NAŘÍZENÍ EVROPSKÉ CENTRÁLNÍ BANKY (EU) č. 795/2014
ze dne 3. července 2014
o požadavcích v oblasti dozoru nad systémově významnými platebními systémy
(ECB/2014/28)
RADA GUVERNÉRŮ EVROPSKÉ CENTRÁLNÍ BANKY,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 127 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na statut Evropského systému centrálních bank a Evropské centrální banky, a zejména na článek 3.1, článek 22 a čl. 34.1 první odrážku tohoto statutu,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Čl. 127 odst. 2 čtvrtá odrážka Smlouvy a čl. 3.1 čtvrtá odrážka statutu Evropského systému centrálních bank a Evropské centrální banky (dále jen „statut ESCB“) zmocňují Eurosystém k tomu, aby podporoval plynulé fungování platebních systémů.
(2)
Eurosystém podporuje plynulé fungování platebních systémů mimo jiné tím, že vykonává dozor.
(3)
V lednu roku 2001 přijal Eurosystém Základní zásady pro systémově významné platební systémy („Core Principles for Systemically Important Payment Systems“), které vypracoval Výbor pro platební a zúčtovací systémy (CPSS) Banky pro mezinárodní platby jako minimální požadavky pro systémově významné platební systémy („systemically important payment systems“ („SIPS“ nebo „systémy SIPS“)) (1).
(4)
V dubnu roku 2012 byly Základní zásady pro systémově významné platební systémy nahrazeny zásadami CPSS a technického výboru Mezinárodní organizace komisí pro cenné papíry (IOSCO) pro infrastruktury finančního trhu (dále jen „zásady CPSS-IOSCO“) (2), které harmonizují a posilují stávající mezinárodní standardydozoru mimo jiné v případě systémů SIPS.
(5)
V souladu se zásadami CPSS-IOSCO by systémy SIPS měly podléhat účinnému dozoru na základě jednoznačně vymezených a zveřejněných kritérií, a to s ohledem na potenciál těchto systémů vyvolávat systémová rizika, pokud nejsou dostatečně chráněny vůči rizikům, jimž jsou vystaveny. Příslušné orgány by kromě toho měly mít dostatečnou pravomoc a zdroje k plnění svých úkolů včetně přijetí nápravného opatření. CPSS-IOSCO doporučuje, aby tyto zásady byly v nejvyšším možném rozsahu provedeny ve vnitrostátních právních a regulatorních rámcích.
(6)
Z tohoto důvodu a s cílem zajistit účinnost a spolehlivost systémů SIPS Evropská centrální banka (ECB) rozhodla, že zásady CPSS-IOSCO provede formou nařízení. Očekává se, že i orgány v jiných zemích zásady CPSS-IOSCO ve svém příslušném právním a regulatorním rámci obdobně zavedou a použijí v nejvyšším možném rozsahu, který jim tento rámec umožňuje.
(7)
Toto nařízení se vztahuje na systémy SIPS, které zahrnují systémově významné platební systémy pro velké i malé platby. Vztahuje se na platební systémy provozované centrálními bankami i soukromými provozovateli. Zásady CPSS-IOSCO uznávají, že existují výjimečné případy, kdy se tyto zásady vzhledem k požadavkům vymezeným v příslušném právním či správním předpisu nebo postupu odlišně použijí na platební systémy provozované centrálními bankami. Eurosystém má cíle veřejné politiky, povinnosti a institucionální uspořádání vymezené ve Smlouvě a statutu ESCB, což znamená, že systémy SIPS Eurosystému mohou být vyňaty z určitých požadavků na základě tohoto nařízení. S ohledem na tyto skutečnosti by systémy SIPS Eurosystému měly být vyňaty z konkrétních požadavků týkajících se správy a řízení, plánů na ukončení činnosti, kapitálu a likvidních aktiv, zajištění a investičních rizik, jež se vztahují na stejné oblasti jako příslušné požadavky formálně přijaté Radou guvernérů. Tyto výjimky jsou vymezeny v několika ustanoveních tohoto nařízení.
(8)
Na základě obecných zásad ECB/2012/27 ze dne 5. prosince 2012 o transevropském expresním automatizovaném systému zúčtování plateb v reálném čase (TARGET2) (3) má TARGET2 decentralizovanou strukturu spočívající ve vzájemném propojení souboru platebních systémů. Systémy, které jsou součástí TARGET2, jsou s určitými výjimkami v případě omezení vyplývajících z vnitrostátních právních předpisů v nejvyšším možném rozsahu harmonizovány. Hlavním znakem systému TARGET2 je dále jednotná technická platforma s názvem Jednotná sdílená platforma (Single Shared Platform - SSP). Rada guvernérů má ve vztahu k TARGET2 nejvyšší pravomoc a zabezpečuje jeho veřejnou funkci: toto uspořádání v oblasti správy a řízení se odráží v dozoru nad TARGET2.
(9)
K účinnosti a spolehlivosti systému SIPS je třeba souladu s příslušnými vnitrostátními právními předpisy a existence jednoznačných pravidel, postupů a smluv, na jejichž základě je tento systém provozován. Soulad s právními předpisy se týká právních systémů všech zemí, v nichž provozovatel SIPS nebo jeho účastníci vykonávají činnost.
(10)
Účinnost a spolehlivost systému SIPS závisí rovněž na jednoznačnosti a vhodnosti jeho systému správy a řízení, který musí být jasně zdokumentován.
(11)
Spolehlivý a stále se vyvíjející rámec pro komplexní řízení právního, úvěrového, operačního a investičního rizika, rizika likvidity, obecného podnikatelského rizika, rizika úschovy a dalších rizik, je zcela zásadní pro identifikaci, měření, sledování a řízení celé řady rizik, která vznikají na straně provozovatele SIPS či která tento provozovatel nese. Totéž platí i pro spolehlivost a odolnost rámce pro zajištění, pravidel a postupů pro případ selhání účastníka a plánů zachování provozu provozovatele SIPS.
(12)
Snížení systémového rizika mimo jiné vyžaduje neodvolatelnost zúčtování. Unie přijala směrnici Evropského parlamentu a Rady 98/26/ES ze dne 19. května 1998 o neodvolatelnosti zúčtování v platebních systémech a v systémech vypořádání obchodů s cennými papíry (4). Směrnice 98/26/ES vyžaduje, aby pravidla pro systémy označené podle této směrnice vymezila okamžik vstupu (po němž jsou převodní příkazy právně vymahatelné a závazné pro třetí osoby i v případě úpadkového řízení proti účastníkovi) a okamžik neodvolatelnosti převodních příkazů. Vnitrodenní zúčtování nebo zúčtování v reálném čase může být rovněž vhodné, je-li v souladu s obecným obchodním modelem systému SIPS a je-li nezbytné k tomu, aby provozovatel a účastníci systému SIPS mohli řídit svá úvěrová rizika, případně rizika likvidity.
(13)
Objektivní a zveřejněná kritéria pro účast v systému SIPS, která jsou založena na riziku a která umožňují spravedlivý a (s výhradou přijatelných standardů pro kontrolu rizik) volný přístup do systému SIPS, podporují bezpečnost a účinnost systému SIPS a trhů, kterým slouží, aniž by při tom docházelo k nepřiměřenému omezení volného poskytování služeb.
(14)
Ustanoveními tohoto nařízení, jež vyžadují, aby provozovatel SIPS shromažďoval, zpracovával a předával údaje, by neměla být dotčena žádná použitelná pravidla ochrany údajů účastníků či klientů.
(15)
Celkově účinný a efektivní systém SIPS s jednoznačně vymezenými, měřitelnými a dosažitelnými cíli je nejlépe vybaven pro to, aby naplnil potřeby účastníků SIPS a trhů, jimž tento systém slouží.
(16)
V rozsahu, který lze považovat za možný a vhodný, se ECB za účelem plnění úkolů ESCB může obracet na národní centrální banky.
(17)
Požadavky vymezené v tomto nařízení jsou přiměřené specifickým rizikům a expozicím systémů SIPS.
(18)
Zásadními prvky při provádění zásad CPSS-IOSCO v nejvyšším rozsahu umožněném Smlouvou a statutem ESCB jsou oprávnění příslušných orgánů požadovat přijetí opatření k nápravě nebo zamezení opakování neplnění tohoto nařízení a oprávnění ECB ukládat účinné, přiměřené a odstrašující sankce za porušení tohoto nařízení.
(19)
Je nezbytné, aby se na dodržování souladu s požadavky v oblasti dozoru vymezenými v tomto nařízení vztahovalo přechodné období, což provozovatelům SIPS umožní, aby se s těmito požadavky seznámili a aby je provedli,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Toto nařízení vymezuje požadavky v oblasti dozoru nad systémy SIPS.
2. Rada guvernérů přijme rozhodnutí, v němž určí platební systémy, na něž se vztahuje toto nařízení, jakož i jejich příslušné provozovatele a příslušné orgány. Tento seznam ECB vede na svých internetových stránkách a aktualizuje jej v návaznosti na každou změnu.
3. Platební systém se určí jako systém SIPS, pokud: a) je způsobilý k tomu, aby jej členský stát, jehož měnou je euro, oznámil jako systém podle směrnice 98/26/ES, nebo jeho provozovatel je usazen v eurozóně, a to i formou pobočky, jejímž prostřednictvím je systém provozován, a b) během kalendářního roku byly splněny alespoň dvě z těchto podmínek:
i)
celková denní průměrná hodnota zpracovaných plateb v eurech je vyšší než 10 miliard EUR;
ii)
jeho tržní podíl je alespoň jedním z těchto podílů:
-
15 % celkového objemu plateb v eurech;
-
5 % celkového objemu přeshraničních plateb v eurech;
-
75 % celkového objemu plateb v eurech na úrovni členského státu, jehož měnou je euro;
iii)
jeho přeshraniční činnost (tj. účastníci usazení v zemi jiné než je země provozovatele SIPS a/nebo přeshraniční propojení s jinými platebními systémy) zahrnuje pět či více zemí a představuje minimálně 33 % celkového objemu plateb v eurech zpracovaných tímto systémem SIPS;
iv)
je využíván k zúčtování ostatních infrastruktur finančního trhu.
4. Provozovatelé SIPS zajistí, aby systémy SIPS, jež provozují, splňovaly požadavky vymezené v článcích 3 až 21.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení:
1)
„platebním systémem“ se rozumí formální dohoda mezi třemi či více účastníky (bez započtení možných zúčtovacích bank, ústředních protistran, clearingových institucí nebo nepřímých účastníků) s obecnými pravidly a standardizovanými postupy pro provádění převodních příkazů mezi účastníky;
2)
„převodní příkaz“ má stejný význam jako v definici v čl. 2 písm. i) první odrážce směrnice 98/26/ES;
3)
„systémovým rizikem“ se rozumí riziko, že nesplnění povinností, které má účastník nebo provozovatel SIPS v rámci systému SIPS, způsobí, že jiní účastníci a/nebo provozovatel SIPS nejsou schopni plnit své splatné závazky, přičemž tato situace může případně mít dopady ohrožující stabilitu finančního systému či důvěru v něj;
4)
„provozovatelem SIPS“ se rozumí právní subjekt, který je právně odpovědný za provozování systému SIPS;
5)
„příslušným orgánem“ se rozumí centrální banka Eurosystému s primární odpovědností v oblasti dozoru, která je takto určena podle čl. 1 odst. 2;
6)
„systémem SIPS Eurosystému“ se rozumí systém SIPS, který vlastní a provozuje centrální banka Eurosystému;
7)
„právním rizikem“ se rozumí riziko vyplývající z použití právního či správního předpisu a které obvykle vede ke ztrátě;
8)
„úvěrovým rizikem“ se rozumí riziko, že protistrana, ať už se jedná o účastníka, či o jiný subjekt, nebude schopna v plném rozsahu plnit své finanční závazky, když nastane jejich splatnost či kdykoli v budoucnu;
9)
„rizikem likvidity“ se rozumí riziko, že protistrana, ať už se jedná o účastníka, či o jiný subjekt, nebude mít dostatečné finanční prostředky pro splnění svých splatných finančních závazků, i když může mít dostatečné finanční prostředky pro splnění těchto závazků v budoucnu;
10)
„operačním rizikem“ se rozumí riziko, že nedostatky v informačních systémech nebo vnitřních procesech, lidská chyba, manažerské selhání či poruchy způsobené vnějšími událostmi nebo externě zadanými službami povedou ke snížení, zhoršení či výpadku služeb, které poskytuje systém SIPS;
11)
„rizikem úschovy“ se rozumí riziko vzniku ztráty u aktiv držených v úschově v případě úpadku, nedbalosti, podvodu, špatné správy či nedostatečného vedení záznamů na straně uschovatele či dalšího uschovatele;
12)
„investičním rizikem“ se rozumí riziko ztráty, jemuž je provozovatel SIPS či účastník vystaven, pokud provozovatel SIPS investuje své vlastní zdroje či zdroje svých účastníků, např. zajištění;
13)
„tržním rizikem“ se rozumí riziko ztrát v důsledku pohybů tržních cen, a to jak v případě rozvahových, tak i podrozvahových pozic;
14)
„systémem s odloženým netto vypořádáním“ se rozumí systém, který provádí vypořádání v čisté výši na konci předem vymezeného cyklu vypořádání, např. na konci nebo v průběhu obchodního dne;
15)
„přeshraničním zajištěním“ se rozumí zajištění, u něhož je z hlediska země, v níž jsou aktiva přijímána jako zajištění, alespoň jedna z těchto skutečností cizí: a) měna, v níž jsou aktiva denominována, b) země, v níž se aktiva nacházejí, nebo c) země, v níž je usazen emitent;
16)
„přeshraniční platbou“ se rozumí platba mezi účastníky usazenými v různých zemích;
17)
„infrastrukturou finančního trhu“ se rozumí mnohostranný systém zúčastněných institucí včetně provozovatele systému, který je využíván k zúčtování, vypořádání či zaznamenávání plateb, cenných papírů, derivátů či jiných finančních transakcí;
18)
„účastníkem“ se rozumí subjekt identifikovaný či uznaný platebním systémem, který může do tohoto systému posílat převodní příkazy a je schopen z něj takové příkazy přijímat, a to buď přímo, či nepřímo;
19)
„radou“ se rozumí správní a/nebo dozorčí rada provozovatele SIPS v souladu s vnitrostátními právními předpisy;
20)
„vedením“ se rozumí členové představenstva/výkonní členové správní rady, tj. členové správní rady v monistickém systému, kteří jsou zapojeni do každodenního řízení provozovatele SIPS, a členové představenstva provozovatele SIPS v dualistickém systému;
21)
„příslušnými zúčastněnými stranami“ se rozumí účastníci, infrastruktury finančního trhu, jež mají dopad na riziko v systému SIPS, a v jednotlivých případech jiní dotčení účastníci trhu;
22)
„úvěrovou expozicí“ se rozumí částka či hodnota, u níž je dáno riziko, že ji účastník nevypořádá za úplnou hodnotu v době splatnosti či kdykoli poté;
23)
„zajištěním“ se rozumí aktivum či závazek třetí strany, jež poskytovatel zajištění používá k zajištění závazku vůči příjemci zajištění. Zajištění zahrnuje tuzemské i přeshraniční zajištění;
24)
„poskytovatelem likvidity“ se rozumí poskytovatel hotovosti podle čl. 5 odst. 3, čl. 6 odst. 5, čl. 8 odst. 1, čl. 8 odst. 9 a čl. 8 odst. 11 nebo aktiv podle čl. 8 odst. 4 včetně účastníka SIPS nebo externí strany;
25)
„mimořádnými, ale možnými tržními podmínkami“ se rozumí komplexní soubor historických a hypotetických podmínek včetně nejvolatilnějších období, ke kterým došlo na trzích, jimž systém SIPS slouží;
26)
„určeným dnem vypořádání“ se rozumí den, který odesílatel převodního příkazu zadal do systému SIPS jako den vypořádání;
27)
„obecným podnikatelským rizikem“ se rozumí jakékoli možné zhoršení finanční pozice systému SIPS jako podniku v důsledku snížení příjmů nebo zvýšení výdajů, a to tak, že výdaje jsou vyšší než příjmy a vedou ke ztrátě, kterou je třeba účtovat vůči kapitálu;
28)
„plánem ozdravných postupů“ se rozumí plán vypracovaný provozovatelem SIPS s cílem znovuobnovit plynulé fungování systému SIPS;
29)
„plánem na řádné ukončení činnosti“ se rozumí plán, který provozovatel SIPS připravil pro řádné uzavření systému SIPS;
30)
„podstatný“ označuje riziko, závislost a/nebo změnu, jež mohou ovlivnit schopnost subjektu vykonávat či poskytovat služby dle očekávání;
31)
„příslušnými orgány“ se rozumí orgány, které mají oprávněný zájem na získání přístupu k informacím ze systému SIPS za účelem plnění požadavků vyplývajících z právních předpisů, např. orgány pro řešení problémů a orgány dohledu nad významnými účastníky;
32)
„hlavním rizikem“ se rozumí riziko, že protistrana ztratí plnou hodnotu, která je předmětem transakce, tj. riziko, že prodávající finančního aktiva neodvolatelně dodá aktivum, avšak neobdrží platbu, nebo riziko, že kupující finančního aktiva za aktivum neodvolatelně zaplatí, avšak aktivum neobdrží;
33)
„uschovatelskou bankou“ se rozumí banka, která drží a uchovává finanční aktiva třetích osob;
34)
„zúčtovací bankou“ se rozumí banka, která vede účty ve vztahu k platbám, prostřednictvím kterých dochází k plnění povinností vyplývajících z platebního systému;
35)
„nostro agentem“ se rozumí banka, kterou účastníci SIPS využívají při vypořádání;
36)
„jednostrannou platbou“ se rozumí platba, která zahrnuje pouze jeden převod peněžních prostředků v jedné měně;
37)
„dvoustrannou platbou“ se rozumí platba, která zahrnuje dva převody peněžních prostředků v různých měnách v systému vypořádání při výměně hodnot;
38)
„rizikem pozitivní korelace“ se rozumí riziko, které vzniká z expozice vůči účastníkovi či emitentovi, je-li zajištění poskytnuté tímto účastníkem či emitované tímto emitentem vysoce korelované s jeho úvěrovým rizikem;
39)
„obchodní den“ má stejný význam jako v definici v čl. 2 písm. n) směrnice 98/26/ES.
Článek 3
Právní spolehlivost
1. Provozovatel SIPS posoudí, zda rozhodné právo ve všech příslušných právních systémech zajišťuje vysoký stupeň jistoty a podporuje všechny podstatné aspekty činnosti systému SIPS.
2. Provozovatel SIPS zavede pravidla a postupy pro systém SIPS a uzavře smlouvy, které jsou jednoznačné a v souladu s rozhodným právem ve všech příslušných právních systémech.
3. Provozovatel SIPS musí být schopen jednoznačně a srozumitelně informovat příslušný orgán, účastníky, případně klienty účastníků o rozhodném právu, pravidlech, postupech a smlouvách k provozování systému SIPS.
4. Provozovatel SIPS přijme opatření k zajištění toho, aby jeho pravidla, postupy a smlouvy byly vynutitelné ve všech příslušných právních systémech a aby opatření, jež přijme na základě těchto pravidel, postupů a smluv, nebyla neplatná a aby nebyla zrušena či pozastavena.
5. Provozovatel SIPS, který vyvíjí činnost ve více než jednom právním systému, identifikuje a snižuje rizika vyplývající z možné kolize práv.
6. Provozovatel SIPS vyvine nejvyšší úsilí k zajištění toho, aby systém SIPS byl označen ve smyslu směrnice 98/26/ES.
Článek 4
Správa a řízení
1. Provozovatel SIPS do svých dokumentů zahrne cíle, které kladou vysoký důraz na bezpečnost a účinnost systému SIPS. Tyto cíle výslovně podporují finanční stabilitu a jiná relevantní hlediska veřejného zájmu, zejména existenci otevřených a účinných finančních trhů.
2. Provozovatel SIPS do svých dokumentů zahrne ujednání v oblasti správy a řízení, která jednoznačně a přímo rozdělují úkoly a odpovědnost. Tato ujednání zpřístupní příslušnému orgánu, vlastníkům a účastníkům. Provozovatel SIPS zpřístupní zkrácenou verzi těchto ujednání veřejnosti.
3. Jednoznačně se vymezí úkoly a odpovědnost rady. Mezi úkoly a odpovědnost rady patří všechny tyto činnosti:
a)
zavedení jednoznačných strategických cílů pro systém SIPS;
b)
zavedení postupů pro fungování systému SIPS ve formě dokumentů včetně postupů pro zjišťování, řešení a zvládnutí střetu zájmů členů rady;
c)
zajištění účinného výběru, sledování, případně odvolání členů vedení s výjimkou systému SIPS Eurosystému;
d)
zavedení vhodných postupů odměňování, které jsou v souladu s osvědčenými postupy a které se zakládají na dlouhodobých výsledcích, s výjimkou systému SIPS Eurosystému.
4. S výjimkou systému SIPS Eurosystému rada nejméně jednou ročně přezkoumá svou celkovou činnost a činnost jednotlivých členů rady.
5. Složení rady je takové, aby byla zajištěna důvěryhodnost a - s výjimkou systému SIPS Eurosystému - vhodná kombinace technických dovedností, znalostí a zkušeností systému SIPS a finančního trhu obecně, což radě umožní, aby plnila své příslušné úkoly a povinnosti. Složení dále závisí na všeobecném rozdělení působnosti na základě vnitrostátních právních předpisů. S výjimkou systému SIPS Eurosystému a umožňují-li to vnitrostátní právní předpisy, zahrnuje rada i členy dozorčí rady/nevýkonné členy správní rady.
6. Jednoznačně se vymezí úkoly, odpovědnost a hierarchie vedení. Složení je takové, aby byla zajištěna důvěryhodnost a vhodná kombinace technických dovedností, znalostí a zkušeností systému SIPS a finančního trhu obecně, což vedení umožní, aby plnilo své povinnosti v oblasti provozování a řízení rizik provozovatele SIPS. Mezi povinnosti, které vedení plní s usměrněním ze strany rady, patří všechny tyto činnosti:
a)
aby činnost provozovatele SIPS byla v souladu s cíli, strategií a tolerancí rizik;
b)
aby vnitřní kontroly a související postupy byly vhodně nastaveny, prováděny a aby byl nad nimi vykonáván vhodný dohled s cílem podporovat cíle provozovatele SIPS;
c)
aby vnitřní kontroly a související postupy podléhaly pravidelnému přezkumu a zkouškám ze strany útvarů pro řízení rizik a interní audit, které disponují dostatečným počtem dobře vyškolených zaměstnanců.;
d)
aktivní účast v procesu kontroly rizik;
e)
aby rámci pro řízení rizik systému SIPS byly alokovány dostatečné zdroje.
7. Rada zavede rámec pro řízení rizik ve formě dokumentace a vykonává nad ním dohled; tento rámec:
a)
zahrnuje zásady provozovatele SIPS týkající se tolerance rizik;
b)
přidělí povinnosti a odpovědnost za rozhodnutí týkající se rizik;
c)
řeší rozhodování v době krize a v nouzových situacích;
d)
řeší funkce vnitřní kontroly.
Rada zajistí, aby útvary řízení rizik a vnitřní kontroly měly dostatečnou autoritu, nezávislost, zdroje a přístup k radě.
8. Rada zajistí, aby zásadní rozhodnutí, která mají dopad na technické a funkční uspořádání systému SIPS, jeho pravidla a celkovou strategii (zejména pokud jde o výběr systému zúčtování a vypořádání), provozní strukturu, rozsah zúčtovávaných či vypořádávaných produktů a použití technologie a postupů, vhodně odrážely oprávněné zájmy příslušných zúčastněných stran systému SIPS. Příslušné zúčastněné strany, případně veřejnost budou v přiměřeném předstihu konzultovány k těmto rozhodnutím.
Článek 5
Rámec pro komplexní řízení rizik
1. Provozovatel SIPS zavede a udržuje spolehlivý rámec pro řízení rizik s cílem komplexně identifikovat, měřit, sledovat a řídit veškerá rizika, která vznikají na straně systému SIPS či která systém SIPS nese. Rámec pro řízení rizik přezkoumává provozovatel SIPS nejméně jednou ročně. Rámec pro řízení rizik:
a)
zahrnuje zásady provozovatele SIPS týkající se tolerance rizik a vhodné nástroje pro řízení rizik;
b)
přidělí povinnosti a odpovědnost za rozhodnutí týkající se rizik;
c)
řeší rozhodování v nouzových situacích týkajících se systému SIPS včetně vývoje na finančních trzích, které případně mají nepříznivý dopad na tržní likviditu a stabilitu finančního systému v členském státě, jehož měnou je euro, v němž je usazen provozovatel SIPS nebo jeden z účastníků.
2. Provozovatel SIPS motivuje účastníky, případně jejich klienty, aby řídili a omezili rizika, jež tyto subjekty představují pro systém SIPS a jež pro tyto subjekty z tohoto systému vyplývají. Pokud se týká účastníků, zahrnují tyto pobídky účinný, přiměřený a odstrašující režim finančních pokut či opatření ke sdílení ztrát či obojí.
3. Provozovatel SIPS nejméně jednou ročně přezkoumá podstatná rizika, jež pro systém SIPS v důsledku vzájemné závislosti vyplývají od jiných subjektů a jež tento systém představuje pro jiné subjekty, a to včetně infrastruktur finančního trhu, zúčtovacích bank, poskytovatelů likvidity a poskytovatelů služeb. Provozovatel SIPS vyvine nástroje pro řízení rizik, které jsou spolehlivé a přiměřené ve vztahu k zjištěné výši rizika.
4. Provozovatel SIPS vymezí kritické operace a služby systému SIPS. Provozovatel SIPS identifikuje konkrétní scénáře, které mu mohou znemožnit poskytovat tyto kritické operace a služby jako trvajícímu podniku, a posoudí účinnost všech možných ozdravných postupů nebo - s výjimkou systému SIPS Eurosystému - řádného ukončení činnosti. Provozovatel SIPS kritické operace a služby systému SIPS alespoň jednou ročně přezkoumá. Na základě tohoto posouzení připraví provozovatel SIPS plán ozdravných postupů pro systém SIPS nebo - s výjimkou systému SIPS Eurosystému - připraví plán na řádné ukončení činnosti. Plán ozdravných postupů a plán na řádné ukončení činnosti obsahují mimo jiné podstatné shrnutí klíčových strategií ozdravných postupů a řádného ukončení činnosti, opětovné vymezení kritických operací a služeb systému SIPS a popis opatření, která jsou zapotřebí k provedení klíčových strategií. Provozovatel SIPS případně poskytne příslušným orgánům informace nezbytné pro účely plánování řešení problémů. Plán ozdravných postupů a plán na řádné ukončení činnosti provozovatel SIPS alespoň jednou ročně přezkoumá.
Článek 6
Úvěrové riziko
1. Provozovatel SIPS zavede spolehlivý rámec pro měření, sledování a řízení svých úvěrových expozic vůči účastníkům a úvěrových expozic mezi účastníky, které vznikly z platebních, zúčtovacích a vypořádacích postupů v rámci systému SIPS.
2. Provozovatel SIPS identifikuje veškeré zdroje úvěrového rizika. Měření a sledování úvěrových expozic probíhá v průběhu dne za použití včasných informací a vhodných nástrojů pro řízení rizik.
3. Provozovatel SIPS (včetně provozovatele, který provozuje systém s odloženým netto vypořádáním se zárukou vypořádání), kterému během operací systému SIPS vznikne úvěrová expozice vůči jeho účastníkům, pokryje své úvěrové expozice vůči jednotlivým účastníkům pomocí zajištění, záručních fondů, kapitálu (po odečtení částky určené k pokrytí obecného podnikatelského rizika) nebo jiných srovnatelných finančních zdrojů.
4. Provozovatel SIPS, včetně provozovatele, který provozuje systém s odloženým netto vypořádáním bez záruky vypořádání, avšak kde účastníci mají úvěrové expozice z důvodu platebních, zúčtovacích nebo vypořádacích postupů v rámci systému SIPS, zavede pravidla či smluvní ujednání s těmito účastníky. Pravidla či smluvní ujednání zajistí, aby účastníci poskytli dostatečné zdroje ve smyslu odstavce 3 k pokrytí úvěrových expozic, které vznikly z platebních, zúčtovacích a vypořádacích postupů v rámci systému SIPS, ve vztahu k dvěma účastníkům, kteří spolu se svými přidruženými společnostmi mají největší celkovou úvěrovou expozici.
5. Provozovatel SIPS zavede pravidla a postupy k řešení ztrát, které přímo vznikly z důvodu selhání jednoho či více účastníků, pokud se týká plnění jejich povinností vůči systému SIPS. Tato pravidla a postupy řeší rozdělení případných nekrytých ztrát včetně splacení peněžních prostředků, které si provozovatel SIPS případně půjčí od poskytovatelů likvidity. Zahrnují pravidla a postupy provozovatele SIPS pro doplnění finančních zdrojů, které systém SIPS použil v průběhu stresové události, na výši stanovenou v odstavci 3.
Článek 7
Zajištění
1. Provozovatel SIPS přijme jako zajištění pouze tato aktiva: a) hotovost a b) aktiva s nízkým úvěrovým a tržním rizikem a rizikem likvidity, tj. aktiva, u kterých může provozovatel SIPS příslušnému orgánu na základě dostatečného interního posouzení prokázat, že splňují všechny tyto podmínky:
i)
byla vydána emitentem s nízkým úvěrovým rizikem;
ii)
jsou volně převoditelná bez jakéhokoli právního omezení či nároků třetích osob;
iii)
jsou denominována v měně, jejíž rizika jsou řízena provozovatelem SIPS;
iv)
mají spolehlivé údaje o ceně, jež jsou pravidelně zveřejňovány;
v)
nejsou jinak vystavena podstatnému riziku pozitivní korelace;
vi)
nejsou vydána účastníkem, který poskytuje zajištění, ani subjektem, který je součástí stejné skupiny jako účastník, s výjimkou krytých dluhopisů a pouze pokud jsou aktiva v souboru zajišťovacích aktiv vhodně oddělena v rámci spolehlivého právního rámce a pokud splňují požadavky vymezené v bodech i) až v).
Při provádění interního posouzení podle bodů i) až vi) provozovatel SIPS vymezí, zdokumentuje a použije objektivní metodiku.
2. Provozovatel SIPS zavede a provede zásady a postupy ke sledování úvěrové kvality, tržní likvidity a cenové volatility všech aktiv přijatých jako zajištění. Provozovatel SIPS pravidelně, a to nejméně jednou ročně, sleduje přiměřenost svých zásad a postupů oceňování. Tento přezkum provede rovněž při každé podstatné změně, která má vliv na expozici systému SIPS vůči rizikům. Provozovatel SIPS provede ocenění zajištění podle tržní hodnoty nejméně jednou denně.
3. Provozovatel SIPS zavede stabilní a konzervativní srážky a nejméně jednou ročně je prověří a zohlední stresové tržní podmínky. Postupy pro uplatňování srážek nejméně jednou ročně ověřují zaměstnanci, kteří nevytvářejí a nepoužívají postupy pro uplatňování srážek.
4. Provozovatel SIPS přijme opatření s cílem předejít koncentrované držbě určitých aktiv, pokud by to podstatně ovlivnilo schopnost rychle tato aktiva likvidovat bez podstatného nepříznivého dopadu na jejich cenu.
5. Provozovatel SIPS, který přijímá přeshraniční zajištění, identifikuje a zmírňuje rizika spojená s jeho přeshraničním používáním a zajistí, aby přeshraniční zajištění mohlo být používáno včas.
6. Provozovatel SIPS používá účinný a provozně flexibilní systém pro řízení zajištění.
7. Odstavec 1 se nevztahuje na SIPS Eurosystému.
Článek 8
Riziko likvidity
1. Provozovatel SIPS zavede komplexní rámec pro řízení rizik likvidity, jež představují účastníci systému SIPS, zúčtovací banky, nostro agenti, uschovatelské banky, poskytovatelé likvidity a jiné příslušné subjekty.
2. Provozovatel SIPS zavede provozní a analytické nástroje, které umožňují průběžně a včas identifikovat, měřit a sledovat zúčtovací a peněžní toky včetně používání vnitrodenní likvidity.
3. Provozovatel SIPS vždy má nebo zajistí, aby účastníci vždy měli dostatečné likvidní zdroje ve všech měnách, s nimiž pracuje, s cílem v širokém okruhu možných stresových scénářů umožnit zúčtování platebních závazků ve stejný den. Je-li to vhodné, zahrnuje takové zúčtování vnitrodenní či vícedenní zúčtování. Stresové scénáře zahrnují: a) selhání účastníka, který má spolu se svými přidruženými subjekty největší souhrnný platební závazek, za mimořádných, ale možných tržních podmínek; a b) jiné scénáře podle odstavce 11.
4. Provozovatel SIPS, který provádí zúčtování jednostranných plateb v eurech, má nebo zajistí, aby účastníci měli likvidní zdroje v souladu s odstavcem 3, s cílem umožnit včasné zúčtování platebních závazků v případě selhání účastníka, který má spolu se svými přidruženými subjekty největší souhrnný platební závazek ve smyslu odst. 3 písm. a), a to jedním z těchto způsobů:
a)
v hotovosti u Eurosystému, nebo
b)
ve způsobilém zajištění ve smyslu rámce Eurosystému pro zajištění, který je vymezen v obecných zásadách ECB/2011/14 ze dne 20. září 2011 o nástrojích a postupech měnové politiky Eurosystému (5), zejména pokud má provozovatel SIPS přístup ke stálým facilitám Eurosystému.
5. Provozovatel SIPS, který provádí zúčtování jednostranných plateb v eurech, má nebo zajistí, aby účastníci měli dodatečné likvidní zdroje v souladu s odst. 3 písm. b), a to některým ze způsobů vymezených v odstavci 4, nebo u důvěryhodné obchodní banky ve formě jednoho či více těchto nástrojů:
a)
závazné úvěrové linky;
b)
závazné devizové swapy;
c)
závazné repo obchody;
d)
aktiva ve smyslu čl. 7 odst. 1, která jsou v držení uschovatele;
e)
investice, které jsou snadno dostupné a převoditelné na peníze s předjednanými ujednáními týkajícími se financování, v jejichž případě může provozovatel SIPS příslušnému orgánu na základě dostatečného interního posouzení prokázat, že tato ujednání týkající se financování jsou vysoce spolehlivá, a to i za mimořádných, ale možných tržních podmínek.
Provozovatel SIPS bude připraven na to, aby příslušnému orgánu na základě dostatečného interního posouzení prokázal, že daná obchodní banka je důvěryhodná.
6. Provozovatel SIPS, který provádí zúčtování dvoustranných plateb nebo jednostranných plateb v měnách jiných než euro, má nebo zajistí, aby účastníci měli likvidní zdroje v souladu s odstavcem 3, a to některým ze způsobů vymezených v odstavci 5.
7. Pokud provozovatel SIPS doplní zdroje uvedené v odstavci 3 jinými aktivy, jsou tato aktiva po selhání pravděpodobně obchodovatelná nebo přijatelná jako zajištění (např. pro úvěrové linky, swapy nebo repo operace) v jednotlivém případě, i když to nelze spolehlivě předem sjednat či zaručit za mimořádných, ale možných tržních podmínek. Pokud účastník doplní zdroje uvedené v odstavci 3 jinými aktivy, provozovatel SIPS zajistí, aby tato jiná aktiva splňovala požadavky uvedené v první větě. Předpokládá se, že aktiva jsou pravděpodobně obchodovatelná nebo přijatelná jako zajištění, pokud provozovatel SIPS zohlednil pravidla a postupy příslušné centrální banky týkající se způsobilosti zajištění.
8. Provozovatel SIPS nepředpokládá, že bude k dispozici nouzový úvěr od centrální banky.
9. Provozovatel SIPS provede hloubkovou kontrolu s cílem ověřit, že každý poskytovatel likvidních zdrojů systému SIPS ve smyslu odstavce 3: a) má dostatečné a aktuální informace k pochopení a řízení svých rizik likvidity spojených s poskytováním hotovosti nebo aktiv a b) je schopen poskytnout požadovanou hotovost nebo aktiva. Provozovatel SIPS nejméně jednou ročně přezkoumá, jak plní svou povinnost provádět hloubkovou kontrolu. Jako poskytovatele likvidity lze akceptovat pouze subjekty, které mají přístup k úvěru od emisní centrální banky. Provozovatel SIPS pravidelně testuje své postupy pro přístup k likvidním zdrojům systému SIPS.
10. Je-li to možné, provozovatel SIPS, který má přístup k účtům, platebním službám nebo službám v oblasti cenných papírů, jež jsou poskytovány centrální bankou, těchto služeb využívá.
11. Provozovatel SIPS pomocí důkladných zátěžových testů určí, kolik hotovosti a jiných aktiv je třeba ke splnění požadavků podle odstavců 3 a 4. Tuto částku pravidelně přezkoumává mimo jiné tím, že zváží celou řadu možných scénářů včetně:
a)
nejvyšší historické volatility cen shora uvedených aktiv;
b)
změn jiných tržních faktorů včetně činitelů určujících ceny a výnosových křivek;
c)
selhání jednoho či více účastníků ve stejný den a v různých následujících dnech;
d)
současných tlaků na trhu financování a na trhu aktiv;
e)
škály stresových scénářů budoucího vývoje v různých mimořádných, ale možných tržních podmínkách.
Tyto scénáře zohlední rovněž koncepci a provoz systému SIPS; přezkoumají všechny subjekty, které by mohly představovat podstatné riziko likvidity pro systém SIPS, a to včetně zúčtovacích bank, nostro agentů, uschovatelských bank, poskytovatelů likvidity a propojených infrastruktur finančního trhu; a je-li to vhodné, pokryjí období více dnů.
12. Provozovatel SIPS ve formě dokumentu uvede důvody pro držbu určité výše hotovosti a jiných aktiv držených provozovatelem SIPS nebo účastníky, jakož i zavede vhodná opatření pro správu a řízení této výše hotovosti a jiných aktiv. Zavede jednoznačné postupy pro ohlašování výsledků svých zátěžových testů radě. Použije tyto výsledky k hodnocení vhodnosti a k provedení úprav svého rámce pro řízení rizika likvidity.
13. Provozovatel SIPS zavede jednoznačná pravidla a postupy, jež umožní, aby systém SIPS po selhání jednoho či více účastníků tohoto systému SIPS prováděl zúčtování platebních závazků ve stejný den, popřípadě jejich včasné vnitrodenní a vícedenní zúčtování. Tato pravidla a postupy:
a)
řeší nepředvídaný a případně nekrytý nedostatek likvidity;
b)
mají za cíl zamezit zrušení, odvolání či zpoždění zúčtování platebních závazků ve stejný den;
c)
uvádějí, jak doplnit hotovost a ostatní aktiva, která systém SIPS použil v průběhu stresové události, na výši stanovenou v odstavcích 3 až 5.
Článek 9
Konečné zúčtování
Provozovatel SIPS zavede pravidla a postupy, které umožní, aby ke konečnému zúčtování docházelo nejpozději na konci určeného dne zúčtování.
Článek 10
Zúčtování v penězích
1. Provozovatel SIPS, který provádí zúčtování jednostranných plateb v eurech, zajistí, aby ke konečnému zúčtování docházelo v penězích centrální banky.
2. Provozovatel SIPS, který provádí zúčtování dvoustranných plateb nebo jednostranných plateb v měnách jiných než euro, zajistí, aby ke konečnému zúčtování docházelo v penězích centrální banky, je-li to proveditelné a jsou-li k dispozici.
3. Nejsou-li použity peníze centrální banky, provozovatel SIPS zajistí, aby k zúčtování v penězích docházelo za použití zúčtovacích aktiv s malým nebo žádným úvěrovým rizikem či rizikem likvidity.
4. Dochází-li k zúčtování v penězích obchodní banky, provozovatel SIPS sleduje, řídí a omezuje úvěrové riziko a riziko likvidity, jež vznikají z důvodu zapojení obchodních zúčtovacích bank. Provozovatel SIPS pro své zúčtovací banky zejména zavede přísná kritéria, která mimo jiné zohlední regulaci zúčtovacích bank, dohled nad nimi, jejich důvěryhodnost, kapitalizaci, přístup k likviditě a provozní spolehlivost, a dodržování těchto kritérií sleduje. Provozovatel SIPS rovněž sleduje a řídí koncentraci úvěrové expozice a expozice likvidity vůči obchodním zúčtovacím bankám systému SIPS.
5. Pokud provozovatel SIPS provádí zúčtování v penězích ve svém účetnictví, minimalizuje a přísně kontroluje své úvěrové riziko a riziko likvidity.
6. Dochází-li k zúčtování v penězích obchodní banky, stanoví právní ujednání mezi provozovatelem SIPS a obchodní zúčtovací bankou jednoznačně:
a)
kdy se očekává, že dojde k převodům v účetnictví jednotlivých zúčtovacích bank;
b)
že jakmile k převodům dojde, jsou konečné;
c)
že obdržené peněžní prostředky budou převoditelné, jakmile to bude možné, nejpozději však do konce dne.
Článek 11
Placení proti placení
Provozovatel SIPS, který používá mechanismus placení proti placení, eliminuje hlavní riziko tím, že zajistí, aby ke konečnému zúčtování jednoho závazku docházelo pouze tehdy, pokud dochází i ke konečnému zúčtování spojeného závazku. Tímto pravidlem je třeba se řídit bez ohledu na to, zda k zúčtování dochází v hrubé či čisté výši a kdy nastává neodvolatelnost.
Článek 12
Pravidla a postupy v případě selhání účastníka
1. Provozovatel SIPS v pravidlech a postupech pro systém SIPS zavede definici selhání účastníka, která obsahuje alespoň situaci, kdy účastník není schopen plnit své splatné finanční závazky mimo jiné z provozních důvodů, v důsledku neplnění smlouvy nebo zahájení úpadkového řízení vůči účastníkovi. Provozovatel SIPS rozlišuje mezi automatickým selháním a selháním na základě uvážení. V případě selhání na základě uvážení provozovatel SIPS upřesní, kterému subjektu je dána možnost uvážení. Tuto definici nejméně jednou ročně přezkoumává.
2. Provozovatel SIPS má pravidla a postupy pro případ selhání, jež mu umožňují pokračovat v plnění svých závazků v případě selhání účastníka a jež řeší doplnění zdrojů po selhání. Pravidla a postupy vymezují minimálně všechny tyto skutečnosti:
a)
opatření, která může provozovatel SIPS přijmout, dojde-li k selhání;
b)
zda se jedná o opatření automatická nebo na základě uvážení a způsob, jak lze uvážení vykonat;
c)
možné změny běžných zúčtovacích postupů provozovatele SIPS s cílem zajistit včasné zúčtování;
d)
správu plateb v různých fázích zpracování;
e)
možné pořadí přijímaných opatření;
f)
úlohu, povinnosti a odpovědnost příslušných stran včetně účastníků, u nichž nedošlo k selhání;
g)
jiné mechanismy, které mají být aktivovány s cílem omezit dopad selhání.
3. Provozovatel SIPS je připraven k provedení pravidel a postupů pro případ selhání včetně všech vhodných postupů na základě uvážení, které jsou zakotveny v těchto pravidlech. Provozovatel SIPS mimo jiné zajistí, že: a) má provozní kapacitu včetně dostatečného počtu dobře školených zaměstnanců k včasnému provedení postupů vymezených v odstavci 2; a b) pravidla a postupy systému SIPS řeší potřebu v oblasti dokumentace, informací a komunikace a je-li zapojena více než jedna infrastruktura finančního trhu nebo orgán, koordinaci.
4. Provozovatel SIPS zveřejní klíčové aspekty pravidel a postupů vymezených v odstavci 2 včetně minimálně všech těchto skutečností:
a)
okolností, za nichž budou přijata opatření;
b)
toho, kdo opatření přijímá;
c)
rozsahu opatření, která jsou přijímána;
d)
mechanismů pro řešení závazků provozovatele SIPS vůči účastníkům, u nichž nedošlo k selhání.
5. Provozovatel SIPS testuje a přezkoumává pravidla a postupy systému SIPS vymezené v odstavci 2 nejméně jednou ročně nebo po jakékoli podstatné změně systému SIPS, která má vliv na tato pravidla a postupy. Provozovatel SIPS do tohoto testování a přezkumu zapojí účastníky SIPS a příslušné zúčastněné strany.
Článek 13
Obecné podnikatelské riziko
1. Provozovatel SIPS zavede spolehlivé systémy řízení a kontroly s cílem identifikovat, sledovat a řídit obecné riziko podnikání včetně ztrát v důsledku špatného provádění obchodní strategie, záporných hotovostních toků nebo nečekaných a nadměrně vysokých provozních výdajů.
2. Provozovatel SIPS drží likvidní čistá aktiva, která jsou financována z kapitálu, např. kmenových akcií, zveřejněných fondů nebo jiného nerozděleného zisku, aby pokud u něj dojde k obecným ztrátám z podnikání, mohl i nadále pokračovat v provozu a poskytování služeb jako trvající podnik. Výše těchto aktiv se určí podle obecného podnikatelského rizikového profilu provozovatele SIPS a délky doby, jež je třeba k ozdravení nebo řádnému ukončení jeho kritických operací a služeb, pokud je takové opatření přijato.
3. Provozovatel SIPS udržuje funkční plán ozdravných opatření nebo - s výjimkou systému SIPS Eurosystému - plán na řádné ukončení činnosti.
4. Provozovatel SIPS drží dostatečná likvidní čistá aktiva, která jsou financována z kapitálu, za účelem provedení plánu uvedeného v odstavci 3. Provozovatel SIPS minimálně drží likvidní čistá aktiva, která jsou financována z kapitálu, jejichž hodnota je rovna výši běžných provozních výdajů za nejméně šest měsíců. Tato aktiva doplňují zdroje držené za účelem pokrytí selhání účastníka nebo jiných rizik na základě článků 6 a 8. Lze zahrnout i kapitál držený podle mezinárodních kapitálových standardů založených na riziku s cílem zamezit zdvojení kapitálových požadavků.
5. Aktiva držená za účelem pokrytí obecného rizika podnikání musí být dostatečně likvidní a mít vysokou kvalitu, aby byla včas k dispozici. Provozovatel SIPS musí být schopen tato aktiva realizovat s malým nepříznivým dopadem na cenu (případně bez tohoto dopadu), aby mohl pokračovat v činnosti jako trvající podnik v případě, že u něj dojde k obecným ztrátám z podnikání.
6. Provozovatel SIPS zavede funkční plán pro získání dodatečného kapitálu, pokud se jeho kapitál sníží na hodnotu uvedenou v odstavci 4 nebo pod tuto hodnotu. Plán se předloží radě ke schválení a každý rok se aktualizuje.
7. Odstavce 2 a 4 až 6 neplatí pro systém SIPS Eurosystému.
Článek 14
Riziko úschovy a investiční riziko
1. Provozovatel SIPS drží svá vlastní aktiva a aktiva účastníků u subjektů, které podléhají dohledu a regulaci (dále jen „uschovatelé“), jež mají účetní postupy, postupy při úschově a vnitřní kontroly, které plně chrání tato aktiva vůči riziku ztráty v případě úpadku, nedbalosti, podvodu, špatné správy nebo nedostatečného vedení záznamů na straně uschovatele nebo dalšího uschovatele.
2. Provozovatel SIPS musí mít včas přístup ke svým aktivům a k aktivům poskytnutým účastníky.
3. Provozovatel SIPS hodnotí své expozice vůči uschovatelským bankám a těmto expozicím rozumí s ohledem na úplný rozsah svých vztahů s každou z těchto bank.
4. Provozovatel SIPS zavede investiční strategii, která je v souladu s celkovou strategií pro řízení rizik a je plně zpřístupněna účastníkům. Investiční strategii přezkoumá nejméně jednou ročně.
5. Investice provozovatele SIPS v rámci jeho investiční strategie jsou zajištěny vysoce kvalitními dlužníky nebo se jedná o pohledávky za takovými dlužníky. Provozovatel SIPS vymezí kritéria pro vysoce kvalitní dlužníky. Investice jsou investicemi do nástrojů s minimálním úvěrovým a tržním rizikem a rizikem likvidity.
6. Odstavce 3 až 5 neplatí pro systém SIPS Eurosystému.
Článek 15
Operační riziko
1. Provozovatel SIPS zavede spolehlivý rámec s vhodnými systémy, postupy, přístupy a kontrolami s cílem identifikovat, sledovat a řídit provozní riziko.
2. Provozovatel SIPS zavede cíle týkající se úrovně služeb a provozní spolehlivosti, jakož i postupy k dosažení těchto cílů. Tyto cíle a postupy nejméně jednou ročně přezkoumá.
3. Provozovatel SIPS zajistí, aby systém SIPS měl vždy rozšiřitelnou kapacitu, aby se dokázal vypořádat se zvýšením objemů plateb, k němuž dojde v důsledku stresových událostí, a aby mohl dosahovat svých cílů týkajících se úrovně služeb.
4. Provozovatel SIPS zavede komplexní přístupy v oblasti fyzické bezpečnosti a bezpečnosti informací, které umožní v dostatečné míře identifikovat, hodnotit a řešit veškeré možné zranitelnosti a hrozby. Tyto přístupy alespoň jednou ročně přezkoumá.
5. Provozovatel SIPS zavede plán zachování provozu, který řeší výskyt událostí, které představují významné riziko spočívající v přerušení provozu systému SIPS. Plán obsahuje využití jiného místa a je koncipován tak, aby bylo zajištěno, že kritické informační technologické systémy jsou schopny obnovit provoz do dvou hodin po výskytu těchto událostí. Plán je koncipován tak, aby systém SIPS byl vždy schopen provést zúčtování všech splatných plateb do konce obchodního dne, kdy došlo k výskytu poruchy. Provozovatel SIPS plán nejméně jednou ročně testuje a přezkoumá.
6. Provozovatel SIPS určí rozhodné účastníky na základě objemů a hodnot plateb a na základě jejich možného vlivu na ostatní účastníky a systém SIPS jako celek v případě významného provozního problému na straně těchto účastníků.
7. Provozovatel SIPS identifikuje, sleduje a řídí rizika, která mohou rozhodní účastníci, jiné infrastruktury finančního trhu a poskytovatelé služeb a infrastruktur představovat pro operace systému SIPS.
Článek 16
Kritéria pro přístup a účast
1. Provozovatel SIPS zavede a zveřejní nediskriminační kritéria pro přístup ke službám systému SIPS a účast na těchto službách pro přímé, případně nepřímé účastníky a pro jiné infrastruktury finančního trhu. Tato kritéria alespoň jednou ročně přezkoumá.
2. Kritéria pro přístup a účast podle odstavce 1 budou odůvodněna, pokud se týká bezpečnosti a účinnosti systému SIPS a trhů, kterým slouží, a budou přizpůsobena a nastavena přiměřeně specifickým rizikům systému SIPS. V souladu se zásadou přiměřenosti stanoví provozovatel SIPS požadavky, které omezují přístup v co nejmenším možném rozsahu. Pokud provozovatel SIPS určitému subjektu odepře přístup, písemně tento postup na základě komplexní analýzy rizik odůvodní.
3. Provozovatel SIPS průběžně monitoruje to, jak účastníci splňují kritéria pro přístup a účast v systému SIPS. Zavede a zveřejní nediskriminační postupy k řešení pozastavení nebo řádného ukončení účastníkova práva na účast v systému SIPS, pokud účastník nesplňuje kritéria pro přístup a účast. Tyto postupy nejméně jednou ročně přezkoumá.
Článek 17
Systém zprostředkované účasti
1. Pro účely řízení rizik provozovatel SIPS zajistí, aby mu pravidla, postupy a smluvní ujednání systému SIPS umožňovala shromažďovat informace o nepřímé účasti s cílem identifikovat, sledovat a řídit všechna podstatná rizika, která pro systém SIPS z účasti vyplývají. Tyto informace pokrývají nejméně tyto skutečnosti:
a)
poměr činností, které přímí účastníci provádějí jménem nepřímých účastníků;
b)
počet nepřímých účastníků, kteří provádějí zúčtování prostřednictvím jednotlivých přímých účastníků;
c)
objem či hodnotu plateb v systému SIPS, které pocházejí od jednotlivých nepřímých účastníků;
d)
objem či hodnotu plateb uvedených v bodě c) v poměru k objemu či hodnotě plateb přímého účastníka, jehož prostřednictvím má nepřímý účastník přístup do systému SIPS.
2. Provozovatel SIPS identifikuje podstatnou závislost přímých a nepřímých účastníků, která může mít vliv na systém SIPS.
3. S cílem řídit uvedená rizika identifikuje provozovatel SIPS nepřímé účastníky, kteří představují podstatné riziko pro systém SIPS a přímé účastníky, jejichž prostřednictvím mají přístup do systému SIPS.
4. Provozovatel SIPS alespoň jednou ročně přezkoumá rizika, která vyplývají ze systému zprostředkované účasti. S cílem zajistit řádné řízení rizik přijme v případě potřeby opatření ke zmírnění těchto rizik.
Článek 18
Účinnost a efektivita
1. Provozovatel SIPS zavede postup ke zjišťování a plnění potřeb trhů, jimž systém SIPS slouží, zejména pokud se týká:
a)
výběru systému zúčtování a vypořádání;
b)
provozní struktury;
c)
rozsahu produktů, které jsou předmětem zúčtování nebo vypořádání;
d)
použití technologie a postupů.
2. Provozovatel SIPS má jednoznačně vymezené cíle, které jsou měřitelné a dosažitelné, např. v oblasti minimální úrovně služeb, očekávání v oblasti řízení rizik a obchodních priorit.
3. Provozovatel SIPS zavede mechanismy pro pravidelný (alespoň jednou ročně) přezkum požadavků vymezených v odstavcích 1 a 2.
Článek 19
Postupy a standardy v oblasti komunikace
S cílem umožnit účinné provádění plateb, zúčtování, vypořádání a záznamů používá provozovatel SIPS příslušné mezinárodně uznávané postupy a standardy v oblasti komunikace, případně se těmto postupům a standardům přizpůsobí.
Článek 20
Zveřejnění pravidel, klíčových postupů a tržních údajů
1. Provozovatel SIPS přijme jednoznačná a komplexní pravidla a postupy, která v celém rozsahu zpřístupní účastníkům. Příslušná pravidla a klíčové postupy budou rovněž zveřejněny.
2. Provozovatel SIPS zveřejní jednoznačný popis koncepce a operací systému, jakož i práva a povinnosti provozovatele SIPS a účastníků, aby účastníci mohli posoudit rizika, kterým by byli při účasti v systému SIPS vystaveni.
3. Provozovatel SIPS poskytne veškerou nezbytnou a přiměřenou dokumentaci a školení, aby účastníkům umožnil pochopit pravidla a postupy systému SIPS, jakož i rizika, kterým při účasti v systému SIPS čelí.
4. Provozovatel SIPS zveřejní poplatky systému SIPS na úrovni jednotlivých služeb, které nabízí, jakož i slevovou politiku. Provozovatel SIPS pro účely srovnání poskytne jednoznačný popis zpoplatněných služeb.
5. Provozovatel SIPS dokončí a zveřejní odpovědi na rámec pro zpřístupnění informací pro infrastruktury finančního trhu v rámci CPSS-IOSCO. Své odpovědi aktualizuje v návaznosti na podstatné změny systému nebo jeho prostředí, avšak nejméně jednou za dva roky. Provozovatel SIPS rovněž zpřístupní alespoň základní údaje o objemech a hodnotách transakcí.
Článek 21
Poskytování informací a dokumentů příslušnému orgánu
Příslušný orgán je oprávněn obdržet od provozovatele SIPS veškeré informace a dokumenty nezbytné k posouzení souladu s požadavky podle tohoto nařízení. Provozovatel SIPS sdělí příslušné konkrétní informace příslušnému orgánu.
Článek 22
Nápravná opatření
1. Pokud provozovatel SIPS neplní toto nařízení, příslušný orgán:
a)
informuje provozovatele SIPS o povaze takového neplnění a
b)
dá provozovateli SIPS možnost se vyjádřit a poskytnout vysvětlení.
2. Na základě informací poskytnutých provozovatelem SIPS může příslušný orgán udělit provozovateli SIPS pokyn, aby provedl určité nápravné opatření s cílem napravit dané neplnění a/nebo zamezit jeho opakování.
3. Příslušný orgán může ukládat nápravná opatření ihned, dojde-li k odůvodněnému závěru, že případ neplnění je natolik závažný, že vyžaduje okamžitý zásah.
4. Příslušný orgán o všech nápravných opatřeních uložených provozovateli SIPS okamžitě informuje ECB.
5. Nápravná opatření mohou být ukládána nezávisle nebo souběžně se sankcemi v souladu s nařízením Rady (ES) č. 2532/98 ze dne 23. listopadu 1998 o pravomoci Evropské centrální banky uvalovat sankce (6).
Článek 23
Sankce
V případě porušení tohoto nařízení ECB uloží sankce v souladu s nařízením (ES) č. 2532/98 a nařízením Evropské centrální banky (ES) č. 2157/1999 o pravomoci Evropské centrální banky uvalovat sankce (ECB/1999/4) (7). ECB zveřejní oznámení o metodice pro výpočet výše sankcí.
Článek 24
Přezkum
Rada guvernérů přezkoumá obecné použití tohoto nařízení nejpozději do dvou let od jeho vstupu v platnost a poté každé dva roky, a posoudí, zda je třeba jej změnit.
Článek 25
Závěrečná ustanovení
1. Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
2. Provozovatelé SIPS mají ke splnění povinností vymezených tímto nařízením jeden rok ode dne, kdy jim bylo oznámeno rozhodnutí Rady guvernérů podle čl. 1 odst. 2.
3. Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné v členských státech v souladu se Smlouvami.
Ve Frankfurtu nad Mohanem dne 3. července 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΚΕΝΤΡΙΚΉΣ ΤΡΆΠΕΖΑΣ (ΕΕ) αριθ. 795/2014
της 3ης Ιουλίου 2014
σχετικά με τις απαιτήσεις επίβλεψης για τα συστημικώς σημαντικά συστήματα πληρωμών
(EKT/2014/28)
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 127 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ιδίως τα άρθρα 3.1, 22 και 34.1 πρώτη περίπτωση,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το άρθρο 127 παράγραφος 2 τέταρτη περίπτωση της Συνθήκης και το άρθρο 3.1 τέταρτη περίπτωση του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής το «καταστατικό του ΕΣΚΤ») παρέχουν στο Ευρωσύστημα την εξουσία να προωθεί την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών.
(2)
Το Ευρωσύστημα προωθεί την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών, μεταξύ άλλων, με την άσκηση επίβλεψης.
(3)
Τον Ιανουάριο του 2001 το Ευρωσύστημα υιοθέτησε τις θεμελιώδεις αρχές για τα συστημικώς σημαντικά συστήματα πληρωμών που εκπόνησε η Επιτροπή Συστημάτων Πληρωμών και Διακανονισμού (Committee on Payment and Settlement Systems - CPSS) της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (ΤΔΔ) ως ελάχιστες απαιτήσεις για τα συστημικώς σημαντικά συστήματα πληρωμών (ΣΣΣΠ) (1).
(4)
Τον Απρίλιο του 2012 οι θεμελιώδεις αρχές για τα συστημικώς σημαντικά συστήματα πληρωμών αντικαταστάθηκαν από τις αρχές της CPSS και της τεχνικής επιτροπής του Διεθνούς Οργανισμού Επιτροπών Κινητών Αξιών (International Organization of Securities Commissions - IOSCO) για τις υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών (εφεξής «αρχές CPSS-IOSCO») (2), οι οποίες εναρμονίζουν και ενισχύουν τα υφιστάμενα διεθνή πρότυπα επίβλεψης που ισχύουν, μεταξύ άλλων, για τα ΣΣΣΠ.
(5)
Σύμφωνα με τις αρχές CPSS-IOSCO, τα ΣΣΣΠ θα πρέπει να υπόκεινται σε αποτελεσματική επίβλεψη βάσει σαφώς καθορισμένων και δημοσιοποιημένων κριτηρίων, λόγω της δυνατότητάς τους να προκαλέσουν συστημικούς κινδύνους σε περίπτωση που δεν προστατεύονται επαρκώς από τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται. Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς εξουσίες και πόρους για την εκτέλεση των σχετικών καθηκόντων τους, περιλαμβανομένης της λήψης διορθωτικών μέτρων. Η CPSS-IOSCO συνιστά την εφαρμογή των ανωτέρω αρχών στο μέγιστο βαθμό που επιτρέπουν τα εθνικά νομικά και κανονιστικά πλαίσια.
(6)
Συνεπώς, και προκειμένου να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και ευρωστία των ΣΣΣΠ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποφάσισε την εφαρμογή των αρχών CPSS-IOSCO μέσω της θέσπισης κανονισμού. Και οι αρχές άλλων χωρών αναμένεται να εισαγάγουν και να εφαρμόσουν με παρόμοιο τρόπο τις αρχές CPSS-IOSCO στο οικείο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο στο μέγιστο βαθμό που αυτό επιτρέπει.
(7)
Ο παρών κανονισμός καλύπτει τα ΣΣΣΠ, περιλαμβανομένων τόσο των συστημάτων πληρωμών μεγάλης αξίας όσο και των συστημάτων πληρωμών μικρής αξίας με συστημική σημασία. Εφαρμόζεται στα συστήματα πληρωμών τα οποία διαχειρίζονται οι κεντρικές τράπεζες και ιδιωτικοί φορείς. Οι αρχές CPSS-IOSCO αναγνωρίζουν την ύπαρξη εξαιρετικών περιπτώσεων στις οποίες η εφαρμογή τους στα συστήματα πληρωμών τα οποία διαχειρίζονται οι κεντρικές τράπεζες διαφοροποιείται, εξαιτίας απαιτήσεων που καθορίζονται στο οικείο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο ή για λόγους πολιτικής. Το γεγονός ότι το Ευρωσύστημα επιδιώκει στόχους δημόσιας πολιτικής και διαθέτει αρμοδιότητες και θεσμικό καθεστώς που καθορίζονται στη Συνθήκη και το καταστατικό του ΕΣΚΤ συνεπάγεται ότι τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος μπορούν να εξαιρούνται από ορισμένες απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού. Εν όψει τούτου, τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος θα πρέπει να εξαιρούνται από συγκεκριμένες απαιτήσεις οι οποίες αφορούν τη διακυβέρνηση, τα σχέδια εκκαθάρισης, τα ίδια κεφάλαια και τα ρευστά διαθέσιμα, τις παρεχόμενες ασφάλειες και τους επενδυτικούς κινδύνους και οι οποίες καλύπτουν τα ίδια πεδία με τις αντίστοιχες απαιτήσεις που έχει θεσπίσει επίσημα το διοικητικό συμβούλιο. Οι εξαιρέσεις αυτές εξειδικεύονται σε σειρά διατάξεων του παρόντος κανονισμού.
(8)
Σύμφωνα με την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2012/27, της 5ης Δεκεμβρίου 2012, σχετικά με το Διευρωπαϊκό Αυτοματοποιημένο σύστημα Ταχείας Μεταφοράς Κεφαλαίων και Διακανονισμού σε Συνεχή Χρόνο (TARGET2) (3), το TARGET2 διαθέτει αποκεντρωμένη δομή που συνδέει μεταξύ τους πολυάριθμα συστήματα πληρωμών. Τα συστήματα που αποτελούν τις συνιστώσες του TARGET2 είναι εναρμονισμένα στον μέγιστο δυνατό βαθμό, με ορισμένες εξαιρέσεις λόγω περιορισμών που απορρέουν από το εκάστοτε εθνικό δίκαιο. Το TARGET2 χαρακτηρίζεται επίσης από μία ενιαία τεχνική πλατφόρμα, την επονομαζόμενη ενιαία κοινή πλατφόρμα. Το διοικητικό συμβούλιο διαθέτει τελική αρμοδιότητα για το TARGET2 και διασφαλίζει τη δημόσια λειτουργία του: η ανωτέρω ρύθμιση διακυβέρνησης αντικατοπτρίζεται στην επίβλεψη του TARGET2.
(9)
Η αποτελεσματικότητα και η ευρωστία ενός ΣΣΣΠ απαιτούν τη συμμόρφωσή του με την οικεία εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία, καθώς επίσης και σαφείς κανόνες, διαδικασίες και συμβάσεις όσον αφορά τη λειτουργία του. Η συμμόρφωση με τη νομοθεσία αφορά τα νομικά συστήματα όλων των χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται ο διαχειριστής ΣΣΣΠ ή οι συμμετέχοντες σε αυτό.
(10)
Η αποτελεσματικότητα και η ευρωστία ενός ΣΣΣΠ εξαρτώνται και από τη σαφήνεια και καταλληλότητα των ρυθμίσεων διακυβέρνησής του, οι οποίες πρέπει να τεκμηριώνονται σαφώς.
(11)
Ένα εύρωστο και εξελισσόμενο πλαίσιο για τη συνολική διαχείριση νομικών κινδύνων, πιστωτικών κινδύνων, κινδύνων ρευστότητας, λειτουργικών κινδύνων, γενικών επιχειρηματικών κινδύνων, κινδύνων θεματοφυλακής, επενδυτικών και άλλων κινδύνων είναι απαραίτητο για τον εντοπισμό, τον υπολογισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση ολόκληρου του φάσματος των κινδύνων που προκύπτουν σε ορισμένο διαχειριστή ΣΣΣΠ ή τους οποίους αναλαμβάνει αυτός. Το ίδιο ισχύει επίσης όσον αφορά την ευρωστία και ευελιξία του πλαισίου παροχής ασφαλειών που εφαρμόζει ο διαχειριστής ΣΣΣΠ, των κανόνων και διαδικασιών που εφαρμόζονται ως προς αυτόν σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης συμμετέχοντος και των σχεδίων επιχειρησιακής συνέχειας.
(12)
Η μείωση του συστημικού κινδύνου απαιτεί, μεταξύ άλλων, το αμετάκλητο του διακανονισμού. Η Ένωση εξέδωσε την οδηγία 98/26/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 1998, σχετικά με το αμετάκλητο του διακανονισμού στα συστήματα πληρωμών και στα συστήματα διακανονισμού αξιογράφων (4). Κατ' επιταγή της οδηγίας 98/26/ΕΚ, οι κανόνες για τα συστήματα που ορίζονται σύμφωνα με αυτή προσδιορίζουν τη χρονική στιγμή εισαγωγής των εντολών μεταβίβασης στα εν λόγω συστήματα (μετά την οποία οι εντολές μεταβίβασης καθίστανται νομικά εκτελεστές, και μάλιστα δεσμευτικές για τους τρίτους ακόμη και σε περίπτωση εφαρμογής διαδικασίας αφερεγγυότητας εις βάρος συμμετέχοντος) και τη χρονική στιγμή κατά την οποία οι εν λόγω εντολές μεταβίβασης καθίστανται αμετάκλητες. Επιπλέον, ενδείκνυται ο ενδοημερήσιος διακανονισμός ή ο διακανονισμός σε συνεχή χρόνο, εάν είναι συμβατοί με το γενικό επιχειρηματικό μοντέλο του ΣΣΣΠ και απαραίτητοι προκειμένου ο διαχειριστής ΣΣΣΠ και οι συμμετέχοντες σε αυτό να είναι σε θέση να διαχειρίζονται τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο ρευστότητας που τους αναλογούν.
(13)
Η εφαρμογή κριτηρίων συμμετοχής σε ΣΣΣΠ τα οποία είναι αντικειμενικά, βασίζονται στον κίνδυνο και δημοσιοποιούνται, και τα οποία καθιστούν δυνατή τη δίκαιη και (με την επιφύλαξη αποδεκτών προτύπων ελέγχου κινδύνων) ανοιχτή πρόσβαση σε ΣΣΣΠ, προάγει την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα των ΣΣΣΠ και των αγορών που αυτά εξυπηρετούν, χωρίς να περιορίζει δυσανάλογα την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών.
(14)
Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού που απαιτούν από τον διαχειριστή ενός ΣΣΣΠ να συλλέγει, να επεξεργάζεται και να διαβιβάζει δεδομένα θα πρέπει να εφαρμόζονται με την επιφύλαξη τυχόν κανόνων που ισχύουν για την προστασία των δεδομένων των συμμετεχόντων ή των πελατών.
(15)
Ένα εν γένει αποδοτικό και αποτελεσματικό ΣΣΣΠ με σαφώς καθορισμένους, μετρήσιμους και επιτεύξιμους σκοπούς και στόχους είναι καλύτερα προετοιμασμένο για την εκπλήρωση των αναγκών των συμμετεχόντων σε αυτό και των αγορών που εξυπηρετεί.
(16)
Η ΕΚΤ προσφεύγει στις εθνικές κεντρικές τράπεζες για την εκτέλεση καθηκόντων του ΕΣΚΤ στο βαθμό που τούτο κρίνεται εφικτό και σκόπιμο.
(17)
Οι απαιτήσεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό είναι ανάλογες των συγκεκριμένων κινδύνων και ανοιγμάτων των ΣΣΣΠ.
(18)
Αφενός, η δυνατότητα, των αρμόδιων αρχών να απαιτούν διορθωτικά μέτρα για την αποκατάσταση ή την αποφυγή περιπτώσεων υποτροπής όσον αφορά τη μη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό και, αφετέρου, η δυνατότητα της ΕΚΤ να επιβάλλει αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις για τις παραβάσεις του παρόντος κανονισμού αποτελούν ουσιώδη στοιχεία για την εφαρμογή των αρχών CPSS-IOSCO στον μέγιστο δυνατό βαθμό που επιτρέπεται από τη Συνθήκη και το καταστατικό του ΕΣΚΤ.
(19)
Είναι απαραίτητο να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις επίβλεψης που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό, ώστε οι διαχειριστές ΣΣΣΠ να είναι σε θέση να εξοικειωθούν με αυτές και να τις εφαρμόσουν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός καθορίζει τις απαιτήσεις επίβλεψης για τα ΣΣΣΠ.
2. Το διοικητικό συμβούλιο εκδίδει απόφαση η οποία προσδιορίζει τα συστήματα πληρωμών που υπόκεινται στον παρόντα κανονισμό, τους διαχειριστές τους και τις αρμόδιες αρχές. Ο σχετικός κατάλογος τηρείται στον διαδικτυακό τόπο της ΕΚΤ και επικαιροποιείται μετά από κάθε μεταβολή.
3. Ένα σύστημα πληρωμών χαρακτηρίζεται ως ΣΣΣΠ εφόσον: α) μπορεί να γνωστοποιηθεί ως σύστημα σύμφωνα με την οδηγία 98/26/ΕΚ από κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ ή ο διαχειριστής του είναι εγκατεστημένος στη ζώνη του ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης μέσω υποκαταστήματος· και β) συντρέχουν τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους:
i)
η συνολική ημερήσια μέση αξία των πληρωμών σε ευρώ που υποβάλλονται σε επεξεργασία υπερβαίνει τα 10 δισεκατ. ευρώ·
ii)
το μερίδιο αγοράς που κατέχει είναι τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:
-
το 15 % του συνολικού όγκου των πληρωμών σε ευρώ·
-
το 5 % του συνολικού όγκου των διασυνοριακών πληρωμών σε ευρώ·
-
το 75 % του συνολικού όγκου των πληρωμών σε ευρώ σε επίπεδο κράτους μέλους με νόμισμα το ευρώ·
iii)
η διασυνοριακή δραστηριότητά του (ήτοι συμμετέχοντες εγκατεστημένοι σε χώρα διαφορετική από εκείνη του διαχειριστή του ΣΣΣΠ ή/και οι διασυνοριακές ζεύξεις με άλλα συστήματα πληρωμών) αφορά πέντε ή περισσότερες χώρες και παράγει τουλάχιστον το 33 % του συνολικού όγκου των πληρωμών σε ευρώ που υποβάλλονται σε επεξεργασία από το εν λόγω ΣΣΣΠ·
iv)
χρησιμοποιείται για τον διακανονισμό άλλων υποδομών χρηματοπιστωτικών αγορών.
4. Οι διαχειριστές ΣΣΣΠ διασφαλίζουν τη συμμόρφωση του ΣΣΣΠ που διαχειρίζονται με τις απαιτήσεις των άρθρων 3 έως 21.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού νοούνται ως:
1) «σύστημα πληρωμών»: τυπική συμφωνία μεταξύ τριών ή περισσότερων συμμετεχόντων, στους οποίους δεν υπολογίζονται τράπεζες διακανονισμού, κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι, γραφεία συμψηφισμού ή έμμεσοι συμμετέχοντες, η οποία περιλαμβάνει κοινούς κανόνες και τυποποιημένες ρυθμίσεις για την εκτέλεση εντολών μεταβίβασης μεταξύ των συμμετεχόντων·
2) «εντολή μεταβίβασης»: ο όρος έχει την ίδια έννοια με αυτή που του αποδίδεται στο άρθρο 2 στοιχείο θ) πρώτη περίπτωση της οδηγίας 98/26/ΕΚ·
3) «συστημικός κίνδυνος»: σε περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων κάποιου συμμετέχοντα ή του διαχειριστή ΣΣΣΠ σε συγκεκριμένο ΣΣΣΠ, ο κίνδυνος να προκληθεί εξ αυτού αδυναμία τήρησης των υποχρεώσεων άλλων συμμετεχόντων ή/και του διαχειριστή ΣΣΣΠ όταν αυτές καταστούν ληξιπρόθεσμες, ενδεχομένως με δευτερογενείς επιδράσεις απειλητικές για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος ή την εμπιστοσύνη σε αυτό·
4) «διαχειριστής ΣΣΣΠ»: νομική οντότητα που ευθύνεται νομικά για τη λειτουργία ενός ΣΣΣΠ·
5) «αρμόδια αρχή»: κεντρική τράπεζα του Ευρωσυστήματος που διαθέτει κύρια αρμοδιότητα επίβλεψης και προσδιορίζεται ως τέτοια σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2·
6) «ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος»: ΣΣΣΠ του οποίου ιδιοκτήτης και διαχειριστής είναι κεντρική τράπεζα του Ευρωσυστήματος·
7) «νομικός κίνδυνος»: κίνδυνος που απορρέει από την εφαρμογή νομοθετικής ή κανονιστικής ρύθμισης και συνήθως συνεπάγεται ζημία·
8) «πιστωτικός κίνδυνος»: ο κίνδυνος ορισμένος αντισυμβαλλόμενος, είτε συμμετέχων είτε άλλη οντότητα, να μην είναι σε θέση να τηρήσει πλήρως τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του όταν αυτές καταστούν ληξιπρόθεσμες ή οποτεδήποτε στη συνέχεια·
9) «κίνδυνος ρευστότητας»: ο κίνδυνος ορισμένος αντισυμβαλλόμενος, είτε συμμετέχων είτε άλλη οντότητα, να μην διαθέτει επαρκή κεφάλαια για να τηρήσει τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του όταν αυτές καταστούν ληξιπρόθεσμες, αν και ενδέχεται να διαθέτει επαρκή κεφάλαια για τον σκοπό αυτόν στο μέλλον·
10) «λειτουργικός κίνδυνος»: ο κίνδυνος πρόκλησης μείωσης, υποβάθμισης ή διακοπής υπηρεσιών που παρέχονται από ΣΣΣΠ λόγω προβλημάτων στα συστήματα πληροφορικής ή στις εσωτερικές διαδικασίες, ανθρώπινου λάθους, σφαλμάτων στη διαχείριση ή διαταραχών οφειλόμενων σε εξωτερικά γεγονότα ή σε υπηρεσίες εξωτερικών συνεργατών ·
11) «κίνδυνος θεματοφυλακής»: κίνδυνος πρόκλησης ζημίας σε περιουσιακά στοιχεία που τελούν υπό φύλαξη σε περίπτωση αφερεγγυότητας, αμέλειας, απάτης, κακής διαχείρισης ή ανεπαρκούς τήρησης αρχείου από τον θεματοφύλακα ή υποθεματοφύλακα·
12) «επενδυτικός κίνδυνος»: κίνδυνος πρόκλησης ζημίας που αντιμετωπίζει διαχειριστής ΣΣΣΠ ή συμμετέχων όταν ο διαχειριστής ΣΣΣΠ επενδύει ίδιους πόρους ή πόρους των συμμετεχόντων, π.χ. ασφάλειες·
13) «κίνδυνος αγοράς»: κίνδυνος πρόκλησης ζημίας σε θέσεις εντός και εκτός ισολογισμού, ο οποίος απορρέει από μεταβολές στις αγοραίες τιμές·
14) «σύστημα προθεσμιακού καθαρού διακανονισμού»: σύστημα διακανονισμού σε καθαρή βάση στο τέλος προκαθορισμένου κύκλου διακανονισμού, π.χ. στο τέλος ή κατά τη διάρκεια μιας εργάσιμης ημέρας·
15) «διασυνοριακή ασφάλεια»: ασφάλεια η οποία ενέχει ένα τουλάχιστον από τα ακόλουθα στοιχεία αλλοδαπότητας από την οπτική της χώρας στην οποία γίνονται αποδεκτά ως ασφάλεια τα οικεία περιουσιακά στοιχεία: α) το νόμισμα· β) τη χώρα στην οποία βρίσκονται τα περιουσιακά στοιχεία· ή γ) τη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένος ο εκδότης·
16) «διασυνοριακή πληρωμή»: πληρωμή μεταξύ συμμετεχόντων εγκατεστημένων σε διαφορετικές χώρες·
17) «υποδομή χρηματοπιστωτικής αγοράς»: πολυμερές σύστημα μεταξύ συμμετεχόντων ιδρυμάτων, περιλαμβανομένου του διαχειριστή του συστήματος, το οποίο χρησιμοποιείται για την εκκαθάριση, τον διακανονισμό ή την καταγραφή πληρωμών, τίτλων, παραγώγων ή άλλων χρηματοπιστωτικών συναλλαγών·
18) «συμμετέχων»: οντότητα η οποία ταυτοποιείται ή αναγνωρίζεται από σύστημα πληρωμών και η οποία, άμεσα ή έμμεσα, δικαιούται να αποστέλλει εντολές μεταβίβασης προς το εν λόγω σύστημα και είναι σε θέση να λαμβάνει εντολές μεταβίβασης από αυτό·
19) «συμβούλιο»: το διοικητικό ή εποπτικό συμβούλιο ενός διαχειριστή ΣΣΣΠ, ή αμφότερα, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία·
20) «διοίκηση»: οι εκτελεστικοί διευθυντές, ήτοι μέλη του ενιαίου συμβουλίου που ασχολούνται με θέματα καθημερινής διαχείρισης του διαχειριστή ΣΣΣΠ και μέλη του διευθυντικού συμβουλίου του διαχειριστή ΣΣΣΠ σε περίπτωση δυαδικού συστήματος συμβουλίων·
21) «ενδιαφερόμενα μέρη»: συμμετέχοντες, υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών που έχουν αντίκτυπο επί των κινδύνων ΣΣΣΠ και, κατά περίπτωση, λοιποί επηρεαζόμενοι παράγοντες της αγοράς·
22) «πιστωτικό άνοιγμα»: ποσό ή αξία για το οποίο υπάρχει ο κίνδυνος μη διακανονισμού στο σύνολό του από τον συμμετέχοντα όταν καταστεί ληξιπρόθεσμο ή οποτεδήποτε στη συνέχεια·
23) «ασφάλεια»: περιουσιακό στοιχείο ή δέσμευση τρίτου που χρησιμοποιείται από τον ασφαλειοδότη προς εξασφάλιση υποχρέωσής του έναντι του ασφαλειολήπτη. Η ασφάλεια μπορεί να είναι εγχώρια ή διασυνοριακή·
24) «πάροχος ρευστότητας»: πάροχος μετρητών σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3, το άρθρο 6 παράγραφος 5 και το άρθρο 8 παράγραφοι 1, 9 και 11 ή περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 4, περιλαμβανομένων των συμμετεχόντων σε ΣΣΣΠ ή τρίτων·
25) «ακραίες αλλά λογικοφανείς συνθήκες αγοράς»: ολοκληρωμένο σύνολο ιστορικών και υποθετικών συνθηκών, περιλαμβανομένων των περιόδων με τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις που έχουν σημειωθεί στις αγορές στις οποίες το ΣΣΣΠ παρέχει τις υπηρεσίες του·
26) «προβλεπόμενη ημερομηνία διακανονισμού»: ημερομηνία η οποία εισάγεται στο ΣΣΣΠ από τον αποστολέα εντολής μεταβίβασης ως ημερομηνία διακανονισμού·
27) «γενικός επιχειρηματικός κίνδυνος»: κάθε πιθανή απομείωση της χρηματοοικονομικής θέσης του ΣΣΣΠ ως οικονομικής επιχείρησης, η οποία οφείλεται στην πτώση των εσόδων ή την αύξηση των εξόδων του, με αποτέλεσμα τα έξοδα να υπερβαίνουν τα έσοδα και να προκύπτει ζημία καταλογιστέα στο κεφάλαιο·
28) «σχέδιο ανάκαμψης»: σχέδιο που καταρτίζεται από διαχειριστή ΣΣΣΠ για την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας του ΣΣΣΠ·
29) «σχέδιο συντεταγμένης εκκαθάρισης»: σχέδιο που καταρτίζεται από διαχειριστή ΣΣΣΠ για την εύρυθμη παύση των εργασιών του ΣΣΣΠ·
30) «ουσιώδης»: όρος που χαρακτηρίζει έναν κίνδυνο, μια εξάρτηση ή/και μια μεταβολή που δύναται να επηρεάζει την ικανότητα μιας οντότητας να εκτελεί ή να παρέχει υπηρεσίες με τον αναμενόμενο τρόπο·
31) «οικείες αρχές»: οι αρχές οι οποίες έχουν έννομο συμφέρον πρόσβασης στις πληροφορίες ΣΣΣΠ για τους σκοπούς της τήρησης των προβλεπόμενων από το νόμο υποχρεώσεών τους, π.χ. αρχές εξυγίανσης και εποπτικές αρχές μεγάλων συμμετεχόντων·
32) «κεφαλαιακός κίνδυνος»: ο κίνδυνος να απολέσει ο αντισυμβαλλόμενος την πλήρη αξία συναλλαγής, δηλαδή είτε ο κίνδυνος ο πωλητής χρηματοπιστωτικού περιουσιακού στοιχείου να παραδώσει αμετάκλητα το περιουσιακό στοιχείο, χωρίς όμως να πληρωθεί, είτε ο κίνδυνος ο αγοραστής χρηματοπιστωτικού περιουσιακού στοιχείου να προβεί σε αμετάκλητη πληρωμή, χωρίς όμως να παραλάβει το περιουσιακό στοιχείο·
33) «τράπεζα θεματοφυλακής»: τράπεζα που τηρεί και φυλάσσει τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τρίτων·
34) «τράπεζα διακανονισμού»: τράπεζα που τηρεί λογαριασμούς οι οποίοι αφορούν πληρωμές και μέσω των οποίων λαμβάνει χώρα η εκπλήρωση υποχρεώσεων που απορρέουν από σύστημα πληρωμών·
35) «φορέας nostro»: τράπεζα την οποία χρησιμοποιούν οι συμμετέχοντες σε ένα ΣΣΣΠ για τον διακανονισμό·
36) «μονομερής πληρωμή»: πληρωμή που συνίσταται σε μία μόνο μεταφορά κεφαλαίων σε ένα νόμισμα·
37) «διμερής πληρωμή»: πληρωμή που συνίσταται σε δύο μεταφορές κεφαλαίων σε διαφορετικά νομίσματα στο πλαίσιο συστήματος διακανονισμού που λειτουργεί με βάση την αρχή της πληρωμής του αντιτίμου με ταυτόχρονη παράδοση της αξίας (exchange-for-value)·
38) «κίνδυνος δυσμενούς συσχέτισης» (wrong-way risk): κίνδυνος που προκύπτει από άνοιγμα έναντι συγκεκριμένου συμμετέχοντα ή εκδότη όταν η ασφάλεια που παρέχει ο εν λόγω συμμετέχων ή εκδίδει ο εν λόγω εκδότης παρουσιάζει υψηλή συσχέτιση με τον πιστωτικό του κίνδυνο·
39) «εργάσιμη ημέρα»: ο όρος έχει την ίδια έννοια με αυτή που του αποδίδεται στο άρθρο 2 στοιχείο ιδ) της οδηγίας 98/26/ΕΚ.
Άρθρο 3
Νομική αρτιότητα
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ αξιολογεί κατά πόσο η νομοθεσία που ισχύει σε κάθε οικείο νομικό σύστημα παρέχει υψηλό βαθμό ασφάλειας δικαίου και υποστηρίζει κάθε ουσιώδη πτυχή των δραστηριοτήτων του ΣΣΣΠ.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει τους κανόνες και τις διαδικασίες του ΣΣΣΠ και συνάπτει συμβάσεις· τα ανωτέρω διακρίνονται από σαφήνεια και συνάδουν με την ισχύουσα νομοθεσία σε όλα τα οικεία νομικά συστήματα.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ είναι σε θέση να ενημερώνει με σαφή και κατανοητό τρόπο την αρμόδια αρχή, τους συμμετέχοντες και, κατά περίπτωση, τους πελάτες των συμμετεχόντων για τη νομοθεσία, τους κανόνες, τις διαδικασίες και τις συμβάσεις που ισχύουν για τη λειτουργία του ΣΣΣΠ.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ λαμβάνει μέτρα προκειμένου να διασφαλίζει ότι οι κανόνες, οι διαδικασίες και οι συμβάσεις του εφαρμόζονται και εκτελούνται σε όλα τα οικεία νομικά συστήματα και ότι οι ενέργειες στις οποίες προβαίνει βάσει των κανόνων, διαδικασιών και συμβάσεων δεν θα υπόκεινται σε ακύρωση, αναστροφή ή αναστολή.
5. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που δραστηριοποιείται επιχειρηματικά σε περισσότερα από ένα νομικά συστήματα εντοπίζει και μετριάζει τους κινδύνους που απορρέουν από ενδεχόμενη σύγκρουση κανόνων δικαίου.
6. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καταβάλλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να διασφαλιστεί ο ορισμός του ΣΣΣΠ ως συστήματος σύμφωνα με την οδηγία 98/26/ΕΚ.
Άρθρο 4
Διακυβέρνηση
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διαθέτει τεκμηριωμένους στόχους οι οποίοι θέτουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του ΣΣΣΠ ως υψηλή προτεραιότητα. Οι στόχοι υποστηρίζουν ρητά τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και άλλους σχετικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, ιδίως τις ανοιχτές και αποτελεσματικές χρηματοπιστωτικές αγορές.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διαθέτει τεκμηριωμένες ρυθμίσεις διακυβέρνησης, οι οποίες καθορίζουν σαφείς και άμεσες ιεραρχικές σχέσεις ευθύνης και λογοδοσίας. Οι ανωτέρω ρυθμίσεις καθίστανται διαθέσιμες στην αρμόδια αρχή, στους ιδιοκτήτες και τους συμμετέχοντες. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καταρτίζει περίληψη των ανωτέρω, η οποία καθίσταται διαθέσιμη στο κοινό.
3. Τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες του συμβουλίου οριοθετούνται με σαφήνεια και περιλαμβάνουν σωρευτικά τα ακόλουθα:
α)
τον καθορισμό σαφών στρατηγικών στόχων για το ΣΣΣΠ·
β)
τον καθορισμό τεκμηριωμένων διαδικασιών για τη λειτουργία του ΣΣΣΠ, περιλαμβανομένων των διαδικασιών για τον εντοπισμό, την αντιμετώπιση και τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων των μελών του ίδιου του συμβουλίου·
γ)
τη διασφάλιση της αποτελεσματικής επιλογής, παρακολούθησης και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, απομάκρυνσης των μελών της διοίκησης, με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος·
δ)
τον καθορισμό των κατάλληλων πολιτικών αμοιβών, σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές και με βάση τα μακροπρόθεσμα επιτεύγματα, με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος.
4. Με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος, το συμβούλιο εξετάζει τη συνολική του επίδοση, καθώς και την επίδοση ενός εκάστου των μελών του τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
5. Η σύνθεση του συμβουλίου διασφαλίζει την ακεραιότητα αυτού και, με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος, τον κατάλληλο συνδυασμό τεχνικών δεξιοτήτων, γνώσης και εμπειρίας σε θέματα που άπτονται των ΣΣΣΠ και της χρηματοπιστωτικής αγοράς εν γένει, ώστε το συμβούλιο να είναι σε θέση να εκπληρώνει τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές του. Η σύνθεση του συμβουλίου εξαρτάται επίσης από τον γενικό καταμερισμό αρμοδιοτήτων με βάση την εθνική νομοθεσία. Με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος, εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία, το συμβούλιο περιλαμβάνει και μη εκτελεστικά μέλη.
6. Τα καθήκοντα, οι αρμοδιότητες και οι ιεραρχικές σχέσεις της διοίκησης οριοθετούνται με σαφήνεια. Η σύνθεση διασφαλίζει την ακεραιότητα και τον κατάλληλο συνδυασμό τεχνικών δεξιοτήτων, γνώσης και εμπειρίας σε θέματα που άπτονται των ΣΣΣΠ και της χρηματοπιστωτικής αγοράς εν γένει, ώστε η διοίκηση να είναι σε θέση να ασκεί τις αρμοδιότητές της όσον αφορά τη λειτουργία και τη διαχείριση κινδύνων του διαχειριστή ΣΣΣΠ. Υπό την καθοδήγηση του συμβουλίου, η διοίκηση ασκεί όλες τις παρακάτω αρμοδιότητες, διασφαλίζοντας ότι:
α)
οι δραστηριότητες του διαχειριστή ΣΣΣΠ συνάδουν με τους στόχους του, τη στρατηγική του και το επίπεδο ανοχής κινδύνου·
β)
οι εσωτερικοί έλεγχοι και οι σχετικές διαδικασίες καταρτίζονται, εκτελούνται και επιβλέπονται δεόντως, ώστε να προάγουν τους στόχους του διαχειριστή ΣΣΣΠ·
γ)
οι εσωτερικοί έλεγχοι και οι σχετικές διαδικασίες υπόκεινται σε τακτική επανεξέταση και έλεγχο από κατάλληλα εκπαιδευμένες και επαρκώς στελεχωμένες υπηρεσίες διαχείρισης κινδύνων και εσωτερικού ελέγχου·
δ)
υπάρχει ενεργή συμμετοχή στη διαδικασία ελέγχου κινδύνων·
ε)
το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων του ΣΣΣΠ διαθέτει επαρκείς πόρους.
7. Το συμβούλιο θεσπίζει και επιβλέπει ένα τεκμηριωμένο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων, το οποίο:
α)
περιλαμβάνει την πολιτική ανοχής κινδύνου του διαχειριστή ΣΣΣΠ·
β)
αναθέτει ευθύνες και επιβάλλει υποχρεώσεις λογοδοσίας για τις αποφάσεις που αφορούν κινδύνους·
γ)
ρυθμίζει τη λήψη αποφάσεων σε περιόδους κρίσης και περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης·
δ)
ρυθμίζει τις λειτουργίες εσωτερικού ελέγχου.
Το συμβούλιο διασφαλίζει ότι οι υπηρεσίες διαχείρισης κινδύνων και εσωτερικού ελέγχου διαθέτουν επαρκείς εξουσίες, ανεξαρτησία, πόρους και πρόσβαση στο συμβούλιο.
8. Το συμβούλιο διασφαλίζει ότι οι σημαντικές αποφάσεις που επηρεάζουν την τεχνική και λειτουργική οργάνωση του ΣΣΣΠ, τους κανόνες και τη συνολική στρατηγική, ιδίως όσον αφορά την επιλογή μηχανισμού εκκαθάρισης και διακανονισμού, τη λειτουργική δομή, το εύρος των προϊόντων που εκκαθαρίζονται ή διακανονίζονται και τη χρήση της τεχνολογίας και των διαδικασιών, αντικατοπτρίζουν δεόντως το έννομο συμφέρον των ενδιαφερομένων μερών του ΣΣΣΠ. Η γνώμη των ενδιαφερομένων μερών και, όταν κρίνεται σκόπιμο, του κοινού ζητείται σε εύλογο χρονικό διάστημα πριν από τη λήψη των εν λόγω αποφάσεων.
Άρθρο 5
Πλαίσιο για την ολοκληρωμένη διαχείριση κινδύνων
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει και τηρεί ένα άρτιο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων για τον πλήρη εντοπισμό, μέτρηση, παρακολούθηση και διαχείριση του συνόλου των κινδύνων που ανακύπτουν στο ΣΣΣΠ ή τους οποίους αναλαμβάνει το ΣΣΣΠ. Επανεξετάζει το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων:
α)
περιλαμβάνει την πολιτική ανοχής κινδύνου του διαχειριστή ΣΣΣΠ και κατάλληλα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου·
β)
αναθέτει ευθύνες και επιβάλλει υποχρεώσεις λογοδοσίας για τις αποφάσεις που αφορούν κινδύνους·
γ)
ρυθμίζει τη λήψη αποφάσεων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με το ΣΣΣΠ, στις οποίες περιλαμβάνονται εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές που ενδεχομένως έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη ρευστότητα της αγοράς και στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε οποιοδήποτε κράτος μέλος με νόμισμα το ευρώ όπου είναι εγκατεστημένος ο διαχειριστής ΣΣΣΠ ή κάποιος από τους συμμετέχοντες.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρέχει κίνητρα στους συμμετέχοντες και, κατά περίπτωση, στους πελάτες τους για τη διαχείριση και τον περιορισμό των κινδύνων που προκαλούν στο ΣΣΣΠ ή τους οποίους αναλαμβάνουν λόγω του ΣΣΣΠ. Σε ό,τι αφορά τους συμμετέχοντες, τα εν λόγω κίνητρα περιλαμβάνουν αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό καθεστώς οικονομικών κυρώσεων ή ρυθμίσεις επιμερισμού ζημιών ή αμφότερα.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ επανεξετάζει τουλάχιστον σε ετήσια βάση τους ουσιώδεις κινδύνους τους οποίους, λόγω αλληλεξαρτήσεων, το ΣΣΣΠ αντιμετωπίζει από άλλες οντότητες, όπως υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών, τράπεζες διακανονισμού, παρόχους ρευστότητας και παρόχους υπηρεσιών και προκαλεί στις ανωτέρω οντότητες. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ αναπτύσσει ισχυρά εργαλεία διαχείρισης κινδύνου τα οποία είναι ανάλογα του αναγνωριζόμενου επιπέδου κινδύνου.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καθορίζει τις κρίσιμες εργασίες και υπηρεσίες του ΣΣΣΠ. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εντοπίζει συγκεκριμένα σενάρια που ενδέχεται να παρακωλύουν το ΣΣΣΠ ως προς την ικανότητά του να παρέχει τις εν λόγω κρίσιμες εργασίες και υπηρεσίες ως λειτουργούσα οικονομική μονάδα και αξιολογεί την αποτελεσματικότητα όλων των επιλογών για ανάκαμψη ή, με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος, συντεταγμένη εκκαθάριση. Επανεξετάζει τις κρίσιμες εργασίες και υπηρεσίες του ΣΣΣΠ τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καταρτίζει σχέδιο ανάκαμψης του ΣΣΣΠ και, με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος, συντεταγμένης εκκαθάρισης. Το σχέδιο ανάκαμψης και συντεταγμένης εκκαθάρισης περιέχει, μεταξύ άλλων, ουσιαστική σύνοψη των θεμελιωδών στρατηγικών ανάκαμψης και συντεταγμένης εκκαθάρισης, αναδιατύπωση των κρίσιμων εργασιών και υπηρεσιών του ΣΣΣΠ και περιγραφή των μέτρων που απαιτούνται για την εφαρμογή των θεμελιωδών στρατηγικών. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρέχει, κατά περίπτωση, στις οικείες αρχές τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον προγραμματισμό της εξυγίανσης. Επανεξετάζει το σχέδιο ανάκαμψης και συντεταγμένης εκκαθάρισης τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
Άρθρο 6
Πιστωτικός κίνδυνος
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει ένα ισχυρό πλαίσιο για τη μέτρηση, την παρακολούθηση και τη διαχείριση των πιστωτικών ανοιγμάτων του έναντι των συμμετεχόντων του και των πιστωτικών ανοιγμάτων μεταξύ των συμμετεχόντων τα οποία απορρέουν από τις διαδικασίες πληρωμής, εκκαθάρισης και διακανονισμού του ΣΣΣΠ.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εντοπίζει όλες τις πηγές πιστωτικού κινδύνου. Η μέτρηση και παρακολούθηση των πιστωτικών ανοιγμάτων λαμβάνει χώρα καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, με τη χρήση έγκαιρης πληροφόρησης και κατάλληλων εργαλείων διαχείρισης κινδύνου.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ, περιλαμβανομένου του διαχειριστή συστήματος προθεσμιακού καθαρού διακανονισμού το οποίο παρέχει εγγύηση διακανονισμού, ο οποίος κατά την εκτέλεση των εργασιών του ΣΣΣΠ παρουσιάζει πιστωτικό άνοιγμα έναντι των συμμετεχόντων του, καλύπτει το πιστωτικό άνοιγμά του προς κάθε συμμετέχοντα χρησιμοποιώντας ασφάλειες, εγγυητικά κεφάλαια, ίδια κεφάλαια (μετά την αφαίρεση του ποσού που προορίζεται για την κάλυψη του γενικού επιχειρηματικού κινδύνου) ή άλλους ισοδύναμους χρηματοοικονομικούς πόρους.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ, περιλαμβανομένου του διαχειριστή συστήματος προθεσμιακού καθαρού διακανονισμού που δεν παρέχει εγγύηση διακανονισμού, του οποίου οι συμμετέχοντες παρουσιάζουν πιστωτικά ανοίγματα που απορρέουν από τις διαδικασίες πληρωμής, εκκαθάρισης και διακανονισμού του ΣΣΣΠ, θέτει κανόνες ή συνάπτει συμβατικές ρυθμίσεις με τους εν λόγω συμμετέχοντες. Οι κανόνες ή οι συμβατικές ρυθμίσεις διασφαλίζουν ότι οι συμμετέχοντες θα παρέχουν επαρκείς πόρους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 3, για την κάλυψη των πιστωτικών ανοιγμάτων που απορρέουν από τις διαδικασίες πληρωμής, εκκαθάρισης και διακανονισμού του ΣΣΣΠ έναντι των δύο συμμετεχόντων οι οποίοι, μαζί με τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις τους, παρουσιάζουν αθροιστικά το μεγαλύτερο πιστωτικό άνοιγμα.
5. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει κανόνες και διαδικασίες για την αντιμετώπιση των ζημιών που προκύπτουν άμεσα από την αθέτηση των υποχρεώσεων ενός ή περισσότερων συμμετεχόντων έναντι του ΣΣΣΠ. Οι ανωτέρω κανόνες και διαδικασίες ρυθμίζουν τον επιμερισμό των ενδεχομένως ακάλυπτων ζημιών, περιλαμβανομένης της αποπληρωμής τυχόν κεφαλαίων που ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δανείζεται από τους παρόχους ρευστότητας. Περιλαμβάνουν τους κανόνες και τις διαδικασίες του διαχειριστή ΣΣΣΠ για την αναπλήρωση τυχόν χρηματοοικονομικών πόρων που χρησιμοποιούνται από το ΣΣΣΠ κατά τη διάρκεια γεγονότος που δημιουργεί συνθήκες πίεσης στην αγορά, στο επίπεδο που καθορίζεται στην παράγραφο 3.
Άρθρο 7
Ασφάλειες
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δέχεται ως ασφάλεια μόνον τα παρακάτω περιουσιακά στοιχεία: α) μετρητά· και β) περιουσιακά στοιχεία χαμηλού πιστωτικού κινδύνου, κινδύνου ρευστότητας και κινδύνου αγοράς, ήτοι περιουσιακά στοιχεία για τα οποία ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δύναται να αποδείξει στην αρμόδια αρχή, βάσει επαρκούς εσωτερικής αξιολόγησης, ότι πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
i)
έχουν εκδοθεί από εκδότη χαμηλού πιστωτικού κινδύνου·
ii)
είναι ελεύθερα μεταβιβάσιμα χωρίς νομικούς περιορισμούς ή απαιτήσεις τρίτων·
iii)
εκφράζονται σε νόμισμα του οποίου τον κίνδυνο διαχειρίζεται ο διαχειριστής ΣΣΣΠ·
iv)
εμφανίζουν αξιόπιστα δεδομένα τιμών που δημοσιεύονται τακτικά·
v)
δεν υπόκεινται κατ' άλλο τρόπο σε σημαντικό κίνδυνο δυσμενούς συσχέτισης·
vi)
δεν εκδίδονται από τον συμμετέχοντα που παρέχει την ασφάλεια ή από οντότητα που ανήκει στον ίδιο όμιλο με αυτόν, εκτός από την περίπτωση καλυμμένων ομολογιών και μόνο στην περίπτωση που τα περιουσιακά στοιχεία της ομάδας χρησιμοποιούμενων περιουσιακών στοιχείων είναι κατάλληλα διαχωρισμένα εντός ενός άρτιου νομικού πλαισίου και πληρούν τις απαιτήσεις που καθορίζονται στα σημεία i) έως v).
Κατά τη διενέργεια της εσωτερικής αξιολόγησης των σημείων i) έως vi), ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καθορίζει, τεκμηριώνει και εφαρμόζει αντικειμενική μεθοδολογία.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει και εφαρμόζει πολιτικές και διαδικασίες για την παρακολούθηση της πιστοληπτικής διαβάθμισης, της ρευστότητας της αγοράς και της μεταβλητότητας της τιμής κάθε περιουσιακού στοιχείου που γίνεται αποδεκτό ως ασφάλεια. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρακολουθεί σε τακτική βάση, και τουλάχιστον άπαξ του έτους, την επάρκεια των πολιτικών και διαδικασιών αποτίμησης. Η εν λόγω επανεξέταση πραγματοποιείται επίσης κάθε φορά που επέρχεται σημαντική μεταβολή η οποία επηρεάζει την έκθεση του ΣΣΣΠ σε κίνδυνο. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ αποτιμά σε τρέχουσες τιμές αγοράς τις ασφάλειές του τουλάχιστον σε ημερήσια βάση.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει σταθερές και συντηρητικές περικοπές αποτίμησης, τις οποίες ελέγχει τουλάχιστον σε ετήσια βάση, ενώ λαμβάνει υπόψη και τις ακραίες συνθήκες αγοράς. Οι διαδικασίες που αφορούν τις περικοπές αποτίμησης επικυρώνονται τουλάχιστον σε ετήσια βάση από προσωπικό διαφορετικό από εκείνο που τις διαμορφώνει και τις εφαρμόζει.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ λαμβάνει μέτρα προκειμένου να αποφεύγεται η συγκέντρωση ορισμένων περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση που αυτή δυσχεραίνει τη γρήγορη ρευστοποίηση αυτών χωρίς σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στις τιμές τους.
5. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που δέχεται διασυνοριακή ασφάλεια εντοπίζει και περιορίζει τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση της και διασφαλίζει τη δυνατότητα έγκαιρης χρήσης αυτής.
6. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ χρησιμοποιεί αποτελεσματικό και λειτουργικά ευέλικτο σύστημα διαχείρισης των ασφαλειών.
7. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται στα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος.
Άρθρο 8
Κίνδυνος ρευστότητας
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διαχείριση των κινδύνων ρευστότητας που προκαλούνται από τους συμμετέχοντες του ΣΣΣΠ, τις τράπεζες διακανονισμού, τους φορείς nostro, τις τράπεζες θεματοφυλακής, τους παρόχους ρευστότητας και άλλες εμπλεκόμενες οντότητες.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εφαρμόζει λειτουργικά εργαλεία και εργαλεία ανάλυσης που του επιτρέπουν να προσδιορίζει, να υπολογίζει και να παρακολουθεί τη ροή του διακανονισμού και της χρηματοδότησης, περιλαμβανομένης της χρήσης ενδοημερήσιας ρευστότητας, σε διαρκή και έγκαιρη βάση.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ τηρεί, ή διασφαλίζει ότι οι συμμετέχοντες τηρούν, επαρκείς ρευστούς πόρους ανά πάσα στιγμή, σε όλα τα νομίσματα στα οποία εκτελεί εργασίες, προκειμένου να πραγματοποιεί αυθημερόν διακανονισμό των υποχρεώσεων πληρωμής σε ένα ευρύ φάσμα δυνητικών σεναρίων ακραίων καταστάσεων. Όταν κρίνεται σκόπιμο, τούτο περιλαμβάνει ενδοημερήσιο ή πολυήμερο διακανονισμό. Τα σενάρια ακραίων καταστάσεων περιλαμβάνουν: α) αθέτηση υποχρέωσης, υπό ακραίες αλλά λογικοφανείς συνθήκες αγοράς, του συμμετέχοντα ο οποίος, μαζί με τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις του, βαρύνεται με τη μεγαλύτερη αθροιστική υποχρέωση πληρωμής· και β) άλλα σενάρια σύμφωνα με την παράγραφο 11.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που διακανονίζει μονομερείς πληρωμές σε ευρώ τηρεί, ή διασφαλίζει ότι οι συμμετέχοντες τηρούν, ρευστούς πόρους, σύμφωνα με την παράγραφο 3, προκειμένου να πραγματοποιεί έγκαιρο διακανονισμό των υποχρεώσεων πληρωμής σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης του συμμετέχοντα, ο οποίος, μαζί με τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις του, βαρύνεται με τη μεγαλύτερη αθροιστική υποχρέωση πληρωμής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 3 στοιχείο α), με οποιονδήποτε από τους ακόλουθους τρόπους:
α)
σε μετρητά στο Ευρωσύστημα ή
β)
σε αποδεκτή ασφάλεια, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο πλαίσιο ασφαλειών του Ευρωσυστήματος που καθορίζεται στην κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/14, της 20ής Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με τα μέσα και τις διαδικασίες νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος (5), ιδίως εάν ο διαχειριστής ΣΣΣΠ έχει πρόσβαση στις πάγιες διευκολύνσεις του Ευρωσυστήματος.
5. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που διακανονίζει μονομερείς πληρωμές σε ευρώ τηρεί, ή διασφαλίζει ότι οι συμμετέχοντες τηρούν, πρόσθετους ρευστούς πόρους, σύμφωνα με την παράγραφο 3 στοιχείο β), με τους τρόπους που προσδιορίζονται στην παράγραφο 4 ή σε φερέγγυα εμπορική τράπεζα, υπό τη μορφή ενός ή περισσότερων από τα ακόλουθα μέσα τα οποία δεσμεύονται προς τούτο:
α)
πιστωτικά όρια·
β)
πράξεις ανταλλαγής συναλλάγματος·
γ)
συμφωνίες επαναγοράς·
δ)
περιουσιακά στοιχεία του άρθρου 7 παράγραφος 1, τα οποία έχουν τεθεί υπό θεματοφυλακή·
ε)
επενδύσεις που είναι άμεσα διαθέσιμες και μετατρέψιμες σε μετρητά με προκαθορισμένες ρυθμίσεις χρηματοδότησης για τις οποίες ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δύναται να αποδείξει στην αρμόδια αρχή, βάσει επαρκούς εσωτερικής αξιολόγησης, ότι οι ρυθμίσεις χρηματοδότησης είναι άκρως αξιόπιστες, ακόμα και σε ακραίες αλλά λογικοφανείς συνθήκες αγοράς.
Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ είναι σε θέση να αποδείξει στην αρμόδια αρχή, βάσει επαρκούς εσωτερικής αξιολόγησης, ότι η εμπορική τράπεζα είναι φερέγγυα.
6. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που διακανονίζει διμερείς πληρωμές ή μονομερείς πληρωμές σε νόμισμα διαφορετικό από το ευρώ τηρεί, ή διασφαλίζει ότι οι συμμετέχοντες τηρούν, ρευστούς πόρους, σύμφωνα με την παράγραφο 3, με τους τρόπους που καθορίζονται στην παράγραφο 5.
7. Εφόσον ο διαχειριστής ΣΣΣΠ συμπληρώνει τους πόρους της παραγράφου 3 με άλλα περιουσιακά στοιχεία, αυτά πρέπει να είναι δυνάμει διαπραγματεύσιμα ή αποδεκτά ως ασφάλεια (π.χ. για πιστωτικά όρια, πράξεις ανταλλαγής ή συμφωνίες επαναγοράς) για σκοπούς έκτακτης χρήσης τους σε περιπτώσεις αθέτησης υποχρέωσης, ακόμη και εάν αυτό δεν μπορεί να προκαθοριστεί με αξιοπιστία ή να διασφαλιστεί υπό ακραίες αλλά εύλογες συνθήκες αγοράς. Εφόσον συμμετέχων συμπληρώνει τους πόρους της παραγράφου 3 με άλλα περιουσιακά στοιχεία, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διασφαλίζει ότι αυτά τα άλλα περιουσιακά στοιχεία πληρούν τις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου. Τεκμαίρεται ότι τα περιουσιακά στοιχεία είναι δυνάμει διαπραγματεύσιμα και αποδεκτά ως ασφάλεια, εάν ο διαχειριστής ΣΣΣΠ έχει λάβει υπόψη του τους κανόνες και τις πρακτικές της οικείας κεντρικής τράπεζας σχετικά με την καταλληλότητα των ασφαλειών.
8. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δεν εκλαμβάνει ως δεδομένο ότι θα υπάρχει διαθέσιμη επείγουσα χρηματοδότηση από την κεντρική τράπεζα.
9. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ επιδεικνύει τη δέουσα επιμέλεια προκειμένου να επαληθεύει ότι κάθε πάροχος ρευστών πόρων στο ΣΣΣΠ σύμφωνα με την παράγραφο 3: α) διαθέτει επαρκείς και επίκαιρες πληροφορίες προκειμένου να είναι σε θέση να κατανοεί και να διαχειρίζεται τους κινδύνους ρευστότητας που συνδέονται με την παροχή μετρητών ή περιουσιακών στοιχείων· και β) είναι σε θέση να παρέχει μετρητά ή περιουσιακά στοιχεία όταν απαιτείται. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ επανεξετάζει τη συμμόρφωσή του με την υποχρέωση δέουσας επιμέλειας τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Μόνον οντότητες που έχουν πρόσβαση σε πίστωση από την κεντρική εκδοτική τράπεζα γίνονται αποδεκτές ως πάροχοι ρευστότητας. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ ελέγχει σε τακτική βάση τις διαδικασίες του που αφορούν την πρόσβαση στους ρευστούς πόρους του ΣΣΣΠ.
10. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που διαθέτει πρόσβαση σε λογαριασμούς, υπηρεσίες πληρωμών ή υπηρεσίες τίτλων κεντρικής τράπεζας χρησιμοποιεί τις εν λόγω υπηρεσίες, εφόσον αυτό είναι εφικτό.
11. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ, μέσω αυστηρών ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων συνθηκών, προσδιορίζει το ποσό των μετρητών και άλλων περιουσιακών στοιχείων που απαιτούνται για την τήρηση των απαιτήσεων των παραγράφων 3 και 4. Επανεξετάζει σε τακτική βάση το ανωτέρω ποσό, μεταξύ άλλων, λαμβάνοντας υπόψη ευρύ φάσμα σεναρίων, τα οποία περιλαμβάνουν:
α)
τη μέγιστη ιστορική μεταβλητότητα των τιμών των προαναφερομένων περιουσιακών στοιχείων·
β)
μεταβολές άλλων παραγόντων της αγοράς, όπως οι προσδιοριστικοί παράγοντες των τιμών και οι καμπύλες αποδόσεων·
γ)
μία ή περισσότερες αθετήσεις υποχρέωσης συμμετέχοντα εντός της ίδιας ημέρας ή σε διαφορετικές συνεχόμενες ημέρες·
δ)
ταυτόχρονες πιέσεις στις αγορές χρηματοδότησης των τραπεζών και περιουσιακών στοιχείων·
ε)
μια σειρά μελλοντικών σεναρίων ακραίων καταστάσεων σε ποικίλες ακραίες αλλά λογικοφανείς συνθήκες αγοράς.
Τα ανωτέρω σενάρια λαμβάνουν επίσης υπόψη τον σχεδιασμό και τη λειτουργία του ΣΣΣΠ· εξετάζουν όλες τις οντότητες που ενδέχεται να προκαλέσουν ουσιώδεις κινδύνους ρευστότητας στο ΣΣΣΠ, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των τραπεζών διακανονισμού, των φορέων nostro, των τραπεζών θεματοφυλακής, των παρόχων ρευστότητας και των συνδεδεμένων υποδομών χρηματοπιστωτικών αγορών, και, όταν κρίνεται σκόπιμο, καλύπτουν περίοδο πολλών ημερών.
12. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καταγράφει τους λόγους για τους οποίους κατέχει το ποσό μετρητών και άλλων περιουσιακών στοιχείων που τηρεί ο ίδιος ή οι συμμετέχοντες και διαθέτει κατάλληλες ρυθμίσεις διακυβέρνησης σχετικά με τα ανωτέρω. Θεσπίζει σαφείς διαδικασίες αναφοράς των αποτελεσμάτων των προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων προς το συμβούλιο. Χρησιμοποιεί τα εν λόγω αποτελέσματα προκειμένου να αξιολογεί την επάρκεια του οικείου πλαισίου διαχείρισης κινδύνου ρευστότητας και να επιφέρει προσαρμογές.
13. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει σαφείς κανόνες και διαδικασίες που του επιτρέπουν να διενεργεί αυθημερόν διακανονισμό και, κατά περίπτωση, έγκαιρο ενδοημερήσιο και πολυήμερο διακανονισμό των υποχρεώσεων πληρωμής κατόπιν αθέτησης υποχρέωσης ενός ή περισσοτέρων από τους συμμετέχοντές του. Οι ανωτέρω κανόνες και διαδικασίες:
α)
αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες και δυνητικά ακάλυπτες ελλείψεις ρευστότητας·
β)
στοχεύουν στην αποφυγή της ανατροπής, ανάκλησης ή καθυστέρησης του αυθημερόν διακανονισμού των υποχρεώσεων πληρωμής·
γ)
υποδεικνύουν τον τρόπο αναπλήρωσης των μετρητών και άλλων περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται από το ΣΣΣΠ κατά τη διάρκεια ενός γεγονότος που δημιουργεί συνθήκες πίεσης στην αγορά, στον βαθμό που απαιτείται σύμφωνα με τις παραγράφους 3 έως 5.
Άρθρο 9
Οριστικός διακανονισμός
Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει κανόνες και διαδικασίες που επιτρέπουν την πραγματοποίηση του οριστικού διακανονισμού το αργότερο έως το τέλος της προβλεπόμενης ημερομηνίας διακανονισμού.
Άρθρο 10
Διακανονισμοί σε χρήμα
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που διακανονίζει μονομερείς πληρωμές σε ευρώ διασφαλίζει ότι ο οριστικός διακανονισμός πραγματοποιείται σε χρήμα κεντρικής τράπεζας.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που διακανονίζει διμερείς πληρωμές ή μονομερείς πληρωμές σε νομίσματα εκτός του ευρώ διασφαλίζει ότι ο οριστικός διακανονισμός πραγματοποιείται σε χρήμα κεντρικής τράπεζας στις περιπτώσεις που αυτό είναι διαθέσιμο και εφικτό.
3. Εάν δεν χρησιμοποιείται χρήμα κεντρικής τράπεζας, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διασφαλίζει ότι οι διακανονισμοί σε χρήμα πραγματοποιούνται με τη χρήση περιουσιακού στοιχείου διακανονισμού με χαμηλό ή μηδενικό πιστωτικό κίνδυνο και κίνδυνο ρευστότητας.
4. Εάν ο διακανονισμός πραγματοποιείται σε χρήμα εμπορικής τράπεζας, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρακολουθεί, διαχειρίζεται και περιορίζει τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο ρευστότητας που απορρέουν από τις εμπορικές τράπεζες διακανονισμού. Ειδικότερα, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει αυστηρά κριτήρια για τις τράπεζες διακανονισμού του, τα οποία λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, την υπαγωγή τους σε κανονιστική ρύθμιση και εποπτεία, τη φερεγγυότητα, την κεφαλαιακή επάρκεια, την πρόσβαση στη ρευστότητα και τη λειτουργική αξιοπιστία τους και παρακολουθεί τη συμμόρφωση με αυτά τα κριτήρια. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρακολουθεί επίσης και διαχειρίζεται τη συγκέντρωση των πιστωτικών ανοιγμάτων και ανοιγμάτων ρευστότητας προς τις εμπορικές τράπεζες διακανονισμού του ΣΣΣΠ.
5. Εάν ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διενεργεί διακανονισμούς σε χρήμα με εγγραφές στα βιβλία του, ελαχιστοποιεί και ελέγχει αυστηρά τον πιστωτικό του κίνδυνο και τον κίνδυνο ρευστότητας.
6. Εάν ο διακανονισμός πραγματοποιείται σε χρήμα εμπορικής τράπεζας, οι νομικές συμφωνίες του διαχειριστή ΣΣΣΠ με κάθε εμπορική τράπεζα διακανονισμού αναφέρουν σαφώς:
α)
πότε αναμένεται να εγγραφούν λογιστικώς οι μεταφορές στα βιβλία των επιμέρους τραπεζών διακανονισμού·
β)
ότι οι μεταφορές θα είναι οριστικές όταν πραγματοποιηθούν·
γ)
ότι τα ληφθέντα κεφάλαια μπορούν να μεταφερθούν το ταχύτερο δυνατόν, τουλάχιστον έως το τέλος της ημέρας.
Άρθρο 11
Πληρωμή έναντι πληρωμής
Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ που χρησιμοποιεί σύστημα πληρωμής έναντι πληρωμής εξαλείφει τον κεφαλαιακό κίνδυνο διασφαλίζοντας ότι ο οριστικός διακανονισμός υποχρέωσης επέρχεται εάν και μόνον εάν επέλθει ο οριστικός διακανονισμός της συνδεδεμένης υποχρέωσης. Ο ανωτέρω κανόνας ακολουθείται ανεξάρτητα από το εάν ο διακανονισμός πραγματοποιείται σε ακαθάριστη ή καθαρή βάση και από το πότε επέρχεται το αμετάκλητο του διακανονισμού.
Άρθρο 12
Κανόνες και διαδικασίες για την αθέτηση υποχρέωσης συμμετέχοντα
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει, στους κανόνες και τις διαδικασίες του ΣΣΣΠ, ορισμό της αθέτησης υποχρέωσης συμμετέχοντα, ο οποίος περιλαμβάνει, κατ' ελάχιστον, την αδυναμία του συμμετέχοντα να εκπληρώσει τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του όταν αυτές καθίστανται ληξιπρόθεσμες, η οποία οφείλεται, μεταξύ άλλων, σε λειτουργικούς λόγους, αθέτηση συμφωνίας ή έναρξη διαδικασίας αφερεγγυότητας κατά του εν λόγω συμμετέχοντα. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διακρίνει μεταξύ αυτόματης αθέτησης υποχρέωσης και αθέτησης υποχρέωσης κατά διακριτική ευχέρεια. Στην περίπτωση της αθέτησης υποχρέωσης κατά διακριτική ευχέρεια, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εξειδικεύει την οντότητα που ασκεί την ανωτέρω διακριτική ευχέρεια. Επανεξετάζει τον εν λόγω ορισμό τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διαθέτει κανόνες και διαδικασίες για την αθέτηση υποχρέωσης που του επιτρέπουν να συνεχίζει να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης συμμετέχοντα και ρυθμίζουν την αναπλήρωση των πόρων κατόπιν αθέτησης υποχρέωσης. Οι κανόνες και διαδικασίες ορίζουν, κατ' ελάχιστον, σωρευτικά τα εξής:
α)
τα μέτρα τα οποία μπορεί να λάβει ο διαχειριστής ΣΣΣΠ σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης·
β)
εάν η λήψη των ανωτέρω μέτρων γίνεται αυτόματα ή κατά διακριτική ευχέρεια και το μέσο με το οποίο ασκείται αυτή η διακριτική ευχέρεια·
γ)
πιθανές μεταβολές στις συνήθεις πρακτικές διακανονισμού του διαχειριστή ΣΣΣΠ προκειμένου να διασφαλιστεί ο έγκαιρος διακανονισμός·
δ)
τη διαχείριση των πληρωμών στα διαφορετικά στάδια επεξεργασίας·
ε)
την πιθανή σειρά λήψης των μέτρων·
στ)
τα καθήκοντα, τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες των οικείων μερών, περιλαμβανομένων των συμμετεχόντων που δεν αθέτησαν τις υποχρεώσεις τους·
ζ)
λοιπούς μηχανισμούς που θα ενεργοποιούνται προκειμένου να περιορίζεται ο αντίκτυπος μιας αθέτησης υποχρέωσης.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ είναι σε θέση να εφαρμόζει τους κανόνες και τις διαδικασίες του για την αθέτηση υποχρέωσης, περιλαμβανομένης κάθε κατάλληλης διαδικασίας διακριτικής ευχέρειας η οποία προβλέπεται στους κανόνες του. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διασφαλίζει, μεταξύ άλλων, ότι: α) διαθέτει τη λειτουργική ικανότητα, καθώς και επαρκές και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, προκειμένου να εφαρμόζει εγκαίρως τις διαδικασίες που προβλέπονται στην παράγραφο 2· και β) οι κανόνες και διαδικασίες του ΣΣΣΠ προβλέπουν για τις ανάγκες τεκμηρίωσης, πληροφόρησης και επικοινωνίας και, σε περίπτωση κατά την οποία εμπλέκονται περισσότερες από μια υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών ή αρχές, για τον συντονισμό.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δημοσιοποιεί τα κύρια σημεία των κανόνων και διαδικασιών που περιγράφονται στην παράγραφο 2, στα οποία περιλαμβάνονται, κατ' ελάχιστον και σωρευτικά, τα εξής:
α)
οι περιστάσεις υπό τις οποίες λαμβάνονται μέτρα·
β)
ποιος λαμβάνει τα μέτρα·
γ)
το πεδίο εφαρμογής των λαμβανόμενων μέτρων·
δ)
οι μηχανισμοί για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του διαχειριστή ΣΣΣΠ προς τους συμμετέχοντες που δεν αθέτησαν τις υποχρεώσεις τους.
5. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ ελέγχει και επανεξετάζει τους κανόνες και τις διαδικασίες του ΣΣΣΠ που περιγράφονται στην παράγραφο 2 τουλάχιστον σε ετήσια βάση ή μετά από κάθε ουσιώδη μεταβολή που επέρχεται στο ΣΣΣΠ και επηρεάζει τους ανωτέρω κανόνες και διαδικασίες. Στον ανωτέρω έλεγχο και την επανεξέταση που διενεργεί ο διαχειριστής ΣΣΣΠ λαμβάνουν μέρος και οι συμμετέχοντες του ΣΣΣΠ, καθώς και τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Άρθρο 13
Γενικός επιχειρηματικός κίνδυνος
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει άρτια συστήματα διαχείρισης και ελέγχου για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση των γενικών επιχειρηματικών κινδύνων, περιλαμβανομένων των ζημιών που προκύπτουν από την πλημμελή εκτέλεση της επιχειρηματικής στρατηγικής, τις αρνητικές ταμειακές ροές ή απρόβλεπτες και υπερβολικά μεγάλες λειτουργικές δαπάνες.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ τηρεί καθαρά ρευστά περιουσιακά στοιχεία που χρηματοδοτούνται από ίδια κεφάλαια, π.χ. κοινές μετοχές, δημοσιευμένα αποθεματικά ή άλλα μη διανεμηθέντα κέρδη, προκειμένου να δύναται να συνεχίζει την εκτέλεση των εργασιών και των υπηρεσιών του ως λειτουργούσα οικονομική μονάδα εάν παρουσιαστούν γενικές επιχειρηματικές ζημίες. Το ποσό των ανωτέρω περιουσιακών στοιχείων προσδιορίζεται από το προφίλ γενικού επιχειρηματικού κινδύνου του και το χρονικό διάστημα που απαιτείται προκειμένου να επιτευχθεί η ανάκαμψη ή η συντεταγμένη εκκαθάριση των κρίσιμων εργασιών και υπηρεσιών του στην περίπτωση που λαμβάνεται το εν λόγω μέτρο.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διαθέτει σχέδιο βιώσιμης ανάκαμψης ή, με εξαίρεση τα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος, συντεταγμένης εκκαθάρισης.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ τηρεί επαρκή καθαρά ρευστά περιουσιακά στοιχεία που χρηματοδοτούνται από ίδια κεφάλαια για την εφαρμογή του σχεδίου της παραγράφου 3. Κατ' ελάχιστον, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ τηρεί καθαρά ρευστά περιουσιακά στοιχεία που χρηματοδοτούνται από ίδια κεφάλαια αξίας ίσης με τις τρέχουσες λειτουργικές δαπάνες τουλάχιστον έξι μηνών. Τα ανωτέρω περιουσιακά στοιχεία είναι επιπρόσθετα των πόρων που τηρούνται για την κάλυψη αθέτησης υποχρέωσης συμμετεχόντων ή άλλων κινδύνων που υπάγονται στα άρθρα 6 και 8. Μπορούν να περιλαμβάνονται και ίδια κεφάλαια που τηρούνται σύμφωνα με τα διεθνή κεφαλαιακά πρότυπα που βασίζονται στον κίνδυνο προκειμένου να αποφεύγεται η αλληλοεπικάλυψη κεφαλαιακών απαιτήσεων.
5. Τα περιουσιακά στοιχεία που τηρούνται για την κάλυψη του γενικού επιχειρηματικού κινδύνου χαρακτηρίζονται από επαρκή ρευστότητα και υψηλή ποιότητα ώστε να είναι διαθέσιμα εγκαίρως. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ είναι σε θέση να ρευστοποιεί τα ανωτέρω περιουσιακά στοιχεία χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στις τιμές, ή με μικρές αρνητικές επιπτώσεις, έτσι ώστε να μπορεί να συνεχίζει τις εργασίες του ως λειτουργούσα οικονομική μονάδα εάν προκύψουν γενικές επιχειρηματικές ζημίες.
6. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει βιώσιμο σχέδιο για τη συγκέντρωση πρόσθετων ίδιων κεφαλαίων στην περίπτωση που τα ίδια κεφάλαιά του προσεγγίζουν το ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 4 ή υπολείπονται αυτού. Το σχέδιο υποβάλλεται στο συμβούλιο προς έγκριση και επικαιροποιείται τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
7. Οι παράγραφοι 2 και 4 έως 6 δεν εφαρμόζονται στα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος.
Άρθρο 14
Κίνδυνος θεματοφυλακής και επενδυτικός κίνδυνος
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ τηρεί τα ίδια περιουσιακά στοιχεία και αυτά των συμμετεχόντων σε εποπτευόμενες και ρυθμιζόμενες οντότητες (εφεξής «θεματοφύλακες»), οι οποίες διαθέτουν λογιστικές πρακτικές, διαδικασίες φύλαξης και εσωτερικούς ελέγχους που προστατεύουν πλήρως τα ανωτέρω περιουσιακά στοιχεία έναντι του κινδύνου ζημίας σε περίπτωση αφερεγγυότητας, αμέλειας, απάτης, κακής διαχείρισης ή ανεπαρκούς τήρησης αρχείου από τον θεματοφύλακα ή τον υποθεματοφύλακα.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διαθέτει έγκαιρη πρόσβαση στα ίδια περιουσιακά στοιχεία και στα περιουσιακά στοιχεία που παρέχονται από τους συμμετέχοντες.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ αξιολογεί και κατανοεί τα ανοίγματά του προς τις τράπεζες θεματοφυλακής του, λαμβάνοντας υπόψη το πλήρες πεδίο των σχέσεών του με κάθε μία από αυτές.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καθορίζει την επενδυτική στρατηγική του, η οποία συνάδει με τη συνολική στρατηγική του για τη διαχείριση των κινδύνων, την οποία και γνωστοποιεί πλήρως στους συμμετέχοντες. Επανεξετάζει την επενδυτική στρατηγική τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
5. Οι επενδύσεις του διαχειριστή ΣΣΣΠ στο πλαίσιο της επενδυτικής στρατηγικής του διαθέτουν την εγγύηση οφειλετών υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης ή συνιστούν απαιτήσεις έναντι οφειλετών υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καθορίζει τα κριτήρια για τους οφειλέτες υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης. Οι επενδύσεις πραγματοποιούνται σε μέσα με ελάχιστο πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο αγοράς και κίνδυνο ρευστότητας.
6. Οι παράγραφοι 3 έως 5 δεν εφαρμόζονται στα ΣΣΣΠ του Ευρωσυστήματος.
Άρθρο 15
Λειτουργικός κίνδυνος
1. Ο διαχειριστής θεσπίζει ένα ισχυρό πλαίσιο με κατάλληλα συστήματα, πολιτικές, διαδικασίες και ελέγχους για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση του λειτουργικού κινδύνου.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ καθορίζει στόχους για το επίπεδο υπηρεσιών και τη λειτουργική αξιοπιστία και πολιτικές που σκοπούν στην επίτευξη των ανωτέρω στόχων. Επανεξετάζει τους στόχους και τις πολιτικές τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διασφαλίζει ότι το ΣΣΣΠ διαθέτει, ανά πάσα στιγμή, κλιμακούμενη ικανότητα για τη διαχείριση της αύξησης του όγκου πληρωμών που οφείλεται σε γεγονότα που δημιουργούν συνθήκες πίεσης στην αγορά, καθώς και ότι δύναται να επιτυγχάνει τους στόχους του για το επίπεδο υπηρεσιών.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει ολοκληρωμένες πολιτικές φυσικής ασφάλειας και ασφάλειας πληροφοριών για τον επαρκή εντοπισμό, αξιολόγηση και διαχείριση όλων των πιθανών ευπαθειών και απειλών. Επανεξετάζει τις πολιτικές τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
5. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει σχέδιο επιχειρησιακής συνέχειας για την αντιμετώπιση συμβάντων που δημιουργούν σημαντικό κίνδυνο διακοπής των εργασιών του ΣΣΣΠ. Το σχέδιο περιλαμβάνει τη χρήση δευτερεύοντος χώρου και στόχο έχει να διασφαλίζει ότι τα κρίσιμα συστήματα τεχνολογίας πληροφοριών δύνανται να επαναλειτουργήσουν εντός δύο ωρών από την επέλευση των εν λόγω συμβάντων. Το σχέδιο καταρτίζεται κατά τρόπο ώστε το ΣΣΣΠ να είναι πάντοτε σε θέση να διακανονίζει όλες τις πληρωμές οι οποίες καθίστανται ληξιπρόθεσμες έως τη λήξη της εργάσιμης ημέρας κατά την οποία επέρχεται η διακοπή. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ ελέγχει το σχέδιο και το επανεξετάζει τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
6. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εντοπίζει τους κρίσιμους συμμετέχοντες με βάση, ιδίως, τον όγκο και την αξία των πληρωμών και τον πιθανό αντίκτυπό τους στους λοιπούς συμμετέχοντες και στο ΣΣΣΠ στο σύνολό του, στην περίπτωση που παρουσιαστεί στους εν λόγω συμμετέχοντες σημαντικό λειτουργικό πρόβλημα.
7. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εντοπίζει, παρακολουθεί και διαχειρίζεται τους κινδύνους που οι ανωτέρω κρίσιμοι συμμετέχοντες, άλλες υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών και πάροχοι υπηρεσιών και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας μπορούν να προκαλέσουν στις εργασίες του ΣΣΣΠ.
Άρθρο 16
Κριτήρια πρόσβασης και συμμετοχής
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει και δημοσιοποιεί αντικειμενικά κριτήρια πρόσβασης και συμμετοχής στις υπηρεσίες του ΣΣΣΠ για άμεσους και, κατά περίπτωση, έμμεσους συμμετέχοντες και άλλες υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών. Επανεξετάζει τα κριτήρια τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
2. Τα κριτήρια πρόσβασης και συμμετοχής της παραγράφου 1 αιτιολογούνται με βάση την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του ΣΣΣΠ και των αγορών στις οποίες παρέχει υπηρεσίες, προσαρμόζονται δε και είναι ανάλογα με τους συγκεκριμένους κινδύνους του ΣΣΣΠ. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ ορίζει απαιτήσεις οι οποίες περιορίζουν την πρόσβαση στον ελάχιστο δυνατό βαθμό, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας. Στην περίπτωση που ο διαχειριστής ΣΣΣΠ αρνείται την πρόσβαση σε οντότητα, αιτιολογεί γραπτώς την άρνησή του, βάσει ολοκληρωμένης ανάλυσης του κινδύνου.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρακολουθεί διαρκώς τη συμμόρφωση των συμμετεχόντων με τα κριτήρια πρόσβασης και συμμετοχής στο ΣΣΣΠ. Θεσπίζει και δημοσιοποιεί αμερόληπτες διαδικασίες προκειμένου να καταστεί δυνατή η αναστολή και ομαλή λήξη του δικαιώματος συμμετοχής του συμμετέχοντα σε περίπτωση που ο τελευταίος δεν συμμορφώνεται με τα κριτήρια πρόσβασης και συμμετοχής. Επανεξετάζει τις διαδικασίες τουλάχιστον σε ετήσια βάση.
Άρθρο 17
Ρυθμίσεις διαβαθμισμένης συμμετοχής
1. Για τους σκοπούς της διαχείρισης κινδύνων, ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διασφαλίζει ότι οι κανόνες, οι διαδικασίες και οι συμβατικές ρυθμίσεις του ΣΣΣΠ του επιτρέπουν να συγκεντρώνει πληροφορίες σχετικά με την έμμεση συμμετοχή προκειμένου να εντοπίζει, να παρακολουθεί και να διαχειρίζεται κάθε ουσιώδη κίνδυνο για το ΣΣΣΠ ο οποίος απορρέει από τη συμμετοχή. Οι ανωτέρω πληροφορίες καλύπτουν, κατ' ελάχιστον και σωρευτικά, τα εξής:
α)
το ποσοστό δραστηριοτήτων που οι άμεσοι συμμετέχοντες διεξάγουν για λογαριασμό των έμμεσων συμμετεχόντων·
β)
τον αριθμό των έμμεσων συμμετεχόντων που προβαίνουν σε διακανονισμό μέσω κάθε άμεσου συμμετέχοντα·
γ)
τον όγκο ή την αξία των πληρωμών στο ΣΣΣΠ που προέρχονται από κάθε έμμεσο συμμετέχοντα·
δ)
τον όγκο ή την αξία των πληρωμών που αναφέρονται στο σημείο γ) ως ποσοστό των πληρωμών του άμεσου συμμετέχοντα μέσω του οποίου ο έμμεσος συμμετέχων έχει πρόσβαση στο ΣΣΣΠ.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εντοπίζει τις σημαντικές εξαρτήσεις μεταξύ άμεσων και έμμεσων συμμετεχόντων που ενδεχομένως επηρεάζουν το ΣΣΣΠ.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ εντοπίζει τους έμμεσους συμμετέχοντες που προκαλούν σημαντικούς κινδύνους στο ΣΣΣΠ και τους άμεσους συμμετέχοντες μέσω των οποίων αυτοί έχουν πρόσβαση στο ΣΣΣΠ, με σκοπό τη διαχείριση των εν λόγω κινδύνων.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ επανεξετάζει τους κινδύνους που απορρέουν από τις ρυθμίσεις διαβαθμισμένης συμμετοχής τουλάχιστον σε ετήσια βάση. Λαμβάνει μέτρα περιορισμού των κινδύνων, όταν απαιτείται, προκειμένου να διασφαλίζει την κατάλληλη διαχείρισή τους.
Άρθρο 18
Αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διαθέτει διαδικασία για τον εντοπισμό και την κάλυψη των αναγκών των αγορών στις οποίες το ΣΣΣΠ παρέχει υπηρεσίες, ιδίως σχετικά με:
α)
την επιλογή της διαδικασίας εκκαθάρισης και διακανονισμού·
β)
τη λειτουργική δομή·
γ)
το εύρος των προϊόντων που εκκαθαρίζονται ή διακανονίζονται·
δ)
τη χρήση τεχνολογίας και διαδικασιών.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ έχει σαφώς καθορισμένους, μετρήσιμους και επιτεύξιμους σκοπούς και στόχους, για παράδειγμα όσον αφορά τα ελάχιστα επίπεδα υπηρεσιών, τις προσδοκίες διαχείρισης κινδύνων και τις επιχειρηματικές προτεραιότητες.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ διαθέτει εδραιωμένους μηχανισμούς για την τακτική, τουλάχιστον σε ετήσια βάση, επανεξέταση των απαιτήσεων που καθορίζονται στις παραγράφους 1 και 2.
Άρθρο 19
Διαδικασίες και πρότυπα επικοινωνίας
Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ χρησιμοποιεί ή λαμβάνει υπόψη τις οικείες διεθνώς αποδεκτές διαδικασίες και πρότυπα προκειμένου να διευκολύνει την αποτελεσματική πληρωμή, εκκαθάριση, διακανονισμό και καταγραφή.
Άρθρο 20
Δημοσιοποίηση κανόνων, βασικών διαδικασιών και δεδομένων αγοράς
1. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ θεσπίζει σαφείς και ολοκληρωμένους κανόνες και διαδικασίες που γνωστοποιούνται πλήρως στους συμμετέχοντες. Οι σχετικοί κανόνες και βασικές διαδικασίες δημοσιοποιούνται.
2. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ γνωστοποιεί σαφή περιγραφή του σχεδιασμού και των εργασιών του συστήματος, καθώς επίσης και των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του διαχειριστή του ΣΣΣΠ και των συμμετεχόντων, προκειμένου οι τελευταίοι να είναι σε θέση να αξιολογούν τους κινδύνους τους οποίους αναλαμβάνουν με τη συμμετοχή τους στο ΣΣΣΠ.
3. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρέχει κάθε αναγκαία και προσήκουσα τεκμηρίωση και εκπαίδευση στους συμμετέχοντες προκειμένου να τους διευκολύνει να κατανοήσουν τους κανόνες και τις διαδικασίες του ΣΣΣΠ και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν λόγω της συμμετοχή τους σε αυτό.
4. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δημοσιοποιεί τις προμήθειες τις οποίες χρεώνει το ΣΣΣΠ σε επίπεδο μεμονωμένων υπηρεσιών που προσφέρει, καθώς και τις εκπτωτικές πολιτικές του. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρέχει σαφή περιγραφή των τιμολογούμενων υπηρεσιών για λόγους σύγκρισης.
5. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ συμπληρώνει και δημοσιοποιεί τις απαντήσεις του στο υπόδειγμα της CPSS-IOSCO για τη δημοσιοποίηση πληροφοριών όσον αφορά τις υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών. Επικαιροποιεί τις εν λόγω απαντήσεις μετά από κάθε σημαντική μεταβολή στο σύστημα ή στο περιβάλλον αυτού, και σε κάθε περίπτωση τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δημοσιοποιεί επίσης, κατ' ελάχιστον, τα βασικά δεδομένα για τον όγκο και την αξία των συναλλαγών.
Άρθρο 21
Κοινοποίηση πληροφοριών στην αρμόδια αρχή
Η αρμόδια αρχή έχει το δικαίωμα να λαμβάνει από τον διαχειριστή ΣΣΣΠ κάθε πληροφορία και έγγραφο που απαιτείται για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού. Ο διαχειριστής ΣΣΣΠ παρέχει τις αντίστοιχες συγκεκριμένες πληροφορίες στην αρμόδια αρχή.
Άρθρο 22
Διορθωτικά μέτρα
1. Στην περίπτωση που ο διαχειριστής ΣΣΣΠ δεν συμμορφώνεται με τον παρόντα κανονισμό, η αρμόδια αρχή:
α)
ενημερώνει τον διαχειριστή ΣΣΣΠ για το είδος της μη συμμόρφωσης· και
β)
παρέχει στον διαχειριστή ΣΣΣΠ τη δυνατότητα ακρόασης και παροχής εξηγήσεων.
2. Βάσει των πληροφοριών που παρέχονται από τον διαχειριστή ΣΣΣΠ, η αρμόδια αρχή δύναται να δώσει εντολή στον διαχειριστή ΣΣΣΠ να εφαρμόσει συγκεκριμένα διορθωτικά μέτρα προκειμένου να άρει τη μη συμμόρφωση ή/και να αποφύγει την επανάληψή της.
3. Η αρμόδια αρχή δύναται να επιβάλλει αμέσως διορθωτικά μέτρα, σε περίπτωση που εντοπίσει, κατόπιν αιτιολογημένης γνώμης, ότι η περίπτωση μη συμμόρφωσης είναι αρκετά σοβαρή ώστε να απαιτεί άμεση δράση.
4. Η αρμόδια αρχή ενημερώνει αμέσως την ΕΚΤ για κάθε διορθωτικό μέτρο που επιβάλλεται σε διαχειριστή ΣΣΣΠ.
5. Είναι δυνατή η επιβολή διορθωτικών μέτρων ανεξαρτήτως των κυρώσεων που επιβάλλονται βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2532/98 του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1998, σχετικά με τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για επιβολή κυρώσεων, ή παράλληλα με αυτές (6).
Άρθρο 23
Κυρώσεις
Σε περίπτωση παράβασης του παρόντος κανονισμού, η ΕΚΤ επιβάλλει κυρώσεις, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2532/98 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2157/1999 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της 23ης Σεπτεμβρίου 1999, σχετικά με τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για επιβολή κυρώσεων (ΕΚΤ/1999/4) (7). Η ΕΚΤ δημοσιεύει ανακοίνωση σχετικά με τη μέθοδο υπολογισμού του ύψους των κυρώσεων.
Άρθρο 24
Επανεξέταση
Το διοικητικό συμβούλιο επανεξετάζει τη γενική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού το αργότερο εντός δύο ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του και, στη συνέχεια, ανά διετία και αξιολογεί κατά πόσον επιβάλλεται η τροποποίησή του.
Άρθρο 25
Τελικές διατάξεις
1. Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Οι διαχειριστές ΣΣΣΠ έχουν στη διάθεσή τους ένα έτος από την ημερομηνία κατά την οποία τους κοινοποιείται η αναφερόμενη στο άρθρο 1 παράγραφος 2 απόφαση του διοικητικού συμβουλίου προκειμένου να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις που θεσπίζονται με τον παρόντα κανονισμό.
3. Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Φρανκφούρτη, 3 Ιουλίου 2014.