ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 9. dubna 2014
o režimu státní podpory SA.23257 (12/C) (ex NN 8/10, ex CP 157/07) provedeném Francií (mezioborová dohoda uzavřená v rámci Francouzského sdružení zhodnocení produktů a profesních odvětví v oblasti pěstování zeleniny a krajiny - Val'Hor)
(oznámeno pod číslem C(2014) 2223)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(2014/416/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské Unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedeným článkem, a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
V dopise ze dne 9. května 2007 obdržela Komise stížnost týkající se rozšíření mezioborové dohody uzavřené v rámci Francouzského sdružení pro zhodnocení zemědělských produktů a pro profesní odvětví v oblasti pěstování zeleniny a krajiny (dále jen „mezioborové sdružení Val'Hor“). Případ byl zaevidován pod č. CP 157/07. Dne 4. února 2010 bylo toto opatření zaevidováno pod č. NN 8/10 jakožto neoznámená státní podpora.
(2)
V rámci stížnosti CP 157/07 obdržela Komise od stěžovatele připomínky dne 26. října 2009 a 16. května 2011.
(3)
Útvary Komise dopisy z 13. července 2007, 10. prosince 2007, 26. června 2008, 22. února 2010, 16. prosince 2010 a 13. října 2011 požádaly francouzské orgány, aby poskytly doplňující informace o možné státní podpoře v odvětví pěstování zeleniny. Francie tyto informace zaslala dopisy ze 17. října 2007, 7. dubna 2008, 1. září 2008, 2. dubna 2010, 22. února 2011 a 15. listopadu 2011.
(4)
Komise se prostřednictvím rozhodnutí C(2011) 10053 ze dne 11. ledna 2012 rozhodla zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU.
(5)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (1). Komise vyzvala zúčastněné strany, aby předložily své připomínky k opatření.
(6)
Komise obdržela připomínky zúčastněných stran. Předala je Francii, a tím jí poskytla možnost, aby se k nim vyjádřila.
(7)
E-mailem ze dne 20. ledna 2012 předalo Stálé zastoupení Francie při Evropské unii Komisi dopis francouzských orgánů s žádostí o prodloužení lhůty pro podání připomínek k zahájení řízení o jeden měsíc. Faxem ze dne 26. ledna 2012 bylo uvedené žádosti o prodloužení vyhověno.
(8)
E-mailem ze dne 14. března 2012 předalo Stálé zastoupení Francie při Evropské unii Komisi připomínky francouzských orgánů k zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU.
(9)
E-mailem ze dne 10. července 2012 sdělilo Stálé zastoupení Francie při Evropské unii Komisi reakci francouzských orgánů na připomínky zúčastněných stran.
II. POPIS
PŘEDSTAVENÍ MEZIOBOROVÉ ORGANIZACE VAL'HOR
(10)
Francouzské sdružení pro zhodnocení zemědělských produktů a pro profesní odvětví v oblasti pěstování zeleniny a krajiny (Val'Hor) je uznanou mezioborovou organizací v rámci odvětví pěstování zeleniny ve Francii. Je uspořádána a funguje na základě pravidel daných články L. 631-1 a zemědělského zákoníku.
(11)
Sdružení Val'Hor bylo založeno v roce 1997 a orgány veřejné správy je ve smyslu článku L.632-1 francouzského zemědělského zákoníku dne 13. srpna 1998 uznaly jako mezioborové sdružení na vnitrostátní úrovni pro odvětví pěstování zeleniny a krajiny. Jeho stanovy byly schváleny na valné hromadě dne 25. března 2004.
(12)
Sdružení Val'Hor, jako jiné uznané mezioborové organizace, může uzavírat dohody a od všech členů oborů, které je tvoří, vybírat dobrovolné příspěvky na jejich financování. Plnění těchto dohod může být na základě meziresortního výnosu povinné (tzv. „rozšířené“ dohody) pro všechny subjekty působící v odvětví, členy či nečleny mezioborového sdružení Val'Hor za podmínek stanovených francouzským zemědělským zákoníkem. Zemědělský zákoník povoluje rozšíření dohod, pouze pokud tyto dohody mají za cíl „společný zájem“ založený na opatřeních „v souladu s obecným zájmem a slučitelných s pravidly společné zemědělské politiky“ (viz článek L.632-3 zemědělského zákoníku).
(13)
Sdružení Val'Hor přijalo dne 12. listopadu 2004 mezioborovou dohodu o financování, jež byla pozměněna dodatkem č. 1 ze dne 14. září 2006. Článek II uvedené dohody stanoví, že každý člen, ať fyzická či právnická osoba, oboru, jenž je v mezioborové organizaci Val'Hor zastoupen, platí roční příspěvek.
(14)
Mezioborová dohoda o financování uzavřená v rámci Val'Hor byla poprvé prodloužena o jeden rok na základě výnosu Ministerstva zemědělství, výživy, rybolovu a rozvoje venkova dne 12. dubna 2005, jenž byl zveřejněn v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 12. května 2005. Podruhé byla prodloužena o jeden rok výnosem ze dne 16. listopadu 2006, jenž byl zveřejněn v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 8. prosince 2006.
(15)
Výnosem ze dne 31. března 2008 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 11. dubna 2008 byla platnost mezioborové dohody ze dne 21. února 2008 prodloužena na období od 1. července 2007 do 30. června 2008 pro všechny členy oborů, jež sdružení tvoří. Výnosem ze dne 16. září 2008 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 25. září 2008 byla platnost mezioborové dohody ze dne 22. července 2008 prodloužena do 30. června 2010. Výnosem ze dne 27. května 2010 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 8. června 2010 byla platnost mezioborové dohody ze dne 22. července 2008 prodloužena na hospodářský rok od 1. července 2010 do 30. června 2011. Výnosem ze dne 3. října 2011 zveřejněným v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 15. října 2011 byla platnost mezioborové dohody ze dne 12. září 2011 prodloužena do 30. června 2014.
(16)
Podle informací, jež francouzské orgány předložily dne 17. října 2007, závazný dobrovolný příspěvek pro podniky v odvětví okrasných rostlin pocházejících z pěstování zeleniny a z ovocných školek a z odvětví krajiny měl umožnit realizaci opatření a prostředků, jež jsou nezbytné ke společné propagaci pěstování zeleniny, květin a propagaci krajiny, jejich produktů a pracovních dovedností, a to na domácích i zahraničních trzích; znalost nabídky, poptávky a mechanismů trhu; zlepšování fungování, kontroly a transparentnosti trhu; jakost produktů; organizace a zlepšování postupů a mezioborové vztahy v odvětví; realizace školicích programů, aplikovaného výzkumu, testování a vývoje; a fungování sdružení.
ÚLOHA STÁTU
(17)
Francouzský stát výnosem ze dne 13. srpna 1998 uznal ve smyslu článku L.632-1 francouzského zemědělského zákoníku sdružení Val'Hor jako mezioborovou organizaci.
(18)
Fungování, úkoly a složení sdružení se řídí stanovami. Aby mohlo být toto mezioborové sdružení uznáno, musely příslušné orgány ověřit, aby byla splněna různá kritéria, zejména že stanovy jsou v souladu se zákonem (článek L.632-1 zemědělského zákoníku), aby příslušné organizace, jež tvoří sdružení Val'Hor, byly reprezentativní a aby se podřídily cílům na vnitrostátní úrovni i na úrovni Společenství. Jeho existence, úkoly a fungování se řídí články L.631-1 a zemědělským zákoníkem.
(19)
Podle francouzských orgánů byly až do roku 2007 závazné dobrovolné příspěvky od členů z oborů tvořících sdružení Val'Hor jedinými zdroji mezioborové organizace. Ačkoli je sdružení Val'Hor právnickou osobou podle soukromého práva a jeho financování je zajištěno příspěvky z příslušného odvětví, je nezbytné, aby do fungování systému závazných dobrovolných příspěvků zasáhl stát. Aby byly dobrovolné příspěvky v rámci všech mezioborových organizací závazné, je tak nezbytné vydat vyhlášku nebo ministerský výnos.
(20)
Se sdružením Val'Hor lze vést konzultace ohledně směrů a opatření politik, které se ho v rámci odvětví týkají (článek L. 632-2-1 zemědělského zákoníku)
VNITROSTÁTNÍ PRÁVNÍ ZÁKLAD
(21)
Zemědělský zákoník, kniha šest, hlava III (články L. 631-1 až L. 632-13). Mezirezortní výnosy týkající se prodloužení platnosti mezioborových dohod (viz body 13-14), mezioborové dohody (viz body 10-12).
OPATŘENÍ
(22)
Výnos ze závazných dobrovolných příspěvků se využívá na opatření ve prospěch odvětví pěstování zeleniny, jež lze zařadit do těchto tří kategorií: opatření na propagaci, opatření na výzkum a vývoj a opatření na technickou pomoc.
(23)
Francouzské orgány tvrdí, že finanční prostředky nejsou nikdy určeny na výdaje podniků, ať jsou z jakéhokoli profesního odvětví, ale že se jedná pouze o činnosti kolektivní povahy.
III. DŮVODY ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
(24)
Komise zahájila řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU, protože měla za to, že vybírané příspěvky představují parafiskální poplatky, tzn. veřejné zdroje, a že činnosti mezioborových organizací by měl vykonávat stát. Tuto domněnku opírala zejména o svůj výklad rozsudku„Pearle“ (2) a měla za to, že opatření nesplňuje všechny podmínky, jež v této věci uložil Soudní dvůr, zejména protože příspěvky lze přijmout až po schválení vládou v podobě uznání mezioborové organizace a protože aby příspěvky byly účinné (3), vyžadují akt orgánu veřejné moci (mezirezortní vyhlášku).
IV. PŘIPOMÍNKY FRANCOUZSKÝCH ORGÁNŮ K ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO ŘÍZENÍ
(25)
Francouzské orgány v dopise zaslaném emailem dne 14. března 2012 vyjádřily nesouhlas se stanoviskem Evropské komise, která měla za to, že činnosti, jež díky příjmům ze závazných dobrovolných příspěvků provádělo sdružení Val'Hor, měl ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU vykonávat stát a měly být financovány ze státních zdrojů.
(26)
Podle francouzských orgánů opatření, jež provedla tato mezioborová organizace, odpovídají požadavkům podle rozsudku ve věci Pearle, a nepředstavují tedy státní podporu. Sdružení Val'Hor je totiž právnickou osobou podle soukromého práva, jež se řídí zákonem ze dne 1. července 1901 týkajícím se smlouvy o sdružování. Bylo založeno ze svobodné vůle dne 28. května 1997 z podnětu organizací, jež mají v oblasti produkce, prodeje a využití okrasných rostlin v rámci odvětví pěstování zeleniny a krajiny významné postavení. Na základě článku L. 632-1 zemědělského zákoníku bylo uznáno výnosem ze dne 13. srpna 1998, jenž byl zveřejněn v Úředním věstníku Francouzské republiky dne 3. září 1998. Správní orgán si před uznáním ověřil, že oborové organizace zakládající sdružení Val'hor jsou reprezentativní a že cílem mezioborového sdružení je provádět kolektivní opatření v hospodářském zájmu soukromých podniků v daném odvětví.
(27)
Francouzské orgány dodaly, že podle článků L. 632-3 a L. 632-6 zemědělského zákoníku se mohou mezioborové dohody uzavřené sdružením Val'hor jednomyslným hlasováním oborových organizací, které je tvoří, stát povinnými pro všechny subjekty v odvětví, jež jsou financovány ze závazných dobrovolných příspěvků, pokud jsou v dohodách stanoveny společné činnosti nebo činnosti ve společném zájmu. Správní orgán pouze ověří soulad dohody s vnitrostátními a unijními právními předpisy a zkontroluje, že se příjmy z vybraných závazných dobrovolných příspěvků pravidelně financují činnosti, jež sama mezioborová organizace definuje jako činnosti ve prospěch celého odvětví. Správní orgán tak nijak nezasahuje do složení, uspořádání a způsobu fungování sdružení Val'Hor. Je tedy zcela na sdružení, jaké určí mezioborové činnosti, jež chce vykonávat.
(28)
Francouzské orgány tedy dospěly k závěru, že mezioborové činnosti, jež sdružení Val'Hor vykonává, nejsou nástrojem pro provádění státní politiky, neboť stát nemá nikdy pravomoc směrovat využití závazných dobrovolných příspěvků k financování těchto činností.
(29)
Pokud jde o postoj Komise k opatření, v němž závazné dobrovolné příspěvky a využívání z nich plynoucích příjmů znamenají diskriminaci vyvážených či dovážených produktů, a k otázce, zda tento způsob financování nemůže narušit hospodářskou soutěž mezi členskými státy, francouzské orgány upozornily, že jelikož základ příspěvků, o nichž rozhodlo mezioborové sdružení Val'Hor, závisí pouze na ploše zařízení nebo počtu jeho zaměstnanců, nevybírají se závazné dobrovolné příspěvky na základě dovezených či vyvezených produktů. Financování mezioborových opatření ze závazných dobrovolných příspěvků tedy nezapřičiňuje diskriminaci mezi domácími produkty a produkty dovezenými či vyvezenými a nijak neohrožuje hospodářskou soutěž.
(30)
Francouzské orgány rovněž připomínají, že jelikož v každém případě se závazné dobrovolné příspěvky nevybírají podle dovezených produktů, mají za to, že opatření, jež jsou z nich financována, spadají do působnosti rozhodnutí Evropské komise C(2008) 7846 ze dne 10. prosince 2008, jímž Komise připouští slučitelnost oznámeného režimu podpory s vnitřním trhem.
V. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN K ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(31)
Dne 4. dubna 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od jedné ze zúčastněných třetích stran.
(32)
V těchto připomínkách zúčastněná strana poukazuje na zavedení systémů, v nichž je mezioborové sdružení Val'Hor pravděpodobně tvůrcem, normotvůrcem a příjemcem finančních příspěvků. Uvedené pochybnosti vzešly z obeznámení se se stanovami mezioborového sdružení, jimiž jsou zástupci odborů vázáni, neboť omezují přístup do mezioborové organizace pouze zástupcům malého počtu podniků určité velikosti.
(33)
Dne 5. dubna 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od druhé zúčastněné třetí strany.
(34)
V těchto připomínkách se zúčastněná strana plně ztotožňuje s analýzou Komise, pokud jde o vyhodnocení závazných dobrovolných příspěvků a domnívá se, že jsou v rozporu s článkem 110 SFEU. Zúčastněná strana upozorňuje Komisi na zcela nezákonnou povahu závazných dobrovolných příspěvků a na úlohu vnitrostátních soudních orgánů, pokud jde o sankce za tuto nezákonnou situaci, jež by měla být vyjádřena v podobě uznání práva na plnou náhradu uhrazených závazných dobrovolných příspěvků.
(35)
Dne 6. dubna 2012 Komise obdržela připomínky k zahájení řízení od třetí zúčastněné třetí strany.
(36)
V těchto připomínkách třetí strana vyjadřuje nesouhlas s analýzou Komise, jež se domnívá, že činnosti vykonávané sdružením Val'Hor příslušejí státu a že by tyto zdroje měly být považovány za státní zdroje, neboť stát provádí pouze kontrolu souladu se zákonem, a nikoli politiky, již mezioborová organizace vede.
(37)
Dopisem ze dne 10. července 2012 se francouzské orgány vyjádřily k připomínkám zúčastněných třetích stran a dospěly k závěru, že jimi zaslaná vyjádření nijak nezpochybňují připomínky, jež francouzské orgány zaslaly Komisi.
VI. HODNOCENÍ
(38)
Úvodem Komise podotýká, že část předmětných opatření na propagaci pěstování zeleniny byla financována z dotací od organizace France-Agrimer (dále jen „FAM“) v rámci režimů podpory, jež byly oznámeny Komisi pod čísly N 671/07 a XA 220/07 (druhé číslo odpovídá vyňaté podpoře). Tímto rozhodnutím není dotčeno již učiněné hodnocení povahy státní podpory spojené s uvedenými dotacemi. Analogicky se toto rozhodnutí nevyjadřuje k povaze podpory danému odvětví týkající se případných dotací, jež nebyly určeny na konkrétní opatření, avšak byly uhrazeny do rozpočtu mezioborového sdružení Val'Hor.
(39)
Komise se tedy poté omezí na posouzení, zda financování předmětných opatření ze závazných dobrovolných příspěvků představuje státní podporu.
VI.1 Existence podpory
(40)
Ustanovení čl. 107 odst. 1 SFEU říká, že „podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem“.
(41)
Aby tedy bylo možné posuzovaná opatření považovat za státní podporu, musí je provádět stát a musejí být financovány ze státních zdrojů.
(42)
Pokud jde o systém mezioborových organizací a povahu závazných dobrovolných příspěvků, aby byla Komise schopna určit, zda mohou příspěvky představovat státní zdroje, posoudila předmětné opatření kromě jiného na základě rozsudku Soudního dvora ze dne 30. května 2013 ve věci „Doux élevages“, C-677/11.
Řešení přijaté Soudním dvorem v rozsudku „Doux Elevages“
(43)
Soudní dvůr ve věci „Doux élevages“ odpověděl na předběžnou otázku týkající se výkladu čl. 107 odst. 1 SFEU, a zejména pojmu „státní zdroje“ v případech dobrovolných příspěvků, jež byly učiněny závaznými.
(44)
Soudní dvůr vynesl rozsudek a dospěl v něm k závěru, že rozhodnutí vnitrostátního orgánu, kterým rozšiřuje na všechny obory zemědělského odvětví dohodu, která jakožto mezioborová dohoda představující věc v hlavním řízení, ustanovuje příspěvek v rámci mezioborové organizace, jež je uznána vnitrostátním orgánem, a činí jej tak povinným s cílem umožnit provádění opatření týkajících se komunikace, propagace, vnějších vztahů, zajištění jakosti, výzkumu a ochrany zájmů příslušného odvětví nepředstavuje prvek státní podpory.
(45)
Soudní dvůr měl ve svém rozsudku za to, že předmětné příspěvky jsou od soukromých hospodářských subjektů, které vykonávají činnost na daných trzích, což znamená, že tento mechanismus nezahrnuje žádný přímý či nepřímý převod státních zdrojů. Fondy vytvořené na základě odvodů neprocházejí státním rozpočtem či skrze jiný veřejný subjekt a stát se z jakéhokoli důvodu nevzdává žádných prostředků (jako jsou daně, poplatky, příspěvky či jiné prostředky), které by podle vnitrostátních právních předpisů měly být odváděny do státního rozpočtu.
(46)
Podle Soudního dvora si tyto příspěvky zachovávají svůj soukromý charakter po celou dobu své existence a vnitrostátní orgány nemohou tyto zdroje z příspěvků, jež jsou předmětem hlavního řízení, účinně využívat k podpoře některých podniků. Samy příslušné mezioborové organizace rozhodují o využití těchto zdrojů, jež jsou tedy v celém objemu určeny pro účely stanovené uvedenými organizacemi. Tyto zdroje rovněž nejsou pod neustálou veřejnou kontrolou a nejsou dostupné státním orgánům.
(47)
Pokud jde o případný vliv, který může mít stát na fungování mezioborové organizace prostřednictvím rozhodnutí rozšířit na všechny obory odvětví mezioborovou dohodu, zastává Soudní dvůr názor, že tím nemohou být změněna výše uvedená zjištění. Soudní dvůr totiž zdůraznil, že předmětné právní předpisy nedávají příslušnému orgánu pravomoc řídit nebo ovlivňovat správu fondů.
(48)
Kromě toho podle judikatury příslušných vnitrostátních soudních orgánů neopravňují ustanovení zemědělského zákoníku, jimiž se řídí rozšíření dohody, na jejímž základě se ustanovují příspěvky v rámci mezioborové organizace, orgány veřejné správy, aby uvedené příspěvky podrobovaly jiné kontrole, než je kontrola řádnosti a souladu se zákonem. Orgány veřejné správy konají pouze jako „nástroj“, aby se příspěvky ustavené mezioborovými organizacemi za účelem, jež si sami určí, staly závazné. Soudní dvůr navíc zdůraznil, že soukromé fondy využívané mezioborovými organizacemi se nestanou „veřejnými zdroji“ pouze proto, že jsou využívány společně s částkami případně pocházejícími z veřejného rozpočtu.
(49)
Soudní dvůr rovněž uvedl, že ani pravomoc státu uznat mezioborovou organizaci v souladu s článkem L.632.1 zemědělského zákoníku, ani pravomoc státu rozšířit v souladu s články L.632-3 a L.632-4 uvedeného zákoníku mezioborovou dohodu na všechny obory odvětví neumožňuje dospět k závěru, že opatření prováděná mezioborovými organizacemi by měl vykonávat stát.
(50)
Komise v rozhodnutí o zahájení řízení založila své hodnocení na tom, že se jedná o státní podporu, že se využívají státní zdroje a že daná opatření nemá vykonávat stát, výhradně na argumentech, které Soudní dvůr vyvrátil ve zmíněném rozsudku „Doux élevages“.
Použití judikatury „Doux Elevages“ v daném případě
(51)
V případě mezioborového sdružení Val'Hor: Stejně jako v případě jiných mezioborových organizací ve Francii musí být jeho existence, úkoly a fungování uznány státním orgánem. Jak vyplývá z informací francouzských orgánů, zůstává však právnickou osobou podléhající soukromému právu, jež není součástí veřejné správy, a úloha státu se omezuje na jeho uznání a rozšíření dohod, které může sdružení uzavírat.
(52)
V případě mechanismu povinných příspěvků: Podle článku L. 632-6 zemědělského zákoníku i přes závaznou povahu jsou příspěvky i nadále pohledávkami soukromého práva. Neprocházejí ani státním rozpočtem, ani skrze veřejný subjekt, ani fondy kontrolovanými orgány veřejné správy. Z článků zemědělského zákoníku totiž vyplývá, že úloha státu spočívá pouze v rozšíření dohod, zatímco mezioborová organizace (v tomto případě Val'Hor) je nadále zodpovědná za stanovení sazeb příspěvků a za jejich využití na cíle, jež si sama určí.
(53)
Pokud jde o výše uvedené cíle, jichž mají mezioborové organizace dosáhnout zejména prostřednictvím provedených opatření, Soudní dvůr ve věci „Doux élevages“ zjistil, že článek L. 632-3 zemědělského zákoníku uvádí velice obecně a stroze cíle, jež musí mezioborová dohoda upřednostňovat, aby ji mohl orgán veřejné správy rozšířit, a nepodmiňuje tedy rozšíření dohody nutností sledovat konkrétní cíle, které stanovil a definoval státní orgán.
(54)
Z rozsudku „Doux élevages“ vyplývá, že vnitrostátní orgány ve skutečnosti nemohou využívat zdroje pocházející z předmětných příspěvků na podporu některých podniků. Sama příslušná mezioborová organizace rozhoduje o využití těchto zdrojů, jež jsou v celém objemu určeny na cíle stanovené uvedenou organizací. Tyto zdroje rovněž nejsou pod neustálou veřejnou kontrolou a nejsou dostupné státním orgánům. Předmětné právní předpisy nedávají příslušnému orgánu pravomoc řídit nebo ovlivňovat správu fondů. Soudní dvůr rovněž uvedl, že případným vlivem, který může mít stát na fungování mezioborové organizace prostřednictvím rozhodnutí rozšířit na všechny obory odvětví mezioborovou dohodu, nemohou být změněna výše uvedená zjištění.
(55)
Soudní dvůr zdůraznil, že soukromé fondy využívané mezioborovými organizacemi se nestanou „veřejnými zdroji“ pouze proto, že jsou využívány společně s prostředky případně pocházejícími z veřejného rozpočtu. Pouhá skutečnost, že některá daná opatření jsou zřejmě financována i z dotací FAM, nezavdává důvod zařadit státní zdroje k předmětným závazným příspěvkům, pokud chybí ukazatel, podle něhož by dotace bývaly státu umožnily provádět dostatečnou kontrolu fondů financovaných z výběru závazných dobrovolných příspěvků.
(56)
Soudní dvůr rovněž uvedl, že ani pravomoc státu uznat mezioborovou organizaci v souladu s článkem L.632-1 zemědělského zákoníku, ani pravomoc státu rozšířit v souladu s články L.632-3 a L.632-4 uvedeného zákoníku mezioborovou dohodu na všechny obory odvětví neumožňuje dospět k závěru, že opatření prováděná mezioborovou organizací by měl vykonávat stát.
(57)
Z důvodů zmíněných v bodech odůvodnění má Komise za to, že finanční prostředky na předmětná opatření prováděná mezioborovým sdružení Val'Hor prostřednictvím závazných dobrovolných příspěvků nepocházejí ze státních zdrojů, a tudíž nepředstavují státní podporu.
VII. ZÁVĚR
(58)
Z výše uvedeného vyplývá, že financování opatření prostřednictvím závazných dobrovolných příspěvků nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Financování opatření na propagaci, reklamu, technickou pomoc, výzkum a vývoj, jež provádělo mezioborové sdružení Val'Hor prostřednictvím závazných dobrovolných příspěvků v období 2005-2014, nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, a to bez ohledu na otázku, zda státní dotace mezioborové organizaci představují podporu příslušnému odvětví či nikoli nebo zda dotace poskytnuté na tato opatření představují státní podporu.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 9. dubna 2014.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 9ης Απριλίου 2014
σχετικά με το καθεστώς κρατικών ενισχύσεων SA.23257 (12/C) [ex NN 8/10, ex CP 157/07] που εκτελέστηκε από τη Γαλλία (διεπαγγελματική συμφωνία που έχει συναφθεί στο πλαίσιο της γαλλικής ένωσης για την αξιοποίηση των προϊόντων και των επαγγελματικών τομέων της κηπευτικής και του τοπίου - Val'Hor)
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 2223]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(2014/416/ΕE)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με την επιστολή της 9ης Μαΐου 2007, η Επιτροπή έλαβε καταγγελία σχετικά με την επέκταση της διεπαγγελματικής συμφωνίας που έχει συναφθεί στο πλαίσιο της γαλλικής ένωσης για την αξιοποίηση των προϊόντων και των επαγγελματικών τομέων της κηπευτικής και του τοπίου (διεπαγγελματική ένωση «Val'Hor»). Η υπόθεση καταχωρίστηκε με τον αριθμό CP 157/07. Στις 4 Φεβρουαρίου 2010, το εν λόγω μέτρο καταχωρίστηκε με τον αριθμό NN 8/10 ως μη κοινοποιηθείσα κρατική ενίσχυση.
(2)
Στο πλαίσιο της καταγγελίας CP 157/07, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις εκ μέρους του καταγγέλλοντος, στις 26 Οκτωβρίου 2009 και στις 16 Μαΐου 2011.
(3)
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν από τις γαλλικές αρχές την παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών σχετικά με την πιθανότητα ύπαρξης κρατικής ενίσχυσης στον κλάδο της κηπευτικής με επιστολές της 13ης Ιουλίου 2007, της 10ης Δεκεμβρίου 2007, της 26ης Ιουνίου 2008, της 22ας Φεβρουαρίου 2010, της 16ης Δεκεμβρίου 2010 και της 13ης Οκτωβρίου 2011. Η Γαλλία διαβίβασε τις πληροφορίες αυτές με επιστολές της 17ης Οκτωβρίου 2007, της 7ης Απριλίου 2008, της 1ης Σεπτεμβρίου 2008, της 2ας Απριλίου 2010, της 22ας Φεβρουαρίου 2011 και της 15ης Νοεμβρίου 2011.
(4)
Με την απόφαση C (2011) 10053 της 11ης Ιανουαρίου 2012, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
(5)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το επίμαχο μέτρο.
(6)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις εκ μέρους των ενδιαφερομένων. Τις διαβίβασε στη Γαλλία παρέχοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει.
(7)
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 20ής Ιανουαρίου 2012, η μόνιμη αντιπροσωπεία της Γαλλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαβίβασε στην Επιτροπή επιστολή των γαλλικών αρχών με την οποία αυτές ζητούσαν παράταση ενός μηνός για να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους στην κίνηση της διαδικασίας. Με φαξ της 26ης Ιανουαρίου 2012 ανακοινώθηκε η χορήγηση της εν λόγω παράτασης της προθεσμίας.
(8)
Με τα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 14ης Μαρτίου 2012, η μόνιμη αντιπροσωπεία της Γαλλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε τις παρατηρήσεις των γαλλικών αρχών στην κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης.
(9)
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 10ης Ιουλίου 2012, η μόνιμη αντιπροσωπεία της Γαλλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση γνωστοποίησε την αντίδραση των γαλλικών αρχών στις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από τα ενδιαφερόμενα μέρη.
II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ VAL'HOR
(10)
Η γαλλική ένωση για την αξιοποίηση των προϊόντων και των επαγγελματικών τομέων της κηπευτικής και του τοπίου (Val'Hor) είναι μια αναγνωρισμένη διεπαγγελματική οργάνωση του κλάδου της κηπευτικής στη Γαλλία. Η οργάνωση και η λειτουργία της ρυθμίζονται από τα άρθρα L. 631-1 και επόμενα του αγροτικού κώδικα.
(11)
Η ένωση Val'Hor ιδρύθηκε το 1997 και έχει αναγνωριστεί από τις δημόσιες αρχές ως εθνική διεπαγγελματική οργάνωση, κατά την έννοια του άρθρου L. 632-1 του γαλλικού αγροτικού κώδικα, για τον κλάδο της κηπευτικής και του τοπίου στις 13 Αυγούστου 1998. Το καταστατικό της εγκρίθηκε στη γενική συνέλευση στις 25 Μαρτίου 2004.
(12)
Η Val'Hor, όπως και οι άλλες αναγνωρισμένες διεπαγγελματικές οργανώσεις, μπορεί να συνάπτει συμφωνίες και να παρακρατεί, από όλα τα μέλη των επαγγελματικών τομέων που τη συγκροτούν, εθελοντικές εισφορές που προορίζονται για τη χρηματοδότηση των εν λόγω έργων. Οι συμφωνίες αυτές μπορούν, με κοινή υπουργική απόφαση, να καταστούν υποχρεωτικές («επέκταση» συμφωνιών) σε όλους τους παράγοντες του κλάδου, μέλη ή όχι της διεπαγγελματικής ένωσης Val'Hor, υπό τους όρους του γαλλικού αγροτικού κώδικα. Ο αγροτικός κώδικας επιτρέπει την επέκταση των συμφωνιών μόνον όταν αποβλέπουν σε «κοινό συμφέρον» βασιζόμενο σε δράσεις «σύμφωνες με το γενικό συμφέρον και συμβατές με τους κανόνες της κοινής γεωργικής πολιτικής» (βλέπε άρθρο L. 632-3 του αγροτικού κώδικα).
(13)
Η ένωση Val'Hor εξέδωσε στις 12 Νοεμβρίου 2004 τη διεπιστημονική συμφωνία χρηματοδότησης, η οποία τροποποιήθηκε με την τροποποιητική πράξη αριθ. 1 της 14ης Σεπτεμβρίου 2006. Το άρθρο II της συμφωνίας αυτής προβλέπει ότι κάθε μέλος, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ενός επαγγελματικού τομέα που εκπροσωπείται στο πλαίσιο της διεπαγγελματικής οργάνωσης Val'Hor οφείλει να καταβάλλει ετήσια εισφορά.
(14)
Η διεπαγγελματική συμφωνία χρηματοδότησης που είχε συναφθεί στο πλαίσιο της Val'Hor επεκτάθηκε για πρώτη φορά με απόφαση του υπουργού Γεωργίας, Τροφίμων, Αλιείας και Αγροτικών Υποθέσεων, της 12ης Απριλίου 2005, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας, στις 12 Μαΐου 2005, για περίοδο ενός έτους. Παρατάθηκε για δεύτερη φορά, για ένα έτος, με απόφαση της 16ης Νοεμβρίου 2006, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας στις 8 Δεκεμβρίου 2006.
(15)
Με απόφαση της 31ης Μαρτίου 2008, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας στις 11 Απριλίου 2008, οι διατάξεις της διεπαγγελματικής συμφωνίας της 21ης Φεβρουαρίου 2008 επεκτάθηκαν για την περίοδο από την 1η Ιουλίου 2007 έως τις 30 Ιουνίου 2008 σε όλους τους επαγγελματίες που απαρτίζουν τη διεπαγγελματική ένωση. Με απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2008, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας στις 25 Σεπτεμβρίου 2008, οι διατάξεις της διεπαγγελματικής συμφωνίας της 22ας Ιουλίου 2008 επεκτάθηκαν έως τις 30 Ιουνίου 2010. Με απόφαση της 27ης Μαΐου 2010, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας στις 8 Ιουνίου 2010, οι διατάξεις της διεπαγγελματικής συμφωνίας της 22ας Ιουλίου 2008 επεκτάθηκαν για την περίοδο από την 1η Ιουλίου 2010 έως τις 30 Ιουνίου 2011. Τέλος, με απόφαση της 3ης Οκτωβρίου 2011, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας στις 15 Οκτωβρίου 2011, οι διατάξεις της διεπαγγελματικής συμφωνίας της 12ης Σεπτεμβρίου 2011 επεκτάθηκαν έως τις 30 Ιουνίου 2014.
(16)
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές στις 17 Οκτωβρίου 2007, η εθελοντική εισφορά που κατέστη υποχρεωτική (εφεξής ΥΕΕισ.), η οποία επιβλήθηκε στις επιχειρήσεις του τομέα των διακοσμητικών φυτών φυτοκομίας ή φυτωρίων και του τομέα του τοπίου, προοριζόταν να καταστήσει δυνατή την υλοποίηση των δράσεων και των μέσων που είναι αναγκαία για τη συλλογική προώθηση της φυτοκομίας, της ανθοκομίας και του τοπίου, των προϊόντων τους και των επαγγελμάτων τους, στις εγχώριες αγορές και τις αγορές του εξωτερικού· τη γνώση της προσφοράς και των μηχανισμών της αγοράς· τη βελτίωση της λειτουργίας, του ελέγχου και της διαφάνειας της αγοράς· τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων· την οργάνωση και τη βελτίωση των πρακτικών και των διεπαγγελματικών σχέσεων στον κλάδο· την εκτέλεση προγραμμάτων κατάρτισης, εφαρμοσμένης έρευνας, πειραματισμού και ανάπτυξης και τη λειτουργία της διεπαγγελματικής ένωσης.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
(17)
Η γαλλική κυβέρνηση, με απόφαση της 13ης Αυγούστου 1998, αναγνώρισε την Val'Hor ως διεπαγγελματική οργάνωση κατά την έννοια του άρθρου L. 632-1 του γαλλικού αγροτικού κώδικα.
(18)
Η λειτουργία, οι αποστολές και η σύνθεση της Val'Hor ρυθμίζονται από το καταστατικό της. Για να καταστεί δυνατή η αναγνώριση αυτής της διεπαγγελματικής οργάνωσης, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να ελέγχουν ότι πληρούνται διάφορα κριτήρια, ιδίως ότι το καταστατικό της είναι σύμφωνο προς τη νομοθεσία (άρθρο L. 632-1 του αγροτικού κώδικα), ότι οι σχετικές οργανώσεις που απαρτίζουν την Val'Hor είναι αντιπροσωπευτικές και συμμορφώνονται με τους στόχους των εθνικών και κοινοτικών πολιτικών. Η ύπαρξή της, οι αποστολές της και η λειτουργία της ρυθμίζονται από τα άρθρα L.631-1 και επόμενα του αγροτικού κώδικα.
(19)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, έως το 2007, οι καταβαλλόμενες από τους επαγγελματίες που συγκροτούν την Val'Hor ΥΕΕισ. ήταν οι μόνοι πόροι της διεπαγγελματικής οργάνωσης. Μολονότι η Val'Hor είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και η χρηματοδότησή της εξασφαλίζεται από τις εισφορές του κλάδου, η λειτουργία του συστήματος των ΥΕΕισ. απαιτεί την παρέμβαση του κράτους. Είναι δηλαδή αναγκαία η έκδοση διατάγματος ή υπουργικής απόφασης για να καταστούν υποχρεωτικές οι ΥΕΕισ. για το σύνολο των μελών της διεπαγγελματικής οργάνωσης.
(20)
Είναι δυνατόν να ζητηθεί η γνώμη της Val'Hor σχετικά με τους προσανατολισμούς και τα μέτρα πολιτικής για τον κλάδο τα οποία την αφορούν (άρθρο L. 632-2-1 του αγροτικού κώδικα).
ΕΘΝΙΚΗ ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ
(21)
Code rural, livre sixième, titre III (articles L. 631-1 à L. 632-13) [αγροτικός κώδικας, έκτο βιβλίο, τίτλος III (άρθρα L. 631-1 έως L. 632-13)]. Κοινές υπουργικές αποφάσεις που αφορούν την επέκταση των διεπαγγελματικών συμφωνιών (βλέπε σημεία 13-14)· διεπαγγελματικές συμφωνίες (βλέπε σημεία 10-12).
ΤΟ ΜΕΤΡΟ
(22)
Το προϊόν των ΥΕΕισ. χρησιμοποιείται για τη διενέργεια δράσεων υπέρ του κλάδου της κηπευτικής που μπορούν να ταξινομηθούν στις ακόλουθες τρεις κατηγορίες: δράσεις προώθησης, δράσεις έρευνας-ανάπτυξης και δράσεις τεχνικής συνδρομής.
(23)
Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η χρηματοδότηση δεν προορίζεται ποτέ για δαπάνες των επιχειρήσεων, οποιασδήποτε επαγγελματικής ομάδας, αλλά αφορούν αποκλειστικά δράσεις συλλογικού χαρακτήρα.
III. ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ
(24)
Η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ επειδή θεώρησε ότι οι εισφορές συνιστούσαν τέλη υπέρ τρίτων, δηλαδή δημόσιους πόρους, και ότι οι δράσεις των διεπαγγελματικών οργανώσεων μπορούν να καταλογισθούν στο κράτος. Η Επιτροπή στηρίχθηκε κυρίως στη δική της ερμηνεία της απόφασης Pearle (2) και εκτίμησε ότι το μέτρο δεν πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις που τέθηκαν από το Δικαστήριο στην εν λόγω υπόθεση, ιδίως επειδή η έγκριση της κυβέρνησης, μέσω της αναγνώρισης της διεπαγγελματικής οργάνωσης, αποτελούσε προαπαιτούμενο για την εφαρμογή των εισφορών και επειδή, για να παραγάγουν όλα τα αποτελέσματά τους (3), οι ίδιες οι εισφορές απαιτούσαν πράξη δημόσιας αρχής (την κοινή υπουργική απόφαση).
IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(25)
Στην επιστολή που απέστειλαν με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στις 14 Μαρτίου 2012, οι γαλλικές αρχές αμφισβήτησαν την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία έκρινε ότι οι δράσεις που εκτέλεσε η Val'Hor, χάρη στα έσοδα από τις ΥΕΕισ., καταλογίζονται στο κράτος και χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους κατά την έννοια του άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(26)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, οι δράσεις που εκτέλεσε η διεπαγγελματική οργάνωση πληρούν τις απαιτήσεις της απόφασης Pearle και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση. Πράγματι, η ένωση Val'Hor είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που διέπεται από τον νόμο της 1ης Ιουλίου 1901, περί της συμβάσεως της έχουσας ως αντικείμενο τη σύσταση ενώσεως. Η ένωση συγκροτήθηκε ελεύθερα, στις 28 Μαΐου 1997, με πρωτοβουλία των πλέον αντιπροσωπευτικών οργανώσεων της παραγωγής, της εμπορίας και της ανάδειξης των καλλωπιστικών φυτών των τομέων της κηπευτικής και του τοπίου. Κατ' εφαρμογή του άρθρου L. 632-1 του αγροτικού κώδικα, η ένωση αναγνωρίστηκε με απόφαση της 13ης Αυγούστου 1998, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας στις 3 Σεπτεμβρίου 1998. Προκειμένου να χορηγήσει την εν λόγω αναγνώριση, η διοικητική αρχή περιορίστηκε να επαληθεύσει ότι οι επαγγελματικές οργανώσεις που συμμετείχαν στη συγκρότηση της Val'Hor είναι αντιπροσωπευτικές και ότι η διεπαγγελματική ένωση έχει στόχο την εκτέλεση συλλογικών δράσεων προς το οικονομικό συμφέρον των ιδιωτικών επιχειρήσεων του κλάδου.
(27)
Οι γαλλικές αρχές πρόσθεσαν ότι, κατ' εφαρμογή των άρθρων L. 632-3 και L. 632-6 του αγροτικού κώδικα, οι διεπαγγελματικές συμφωνίες που συνάπτονται από την Val'Hor με ομόφωνη απόφαση των επαγγελματικών οργανώσεων που την απαρτίζουν μπορούν να καθίστανται υποχρεωτικές για όλους τους επαγγελματίες του κλάδου και να χρηματοδοτούνται από τις ΥΕΕισ., εφόσον προβλέπουν κοινές δράσεις ή αποσκοπούν στο κοινό συμφέρον. Η διοικητική αρχή περιορίζεται στην εξακρίβωση της συμμόρφωσης της συμφωνίας με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία και στο να διαπιστώνει αν τα έσοδα που συλλέγονται από τις ΥΕΕισ. χρηματοδοτούν σε τακτική βάση τις δράσεις που καθορίζονται από την ίδια τη διεπαγγελματική οργάνωση, προς όφελος όλου του κλάδου. Δηλαδή, η διοικητική αρχή δεν αναλαμβάνει κανένα ρόλο όσον αφορά τη σύνθεση, την οργάνωση και τον τρόπο λειτουργίας της Val'Hor. Η τελευταία συνεπώς διαθέτει πολύ μεγάλη αυτονομία κατά τον καθορισμό των διεπαγγελματικών δράσεων που επιθυμεί να εκτελέσει.
(28)
Οι γαλλικές αρχές συμπέραναν, επομένως, ότι οι διεπαγγελματικές δράσεις που εκτελεί η Val'Hor δεν χρησιμοποιούνται ως μέσο για την εφαρμογή μιας πολιτικής του κράτους, καθώς το κράτος δεν έχει ποτέ τη δυνατότητα να προσανατολίσει τη χρήση των ΥΕΕισ. προς τη χρηματοδότηση αυτών των δράσεων.
(29)
Όσον αφορά τη θέση της Επιτροπής σχετικά με τον βαθμό στον οποίο οι ΥΕΕισ. και η χρήση των εσόδων που αποφέρουν συνεπάγονται διακρίσεις εις βάρος των προϊόντων που εξάγονται ή εισάγονται, και με το ερώτημα αν αυτή η μέθοδος χρηματοδότησης δεν θα μπορούσε να θίξει τον ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών, οι γαλλικές αρχές επισήμαναν ότι, δεδομένου ότι η βάση υπολογισμού των εισφορών που αποφασίστηκαν από τη διεπαγγελματική ένωση Val'Hor εξαρτάται μόνον από την έκταση ή τον αριθμό των εργαζομένων στην επιχείρηση, οι ΥΕΕισ. δεν εισπράττονται επί των εισαγόμενων ή εξαγόμενων προϊόντων. Η χρηματοδότηση των διεπαγγελματικών ενεργειών από τις ΥΕΕισ. δεν δημιουργεί καμία διάκριση μεταξύ των εγχώριων προϊόντων και των εισαγόμενων ή εξαγόμενων προϊόντων, και δεν προκαλεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
(30)
Τέλος, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι, σε κάθε περίπτωση, στο βαθμό που δεν εισπράττονται οι ΥΕΕισ. για τα εισαγόμενα προϊόντα, θεωρούν ότι οι χρηματοδοτούμενες δράσεις εμπίπτουν στο πεδίο της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής C (2008) 7846 της 10ης Δεκεμβρίου 2008, με την οποία η Επιτροπή δέχεται τη συμβατότητα του κοινοποιηθέντος καθεστώτος ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά.
V. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(31)
Στις 4 Απριλίου 2012, η Επιτροπή έλαβε από τρίτο ενδιαφερόμενο μέρος παρατηρήσεις σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας.
(32)
Στις παρατηρήσεις αυτές, το ενδιαφερόμενο μέρος θέτει ερωτήματα σχετικά με το γεγονός ότι έχουν τεθεί σε λειτουργία συστήματα στα οποία η διεπαγγελματική ένωση Val'Hor φαίνεται ταυτοχρόνως να δρομολογεί τη δράση, να νομοθετεί και να εισπράττει χρηματοδοτικές εισφορές. Τα ερωτήματα αυτά είχαν ανακύψει από την ανάγνωση του καταστατικού της διεπαγγελματικής οργάνωσης το οποίο καθόριζε την εκπροσώπηση των παραγωγικών ενώσεων επιτρέποντας την πρόσβαση στη διεπαγγελματική οργάνωση μόνο στους εκπροσώπους μιας μειονότητας επιχειρήσεων σχετικά μεγάλου μεγέθους.
(33)
Στις 5 Απριλίου 2012, η Επιτροπή έλαβε από ένα ακόμη τρίτο ενδιαφερόμενο μέρος παρατηρήσεις σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας.
(34)
Στις παρατηρήσεις αυτές, ο ενδιαφερόμενος συμμερίζεται πλήρως την ανάλυση της Επιτροπής ως προς τον χαρακτηρισμό των ΥΕΕισ. και θεωρεί ότι αντιβαίνουν στο άρθρο 110 της ΣΛΕΕ. Το ενδιαφερόμενο μέρος εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στον εντελώς παράνομο χαρακτήρα των ΥΕΕισ. και στον ρόλο των εθνικών δικαστηρίων όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων για την παρανομία αυτή, που πρέπει συγκεκριμένα να συνίστανται στην αναγνώριση του δικαιώματος πλήρους επιστροφής των ΥΕΕισ. που καταβλήθηκαν.
(35)
Στις 6 Απριλίου 2012, η Επιτροπή έλαβε από ένα επιπλέον τρίτο ενδιαφερόμενο μέρος παρατηρήσεις σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας.
(36)
Στις παρατηρήσεις αυτές, ο ενδιαφερόμενος αμφισβητεί την ανάλυση της Επιτροπής ότι οι δράσεις που διεξάγονται από την Val'Hor πρέπει να καταλογίζονται στο κράτος και ότι οι πόροι της θα πρέπει να εξομοιωθούν προς κρατικούς πόρους, και υποστηρίζει ότι το κράτος ασκεί έλεγχο μόνον της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία και όχι της πολιτικής που ακολουθεί η διεπαγγελματική οργάνωση.
(37)
Με επιστολή της 10ης Ιουλίου 2012, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν τα σχόλιά τους σχετικά με τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι, υποστηρίζοντας ότι οι παρατηρήσεις που υπεβλήθησαν δεν είναι σε θέση να αμφισβητήσουν τις παρατηρήσεις που διαβίβασαν οι γαλλικές αρχές στην Επιτροπή.
VI. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
(38)
Αρχικά, η Επιτροπή παρατηρεί ότι ένα τμήμα των δράσεων διαφήμισης ή προώθησης της κηπευτικής εν προκειμένω έχουν χρηματοδοτηθεί με επιδοτήσεις από την France-Agrimer («FAM») στο πλαίσιο των καθεστώτων ενισχύσεων που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή με τους αριθμούς N 671/07 και XA 220/07 (ο τελευταίος αφορά απαλλασσόμενη ενίσχυση). Η παρούσα απόφαση δεν θίγει την αξιολόγηση που έχει ανακοινωθεί ήδη σχετικά με τη μορφή κρατικής ενίσχυσης αυτών των επιδοτήσεων. Ομοίως, η παρούσα απόφαση δεν αποφαίνεται σχετικά με το αν αποτελούν ενίσχυση στον κλάδο τυχόν επιδοτήσεις που έχουν καταβληθεί στον προϋπολογισμό της διεπαγγελματικής ένωσης Val'Hor αλλά δεν αφορούν συγκεκριμένη δράση.
(39)
Η Επιτροπή επομένως θα περιοριστεί στη συνέχεια να εξετάσει αν η χρηματοδότηση των επίμαχων δράσεων μέσω των ΥΕΕισ. αποτελεί κρατική ενίσχυση.
VI.1. Ύπαρξη ενίσχυσης
(40)
Βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, «οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές».
(41)
Δηλαδή, για να είναι δυνατόν να χαρακτηριστούν ως κρατική ενίσχυση, τα υπό εξέταση μέτρα πρέπει να καταλογίζονται στο κράτος και να χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους.
(42)
Όσον αφορά το σύστημα των διεπαγγελματικών οργανώσεων και τη φύση των ΥΕΕισ., προκειμένου να είναι σε θέση να κρίνει αν οι εισφορές ενδέχεται να αποτελούν κρατικούς πόρους, η Επιτροπή εξέτασε το επίμαχο μέτρο, μεταξύ άλλων, βάσει της απόφασης του Δικαστηρίου της 30ής Μαΐου 2013 στην υπόθεση C-677/11 «Doux élevages».
Η λύση που προκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην απόφαση για την υπόθεση «Doux Elevages»
(43)
Στην υπόθεση «Doux élevages», το Δικαστήριο απάντησε σε προδικαστικό ερώτημα σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και, ειδικότερα, της έννοιας «κρατικοί πόροι» σε περιπτώσεις που αφορούν εθελοντικές εισφορές που κατέστησαν υποχρεωτικές.
(44)
Το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση με την οποία έκρινε ότι δεν συνιστά κρατική ενίσχυση η απόφαση εθνικής αρχής για επέκταση στο σύνολο των επαγγελματιών ενός γεωργικού κλάδου μιας συμφωνίας που, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη διεπαγγελματική συμφωνία, προβλέπει εισφορά στο πλαίσιο αναγνωρισμένης από την εθνική αρχή διεπαγγελματικής οργάνωσης και την καθιστά υποχρεωτική ώστε να καταστεί δυνατή η εκτέλεση ενεργειών επικοινωνίας, προώθησης, εξωτερικών σχέσεων, διασφάλισης της ποιότητας, έρευνας και προάσπισης των συμφερόντων του εν λόγω κλάδου.
(45)
Στην απόφασή του, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι επίμαχες εισφορές προέρχονται από ιδιωτικούς οικονομικούς φορείς που ασκούν δραστηριότητα στις σχετικές αγορές, πράγμα που συνεπάγεται ότι ο εν λόγω μηχανισμός δεν συνεπάγεται καμία άμεση ή έμμεση μεταβίβαση κρατικών πόρων. Τα κεφάλαια που σχηματίζονται από την καταβολή των εισφορών αυτών δεν διακινούνται μέσω του κρατικού προϋπολογισμού ή άλλου δημόσιου φορέα και το κράτος δεν παραιτείται από κανένα πόρο, οποιασδήποτε φύσης (όπως φόροι, τέλη, εισφορές ή άλλο), ο οποίος, βάσει της εθνικής νομοθεσίας, θα έπρεπε να καταβληθεί στον προϋπολογισμό του κράτους.
(46)
Σύμφωνα με το Δικαστήριο, οι εισφορές αυτές διατηρούν τον ιδιωτικό τους χαρακτήρα καθ' όλη τη διαδρομή τους και οι εθνικές αρχές πράγματι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτούς τους πόρους ως κεφάλαια για την υποστήριξη ορισμένων επιχειρήσεων. Η απόφαση για τον τρόπο χρήσης αυτών των πόρων λαμβάνεται από τις ενδιαφερόμενες διεπαγγελματικές οργανώσεις - οι οποίες συνεπώς τους χρησιμοποιούν για την επίτευξη στόχων τους οποίους οι ίδιες καθορίζουν. Ομοίως, οι εν λόγω πόροι δεν είναι συνεχώς υπό δημόσιο έλεγχο και δεν είναι στη διάθεση των κρατικών αρχών.
(47)
Όσον αφορά την πιθανή επιρροή που μπορεί να ασκήσει το κράτος στη λειτουργία της διεπαγγελματικής οργάνωσης με την απόφασή του για επέκταση μιας διεπαγγελματικής συμφωνίας στο σύνολο των επαγγελματιών του κλάδου, το Δικαστήριο είναι της γνώμης ότι το γεγονός αυτό δεν τροποποιεί τις προαναφερθείσες διαπιστώσεις. Πράγματι, το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι η επίμαχη κανονιστική ρύθμιση δεν παρέχει στην αρμόδια αρχή την εξουσία να ασκεί έλεγχο ή να επηρεάζει τη διαχείριση των κεφαλαίων.
(48)
Επιπλέον, σύμφωνα με τη νομολογία των αρμόδιων εθνικών δικαστηρίων, οι διατάξεις του αγροτικού κώδικα που διέπουν την επέκταση μιας συμφωνίας η οποία προβλέπει εισφορές στο πλαίσιο διεπαγγελματικής οργάνωσης δεν επιτρέπουν στις δημόσιες αρχές να υποβάλλουν τις εν λόγω εισφορές σε έλεγχο, πλην όσον αφορά την κανονικότητα και τη συμμόρφωσή τους με τη νομοθεσία. Οι δημόσιες αρχές ενεργούν μόνον ως «μέσο» προκειμένου να καταστούν υποχρεωτικές οι εισφορές που επιβλήθηκαν από τις διεπαγγελματικές οργανώσεις για την επίτευξη των σκοπών που καθορίζουν οι ίδιες. Επιπλέον, το Δικαστήριο τόνισε ότι τα ιδιωτικά κεφάλαια που χρησιμοποιούν οι διεπαγγελματικές οργανώσεις δεν μετατρέπονται σε «δημόσιους πόρους» απλώς και μόνο επειδή χρησιμοποιούνται από κοινού με ποσά που προέρχονται ενδεχομένως από τον κρατικό προϋπολογισμό.
(49)
Εξάλλου, το Δικαστήριο δήλωσε ότι ούτε το δικαίωμα του κράτους να αναγνωρίζει μια διεπαγγελματική οργάνωση σύμφωνα με το άρθρο L. 632.1 του αγροτικού κώδικα ούτε το δικαίωμά του να επεκτείνει σε όλους τους επαγγελματίες ενός κλάδου μια διεπαγγελματική συμφωνία σύμφωνα με τα άρθρα L. 632-3 και L. 632-4 του εν λόγω κώδικα δεν επιτρέπουν να συναχθεί ότι οι δράσεις της διεπαγγελματικής οργάνωσης πρέπει να καταλογιστούν στο κράτος.
(50)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή στήριξε ρητώς την εκτίμησή της σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, και ιδίως της συμμετοχής κρατικών πόρων και της δυνατότητας καταλογισμού των δράσεων στο κράτος, βασιζόμενη στα επιχειρήματα που απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο με την προαναφερθείσα απόφαση «Doux élevages».
Εφαρμογή της νομολογίας «Doux Elevages» στην προκειμένη περίπτωση
(51)
Στη διεπαγγελματική οργάνωση Val'Hor: Όπως και στην περίπτωση των άλλων διεπαγγελματικών οργανώσεων στη Γαλλία, η ύπαρξη της συγκεκριμένης οργάνωσης, οι αρμοδιότητές της και η λειτουργία της υπόκεινται στην αναγνώριση από κρατική αρχή. Παραμένει ωστόσο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που δεν αποτελεί μέρος της δημόσιας διοίκησης, καθώς ο ρόλος του κράτους περιορίζεται στην αναγνώριση και την επέκταση των συμφωνιών που έχει την αρμοδιότητα να συνάπτει, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές.
(52)
Στον μηχανισμό των ΥΕΕισ.: Δυνάμει του άρθρου L. 632-6 του αγροτικού κώδικα, παρά τον υποχρεωτικό χαρακτήρα των εισφορών, αυτές παραμένουν απαιτήσεις ιδιωτικού δικαίου. Δεν διακινούνται ούτε μέσω του κρατικού προϋπολογισμού ούτε μέσω άλλου δημόσιου φορέα ούτε μέσω ταμείου ελεγχόμενου από τις δημόσιες αρχές. Πράγματι, από τα άρθρα του αγροτικού κώδικα προκύπτει ότι ο ρόλος του κράτους περιορίζεται στην επέκταση των συμφωνιών, ενώ η διεπαγγελματική ένωση, στην περίπτωση αυτή η Val'Hor, παραμένει υπεύθυνη για τον καθορισμό του ύψους των εισφορών και της χρήσης τους για τους στόχους που καθορίζει η ίδια.
(53)
Όσον αφορά τους προαναφερθέντες στόχους, τους οποίους πρέπει να επιτύχουν οι διεπαγγελματικές οργανώσεις, ιδίως με τις εκτελούμενες δράσεις, το Δικαστήριο διαπίστωσε στην υπόθεση «Doux élevages» ότι το άρθρο L. 632-3 του αγροτικού κώδικα προβλέπει πολύ γενικά, και όχι εξαντλητικά, τους στόχους που θα πρέπει να προωθεί μια διεπαγγελματική συμφωνία προκειμένου να μπορεί η δημόσια αρχή να την επεκτείνει, και δεν εξαρτά επομένως την επέκταση μιας τέτοιας συμφωνίας από την επιδίωξη συγκεκριμένων στόχων, οριζόμενων και καθοριζόμενων από τις κρατικές αρχές.
(54)
Από την απόφαση «Doux élevages» προκύπτει ότι οι εθνικές αρχές δεν μπορούν ουσιαστικά να χρησιμοποιήσουν τους πόρους που προέρχονται από τις επίμαχες εισφορές για τη στήριξη ορισμένων επιχειρήσεων. Η απόφαση για τον τρόπο χρήσης αυτών των πόρων λαμβάνεται από τις ενδιαφερόμενες διεπαγγελματικές οργανώσεις - οι οποίες συνεπώς τους χρησιμοποιούν για την επίτευξη στόχων τους οποίους οι ίδιες καθορίζουν. Ομοίως, οι εν λόγω πόροι δεν είναι συνεχώς υπό δημόσιο έλεγχο και δεν είναι στη διάθεση των κρατικών αρχών. Η επίμαχη κανονιστική ρύθμιση δεν παρέχει στην αρμόδια αρχή την εξουσία να ασκεί έλεγχο ή να επηρεάζει τη διαχείριση των κεφαλαίων. Όπως το Δικαστήριο διευκρίνισε επίσης, η πιθανή επιρροή που μπορεί να ασκήσει το κράτος στη λειτουργία της διεπαγγελματικής οργάνωσης με την απόφασή του για επέκταση μιας διεπαγγελματικής συμφωνίας στο σύνολο των επαγγελματιών του κλάδου δεν τροποποιεί τις προαναφερθείσες διαπιστώσεις.
(55)
Το Δικαστήριο έχει τονίσει ότι τα ιδιωτικά κεφάλαια που χρησιμοποιούν οι διεπαγγελματικές οργανώσεις δεν μετατρέπονται σε «δημόσιους πόρους» απλώς και μόνο επειδή χρησιμοποιούνται από κοινού με ποσά που προέρχονται ενδεχομένως από τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς το γεγονός πως ορισμένες από τις δράσεις αυτές χρηματοδοτούνται και μέσω επιδοτήσεων από την FAM δεν επιτρέπει να χαρακτηριστούν οι επίμαχες ΥΕΕισ. ως κρατικοί πόροι, αφού δεν υπάρχει ένδειξη σύμφωνα με την οποία οι επιδοτήσεις αυτές θα επέτρεπαν στο κράτος να ασκεί επαρκή έλεγχο ως προς τα κεφάλαια που προκύπτουν από την καταβολή των ΥΕΕισ.
(56)
Εξάλλου, το Δικαστήριο δήλωσε ότι ούτε το δικαίωμα του κράτους να αναγνωρίζει μια διεπαγγελματική οργάνωση σύμφωνα με το άρθρο L. 632.1 του αγροτικού κώδικα ούτε η εξουσία του κράτους αυτού να επεκτείνει σε όλους τους επαγγελματίες ενός κλάδου μια διεπαγγελματική συμφωνία σύμφωνα με τα άρθρα L. 632-3 και L. 632-4 του κώδικα αυτού δεν επιτρέπουν να συναχθεί ότι οι δράσεις της διεπαγγελματικής οργάνωσης πρέπει να καταλογιστούν στο κράτος.
(57)
Για τους λόγους που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η χρηματοδότηση από τις ΥΕΕισ. των επίμαχων δράσεων που διεξάγονται από τη διεπαγγελματική ένωση Val'Hor δεν προέρχεται από κρατικούς πόρους και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση.
VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(58)
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η χρηματοδότηση των δράσεων από τις ΥΕΕισ. δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η χρηματοδότηση των δράσεων προώθησης, διαφήμισης, τεχνικής βοήθειας καθώς και έρευνας και ανάπτυξης τις οποίες διεξήγαγε κατά τη χρονική περίοδο 2005-2014 η διεπαγγελματική ένωση Val'Hor χάρη στις εθελοντικές εισφορές που κατέστησαν υποχρεωτικές δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, με την επιφύλαξη του ζητήματος αν οι κρατικές επιδοτήσεις σε μία διεπαγγελματική οργάνωση συνιστούν ή όχι ενίσχυση στον σχετικό κλάδο ή αν οι επιδοτήσεις που χορηγήθηκαν για τις συγκεκριμένες δράσεις συνιστούν κρατικές ενισχύσεις.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 9 Απριλίου 2014.