NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 654/2014
ze dne 15. května 2014
o výkonu práv Unie za účelem uplatňování a prosazování pravidel mezinárodního obchodu a o změně nařízení Rady (ES) č. 3286/94, kterým se stanoví postupy Společenství v oblasti společné obchodní politiky k zajištění výkonu práv Společenství podle mezinárodních obchodních pravidel, zejména pravidel sjednaných v rámci Světové obchodní organizace
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména čl. 207 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Unie uzavřela řadu mnohostranných, regionálních a dvoustranných mezinárodních obchodních dohod, v jejichž důsledku vznikají k vzájemnému prospěchu smluvních stran práva a závazky.
(2)
V zájmu ochrany hospodářských zájmů Unie je nezbytné, aby Unie disponovala vhodnými nástroji, které jí umožní zajistit účinný výkon svých práv vyplývajících z mezinárodních obchodních dohod. Jedná se zejména o situace, kdy třetí země přijmou opatření omezující obchod, která snižují výhody, jež z mezinárodních obchodních dohod vyplývají pro hospodářské subjekty Unie. Unie by měla být schopna rychle a pružně reagovat v rámci postupů a lhůt stanovených podle mezinárodních obchodních dohod, jež uzavřela. Jsou proto zapotřebí pravidla, jež vymezí rámec pro výkon práv Unie za určitých konkrétních okolností.
(3)
Cílem mechanismů pro řešení sporů zavedených Dohodou o zřízení Světové obchodní organizace (WTO) a jinými obchodními dohodami, včetně regionálních nebo dvoustranných dohod, je nalézt pozitivní řešení veškerých sporů, k nimž by mohlo dojít mezi Unií a jinou stranou či jinými stranami takových dohod. Pokud by však jiné způsoby pro nalezení pozitivního řešení sporu nevedly k úspěchu, měla by mít Unie možnost pozastavit v souladu s takovými mechanismy pro řešení sporů koncese či jiné závazky. Zásah Unie by v takových případech měl přimět dotčenou třetí zemi, v zájmu obnovení vzájemně výhodné situace, k dodržování příslušných pravidel mezinárodního obchodu.
(4)
Podle Dohody WTO o ochranných opatřeních se člen WTO, který navrhuje uplatnění ochranného opatření nebo usiluje o jeho prodloužení, musí snažit zachovat v podstatě rovnocennou úroveň koncesí a jiných závazků mezi ním a vyvážejícími členy, kteří by byli dotčeni takovým opatřením. Obdobná pravidla jsou stanovena i v jiných mezinárodních obchodních dohodách, jež Unie uzavřela, včetně regionálních či dvoustranných dohod. Pokud dotčená třetí země neprovede žádné odpovídající a přiměřené úpravy, měla by Unie přijmout vyrovnávací opatření spočívající v pozastavení koncesí či jiných závazků. Zásah Unie by v takových případech měl přimět dotčené třetí země, v zájmu obnovení vzájemně výhodné situace, k přijetí opatření pro rozšíření obchodu.
(5)
Článkem XXVIII Všeobecné dohody o clech a obchodu z roku 1994 (GATT 1994) a souvisejícím ujednáním se řídí změna či odvolání koncesí stanovených v listinách členů WTO obsahujících celní sazebníky. Členové WTO dotčení takovou změnou jsou za určitých podmínek oprávněni k odvolání koncesí, které jsou v podstatě rovnocenné. Unie by měla v takových případech, a nejsou-li sjednány vyrovnávací úpravy, přijmout vyrovnávací opatření. Zásah Unie by měl přimět třetí země k provedení opatření pro rozšíření obchodu.
(6)
Unie by měla mít možnost prosazovat svá práva v oblasti veřejných zakázek, pokud obchodní partner nedodrží své závazky podle Dohody WTO o vládních zakázkách nebo podle jiných mezinárodních obchodních dohod. Dohoda WTO o vládních zakázkách stanoví, že žádný spor, který v rámci ní vznikne, nesmí vést k pozastavení koncesí či jiných závazků, na které by se vztahovala jakákoli jiná dohoda WTO. Zásah Unie by měl zajistit zachování v podstatě rovnocenné úrovně koncesí, jaká je stanovena v příslušných mezinárodních obchodních dohodách.
(7)
Členské státy by měly zajistit, aby opatření obchodní politiky v oblasti veřejných zakázek byla na jejich příslušném území uplatňována způsobem, který nejlépe odpovídá jejich správní struktuře a postupům, a to při zachování práva Unie.
(8)
Opatření obchodní politiky přijímaná podle tohoto nařízení je třeba volit a navrhovat na základě objektivních kritérií, včetně účinnosti daných opatření z hlediska jejich schopnosti přimět třetí země k dodržování mezinárodních obchodních pravidel, potenciálu z hlediska zmírnění následků pro hospodářské subjekty v Unii, které byly dotčeny opatřeními třetí země, a cíle spočívajícího v minimalizaci nepříznivých hospodářských dopadů na Unii, a to i pokud jde o základní suroviny.
(9)
Toto nařízení by se mělo zaměřit na taková opatření, s jejichž navrhováním a používáním má již Unie zkušenosti. S náležitým přihlédnutím ke zvláštním rysům jednotlivých oblastí by měla být v rámci přezkumu fungování tohoto nařízení posouzena možnost rozšířit oblast jeho působnosti tak, aby umožňovalo přijímat opatření v oblasti práv duševního vlastnictví a další opatření týkající se služeb.
(10)
Při prosazování práv Unie by měl být původ zboží určen podle nařízení Rady (EHS) č. 2913/92 (2). Při prosazování práv Unie v návaznosti na řešení sporu v oblasti veřejných zakázek by se měl původ služby určovat na základě původu fyzické či právnické osoby, která ji poskytuje. Veřejní zadavatelé nebo zadavatelé by měli při posuzování informací a záruk poskytnutých uchazeči ohledně původu zboží a služeb postupovat s obvyklou obezřetností a náležitou péčí.
(11)
Komise by měla nejpozději do tří let od prvního případu uplatnění tohoto nařízení nebo nejpozději do pěti let ode dne jeho vstupu v platnost, podle toho, co nastane dříve, přezkoumat jeho oblast působnosti, fungování a účinnost, včetně případných opatření v oblasti práv duševního vlastnictví a dalších opatření týkajících se služeb. Komise by měla o svém posouzení podat zprávu Evropskému parlamentu a Radě. V návaznosti na přezkum mohou být případně předloženy vhodné legislativní návrhy.
(12)
Je důležité zajistit účinnou komunikaci a výměnu názorů mezi Komisí na jedné straně a Evropským parlamentem a Radou na straně druhé, a to zejména ohledně sporů v rámci mezinárodních obchodních dohod, jež mohou vést k přijetí opatření podle tohoto nařízení.
(13)
Nařízení Rady (ES) č. 3286/94 (3) by mělo být změněno, aby odkazovalo na toto nařízení, pokud jde o provádění opatření v oblasti obchodní politiky.
(14)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (4).
(15)
Vzhledem k tomu, že zkoumání mnohostranných dopadů, jež mohou opatření obchodní politiky přijatá podle tohoto nařízení mít, je velice složité, a aby poskytla dostatek příležitostí k dosažení co nejširší podpory, neměla by Komise prováděcí akty přijmout, pokud výbor uvedený v tomto nařízení výjimečně nezaujme k návrhu prováděcího aktu předloženému Komisí stanovisko.
(16)
Bude-li to vzhledem k naléhavým důvodům nezbytné, měla by Komise v zájmu ochrany zájmů Unie přijmout v řádně odůvodněných případech týkajících se nutnosti přizpůsobit opatření obchodní politiky chování dotčené třetí strany okamžitě použitelné prováděcí akty.
(17)
Tímto nařízením není dotčeno možné přijetí opatření obchodní politiky na základě jiných relevantních aktů Unie či na základě ustanovení Smlouvy o fungování Evropské unie, při současném dodržení platných ustanovení mezinárodních obchodních dohod o pozastavení či odvolání koncesí či jiných závazků,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět
Tímto nařízením se stanoví pravidla a postupy pro zajištění účinného a včasného výkonu práv Unie, pokud jde o pozastavení či odvolání koncesí nebo jiných závazků podle mezinárodních obchodních dohod, za účelem:
a)
reakce na případy porušení pravidel mezinárodního obchodu ze strany třetích zemí, kterými jsou dotčeny zájmy Unie, s cílem dosáhnout uspokojivého řešení, které obnoví výhody pro hospodářské subjekty Unie;
b)
vyvážení koncesí či jiných závazků v rámci obchodních vztahů se třetími zeměmi, dojde-li ke změně zacházení uplatňovaného na zboží z Unie způsobem, který se dotýká zájmů Unie.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
a)
„zemí“ jakýkoli stát nebo samostatné celní území;
b)
„koncesemi či jinými závazky“ celní koncese nebo jakékoli jiné výhody, k jejichž uplatňování v rámci svého obchodu se třetími zeměmi se Unie zavázala coby smluvní strana podle mezinárodních obchodních dohod;
c)
„úrovní zrušení nebo zmenšení“ míra, v níž jsou dotčeny výhody vyplývající pro Unii z mezinárodních obchodních dohod. Není-li v příslušné dohodě stanoveno jinak, zahrnuje tato úroveň jakýkoli nepříznivý hospodářský dopad v důsledku opatření třetí země;
d)
„povinnou cenovou sankcí“ povinnost veřejných zadavatelů či zadavatelů uplatňujících postupy zadávání veřejných zakázek zvýšit, s určitými výjimkami, cenu za služby nebo zboží pocházející z určitých třetích zemí, jež byla nabídnuta v zadávacích řízeních.
Článek 3
Oblast působnosti
Toto nařízení se použije:
a)
bylo-li Unii v důsledku konečného rozhodnutí obchodních sporů podle Ujednání WTO o pravidlech a řízení při řešení sporů (dále jen „ujednání WTO o řešení sporů“) přiznáno právo k pozastavení koncesí či jiných závazků vyplývajících z mnohostranných či vícestranných dohod, na které se vztahuje ujednání WTO o řešení sporů;
b)
má-li Unie v důsledku konečného rozhodnutí obchodních sporů v rámci jiných mezinárodních obchodních dohod, včetně regionálních či dvoustranných dohod, právo pozastavit koncese či jiné závazky podle takových dohod;
c)
za účelem vyvážení koncesí nebo jiných závazků, k němuž může opravňovat použití ochranného opatření ze strany třetí země buď na základě článku 8 Dohody WTO o ochranných opatřeních nebo na základě ustanovení, která upravují ochranná opatření, obsažených v jiných mezinárodních obchodních dohodách, včetně dohod regionálních či dvoustranných;
d)
v případech změny koncesí členem WTO na základě článku XXVIII dohody GATT 1994, pokud nebylo sjednáno žádné kompenzační vyrovnání.
Článek 4
Výkon práv Unie
1. Je-li pro ochranu zájmů Unie v případech uvedených v článku 3 třeba určitého zásahu, přijme Komise prováděcí akty, kterými stanoví vhodná opatření obchodní politiky. Tyto prováděcí akty se přijmou přezkumným postupem podle čl. 8 odst. 2.
2. Prováděcí akty přijaté podle odstavce 1 musí splňovat tyto podmínky:
a)
jsou-li pozastaveny koncese či jiné závazky v důsledku konečného rozhodnutí obchodního sporu podle ujednání WTO o řešení sporů, úroveň pozastavení nepřesáhne úroveň schválenou orgánem WTO pro řešení sporů;
b)
jsou-li pozastaveny koncese či jiné závazky v důsledku oprávnění, jež bylo přiznáno v návaznosti na řízení pro mezinárodní řešení sporů podle jiných mezinárodních obchodních dohod, včetně regionálních či dvoustranných dohod, jejich úroveň nepřesáhne úroveň zrušení nebo zmenšení v důsledku dotčeného opatření třetí země, kterou v závislosti na daném případu vymezila buď Komise, nebo která vyplynula z rozhodčího řízení;
c)
v případě vyrovnávání koncesí či jiných závazků podle ustanovení o ochranných opatřeních obsažených v mezinárodních obchodních dohodách musí být zásah Unie, v souladu s podmínkami Dohody WTO o ochranných opatřeních nebo ustanoveními o ochranných opatřeních, která jsou uvedena v jiných mezinárodních obchodních dohodách, včetně regionálních či dvoustranných dohod, na jejichž základě se ochranné opatření uplatňuje, v podstatě rovnocenný úrovni koncesí či jiných závazků, jež byla dotčena ochranným opatřením;
d)
jsou-li koncese odvolány v rámci obchodu se třetí zemí související s článkem XXVIII dohody GATT 1994 a připojeným ujednáním (5), musí být v podstatě rovnocenné koncesím, které taková třetí země změnila či odvolala, a to podle podmínek stanovených v článku XXVIII dohody GATT 1994 a v souvisejícím ujednání.
3. Opatření obchodní politiky podle odstavce 1 se stanoví s přihlédnutím k dostupným informacím a obecnému zájmu Unie na základě těchto kritérií:
a)
účinnost opatření, pokud jde o donucení třetích zemí, aby dodržovaly pravidla mezinárodního obchodu;
b)
možnosti opatření, pokud jde o zmírnění následků pro hospodářské subjekty v Unii, které byly dotčeny opatřeními třetí země;
c)
dostupnost alternativních zdrojů dodávek dotčeného zboží či služeb, aby se v rámci Unie zamezilo nežádoucímu dopadu na návazná odvětví, veřejné zadavatele nebo zadavatele či konečné spotřebitele nebo aby byl tento dopad co nejmenší;
d)
zamezení nepřiměřené složitosti administrativních postupů a nepřiměřeným nákladům při provádění opatření;
e)
jakákoli jiná konkrétní kritéria, která mohou být v mezinárodních obchodních dohodách stanovena pro případy uvedené v článku 3.
Článek 5
Opatření obchodní politiky
1. Aniž je dotčena jakákoli mezinárodní dohoda, jejíž je Unie stranou, opatření obchodní politiky, která mohou být zavedena prováděcím aktem podle čl. 4 odst. 1, zahrnují:
a)
pozastavení celních koncesí a uložení nových nebo zvýšených cel, včetně opětovného zavedení cel na úrovni doložky nejvyšších výhod nebo uložení cel nad rámec doložky nejvyšších výhod, nebo zavedení jakéhokoli dalšího poplatku na dovoz či vývoz zboží;
b)
zavedení nebo zvýšení množstevních omezení dovozu nebo vývozu zboží, ať již prostřednictvím kvót, dovozních či vývozních licencí nebo jinými opatřeními;
c)
pozastavení koncesí týkajících se zboží, služeb nebo dodavatelů v oblasti veřejných zakázek prostřednictvím:
i)
vyloučení dodavatelů zboží nebo poskytovatelů služeb usazených v dotčené třetí zemi nebo provozujících svoji činnost z dotčené třetí země nebo nabídek, jejichž celková hodnota je z více než 50 % tvořena zbožím či službami pocházejícími z dotčené třetí země, ze zadávání veřejných zakázek, nebo
ii)
uložení povinné cenové sankce na veřejné zakázky dodavatelů zboží nebo služeb usazených v dotčené třetí zemi nebo provozujících svoji činnost z dotčené třetí země nebo na tu část veřejné zakázky, jejímž předmětem je zboží nebo služby pocházející z dotčené třetí země.
2. Opatření přijatá podle odst. 1 písm. c):
a)
obsahují prahové hodnoty podle vlastností dotčeného zboží nebo služeb, při jejichž překročení se uplatní vyloučení nebo povinná cenová sankce, přičemž se zohlední ustanovení příslušné obchodní dohody a úroveň zrušení nebo zmenšení;
b)
vymezují odvětví nebo kategorie zboží nebo služeb, pro něž se použijí, jakož i veškeré použitelné výjimky;
c)
určí veřejné zadavatele nebo zadavatele či kategorie veřejných zadavatelů nebo zadavatelů, členěné podle členských států, na jejichž zakázky se vztahují. S cílem poskytnout podklady pro toto určení předloží každý členský stát seznam příslušných veřejných zadavatelů nebo zadavatelů či kategorií veřejných zadavatelů nebo zadavatelů. Opatření zajistí, aby bylo dosaženo náležité úrovně pozastavení koncesí nebo jiných závazků a spravedlivého rozložení mezi členskými státy.
Článek 6
Pravidla původu
1. Původ zboží je určen podle nařízení (EHS) č. 2913/92.
2. Původ služby se určuje na základě původu fyzické či právnické osoby, která ji poskytuje. Za původ poskytovatele služeb se považuje:
a)
v případě fyzické osoby země, jejímž je tato osoba státním příslušníkem nebo v níž má právo na trvalý pobyt;
b)
v případě právnické osoby:
i)
není-li služba poskytována prostřednictvím komerční přítomnosti v Unii, země, v níž je právnická osoba zřízena nebo jiným způsobem organizována podle právních předpisů této země a na jejímž území právnická osoba vyvíjí významnou podnikatelskou činnost,
ii)
je-li služba poskytována prostřednictvím komerční přítomnosti v Unii, členský stát, v němž je právnická osoba usazena a na jehož území vyvíjí významnou podnikatelskou činnost, jež je přímo a skutečně propojena s hospodářstvím tohoto členského státu.
Pro účely prvního pododstavce písm. b) bodu ii), nevyvíjí-li právnická osoba poskytující dotčenou službu významnou podnikatelskou činnost, jež je přímo a skutečně propojena s hospodářstvím členského státu, v němž je usazena, se za původ právnické osoby považuje původ fyzických či právnických osob, které ji vlastní nebo ovládají.
Právnická osoba poskytující dotčenou službu se považuje za „vlastněnou“ osobami z dané země, pokud osoby z této země užitečně vlastní více než 50 % jejího základního kapitálu, a za „ovládanou“ osobami z dané země, pokud tyto osoby mají pravomoc jmenovat většinu jejích řídících pracovníků nebo jinak zákonně řídit její aktivity.
Článek 7
Pozastavení, změna a zrušení opatření
1. Přizná-li po přijetí prováděcího aktu podle čl. 4 odst. 1 dotčená třetí země Unii odpovídající a přiměřené vyrovnání v případech, na které odkazuje čl. 3 odst. 1 písm. a) a b), může Komise pozastavit uplatňování takového prováděcího aktu po dobu, během níž je takové vyrovnání poskytováno. Rozhodnutí o pozastavení se přijímá přezkumným postupem podle čl. 8 odst. 2.
2. Komise zruší prováděcí akt přijatý podle čl. 4 odst. 1, nastane-li některá z následujících okolností:
a)
třetí země, u níž bylo v rámci řízení o řešení sporů rozhodnuto, že její opatření porušují pravidla mezinárodního obchodu, dosáhla opětovného souladu s těmito pravidly, nebo bylo-li dosaženo jiného vzájemně uspokojivého řešení;
b)
v případech vyrovnání koncesí nebo jiných závazků v návaznosti na přijetí ochranného opatření ze strany třetí země, pokud bylo ochranné opatření odvoláno či zaniklo nebo pokud dotčená třetí země přiznala Unii odpovídající a přiměřené vyrovnání po přijetí prováděcího aktu podle čl. 4 odst. 1;
c)
v případech změny koncesí členem WTO podle článku XXVIII dohody GATT 1994 pokud třetí dotčená země přiznala Unii odpovídající a přiměřené vyrovnání po přijetí prováděcího aktu podle čl. 4 odst. 1.
Rozhodnutí uvedené v prvním pododstavci se přijímá přezkumným postupem podle čl. 8 odst. 2.
3. Je-li s výhradou čl. 4 odst. 2 a 3 nezbytné provést úpravy opatření obchodní politiky, která byla přijata podle tohoto nařízení, může Komise provést příslušné změny přezkumným postupem podle čl. 8 odst. 2.
4. V řádně odůvodněných naléhavě nezbytných případech týkajících se zrušení či změny dotčeného opatření třetí země přijme Komise okamžitě použitelné prováděcí akty, jimiž pozastaví, změní či zruší prováděcí akty přijaté podle čl. 4 odst. 1, jak je stanoveno v tomto článku, postupem podle čl. 8 odst. 3.
Článek 8
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor zřízený nařízením (ES) č. 3286/94. Tento výbor je výborem ve smyslu článku 3 nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Pokud výbor nevydá žádné stanovisko, Komise návrh prováděcího aktu nepřijme a použije se čl. 5 odst. 4 třetí pododstavec nařízení (EU) č. 182/2011.
3. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 8 nařízení (EU) č. 182/2011 ve spojení s článkem 5 uvedeného nařízení.
Článek 9
Shromažďování informací
1. Pokud jde o hospodářské zájmy Unie v případě konkrétního zboží nebo služeb nebo v konkrétních odvětvích, Komise si v souvislosti s uplatňováním tohoto nařízení vyžádá příslušné informace a stanoviska, a to prostřednictvím oznámení v Úředním věstníku Evropské unie nebo jinými vhodnými veřejnými komunikačními prostředky, přičemž uvede lhůtu pro předložení těchto podkladů. Komise obdržené podklady zohlední.
2. Informace získané na základě tohoto nařízení smějí být použity pouze k účelu, k němuž byly vyžádány.
3. Evropský parlament, Rada, Komise, členské státy ani jejich úředníci nesdělí žádné informace důvěrné povahy, které obdrželi podle tohoto nařízení, bez výslovného souhlasu poskytovatele těchto informací.
4. Poskytovatel informací může požádat, aby se s poskytnutou informací nakládalo jako s důvěrnou. V takových případech jsou tyto informace doplněny nedůvěrným souhrnem informací, který je představí v zobecněné podobě, nebo uvedením důvodů, proč takový souhrn nelze pořídit.
5. Pokud se zdá, že žádost o důvěrné zacházení není důvodná, a poskytovatel si přesto nepřeje informaci zveřejnit ani v zobecněné či souhrnné podobě, nemusí být tato informace vzata v úvahu.
6. Odstavce 2 až 5 nebrání orgánům Unie a členských států ve zveřejňování obecných informací. Toto zveřejnění musí brát v úvahu oprávněný zájem dotčených stran na zachování jejich obchodního tajemství.
Článek 10
Přezkum
1. Do tří let po přijetí prvního prováděcího aktu nebo nejpozději do 18. července 2019, podle toho, co nastane dříve, přezkoumá Komise oblast působnosti tohoto nařízení, zejména pokud jde o opatření obchodní politiky, jež mohou být přijata, jakož i jeho provádění, a podá zprávu o svých závěrech Evropskému parlamentu a Radě.
2. Bez ohledu na odstavec 1 provede Komise přezkum s cílem navrhnout v rámci tohoto nařízení další opatření obchodní politiky pro pozastavení koncesí nebo jiných závazků v oblasti obchodu službami. Komise posoudí mimo jiné tyto skutečnosti:
a)
mezinárodní vývoj, pokud jde o pozastavování jiných závazků podle Všeobecné dohody o obchodu službami (GATS);
b)
vývoj v Unii, pokud jde o přijetí společných pravidel pro odvětví služeb;
c)
účinnost případných dalších opatření obchodní politiky jako prostředku pro prosazování práv Unie na základě mezinárodních obchodních dohod;
d)
dostupné mechanismy zajišťující, aby byla v praxi jednotně a účinně prováděna případná další opatření obchodní politiky týkající se služeb; a
e)
důsledky pro poskytovatele služeb nacházející se v Unii v době přijetí prováděcích aktů na základě tohoto nařízení.
Komise podá Evropskému parlamentu a Radě zprávu o svém prvním posouzení do 18. července 2017.
Článek 11
Změny jiných aktů
V článku 13 nařízení (ES) č. 3286/94 se odstavec 3 nahrazuje tímto:
„3. Pokud musí Unie, jež jedná v souladu s čl. 12 odst. 2, přijmout rozhodnutí o opatřeních obchodní politiky, která mají být přijata podle čl. 11 odst. 2 písm. c) nebo podle článku 12, učiní tak neprodleně v souladu s článkem 207 Smlouvy o fungování Evropské unie a případně nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 654/2014 (6) nebo jinými použitelnými postupy.
Článek 12
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 15. května 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (EE) αριθ. 654/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 15ης Μαΐου 2014
περί ασκήσεως των δικαιωμάτων της Ένωσης για την εφαρμογή και την επιβολήτων διεθνών εμπορικών κανόνων και τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94 του Συμβουλίου που καθορίζει κοινοτικές διαδικασίες στον τομέα της κοινής εμπορικής πολιτικής για να διασφαλιστεί η άσκηση των δικαιωμάτων της Κοινότητας στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς εμπορίου, ιδίως αυτών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Ένωση έχει συνάψει μια σειρά πολυμερών, περιφερειακών και διμερών διεθνών εμπορικών συμφωνιών οι οποίες δημιουργούν δικαιώματα και υποχρεώσεις προς αμοιβαίο όφελος των συμβαλλομένων.
(2)
Είναι ουσιαστικό η Ένωση να διαθέτει τα κατάλληλα μέσα για να διασφαλίζει την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων της βάσει διεθνών εμπορικών συμφωνιών, προς διασφάλιση των οικονομικών της συμφερόντων. Αυτό ισχύει ειδικότερα όταν τρίτες χώρες εφαρμόζουν περιοριστικά εμπορικά μέτρα που μειώνουν τα οφέλη για τους οικονομικούς παράγοντες της Ένωσης στο πλαίσιο των διεθνών εμπορικών συμφωνιών. Η Ένωση θα πρέπει να μπορεί να αντιδρά με ταχύτητα και ευελιξία στο πλαίσιο των διαδικασιών και προθεσμιών που καθορίζονται στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες που έχει συνάψει. Επιβάλλεται συνεπώς να θεσπιστούν κανόνες που να καθορίζουν το πλαίσιο για την άσκηση των δικαιωμάτων της σε ορισμένες ειδικές καταστάσεις.
(3)
Ο μηχανισμός επίλυσης διαφορών που θεσπίστηκε με τη συμφωνία ίδρυσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) καθώς και με άλλες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, μεταξύ άλλων περιφερειακές ή διμερείς, στόχο έχει την εξεύρεση θετικής λύσης σε οποιαδήποτε διαφορά προκύπτει μεταξύ της Ένωσης και του άλλου συμβαλλόμενου μέρους ή των άλλων συμβαλλόμενων μερών των εν λόγω συμφωνιών. Η Ένωση θα πρέπει, εντούτοις, να είναι σε θέση να αναστέλλει τυχόν παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις σύμφωνα με τους εν λόγω μηχανισμούς επίλυσης διαφορών στην περίπτωση που αποδειχθούν ανεπιτυχείς άλλοι τρόποι για την εξεύρεση θετικής λύσης στη διαφορά. Τα μέτρα που λαμβάνει η Ένωση σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να επιδιώκουν τη συμμόρφωση της τρίτης χώρας με τους σχετικούς διεθνείς εμπορικούς κανόνες, για την επάνοδο σε μία κατάσταση αμοιβαίου οφέλους.
(4)
Στο πλαίσιο της συμφωνίας για τα μέτρα διασφάλισης του ΠΟΕ, το μέλος του ΠΟΕ που προτείνει την εφαρμογή μέτρου διασφάλισης ή επιδιώκει την επέκταση τέτοιου μέτρου πρέπει να επιδιώκει να διατηρήσει ουσιαστικά ισοδύναμο επίπεδο παραχωρήσεων και άλλων υποχρεώσεων μεταξύ αυτού και των εξαγόντων μελών τα οποία θα πληγούν από το εν λόγω μέτρο διασφάλισης. Παρόμοιοι κανόνες θεσπίζονται σε άλλες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες που έχει συνάψει η Ένωση, συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών ή διμερών συμφωνιών. Η Ένωση θα πρέπει να λαμβάνει μέτρα επανεξισορρόπησης με αναστολή των παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων σε περιπτώσεις που η οικεία τρίτη χώρα δεν εφαρμόζει κατάλληλες και αναλογικές προσαρμογές. Τα μέτρα που λαμβάνει η Ένωση σε αυτές τις περιπτώσεις ασκούν πίεση για την εισαγωγή μέτρων βελτίωσης των εμπορικών συναλλαγών από την οικεία τρίτη χώρα, με στόχο την επιστροφή σε μια κατάσταση αμοιβαίου οφέλους.
(5)
Το άρθρο XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου 1994 (GATT 1994) και το σχετικό μνημόνιο συμφωνίας διέπουν την τροποποίηση ή την απόσυρση παραχωρήσεων που έχουν καθοριστεί στα δασμολογικά καθεστώτα μελών του ΠΟΕ. Τα μέλη του ΠΟΕ που πλήττονται από οποιαδήποτε τέτοια τροποποίηση δικαιούνται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να προβούν στην απόσυρση ουσιαστικά ισοδύναμων παραχωρήσεων. Η Ένωση θα πρέπει να λαμβάνει μέτρα επανεξισορρόπησης σε τέτοιες περιπτώσεις, εκτός εάν επιτευχθεί συμφωνία για αντισταθμιστικές προσαρμογές. Τα μέτρα που λαμβάνει η Ένωση θα πρέπει να ωθούν τις τρίτες χώρες να εφαρμόσουν μέτρα ενίσχυσης του εμπορίου.
(6)
Η Ένωση θα πρέπει να μπορεί να ασκεί τα δικαιώματά της στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων όταν κάποιος εμπορικός εταίρος δεν τηρεί τις δεσμεύσεις του δυνάμει της συμφωνίας του ΠΟΕ για τις δημόσιες συμβάσεις ή άλλων διεθνών εμπορικών συμφωνιών. Η συμφωνία του ΠΟΕ για τις δημόσιες συμβάσεις ορίζει ότι μια διαφορά στο πλαίσιο αυτής δεν καταλήγει στην αναστολή των παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο άλλης καλυπτόμενης συμφωνίας του ΠΟΕ. Η δράση της Ένωσης θα πρέπει να στοχεύει στη διατήρηση ουσιαστικά ισοδύναμου επιπέδου παραχωρήσεων, όπως ορίζονται στις σχετικές διεθνείς εμπορικές συμφωνίες.
(7)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν την εφαρμογή μέτρων εμπορικής πολιτικής στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων στην επικράτειά τους, αναλόγως των διοικητικών δομών και πρακτικών τους, με παράλληλο σεβασμό του δικαίου της Ένωσης.
(8)
Τα μέτρα εμπορικής πολιτικής που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να επιλέγονται και να σχεδιάζονται με βάση αντικειμενικά κριτήρια, μεταξύ των οποίων την αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά την άσκηση πίεσης σε τρίτες χώρες για τη συμμόρφωση με τους διεθνείς εμπορικούς κανόνες· τη δυνατότητά τους να ανακουφίσουν τους οικονομικούς φορείς εντός της Ένωσης που πλήττονται από τα μέτρα της τρίτης χώρας και την ελαχιστοποίηση του αρνητικού αντικτύπου για την Ένωση, μεταξύ άλλων όσον αφορά σημαντικές πρώτες ύλες.
(9)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επικεντρώνεται στα μέτρα εκείνα στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των οποίων η Ένωση διαθέτει εμπειρία. Η δυνατότητα να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής του ώστε να προβλέπει τη λήψη μέτρων στον τομέα των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και πρόσθετων μέτρων όσον αφορά τις υπηρεσίες θα πρέπει να αξιολογηθεί όταν επανεξετασθεί η λειτουργία του παρόντος κανονισμού, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των ιδιαιτεροτήτων του κάθε τομέα.
(10)
Κατά την επιβολή των δικαιωμάτων της Ένωσης, η καταγωγή ενός αγαθού θα πρέπει να καθορίζεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου (2). Κατά την επιβολή των δικαιωμάτων της Ένωσης ύστερα από επίλυση διαφοράς στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, η καταγωγή μιας υπηρεσίας θα πρέπει να καθορίζεται με βάση την καταγωγή του φυσικού ή νομικού προσώπου που την παρέχει. Οι αναθέτουσες αρχές ή οντότητες θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα συνήθη μέτρα και να επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια όταν αξιολογούν τα στοιχεία και τις εγγυήσεις που παρέχουν οι υποψήφιοι όσον αφορά την καταγωγή αγαθών και υπηρεσιών.
(11)
Η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει το πεδίο εφαρμογής, τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του παρόντος κανονισμού, περιλαμβανομένων ενδεχόμενων μέτρων στον τομέα των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και πρόσθετων μέτρων όσον αφορά τις υπηρεσίες, το αργότερο τρία έτη από τη θέση του σε εφαρμογή ή όχι περισσότερο από πέντε έτη από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του, αναλόγως ποιο γεγονός προηγείται. Η Επιτροπή θα πρέπει να διαβιβάσει την εκτίμησή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Μετά την επανεξέταση μπορεί να υποβληθούν νομοθετικές προτάσεις.
(12)
Έχει σημασία να διασφαλισθούν αποτελεσματική επικοινωνία και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ Επιτροπής, αφενός, και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, αφετέρου, ιδίως όσον αφορά διαφορές στο πλαίσιο διεθνών εμπορικών συμφωνιών οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν στη λήψη μέτρων δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
(13)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3286/64 του Συμβουλίου (3) θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να παραπέμπει στον παρόντα κανονισμό όσον αφορά την εφαρμογή μέτρων εμπορικής πολιτικής.
(14)
Για να εξασφαλισθούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4).
(15)
Λόγω της ιδιαίτερης πολυπλοκότητας που χαρακτηρίζει την εξέταση του πολλαπλού αντικτύπου των μέτρων εμπορικής πολιτικής που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού και για να διευκολυνθεί επαρκώς μια ευρύτερη δυνατή υποστήριξη, η Επιτροπή δεν θα πρέπει να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις όταν κατ’ εξαίρεση η επιτροπή που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό δεν διατυπώνει γνώμη σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής πράξης που έχει υποβάλει η Επιτροπή.
(16)
Για να διασφαλίζονται τα συμφέροντα της Ένωσης, η Επιτροπή θα πρέπει να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις άμεσης εφαρμογής, εάν αυτό επιβάλλουν επιτακτικοί λόγοι επείγουσας ανάγκης, σε δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις που συνδέονται με την ανάγκη προσαρμογής των μέτρων εμπορικής πολιτικής στη συμπεριφορά της οικείας τρίτης χώρας.
(17)
Ο παρών κανονισμός δεν θίγει την ενδεχόμενη λήψη μέτρων εμπορικής πολιτικής βάσει άλλων πράξεων της Ένωσης ή της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τηρουμένων των εφαρμοστέων διατάξεων των διεθνών εμπορικών συμφωνιών για την αναστολή ή ανάκληση παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει κανόνες και διαδικασίες που διασφαλίζουν την αποτελεσματική και έγκαιρη άσκηση των δικαιωμάτων της Ένωσης να αναστέλλει ή να ανακαλεί παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις βάσει διεθνών εμπορικών συμφωνιών, με σκοπό:
α)
να αντιδρά σε παραβιάσεις των διεθνών εμπορικών κανόνων εκ μέρους τρίτων χωρών οι οποίες θίγουν τα συμφέροντα της Ένωσης, για να βρεθεί μια ικανοποιητική λύση που να επιτρέψει να έχουν και πάλι οφέλη οι οικονομικοί φορείς της Ένωσης·
β)
να επανεξισορροπεί παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις που έχει αναλάβει στις εμπορικές σχέσεις με τρίτες χώρες στην περίπτωση που, κατά τρόπο θίγοντα τα συμφέροντα της Ένωσης, μεταβάλλεται το καθεστώς που παρέχεται σε αγαθά από την Ένωση.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «χώρα»: οποιοδήποτε κράτος ή χωριστό τελωνειακό έδαφος·
β) «παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις»: δασμολογικές παραχωρήσεις ή άλλα οφέλη τα οποία η Ένωση έχει δεσμευθεί να εφαρμόζει στις εμπορικές της συναλλαγές με τρίτες χώρες βάσει διεθνών εμπορικών συμφωνιών στις οποίες είναι συμβαλλόμενο μέρος·
γ) «επίπεδο ολικής ή μερικής αναίρεσης»: ο βαθμός στον οποίο θίγονται τα οφέλη της Ένωσης στο πλαίσιο μιας διεθνούς εμπορικής συμφωνίας. Εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στη σχετική συμφωνία, η ολική ή μερική αναίρεση περιλαμβάνει κάθε αρνητικό οικονομικό αντίκτυπο που απορρέει από μέτρο της τρίτης χώρας·
δ) «υποχρεωτική τιμολογιακή ποινική κύρωση»: η υποχρέωση των αναθετουσών αρχών ή οντοτήτων που διενεργούν διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων να αυξάνουν, υπό την επιφύλαξη ορισμένων εξαιρέσεων, την τιμή των υπηρεσιών και/ή των αγαθών καταγωγής ορισμένων τρίτων χωρών που έχουν προσφερθεί σε διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων.
Άρθρο 3
Πεδίο εφαρμογής
Ο παρών κανονισμός ισχύει:
α)
ύστερα από την εκδίκαση εμπορικών διαφορών στο πλαίσιο του μνημονίου συμφωνίας του ΠΟΕ για κανόνες και διαδικασίες επίλυσης διαφορών (μνημόνιο για την επίλυση διαφορών του ΠΟΕ), αν η Ένωση έχει εξουσιοδοτηθεί να αναστείλει τις παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις που έχει αναλάβει βάσει πολυμερών και πλειομερών συμφωνιών που καλύπτονται από το μνημόνιο για την επίλυση διαφορών του ΠΟΕ·
β)
ύστερα από την εκδίκαση εμπορικών διαφορών στο πλαίσιο διεθνών εμπορικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών ή διμερών συμφωνιών, αν η Ένωση έχει το δικαίωμα να αναστέλλει τις παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις που έχει αναλάβει βάσει των εν λόγω συμφωνιών·
γ)
για την επανεξισορρόπηση των παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων, στην οποία μπορεί να δίνει δικαίωμα η εφαρμογή ενός μέτρου διασφάλισης από τρίτη χώρα σύμφωνα είτε με το άρθρο 8 της συμφωνίας του ΠΟΕ για τα μέτρα διασφάλισης είτε με τις διατάξεις σχετικά με τα μέτρα διασφάλισης που προβλέπονται σε άλλες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών ή διμερών συμφωνιών·
δ)
στις περιπτώσεις τροποποίησης των παραχωρήσεων από μέλος του ΠΟΕ βάσει του άρθρου XXVIII της GATT 1994, εφόσον δεν έχουν συμφωνηθεί αντισταθμιστικές προσαρμογές.
Άρθρο 4
Άσκηση των δικαιωμάτων της Ένωσης
1. Εάν απαιτείται δράση για τη διαφύλαξη των συμφερόντων της Ένωσης στις περιπτώσεις του άρθρου 3, η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των κατάλληλων μέτρων εμπορικής πολιτικής. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 8 παράγραφος 2.
2. Οι εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
εάν παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις αναστέλλονται ύστερα από εκδίκαση μιας εμπορικής διαφοράς στο πλαίσιο του μνημονίου συμφωνίας για την επίλυση διαφορών του ΠΟΕ, το επίπεδό τους δεν υπερβαίνει το επίπεδο που επιτρέπεται από το όργανο επίλυσης διαφορών του ΠΟΕ·
β)
εάν παραχωρήσεις ή άλλες υποχρεώσεις αναστέλλονται ύστερα από εξάντληση διεθνούς διαδικασίας επίλυσης διαφορών βάσει άλλων διεθνών εμπορικών συμφωνιών, περιλαμβανομένων των διμερών ή περιφερειακών, το επίπεδό τους δεν υπερβαίνει το επίπεδο της ολικής ή μερικής αναίρεσης που προκύπτει από το αμφισβητούμενο μέτρο της οικείας τρίτης χώρας, όπως έχει οριστεί από την Επιτροπή ή μέσω προσφυγής σε διαιτησία, ανάλογα με την περίπτωση·
γ)
στην περίπτωση επανεξισορρόπησης παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων βάσει διατάξεων που αφορούν τις διασφαλίσεις και προβλέπονται σε διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, η δράση της Ένωσης είναι ουσιαστικά ισοδύναμη με το επίπεδο των παραχωρήσεων ή των άλλων υποχρεώσεων που επηρεάζονται από το μέτρο διασφάλισης, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας του ΠΟΕ για τα μέτρα διασφάλισης ή των διατάξεων για τα μέτρα διασφάλισης που προβλέπονται σε άλλες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, περιλαμβανομένων των διμερών ή περιφερειακών, δυνάμει των οποίων εφαρμόζεται το μέτρο διασφάλισης·
δ)
οι παραχωρήσεις που αποσύρονται στο πλαίσιο εμπορικών συναλλαγών με τρίτη χώρα σε σχέση με το άρθρο XXVIII της GATT 1994 και το συναφές μνημόνιο συμφωνίας (5) είναι ουσιαστικά ισοδύναμες με τις παραχωρήσεις που έχει τροποποιήσει ή αποσύρει η εν λόγω τρίτη χώρα, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο XXVIII της GATT 1994 και στο συναφές μνημόνιο συμφωνίας.
3. Τα μέτρα εμπορικής πολιτικής που αναφέρονται στην παράγραφο 1 καθορίζονται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων και προς το γενικό συμφέρον της Ένωσης:
α)
αποτελεσματικότητα των μέτρων για την άσκηση πίεσης με σκοπό τη συμμόρφωση των τρίτων χωρών με τους διεθνείς εμπορικούς κανόνες·
β)
δυνατότητα των μέτρων να ανακουφίσουν τους οικονομικούς φορείς της Ένωσης που πλήττονται από τα μέτρα της τρίτης χώρας·
γ)
ύπαρξη εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού των σχετικών αγαθών ή υπηρεσιών, ώστε να αποφευχθεί ή να ελαχιστοποιηθεί ο αρνητικός αντίκτυπος στους κατάντη κλάδους παραγωγής, τις αναθέτουσες αρχές ή οντότητες ή τους τελικούς καταναλωτές της Ένωσης·
δ)
εφαρμογή των μέτρων χωρίς δυσανάλογη διοικητική πολυπλοκότητα και κόστος·
ε)
οποιαδήποτε ειδικά κριτήρια που είναι δυνατόν να καθορίζονται σε διεθνείς εμπορικές συμφωνίες σε σχέση με τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3.
Άρθρο 5
Μέτρα εμπορικής πολιτικής
1. Με την επιφύλαξη κάθε διεθνούς συμφωνίας στην οποία η Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος, τα μέτρα εμπορικής πολιτικής τα οποία είναι δυνατόν να εφαρμόζονται μέσω εκτελεστικής πράξης βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1 είναι τα εξής:
α)
αναστολή των δασμολογικών παραχωρήσεων και επιβολή νέων ή αυξημένων τελωνειακών δασμών, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης των τελωνειακών δασμών στο επίπεδο του μάλλον ευνοούμενου κράτους ή επιβολή τελωνειακών δασμών πέραν του επιπέδου του μάλλον ευνοούμενου κράτους ή εισαγωγή επιπλέον επιβαρύνσεων στις εισαγωγές ή εξαγωγές αγαθών·
β)
καθιέρωση ή αύξηση των ποσοτικών περιορισμών στις εισαγωγές ή τις εξαγωγές, εφόσον εφαρμόζονται μέσω ποσοστώσεων, αδειών εισαγωγής ή εξαγωγής ή άλλων μέτρων·
γ)
αναστολή παραχωρήσεων όσον αφορά αγαθά, υπηρεσίες ή προμηθευτές στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, μέσω:
i)
αποκλεισμού από τις δημόσιες συμβάσεις προμηθευτών αγαθών ή υπηρεσιών που έχουν ως έδρα και βάση της δραστηριότητάς τους την οικεία τρίτη χώρα και/ή προσφορών των οποίων η συνολική αξία αποτελείται κατά περισσότερο από 50 % από αγαθά ή υπηρεσίες που προέρχονται από την οικεία τρίτη χώρα, και/ή
ii)
επιβολής υποχρεωτικής τιμολογιακής κύρωσης στις προσφορές προμηθευτών αγαθών ή υπηρεσιών που έχουν ως έδρα και βάση της δραστηριότητάς τους την οικεία τρίτη χώρα και/ή στο τμήμα της προσφοράς που αποτελείται από εμπορεύματα ή υπηρεσίες που κατάγονται από την οικεία τρίτη χώρα.
2. Τα μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 στοιχείο γ):
α)
περιλαμβάνουν κατώτατα όρια, σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά των σχετικών αγαθών ή υπηρεσιών, άνω των οποίων πρέπει να εφαρμόζονται ο αποκλεισμός και/ή η υποχρεωτική τιμολογιακή κύρωση, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων της αντίστοιχης εμπορικής συμφωνίας και του επιπέδου της ολικής ή μερικής αναίρεσης·
β)
καθορίζουν τους τομείς ή τις κατηγορίες αγαθών ή υπηρεσιών στα οποία έχουν εφαρμογή καθώς και οποιεσδήποτε εφαρμοστέες εξαιρέσεις·
γ)
καθορίζουν τις αναθέτουσες αρχές ή οντότητες ή τις κατηγορίες αναθετουσών αρχών ή οντοτήτων, όπως περιλαμβάνονται στους καταλόγους των κρατών μελών, των οποίων καλύπτεται η ανάθεση συμβάσεων. Ως βάση για τον καθορισμό αυτό, κάθε κράτος μέλος υποβάλλει κατάλογο των κατάλληλων αναθετουσών αρχών ή οντοτήτων ή κατηγοριών αναθετουσών αρχών ή οντοτήτων. Τα μέτρα διασφαλίζουν ότι επιτυγχάνονται κατάλληλο επίπεδο αναστολής των παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων και δίκαιη κατανομή μεταξύ των κρατών μελών.
Άρθρο 6
Κανόνες καταγωγής
1. Η καταγωγή των αγαθών καθορίζεται βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92.
2. Η καταγωγή μιας υπηρεσίας καθορίζεται με βάση την καταγωγή του φυσικού ή νομικού προσώπου που την παρέχει. Η καταγωγή του παρόχου υπηρεσιών λογίζεται ότι είναι:
α)
στην περίπτωση φυσικού προσώπου, η χώρα της οποίας είναι υπήκοος ή στην οποία έχει δικαίωμα μόνιμης διαμονής·
β)
στην περίπτωση νομικού προσώπου, οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:
i)
εάν η υπηρεσία παρέχεται με άλλον τρόπο και όχι μέσω της εμπορικής παρουσίας στο εσωτερικό της Ένωσης, η χώρα όπου το νομικό πρόσωπο έχει συσταθεί ή κατ’ άλλον τρόπο οργανωθεί δυνάμει της νομοθεσίας της εν λόγω χώρας και στην επικράτεια της οποίας το νομικό πρόσωπο έχει ασκήσει ουσιαστικές επιχειρηματικές δραστηριότητες,
ii)
εάν η υπηρεσία παρέχεται μέσω εμπορικής παρουσίας στο εσωτερικό της Ένωσης, το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένο το νομικό πρόσωπο και στην επικράτεια του οποίου έχει ασκήσει ουσιαστικές επιχειρηματικές δραστηριότητες που έχουν άμεση και πραγματική σχέση με την οικονομία του οικείου κράτους μέλους.
Για τους σκοπούς του σημείου ii) του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου, εάν το νομικό πρόσωπο που παρέχει την υπηρεσία δεν έχει ασκήσει ουσιαστικές επιχειρηματικές δραστηριότητες που έχουν άμεση και πραγματική σχέση με την οικονομία του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένο, η καταγωγή του εν λόγω νομικού προσώπου θεωρείται ότι είναι η καταγωγή των φυσικών ή νομικών προσώπων στα οποία ανήκει το νομικό πρόσωπο ή τα οποία το ελέγχουν.
Το νομικό πρόσωπο το οποίο παρέχει την υπηρεσία θεωρείται ότι «ανήκει» σε πρόσωπα μιας δεδομένης χώρας εάν πάνω από το 50 % του μετοχικού κεφαλαίου του ανήκει κατά πλήρη κυριότητα σε πρόσωπα της εν λόγω χώρας και «ελέγχεται» από πρόσωπα μιας δεδομένης χώρας, εάν τα πρόσωπα αυτά έχουν το δικαίωμα να ορίζουν την πλειοψηφία των διευθυντών του ή να κατευθύνουν νομικά τις ενέργειές του με άλλον τρόπο.
Άρθρο 7
Αναστολή, τροποποίηση και ανάκληση των μέτρων
1. Όταν, ύστερα από την έκδοση εκτελεστικής πράξης σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1, η οικεία τρίτη χώρα παρέχει κατάλληλη και αναλογική αντιστάθμιση στην Ένωση στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β), η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει την εφαρμογή της εκτελεστικής πράξης για τη διάρκεια της περιόδου αντιστάθμισης. Η αναστολή αποφασίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 8 παράγραφος 2.
2. Η Επιτροπή ανακαλεί εκτελεστική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
όταν συμμορφωθεί η τρίτη χώρα της οποίας τα μέτρα διαπιστώθηκε ότι παραβιάζουν τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου σε διαδικασίες επίλυσης διαφοράς ή όταν επιτευχθεί διαφορετικά μια αμοιβαία ικανοποιητική λύση·
β)
στις περιπτώσεις επανεξισορρόπησης των παραχωρήσεων ή των άλλων υποχρεώσεων ύστερα από τη λήψη μέτρου διασφάλισης εκ μέρους της τρίτης χώρας, όταν αποσυρθεί ή λήξει το μέτρο διασφάλισης ή όταν η οικεία τρίτη χώρα παραχωρήσει κατάλληλη και αναλογική αντιστάθμιση στην Ένωση ύστερα από την έκδοση της εκτελεστικής πράξης βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1·
γ)
στις περιπτώσεις τροποποίησης παραχωρήσεων από μέλος του ΠΟΕ βάσει του άρθρου XXVIII της GATT του 1994, όταν μια τρίτη χώρα παραχωρήσει κατάλληλη και αναλογική αντιστάθμιση στην Ένωση ύστερα από την έκδοση εκτελεστικής πράξης βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1.
Η ανάκληση που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο αποφασίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 8 παράγραφος 2.
3. Εάν είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα εμπορικής πολιτικής που λαμβάνονται βάσει του παρόντος κανονισμού, λαμβανομένων υπόψη των όρων και των κριτηρίων που ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 2 και 3, η Επιτροπή μπορεί να εισαγάγει τις κατάλληλες τροποποιήσεις σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 8 παράγραφος 2.
4. Για δεόντως δικαιολογημένους επιτακτικούς λόγους επείγουσας ανάγκης που σχετίζονται με την περάτωση ή την τροποποίηση του μέτρου της οικείας τρίτης χώρας, η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις άμεσης εφαρμογής για την αναστολή, την τροποποίηση ή την ανάκληση των εκτελεστικών πράξεων που εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1, όπως προβλέπεται στο παρόν άρθρο, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 3.
Άρθρο 8
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που έχει συσταθεί δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Όταν η επιτροπή του κανονισμού δεν διατυπώνει γνώμη, η Επιτροπή δεν εγκρίνει το σχέδιο εκτελεστικής πράξης και εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 σε συνδυασμό με το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού.
Άρθρο 9
Συλλογή πληροφοριών
1. Η Επιτροπή αναζητεί πληροφορίες και απόψεις σχετικά με τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης σε συγκεκριμένα αγαθά ή υπηρεσίες ή σε συγκεκριμένους τομείς, κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, μέσω ανακοίνωσης που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλα κατάλληλα δημόσια μέσα επικοινωνίας, με μνεία της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να υποβληθούν οι σχετικές συμβολές. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της τις υποβαλλόμενες συμβολές.
2. Οι πληροφορίες που λαμβάνονται κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού χρησιμοποιούνται μόνον για τους σκοπούς για τους οποίους ζητήθηκαν.
3. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ή οι αντίστοιχοι υπάλληλοί τους δεν επιτρέπεται να αποκαλύπτουν πληροφορίες εμπιστευτικού χαρακτήρα που έλαβαν κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού χωρίς τη ρητή άδεια του παρόχου των πληροφοριών αυτών.
4. Ο πάροχος των πληροφοριών μπορεί να ζητήσει τον χειρισμό των πληροφοριών που υποβάλλονται ως εμπιστευτικών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πληροφορίες συνοδεύονται από μη εμπιστευτική σύνοψη που τις παρουσιάζει σε γενικευμένη μορφή ή από παράθεση των λόγων για τους οποίους οι συγκεκριμένες πληροφορίες δεν μπορούν να συνοψισθούν.
5. Εάν προκύπτει ότι η αίτηση για εμπιστευτική μεταχείριση δεν είναι δικαιολογημένη και εάν ο πάροχος των πληροφοριών αυτών είναι απρόθυμος είτε να δημοσιοποιήσει τις πληροφορίες είτε να επιτρέψει τη δημοσιοποίησή τους σε γενικόλογη ή περιληπτική μορφή, οι εν λόγω πληροφορίες ενδέχεται να μη λαμβάνονται υπόψη.
6. Οι παράγραφοι 2 έως 5 δεν αποκλείουν τη δημοσιοποίηση γενικών πληροφοριών από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης και τις αρχές των κρατών μελών. Για κάθε τέτοια δημοσιοποίηση, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το νόμιμο συμφέρον των ενδιαφερόμενων μερών να μη διαρρεύσουν τα επιχειρηματικά τους απόρρητα.
Άρθρο 10
Επανεξέταση
1. Το αργότερο τρία έτη από την πρώτη περίπτωση έκδοσης εκτελεστικής πράξης ή όχι αργότερα από τις 18 Ιουλίου 2019, αναλόγως ποιο γεγονός προηγείται, η Επιτροπή επανεξετάζει το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, ιδίως όσον αφορά τα μέτρα εμπορικής πολιτικής που είναι δυνατόν να ληφθούν, καθώς και την εφαρμογή του, υποβάλλει δε έκθεση με τα πορίσματά του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, η Επιτροπή αναλαμβάνει επανεξέταση που αφορά ενδεχόμενα πρόσθετα μέτρα εμπορικής πολιτικής δυνάμει του παρόντος κανονισμού, για την αναστολή των παραχωρήσεων ή άλλων υποχρεώσεων στον τομέα των εμπορικών συναλλαγών με αντικείμενο υπηρεσίες. Η Επιτροπή εξετάζει μεταξύ άλλων:
α)
διεθνείς εξελίξεις όσον αφορά την αναστολή άλλων υποχρεώσεων δυνάμει της γενικής συμφωνίας για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών (GATS)·
β)
εξελίξεις στο εσωτερικό της Ένωσης όσον αφορά τη θέσπιση κοινών κανόνων στους τομείς των υπηρεσιών·
γ)
την αποτελεσματικότητα ενδεχόμενων πρόσθετων μέτρων εμπορικής πολιτικής ως τρόπου ενίσχυσης των δικαιωμάτων της Ένωσης δυνάμει διεθνών εμπορικών συμφωνιών·
δ)
διαθέσιμους μηχανισμούς για τη διασφάλιση της ομοιόμορφης και αποτελεσματικής εφαρμογής ενδεχόμενων πρόσθετων μέτρων εμπορικής πολιτικής για τις υπηρεσίες στην πράξη· και
ε)
επιπτώσεις για τους παρόχους υπηρεσιών που θα είναι παρόντες στην Ένωση όταν εκδοθούν οι εκτελεστικές πράξεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Η Επιτροπή διαβιβάζει την αρχική εκτίμησή της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το αργότερο έως τις 18 Ιουλίου 2017.
Άρθρο 11
Τροποποίηση άλλων πράξεων
Το άρθρο 13 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3286/94, αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«3. Στην περίπτωση που η Ένωση, αφού προηγουμένως έχει ενεργήσει σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 2, είναι υποχρεωμένη να λάβει απόφαση για τα μέτρα εμπορικής πολιτικής που πρέπει να θεσπιστούν δυνάμει του άρθρου 11 παράγραφος 2 στοιχείο γ) ή δυνάμει του άρθρου 12, αποφασίζει, χωρίς καθυστέρηση, σύμφωνα με το άρθρο 207 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, κατά περίπτωση, τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 654/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) ή τυχόν άλλες εφαρμοστέες διαδικασίες.
Άρθρο 12
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 15 Μαΐου 2014.