv, služeb, vstupů, produktů, komodit nebo závazků, které nefinanční smluvní strana nebo její skupina vlastní, produkuje, vyrábí, zpracovává, poskytuje, nakupuje, uvádí na trh, pronajímá, prodává nebo které jí vznikají nebo o nichž důvodně předpokládá, že je v rámci své běžné obchodní činnosti bude vlastnit, produkovat, vyrábět, zpracovávat, poskytovat, nakupovat, uvádět na trh, pronajímat, prodávat nebo že jí vzniknou;
b)
kryje rizika vyplývající z možného nepřímého vlivu na hodnotu aktiv, služeb, vstupů, produktů, komodit nebo závazků uvedených v písmeni a), jež jsou způsobena kolísáním úrokových sazeb, míry inflace, směnných kurzů nebo úvěrového rizika;
c)
splňuje parametry zajišťovací smlouvy podle Mezinárodních standardů účetního výkaznictví (IFRS) přijatých v souladu s článkem 3 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1606/2002 (7).
Článek 11
(čl. 10 odst. 4 písm. b) nařízení (EU) č. 648/2012)
Clearingové prahy
Hodnoty clearingových prahů pro účely povinnosti clearingu jsou:
a)
1 miliarda EUR hrubé jmenovité hodnoty u OTC úvěrových derivátových smluv;
b)
1 miliarda EUR hrubé jmenovité hodnoty u OTC akciových derivátových smluv;
c)
3 miliardy EUR hrubé jmenovité hodnoty u OTC úrokových derivátových smluv;
d)
3 miliardy EUR hrubé jmenovité hodnoty u OTC měnových derivátových smluv;
e)
3 miliardy EUR hrubé jmenovité hodnoty u OTC komoditních derivátových smluv a ostatních OTC derivátových smluv, které nejsou stanoveny v písmenech a) až d).
KAPITOLA VIII
TECHNIKY ZMÍRŇOVÁNÍ RIZIKA PRO OTC DERIVÁTOVÉ SMLOUVY, JEJICHŽ CLEARING NEPROVÁDÍ ÚSTŘEDNÍ PROTISTRANA
Článek 12
(čl. 11 odst. 14 písm. a) nařízení (EU) č. 648/2012)
Včasné potvrzení
1. OTC derivátová smlouva uzavřená mezi finančními smluvními stranami nebo nefinančními smluvními stranami uvedenými v článku 10 nařízení (EU) č. 648/2012, jejíž clearing neprovádí ústřední protistrana, musí být potvrzena (elektronickými prostředky, jsou-li k dispozici) co nejdříve a nejpozději:
a)
u swapů úvěrového selhání a úrokových swapů uzavřených do 28. února 2014 do konce druhého pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy;
b)
u swapů úvěrového selhání a úrokových swapů uzavřených po 28. únoru 2014 do konce pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy;
c)
u akciových swapů, měnových swapů, komoditních swapů a veškerých ostatních derivátů neuvedených v písmeni a), jež byly uzavřeny do 31. srpna 2013, do konce třetího pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy;
d)
u akciových swapů, měnových swapů, komoditních swapů a veškerých ostatních derivátů neuvedených v písmeni a), jež byly uzavřeny po 31. srpnu 2013 a do 31. srpna 2014, do konce druhého pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy;
e)
u akciových swapů, měnových swapů, komoditních swapů a veškerých ostatních derivátů neuvedených v písmeni a), jež byly uzavřeny po 31. srpnu 2014, do konce pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy.
2. OTC derivátová smlouva uzavřená s nefinanční smluvní stranou neuvedenou v článku 10 nařízení (EU) č. 648/2012 musí být potvrzena co nejdříve (elektronickými prostředky, jsou-li k dispozici) a nejpozději:
a)
u swapů úvěrového selhání a úrokových swapů uzavřených do 31. srpna 2013 do konce pátého pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy;
b)
u swapů úvěrového selhání a úrokových swapů uzavřených po 31. srpnu 2013 a do 31. srpna 2014 do konce třetího pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy;
c)
u swapů úvěrového selhání a úrokových swapů uzavřených po 31. srpnu 2014 do konce druhého pracovního dne následujícího po dni provedení OTC derivátové smlouvy;
d)
u akciových swapů, měnových swapů, komoditních swapů a veškerých ostatních derivátů neuvedených v písmeni a), jež byly uzavřeny do 31. srpna 2013, do konce sedmého pracovního dne následujícího po dni provedení derivátové smlouvy;
e)
u akciových swapů, měnových swapů, komoditních swapů a veškerých ostatních derivátů neuvedených v písmeni a), jež byly uzavřeny po 31. srpnu 2013 a do 31. srpna 2014, do konce čtvrtého pracovního dne následujícího po dni provedení derivátové smlouvy;
f)
u akciových swapů, měnových swapů, komoditních swapů a veškerých ostatních derivátů neuvedených v písmeni a), jež byly uzavřeny po 31. srpnu 2014, do konce druhého pracovního dne následujícího po dni provedení.
3. Pokud je obchod uvedený v odstavci 1 nebo 2 uzavřen po 16:00 místního času nebo pokud je uzavřen s protistranou, jež se nachází v jiném časovém pásmu, což znemožňuje potvrzení ve stanovené lhůtě, musí k potvrzení dojít co nejdříve a nejpozději jeden pracovní den po uplynutí lhůty stanovené v odstavci 1 nebo 2.
4. Finanční smluvní strany musí mít nezbytné postupy k tomu, aby příslušnému orgánu určenému v souladu s článkem 48 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/39/ES (8) jednou měsíčně podávaly zprávy o počtu nepotvrzených obchodů s OTC deriváty uvedenými v odstavcích 1 a 2, které zůstaly nevypořádány déle než pět pracovních dnů.
Článek 13
(čl. 11 odst. 14 písm. a) nařízení (EU) č. 648/2012)
Sesouhlasení portfolií
1. Finanční a nefinanční smluvní strany OTC derivátové smlouvy se s každou ze svých protistran dohodnou, písemně nebo jinými rovnocennými elektronickými prostředky, na ujednáních, na jejichž základě dochází k sesouhlasení portfolií. Této dohody musí být dosaženo před uzavřením OTC derivátové smlouvy.
2. Sesouhlasení portfolií provádějí protistrany OTC derivátových smluv vzájemně, nebo je provádí kvalifikovaná třetí osoba, jež je k tomu některou z protistran řádně zmocněna. Sesouhlasení portfolií zahrnuje klíčové obchodní podmínky, které identifikují každou konkrétní OTC derivátovou smlouvu, a obsahuje alespoň ocenění každé smlouvy v souladu s čl. 11 odst. 2 nařízení (EU) č. 648/2012.
3. Aby byla v rané fázi identifikována jakákoli nesrovnalost týkající se podstatné podmínky OTC derivátové smlouvy, včetně jejího ocenění, provádí se sesouhlasení portfolia:
a)
u finanční smluvní strany nebo nefinanční smluvní strany uvedené v článku 10 nařízení (EU) č. 648/2012:
i)
každý pracovní den, mají-li protistrany mezi sebou 500 nebo více nevypořádaných OTC derivátových smluv,
ii)
jednou týdně, mají-li protistrany mezi sebou kdykoli v průběhu týdne mezi 51 a 499 nevypořádanými OTC derivátovými smlouvami,
iii)
jednou za čtvrtletí, mají-li protistrany mezi sebou kdykoli v průběhu čtvrtletí 50 nebo méně nevypořádaných OTC derivátových smluv;
b)
u nefinanční smluvní strany neuvedené v článku 10 nařízení (EU) č. 648/2012:
i)
jednou za čtvrtletí, mají-li protistrany mezi sebou kdykoli v průběhu čtvrtletí více než 100 nevypořádaných OTC derivátových smluv,
ii)
jednou ročně, mají-li protistrany mezi sebou 100 nebo méně nevypořádaných OTC derivátových smluv.
Článek 14
(čl. 11 odst. 14 písm. a) nařízení (EU) č. 648/2012)
Komprese portfolií
Finanční smluvní strany a nefinanční smluvní strany, které mají s určitou protistranou 500 nebo více nevypořádaných OTC derivátových smluv, jejichž clearing neprovádí ústřední protistrana, musí mít zavedené postupy, které jim umožní pravidelně a nejméně dvakrát ročně analyzovat možnost provedení komprese portfolií v zájmu snížení jejich úvěrového rizika protistrany a tuto kompresi portfolií uskutečnit.
Finanční smluvní strany a nefinanční smluvní strany zajistí, aby byly schopny relevantnímu příslušnému orgánu poskytnout přiměřené a důvodné vysvětlení závěru, že komprese portfolií není vhodná.
Článek 15
(čl. 11 odst. 14 písm. a) nařízení (EU) č. 648/2012)
Řešení sporů
1. Při vzájemném uzavírání OTC derivátových smluv musí mít finanční smluvní strany a nefinanční smluvní strany dohodnuté podrobné postupy a procesy ve vztahu k(e):
a)
identifikaci, zaznamenávání a sledování sporů týkajících se uznání nebo ocenění smlouvy a výměny zajištění mezi protistranami. Tyto postupy musí zaznamenat alespoň dobu, po kterou zůstává spor nevyřešený, protistranu a spornou částku;
b)
včasnému řešení sporů, se specifickým procesem pro ty spory, jež nejsou vyřešeny do pěti pracovních dnů.
2. Finanční smluvní strany oznámí příslušnému orgánu určenému v souladu s článkem 48 směrnice 2004/39/ES veškeré spory mezi protistranami, které se týkají OTC derivátové smlouvy, jejího ocenění nebo výměny zajištění ve výši nebo v hodnotě vyšší než 15 milionů EUR, jež zůstávají nevyřešeny po dobu nejméně 15 pracovních dnů.
Článek 16
(čl. 11 odst. 14 písm. b) nařízení (EU) č. 648/2012)
Tržní podmínky, které brání ocenění podle tržní hodnoty
1. V kterékoli z těchto situací se má za to, že tržní podmínky brání ocenění OTC derivátové smlouvy podle tržní hodnoty:
a)
pokud je trh neaktivní;
b)
pokud mají odhady přiměřené spravedlivé hodnoty velké rozpětí a pravděpodobnost různých odhadů nelze přiměřeně posoudit.
2. Trh pro OTC derivátovou smlouvu se považuje za neaktivní, pokud nejsou kotované ceny snadno a pravidelně dostupné a uvedené dostupné ceny nepředstavují skutečné a pravidelně se vyskytující tržní obchody za obvyklých tržních podmínek.
Článek 17
(čl. 11 odst. 14 písm. b) nařízení (EU) č. 648/2012)
Kritéria pro používání ocenění podle modelu
V případě použití oceňování podle modelu musí mít finanční a nefinanční smluvní strany model, který:
a)
zahrnuje veškeré faktory, které by protistrany zohlednily při stanovení ceny, včetně využití co největšího množství informací pro oceňování podle tržní hodnoty;
b)
je v souladu s přijímanými ekonomickými metodikami pro oceňování finančních nástrojů;
c)
je nastaven a jeho platnost je odzkoušena za použití cen ze zjistitelných obchodů se stejným finančním nástrojem na aktuálním trhu nebo na základě dostupných zjistitelných tržních údajů;
d)
je potvrzen a monitorován nezávisle jinou divizí než je divize, která přijímá riziko;
e)
je řádně zdokumentován a schvalován správní radou tak často, jak je třeba, po každé podstatné změně, nejméně však jednou ročně. Tímto schválením lze pověřit výbor.
Článek 18
(čl. 11 odst. 14 písm. c) nařízení (EU) č. 648/2012)
Podrobnosti týkající se oznámení o obchodech uvnitř skupiny příslušnému orgánu
1. Žádost nebo oznámení týkající se obchodů uvnitř skupiny, určené příslušnému orgánu, musí být písemné a musí obsahovat:
a)
právní protistrany obchodů, včetně jejich identifikačních kódů v souladu s článkem 3 prováděcího nařízení (EU) č. 1247/2012;
b)
vztah mezi protistranami v rámci společnosti;
c)
podrobnosti o podpůrných smluvních vztazích mezi stranami;
d)
kategorii obchodu uvnitř skupiny podle čl. 3 odst. 1 a odst. 2 písm. a) až d) nařízení (EU) č. 648/2012;
e)
údaje o obchodech, u nichž protistrana žádá o osvobození, včetně:
i)
kategorie aktiv OTC derivátových smluv,
ii)
druhu OTC derivátových smluv,
iii)
druhu podkladových nástrojů,
iv)
jmenovité a vypořádací měny,
v)
rozsahu trvání smluv,
vi)
druhu vypořádání,
vii)
předpokládané velikosti, objemů a četnosti OTC derivátových smluv za rok.
2. Protistrana v rámci své žádosti nebo oznámení relevantnímu příslušnému orgánu rovněž předloží podpůrné informace dokládající, že jsou splněny podmínky čl. 11 odst. 6 až 10 nařízení (EU) č. 648/2012. Podklady musí zahrnovat kopie zdokumentovaných postupů řízení rizik, informace o minulých obchodech a kopie příslušných smluv mezi stranami a na žádost příslušného orgánu mohou zahrnovat právní stanovisko.
Článek 19
(čl. 11 odst. 14 písm. d) nařízení (EU) č. 648/2012)
Podrobnosti týkající se oznámení o obchodu uvnitř skupiny pro Evropský orgán pro cenné papíry a trhy
1. Oznámení příslušného orgánu týkající se obchodu uvnitř skupiny se Evropskému orgánu pro cenné papíry a trhy předloží písemně:
a)
do jednoho měsíce od obdržení oznámení, pokud jde o oznámení podle čl. 11 odst. 7 nebo 9 nařízení (EU) č. 648/2012;
b)
do jednoho měsíce od předání rozhodnutí protistraně, pokud jde o rozhodnutí příslušného orgánu podle čl. 11 odst. 6, 8 nebo 10 nařízení (EU) č. 648/2012.
2. Oznámení Evropskému orgánu pro cenné papíry a trhy obsahuje:
a)
informace uvedené v článku 18;
b)
informaci o tom, zda došlo ke kladnému nebo zápornému rozhodnutí;
c)
v případě kladného rozhodnutí:
i)
souhrn důvodů pro závěr, že jsou splněny podmínky uvedené v čl. 11 odst. 6, 7, 8, 9 nebo 10 nařízení (EU) č. 648/2012,
ii)
zda se jedná o úplné osvobození nebo částečné osvobození, pokud jde o oznámení týkající se čl. 11 odst. 6, 8 nebo 10 nařízení (EU) č. 648/2012;
d)
v případě záporného rozhodnutí:
i)
uvedení podmínek čl. 11 odst. 6, 7, 8, 9 nebo 10 nařízení (EU) č. 648/2012, které nejsou splněny,
ii)
souhrn důvodů pro závěr, že tyto podmínky nejsou splněny.
Článek 20
(čl. 11 odst. 14 písm. d) nařízení (EU) č. 648/2012)
Podrobnosti o osvobození v rámci skupiny, které mají být zveřejněny
Informace o osvobození v rámci skupiny, které mají být zveřejněny, obsahují:
a)
právní protistrany obchodů, včetně jejich identifikačních kódů v souladu s článkem 3 prováděcího nařízení (EU) č. 1247/2012;
b)
vztah mezi protistranami;
c)
informaci o tom, zda se jedná o úplné osvobození nebo částečné osvobození;
d)
jmenovitou celkovou výši OTC derivátových smluv, na něž se osvobození v rámci skupiny vztahuje.
Článek 21
Vstup v platnost a použitelnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Články 13, 14 a 15 se použijí po uplynutí 6 měsíců po vstupu tohoto nařízení v platnost.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 19. prosince 2012.
KOMISIJOS DELEGUOTASIS REGLAMENTAS (ES) Nr. 149/2013
2012 m. gruodžio 19 d.
kuriuo Europos Parlamento ir Tarybos reglamentas (ES) Nr. 648/2012 papildomas nuostatomis dėl netiesioginės tarpuskaitos susitarimų, tarpuskaitos prievolės, viešo registro, galimybės naudotis prekybos vietos paslaugomis, ne finansų sandorio šalių ir ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių, kurių tarpuskaitos pagrindinė sandorio šalis neatlieka, rizikos mažinimo būdų techninių reguliavimo standartų
(Tekstas svarbus EEE)
EUROPOS KOMISIJA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo,
atsižvelgdama į Europos Centrinio Banko nuomonę (1),
atsižvelgdama į 2012 m. liepos 4 d. Europos Parlamento ir Tarybos reglamentą (ES) Nr. 648/2012 dėl ne biržos išvestinių finansinių priemonių, pagrindinių sandorio šalių ir sandorių duomenų saugyklų (2), ypač į jo 4 straipsnio 4 dalį, 5 straipsnio 1 dalį, 6 straipsnio 4 dalį, 8 straipsnio 5 dalį, 10 straipsnio 4 dalį ir 11 straipsnio 14 dalį,
kadangi:
(1)
reikėtų nustatyti taisyklių, taikytinų tarpuskaitos prievolei, jos taikymui, galimoms išimtims ir rizikos mažinimo būdams, nustatytiniems, kai tarpuskaita su pagrindine sandorio šalimi neįmanoma, sistemą. Siekiant užtikrinti šių nuostatų, kurios turėtų įsigalioti vienu metu, tarpusavio nuoseklumą ir sudaryti geresnes sąlygas suinteresuotosioms šalims, visų pirma toms šalims, kurioms taikomos prievolės, visapusiškai šias nuostatas apžvelgti ir veiksmingai su jomis susipažinti, pageidautina daugumą techninių reguliavimo standartų, kurių reikalaujama pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 II antraštinę dalį, pateikti viename reglamente;
(2)
kalbant apie ne biržos išvestinių finansinių priemonių rinkos pasaulinį mastą, šiuo reglamentu turėtų būti atsižvelgiama į atitinkamas tarptautiniu mastu suderintas gaires ir rekomendacijas dėl ne biržos išvestinių finansinių priemonių rinkos reformų ir privalomos tarpuskaitos, taip pat kitų jurisdikcijų parengtas susijusias taisykles. Visų pirma tarpuskaitos prievolės nustatymo sistema atsižvelgiama į Tarptautinės vertybinių popierių komisijų organizacijos paskelbtus privalomos tarpuskaitos reikalavimus. Taip bus kuo labiau remiama konvergencija su kitose jurisdikcijose taikomu metodu;
(3)
siekiant aiškiai nustatyti ribotą skaičių sąvokų, susijusių su Reglamentu (ES) Nr. 648/2012, ir išsamiai nurodyti šiam techniniam standartui parengti būtinas technines sąlygas, reikėtų apibrėžti keletą terminų;
(4)
dėl netiesioginės tarpuskaitos susitarimų pagrindinei sandorio šaliai, tarpuskaitos nariui, klientui arba netiesioginiam klientui neturėtų kilti papildomos sandorio šalies rizikos, o netiesioginio kliento turtui ir pozicijoms turėtų būti suteikiama deramo lygio apsauga. Todėl labai svarbu, kad visų rūšių netiesioginės tarpuskaitos susitarimai atitiktų būtinąsias sąlygas jų saugumui užtikrinti. Dėl šios priežasties netiesioginės tarpuskaitos susitarimus sudariusioms šalims taikomi konkretūs įsipareigojimai. Tokių susitarimų taikymo sritis apima ne vien netiesioginių klientų ir tarpuskaitos nario kliento, teikiančio netiesioginės tarpuskaitos paslaugas, sutartinius santykius;
(5)
Reglamentu (ES) Nr. 648/2012 reikalaujama, kad pagrindinė sandorio šalis būtų paskirtąja sistema pagal 1998 m. gegužės 19 d. Direktyvą 98/26/EB dėl atsiskaitymų baigtinumo mokėjimų ir vertybinių popierių atsiskaitymų sistemose (3). Vadinasi, pagrindinių sandorio šalių tarpuskaitos nariai turėtų atitikti sistemos dalyvio kriterijus pagal tą direktyvą. Todėl siekiant netiesioginiams klientams užtikrinti tokio paties lygio apsaugą, kaip teikiama klientams pagal Reglamentą (ES) Nr. 648/2012, būtina užtikrinti, kad netiesioginės tarpuskaitos paslaugas galėtų teikti tie klientai, kurie yra kredito įstaigos, investicinės įmonės arba lygiavertės trečiosios šalies kredito įstaigos arba investicinės įmonės;
(6)
netiesioginės tarpuskaitos susitarimus reikėtų nustatyti taip, kad netiesioginiams klientams būtų užtikrinta galimybė gauti tokio paties lygio apsaugą, kaip įsipareigojimų neįvykdymo atveju teikiama tiesioginiams klientams. Tarpuskaitos nariui, kuris padeda vykdyti netiesioginės tarpuskaitos susitarimą, neįvykdžius įsipareigojimų, pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 39 ir 48 straipsniuose nustatytus perkeliamumo reikalavimus netiesioginių klientų pozicijos turėtų būti perduodamos alternatyviam tarpuskaitos nariui kartu su klientų pozicijomis. Be to, pagal netiesioginės tarpuskaitos susitarimus turėtų būti taikomos tinkamos apsaugos nuo klientų įsipareigojimų nevykdymo priemonės, kuriomis turėtų būti palaikomas netiesioginių klientų pozicijų perdavimas alternatyviam tarpuskaitos paslaugų teikėjui;
(7)
kadangi dėl netiesioginės tarpuskaitos susitarimų gali kilti specifinė rizika, visos netiesioginės tarpuskaitos susitarimo šalys, įskaitant tarpuskaitos narius ir pagrindines sandorio šalis, turėtų reguliariai nustatyti, stebėti ir valdyti visą dėl susitarimo atsirandančią reikšmingą riziką. Šiuo atžvilgiu ypač svarbu, kad klientai, teikiantys netiesioginės tarpuskaitos paslaugas, ir šias paslaugas padedantys teikti tarpuskaitos nariai tinkamai keistųsi informacija. Tarpuskaitos nariai turėtų naudotis klientų suteikta informacija tik rizikos valdymo tikslais ir užkirsti kelią netinkamam neskelbtinos komercinės informacijos naudojimui, taip pat ir tokiomis priemonėmis, kaip finansų įstaigos įvairių skyrių veiksmingas atskyrimas, kuriuo siekiama išvengti interesų konfliktų;
(8)
kompetentinga institucija, pagrindinei sandorio šaliai suteikusi leidimą atlikti tam tikros klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių tarpuskaitą, apie tokio leidimo suteikimą turi pranešti Europos vertybinių popierių ir rinkų institucijai (EVPRI). Šiame pranešime turėtų būti pateikiama išsamios informacijos, reikalingos EVPRI, kad ji galėtų atlikti įvertinimą, įskaitant informaciją apie atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių likvidumą ir kiekį. Nors informaciją Europos vertybinių popierių ir rinkų institucijai teikia kompetentinga institucija, pradinę reikalingą informaciją kompetentingai institucijai pateikia leidimo paprašiusi pagrindinė sandorio šalis, o kompetentinga institucija šią informaciją gali papildyti;
(9)
kadangi ne visais atvejais gali būti prieinama visa informacija, kurią reikia pateikti kompetentingos institucijos EVPRI teikiamame pranešime dėl tarpuskaitos prievolės, ypač informacija apie naujus produktus, reikėtų pateikti turimus apytikrius apskaičiavimus, aiškiai nurodant daromas prielaidas. Pranešime taip pat reikėtų pateikti su sandorio šalimis susijusios informacijos, kaip antai sandorio šalių tipą ir numerį, etapus, kurių reikia tarpuskaitai su pagrindine sandorio šalimi pradėti, sandorio šalių teisinį ir veiklos pajėgumą arba jų rizikos valdymo sistemą, kad būtų sudarytos sąlygos EVPRI įvertinti aktyvių sandorio šalių gebėjimą laikytis tarpuskaitos prievolės nesutrikdant rinkos;
(10)
kompetentingos institucijos pranešime EVPRI turėtų būti pateikta informacijos apie standartizacijos lygį, likvidumą ir galimybę gauti kainodaros informaciją, kad būtų sudarytos sąlygos EVPRI įvertinti, ar tam tikros klasės ne biržos išvestinėms finansinėms priemonėms reikėtų taikyti tarpuskaitos prievolę. Atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sąlygų ir veiklos procesų standartizacijos kriterijai rodo ne biržos išvestinių finansinių priemonių klasės ekonominių sąlygų standartizaciją, kadangi tik standartizavus tokias ekonomines sąlygas galima standartizuoti sutarčių sąlygas ir veiklos procesus. Su likvidumu ir galimybe sužinoti kainą susijusius kriterijus EVPRI vertina taikydama kitus principus, nei šiuos kriterijus vertindama taikė kompetentinga institucija, suteikdama leidimą pagrindinei sandorio šaliai. Šiuo atžvilgiu likvidumas vertinamas taikant platesnį požiūrį ir skiriasi nuo likvidumo pradėjus taikyti tarpuskaitos prievolę. Visų pirma faktas, kad sutartis yra pakankamai likvidi, kad viena pagrindinė sandorio šalis galėtų atlikti jos tarpuskaitą, nebūtinai reiškia tai, kad šiai sutarčiai turėtų būti taikoma tarpuskaitos prievolė. EVPRI vertinimas neturėtų atkartoti arba dubliuoti kompetentingos institucijos jau atlikto patikrinimo;
(11)
kompetentingos institucijos teiktina informacija dėl tarpuskaitos prievolės turėtų sudaryti sąlygas EVPRI įvertinti galimybę gauti kainodaros informaciją. Šiuo atžvilgiu pagrindinei sandorio šaliai tam tikru metu suteikta galimybė gauti kainodaros informaciją nereiškia to, kad rinkos dalyviai galėtų gauti kainodaros informaciją ateityje. Todėl tai, kad pagrindinė sandorio šalis gali sužinoti reikalingą informaciją apie kainą, kad galėtų valdyti riziką, kylančią dėl konkrečios klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių tarpuskaitos, savaime nereiškia to, kad šiai ne biržos išvestinių finansinių priemonių klasei turėtų būti taikoma tarpuskaitos prievolė;
(12)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasių, kurioms taikoma tarpuskaitos prievolė, registre pateikiamos informacijos išsamumas priklauso nuo šios informacijos svarbumo nustatant kiekvienos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis. Todėl informacijos apie skirtingų klasių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis išsamumas registre gali būti nevienodas;
(13)
leidus keletui pagrindinių sandorio šalių naudotis prekybos vieta, dalyvių galimybės naudotis ta prekybos vieta galėtų padidėti, todėl bendras likvidumas išaugtų. Tokiomis aplinkybėmis būtina patikslinti likvidumo susiskaidymo prekybos vietoje sąvoką, jei dėl tokio susiskaidymo galėtų kilti grėsmė sklandžiam ir tinkamam tos finansinių priemonių klasės, dėl kurios teikiamas prašymas, rinkų veikimui;
(14)
vertindama prekybos vietą, kuria naudotis paprašė pagrindinė sandorio šalis, ir pagrindinę sandorio šalį, kompetentinga institucija turėtų atsižvelgti į esamus likvidumo susiskaidymo prekybos vietoje prevencijos mechanizmus;
(15)
likvidumo susiskaidymo prevencijos tikslu visi prekybos vietos dalyviai turėtų būti pajėgūs atlikti visų tarp jų vykdomų sandorių tarpuskaitą. Tačiau reikalavimas, kad visi esamos pagrindinės sandorio šalies tarpuskaitos nariai taip pat taptų ir bet kurios naujos pagrindinės sandorio šalies, aptarnaujančios tokią prekybos vietą, tarpuskaitos nariais, būtų neproporcingas. Kai yra subjektų, kurie yra abiejų pagrindinių sandorio šalių tarpuskaitos nariai, jie, norėdami apriboti likvidumo susiskaidymo riziką, gali palengvinti rinkos dalyvių, atskirai aptarnaujamų tų dviejų pagrindinių sandorio šalių, vykdomų sandorių perkėlimą ir tarpuskaitą. Vis dėlto svarbu, kad pagrindinės sandorio šalies prašymas leisti naudotis prekybos vieta nesuskaidytų likvidumo tokiu būdu, kuris padidintų esamai pagrindinei sandorio šaliai kylančią riziką;
(16)
remiantis Reglamento (ES) Nr. 648/2012 8 straipsnio 4 dalimi, pagrindinės sandorio šalies prašymui leisti naudotis prekybos vieta patenkinti neturėtų reikėti sąveikos, taigi šiuo reglamentu neturėtų būti įpareigojama taikyti sąveikos kaip vienintelio būdo likvidumo susiskaidymo problemai spręsti. Tačiau šiuo reglamentu pagrindinei sandorio šaliai neturėtų būti draudžiama tokio susitarimo sudaryti savanoriškai, jei susiklosto būtinos sąlygos jam nustatyti;
(17)
siekdamos nustatyti, kurios ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartys yra objektyviai vertinamos kaip mažinančios tiesiogiai su komercine veikla ar iždo finansavimo veikla susijusią riziką, ne finansų sandorio šalys turėtų taikyti vieną iš šiame reglamente numatytų kriterijų, įskaitant apskaitos apibrėžtį, grindžiamą tarptautinių finansinės atskaitomybės standartų (TFAS) taisyklėmis. Sandorio šalys gali taikyti apskaitos apibrėžtį net ir tais atvejais, kai netaiko TFAS taisyklių. Iš tų ne finansų sandorio šalių, kurios gali laikytis vietos apskaitos taisyklių, tikimasi, kad dauguma sutarčių, kurios pagal tokias vietos apskaitos taisykles priskiriamos prie rizikos draudimo sutarčių, atitiks šiame reglamente numatytą bendrą sutarčių, kuriomis mažinama tiesiogiai su komercine veikla ar iždo finansavimo veikla susijusi rizika, apibrėžtį;
(18)
kai kuriais atvejais gali būti neįmanoma apsidrausti nuo rizikos naudojant tiesiogiai susijusią išvestinės finansinės priemonės sutartį, t. y. sutartį, kurios pagrindinės finansinės priemonės ir atsiskaitymo data sutampa su draudžiamos rizikos pagrindinėmis finansinėmis priemonėmis ir atsiskaitymo data. Tokiu atveju ne finansų sandorio šalis gali naudoti netiesioginį rizikos draudimą, t. y. naudoti glaudžiai susijusią priemonę savo rizikai apdrausti, kaip antai priemonę, kurios pagrindinė finansinė priemonė yra kita, bet labai panaši ekonominės elgsenos atžvilgiu. Be to, tam tikros grupės ne finansų sandorio šalių, sudariusių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis per vieną subjektą, kad apdraustų savo riziką visos grupės rizikos atžvilgiu, gali naudoti makrorizikos draudimą arba portfelio rizikos draudimą. Šis ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartimis numatomas makrorizikos, portfelio rizikos arba netiesioginis rizikos draudimas gali būti laikomas rizikos draudimu pagal šį reglamentą ir turėtų būti vertinamas pagal kriterijus, taikomus nustatant, kurios ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartys objektyviai mažina riziką;
(19)
rizika gali keistis bėgant laikui, tad siekiant prisitaikyti prie rizikos raidos, ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis, pradžioje sudaryta su komercine veikla arba iždo finansavimo veikla susijusiai rizikai mažinti, gali tekti atsverti panaudojant papildomas ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis. Todėl riziką galima apdrausti derinant ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis, įskaitant kompensacines ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis, uždarančias tas ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis, kurios nebėra susijusios su rizika, susijusia su komercine veikla arba iždo finansavimo veikla;
(20)
tiesiogiai su komercine veikla arba iždo finansavimo veikla susijusios rizikos įvairovė yra labai didelė ir skirtinguose ekonomikos sektoriuose nevienoda. Su komercine veikla susijusi rizika paprastai yra susijusi su įmonės gamybos sąnaudomis, taip pat produktais ir paslaugomis, kuriuos ta įmonė parduoda ar teikia. Iždo finansavimo veikla paprastai yra susijusi su trumpalaikio ir ilgalaikio subjekto finansavimo valdymu, įskaitant jo skolos valdymą, ir būdais, kuriais subjektas investuoja uždirbamus arba turimus finansinius išteklius, įskaitant grynųjų pinigų valdymą. Tiek iždo finansavimo, tiek komercinei veiklai poveikį gali daryti bendrieji rizikos šaltiniai, kaip antai užsienio valiutos kurso, prekių kainų, infliacijos ar kredito rizika. Kadangi ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartys sudaromos konkrečiai rizikai apdrausti, analizuojant tiesiogiai su komercine veikla arba iždo finansavimo veikla susijusią riziką, reikėtų abiejų šių tipų riziką apibrėžti nuosekliai ir kartu. Be to, šių dviejų sąvokų atskyrimas galėtų turėti neplanuotų pasekmių, kadangi priklausomai nuo sektoriaus, kuriame veikia ne finansų sandorio šalys, konkreti draudžiama rizika būtų siejama su iždo finansavimo veikla arba su komercine veikla;
(21)
nors tarpuskaitos ribos turėtų būti nustatomos atsižvelgiant į susijusios rizikos svarbą visai sistemai, svarbu atsižvelgti ir į tai, kad apskaičiuojant tarpuskaitos ribas neatsižvelgiama į riziką mažinančias ne biržos išvestines finansines priemones ir kad taikant tarpuskaitos ribas leidžiama nesilaikyti principo taikyti tarpuskaitos prievolę toms ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartims, kurios laikomos sudarytomis ne rizikos draudimo tikslu. Kalbant konkrečiau, tarpuskaitos ribų vertės turėtų būti periodiškai peržiūrimos ir priklausyti nuo ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasės. Ne biržos išvestinių finansinių priemonių klasės, kurioms taikomos tarpuskaitos ribos, gali skirtis nuo ne biržos išvestinių finansinių priemonių klasių, kurioms taikoma tarpuskaitos prievolė. Nustatant tarpuskaitos ribų vertes, turėtų būti tinkamai atsižvelgta į poreikį apibrėžti vieną rodiklį, rodantį ne biržos išvestinių finansinių priemonių kiekvienos sandorio šalies ir kiekvienos turto klasės grynųjų pozicijų ir pozicijų, kurioms kyla rizika, sumos svarbą visai sistemai. Be to, kadangi tarpuskaitos ribas naudoja ne finansų sandorio šalys, rodiklį įgyvendinti turėtų būti paprasta;
(22)
tarpuskaitos ribų vertė turėtų būti nustatoma atsižvelgiant į ne biržos išvestinių finansinių priemonių kiekvienos sandorio šalies ir kiekvienos turto klasės grynųjų pozicijų ir pozicijų, kurioms kyla rizika, sumos svarbą visai sistemai pagal Reglamentą (ES) Nr. 648/2012. Tačiau reikėtų atkreipti dėmesį į tai, kad šios grynosios pozicijos ir pozicijos, kurioms kyla rizika, skiriasi nuo visų sandorio šalių ir visų turto klasių grynosios pozicijos, kuriai kyla rizika. Be to, pagal Reglamentą (ES) Nr. 648/2012 šios grynosios pozicijos turėtų būti susumuotos, kad būtų galima nustatyti, kuriais duomenimis remtis nustatant tarpuskaitos ribas. Nustatant tarpuskaitos ribas, reikėtų remtis visa bendrąja suma, gauta sudėjus visas šias grynąsias pozicijas. Bendroji sąlyginė vertė, gauta atlikus šią sudėtį, turėtų būti taikoma kaip nuoroda nustatant tarpuskaitos ribas;
(23)
taip pat dėl ne finansų sandorio šalių vykdomos ne biržos išvestinių finansinių priemonių veiklos struktūros užskaitos mastai paprastai būna mažesni, nes ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartys yra vienakryptės. Todėl ne biržos išvestinių finansinių priemonių kiekvienos sandorio šalies ir kiekvienos klasės grynųjų pozicijų ir pozicijų, kurioms kyla rizika, sumų skirtumas beveik prilygtų sutarčių bendrajai vertei. Dėl šios priežasties, taip pat siekiant paprastumo, ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių bendroji vertė turėtų būti naudojama kaip pagrįstas dydžio, į kurį reikia atsižvelgti nustatant tarpuskaitos ribą, rodiklis;
(24)
atsižvelgiant į tai, kad tarpuskaitos ribos neviršijančios ne finansų sandorio šalys neprivalo savo ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių koreguoti pagal rinkos vertę, būtų neprotinga naudoti šį dydį tarpuskaitos riboms nustatyti, nes dėl to ne finansų sandorio šalims susidarytų sunki našta, neproporcinga rizikai, kurią siekiama sumažinti. Paprastas metodas, kuriam poveikio nedarytų išoriniai įvykiai, ne finansų sandorio šalims būtų vietoj to naudoti ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sąlyginę vertę;
(25)
vienos iš verčių, nustatytų ne biržos išvestinių finansinių priemonių klasei, viršijimas turėtų reikšti visų klasių tarpuskaitos ribos viršijimą, be to, atsižvelgiant į tai, kad apskaičiuojant tarpuskaitos ribą neatsižvelgiama į ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis, kuriomis mažinama rizika, tarpuskaitos ribos viršijimo pasekmės ne vien siejamos su tarpuskaitos prievole, bet apima ir rizikos mažinimo būdus, o dėl nesudėtingo daugumos ne finansų sandorio šalių pobūdžio metodas, taikomas atitinkamoms šioms šalims taikomoms prievolėms pagal Reglamentą (ES) Nr. 648/2012, turėtų būti paprastas;
(26)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartims, kurių tarpuskaita neatliekama, turėtų būti taikomi rizikos mažinimo būdai, kaip antai patvirtinimas laiku. Ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių patvirtinimas gali būti susijęs su vienu ar keliais pagrindiniais susitarimais, pagrindiniais patvirtinimo susitarimais ar kitomis standartinėmis sąlygomis. Patvirtinimas gali būti vykdomas elektroniniu būdu sudaryta sutartimi arba dokumentu, kurį pasirašo abi sandorio šalys;
(27)
siekiant užtikrinti sandorio sąlygų bendrą supratimą ir teisinį tikrumą, labai svarbu, kad sandorio šalys patvirtintų savo sandorių sąlygas kuo greičiau po sandorio įvykdymo, visų pirma tais atvejais, kai sandoris vykdomas arba apdorojamas elektroniniu būdu. Nestandartines ar sudėtingas ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis sudarančioms šalims visų pirma gali reikėti įdiegti priemones, kuriomis būtų užtikrintas reikalavimo laiku patvirtinti jų ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis vykdymas. Įvedus patvirtinimą laiku taip pat būtų paspartintas atitinkamos rinkos praktikos šioje srityje atsiradimas;
(28)
dar labiau riziką mažina portfelių suderinimas, leidžiantis kiekvienai sandorio šaliai atlikti išsamią sandorių portfelio, kaip jį supranta kita sandorio šalis, peržiūrą, nes tai sudaro sąlygas nedelsiant nustatyti visus su pagrindinėmis sandorio sąlygomis susijusius nesusipratimus. Šios sąlygos turėtų apimti kiekvieno sandorio įvertinimą, be to, gali apimti kitus atitinkamus duomenis, kaip antai įsigaliojimo datą, numatytą išpirkimo datą, visas mokėjimo arba atsiskaitymo datas, sutarties sąlyginę vertę ir sandorio valiutą, pagrindinę finansinę priemonę, sandorio šalių poziciją, susitarimą dėl atsiskaitymo darbo dieną ir visas atitinkamas ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties fiksuotąsias arba kintamąsias palūkanas;
(29)
atsižvelgiant į skirtingą rizikos pobūdį ir siekiant užtikrinti portfelių suderinimo, kaip rizikos mažinimo būdo, proporcingumą, suderinimo periodiškumas ir svarstomo portfelio dydis turėtų skirtis priklausomai nuo sandorio šalių pobūdžio. Griežtesni reikalavimai turėtų būti taikomi tiek finansų sandorio šalims, tiek tarpuskaitos ribas viršijančioms ne finansų sandorio šalims, o reikalavimas atlikti suderinimą rečiau turėtų būti taikomas neviršijančioms tarpuskaitos ribų ne finansų sandorio šalims nepriklausomai nuo to, kokiai kategorijai priklauso kita to sandorio šalis, kuriai taip pat naudos teiktų retesnis tos jos portfelio dalies suderinimas;
(30)
portfelių sumažinimas taip pat gali veiksmingai padėti mažinti riziką priklausomai nuo tokių veiksnių, kaip su sandorio šalimi bendro portfelio dydis, terminas, ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių tikslas ir standartizacijos lygis. Finansų sandorio šalys ir ne finansų sandorio šalys, turinčios ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių, kurių tarpuskaitos pagrindinė sandorio šalis neatlieka, portfelį, kai viršijamas šiame reglamente nustatytas lygis, turėtų nustatyti procedūras, pagal kurias būtų nagrinėjama galimybė pasinaudoti portfelių sumažinimu siekiant mažinti jų sandorio šalies kredito riziką;
(31)
ginčų sprendimu siekiama mažinti riziką, kylančią dėl sutarčių, kurių tarpuskaita nevykdoma centralizuotai. Sudarydamos ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartį, sandorio šalys turėtų susitarti dėl visų galimų susijusių ginčų sprendimo sistemos. Sistemoje turėtų būti nurodyti ginčų sprendimo būdai, kaip antai trečiųjų šalių arbitražas arba rinkos apklausos būdas. Tokia sistema siekiama išvengti neišspręstų ginčų aštrėjimo ir jų lemiamos papildomos rizikos sandorio šalims. Ginčai turėtų būti nustatomi, valdomi ir deramai atskleidžiami;
(32)
siekiant nurodyti rinkos sąlygas, trukdančias koreguoti pagal rinkos vertę, būtina nurodyti neaktyvias rinkas. Rinka gali būti neaktyvi dėl keleto priežasčių, įskaitant atvejus, kai nevyksta reguliarūs rinkos sandoriai įprastomis rinkos sąlygomis, kai įprastos rinkos sąlygos suprantamos taip pat kaip apskaitos srityje;
(33)
šis reglamentas taikomas tiek finansų sandorio šalims, tiek tarpuskaitos ribas viršijančioms ne finansų sandorio šalims ir yra parengtas atsižvelgiant į 2006 m. birželio 14 d. Europos Parlamento ir Tarybos direktyvą 2006/49/EB dėl investicinių įmonių ir kredito įstaigų kapitalo pakankamumo (4), kurioje taip pat nustatomi reikalavimai, kurių reikia laikytis koregavimo pagal modelį atveju;
(34)
nors koregavimui pagal modelį naudojamas modelis gali būti kuriamas subjekto viduje arba nepriklausomų specialistų, siekiant tinkamos atskaitomybės, už to modelio patvirtinimą atsako direktorių valdyba arba tokios valdybos deleguotas komitetas;
(35)
kai pranešusios kompetentingoms institucijoms sandorio šalys grupės vidaus sandoriams netaiko reikalavimo nepasibaigus laikotarpiui, per kurį tokios kompetentingos institucijos gali pareikšti prieštaravimus, svarbu užtikrinti, kad kompetentingoms institucijoms būtų laiku pateikta tinkamos ir pakankamos informacijos, kad jos galėtų įvertinti, ar turėtų pareikšti prieštaravimą dėl reikalavimo netaikymo;
(36)
numatomą grupės vidaus ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių dydį, kiekį ir periodiškumą galima nustatyti remiantis sandorio šalių grupės vidaus sandorių praeities duomenimis, numatomu modeliu ir ateityje planuojama veikla;
(37)
kai sandorio šalys grupės vidaus sandoriams netaiko reikalavimo, jos turėtų viešai atskleisti informaciją, kad užtikrintų skaidrumą rinkos dalyvių ir potencialių kreditorių atžvilgiu. Visų pirma tai labai svarbu sandorio šalių potencialiems kreditoriams rizikos vertinimo tikslais. Atskleidus informaciją būtų užkirstas kelias klaidingam supratimui, kad ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių tarpuskaita vykdoma centralizuotai arba kad šioms sutartims taikomi rizikos mažinimo būdai, nors taip nėra;
(38)
siekiant laikytis patvirtinimo laiku termino, teks prisitaikyti ir, be kita ko, pakeisti rinkos praktiką ir patobulinti IT sistemas. Atsižvelgiant į tai, kad prisitaikymo prie termino laikymosi tempas gali skirtis priklausomai nuo ne biržos išvestinių finansinių priemonių sandorio šalių kategorijos ir turto klasės, nustačius progresines taikymo datas, kuriomis būtų atsižvelgta į šiuos skirtumus, būtų galima sutrumpinti patvirtinimo terminą toms sandorio šalims ir tiems produktams, kurių patvirtinimas gali būti parengtas greičiau;
(39)
pagal nustatytus portfelių suderinimo, portfelių sumažinimo ar ginčų sprendimo standartus sandorio šalims reikėtų nustatyti procedūras, politiką ir procesus bei pakeisti dokumentus, o tam prireiktų laiko. Atitinkamų reikalavimų įsigaliojimą reikėtų atidėti, kad sandorio šalys turėtų laiko imtis reikalingų veiksmų reikalavimams įvykdyti;
(40)
šis reglamentas grindžiamas Europos vertybinių popierių ir rinkų institucijos Komisijai pateiktais techninių reguliavimo standartų projektais;
(41)
pagal Europos Parlamento ir Tarybos reglamento (ES) Nr. 1095/2010 (5) 10 straipsnį EVPRI surengė atviras viešas konsultacijas dėl tų techninių reguliavimo standartų projektų, išnagrinėjo galimas su jais susijusias sąnaudas ir naudą ir paprašė, kad Vertybinių popierių ir rinkų suinteresuotųjų subjektų grupė, įsteigta pagal Reglamento (ES) Nr. 1095/2010 37 straipsnį, pateiktų savo nuomonę,
PRIĖMĖ ŠĮ REGLAMENTĄ:
I SKYRIUS
BENDROSIOS NUOSTATOS
1 straipsnis
Terminų apibrėžtys
Šiame reglamente vartojamų terminų apibrėžtys:
a) netiesioginis klientas- tarpuskaitos nario kliento klientas;
b) netiesioginės tarpuskaitos susitarimai- visuma pagrindinės sandorio šalies, tarpuskaitos nario, tarpuskaitos nario kliento ir netiesioginio kliento sutartinių santykių, kuriais remdamasis tarpuskaitos nario klientas gali teikti tarpuskaitos paslaugas netiesioginiam klientui;
c) patvirtinimas- dokumentai, kuriais išreiškiamas sandorio šalių susitarimas dėl visų ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties sąlygų.
II SKYRIUS
NETIESIOGINĖS TARPUSKAITOS SUSITARIMAI
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 4 straipsnio 4 dalis)
2 straipsnis
Netiesioginės tarpuskaitos susitarimų struktūra
1. Kai tarpuskaitos narys yra pasirengęs padėti vykdyti netiesioginę tarpuskaitą, visiems šio tarpuskaitos nario klientams leidžiama teikti netiesioginės tarpuskaitos paslaugas vienam ar keliems savo klientams, jeigu tas tarpuskaitos nario klientas yra veiklos leidimą turinti kredito įstaiga, investicinė įmonė arba lygiavertė trečiosios šalies kredito įstaiga arba investicinė įmonė.
2. Dėl netiesioginės tarpuskaitos susitarimo sąlygų susitaria tarpuskaitos nario klientas ir netiesioginis klientas, prieš tai su tarpuskaitos nariu aptarę tuos aspektus, kurie gali turėti poveikį tarpuskaitos nario veiklai. Į susitarimą jie įtraukia klientui taikomus sutartinius reikalavimus vykdyti visus netiesioginio kliento įsipareigojimus tarpuskaitos nario atžvilgiu. Šie reikalavimai susiję tik su sandoriais, vykdomais laikantis netiesioginės tarpuskaitos susitarimo, kurio taikymo sritis aiškiai nurodoma suderintose sutartyse.
3 straipsnis
Pagrindinių sandorio šalių įsipareigojimai
1. Netiesioginės tarpuskaitos susitarimams netaikoma pagrindinės sandorio šalies praktika, trukdanti sudaryti šiuos susitarimus pagrįstomis komercinėmis sąlygomis. Tarpuskaitos nario prašymu pagrindinė sandorio šalis atskirai registruoja duomenis ir tvarko apskaitą, kad kiekvienas klientas pagrindinės sandorio šalies sąskaitose galėtų atskirti savo turtą ir pozicijas nuo savo netiesioginių klientų vardu laikomo turto ir pozicijų.
2. Pagrindinė sandorio šalis nustato, stebi ir valdo visą dėl netiesioginės tarpuskaitos susitarimų atsirandančią reikšmingą riziką, galinčią daryti poveikį pagrindinės sandorio šalies atsparumui.
4 straipsnis
Tarpuskaitos narių įsipareigojimai
1. Tarpuskaitos narys, siūlantis padėti teikti netiesioginės tarpuskaitos paslaugas, tas paslaugas teikia pagrįstomis komercinėmis sąlygomis. Nedarant poveikio sutartinių susitarimų su atskirais klientais konfidencialumui, tarpuskaitos narys viešai atskleidžia bendrąsias sąlygas, kuriomis jis yra pasirengęs padėti teikti netiesioginės tarpuskaitos paslaugas. Šios sąlygos gali apimti būtinuosius veiklos reikalavimus, taikomus klientams, teikiantiems netiesioginės tarpuskaitos paslaugas.
2. Padėdamas vykdyti netiesioginės tarpuskaitos susitarimus, tarpuskaitos narys pagal kliento nurodymą įgyvendina šiuos atskyrimo procesus:
a)
atskirai registruoja duomenis ir tvarko apskaitą, kad kiekvienas klientas tarpuskaitos nario sąskaitose galėtų atskirti savo turtą ir pozicijas nuo savo netiesioginių klientų vardu laikomo turto ir pozicijų,
b)
atskirai registruoja duomenis ir tvarko apskaitą, kad kiekvienas klientas tarpuskaitos nario sąskaitose galėtų atskirti netiesioginio kliento turtą ir pozicijas nuo kitų netiesioginių klientų vardu laikomo turto ir pozicijų.
3. Reikalavimas atskirti turtą ir pozicijas tarpuskaitos nario sąskaitose yra įvykdytas, jei tenkinamos Reglamento (ES) Nr. 648/2012 39 straipsnio 9 dalies sąlygos.
4. Tarpuskaitos narys nustato patikimas procedūras, taikomas, kai klientas, teikiantis netiesioginės tarpuskaitos paslaugas, neįvykdo savo įsipareigojimų. Šios procedūros apima įgyvendinamą mechanizmą pozicijoms ir turtui perduoti alternatyviam klientui arba tarpuskaitos nariui, jei gaunamas netiesioginių klientų, kuriems daromas poveikis, sutikimas. Klientas arba tarpuskaitos narys neprivalo priimti šių pozicijų, jei nėra sudaręs išankstinio susitarimo jas priimti.
5. Be to, tarpuskaitos narys užtikrina, kad pagal jo procedūras klientui neįvykdžius savo įsipareigojimų būtų numatomas skubus netiesioginių klientų ir tarpuskaitos nario turto ir pozicijų likvidavimas ir visų priklausančių sumų išmokėjimas netiesioginiams klientams.
6. Tarpuskaitos narys nustato, stebi ir valdo visą riziką, atsirandančią dėl to, kad jis padeda vykdyti netiesioginės tarpuskaitos susitarimus, įskaitant informacijos, kurią klientai pateikė pagal 4 straipsnio 3 dalį, naudojimą. Tarpuskaitos narys nustato patikimas vidaus procedūras, kuriomis užkertamas kelias šią informaciją panaudoti komerciniais tikslais.
5 straipsnis
Klientų įsipareigojimai
1. Klientas, teikiantis netiesioginės tarpuskaitos paslaugas, atskirai registruoja duomenis ir tvarko apskaitą, kad galėtų atskirti savo turtą ir pozicijas nuo savo netiesioginių klientų vardu laikomo turto ir pozicijų. Jis siūlo netiesioginiams klientams pasirinkti sąskaitų atskyrimo būdą iš variantų, aprašytų 4 straipsnio 2 dalyje, ir užtikrina, kad netiesioginiai klientai būtų visiškai informuoti apie riziką, susijusią su kiekvienu atskyrimo būdu. Informacija, kurią klientas teikia netiesioginiams klientams, apima informaciją apie pozicijų ir sąskaitų perdavimo alternatyviam klientui procesą.
2. Klientas, teikiantis netiesioginės tarpuskaitos paslaugas, paprašo tarpuskaitos nario atidaryti atskirą pagrindinės sandorio šalies sąskaitą. Ši sąskaita naudojama išskirtinai jo netiesioginių klientų turtui ir pozicijoms laikyti.
3. Klientas teikia tarpuskaitos nariui pakankamai informacijos, kad šis galėtų nustatyti, stebėti ir valdyti visą riziką, atsirandančią dėl to, kad jis padeda vykdyti netiesioginės tarpuskaitos susitarimus. Jei klientas neįvykdo įsipareigojimų, visa kliento turima informacija apie jo netiesioginius klientus nedelsiant pateikiama tarpuskaitos nariui.
III SKYRIUS
EVPRI SKIRTAS PRANEŠIMAS DĖL TARPUSKAITOS PRIEVOLĖS
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 5 straipsnio 1 dalis)
6 straipsnis
Pranešime pateiktini duomenys
1. Pranešime dėl tarpuskaitos prievolės pateikiama tokia informacija:
a)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasės identifikavimas;
b)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių identifikavimas ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasėje;
c)
kita informacija, pateiktina viešame registre pagal 8 straipsnį;
d)
visos papildomos savybės, pagal kurias ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartys ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasėje atskiriamos nuo tai klasei nepriklausančių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių;
e)
atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sutartinių sąlygų ir veiklos procesų standartizacijos lygio įrodymai;
f)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasės kiekio duomenys;
g)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasės likvidumo duomenys;
h)
įrodymai, kad rinkos dalyviai turi galimybę gauti teisingos, patikimos ir visuotinai pripažįstamos atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių kainodaros informacijos;
i)
tarpuskaitos prievolės poveikio rinkos dalyvių galimybei gauti kainodaros informacijos įrodymai.
2. Siekiant sudaryti sąlygas įvertinti tarpuskaitos prievolės įsigaliojimo datą ar datas, įskaitant laipsnišką jos taikymą ir sandorio šalių, kurioms ji taikoma, kategorijas, pranešime dėl tarpuskaitos prievolės pateikiama tokia informacija:
a)
duomenys, leidžiantys įvertinti ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasės numatomą kiekį, jei šiai klasei bus pradėta taikyti tarpuskaitos prievolė;
b)
įrodymai, kad pagrindinė sandorio šalis gali tvarkyti ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasės numatomą kiekį, jei šiai klasei bus pradėta taikyti tarpuskaitos prievolė, ir valdyti riziką, atsirandančią atliekant atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių tarpuskaitą, įskaitant riziką dėl kliento arba netiesioginio kliento tarpuskaitos susitarimų;
c)
sandorio šalių, kurios veikia ir kurios, kaip numatoma, veiks atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių rinkoje, jei šiai klasei bus pradėta taikyti tarpuskaitos prievolė, rūšis ir skaičius;
d)
įvairių užduočių, kurias reikia įvykdyti siekiant pradėti tarpuskaitą su pagrindine sandorio šalimi, aprašymas, nustatant kiekvienos užduoties įvykdymo laiką;
e)
informacija apie atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių rinkoje veikiančių įvairių sandorio šalių rizikos valdymo, teisinius ir veiklos pajėgumus, jei šiai klasei bus pradėta taikyti tarpuskaitos prievolė.
3. Apie kiekį ir likvidumą teikiami duomenys apima atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių ir tos klasės kiekvienos išvestinių finansinių priemonių sutarties atitinkamą rinkos informaciją, įskaitant praeities duomenis, dabartinius duomenis ir duomenis apie visus pokyčius, numatomus tuo atveju, jei šiai ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasei bus pradėta taikyti tarpuskaitos prievolė, įskaitant:
a)
sandorių skaičių;
b)
bendrą kiekį;
c)
bendrą atvirų pozicijų skaičių;
d)
atvirų užsakymų lygį, įskaitant vidutinį užsakymų skaičių ir vidutinį prašymų pateikti kainą skaičių;
e)
kainų skirtumo dydį;
f)
likvidumo priemones, taikomas nepalankiomis rinkos sąlygomis;
g)
likvidumo priemones, taikomas vykdant įsipareigojimų neįvykdymo procedūras.
4. 1 dalies e punkte nurodyta informacija, susijusi su atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sutartinių sąlygų ir veiklos procesų standartizacijos lygiu, apima atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių ir tos klasės kiekvienos sutarties duomenis apie bent paskutinių dvylikos mėnesių dienos orientacinę kainą ir dienų, kurių orientacinė kaina laikoma patikima, skaičių per metus.
IV SKYRIUS
KRITERIJAI, KURIAIS VADOVAUJANTIS NUSTATOMOS NE BIRŽOS IŠVESTINIŲ FINANSINIŲ PRIEMONIŲ SUTARČIŲ KLASĖS, KURIOMS TAIKOMA TARPUSKAITOS PRIEVOLĖ
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 5 straipsnio 4 dalis)
7 straipsnis
EVPRI vertintini kriterijai
1. Vertindama atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sutartinių sąlygų ir veiklos procesų standartizacijos lygį, Europos vertybinių popierių ir rinkų institucija atsižvelgia į tai, ar:
a)
į atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sutartines sąlygas įtraukti bendrieji teisės dokumentai, įskaitant pagrindinius užskaitos susitarimus, apibrėžtis, standartines sąlygas ir patvirtinimus, kuriais numatomos paprastai sandorio šalių naudojamos sutarties specifikacijos;
b)
tos atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių veiklos procesams taikomas automatinis apdorojimas po sandorio sudarymo ir gyvavimo ciklo įvykiai, kurie vienodai valdomi pagal sandorio šalių iš esmės suderintą tvarkaraštį.
2. Vertindama atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių kiekį ir likvidumą, EVPRI atsižvelgia į:
a)
tai, ar pagrindinės sandorio šalies garantinės įmokos arba finansiniai reikalavimai būtų proporcingi rizikai, kurią ketinama sumažinti taikant tarpuskaitos prievolę;
b)
produkto rinkos dydžio ir gylio stabilumą bėgant laikui;
c)
tikimybę, kad tarpuskaitos nario įsipareigojimų neįvykdymo atveju rinkos sklaida išliks pakankama;
d)
sandorių skaičių ir vertę.
3. Vertindama galimybę gauti teisingą, patikimą ir visuotinai pripažįstamą atitinkamos ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasės kainodaros informaciją, EVPRI atsižvelgia į tai, ar rinkos dalyviams pagrįstomis komercinėmis sąlygomis lengva gauti informacijos, reikalingos sutarčių, priklausančių atitinkamai ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasei, tiksliai kainai nustatyti, ir ar toliau bus paprasta šios informacijos gauti, jei atitinkamai ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasei bus pradėta taikyti tarpuskaitos prievolė.
V SKYRIUS
VIEŠAS REGISTRAS
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 6 straipsnio 4 dalis)
8 straipsnis
EVPRI registrui pateiktini duomenys
1. EVPRI viešame registre apie kiekvieną ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių klasę, kuriai taikoma tarpuskaitos prievolė, pateikiami tokie duomenys:
a)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių turto klasė;
b)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių, priklausančių klasei, rūšis;
c)
klasei priklausančių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių pagrindinės priemonės;
d)
jei pagrindinės priemonės yra finansinės priemonės, nurodoma, ar pagrindinė priemonė yra vienintelė finansinė priemonė, emitentas, indeksas ar portfelis;
e)
kitokių pagrindinių priemonių atveju nurodoma pagrindinės priemonės kategorija;
f)
klasei priklausančių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių nominaliosios ir atsiskaitymo valiutos;
g)
klasei priklausančių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių terminų intervalas;
h)
klasei priklausančių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių atsiskaitymo sąlygos;
i)
klasei priklausančių ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių mokėjimo periodiškumo intervalas;
j)
atitinkamos klasės ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių produktų identifikatorius;
k)
visos kitos savybės, pagal kurias ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių atitinkamoje klasėje vieną sutartį galima atskirti nuo kitos.
2. Apie kiekvieną pagrindinę sandorio šalį, kuriai suteiktas leidimas arba kuri pripažinta vykdyti tarpuskaitos prievolę, EVPRI viešame registre pateikiami tokie duomenys:
a)
identifikacinis kodas pagal Komisijos įgyvendinimo reglamento (ES) Nr. 1247/2012 (6) 3 straipsnį;
b)
visas pavadinimas;
c)
įsisteigimo valstybė;
d)
pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 22 straipsnį paskirta kompetentinga institucija.
3. Apie tarpuskaitos prievolės įsigaliojimo datas, įskaitant laipsnišką jos įgyvendinimą, EVPRI viešame registre pateikiama tokia informacija:
a)
nurodomos sandorio šalių, kurioms prievolė pradedama įgyvendinti laipsniškai, kategorijos;
b)
nurodomos visos kitos laipsniško prievolės įgyvendinimo sąlygos, būtinos pagal techninius reguliavimo standartus, priimtus pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 5 straipsnio 2 dalį.
4. EVPRI viešame registre pateikiama nuoroda į techninius reguliavimo standartus, priimtus pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 5 straipsnio 2 dalį, pagal kuriuos nustatyta kiekviena tarpuskaitos prievolė.
5. Apie pagrindinę sandorio šalį, apie kurią kompetentinga institucija pranešė EVPRI, EVPRI viešame registre pateikiama bent tokia informacija:
a)
pagrindinės sandorio šalies tapatybė;
b)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių, apie kurias pranešta, turto klasė;
c)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių rūšis;
d)
pranešimo data;
e)
pranešimą pateikusios kompetentingos institucijos tapatybė.
VI SKYRIUS
LIKVIDUMO SUSISKAIDYMAS
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 8 straipsnio 5 dalis)
9 straipsnis
Likvidumo susiskaidymo sąvokos patikslinimas
1. Likvidumo susiskaidymu laikoma situacija, kai prekybos vietos dalyviai negali sudaryti sandorio su vienu ar daugiau kitų tos prekybos vietos dalyvių, nes neegzistuoja tarpuskaitos susitarimai, kuriais visi dalyviai galėtų naudotis.
2. Atvejis, kai pagrindinė sandorio šalis naudojasi prekybos vieta, kurią jau aptarnauja kita pagrindinė sandorio šalis, nelaikomas sukeliančiu tos prekybos vietos likvidumo susiskaidymą, jeigu, neįpareigojant pirminės pagrindinės sandorio šalies tarpuskaitos narių tapti prašymą teikiančios pagrindinės sandorio šalies tarpuskaitos nariais, visi tos prekybos vietos dalyviai gali atlikti tarpuskaitą tiesiogiai arba netiesiogiai vienu iš šių būdų:
a)
per bent vieną bendrą pagrindinę sandorio šalį;
b)
pagal pagrindinių sandorio šalių nustatytus tarpuskaitos susitarimus.
3. Susitarimai dėl 2 dalies a arba b punkte nurodytų sąlygų vykdymo nustatomi iki tol, kol prašymą teikianti pagrindinė sandorio šalis pradeda teikti tarpuskaitos paslaugas atitinkamai prekybos vietai.
4. Galimybė naudotis bendra pagrindine sandorio šalimi, kaip nurodyta 2 dalies a punkte, gali būti nustatyta per du ar daugiau tarpuskaitos narių, du ar daugiau klientų arba per netiesioginės tarpuskaitos susitarimus.
5. 2 dalies b punkte nurodytuose tarpuskaitos susitarimuose gali būti numatytas sandorių, kuriuos vykdo tokie rinkos dalyviai, perdavimas kitų pagrindinių sandorio šalių tarpuskaitos nariams. Nors pagrindinės sandorio šalies galimybei naudotis prekybos vieta užtikrinti sąveika neturėtų būti reikalinga, siekiant vykdyti reikalavimą dėl galimybės naudotis bendrais tarpuskaitos susitarimais galima pasinaudoti sąveikos susitarimu, kurį suderino atitinkamos pagrindinės sandorio šalys ir patvirtino atitinkamos kompetentingos institucijos.
VII SKYRIUS
NE FINANSŲ SANDORIO ŠALYS
10 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 10 straipsnio 4 dalies a punktas)
Kriterijai, taikomi nustatant, kuriomis ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartimis objektyviai mažinama rizika
1. Ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis objektyviai vertinama kaip mažinanti tiesiogiai su ne finansų sandorio šalies arba jos grupės komercine veikla ar iždo finansavimo veikla susijusią riziką, kai pati viena arba kartu su kitomis išvestinių finansinių priemonių sutartimis tiesiogiai arba per glaudžiai susijusias priemones ji atitinka vieną iš šių kriterijų:
a)
ja draudžiama rizika, atsirandanti dėl turto, paslaugų, sąnaudų, produktų, prekių ar įsipareigojimų, kuriuos ne finansų sandorio šalis arba jos grupė turi, kuria, gamina, tvarko, teikia, perka, teikia rinkai, nuomoja, parduoda ar įgyja arba pagrįstai numato turėti, kurti, gaminti, tvarkyti, teikti, pirkti, teikti rinkai, nuomoti, parduoti ar įgyti vykdydama savo įprastinę ūkinę veiklą, galimo vertės pokyčio;
b)
ja draudžiama rizika, atsirandanti dėl galimo netiesioginio palūkanų normų, infliacijos, valiutų keitimo kursų ar kredito rizikos svyravimo poveikio a punkte nurodyto turto, paslaugų, sąnaudų, produktų, prekių ar įsipareigojimų vertei;
c)
ji laikoma rizikos draudimo sutartimi pagal tarptautinius finansinės atskaitomybės standartus (TFAS), priimtus pagal Europos Parlamento ir Tarybos reglamento (EB) Nr. 1606/2002 (7) 3 straipsnį.
11 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 10 straipsnio 4 dalies b punktas)
Tarpuskaitos ribos
Vykdant tarpuskaitos prievolę tarpuskaitos ribų vertės yra:
a)
ne biržos kredito išvestinių finansinių priemonių sutarčių atveju - 1 mlrd. EUR bendros sąlyginės vertės;
b)
ne biržos akcijų išvestinių finansinių priemonių sutarčių atveju - 1 mlrd. EUR bendros sąlyginės vertės;
c)
ne biržos palūkanų normų išvestinių finansinių priemonių sutarčių atveju - 3 mlrd. EUR bendros sąlyginės vertės;
d)
ne biržos valiutų išvestinių finansinių priemonių sutarčių atveju - 3 mlrd. EUR bendros sąlyginės vertės;
e)
ne biržos prekių išvestinių finansinių priemonių sutarčių ir kitų a-d punktuose nenurodytų ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių atveju - 3 mlrd. EUR bendros sąlyginės vertės.
VIII SKYRIUS
NE BIRŽOS IŠVESTINIŲ FINANSINIŲ PRIEMONIŲ SUTARČIŲ, KURIŲ TARPUSKAITOS PAGRINDINĖ SANDORIO ŠALIS NEATLIEKA, RIZIKOS MAŽINIMO BŪDAI
12 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies a punktas)
Patvirtinimas laiku
1. Ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis, kurią sudarė finansų sandorio šalys arba Reglamento (ES) Nr. 648/2012 10 straipsnyje nurodytos ne finansų sandorio šalys ir kurios tarpuskaitos pagrindinė sandorio šalis neatlieka, yra kuo greičiau patvirtinama, kai įmanoma, elektroninėmis priemonėmis ne vėliau kaip iki:
a)
antros darbo dienos pabaigos po ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra kredito įsipareigojimų neįvykdymo apsikeitimo sandoriai ir palūkanų normų apsikeitimo sandoriai, sudaryti iki 2014 m. vasario 28 d. imtinai;
b)
darbo dienos pabaigos po ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra kredito įsipareigojimų neįvykdymo apsikeitimo sandoriai ir palūkanų normų apsikeitimo sandoriai, sudaryti po 2014 m. vasario 28 d.;
c)
trečios darbo dienos pabaigos po išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra akcijų apsikeitimo sandoriai, valiutų apsikeitimo sandoriai, biržos prekių apsikeitimo sandoriai ir visos kitos a punkte nenumatytos išvestinės finansinės priemonės, sudaryti iki 2013 m. rugpjūčio 31 d. imtinai;
d)
antros darbo dienos pabaigos po išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra akcijų apsikeitimo sandoriai, valiutų apsikeitimo sandoriai, biržos prekių apsikeitimo sandoriai ir visos kitos a punkte nenumatytos išvestinės finansinės priemonės, sudaryti po 2013 m. rugpjūčio 31 d., bet iki 2014 m. rugpjūčio 31 d. imtinai;
e)
darbo dienos pabaigos po išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra akcijų apsikeitimo sandoriai, valiutų apsikeitimo sandoriai, biržos prekių apsikeitimo sandoriai ir visos kitos a punkte nenumatytos išvestinės finansinės priemonės, sudaryti po 2014 m. rugpjūčio 31 d.
2. Ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis, sudaryta su Reglamento (ES) Nr. 648/2012 10 straipsnyje nenurodyta ne finansų sandorio šalimi, yra kuo greičiau patvirtinama, kai įmanoma, elektroninėmis priemonėmis ne vėliau kaip iki:
a)
penktos darbo dienos pabaigos po ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra kredito įsipareigojimų neįvykdymo apsikeitimo sandoriai ir palūkanų normų apsikeitimo sandoriai, sudaryti iki 2013 m. rugpjūčio 31 d. imtinai;
b)
trečios darbo dienos pabaigos po ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra kredito įsipareigojimų neįvykdymo apsikeitimo sandoriai ir palūkanų normų apsikeitimo sandoriai, sudaryti po 2013 m. rugpjūčio 31 d., bet iki 2014 m. rugpjūčio 31 d. imtinai;
c)
antros darbo dienos pabaigos po ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra kredito įsipareigojimų neįvykdymo apsikeitimo sandoriai ir palūkanų normų apsikeitimo sandoriai, sudaryti po 2014 m. rugpjūčio 31 d.;
d)
septintos darbo dienos pabaigos po išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra akcijų apsikeitimo sandoriai, valiutų apsikeitimo sandoriai, biržos prekių apsikeitimo sandoriai ir visos kitos a punkte nenumatytos išvestinės finansinės priemonės, sudaryti iki 2013 m. rugpjūčio 31 d. imtinai;
e)
ketvirtos darbo dienos pabaigos po išvestinių finansinių priemonių sutarties įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra akcijų apsikeitimo sandoriai, valiutų apsikeitimo sandoriai, biržos prekių apsikeitimo sandoriai ir visos kitos a punkte nenumatytos išvestinės finansinės priemonės, sudarytos po 2013 m. rugpjūčio 31 d., bet iki 2014 m. rugpjūčio 31 d. imtinai;
f)
antros darbo dienos pabaigos po įvykdymo datos tais atvejais, kai tai yra akcijų apsikeitimo sandoriai, valiutų apsikeitimo sandoriai, biržos prekių apsikeitimo sandoriai ir visos kitos a punkte nenumatytos išvestinės finansinės priemonės, sudaryti po 2014 m. rugpjūčio 31 d.
3. Kai 1 arba 2 dalyje nurodytas sandoris sudaromas po 16.00 val. vietos laiku arba kai viena sandorio šalis yra kitoje laiko zonoje ir dėl to negali pateikti patvirtinimo iki nurodyto termino, patvirtinimas pateikiamas kuo skubiau, bet ne vėliau kaip praėjus vienai darbo dienai po atitinkamai 1 arba 2 dalyje nustatyto termino.
4. Finansų sandorio šalys nustato reikiamą procedūrą, pagal kurią vieną kartą per mėnesį kompetentingai institucijai, paskirtai pagal Europos Parlamento ir Tarybos direktyvos 2004/39/EB (8) 48 straipsnį, teikiama ataskaita, kurioje nurodoma, kiek yra nepatvirtintų 1 ir 2 dalyse nurodytų ne biržos išvestinių finansinių priemonių sandorių, kurių patvirtinimas vėluoja daugiau nei penkias darbo dienas.
13 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies a punktas)
Portfelių suderinimas
1. Ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties finansų sandorio šalys ir ne finansų sandorio šalys raštu arba kitu lygiaverčiu elektroniniu būdu susitaria su kiekviena sandorio šalimi dėl susitarimų, pagal kuriuos suderinami portfeliai. Dėl to susitariama iki sudarant ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartį.
2. Portfelių suderinimą vykdo ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sandorio šalys viena su kita arba kompetentinga trečioji šalis, kurią deramai šiam tikslui įgaliojo sandorio šalis. Portfelių suderinimas apima pagrindines prekybos sąlygas, būdingas kiekvienai konkrečiai ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčiai, ir bent kiekvienos sutarties vertės įvertinimą pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 2 dalį.
3. Siekiant kuo anksčiau nustatyti visus ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties, įskaitant jos įvertinimą, esminių sąlygų neatitikimus, portfelių suderinimas atliekamas:
a)
kai sandorį sudaro finansų sandorio šalis arba Reglamento (ES) Nr. 648/2012 10 straipsnyje nurodyta ne finansų sandorio šalis:
i)
kiekvieną darbo dieną, kai sandorio šalys turi 500 arba daugiau neužbaigtų tarpusavio ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių;
ii)
vieną kartą per savaitę, kai sandorio šalys bet kuriuo savaitės metu turi nuo 51 iki 499 neužbaigtų tarpusavio ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių;
iii)
vieną kartą per ketvirtį, kai sandorio šalys bet kuriuo ketvirčio metu turi 50 arba mažiau neužbaigtų tarpusavio ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių;
b)
kai sandorį sudaro Reglamento (ES) Nr. 648/2012 10 straipsnyje nenurodyta ne finansų sandorio šalis:
i)
vieną kartą per ketvirtį, kai sandorio šalys bet kuriuo ketvirčio metu turi daugiau nei 100 neužbaigtų tarpusavio ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių;
ii)
vieną kartą per metus, kai sandorio šalys turi 100 arba mažiau neužbaigtų tarpusavio ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių.
14 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies a punktas)
Portfelių sumažinimas
Finansų sandorio šalys ir ne finansų sandorio šalys, turinčios su sandorio šalimi 500 ar daugiau neužbaigtų ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių, kurių tarpuskaita centralizuotai neatliekama, nustato procedūras, pagal kurias reguliariai, ne rečiau kaip du kartus per metus, nagrinėja galimybę pasinaudoti portfelių sumažinimu, kad sumažintų savo sandorio šalies kredito riziką, ir tokį portfelių sumažinimą įvykdo.
Finansų sandorio šalys ir ne finansų sandorio šalys užtikrina, kad yra pajėgios atitinkamai kompetentingai institucijai pateikti pagrįstą ir svarų paaiškinimą, kai nusprendžia, jog portfelių sumažinimas yra netikslingas.
15 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies a punktas)
Ginčų sprendimas
1. Sudarydamos ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartis viena su kita finansų sandorio šalys ir ne finansų sandorio šalys susitaria dėl išsamių procedūrų ir procesų šiose srityse:
a)
ginčų, susijusių su sutarties pripažinimu arba įvertinimu bei sandorio šalių apsikeitimu įkaitais, nustatymas, registravimas ir stebėjimas. Pagal šias procedūras registruojamas bent laikotarpis, kurį neišspręstas ginčas tęsiasi, sandorio šalis ir ginčijama suma;
b)
ginčų sprendimas laiku, pagal specialų procesą sprendžiant tuos ginčus, kurie neišspręsti per penkias darbo dienas.
2. Finansų sandorio šalys praneša kompetentingai institucijai, paskirtai pagal Direktyvos 2004/39/EB 48 straipsnį, apie visus sandorio šalių ginčus, susijusius su ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartimi, jos įvertinimu arba apsikeitimu įkaitais, kurių suma arba vertė viršija 15 mln. EUR ir kurie neišspręsti per bent 15 darbo dienų.
16 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies b punktas)
Rinkos sąlygos, trukdančios koreguoti pagal rinkos vertę
1. Laikoma, kad rinkos sąlygos, trukdančios koreguoti ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutartį pagal rinkos vertę, susidarė tokiais atvejais:
a)
kai rinka neaktyvi;
b)
kai pagrįstų sąžiningų apskaičiavimų intervalas labai didelis ir neįmanoma pagrįstai įvertinti įvairių apskaičiavimų tikėtinumo.
2. Ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarties rinka laikoma neaktyvia, kai siūlomos kainos neįmanoma sužinoti lengvai ir reguliariai, o pateikiamos kainos neatspindi faktinių reguliariai vykstančių rinkos sandorių įprastomis rinkos sąlygomis.
17 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies b punktas)
Koregavimo pagal modelį taikymo kriterijai
Finansų sandorio šalys ir ne finansų sandorio šalys koregavimui pagal modelį turi parengusios modelį, kuris:
a)
apima visus veiksnius, kuriuos sandorio šalys svarstytų nustatydamos kainą, įskaitant kuo platesnį koregavimo pagal rinkos vertę informacijos naudojimą;
b)
yra suderintas su priimtina ekonomine finansinių priemonių kainodaros metodologija;
c)
yra kalibruotas, o jo tinkamumas išbandytas, naudojant visų žinomų tuometinių rinkos sandorių su ta pačia finansine priemone kainas, arba grindžiamas prieinamais žinomais rinkos duomenimis;
d)
yra nepriklausomai patikrintas ir stebimas kito skyriaus nei riziką prisiimantis skyrius;
e)
yra deramai įtvirtintas dokumentais ir tvirtinamas direktorių valdybos taip dažnai, kaip to reikia, po kiekvieno esminio pokyčio, bet ne rečiau kaip vieną kartą per metus. Modelio tvirtinimas gali būti perduotas komitetui.
18 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies c punktas)
Kompetentingai institucijai teikiamame pranešime apie grupės vidaus sandorį nurodoma informacija
1. Kompetentingai institucijai teikiama paraiška arba pranešimas apie grupės vidaus sandorio duomenis yra raštiški ir juose nurodoma tokia informacija:
a)
teisinės sandorio šalys, nurodant jų identifikacinius kodus pagal Įgyvendinimo reglamento (ES) Nr. 1247/2012 3 straipsnį;
b)
sandorio šalių įmonių santykiai;
c)
informacija apie pagrindinę sutartį, pagal kurią nustatomi šalių santykiai;
d)
grupės vidaus sandorio kategorija, kaip nurodyta Reglamento (ES) Nr. 648/2012 3 straipsnio 1 dalyje ir 2 dalies a-d punktuose;
e)
informacija apie sandorius, kuriems sandorio šalis siekia netaikyti reikalavimo, įskaitant:
i)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių turto klasę;
ii)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių rūšį;
iii)
pagrindinių priemonių rūšį;
iv)
nominaliąsias ir atsiskaitymo valiutas;
v)
sutarčių trukmės intervalą;
vi)
atsiskaitymo būdą;
vii)
numatomą ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių dydį, kiekį ir periodiškumą per metus.
2. Teikdama savo paraišką arba pranešimą atitinkamai kompetentingai institucijai, sandorio šalis taip pat pateikia sąlygų, nustatytų Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 6-10 dalyse, įvykdymą patvirtinančios informacijos. Patvirtinamieji dokumentai apima rizikos valdymo procedūrų dokumentų kopijas, praeities sandorių informaciją ir šalių atitinkamų sutarčių kopijas bei gali apimti teisinę nuomonę, jei kompetentinga institucija jos paprašo.
19 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies d punktas)
Informacija apie EVPRI skirtą pranešimą apie grupės vidaus sandorį
1. Kompetentingos institucijos pranešimas apie grupės vidaus sandorio duomenis raštiškai teikiamas Europos vertybinių popierių ir rinkų institucijai:
a)
per vieną mėnesį po pranešimo apie pranešimą pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 7 arba 9 dalį gavimo;
b)
per vieną mėnesį po sprendimo dėl kompetentingos institucijos sprendimo pagal Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 6, 8 arba 10 dalį pateikimo sandorio šaliai.
2. EVPRI skirtame pranešime nurodoma:
a)
18 straipsnyje nustatyta informacija;
b)
ar sprendimas teigiamas, ar neigiamas;
c)
teigiamo sprendimo atveju:
i)
Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio atitinkamai 6, 7, 8, 9 arba 10 dalyje nustatytų sąlygų įvykdymą patvirtinančių argumentų santrauka;
ii)
ar pranešimo, susijusio su Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 6, 8 arba 10 dalimi, atžvilgiu reikalavimas netaikomas visiškai, ar iš dalies;
d)
neigiamo sprendimo atveju:
i)
nurodoma, kurios Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio atitinkamai 6, 7, 8, 9 arba 10 dalyje nustatytos sąlygos yra neįvykdytos;
ii)
tokių sąlygų neįvykdymą patvirtinančių argumentų santrauka.
20 straipsnis
(Reglamento (ES) Nr. 648/2012 11 straipsnio 14 dalies d punktas)
Viešai skelbtina informacija apie reikalavimo netaikymą grupės vidaus sandoriui
Apie reikalavimo netaikymą grupės vidaus sandoriui viešai skelbtina ši informacija:
a)
teisinės sandorio šalys, nurodant jų identifikacinius kodus pagal Įgyvendinimo reglamento (ES) Nr. 1247/2012 3 straipsnį;
b)
sandorio šalių santykiai;
c)
ar reikalavimas netaikomas visiškai, ar iš dalies;
d)
ne biržos išvestinių finansinių priemonių sutarčių sąlyginė bendra suma, kuriai netaikomas grupės vidaus sandorio reikalavimas.
21 straipsnis
Įsigaliojimas ir taikymas
Šis reglamentas įsigalioja dvidešimtą dieną po jo paskelbimo Europos Sąjungos oficialiajame leidinyje.
13, 14 ir 15 straipsniai įsigalioja praėjus šešiems mėnesiams po šio reglamento įsigaliojimo datos.
Šis reglamentas privalomas visas ir tiesiogiai taikomas visose valstybėse narėse.
Priimta Briuselyje 2012 m. gruodžio 19 d.