NAŘÍZENÍ RADY (EU) č. 1053/2013
ze dne 7. října 2013
o vytvoření hodnotícího a monitorovacího mechanismu k ověření uplatňování schengenského acquis a o zrušení rozhodnutí výkonného výboru ze dne 16. září 1998, kterým se zřizuje Stálý výbor pro hodnocení a provádění Schengenu
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 70 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Schengenský prostor bez kontrol na vnitřních hranicích závisí na tom, jak účinně a účelně členské státy uplatňují doprovodná opatření v oblasti vnějších hranic, vízové politiky Schengenského informačního systému, ochrany údajů, policejní spolupráce, justiční spolupráce v trestních věcech a protidrogových politik.
(2)
Rozhodnutím výkonného výboru ze dne 16. září 1998 (2) (SCH/Com-ex (98) 26 def) (dále jen „rozhodnutí z 16. září 1998“) byl zřízen Stálý výbor pro hodnocení a provádění Schengenu. Stálý výbor obdržel mandát za prvé zjistit, zda jsou splněny všechny podmínky nezbytné k odstranění kontrol na vnitřních hranicích s kandidátskými zeměmi, a za druhé zajistit, aby bylo schengenské acquis řádně uplatňováno státy, které je již plně provádějí.
(3)
Zvláštní hodnotící a monitorovací mechanismus k ověření uplatňování schengenského acquis je nezbytný vzhledem k nutnosti zajistit vysoký jednotný standard při jeho uplatňování v praxi a k zachování vysoké úrovně vzájemné důvěry mezi těmi členskými státy, které tvoří součást prostoru bez kontrol na vnitřních hranicích. Tento mechanismus by měl být založen na úzké spolupráci mezi Komisí a těmito členskými státy.
(4)
Haagský program (3) vyzývá Komisi, aby ihned po dokončení odstraňování kontrol na vnitřních hranicích předložila návrh na doplnění stávajících schengenských postupů pro vyhodnocování kontrolním mechanismem, který zajistí plnou účast odborníků členských států, včetně neohlášených inspekcí.
(5)
Podle Stockholmského programu (4) zůstane význam hodnocení schengenského prostoru i nadále zásadní, a mělo by být proto zlepšeno posílením úlohy Evropské agentury pro řízení operativní spolupráce na vnějších hranicích členských států Evropské unie (Frontex), zřízené nařízením Rady (ES) č. 2007/2004 (5), v této oblasti.
(6)
Hodnotící mechanismus stanovený rozhodnutím z 16. září 1998 by tedy měl být revidován a uvedené rozhodnutí by mělo být zrušeno.
(7)
Zkušenosti získané během předchozích hodnocení ukazují, že je třeba zachovat soudržný hodnotící mechanismus zahrnující všechny oblasti schengenského acquis kromě těch, pro které již existuje podle práva Unie zvláštní hodnotící mechanismus.
(8)
V souladu s článkem 70 Smlouvy o fungování EU by měly členské státy ve spolupráci s Komisí vést objektivní a nestranné hodnocení provádění politik Unie v prostoru svobody, bezpečnosti a práva. Z důvodu účinnosti by řádný hodnotící proces měl zahrnovat řádná následná opatření a monitorování hodnotících zpráv, což by měla zajišťovat Komise.
(9)
S cílem zvýšit účinnost hodnotícího mechanismu by kromě toho měly být zajištěny jednotné podmínky pro provádění tohoto nařízení. Za tím účelem by některé prováděcí pravomoci měly být svěřeny Komisi a jiné Radě.
(10)
Pravomoci připravovat a plánovat hodnocení a pravomoc přijímat hodnotící zprávy by měly být svěřeny Komisi. Řada těchto pravomocí by měla být vykonávána v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (6). Podle čl. 2 odst. 2 písm. b) bodu iii) uvedeného nařízení se má pro přijímání takových aktů použít přezkumný postup.
(11)
V zájmu posílení vzájemné důvěry mezi členskými státy, zajištění jejich lepší koordinace na úrovni Unie a zvýšení vzájemného tlaku by prováděcí pravomoc přijímat doporučení pro nápravná opatření zaměřená na řešení jakýchkoli nedostatků zjištěných v hodnotících zprávách měla být svěřena Radě. Tato prováděcí pravomoc odráží zvláštní pravomoci svěřené Radě článkem 70 Smlouvy o fungování EU v oblasti vzájemného hodnocení provádění politik Unie v prostoru svobody, bezpečnosti a práva. Přiměřeným způsobem odráží účel hodnotícího mechanismu založeného na tomto lex specialis, jímž je v této zvláštní oblasti plnění doplňující funkce monitorování účinnosti praktického provádění politik Unie prostřednictvím vzájemného hodnocení, a to souběžně s obecnou pravomocí Komise dohlížet na uplatňování práva Unie pod kontrolou Soudního dvora Evropské unie prostřednictvím řízení pro nesplnění povinnosti. Tato prováděcí pravomoc svěřená Radě navíc přispívá k naplnění přání Evropské rady, vyjádřeného v jejích závěrech ze dne 23. a 24. června 2011, aby se dále posílila spolupráce v schengenském prostoru prostřednictvím zvyšování vzájemné důvěry mezi členskými státy a aby členské státy nesly rovným dílem odpovědnost za zabezpečení účinného uplatňování všech schengenských pravidel v souladu s dohodnutými společnými standardy a se základními zásadami a normami. V souladu se závěry Rady ze dne 8. března 2012 tato prováděcí pravomoc rovněž přispívá ke zlepšení správy schengenského prostoru prostřednictvím politických diskusí na ministerské úrovni o řádném fungování schengenského prostoru, včetně diskusí v situacích, kdy hodnotící zprávy poukázaly na vážné nedostatky. Tyto diskuse probíhající ve smíšeném výboru, který tvoří členské státy Unie a státy přidružené k Schengenu, by měly pomáhat Radě, aby v rámci svých pravomocí přijímala rozhodnutí s cílem zajistit efektivní fungování schengenského prostoru. Svěření takové prováděcí pravomoci Radě navíc přiměřeným způsobem zohledňuje případnou politicky citlivou povahu doporučení, neboť se často dotýká vnitrostátních výkonných a donucovacích pravomocí.
(12)
Hodnotící mechanismus by měl stanovit transparentní, účinná a jasná pravidla, pokud jde o metodu uplatňovanou pro hodnocení, využívání vysoce kvalifikovaných odborníků pro návštěvy na místě a následná opatření navazující na zjištění vyplývající z těchto hodnocení. Tato metoda by měla zejména upravovat neohlášené návštěvy na místě, jež by doplňovaly ohlášené návštěvy na místě, především pokud jde o hraniční kontroly a víza.
(13)
Hodnotící a monitorovací mechanismus by měl pokrývat všechny aspekty schengenského acquis. Pokud jde o otázku hranic, měl by tento mechanismus pokrývat jak účinnost ochrany vnějších hranic, tak neprovádění kontrol na vnitřních hranicích.
(14)
Během hodnocení a monitorování by měla být věnována pozornost zejména dodržování základních práv při uplatňování schengenského acquis.
(15)
Hodnocení by mělo zaručit, že členské státy používají schengenská pravidla účinně a v souladu se základními zásadami a normami. Hodnotící mechanismus by se proto měl vztahovat na všechny relevantní legislativní a provozní činnosti, jež přispívají k fungování prostoru bez kontrol na vnitřních hranicích.
(16)
V zájmu posílení účinnosti a spolehlivosti hodnotícího mechanismu by ve všech hodnoceních mělo být zohledněno řádné fungování orgánů, které uplatňují příslušné části schengenského acquis. To zvýší schopnost hodnotícího mechanismu zaručit účinné uplatňování schengenských pravidel členskými státy v souladu se základními zásadami a normami, jak požadovala Evropská rada ve svých závěrech ze dne 23. a 24. června 2011 Bude to zároveň v souladu s požadavkem Evropské rady, vysloveným v jejích závěrech ze dne 1. a 2. března 2012, aby hodnotící mechanismus řešil požadované fungování orgánů zapojených do uplatňování schengenského acquis.
(17)
Frontex by měl podporovat provádění hodnotícího mechanismu, a to přednostně v oblasti hodnocení rizik, jež se týká vnějších hranic. Mělo by být rovněž možné, aby hodnotící mechanismus příležitostně využíval odborné znalosti Frontexu pro návštěvy na místě na vnějších hranicích.
(18)
Jiné instituce a subjekty Unie, jako je Evropský policejní úřad (Europol), zřízený rozhodnutím rady 2009/371/SVV (7), a Eurojust, zřízený rozhodnutím Rady 2002/187/SVV (8), by měly případně podporovat provádění hodnotícího mechanismu v oblastech, na které se vztahuje jejich mandát. Mělo by být rovněž možné, aby hodnotící mechanismus tam, kde je to relevantní, využíval odborných znalostí institucí nebo jiných subjektů Unie, pokud poskytují pomoc při uskutečňování návštěv na místě týkajících se oblastí schengenského acquis, jež spadají do jejich působnosti. To by se například mělo týkat evropského inspektora ochrany údajů, pokud jde o hodnocení týkající se ochrany údajů, do nichž mohou být zapojeny rovněž vnitrostátní úřady pro ochranu údajů.
(19)
Členské státy a Komise by měly zajistit, aby odborníci, kteří byli vysláni na návštěvy na místě, měli nezbytné odborné zkušenosti a absolvovali za tímto účelem zvláštní odbornou přípravu, mimo jiné v oblasti dodržování základních práv. Odpovídající odbornou přípravu by měly poskytovat příslušné instituce a jiné subjekty Unie, například Frontex, a ve prospěch členských států by měly být uvolněny finanční prostředky na iniciativy zaměřené na zvláštní odbornou přípravu v oblasti hodnocení schengenského acquis ze stávajících finančních nástrojů Unie a z dalšího rozvoje těchto nástrojů.
(20)
Vzhledem ke zvláštní úloze svěřené Evropskému parlamentu a vnitrostátním parlamentům v poslední větě článku 70 Smlouvy o fungování EU a k důrazu kladenému na úlohu vnitrostátních parlamentů v čl. 12 písm. c) Smlouvy o Evropské unii je nezbytné zajistit, aby Rada a Komise plně informovaly Evropský parlament a vnitrostátní parlamenty o obsahu a výsledcích hodnocení. Pokud by navíc Komise předložila návrh na změnu tohoto nařízení, Rada by v souladu s čl. 19 odst. 7 písm. h) svého jednacího řádu konzultovala Evropský parlament, aby před přijetím konečného znění v co největší možné míře zohlednila jeho stanovisko.
(21)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 22 o postavení Dánska, připojeného ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU, se Dánsko neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné. Vzhledem k tomu, že toto nařízení navazuje na schengenské acquis, rozhodne se Dánsko v souladu s článkem 4 uvedeného protokolu do šesti měsíců od přijetí tohoto nařízení Radou, zda je provede ve svém vnitrostátním právu.
(22)
Spojené království se účastní tohoto nařízení v souladu s čl. 5 odst. 1 Protokolu č. 19 o schengenském acquis začleněném do rámce Evropské unie, připojeného ke Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a v souladu s čl. 8 odst. 2 rozhodnutí Rady 2000/365/ES ze dne 29. května 2000 o žádosti Spojeného království Velké Británie a Severního Irska, aby se na ně vztahovala některá ustanovení schengenského acquis (9).
(23)
Irsko se účastní tohoto nařízení v souladu s čl. 5 odst. 1 Protokolu č. 19 o schengenském acquis začleněném do rámce Evropské unie, připojeného ke Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a v souladu s čl. 6 odst. 2 rozhodnutí Rady 2002/192/ES ze dne 28. února 2002 o žádosti Irska, aby se na ně vztahovala některá ustanovení schengenského acquis (10).
(24)
Pokud jde o Island a Norsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody uzavřené mezi Radou Evropské unie a Islandskou republikou a Norským královstvím o přidružení těchto dvou států k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (11), která spadají do oblasti uvedené v článku 1 rozhodnutí Rady 1999/437/ES (12) o některých opatřeních pro uplatňování uvedené dohody.
(25)
Pokud jde o Švýcarsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (13), která spadají do oblasti uvedené v článku 1 rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2008/146/ES (14).
(26)
Pokud jde o Lichtenštejnsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu protokolu mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím, Švýcarskou konfederací a Lichtenštejnským knížectvím o přistoupení Lichtenštejnského knížectví k dohodě mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (15), která spadají do oblasti uvedené v článku 1 rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2011/350/EU (16).
(27)
Vzhledem k tomu, že podle rozhodnutí z 16. září 1998 začalo hodnocení Kypru již před vstupem tohoto nařízení v platnost, nepoužije se toto nařízení na Kypr do 1. ledna 2016.
(28)
Vzhledem ke skutečnosti, že ověřování v souladu s platnými schengenskými hodnotícími postupy týkajícími se Bulharska a Rumunska již bylo dokončeno podle čl. 4 odst. 2 aktu o přistoupení z roku 2005, ověření uvedené v čl. 1 odst. 1 písm. b) tohoto nařízení se pro tyto členské státy neprovede.
(29)
Odborníci z Kypru, Bulharska, Rumunska a Chorvatska by se měli nicméně účastnit hodnocení všech částí schengenského acquis,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Účel a oblast působnosti
1. Tímto nařízením se vytváří hodnotící a monitorovací mechanismus, který slouží následujícím účelům:
a)
k ověření uplatňování schengenského acquis v členských státech, ve kterých se použije v plném rozsahu, a v členských státech, ve kterých se v souladu s příslušnými protokoly připojenými ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU schengenské acquis použije zčásti;
b)
k ověření, zda byly splněny nezbytné podmínky pro uplatňování všech příslušných částí schengenského acquis v těch členských státech, pro něž nebylo přijato rozhodnutí Rady uvádějící, že se ustanovení schengenského acquis použijí v plném rozsahu nebo zčásti, s výjimkou těch členských států, jejichž hodnocení již byla ukončena v době vstupu tohoto nařízení v platnost.
2. Ověřením uvedeným v odst. 1 písm. b) tohoto článku není dotčen čl. 23 druhý pododstavec, pokud jde o členské státy, ve kterých již byly hodnotící postupy zahájeny k 26. listopadu 2013.
3. Odborníci z členských států, ve kterých se schengenské acquis podle příslušného aktu o přistoupení ještě plně nepoužije, se nicméně účastní hodnocení všech částí schengenského acquis.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se „schengenským acquis“ rozumějí ustanovení začleněná do rámce Unie protokolem č. 19, připojeným ke Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a akty na ně navazující nebo s nimi jinak související.
Článek 3
Povinnosti
1. Členské státy a Komise společně odpovídají za provádění hodnotícího a monitorovacího mechanismu podle tohoto nařízení, s podporou institucí a jiných subjektů Unie zapojených do provádění schengenského acquis.
2. Komise provádí celkovou koordinaci, pokud jde o vypracovávání ročních i víceletých hodnotících programů, sestavování dotazníků a harmonogramu návštěv na místě, uskutečňování návštěv na místě a vypracovávání hodnotících zpráv a doporučení. Rovněž zajišťuje následná opatření a monitorování hodnotících zpráv a doporučení v souladu s článkem 16.
3. Členské státy a Komise plně spolupracují ve všech fázích hodnocení, aby mohly vykonávat úkoly, které jim toto nařízení svěřuje.
Článek 4
Hodnocení
1. Hodnocení mohou zahrnovat všechna hlediska schengenského acquis, včetně účinného a účelného uplatňování doprovodných opatření členskými státy v oblasti vnějších hranic, vízové politiky, Schengenského informačního systému, ochrany údajů, policejní spolupráce, justiční spolupráce v trestních věcech, jakož i neprovádění kontrol na vnitřních hranicích. Ve všech hodnoceních by mělo být zohledněno fungování orgánů, které uplatňují příslušné části schengenského acquis, jak je stanoveno v tomto odstavci.
2. Hodnocení mohou sestávat z dotazníků a návštěv na místě, které mohou být ohlášené či neohlášené. Ohlášeným návštěvám na místě předchází dotazník. Návštěvy na místě a dotazníky mohou být při hodnocení určitého členského státu nebo konkrétní oblasti podle potřeby používány buď samostatně, nebo společně.
3. Dotazníky i návštěvy na místě mohou být doplněny o prezentace hodnoceného členského státu v oblasti, které se hodnocení týká.
Článek 5
Víceletý program hodnocení
1. Komise vytvoří víceletý program hodnocení na období pěti let, je-li to vhodné po konzultaci Frontexu a Europolu, nejpozději šest měsíců před začátkem nového pětiletého období. Tento prováděcí akt se přijme přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Komise předá víceletý program hodnocení Evropskému parlamentu a Radě.
2. Každý členský stát je hodnocen během každého pětiletého období, na které se vztahuje víceletý program hodnocení. Víceletý program hodnocení zahrnuje seznam členských států, které budou hodnoceny v každém daném roce. Při stanovování pořadí, ve kterém se mají členské státy hodnotit, se zohlední čas, který uplynul od předchozího hodnocení, a rovnováha mezi různými částmi schengenského acquis, jež mají být předmětem hodnocení.
3. Víceletý program hodnocení lze v případě nutnosti upravit postupem uvedeným v odstavci 1.
4. Víceletý program hodnocení může obsahovat odkaz na tematická hodnocení uvedená v čl. 6 odst. 1 písm. b).
5. První víceletý program hodnocení se vypracuje do 27. května 2014. Bude zahrnovat období od 27. listopadu 2014 do 31. prosince 2019.
Článek 6
Roční program hodnocení
1. Komise stanoví roční program hodnocení do 31. října roku předcházejícího roku, na který se program vztahuje, a zohlední přitom zejména analýzu rizik vypracovanou Frontextem v souladu s článkem 7 a tam, kde je to vhodné, informace poskytnuté Europolem a jinými institucemi a subjekty Unie, zejména v souladu s článkem 8.
Roční program hodnocení zahrnuje návrhy na hodnocení:
a)
uplatňování schengenského acquis nebo jeho částí jedním členským státem, jak je upřesněno ve víceletém programu hodnocení, a
b)
kde je to relevantní, uplatňování konkrétních částí schengenského acquis ve více členských státech (tematická hodnocení).
2. Komise prostřednictvím prováděcích aktů stanoví první část ročního programu hodnocení, včetně předběžného harmonogramu návštěv na místě. Tato část obsahuje seznam členských států, které mají být v souladu s víceletým programem hodnocení hodnoceny v následujícím roce, seznam oblastí, jež mají být předmětem hodnocení, a návštěv na místě. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Komise předá roční program hodnocení Evropskému parlamentu a Radě.
3. Komise vypracuje a přijme druhou část ročního programu hodnocení. Tato část obsahuje seznam neohlášených návštěv na místě, jež mají být provedeny v následujícím roce. Tato část je považována za důvěrnou a nesděluje se.
4. Roční program hodnocení lze v případě nutnosti upravit v souladu s odstavci 2 a 3.
5. První roční program hodnocení se vypracuje do 27. května 2014. Bude zahrnovat období od 27. listopadu 2014 do 31. prosince 2014.
Článek 7
Analýza rizik vypracovávaná Frontexem
1. Do 31. srpna každého roku Frontex předloží Komisi a členským státům analýzu rizik v souladu se svým mandátem. V této analýze zohlední mimo jiné nedovolené přistěhovalectví a podstatné změny operativního prostředí na vnějších hranicích a podá doporučení k prioritám hodnocení v následujícím roce. Doporučení odkazují na konkrétní úseky vnějších hranic a konkrétní hraniční přechody, jež mají být hodnoceny v následujícím roce v rámci víceletého programu hodnocení. Komise analýzu rizik neprodleně předá Evropskému parlamentu a Radě.
2. Do 31. srpna každého roku Frontex předloží Komisi samostatnou analýzu rizik, odlišnou od analýzy uvedené v odstavci 1, obsahující doporučení k prioritám hodnocení, jež mají být v následujícím roce provedena formou neohlášených návštěv na místě, bez ohledu na pořadí členských států, které mají být každoročně hodnoceny, stanovené ve víceletém programu hodnocení podle čl. 5 odst. 2. Tato doporučení se mohou týkat jakéhokoliv regionu nebo konkrétní oblasti a obsahují seznam nejméně deseti konkrétních úseků vnějších hranic a nejméně deseti konkrétních hraničních přechodů. Komise může kdykoliv požádat Frontex o předložení analýzy rizik obsahující doporučení k hodnocením, jež mají být provedena formou neohlášených návštěv na místě.
3. Analýzy rizik podle odstavců 1 a 2 předloží Frontex Komisi poprvé do 27. února 2014.
Článek 8
Analýzy rizik vypracovávané jinými institucemi a subjekty Unie než Frontexem
Komise tam, kde to je vhodné, požádá jiné instituce a subjekty Unie než Frontex, které jsou zapojeny do provádění schengenského acquis, aby provedly analýzy rizik, včetně rizik souvisejících s korupcí a organizovanou trestnou činností, pokud by tyto jevy mohly ohrozit uplatňování schengenského acquis členskými státy. Tyto analýzy lze využít pro přípravu ročních programů hodnocení.
Článek 9
Dotazník
1. Komise prostřednictvím prováděcích aktů v úzké spolupráci s členskými státy vytvoří a aktualizuje standardní dotazník. Návrh standardního dotazníku může konzultovat s Frontexem a Europolem. Standardní dotazník se týká se příslušných právních předpisů, dohodnutých doporučení a osvědčených postupů, zejména jak jsou uvedeny v schengenských katalozích, organizačních a technických prostředků dostupných pro provádění schengenského acquis a dostupných statistických údajů pro každou oblast hodnocení. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2.
2. Do 1. července každého roku zašle Komise standardní dotazník těm členským státům, jež mají být hodnoceny v následujícím roce. Členské státy poskytnou Komisi své odpovědi na dotazník do osmi týdnů od jeho doručení. Komise zpřístupní tyto odpovědi ostatním členským státům a informuje o nich Evropský parlament. Na žádost Evropského parlamentu, zejména pokud to vyžaduje závažnost věci, informuje Komise Evropský parlament v jednotlivých případech a v souladu s pravidly, jimiž se řídí vztahy mezi Evropským parlamentem a Komisí, i o obsahu konkrétních odpovědí.
Článek 10
Týmy příslušné pro návštěvy na místě
1. Tým příslušný pro návštěvy na místě (dále jen „místo navštěvující tým“) se skládá z odborníků určených členskými státy a ze zástupců Komise.
2. Komise vyzve členské státy k tomu, aby určily odborníky, kteří se mohou účastnit příslušných návštěv na místě, a uvede oblast jejich odbornosti.
V případě ohlášených návštěv na místě vyzve Komise členské státy, aby určily své odborníky, nejpozději tři měsíce před zahájením plánované návštěvy na místě. Členské státy určí odborníky do dvou týdnů od obdržení této výzvy.
V případě neohlášených návštěv na místě vyzve Komise členské státy, aby určily své odborníky, nejpozději dva týdny před zahájením plánované návštěvy na místě. Členské státy určí odborníky do 72 hodin od obdržení této výzvy.
3. Návštěvy na místě se smějí účastnit nejvýše dva zástupci Komise. Návštěvy na místě se smí účastnit nejvýše osm odborníků z členských států v případě ohlášené návštěvy a šest v případě neohlášené návštěvy.
Pokud počet odborníků určených členskými státy překročí příslušný nejvyšší počet stanovený v prvním pododstavci, Komise po konzultaci s dotčenými členskými státy jmenuje členy týmu s ohledem na vyvážené zeměpisné zastoupení a kompetence odborníků.
4. Odborníci členských států se nesmějí účastnit hodnotících misí, které zahrnují návštěvy na místě v členském státě, kde jsou zaměstnáni.
5. Komise může vyzvat Frontex, Europol nebo jiné instituce nebo subjekty Unie zapojené do provádění schengenského acquis, aby ustanovily zástupce, který se bude účastnit návštěvy na místě týkající se oblasti spadající do jejich oblasti působnosti jako pozorovatel.
6. Hlavními odborníky jsou v případě místo navštěvujícího týmu zástupce Komise a odborník z členského státu, které jmenují společně členové tohoto týmu co nejdříve poté, co byl tým ustanoven. Hlavní odborníci jsou jmenováni včas před vytvořením podrobného programu uvedeného v čl. 13 odst. 2.
Článek 11
Týmy příslušné pro hodnocení na základě dotazníku
1. V případě, že se dotazník používá samostatně, tj. aniž by následovala návštěva na místě podle čl. 4 odst. 2, skládá se tým příslušný pro vyhodnocování odpovědí na dotazník (dále jen „dotazníkový tým“) z odborníků členských států a ze zástupců Komise.
2. Při zasílání dotazníku hodnoceným členským státům vyzve Komise členské státy, aby určily odborníky, kteří se mohou účastnit hodnocení, a uvedly oblast jejich odbornosti. Členské státy určí odborníky do dvou týdnů od obdržení této výzvy. Odborníci jsou určováni v souladu s čl. 10 odst. 3 a 4.
Článek 12
Odborníci
Odborníci, kteří se účastní hodnocení, musí mít náležitou kvalifikaci, včetně dobrých teoretických znalostí a praktických zkušeností v oblastech, které jsou součástí hodnotícího mechanismu, jakož i řádnou znalost hodnotících zásad, postupů a technik hodnocení, a musí být schopni účinně komunikovat ve společném jazyce. Za tímto účelem zajistí členské státy a Komise ve spolupráci s příslušnými institucemi a jinými subjekty Unie, aby se odborníkům dostalo vhodné odborné přípravy, včetně odborné přípravy v oblasti dodržování základních práv.
Článek 13
Provádění návštěv na místě
1. Místo navštěvující týmy provádějí všechny nezbytné přípravné činnosti s cílem zajistit efektivitu, přesnost a konzistentnost návštěv na místě.
2. Podrobný program ohlášených návštěv na místě stanoví Komise v úzké spolupráci s hlavními odborníky a dotčenými členskými státy. Členské státy jsou o tomto programu informovány. Podrobný program neohlášených návštěv na místě stanoví Komise.
Dotčený členský stát je konzultován a informován o harmonogramu a podrobném programu:
a)
nejméně šest týdnů před konáním ohlášené návštěvy na místě;
b)
nejméně 24 hodin před konáním neohlášené návštěvy na místě.
Neohlášené návštěvy na místě na vnitřních hranicích se konají bez předchozího oznámení dotčeným členským státům. Komise v úzké spolupráci se členskými státy stanoví obecné pokyny týkající se praktických záležitostí týkajících se těchto návštěv.
3. Členové místo navštěvujícího týmu musí mít u sebe průkazy, jež je opravňují k provedení návštěvy na místě v souladu s tímto nařízením.
4. Hodnocený členský stát zajistí, aby místo navštěvující tým mohl plnit svůj úkol ověřit činnosti v hodnocených oblastech. Zajistí zejména, aby se místo navštěvující tým mohl přímo obracet na příslušné osoby a měl přístup do všech oblastí, prostor a ke všem dokumentům potřebným k hodnocení.
5. Hodnocený členský stát napomáhá místo navštěvujícímu týmu při plnění jeho úkolů všemi prostředky v rámci svých zákonných pravomocí.
6. V případě ohlášených návštěv na místě poskytne Komise hodnocenému členskému státu předem jména odborníků v místo navštěvujícím týmu. Tento členský stát určí kontaktní místo pro praktické záležitosti týkající se návštěvy na místě.
7. Komise a členské státy odpovídají za učinění nezbytných opatření, pokud jde o dopravu jejich odborníků účastnících se místo navštěvujícího týmu do hodnoceného členského státu a zpět. Náklady na dopravu a ubytování odborníků účastnících se návštěv na místě hradí Komise.
Hodnocené členské státy odpovídají za učinění nezbytných opatření, pokud jde o ubytování a zajišťování dopravy na místě. V případě neohlášených návštěv na místě Komise usnadní ubytování odborníků.
Článek 14
Hodnotící zprávy
1. V návaznosti na každé hodnocení se vypracuje hodnotící zpráva. Hodnotící zpráva se zakládá, podle okolností, na zjištěních učiněných během návštěvy na místě a na dotazníku. V případě návštěv na místě vypracuje hodnotící zprávu místo navštěvující tým během návštěvy.
Odborníci členských států a zástupci Komise nesou celkovou odpovědnost za vypracování návrhu hodnotící zprávy a zajištění jeho integrity a kvality. V případě nesouhlasu usiluje místo navštěvující nebo dotazníkový tým, podle okolností, o dosažení kompromisu.
2. Hodnotící zpráva analyzuje, podle okolností, příslušná kvalitativní, kvantitativní, provozní, správní a organizační hlediska a obsahuje výčet jakýchkoli nedostatků zjištěných během hodnocení.
3. Každému závěru je v hodnotící zprávě přiřazeno jedno z následujících hodnocení:
a)
vyhovující;
b)
vyhovující s nutnými zlepšeními;
c)
nevyhovující.
4. Komise sdělí návrh hodnotící zprávy hodnocenému členskému státu do šesti týdnů od konání návštěvy na místě nebo od obdržení odpovědi na dotazník. Hodnocený členský stát předloží do dvou týdnů své připomínky k návrhu hodnotící zprávy od jejího obdržení. Na žádost hodnoceného členského státu se koná zasedání zaměřené na sestavení návrhu. Připomínky hodnoceného členského státu mohou být zohledněny v návrhu hodnotící zprávy.
5. Komise předloží návrh hodnotící zprávy a připomínky hodnoceného členského státu k němu ostatním členským státům a vyzve je, aby se vyjádřily k odpovědi na dotazník, k návrhu hodnotící zprávy a k připomínkám hodnoceného členského státu.
Na tomto základě Komise v případě potřeby provede v návrhu hodnotící zprávy vhodné změny a prostřednictvím prováděcího aktu hodnotící zprávu přijme. Tento prováděcí akt se přijímá přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Komise předá hodnotící zprávu Evropskému parlamentu.
Článek 15
Doporučení
1. Při vypracovávání hodnotící zprávy a s ohledem na zjištění a hodnocení v ní obsažená vypracují odborníci z členských států a zástupci Komise návrh doporučení pro nápravná opatření zaměřená na řešení jakýchkoli nedostatků zjištěných během hodnocení, jakož i nástin priorit pro jejich provedení spolu s případnými příklady osvědčených postupů.
2. Komise předloží Radě návrh k přijetí doporučení uvedeného v odstavci 1.
3. Rada přijme doporučení uvedené v odstavci 1 a předá je Evropskému parlamentu a vnitrostátním parlamentům.
Článek 16
Následná opatření a monitorování
1. Do tří měsíců od přijetí doporučení uvedeného v článku 15 předloží hodnocený členský stát Komisi a Radě akční plán popisující, jak napraví nedostatky zjištěné v hodnotící zprávě. Pokud doporučení dospělo k závěru, že hodnocený členský stát závažným způsobem zanedbává své povinnosti, vypracuje tento členský stát svůj akční plán do jednoho měsíce od přijetí uvedeného doporučení. Komise předá tento akční plán Evropskému parlamentu.
2. Do jednoho měsíce od předložení akčního plánu hodnoceným členským státem Komise po konzultaci místo navštěvujícího nebo dotazníkového týmu předloží Radě své zhodnocení jeho adekvátnosti. Ostatní členské státy jsou vyzvány, aby se k akčnímu plánu vyjádřily.
3. Do šesti měsíců od přijetí doporučení podá hodnocený členský stát Komisi zprávu o provádění svého akčního plánu a poté podává hodnotící zprávu každé tři měsíce do doby, než je akční plán zcela proveden.
4. Odchylně od ustanovení odstavce 3 týkajícího se šestiměsíční lhůty pro podávání zprávy o provádění akčního plánu platí, že dospělo-li doporučení k závěru, že hodnocený členský stát závažným způsobem zanedbává své povinnosti, podá tento členský stát zprávu o provádění svého akčního plánu do tří měsíců od přijetí uvedeného doporučení.
5. V závislosti na závažnosti zjištěných nedostatků a opatřeních přijatých k jejich odstranění může Komise naplánovat uskutečnění ohlášených opakovaných návštěv na místě k ověření provádění akčního plánu. Komise přizve k účasti na opakované návštěvě alespoň čtyři odborníky, kteří se účastnili návštěvy na místě. Komise může k účasti na opakované návštěvě přizvat pozorovatele. Komise stanoví program opakované návštěvy. Hodnocený členský stát je o programu informován alespoň jeden měsíc před očekávaným konáním opakované návštěvy. Komise může rovněž naplánovat neohlášené opakované návštěvy na místě.
6. Komise pravidelně informuje Evropský parlament a Radu o provádění akčních plánů nebo opatření zaměřených na zlepšení uvedených v tomto článku.
7. Pokud návštěva na místě prokáže závažné nedostatky, které mohou představovat závažnou hrozbu pro veřejný pořádek nebo vnitřní bezpečnost v prostoru bez kontrol na vnitřních hranicích, Komise o tom z vlastního podnětu nebo na žádost Evropského parlamentu nebo členského státu informuje co nejdříve Evropský parlament a Radu.
8. Je-li členský stát shledán vyhovujícím, avšak doporučení uvádí návrhy pro další možná zlepšení v souladu s čl. 14 odst. 3 písm. b), poskytne hodnocený členský stát Komisi do šesti měsíců od přijetí doporučení své posouzení možného provedení těchto návrhů.
Článek 17
Citlivé informace
Členové místo navštěvujících a dotazníkových týmů považují za důvěrnou jakoukoli informaci, kterou obdrží v průběhu výkonu svých povinností. Hodnotícím zprávám vypracovaným v návaznosti na návštěvy na místě je podle platných bezpečnostních pravidel přidělen stupeň utajení EU RESTRICTED/RESTREINT UE. Utajení nebrání tomu, aby byly tyto informace zpřístupněny Evropskému parlamentu. Předání informací a dokumentů Evropskému parlamentu podle tohoto nařízení a nakládání s nimi musí probíhat v souladu s pravidly pro předávání utajovaných informací a nakládání s nimi platnými mezi Evropským parlamentem a Komisí. Komise po konzultaci dotčeného členského státu rozhodne, která část hodnotící zprávy může být zveřejněna.
Článek 18
Podmínky účasti Spojeného království a Irska
1. Odborníci ze Spojeného království a Irska se účastní hodnocení pouze té části schengenského acquis, k účasti na níž byly tyto členské státy oprávněny.
2. Hodnocení popsaná v čl. 4 odst. 1 se vztahují pouze na účinné a účelné uplatňování té části schengenského acquis Spojeným královstvím a Irskem, k účasti na níž byly tyto členské státy oprávněny.
3. Spojené království a Irsko se podílejí na přijímání doporučení Radou podle čl. 15 odst. 3 pouze ohledně té části schengenského acquis, k účasti na níž byly tyto členské státy oprávněny.
Článek 19
Informování vnitrostátních parlamentů
Komise informuje vnitrostátní parlamenty o obsahu a výsledcích hodnocení.
Článek 20
Podávání zpráv Evropskému parlamentu a Radě
Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě výroční komplexní zprávu o hodnoceních provedených podle tohoto nařízení. Tato zpráva se zveřejní a zahrnuje informace o hodnoceních provedených v předchozím roce, o závěrech z jednotlivých hodnocení a o aktuálním stavu, pokud jde o nápravná opatření. Komise tuto zprávu postoupí vnitrostátním parlamentům.
Článek 21
Výbor
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011. Pokud výbor nevydá žádné stanovisko, Komise navrhovaný prováděcí akt nepřijme a použije se čl. 5 odst. 4 třetí pododstavec nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 22
Přezkum
Komise provede přezkum fungování tohoto nařízení a předloží Radě zprávu do šesti měsíců od přijetí všech hodnotících zpráv týkajících se hodnocení, na která se vztahuje první víceletý program hodnocení uvedený v čl. 5 odst. 5. Tento přezkum se týká všech prvků tohoto nařízení, včetně fungování postupů pro přijímání aktů podle hodnotícího mechanismu. Komise předá tuto zprávu Evropskému parlamentu.
Článek 23
Přechodná a zrušovací ustanovení
Aniž jsou dotčeny druhý a třetí odstavec tohoto článku, rozhodnutí z 16. září 1998 se zrušuje s účinkem ode dne 26. listopadu 2013.
Část I rozhodnutí uvedeného v prvním pododstavci se nadále použije až do 1. ledna 2016 na hodnotící postupy členských států, které již byly zahájeny k 26. listopadu 2013.
Část II rozhodnutí uvedeného v prvním pododstavci se nadále použije až do 27. listopadu 2014 na hodnotící postupy členských států, které již byly zahájeny k 26. listopadu 2013.
Článek 24
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech v souladu se Smlouvami.
V Lucemburku dne 7. října 2013.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 7ης Οκτωβρίου 2013
σχετικά με τη θέσπιση ενός μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν και την κατάργηση της απόφασης της εκτελεστικής επιτροπής της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 σχετικά με τη σύσταση της μόνιμης επιτροπής για την αξιολόγηση και την εφαρμογή της σύμβασης Σένγκεν
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 70,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο χώρος Σένγκεν χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα στηρίζεται στην αποτελεσματική και ουσιαστική εφαρμογή από τα κράτη μέλη των συνοδευτικών μέτρων στους τομείς των εξωτερικών συνόρων, της πολιτικής θεωρήσεων, του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, της προστασίας των δεδομένων, της αστυνομικής συνεργασίας, της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και της πολιτικής κατά των ναρκωτικών.
(2)
Με την απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 (2) SCH/Com-ex (98) 26 def (καλούμενη εφεξής «απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998»), συστάθηκε μόνιμη επιτροπή για την αξιολόγηση και την εφαρμογή του Σένγκεν. Η μόνιμη επιτροπή ανέλαβε την εντολή, καταρχάς, να διαπιστώνει κατά πόσο πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα με υποψήφια χώρα και, κατά δεύτερο λόγο, να εξασφαλίζει ότι εφαρμόζεται ορθά το κεκτημένο του Σένγκεν από τα κράτη που ήδη το εφαρμόζουν πλήρως.
(3)
Είναι αναγκαίος ένας ειδικός μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν λόγω της ανάγκης να εξασφαλίζονται υψηλού επιπέδου ενιαία πρότυπα κατά την πρακτική εφαρμογή του, καθώς και της ανάγκης να διατηρηθεί υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών που αποτελούν τμήμα ενός χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα. Αυτός ο μηχανισμός θα πρέπει να στηριχθεί στη στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των εν λόγω κρατών μελών.
(4)
Το πρόγραμμα της Χάγης (3) καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, μόλις ολοκληρωθεί η εξάλειψη των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, πρόταση για τη συμπλήρωση του υφιστάμενου μηχανισμού αξιολόγησης Σένγκεν με εποπτικό μηχανισμό που θα διασφαλίζει την πλήρη συμμετοχή των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών, καθώς και αιφνιδιαστικές επιθεωρήσεις.
(5)
Το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης (4) θεωρεί ότι η αξιολόγηση του χώρου Σένγκεν θα εξακολουθήσει να έχει καίρια σημασία και ότι συνεπώς θα πρέπει να βελτιωθεί μέσω της ενίσχυσης του ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex), που συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου (5), στον τομέα αυτό.
(6)
Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αναθεωρηθεί ο μηχανισμός αξιολόγησης που συστάθηκε με την απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 και να καταργηθεί η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998.
(7)
Η πείρα που αποκτήθηκε από προηγούμενες αξιολογήσεις καταδεικνύει την ανάγκη να διατηρηθεί ένας συνεκτικός μηχανισμός αξιολόγησης που θα καλύπτει όλους τους τομείς του κεκτημένου του Σένγκεν εκτός από εκείνους για τους οποίους υφίσταται ήδη στο ενωσιακό δίκαιο ειδικός μηχανισμός αξιολόγησης.
(8)
Σύμφωνα με το άρθρο 70 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή, θα πρέπει να προβαίνουν σε αντικειμενική και αμερόληπτη αξιολόγηση της εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Για να είναι αποτελεσματική, μια ορθή διαδικασία αξιολόγησης θα πρέπει να προβλέπει σωστή συνέχεια και παρακολούθηση των εκθέσεων αξιολόγησης που θα εξασφαλίζεται από την Επιτροπή.
(9)
Επιπλέον, για την καλύτερη αποτελεσματικότητα του μηχανισμού αξιολόγησης, θα πρέπει να εξασφαλιστούν ομοιόμορφες συνθήκες εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Για τον σκοπό αυτό, ορισμένες εκτελεστικές αρμοδιότητες θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή και άλλες στο Συμβούλιο.
(10)
Οι αρμοδιότητες προετοιμασίας και σχεδιασμού των αξιολογήσεων, καθώς και η αρμοδιότητα έκδοσης εκθέσεων αξιολόγησης, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή. Κάποιες από τις εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (6). Βάσει των όρων του άρθρου 2 παράγραφος 2 στοιχείο β) σημείο iii) του εν λόγω κανονισμού, για την έκδοση παρόμοιων πράξεων εφαρμόζεται η διαδικασία εξέτασης.
(11)
Προκειμένου να ενδυναμωθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών, να διασφαλιστεί ο καλύτερος συντονισμός τους σε επίπεδο Ένωσης και να ενισχυθεί η πίεση μεταξύ των εταίρων, η εκτελεστική αρμοδιότητα έγκρισης των συστάσεων σχετικά με μέτρα αποκατάστασης που αποσκοπούν στην κάλυψη τυχόν ελλείψεων οι οποίες προσδιορίζονται στις εκθέσεις αξιολόγησης θα πρέπει να ανατεθεί στο Συμβούλιο. Αυτή η εκτελεστική αρμοδιότητα αντανακλά τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες που ανατίθενται στο Συμβούλιο, δυνάμει του άρθρου 70 ΣΛΕΕ, στο πεδίο της αμοιβαίας αξιολόγησης της εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Αντανακλά με σαφήνεια τη σκοπιμότητα ενός μηχανισμού αξιολόγησης βασισμένου σε αυτόν τον ειδικό κανόνα (lex specialis) που, στον συγκεκριμένο τομέα, και παράλληλα με τη γενική αρμοδιότητα της Επιτροπής να επιβλέπει την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου υπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω διαδικασιών επί παραβάσει, συνίσταται στην εκπλήρωση της συμπληρωματικής λειτουργίας παρακολούθησης της αποτελεσματικότητας της πρακτικής εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης μέσω αξιολόγησης από ομοτίμους.
Επιπλέον, η εκτελεστική αρμοδιότητα που εκχωρείται στο Συμβούλιο συμβάλλει στην υλοποίηση της βούλησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπως εκφράστηκε στα συμπεράσματα της 23ης και 24ης Ιουνίου 2011, τα οποία αναφέρουν ότι η συνεργασία στον χώρο Σένγκεν πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω με τη βελτίωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και ότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα να εγγυηθούν ότι όλοι οι κανόνες Σένγκεν εφαρμόζονται αποτελεσματικά σύμφωνα με τα συμφωνημένα κοινά πρότυπα και τις θεμελιώδεις αρχές και κανόνες. Αυτή η εκτελεστική αρμοδιότητα συμβάλλει επίσης, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 8ης Μαρτίου 2012, στη βελτίωση της διακυβέρνησης του χώρου Σένγκεν μέσω πολιτικών συζητήσεων σε επίπεδο υπουργών για την ορθή λειτουργία του χώρου Σένγκεν, μεταξύ άλλων μέσω συζητήσεων σε καταστάσεις όπου έχουν εντοπιστεί σοβαρές ελλείψεις βάσει των εκθέσεων αξιολόγησης. Οι συζητήσεις αυτές, που διεξάγονται στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής η οποία αποτελείται από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα συνδεδεμένα κράτη Σένγκεν, θα πρέπει να συνδράμει το Συμβούλιο στη λήψη αποφάσεων εντός του πεδίου των αρμοδιοτήτων του, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική λειτουργία του χώρου Σένγκεν. Τέλος, για την εκχώρηση αυτής της εκτελεστικής αρμοδιότητας στο Συμβούλιο λαμβάνεται δεόντως υπόψη η ενδεχομένως ευαίσθητη, από πολιτική άποψη, φύση των συστάσεων, οι οποίες συχνά άπτονται εθνικών εκτελεστικών αρμοδιοτήτων.
(12)
Ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει να καθορίζει διάφανους, αποτελεσματικούς και σαφείς κανόνες ως προς τη μεθοδολογία που θα πρέπει να εφαρμόζεται στις αξιολογήσεις, τη χρήση εμπειρογνωμόνων ανωτέρου επιπέδου για επιτόπιες επισκέψεις και τη συνέχεια που θα πρέπει να δίνεται στα πορίσματα των αξιολογήσεων. Εν προκειμένω, η μέθοδος θα πρέπει να προβλέπει απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις που θα συμπληρώνουν τις προαναγγελλόμενες επιτόπιες επισκέψεις, ιδίως όσον αφορά τους συνοριακούς ελέγχους και τις θεωρήσεις.
(13)
Ο μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης θα πρέπει να καλύπτει όλο το φάσμα του κεκτημένου του Σένγκεν. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των συνόρων, ο μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης θα πρέπει να καλύπτει αφενός την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα και αφετέρου την απουσία ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.
(14)
Κατά την αξιολόγηση και παρακολούθηση θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν.
(15)
Η αξιολόγηση θα πρέπει να εγγυάται την εφαρμογή των κανόνων του Σένγκεν από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές και κανόνες. Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει να περιλαμβάνει το σύνολο της σχετικής νομοθεσίας και των επιχειρησιακών δράσεων που συμβάλλουν στη λειτουργία ενός χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.
(16)
Για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας του μηχανισμού αξιολόγησης, όλες οι αξιολογήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ορθή λειτουργία των αρχών οι οποίες εφαρμόζουν τα σχετικά μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν. Αυτό θα ενισχύσει την ικανότητα του μηχανισμού αξιολόγησης να εγγυάται αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές και κανόνες, όπως ζητείται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα συμπεράσματά του της 23ης και 24ης Ιουνίου 2011. Θα συνάδει με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που καθορίστηκε στα συμπεράσματά του της 1ης και 2ας Μαρτίου 2012, ο μηχανισμός αξιολόγησης να ρυθμίζει την απαιτούμενη λειτουργία των θεσμικών οργάνων που εμπλέκονται στην εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν.
(17)
Ο Frontex θα πρέπει να στηρίζει την εφαρμογή του μηχανισμού αξιολόγησης, κυρίως στον τομέα της ανάλυσης κινδύνου σχετικά με τα εξωτερικά σύνορα. Ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να στηρίζεται στην εμπειρογνωμοσύνη που παρέχει ο Frontex σε ad hoc βάση για τη διεξαγωγή επιτόπιων επισκέψεων στα εξωτερικά σύνορα.
(18)
Άλλοι οργανισμοί, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης, όπως η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (Ευρωπόλ), που συστάθηκε με την απόφαση 2009/371/ΔΕΥ του Συμβουλίου (7), και η Eurojust, που συστάθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου (8), θα πρέπει, κατά περίπτωση, να στηρίζουν την εφαρμογή του μηχανισμού αξιολόγησης στους τομείς που καλύπτει η εντολή τους. Ο μηχανισμός αξιολόγησης θα πρέπει επίσης, κατά περίπτωση, να μπορεί να αξιοποιεί την εμπειρογνωμοσύνη των οργανισμών, φορέων ή υπηρεσιών της Ένωσης, όταν συμμετέχουν στη διεξαγωγή επιτόπιων επισκέψεων σχετικά με τομείς του κεκτημένου του Σένγκεν που εμπίπτουν στην εντολή τους. Για παράδειγμα αυτό θα πρέπει να ισχύει στην περίπτωση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας των Δεδομένων σε ό,τι αφορά τις αξιολογήσεις της προστασίας δεδομένων, στις οποίες μπορεί επίσης να λαμβάνουν μέρος οι εθνικές αρχές προστασίας των δεδομένων.
(19)
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι εμπειρογνώμονες που διατίθενται για τις επιτόπιες επισκέψεις διαθέτουν την αναγκαία πείρα και έχουν εκπαιδευθεί ειδικά προς τον σκοπό αυτό, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα. Θα πρέπει να παρέχεται κατάλληλη επιμόρφωση από τους σχετικούς οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης, όπως ο Frontex, και να διατίθενται πόροι στα κράτη μέλη για πρωτοβουλίες που στοχεύουν σε ειδική επιμόρφωση στον τομέα της αξιολόγησης του κεκτημένου του Σένγκεν από τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης και την εξέλιξη αυτών των μέσων.
(20)
Δεδομένου ότι η τελευταία περίοδος του άρθρου 70 ΣΛΕΕ αναθέτει ιδιαίτερο ρόλο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια, όπως υπογραμμίζεται στο άρθρο 12 στοιχείο γ) της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) σχετικά με τα εθνικά κοινοβούλια, είναι ανάγκη να προβλεφθεί ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια θα ενημερώνονται πλήρως από το Συμβούλιο και την Επιτροπή σχετικά με το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. Επιπλέον, σε περίπτωση που η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση τροποποίησης του παρόντος κανονισμού, το Συμβούλιο θα πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 7 στοιχείο η) του εσωτερικού του κανονισμού, να διαβουλευθεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να ληφθεί υπόψη η γνώμη του στον μέγιστο δυνατό βαθμό προτού εκδοθεί η τελική πράξη.
(21)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο έχει προσαρτηθεί στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και, συνεπώς, δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός αναπτύσσει το κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει σχετικά με τον παρόντα κανονισμό, αν θα τον μεταφέρει ή όχι στο εθνικό της δίκαιο.
(22)
Το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχει στον παρόντα κανονισμό, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 19 σχετικά με το κεκτημένο του Σένγκεν το οποίο έχει ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της απόφασης 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (9).
(23)
Η Ιρλανδία συμμετέχει στον παρόντα κανονισμό σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 19 σχετικά με το κεκτημένο του Σένγκεν το οποίο έχει ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με το άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (10).
(24)
Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που έχει συναφθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν (11), οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου (12) σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας.
(25)
Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (13), οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου (14).
(26)
Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (15), οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ του Συμβουλίου (16).
(27)
Δεδομένου ότι, κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, είχε ήδη αρχίσει η αξιολόγηση της Κύπρου βάσει της απόφασης της 16ης Σεπτεμβρίου 1998, ο παρών κανονισμός δεν θα εφαρμοστεί για την Κύπρο έως την 1η Ιανουαρίου 2016.
(28)
Δεδομένου ότι η επαλήθευση σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες αξιολόγησης Σένγκεν σχετικά με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία έχει ήδη ολοκληρωθεί σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2005, η επαλήθευση δυνάμει του άρθρου 1 παράγραφος 1 στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού δεν θα διεξαχθεί όσον αφορά τα εν λόγω κράτη μέλη.
(29)
Οι εμπειρογνώμονες από την Κύπρο, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Κροατία θα πρέπει πάντως να συμμετέχουν στην αξιολόγηση όλων των μερών του κεκτημένου του Σένγκεν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Στόχος και πεδίο εφαρμογής
1. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης που εξυπηρετεί τους ακόλουθους σκοπούς:
α)
την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν στα κράτη μέλη στα οποία εφαρμόζεται πλήρως, καθώς και στα κράτη μέλη στα οποία, σύμφωνα με τα αντίστοιχα πρωτόκολλα που προσαρτώνται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, το κεκτημένο του Σένγκεν εφαρμόζεται εν μέρει·
β)
την επαλήθευση ότι πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή όλων των σχετικών μερών του κεκτημένου του Σένγκεν στα κράτη μέλη για τα οποία το Συμβούλιο δεν έχει λάβει απόφαση ότι πρέπει να εφαρμόζονται πλήρως ή εν μέρει οι διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν, εξαιρουμένων των κρατών μελών των οποίων η αξιολόγηση θα έχει ήδη ολοκληρωθεί κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.
2. Η επαλήθευση που προβλέπεται στο στοιχείο β) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου δεν θίγει το άρθρο 23 δεύτερο εδάφιο όσον αφορά τα κράτη μέλη στα οποία οι διαδικασίες αξιολόγησης έχουν ήδη αρχίσει στις 26 Νοεμβρίου 2013.
3. Οι εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη τα οποία, σύμφωνα με την οικεία πράξη προσχώρησης, δεν εφαρμόζουν ακόμη πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν, συμμετέχουν πάντως στην αξιολόγηση όλων των μερών του κεκτημένου του Σένγκεν.
Άρθρο 2
Ορισμός
Για τον σκοπό του παρόντος κανονισμού, ως «κεκτημένο του Σένγκεν» νοούνται οι διατάξεις που έχουν ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ένωσης σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 19 που προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, καθώς και οι πράξεις που τις αναπτύσσουν ή άλλως συνδέονται με αυτές.
Άρθρο 3
Αρμοδιότητες
1. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή είναι από κοινού αρμόδιοι για την εφαρμογή του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό, με την υποστήριξη των οργανισμών, φορέων και υπηρεσιών της Ένωσης που συμμετέχουν στην εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν.
2. Η Επιτροπή αναλαμβάνει γενικό συντονιστικό ρόλο όσον αφορά τη θέσπιση ετήσιων και πολυετών προγραμμάτων αξιολόγησης, τη σύνταξη ερωτηματολογίων και τον καθορισμό χρονοδιαγραμμάτων, τη διεξαγωγή επισκέψεων και την εκπόνηση εκθέσεων αξιολόγησης και σχετικών συστάσεων. Εξασφαλίζει επίσης την παρακολούθηση και τον έλεγχο των εκθέσεων αξιολόγησης και των συστάσεων σύμφωνα με το άρθρο 16.
3. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή συνεργάζονται πλήρως σε όλα τα στάδια των αξιολογήσεων, ούτως ώστε να εκτελούν τα καθήκοντα που τους έχουν ανατεθεί δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 4
Αξιολογήσεις
1. Οι αξιολογήσεις μπορούν να καλύπτουν όλο το φάσμα του κεκτημένου του Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής και αποδοτικής εφαρμογής από τα κράτη μέλη των συνοδευτικών μέτρων στους τομείς των εξωτερικών συνόρων, της πολιτικής των θεωρήσεων, του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν, της προστασίας των δεδομένων, της αστυνομικής συνεργασίας, της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, καθώς και της απουσίας ελέγχου στα εσωτερικά σύνορα. Όλες οι αξιολογήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη λειτουργία των αρχών οι οποίες εφαρμόζουν τα σχετικά μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν, όπως καθορίζονται στην παρούσα παράγραφο.
2. Οι αξιολογήσεις μπορεί να συνίστανται σε ερωτηματολόγια και σε επιτόπιες επισκέψεις, προαναγγελλόμενες ή απροειδοποίητες. Των προαναγγελλόμενων επιτόπιων επισκέψεων προηγείται ερωτηματολόγιο. Οι επιτόπιες επισκέψεις και τα ερωτηματολόγια μπορούν, κατά περίπτωση, να χρησιμοποιούνται ανεξάρτητα ή σε συνδυασμό για την αξιολόγηση συγκεκριμένων κρατών μελών και/ή συγκεκριμένων τομέων.
3. Τόσο τα ερωτηματολόγια όσο και οι επιτόπιες επισκέψεις μπορούν να συμπληρώνονται από παρουσιάσεις του τομέα που καλύπτει η αξιολόγηση από το αξιολογούμενο κράτος μέλος.
Άρθρο 5
Πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης
1. Η Επιτροπή καταρτίζει πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης που καλύπτει περίοδο πέντε ετών, κατά περίπτωση κατόπιν διαβούλευσης με τον Frontex και την Ευρωπόλ, το αργότερο έξι μήνες πριν από την έναρξη της επόμενης πενταετούς περιόδου. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Η Επιτροπή διαβιβάζει το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
2. Κάθε κράτος μέλος αξιολογείται κατά τη διάρκεια κάθε πενταετούς περιόδου που καλύπτει το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης. Το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης αναφέρει τη σειρά των κρατών μελών που θα αξιολογούνται κάθε έτος. Η σειρά αξιολόγησης των κρατών μελών λαμβάνει υπόψη το χρόνο που έχει παρέλθει από την προηγούμενη αξιολόγηση και την ισορροπία μεταξύ των διαφόρων μερών του κεκτημένου του Σένγκεν που αξιολογούνται.
3. Το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης μπορεί να προσαρμοστεί, αν υπάρχει ανάγκη, σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στην παράγραφο 1.
4. Το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης μπορεί να περιλαμβάνει παραπομπές σε θεματικές αξιολογήσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β).
5. Το πρώτο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης καταρτίζεται έως τις 27ης Μαΐου 2014. Η ημερομηνία έναρξης του εν λόγω προγράμματος είναι η 27ης Νοεμβρίου 2014 και η ημερομηνία λήξης η 31ης Δεκεμβρίου 2019.
Άρθρο 6
Ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης
1. Η Επιτροπή καταρτίζει ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης έως τις 31 Οκτωβρίου του έτους που προηγείται εκείνου το οποίο αφορά το πρόγραμμα, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις αναλύσεις κινδύνων που παρέχει ο Frontex, σύμφωνα με το άρθρο 7 και, κατά περίπτωση, τις πληροφορίες που παρέχονται από την Ευρωπόλ και άλλους οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης, σύμφωνα ιδίως με το άρθρο 8.
Το ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης περιέχει προτάσεις για την αξιολόγηση:
α)
της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν ή μερών αυτού από ένα κράτος μέλος, όπως ορίζεται στο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης και
β)
κατά περίπτωση, της εφαρμογής συγκεκριμένων μερών του κεκτημένου του Σένγκεν σε διάφορα κράτη μέλη (π.χ. θεματικές αξιολογήσεις).
2. Η Επιτροπή καταρτίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το πρώτο τμήμα του ετήσιου προγράμματος αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένου του προσωρινού χρονοδιαγράμματος των επιτόπιων επισκέψεων. Το εν λόγω τμήμα απαριθμεί τα κράτη μέλη που θα αξιολογηθούν κατά το επόμενο έτος σύμφωνα με το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης, τους τομείς που θα αξιολογηθούν και τις επιτόπιες επισκέψεις. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Η Επιτροπή διαβιβάζει το ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
3. Η Επιτροπή καταρτίζει σχέδιο του δεύτερου τμήματος του ετήσιου προγράμματος αξιολόγησης και το εγκρίνει. Το εν λόγω τμήμα περιλαμβάνει κατάλογο των απροειδοποίητων επιτόπιων επισκέψεων που θα διεξαχθούν κατά το επόμενο έτος. Θεωρείται εμπιστευτικό και δεν ανακοινώνεται.
4. Το ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης μπορεί να αναπροσαρμοστεί, αν υπάρχει ανάγκη, σύμφωνα με τις παραγράφους 2 και 3.
5. Το πρώτο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης καταρτίζεται έως τις 27ης Μαΐου 2014. Η ημερομηνία έναρξης του εν λόγω προγράμματος είναι η 27ης Νοεμβρίου 2014 και η ημερομηνία λήξης η 31ης Δεκεμβρίου 2014.
Άρθρο 7
Αναλύσεις κινδύνων του Frontex
1. Μέχρι τις 31 Αυγούστου κάθε έτους, ο Frontex υποβάλλει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη ανάλυση κινδύνων σύμφωνα με την εντολή του. Η εν λόγω ανάλυση κινδύνων λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, την παράνομη μετανάστευση και τις σημαντικές αλλαγές στο επιχειρησιακό περιβάλλον στα εξωτερικά σύνορα και περιλαμβάνει συστάσεις για τις προτεραιότητες αξιολόγησης κατά το επόμενο έτος. Οι συστάσεις αναφέρονται σε συγκεκριμένα τμήματα των εξωτερικών συνόρων και σε συγκεκριμένα σημεία διέλευσης των συνόρων που θα πρέπει να αξιολογηθούν κατά το επόμενο έτος στο πλαίσιο του πολυετούς προγράμματος αξιολόγησης. Η Επιτροπή διαβιβάζει χωρίς καθυστέρηση την εν λόγω ανάλυση κινδύνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
2. Μέχρι τις 31 Αυγούστου κάθε έτους, ο Frontex υποβάλλει στην Επιτροπή χωριστή ανάλυση κινδύνων η οποία είναι διαφορετική από εκείνη που αναφέρεται στην παράγραφο 1 και περιλαμβάνει συστάσεις για τις προτεραιότητες αξιολόγησης που θα πραγματοποιηθούν με απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις κατά το επόμενο έτος, ανεξαρτήτως της σειράς των κρατών μελών τα οποία θα αξιολογηθούν κάθε έτος κατά το πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2. Οι εν λόγω συστάσεις μπορεί να αφορούν οποιαδήποτε περιοχή ή συγκεκριμένη περιφέρεια και περιλαμβάνουν τουλάχιστον δέκα συγκεκριμένα τμήματα των εξωτερικών συνόρων και τουλάχιστον δέκα συγκεκριμένα σημεία διέλευσης των συνόρων. Η Επιτροπή δύναται ανά πάσα στιγμή να ζητήσει από τον Frontex να της υποβάλει ανάλυση κινδύνων, διατυπώνοντας συστάσεις για αξιολογήσεις που θα πραγματοποιηθούν με αιφνιδιαστικές επιτόπιες επισκέψεις.
3. Οι αναλύσεις κινδύνων, που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 και θα παράσχει ο Frontex, υποβάλλονται την πρώτη φορά στην Επιτροπή το αργότερο έως τις 27ης Φεβρουαρίου 2014.
Άρθρο 8
Αναλύσεις κινδύνων από οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης πέραν του Frontex
Όπου κρίνεται σκόπιμο, η Επιτροπή ζητά από οργανισμούς, φορείς και υπηρεσίες της Ένωσης πέραν του Frontex, που συμμετέχουν στην υλοποίηση του κεκτημένου του Σένγκεν, να προβούν σε αναλύσεις κινδύνων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα, στον βαθμό που η διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα ενδεχομένως υπονομεύουν την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν από τα κράτη μέλη. Οι εν λόγω αναλύσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην κατάρτιση των ετήσιων προγραμμάτων αξιολόγησης.
Άρθρο 9
Ερωτηματολόγιο
1. Η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικών πράξεων, καταρτίζει και επικαιροποιεί σχέδιο τυποποιημένου ερωτηματολογίου σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη. Μπορεί να ζητείται η γνώμη του Frontex και της Ευρωπόλ για το σχέδιο τυποποιημένου ερωτηματολογίου. Το τυποποιημένο ερωτηματολόγιο καλύπτει τη σχετική νομοθεσία, τις κοινώς συμφωνηθείσες συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές, ιδίως σύμφωνα με τους καταλόγους Σένγκεν, και τα οργανωτικά και τεχνικά μέσα που προβλέπονται για την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν, καθώς και τα διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα για κάθε τομέα της αξιολόγησης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2.
2. Έως την 1η Ιουλίου κάθε έτους, η Επιτροπή αποστέλλει το τυποποιημένο ερωτηματολόγιο σε εκείνα τα κράτη μέλη που θα αξιολογηθούν κατά το επόμενο έτος. Τα κράτη μέλη αποστέλλουν στην Επιτροπή τις απαντήσεις τους στο ερωτηματολόγιο εντός οκτώ εβδομάδων από τη διαβίβασή του. Η Επιτροπή καθιστά τις απαντήσεις γνωστές στα άλλα κράτη μέλη και ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις απαντήσεις. Αν ζητηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ιδίως λόγω της σοβαρότητας του ζητήματος, η Επιτροπή, κατά περίπτωση και σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες σχετικά με τις σχέσεις ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, ενημερώνει επίσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το περιεχόμενο συγκεκριμένης απάντησης.
Άρθρο 10
Ομάδες υπεύθυνες για τις επιτόπιες επισκέψεις
1. Η ομάδα που είναι υπεύθυνη για τις επιτόπιες επισκέψεις («επιτόπια ομάδα») απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες διορισμένους από τα κράτη μέλη και από αντιπροσώπους της Επιτροπής.
2. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες που είναι διαθέσιμοι να συμμετάσχουν στις αντίστοιχες επιτόπιες επισκέψεις, επισημαίνοντας τον τομέα εμπειρογνωμοσύνης τους.
Όσον αφορά τις προαναγγελλόμενες επιτόπιες επισκέψεις, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες το αργότερο τρεις μήνες πριν από την προγραμματισμένη αρχή της επιτόπιας επίσκεψης. Τα κράτη μέλη διορίζουν εμπειρογνώμονες εντός δύο εβδομάδων από την παραλαβή της εν λόγω πρόσκλησης.
Όσον αφορά τις απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες το αργότερο δύο εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη αρχή της επιτόπιας επίσκεψης. Τα κράτη μέλη διορίζουν εμπειρογνώμονες εντός 72 ωρών από την παραλαβή της εν λόγω πρόσκλησης.
3. Ο μέγιστος αριθμός αντιπροσώπων της Επιτροπής που συμμετέχουν σε επιτόπια επίσκεψη είναι δύο. Ο μέγιστος αριθμός εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών που συμμετέχουν σε προαναγγελλόμενη επιτόπια επίσκεψη είναι οκτώ και έξι για απροειδοποίητη επιτόπια επίσκεψη.
Εάν οι εμπειρογνώμονες που έχουν διοριστεί από τα κράτη μέλη υπερβαίνουν τον σχετικό μέγιστο αριθμό που καθορίζεται στο πρώτο εδάφιο, η Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, διορίζει τα μέλη της ομάδας με βάση τη γεωγραφική ισορροπία και τις αρμοδιότητες των εμπειρογνωμόνων.
4. Οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών δεν μπορούν να συμμετέχουν σε αποστολή αξιολόγησης που περιλαμβάνει επιτόπια επίσκεψη στο κράτος μέλος στο οποίο απασχολούνται.
5. Η Επιτροπή μπορεί να καλέσει τον Frontex, την Ευρωπόλ ή άλλους οργανισμούς, φορείς ή υπηρεσίες της Ένωσης που δραστηριοποιούνται στην υλοποίηση του κεκτημένου του Σένγκεν να διορίσουν έναν αντιπρόσωπο για να συμμετάσχει, ως παρατηρητής, σε επιτόπια επίσκεψη που αφορά τομέα ο οποίος καλύπτεται από την εντολή τους.
6. Οι επικεφαλής εμπειρογνώμονες επιτόπιας ομάδας είναι ένας αντιπρόσωπος της Επιτροπής και ένας εμπειρογνώμονας από ένα κράτος μέλος, που διορίζονται από κοινού από τα μέλη της εν λόγω ομάδας το συντομότερο δυνατό μετά τη συγκρότηση της ομάδας. Οι επικεφαλής εμπειρογνώμονες διορίζονται εγκαίρως πριν από την κατάρτιση του λεπτομερούς προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2.
Άρθρο 11
Ομάδες υπεύθυνες για τις αξιολογήσεις βάσει ερωτηματολογίου
1. Εάν ένα ερωτηματολόγιο χρησιμοποιείται ανεξάρτητα, δηλαδή χωρίς να ακολουθείται από επιτόπια επίσκεψη σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2, η ομάδα που είναι υπεύθυνη για τις αξιολογήσεις των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο («ομάδα ερωτηματολογίου») αποτελείται από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και αντιπροσώπους της Επιτροπής.
2. Όταν αποστέλλει το ερωτηματολόγιο στο προς αξιολόγηση κράτος μέλος, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διορίσουν εμπειρογνώμονες που είναι διαθέσιμοι να συμμετάσχουν στην αξιολόγηση, επισημαίνοντας τον τομέα εμπειρογνωμοσύνης τους. Τα κράτη μέλη διορίζουν εμπειρογνώμονες εντός δύο εβδομάδων από την παραλαβή της εν λόγω πρόσκλησης. Οι εμπειρογνώμονες διορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφοι 3 και 4.
Άρθρο 12
Εμπειρογνώμονες
Οι εμπειρογνώμονες που συμμετέχουν στις αξιολογήσεις διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα, μεταξύ άλλων, άριστες θεωρητικές γνώσεις και πρακτική εμπειρία στους τομείς που καλύπτονται από το μηχανισμό αξιολόγησης, καθώς και άρτιες γνώσεις ως προς τις αρχές, τις διαδικασίες και τις τεχνικές αξιολόγησης, και είναι σε θέση να επικοινωνούν αποτελεσματικά σε μια κοινή γλώσσα. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή, σε συνεργασία με τους σχετικούς οργανισμούς, φορείς ή υπηρεσίες της Ένωσης, μεριμνούν ώστε οι εμπειρογνώμονες να επιμορφώνονται επαρκώς, μεταξύ άλλων σε ό,τι αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Άρθρο 13
Διεξαγωγή των επιτόπιων επισκέψεων
1. Οι επιτόπιες ομάδες λαμβάνουν όλα τα αναγκαία προπαρασκευαστικά μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα, η ακρίβεια και η συνοχή των επιτόπιων επισκέψεων.
2. Το λεπτομερές πρόγραμμα των προαναγγελλόμενων επιτόπιων επισκέψεων καταρτίζεται από την Επιτροπή σε στενή συνεργασία με τους επικεφαλής εμπειρογνώμονες και το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Τα κράτη μέλη ενημερώνονται σχετικά με το εν λόγω πρόγραμμα. Το λεπτομερές πρόγραμμα των απροειδοποίητων επιτόπιων επισκέψεων καταρτίζεται από την Επιτροπή.
Ζητείται η γνώμη του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους και του ανακοινώνονται το χρονοδιάγραμμα και το λεπτομερές πρόγραμμα:
α)
τουλάχιστον έξι εβδομάδες πριν από την ημερομηνία κατά την οποία πρόκειται να πραγματοποιηθεί η προαναγγελλόμενη επιτόπια επίσκεψη,
β)
τουλάχιστον 24 ώρες πριν από τη διεξαγωγή της απροειδοποίητης επιτόπιας επίσκεψης.
Οι απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις στα εσωτερικά σύνορα πραγματοποιούνται χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του ή των ενδιαφερόμενων κρατών μελών. Οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τις πρακτικές ρυθμίσεις των εν λόγω επισκέψεων καθορίζονται από την Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη.
3. Τα μέλη της επιτόπιας ομάδας φέρουν έγγραφα ταυτότητας με τα οποία τους επιτρέπεται η διεξαγωγή των επιτόπιων επισκέψεων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
4. Το κράτος μέλος που πρόκειται να αξιολογηθεί μεριμνά ώστε η επιτόπια ομάδα να είναι σε θέση να ασκεί την εντολή της ώστε να επαληθεύσει τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τους υπό αξιολόγηση τομείς. Εξασφαλίζει ιδίως ότι η επιτόπια ομάδα μπορεί να απευθύνεται απευθείας στα αρμόδια άτομα και έχει πρόσβαση σε όλους τους τομείς, τους χώρους και τα έγγραφα που απαιτούνται για τη διεξαγωγή της αξιολόγησης.
5. Το κράτος μέλος που πρόκειται να αξιολογηθεί επικουρεί την επιτόπια ομάδα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της με κάθε μέσο εντός των έννομων εξουσιών του.
6. Στην περίπτωση προαναγγελλόμενων επισκέψεων, η Επιτροπή παρέχει εκ των προτέρων στο κράτος μέλος που πρόκειται να αξιολογηθεί τα ονόματα των εμπειρογνωμόνων της επιτόπιας ομάδας. Το εν λόγω κράτος μέλος ορίζει ένα σημείο επαφής προκειμένου να ρυθμίζονται οι πρακτικές λεπτομέρειες για την επιτόπια επίσκεψη.
7. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για τη ρύθμιση των αναγκαίων λεπτομερειών σχετικά με τη μετακίνηση προς και από τα κράτη μέλη που πρόκειται να αξιολογηθούν των αντίστοιχων εμπειρογνωμόνων τους που συμμετέχουν στην επιτόπια ομάδα. Τα οδοιπορικά και τα έξοδα διαμονής των εμπειρογνωμόνων που συμμετέχουν στις επιτόπιες επισκέψεις επιστρέφονται από την Επιτροπή.
Τα κράτη μέλη που πρόκειται να αξιολογηθούν είναι αρμόδια για τη ρύθμιση των αναγκαίων λεπτομερειών σχετικά με τη διαμονή και την αναγκαία μετακίνηση στον συγκεκριμένο τόπο. Όσον αφορά τις απροειδοποίητες επιτόπιες επισκέψεις, η Επιτροπή διευκολύνει τη ρύθμιση των λεπτομερειών σχετικά με τη διαμονή των εμπειρογνωμόνων.
Άρθρο 14
Εκθέσεις αξιολόγησης
1. Έπειτα από κάθε αξιολόγηση συντάσσεται έκθεση αξιολόγησης. Η έκθεση αξιολόγησης στηρίζεται στα πορίσματα της επιτόπιας επίσκεψης και του ερωτηματολογίου κατά περίπτωση. Όσον αφορά τις επιτόπιες επισκέψεις, η έκθεση αξιολόγησης συντάσσεται από την επιτόπια ομάδα κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.
Οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και οι αντιπρόσωποι της Επιτροπής αναλαμβάνουν τη γενική ευθύνη της σύνταξης της έκθεσης αξιολόγησης και της εξασφάλισης της ακεραιότητας και της ποιότητάς της. Σε περίπτωση ασυμφωνίας, η επιτόπια ομάδα ή η ομάδα ερωτηματολογίου, κατά περίπτωση, προσπαθεί να επιτύχει συμβιβαστική λύση.
2. Η έκθεση αξιολόγησης αναλύει τις ποιοτικές, ποσοτικές, επιχειρησιακές, διοικητικές και οργανωτικές πτυχές κατά περίπτωση και καταγράφει τυχόν ελλείψεις που διαπιστώνονται κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης.
3. Σε κάθε πόρισμα της έκθεσης αξιολόγησης δίδεται μία από τις ακόλουθες αποτιμήσεις:
α)
συμβατό,
β)
συμβατό αλλά απαιτούνται βελτιώσεις,
γ)
μη συμβατό.
4. Η Επιτροπή κοινοποιεί το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης στο αξιολογούμενο κράτος μέλος εντός έξι εβδομάδων από την επιτόπια επίσκεψη ή την παραλαβή της απάντησης στο ερωτηματολόγιο, κατά περίπτωση. Το αξιολογούμενο κράτος μέλος διατυπώνει παρατηρήσεις επί του σχεδίου έκθεσης αξιολόγησης εντός δύο εβδομάδων από την παραλαβή του. Κατόπιν αιτήματος του αξιολογούμενου κράτους μέλους πραγματοποιείται συντακτική συνεδρίαση. Οι παρατηρήσεις του αξιολογούμενου κράτους μέλους μπορούν να αντικατοπτρίζονται στο σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης.
5. Το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης και τα επ’ αυτού σχόλια του αξιολογούμενου κράτους μέλους υποβάλλονται από την Επιτροπή στα άλλα κράτη μέλη, τα οποία καλούνται να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί της απάντησης στο ερωτηματολόγιο, του σχεδίου έκθεσης αξιολόγησης και των παρατηρήσεων του αξιολογούμενου κράτους μέλους.
Σε αυτήν τη βάση, η Επιτροπή, εάν είναι αναγκαίο αφού επιφέρει τις σχετικές αλλαγές στο σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης, εκδίδει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, την έκθεση αξιολόγησης. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση αξιολόγησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Άρθρο 15
Συστάσεις
1. Κατά τη σύνταξη της έκθεσης αξιολόγησης και υπό το πρίσμα των ευρημάτων και των εκτιμήσεων που περιλαμβάνει η εν λόγω έκθεση αξιολόγησης, οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και οι αντιπρόσωποι της Επιτροπής καταρτίζουν σχέδια συστάσεων για μέτρα αποκατάστασης που αποσκοπούν στην κάλυψη τυχόν ελλείψεων που εντοπίζονται κατά την αξιολόγηση και καθορίζουν τις προτεραιότητες για την υλοποίησή τους, καθώς και, όπου κρίνεται σκόπιμο, παραδείγματα ορθών πρακτικών.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση στο Συμβούλιο για την έκδοση των συστάσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
3. Το Συμβούλιο εκδίδει τις συστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και τις διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα εθνικά κοινοβούλια.
Άρθρο 16
Συνέχεια και παρακολούθηση
1. Εντός τριών μηνών από την έκδοση των συστάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 15, το αξιολογούμενο κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο σχέδιο δράσης προς αποκατάσταση των ελλείψεων που τυχόν επισημάνθηκαν στην έκθεση αξιολόγησης. Εάν οι συστάσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το αξιολογούμενο κράτος μέλος αμελεί σοβαρά τις υποχρεώσεις του, το εν λόγω κράτος μέλος υποβάλλει το σχέδιο δράσης του εντός ενός μηνός από την έκδοση των εν λόγω συστάσεων. Η Επιτροπή διαβιβάζει το εν λόγω σχέδιο δράσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
2. Έπειτα από διαβούλευση με την επιτόπια ομάδα ή την ομάδα ερωτηματολογίου, κατά περίπτωση, η Επιτροπή υποβάλλει την εκτίμησή της ως προς την καταλληλότητα του σχεδίου δράσης στο Συμβούλιο εντός μηνός από την παραλαβή του σχεδίου δράσης του αξιολογούμενου κράτους μέλους. Τα άλλα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί του σχεδίου δράσης.
3. Το αξιολογούμενο κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου δράσης του εντός έξι μηνών από την έκδοση των συστάσεων και εξακολουθεί να υποβάλλει εκθέσεις κάθε τρεις μήνες μέχρις ότου υλοποιηθεί πλήρως το σχέδιο δράσης.
4. Παρά την περίοδο των έξι μηνών που προβλέπεται για την υποβολή έκθεσης σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου δράσης που αναφέρεται στην παράγραφο 3, εάν οι συστάσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το αξιολογούμενο κράτος μέλος αμελεί σοβαρά τις υποχρεώσεις του, το εν λόγω κράτος μέλος υποβάλλει έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου δράσης του εντός τριών μηνών από την έκδοση των συστάσεων.
5. Ανάλογα με τη σοβαρότητα των ελλείψεων που επισημάνθηκαν και τα μέτρα που λαμβάνονται για την αποκατάστασή τους, η Επιτροπή μπορεί να προγραμματίσει προαναγγελλόμενες νέες επιτόπιες επισκέψεις για να επαληθεύσει την υλοποίηση του σχεδίου δράσης. Η Επιτροπή προσκαλεί τουλάχιστον τέσσερις εμπειρογνώμονες που συμμετείχαν στην επιτόπια επίσκεψη να συμμετάσχουν στη νέα επίσκεψη. Η Επιτροπή μπορεί να προσκαλέσει παρατηρητές να συμμετάσχουν στη νέα επίσκεψη. Η Επιτροπή καταρτίζει το πρόγραμμα της νέας επίσκεψης. Το αξιολογούμενο κράτος μέλος ενημερώνεται σχετικά με το πρόγραμμα τουλάχιστον ένα μήνα πριν από την προγραμματιζόμενη νέα επίσκεψη. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να προγραμματίσει απροειδοποίητες επιτόπιες νέες επισκέψεις.
6. Η Επιτροπή ενημερώνει ανά τακτά διαστήματα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση των σχεδίων δράσης ή των μέτρων βελτίωσης που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
7. Αν επιτόπια επίσκεψη αποκαλύψει σημαντική ανεπάρκεια που θεωρείται ότι συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια εντός του χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, η Επιτροπή, με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή κράτους μέλους, ενημερώνει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το ταχύτερο δυνατό.
8. Όταν το κράτος μέλος κρίνεται ότι συμμορφώνεται αλλά οι συστάσεις περιέχουν υποδείξεις για πιθανές περαιτέρω βελτιώσεις σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3 στοιχείο β), το αξιολογούμενο κράτος μέλος διαβιβάζει στην Επιτροπή την εκτίμησή του για την ενδεχόμενη υλοποίηση των εν λόγω υποδείξεων εντός έξι μηνών από την έκδοση των συστάσεων.
Άρθρο 17
Ευαίσθητες πληροφορίες
Οποιεσδήποτε πληροφορίες λαμβάνουν τα μέλη των επιτόπιων ομάδων και των ομάδων ερωτηματολογίου κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους θεωρούνται εμπιστευτικού χαρακτήρα. Οι εκθέσεις αξιολόγησης που συντάσσονται μετά τις επιτόπιες επισκέψεις διαβαθμίζονται ως EU RESTRICTED/RESTREINT UE, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες ασφαλείας. Η διαβάθμιση δεν αποκλείει τη διάθεση των πληροφοριών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η διαβίβαση και επεξεργασία των πληροφοριών και των εγγράφων που διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό τηρεί τους κανόνες σχετικά με την περαιτέρω διαβίβαση και την επεξεργασία διαβαθμισμένων πληροφοριών που εφαρμόζονται μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής. Η Επιτροπή, ύστερα από διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, αποφασίζει ποιο μέρος της έκθεσης αξιολόγησης μπορεί να δημοσιοποιηθεί.
Άρθρο 18
Προϋποθέσεις συμμετοχής του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας
1. Οι εμπειρογνώμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία συμμετέχουν στην αξιολόγηση μόνο για όσα μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν τούς επιτρέπεται να συμμετέχουν.
2. Οι αξιολογήσεις, όπως περιγράφονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, καλύπτουν την αποτελεσματική και ουσιαστική εφαρμογή εκ μέρους του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας μόνο όσων μερών του κεκτημένου του Σένγκεν τούς επιτρέπεται να συμμετέχουν.
3. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία συμμετέχουν στην έκδοση των συστάσεων από το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 3, μόνο ως προς τα μέρη του κεκτημένου του Σένγκεν στα οποία τους επιτρέπεται να συμμετέχουν.
Άρθρο 19
Ενημέρωση των εθνικών κοινοβουλίων
Η Επιτροπή ενημερώνει τα εθνικά κοινοβούλια σχετικά με το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης.
Άρθρο 20
Έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο
Η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια λεπτομερή έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις αξιολογήσεις που διεξάγονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού. Η εν λόγω έκθεση δημοσιοποιείται και περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις αξιολογήσεις που διεξήχθησαν το προηγούμενο έτος, τα συμπεράσματα σχετικά με κάθε αξιολόγηση και την επικρατούσα κατάσταση ως προς τα μέτρα αποκατάστασης. Η Επιτροπή διαβιβάζει την εν λόγω έκθεση στα εθνικά κοινοβούλια.
Άρθρο 21
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή είναι επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Στις περιπτώσεις που η επιτροπή δεν εκφέρει γνώμη, η Επιτροπή δεν εγκρίνει το σχέδιο εκτελεστικής πράξης και εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 22
Επανεξέταση
Η Επιτροπή επανεξετάζει τη λειτουργία του παρόντος κανονισμού και υποβάλλει έκθεση στο Συμβούλιο εντός 6 μηνών από την έγκριση όλων των εκθέσεων αξιολόγησης που αφορούν τις αξιολογήσεις που καλύπτει το πρώτο πολυετές πρόγραμμα αξιολόγησης το οποίο αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5. Η εν λόγω επανεξέταση καλύπτει όλα τα στοιχεία του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας των διαδικασιών έκδοσης πράξεων βάσει του μηχανισμού αξιολόγησης. Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Άρθρο 23
Μεταβατικές διατάξεις και κατάργηση
Με την επιφύλαξη του δεύτερου και τρίτου εδαφίου του παρόντος άρθρου, η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 καταργείται από τις 26ης Νοεμβρίου 2013.
Το μέρος I της απόφασης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο εξακολουθεί να εφαρμόζεται έως την 1η Ιανουαρίου 2016 όσον αφορά τις διαδικασίες αξιολόγησης των κρατών μελών οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει στις 26 Νοεμβρίου 2013.
Το μέρος II της απόφασης που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο εξακολουθεί να εφαρμόζεται έως τις 27ης Νοεμβρίου 2014 όσον αφορά τις διαδικασίες αξιολόγησης των κρατών μελών οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει στις 26 Νοεμβρίου 2013.
Άρθρο 24
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Λουξεμβούργο, 7 Οκτωβρίου 2013.