ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 27. března 2014
o režimu státní podpory SA.36139 (13/C) (ex 13/N),
kterou Spojené království zamýšlí poskytnout pro videohry
(oznámeno pod číslem C(2014) 1786)
(Pouze anglické znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/764/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské Unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) uvedené dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s uvedenými ustanoveními (1), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Dne 25. ledna 2013 oznámilo Spojené království Komisi svůj záměr zavést od 1. dubna 2013 do 31. března 2017 daňovou úlevu pro videohry. Komise požádala dopisem ze dne 7. března 2013 o dodatečné informace, které Spojené království poskytlo dopisem ze dne 22. března 2013.
(2)
Dopisem ze dne 16. dubna 2013 informovala Komise Spojené království, že se rozhodla zahájit ve věci plánovaného opatření podpory řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy.
(3)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení („rozhodnutí o zahájení řízení“) bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské Unie (2). Komise vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek.
(4)
Spojené království předložilo své připomínky k rozhodnutí Komise dopisem ze dne 17. května 2013. Komise rovněž obdržela připomínky od zúčastněných stran. Zaslala je Spojenému království a poskytla mu možnost se k nim vyjádřit; jeho připomínky obdržela dopisem ze dne 22. srpna 2013. Dopisem ze dne 7. října 2013 Komise požádala Spojené království o další informace. Spojené království odpovědělo dopisem ze dne 4. listopadu 2013.
II. POPIS OPATŘENÍ A DŮVODY PRO ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(5)
Cílem opatření umožňujícího daňovou úlevu pro videohry ve Spojeném království je poskytnout vývojářům videoher pobídku k produkci videoher založených na britské či evropské kultuře. Opatření vychází ze vzoru daňové pobídky pro film ve Spojeném království, kterou Komise schválila v roce 2006 (3) a v roce 2011 ji prodloužila (4) do 31. prosince 2015.
(6)
Navrhovaný celkový rozpočet opatření, které má probíhat do března 2017, je 115 milionů GBP. Předpokládané výdaje na rozpočtový rok 2013/2014 činí 10 milionů GBP a na následující tři rozpočtové roky vždy 35 milionů EUR. Podpora je financována Ministerstvem financí Spojeného království. Za hodnocení žádostí o certifikaci her založených na britské kultuře bude odpovídat certifikační oddělení Britského filmového ústavu.
(7)
Společnosti, které podléhají korporační dani ve Spojeném království a vytvoří videohry splňující kritéria, by mohly uplatnit daňovou úlevu z výdajů za zboží a služby užívané či spotřebovávané ve Spojeném království až do hodnoty 25 % rozpočtu na produkci. Úleva je poskytována jako dodatečný odečet způsobilých výrobních nákladů ze zdanitelného příjmu z videohry. Dodatečný odečet je však omezen na maximálně 80 % rozpočtu na produkci. Jestliže příjemci vznikla v daném účetním období ztráta, může požádat o daňový bonus. Podle článku 1217CF(3) návrhu novely zákona o korporační dani z roku 2009 jsou způsobilé výdaje omezeny na hlavní výdaje týkající se návrhu, produkce a testování hry.
(8)
Daňová úleva pro videohry ve Spojeném království podléhá kulturnímu testu podobně jako daňová pobídka pro film ve Spojeném království. Oba testy jsou rozděleny do čtyř oddílů: kulturní obsah, kulturní přínos, využití kulturních center Spojeného království a využití pracovníků v kultuře, kteří jsou občany nebo rezidenty Spojeného království nebo EHP.
(9)
Jelikož oznámené opatření je financováno odpočtem z daní, které jsou běžně splatné do státního rozpočtu, je financováno státem. Videohry se produkují v několika členských státech a existuje vnitřní trh s těmito videohrami. Jejich podpora proto může ovlivnit obchod a hospodářskou soutěž mezi členskými státy. V souladu s tím Komise v rozhodnutí o zahájení řízení shledala, že opatření představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy. Komise měla rovněž pochybnosti, zda lze podporu považovat za slučitelnou s vnitřním trhem.
(10)
Zaprvé měla Komise pochybnosti o tom, že je nezbytné nebo přiměřené spojovat s touto podporou územní podmínky. Spojené království založilo koncepci navrhovaného režimu na daňové pobídce pro film ve Spojeném království. Proto navrhlo, aby daňová úleva byla k dispozici pouze pro výdaje na zboží a služby užívané či spotřebovávané ve Spojeném království. Nicméně režim pobídky pro film využívá zvláštní výjimku z obvyklého zákazu územních omezení, kterou umožňuje sdělení o filmu (5), pouze pokud jde o podporu produkce filmů a televizních pořadů, nikoli pokud jde o videohry.
(11)
Zadruhé měla Komise pochybnosti, zda je podpora pro hry nezbytná, neboť se jedná o rychle rostoucí trh. Spojené království nepředložilo přesvědčivé důkazy, že by došlo k selhání trhu, které by bez státní podpory vedlo k nedostatečné produkci videoher založených na britské kultuře.
(12)
Kromě toho se Spojené království domnívá, že daňová úleva pro videohry ve Spojeném království je slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy. Komise však nebyla přesvědčena, že kulturní test navrhovaný Spojeným královstvím by v praxi vedl k selektivní identifikaci omezeného počtu videoher, které představují kulturní kvalitu, již trh bez podpory dostatečně nenabízí, a které by byly nutné pro zajištění dostatečného zastoupení a zohlednění britských a evropských kulturních témat ve videohrách.
(13)
Komise rovněž vyjádřila obavu, že by podpora mohla podnítit soupeření v poskytování dotací v rámci Unie, a zpochybnila, že by možné narušení hospodářské soutěže bylo vyrovnáno pozitivními účinky.
III. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
(14)
Komise obdržela připomínky od jednoho členského státu, Francie, od vnitrostátních sdružení vývojářů her ze Spojeného království, Francie, Německa a Finska, Evropské federace vývojářů her (EGDF), veřejnoprávních subjektů Spojeného království zapojených do propagace filmů, jedné vysílací společnosti a profesních sdružení v oblasti filmové produkce ze Spojeného království. Všichni přispěvatelé zdůraznili kulturní kvalitu a význam, které hry mohou mít. Považovali tržní pobídky pro výrobu kulturně relevantnější her za nedostatečné. Nikdo z nich se nedomníval, že existuje riziko soupeření v poskytování finanční pomoci mezi členskými státy.
(15)
Pokud jde o nezbytnost podpory, zúčastněné strany uvedly, že Spojené království ztrácí své vedoucí postavení na trhu videoher, že v roce 2012 bylo ve Spojeném království vytvořeno méně než 10 % her, které byly uvedeny na jeho trh, že trh ovládají Severní Amerika a Asie a že probíhá odliv zaměstnanců do Kanady. Přispěvatelé poukázali rovněž na skutečnost, že hlavní výzvou pro členské státy je řešit hospodářskou soutěž ze třetích zemí, které hry silně dotují, zejména z Kanady.
(16)
Sdružení nezávislých vývojářů her Spojeného království (TIGA) předložilo četné příklady plánů a projektů, které mohly být ve Spojeném království/Evropě uskutečněny, kdyby existovala daňová úleva, ale bez ní k jejich realizaci nedošlo. Organizace United Kingdom Interactive Entertainment (Ukie), která ve Spojeném království zastupuje herní a interaktivní zábavní průmysl, uvedla, že na globálním trhu her působí na vývojáře tlak, aby své produkty zacílili na co nejširší trh. To zejména znamená, aby byly přístupné pro severoamerický trh a stále více také pro trhy na Dálném východě a aby odpovídaly kulturním normám a očekáváním těchto trhů. Proto jsou vývojáři her v Evropě pod stálým tlakem, aby nezdůrazňovali kulturně evropské prvky svých her s cílem prodávat je na celosvětovém trhu. Z toho důvodu je pro vývojáře her založených na evropské kultuře obtížnější získat soukromé financování. Organizace Ukie měla za to, že podpora by pomohla napravit selhání trhu.
(17)
Francie uvedla, že hry mají tendenci stále více zobrazovat „mezinárodní stereotypy“.
(18)
Na druhou stranu sdružení TIGA sdělilo, že 54 % obratu nezávislých vývojářů ve Spojeném království tvoří domácí prodej. To naznačuje, že kupující ve Spojeném království vykazují silné preference pro produkci ze Spojeného království. Navíc (podle údajů sdružení TIGA) mezi lety 2008 a 2011 v tomto odvětví více podniků vzniklo (216) než zaniklo (197).
(19)
Pokud jde o možné narušení hospodářské soutěže mezi členskými státy, sdružení TIGA připustilo, že nižší náklady skutečně ovlivňují rozhodnutí o umístění společností produkujících videohry; domnívalo se však, že hlavní narušení je způsobeno třetími zeměmi, jako je Kanada, kde toto odvětví roste díky veřejné podpoře. Podle sdružení TIGA zaměstnanost v tomto odvětví mezi roky 2008 a 2010 v Kanadě vzrostla o 33 %, zatímco ve Spojeném království o 9 % poklesla.
IV. PŘIPOMÍNKY SPOJENÉHO KRÁLOVSTVÍ
1. Povinná územní vázanost výdajů
(20)
Po vyjádření pochybností Komise o tom, zda by podmínky územní vázanosti výdajů vyplývající z testu „užívání či spotřebovávání ve Spojeném království“ byly přiměřené, se Spojené království zavázalo tyto obavy rozptýlit a změnit navrhovaný právní předpis tak, že výraz „užívané či spotřebovávané ve Spojeném království“ nahradí výrazem „užívané či spotřebovávané v Evropském hospodářském prostoru (EHP)“, a upřesnilo, že pro úlevu budou způsobilé veškeré výdaje vynaložené v EHP. Kromě toho hodlá omezit výši nákladů na subdodavatelskou činnost, které jsou způsobilé pro financování. Podporovaný výrobce může subdodavatelům vyplatit způsobilé hlavní výdaje na projekt ve výši až 1 milion EUR, v souladu s daňovou úlevou pro videohry ve Francii (6). Díky tomu bude podstatnou část vývoje hry provádět sám příjemce.
(21)
Spojené království se domnívá, že toto omezení způsobilosti nákladů na subdodavatelské činnosti má jen malý vliv na obchod mezi členskými státy. Z diskusí se zástupci z celého odvětví videoher, včetně malých a velkých vývojářů, vyplynulo, že vývoj videoher se stejně jako jiná tvůrčí odvětví vyznačuje vysokou mírou spolupráce, přičemž hlavní vývojové činnosti, jako je programování, design a umělecké ztvárnění, obvykle probíhají ve stejném místě.
2. Nezbytnost podpory
(22)
Pokud jde o nezbytnost podpory z důvodu nedostatečné produkce her založených na dané kultuře, předložilo Spojené království doklady o tom, že tyto hry jsou na ústupu, a to v relativním i absolutním měřítku. Spojené království souhlasí s tím, že obecně je odvětví videoher dynamické a rostoucí. V roce 2012 však bylo ve Spojeném království vytvořeno méně než 10 % her, které byly ve Spojeném království uvedeny na trh, ve srovnání s 16 % v roce 2008. Spojené království rovněž provedlo další analýzu her uvedených na trh ve Spojeném království mezi roky 2003 a 2012. Údaje ukazují trvalý pokles počtu her založených na britské kultuře a prudký pokles jejich podíl na trhu z 9 % všech her uvedených na trh ve Spojeném království (včetně her z jiných zemí) v roce 2003 na 4 % v roce 2006 a na 3 % v letech 2009 až 2012. V roce 2003 by kulturním testem prošlo 41 % her vytvořených ve Spojeném království oproti pouze zhruba 25 % v roce 2012.
(23)
Spojené království souhlasí s tím, že rozšíření her pro chytré telefony odstranilo některé překážky vstupu na trh pro menší vývojáře, kteří chtějí začít působit na trhu videoher. Údaje zveřejněné v roce 2011 skutečně ukazují, že počet videoher vyvíjených nově založenými podniky v posledním roce vzrostl. Pokud však jde o obsah těchto her, průzkum provedený v rámci programu univerzity Abertay pro prototypy videoher ukazuje, že z 306 návrhů mobilních a on-line her, které univerzitě za uplynulé dva roky předložily malé podniky a mikropodniky z celého Spojeného království, se naprostá většina (255) neodehrávala ve Spojeném království ani neměla britské hrdiny či příběh (7).
(24)
To lze vysvětlit skutečností, že kulturně významné hry mohou mít stejné výrobní náklady jako „globální hry“, avšak mnohem menší trh. Jejich produkce s sebou tudíž nese vyšší ekonomické riziko. Proto jsou videohry založené na britské/evropské kultuře komerčně méně životaschopné než globalizovanější videohry. Mezinárodní vydavatelé i domácí vývojáři pravděpodobně nebudou ochotni nést riziko spojené s produkcí kulturně relevantního obsahu, a namísto toho budou vytvářet obecnější obsah zacílený na mezinárodní trhy.
(25)
Z průzkumu Spojeného království vyplynulo, že prvky britské kultury jsou ve hrách oslabovány s cílem zajistit smlouvu na vydání hry na globálním trhu, která umožní financovat vývoj hry a zaručí další existenci vývojáře. Téměř tři čtvrtiny britských vývojářů videoher uvedly, že vytváření původního duševního vlastnictví se během posledních pěti let zpomalilo nebo zastavilo. Průzkum zjistil, že řada vývojářů musela změnit kulturní obsah svých videoher, aby splnila komerční požadavky. Celých 53 % respondentů uvedlo, že změnili postavy a prostředí her tak, aby potlačili britskou nebo evropskou tematiku.
(26)
Z tohoto hlediska je motivačním cílem financování dosáhnout toho, aby se pravděpodobně ekonomicky nevýnosné kulturní produkty staly komerčně životaschopnými, čímž se podpoří vytváření nových kulturních produktů, které by bez daňové úlevy nebylo možné realizovat, a aby se napomohlo rozvoji dovedností pro udržitelnou produkci kulturních produktů, videoher relevantních pro britskou kulturu/kulturu EHP.
3. Rozlišující kulturní test
(27)
Pokud jde o kulturní test, který zajišťuje, že se režim vztahuje pouze na hry založené na určité kultuře, Spojené království vysvětlilo, že zaprvé má daňový orgán HM Revenue and Customs („HMRC“) zvláštní specializované „oddělení pro tvůrčí odvětví“, které bude odpovídat za správu a kontrolu žádostí o daňovou úlevu pro videohry. Oddělení provádí u žádostí posouzení rizik a tento proces mimo jiné zaručuje, že budou řádně dodržována stanovená kritéria. Existuje tedy jasný postup pro uplatnění testu.
(28)
Pokud jde o prvky testu, které mají pomoci určit kulturní kvalitu hry, Spojené království objasnilo, že většina bodů, které je možné v rámci navrhovaného kulturního testu získat, se vztahuje k obsahu. Až 20 bodů z 31 se týká kulturního obsahu a přínosu hry. Patří sem prvky jako umístění příběhu, hlavní postavy, téma, na němž je videohra založena, použití anglického jazyka a odraz britské kultury a kulturního dědictví. Pouze 3 body se vztahují k umístění vývojových činností a zbývajících 8 bodů lze získat v případě, že příslušní kulturní pracovníci, například autor scénáře, skladatel hudebního dopravu, designér, výtvarník nebo programátor, jsou občany nebo rezidenty Spojeného království nebo EHP. Navrhovaný test se tedy výrazně zaměřuje na obsah a nikoli na umístění činnosti. Toto zaměření na obsah je dále posíleno uplatněním pravidla o minimálním kulturním obsahu, „pravidlo nejvýznamnějších bodů“, které zajistí, že testem projdou pouze hry, které získají dostatečný počet bodů za kulturní obsah.
(29)
Toto zaměření na obsah zabraňuje obecnému uplatnění daňové úlevy. Spojené království provedlo analýzu her, které v něm byly uvedeny na trh v letech 2006, 2009 a 2012, přičemž kulturní test uplatnilo zpětně na všechny hry uvedené na trh během tohoto období, které byly vytvořeny ve Spojeném království. Z 822 her uvedených na trh ve Spojeném království v roce 2012 bylo pouze 74 vytvořeno vývojáři ve Spojeném království a z nich by kulturním testem prošlo 25,7 % (19 videoher), kdyby v té době existoval. Z testu vyplynulo, že i v letech 2006 a 2009 by se podíl těchto her na hrách vytvořených ve Spojeném království pohyboval kolem 27 % a jejich podíl mezi všemi hrami uvedenými na trh ve Spojeném království by činil 3 až 4 %.
(30)
Spojené království má za to, že 25,7 % míra úspěšnosti se nachází v rozpětí přijatém Komisí v případě francouzské daňové pobídky pro videohry (8). V daném rozhodnutí z roku 2007 Komise shledala, že skutečnost, že je vybráno zhruba 30 % her, ukazuje, že Francií vypracovaná kritéria zaručují, že je obsah videoher způsobilých k daňové úlevě skutečně kulturní. Podobně se Spojené království domnívá, že kulturní test videoher je dostatečně restriktivní na to, aby zajistil, že podpora bude zaměřena na videohry založené na britské kultuře/kultuře EHP.
(31)
Spojené království kromě toho souhlasilo s tím, že režim oznámí jako počáteční pilotní projekt na dobu čtyř let a toto období využije pro sledování úlevy a zajištění toho, aby byla využívána v souladu s původním záměrem.
4. Soupeření v poskytování dotací
(32)
Pokud jde o obavy Komise, že by podpora mohla podnítit soupeření v poskytování dotací v rámci Unie, jež by vedlo k nepřiměřenému narušení hospodářské soutěže, Spojené království uvedlo, že takové soupeření v poskytování dotací by nastalo, kdyby velký počet členských států používal režimy pro zvýšení konkurenceschopnosti svých domácích odvětví. Spojené království se nedomnívá, že by k tomu mělo dojít. Přestože daňové výhody mohou být určujícím faktorem pro rozhodnutí o umístění podniku, podpora je především reakcí na daňové úlevy v Kanadě, USA a Jižní Koreji. Jediným dalším členským státem, který nabízí daňovou pobídku pro produkci kulturně relevantních videoher, je v současnosti Francie.
(33)
Soupeření v poskytování dotací by navíc bylo zaměřeno čistě na hospodářskou soutěž bez jakýchkoli kulturních omezení. Pokud by dvě nebo více zemí chtělo chránit produkci určitých kulturních produktů (na základě schváleného kulturního testu, neznamenalo by to soupeření v poskytování dotací.
(34)
Cílem navrhované podpory je chránit produkci videoher založených na britské/evropské kultuře, a proto podpora poskytne úlevu pouze pro zlomek videoher vytvořených ve Spojeném království a v Evropě a bude se vztahovat pouze na malou část celkových výdajů na vývoj videoher. Na základě diskusí se zástupci odvětví Spojené království odhaduje, že pouze zhruba 10 % videoher založených na britské/evropské kultuře bude mít rozpočet přesahující 5 milionů GBP. Většina výdajů na vývoj her se bude týkat výrazně menších projektů.
V. POSOUZENÍ OPATŘENÍ PODPORY
1. Klasifikace státní podpory
(35)
Podle čl. 107 odst. 1 Smlouvy jsou, pokud jde o podpory poskytnuté členskými státy, podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem.
(36)
Podpora pro produkci videoher poskytovaná po schválení daňovým úřadem HMRC přináší formou daňové úlevy finanční výhodu podnikům v odvětví produkce videoher na úkor rozpočtu ministerstva financí. Je tedy poskytnuta ze státních prostředků a lze ji přičíst státu. Účelem daného opatření je snížit výrobní náklady příjemce a představuje pro ně ekonomickou výhodu. Podpora je poskytována pouze podnikům v odvětví produkce videoher, a je proto selektivní. Má rovněž dopad na obchod a hospodářskou soutěž mezi členskými státy, protože videohry se vyrábějí také v jiných členských státech a obchoduje se s nimi po celém světě. Z tohoto důvodu představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy.
2. Slučitelnost podpory s vnitřním trhem
(37)
Co se týče obecné zákonnosti režimu, Komise bere na vědomí, že Spojené království stáhlo ustanovení o územní vázanosti výdajů, které Komise považovala za problematické s ohledem na svobodu pohybu zboží a poskytování služeb na vnitřním trhu. Dále souhlasilo s omezením výše nákladů na subdodavatelské činnosti považované za způsobilé pro podporu na 1 milion GBP.
(38)
Komise se domnívá, že toto omezení je v daném případě přijatelné, neboť vzhledem k výši rozpočtů na produkci se nejeví jako pravděpodobné, že by limit 1 milionu GBP na náklady na subdodavatelské činnosti výrazně bránil využití subdodávek. Spojené království očekává, že většina videoher, na něž se vztahuje jejich kulturní test, bude mít rozpočet na produkci nižší než 1 milion GBP. Pouze asi 10 % z těchto videoher by mělo mít rozpočet přesahující 5 milionů GBP. V závislosti na vývoji rozpočtů na produkci videoher ve Spojeném království si Komise vyhrazuje právo výši horní hranice znovu zvážit, až bude toto opatření podpory do čtyř let od svého zavedení znovu oznámeno v souladu se závazkem, který si Spojené království stanovilo.
(39)
Spojené království má v úmyslu odůvodnit podporu vývoje her jako podporu určenou na pomoc kultuře. Proto by se muselo provádět posouzení podle čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy. Komise dosud nevypracovala pokyny pro uplatnění tohoto ustanovení na podporu her. O možnosti poskytování podpory pro hry se však hovoří ve sdělení o filmu. V odstavci 24 sdělení se uvádí, že opatření na podporu videoher budou i nadále posuzována případ od případu. Pokud bude možné prokázat, že režim podpory zaměřený na videohry, které slouží kulturním a vzdělávacím účelům, je nezbytný, uplatní Komise kritéria intenzity podpory uvedená ve sdělení o filmu.
(40)
Komise proto musí posoudit slučitelnost opatření přímo na základě čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy. Bude muset ověřit, zda skutečně slouží na pomoc kultuře a zda neovlivní podmínky obchodu a hospodářské soutěže v Unii v míře odporující společnému zájmu. To znamená, že musí být vhodným nástrojem k dosažení tohoto cíle, zejména že bez této podpory by účastníci trhu neměli dostatečné pobídky pro produkci požadovaného druhu her. Pokud jde o přiměřenost podpory, je možné analogicky použít maximální intenzity podpory stanovené ve sdělení o filmu pro audiovizuální dílo. Komise již posoudila kulturní cíl a nezbytnost podpory pro určité videohry ve dvou rozhodnutích ohledně podpory pro videohry ve Francii, jež byla zmíněna v bodech odůvodnění 20 a 30 výše.
a) Pomoc kultuře
(41)
Aby byla podpora pro hry navrhovaná Spojeným královstvím slučitelná s čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy, musí být určena na pomoc kultuře. Na základě změny režimu a doplňujících důkazů předložených Spojeným královstvím je Komise přesvědčena, že Spojené království bude uplatňovat skutečně selektivní kulturní test, který zajistí, že podpora bude poskytnuta pouze na pomoc kultuře v souladu s čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy.
(42)
Komise zaprvé bere na vědomí vysvětlení podaná Spojeným královstvím, pokud jde o test používaný k určení kulturní kvality hry (body odůvodnění 27 až 29): většina bodů, které je v rámci navrhovaného kulturního testu možno získat, až 20 z celkem 31 bodů, se vztahuje ke kulturnímu obsahu a přínosu hry. To je dále posíleno uplatněním pravidla o minimálním kulturním obsahu, „pravidlo nejvýznamnějších bodů“, které zajistí, že testem projdou pouze hry, které získají dostatečný počet bodů za kulturní obsah.
(43)
Toto zaměření na obsah zabraňuje obecnému uplatnění daňové úlevy. Simulace kulturního testu vycházející z her uvedených na trh v dřívějších letech ukázaly, že kulturním testem by prošlo 26 % až 27 % her produkovaných ve Spojeném království. Tato míra úspěšnosti ukazuje, že kritéria testu zajišťují, že obsah videoher způsobilých k daňové úlevě je skutečně kulturní, a že test je dostatečně restriktivní na to, aby byla podpora cílená na videohry založené na britské/evropské kultuře. Pro srovnání, ve svém rozhodnutí z roku 2007 ohledně francouzské daňové pobídky pro videohry (9) Komise došla k závěru, že způsobilost zhruba 30 % her ukazuje, že test je dostatečně selektivní.
(44)
Vzhledem k tomu byly pochybnosti vyjádřené v rozhodnutí o zahájení řízení rozptýleny. Skutečnost, že je vybráno jen asi 27 % her, ukazuje, že toto opatření nemá pouhý průmyslový cíl spočívající v podpoře specifického odvětví, ale cíl skutečně kulturní. Opatření podpory tudíž sleduje skutečný cíl pomoci kultuře.
b) Vhodnost, nezbytnost a přiměřenost opatření
(45)
Daňová úleva pro videohry na základě čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy by měla být vhodným nástrojem ke splnění vybraného cíle. Státní podpora pro jiné účely, která by nebyla zaměřena na tento kulturní cíl, by pravděpodobněji podporovala průmyslové cíle související s daným odvětvím. Komise uznává, že navržená daňová úleva umožňuje skutečně směřovat veřejnou podporu na videohry s kulturním obsahem, a proto je vhodným nástrojem pro dosažení vybraného kulturního cíle.
(46)
S ohledem na velmi dynamický rozvoj a vývoj trhu her předložilo Spojené království údaje dokládající, že podpora je nezbytná pro udržení rozumné produkce takovýchto her, jelikož bez podpory pro kulturní hry by jejich produkce a podíl na trhu výrazně poklesly. Údaje ukazují trvalý pokles počtu her založených na britské kultuře a prudký pokles jejich podíl na trhu z 9 % všech her uvedených na trh ve Spojeném království v roce 2003 na 4 % v roce 2006 a na 3 % v letech 2009 až 2012.
(47)
Kulturně významné hry mohou mít stejné výrobní náklady jako globální hry, avšak mnohem menší trh. Jejich produkce s sebou tudíž nese vyšší ekonomické riziko. Videohry s obsahem založeným na britské/evropské kultuře jsou proto komerčně méně životaschopné než globalizovanější videohry. Z toho důvodu jsou vývojáři her v Evropě pod stálým tlakem trhu, aby nezdůrazňovali kulturně evropské prvky svých her s cílem prodávat je na celosvětovém trhu. Pro vývojáře her založených na evropské kultuře je obtížnější získat soukromé financování.
(48)
Navrhovaná daňová úleva by měla podpořit výrobu videoher s kulturním obsahem na rozdíl od her, které přinášejí pouze zábavu, a to snížením jejich produkčních nákladů. Lze tedy dospět k závěru, že opatření bude pravděpodobně mít ve vztahu ke svému cíli dostatečně stimulující účinek.
(49)
Kromě toho je opatření podpory přiměřené, jelikož omezuje intenzitu podpory na 25 % produkčních nákladů skutečně vynaložených na produkci způsobilých her. To je méně než 50 % intenzita podpory povolená pro audiovizuální produkci podle odstavce 52 bodu 1) sdělení o filmu, které se použije analogicky, pokud jde o přípustnou intenzitu podpory.
(50)
Aby nedošlo k ovlivnění podmínek obchodu a hospodářské soutěže v Unii v rozsahu, který je v rozporu se společným zájmem, je rovněž třeba, aby byly narušení hospodářské soutěže a vliv na obchod, které opatření vyvolává, vyrovnány jeho příznivými účinky.
(51)
Podle údajů poskytnutých Spojeným královstvím a zástupci odvětví bylo v roce 2012 ve Spojeném království vytvořeno méně než 10 % her, které zde byly vydány. Tržní podíl způsobilých her uvedených na trh ve Spojeném království je poměrně malý (4-5 %). Také podíl způsobilých her mezi videohrami produkovanými ve Spojeném království je poměrně nízký, přibližně 27 %.
(52)
Navíc žádná potenciálně postižená třetí strana nepoukázala na možný negativní účinek opatření. Naopak, sdružení výrobců videoher, která po zahájení řízení předložila své připomínky (TIGA a EGDF), zdůraznila malý dopad opatření na jejich domácí odvětví a jeho celkový dopad ve vztahu ke konkurenci především ze Severní Ameriky a Dálného východu. Soupeření v poskytování finanční pomoci mezi členskými státy by proto bylo spíše nepravděpodobné.
(53)
V každém případě je užitečné, že Spojené království omezuje dobu trvání režimu na čtyři roky, aby umožnilo hodnocení jeho uplatňování a přezkum kritérií s ohledem na vývoj trhu.
(54)
Komise proto dospěla k závěru, že pochybnosti vyjádřené v rozhodnutí o zahájení řízení byly rozptýleny. Narušení hospodářské soutěže a vliv opatření na obchod mezi členskými státy jsou nyní omezeny tak, že nejsou v rozporu se společným zájmem.
VI. ZÁVĚR
(55)
Komise se proto domnívá, že podpora nepovede k nepřiměřenému posílení tržní síly podniků, kterým je podpora poskytnuta, ani k narušení dynamických pobídek pro účastníky trhu, ale naopak rozšíří nabídku na trhu. Lze tedy dojít k závěru, že narušení hospodářské soutěže a vliv opatření na obchod jsou omezeny tak, že celkové hodnocení podpory je příznivé. Proto je daňová úleva na vývoj videoher slučitelná s vnitřním trhem na základě čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Státní podpora, kterou Spojené království zamýšlí poskytnout pro videohry prostřednictvím změny zákona o korporační dani z roku 2009, je slučitelná s vnitřním trhem ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy o fungování Evropské unie.
Provedení tohoto opatření podpory se proto povoluje.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Spojenému království Velké Británie a Severního Irska.
V Bruselu dne 27. března 2014.
KOMISIJOS SPRENDIMAS
2014 m. kovo 27 d.
dėl valstybės pagalbos schemos SA.36139 (13/C) (ex 13/N),
kurią Jungtinė Karalystė ketina taikyti vaizdo žaidimams
(pranešta dokumentu Nr. C(2014) 1786)
(Tekstas autentiškas tik anglų kalba)
(Tekstas svarbus EEE)
(2014/764/ES)
EUROPOS KOMISIJA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo, ypač į jos 108 straipsnio 2 dalies pirmą pastraipą,
atsižvelgdama į Europos ekonominės erdvės susitarimą, ypač į jo 62 straipsnio 1 dalies a punktą,
paprašiusi suinteresuotąsias šalis pateikti pastabas pagal minėtus straipsnius (1) ir atsižvelgdama į jų pastabas,
kadangi:
I. PROCEDŪRA
(1)
2013 m. sausio 25 d. Jungtinė Karalystė pranešė Komisijai apie savo ketinimą nuo 2013 m. balandžio 1 d. iki 2017 m. kovo 31 d. taikyti mokesčio lengvatą vaizdo žaidimams. 2013 m. kovo 7 d. raštu Komisija paprašė papildomos informacijos - ją Jungtinė Karalystė pateikė 2013 m. kovo 22 d. rašte.
(2)
2013 m. balandžio 16 d. raštu Komisija pranešė Jungtinei Karalystei nusprendusi dėl planuotos pagalbos priemonės pradėti Sutarties 108 straipsnio 2 dalyje nustatytą procedūrą.
(3)
Komisijos sprendimas pradėti procedūrą (toliau - tyrimo procedūra) paskelbtas Europos Sąjungos oficialiajame leidinyje (2) Komisija paprašė suinteresuotąsias šalis pateikti pastabas.
(4)
Jungtinė Karalystė pastabas dėl šio sprendimo pateikė 2013 m. gegužės 17 d. rašte. Komisija taip pat gavo suinteresuotųjų šalių pastabas. Ji jas perdavė Jungtinei Karalystei, suteikdama jai galimybę pareikšti savo nuomonę; Jungtinės Karalystė savo pastabas pateikė 2013 m. rugpjūčio 22 d. rašte. 2013 m. spalio 7 d. raštu Komisija paprašė Jungtinės Karalystės papildomos informacijos. Jungtinė Karalystė atsakė 2013 m. lapkričio 4 d. raštu.
II. PRIEMONIŲ APIBŪDINIMAS IR PROCEDŪROS PRADĖJIMO PRIEŽASTYS
(5)
Mokesčių lengvata Jungtinės Karalystės vaizdo žaidimams siekiama suteikti paskatą vaizdo žaidimų kūrėjams kurti britų arba Europos kultūrą atspindinčius žaidimus. Priemonė parengta pagal Jungtinės Karalystės mokesčių paskatą filmams, kurią Komisija patvirtino 2006 m., (3) o 2011 m. pratęsė (4) iki 2015 m. gruodžio 31 d.
(6)
Siūlomas bendras priemonės, kurią planuojama taikyti iki 2017 m. kovo mėn., biudžetas yra 115 mln. GBP. 2013-2014 finansiniais metais išlaidoms numatyta 10 mln. GBP, o trejais vėlesniais finansiniais metais - kasmet po 35 mln. GBP. Pagalba finansuojama iš Jos Didenybės iždo. Už britų kultūros žaidimų paraiškų vertinimą sertifikavimo tikslais bus atsakingas Britų filmų instituto (British Film Institute) sertifikavimo skyrius.
(7)
Bendrovės, kurioms taikomas Jungtinės Karalystės pelno mokestis ir kurios kuria pagalbos kriterijus atitinkančius vaizdo žaidimus, galės reikalauti, kad išlaidoms už Jungtinėje Karalystėje naudotas ar vartotas prekes ir paslaugas, kurių vertė neviršija 25 % gamybos biudžeto, būtų taikoma mokesčių lengvata. Mokesčių lengvatą sudaro kriterijus atitinkančių gamybos sąnaudų atskaičiavimas iš vaizdo žaidimų apmokestinamų pajamų. Vis dėlto, papildomai gali būti atskaičiuojama ne didesnė kaip 80 % gamybos biudžeto vertės suma. Jei pagalbos gavėjas patiria nuostolių ataskaitiniu laikotarpiu, jis gali prašyti, kad jam būtų suteikta mokėtino mokesčio lengvata. Pagal 2009 m. Bendrovių pelno mokesčio įstatymo (Corporation Tax Act) pakeitimo projekto 1217CF skirsnio 3 dalį, kriterijus atitinkančiomis išlaidomis laikomos pagrindinės žaidimo kūrimo, gamybos ir bandymo išlaidos.
(8)
Jungtinės Karalystės vaizdo žaidimų mokesčio lengvatai taikomas vertinimas kultūros požiūriu: šis vertinimas yra panašus į Jungtinės Karalystės paskatai filmams taikomą vertinimą. Abu vertinimus kultūriniu požiūriu sudaro keturios dalys: kultūrinis turinys, kultūrinis indėlis, Jungtinės Karalystės kultūros centrų naudojimas, ir Jungtinės Karalystės arba EEE nacionalinių arba nuolatinio gyventojo statusą turinčių kultūros veikėjų paslaugų naudojimas.
(9)
Kadangi priemonė, apie kurią pranešta, yra finansuojama atskaičius paprastai į valstybės biudžetą mokamus mokesčius, ją finansuoja valstybė. Vaizdo žaidimai gaminami keliose valstybėse narėse, ir jie turi vidaus rinką. Todėl parama jiems gali turėti poveikį valstybių narių tarpusavio prekybai ir konkurencijai. Atitinkamai Komisija savo sprendime pradėti procedūrą padarė išvadą, kad priemonė yra valstybės pagalba, kaip apibrėžta SESV 107 straipsnio 1 dalyje. Komisija taip pat suabejojo, ar pagalbą būtų galima laikyti suderinama su vidaus rinka.
(10)
Pirma, Komisija abejojo, ar yra būtina arba proporcinga tokiai pagalbai taikyti teritorines sąlygas. Jungtinė Karalystė siūlomą schemą pagrindė Jungtinės Karalystės mokesčių paskatos filmams schema. Todėl ji pasiūlė taikyti mokesčio lengvatą tik išlaidoms dėl prekių arba paslaugų, naudojamų ar suvartojamų Jungtinėje Karalystėje. Tačiau mokesčių paskatos filmams pasinaudojama specialia įprasto teritorinių apribojimų draudimo išimtimi, kurią Komunikatu dėl kinematografijos (5) leidžiama taikyti tik remiant filmų ir TV programų, bet ne vaizdo žaidimų, gamybą.
(11)
Antra, Komisija abejojo, ar pagalba žaidimams būtų būtina, nes vaizdo žaidimai yra sparčiai auganti rinka. Jungtinė Karalystė nepateikė įtikinamų įrodymų, kad neteikiant valstybės pagalbos susidarytų rinkos nepakankamumas, nes būtų nepakankamai gaminama britiškos kultūros vaizdo žaidimų.
(12)
Be to, Jungtinė Karalystė mano, kad Jungtinės Karalystės vaizdo žaidimų mokesčio lengvata yra suderinama su vidaus rinka pagal Sutarties 107 straipsnio 3 dalies d punktą. Tačiau Komisija nebuvo įtikinta, kad Jungtinės Karalystės pasiūlytas vertinimas kultūriniu požiūriu praktikoje leistų selektyviai nustatyti tam tikrą skaičių žaidimų, kurių turinys yra retai pasitaikantis rinkoje, jei jie nėra remiami, ir kuris būtų būtinas siekiant užtikrinti, kad britų ir Europos kultūros temos atsispindėtų vaizdo žaidimuose.
(13)
Galiausiai, Komisija išreiškė susirūpinimą, kad pagalba galėtų sukelti varžybas dėl subsidijų Sąjungoje, ir abejojo, ar teigiamas poveikis atsvertų galimus konkurencijos iškraipymus.
III. SUINTERESUOTŲJŲ ŠALIŲ PASTABOS
(14)
Komisijai pastabas pateikė viena valstybė narė (Prancūzija), Jungtinės Karalystės, Prancūzijos, Vokietijos, Suomijos nacionalinės žaidimų kūrėjų asociacijos, Europos žaidimų kūrėjų federacija (EGDF), filmų reklama užsiimančios Jungtinės Karalystės viešosios įstaigos, transliuotojas, ir Jungtinės Karalystės prekybos filmų produkcija asociacijos. Visi respondentai pabrėžė, kad žaidimai gali būti svarbūs kultūrai ir bendrąja prasme. Jų manymu, kultūriniu požiūriu svarbesni žaidimai nebuvo pakankamai skatinami. Nė vienas iš jų nematė pavojaus, kad valstybės narės galėtų varžytis dėl subsidijų.
(15)
Dėl pagalbos būtinumo suinteresuotosios šalys nurodė, kad Jungtinė Karalystė praranda lyderės poziciją vaizdo žaidimų rinkoje; kad 2012 m. Jungtinėje Karalystėje sukurti žaidimai sudarė mažiau kaip 10 % į Jungtinės Karalystės rinką išleistų žaidimų; kad rinkoje dominavo Šiaurės Amerika ir Azija; ir kad darbuotojai buvo perviliojami į Kanados rinką. Rėmėjai taip pat nurodė, kad pagrindinis valstybių narių uždavinys būtų kova su trečiųjų šalių konkurencija: šios šalys, ypač Kanada, teikia žaidimų gamintojams dideles subsidijas.
(16)
Jungtinės Karalystės nepriklausomų žaidimų kūrėjų asociacija (TIGA) pateikė daugybę planų ir projektų pavyzdžių, kai Jungtinės Karalystės ir (arba) Europos kilmės vaizdo žaidimai galėjo būti sukurti taikant mokesčių lengvatą, ir kurie faktiškai nebuvo sukurti. Jungtinės Karalystės sąveikiųjų pramogų organizacija UK Interactive Entertainment (Ukie), atstovaujanti žaidimų ir sąveikiųjų pramogų pramonei, pastebėjo, kad pasaulinėje žaidimų rinkoje žaidimų kūrėjai patiria spaudimą kurti produktus, apimančius kuo įmanomą platesnę rinką. Tai visų pirma reiškia, kad žaidimai turi būti pritaikomi Šiaurės Amerikos rinkai ir vis dažniau Tolimųjų Rytų rinkoms, ir atitinkamai prie tų rinkų kultūrinių įpročių ir lūkesčių. Todėl Europos žaidimų kūrėjai patirtų nuolatinį spaudimą savo žaidimuose nepabrėžti europietiškus kultūros elementų, kad tuos žaidimus būtų galima parduoti klientams visame pasaulyje. Atitinkamai Europos kultūrą atspindinčių žaidimų kūrėjams būtų sudėtingiau gauti privatų finansavimą. Todėl Ukie nuomone, pagalba padėtų pašalinti rinkos nepakankamumą.
(17)
Prancūzija pastebėjo vis stiprėjančią tendenciją žaidimuose laikytis tarptautinių stereotipų.
(18)
Kita vertus, TIGA pranešė, kad 54 % nepriklausomų Jungtinės Karalystės žaidimų kūrėjų apyvartos sudaro pardavimas Britanijos rinkoje. Tai reikštų, kad Jungtinės Karalystės pirkėjai teikia akivaizdžią pirmenybę savo šalies produkcijai. Be to, vėlgi, remiantis TIGA, 2008-2011 m. šiame sektoriuje susikūrusių naujų įmonių buvo daugiau (216) nei nutraukusių veiklą (197).
(19)
Dėl galimo konkurencijos tarp valstybių narių iškraipymo TIGA pripažino, kad sprendimus dėl vaizdo žaidimų gamybos bendrovių vietos pasirinkimo nulemia mažesnės sąnaudos; bet ji laikė, kad daugiausiai rinką iškraipytų trečiosios šalys, konkrečiai, Kanada, kur šis sektorius augtų dėl valstybės paramos. Remiantis TIGA, 2008-2010 m. Kanadoje užimtumas šiame sektoriuje išaugo 33 %, o Jungtinėje Karalystėje jis sumažėjo 9 %.
IV. JUNGTINĖS KARALYSTĖS PASTABOS
1. Su teritorinėmis išlaidomis susiję įsipareigojimai
(20)
Komisijai išreiškus abejones dėl to, ar vertinime nustatytos teritorinio pirkimo sąlygos „naudotos arba vartotos JK“ būtų tinkamos, Jungtinė Karalystė įsipareigojo spręsti šią problemą, ir siūlomame teisės akte pakeisti „naudotos arba vartotos JK“ į „pirktos Europos ekonominės erdvėje (EEE)“, paaiškinant, kad lengvata gali būti taikoma visoms EEE patirtoms išlaidoms. Be to, bus siekiama apriboti tinkamas finansuoti subrangos išlaidas. Pagal vaizdo žaidimų mokesčių lengvatą Prancūzijoje remiamas gamintojas subrangovams gali skirti iki 1 mln. EUR tinkamų finansuoti pagrindinių išlaidų vienam projektui (6). Tai užtikrina, kad pagrindinę žaidimo kūrimo darbų dalį atliks pats gavėjas.
(21)
Jungtinė Karalystė mano, kad šis subrangos išlaidų tinkamumo finansuoti apribojimas turi mažą poveikį valstybių narių tarpusavio prekybai. Iš diskusijų su vaizdo žaidimų pramonės atstovais, įskaitant mažus ir didelius kūrėjus, paaiškėjo, kad, kaip ir kitiems kūrybiniams sektoriams, vaizdo žaidimų kūrimo sektoriui būdingas intensyvus bendradarbiavimo procesas paprastai toje pačioje vietoje atliekant pagrindinę kūrimo veiklą, konkrečiai, programavimą, kūrimą, ir pagrindinį meninį darbą.
2. Pagalbos būtinumas
(22)
Dėl pagalbos būtinumo todėl, kad, kaip teigiama, kultūrinį kontekstą atspindinčių žaidimų yra gaminama per mažai, Jungtinė Karalystė pateikė įrodymą, kad tokių žaidimų mažėja santykine ir absoliučia prasme. Apskritai, Jungtinė Karalystė sutinka, kad šis sektorius yra dinamiškas ir augantis. Tačiau 2012 m. Jungtinėje Karalystėje sukurti žaidimai sudarė mažiau kaip 10 % į Jungtinės Karalystės rinką išleistų žaidimų, palyginti su 16 % 2008 m. Jungtinė Karalystė taip pat vykdė tolesnį į Jungtinės Karalystės rinką 2003-2012 m. išleistų žaidimų tyrimą. Iš pateiktų skaičių matyti, kad britiškos kultūros žaidimų nuolat mažėja, o jų rinkos dalis visų (įskaitant kitų šalių žaidimus) Jungtinės Karalystės rinkoje išleistų žaidimų rinkoje smarkiai sumažėjo nuo 9 % 2003 m. iki 4 % 2006 m., o 2009-2012 m. laikotarpiu sudarė 3 %. 2003 m. vertinimą kultūriniu požiūriu būtų praėję 41 % Jungtinėje Karalystėje sukurtų žaidimų, o 2012 m. - tik maždaug 25 %.
(23)
Jungtinė Karalystė pripažįsta, kad paplitus išmaniųjų telefonų žaidimams buvo pašalintos tam tikros patekimo į rinką kliūtys nedideliems kūrėjams, siekiantiems patekti į vaizdo žaidimų rinką. Iš tiesų, 2011 m. duomenys rodo, kad paskutiniais metais naujai įsisteigusios bendrovės sukuria daugiau vaizdo žaidimų. Tačiau dėl žaidimų turinio pasakytina, kad Abertay universiteto atliktas vaizdo žaidimo prototipo programų tyrimas rodo, jog iš universitetui per paskutinius 2 metus visos Jungtinės Karalystės mažų ir labai mažų įmonių pateiktų 306 judriojo ryšio ir elektroninių žaidimo pasiūlymų didžiojoje dalyje jų - 255 - nei aplinka, nei personažai, nei istorija nebuvo susiję su Jungtine Karalyste (7).
(24)
Tai būtų galima paaiškinti tuo, kad kultūrine prasme svarbių žaidimų išlaidos gali būti tokios pat, kaip ir pasaulinių žaidimų išlaidos, tačiau pastarųjų rinka yra daug mažesnė. Todėl juos gaminti yra didesnė ekonominė rizika. Taigi britiškas ir (arba)europietiškas kultūrinis turinys turėtų blogesnes komercines perspektyvas nei globalesnis turinys. Tiek tarptautiniai leidėjai, tiek ir vietos kūrėjai yra mažiau linkę rizikuoti kurdami kultūrine prasme aktualų turinį ir verčiau renkasi bendresnį, tarptautinėms rinkoms skirtą turinį.
(25)
Jungtinės Karalystės atliktoje apklausoje nustatyta, kad britišką kultūrą atspindintys žaidimo turinio elementai nyksta siekiant užtikrinti pasaulinius leidybos sandorius, kurių reikia kūrėjui, kad jis galėtų kurti žaidimus ir išlikti. Beveik trys ketvirtadaliai Britanijos vaizdo žaidimų kūrėjų teigė, kad vietos intelektinės nuosavybės kūrimas sulėtėjo arba sustojo per pastaruosius penkerius metus. Apklausa parodė, kad daugelis kūrėjų turi pakeisti savo žaidimų kultūrinį turinį, kad atitiktų komercinius reikalavimus. 53 % respondentų atsakė, kad jie pakeitė personažus ir aplinką, kad labiau nutoltų nuo britiškų arba europietiškų temų.
(26)
Atsižvelgiant į tai, fondo skatinamieji tikslai būtų padaryti tikėtinai neekonomiškus kultūrinio turinio produktus komerciškai perspektyviais ir taip paskatinti naujų kultūrinio turinio produktų gamybą (tokie produktai nebūtų gaminami, jei nebūtų taikoma mokesčių lengvata), ir remti tvarios kultūrinio turinio produktų, susijusių Britanijos ir (arba) EEE vaizdo žaidimais, gamybos įgūdžių formavimą.
3. Diskriminacinis vertinimas kultūros požiūriu
(27)
Galiausiai, dėl vertinimo kultūriniu požiūriu, kuriuo užtikrinama, kad schema būtų aiškiai taikoma tik kultūrinį kontekstą atspindintiems žaidimams, Jungtinė Karalystė paaiškino, kad, visų pirma, mokesčių institucija, Jos Didenybės mokesčių ir muitinės tarnyba, (toliau - HMRC) turi atskirą ir specialų kūrybinių pramonės šakų skyrių, kuris bus atsakingas už vaizdo žaidimų mokesčių lengvatos paraiškų administravimą ir kontrolę. Skyrius įvertins paraiškų riziką - šis procesas apima užtikrinimą, kad tinkamai laikomasi mokesčių lengvatos taikymo taisyklių. Taigi, vertinimas atliekamas taikant aiškiai nustatytą procesą.
(28)
Dėl vertinimo elementų, padedančių nustatyti žaidimo kultūrinę kokybę, Jungtinė Karalystė paaiškino, kad siūlomame vertinime kultūriniu požiūriu daugiausiai balų numatyta turiniui. 20 iš 31 balų susiję su kultūriniu turiniu ir žaidimo indėliu. Tai apima tokius elementus, kaip istorijos vieta, svarbiausi veikėjai, žaidimo pagrindą sudarantį turinį, anglų kalbos vartojimą, britiškos kultūros ir paveldo atspindėjimą. Tik 3 balai susiję su kūrimo veiklos vieta, o likę 8 balai skiriami, kai susijęs kultūros veikėjas, pavyzdžiui, scenaristas, kompozitorius, dizaineris, menininkas, ar programuotojas, yra Britanijos arba EEE pilietis arba nuolatinis gyventojas. Taigi, siūlomame vertinime daugiau dėmesio skiriama žaidimo turiniui, o ne veiklos vietai. Šį dėmesį turiniui dar labiau sustiprina taikoma mažiausio kultūrinio turinio taisyklė - „auksinė taisyklė“-, užtikrinanti, kad vertinimo reikalavimus atitiktų tik tie žaidimai, kuriems skirta pakankamai balų dėl kultūrinio turinio.
(29)
Šis dėmesys turiniui susiaurina bendrą lengvatos taikymo sritį. Jungtinė Karalystė įsipareigojo išnagrinėti į šalies rinką 2006, 2009 ir 2012 m. išleistus žaidimus, vertindama kultūriniu požiūriu visus tuo laikotarpiu Jungtinėje Karalystėje sukurtus žaidimus. 2012 m. iš 822 Jungtinėje Karalystėje išleistų žaidimų tik 74 buvo sukurti Jungtinės Karalystės kūrėjų, iš kurių vertinimą, jei tada jis būtų egzistavęs, būtų praėję 25,7 % (19 žaidimų). Atliekant 2006 m. ir 2009 m. išleistų žaidimų vertinimą, nustatyta, kad tokių žaidimų dalis iš Jungtinėje Karalystėje sukurtų žaidimų, būtų sudariusi maždaug 27 %, ir 3-4 % iš visų Jungtinėje Karalystėje išleistų žaidimų.
(30)
Jungtinė Karalystė mano, kad 25,7 % pereinamasis procentinis dydis patenka į Komisijos nustatytą intervalą, taikomą Prancūzijos vaizdo žaidimų mokesčių paskatos atveju (8). Tame sprendime Komisija nustatė, kad tai, jog atrinkta beveik 30 % žaidimų, rodo, jog Prancūzijos parengti kriterijai užtikrina tikrai kultūrinį žaidimų, atitinkančių mokesčių lengvatos suteikimo kriterijus, kontekstą. Atitinkamai, Jungtinė Karalystė mano, kad vaizdo žaidimų vertinimas kultūriniu požiūriu turi būti pakankamai ribojantis, kad užtikrintų pagalbos skyrimą britišką ir (arba) EEE kultūrą atspindintiems vaizdo žaidimams.
(31)
Be to, Jungtinė Karalystė sutiko pradiniu ketverių metų bandomuoju laikotarpiu pranešti apie schemą, ir šiuo laikotarpiu stebės, kaip teikiama mokesčių lengvata, taip pat užtikrins, kad ji būtų naudojama taip, kaip numatyta.
4. Varžybos dėl subsidijų
(32)
Dėl Komisijos susirūpinimo, kad pagalba galėtų sukelti Sąjungoje varžybas dėl subsidijų ir kad tai nepagrįstai iškraipytų konkurenciją, Jungtinė Karalystė pastebėjo, kad tokios varžybos dėl subsidijų būtų pastebimos daugumoje valstybių narių, kurios taiko vidaus sektorių konkurencingumą didinančias schemas. Jungtinė Karalystė nemano, kad taip galėtų būti. Nors mokesčių lengvatos gali būti lemiamas veiksnys pasirenkant verslo vietą, pagalba iš esmės padeda atsverti Kanados, Jungtinių Valstijų, ir Pietų Korėjos taikomas mokesčių lengvatas. Prancūzija šiuo metu yra vienintelė kita valstybė narė, teikianti mokesčių paskatą kultūriniu požiūriu svarbių vaizdo žaidimų gamybai.
(33)
Be to, varžybos dėl subsidijų vyktų tik ekonominės konkurencijos kontekste, netaikant jokių apribojimų kultūros prasme. Dvi ar daugiau šalių, siekiančių apsaugoti konkrečių kultūrinių produktų, atrinktų taikant vertinimą kultūriniu požiūriu, gamybą nelaikomos varžybų dėl subsidijų dalyvėmis.
(34)
Siūloma pagalba siekiama apsaugoti britiškos ir (arba) europietiškos kultūros vaizdo žaidimų gamybą: suteikti mokesčių lengvatą tik mažai daliai tokių Jungtinėje Karalystėje ir Europoje sukurtų vaizdo žaidimų, ir padengti tik nedidelę dalį vaizdo žaidimų kūrimo bendrų išlaidų. Po diskusijų su pramonės atstovais, Jungtinė Karalystė apskaičiavo, kad tik mažai daliai iš maždaug 10 % britiškos ir (arba) europietiškos kultūros vaizdo žaidimų bus skirtas didesnis nei 5 mln. GBP biudžetas. Didžiąją dalį žaidimų kūrimo išlaidų sudarys daug mažesni projektai.
V. PAGALBOS PRIEMONĖS VERTINIMAS
1. Valstybės pagalbos klasifikavimas
(35)
Sutarties 107 straipsnio 1 dalyje dėl valstybių narių pagalbos nustatyta, kad valstybės narės arba iš jos valstybinių išteklių bet kokia forma suteikta pagalba, kuri palaikydama tam tikras įmones arba tam tikrų prekių gamybą, iškraipo konkurenciją arba gali ją iškraipyti, yra nesuderinama su vidaus rinka, kai ji daro įtaką valstybių narių tarpusavio prekybai.
(36)
Parama vaizdo žaidimų gamybai, pagrįsta HMRC patvirtinimu, suteikia finansinį pranašumą, nes žaidimų gamybos sektoriaus įmonės gauna mokesčių lengvatas Jos Didenybės iždo sąskaita. Taigi, ji yra teikiama iš valstybės išteklių ir priskirtina valstybei. Šia priemone siekiama sumažinti gamybos sąnaudas įmonėse, kuriose ši priemonė yra taikoma, ir kuri joms suteikia ekonominį pranašumą. Ja gali pasinaudoti tik vaizdo žaidimų sektoriaus įmonės, todėl ji yra atrankinio pobūdžio. Galiausiai ji daro poveikį valstybių narių tarpusavio prekybai ir konkurencijai, nes žaidimai yra gaminami ir kitose valstybėse narėse, ir jais prekiaujama tarptautiniu mastu. Atitinkamai, ji yra valstybės pagalba, kaip apibrėžta Sutarties 107 straipsnio 1 dalyje.
2. Pagalbos suderinamumas su vidaus rinka
(37)
Dėl bendro schemos teisėtumo Komisija pažymi, kad Jungtinė Karalystė panaikino teritorinio pirkimo sąlygą, kurią Komisija laikė problemiška dėl laisvo prekių judėjimo ir paslaugų teikimo vidaus rinkoje. Jungtinė Karalystė sutiko apriboti iš pagalbos lėšų tinkamas finansuoti subrangos išlaidas iki 1 mln. GBP.
(38)
Komisija laikosi nuomonės, kad ši riba šiuo atveju yra priimtina, nes, atsižvelgiant į praktikoje nustatytus gamybos biudžetus, neatrodo, kad 1 mln. GBP didžiausia leistina riba labai trukdytų pasinaudoti subranga. Jungtinė Karalystė tikisi, kad daugumos vaizdo žaidimų, kuriems buvo atliktas vertinimas kultūriniu požiūriu, gamybos biudžetas bus mažesnis nei 1 mln. GBP. Didesnį nei 5 mln. GBP biudžetą turėtų tik maždaug 10 % tų vaizdo žaidimų. Komisija, atsižvelgdama į vaizdo žaidimų gamybos biudžetų pokyčius Jungtinėje Karalystėje, pasilieka teisę peržiūrėti šią ribą, kai apie pagalbos priemonę bus iš naujo pranešama per ketverius metus nuo jos įgyvendinimo, nepažeidžiant Jungtinės Karalystės įsipareigojimų
(39)
Jungtinė Karalystė ketina paramą žaidimų kūrimui laikyti kultūros skatinimo pagalba. Todėl įvertinimas turėtų būti atliekamas pagal Sutarties 107 straipsnio 3 dalies d punktą. Komisija nėra parengusi gairių dėl šios nuostatos taikymo pagalbos žaidimams. Tačiau Komunikate dėl kinematografijos užsimenama apie galimybę teikti pagalbą žaidimams. Jo 24 dalyje teigiama, kad pagalbos priemonės žaidimams bus vertinamos individualiai. Jeigu gali būti įrodyta, kad pagalbos schemą būtina taikyti žaidimams, naudojamiems kultūriniais arba mokomaisiais tikslais, Komisija taikytų šiame komunikate nustatytus pagalbos intensyvumo kriterijus.
(40)
Todėl Komisija turi įvertinti priemonės suderinamumą tiesiogiai, remdamasi Sutarties 107 straipsnio 3 dalis d punktu. Ji turės patikrinti, ar priemonė iš tikrųjų padeda skatinti kultūrą ir ar ji neturi tokio poveikio prekybos ir konkurencijos sąlygoms, kuris prieštarautų bendrajam interesui. Tai reiškia, kad priemonė turi būti tinkama šiam tikslui pasiekti, visų pirma, tai, kad be šios paramos rinkos dalyviai neturėtų pakankamos paskatos gaminti pageidaujamus žaidimus. Nustatant pagalbos proporcingumą, gali būti analogiškai taikomas Komunikate dėl kinematografijos nustatytas didžiausias pagalbos intensyvumas. Pirmiau 20 ir 30 punktuose nurodytuose dviejuose sprendimuose dėl paramos žaidimams Prancūzijoje Komisija jau turėjo galimybę įvertinti kultūrinį tikslą ir pagalbos tam tikriems vaizdo žaidimams būtinumą.
a) Kultūros skatinimas
(41)
Kaip siūlo Jungtinė Karalystė, kad pagalba žaidimams būtų suderinama su SESV 107 straipsnio 3 dalies d punktu, ji turi padėti skatinti kultūrą. Dėl to, kad schemoje buvo padaryti tam tikri pakeitimai, ir dėl to, kad Jungtinė Karalystė pateikė papildomus įrodymus, Komisija yra įtikinta, kad Jungtinė Karalystė taikys tikrai atrankų vertinimą kultūriniu požiūriu, kuris užtikrins, kad pagalba bus suteikta tik kultūrai skatinti pagal Sutarties 107 straipsnio 3 dalies d punktą.
(42)
Pirmiausia, Komisija atsižvelgia į Jungtinės Karalystės paaiškinimus dėl vertinimo, padedančio nustatyti žaidimo kultūrinę kokybę (žr. 27-29 dalis): siūlomame vertinime kultūriniu požiūriu daugiausiai balų numatyta žaidimo kultūriniam turiniui ir indėliui (iki 20 balų iš 31). Šis dėmesys žaidimo kultūrinei kokybei yra papildomai sustiprinamas mažiausio kultūrinio turinio taisykle, „auksine taisykle“, kuri užtikrina, kad vertinimo reikalavimus atitiktų tik žaidimai, kuriems skirta pakankamai kultūrinio turinio balų.
(43)
Šis dėmesys turiniui riboja bendrą lengvatos taikymo sritį. Atliekant ankstesniais metais į rinką išleistų žaidimų vertinimo kultūriniu požiūriu modeliavimą, nustatyta, kad šį vertinimą būtų praėję 26-27 % Jungtinėje Karalystėje pagamintų žaidimų. Toks teigiamo vertinimo lygis reiškia, kad vertinimas užtikrina, jog vaizdo žaidimų, kuriems gali būti taikoma mokesčių lengvata, turinys yra tikrai kultūrinio pobūdžio ir kad vertinimas yra pakankamai griežtas, jog pagalba būtų teikiama tik britiško ir (arba) europietiško kultūrinio turinio vaizdo žaidimams. Palyginimui, 2007 m. sprendime dėl Prancūzijos vaizdo žaidimų mokesčių paskatos (9), Komisija nustatė, kad maždaug 30 % žaidimų tinkamumas finansuoti rodė, kad vertinimas buvo pakankamai atrankus.
(44)
Atitinkamai buvo aptartos sprendime pradėti procedūrą nurodytos problemos. Tai, kad atrinkta maždaug 27 % žaidimų, rodo, kad priemone siekiama ne vien tik pramoninio paramos teikimo konkrečiam sektoriui tikslo, bet, iš tikrųjų, - kultūrinio tikslo. Taigi, pagalbos priemone siekiama realaus tikslo skatinti kultūrą.
b) Priemonės tinkamumas, būtinumas ir proporcingumas
(45)
Mokesčių lengvata vaizdo žaidimams pagal Sutarties 107 straipsnio 3 dalies d punktą turėtų būti tinkama priemonė siekiant numatyto tikslo. Valstybės pagalba kitais nei kultūriniais tikslais greičiausiai bus remiami konkretūs sektoriaus pramoniniai tikslai. Komisija pripažįsta, kad taip parengta mokesčio lengvata faktiškai leidžia nukreipti valstybės paramą į kultūrinio turinio žaidimus, todėl ji yra tinkama priemonė numatytam kultūriniam tikslui pasiekti.
(46)
Atsižvelgdama į labai dinamišką žaidimų rinkos vystymąsi, Jungtinės Karalystės valdžios institucijos pateikė duomenų, patvirtinančių, kad pagalba yra būtina siekiant išlaikyti reikalingą tokių žaidimų gamybos lygį ir kad kultūrinio pobūdžio žaidimų gamyba ir rinkos dalis smarkiai sumažėtų, jei tokios pagalbos nebūtų. Iš pateiktų skaičių matyti, kad britiškos kultūros žaidimų nuolat mažėja, o jų rinkos dalis visų į Jungtinės Karalystės rinką išleistų žaidimų rinkoje smarkiai sumažėjo: nuo 9 % 2003 m. iki 4 % 2006 m., o 2009-2012 m. laikotarpiu ji sudarė 3 %.
(47)
Kultūrine prasme svarbių žaidimų išlaidos gali būti lygios pasaulinių žaidimų išlaidoms, tačiau pirmųjų rinka yra daug mažesnė. Todėl juos gaminti yra didesnė ekonominė rizika. Taigi britiškas ir (arba) europietiškas kultūrinis turinys turėtų blogesnes komercines perspektyvas nei globalesnis turinys. Todėl rinka darytų nuolatinį spaudimą Europos žaidimų kūrėjams, kad jie nepabrėžtų europietiškos kultūros elementų žaidimuose, kad būtų galima juos parduoti klientams visame pasaulyje. Europos kultūrą atspindinčių žaidimų kūrėjams yra sunkiau gauti privatų finansavimą.
(48)
Siūloma mokesčių lengvata turėtų skatinti kultūrinio, o ne išimtinai pramoginio turinio vaizdo žaidimų gamybą, sumažindama pirmųjų vaizdo žaidimų gamybos sąnaudas. Todėl pagrįstai darytina išvada, kad priemonė gali turėti pakankamą skatinamąjį poveikį siekiant šio tikslo.
(49)
Be to, pagalbos priemonė yra proporcinga, nes ja pagalbos intensyvumas ribojamas iki 25 % gamybos sąnaudų, faktiškai patirtų gaminant tinkamus finansuoti žaidimus. Tai yra mažiau nei 50 % pagalbos intensyvumas garso ir vaizdo įrašų gamybai pagal Komunikato dėl kinematografijos 52 straipsnio 1 dalį, taikomą analogiškai, tiek, kiek tai susiję su leistinu pagalbos intensyvumu.
(50)
Galiausiai, siekiant nedaryti tokio poveikio prekybos sąlygoms ir konkurencijai Sąjungoje, kad tai prieštarautų bendrajam interesui, konkurencijos iškraipymus ir šios priemonės poveikį prekybai turėtų atsverti jos teigiamas poveikis.
(51)
Remiantis Jungtinės Karalystės ir sektoriaus atstovų pateiktais duomenimis, 2012 m. mažiau kaip 10 % į Jungtinės Karalystės rinką išleistų žaidimų buvo pagaminti Jungtinėje Karalystėje. Tinkamų finansuoti žaidimų rinkos dalis Jungtinėje Karalystėje yra gana nedidelė (4-5 %). O jų dalis tarp Jungtinėje Karalystėje pagamintų žaidimų yra santykinai maža - apie 27 %.
(52)
Be to, apie galimą neigiamą priemonės poveikį nepranešė jokia potencialiai žalą galinti patirti trečioji šalis. Priešingai, TIGA ir EGDF vaizdo žaidimų gamintojų asociacijos, kurios pateikė pastabas prasidėjus procedūrai, akcentavo nedidelį priemonės poveikį jų nacionalinei pramonei ir bendrą poveikį konkurencijai su Šiaurės Amerika ir Tolimaisiais Rytais. Todėl mažai tikėtina, kad valstybės narės varžytųsi dėl subsidijų.
(53)
Bet kokiu atveju, būtų naudinga, kad Jungtinė Karalystė apribotų schemos taikymą iki ketverių metų, kad būtų galima įvertinti schemos taikymą ir iš naujo įvertinti kriterijus, atsižvelgiant į rinkos pokyčius.
(54)
Atitinkamai, Komisija nustatė, kad sprendime pradėti procedūrą nurodytos problemos buvo išspręstos. Konkurencijos iškraipymai ir priemonės poveikis valstybių narių tarpusavio prekybai dabar yra apriboti taip, kad neprieštarautų bendrajam interesui.
VI. IŠVADA
(55)
Todėl Komisija laikosi nuomonės, kad pagalba pernelyg nesustiprins mokesčio lengvata besinaudojančių įmonių įtakos rinkoje ir nesudarys kliūčių dinamiškoms rinkos dalyvių iniciatyvoms; pagalba, priešingai, padidins pasiūlos įvairovę rinkoje. Todėl yra priežasčių manyti, kad konkurencijos iškraipymas ir priemonės poveikis prekybai bus tokie nedideli, kad tai apskritai leidžia priemonę vertinti teigiamai. Atitinkamai, vaizdo žaidimų kūrimui taikoma mokesčių lengvata yra suderinama su vidaus rinka pagal Sutarties 107 straipsnio 3 dalis d punktą.
PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ:
1 straipsnis
Valstybės pagalba, kurią Jungtinė Karalystė planuoja taikyti vaizdo žaidimams, iš dalies pakeisdama 2009 m. Bendrovių pelno mokesčio įstatymą, yra suderinama su vidaus rinka pagal Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 107 straipsnio 3 dalies d punktą.
Todėl minėtą pagalbos priemonę leidžiama įgyvendinti.
2 straipsnis
Šis sprendimas skirtas Jungtinei Didžiosios Britanijos ir Šiaurės Airijos Karalystei.
Priimta Briuselyje 2014 m. kovo 27 d.