NAŘÍZENÍ KOMISE V PŘENESENÉ PRAVOMOCI (EU) č. 183/2014
ze dne 20. prosince 2013,
kterým se doplňuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 575/2013 o obezřetnostních požadavcích na úvěrové instituce a investiční podniky, pokud jde o regulační technické normy pro upřesnění výpočtu specifických a obecných úprav o úvěrové riziko
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 575/2013 ze dne 26. června 2013 o obezřetnostních požadavcích na úvěrové instituce a investiční podniky a o změně nařízení (EU) č. 648/2012 (1), a zejména na čl. 110 odst. 4 třetí pododstavec uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (EU) č. 575/2013 vymezuje úpravy o úvěrové riziko coby objem specifických a obecných rezerv na krytí úvěrových ztrát pro úvěrová rizika, který byl vykázán v účetní závěrce v souladu s použitelným účetním rámcem, avšak nestanovuje podrobná pravidla pro vymezení specifických a obecných úprav o úvěrové riziko.
(2)
Měla by být stanovena pravidla pro upřesnění hodnot, jež mají být zahrnuty do výpočtu úprav o úvěrové riziko, které zohledňují ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem. Výpočet úprav o úvěrové riziko za účelem stanovení kapitálových požadavků by měl být omezen na hodnoty, o které se snížil kmenový kapitál tier 1 instituce.
(3)
Ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a uznané podle použitelného účetního rámce v běžném účetním roce by měly být uznány jako úpravy o úvěrové riziko, pokud instituce vykáže účinek v kmenovém kapitálu tier 1. To je důležité v případě, vzniknou-li ztráty ze znehodnocení zaznamenané v průběhu účetního roku navzdory celkovému mezitímnímu zisku během roku nebo na konci roku, který nebyl schválen podle čl. 26 odst. 2 nařízení (EU) č. 575/2013, pokud by jejich uznání jako úprav o úvěrové riziko mělo dopad na hodnoty expozice nebo na kapitál tier 2 dříve než na kmenový kapitál tier 1. U prozatímních ztrát podle čl. 36 odst. 1 nařízení (EU) č. 575/2013 není takováto úprava nutná, jsou-li ztráty za běžný účetní rok podle uvedeného článku okamžitě odečteny od kmenového kapitálu tier 1.
(4)
Určitá ustanovení nařízení (EU) č. 575/2013 týkající se úprav o úvěrové riziko výslovně odkazují na podrozvahové položky. Pokud takovéto rozlišení neexistuje, vztahují se příslušná ustanovení na rozvahové i podrozvahové položky.
(5)
Je třeba stanovit pravidla vztahující se na ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a uznané podle použitelného účetního rámce, o něž byl snížen kmenový kapitál tier 1 instituce. Tato pravidla by se měla týkat znehodnocení a úprav ocenění u finančních aktiv nebo rezerv na podrozvahové položky, pokud zohledňují ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a pokud jsou vykázány ve výsledovce podle použitelného účetního rámce. Souvisejí-li takové ztráty s finančními nástroji oceněnými reálnou hodnotou, měla by se tato pravidla vztahovat rovněž na objemy uznané podle použitelných účetních rámců jako znehodnocení nebo na podobné provedené úpravy, pokud odrážejí ztráty související se zhoršením úvěrové kvality aktiva nebo portfolia aktiv. V této fázi není vhodné upravit jiné částky, které nepředstavují znehodnocení finančního nástroje podle použitelného účetního rámce nebo neodrážejí podobnou koncepci, ačkoli by takové změny mohly zahrnovat prvek úvěrového rizika.
(6)
K zajištění úplného pokrytí výpočtu je nezbytné, aby byly veškeré hodnoty, které jsou důležité pro účely uvedené v čl. 110 odst. 4 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 575/2013, zahrnuty do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko (obecné úpravy o úvěrové riziko), nebo do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko (specifické úpravy o úvěrové riziko).
(7)
Co se týká určení hodnot, které mohou být zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko, jediným kritériem stanoveným v nařízení (EU) č. 575/2013 je to, že podle čl. 62 písm. c) nařízení (EU) č. 575/2013 nejsou specifické úpravy o úvěrové riziko způsobilé pro zahrnutí do kapitálu tier 2 na základě standardizovaného přístupu. Rozlišení hodnot, které mají být zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko, nebo obecných úprav o úvěrové riziko, musí být proto provedeno v souladu s kritérii pro určení položek, které lze zahrnout do kapitálu tier 2.
(8)
Nařízení (EU) č. 575/2013 provádí mezinárodně schválené standardy třetího mezinárodního regulačního rámce pro banky (2) Basilejského výboru pro bankovní dohled (dále jen „Basilej III“). Příslušná pravidla pro úpravy o úvěrové riziko by tudíž měla být rovněž v souladu s basilejským rámcem, který stanoví, že jedním z kritérií pro rozlišování mezi obecnými úpravami o úvěrové riziko a specifickými úpravami o úvěrové riziko musí být to, že obecné rezervy nebo obecné rezervy na úvěrové ztráty jsou „volně dostupné ke krytí následně realizovaných ztrát“. Podle pravidel Basilej III jsou rezervy nebo rezervy na úvěrové ztráty, které jsou drženy s ohledem na budoucí, v současnosti neurčené ztráty, volně dostupné ke krytí následně realizovaných ztrát z úvěrového rizika, a splňují proto podmínky pro zahrnutí do kapitálu tier 2. Hodnoty zahrnuté do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko by měly být plně dostupné, pokud jde o časové rozvržení a výši, k pokrytí těchto ztrát přinejmenším v běžných situacích, v nichž může kapitál absorbovat ztráty v případě platební neschopnosti před tím, než by vznikly ztráty vkladatelům.
(9)
V této oblasti by měla být tato pravidla uplatněna bez ohledu na použitelný účetní rámec. Aby však mohly instituce jednotně rozlišovat specifické a obecné úpravy o úvěrové riziko, měla by být pro každý typ úprav o úvěrové riziko podle použitelných účetních rámců stanovena kritéria pro ošetření ztrát z úvěrového rizika. Jelikož zacházení se ztrátami, které souvisí výhradně s úvěrovým rizikem a které jsou uznané podle použitelných účetních rámců, závisí na splnění takových kritérií, velká většina takových hodnot by měla být vzhledem k omezující povaze kritérií pro obecné úpravy o úvěrové riziko obvykle považována za specifické úpravy o úvěrové riziko.
(10)
Mezinárodní účetní standardy však podléhají revizím, které si mohou vyžádat změny kritérií pro rozlišování mezi specifickými a obecnými úpravami o úvěrové riziko. Vzhledem k probíhajícím jednáním, zejména pokud jde o modely znehodnocení, by bylo předčasné předjímat takový model v rámci kritérií úprav úvěrového rizika.
(11)
Nařízení (EU) č. 575/2013 vyžaduje, aby byly úpravy specifického úvěrového rizika identifikovány pro jednotlivé expozice. Je proto nezbytné rozhodnout o tom, jak zacházet se specifickými úpravami o úvěrové riziko, které zohledňují ztráty související s úvěrovým rizikem celé skupiny expozic. Je rovněž nutné rozhodnout, pro jakou expozici nebo expozice ve skupině a v jaké míře by měly být specifické úpravy o úvěrové riziko uznány. Přidělení částí této hodnoty vyplývající ze specifických úprav o úvěrové riziko expozicím ve skupině je nutno provést úměrně objemu rizikově vážených expozic. Za tímto účelem by měly být hodnoty expozice stanoveny bez ohledu na případné specifické úpravy o úvěrové riziko.
(12)
Za účelem určení selhání podle čl. 178 odst. 3 písm. b) nařízení (ES) č. 575/2013 je nutné zahrnout pouze specifické úpravy o úvěrové riziko, které jsou provedeny individuálně pro jednu expozici nebo pro jednoho dlužníka, a nezahrnovat specifické úpravy o úvěrové riziko provedené pro celé skupiny expozic. Specifické úpravy o úvěrové riziko provedené pro celé skupiny expozic neurčují u expozic náležejících do těchto skupin dlužníky, u nichž se má za to, že došlo k selhání. Existence specifických úprav o úvěrové riziko pro skupinu expozic nepředstavuje dostatečný důvod pro vyvození závěru, že u každého dlužníka nebo expozice náležející do této skupiny došlo k selhání.
(13)
Je nezbytné, aby mohly instituce prokázat, jak jsou kritéria pro rozlišování mezi specifickými a obecnými úpravami o úvěrové riziko uplatňována na základě použitelného účetního rámce. Proto by měly instituce takový postup zdokumentovat.
(14)
Toto nařízení vychází z návrhů regulačních technických norem, které Komisi předložil Evropský orgán pro bankovnictví.
(15)
Evropský orgán pro bankovnictví uskutečnil otevřené veřejné konzultace o návrzích regulačních technických norem, z nichž toto nařízení vychází, analyzoval potenciální související náklady a přínosy podle článku 10 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1093/2010 (3) a požádal o stanovisko skupinu subjektů působících v bankovnictví zřízenou podle článku 37 nařízení (EU) č. 1093/2010,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Určení obecných a specifických úprav o úvěrové riziko pro účely článků 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013
1. Pro účely tohoto nařízení se hodnoty, které musí být zahrnuty institucí do výpočtu obecných a specifických úprav o úvěrové riziko, rovnají veškerým hodnotám, o něž byl snížen kmenový kapitál tier 1 instituce, aby se zohlednily ztráty, které podle použitelného účetního rámce souvisejí výhradně s úvěrovým rizikem a které jsou jako takové vykázány ve výsledovce, bez ohledu na to, zda vyplývají ze znehodnocení, úprav ocenění nebo rezerv na podrozvahové položky.
Hodnoty zjištěné podle prvního pododstavce, které byly vykázány během účetního roku, mohou být zahrnuty do výpočtu obecných a specifických úprav o úvěrové riziko pouze tehdy, pokud byly příslušné hodnoty odečteny od kmenového kapitálu tier 1 instituce, a to buď v souladu s čl. 36 odst. 1 nařízení (EU) č. 575/2013, nebo v případě mezitímního zisku či zisku na konci roku, který nebyl schválen v souladu s čl. 26 odst. 2 uvedeného nařízení, odpovídajícím okamžitým snížením kmenového kapitálu tier 1 za účelem stanovení kapitálu.
2. Hodnoty uvedené v odstavci 1 jsou institucí zahrnuty do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko (obecné úpravy o úvěrové riziko), pokud splňují obě tato kritéria:
a)
jsou volně a plně dostupné, pokud jde o časové rozvržení a výši, k pokrytí ztrát z úvěrového rizika, které nebyly dosud realizovány;
b)
zohledňují ztráty z úvěrového rizika pro skupinu expozic, s ohledem na niž nemá instituce v současnosti žádné důkazy o tom, že došlo ke ztrátě.
3. Všechny ostatní hodnoty uvedené v odstavci 1 jsou zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko (specifické úpravy o úvěrové riziko).
4. S výhradou splnění kritérií uvedených v odstavci 2 zahrne instituce do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko tyto ztráty:
a)
ztráty uznané za účelem pokrytí vyšších průměrných ztrát z portfolia v posledních letech, ačkoli v současnosti nejsou k dispozici žádné důkazy o ztrátách, které by dokládaly výši ztrát zaznamenanou v minulosti;
b)
ztráty, s ohledem na něž si instituce není vědoma zhoršení úvěrové kvality skupiny expozic, u níž je však na základě minulých zkušeností statisticky pravděpodobná určitá míra neplnění.
5. Níže uvedené ztráty zahrne instituce vždy do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko podle odstavce 3:
a)
ztráty vykázané ve výsledovce u nástrojů oceněných reálnou hodnotou, které podle použitelného účetního rámce představují znehodnocení v důsledku úvěrového rizika;
b)
ztráty v důsledku současných nebo minulých událostí ovlivňujících významnou individuální expozici nebo expozice, které nejsou individuálně významné a které jsou posuzovány individuálně nebo společně;
c)
ztráty, s ohledem na něž minulé zkušenosti upravené podle stávajících zjistitelných údajů ukazují, že vznikla ztráta, instituce si však dosud není vědoma toho, která individuální expozice ztrátu zaznamenala.
Článek 2
Přidělení specifických úprav o úvěrové riziko pro skupinu expozic expozicím v rámci skupiny
1. Pokud specifická úprava o úvěrové riziko zohledňuje ztráty související s úvěrovým rizikem skupiny expozic, přidělí instituce takovou specifickou úpravu o úvěrové riziko všem jednotlivým expozicím v takové skupině úměrně objemu rizikově vážených expozic. Za takovým účelem by měly být hodnoty expozice stanoveny bez ohledu na případné specifické úpravy o úvěrové riziko.
2. Při zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 u skupiny expozic, které nejsou ve stavu selhání, nemusí instituce přidělit specifickou úpravu o úvěrové riziko jednotlivým expozicím ve skupině.
3. Pokud specifická úprava o úvěrové riziko souvisí se skupinou expozic, u nichž jsou kapitálové požadavky k úvěrovému riziku vypočítány částečně podle standardizovaného přístupu a částečně podle přístupu založeného na interním ratingu, přidělí instituce takovou specifickou úpravu o úvěrové riziko skupině expozic, na niž se vztahují oba přístupy, úměrně objemu rizikově vážených expozic skupiny před provedením kroků uvedených v odstavcích 1 a 2. Za takovým účelem se hodnoty expozic stanoví bez přihlédnutí k případným specifickým úpravám o úvěrové riziko.
4. Při přidělování specifických úprav o úvěrové riziko expozicím instituce zajistí, aby nebyla stejná část přidělena dvakrát různým expozicím.
Článek 3
Výpočet úprav o úvěrové riziko za účelem určení hodnoty expozice podle článků 111, 166, 167, 168, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013
Pro účely určení hodnoty expozice podle článků 111, 166 až 168, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013 instituce vypočítají specifické úpravy o úvěrové riziko související s expozicí jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko pro takovou jednu expozici, nebo jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko, které instituce přidělila takové expozici podle článku 2.
Článek 4
Výpočet specifických a obecných úprav o úvěrové riziko pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013
1. Pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 instituce vypočítá celkové obecné úpravy o úvěrové riziko související s expozicemi zahrnutými do zacházení s výší očekávané ztráty coby součet těchto výší, jež jsou vymezeny coby obecné úpravy o úvěrová rizika podle článku 1 tohoto nařízení, jež instituce přidělily podle čl. 110 odst. 3 nařízení (EU) č. 575/2013.
2. Pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 se výpočet celkových specifických úprav o úvěrové riziko souvisejících s expozicemi zahrnutými do zacházení s výší očekávané ztráty rovná součtu hodnot písmen a) a b) s vyloučením expozic, které jsou ve stavu selhání:
a)
hodnoty určené jako specifické úpravy o úvěrové riziko podle článku 1, které souvisejí s úvěrovým rizikem jednotlivé expozice,
b)
hodnoty určené jako specifické úpravy o úvěrové riziko podle článku 1, které souvisejí s úvěrovým rizikem určité skupiny expozic a které byly přiděleny podle článku 2.
3. Celkové specifické úpravy o úvěrové riziko související s expozicí, která je ve stavu selhání, se vypočítají jako součet všech hodnot specifických úprav o úvěrové riziko pro takovou jednu expozici, nebo hodnot specifických úprav o úvěrové riziko, které instituce přidělila takové expozici podle článku 2
Článek 5
Výpočet specifických úprav o úvěrové riziko pro kapitálové požadavky za účelem určení selhání podle článku 178 nařízení (EU) č. 575/2013
Za účelem určení selhání podle článku 178 nařízení (EU) č. 575/2013 se specifické úpravy o úvěrové riziko vypočítají jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko souvisejících s úvěrovým rizikem jedné expozice nebo jednoho dlužníka.
Článek 6
Dokumentace
Určení a výpočet obecných a specifických úprav o úvěrové riziko instituce zdokumentují.
Článek 7
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 20. prosince 2013.
KOMISIJOS DELEGUOTASIS REGLAMENTAS (ES) Nr. 183/2014
2013 m. gruodžio 20 d.
kuriuo papildomos Europos Parlamento ir Tarybos reglamento (ES) Nr. 575/2013 dėl prudencinių reikalavimų kredito įstaigoms ir investicinėms įmonėms nuostatos, susijusios su specifinės ir bendrosios kredito rizikos koregavimų apskaičiavimo tvarkos techniniais reguliavimo standartais
(Tekstas svarbus EEE)
EUROPOS KOMISIJA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo,
atsižvelgdama į 2013 m. birželio 26 d. Europos Parlamento ir Tarybos reglamentą (ES) Nr. 575/2013 dėl prudencinių reikalavimų kredito įstaigoms ir investicinėms įmonėms ir kuriuo iš dalies keičiamas Reglamentas (ES) Nr. 648/2012 (1), ypač į jo 110 straipsnio 4 dalies trečią pastraipą,
kadangi:
(1)
Reglamente (ES) Nr. 575/2013 kredito rizikos koregavimai apibrėžiami kaip bendrųjų ir specifinių atidėjinių paskolų nuostoliams padengti dėl kredito rizikos suma, kuri yra pripažinta įstaigos finansinėse ataskaitose pagal taikytiną apskaitos sistemą, tačiau jame nepateikta konkrečių taisyklių, kaip nustatyti, kas yra specifiniai ir bendrieji kredito rizikos koregavimai;
(2)
reikėtų numatyti taisykles, susijusias su sumų, kurias reikia įtraukti apskaičiuojant kredito rizikos koregavimus, atspindinčius išimtinai su kredito rizika susijusius nuostolius, nustatymu. Apskaičiuojant kredito rizikos koregavimus nuosavų lėšų poreikiui nustatyti turėtų būti apsiribojama sumomis, dėl kurių sumažėjo bendras įstaigos 1 lygio nuosavas kapitalas (CET1);
(3)
nuostoliai, išimtinai susiję su kredito rizika ir pagal taikytiną apskaitos sistemą pripažįstami einamaisiais finansiniais metais, turėtų būti pripažinti kredito rizikos koregavimais, jeigu įstaiga pripažįsta tokį poveikį CET1. Tai svarbu tais atvejais, kai, nepaisant finansiniais metais arba jų pabaigoje gauto bendro tarpinio pelno, kuris pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 26 straipsnio 2 dalį nebuvo patvirtintas, patiriami tokie su vertės sumažėjimu susiję nuostoliai, užfiksuojami tais metais, ir kai tuos nuostolius pripažinus kredito rizikos koregavimais pozicijų vertei arba 2 lygio kapitalui poveikis būtų padarytas anksčiau nei CET1. Reglamento (ES) Nr. 575/2013 36 straipsnio 1 dalyje nurodytų tarpinių nuostolių taip koreguoti nebūtina, jeigu pagal tą straipsnį einamųjų finansinių metų nuostoliai yra nedelsiant atskaitomi iš CET1;
(4)
tam tikrose su kredito rizikos koregavimais susijusiose Reglamento (ES) Nr. 575/2013 nuostatose aiškiai kalbama apie nebalansinius straipsnius. Kai toks skirtumas nenurodomas, atitinkamos nuostatos taikomos ir balansiniams, ir nebalansiniams straipsniams;
(5)
reikėtų nustatyti taisykles, kurios apimtų tuos išimtinai su kredito rizika susijusius ir pagal taikytiną apskaitos sistemą pripažįstamus nuostolius, kurių suma buvo sumažintas bendras įstaigos 1 lygio nuosavas kapitalas. Tos taisyklės turėtų apimti finansinio turto vertės sumažėjimą ir vertės koregavimus arba atidėjinius nebalansiniams straipsniams - tiek, kiek jie atspindi nuostolius, išimtinai susijusius su kredito rizika, ir jeigu jie pagal taikytiną apskaitos sistemą pripažįstami pelno (nuostolių) ataskaitoje. Kai tie nuostoliai susiję su tikrąja verte vertinamomis finansinėmis priemonėmis, tos taisyklės taip pat turėtų apimti sumas, kurios pagal taikytinas apskaitos sistemas pripažįstamos vertės sumažėjimu, arba panašius atliktus koregavimus, jeigu jie atspindi nuostolius, susijusius su kokio nors turto vieneto arba turto portfelio kredito kokybės blogėjimu. Šiame etape nėra tikslinga reguliuoti kitas sumas, kurios pagal taikytiną apskaitos sistemą nėra laikomos finansinės priemonės vertės sumažėjimu arba neatspindi panašaus pobūdžio dalyko, net jei tie pokyčiai iš dalies galėtų būti susiję su kredito rizika;
(6)
siekiant užtikrinti, kad į skaičiavimus būtų įtrauktos visos sumos, būtina, kad kiekviena suma, susijusi su Reglamento (ES) Nr. 575/2013 110 straipsnio 4 dalies pirmoje pastraipoje išvardytais tikslais, būtų įtraukta arba į bendrosios kredito rizikos koregavimų (toliau - bendrosios kredito rizikos koregavimai), arba į specifinės kredito rizikos koregavimų (toliau - specifinės kredito rizikos koregavimai) apskaičiavimą;
(7)
Reglamente (ES) Nr. 575/2013 nustatytas vienintelis kriterijus, kaip nustatyti sumas, kurias galima įtraukti apskaičiuojant specifinės kredito rizikos koregavimus, - tai, kad pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 62 straipsnio c punktą specifinės kredito rizikos koregavimai pagal standartizuotą kredito rizikos metodą negali būti įtraukti į 2 lygio kapitalą. Taigi atskiriant sumas, kurios turi būti įtrauktos apskaičiuojant specifinės kredito rizikos koregavimus arba bendrosios kredito rizikos koregavimus, reikia nuolat atsižvelgti į kriterijus, pagal kuriuos nustatoma, ką galima įtraukti į 2 lygio kapitalą;
(8)
Reglamentu (ES) Nr. 575/2013 įgyvendinami tarptautiniu mastu suderinti Bazelio bankų priežiūros komiteto Trečiosios tarptautinės bankų reguliavimo sistemos (2) (toliau - susitarimas „Bazelis III“) standartai. Todėl atitinkamos taisyklės dėl kredito rizikos koregavimų taip pat turėtų būti suderintos su Bazelio sistema, kuria nustatyta, kad pagal vieną iš kriterijų, pagal kuriuos bendrosios kredito rizikos koregavimai atskiriami nuo specifinės kredito rizikos koregavimų, bendrieji atidėjiniai arba bendrieji rezervai paskolų nuostoliams dengti turi būti „laisvai prieinami vėliau atsirasiantiems nuostoliams padengti“. Pagal susitarimą „Bazelis III“ atidėjiniai arba rezervai paskolų nuostoliams dengti, skirti būsimiems šiuo metu nenustatytiems dėl kredito rizikos atsirandantiems nuostoliams padengti, yra laisvai prieinami vėliau atsirasiantiems nuostoliams kompensuoti, todėl gali būti įtraukti į 2 lygio kapitalą. Be to, į bendrosios kredito rizikos koregavimų skaičiavimą įtraukiamos sumos laiko ir sumos požiūriu turėtų būti visos prieinamos tokiems nuostoliams padengti, bent jau įstaigos likvidavimo atveju, kai kapitalas užtikrina galimybę padengti nuostolius nemokumo atveju, kad indėlininkai neprarastų savo pinigų;
(9)
šios srities taisykles turėtų būti galima taikyti neatsižvelgiant į taikytiną apskaitos sistemą. Tačiau, kad įstaigos galėtų atskirti specifinės kredito rizikos koregavimus ir bendrosios kredito rizikos koregavimus vienodu būdu, reikėtų numatyti kredito rizikos nuostolių vertinimo pagal taikytiną apskaitos sistemą kriterijus, skirtus kiekvienos rūšies kredito rizikos koregavimui. Kokia tvarka bus taikoma nuostoliams, išimtinai susijusiems su kredito rizika ir pripažįstamiems pagal taikytinas apskaitos sistemas, priklauso nuo to, ar tenkinami minėti kriterijai, todėl dėl ribojamojo bendrosios kredito rizikos koregavimų kriterijų pobūdžio didelė dauguma tų sumų paprastai turėtų būti priskiriamos prie specifinės kredito rizikos koregavimų;
(10)
tarptautiniai apskaitos standartai būna tikslinami, ir dėl to gali reikėti pakeisti kriterijus, pagal kuriuos specifinės kredito rizikos koregavimai atskiriami nuo bendrosios kredito rizikos koregavimų. Atsižvelgiant į besitęsiančias diskusijas, visų pirma susijusias su vertės sumažėjimo vertinimo modeliu, būtų pernelyg anksti tikėtis tokio modelio kredito rizikos koregavimo kriterijų srityje;
(11)
Reglamente (ES) Nr. 575/2013 reikalaujama nustatyti vienos pozicijos specifinės kredito rizikos koregavimus. Todėl būtina nuspręsti, kaip vertinti specifinės kredito rizikos koregavimus, kurie atspindi su visos pozicijų grupės kredito rizika susijusius nuostolius. Be to, būtina nuspręsti, kurioms grupės pozicijoms ir kokiu mastu turėtų būti pripažinti specifinės kredito rizikos koregavimai. Dėl tokių specifinės kredito rizikos koregavimų atsirandančios šios sumos dalys grupės pozicijoms turi būti priskiriamos proporcingai pagal riziką įvertintų pozicijų sumoms. Todėl pozicijų vertės turėtų būti nustatomos neatsižvelgiant į jokius specifinės kredito rizikos koregavimus;
(12)
įsipareigojimų neįvykdymui pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 178 straipsnio 3 dalies b punktą nustatyti būtina atsižvelgti tik į atskirai atliekamus su viena pozicija ar vienu įsipareigojančiuoju asmeniu susijusius specifinės kredito rizikos koregavimus, o į specifinės kredito rizikos koregavimus, susijusius su visa pozicijų grupe, neatsižvelgiama. Visų pozicijų grupių specifinės kredito rizikos koregavimai neatskleidžia įsipareigojančiųjų asmenų ar tokioms grupėms priklausančių pozicijų, su kuriomis, kaip manoma, yra susijęs įvykęs įsipareigojimų neįvykdymo atvejis. Visų pirma to, kad buvo atlikti kokios nors pozicijų grupės specifinės kredito rizikos koregavimai, nepakanka daryti išvadai, kad įvykę įsipareigojimų neįvykdymo įvykiai yra susiję su kiekvienu įsipareigojančiuoju asmeniu ar kiekviena šiai grupei priklausančia pozicija;
(13)
įstaigos privalo gebėti parodyti, kaip specifinės kredito rizikos koregavimų ir bendrosios kredito rizikos koregavimų atskyrimo kriterijai yra naudojami taikytinose apskaitos sistemose. Taigi įstaigos turėtų patvirtinti tą procesą dokumentais;
(14)
šis reglamentas pagrįstas techninių reguliavimo standartų projektais, kuriuos Europos bankininkystės institucija pateikė Komisijai;
(15)
Europos bankininkystės institucija pagal Europos Parlamento ir Tarybos reglamento (ES) Nr. 1093/2010 (3) 10 straipsnį dėl techninių reguliavimo standartų projektų, kuriais pagrįstas šis reglamentas, surengė atviras viešas konsultacijas, išnagrinėjo galimas susijusias sąnaudas ir naudą ir paprašė Bankininkystės suinteresuotųjų subjektų grupės, įsteigtos pagal Reglamento (ES) Nr. 1093/2010 37 straipsnį, pateikti nuomonę,
PRIĖMĖ ŠĮ REGLAMENTĄ:
1 straipsnis
Bendrosios ir specifinės kredito rizikos koregavimų nustatymas taikant Reglamento (ES) Nr. 575/2013 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 ir 266 straipsnius
1. Taikant šį reglamentą, sumos, kurias įstaiga turi įtraukti apskaičiuodama bendrosios ir specifinės kredito rizikos koregavimus, yra lygios visoms sumoms, kuriomis pagal taikytiną apskaitos sistemą buvo sumažintas bendras įstaigos 1 lygio kapitalas, kad būtų atsižvelgta į išimtinai su kredito rizika susijusius nuostolius, ir kurios iš esmės buvo pripažintos pelno (nuostolių) ataskaitoje, neatsižvelgiant į tai, ar jos atsiranda dėl vertės sumažėjimo, vertės koregavimų, ar dėl atidėjinių nebalansiniams straipsniams.
Bet kokios pagal pirmą pastraipą atsiradusios sumos, kurios buvo pripažintos per finansinius metus, į bendrosios ir specifinės kredito rizikos koregavimų apskaičiavimą gali būti įtrauktos tik tuo atveju, jeigu atitinkamos sumos buvo atskaitytos iš bendro įstaigos 1 lygio nuosavo kapitalo arba pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 36 straipsnio 1 dalį, arba, jeigu tarpinis arba metų pabaigos pelnas nebuvo patvirtintas pagal to reglamento 26 straipsnio 2 dalį, atitinkamai nedelsiant sumažinant bendrą 1 lygio nuosavą kapitalą nuosavoms lėšoms nustatyti.
2. 1 dalyje nurodytos sumos į įstaigos bendrosios kredito rizikos koregavimų (toliau - bendrosios kredito rizikos koregavimai) apskaičiavimą įtraukiamos, jeigu atitinka abu šiuos kriterijus:
a)
jos laiko ir sumos požiūriu gali būti visos laisvai panaudotos kredito rizikos nuostoliams, kurie dar neatsirado, padengti;
b)
jos atspindi pozicijų grupės, dėl kurios įstaiga šiuo metu neturi nuostolio įvykio įrodymų, kredito rizikos nuostolius.
3. Visos kitos 1 dalyje nurodytos sumos įtraukiamos į specifinės kredito rizikos koregavimų (toliau - specifinės kredito rizikos koregavimai) apskaičiavimą.
4. Jeigu įvykdomi 2 dalyje nustatyti kriterijai, į bendrosios kredito rizikos koregavimų apskaičiavimą įstaiga įtraukia šiuos nuostolius:
a)
nuostoliai, pastaraisiais metais pripažinti patirtiems didesniems vidutiniams portfelio nuostoliams padengti, nors šiuo metu nėra jokių nuostolio įvykių įrodymų, kurie pagrįstų šį praeityje stebėtą nuostolių lygį;
b)
nuostoliai, kai įstaiga nežino apie pozicijų grupės kredito kokybės pablogėjimą, bet, remiantis praeityje įgyta patirtimi, tam tikro laipsnio nemokėjimas statistiškai yra įmanomas.
5. Į specifinės kredito rizikos koregavimų, nurodytų 3 dalyje, apskaičiavimą įstaiga visada įtraukia šiuos nuostolius:
a)
nuostoliai, pripažinti pelno (nuostolių) ataskaitoje ir susiję su tikrąja verte įvertintomis priemonėmis, kurie pagal taikytiną apskaitos sistemą parodo vertės sumažėjimą, susijusį su kredito rizika;
b)
atskirai arba bendrai vertinami nuostoliai, susiję su dabartiniais ar praeities įvykiais, darantys poveikį didelei atskirai pozicijai arba pozicijoms, kurios atskirai nėra reikšmingos;
c)
nuostoliai, su kuriais susiję praeities duomenys, pakoreguoti atsižvelgiant į dabartinius stebimus duomenis, rodo, kad nuostoliai yra atsiradę, bet įstaiga dar nežino, kurioje atskiroje pozicijoje šie nuostoliai buvo patirti.
2 straipsnis
Pozicijų grupės specifinės kredito rizikos koregavimų priskyrimas grupės pozicijoms
1. Jeigu specifinės kredito rizikos koregavimas atspindi nuostolius, susijusius su pozicijų grupės kredito rizika, įstaigos tą specifinės kredito rizikos koregavimą visoms atskiroms tos grupės pozicijoms proporcingai priskiria pagal pozicijų, įvertintų pagal riziką, sumas. Tuo tikslu pozicijų vertės nustatomos neatsižvelgiant į jokius specifinės kredito rizikos koregavimus.
2. Vertinant Reglamento (ES) Nr. 575/2013 159 straipsnyje nurodytas tikėtinų nuostolių sumas, susijusias su pozicijų, kurių atžvilgiu nėra įsipareigojimų neįvykdymo atvejų, grupe, iš įstaigų nereikalaujama specifinės kredito rizikos koregavimą priskirti atskiroms grupės pozicijoms.
3. Jeigu specifinės kredito rizikos koregavimas susijęs su pozicijų grupe, kuriai taikomi nuosavų lėšų reikalavimai kredito rizikai padengti yra iš dalies apskaičiuojami pagal standartizuotą metodą ir iš dalies - pagal vidaus reitingais pagrįstą metodą, įstaiga, prieš taikydama 1 ir 2 dalyse nurodytus veiksmus, šį specifinės kredito rizikos koregavimą pozicijų grupei, kuriai taikomas kiekvienas iš šių metodų, proporcingai priskiria pagal grupės pozicijų, įvertintų pagal riziką, sumas. Tuo tikslu pozicijų vertės nustatomos neatsižvelgiant į jokius specifinės kredito rizikos koregavimus.
4. Priskirdamos specifinės kredito rizikos koregavimus pozicijoms, įstaigos užtikrina, kad ta pati dalis nebūtų du kartus priskirta skirtingoms pozicijoms.
3 straipsnis
Kredito rizikos koregavimų apskaičiavimas pozicijos vertei pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 111, 166, 167, 168, 246 ir 266 straipsnius nustatyti
Pozicijos vertei pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 111, 166-168, 246 ir 266 straipsnius nustatyti su pozicija susijusius specifinės kredito rizikos koregavimus įstaigos apskaičiuoja kaip tos vienos pozicijos specifinės kredito rizikos koregavimų sumas arba kaip specifinės kredito rizikos koregavimų, kuriuos įstaiga pagal 2 straipsnį priskyrė tai pozicijai, sumas.
4 straipsnis
Bendrosios ir specifinės kredito rizikos koregavimų apskaičiavimas tikėtinų nuostolių sumoms pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 159 straipsnį įvertinti
1. Tikėtinų nuostolių sumoms pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 159 straipsnį įvertinti bendrosios kredito rizikos koregavimų, susijusių su pozicijomis, kurios yra įtrauktos į tikėtinų nuostolių sumų vertinimą, bendrą sumą įstaiga apskaičiuoja susumuodama sumas, pagal šio reglamento 1 straipsnį nustatytas kaip bendrosios kredito rizikos koregavimai, kuriuos įstaiga yra priskyrusi pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 110 straipsnio 3 dalį.
2. Tikėtinų nuostolių sumoms pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 159 straipsnį įvertinti specifinės kredito rizikos koregavimų, susijusių su pozicijomis, kurios yra įtrauktos į tikėtinų nuostolių sumų vertinimą, bendra suma apskaičiuojama sumuojant a ir b punktuose nustatytas sumas, neįskaitant pozicijų, su kuriomis susiję įsipareigojimai neįvykdyti:
a)
sumos, pagal 1 straipsnį nustatytos kaip specifinės kredito rizikos koregavimai, kurie yra susiję su vienos pozicijos kredito rizika;
b)
sumos, pagal 1 straipsnį nustatytos kaip specifinės kredito rizikos koregavimai, kurie yra susiję su pozicijų grupės kredito rizika ir buvo paskirstyti pagal 2 straipsnį.
3. Bendra specifinės kredito rizikos koregavimų, susijusių su pozicija, su kuria susiję įsipareigojimai neįvykdyti, suma apskaičiuojama sumuojant visas tos vienos pozicijos specifinės kredito rizikos koregavimų sumas arba kaip specifinės kredito rizikos koregavimų, kuriuos įstaiga pagal 2 straipsnį yra priskyrusi tai pozicijai, sumos.
5 straipsnis
Specifinės kredito rizikos koregavimų, susijusių su nuosavų lėšų reikalavimais, apskaičiavimas įsipareigojimų neįvykdymui pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 178 straipsnį nustatyti
Įsipareigojimų neįvykdymui pagal Reglamento (ES) Nr. 575/2013 178 straipsnį nustatyti specifinės kredito rizikos koregavimai apskaičiuojami kaip specifinės kredito rizikos koregavimų, susijusių su vienos pozicijos ar vieno įsipareigojančiojo asmens kredito rizika, sumos.
6 straipsnis
Dokumentai
Įstaigos dokumentais patvirtina, kaip nustato bendrosios ir specifinės kredito rizikos koregavimus ir juos apskaičiuoja.
7 straipsnis
Įsigaliojimas
Šis reglamentas įsigalioja dvidešimtą dieną po jo paskelbimo Europos Sąjungos oficialiajame leidinyje.
Šis reglamentas privalomas visas ir tiesiogiai taikomas visose valstybėse narėse.
Priimta Briuselyje 2013 m. gruodžio 20 d.