ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 555/2014/EU
ze dne 15. května 2014
o účasti Unie na evropském metrologickém programu pro inovace a výzkum (EMPIR) prováděném společně několika členskými státy
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 185 a čl. 188 druhý pododstavec této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Ve svém sdělení ze dne 3. března 2010 nazvaném „Evropa 2020: strategie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění“ (dále jen „strategie Evropa 2020“) zdůrazňuje Komise potřebu vytvořit příznivé podmínky pro investice do znalostí a inovací s cílem dosáhnout v Unii inteligentního a udržitelného růstu podporujícího začlenění. Uvedená strategie byla schválena Evropským parlamentem i Radou.
(2)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1291/2013 (3) zavedlo Horizont 2020 - rámcový program pro výzkum a inovace (2014-2020) (dále jen „Horizont 2020“). Horizont 2020 usiluje o dosažení vyššího dopadu výzkumu a inovací tím, že přispěje k posílení partnerství v rámci veřejného sektoru, včetně účasti Unie na programech prováděných několika členskými státy v souladu s článkem 185 Smlouvy o fungování Evropské unie.
(3)
Partnerství v rámci veřejného sektoru by měla usilovat o rozvíjení užší součinnosti, posilování koordinace a zabránění zbytečnému zdvojování unijních, mezinárodních, vnitrostátních a regionálních výzkumných programů a měla by plně zachovávat obecné zásady Horizontu 2020, zejména zásady týkající se otevřenosti a transparentnosti. Kromě toho by měl být zajištěn otevřený přístup k vědeckým publikacím.
(4)
Rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 912/2009/ES (4) se Společenství rozhodlo poskytnout evropskému metrologickému výzkumnému programu (European Metrology Research Programme, dále jen „EMRP“) finanční příspěvek, který odpovídá příspěvku zúčastněných států, avšak nepřesahuje 200 000 000 EUR, po dobu trvání sedmého rámcového programu Evropského společenství pro výzkum, technologický rozvoj a demonstrace (2007 až 2013), který byl zřízen rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1982/2006/ES (5).
(5)
V dubnu 2012 předložila Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o průběžném hodnocení evropského metrologického výzkumného programu - EMRP. Toto průběžné hodnocení provedla skupina odborníků tři roky po zahájení programu. Obecné stanovisko skupiny odborníků bylo takové, že EMRP je náležitě řízeným společným evropským výzkumným programem, který již dosáhl poměrně vysoké úrovně vědecké integrace, integrace řízení a finanční integrace. Skupina odborníků však zjistila omezené průmyslové využití, omezenou otevřenost excelentní vědě mimo metrologické instituty a nedostatečné budování kapacit. Skupina odborníků zastávala rovněž názor, že provedením EMRP lze vytvořit Evropský metrologický výzkumný prostor podporující začlenění.
(6)
Podle rozhodnutí Rady 2013/743/EU (6) je možné poskytnout na EMRP další podporu.
(7)
Evropský metrologický program pro inovace a výzkum (European Metrology Programme for Innovation and Research, dále jen „EMPIR“), který je v souladu se strategií Evropa 2020 a jejími stěžejními iniciativami, zejména „Unií inovací“, „Digitální agendou pro Evropu“, „Evropou účinněji využívající zdroje“ a „Průmyslovou politikou pro éru globalizace“, bude ambicióznějším programem podporujícím začlenění, který bude po dobu deseti let (2014-2024) provádět 28 zúčastněných států. V rámci zlepšení oproti předchozímu programu bude program EMPIR zahrnovat činnosti v oblasti inovací a průmyslového využití, výzkumu zaměřeného na normy a normalizační a regulační účely a v oblasti budování kapacit.
(8)
Zúčastněné státy zamýšlejí přispívat na provádění programu EMPIR během období, kterého se tento program týká, tedy v letech 2014-2024. Vzhledem k době trvání Horizontu 2020 by výzvy k podávání návrhů v rámci programu EMPIR měly být zveřejněny nejpozději ke dni 31. prosince 2020. V řádně odůvodněných případech lze výzvy k podávání návrhů zveřejňovat až do dne 31. prosince 2021.
(9)
Činnosti programu EMPIR by měly být v souladu s cíli a výzkumnými a inovačními prioritami stanovenými v Horizontu 2020, jakož i s obecnými zásadami a podmínkami, jež jsou vymezeny v článku 26 nařízení (EU) č. 1291/2013.
(10)
Pro finanční účast Unie na programu EMPIR během doby trvání Horizontu 2020 by měl být stanoven strop. V rámci tohoto stropu by měl příspěvek Unie odpovídat příspěvku států účastnících se programu EMPIR, aby bylo dosaženo vysokého pákového efektu a aby byla zajištěna větší integrace programů zúčastněných států.
(11)
V souladu s cíli nařízení (EU) č. 1291/2013 by měly mít právo zúčastnit se programu EMPIR všechny členské státy a země přidružené k Horizontu 2020.
(12)
Finanční příspěvek Unie by měl být podmíněn formálními závazky zúčastněných států přispívat na provádění programu EMPIR a splnění těchto závazků. Příspěvky zúčastněných států na program EMPIR by měly zahrnovat příspěvek na správní náklady v maximální výši 5 % rozpočtu programu EMPIR. Zúčastněné státy by se měly zavázat, že v případě potřeby svůj příspěvek na program EMPIR navýší o rezervní finanční prostředky ve výši 50 % svých závazků, aby bylo zajištěno, že budou schopny financovat své vnitrostátní subjekty, národní metrologické instituty a specializované ústavy, které se účastní vybraných projektů.
(13)
Společné provádění programu EMPIR vyžaduje určitou prováděcí strukturu. Zúčastněné státy se dohodly na prováděcí struktuře pro program EMRP a v roce 2007 zřídily prováděcí strukturu EURAMET e.V. (dále jen „EURAMET“), evropskou regionální metrologickou organizaci a neziskové sdružení podle německého práva. EURAMET plní rovněž úkoly a povinnosti související s širší evropskou a globální harmonizací metrologie. Členství v EURAMET je otevřené všem evropským národním metrologickým institutům jakožto členům a specializovaným ústavům jakožto partnerům. Členství v EURAMET není podmíněno existencí vnitrostátních metrologických výzkumných programů. Vzhledem ke skutečnosti, že podle zprávy o průběžném hodnocení EMRP se správní struktura ukázala jako efektivní a vysoce kvalitní pro provádění EMRP, měla by se EURAMET využívat rovněž při provádění programu EMPIR. EURAMET by měla být příjemcem finančního příspěvku Unie.
(14)
K dosažení cílů programu EMPIR by EURAMET měla finanční podporu poskytovat především v podobě grantů pro účastníky akcí vybraných na úrovni EURAMET. Tyto akce by měly být vybrány na základě výzev k podávání návrhů v rámci odpovědnosti EURAMET. Pořadník by měl být závazný, pokud jde o výběr návrhů a finanční prostředky přidělené na projekty EMPIR z finančního příspěvku Unie a z příspěvků zúčastněných států.
(15)
Finanční příspěvek Unie by měl být spravován v souladu se zásadou řádného finančního řízení a s pravidly nepřímého řízení stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (7), a v nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (8).
(16)
Za účelem ochrany finančních zájmů Unie by měla mít Komise právo snížit, pozastavit nebo ukončit poskytování finančního příspěvku Unie, bude-li program EMPIR prováděn nepřiměřeně, částečně nebo opožděně, nebo nebudou-li zúčastněné státy přispívat na jeho financování nebo budou-li na ně přispívat částečně či opožděně. Toto právo by mělo být stanoveno v pověřovací dohodě, která bude uzavřena mezi Unií a EURAMET.
(17)
V zájmu zjednodušení by měla být pro všechny strany snížena administrativní zátěž. Mělo by se zabránit zdvojeným auditům a tvorbě dokumentace a podávání zpráv v nepřiměřeném rozsahu. Během auditů by měly být případně zohledňovány konkrétní aspekty vnitrostátních programů.
(18)
Audity u příjemců finančních prostředků Unie poskytnutých podle tohoto rozhodnutí by měly zajistit snížení administrativní zátěže v souladu s nařízením (EU) č. 1291/2013.
(19)
Účast na nepřímých akcích financovaných z programu EMPIR upravuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1290/2013 (9). Avšak vzhledem ke zvláštním provozním potřebám programu EMPIR je nezbytné stanovit odchylky od uvedeného nařízení v souladu s čl. 1 odst. 3 uvedeného nařízení.
(20)
Příspěvek zúčastněných států představuje především institucionální financování národních metrologických institutů a specializovaných ústavů, které se účastní vybraných projektů. Příspěvek zúčastněných států by měl zahrnovat rovněž příspěvek v hotovosti určený na správní náklady programu EMPIR. Část příspěvku Unie by měla být přidělena jiným subjektům než národním metrologickým institutům a specializovaným ústavům, které se účastní vybraných projektů. Výpočet finančního příspěvku Unie pro národní metrologické instituty a specializované ústavy, které se účastní projektů EMPIR, by měl zajistit, aby příspěvek Unie pro program EMPIR nepřesáhl výši příspěvku zúčastněných států. Jelikož institucionální financování národních metrologických institutů a specializovaných ústavů ze strany zúčastněných států odpovídá režijním nákladům přiděleným na projekty EMPIR, které nejsou hrazeny z příspěvku Unie, měla by se paušální sazba pro financování způsobilých nepřímých nákladů národních metrologických institutů a specializovaných ústavů v porovnání s paušální sazbou stanovenou v nařízení (EU) č. 1290/2013 upravit. Paušální sazba pro financování způsobilých nepřímých nákladů národních metrologických institutů a specializovaných ústavů by měla být stanovena na základě úplných nepřímých nákladů vykázaných národními metrologickými instituty a specializovanými ústavy účastnícími se projektů EMRP jako způsobilé náklady, které jsou stálé a představují spolehlivý odhad nepřímých nákladů, jež vzniknou národním metrologickým institutům a specializovaným ústavům účastnícím se projektů EMPIR. Jelikož tyto nepřímé náklady představují 140 % celkových způsobilých přímých nákladů národních metrologických institutů a specializovaných ústavů, s výjimkou přímých způsobilých nákladů na subdodávky a příspěvků ve formě věcného plnění poskytnutých bezplatně, které nebyly využity v prostorách příjemců, měla by se paušální sazba pro financování nepřímých nákladů národních metrologických institutů a specializovaných subjektů snížit z 25 % podle nařízení (EU) č. 1290/2013 na 5 %. Je proto vhodné stanovit v případě národních metrologických institutů a specializovaných ústavů odchylku od článku 29 uvedeného nařízení. Ostatní subjekty, které se účastní projektů EMPIR, by měly být financovány v souladu s uvedeným nařízením.
(21)
Výzvy k podávání návrhů v rámci programu EMPIR by měly být zveřejněny rovněž na jednotném portálu pro účastníky a dále i prostřednictvím jiných elektronických prostředků Horizontu 2020 pro šíření informací, spravovaných Komisí.
(22)
Vhodnost modelu financování, co se týká zásady stejné výše finančních prostředků Unie a ostatních finančních prostředků, by měla být znovu posouzena v době průběžného hodnocení programu EMPIR.
(23)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny přiměřenými opatřeními v celém výdajovém cyklu, včetně prevence, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případných správních a finančních sankcí v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012.
(24)
Komise by měla provádět průběžné hodnocení, zejména za účelem posouzení kvality a účinnosti programu EMPIR a pokroku při plnění stanovených cílů, a závěrečné hodnocení a měla by vypracovat zprávy o těchto hodnoceních.
(25)
Na žádost Komise by EURAMET a zúčastněné státy měly Komisi poskytnout informace, které potřebuje za účelem jejich zahrnutí do zpráv o hodnocení programu EMPIR.
(26)
Cílem tohoto rozhodnutí je účast Unie na programu EMPIR, totiž podpora poskytnutí přiměřených a integrovaných metrologických řešení vhodných pro daný účel a vytvoření integrovaného evropského systému metrologického výzkumu s kritickým množstvím a aktivním zapojením na regionální, celostátní, evropské a mezinárodní úrovni, čehož nelze uspokojivě dosáhnout na úrovni členských států. Rozsah a složitost metrologických požadavků vyžadují investice, které přesahují základní rozpočty národních metrologických institutů a jejich specializovaných ústavů určené na výzkum. Excelence, která je nezbytná pro výzkum a vývoj špičkových metrologických řešení, je rozptýlena přes hranice jednotlivých států, a nelze ji proto spojit pouze na vnitrostátní úrovni. Jelikož tohoto cíle může být proto lépe dosaženo na úrovni Unie začleněním vnitrostátního úsilí do jednotného evropského přístupu, spojením roztříštěných vnitrostátních výzkumných programů, poskytnutím pomoci při navrhování společných strategií v oblasti výzkumu a financování, které přesahují hranice států, a dosažením potřebného kritického počtu účastníků a objemu investic, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto rozhodnutí rámec toho, co je nezbytné k dosažení tohoto cíle,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Účast na evropském metrologickém programu pro inovace a výzkum
1. Unie se účastní evropského metrologického programu pro inovace a výzkum (European Metrology Programme for Innovation and Research, dále jen „EMPIR“) prováděného společně Belgií, Bosnou a Hercegovinou, Bulharskem, Českou republikou, Dánskem, Estonskem, Finskem, Francií, Chorvatskem, Irskem, Itálií, Maďarskem, Německem, Nizozemskem, Norskem, Polskem, Portugalskem, Rakouskem, Rumunskem, Řeckem, Slovenskem, Slovinskem, Spojeným královstvím, Srbskem, Španělskem, Švédskem, Švýcarskem, a Tureckem (dále jen „zúčastněné státy“) v souladu s podmínkami stanovenými v tomto rozhodnutí.
2. Programu EMPIR se může zúčastnit jakýkoli jiný členský stát, který není uveden v odstavci 1, nebo jakákoli jiná země přidružená k Horizontu 2020, pokud splňuje podmínku stanovenou v čl. 3 odst. 1 písm. c) tohoto rozhodnutí. Pokud podmínku stanovenou v čl. 3 odst. 1 písm. c) splňuje, považuje se pro účely tohoto rozhodnutí za zúčastněný stát.
Článek 2
Finanční příspěvek Unie
1. Výše finančního příspěvku Unie na program EMPIR, včetně prostředků ESVO, činí nejvýše 300 000 000 EUR. Finanční příspěvek Unie je hrazen z prostředků souhrnného rozpočtu Unie přidělených na příslušné části zvláštního programu, kterým se provádí Horizont 2020, zavedeného rozhodnutím 2013/743/EU v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. c) bodem vi) a články 60 a 61 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012, zejména z části II „Vedoucí postavení v průmyslu“ a části III „Společenské výzvy“.
2. Aniž by byla překročena částka stanovená v odstavci 1, odpovídá finanční příspěvek Unie příspěvkům států, které se účastní programu EMPIR, s výjimkou příspěvků zúčastněných států na správní náklady přesahující 5 % rozpočtu programu EMPIR.
3. Finanční příspěvek Unie se nesmí použít k uhrazení správních nákladů programu EMPIR.
Článek 3
Podmínky pro poskytnutí finančního příspěvku Unie
1. Finanční příspěvek Unie je podmíněn tím, že:
a)
zúčastněné státy prokáží, že program EMPIR je zřízen v souladu s přílohami I a II;
b)
zúčastněné státy nebo národní metrologické instituty určené zúčastněnými státy určí EURAMET e.V. (dále jen „EURAMET“) jako strukturu odpovědnou za provádění programu EMPIR a za přijímání, rozdělování a sledování finančního příspěvku Unie;
c)
každý zúčastněný stát se zaváže přispět na financování programu EMPIR a vytvořit rezervní finanční prostředky ve výši 50 % objemu závazku;
d)
EURAMET prokáže svou schopnost provést program EMPIR, včetně přijímání, rozdělování a monitorování finančního příspěvku Unie v rámci nepřímého řízení rozpočtu Unie v souladu s články 58, 60 a 61 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012; a
e)
je vytvořen model řízení programu EMPIR v souladu s přílohou III.
2. Během provádění programu EMPIR je finanční příspěvek Unie rovněž podmíněn tím, že:
a)
EURAMET plní cíle programu EMPIR stanovené v příloze I a provádí činnosti stanovené v příloze II v souladu s pravidly pro účast a šíření výsledků uvedenými v článku 5;
b)
je zachováváním vhodný a účinný model řízení v souladu s přílohou III;
c)
EURAMET dodržuje požadavky na podávání zpráv stanovené v čl. 60 odst. 5 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012; a
d)
jsou plněny závazky uvedené v odst. 1 písm. c) tohoto článku.
Článek 4
Příspěvky zúčastněných států
Příspěvky zúčastněných států sestávají:
a)
z příspěvků poskytnutých prostřednictvím institucionálního financování národních metrologických institutů a specializovaných ústavů, které se účastní projektů EMPIR;
b)
z finančních příspěvků na správní náklady programu EMPIR.
Článek 5
Pravidla pro účast a šíření výsledků
1. Pro účely nařízení (EU) č. 1290/2013 se EURAMET považuje za financující orgán a poskytuje finanční podporu pro nepřímé akce v souladu s přílohou II tohoto rozhodnutí.
2. Odchylně od čl. 29 odst. 1 nařízení (EU) č. 1290/2013 se nepřímé způsobilé náklady národních metrologických institutů a specializovaných ústavů, které se účastní projektů financovaných z programu EMPIR, stanoví za použití paušální sazby ve výši 5 % celkových přímých způsobilých nákladů s výjimkou přímých způsobilých nákladů na subdodávky a nákladů na zdroje poskytnuté třetími stranami, které se nevyužívají v prostorách příjemce, jakož i finanční podpory třetím stranám.
3. Průběžné hodnocení programu EMPIR podle článku 12 zahrnuje posouzení veškerých nepřímých nákladů národních metrologických institutů a specializovaných ústavů, které se účastní projektů EMPIR, a příslušného institucionálního financování.
4. Na základě tohoto posouzení může EURAMET za účelem čl. 2 odst. 2 paušální sazbu stanovenou v odstavci 2 tohoto článku upravit.
5. Pokud to nepostačuje, může EURAMET odchylně od čl. 28 odst. 3 nařízení (EU) č. 1290/2013 použít nižší sazbu náhrad způsobilých nákladů národních metrologických institutů a specializovaných ústavů, které se účastní projektů financovaných z programu EMPIR.
Článek 6
Provádění programu EMPIR
1. Program EMPIR se provádí na základě ročních pracovních plánů.
2. EURAMET poskytuje finanční podporu především ve formě grantů pro účastníky na základě výzev k podávání návrhů.
Před určením témat každé výzvy k podávání návrhů vyzve EURAMET zainteresované osoby nebo organizace z metrologické výzkumné obce a uživatele, aby navrhli témata možného výzkumu.
Článek 7
Dohody mezi Unií a EURAMET
1. Je-li výsledek hodnocení ex ante EURAMET v souladu s čl. 61 odst. 1 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 příznivý, uzavře Komise jménem Unie s EURAMET pověřovací dohodu a dohody o ročních převodech finančních prostředků.
2. Pověřovací dohoda uvedená v odstavci 1 je uzavřena v souladu s čl. 58 odst. 3 a články 60 a 61 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 a článkem 40 nařízení v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012. Tato dohoda rovněž stanoví:
a)
požadavky týkající se příspěvku EURAMET k výkonnostním ukazatelům uvedeným v příloze II rozhodnutí 2013/743/EU;
b)
požadavky týkající se příspěvku EURAMET k monitorování uvedenému v příloze III rozhodnutí 2013/743/EU;
c)
zvláštní výkonnostní ukazatele týkající se fungování EURAMET;
d)
požadavky na EURAMET týkající se poskytování informací o správních nákladech a podrobných číselných údajů o provádění programu EMPIR;
e)
ujednání o poskytování údajů potřebných k zajištění toho, aby byla Komise schopna plnit své povinnosti v oblasti šíření výsledků a podávání zpráv.
f)
ustanovení upravující zveřejňování výzev k podávání návrhů v rámci programu EMPIR, zejména na jednotném portálu pro účastníky, i jinými elektronickými prostředky Horizontu 2020 pro šíření informací spravovanými Komisí.
Článek 8
Ukončení či pozastavení poskytování finančního příspěvku Unie nebo jeho snížení
Není-li program EMPIR prováděn nebo je-li prováděn nepřiměřeně, částečně nebo opožděně, může Komise ukončit nebo pozastavit poskytování finančního příspěvku Unie nebo tento finanční příspěvek úměrně snížit podle skutečného provádění programu EMPIR.
Pokud zúčastněné státy své příspěvky na financování programu EMPIR neposkytnou, nebo je poskytnou částečně či opožděně, může Komise ukončit nebo pozastavit poskytování finančního příspěvku Unie nebo tento finanční příspěvek úměrně snížit s přihlédnutím k výši finančních prostředků přidělených zúčastněnými státy na provádění programu EMPIR.
Článek 9
Následné audity
1. Následné audity výdajů na nepřímé akce provádí EURAMET v souladu s článkem 29 nařízení (EU) č. 1291/2013.
2. Komise se může rozhodnout, že audity uvedené v odstavci 1 provede sama. Postupuje při tom v souladu s platnými pravidly, zejména s nařízeními (EU, Euratom) č. 966/2012, (EU) č. 1290/2013 a (EU) č. 1291/2013.
Článek 10
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby byly při provádění akcí financovaných podle tohoto rozhodnutí finanční zájmy Unie chráněny uplatňováním preventivních opatření proti podvodům, korupci a jinému protiprávnímu jednání, účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími správními a finančními sankcemi.
2. EURAMET umožní zaměstnancům Komise a ostatním osobám pověřeným Komisí, jakož i Účetnímu dvoru přístup na svá místa a do svých prostor a ke všem informacím, včetně informací v elektronické podobě, které jsou zapotřebí k provedení jejich auditů.
3. Evropský úřad pro boj proti podvodům (OLAF) může provádět šetření včetně kontrol a inspekcí na místě v souladu s ustanoveními a postupy uvedenými v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (10) a nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (11) s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou nebo rozhodnutím o udělení grantu či smlouvou financovanou podle tohoto rozhodnutí nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání poškozujícímu finanční zájmy Unie.
4. Smlouvy, grantové dohody a rozhodnutí o udělení grantu vyplývající z provádění tohoto rozhodnutí musí obsahovat ustanovení, která Komisi, EURAMET, Účetní dvůr a OLAF k provádění takovýchto auditů a šetření výslovně zmocňují v souladu s jejich příslušnými pravomocemi.
5. Při provádění programu EMPIR přijmou zúčastněné státy legislativní, regulační, správní a jiná opatření nezbytná pro ochranu finančních zájmů Unie, zejména s cílem zajistit úplné zpětné získání veškerých částek splatných Unii v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012 a s nařízením v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012.
Článek 11
Sdělování informací
1. Na žádost Komise zašle EURAMET veškeré informace, které jsou nezbytné pro vypracování zpráv uvedených v článku 12.
2. Prostřednictvím organizace EURAMET předloží zúčastněné státy Komisi veškeré informace týkající se finančního řízení programu EMPIR, které si vyžádá Evropský parlament, Rada nebo Účetní dvůr.
3. Komise zahrne informace uvedené v odstavci 2 tohoto článku do zpráv podle článku 12.
Článek 12
Hodnocení
1. Do 30. června 2017 provede Komise za pomoci nezávislých odborníků průběžné hodnocení programu EMPIR. Komise vyhotoví o tomto hodnocení zprávu, která obsahuje závěry hodnocení a připomínky Komise. Tuto zprávu zašle Komise Evropskému parlamentu a Radě do 31. prosince 2017. Výsledky průběžného hodnocení programu EMPIR se zohlední v rámci průběžného hodnocení Horizontu 2020.
2. Na konci účasti Unie na programu EMPIR, nejpozději však do 31. prosince 2024, provede Komise závěrečné hodnocení programu EMPIR. O tomto hodnocení vyhotoví Komise zprávu, která bude obsahovat jeho výsledky. Tuto zprávu zašle Komise Evropskému parlamentu a Radě.
Článek 13
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 14
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 15. května 2014.
ΑΠΌΦΑΣΗ αριθ. 555/2014/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 15ης Μαΐου 2014
για τη συμμετοχή της Ένωσης σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα μετρολογίας για την καινοτομία και την έρευνα (ΕΠΜΚΕ) που έχουν αναλάβει από κοινού διάφορα κράτη μέλη
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 185 και το άρθρο 188 δεύτερο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Στην ανακοίνωσή της, της 3ης Μαρτίου 2010, με τίτλο « «Ευρώπη 2020» - Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» («στρατηγική Ευρώπη 2020»), η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη διαμόρφωσης ευνοϊκών συνθηκών για τις επενδύσεις στη γνώση και την καινοτομία ώστε να επιτευχθεί έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη στην Ένωση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν την εν λόγω στρατηγική.
(2)
Με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) θεσπίστηκε το πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζων 2020» (2014-2020) («Ορίζων 2020»). Ο Ορίζων 2020 επιδιώκει να διασφαλίσει μεγαλύτερο αντίκτυπο στην έρευνα και την καινοτομία, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των συμπράξεων μεταξύ δημόσιων φορέων, μεταξύ άλλων και μέσω της συμμετοχής της Ένωσης σε προγράμματα που αναλαμβάνουν διάφορα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 185 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(3)
Οι συμπράξεις μεταξύ φορέων του δημοσίου θα πρέπει να αποσκοπούν στην ανάπτυξη στενότερων συνεργειών, στην αύξηση του συντονισμού και στην αποφυγή περιττών αλληλεπικαλύψεων με ενωσιακά, διεθνή, εθνικά και περιφερειακά ερευνητικά προγράμματα και να τηρούν πλήρως τις γενικές αρχές του Ορίζοντα 2020, ιδίως εκείνες που αφορούν τον ανοικτό χαρακτήρα και τη διαφάνεια. Επιπλέον, θα πρέπει να διασφαλίζεται η ανοικτή πρόσβαση σε επιστημονικές δημοσιεύσεις.
(4)
Με την απόφαση αριθ. 912/2009/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), η Κοινότητα αποφάσισε να καταβάλει χρηματοδοτική συνεισφορά στο ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα μετρολογίας («ΕΕΠΜ») αντίστοιχη με αυτή των συμμετεχόντων κρατών, που δεν υπερβαίνει, ωστόσο, τα 200 000 000 EUR, για όλη τη διάρκεια του Έβδομου Προγράμματος Πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τις δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (2007-2013), το οποίο θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5).
(5)
Τον Απρίλιο του 2012, η Επιτροπή διαβίβασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Προγράμματος Μετρολογίας - ΕΕΠΜ. Η εν λόγω ενδιάμεση αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε από ομάδα εμπειρογνωμόνων τρία έτη μετά την έναρξη του προγράμματος. Η γενική γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων ήταν ότι το ΕΕΠΜ είναι ένα κοινό ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα με καλή διαχείριση που έχει ήδη επιτύχει σχετικά υψηλό επίπεδο επιστημονικής, διαχειριστικής και οικονομικής ενοποίησης. Ωστόσο, η εν λόγω ομάδα διαπίστωσε την περιορισμένη βιομηχανική αξιοποίησή του, το περιορισμένο του άνοιγμα στην επιστημονική αριστεία εκτός των ινστιτούτων μετρολογίας και την ανεπαρκή του δημιουργία ικανοτήτων. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων θεωρεί ακόμη ότι η εφαρμογή του ΕΕΠΜ θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο περιεκτικού ευρωπαϊκού χώρου έρευνας στον τομέα της μετρολογίας.
(6)
Δυνάμει της απόφασης 2013/743/ΕΕ του Συμβουλίου (6), επιτρέπεται η πρόσθετη στήριξη του ΕΕΠΜ.
(7)
Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα μετρολογίας για την καινοτομία και την έρευνα («ΕΠΜΚΕ»), που είναι εναρμονισμένο με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και τις συναφείς εμβληματικές πρωτοβουλίες της, ιδίως την «Ένωση καινοτομίας», το «Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη», την «Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους» και τη «Βιομηχανική πολιτική για την εποχή της παγκοσμιοποίησης», θα είναι ένα πιο φιλόδοξο και περιεκτικό πρόγραμμα, που θα εφαρμόζεται σε διάρκεια δέκα ετών (2014-2024) από 28 συμμετέχοντα κράτη. Ως μέρος της βελτίωσης του προηγούμενου προγράμματος, το ΕΠΜΚΕ θα περιλαμβάνει δραστηριότητες σχετικά με την καινοτομία και τη βιομηχανική αξιοποίηση, με την έρευνα για κανόνες, τυποποίηση και κανονιστικούς σκοπούς, καθώς και με τη δημιουργία ικανοτήτων.
(8)
Τα συμμετέχοντα κράτη προτίθενται να συμβάλλουν στην εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτεται από αυτό, δηλαδή από το 2014 έως το 2024. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διάρκεια του Ορίζοντα 2020, οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του ΕΠΜΚΕ θα πρέπει να δρομολογηθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 το αργότερο. Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, προσκλήσεις υποβολής προτάσεων μπορούν να δρομολογηθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
(9)
Οι δραστηριότητες του ΕΠΜΚΕ θα πρέπει να συνάδουν με τους στόχους και τις προτεραιότητες σχετικά με την έρευνα και την καινοτομία του Ορίζοντα 2020 και με τις γενικές αρχές και προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 26 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
(10)
Θα πρέπει να καθοριστεί ανώτατο όριο για τη χρηματοδοτική συμμετοχή της Ένωσης στο ΕΠΜΚΕ κατά την περίοδο που καλύπτεται από τον Ορίζοντα 2020. Εντός του ανώτατου αυτού ορίου, η συνεισφορά της Ένωσης θα πρέπει να είναι ίση με τη συνεισφορά των συμμετεχόντων κρατών στο ΕΠΜΚΕ, ώστε να επιτευχθεί καλύτερο αποτέλεσμα μόχλευσης και να διασφαλιστεί μεγαλύτερος βαθμός ενοποίησης των προγραμμάτων των συμμετεχόντων κρατών.
(11)
Σύμφωνα με τους στόχους του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 της Επιτροπής, κάθε κράτος μέλος και κάθε συμμετέχουσα χώρα στον Ορίζοντα 2020 θα πρέπει να έχει το δικαίωμα συμμετοχής στο ΕΠΜΚΕ.
(12)
Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης θα πρέπει να εξαρτηθεί από την επίσημη ανάληψη υποχρεώσεων από τα συμμετέχοντα κράτη να συνεισφέρουν στην εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ και στην εκπλήρωση των εν λόγω υποχρεώσεων. Οι συνεισφορές των συμμετεχόντων κρατών στο ΕΠΜΚΕ θα πρέπει να περιλαμβάνουν συνεισφορά στις διοικητικές δαπάνες, με ανώτατο όριο το 5 % του προϋπολογισμού του ΕΠΜΚΕ. Τα συμμετέχοντα κράτη θα πρέπει να δεσμευθούν να αυξήσουν, εάν είναι αναγκαίο, τη συνεισφορά τους στο ΕΠΜΚΕ με εφεδρική ικανότητα χρηματοδότησης ύψους 50 % της συνεισφοράς τους, ώστε να διασφαλίζουν ότι είναι σε θέση να χρηματοδοτούν τις εθνικές τους οντότητες, τα εθνικά ινστιτούτα μετρολογίας (ΕΙΜ) και τα ειδικά ινστιτούτα (ΕΙ), που συμμετέχουν σε επιλεγμένα έργα.
(13)
Η κοινή εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ απαιτεί μια δομή υλοποίησης. Τα συμμετέχοντα κράτη έχουν συμφωνήσει για τη δομή υλοποίησης του ΕΕΠΜ και δημιούργησαν το 2007 την EURAMET e.V. («EURAMET»), τον ευρωπαϊκό περιφερειακό οργανισμό μετρολογίας και μια ένωση μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα βάσει του γερμανικού δικαίου. Η EURAMET έχει επίσης καθήκοντα και υποχρεώσεις σχετικά με την ευρύτερη ευρωπαϊκή και παγκόσμια εναρμόνιση της μετρολογίας. Η συμμετοχή στην EURAMET είναι ανοικτή σε όλα τα ευρωπαϊκά ΕΙΜ, ως μέλη, και σε ΕΙ, ως εταίρους. Δεν αποτελεί προϋπόθεση συμμετοχής στην EURAMET η ύπαρξη εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων μετρολογίας. Εφόσον, σύμφωνα με την έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης του ΕΕΠΜ, η δομή διακυβέρνησης της EURAMET έχει αποδειχθεί αποτελεσματική και υψηλής ποιότητας για την υλοποίηση του ΕΕΠΜ, η EURAMET θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί επίσης και για την υλοποίηση του ΕΠΜΚΕ. Η EURAMET θα πρέπει συνεπώς να είναι ο αποδέκτης της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης.
(14)
Για να επιτευχθούν οι στόχοι του ΕΠΜΚΕ, η EURAMET θα πρέπει να χορηγεί χρηματοδοτική στήριξη, ιδίως με τη μορφή επιχορηγήσεων, σε συμμετέχοντες σε δράσεις που έχουν επιλεγεί στο επίπεδο της EURAMET. Οι δράσεις αυτές θα πρέπει να επιλέγονται ύστερα από προσκλήσεις υποβολής προτάσεων υπό την ευθύνη της EURAMET. Ο κατάλογος κατάταξης θα πρέπει να είναι δεσμευτικός για την επιλογή προτάσεων και την κατανομή της χρηματοδότησης από την κοινοτική χρηματοδοτική συνεισφορά και από τις συνεισφορές συμμετεχόντων κρατών για έργα του ΕΠΜΚΕ.
(15)
Η διαχείριση της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και με τους σχετικούς κανόνες έμμεσης διαχείρισης που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), καθώς και στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής (8).
(16)
Για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να μειώνει, να αναστέλλει ή να διακόπτει τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης, εάν η εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ είναι ανεπαρκής, μερική ή εκπρόθεσμη ή εάν τα συμμετέχοντα κράτη δεν συνεισφέρουν ή συνεισφέρουν εν μέρει ή με καθυστέρηση στη χρηματοδότηση του ΕΠΜΚΕ. Τα δικαιώματα αυτά θα πρέπει να προβλέπονται στη συμφωνία ανάθεσης αρμοδιοτήτων που συνάπτεται μεταξύ της Ένωσης και της EURAMET.
(17)
Για λόγους απλούστευσης, τα διοικητικά βάρη θα πρέπει να μειωθούν για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Θα πρέπει να αποφευχθούν οι διπλοί λογιστικοί έλεγχοι και τα δυσανάλογα έγγραφα και εκθέσεις. Όταν διεξάγονται λογιστικοί έλεγχοι, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, κατά περίπτωση, οι ιδιαιτερότητες των εθνικών προγραμμάτων.
(18)
Οι έλεγχοι των δικαιούχων πόρων της Ένωσης που παρέχονται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση θα πρέπει να διασφαλίζουν τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
(19)
Η συμμετοχή σε έμμεσες δράσεις που χρηματοδοτούνται από το ΕΠΜΚΕ υπόκειται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9). Ωστόσο, λόγω των ειδικών λειτουργικών αναγκών του ΕΠΜΚΕ, είναι απαραίτητο να προβλέπονται παρεκκλίσεις από τον εν λόγω κανονισμό σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του εν λόγω κανονισμού.
(20)
Η συνεισφορά των συμμετεχόντων κρατών αντιπροσωπεύει κυρίως θεσμική χρηματοδότηση των ΕΙΜ και ΕΙ που συμμετέχουν σε επιλεγμένα έργα. Η συνεισφορά από τα συμμετέχοντα κράτη θα πρέπει να περιλαμβάνει και συνεισφορά σε μετρητά στα διοικητικά έξοδα του ΕΠΜΚΕ. Ένα ποσοστό της συνεισφοράς της Ένωσης θα πρέπει να διατίθεται σε άλλες οντότητες πλην των ΕΙΜ και των ΕΙ που συμμετέχουν σε επιλεγμένα έργα. Ο υπολογισμός της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Ένωσης στα ΕΙΜ και τα ΕΙ που συμμετέχουν σε έργα του ΕΠΜΚΕ θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η συμβολή της Ένωσης στο ΕΠΜΚΕ δεν υπερβαίνει τη συνεισφορά των συμμετεχόντων κρατών. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η θεσμική χρηματοδότηση των ΕΙΜ και των ΕΙ από τα συμμετέχοντα κράτη αντιστοιχεί στα γενικά έξοδα που κατανέμονται σε έργα του ΕΠΜΚΕ και δεν επιστρέφεται από τη συνεισφορά της Ένωσης, το κατ’ αποκοπή ποσοστό για τη χρηματοδότηση των επιλέξιμων έμμεσων δαπανών των ΕΙΜ και των ΕΙ θα πρέπει να προσαρμοστεί σε σύγκριση με το κατ’ αποκοπή ποσοστό που ορίζει ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1290/2013. Το κατ’ αποκοπή ποσοστό για τη χρηματοδότηση των επιλέξιμων έμμεσων δαπανών των ΕΙΜ και των ΕΙ θα πρέπει να καθορίζεται βάσει του συνόλου των έμμεσων δαπανών που δηλώνονται ως επιλέξιμες από τα ΕΙΜ και τα ΕΙ που συμμετέχουν σε έργα του ΕΕΠΜ, οι οποίες είναι σταθερές και συνιστούν αξιόπιστη προσέγγιση των έμμεσων δαπανών που αναλαμβάνονται από τα ΕΙΜ και τα ΕΙ που συμμετέχουν σε έργα ΕΠΜΚΕ. Δεδομένου ότι οι εν λόγω έμμεσες δαπάνες ανέρχονται στο 140 % των συνολικών άμεσων επιλέξιμων δαπανών των ΕΙΜ και των ΕΙ, εξαιρουμένων των άμεσων επιλέξιμων δαπανών υπεργολαβίας και των δωρεάν συνεισφορών σε είδος που δεν χρησιμοποιούνται στις εγκαταστάσεις των δικαιούχων, το κατ’ αποκοπή ποσοστό χρηματοδότησης των έμμεσων δαπανών των ΕΙΜ και ΕΙ θα πρέπει να μειωθεί από 25 % σε 5 %, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1290/2013. Είναι σκόπιμο, συνεπώς, να προβλεφθεί παρέκκλιση από το άρθρο 29 του εν λόγω κανονισμού για τα ΕΙΜ και τα ΕΙ. Οι άλλες οντότητες που συμμετέχουν σε έργα του ΕΠΜΚΕ θα πρέπει να χρηματοδοτούνται σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό.
(21)
Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του ΕΠΜΚΕ θα πρέπει επίσης να δημοσιεύονται στην ενιαία πύλη για τους συμμετέχοντες, καθώς και μέσω άλλων ηλεκτρονικών μέσων διάδοσης του Ορίζοντα 2020 που διαχειρίζεται η Επιτροπή.
(22)
Η καταλληλότητα του μοντέλου χρηματοδότησης όσον αφορά την αρχή της αντιστοιχίας μεταξύ ενωσιακών και μη ενωσιακών πόρων θα πρέπει να επανεξεταστεί κατά τον χρόνο της ενδιάμεσης αξιολόγησης του ΕΠΜΚΕ.
(23)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, της ανίχνευσης και της διερεύνησης των παρατυπιών, της ανάκτησης των διαφυγόντων, των εσφαλμένως καταβληθέντων ή των μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κεφαλαίων και, κατά περίπτωση, μέσω διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
(24)
Η Επιτροπή θα πρέπει να πραγματοποιήσει ενδιάμεση αξιολόγηση, ιδίως ως προς την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα του ΕΠΜΚΕ, την πρόοδο προς την κατεύθυνση της επίτευξης των στόχων και μια τελική αξιολόγηση και να συντάξει έκθεση σχετικά με τις εν λόγω αξιολογήσεις.
(25)
Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής η EURAMET και τα συμμετέχοντα κράτη θα πρέπει να υποβάλουν όλες τις πληροφορίες που είναι αναγκαίο να συμπεριλάβει η Επιτροπή στις εκθέσεις για την αξιολόγηση του ΕΠΜΚΕ.
(26)
Στόχος της παρούσας απόφασης είναι η συμμετοχή της Ένωσης στο ΕΠΜΚΕ και, συγκεκριμένα, η στήριξη για την πρόταση κατάλληλων, ολοκληρωμένων και πρόσφορων λύσεων μετρολογίας και η δημιουργία ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού συστήματος μετρολογικής έρευνας, με τη δημιουργία κρίσιμης μάζας και την ενεργό δέσμευση σε περιφερειακό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, που δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τη μεμονωμένη δράση των κρατών μελών. Η κλίμακα και η πολυπλοκότητα των αναγκών της μετρολογίας απαιτούν επενδύσεις που υπερβαίνουν τα βασικά κονδύλια για την έρευνα των ΕΙΜ και των ΕΙ. Η αριστεία που απαιτείται για την έρευνα και την ανάπτυξη λύσεων μετρολογίας αιχμής εκτείνεται σε διασυνοριακό επίπεδο και, συνεπώς, δεν μπορεί να συγκεντρωθεί μόνο σε εθνικό επίπεδο. Επομένως, εφόσον ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, με την ενσωμάτωση των εθνικών προσπαθειών σε μια συνεκτική ευρωπαϊκή προσέγγιση, με τη συνένωση κατακερματισμένων εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων, με τη συμβολή στον σχεδιασμό κοινών στρατηγικών έρευνας και χρηματοδότησης πέραν των εθνικών συνόρων και με την επίτευξη της κρίσιμης μάζας των φορέων και των απαιτούμενων επενδύσεων, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η οποία προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα μετρολογίας για την καινοτομία και την έρευνα
1. Η Ένωση συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα μετρολογίας για την καινοτομία και την έρευνα («ΕΠΜΚΕ») που αναλαμβάνουν από κοινού η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Βουλγαρία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ελλάδα, η Ελβετία, η Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες, η Κροατία, η Νορβηγία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σερβία, η Σλοβακία, η Σλοβενία, η Σουηδία, η Τσεχική Δημοκρατία και η Φινλανδία («συμμετέχοντα κράτη»), σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση.
2. Στο ΕΠΜΚΕ μπορεί να συμμετάσχει κάθε άλλο κράτος μέλος, εκτός αυτών της παραγράφου 1, και κάθε άλλη χώρα που συμμετέχει στον Ορίζοντα 2020, εφόσον πληροί την προϋπόθεση που τίθεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της παρούσας απόφασης. Εάν πληροί την προϋπόθεση που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο γ), θεωρείται συμμετέχον κράτος για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 2
Χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης
1. Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των πιστώσεων ΕΖΕΣ, στο ΕΠΜΚΕ ανέρχεται σε 300 000 000 EUR. Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης καταβάλλεται από τις πιστώσεις του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης που κατανέμονται στα οικεία μέρη του ειδικού προγράμματος εφαρμογής του Ορίζοντα 2020, το οποίο θεσπίστηκε με την απόφαση 2013/743/ΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) σημείο vi) και τα άρθρα 60 και 61 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, ιδίως από το μέρος ΙΙ «Βιομηχανική υπεροχή» και το μέρος ΙΙΙ «Κοινωνικές προκλήσεις».
2. Χωρίς να υπερβαίνει το οριζόμενο στην παράγραφο 1 ποσό, η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης είναι ίση προς τις συνεισφορές των συμμετεχόντων κρατών στο ΕΠΜΚΕ, εξαιρουμένης της συνεισφοράς των συμμετεχόντων κρατών στα διοικητικά έξοδα που υπερβαίνουν το 5 % του προϋπολογισμού του ΕΠΜΚΕ.
3. Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης δεν χρησιμοποιείται για την κάλυψη των διοικητικών δαπανών του ΕΠΜΚΕ.
Άρθρο 3
Όροι για τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης
1. Για τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης ισχύουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
η απόδειξη από τα συμμετέχοντα κράτη ότι η σύσταση του ΕΠΜΚΕ είναι σύμφωνη με τα παραρτήματα Ι και ΙΙ,
β)
ο ορισμός από τα συμμετέχοντα κράτη, ή από τα οριζόμενα από τα κράτη μέλη ΕΙΜ, της EURAMET e.V. («EURAMET»), ως δομής υλοποίησης του ΕΠΜΚΕ και αρμόδιας για την είσπραξη, κατανομή και παρακολούθηση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης,
γ)
η δέσμευση κάθε συμμετέχοντος κράτους να συνεισφέρει στη χρηματοδότηση του ΕΠΜΚΕ και να δημιουργήσει αποθεματικό χρηματοδότησης ύψους 50 % επί του ποσού της ανάληψης υποχρέωσης,
δ)
η απόδειξη από την EURAMET της ικανότητάς της να εφαρμόσει το ΕΠΜΚΕ, καθώς και η είσπραξη, κατανομή και παρακολούθηση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης στο πλαίσιο της έμμεσης διαχείρισης του προϋπολογισμού της Ένωσης, σύμφωνα με τα άρθρα 58, 60 και 61 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, και
ε)
η δημιουργία ενός μοντέλου διακυβέρνησης του ΕΠΜΚΕ σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙΙ.
2. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του ΕΠΜΚΕ, η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης εξαρτάται από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
την υλοποίηση από την EURAMET των στόχων του ΕΠΜΚΕ που ορίζονται στο παράρτημα Ι και των δραστηριοτήτων που ορίζονται στο παράρτημα II, σύμφωνα με τους κανόνες συμμετοχής και διάδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 5,
β)
τη διατήρηση ενός κατάλληλου και αποδοτικού μοντέλου διαχείρισης σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙΙ,
γ)
τη συμμόρφωση της EURAMET με τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων που καθορίζονται στο άρθρο 60 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και
δ)
την εκπλήρωση των δεσμεύσεων που αναφέρονται στο στοιχείο γ) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 4
Συνεισφορές των συμμετεχόντων κρατών
Οι συνεισφορές των συμμετεχόντων κρατών συνίσταται στα ακόλουθα:
α)
συνεισφορές μέσω θεσμικής χρηματοδότησης των ΕΙΜ και των ΕΙ που συμμετέχουν σε έργα του ΕΠΜΚΕ,
β)
χρηματοδοτικές συνεισφορές στα διοικητικά έξοδα του ΕΠΜΚΕ.
Άρθρο 5
Κανόνες συμμετοχής και διάδοσης
1. Για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1290/2013, η EURAMET θεωρείται φορέας χρηματοδότησης και χορηγεί χρηματοδοτική στήριξη σε έμμεσες δράσεις, σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ της παρούσας απόφασης.
2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 29 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1290/2013, οι έμμεσες επιλέξιμες δαπάνες των ΕΙΜ και των ΕΙ που συμμετέχουν σε έργα χρηματοδοτούμενα από το ΕΠΜΚΕ καθορίζονται με την εφαρμογή κατ’ αποκοπή συντελεστή ύψους 5 % επί του συνόλου των άμεσων επιλέξιμων δαπανών τους, εξαιρουμένων των άμεσων επιλέξιμων δαπανών για υπεργολαβία και των δαπανών για τους πόρους που διατίθενται από τρίτους και δεν χρησιμοποιούνται στις εγκαταστάσεις του δικαιούχου, καθώς και της χρηματοδοτικής στήριξης σε τρίτους.
3. Η αναφερόμενη στο άρθρο 12 ενδιάμεση αξιολόγηση του ΕΠΜΚΕ περιλαμβάνει αξιολόγηση όλων των έμμεσων δαπανών των ΕΙΜ και ΕΙ που συμμετέχουν σε έργα του ΕΠΜΚΕ και της αντίστοιχης θεσμικής χρηματοδότησης.
4. Με βάση αυτήν την αξιολόγηση και για τους σκοπούς του άρθρου 2 παράγραφος 2, η EURAMET μπορεί να προσαρμόσει το οριζόμενο στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου κατ’ αποκοπή ποσοστό.
5. Εάν δεν είναι επαρκές, η EURAMET δύναται, κατά παρέκκλιση του άρθρου 28 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1290/2013, να εφαρμόζει χαμηλότερο συντελεστή επιστροφής στις επιλέξιμες δαπάνες των ΕΙΜ και των ΕΙ που συμμετέχουν σε έργα χρηματοδοτούμενα από το ΕΠΜΚΕ.
Άρθρο 6
Εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ
1. Το ΕΠΜΚΕ εφαρμόζεται βάσει ετήσιων προγραμμάτων εργασίας.
2. Η EURAMET χορηγεί χρηματοδοτική στήριξη, ιδίως υπό μορφή επιχορηγήσεων προς τους συμμετέχοντες ύστερα από προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.
Πριν προσδιορίσει τα θέματα για κάθε πρόσκληση υποβολής προτάσεων, η EURAMET καλεί τα ενδιαφερόμενα φυσικά πρόσωπα ή οργανώσεις της κοινότητας μετρολογικής έρευνας και τους χρήστες να προτείνουν πιθανά ερευνητικά θέματα.
Άρθρο 7
Συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και της EURAMET
1. Με την επιφύλαξη θετικής εκ των προτέρων αξιολόγησης της EURAMET, σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, η Επιτροπή, εξ ονόματος της Ένωσης, συνάπτει συμφωνία ανάθεσης και συμφωνίες ετήσιας μεταφοράς πόρων με την EURAMET.
2. Η αναφερόμενη στην παράγραφο 1 συμφωνία ανάθεσης συνάπτεται σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 3 και τα άρθρα 60 και 61 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και με το άρθρο 40 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012. Ορίζει επίσης τα ακόλουθα:
α)
τις απαιτήσεις για τη συνεισφορά της EURAMET όσον αφορά τους δείκτες επιδόσεων που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ της απόφασης 2013/743/ΕΕ,
β)
τις απαιτήσεις για τη συνεισφορά της EURAMET όσον αφορά την παρακολούθηση που αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙΙ της απόφασης 2013/743/ΕΕ,
γ)
τους ειδικούς δείκτες επίδοσης σε σχέση με τη λειτουργία της EURAMET,
δ)
τις απαιτήσεις για την EURAMET όσον αφορά την παροχή πληροφοριών για τα διοικητικά έξοδα και για τα λεπτομερή στοιχεία για την εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ,
ε)
τις ρυθμίσεις όσον αφορά την παροχή των δεδομένων που είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί ότι η Επιτροπή είναι σε θέση να τηρήσει τις υποχρεώσεις της όσον αφορά τη διάδοση των αποτελεσμάτων και την υποβολή εκθέσεων,
στ)
τις διατάξεις για τη δημοσίευση των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του ΕΠΜΚΕ, ιδίως στην ενιαία πύλη για τους συμμετέχοντες καθώς και μέσω άλλων ηλεκτρονικών μέσων διάδοσης του Ορίζοντα 2020 που διαχειρίζεται η Επιτροπή.
Άρθρο 8
Καταγγελία, μείωση ή αναστολή της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης
Σε περίπτωση μη εφαρμογής ή ανεπαρκούς, μερικής ή εκπρόθεσμης εφαρμογής του ΕΠΜΚΕ, η Επιτροπή δύναται να καταγγείλει, να μειώσει αναλογικά ή να αναστείλει τη χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης σε συνάρτηση με την πραγματική εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ.
Εάν τα συμμετέχοντα κράτη δεν συνεισφέρουν, συνεισφέρουν εν μέρει ή εκπρόθεσμα στη χρηματοδότηση του ΕΠΜΚΕ, η Επιτροπή δύναται να καταγγείλει, να μειώσει αναλογικά ή να αναστείλει τη χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη το ποσό της χρηματοδότησης που έχουν διαθέσει τα συμμετέχοντα κράτη για την εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ.
Άρθρο 9
Εκ των υστέρων έλεγχοι
1. Η EURAMET διενεργεί εκ των υστέρων λογιστικούς ελέγχους των δαπανών των έμμεσων δράσεων σύμφωνα με το άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
2. Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να διενεργήσει η ίδια τους ελέγχους που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Στις περιπτώσεις αυτές, το πράττει σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, ιδίως τις διατάξεις των κανονισμών (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
Άρθρο 10
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την υλοποίηση των δράσεων που χρηματοδοτούνται βάσει της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και με την ανάκτηση, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, καθώς επίσης, οσάκις κρίνεται σκόπιμο, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων.
2. Η EURAMET παρέχει στο προσωπικό της Επιτροπής και σε άλλα εξουσιοδοτημένα από αυτήν πρόσωπα, καθώς και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, πρόσβαση στους χώρους και στις κτιριακές εγκαταστάσεις της, καθώς και σε όλες τις πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών σε ηλεκτρονική μορφή, οι οποίες απαιτούνται για την εύρυθμη διεξαγωγή των λογιστικών ελέγχων τους.
3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, περιλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις και διαδικασίες που ορίζονται στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 (10) και στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), με σκοπό να διαπιστώσει κατά πόσον υπήρξε απάτη, διαφθορά ή κάθε άλλη παράνομη δραστηριότητα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, σε σχέση με συμφωνία επιχορήγησης ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση που χρηματοδοτούνται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση.
4. Συμβάσεις, συμφωνίες επιχορήγησης και αποφάσεις επιχορήγησης που απορρέουν από την εφαρμογή της παρούσας απόφασης πρέπει να περιέχουν διατάξεις που εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, την EURAMET, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν τέτοιους λογιστικούς ελέγχους και έρευνες, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
5. Κατά την εφαρμογή του ΕΠΜΚΕ τα συμμετέχοντα κράτη λαμβάνουν τα νομοθετικά, κανονιστικά, διοικητικά και λοιπά μέτρα που είναι αναγκαία για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, ιδίως για να διασφαλίσουν την ολοσχερή εξόφληση κάθε οφειλόμενου στην Ένωση ποσού, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 και τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012.
Άρθρο 11
Κοινοποίηση πληροφοριών
1. Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής η EURAMET αποστέλλει κάθε αναγκαία πληροφορία για την προετοιμασία των εκθέσεων που αναφέρονται στο άρθρο 12.
2. Τα συμμετέχοντα κράτη υποβάλλουν στην Επιτροπή, μέσω της EURAMET, κάθε πληροφορία που ζητείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο ή το Ελεγκτικό Συνέδριο σχετικά με την οικονομική διαχείριση του ΕΠΜΚΕ.
3. Η Επιτροπή περιλαμβάνει τις αναφερόμενες στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου πληροφορίες στις εκθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 12.
Άρθρο 12
Αξιολόγηση
1. Έως τις 30 Ιουνίου 2017, η Επιτροπή διενεργεί, με τη βοήθεια ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος ΕΠΜΚΕ. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση αυτή, η οποία περιέχει τα συμπεράσματα της αξιολόγησης και παρατηρήσεις της Επιτροπής. Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση αυτή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017. Τα πορίσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης του προγράμματος ΕΠΜΚΕ λαμβάνονται υπόψη στην ενδιάμεση αξιολόγηση του Ορίζοντα 2020.
2. Κατά τη λήξη της συμμετοχής της Ένωσης στο ΕΠΜΚΕ, αλλά το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2024, η Επιτροπή διενεργεί τελική αξιολόγηση του ΕΠΜΚΕ. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση αυτή, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει τα αποτελέσματα της εν λόγω αξιολόγησης. Η Επιτροπή διαβιβάζει την έκθεση αυτή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Άρθρο 13
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 14
Αποδέκτες
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 15 Μαΐου 2014.