ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 16. září 2013
o vyrovnáních podle vyhlášky o statkových hnojivech K 75/98 (ex NN 45/98) provedené Belgií (regionem Flandry)
(oznámeno pod číslem C(2013) 5818)
(Pouze nizozemské a francouzské znění je závazné)
(2013/530/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie (dále jen „SFEU“), a zejména čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
po výzvě pro zainteresované strany, aby předložily své připomínky (1),
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Po přijetí stížnosti, že vlámská vláda vyplácí zemědělcům nezákonnou podporu v souvislosti s používáním hnojiv a statkových hnojiv (dále jen „opatření“), požádaly útvary Evropské komise dopisem ze dne 4. února 1998 belgické orgány, aby poskytly informace o provedení rozhodnutí vlámské vlády ze dne 20. prosince 1995 o vyrovnání splatném zemědělcům za povinnosti podle právních předpisů o hnojivech (dále jen „vyhláška o statkových hnojivech“).
(2)
Komise obdržela tyto informace v dopise od vlámského ministerstva životního prostředí a zaměstnanosti ze dne 18. března 1998 a v dopise od stálého zastoupení Belgie ze dne 31. března 1998.
(3)
Dne 15. dubna 1998 se konalo jednání mezi zástupci příslušných belgických orgánů a útvarů Evropské komise.
(4)
Telexem ze dne 10. července 1998 Komise požádala belgické orgány o doplňující informace, které obdržela v odpovědi belgických orgánů v dopise ze dne 7. srpna 1998, zaevidovaném dne 10. srpna 1998.
(5)
Podle informací od belgických orgánů byly platby prováděny v roce 1996. Opatření však nebylo oznámeno Komisi v souladu s čl. 93 odst. 3 Smlouvy o ES (nyní čl. 108 odst. 3 SFEU). Z tohoto důvodu byl spis zaevidován v registru neoznámených podpor pod číslem NN 45/98. Avšak ačkoli byl režim v platnosti v letech 1996 a 1997, Komise zaznamenala závazek belgických orgánů v jejich dopise ze dne 7. srpna 1998 nevyplatit podporu za rok 1997, dokud Komise nepřijme rozhodnutí o slučitelnosti podpory se společným trhem. Belgické úřady informovaly Komisi, že záměrem vlámské vlády bylo začlenit tento režim vyrovnání do vlámského programu podpory podle nařízení Rady (EHS) č. 2078/92 (2).
(6)
Dopisem ze dne 21. ledna 1999 Komise informovala Belgii, že se ve věci opatření rozhodla zahájit řízení stanovené v čl. 108 odst. 2 SFEU.
(7)
Rozhodnutí Komise zahájit řízení bylo zveřejněno dne 17. dubna 1999 v Úředním věstníku (3).
(8)
Komise vyzvala zainteresované strany k předložení jejich připomínek k opatření.
(9)
Komise neobdržela od zainteresovaných stran žádné připomínky.
(10)
Oznámení týkající se jiných vlámských případů ve věci statkových hnojiv (C12/1999, N105/1999, N311/99) byla belgickými orgány stažena.
(11)
Dne 6. března 2012 Komise obdržela stížnost od zemědělce na platbu vyrovnání za rok 1996 v souladu s vyhláškou o statkových hnojivech. Na jednání zástupců belgických (vlámských) orgánů a útvarů Evropské komise dne 16. dubna 2012 Komise požádala belgické orgány o předložení jejich stanovisek ke stížnosti.
(12)
Dne 9. listopadu 2012 požádala Evropská komise o další informace. Belgické orgány odpověděly dopisem ze dne 14. ledna 2013.
II. PODROBNÝ POPIS PODPORY
1. NÁZEV
(13)
Vyrovnání podle vyhlášky o statkových hnojivech
2. ROZPOČET
(14)
Celkový rozpočet na opatření na rok 1996 činil 427 511 868 BEF (belgických franků) rozdělených takto:
(a)
vyrovnání sníženého výnosu
-
travní porost 250 279 282 BEF
-
kukuřice 50 102 650 BEF
(b)
vyrovnání nákladů na likvidaci statkových hnojiv 65 486 397 BEF
(c)
vyrovnání nákladů na uskladnění statkových hnojiv 34 276 829 BEF
(d)
vyrovnání nákupu dalšího hnojiva 27 366 710 BEF
(15)
Vyrovnání podle vyhlášky o statkových hnojivech byla vyplacena za rok 1996.
(16)
V souladu s vyhláškou o statkových hnojivech je vyrovnání splatné zemědělcům, jejichž zemědělský podnik leží zcela nebo zčásti v oblasti vodní plochy nebo toku nebo v přírodní oblasti. Týká se 7,502 z celkových 40,673 zemědělských podniků s ornou půdou nebo hospodářskými zvířaty ve Flandrech (18,5 %). Z hlediska plochy spadá z celkových 649,223 ha v rámci orné půdy nebo hospodářských zvířat 47,948 ha (7,5 %) do oblastí vodních ploch a toků a 21,919 ha (3 %) spadá do přírodních oblastí.
(17)
Cílem režimu podpory je umožnit zemědělcům s půdou v environmentálně citlivých oblastech, aby byli schopni přizpůsobit se přísnějším normám v oblasti používání statkových hnojiv, a vyrovnat těmto zemědělcům ekonomickou ztrátu, kterou utrpí. Podpora se vypočítá na základě ušlých příjmů s ohledem na běžné zemědělské postupy mimo tyto citlivé oblasti. Podle belgických orgánů bylo vyrovnání nezbytné také proto, aby se předešlo sociálním nepokojům.
(18)
Podpora je poskytována zemědělcům v těchto citlivých oblastech s cílem vyrovnat jim:
(a)
pokles produkce způsobený menší mírou hnojení a používání statkových hnojiv;
(b)
další náklady na likvidaci statkových hnojiv;
(c)
další náklady na uskladnění statkových hnojiv;
(d)
další nákup chemických hnojiv.
(19)
Podle informací, které poskytly belgické orgány, vycházejí platby pro zemědělce, mající za cíl vyrovnat povinnosti dané právními předpisy o hnojivech, ze čtyř právních předpisů:
(a)
rozhodnutí vlámské vlády ze dne 20. prosince 1995 o vyrovnání splatném zemědělcům v souvislosti s povinnostmi podle právních předpisů o hnojivech;
(b)
rozhodnutí vlámské vlády ze dne 20. prosince 1995, kterým se stanovuje vyrovnání za roky 1996 a 1997 podle čl. 15 odst. 9 vyhlášky ze dne 23. ledna 1991 o ochraně životního prostředí před znečištěním statkovými hnojivy;
(c)
rozhodnutí vlámské vlády ze dne 19. března 1996, kterým se stanovují pravidla pro další povinnosti s ohledem na likvidaci a pomoc s dalšími přebytky statkových hnojiv v oblastech, kde se uplatňují přísnější normy pro rozmetání statkových hnojiv;
(d)
rozhodnutí vlámské vlády ze dne 15. července 1997, kterým se upravuje rozhodnutí vlámské vlády ze dne 20. prosince 1995, kterým se stanovuje vyrovnání za roky 1996 a 1997 podle čl. 15 odst. 9 vyhlášky ze dne 23. ledna 1991 o ochraně životního prostředí před znečištěním statkovými hnojivy.
(20)
Ani jeden z těchto právních předpisů nebyl oznámen Komisi v souladu s článkem 93 Smlouvy o ES (nyní čl. 108 odst. 3 SFEU).
(21)
Podle belgických orgánů se politika týkající se statkových hnojiv ve Flandrech opírá o vyhlášku ze dne 20. prosince 1995, kterou se mění vyhláška ze dne 23. ledna 1991 o ochraně životního prostředí před znečištěním hnojivy. Cílem této vyhlášky je zmírnění environmentálních problémů způsobených obohacováním povrchových a podzemních vod a vyplavováním fosfátů a dusičnanů do půdy s rizikem proniknutí do podzemních a povrchových vod. Podle zprávy o životním prostředí a přírodě ve Flandrech stojí zemědělství za 56 % čistého zatížení životního prostředí dusíkem a fosforem. Úniky amoniaku ze stájí hospodářských zvířat a rozmetání močůvky představují 21 % znečišťujících emisí ve Flandrech.
(22)
Vyhláška o statkových hnojivech vytyčuje cíle týkající se dosažení a/nebo zachování požadovaných kvalitativních norem pro půdu, vodu (povrchovou a podzemní) a ovzduší. Stanovuje postupné zpřísňování omezení používání statkových hnojiv. Umožňuje tak úpravy během přechodného období. Normy upravující používání hnojiv se budou postupně zpřísňovat, s výjimkou obzvláště ohrožených oblastí, konkrétně v oblastech vodních ploch nebo toků nebo v přírodních oblastech, kde přísnější pravidla vstoupila v platnost okamžitě.
(23)
Vyhláška také stanovuje zmrazení produkce statkových hnojiv a počtu hospodářských zvířat ve Flandrech na úrovni z roku 1992. Za tímto účelem se zavádí politika místních povolení. Současně se pro větší zemědělské podniky povolené objemy/počty při obnově povolení sníží až o 25 %. Živočišná výroba dostala čas (do roku 2002) na to, aby nalezla způsoby, jak omezit přebytky statkových hnojiv a jejich dopad.
(24)
Přísnější omezení vstoupila v účinnost okamžitě dne 1. ledna 1996 v těchto oblastech:
(a)
povodí a chráněná území;
(b)
přírodní rezervace, chráněné přírodní oblasti, lesní půda;
(c)
oblasti podle směrnice o ochraně ptáků;
(d)
údolí a ekologicky hodnotná zemědělská půda;
(e)
půda citlivá na dusičnany;
(f)
půda znečištěná fosfáty.
(25)
Podle belgických orgánů byly při určování těchto citlivých oblastí zohledněny požadavky směrnice Rady 91/676/EHS (4) o ochraně vod před znečištěním dusičnany ze zemědělských zdrojů a směrnice Rady 79/409/EHS (5) o ochraně volně žijících ptáků.
(26)
V souladu s vyhláškou o statkových hnojivech se v období od 1. ledna 1996 do 31. prosince 1998 v celých Flandrech, s výjimkou oblastí vodních ploch a toků a přírodních oblastí, uplatňovaly následující všeobecná omezení používání hnojiv a statkových hnojiv. Tato omezení byla vyjádřena v kilogramech oxidu fosforečného, v kilogramech dusíku z chemických hnojiv a v kilogramech celkového ročního povoleného množství dusíku, jak ukazuje níže uvedená tabulka.
Skupina plodin
Oxid fosforečný
Dusík z chemických hnojiv
Dusík celkem
Travní porost
170
250
450
Kukuřice
160 (1996)
155 (1997)
150 (1998)
200
325
Plodiny s nízkou potřebou dusíku (6)
125
125
170
Ostatní plodiny
150
225
325
(27)
Belgické orgány také jako ukazatel toho, jaké cíle chtějí plnit od roku 2003, zveřejnily následující omezení.
Skupina plodin
Oxid fosforečný
Dusík z chemických hnojiv
Dusík z hospodářských zvířat, statkových hnojiv a jiných hnojiv
Dusík celkem
Travní porost
125
250
250
450
Kukuřice
100
130
225
275
Plodiny s nízkou potřebou dusíku (7)
100
70
125
125
Ostatní plodiny
100
150
200
275
(28)
Kromě těchto kvantitativních omezení je na běžné zemědělské půdě zakázáno rozmetávat statková hnojiva nebo jiná biohnojiva během následujících období: od 21. září do 21. ledna, o všech nedělích a státních svátcích, o všech sobotách, kromě sobot v době od 1. února do 15. května, v noci (mezi 22:00 hod a 7:00 hod), když je země zaplavená, zmrzlá nebo pokrytá sněhem.
(29)
Přísnější normy se uplatňují v oblastech vodních ploch a toků, a to s ohledem na produkci pitné vody nebo z toho důvodu, že tyto oblasti jsou obzvláště citlivé na vyplavování dusičnanů. Výraz „oblast vodních ploch a toků“ představuje:
(a)
povodí a ochranná pásma typu II a III pro podzemní vody, vymezená podle vyhlášky ze dne 24. ledna 1984, kterou se zavádí opatření v oblasti hospodaření s podzemními vodami;
(b)
citlivé oblasti určené vlámskou vládou jako oblasti vyžadující přísnější normy v povodích povrchových vod určených k výrobě pitné vody, vymezených podle zákona ze dne 26. března 1971 o ochraně povrchových vod před znečištěním;
(c)
oblasti s půdou citlivou na dusičnany, kde jsou vyžadovány přísnější normy, stanovené vlámskou vládou a vymezené vyhláškou ze dne 24. ledna 1984, kterou se zavádí opatření v oblasti hospodaření s podzemními vodami.
(30)
Následující tabulka uvádí normy upravující používání statkových hnojiv použitelné od 1. ledna 1996 pro oblasti vodních ploch a toků. Tato pravidla vycházejí z obvyklých výnosů pro vyjmenované skupiny plodin a z environmentálně přijatelných ztrát pro tyto oblasti. Množství jsou vyjádřena v kilogramech P2O5 a kilogramech dusíku na hektar ročně.
Skupina plodin
Oxid fosforečný
Dusík z chemických hnojiv
Dusík ze statkových hnojiv hospodářských zvířat a jiných hnojiv
Dusík celkem
Travní porost
120
200
200
350
Kukuřice
100
150
170
275
Plodiny s nízkou potřebou dusíku
80
70
125
125
Ostatní plodiny
100
150
170
275
(31)
V oblastech vodních ploch a toků je rozmetávání statkových hnojiv zakázáno v době od 1. září do 21. ledna včetně, s výjimkou pásem A a B v oblastech využívaných k zachytávání povrchových vod, kde se zákaz prodlužuje do 15. února včetně.
(32)
Výraz „přírodní oblast“ představuje:
(a)
údolní oblasti a ekologicky hodnotnou zemědělskou půdu vyznačenou na mapách pro rozvoj venkova podle zákona ze dne 29. března 1962 o organizaci celostátního a městského územního rozvoje;
(b)
zvláštní ochranné zóny vymezené rozhodnutím vlámské vlády ze dne 17. října 1988;
(c)
specifická stanoviště a přilehlé nárazníkové zóny;
(d)
lesní oblasti, přírodní rezervace, oblasti rozvoje přírody nebo chráněné přírodní oblasti, vyznačené na mapách pro rozvoj venkova podle zákona ze dne 29. března 1962 o organizaci celostátního a městského územního rozvoje, s přechodným opatřením použitelným do 31. prosince 1997.
(33)
Níže uvedená tabulka obsahuje normy upravující používání statkových hnojiv použitelné od 1. ledna 1996 pro přírodní oblasti. Tato pravidla vycházejí z výnosových norem pro vyjmenované skupiny plodin a z environmentálně přijatelných ztrát pro tyto oblasti. Množství jsou vyjádřena v kilogramech P2O5 a kilogramech dusíku na hektar ročně.
Skupina plodin
Oxid fosforečný
Dusík z chemických hnojiv
Dusík celkem
Travní porost
120
200
400
Kukuřice
100
150
275
Plodiny s nízkou potřebou dusíku
80
70
125
Ostatní plodiny
100
150
275
(34)
V přírodních oblastech je rozmetání statkových hnojiv zakázáno v období od 1. září do 21. ledna včetně a na travním porostu důležitém pro ochranu ptáků lze hnojení statkovými hnojivy zakázat také od 1. dubna do 30. června. Dále je zakázáno používat jakýkoli druh hnojiva v lesních oblastech, přírodních rezervacích, oblastech rozvoje přírody nebo chráněných přírodních oblastech v období od 1. ledna 1998, s výjimkou trusu hospodářských zvířat pasoucích se na dané půdě, přičemž maximální povolená hustota ustájení činí dvě velké dobytčí jednotky na hektar měřené ročně. Rodinná hospodářství mohou získat přechodné osvobození od tohoto zákazu.
(35)
Podle vyhlášky o statkových hnojivech se vyrovnání vyplácí automaticky pouze v případě travního porostu a kukuřice. U ostatních plodin se předpokládá, že snížené míry používání hnojiv nebudou mít za následek pokles produkce. Avšak i v tomto případě může zemědělec získat vyrovnání, pokud je schopen ztráty doložit.
(36)
Vyrovnání změny výnosu na travním porostu se vypočítá na základě rozdílu mezi povolenou normou pro hnojiva v oblastech mimo citlivé zóny a povolenými normami v citlivých zónách s tím, že se rozlišuje mezi oblastmi, které se nacházejí v oblastech vodních ploch a toků, a oblastmi, které se nacházejí v přírodních oblastech. Cílem podpory je vyrovnat ztrátu výnosu a ziskovosti způsobenou těmito omezeními.
(37)
Výchozím bodem pro výpočet podpory jsou průměrná upravená hrubá zisková rozpětí (semi-gross margins, SGM) v BEF/ha za poslední tři roky předcházející poskytnutí vyrovnání podle zákona o dani z příjmu. Rozlišuje se mezi půdou, která se využívá pro chov na mléko, a jiným travním porostem. Pro účely výpočtu upraveného hrubého ziskového rozpětí jsou Flandry rozděleny na třináct oblastí v závislosti na agronomických charakteristikách dotčené oblasti.
(38)
V případě travních porostů využívaných k produkci mléka je nejvyšší upravené hrubé ziskové rozpětí v oblasti Kempenlandu v provincii Antverpy (55 700 BEF/ha), nejnižší pak v oblasti dun (33 167 BEF/ha), přičemž průměr pro Flandry jako celek činí 44 160 BEF/ha. V případě travních porostů nevyužívaných k produkci mléka je nejvyšší upravené hrubé ziskové rozpětí v písčitém/hlinitopísčitém regionu Západních Flander (36 100 BEF/ha), nejnižší pak v oblasti dun (24 633 BEF/ha), přičemž průměr pro Flandry jako celek činí 31 941 BEF/ha.
(39)
U oblastí vodních ploch a toků vychází vyrovnání ze skutečnosti, že maximální povolená míra používání dusíku je stanovena na 350 kg/ha, zatímco v normálních oblastech činí 450 kg/ha. To odpovídá snížení o 22 %. Podle zákona o klesající návratnosti belgické orgány počítají, že výsledkem toho bude pokles výnosů o 15 %. Vliv na ziskovost zemědělského podniku však bude větší. Belgické orgány počítají s tím, že v průměru činí upravené hrubé ziskové rozpětí po odpočtu fixních nákladů 40 % celkového výnosu. Pokles výnosu o 15 % tak bude mít za následek pokles upraveného hrubého ziskového rozpětí o 37,5 % (15 % × 100/40). Základem platby vyrovnání snížených výnosů v dotčené oblasti je tak upravené hrubé ziskové rozpětí × 37,5 %. Současně s tím jsou zemědělci v oblastech vodních ploch a toků povinni používat o 50 kg/ha méně chemických hnojiv. To představuje úsporu ve výši 800 BEF (50 kg N × 16 BEF/kg). Tato částka se tudíž odečítá od splatné podpory.
(40)
V případě přírodních oblastí vychází vyrovnání ze stejných zásad. V přírodních oblastech činí maximální povolená míra používání dusíku 400 kg/ha v porovnání se 450 kg/ha v normálních oblastech, což odpovídá poklesu o 11 %. Belgické orgány počítají, že výsledkem bude snížení výnosů o 7 %. Snížení výnosu o 7 % bude mít za následek pokles upraveného hrubého ziskového rozpětí o 17,5 % (7 % × 100/40). Základem platby vyrovnání snížených výnosů v přírodních oblastech je tak upravené hrubé ziskové rozpětí × 17,5 %. Navíc je provedeno stejné snížení podpory o 800 BEF (viz bod 39 výše) s ohledem na úspory z omezeného používání hnojiv.
(41)
Níže uvedená tabulka shrnuje nejvyšší, nejnižší a průměrné sazby splatné podpory.
Travní porosty využívané k produkci mléka
Upravené hrubé ziskové rozpětí
Sazba podpory, oblasti vodních ploch a toků
FOR-L_2013285CS.01000801.notes.0001.xml.jpg
Sazba podpory, přírodní oblasti
FOR-L_2013285CS.01000801.notes.0002.xml.jpg
Kempenland v provincii Antverpy
55 700
20 088
8 948
Duny
33 167
11 638
5 004
Průměr
44 160
15 760
9 928
Ostatní travní porosty
Upravené hrubé ziskové rozpětí
Sazba podpory, oblasti vodních ploch a toků
FOR-L_2013285CS.01000801.notes.0003.xml.jpg
Sazba podpory, přírodní oblasti
FOR-L_2013285CS.01000801.notes.0004.xml.jpg
Západní Flandry- písčitý/hlinitopísčitý region
36 100
12 738
5 518
Duny
24 633
8 437
3 511
Průměr
31 941
11 177
4 789
(42)
Belgické orgány zdůrazňují, že se jedná o maximální sazby vyrovnání na hektar. Celková plocha travního porostu způsobilého k vyrovnání činí 31 003 ha, z toho je 17 468 ha v oblastech vodních ploch a toků a 13 535 ha v přírodních oblastech. Maximální teoretické vyrovnání, které mohlo být vyplaceno, činí 202 822 411 BEF v oblastech vodních ploch a toků a 65 900 155 BEF v přírodních oblastech. Avšak vzhledem k nižším sazbám podpory pro travní porosty nepoužívané k produkci mléka činilo skutečné vyrovnání poskytnuté na travní porosty 250 275 012 BEF za rok, z čehož částka 186 505 640 BEF byla poskytnuta v oblastech vodních ploch a toků a částka 63 769 372 BEF v přírodních oblastech. Podle belgických orgánů je tento rozdíl mezi maximálními teoretickými sazbami podpory a sazbami skutečně vyplacené podpory způsoben celou řadou faktorů, zejména skutečností, že vyrovnání bylo vyplaceno pouze pro plochy travního porostu, který týž zemědělský podnik využíval jako travní porost již v roce 1994.
(43)
U kukuřice se uplatňuje paušální podpora při ztrátě produkce ve výši 3 600 BEF/ha za předpokladu, že se kukuřice stále pěstuje na témže pozemku a není vyseta na původně travním porostu, který byl zorán. Tato podpora vychází z odhadů, že průměrná produkce sušiny u kukuřice činí 14 500 kg/ha a průměrná ztráta výnosu v důsledku přísnějších norem je 900 kg/ha. Na základě odhadované nákladové ceny 4 BEF/kg sušiny je výsledkem ušlý příjem ve výši 3 600 BEF.
(44)
Mimoto jsou zemědělci vybízeni k tomu, aby po kukuřici seli trávu, čímž omezí odvádění dusičnanů z půdy a vyplavování dusičnanů. Na to byla poskytnuta další podpora ve výši 3 600 BEF/ha. Podle belgických orgánů tato podpora pokrývá pouze náklady na travní semeno.
(45)
Podpora je poskytována zemědělským podnikům v oblastech vodních ploch a toků a v přírodních oblastech s cílem pokrýt další náklady na likvidaci přebytků statkových hnojiv, které vyplývají z nižších limitů pro používání těchto hnojiv.
(46)
Podpora je poskytována, pokud má zemědělský podnik další přebytky statkových hnojiv, které se nahromadily následkem přísnějších norem upravujících používání statkových hnojiv. Pro účely výpočtu podpory se rozlišuje mezi:
(a)
rodinnými zemědělskými podniky s hospodářskými zvířaty a jinými zemědělskými podniky s hospodářskými zvířaty, které v letech 1993 až 1996 nezískaly další ornou půdu; při výpočtu možností likvidace statkových hnojiv je brána v úvahu plocha orné půdy podle registru z roku 1996;
(b)
zemědělskými podniky s hospodářskými zvířaty jiného než rodinného typu, které v letech 1993 až 1996 získaly další půdu; plocha, která se bere v úvahu při určování možností likvidace statkových hnojiv, vychází z orné půdy evidované v roce 1994 (situace v zemědělském podniku v roce 1993).
(47)
Pro účely výpočtu podpory se používá vážený průměr na základě výpočtu počtu zvířat jednotlivých druhů (skot, prasata, drůbež, jiné) ve Flandrech a typické minerální složení statkových hnojiv od každého druhu z hlediska obsahu minerálů.
(48)
Na tomto základě se odhaduje, že každá tuna statkových hnojiv obsahuje 6,6 kg dusíku a 4,2 kg oxidu fosforečného.
(49)
Podpora se vyplácí za jednotku minerálů (na kilogram oxidu fosforečného (P2O5) a za kilogram dusíku (N)) způsobilých k vyrovnání. Lokalita zemědělského podniku určuje výši platby. Splatná podpora činí:
(a)
13 BEF / jednotku: pro zemědělské podniky v „bílé“ obci s revidovanou produkcí 75 kg P2O5/ha;
(b)
20 BEF / jednotku: pro zemědělské podniky v „šedé“ obci s revidovanou produkcí 75 až 125 kg P2O5/ha;
(c)
27 BEF / jednotku: pro jeden zemědělský podnik v obci s revidovanou produkcí 125 kg P2O5/ha.
(50)
Částky podpory jsou vyšší v obcích s vyšší revidovanou produkcí, protože statková hnojiva se musí převážet na delší vzdálenosti.
(51)
Kromě toho se podpora platí také jako vyrovnání zemědělcům, kteří již nemohou využívat dohody se sousedními zemědělskými podniky o rozmetávání přebytečných statkových hnojiv na půdě těchto podniků. Aby zemědělský podnik měl nárok na podporu, musel uzavřít dohodu o likvidaci přebytečných statkových hnojiv v roce 1995 s uživatelem, který má pozemky v oblasti, kde se uplatňují přísnější normy, a musí mít sídlo v obci s revidovanou produkcí nad 100 kg P2O5/ha. Vyrovnání se platí za jednotku minerálů, tj. za množství v kg P2O5 a za kg N, o něž bylo těmto uživatelům poskytnuto méně. Maximální množství, které může být způsobilé k vyrovnání, odpovídá rozdílu v možnostech likvidace mezi obvyklými normami upravujícími používání statkových hnojiv a normami, které se uplatňují v oblastech s přísnějšími pravidly. Lokalita zemědělského podniku určuje výši platby, která činí:
(a)
27 BEF / jednotku: jeden zemědělský podnik v obci s revidovanou produkcí 125 kg P2O5/ha;
(b)
20 BEF / jednotku pro všechny ostatní zemědělské podniky.
(52)
Rodinné zemědělské podniky s hospodářskými zvířaty s přebytky statkových hnojiv na pozemcích v dílčím kluizenském povodí pro zachycování povrchových vod nebo na půdě citlivé na dusičnany na březích řeky Mázy (Maas) mohou využít povinnosti skladu statkových hnojiv přijímat další přebytky těchto hnojiv v důsledku přísnějších norem upravujících používání statkových hnojiv. V tomto případě se vyrovnání likvidace a uskladnění statkových hnojiv snižuje v poměru k množství minerálů, v souvislosti s nimiž byla využita pomoc skladu statkových hnojiv.
(53)
Jelikož rozmetání statkových hnojiv v oblastech vodních ploch a toků a přírodních oblastech bylo zakázáno v období od 1. září, a nikoli od 21. září jako na ostatních územích, dostali se někteří zemědělci do potíží, protože statková hnojiva jsou v mnoha zemědělských podnicích rozmetávána po sklizni a řada plodin je sklízena až po (každoročním) datu začátku zákazu. To již v oblastech vodních ploch a toků a přírodních oblastech nebylo možné. Belgické úřady odhadují, že v důsledku toho by tyto podniky požadovaly další zařízení pro uskladnění statkových hnojiv na tři měsíce.
(54)
Rozdíl v normách upravujících používání statkových hnojiv v běžných oblastech a v oblastech vodních ploch a toků a přírodních oblastech odpovídá zhruba 50 kg P2O5/ha. Jelikož jedna tuna statkových hnojiv obsahuje v průměru 5,2 kg P2O5, 50 kg P2O5/ha odpovídá přibližně 10 tunám požadované skladovací kapacity na hektar.
(55)
Na základě odhadu, že náklady na stavbu skladovacího zařízení o objemu 500 m3 činí 1 263 120 BEF, belgické orgány předpokládají, že poskytnutí nezbytné skladovací kapacity zahrnuje investici zhruba 2 500 BEF na tunu skladovací kapacity, která bude amortizována za 20 let, a odpovídá tudíž ekvivalentu 125 BEF/t/rok. Roční vyrovnání ve výši 1 250 BEF/ha je proto splatné zemědělcům produkujícím statková hnojiva od hospodářských zvířat s ornou půdou v oblastech, kde se uplatňují přísnější pravidla pro používání a rozmetání statkových hnojiv.
(56)
Zemědělci, kteří v roce 1996 obdrželi toto vyrovnání uskladnění statkových hnojiv podle vyhlášky o statkových hnojivech, nemohou v témže roce z Vlámského zemědělského investičního fondu získat dotace na úroky nebo kapitálové příplatky na vybudování zařízení pro uskladnění statkových hnojiv od hospodářských zvířat.
(57)
Jelikož zemědělci s pozemky v oblastech vodních ploch a toků nemohou plně pokrýt povolené množství dusíku na hektar používáním živočišných statkových hnojiv, belgické úřady předpokládají, že zemědělci v těchto oblastech se budou snažit zachovat úroveň produkce pomocí dalšího chemického hnojiva, a to zejména na „ostatní plodiny“ a na kukuřici.
(58)
Předpokládá se, že tyto zemědělské podniky použijí dalších 60 kg N/ha za cenu 16 BEF/kg. Splatná podpora tudíž činí 960 BEF (60 × 16), přičemž tato částka byla zaokrouhlena na paušální sazbu ve výši 1 000 BEF/ha.
(59)
Zemědělci, kteří měli v roce 1994 ornou půdu nacházející se v oblastech vodních ploch a toků a přírodních oblastech, mohou požádat sklad statkových hnojiv, který odpovídá za správu režimu podpory, o vyrovnání za tyto oblasti. Na mapách a plánech musí vyznačit své jednotlivé pozemky s ornou půdou a s osevním plánem pro rok 1994 a pro rok žádosti. Nachází-li se orná půda v několika oblastech nebo zónách, vyrovnání se vypočítá na základě nejpřísnějších norem pro používání a rozmetání statkových hnojiv. Sklad statkových hnojiv žádosti přezkoumá a dotčené osoby informuje o tom, jaké vyrovnání bude vyplaceno, a to na základě veškerých informací, které má k dispozici. Vyrovnání se neplatí, pokud jeho výše nedosahuje částky 1 000 BEF. Žadatelé mají právo odvolat se k vlámskému ministerstvu životního prostředí, které musí rozhodnout do šesti měsíců, jinak se odvolání považuje za přijaté.
(60)
Sklad statkových hnojiv, policie a úředníci oddělení inspekce životního prostředí úřadu pro správu životního prostředí, přírody, pozemků a vody a jiní úředníci jsou oprávněni kontrolovat, zda zemědělci plní své povinnosti podle vyhlášky o statkových hnojivech. Pokud jsou zjištěna porušení povinností, mohou být zemědělci požádáni o vrácení podpory. Podpora nesmí být podle vyhlášky o statkových hnojivech poskytnuta na půdu, která je vyňata z produkce.
III. POSOUZENÍ PODPORY
(61)
Opatření popsaná výše představují státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy. Vyrovnání pochází ze státních zdrojů a vyplácí se určitým kategoriím zemědělců, tj. těm, kteří sídlí v oblastech vodních ploch a toků nebo přírodních oblastech. Tato podpora narušuje hospodářskou soutěž nebo hrozí jejím narušením a ovlivňuje obchod mezi členskými státy, protože zlepšuje konkurenční postavení zemědělců, kteří dostávají vyrovnání, v porovnání se zemědělci v jiných částech Belgie nebo v jiných členských státech, kteří podporu nedostávají. Kromě toho pokud jsou produkty vyprodukované těmito zemědělci předmětem obchodu uvnitř EU, zdá se pravděpodobné, že opatření budou mít vliv na obchod mezi členskými státy.
(62)
Ve svých písemných připomínkách belgické orgány zdůraznily environmentální cíle režimu podpory a v této souvislosti citovaly ustanovení nařízení Rady (EHS) č. 2078/92 ze dne 30. června 1992 o metodách zemědělské výroby slučitelných s požadavky ochrany životního prostředí a zachování přírodního prostředí (dále jen nařízení (EHS) č. 2078/92) (8) a pokyny Společenství ke státní podpoře na ochranu životního prostředí (9). Bod 2.1 pokynů k podpoře na ochranu životního prostředí uvádí, že v zemědělském odvětví se pokyny netýkají oblasti, na kterou se vztahuje nařízení (EHS) č. 2078/92. Je tudíž vhodné začít úvahou o použití nařízení (EHS) č. 2078/92 na dotčená opatření.
(63)
Belgické orgány vysvětlují, že na vyrovnání pro zemědělce poskytnuté jako součást opatření v přírodních oblastech a v oblastech vodních ploch a toků by se mělo pohlížet jako na provedení nařízení (EHS) č. 2078/92.
(64)
Nařízení (EHS) č. 2078/92 stanovuje režim podpory Společenství, který je určen mimo jiné k podpoře dobrovolného uplatňování zemědělských postupů, jež zmírňují znečišťující vlivy zemědělství, a to na základě závazků zemědělce (čl. 2 odst. 1). Členské státy určí podmínky pro poskytnutí podpory a výši podpory, která má být vyplacena, na základě závazku příjemce a ušlého příjmu, jakož i potřeby poskytnout pobídku (čl. 5 odst. 1 písm. a) a b)). Kromě toho může Společenství za podmínek stanovených Komisí také přispět k určitým prémiím poskytnutým členskými státy za účelem vyrovnání příjmů ušlých v důsledku povinného uplatňování omezení podle článku 2 v souvislosti s opatřeními zavedenými v těchto členských státech v souladu s ustanoveními Společenství (čl. 4 odst. 5 nařízení (EHS) č. 2078/92).
(65)
Dále podle čl. 10 odst. 1 mají členské státy možnost zavést režimy pro další opatření financované na vnitrostátní úrovni, jejichž podmínky pro udělení podpory se liší od požadavků nařízení nebo jejichž výše překračuje omezení stanovená v nařízení. Tyto režimy musí být v souladu s cíli nařízení a pravidly státní podpory.
(66)
Sporný režim nemá poskytovat vyrovnání ztrát spojených s plněním dobrovolně přijatých závazků zemědělců. Nezahrnuje ani spolufinancování vyrovnání ze strany Společenství v souvislosti s opatřeními, která Belgie zavedla za podmínek určených Komisí. Režim se spíše týká (výhradně) vnitrostátního financování vyrovnání ztrát pramenících z plnění povinností podle vnitrostátních právních předpisů o hnojivech.
(67)
Z těchto důvodů podpora nespadá do oblasti působnosti nařízení a musí být zkoumána podle platných pravidel státní podpory.
IV. UPLATŇOVÁNÍ POKYNŮ SPOLEČENSTVÍ KE STÁTNÍ PODPOŘE NA OCHRANU ŽIVOTNÍHO PROSTŘEDÍ
(68)
Je nezbytné zvážit, zda lze opatření považovat za slučitelné s pokyny Komise z roku 1994 ke státní podpoře na ochranu životního prostředí (10) (dále jen „pokyny“), které platily v době opatření (11).
(69)
V této souvislosti je nezbytné poznamenat, že opatření ve formě podpory na vyrovnání sníženého výnosu na travním porostu nebo u kukuřice, podpory na likvidaci přebytků statkových hnojiv a vyrovnání dalších nákladů na používání umělých hnojiv představují provozní podporu. V odpovědi na otázku útvarů Komise belgické orgány vysvětlily, že náklady na uskladnění statkových hnojiv nejsou na rozdíl od nákladů na investice do dalšího uskladnění statkových hnojiv ve skutečnosti přímo spojeny se skutečnými investicemi. Vzhledem k těmto vysvětlením se Komise domnívá, že toto opatření by mělo být také považováno za provozní podporu.
(70)
Komise se obecně domnívá, že vyplácení provozních podpor zemědělskému odvětví pravděpodobně neposkytne trvalý přínos k rozvoji odvětví a může představovat narušení podmínek hospodářské soutěže, jež znevýhodňuje zemědělce, kteří takové podpory nedostávají. Komise tudíž takové podpory posuzuje přísně.
(71)
Vyplácením provozní podpory na opatření v oblasti ochrany životního prostředí se zabývá bod 3.4 pokynů. Ten zní:
„V souladu s dlouholetou politikou Komise zpravidla neschvaluje provozní podporu, která firmám snižuje náklady vyplývající ze znečištění nebo ulevuje od nepříjemností, které způsobují. Za určitých dobře definovaných okolností však Komise může stanovit z této zásady výjimku. Doposud tak učinila v oblasti odpadového hospodářství a slev na ekologických daních. Komise bude i nadále posuzovat takové případy podle jejich opodstatněnosti a ve světle přísných kritérií, která vypracovala v těchto dvou právě zmíněných oblastech. Podle těchto kritérií musí podpora nahrazovat pouze výrobní vícenáklady na základě porovnání s tradičními náklady a měla by být dočasná a v zásadě degresivní, aby představovala pobídku ke snižování znečištění nebo rychlejšímu zavedení účinnějšího způsobu využití zdrojů. Podpora dále nesmí být v rozporu s jinými ustanoveními Smlouvy o ES, a zejména s ustanoveními, která se týkají volného pohybu zboží a služeb.
V oblasti odpadového hospodářství může veřejné financování dalších nákladů na tříděný sběr, využití a zpracování komunálního odpadu ve prospěch podniků i spotřebitelů zahrnovat státní podporu, ale v takovém případě je lze povolit za předpokladu, že podnikům jsou náklady účtovány v poměru k míře, v jaké systém využívají, nebo k množství odpadu, který ve svém provozu vyprodukují. Podpora sběru, využití a zpracování průmyslového a zemědělského odpadu se bude posuzovat případ od případu.
Dočasné slevy na nových ekologických daních lze povolit tehdy, pokud je nezbytné vyrovnat ztráty konkurenceschopnosti, zejména na mezinárodní úrovni. Dalším faktorem, který je třeba vzít v úvahu, je, co naopak musí udělat firmy, aby omezily znečišťování, které způsobují. Toto ustanovení se vztahuje i na slevy na daních zavedených podle právních předpisů Evropského společenství, kdy členské státy samy rozhodují o slevě na dani nebo její výši.“
(72)
Co se týká podpor na uskladnění a likvidaci přebytečných statkových hnojiv, Komise se domnívá, že přebytečná statková hnojiva lze považovat za formu zemědělského odpadu. V souladu s pokyny citovanými výše je zapotřebí podporu na likvidaci takového odpadu zvažovat případ od případu podle kritérií bodu 3.4 pokynů.
(73)
Komise konstatuje, že současné opatření bylo dočasné, jelikož se uplatňovalo pouze v letech 1996 a 1997. Dále Komise konstatuje, že belgické orgány neoznámily pokračování plateb přímé podpory na uskladnění nebo likvidaci statkových hnojiv, ačkoli dohody o sběru statkových hnojiv od některých zemědělců skladem statkových hnojiv zůstávají nezměněny.
(74)
Komise musí vzít v úvahu též skutečnost, že opatření ve formě podpory nejsou degresivní, jelikož po oba dotčené roky je poskytována stejná výše podpory (srov. body 38-40, 49-51).
(75)
Na základě informací, které poskytly belgické orgány, je také zjevné, že záměrem opatření je vyrovnat plné náklady na uskladnění a likvidaci přebytečných statkových hnojiv vzniklých v důsledku omezení uložených v citlivých zónách. Zemědělci by tak byli osvobozeni od poplatků za likvidaci odpadu. Zdá se také, že od zemědělců v citlivých zónách není požadováno, aby podnikli nějaké kroky ke snížení své produkce statkových hnojiv. Neexistuje tak žádné protiplnění ze strany zemědělců za příjem podpory, která jim jednoduše vyrovnává plnění přísnějších norem pro používání statkových hnojiv stanovených v citlivých zónách. V důsledku toho opatření nepředstavuje pobídku ke snižování produkce statkových hnojiv.
(76)
Z těchto důvodů se Komise domnívá, že opatření nejsou v souladu s pokyny a neplní cíle nařízení (EHS) č. 2078/92. Komise tudíž zastává názor, že nejsou slučitelná s vnitřním trhem.
(77)
Pokud jde o podpory, které zemědělcům vyrovnávají ztráty produkce v důsledku omezení používání živočišných statkových hnojiv, včetně podpory vyrovnávající další náklady na umělá hnojiva, Komise konstatuje, že podpory vyrovnávající úbytek produkce nejsou v pokynech výslovně uvedeny. Nicméně jelikož omezení používání statkových hnojiv má za následek snížené výnosy, zvyšuje pravděpodobně výrobní náklady zemědělců na zbývající plodiny. Podle zásad stanovených v pokynech uvedených výše by se zdálo, že takové podpory lze odůvodnit pouze v případě, že budou splněny následující podmínky (12):
(a)
podpora by měla být dočasná a v zásadě degresivní, aby představovala pobídku k snižování znečištění nebo k rychlejšímu zavedení účinnějších způsobů využití zdrojů;
(b)
podpora musí pouze vyrovnávat výrobní vícenáklady v porovnání s tradičními metodami;
(c)
podpora nesmí být v rozporu s jinými ustanoveními Smlouvy o ES.
Kromě toho z článku 10 nařízení (EHS) č. 2078/92 vyplývá, že podpora poskytnutá mimo rámec nařízení, ale s cílem dosáhnout jednoho z omezení stanovených v jeho článku 2, musí být v souladu s cíli nařízení.
(78)
Jelikož se podpora uplatňovala pouze po dobu dvou let, zdálo by se, že byla dočasná. Při podání informací ze dne 14. ledna 2013 belgické orgány potvrdily, že opatření byla v roce 1998 přerušena.
(79)
Avšak po dobu, po kterou se opatření uplatňovalo, nebyla podpora degresivní (srov. body 38-40, 49-50), v důsledku čehož nebyla vytvořena pobídka k rychlejšímu zavedení účinnějších způsobů využití zdrojů.
(80)
Jak je uvedeno výše, vyrovnání ztráty produkce na travním porostu se vypočítá podle celkového používání umělých hnojiv povoleného v oblastech, které nejsou citlivé, konkrétně 450 kg N/ha pro travní porost a 325 kg N/ha pro kukuřici. Podle belgických orgánů byly tyto údaje vypočítány na vědeckém základě s cílem zajistit, aby koncentrace dusičnanů v podzemních a povrchových vodách nepřesáhla 50 mg NO3-N/l nebo 11,3 mg NO3-N/l, s přihlédnutím k průměrné přípustné ztrátě 70 kg NO3-N/l na hektar ročně. Jejich cílem je zkombinovat optimální produkci s minimálním vyplavováním. Omezení pro přírodní oblasti a oblasti vodních ploch a toků byla vypočítána stejně s přihlédnutím ke skutečnosti, že jejich status z hlediska dusičnanů je citlivější než v ostatních oblastech.
(81)
Ve svém dopise ze dne 7. srpna 1998 belgické orgány vysvětlily, že bylo rozhodnuto vypočítat vyrovnání rozdílu v normě na základě celkového množství dusíku, které lze použít v souladu se zákonem, včetně dusíku z umělých hnojiv i dusíku z živočišných statkových hnojiv. Podle belgických orgánů byl tento přístup použit z toho důvodu, že bylo pokládáno za nezbytné zajistit rovné zacházení se zemědělci v jednom regionu, aby zemědělci, jejichž půda se nachází v oblastech, pro které platí přísnější místní normy, nebyli poškozeni v porovnání se zemědělci, jejichž půda takovými normami nebyla dotčena. Pokud by normy byly stejné pro všechny zemědělce ve všech oblastech, bylo by toto konkurenční zvýhodnění zrušeno a nebylo by nutné platit žádné vyrovnání. Pokud zemědělci vynaloží úsilí o překročení základní normy kvality životního prostředí, je v této situaci možné vypočítat platbu vyrovnání na základě rozdílu mezi tím, čeho je dosaženo, a kvalitativní normou.
(82)
Na základě této zásady rovnosti v rámci téhož regionu se belgické orgány domnívaly, že platná pravidla nepředstavují nadměrné vyrovnání pro zemědělce a/nebo vyrovnání za upuštění od zemědělských postupů, které jsou v rozporu s nařízeními EU. V souladu s tímto argumentem bude konkurenční znevýhodnění nebo zvýhodnění v rámci jednoho zemědělského regionu výraznější v tomto regionu než v EU jako celku. Proto byla v rámci Flander vyrovnána celá ztráta, kterou utrpěli zemědělci, jejichž půda se nachází v oblastech s přísnějšími místními normami (tedy skutečná utrpěná ztráta výnosu).
(83)
Belgické orgány dále poukázaly na to, že vlámský region uložil přísnější místní normy již v letech 1996 a 1997, zatímco směrnice o dusičnanech toto vyžadovala až po 20. prosinci 1998. V citlivých oblastech vodních ploch a toků bylo uloženo omezení 200 kg N/ha u travních porostů, zatímco pro kukuřici a jiné plodiny to bylo 170 kg N/ha. Podle belgických orgánů tak bylo povolené množství živočišných statkových hnojiv již od roku 1996 nižší, než bylo stanoveno v rámci prvního akčního programu podle směrnice 91/676/EHS, a u určitých plodin bylo omezeno na úroveň stanovenou ve druhém akčním programu.
(84)
Dne 14. ledna 2013 belgické orgány poskytly podrobné informace o metodě výpočtu, aby ukázaly, že byla v souladu se zemědělskou praxí a s právními ustanoveními EU platnými v době opatření.
(85)
Avšak na základě dostupných informací ustanovení v oblastech vodních ploch a toků a přírodních oblastech zjevně výrazně nepřekračují rámec povinností stanovených ve směrnici 91/676/EHS. V této souvislosti Komise konstatuje, že samy belgické orgány ve svých písemných připomínkách uvedly, že označily oblasti vodních ploch a toků a přírodní oblasti za oblasti obzvláště citlivé na znečištění dusičnany, a že tudíž usoudily, že k dosažení cílových 50 mg/l dusičnanů v povrchových sladkých vodách, především vodách používaných pro získávání pitné vody, a v podzemních vodách jsou nezbytné nižší limity. To byla úroveň, která byla podle směrnice 91/676/EHS povinná na konci roku 1995.
(86)
Pokud jde o metodu výpočtu vyrovnání, Komise požádala belgické orgány, aby poskytly ověřené studie, s jejichž pomocí by prokázaly přesnost předpokladů použitých při výpočtu. Belgické orgány byly především požádány, aby poskytly výsledky studií prokazující, že snížení celkového používání hnojiv ze 450 kg N/ha na 350 kg N/ha skutečně vede ke snížení výnosu o 15 % a že snížení ze 450 kg N/ha na 400 kg N/ha má za následek snížení výnosu o 7 %. Belgické orgány prokázaly přesnost základních předpokladů použitých při výpočtu ve své odpovědi ze dne 14. ledna 2013.
(87)
Belgické orgány byly také požádány, aby pomocí řady hypotéz předložily doplňující informace o předpokladech použitých při výpočtu účinků této ztráty produkce na celkovou ziskovost zemědělského podniku, včetně produkce čistě na orné půdě a smíšené produkce na orné půdě a z hospodářských zvířat. Komise zejména požádala belgické orgány, aby podrobně vysvětlily, proč předpokládají, že 15 % ztráta produkce travin ve smíšeném zemědělském podniku s ornou půdou a hospodářskými zvířaty představuje 40 % ztrátu ziskovosti zemědělského podniku s přihlédnutí k různým typům živočišné výroby. Tyto informace belgické orgány poskytly ve své odpovědi ze dne 14. ledna 2013.
(88)
Belgické orgány byly také požádány, aby předložily výpočty na základě alternativních metod poskytování vyrovnání, například nákladů na nákup náhradního krmiva jako náhrady za ztrátu produkce. Ve své odpovědi ze dne 14. ledna 2013 belgické orgány trvaly na tom, že vzhledem k tomu, že takové výpočty nebyly provedeny v době opatření, již je nelze provést.
(89)
Podle názoru Komise proto belgické orgány neprokázaly, že podpora byla omezena pouze na výrobní vícenáklady. Kromě toho, jak je uvedeno výše (bod 79), podpora nebyla degresivní.
(90)
Poskytnutí podpory na ztrátu produkce tak nesplňuje podmínky pokynů. Z těchto důvodů se Komise domnívá, že tato opatření podpory nejsou slučitelná se Smlouvou.
V. ZÁVĚR
(91)
Komise má za to, že Belgie zavedla vyrovnání podle vyhlášky o statkových hnojivech v rozporu s čl. 93 odst. 3 Smlouvy o ES (nyní čl. 108 odst. 3 SFEU).
(92)
Opatření nespadají do oblasti působnosti nařízení (EHS) č. 2078/92.
(93)
Opatření týkající se vyrovnání na uskladnění a likvidaci přebytečných statkových hnojiv a ztrátu produkce představují provozní podporu, kterou lze za slučitelnou prohlásit pouze výjimečně. V této souvislosti přísný přístup pokynů předpokládá, že podpora na uskladnění a likvidaci může být prohlášena za slučitelnou, pokud je dočasná a degresivní a pokud vyžaduje protiplnění od zemědělce. V případě podpory na ztrátu produkce by měla být podpora dočasná a degresivní a měla by kompenzovat pouze výrobní vícenáklady. Jak bylo analyzováno výše, tyto podmínky nebyly splněny.
(94)
Vzhledem k tomu, že za příjem podpory nebylo vyžadováno žádné protiplnění příjemců a že opatření podpory zjevně neobsahují žádné pobídky pro příjemce, aby podnikli další kroky směřující ke zlepšení ochrany životního prostředí, nepřispívá podle Komise toto opatření podpory k rozvoji určitých hospodářských činností ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. c) SFEU.
(95)
Vyhláška o statkových hnojivech byla zrušena v roce 1998 a veškerá opatření byla zastavena.
(96)
Z výše uvedených důvodů se Komise domnívá, že během doby svého uplatňování v letech 1996 a 1997 opatření představovalo nezákonnou a neslučitelnou podporu, která v zásadě musí být vrácena.
(97)
Vzhledem ke skutečnosti, že na pravomoc Komise získat zpět neslučitelnou podporu se vztahuje promlčecí doba v délce deseti let (13), nelze tuto neslučitelnou podporu získat zpět.
(98)
Jakákoli individuální podpora, která v době poskytnutí splňovala podmínky blokové výjimky nebo schváleného režimu, je slučitelná s vnitřním trhem až do maximálních intenzit podpory platných pro tento typ podpory,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Státní podpora poskytnutá jako vyrovnání podle vyhlášky o statkových hnojivech, nezákonně zavedená Belgií v rozporu s čl. 93 odst. 3 Smlouvy o ES, je neslučitelná s vnitřním trhem.
Článek 2
Individuální podpora poskytnutá v rámci režimu podle článku 1, která v době, kdy byla poskytována, splňovala podmínky blokové výjimky nebo schváleného režimu, je slučitelná s vnitřním trhem až do maximálních intenzit podpory platných pro tento typ podpory.
Článek 3
Toto rozhodnutí je určeno Belgickému království.
V Bruselu dne 16. září 2013.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 16ης Σεπτεμβρίου 2013
σχετικά με τισ αντισταθμίσεισ βάσει του διατάγματοσ για τα ζωικά λιπάσματα C 45/98 (ex NN 75/98) που χορήγησε το Βέλγιο (Φλάνδρα)
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2013) 5818]
(Τα κείμενα στην ολλανδική και τη γαλλική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)
(2013/530/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Μετά την παραλαβή καταγγελίας ότι η φλαμανδική κυβέρνηση χορηγούσε παράνομες ενισχύσεις σε κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων για τη χρήση λιπασμάτων και κοπριάς (εφεξής «το μέτρο»), οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κάλεσαν τις βελγικές αρχές, με επιστολή της 4ης Φεβρουαρίου 1998, να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης της φλαμανδικής κυβέρνησης της 20ής Δεκεμβρίου 1995 για την καταβολή αποζημίωσης σε κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους βάσει της νομοθεσίας για τα λιπάσματα (εφεξής «διάταγμα για τη λίπανση με κοπριά»).
(2)
Η Επιτροπή έλαβε τις εν λόγω πληροφορίες με επιστολή του φλαμανδού Υπουργού Περιβάλλοντος και Απασχόλησης, της 18ης Μαρτίου 1998, και με επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσωπείας του Βελγίου της 31ης Μαρτίου 1998.
(3)
Στις 15 Απριλίου 1998 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη εκπροσώπων των αρμόδιων βελγικών αρχών και των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
(4)
Με τηλεομοιοτυπία της 10ης Ιουλίου 1998, η Επιτροπή απέστειλε στις βελγικές αρχές αίτηση συμπληρωματικών πληροφοριών, στην οποία οι βελγικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 7ης Αυγούστου 1998 που πρωτοκολλήθηκε στις 10 Αυγούστου 1998.
(5)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι βελγικές αρχές, οι πληρωμές πραγματοποιήθηκαν το 1996. Το εν λόγω μέτρο δεν είχε κοινοποιηθεί ακόμη στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ). Για τον λόγο αυτό, η υπόθεση καταχωρίστηκε στο μητρώο των μη κοινοποιηθεισών ενισχύσεων με τον αριθμό NN 45/98. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το καθεστώς ήταν σε ισχύ κατά τα έτη 1996 και 1997, η Επιτροπή κατέγραψε τη δέσμευση που ανέλαβαν οι βελγικές αρχές, με την επιστολή τους της 7ης Αυγούστου 1998, να μη καταβάλουν ενισχύσεις για το 1997, έως ότου η Επιτροπή λάβει απόφαση σχετικά με το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την κοινή αγορά. Οι βελγικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι η φλαμανδική κυβέρνηση είχε την πρόθεση να ενσωματώσει το εν λόγω καθεστώς αποζημίωσης στο φλαμανδικό πρόγραμμα ενισχύσεων βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92 (2).
(6)
Με επιστολή της 21ης Ιανουαρίου 1999, η Επιτροπή ενημέρωσε το Βέλγιο ότι αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σχετικά με την ενίσχυση.
(7)
Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στις 17 Απριλίου 1999 στην Επίσημη Εφημερίδα (3).
(8)
Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο.
(9)
Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα μέρη.
(10)
Οι βελγικές αρχές ανακάλεσαν κοινοποιήσεις που αφορούσαν άλλες φλαμανδικές υποθέσεις σχετικά με τη λίπανση με κοπριά (C12/1999, N105/1999, N311/99).
(11)
Στις 6 Μαρτίου 2012, η Επιτροπή έλαβε καταγγελία από κάτοχο εκμετάλλευσης για την καταβολή αποζημίωσης για το 1996 κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του διατάγματος για τη λίπανση με κοπριά. Σε σύσκεψη μεταξύ των εκπροσώπων των βελγικών αρχών (φλαμανδικών) και των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 16 Απριλίου 2012, η Επιτροπή κάλεσε τις βελγικές αρχές να υποβάλουν τις απόψεις τους σχετικά με την καταγγελία.
(12)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε πρόσθετες πληροφορίες στις 9 Νοεμβρίου 2012. Οι βελγικές αρχές απάντησαν με επιστολή της 14ης Ιανουαρίου 2013.
II. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
1. ΤΊΤΛΟΣ
(13)
Αποζημίωση βάσει του διατάγματος για τη λίπανση με κοπριά.
2. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
(14)
Ο συνολικός προϋπολογισμός του μέτρου για το 1996 ανήλθε σε 427 511 868 BEF (βελγικά φράγκα) και κατανέμεται ως εξής:
α)
αποζημίωση για μειωμένη απόδοση
-
βοσκότοποι 250 279 282 BEF
-
αραβόσιτος 50 102 650 BEF
β)
αποζημίωση για το κόστος απόρριψης της κοπριάς 65 486 397 BEF
γ)
αποζημίωση για το κόστος αποθήκευσης κοπριάς 34 276 829 BEF
δ)
αποζημίωση για την αγορά πρόσθετων λιπασμάτων 27 366 710 BEF
(15)
Οι αποζημιώσεις βάσει του διατάγματος για τη λίπανση με κοπριά καταβλήθηκαν για το έτος 1996.
(16)
Σύμφωνα με το διάταγμα για τη λίπανση με κοπριά, η αποζημίωση καταβάλλεται σε κατόχους εκμεταλλεύσεων το σύνολο ή μέρος των οποίων βρίσκεται εντός υδάτινης περιοχής ή φυσικής περιοχής. Αυτό αφορά 7,502 επί συνόλου 40,673 επιχειρήσεων με αρόσιμες εκτάσεις ή ζωικό κεφάλαιο στη Φλάνδρα (18,5 %). Σε όρους έκτασης, επί συνόλου 649,223 εκταρίων αρόσιμων ή κτηνοτροφικών εκτάσεων, 47,948 εκτάρια (7,5 %) βρίσκονται σε υδάτινη ζώνη και 21,919 εκτάρια (3 %) βρίσκονται σε φυσική ζώνη.
(17)
Στόχος του καθεστώτος ενισχύσεων είναι να δοθεί η δυνατότητα στους κατόχους εκμεταλλεύσεων σε ευαίσθητες από περιβαλλοντική άποψη περιοχές να προσαρμοστούν στα αυστηρά πρότυπα χρήσης κοπριάς και να αποζημιωθούν για την οικονομική ζημία που υπέστησαν. Η ενίσχυση υπολογίζεται με βάση την απώλεια εισοδήματος, σε συνάρτηση με τη συνήθη γεωργική πρακτική εκτός αυτών των ευαίσθητων περιοχών. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η χορήγηση αποζημίωσης ήταν επίσης αναγκαία για την αποφυγή κοινωνικών εντάσεων.
(18)
Η ενίσχυση χορηγείται σε γεωργούς αυτών των ευαίσθητων περιοχών ως αποζημίωση για:
α)
τη μείωση της παραγωγής λόγω της χρήσης μικρότερων ποσοτήτων λιπασμάτων και κοπριάς,
β)
το επιπλέον το κόστος διάθεσης της κοπριάς,
γ)
το επιπλέον το κόστος αποθήκευσης κοπριάς,
δ)
την αγορά πρόσθετων ποσοτήτων χημικών λιπασμάτων.
(19)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι βελγικές αρχές, η καταβολή αποζημιώσεων στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων ως αντιστάθμιση για την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη νομοθεσία για τα λιπάσματα βασιζόταν σε τέσσερις νομοθετικές πράξεις:
α)
στην απόφαση της φλαμανδικής κυβέρνησης, της 20ής Δεκεμβρίου 1995, για την καταβολή αποζημίωσης σε κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων έναντι υποχρεώσεων βάσει της νομοθεσίας για τα λιπάσματα,
β)
στην απόφαση της φλαμανδικής κυβέρνησης, της 20ής Δεκεμβρίου 1995, για τον καθορισμό της αντιστάθμισης για τα έτη 1996 και 1997, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 9 του διατάγματος της 23ης Ιανουαρίου 1991 σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προκαλούν τα λιπάσματα κοπριάς,
γ)
στην απόφαση της φλαμανδικής κυβέρνησης, της 19ης Μαρτίου 1996, για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τις πρόσθετες υποχρεώσεις όσον αφορά τη διάθεση της κοπριάς και την πρόβλεψη βοήθειας για τα πρόσθετα πλεονάσματα κοπριάς σε περιοχές με αυστηρότερους κανόνες για τη διασπορά της κοπριάς,
δ)
στην απόφαση της φλαμανδικής κυβέρνησης της 15ης Ιουλίου 1997 που τροποποιεί την απόφαση της 20ής Δεκεμβρίου 1995 για τον καθορισμό της αντιστάθμισης για τα έτη 1996 και 1997, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 9 του διατάγματος της 23ης Ιανουαρίου 1991 σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προκαλούν τα λιπάσματα κοπριάς.
(20)
Καμία από τις ανωτέρω νομοθετικές πράξεις δεν έχει κοινοποιηθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 93 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ).
(21)
Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η πολιτική της Φλάνδρας για τη λίπανση με κοπριά έχει ως βάση το διάταγμα της 20ής Δεκεμβρίου 1995 που τροποποιεί το διάταγμα της 23ης Ιανουαρίου 1991 για την προστασία του περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προκαλούν τα λιπάσματα κοπριάς. Το εν λόγω διάταγμα αποσκοπεί στη μείωση των περιβαλλοντικών προβλημάτων που προκαλούν ο εμπλουτισμός των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων καθώς και η απόπλυση φωσφορικών και νιτρικών αλάτων στο έδαφος, με τον κίνδυνο της διείσδυσης σε υπόγεια και επιφανειακά ύδατα. Σύμφωνα με την έκθεση για το περιβάλλον και τη φύση στη Φλάνδρα, η γεωργία αντιπροσωπεύει το 56 % της καθαρής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος με άζωτο και φωσφορικά άλατα. Η απόρριψη αμμωνιακών ενώσεων από τις εγκαταστάσεις σταυλισμού και η διασπορά υγρής κοπριάς αντιπροσωπεύουν το 21 % των ρυπογόνων εκπομπών στη Φλάνδρα.
(22)
Το διάταγμα για τη λίπανση με κοπριά θέτει τους στόχους σε σχέση με την επίτευξη ή/και τη διατήρηση των απαιτουμένων προδιαγραφών ποιότητας για το έδαφος, το νερό (επιφανειακά και υπόγεια ύδατα) και τον αέρα. Προβλέπει τη βαθμιαία ενίσχυση των περιορισμών στη χρήση κοπριάς. Με τον τρόπο αυτό, παρέχεται η δυνατότητα προσαρμογών κατά τη διάρκεια μεταβατικού σταδίου. Πρέπει να οριστούν σταδιακά αυστηρότερα πρότυπα για τη χρήση λιπασμάτων, εκτός από τις ιδιαίτερα ευαίσθητες περιοχές, δηλαδή τις υδάτινες και φυσικές ζώνες, στις οποίες τέθηκαν άμεσα σε ισχύ αυστηρότεροι κανόνες.
(23)
Το διάταγμα προβλέπει επίσης πάγωμα της παραγωγής κοπριάς και των μονάδων ζωικού κεφαλαίου στη Φλάνδρα στα επίπεδα του 1992. Για τον σκοπό αυτό, τέθηκε σε εφαρμογή πολιτική χορήγησης τοπικών αδειών. Ταυτόχρονα, κατά την ανανέωση των αδειών, θα επιβληθούν περικοπές έως 25 % για τις μεγάλες εκμεταλλεύσεις. Στον κτηνοτροφικό τομέα, δόθηκε πίστωση χρόνου (έως το 2002), ώστε να εξευρεθούν τρόποι για να μειωθούν τα πλεονάσματα κοπριάς και ο αντίκτυπός τους.
(24)
Οι αυστηρότεροι περιορισμοί τέθηκαν σε ισχύ άμεσα την 1η Ιανουαρίου 1996, στις ακόλουθες ζώνες:
α)
περιοχές απόληψης και διατήρησης υδάτων,
β)
φυσικές περιοχές, προστατευόμενες περιοχές, δασικές εκτάσεις,
γ)
περιοχές που καλύπτονται από την οδηγία για τα πτηνά,
δ)
κοιλάδες και γεωργική γη οικολογικής αξίας,
ε)
εκτάσεις ευάλωτες στα νιτρικά άλατα,
στ)
εκτάσεις με φωσφορική ρύπανση.
(25)
Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, κατά τον χαρακτηρισμό αυτών των ευαίσθητων περιοχών ελήφθησαν υπόψη οι απαιτήσεις της οδηγίας 91/676/EOK (4) του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των υδάτων από τη νιτρορρύπανση γεωργικής προέλευσης και της οδηγίας 79/409/EOK (5) του Συμβουλίου για τη διατήρηση των άγριων πτηνών.
(26)
Σύμφωνα με το διάταγμα για τη λίπανση με κοπριά, από την 1η Ιανουαρίου 1996 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998, εφαρμόζονταν τα ακόλουθα γενικά όρια για τη διασπορά λιπασμάτων και κοπριάς σε ολόκληρη τη Φλάνδρα, εκτός από τις υδάτινες και φυσικές ζώνες. Τα όρια αυτά εκφράζονται σε χιλιόγραμμα φωσφορικού ανυδρίτη, σε χιλιόγραμμα αζώτου από χημικά λιπάσματα και σε χιλιόγραμμα συνολικού κατ’ έτος επιτρεπόμενου αζώτου, όπως παρουσιάζεται στον κατωτέρω πίνακα.
Ομάδα καλλιέργειας
Φωσφορικός ανυδρίτης
Άζωτο από χημικά λιπάσματα
Συνολικό άζωτο
Βοσκότοποι
170
250
450
Αραβόσιτος
160 (1996)
155 (1997)
150 (1998)
200
325
Καλλιέργειες με μικρή ανάγκη σε άζωτο (6)
125
125
170
Λοιπές καλλιέργειες
150
225
325
(27)
Οι βελγικές αρχές δημοσίευσαν επίσης τα ακόλουθα όρια ως ενδεικτικά των στόχων που επιθυμούσαν να επιτευχθούν μετά το 2003.
Ομάδα καλλιέργειας
Φωσφορικός ανυδρίτης
Άζωτο από χημικά λιπάσματα
Άζωτο από ζώα, κοπριά και άλλα λιπάσματα
Συνολικό άζωτο
Βοσκότοποι
125
250
250
450
Αραβόσιτος
100
130
225
275
Καλλιέργειες με μικρή ανάγκη σε άζωτο (7)
100
70
125
125
Λοιπές καλλιέργειες
100
150
200
275
(28)
Εκτός από τα ανωτέρω ποσοτικά όρια, απαγορεύεται η διασπορά κοπριάς ή άλλων οργανικών λιπασμάτων σε συνήθεις γεωργικές εκτάσεις κατά τις ακόλουθες περιόδους: από τις 21 Σεπτεμβρίου έως τις 21 Ιανουαρίου, όλες τις Κυριακές και τις επίσημες αργίες, όλα τα Σάββατα, εκτός από τα Σάββατα μεταξύ της 1ης Φεβρουαρίου και της 15ης Μαΐου, τη νύκτα (μεταξύ 10 μ.μ. και 7 π.μ.), όταν το έδαφος καλύπτεται από πλημμύρα, παγετό ή χιόνι.
(29)
Εφαρμόζονται αυστηρότερα πρότυπα σε υδάτινες ζώνες που προορίζονται για την παραγωγή πόσιμου νερού ή είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στην απόπλυση αζώτου. Με τον όρο «υδάτινη ζώνη» νοούνται:
α)
οι λεκάνες απορροής και προστατευόμενες περιοχές των τύπων II και III για τα υπόγεια ύδατα, που οριοθετούνται σύμφωνα με το υπουργικό διάταγμα της 24ης Ιανουαρίου 1984 σχετικά με τη θέσπιση μέτρων για τη διαχείριση των υπόγειων υδάτων,
β)
οι ευαίσθητες περιοχές για τις οποίες η φλαμανδική κυβέρνηση έχει ορίσει ότι απαιτούνται αυστηρότερα πρότυπα υπο-υδρογραφικών ταμιευτήρων υδάτων επιφανείας που προορίζονται για την παραγωγή πόσιμου νερού, και οι οποίες οριοθετούνται σύμφωνα με τον νόμο της 26ης Μαρτίου 1971 για την προστασία των επιφανειακών υδάτων από τη ρύπανση,
γ)
οι περιοχές με ευάλωτες στη νιτρορρύπανση εκτάσεις που υπόκεινται σε αυστηρότερα πρότυπα τα οποία καθορίζονται από τη φλαμανδική κυβέρνηση και οριοθετούνται σύμφωνα με το υπουργικό διάταγμα της 24ης Ιανουαρίου 1984 σχετικά με τον καθορισμό μέτρων για τη διαχείριση των υπόγειων υδάτων.
(30)
Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τα πρότυπα που διέπουν τη χρήση κοπριάς και εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 1996 στις υδάτινες ζώνες. Οι εν λόγω κανόνες βασίζονται στα πρότυπα απόδοσης για τις κατηγορίες καλλιεργειών που περιέχονται στον κατάλογο και στις αποδεκτές από περιβαλλοντική άποψη απώλειες για τις εν λόγω ζώνες. Οι ποσότητες εκφράζονται σε χιλιόγραμμα P2O5 και χιλιόγραμμα αζώτου ανά εκτάριο ετησίως.
Ομάδα καλλιέργειας
Φωσφορικός ανυδρίτης
Άζωτο από χημικά λιπάσματα
Άζωτο από ζώα, κοπριά και άλλα λιπάσματα
Συνολικό άζωτο
Βοσκότοποι
120
200
200
350
Αραβόσιτος
100
150
170
275
Καλλιέργειες με μικρή ανάγκη σε άζωτο
80
70
125
125
Λοιπές καλλιέργειες
100
150
170
275
(31)
Στις υδάτινες ζώνες απαγορεύεται η διασπορά της κοπριάς το διάστημα από 1η Σεπτεμβρίου έως και την 21η Ιανουαρίου, με εξαίρεση τις ζώνες Α και Β σε περιοχές που χρησιμοποιούνται για υδροληψία επιφανειακών υδάτων, στις οποίες η απαγόρευση παρατείνεται έως και την 15η Φεβρουαρίου.
(32)
Με τον όρο «φυσική ζώνη» νοούνται:
α)
οι κοιλάδες και γεωργικές εκτάσεις οικολογικής αξίας, όπως εμφανίζονται στους χάρτες για την ανάπτυξη της υπαίθρου οι οποίοι προβλέπονται στον νόμο της 29ης Μαρτίου 1962 για την οργάνωση εθνικής χωροταξίας και πολεοδομίας,
β)
οι ζώνες ειδικής προστασίας που οριοθετήθηκαν με την απόφαση της φλαμανδικής κυβέρνησης της 17ης Οκτωβρίου 1988,
γ)
συγκεκριμένοι βιότοποι και οι παρακείμενες ενδιάμεσες ζώνες,
δ)
δασικές περιοχές, φυσικές περιοχές, περιοχές φυσικής ανάπτυξης ή περιοχές οικολογικής προστασίας, όπως αναφέρονται στους χάρτες ανάπτυξης της υπαίθρου που προβλέπονται στον νόμο της 29ης Μαρτίου 1962 για την οργάνωση εθνικής χωροταξίας και πολεοδομίας, με ένα μεταβατικό μέτρο που εφαρμόστηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 1997.
(33)
Ο κατωτέρω πίνακας παραθέτει τα πρότυπα που διέπουν τη χρήση κοπριάς και εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 1996 στις φυσικές ζώνες. Οι εν λόγω κανόνες βασίζονται στα πρότυπα απόδοσης για τις κατηγορίες καλλιεργειών που περιέχονται στον κατάλογο και στις αποδεκτές από περιβαλλοντική άποψη απώλειες για τις εν λόγω ζώνες. Οι ποσότητες εκφράζονται σε χιλιόγραμμα P2O5 και χιλιόγραμμα αζώτου ανά εκτάριο ετησίως.
Ομάδα καλλιέργειας
Φωσφορικός ανυδρίτης
Άζωτο από χημικά λιπάσματα
Συνολικό άζωτο
Βοσκότοποι
120
200
400
Αραβόσιτος
100
150
275
Καλλιέργειες με μικρή ανάγκη σε άζωτο
80
70
125
Λοιπές καλλιέργειες
100
150
275
(34)
Στις φυσικές ζώνες, η διασπορά κοπριάς απαγορεύεται το διάστημα από την 1η Σεπτεμβρίου έως και την 21η Ιανουαρίου και στις περιοχές βοσκοτόπων που έχουν σημασία για τη διατήρηση των πτηνών, η λίπανση με κοπριά μπορεί επίσης να απαγορευθεί από την 1η Απριλίου έως τις 30 Ιουνίου. Επιπλέον, απαγορεύεται η χρήση λιπασμάτων παντός είδους σε δασώδεις εκτάσεις, φυσικές περιοχές, περιοχές φυσικής ανάπτυξης ή περιοχές οικολογικής προστασίας από την 1η Ιανουαρίου 1998, με εξαίρεση τα περιττώματα των ζώων που βόσκουν στις εκτάσεις αυτές, με ανώτατη επιτρεπόμενη πυκνότητα βόσκησης 2 μονάδων ζωικού κεφαλαίου ανά εκτάριο που μετρούνται σε όλη τη διάρκεια του έτους. Οι οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις μπορούν να εξαιρεθούν προσωρινά από την εν λόγω απαγόρευση.
(35)
Σύμφωνα με το διάταγμα για τη λίπανση με κοπριά, η αποζημίωση καταβάλλεται αυτομάτως μόνο όσον αφορά τα αγρωστώδη και τον αραβόσιτο. Όσον αφορά τις άλλες καλλιέργειες, θεωρείται ότι τα μειωμένα επίπεδα χρήσης λιπασμάτων δεν επιφέρουν μείωση της παραγωγής. Σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, ο γεωργός μπορεί να λάβει αποζημίωση, εάν είναι σε θέση να αποδείξει ότι υπέστη ζημία.
(36)
Η χορήγηση αποζημίωσης για μεταβολή της απόδοσης βοσκοτόπων υπολογίζεται με βάση τη διαφορά μεταξύ του επιτρεπόμενου ορίου λιπασμάτων στις περιοχές εκτός των ευαίσθητων ζωνών και των επιτρεπόμενων ορίων στις ευαίσθητες ζώνες, με διάκριση μεταξύ περιοχών που βρίσκονται σε υδάτινες ζώνες και περιοχών που βρίσκονται σε φυσικές ζώνες. Στόχος της ενίσχυσης είναι η αντιστάθμιση της απώλειας απόδοσης και αποδοτικότητας εξαιτίας των εν λόγω μειώσεων.
(37)
Ως βάση υπολογισμού της ενίσχυσης λαμβάνεται το μέσο ημιακαθάριστο περιθώριο (ΗΑΠ) σε βελγικά φράγκα ανά εκτάριο για τα τρία τελευταία έτη πριν από τη χορήγηση της αποζημίωσης, σύμφωνα με τον κώδικα φορολογίας εισοδήματος. Γίνεται διάκριση μεταξύ εκτάσεων που χρησιμοποιούνται για την εκτροφή ζώων γαλακτοπαραγωγής και άλλων βοσκοτόπων. Για τον υπολογισμό των ΗΑΠ, η Φλάνδρα διαιρείται σε 13 περιοχές, σε συνάρτηση με τα γεωπονικά χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής.
(38)
Όσον αφορά τους βοσκότοπους για αγελάδες γαλακτοπαραγωγής, το υψηλότερο ΗΑΠ βρίσκεται στην περιοχή Κempenland της Αμβέρσας (55 700 BEF/εκτάριο), το χαμηλότερο στην περιοχή των αμμόλοφων (33 167 BEF/εκτάριο), ενώ το μέσο περιθώριο για όλη τη Φλάνδρα ανέρχεται σε 44 160 BEF/εκτάριο. Όσον αφορά τους άλλους βοσκότοπους, το υψηλότερο ΗΑΠ σημειώνεται στην αμμώδη και αργιλώδη περιφέρεια Δυτικής Φλάνδρας (36 100 BEF/εκτάριο), το χαμηλότερο στην περιοχή των αμμόλοφων (24 633 BEF/εκτάριο), ενώ το μέσο ΗΑΠ για το σύνολο της Φλάνδρας ανέρχεται σε 31 941 BEF/εκτάριο.
(39)
Για τις υδάτινες ζώνες, η αντισταθμιστική αποζημίωση βασίζεται στο γεγονός ότι το ανώτατο επιτρεπόμενο επίπεδο χρήσης αζώτου ορίζεται σε 350 χλγμ./εκτάριο σε σύγκριση με 450 χλγμ./εκτάριο για τις κανονικές ζώνες. Αυτό αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 22 %. Σύμφωνα με τον νόμο για τις μειωμένες αποδόσεις, οι βελγικές αρχές υπολογίζουν ότι αυτό θα επιφέρει μείωση των αποδόσεων κατά 15 %. Ωστόσο, οι επιπτώσεις στην αποδοτικότητα της εκμετάλλευσης θα είναι μεγαλύτερες. Μετά την αφαίρεση των παγίων δαπανών, οι βελγικές αρχές υπολογίζουν ότι, κατά μέσο όρο, το ΗΑΠ ανέρχεται στο 40 % της συνολικής απόδοσης. Έτσι, μια μείωση της απόδοσης κατά 15 % θα επιφέρει μείωση του ΗΑΠ κατά 37,5 % (15 % × 100/40). Η βάση για την καταβολή αποζημίωσης λόγω μειωμένης απόδοσης στην εκάστοτε περιοχή είναι επομένως ΗΑΠ 37,5 %. Ταυτόχρονα, στις υδάτινες περιοχές, οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων οφείλουν να χρησιμοποιούν μικρότερη ποσότητα χημικών λιπασμάτων κατά 50 χιλιόγραμμα ανά εκτάριο. Αυτό αντιπροσωπεύει εξοικονόμηση 800 ευρώ (50 χλγμ. N × 16 BEF/χλγμ.). Συνεπώς, το ποσό αυτό αφαιρείται από την καταβλητέα ενίσχυση.
(40)
Για τις φυσικές ζώνες, η αντισταθμιστική αποζημίωση βασίζεται στις ίδιες αρχές. Στις φυσικές περιοχές, το ανώτατο επιτρεπόμενο επίπεδο χρήσης αζώτου είναι 400 χλγμ./εκτάριο έναντι 450 χλγμ./εκτάριο στις κανονικές περιοχές, το οποίο αντιστοιχεί σε μείωση 11 %. Οι βελγικές αρχές υπολογίζουν ότι αυτό επιφέρει μείωση των αποδόσεων κατά 7 %. Μια μείωση της απόδοσης κατά 7 % θα επιφέρει μείωση του ΗΑΠ κατά 17,5 % (7 % × 100/40). Η βάση για την καταβολή αντιστάθμισης για μειωμένες αποδόσεις στις φυσικές ζώνες είναι συνεπώς ΗΑΠ × 17,5 %. Επιπλέον, εφαρμόζεται η ίδια μείωση της ενίσχυσης κατά 800 BEF (βλ. ανωτέρω σκέψη 39), λόγω εξοικονόμησης από τη μειωμένη χρήση λιπασμάτων.
(41)
Ο κατωτέρω πίνακας συνοψίζει τις υψηλότερες, τις χαμηλότερες και τις μέσες τιμές της πληρωτέας ενίσχυσης.
Βοσκότοποι γαλακτοπαραγωγικής κτηνοτροφίας
ΗΑΠ
Συντελεστής ενίσχυσης, υδάτινες ζώνες
FOR-L_2013285EL.01000801.notes.0001.xml.jpg
Συντελεστής ενίσχυσης, φυσικές ζώνες
FOR-L_2013285EL.01000801.notes.0002.xml.jpg
Kempenland Αμβέρσας
55 700
20 088
8 948
Περιοχή αμμόλοφων
33 167
11 638
5 004
Μέσος όρος
44 160
15 760
9 928
Άλλοι βοσκότοποι
ΤΑΚ
Συντελεστής ενίσχυσης, υδάτινες ζώνες
FOR-L_2013285EL.01000801.notes.0003.xml.jpg
Συντελεστής ενίσχυσης, φυσικές ζώνες
FOR-L_2013285EL.01000801.notes.0004.xml.jpg
Αμμώδης/ αργιλώδης περιφέρεια της Δυτικής Φλάνδρας
36 100
12 738
5 518
Περιοχή αμμόλοφων
24 633
8 437
3 511
Μέσος όρος
31 941
11 177
4 789
(42)
Οι βελγικές αρχές τονίζουν ότι αυτοί είναι οι ανώτατοι συντελεστές αποζημίωσης ανά εκτάριο. Η συνολική έκταση των βοσκοτόπων που είναι επιλέξιμοι για αντισταθμιστική αποζημίωση ανέρχεται σε 31 003 εκτάρια, εκ των οποίων τα 17 468 εκτάρια βρίσκονται στις υδάτινες ζώνες και 13 535 εκτάρια στις φυσικές ζώνες. Η ανώτατη θεωρητική αποζημίωση που θα μπορούσε να είχε καταβληθεί είναι 202 822 411 BEF στις υδάτινες ζώνες και 65 900 155 BEF στις φυσικές ζώνες. Όμως, λόγω των χαμηλότερων συντελεστών ενίσχυσης για τους βοσκότοπους μη γαλακτοπαραγωγικής κτηνοτροφίας, η πραγματική αποζημίωση που χορηγήθηκε για τις εκτάσεις βοσκοτόπων ήταν 250 275 012 BEF ετησίως, εκ των οποίων 186 505 640 BEF χορηγήθηκαν στις υδάτινες ζώνες και 63 769 372 BEF σε φυσικές ζώνες. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η διαφορά αυτή μεταξύ ανώτατων θεωρητικών συντελεστών ενίσχυσης και των συντελεστών ενισχύσεων που όντως καταβλήθηκαν οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, και ιδίως στο γεγονός ότι η αποζημίωση καταβλήθηκε μόνο για βοσκότοπους τους οποίους χρησιμοποιούσε ήδη ως λειμώνες το 1994 η ίδια γεωργική εκμετάλλευση.
(43)
Όσον αφορά τον αραβόσιτο, εφαρμόζεται κατ’ αποκοπή ενίσχυση ύψους 3 600 BEF/εκτάριο για την απώλεια παραγωγής, υπό την προϋπόθεση ότι εξακολουθεί να καλλιεργείται αραβόσιτος στο ίδιο αγροτεμάχιο και δεν έχει σπαρεί σε πρώην λειμώνες που έχουν οργωθεί. Αυτή η ενίσχυση βασίζεται σε εκτιμήσεις ότι η μέση παραγωγή ξηρού προϊόντος για τον αραβόσιτο είναι 14 500 χλγμ./εκτάριο και η μέση απώλεια απόδοσης λόγω της εφαρμογής αυστηρότερων κανόνων είναι 900 χλγμ./εκτάριο. Με βάση εκτιμώμενο κόστος παραγωγής ξηρού προϊόντος 4 BEF/χλγμ., συνάγεται απώλεια εισοδήματος ύψους 3 600 BEF.
(44)
Επιπλέον, οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων ενθαρρύνονται να σπέρνουν αγρωστώδη (χόρτο) μετά τον αραβόσιτο, μειώνοντας με τον τρόπο αυτό την απορροή νιτρικών αλάτων από το έδαφος και την απόπλυση νιτρικών ενώσεων. Για τον σκοπό αυτό χορηγήθηκε πρόσθετη ενίσχυση 3 600 BEF/εκτάριο. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η ενίσχυση καλύπτει μόνο το κόστος των σπόρων αγρωστωδών.
(45)
Χορηγείται ενίσχυση σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις υδάτινων και φυσικών ζωνών για να καλύπτουν το πρόσθετο κόστος από τη διάθεση της πλεονάζουσας κόπρου που προκύπτει από τα χαμηλότερα όρια διασποράς κοπριάς.
(46)
Η ενίσχυση χορηγείται εφόσον η εκμετάλλευση διαθέτει πρόσθετα πλεονάσματα κόπρου που έχουν συσσωρευθεί ως αποτέλεσμα των αυστηρότερων προτύπων που διέπουν τη διασπορά κοπριάς. Για τον υπολογισμό της ενίσχυσης, γίνεται διάκριση μεταξύ:
α)
οικογενειακών αγροκτημάτων εκτροφής ζώων και άλλων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων οι οποίες δεν απέκτησαν πρόσθετες αρόσιμες εκτάσεις κατά το διάστημα 1993-1996· το εμβαδόν της αρόσιμης γης, σύμφωνα με το μητρώο του 1996, λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των δυνατοτήτων διάθεσης της κοπριάς·
β)
των μη οικογενειακών κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων οι οποίες πράγματι απέκτησαν πρόσθετες αρόσιμες εκτάσεις μεταξύ 1993 και 1996· η έκταση που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό των δυνατοτήτων διάθεσης της κοπριάς βασίζεται στην έκταση της αρόσιμης γης που καταχωρήθηκε το 1994 (κατάσταση της εκμετάλλευσης το 1993).
(47)
Για τον υπολογισμό της ενίσχυσης χρησιμοποιείται ένας σταθμισμένος μέσος όρος με βάση τον υπολογισμό του αριθμού των ζώων κάθε είδους (βοοειδή, χοίροι, πουλερικά κ.λπ.) στη Φλάνδρα και την τυπική ανόργανη σύνθεση της κοπριάς για το κάθε είδος, όσον αφορά την περιεκτικότητα σε ανόργανα άλατα.
(48)
Σε αυτή τη βάση, υπολογίζεται ότι κάθε τόνος κοπριάς περιέχει 6,6 χιλιόγραμμα αζώτου και 4,2 χλγμ. διφωσφορικού ανυδρίτη.
(49)
Η ενίσχυση καταβάλλεται ανά μονάδα ανόργανης ύλης (ανά χιλιόγραμμο διφωσφορικού ανυδρίτη (P2O5) και ανά χιλιόγραμμο αζώτου (Ν)) που είναι επιλέξιμη για αποζημίωση. Η γεωγραφική θέση της εκμετάλλευσης προσδιορίζει το ποσό της πληρωμής. Το καταβαλλόμενο ποσό της ενίσχυσης είναι:
α)
13 BEF/μονάδα: για γεωργικές εκμεταλλεύσεις «λευκών» δήμων με αναθεωρημένη παραγωγή κατώτερη των 75 χλγμ. P2O5/εκτάριο,
β)
20 BEF/μονάδα: για γεωργικές εκμεταλλεύσεις «γκρίζων» δήμων με αναθεωρημένη παραγωγή από 75 έως 125 χλγμ. P2O5/εκτάριο,
γ)
27 BEF/μονάδα: για γεωργικές εκμεταλλεύσεις δήμων με αναθεωρημένη παραγωγή ανώτερη από 125 χλγμ. P2O5/εκτάριο.
(50)
Τα ποσά της ενίσχυσης είναι υψηλότερα για τους δήμους με μεγαλύτερη αναθεωρημένη παραγωγή, διότι η κοπριά πρέπει να μεταφερθεί σε μακρύτερες αποστάσεις.
(51)
Επιπλέον, καταβάλλεται ενίσχυση και για την αποζημίωση κατόχων εκμεταλλεύσεων που δεν είναι πλέον σε θέση να επωφελούνται από συμβατικούς διακανονισμούς με τις γειτονικές εκμεταλλεύσεις για τη διασπορά πλεονάζουσας κοπριάς σε αυτά τα αγροκτήματα. Για να είναι επιλέξιμη μια εκμετάλλευση, έπρεπε να είχε συνάψει συμφωνία για τη διάθεση της πλεονάζουσας κοπριάς το 1995 με έναν χρήστη γης σε περιοχή που εφαρμόζονται αυστηρότεροι κανόνες και να είναι εγκατεστημένη σε δήμο με αναθεωρημένη παραγωγή μεγαλύτερη των 100 χλγρ P2O5/εκτάριο. Η αποζημίωση καταβάλλεται ανά μονάδα ανόργανης ύλης, δηλαδή ανά χιλιόγραμμο P2O5 και ανά χιλιόγραμμο αζώτου που δεν διατίθεται πλέον σε αυτούς τους χρήστες. Η ανώτατη ποσότητα που μπορεί να είναι επιλέξιμη για αποζημίωση είναι η διαφορά των δυνατοτήτων διάθεσης μεταξύ των περιοχών που υπόκεινται στα συνήθη πρότυπα όσον αφορά τη διασπορά κοπριάς και των περιοχών που υπόκεινται σε αυστηρότερους κανόνες. Η γεωγραφική θέση της εκμετάλλευσης προσδιορίζει το πληρωτέο ποσό, το οποίο ανέρχεται σε:
α)
27 BEF/μονάδα: γεωργική εκμετάλλευση σε δήμο με αναθεωρημένη παραγωγή ανώτερη από 125 χλγμ. P2O5/εκτάριο,
β)
20 BEF/μονάδα για όλες τις άλλες εκμεταλλεύσεις.
(52)
Οι οικογενειακές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με πλεονάσματα κοπριάς στα αγροτεμάχια της υπο-υδρογραφικής λεκάνης του kluizen για τη συλλογή επιφανειακών υδάτων ή στις ευάλωτες στη νιτρορρύπανση εκτάσεις στις όχθες του Maas μπορούν να επωφελούνται από την υποχρέωση του αποθετηρίου ζωικών λιπασμάτων να δέχεται πρόσθετες πλεονάζουσες ποσότητες κοπριάς που απορρέουν από τα αυστηρότερα πρότυπα που διέπουν τη διασπορά κοπριάς. Σε αυτή την περίπτωση, η αποζημίωση για την τελική διάθεση και την αποθήκευση κοπριάς μειώνεται κατ’ αναλογία προς την ποσότητα ανόργανης ύλης για την οποία το αποθετήριο ζωικών λιπασμάτων έχει χορηγήσει ενίσχυση.
(53)
Καθώς η απαγόρευση της διασποράς κοπριάς στις υδάτινες και τις φυσικές ζώνες αρχίζει την 1η Σεπτεμβρίου, αντί της 21ης Σεπτεμβρίου στις άλλες περιοχές, ορισμένοι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων αντιμετώπισαν δυσκολίες, διότι σε πολλές εκμεταλλεύσεις η διασπορά της κοπριάς πραγματοποιείται μετά τη συγκομιδή και η συγκομιδή ορισμένων καλλιεργειών πραγματοποιείται μετά την ημερομηνία (ετήσιας) έναρξης της απαγόρευσης. Αυτό δεν ήταν πλέον δυνατό στις υδάτινες και τις φυσικές ζώνες. Οι βελγικές αρχές εκτιμούν ότι, κατά συνέπεια, οι εν λόγω επιχειρήσεις θα χρειαστούν πρόσθετες εγκαταστάσεις αποθήκευσης της κοπριάς για τρεις μήνες.
(54)
Η διαφορά των προτύπων που διέπουν τη διασπορά κοπριάς μεταξύ κανονικών περιοχών και υδάτινων και φυσικών ζωνών ισοδυναμεί περίπου με 50 χλγμ. P2O5/εκτάριο. Εφόσον ένας τόνος κοπριάς περιέχει κατά μέσο όρο 5,2 χλγμ. P2O5, τα 50 χλγμ. P2O5/εκτάριο αντιστοιχούν περίπου σε απαιτούμενη ικανότητα αποθήκευσης 10 τόνων ανά εκτάριο.
(55)
Βάσει της εκτίμησης ότι το κόστος κατασκευής μιας αποθήκης χωρητικότητας 500 m3 ανέρχεται σε 1 263 120 BEF, οι βελγικές αρχές εκτιμούν ότι η παροχή της αναγκαίας αποθηκευτικής ικανότητας συνεπάγεται επενδύσεις περίπου 2 500 BEF ανά τόνο αποθηκευτικής ικανότητας, για την απόσβεση της οποίας απαιτείται διάστημα 20 ετών και, ως εκ τούτου, ισοδυναμεί με 125 BEF ανά τόνο ετησίως. Πρέπει, συνεπώς, να καταβάλλεται ετήσια αντισταθμιστική αποζημίωση ύψους 1 250 BEF/εκτάριο στους κατόχους εκμεταλλεύσεων που παράγουν ζωική κοπριά σε αρόσιμες εκτάσεις στις οποίες εφαρμόζονται αυστηρότεροι κανόνες για τη χρήση και τη διασπορά κοπριάς.
(56)
Οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων που έλαβαν την εν λόγω αποζημίωση το 1996 για την αποθήκευση κοπριάς σύμφωνα με το διάταγμα για τη λίπανση με κοπριά μπορούν να λάβουν επιδοτήσεις επιτοκίου ή ασφαλίστρων κατά το ίδιο έτος για την κατασκευή εγκαταστάσεων αποθήκευσης κοπριάς σύμφωνα με το φλαμανδικό γεωργικό ταμείο επενδύσεων (VLF).
(57)
Εφόσον οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων σε υδάτινες ζώνες δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως την επιτρεπόμενη ποσότητα αζώτου ανά εκτάριο με τη χρήση ζωικής κοπριάς, οι βελγικές αρχές αναμένουν ότι οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων των εν λόγω περιοχών θα προσπαθήσουν να διατηρήσουν τα επίπεδα παραγωγής τους με τη χρήση πρόσθετων χημικών λιπασμάτων, ιδίως για «άλλες καλλιέργειες» και για τον αραβόσιτο.
(58)
Τεκμαίρεται ότι οι εν λόγω εκμεταλλεύσεις θα χρησιμοποιούν επιπλέον 60 χλγμ. αζώτου ανά εκτάριο, με κόστος 16 BEF/χλγμ. Συνεπώς, η καταβλητέα ενίσχυση ανέρχεται σε 960 BEF (60 × 16), που στρογγυλοποιείται σε κατ’ αποκοπή ποσό 1 000 BEF ανά εκτάριο.
(59)
Οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων που διέθεταν το 1994 αρόσιμη γη σε υδάτινες και φυσικές ζώνες μπορούν να υποβάλουν αίτηση στο αποθετήριο ζωικών λιπασμάτων, που είναι ο υπεύθυνος φορέας διαχείρισης του καθεστώτος αυτού, για τη χορήγηση αποζημίωσης στις εν λόγω περιοχές. Οφείλουν να δηλώνουν σε χάρτες και σχέδια την αρόσιμη έκτασή τους για κάθε αγροτεμάχιο, με την αναφορά των σχεδιαζόμενων καλλιεργειών για το 1994 και το έτος υποβολής της αίτησης. Εάν η αρόσιμη γη βρίσκεται σε διαφορετικές περιοχές ή ζώνες, η αποζημίωση υπολογίζεται με βάση τα αυστηρότερα πρότυπα χρήσης και διασποράς της κοπριάς. Το αποθετήριο ζωικών λιπασμάτων εξετάζει αιτήσεις και ενημερώνει τους ενδιαφερομένους σχετικά με την αποζημίωση που θα καταβληθεί, χρησιμοποιώντας όλα τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του. Δεν χορηγούνται αποζημιώσεις ποσού κατώτερου των 1 000 BEF. Οι αιτούντες έχουν το δικαίωμα προσφυγής στο φλαμανδικό Υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο οφείλει να εκδώσει απόφαση εντός έξι μηνών, ειδάλλως η προσφυγή θεωρείται ότι έχει γίνει δεκτή.
(60)
Το αποθετήριο ζωικών λιπασμάτων, αξιωματικοί της αστυνομίας και υπάλληλοι της επιθεώρησης περιβάλλοντος της υπηρεσίας περιβάλλοντος, φύσης, διαχείρισης του εδάφους και των υδάτων και υπάλληλοι άλλων φορέων εξουσιοδοτούνται να διενεργούν ελέγχους κατά πόσο οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους βάσει του διατάγματος για τη λίπανση με κοπριά. Εάν διαπιστωθούν παραβάσεις, οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων ενδέχεται να υποχρεωθούν να επιστρέψουν την ενίσχυση. Απαγορεύεται η χορήγηση ενίσχυσης βάσει του διατάγματος για τη λίπανση με κοπριά για εκτάσεις που υπάγονται σε καθεστώς παύσης της καλλιέργειας.
III. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(61)
Τα μέτρα που περιγράφονται ανωτέρω συνιστούν επομένως κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η αντιστάθμιση προέρχεται από κρατικούς πόρους και καταβάλλεται σε ορισμένες κατηγορίες κατόχων εκμεταλλεύσεων, δηλ. σε όσους είναι εγκατεστημένοι σε υδάτινες ή φυσικές ζώνες. Η εν λόγω στήριξη νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, διότι βελτιώνει την ανταγωνιστική θέση αυτών που λαμβάνουν αποζημίωση έναντι εκείνων που δεν λαμβάνουν ενίσχυση σε άλλες περιοχές του Βελγίου ή σε άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, εφόσον τα προϊόντα που παράγονται από τους εν λόγω γεωργούς αποτελούν αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών εντός της ΕΕ, είναι πιθανό να επηρεάζουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.
(62)
Στις γραπτές παρατηρήσεις τους, οι βελγικές αρχές τόνισαν με έμφαση τους περιβαλλοντικούς στόχους του καθεστώτος ενισχύσεων και παρέπεμψαν, συναφώς, στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92 του Συμβουλίου της 30ής Ιουνίου 1992 σχετικά με μεθόδους γεωργικής παραγωγής που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος καθώς και με τη διατήρηση του φυσικού χώρου (εφεξής κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92) (8) και των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος (9). Το σημείο 2.1 των κατευθυντήριων γραμμών για τις περιβαλλοντικές ενισχύσεις αναφέρει ότι, όσον αφορά τη γεωργία, οι κατευθυντήριες γραμμές δεν εφαρμόζονται στον τομέα που καλύπτεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να εξεταστεί καταρχήν αν τα επίμαχα μέτρα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92.
(63)
Οι βελγικές αρχές διευκρινίζουν ότι η χορήγηση αποζημίωσης σε κατόχους εκμεταλλεύσεων ως μέρος του μέτρου σε φυσικές και υδάτινες ζώνες πρέπει να θεωρηθεί ως εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92.
(64)
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92 θεσπίζει κοινοτικό καθεστώς ενισχύσεων με σκοπό να προωθηθεί, μεταξύ άλλων, η εθελοντική χρήση μεθόδων γεωργικής παραγωγής που μειώνουν τη ρύπανση από γεωργικές δραστηριότητες, με βάση την ανάληψη δεσμεύσεων από κατόχους εκμεταλλεύσεων (άρθρο 2 παράγραφος 1). Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους όρους χορήγησης της ενίσχυσης και το ποσό της ενίσχυσης που πρέπει να καταβληθεί, με βάση τη δέσμευση που αναλαμβάνει ο δικαιούχος και την απώλεια εσόδων, καθώς και την ανάγκη παροχής κινήτρων (άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχεία α) και β)). Επιπλέον, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει η Επιτροπή, μπορεί επίσης να συμμετέχει και η Ένωση σε ορισμένες πριμοδοτήσεις που χορηγούν τα κράτη μέλη για την αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος εξαιτίας της υποχρεωτικής εφαρμογής των αναφερόμενων στο άρθρο 2 περιορισμών, στο πλαίσιο της εφαρμογής μέτρων στα κράτη μέλη βάσει κοινοτικών διατάξεων (άρθρο 4 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92).
(65)
Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να θεσπίζουν καθεστώτα χρηματοδοτούμενα σε εθνικό επίπεδο για τη λήψη πρόσθετων μέτρων τα οποία υπόκεινται σε όρους χορήγησης της ενίσχυσης διαφορετικούς από τις προϋποθέσεις του κανονισμού ή η αξία των οποίων υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που ορίζει ο κανονισμός. Τα εν λόγω καθεστώτα πρέπει να είναι σύμφωνα με τους στόχους του κανονισμού και τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
(66)
Το υπό εξέταση καθεστώς δεν αποσκοπεί στη χορήγηση αποζημίωσης για ζημίες που σχετίζονται με την εκπλήρωση των προαιρετικών δεσμεύσεων τις οποίες αναλαμβάνουν οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων, ούτε συνεπάγεται συγχρηματοδότηση της Ένωσης για αποζημιώσεις στο πλαίσιο των μέτρων που εφαρμόζει το Βέλγιο με την επιφύλαξη των όρων που καθορίζει η Επιτροπή. Αντίθετα, το καθεστώς αφορά την (αποκλειστικά) εθνική χρηματοδότηση για την καταβολή αποζημιώσεων για ζημίες που οφείλονται στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εθνική νομοθεσία για τα λιπάσματα.
(67)
Ως εκ τούτου, η ενίσχυση δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού και πρέπει να εξεταστεί βάσει των ισχυόντων κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.
IV. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
(68)
Είναι απαραίτητο να εξεταστεί κατά πόσο το μέτρο μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής του 1994 για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος (10) («κατευθυντήριες γραμμές»), οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο λήψης των μέτρων (11).
(69)
Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να επισημανθεί ότι τα μέτρα ενίσχυσης για την αποζημίωση λόγω της μειωμένης απόδοσης των βοσκοτόπων ή των καλλιεργειών αραβόσιτου, οι ενισχύσεις για τη διάθεση των πλεονασμάτων κοπριάς και η αποζημίωση για πρόσθετα έξοδα για τη χρήση χημικών λιπασμάτων συνιστούν λειτουργικές ενισχύσεις. Απαντώντας σε ερώτηση των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι βελγικές αρχές εξήγησαν ότι το κόστος αποθήκευσης κοπριάς, αν και είναι συγκρίσιμο με το κόστος της επένδυσης για την κατασκευή πρόσθετων χώρων αποθήκευσης κοπριάς, στην πράξη δεν συνδέεται άμεσα με πραγματικές επενδύσεις. Με βάση αυτές τις εξηγήσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο αυτό πρέπει επίσης να θεωρηθεί λειτουργική ενίσχυση.
(70)
Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή θεωρεί ότι η καταβολή λειτουργικών ενισχύσεων στον γεωργικό τομέα είναι απίθανο να συνιστά σταθερή συμβολή στην ανάπτυξη του τομέα και ενδέχεται να προκαλεί στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού σε βάρος κατόχων εκμεταλλεύσεων οι οποίοι δεν λαμβάνουν παρόμοιες ενισχύσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή υιοθετεί αυστηρή προσέγγιση για την αξιολόγηση των ενισχύσεων αυτών.
(71)
Η καταβολή λειτουργικών ενισχύσεων για μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος εξετάζεται στο σημείο 3.4 των κατευθυντήριων γραμμών, που αναφέρει:
«Σύμφωνα με την πολιτική που εφαρμόζεται από καιρό, η Επιτροπή δεν εγκρίνει κατά κανόνα λειτουργικές ενισχύσεις που ανακουφίζουν τις επιχειρήσεις από δαπάνες απορρέουσες από τη ρύπανση ή την όχληση που προκαλούν. Ωστόσο, η Επιτροπή μπορεί να προβεί σε εξαίρεση από την αρχή αυτή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Αυτό συνέβη ήδη στους τομείς της διαχείρισης των αποβλήτων και της απαλλαγής από περιβαλλοντικούς φόρους. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει τις περιπτώσεις αυτές βάσει των χαρακτηριστικών τους, εφαρμόζοντας τα κριτήρια που έχει θεσπίσει στους δύο προαναφερθέντες τομείς. Με βάση αυτά, οι ενισχύσεις πρέπει να αντισταθμίζουν μόνο το πρόσθετο κόστος παραγωγής σε σχέση με το κλασικό κόστος, να είναι προσωρινές και να μειούνται προοδευτικά, έτσι ώστε να αποτελούν κίνητρο για τη μείωση της ρύπανσης ή την ταχύτερη εισαγωγή αποτελεσματικότερων τρόπων αξιοποίησης των πόρων. Επιπλέον, οι ενισχύσεις δεν πρέπει να συγκρούονται με άλλες διατάξεις της συνθήκης ΕΚ και ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν την ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών.
Στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων, η κρατική χρηματοδότηση των πρόσθετων δαπανών της επιλεκτικής συλλογής, ανάκτησης και επεξεργασίας των δημοτικών αποβλήτων υπέρ των επιχειρήσεων και των καταναλωτών μπορεί να συνεπάγεται κρατικές ενισχύσεις οι οποίες μπορούν να εγκριθούν υπό τον όρο ότι οι επιχειρήσεις επιβαρύνονται με το ποσό που αναλογεί στη χρήση του συστήματος από αυτές, ή στην ποσότητα των αποβλήτων που παράγουν. Οι ενισχύσεις για τη συλλογή, ανάκτηση και επεξεργασία βιομηχανικών και γεωργικών αποβλήτων θα εξετάζονται κατά περίπτωση.
Η προσωρινή απαλλαγή από νέους περιβαλλοντικούς φόρους θα εγκρίνεται όταν χρειάζεται για να αντισταθμισθούν απώλειες στην ανταγωνιστικότητα, ιδίως σε διεθνές επίπεδο. Άλλος συντελεστής που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι το τι πρέπει να πράξουν οι επιχειρήσεις σε αντάλλαγμα για να μειωθεί η ρύπανση. Η διάταξη αυτή ισχύει και για απαλλαγές από φόρους επιβαλλόμενους από την κοινοτική νομοθεσία, βάσει της οποίας τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να αποφασίσουν ως προς την εφαρμογή των απαλλαγών ή ως προς το ύψος τους.»
(72)
Αναφορικά με τις ενισχύσεις για την αποθήκευση και διάθεση της πλεονάζουσας κοπριάς, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πλεονάζουσα κοπριά μπορεί να θεωρηθεί ως είδος γεωργικών αποβλήτων. Σύμφωνα με τις προαναφερόμενες κατευθυντήριες γραμμές, οι ενισχύσεις για τη διάθεση των εν λόγω αποβλήτων πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση και βάσει των κριτηρίων του σημείου 3.4.
(73)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το παρόν μέτρο ήταν προσωρινό, από την άποψη ότι εφαρμόστηκε μόνο για τα έτη 1996 και 1997. Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι βελγικές αρχές δεν κοινοποίησαν τη συνέχιση της καταβολής άμεσων ενισχύσεων για την αποθήκευση ή τη διάθεση κοπριάς, αν και οι ρυθμίσεις για τη συλλογή κοπριάς σε ορισμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις από το αποθετήριο ζωικών λιπασμάτων παραμένουν αμετάβλητες.
(74)
Η Επιτροπή πρέπει να λάβει ακόμη υπόψη το γεγονός ότι τα μέτρα ενίσχυσης δεν έχουν φθίνοντα χαρακτήρα, εφόσον το επίπεδο της χορηγηθείσας ενίσχυσης ήταν το ίδιο και για τα δύο έτη (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 38-40 και 49-51).
(75)
Επιπλέον, από τα στοιχεία που υπέβαλαν οι βελγικές αρχές συνάγεται ότι το μέτρο αποσκοπεί στην αποζημίωση του συνολικού κόστους αποθήκευσης και διάθεσης της πλεονάζουσας κόπρου που απορρέει από τους επιβληθέντες περιορισμούς στις ευαίσθητες ζώνες. Συνεπώς, οι αγρότες θα απαλλάσσονταν από τις επιβαρύνσεις για τη διάθεση των αποβλήτων. Επίσης, κατά τα φαινόμενα, οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων στις ευαίσθητες ζώνες δεν υπόκεινται σε καμία απαίτηση να λάβουν οποιοδήποτε μέτρο για να μειώσουν την παραγωγή κοπριάς τους. Συνεπώς, δεν υφίσταται αντάλλαγμα εκ μέρους των γεωργών για να εισπράξουν την ενίσχυση, η οποία απλώς τους αποζημιώνει για να τηρήσουν τους αυστηρότερους κανόνες σχετικά με τη χρήση κοπριάς που έχουν καθοριστεί για τις ευαίσθητες ζώνες. Κατά συνέπεια, το μέτρο δεν παρέχει κίνητρο για τη μείωση της παραγωγής κοπριάς.
(76)
Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα δεν συμμορφώνονται με τις κατευθυντήριες γραμμές και δεν συνάδουν με τους στόχους του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά.
(77)
Όσον αφορά τις ενισχύσεις για την αποζημίωση κατόχων εκμεταλλεύσεων για τις απώλειες παραγωγής εξαιτίας των περιορισμών στη χρήση ζωικής κοπριάς, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης για την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους των χημικών λιπασμάτων, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν περιέχουν ειδική αναφορά στις ενισχύσεις για απώλειες παραγωγής. Ωστόσο, στον βαθμό που οι περιορισμοί στη χρήση κοπριάς επιφέρουν μείωση των αποδόσεων, ενδέχεται να αυξάνουν το κόστος παραγωγής των γεωργών για τις υπόλοιπες καλλιέργειες. Σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στις προαναφερθείσες κατευθυντήριες γραμμές, οι εν λόγω ενισχύσεις θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν μόνο εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις (12):
α)
η ενίσχυση πρέπει να είναι προσωρινή και, κατ’ αρχήν, φθίνουσα, έτσι ώστε να αποτελεί κίνητρο για τη μείωση της ρύπανσης ή την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη χρήση πόρων·
β)
οι ενισχύσεις πρέπει να περιορίζονται αυστηρά στην αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους παραγωγής σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους·
γ)
οι ενισχύσεις δεν πρέπει να συγκρούονται με άλλες διατάξεις της Συνθήκης ΕΚ.
Επιπλέον, από το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92 συνάγεται ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται εκτός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού, αλλά αποσκοπούν στην τήρηση ενός από τους περιορισμούς που ορίζονται στο άρθρο 2 πρέπει να είναι σύμφωνες με τους στόχους του κανονισμού.
(78)
Εφόσον η ενίσχυση εφαρμόζεται μόνο για περίοδο δύο ετών, εμφανίζεται ως προσωρινή. Με τα στοιχεία που υπέβαλαν στις 14 Ιανουαρίου 2013, οι βελγικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι η εφαρμογή των μέτρων διακόπηκε το 1998.
(79)
Ωστόσο, για όσο διάστημα εφαρμόστηκε το μέτρο, δεν υπήρξε σταδιακή μείωση της ενίσχυσης (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 38-40 και 49-51), η οποία, ως εκ τούτου, δεν αποτέλεσε κίνητρο για την εισαγωγή ταχύτερων και αποτελεσματικότερων χρήσεων των πόρων.
(80)
Όπως επισημαίνεται ανωτέρω, η αντιστάθμιση για την απώλεια παραγωγής αγρωστωδών υπολογίζεται σε συνάρτηση με την επιτρεπόμενη συνολική χρήση λιπασμάτων στις μη ευαίσθητες ζώνες, και συγκεκριμένα 450 χλγμ. αζώτου ανά εκτάριο για τους βοσκότοπους και 325 χλγμ. αζώτου ανά εκτάριο για τον αραβόσιτο. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, τα στοιχεία αυτά υπολογίστηκαν σε επιστημονική βάση, με σκοπό να εξασφαλιστεί ότι η συγκέντρωση νιτρικών ενώσεων στα υπόγεια και τα επιφανειακά ύδατα δεν υπερβαίνει τα 50 mg NO3-N/l, ή τα 11,3 mg NO3-N/L, λαμβανομένης υπόψη μιας μέσης επιτρεπόμενης απώλειας 70 χλγμ. NO3-N/l ανά εκτάριο και ανά έτος. Στόχος είναι να συνδυαστεί η βέλτιστη παραγωγή με την ελάχιστη απόπλυση. Τα όρια για τις φυσικές ζώνες και τις υδάτινες ζώνες έχουν υπολογιστεί κατά τον ίδιο τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη ότι η νιτρική κατάστασή τους είναι πιο ευαίσθητη σε σύγκριση με τις άλλες περιοχές.
(81)
Στην επιστολή τους της 7ης Αυγούστου 1998, οι βελγικές αρχές διευκρίνισαν ότι είχε αποφασιστεί να υπολογίζεται η αντιστάθμιση για τη διαφορά στα πρότυπα με βάση τη συνολική ποσότητα αζώτου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί νόμιμα, είτε αυτό προέρχεται από χημικά λιπάσματα είτε από ζωική κοπριά. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η εν λόγω προσέγγιση εφαρμόστηκε διότι κρίθηκε αναγκαίο να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των γεωργών στην ίδια περιφέρεια, έτσι ώστε να μη ζημιωθούν οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων που βρίσκονται σε περιοχές με αυστηρότερα τοπικά πρότυπα σε σύγκριση με κατόχους εκμεταλλεύσεων που δεν επηρεάστηκαν από τα εν λόγω πρότυπα. Εάν ίσχυαν τα ίδια πρότυπα για όλους τους γεωργούς σε όλες τις περιοχές, δεν θα υφίστατο αυτό το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και δεν θα έπρεπε να καταβληθεί καμία αποζημίωση. Σε αυτή την περίπτωση, εάν οι γεωργοί προσπαθήσουν να υπερβούν τα βασικά πρότυπα ποιότητας του περιβάλλοντος, είναι δυνατόν να υπολογίζεται η πληρωμή της αποζημίωσης με βάση τη διαφορά μεταξύ του επιπέδου που έχει επιτευχθεί και του απαιτούμενου ποιοτικού προτύπου.
(82)
Με βάση αυτή την αρχή της ισότητας εντός της ίδιας περιφέρειας, οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι οι ισχύοντες κανόνες δεν συνιστούν υπεραντιστάθμιση για τους γεωργούς ή/και αποζημίωση για την παύση γεωργικών πρακτικών που είναι αντίθετες με τους κανονισμούς της ΕΕ. Σύμφωνα με το επιχείρημά τους, το ανταγωνιστικό μειονέκτημα ή πλεονέκτημα εντός της ίδιας γεωργικής περιοχής θα είναι εντονότερο σε αυτή την περιοχή σε σχέση με την ΕΕ στο σύνολό της. Για τον λόγο αυτό, εντός Φλάνδρας, αντισταθμιζόταν η συνολική ζημία που υπέστησαν κάτοχοι εκμεταλλεύσεων σε περιοχές με πιο αυστηρά τοπικά πρότυπα (για την πραγματική απώλεια απόδοσης που υπέστησαν).
(83)
Επιπλέον, οι βελγικές αρχές επισημαίνουν ότι, το 1996 και 1997, η περιφέρεια της Φλάνδρας είχε ήδη επιβάλει αυστηρότερα τοπικά πρότυπα, ενώ η οδηγία για τη νιτρορρύπανση δεν το απαιτούσε έως τις 20 Δεκεμβρίου 1998. Στις ευαίσθητες υδάτινες περιοχές, έχει επιβληθεί για τις εκτάσεις βοσκοτόπων ο περιορισμός των 200 χλγμ. Ν/εκτάριο, ενώ για τον αραβόσιτο και τις άλλες καλλιέργειες είναι 170 χλγμ. Ν/εκτάριο. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η επιτρεπόμενη ποσότητα ζωικής κοπριάς είναι ήδη, από το 1996, σε χαμηλότερα επίπεδα από τα ορισθέντα στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος δράσης βάσει της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ και, για ορισμένες καλλιέργειες, έχει περιοριστεί στο επίπεδο που ορίζεται σύμφωνα με το δεύτερο πρόγραμμα δράσης.
(84)
Στις 14 Ιανουαρίου 2013, οι βελγικές αρχές υπέβαλαν αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τη μέθοδο υπολογισμού, για να αποδείξουν ότι αυτή ήταν σύμφωνη με τις επικρατούσες γεωργικές πρακτικές και με τις ισχύουσες νομικές διατάξεις της ΕΕ κατά τον χρόνο λήψης του μέτρου.
(85)
Ωστόσο, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, οι διατάξεις για τις υδάτινες ζώνες και τις φυσικές ζώνες δεν φαίνεται να είναι ουσιαστικά αυστηρότερες από τις υποχρεώσεις που θέσπισε η οδηγία 91/676/ΕΟΚ. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι ίδιες οι βελγικές αρχές ανέφεραν στις γραπτές παρατηρήσεις τους ότι είχαν διαπιστώσει ότι οι υδάτινες ζώνες και οι φυσικές ζώνες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στη νιτρορρύπανση και, γι’ αυτό τον λόγο, έκριναν ότι είναι αναγκαίος ο καθορισμός χαμηλότερων ορίων, ώστε να διασφαλιστεί η επίτευξη του στόχου των 50 mg/l νιτρικών ιόντων στα γλυκά επιφανειακά ύδατα, ιδίως στα ύδατα που χρησιμοποιούνται για την άντληση πόσιμου νερού, και στα υπόγεια ύδατα. Αυτό ήταν το υποχρεωτικό επίπεδο στα τέλη του 1995 σύμφωνα με την οδηγία 91/676/ΕΟΚ.
(86)
Επιπλέον, όσον αφορά τη μέθοδο υπολογισμού της αντιστάθμισης, η Επιτροπή ζήτησε από τις βελγικές αρχές να υποβάλουν έγκυρες μελέτες για να αποδείξουν την ακρίβεια των παραδοχών στις οποίες βασίστηκε ο υπολογισμός. Συγκεκριμένα, ζητήθηκε από τις βελγικές αρχές να υποβάλουν τα αποτελέσματα μελετών που αποδεικνύουν ότι μια μείωση της συνολικής χρήσης λιπασμάτων από 450 χλγμ. N/εκτάριο σε 350 χλγμ. N/εκτάριο έχει πράγματι ως αποτέλεσμα τη μείωση της απόδοσης κατά 15 % και ότι η μείωση από 450 χλγμ. N/εκτάριο σε 400 χλγμ. N/εκτάριο προκαλεί μείωση της απόδοσης κατά 7 %. Οι βελγικές αρχές απέδειξαν την ακρίβεια των υποκειμένων παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό στην απάντησή τους της 14ης Ιανουαρίου 2013.
(87)
Οι βελγικές αρχές κλήθηκαν επιπλέον να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τις παραδοχές στις οποίες βασίστηκε ο υπολογισμός των επιπτώσεων αυτής της απώλειας παραγωγής στη συνολική αποδοτικότητα της εκμετάλλευσης, με τη χρήση μιας σειράς παραδοχών, που περιλαμβάνουν την αμιγώς φυτική παραγωγή και τη μεικτή φυτική και ζωική παραγωγή. Ειδικότερα, η Επιτροπή κάλεσε τις βελγικές αρχές να εξηγήσουν λεπτομερώς γιατί μια απώλεια 15 % στην παραγωγή αγρωστωδών σε μια μικτή εκμετάλλευση φυτικής/ ζωικής παραγωγής θεωρείται ότι προκαλεί απώλεια 40 % της αποδοτικότητας της εκμετάλλευσης, λαμβάνοντας υπόψη τους διάφορους τύπους κτηνοτροφικής παραγωγής. Οι βελγικές αρχές υπέβαλαν αυτά τα στοιχεία στην απάντησή τους της 14ης Ιανουαρίου 2013.
(88)
Ζητήθηκε ακόμη από τις βελγικές αρχές να υποβάλουν υπολογισμούς βάσει εναλλακτικών μεθόδων χορήγησης αντιστάθμισης, όπως το κόστος αγοράς ζωοτροφών αντικατάστασης ως υποκατάστατο για την απωλεσθείσα παραγωγή. Στην απάντησή τους της 14ης Ιανουαρίου 2013, οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι, εφόσον οι εν λόγω υπολογισμοί δεν πραγματοποιήθηκαν όταν ελήφθη το μέτρο, δεν είναι πλέον δυνατή η πραγματοποίηση παρόμοιων υπολογισμών.
(89)
Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της Επιτροπής, οι βελγικές αρχές δεν απέδειξαν ότι η ενίσχυση περιοριζόταν μόνο στο πρόσθετο κόστος παραγωγής. Επιπλέον, όπως προαναφέρθηκε (αιτιολογική σκέψη 79), η ενίσχυση δεν ήταν φθίνουσα.
(90)
Συνεπώς, η χορήγηση ενίσχυσης για την απώλεια παραγωγής δεν πληροί τους όρους των κατευθυντήριων γραμμών. Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή κρίνει ότι τα εν λόγω μέτρα ενίσχυσης δεν συμβιβάζονται με τη Συνθήκη.
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(91)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το Βέλγιο χορήγησε παράνομα την αντιστάθμιση βάσει του διατάγματος για τη λίπανση με κοπριά, κατά παράβαση του άρθρου 93 παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ).
(92)
Τα υπό εξέταση μέτρα δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2078/92.
(93)
Τα μέτρα για τη χορήγηση αποζημίωσης για την αποθήκευση και τη διάθεση της πλεονάζουσας κοπριάς και την απώλεια παραγωγής συνιστούν λειτουργικές ενισχύσεις, οι οποίες μόνο κατ’ εξαίρεση μπορεί να κηρυχθούν συμβιβάσιμες. Ως προς αυτό, η αυστηρή προσέγγιση των κατευθυντηρίων γραμμών προβλέπει ότι η ενίσχυση για την αποθήκευση και διάθεση μπορεί να κηρυχθεί συμβιβάσιμη, εάν είναι προσωρινή και φθίνουσα και εάν απαιτείται αντάλλαγμα από τον γεωργό. Όσον αφορά την ενίσχυση για την απώλεια παραγωγής, η ενίσχυση πρέπει να είναι προσωρινή και φθίνουσα και να αντισταθμίζει μόνο το επιπρόσθετο κόστος παραγωγής. Όπως αναλύθηκε ανωτέρω, οι προϋποθέσεις αυτές δεν πληρούνταν.
(94)
Επειδή οι δικαιούχοι δεν κατέβαλλαν κανένα αντάλλαγμα για την είσπραξη της ενίσχυσης, και εφόσον τα μέτρα ενίσχυσης δεν φαίνεται να περιέχουν κανένα κίνητρο, ώστε να λάβουν οι δικαιούχοι πρόσθετα μέτρα για τη βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος, η Επιτροπή κρίνει ότι αυτό το μέτρο ενίσχυσης δεν συμβάλλει στην ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.
(95)
Το διάταγμα για τη λίπανση με κοπριά καταργήθηκε το 1998 και διακόπηκε η εφαρμογή όλων των μέτρων.
(96)
Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή κρίνει ότι, κατά την περίοδο εφαρμογής του κατά τα έτη 1996 και 1997, το μέτρο συνιστούσε παράνομη και μη συμβιβάσιμη ενίσχυση η οποία, κατ’ αρχήν, πρέπει να ανακτηθεί.
(97)
Δεδομένου ότι οι εξουσίες της Επιτροπής για την ανάκτηση ασυμβίβαστων ενισχύσεων υπόκεινται σε δεκαετή προθεσμία παραγραφής (13), η εν λόγω μη συμβιβάσιμη ενίσχυση δεν είναι δυνατό να ανακτηθεί.
(98)
Κάθε μεμονωμένη ενίσχυση η οποία, κατά τον χρόνο της χορήγησής της, πληροί τις προϋποθέσεις απαλλαγής κατά κατηγορία ή εγκεκριμένου καθεστώτος συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά, μέχρι τις μέγιστες εντάσεις ενισχύσεων που ισχύουν για τον συγκεκριμένο τύπο βοήθειας.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
H κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό μορφή αποζημίωσης βάσει του διατάγματος για τη λίπανση με κοπριά, την οποία έθεσε παράνομα σε εφαρμογή το Βέλγιο κατά παράβαση του άρθρου 93 παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΚ, είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 2
Οι μεμονωμένες ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 1, οι οποίες κατά τον χρόνο της χορήγησής τους πληρούσαν τις προϋποθέσεις απαλλαγής κατά κατηγορία ή εγκεκριμένου καθεστώτος, είναι συμβατές με την εσωτερική αγορά, έως το επίπεδο των ανώτατων εντάσεων ενίσχυσης που εφαρμόζονται στον συγκεκριμένο τύπο ενίσχυσης.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο του Βελγίου.
Βρυξέλλες, 16 Σεπτεμβρίου 2013.