NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1316/2013
ze dne 11. prosince 2013,
kterým se vytváří Nástroj pro propojení Evropy, mění zařízení (EU) č. 913/2010 a zrušují nařízení (ES) č. 680/2007 a (ES) č. 67/2010
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 172 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po předložení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Aby bylo možno v souladu s cíli strategie Evropa 2020 dospět k inteligentnímu a udržitelnému růstu podporujícímu začlenění a stimulovat vytváření pracovních míst, potřebuje Unie moderní a vysoce výkonnou infrastrukturu, která přispěje k propojení a integraci Unie a všech jejích regionů v odvětvích dopravy, telekomunikací a energetiky. Toto propojení by mělo pomoci zlepšit volný pohyb osob, zboží, kapitálu a služeb. Transevropské sítě by měly usnadnit přeshraniční propojení, posílit hospodářskou, sociální a územní soudržnost a přispět k dosažení konkurenceschopnějšího sociálně tržního hospodářství a k boji proti změně klimatu.
(2)
Vytvoření Nástroje pro propojení Evropy na základě tohoto nařízení má za cíl urychlit investice v oblasti transevropských sítí a stimulovat financování z veřejného i soukromého sektoru, při současném zvýšení právní jistoty a dodržování zásady technologické neutrality. Nástroj pro propojení Evropy by měl umožnit plné využívání synergie mezi odvětvím dopravy, telekomunikací a energetiky, čímž se zvýší účinnost opatření přijímaných na úrovni Unie a umožní se optimalizace nákladů na provádění.
(3)
Komise odhaduje výši potřebných investic do transevropských sítí v odvětvích dopravy, telekomunikací a energetiky v období do roku 2020 na 970 miliard EUR.
(4)
Toto nařízení stanoví pro provádění Nástroje pro propojení Evropy na období 2014-2020 finanční krytí ve výši 33 242 259 000 EUR v běžných cenách, které má pro Evropský parlament a Radu představovat hlavní referenční částkou při ročním rozpočtovém procesu ve smyslu bodu 17 Interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a o řádném finančním řízení ze dne (4).
(5)
V zájmu optimalizace využívání rozpočtových finančních prostředků vyčleněných na Nástroj pro propojení Evropy by Komise v návaznosti na hodnocení tohoto nástroje v polovině období měla být s to navrhnout přesunutí prostředků mezi odvětvími dopravy, telekomunikací a energetiky. Tento návrh by měl být předmětem ročního rozpočtového procesu.
(6)
Částka 11 305 500 000 EUR v běžných cenách převedená z Fondu soudržnosti, zřízeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1301/2013 (5) by měla být využívána pro vázání rozpočtových zdrojů k finančním nástrojům podle tohoto nařízení až od 1. ledna 2017.
(7)
Vytvoření účinných sítí dopravní a energetické infrastruktury je jedním z dvanácti klíčových opatření, jež Komise uvedla ve sdělení ze 13. dubna 2011 nazvaném „Akt o jednotném trhu - Dvanáct nástrojů k podnícení hospodářského růstu a posílení důvěry - „Společně pro nový růst“.
(8)
Komise se zavázala systematicky zohledňovat ve výdajových programech Unie změnu klimatu a vyčlenit alespoň 20 % unijního rozpočtu na cíle s ní související. Je důležité zajistit, aby se zmírňování změny klimatu, přizpůsobování se této změně, jakož i předcházení rizikům a řízení rizik podpořilo v rámci přípravy, návrhu a realizace projektů společného zájmu. Investice do infrastruktury, na něž se vztahuje toto nařízení, by měly pomoci podpořit přechod k nízkouhlíkovému hospodářství a společnosti, která bude odolná vůči změně klimatu a katastrofám, s přihlédnutím ke specifickým podmínkám přírodně a demograficky znevýhodněných regionů, zejména nejvzdálenějších a ostrovních regionů. Nástroj pro propojení Evropy by měl zejména v odvětvích dopravy a energetiky přispívat k plnění střednědobých a dlouhodobých cílů Unie týkajících se snižování emisí uhlíku.
(9)
Evropský parlament v usnesení ze dne 8. června 2011 s názvem „Investování do budoucnosti: nový víceletý finanční rámec pro konkurenceschopnou, udržitelnou a inkluzivní Evropu“ (6) zdůraznil význam zajištění rychlého provádění Digitální agendy Evropské unie a pokračujícího úsilí o splnění cílů, jimiž je do roku 2020 umožnit přístup k vysokorychlostnímu internetu všem občanům Unie, a to i v méně rozvinutých regionech. Evropský parlament zdůraznil, že investice do efektivní dopravní infrastruktury hrají klíčovou úlohu v tom, aby Evropa mohla obhájit svou konkurenceschopnost a připravit cestu pro dlouhodobý ekonomický růst po krizi, a že transevropská dopravní síť („TEN-T“) je nezbytná pro zajištění řádného fungování vnitřního trhu i poskytování důležité evropské přidané hodnoty. Evropský parlament rovněž uvedl, že se domnívá, že by TEN-T měla být klíčovou prioritou víceletého finančního rámce a že je nezbytné finanční prostředky pro TEN-T ve víceletém finančním rámci zvýšit. Kromě toho Evropský parlament zdůraznil potřebu maximalizovat dopady financování Unií a možnosti, jež při financování klíčových projektů rozvoje vnitrostátní a přeshraniční energetické infrastruktury, které jsou pro Evropu prioritní, nabízejí Fond soudržnosti a evropské strukturální a investiční fondy i finanční nástroje, a dále zdůraznil potřebu přidělit na finanční nástroje v této oblasti významné prostředky z rozpočtu Unie.
(10)
Pro účely financování infrastruktury v přeshraničních regionech v rámci rozvoje sítí jako celku by měla být podporována synergie mezi finančními nástroji Nástroje pro propojení Evropy a jinými finančními prostředky Unie.
(11)
Dne 28. března 2011 přijala Komise bílou knihu nazvanou „Plán jednotného evropského dopravního prostoru - vytvoření konkurenceschopného dopravního systému účinně využívajícího zdroje“ (dále jen „bílá kniha“). Bílá kniha si klade za cíl snížit do roku 2050 emise skleníkových plynů v odvětví dopravy alespoň o 60 % v porovnání s hodnotami z roku 1990. Pokud jde o infrastrukturu, zaměřuje se bílá kniha na vytvoření plně funkční a celounijní multimodální „hlavní sítě“ TEN-T do roku 2030. Interoperabilita by mohla být posílena inovačními řešeními, která zlepší vzájemnou slučitelnost dotčených systémů. Záměrem bílé knihy je také optimalizovat výkonnost multimodálních logistických řetězců, včetně většího využívání energeticky účinnějších druhů dopravy. Proto také pro politiku TEN-T stanoví následující relevantní cíle: 30 % objemu silniční nákladní dopravy na vzdálenosti větší než 300 km by mělo být do roku 2030 převedeno na jiné druhy dopravy, a do roku 2050 by to mělo být více než 50 %; délka stávajících vysokorychlostních železničních sítí by se měla do roku 2030 ztrojnásobit a do roku 2050 by měla většina objemu přepravy cestujících na střední vzdálenost probíhat po železnici; do roku 2050 by měla všechna letiště hlavní sítě být napojena na železniční síť a všechny námořní přístavy na železniční nákladní dopravu a tam, kde je to možné, i na vnitrozemské vodní cesty.
(12)
Evropský parlament v usnesení ze dne 6. července 2010 o udržitelné budoucnosti pro dopravu (7) zdůraznil, že účinná politika v oblasti dopravy vyžaduje vhodný finanční rámec s ohledem na současné výzvy a že je k tomu třeba zvýšit stávající zdroje určené pro dopravní odvětví a mobilitu; dále se domníval, že existuje potřeba vytvořit nástroj na koordinaci a optimalizaci využívání různých zdrojů financování dopravy a veškerých finančních prostředků a mechanismů dostupných na úrovni Unie.
(13)
Rada v závěrech ze dne 11. června 2009 o přezkumu politiky TEN-T potvrdila, že je zapotřebí nadále investovat do dopravní infrastruktury s cílem zajistit odpovídající rozvoj TEN-T pro všechny druhy dopravy, a poskytnout tak základ pro vnitřní trh a konkurenceschopnost, hospodářskou, sociální a územní soudržnost Unie a její propojení se sousedními zeměmi, přičemž je třeba se zaměřit na evropskou přidanou hodnotu, kterou by to přineslo. Rada též zdůraznila, že je nutné, aby Unie dala k dispozici finanční zdroje nezbytné k podpoře investic do projektů TEN-T, a že je zejména nutné vyvážit potřebu vhodné finanční podpory z rozpočtu TEN-T na prioritní projekty, které se týkají příslušných přeshraničních úseků a jejichž realizace by přesáhla rok 2013, s institucionálními omezeními plánování ve víceletém finančním rámci. Podle Rady by měly být přístupy partnerství veřejného a soukromého sektoru v této souvislosti tam, kde je to vhodné, dále rozvíjeny a podporovány.
(14)
Na základě cílů určených bílou knihou vymezují hlavní směry pro síť TEN-T, jak jsou stanoveny nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1315/2013 (8), infrastrukturu sítě TEN-T, upřesňují požadavky, které musí splnit, a stanoví pravidla jejich uplatňování. Tyto hlavní směry zejména předpokládají dokončení hlavní sítě do roku 2030 vytvořením nové infrastruktury, ale i zásadní modernizací a rekonstrukcí infrastruktury stávající.
(15)
Na základě analýzy plánů dopravní infrastruktury členských států Komise odhaduje, že objem investic potřebných v oblasti dopravy na období 2014-2020 činí 500 miliard EUR v celé síti TEN-T, z čehož odhadem 250 miliard EUR bude potřeba investovat do hlavní sítě TEN-T.
(16)
Pokud je to vhodné, měl by být zajištěn soulad mezi zeměpisným vytyčením koridorů pro železniční nákladní dopravu stanovených v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 913/2010 (9) a koridorů hlavní sítě uvedených v části I přílohy I tohoto nařízení, přičemž je třeba zohlednit cíle daných nástrojů, aby se snížila administrativní zátěž a zefektivnil rozvoj a využívání železniční infrastruktury. Koridory pro železniční nákladní dopravu by se měly řídit pouze nařízením (EU) č. 913/2010, a to i pokud jde o změny v jejich vytyčení.
(17)
V rámci přezkumu politiky TEN-T zahájeného v únoru roku 2009 byla zřízena specializovaná odborná skupina, jež měla podpořit Komisi a zaměřit se na otázku strategie a vyhlídek financování TEN-T. Odborná skupina č. 5 čerpala ze zkušeností externích odborníků z různých oblastí: provozovatelů infrastruktur, plánovačů infrastruktur, celostátních, regionálních a místních zástupců, odborníků na životní prostředí, akademiků a zástupců soukromého sektoru. Závěrečná zpráva odborné skupiny č. 5 (10) přijatá v červenci roku 2010 obsahuje 40 doporučení, z nichž některá byla v tomto nařízení zohledněna. V uvedené zprávě se mimo jiné doporučuje, aby Komise poskytla standardní rámec pro kombinování grantů Unie a partnerství veřejného a soukromého sektoru v TEN-T, který by zahrnoval finanční prostředky z politiky soudržnosti i rozpočet na TEN-T.
(18)
Zkušenosti s víceletým finančním rámcem na období 2007-2013 ukazují, že některé členské státy způsobilé čerpat z Fondu soudržnosti čelí významným překážkám, které brání včasné realizaci komplexních projektů přeshraničních dopravních sítí s vysokou evropskou přidanou hodnotou, jakož i účinnému využívání prostředků Unie. Proto pro zlepšení realizace dopravních projektů, zejména projektů přeshraničních, s vysokou evropskou přidanou hodnotou by se měla část prostředků z Fondu soudržnosti 11 305 500 000 EUR) přesunout na financování dopravních projektů v hlavní dopravní síti nebo dopravních projektů souvisejících s horizontálními prioritami členských států způsobilých čerpat z Fondu soudržnosti v rámci Nástroje pro propojení Evropy. Výběr projektů způsobilých pro financování by měl v počáteční fázi respektovat výši prostředků přidělených jednotlivým státům z Fondu soudržnosti. Komise by měla podporovat členské státy způsobilé čerpat z Fondu soudržnosti v jejich úsilí při tvorbě vhodného seznamu projektů, a to zejména posílením institucionální kapacity dotčených orgánů veřejné správy a organizováním dalších výzev k předkládání návrhů při současném zajištění transparentního procesu výběru projektů.
(19)
Částka 11 305 500 000 EUR převedená z Fondu soudržnosti, která má být vynaložena výhradně v členských státech způsobilých čerpat finanční prostředky z Fondu soudržnosti, by neměla být využívána na financování opatření se synergií mezi odvětvími dopravy, telekomunikací a energetiky přispívajícími k projektům společného zájmu na základě víceodvětvové výzvy k předkládání návrhů.
(20)
Institucionální a správní kapacita je zásadním předpokladem účinného dosahování cílů Nástroje pro propojení Evropy. Komise by měla pokud možno nabízet vhodné prostředky podpory, aby bylo možné v dotčených členských státech navrhovat a realizovat projekty.
(21)
Komise ve sdělení ze dne 17. listopadu 2010 nazvaném „Priority energetických infrastruktur do roku 2020 a na další období - návrh na integrovanou evropskou energetickou síť“ vymezila prioritní koridory, jež jsou nezbytné pro to, aby Unie mohla splnit své náročné cíle v oblasti energetiky a klimatu do roku 2020 pro účely dokončení vnitřního trhu s energií, zajištění bezpečnosti dodávek, umožnění zapojení obnovitelných zdrojů energie a přípravy sítí na další snížení emisí uhlíku v energetickém systému po roce 2020.
(22)
K modernizaci a rozšiřování evropské energetické infrastruktury, přeshraničního propojení a odstraňování energetické izolace členských států tak, aby byly nákladově efektivním způsobem splněny cíle politiky Unie v oblasti energetiky a klimatu z hlediska konkurenceschopnosti, udržitelnosti a bezpečnosti dodávek, je zapotřebí velkých investic. Komise odhaduje objem investic potřebných v oblasti energetické infrastruktury do roku 2020 na 1 bilion EUR, včetně investic ve výši přibližně 200 miliard EUR na infrastrukturu pro přenos a skladování elektřiny a zemního plynu, která má evropský význam. Jak je uvedeno v pracovním dokumentu útvarů Komise nazvaném „Investiční potřeby a požadavky na financování energetické infrastruktury“, předloženém Radě, u projektů evropského významu hrozí, že investice ve výši přibližně 100 miliard EUR nebudou uskutečněny z důvodů překážek spojených s udílením povolení, regulací a financováním.
(23)
Naléhavá potřeba vybudovat energetickou infrastrukturu budoucnosti a významně zvýšit objem investic oproti minulým trendům vyžaduje zásadní změnu přístupu k podporování energetické infrastruktury na úrovni Unie. Rada v závěrech ze dne 28. února 2011 potvrdila, že energetické koridory jsou pro Evropu prioritou.
(24)
Pokud jde o odvětví energetiky, Evropská rada dne 4. února 2011 vyzvala Komisi, aby zjednodušila a zlepšila schvalovací postupy a prosadila regulační rámec, který přiláká investice. Zdůraznila, že většinu nákladů na investice v oblasti infrastruktury bude muset financovat trh, přičemž návratnost nákladů bude zajištěna prostřednictvím tarifů. Evropská rada uznala, že pro projekty nezbytné z hlediska bezpečnosti dodávek či solidarity, jež nejsou schopny přilákat tržní financování, je zapotřebí veřejných financí. Dále zdůraznila potřebu modernizace a rozšiřování evropské energetické infrastruktury a přeshraničního propojení sítí s cílem zajistit funkční solidaritu mezi členskými státy, alternativní trasy pro dodávky nebo tranzit a alternativní zdroje energie a potřebu rozvíjet obnovitelné zdroje energie v soutěži s tradičními zdroji. Trvala na tom, že by vnitřní trh s energií měl být dokončen do roku 2014, aby byl umožněn volný tok plynu a elektrické energie, a že po roce 2015 by žádný členský stát neměl být izolován od evropských plynárenských a elektroenergetických sítí ani by energetická bezpečnost žádného členského státu neměla být ohrožena nedostatkem vhodného propojení. První dva roční pracovní programy přijaté podle tohoto nařízení by měly věnovat pozornost především projektům společného zájmu a souvisejícím opatřením, jejichž cílem je odstranit energetickou izolaci a úzká místa v oblasti energetiky, a tím se přiblížit dotvoření vnitřního trhu s energií.
(25)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 347/2013 (11) určuje priority transevropské energetické infrastruktury, jež je nezbytné provést do roku 2020 tak, aby Unie dosáhla svých cílů politiky v oblasti energetiky a klimatu, stanoví pravidla pro vymezení projektů společného zájmu, jež jsou k provádění těchto priorit nezbytné, a stanoví opatření v oblasti udělování povolení, účasti veřejnosti a regulace, jež mají urychlit či usnadnit realizaci uvedených projektů, včetně kritérií způsobilosti těchto projektů čerpat finanční pomoc Unie.
(26)
Telekomunikace se stále více mění v internetové infrastruktury, přičemž infrastruktura širokopásmových sítí podporuje používání digitálních služeb u širokého spektra činností ve společnosti. Internet se stává dominantní platformou pro komunikaci, podnikání, poskytování veřejných i soukromých služeb i pro sociální a kulturní soudržnost. Navíc se objevují nová paradigmata v oblasti počítačových technologií, jako jsou cloud computing a software jako služba. Pro hospodářský růst i jednotný trh je tedy zásadní, aby rychlé připojení k internetu a inovativní digitální služby byly dostupné všude po celé Unii.
(27)
Moderní rychlé internetové sítě jsou infrastrukturou s klíčovým významem pro budoucnost, pokud jde o konektivitu evropských společností, zejména malých a středních podniků, které si přejí využívat cloud computing s cílem zlepšit efektivitu nákladů. S cílem zabránit zdvojení infrastruktury a odlivu soukromých investic a posílit budování kapacit za účelem vytvoření nových investičních příležitostí a podpory provádění opatření na snížení nákladů je třeba přijmout opatření ke zlepšení koordinace podpory Unie pro širokopásmové připojení z Nástroje pro propojení Evropy a podpory širokopásmového připojení ze všech dalších dostupných zdrojů, a to i prostřednictvím vnitrostátních plánů pro širokopásmové připojení.
(28)
Strategie Evropa 2020 vyzývá k provádění Digitální agendy pro Evropu, jíž se zavádí stabilní právní rámec, který má stimulovat investice do otevřené a konkurenceschopné infrastruktury pro vysokorychlostní internet a do souvisejících služeb. Mělo by se docílit toho, aby Evropa měla do roku 2020 nejrychlejší širokopásmové připojení na světě využívající nejmodernějších technologií.
(29)
Dne 31. května 2010 Rada dospěla k závěru, že by Unie měla vynaložit potřebné zdroje na vytvoření jednotného digitálního trhu, který bude založen na rychlém a ultrarychlém internetu a interoperabilních aplikacích, a uznala, že efektivní a konkurenceschopné investice do širokopásmových sítí nové generace budou nezbytné pro inovace, nabídku pro spotřebitele i pro konkurenceschopnost Unie a že mohou zajistit lepší kvalitu života díky lepší zdravotní péči, bezpečnější dopravě, novým příležitostem v oblasti médií a snadnějšímu přístupu ke zboží, službám a znalostem, zejména přes hranice.
(30)
Vedoucí úlohu při zavádění a modernizaci širokopásmových sítí by měl hrát soukromý sektor, přičemž podporou by mu měl být regulační rámec podporující hospodářskou soutěž a investice. V případě, kdy objem soukromých investic není dostatečný, by měly členské státy podniknout nezbytné kroky k dosažení cílů Digitální agendy. Veřejná finanční podpora pro širokopásmové sítě by měla být omezena na finanční nástroje pro programy nebo iniciativy zaměřené na projekty, které nemohou být financovány pouze soukromým sektorem, což musí být doloženo hodnocením ex ante, kterým se zjistí nedostatky trhu či suboptimální investiční situace.
(31)
Z tohoto důvodu je zásadní stimulovat instalaci rychlých a ultrarychlých širokopásmových sítí v celé Unii - při zachování zásady technologické neutrality - a usnadňovat zřizování a využívání transevropských digitálních služeb. Veřejné investice do rychlých a ultrarychlých širokopásmových sítí prostřednictvím finančních nástrojů nesmějí vést k narušení trhu ani odrazovat od investic. Měly by být používány k povzbuzení soukromých investic a pouze v případech, kdy o investice není dostatečný komerční zájem.
(32)
K podnícení soukromých investic a k reakci na zvláštní potřeby jednotlivých projektů je zapotřebí několika metod realizace, které ke zvýšení účinnosti a dopadu finanční pomoci Unie vyžadují různou míru financování a různé finanční nástroje.
(33)
V nařízení o hlavních směrech transevropských sítí v oblasti telekomunikační infrastruktury budou určena kritéria, podle kterých mohou být finančně podporovány projekty společného zájmu na základě tohoto nařízení.
(34)
Horizont 2020 - rámcový program pro výzkum a inovace (12) se bude zaměřovat kromě jiného na řešení společenských problémů (například prostřednictvím inteligentní, zelené, dostupné a integrované dopravy, bezpečné, čisté a účinné energie a zdraví, správy a udržitelného rozvoje prostřednictvím informačních a komunikačních technologií), aby tak bylo možné přímo reagovat na problémy zjištěné ve strategii Evropa 2020 tím, že se podpoří činnosti pokrývající celé spektrum od výzkumu až po trh. Horizont 2020 bude podporovat všechny fáze inovačního řetězce, zejména činnosti blíže k trhu, včetně inovativních finančních nástrojů. S cílem zajistit větší dopad financování Unie a s cílem zajistit soudržnost vytvoří Nástroj pro propojení Evropy úzkou synergii s Horizontem 2020.
(35)
Komise ve sdělení ze dne 20. července 2010 nazvaném „Směrem k evropskému prostoru bezpečnosti silničního provozu: směry politiky v oblasti bezpečnosti silničního provozu v letech 2011-2020“ vytvořila rámec pro politická opatření zaměřená na bezpečnou infrastrukturu jako klíčový prvek snah o snížení počtu obětí silničních nehod do roku 2020 o 50 %. Nástroj pro propojení Evropy by proto měl zajistit, aby žádosti o financování ze zdrojů Unie byly v souladu s požadavky, doporučeními a cíli v oblasti bezpečnosti stanovenými ve všech příslušných právních předpisech Unie týkajících se bezpečnosti silničního provozu. Při hodnocení výsledků Nástroje pro propojení Evropy by mělo být přihlíženo k tomu, do jaké míry se podařilo snížit počet obětí silničních nehod v rámci Unie.
(36)
Unie a většina členských států jsou smluvními stranami Úmluvy OSN o právech osob se zdravotním postižením, zatímco ve zbývajících členských státech probíhá proces ratifikace této úmluvy. Je důležité, aby při realizaci příslušných projektů byla v projektových specifikacích zohledněna přístupnost pro osoby se zdravotním postižením, jak je uvedeno v této úmluvě.
(37)
Přestože významnou část objemu investic v rámci strategie Evropa 2020 lze získat na trhu a prostřednictvím regulačních opatření, výzvy v oblasti financování mohou vyžadovat veřejné zásahy a podporu Unie formou grantů a inovativních finančních nástrojů.
(38)
V zájmu optimalizace využívání rozpočtu Unie by měly být granty zaměřeny na ty projekty, které nejsou dostatečně financovány ze soukromého sektoru.
(39)
Železniční projekty by ze získávání grantů podle tohoto nařízení neměly být vyloučeny pouze z toho důvodu, že na základě směrnice Evropského parlamentu a Rady 2012/34/EU (13) vytvářejí příjem z povinných poplatků.
(40)
Fiskální opatření v mnoha členských státech přimějí nebo už přiměla veřejné orgány k tomu, aby přehodnotily své programy investic do infrastruktur. V této souvislosti byla partnerství veřejného a soukromého sektoru pokládána za účinný způsob, jak uskutečnit projekty infrastruktury, které zajistí dosažení takových cílů politiky, jako jsou boj proti změně klimatu, podpora alternativních zdrojů energie, jakož i účinné využívání energie a zdrojů, podpora udržitelné dopravy a zavádění širokopásmových sítí. Komise se ve sdělení ze dne 19. listopadu 2009 nazvaném „Mobilizace soukromých a veřejných investic pro obnovu a dlouhodobou strukturální změnu: rozvoj partnerství veřejného a soukromého sektoru“ zavázala, že zlepší přístup partnerství veřejného a soukromého sektoru k finančním prostředkům rozšířením oblasti působnosti stávajících finančních nástrojů.
(41)
Komise ve sdělení ze dne 19. října 2010 nazvaném „Přezkum rozpočtu EU“ zdůraznila, že pravidlem pro projekty s dlouhodobým komerčním potenciálem by mělo využívání finančních prostředků Unie v partnerství s finančním a bankovním sektorem, zejména Evropskou investiční bankou a veřejnými finančními institucemi členských států, ale také ve spolupráci s jinými mezinárodními finančními institucemi a soukromým finančním sektorem, a to i na celostátní a regionální úrovni.
(42)
Finanční nástroje by měly být používány k řešení konkrétních potřeb trhu a na opatření s jasnou evropskou přidanou hodnotou, která jsou v souladu s cíli Nástroje pro propojení Evropy, a neměly by vytlačovat financování ze soukromých zdrojů. Měly by zlepšovat pákový účinek čerpání rozpočtu Unie a posílit multiplikační účinek, pokud jde o získání úvěru ze soukromých zdrojů. To je důležité zejména v souvislosti s obtížným přístupem k úvěrům, současnou napjatou situací v oblasti veřejných financí a s ohledem na potřebu podpořit oživení evropského hospodářství. Před rozhodnutím o použití finančních nástrojů by měla Komise provést hodnocení ex ante příslušného nástroje, jak vyžaduje nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (14).
(43)
Ve strategii Evropa 2020 se Komise zavázala mobilizovat finanční nástroje Unie jako součást jednotné strategie financování, jež pro účely infrastruktur spojí finanční prostředky Unie a veřejné i soukromé finanční prostředky členských států. Vychází se z toho, že v mnoha případech lze neoptimální investiční situace a nedokonalosti trhu řešit účinněji finančními nástroji než granty.
(44)
Nástroj pro propojení Evropy by měl stanovit finanční nástroje, které v oblasti investování do infrastruktury podpoří významnou účast investorů ze soukromého sektoru a finančních institucí. Aby byly finanční nástroje pro soukromý sektor dostatečně lákavé, měly by být navrženy a prováděny s patřičným ohledem na zjednodušení a snížení administrativní zátěže, ale měly by být zároveň schopné pružně reagovat na zjištěné potřeby financování. Podoba uvedených nástrojů by měla vycházet ze zkušeností získaných při provádění finančních nástrojů během víceletého finančního rámce na období 2007-2013, jako jsou nástroj pro úvěrové záruky pro projekty TEN-T (LGTT), finanční nástroj pro sdílení rizik (RSFF), Evropský fond 2020 pro energii, změnu klimatu a infrastrukturu („fond Marguerite“) a iniciativa projektových dluhopisů v rámci strategie Evropa 2020.
(45)
Měl by být prozkoumán potenciál inovativních finančních nástrojů, jako jsou projektové dluhopisy, podpořit financování dopravní infrastruktury s evropskou přidanou hodnotou v souladu s výsledky hodnocení ex ante a dalších souvisejících hodnocení, zejména nezávislého hodnocení iniciativy projektových dluhopisů Evropa 2020 v roce 2015.
(46)
V zájmu optimalizace využívání rozpočtových finančních prostředků vyčleněných na Nástroj pro propojení Evropy by Komise měla zajistit kontinuitu všech finančních nástrojů vytvořených na základě nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 680/2007 (15) a nástroje pro sdílení rizika pro projektové dluhopisy podle rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 1639/2006/ES (16) v rámci jejich návazných dluhových a kapitálových finančních nástrojů podle tohoto nařízení, a to na základě hodnocení ex ante stanoveného v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
(47)
Při výběru nejúčelnější formy finanční pomoci by měly být náležitě zváženy vlastnosti způsobilých projektů specifické pro jednotlivá odvětví a projekty. V zájmu co nejúčinnějšího využívání rozpočtu Unie a v zájmu posílení multiplikačního účinku finanční pomoci Unie v odvětví energetiky by Komise v co nejvyšší možné míře a s ohledem na tržní využití měla ve vhodných případech usilovat o upřednostnění využívání finančních nástrojů a přitom dodržovat stropy pro využívání finančních nástrojů v souladu s tímto nařízením. Předkladatelé projektů v oblasti energetiky by měli být vybízeni, aby prozkoumali možnost využití finančních nástrojů, než na práce požádají o granty. V tomto ohledu by Komise měla poskytnout přiměřenou podporu za účelem maximalizace využívání finančních nástrojů.
(48)
Projekty společného zájmu v oblasti elektřiny, zemního plynu a oxidu uhličitého by měly být způsobilé pro finanční pomoc Unie na studie a za určitých podmínek i na práce ve formě grantů nebo inovativních finančních nástrojů. To zajistí cílenou podporu těch projektů společného zájmu, které nejsou životaschopné za stávajícího regulačního rámce a tržních podmínek. V oblasti energetiky je důležité předejít tomu, aby zejména mezi projekty, které přispívají k realizaci téhož prioritního koridoru Unie, docházelo k narušování podmínek hospodářské soutěže. Tato finanční pomoc by měla zajistit potřebnou součinnost s evropskými strukturálními a investičními fondy, které budou financovat inteligentní energetické rozvodné sítě místního nebo regionálního významu. Na investice do projektů společného zájmu se uplatňuje logická rovnice o třech stupních. Zaprvé, trh by měl mít při investování přednost. Zadruhé, nevyvolá-li příslušné investice trh, je třeba přezkoumat regulační řešení, a je-li to nezbytné, příslušný regulační rámec by měl být přizpůsoben a mělo by být zajištěno řádné uplatňování příslušného regulačního rámce. Zatřetí, nejsou-li první dva kroky dostatečné pro přilákání nezbytných investic do projektů společného zájmu, mohla by být poskytnuta finanční pomoc Unie, pokud daný projekt společného zájmu splňuje platná kritéria způsobilosti.
(49)
Podle článku 14 nařízení (EU) č. 347/2013 jsou všechny projekty společného zájmu spadající do kategorií stanovených v bodech 1, 2 a 4 přílohy II uvedeného nařízení způsobilé pro finanční pomoc Unie ve formě grantů na studie a finančních nástrojů. Granty na práce je možné využít v případě opatření přispívajících k těmto projektům společného zájmu, které v souladu s článkem 14 nařízení (EU) č. 347/2013 vykazují zejména významné pozitivní externality a které nejsou obchodně životaschopné podle obchodního plánu a dalších provedených hodnocení, zejména těch, která provedli potenciální investoři, věřitelé nebo vnitrostátní regulační orgány.
(50)
Pro zajištění odvětvové diverzifikace příjemců finančních nástrojů i pro povzbuzení postupné zeměpisné diverzifikace mezi členskými státy a se zvláštním zaměřením na členské státy způsobilé k čerpání z Fondu soudržnosti by měla Komise v partnerství s Evropskou investiční bankou prostřednictvím společných iniciativ, například Evropského odborného centra pro partnerství veřejného a soukromého sektoru (EPEC) a Společné pomoci na podporu projektů v evropských regionech (Jaspers), poskytovat členským státům podporu při rozvoji odpovídajícího seznamu projektů, u kterých by financování přicházelo v úvahu.
(51)
Finanční nástroje podle tohoto nařízení by se měly řídit pravidly stanovenými v hlavě VIII nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 a v nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (17) a měly by být v souladu s osvědčenými postupy, které lze uplatnit na finanční nástroje.
(52)
Vzhledem k podmínkám pro finanční nástroje by mohla vyvstat nutnost zařadit do pracovních programů další požadavky, například za účelem zajištění hospodářské soutěže na trzích s ohledem na vývoj politik Unie, technický rozvoj a jiné faktory, jež se mohou ukázat jako relevantní.
(53)
Víceleté plánování podpory z Nástroje pro propojení Evropy by se mělo zaměřit na podporu priorit Unie tím, že zajistí dostupnost nezbytných finančních zdrojů a soudržnost, transparentnost a kontinuitu společného postupu Unie a členských států. U návrhů podaných po provedení prvního víceletého pracovního programu v odvětví dopravy by měly být způsobilými náklady vzniklé počínaje 1. lednem 2014 tak, aby byla zajištěna kontinuita projektů, na které se již uplatňuje nařízení (ES) č. 680/2007.
(54)
Vzhledem ke značné výši rozpočtu, jehož je k realizaci některých projektů infrastruktury zapotřebí, by měla být stanovena možnost rozdělit rozpočtové závazky týkající se finanční pomoci na některá opatření do ročních splátek.
(55)
Vzhledem ke zdrojům dostupným na úrovni Unie je pro dosažení požadovaného výsledku nezbytné soustředit se na projekty s nejvyšší evropskou přidanou hodnotou. Podpora by se tudíž měla zaměřit na hlavní síť a na projekty společného zájmu v oblasti systémů řízení dopravy, zejména na systémy uspořádání letového provozu vyplývající z evropského systému nové generace pro uspořádání letového provozu (SESAR), které vyžadují zdroje z rozpočtu Unie v hodnotě přibližně 3 miliard EUR, jakož i na inteligentní dopravní systémy (ITS), kontrolní a informační systémy pro provoz plavidel (VTMIS), říční informační služby (RIS) a evropský systém řízení železničního provozu (ERTMS). V odvětví energetiky by se finanční pomoc měla zaměřit na dokončení vnitřního trhu s energií, zajištění bezpečnosti dodávek, prosazování udržitelnosti, mimo jiné zajištěním přenosu elektřiny z obnovitelných zdrojů z místa výroby do míst koncentrace poptávky a skladování, a na přilákání veřejných a soukromých investic. V odvětví telekomunikací by finanční pomoc měla být zacílena především na projekty, které vytvoří poptávku po širokopásmovém připojení, včetně vybudování evropské infrastruktury pro digitální služby, což by mělo následně stimulovat investice do zavádění širokopásmových sítí.
(56)
V odvětví energetiky by měl být předpokládaný rozpočet v prvé řadě přidělen ve formě finančních nástrojů, za předpokladu využití na trhu. Projekty společného zájmu v odvětví telekomunikací by měly být způsobilé pro finanční pomoc Unie ve formě grantů a zadávání veřejných zakázek na platformy hlavních služeb, obecné služby a horizontální opatření. Opatření v oblasti zavádění širokopásmových sítí včetně opatření ke zvýšení poptávky po širokopásmovém připojení by měla být způsobilá pro finanční pomoc Unie ve formě finančních nástrojů.
(57)
Podle analýzy provedené v posouzení dopadu v souvislosti s nařízením (EU) č. 347/2013 se počet projektů společného zájmu přispívajících nejvíce k zavádění strategických prioritních koridorů a oblastí energetické infrastruktury odhaduje na přibližně 100 v oblasti elektřiny a 50 v oblasti zemního plynu. Na základě očekávané převahy elektřiny v evropském energetickém systému v průběhu následujících dvou desetiletí se dále odhaduje, že pomoc pro projekty společného zájmu v oblasti elektřiny bude představovat podstatnou část finančního krytí určeného na energetiku v rámci Nástroje pro propojení Evropy. Komise by měla vzít na vědomí, že se tento odhad změní, až bude k dispozici více informací, měla by myslet na to, že je nutné zajistit soulad s nařízením (EU) č. 347/2013, a měla by věnovat náležitou pozornost projektům v oblasti elektřiny, aby byla v letech 2014 až 2020 pro tyto projekty dostupná podstatná část finanční pomoci, za předpokladu využití na trhu, dále kvalitě a připravenosti navrhovaných opatření a jejich požadavkům na financování. Tímto cílem není dotčeno jakékoli možné přerozdělení dostupných finančních prostředků na projekty v oblasti energetiky.
(58)
Komise by měla k posouzení účelnosti a účinnosti financování a jeho vlivu na celkové cíle Nástroje pro propojení Evropy a priority strategie Evropa 2020 provést hodnocení v polovině období a hodnocení následné a o výsledcích těchto hodnocení by měla informovat Evropský parlament, Radu, Evropský hospodářský a sociální výbor a Výbor regionů. Komise by měla zveřejnit informace o konkrétních projektech v rámci Nástroje pro propojení Evropy. Tyto informace by měly být každoročně aktualizovány.
(59)
Pokud jde o dopravu a energetiku, na základě hlavních směrů pro konkrétní odvětví stanovených v nařízeních (EU) č. 1315/2013 a (EU) č. 347/2013 byly vypracovány seznamy projektů, prioritních koridorů a oblastí, na něž by se toto nařízení mělo vztahovat, které by měly být zahrnuty do přílohy tohoto nařízení. Pokud jde o dopravu, měla by být za účelem zohlednění možných změn v politických prioritách a technologických možnostech i dopravních tocích na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“), pokud jde o přijímání změn části I přílohy I a podrobné uvádění priorit financování způsobilých opatření podle čl. 7 odst. 2, které se mají zohlednit v pracovních programech.
(60)
Za účelem zohlednění skutečné úrovně poptávky po financování v rámci konkrétních cílů v oblasti dopravy a faktického zohlednění výsledků hodnocení v polovině období by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o změnu orientačních procentních podílů u jednotlivých konkrétních cílů v oblasti dopravy v případě, že se jeví jako nutné odchýlit se od částky přidělené na konkrétní cíl v oblasti dopravy podle části IV přílohy I tohoto nařízení o více než 5 procentních bodů. Orientační příděly finančních prostředků na konkrétní cíle v oblasti dopravy nebrání tomu, aby byla částka 11 305 500 000 EUR převedená z Fondu soudržnosti vynaložena výhradně na projekty, které směřují k realizaci hlavní sítě, nebo na projekty a horizontální priority uvedené v části I přílohy I tohoto nařízení.
(61)
Za účelem zohlednění závěrů vyvozených z provádění Nástroje pro propojení Evropy, včetně závěrů obsažených v hodnocení v polovině období, by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o změnu seznamu obecných směrů, které je třeba zohlednit při stanovování kritérií pro udělení pomoci.
(62)
Při přijímání aktů v přenesené pravomoci podle tohoto nařízení je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracování aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(63)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o víceleté a roční pracovní programy. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (18).
(64)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny přiměřenými opatřeními v celém výdajovém cyklu, včetně prevence, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případného uložení sankcí v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012. Evropský parlament by měl být o takovýchto opatřeních informován.
(65)
V zájmu zajištění široké a spravedlivé hospodářské soutěže u projektů financovaných z prostředků v rámci Nástroje pro propojení Evropy by forma smlouvy měla odpovídat cílům a okolnostem projektu. Měly by být vypracovány takové smluvní podmínky, aby byla rizika spojená se smlouvou spravedlivě rozdělena, s cílem maximalizovat nákladovou účinnost a umožnit, aby smlouva byla plněna co nejúčinněji. Tato zásada by měla platit bez ohledu na to, zda je použit vnitrostátní, nebo mezinárodní vzor smlouvy.
(66)
Některé projekty společného zájmu v oblasti infrastruktury se možná budou muset napojit na sousední, předvstupní a jiné třetí země a procházet jimi. Nástroj pro propojení Evropy by měl nabídnout zjednodušený způsob, jak tyto infrastruktury propojit a financovat tak, aby se zajistila soudržnost mezi vnitřními a vnějšími nástroji rozpočtu Unie.
(67)
Pokud se na opatřeních přispívajících k projektům společného zájmu podílejí třetí země a subjekty usazené ve třetích zemích, mělo by být možné granty udělit, pouze pokud je nepravděpodobné, že tato opatření získají odpovídající podporu prostřednictvím jiných forem finanční pomoci v rámci Nástroje pro propojení Evropy nebo jiných programů Unie.
(68)
Obecný směr, na jehož základě má Komise zohlednit sociální dopad a dopad z hlediska klimatu a životního prostředí, jak je podrobně uvedeno v části V přílohy I tohoto nařízení, by se neměl uplatňovat v oblasti energetiky, a to v souladu s přístupem přijatým v čl. 4 odst. 4 nařízení (EU) č. 347/2013.
(69)
V odvětví telekomunikací by se měl obecný směr, na jehož základě má být zohledněn stimulační účinek podpory Unie na veřejné a soukromé investice, uplatňovat pouze u těch infrastruktur pro digitální služby, jejichž cílem je aktivovat další investice.
(70)
Obecný směr, na jehož základě má být zohledněn přeshraniční rozměr, by se neměl uplatňovat ve vztahu k širokopásmovým sítím, protože veškeré investice do širokopásmových sítí, včetně těch, které se uskuteční uvnitř jednotlivých členských států, zlepší propojení transevropských telekomunikačních sítí.
(71)
Účast států Evropského sdružení volného obchodu (ESVO), které jsou stranami Dohody o Evropském hospodářském prostoru (dále jen „Dohoda o EHP“), na Nástroji pro propojení Evropy by měla být v souladu s podmínkami stanovenými v Dohodě o EHP. Pro tento účel by se mělo každé odvětví, na něž se vztahuje toto nařízení, považovat za samostatný program. Účast států ESVO na Nástroji pro propojení Evropy by měla být stanovena zejména v oblasti telekomunikací.
(72)
Pokud jde o dopravu, pro účely způsobilosti projektu společného zájmu ve třetích zemích podle tohoto nařízení by měly platit orientační mapy obsažené v příloze III nařízení (EU) č. 1315/2013 Ve třetích zemích, pro něž uvedené nařízení orientační mapy neobsahuje, by měly být projekty společného zájmu způsobilé, pokud existuje vzájemná spolupráce, jejímž cílem je se na těchto orientačních mapách dohodnout.
(73)
Jelikož cílů tohoto nařízení, totiž koordinovaného rozvoje a financování transevropských sítí, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich z důvodu potřeby koordinování může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů.
(74)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 680/2007 a (ES) č. 67/2010 (19) by měla být z důvodu přehlednosti zrušena.
(75)
Toto nařízení by mělo vstoupit v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie, aby bylo možné včas přijmout akty v přenesené pravomoci a prováděcí akty stanovené v tomto nařízení,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
HLAVA I
SPOLEČNÁ USTANOVENÍ
KAPITOLA I
Nástroj pro propojení evropy
Článek 1
Předmět
Tímto nařízením se vytváří Nástroj pro propojení Evropy, který vymezuje podmínky, metody a postupy poskytování finanční pomoci Unie na transevropské sítě k podpoře projektů společného zájmu v odvětvích dopravních, telekomunikačních a energetických infrastruktur a k využívání potenciální synergie mezi těmito odvětvími. Rovněž se v něm stanoví rozčlenění zdrojů, které mají být dány k dispozici podle víceletého finančního rámce na období 2014-2020.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
1)
„projektem společného zájmu“ projekt vymezený v nařízení (EU) č. 1315/2013, nařízení (EU) č. 347/2013 nebo v nařízení o hlavních směrech pro transevropské sítě v oblasti telekomunikační infrastruktury;
2)
„přeshraničním úsekem“ v odvětví dopravy úsek zajišťující kontinuitu projektu společného zájmu mezi nejbližšími městskými uzly na obou stranách hranice dvou členských států nebo mezi členským státem a sousední zemí;
3)
„sousední zemí“ země, na niž se vztahuje evropská politika sousedství, včetně strategického partnerství, či politika rozšíření, nebo která patří do Evropského hospodářského prostoru nebo Evropského sdružení volného obchodu;
4)
„třetí zemí“ každá sousední země a každá další země, se kterou Unie popřípadě spolupracuje za účelem dosažení cílů tohoto nařízení;
5)
„pracemi“ nákup, dodávka a zavedení součástí, systémů a služeb včetně softwaru, provádění rozvojových, stavebních a instalačních činností v souvislosti s projektem, přejímka zařízení a zahájení projektu;
6)
„studiemi“ činnosti potřebné pro přípravu realizace projektu, například přípravné studie, mapování, studie proveditelnosti, hodnotící, ověřovací a validační studie, a to i ve formě softwaru, a jakákoli jiná technická podpůrná opatření, včetně opatření předcházejících úplnému definování a vypracování projektu a rozhodnutí o jeho financování, jako jsou obhlídky příslušných areálů a příprava finančního balíčku;
7)
„podpůrnými opatřeními programu“ na úrovni Nástroje pro propojení Evropy veškerá doprovodná opatření, která jsou nezbytná pro jeho provádění a pro provádění jednotlivých hlavních směrů pro konkrétní odvětví, například služby, zvláště poskytování technické pomoci včetně pro využívání finančních nástrojů, jakož i přípravné činnosti, činnosti ke zjištění proveditelnosti, ke konzultaci zúčastněných stran a koordinační, monitorovací, kontrolní, auditní a hodnotící činnosti, jichž je bezprostředně třeba k řízení tohoto nástroje a k dosažení jeho cílů. Podpůrná opatření programu zahrnují zejména studie, zasedání, mapování infrastruktury, informování, opatření v oblasti šíření, komunikace a zvyšování povědomí, výdaje související s nástroji a sítěmi IT, jež se soustředí na výměnu informací o Nástroji pro propojení Evropy, spolu se všemi dalšími výdaji souvisejícími s technickou a administrativní pomocí, které vzniknou Komisi a jež si řízení tohoto nástroje nebo provádění jednotlivých hlavních směrů pro konkrétní odvětví může vyžádat. Podpůrná opatření programu zahrnují rovněž činnosti nutné k usnadnění přípravy projektů společného zájmu, zejména v členských státech způsobilých čerpat prostředky z Fondu soudržnosti, s cílem získat finanční prostředky na základě tohoto nařízení nebo na finančním trhu. Podpůrná opatření programu ve vhodných případech zahrnují rovněž úhradu nákladů na výkonnou agenturu, již Komise pověřila prováděním konkrétních částí Nástroje pro propojení Evropy (dále jen „výkonná agentura“);
8)
„opatřením“ jakákoli činnost, která byla uznána za finančně a technicky nezávislou, má stanovený časový rámec a je nezbytná pro realizaci projektu společného zájmu;
9)
„způsobilými náklady“ způsobilé náklady ve smyslu nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012;
10)
„příjemcem“ členský stát, mezinárodní organizace anebo veřejný nebo soukromý podnik či orgán, jenž byl vybrán pro příjem finanční pomoci Unie podle tohoto nařízení a v souladu s pravidly stanovenými v příslušném pracovním programu uvedeném v článku 17;
11)
„prováděcím orgánem“ veřejný nebo soukromý podnik nebo orgán označený příjemcem pro účely provedení daného opatření, přičemž příjemcem je členský stát nebo mezinárodní organizace. O tomto označení rozhodne příjemce na vlastní odpovědnost, a pokud vyžaduje zadání veřejné zakázky, učiní tak v souladu s příslušnými pravidly Unie a vnitrostátními pravidly pro zadávání veřejných zakázek;
12)
„globální sítí“ dopravní infrastruktura vymezená podle kapitoly II nařízení (EU) č. 1315/2013
13)
„hlavní sítí“ dopravní infrastruktura vymezená podle kapitoly III nařízení (EU) č. 1315/2013;
14)
„koridory hlavní sítě“ nástroj usnadňující koordinovanou realizaci hlavní sítě uvedenou v kapitole IV nařízení (EU) č. 1315/2013; seznam těchto koridorů je obsažen v části I přílohy I tohoto nařízení;
15)
„úzkým místem“ v odvětví dopravy fyzická, technická nebo funkční překážka, jejímž důsledkem je narušení systému, které nepříznivě ovlivňuje kontinuitu dálkových nebo přeshraničních toků, a již lze překonat vytvořením nové infrastruktury nebo podstatnou modernizací infrastruktury stávající, což by mohlo vést ke značným zlepšením, která vyřeší omezení související s úzkým místem;
16)
„prioritou“ kterýkoliv z prioritních koridorů pro přenos elektřiny, prioritních koridorů pro přepravu zemního plynu a prioritních tematických oblastí vymezených v nařízení (EU) č. 347/2013;
17)
„telematickými aplikacemi“ aplikace definované v nařízení (EU) č. 1315/2013;
18)
„energetickou infrastrukturou“ infrastruktura definovaná v nařízení (EU) č. 347/2013;
19)
„meziodvětvovou synergií“ stav, kdy v alespoň dvou z odvětví dopravy, telekomunikací a energetiky existují podobná či vzájemně se doplňující opatření, což může díky sdružení finančních, technických nebo lidských zdrojů umožnit optimalizaci nákladů nebo výsledků;
20)
„izolovanou sítí“ železniční síť některého z členských států nebo její část, jak je definována v nařízení (EU) č. 1315/2013.
Článek 3
Obecné cíle
Nástroj pro propojení Evropy umožní přípravu a realizaci projektů společného zájmu v rámci politiky transevropských sítí v odvětvích dopravy, telekomunikací a energetiky. Nástroj pro propojení Evropy podporuje zejména realizaci těch projektů společného zájmu, které se zaměřují na rozvoj a výstavbu nových infrastruktur a služeb nebo na modernizaci stávajících infrastruktur a služeb v odvětvích dopravy, telekomunikací a energetiky. Zaměřuje se přednostně na chybějící spojení v odvětví dopravy. Nástroj pro propojení Evropy rovněž přispívá k podpoře projektů s evropskou přidanou hodnotou a značným přínosem pro společnost, na něž se nedaří získat dostatečné finanční prostředky na trhu. Pro odvětví dopravy, telekomunikací a energetiky platí tyto obecné cíle:
a)
přispívat v souladu se strategií Evropa 2020 k inteligentnímu, udržitelnému růstu podporujícímu začlenění budováním moderních a vysoce výkonných transevropských sítí, které zohlední očekávané budoucí dopravní toky, což přinese výhody pro celou Unii, pokud jde o zlepšení konkurenceschopnosti na světovém trhu a hospodářskou, sociální a územní soudržnost v rámci vnitřního trhu, a vytvoří prostředí více podporující soukromé, veřejné či veřejno-soukromé investice kombinací finančních nástrojů a přímé podpory Unie v případě, že pro projekty lze kombinaci nástrojů využít, a vhodným využitím meziodvětvové synergie.
Dosažení tohoto cíle se měří objemem soukromých, veřejných nebo veřejno-soukromých investic do projektů společného zájmu, a zejména objemem soukromých investic do projektů společného zájmu dosažených prostřednictvím finančních nástrojů podle tohoto nařízení. Zvláštní důraz se klade na účinné využití veřejných investic;
b)
umožnit Unii dosáhnout cílů udržitelného rozvoje včetně minimálně 20 % snížení emisí skleníkových plynů oproti úrovním z roku 1990, 20 % zvýšení energetické účinnosti a zvýšení podílu energie z obnovitelných zdrojů na 20 % do roku 2020, čímž se přispěje k plnění střednědobých a dlouhodobých cílů Unie v oblasti snižování emisí uhlíku, při současném zajištění větší solidarity mezi členskými státy.
Článek 4
Konkrétní odvětvové cíle
1. Aniž jsou dotčeny obecné cíle uvedené v článku 3, přispívá Nástroj pro propojení Evropy k dosažení konkrétních odvětvových cílů uvedených v odstavcích 2, 3 a 4 tohoto článku.
2 V odvětví dopravy Nástroj pro propojení Evropy podporuje projekty společného zájmu uvedené v čl. 7 odst. 2 nařízení (EU) č. 1315/2013 za účelem dosažení níže uvedených cílů, podrobněji určených v článku 4 uvedeného nařízení:
a)
odstranění úzkých míst, zlepšení interoperability železnic, doplnění chybějících spojení, a zejména zlepšování přeshraničních úseků. Dosažení tohoto cíle se měří:
i)
počtem nových nebo zlepšených přeshraničních propojení;
ii)
počtem kilometrů železničních tratí uzpůsobených evropskému standardu pro jmenovitý rozchod kolejí a vybavených ERTMS;
iii)
počtem odstraněných úzkých míst a úseků se zvýšenou kapacitou na dopravních cestách u všech druhů dopravy, které obdržely finanční prostředky z Nástroje pro propojení Evropy;
iv)
délkou sítě vnitrozemských vodních cest podle jednotlivých tříd v Unii; a
v)
délkou železniční sítě v Unii zmodernizované na základě požadavků uvedených v čl. 39 odst. 2 nařízení (EU) č. 1315/2013;
b)
zajištění dlouhodobě udržitelných a účinných dopravních systémů v rámci přípravy na očekávané budoucí dopravní toky, jakož i umožnění snížení emisí uhlíku u všech druhů dopravy prostřednictvím přechodu na inovativní nízkouhlíkové a energeticky účinné dopravní technologie při současné optimalizaci bezpečnosti. Dosažení tohoto cíle se měří:
i)
počtem čerpacích stanic poskytujících alternativní paliva pro vozidla využívající hlavní sítě TEN-T pro silniční dopravu v Unii;
ii)
počtem vnitrozemských a námořních přístavů v hlavní síti TEN-T vybavených čerpacími stanicemi poskytujícími alternativní paliva v Unii; a
iii)
snížením počtu obětí na silniční síti v Unii;
c)
optimalizace integrace a propojení druhů dopravy a zlepšení interoperability dopravních služeb při zajištění dostupnosti dopravních infrastruktur. Dosažení tohoto cíle se měří:
i)
počtem multimodálních logistických platforem včetně vnitrozemských a námořních přístavů a letišť napojených na železniční síť;
ii)
počtem vylepšených kombinovaných terminálů železniční a silniční dopravy a počtem vylepšených nebo nových spojení mezi přístavy za pomoci mořských dálnic;
iii)
počtem kilometrů vnitrozemských vodních cest vybavených RIS; a
iv)
úrovní zavádění SESAR, VTMIS a ITS v odvětví silniční dopravy.
Ukazatele zmíněné v tomto odstavci se netýkají členských států, které nemají železniční síť nebo síť vnitrozemských vodních cest.
Tyto ukazatele nepředstavují kritéria pro zařazení nebo způsobilost opatření s ohledem na získání podpory z Nástroje pro propojení Evropy.
Orientační procentní podíly vyjadřující poměr celkových rozpočtových zdrojů uvedených v čl. 5 odst. 1 písm. a), které mají být přiděleny na každý ze tří konkrétních cílů v oblasti dopravy, jsou stanoveny v části IV přílohy I tohoto nařízení. Komise se od těchto orientačních procentních podílů neodchýlí o více než 5 procentních bodů;
3. V odvětví energetiky Nástroj pro propojení Evropy podporuje projekty společného zájmu zaměřené na dosažení jednoho nebo více z těchto cílů:
a)
zvýšení konkurenceschopnosti posilováním další přeshraniční integrace vnitřního trhu s energií a přeshraniční interoperability elektrické a plynárenské sítě; Dosažení tohoto cíle se měří ex post:
i)
počtem projektů účinně propojujících sítě členských států a odstraňujících interní překážky;
ii)
snížením nebo odstraněním energetické izolace členských států;
iii)
procentně vyjádřeným podílem přeshraniční přenosové kapacity elektrické energie na instalovaném elektrickém výkonu v příslušných členských státech;
iv)
cenovou konvergencí na trzích s elektřinou nebo zemním plynem příslušných členských států; a
v)
procentním podílem poptávky v době nejvyššího odběru u obou příslušných členských států, která je u plynu pokryta díky propojení s reverzním tokem;
b)
zvýšení bezpečnosti dodávek energie v rámci Unie;
Dosažení tohoto cíle se měří ex post,
i)
počtem projektů umožňujících diverzifikaci zdrojů dodávek, dodávajících protistran a tras;
ii)
počtem projektů zvyšujících skladovací kapacitu;
iii)
odolností systému při zohlednění počtu přerušení dodávek a doby jejich trvání;
iv)
množstvím omezení dodávek energie z obnovitelných zdrojů, kterým se podařilo předejít;
v)
propojením izolovaných trhů s diverzifikovanějšími zdroji dodávek;
vi)
optimálním využíváním energetické infrastruktury;
c)
přispění k udržitelnému rozvoji a ochraně životního prostředí, mimo jiné zapojením energie z obnovitelných zdrojů do přenosové soustavy a rozvojem inteligentních energetických sítí a sítí pro přepravu oxidu uhličitého.
Dosažení tohoto cíle se měří ex post:
i)
množstvím elektřiny z obnovitelných zdrojů přeneseným z výroby do hlavních středisek spotřeby a skladovacích míst;
ii)
množstvím omezení dodávek energie z obnovitelných zdrojů, kterým se podařilo předejít;
iii)
počtem uskutečněných projektů inteligentních sítí podpořených z Nástroje pro propojení Evropy a reakcemi na poptávku, které umožnily;
iv)
množstvím emisí CO2, kterým bude zabráněno díky projektům podpořeným z Nástroje pro propojení Evropy.
Ukazatele uvedené v tomto odstavci použité k měření ex post dosažení cílů nepředstavují kritéria pro zařazení nebo způsobilost opatření s ohledem na získání podpory z Nástroje pro propojení Evropy.
Podmínky způsobilosti k finanční pomoci Unie pro projekty společného zájmu jsou uvedeny v článku 14 nařízení (EU) č. 347/2013, zatímco kritéria pro zařazení mezi projekty společného zájmu jsou stanovena v článku 4 uvedeného nařízení.
4. V odvětví telekomunikací Nástroj pro propojení Evropy podporuje opatření zaměřená na dosažení cílů stanovených v nařízení o hlavních směrech pro transevropské sítě v oblasti telekomunikační infrastruktury.
Článek 5
Rozpočet
1. Finanční krytí pro provádění Nástroje pro propojení Evropy na období 2014 až 2020 se stanoví na 33 242 259 000 EUR (20) v běžných cenách. Tato částka se rozdělí takto:
a)
odvětví dopravy: 26 250 582 000 EUR, z nichž 11 305 500 000 EUR bude převedeno z Fondu soudržnosti a vynaloženo v souladu s tímto nařízením výhradně v členských státech, jež jsou způsobilé čerpat finanční prostředky z Fondu soudržnosti;
b)
odvětví telekomunikací: 1 141 602 000 EUR;
c)
odvětví energetiky: 5 850 075 000 EUR.
Těmito částkami není dotčeno uplatňování mechanismu flexibility podle nařízení Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013 (21).
2. Finanční krytí pro provádění Nástroje pro propojení Evropy se uplatní na výdaje související s:
a)
opatřeními přispívajícími k projektům společného zájmu a podpůrnými opatřeními programu, jak je stanoveno v článku 7;
b)
podpůrnými opatřeními programu sestávajícími z výdajů na technickou a administrativní pomoc, které Komisi vzniknou při řízení Nástroje pro propojení Evropy, včetně opatření nezbytných k zajištění přechodu mezi Nástrojem pro propojení Evropy a opatřeními přijatými podle nařízení (ES) č. 680/2007 až do výše 1 % finančního krytí; pod tento strop spadají i náklady na výkonnou agenturu.
3. Po hodnocení v polovině období uvedeném v čl. 27 odst. 1 mohou Evropský parlament a Rada na návrh Komise převést prostředky mezi odvětvími dopravy, telekomunikací a energetiky, jimž byly přiděleny podle odstavce 1, s výjimkou částky 11 305 500 000 EUR převedené z Fondu soudržnosti k financování projektů v odvětví dopravy v členských státech, jež jsou způsobilé čerpat finanční prostředky z Fondu soudržnosti,
4. Roční rozpočtové prostředky schvalují Evropský parlament a Rada v mezích víceletého finančního rámce na období 2014-2020.
KAPITOLA II
Formy financování a finanční ustanovení
Článek 6
Formy finanční pomoci
1. Nástroj pro propojení Evropy se provádí jednou nebo více formami finanční pomoci, které jsou stanoveny v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012, zejména formou grantů, zadávání veřejných zakázek a finančních nástrojů.
2. Pro účely tohoto nařízení se v pracovních programech uvedených v článku 17 stanoví formy finanční pomoci, zejména granty, zadávání veřejných zakázek a finanční nástroje.
3. Komise může na základě analýzy nákladů a přínosů svěřit část provádění Nástroje pro propojení Evropy subjektům uvedeným v čl. 58 odst. 1 písm. a) a v článku 62 nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012, a zejména výkonné agentuře, s cílem dosáhnout optimálního řízení a efektivnosti Nástroje pro propojení Evropy v odvětvích dopravy, telekomunikací a energetiky. Komise také může část provádění Nástroje pro propojení Evropy svěřit subjektům uvedeným v čl. 58 odst. 1 písm. c) nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Článek 7
Způsobilost a podmínky finanční pomoci
1. Pro finanční pomoc Unie ve formě grantů, zadávání veřejných zakázek a finančních nástrojů jsou způsobilá pouze opatření přispívající k projektům společného zájmu podle nařízení (EU) č. 1315/2013, nařízení (EU) č. 347/2013 a nařízení o hlavních směrech transevropských sítí v oblasti telekomunikační infrastruktury, jakož i podpůrná opatření programu.
2. V odvětví dopravy jsou pro finanční pomoc Unie ve formě zadávání veřejných zakázek a finančních nástrojů podle tohoto nařízení způsobilá pouze opatření přispívající k projektům společného zájmu podle nařízení (EU) č. 1315/2013 a podpůrná opatření programu. Pro finanční pomoc Unie podle tohoto nařízení ve formě grantů jsou způsobilé pouze:
a)
opatření směřující k realizaci hlavní sítě podle kapitoly III nařízení (EU) č. 1315/2013, včetně zavádění nových technologií a inovací podle článku 33 uvedeného nařízení, a projekty a horizontální priority uvedené v části I přílohy I tohoto nařízení;
b)
opatření směřující k realizaci globální sítě v souladu s kapitolou II nařízení (EU) č. 1315/2013, pokud přispívají k doplnění chybějících spojení, usnadnění přeshraničních dopravních toků nebo odstranění úzkých míst a rovněž přispívají k rozvoji hlavní sítě nebo propojují koridory hlavní sítě, nebo pokud přispívají k zavedení ERTMS na hlavních trasách koridorů pro železniční nákladní dopravu, které jsou vymezeny v příloze nařízení (EU) č. 913/2010, a to až do výše 5 % finančního krytí pro dopravu ve smyslu článku 5 tohoto nařízení;
c)
studie na projekty společného zájmu definované v čl. 8 odst. 1 písm. b) a c) nařízení (EU) č. 1315/2013;
d)
studie k přeshraničním prioritním projektům definovaným v příloze III rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 661/2010/EU (22);
e)
opatření na podporu projektů společného zájmu definovaných v čl. 8 odst. 1 písm. a), d) a e) nařízení (EU) č. 1315/2013;
f)
opatření směřující k realizaci dopravní infrastruktury v uzlech hlavní sítě včetně městských uzlů ve smyslu článku 41 nařízení (EU) č. 1315/2013;
g)
opatření na podporu systémů telematických aplikací v souladu s článkem 31 nařízení (EU) č. 1315/2013;
h)
opatření na podporu služeb nákladní dopravy v souladu s článkem 32 nařízení (EU) č. 1315/2013;
i)
opatření ke snížení hlučnosti železniční nákladní dopravy mimo jiné modernizací stávajícího vozového parku, a to i ve spolupráci se železničním průmyslem;
j)
podpůrná opatření programu;
k)
opatření na podporu bezpečné a chráněné infrastruktury v souladu s článkem 34 nařízení (EU) č. 1315/2013;
l)
opatření na podporu mořských dálnic podle článku 21 nařízení (EU) č. 1315/2013.
Opatření související s dopravou, která zahrnují přeshraniční úseky nebo část těchto úseků, jsou způsobilá pro finanční pomoc Unie, pouze pokud mezi dotyčnými členskými státy nebo mezi dotyčnými členskými státy a třetími zeměmi existuje písemná dohoda o dokončení přeshraničního úseku.
3. V odvětví energetiky jsou pro finanční pomoc Unie ve formě finančních nástrojů, zadávání veřejných zakázek a grantů podle tohoto nařízení způsobilá všechna opatření, jimiž se realizují ty projekty společného zájmu, které se týkají prioritních koridorů a oblastí uvedených v části II přílohy I tohoto nařízení a které splňují podmínky stanovené v článku 14 nařízení (EU) č. 347/2013, jakož i podpůrná opatření programu.
V zájmu co nejúčinnějšího využívání rozpočtu Unie k posílení multiplikačního účinku finanční pomoci Unie stanoví Komise ve vhodných případech jako prioritu finanční pomoc ve formě finančních nástrojů, za předpokladu tržního využití a při dodržení stropu pro využívání finančních nástrojů v souladu s čl. 14 odst. 2 a čl. 21 odst. 4.
4. V odvětví telekomunikací jsou pro finanční pomoc Unie podle tohoto nařízení způsobilá všechna opatření, jimiž se realizují projekty společného zájmu, a podpůrná opatření programu definovaná v příslušném nařízení o hlavních směrech transevropských sítí v oblasti telekomunikační infrastruktury, která splňují kritéria způsobilosti stanovená v souladu s uvedeným nařízením, a to takto:
a)
obecné služby, platformy hlavních služeb a podpůrná opatření programu jsou financovány formou grantů nebo zadávání veřejných zakázek;
b)
opatření v oblasti širokopásmových sítí jsou financována formou finančních nástrojů.
5. Opatření s meziodvětvovou synergií přispívající k projektům společného zájmu způsobilá podle nejméně dvou nařízení uvedených v čl. 2 bodě 1 jsou pro finanční pomoc podle tohoto nařízení pro účely víceodvětvových výzev k podávání návrhů podle čl. 17 odst. 7 způsobilá pouze tehdy, pokud je možné složky těchto opatření a náklady s nimi spojené jasně rozdělit podle jednotlivých odvětví ve smyslu odst. 2, 3 a 4 tohoto článku.
KAPITOLA III
Granty
Článek 8
Formy grantů a způsobilé náklady
1. Granty poskytované podle tohoto nařízení mohou mít kteroukoli z forem stanovených v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Formy grantů, které lze využít na financování dotčených opatření, stanoví pracovní programy uvedené v článku 17 tohoto nařízení.
2. Aniž je dotčeno nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012, mohou být výdaje na opatření z projektů zahrnutých do prvních víceletých a ročních pracovních programů způsobilé od 1. ledna 2014.
3. Způsobilé mohou být pouze výdaje vzniklé v členských státech, s výjimkou případů, kdy projekt společného zájmu zahrnuje i území jedné nebo více třetích zemí a kdy je opatření nezbytně nutné pro dosažení cílů dotčeného projektu.
4. Náklady na vybavení a infrastrukturu, se kterými příjemce nakládá jako s kapitálovými výdaji, mohou být způsobilé až v plné výši.
5. Výdaje související s ekologickými studiemi o ochraně životního prostředí a o souladu s příslušnými právními předpisy Unie mohou být způsobilé.
6. Výdaje související s koupí pozemků nejsou způsobilými náklady, kromě finančních prostředků převedených z Fondu soudržnosti v odvětví dopravy v souladu nařízením o společných ustanoveních ohledně Evropského fondu pro regionální rozvoj, Evropského sociálního fondu, Fondu soudržnosti, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova a Evropského námořního a rybářského fondu a o obecných ustanoveních ohledně Evropského fondu pro regionální rozvoj, Evropského sociálního fondu a Fondu soudržnosti.
7. Ke způsobilým nákladům patří rovněž daň z přidané hodnoty (DPH) v souladu s čl. 126 odst. 3 písm. c) nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Pokud jde o částku 11 305 500 000 EUR převedenou z Fondu soudržnosti, která má být vynaložena v členských státech způsobilých čerpat finanční prostředky z Fondu soudržnosti, použijí se pravidla způsobilosti týkající se DPH platná pro Fond soudržnosti uvedená v nařízení o společných ustanoveních ohledně Evropského fondu pro regionální rozvoj, Evropského sociálního fondu, Fondu soudržnosti, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova a Evropského námořního a rybářského fondu, a o obecných ustanoveních ohledně Evropského fondu pro regionální rozvoj, Evropského sociálního fondu a Fondu soudržnosti.
8. Pravidla způsobilosti nákladů vzniklých příjemcům se použijí obdobně i na náklady vzniklé provádějícím subjektům.
Článek 9
Podmínky účasti
1. Návrhy předkládá jeden nebo více členských států nebo, se souhlasem dotčených členských států, mezinárodní organizace, společné podniky nebo veřejné či soukromé podniky nebo subjekty zřízené v členských státech.
2. Tyto návrhy mohou podat subjekty, které nejsou právnickými osobami podle platného vnitrostátního práva, za předpokladu, že jejich zástupci mají způsobilost činit právní úkony svým jménem a poskytují stejnou záruku ochrany finančních zájmů Unie jako právnické osoby.
3. Návrhy předložené fyzickými osobami nejsou způsobilé.
4. Opatření přispívajících k projektům společného zájmu se mohou účastnit také třetí země a subjekty usazené ve třetích zemích, je-li jejich účast nezbytná k dosažení cílů daného projektu společného zájmu a je řádně odůvodněna.
Finanční pomoc podle tohoto nařízení však smějí získat pouze v případech, kdy je to nezbytné pro dosažení cílů daného projektu společného zájmu.
5. Víceleté a roční pracovní programy uvedené v článku 17 mohou obsahovat dodatečná konkrétní pravidla pro předkládání návrhů.
Článek 10
Míra financování
1. S výjimkou případů uvedených v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 se návrhy vybírají na základě výzev k překládání návrhů na základě pracovních programů uvedených v článku 17 tohoto nařízení.
2. V odvětví dopravy částka finanční pomoci Unie nepřesáhne:
a)
u grantů na studie: 50 % způsobilých nákladů;
b)
u grantů na práce:
i)
v případě železničních sítí a silničních sítí u členských států bez železniční sítě na svém území nebo v případě členského státu, nebo jeho části, s izolovanou sítí, na níž není zajišťována dálková železniční nákladní doprava: 20 % způsobilých nákladů; míru financování lze zvýšit až na 30 % u opatření řešících úzká místa a až na 40 % u opatření týkajících se přeshraničních úseků a opatření ke zlepšení interoperability železnic;
ii)
v případě vnitrozemských vodních cest: 20 % způsobilých nákladů; míru financování lze zvýšit až na 40 % u opatření řešících úzká místa a až na 40 % u opatření týkajících se přeshraničních úseků;
iii)
v případě vnitrozemské dopravy, napojení na multimodální logistické platformy a jejich rozvoje, včetně napojení na vnitrozemské a námořní přístavy a letiště, jakož i v případě rozvoje přístavů: 20 % způsobilých nákladů;
iv)
opatření ke snížení hlučnosti železniční nákladní dopravy, mimo jiné modernizací stávajícího vozového parku: 20 % způsobilých nákladů až do celkového stropu ve výši 1 % rozpočtových zdrojů uvedených v čl. 5 odst. 1 písm. a);
v)
lepší dostupnost dopravní infrastruktury pro osoby se zdravotním postižením: 30 % způsobilých nákladů na úpravy, které nesmějí v žádném případě překročit 10 % celkových způsobilých nákladů na práce;
vi)
opatření podporující nové technologie a inovace pro všechny druhy dopravy: 20 % způsobilých nákladů;
vii)
opatření na podporu přeshraničních silničních úseků: 10 % způsobilých nákladů;
c)
u grantů na systémy a služby telematických aplikací:
i)
v případě pozemních složek ERTMS, SESAR a VTIMS a služeb RIS: 50 % způsobilých nákladů;
ii)
v případě pozemních složek ITS pro odvětví silniční dopravy: 20 % způsobilých nákladů;
iii)
v případě palubních složek ERTMS: 50 % způsobilých nákladů;
iv)
v případě palubních složek SESAR, RIS, VTMIS a ITS pro odvětví silniční dopravy: 20 % způsobilých nákladů až do celkového stropu ve výši 5 % rozpočtových zdrojů uvedených v čl. 5 odst. 1 písm. a);
v)
v případě opatření na podporu rozvoje mořských dálnic: 30 % způsobilých nákladů.
Komise vytvoří podmínky pro podporu rozvoje projektů se třetími zeměmi týkajících se mořských dálnic;
vi)
v případě systémů telematických aplikací jiných než uvedených v bodech i) až iv), služeb nákladní dopravy a bezpečných parkovišť na hlavní silniční síti: 20 % způsobilých nákladů.
3. V odvětví energetiky výše finanční pomoci Unie nepřekročí 50 % způsobilých nákladů na studie nebo práce. Míry financování mohou být zvýšeny až na 75 % u opatření, která na základě důkazů uvedených v čl. 14 odst. 2 nařízení (EU) č. 347/2013 zajišťují vysoký stupeň regionální nebo celounijní bezpečnosti dodávek, posilují solidaritu Unie nebo zahrnují vysoce inovativní řešení.
4. V odvětví telekomunikací částka finanční pomoci Unie nepřesáhne:
a)
u opatření v oblasti všeobecných služeb: 75 % způsobilých nákladů;
b)
u horizontálních opatření včetně mapování infrastruktury, párování a technické pomoci: 75 % způsobilých nákladů.
Platformy hlavních služeb se obvykle financují zadáním veřejné zakázky. Ve výjimečných případech se mohou financovat grantem pokrývajícím až 100 % způsobilých nákladů, aniž je tím dotčena zásada spolufinancování.
5. Míry financování mohou být zvýšeny až o 10 procentních bodů oproti procentním hodnotám uvedeným v odstavcích 2, 3 a 4 u opatření se synergií mezi alespoň dvěma odvětvími, jichž se týká Nástroj na propojení Evropy. Toto zvýšení se nevztahuje na míry financování uvedené v článku 11.
6. Výše finanční pomoci přidělené na vybraná opatření je modulována na základě analýzy nákladů a přínosů u každého projektu, dostupnosti rozpočtových zdrojů Unie a potřeby maximalizovat pákový efekt finančních prostředků Unie.
Článek 11
Zvláštní výzvy pro finanční prostředky převedené z Fondu soudržnosti v odvětví dopravy
1. Pokud jde o částku 11 305 500 000 EUR převedenou z Fondu soudržnosti, která má být vynaložena výhradně v členských státech způsobilých čerpat finanční prostředky z Fondu soudržnosti, vypíší se výhradně v těchto členských státech zvláštní výzvy pro projekty, které směřují k realizaci hlavní sítě, nebo pro projekty a horizontální priority stanovené v části I přílohy I.
2. Na tyto zvláštní výzvy se uplatňují pravidla tohoto nařízení platná pro odvětví dopravy. Do 31. prosince 2016 se výběr projektů způsobilých pro financování provádí při respektování výše prostředků přidělených jednotlivým státům z Fondu soudržnosti. S účinkem od 1. ledna 2017 se zdroje převedené na Nástroj pro propojení Evropy, které nebyly přiděleny na projekt dopravní infrastruktury, dají k dispozici všem členským státům způsobilým k čerpání finančních prostředků z Fondu soudržnosti za účelem financování projektů dopravní infrastruktury v souladu s tímto nařízením.
3. S cílem podpořit členské státy způsobilé k čerpání finančních prostředků z Fondu soudržnosti, které se mohou potýkat s problémy při koncipování projektů, jež by byly dostatečně připravené a kvalitní a měly pro Unii dostatečnou přidanou hodnotu, se zvláštní pozornost věnuje podpůrným opatřením programu, jež mají posílit institucionální kapacitu a efektivitu veřejné správy a veřejných služeb v souvislosti s přípravou a realizací projektů uvedených v části I přílohy I. V zájmu zajištění co nejvyšší míry čerpání převedených prostředků ve všech členských státech, které jsou způsobilé k čerpání finančních prostředků z Fondu soudržnosti, může Komise vypsat další výzvy.
4. Částka 11 305 500 000 EUR převedená z Fondu soudržnosti se může využívat na vázání rozpočtových zdrojů k finančním nástrojům podle tohoto nařízení teprve od 1. ledna 2017. Od tohoto dne se může částka 11 305 500 000 EUR převedená z Fondu soudržnosti využívat na vázání rozpočtových zdrojů k projektům, u nichž již pověřené subjekty uzavřely smluvní závazky.
5. Bez ohledu na článek 10 a vzhledem k částce 11 305 500 000 EUR převedené z Fondu soudržnosti, která má být vynaložena výhradně v členských státech způsobilých čerpat finanční prostředky z Fondu soudržnosti, se použijí nejvyšší míry financování pro Fond soudržnosti stanovené v nařízení o společných ustanoveních ohledně Evropského fondu pro regionální rozvoj, Evropského sociálního fondu, Fondu soudržnosti, Evropského zemědělského fondu pro rozvoj venkova a Evropského námořního a rybářského fondu a o obecných ustanoveních ohledně Evropského fondu pro regionální rozvoj, Evropského sociálního fondu a Fondu soudržnosti pro opatření týkající se grantů na:
a)
studie,
b)
práce, pokud jde o:
i)
železnice a vnitrozemské vodní cesty;
ii)
opatření na podporu přeshraničních silničních úseků a, v případě členských států bez železničních sítí, silniční sítě TEN-T;
iii)
opatření pro vnitrozemskou dopravu, napojení na multimodální logistické platformy a jejich rozvoj včetně napojení na vnitrozemské a námořní přístavy a letiště, včetně automatických zařízení na změnu rozchodu, a rozvoj přístavů včetně kapacit pro rozbíjení ledu, jakož i propojovací body, se zvláštním zaměřením na železniční spojení, s výjimkou členských států bez železničních sítí;
c)
systémy a služby telematických aplikací:
i)
ERTMS, RIS, VTMIS, SESAR a ITS pro odvětví silniční dopravy;
ii)
ostatní systémy telematických aplikací;
iii)
opatření na podporu rozvoje mořských dálnic;
d)
opatření na podporu nových technologií a inovací pro všechny druhy dopravy.
Článek 12
Zrušení, snížení, pozastavení a ukončení grantu
1. S výjimkou řádně odůvodněných případů Komise zruší finanční pomoc poskytnutou na studie, jež nebyly zahájeny do jednoho roku ode dne zahájení stanoveného v podmínkách poskytnutí pomoci, nebo do dvou let od uvedeného dne na veškerá další opatření způsobilá pro finanční pomoc podle tohoto nařízení.
2. Komise může pozastavit, snížit a zpětně získat nebo ukončit finanční pomoc za podmínek stanovených v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012 nebo na základě hodnocení pokroku projektu, zejména v případě značných zpoždění při provádění opatření.
3. Komise může vyžadovat úplné nebo částečné vrácení poskytnuté finanční pomoci, pokud do dvou let ode dne dokončení stanoveného v podmínkách pro poskytnutí pomoci nebylo provádění opatření, na něž byla daná finanční pomoc poskytnuta, dokončeno.
4. Dříve než Komise přijme některé rozhodnutí podle odstavců 1, 2 a 3 tohoto článku, důkladně případ přezkoumá v koordinaci s příslušnými subjekty uvedenými v čl. 6 odst. 3 a konzultuje dotčené příjemce tak, aby mohli v přiměřené lhůtě předložit své připomínky. Po hodnocení v polovině období Komise informuje Evropský parlament a Radu o všech rozhodnutích přijatých při každoročním přijímání pracovních programů podle článku 17.
KAPITOLA IV
Zadávání veřejných zakázek
Článek 13
Zadávání veřejných zakázek
1. Postupy zadávání veřejných zakázek, které provádí Komise či jeden ze subjektů uvedených v čl. 6 odst. 3 vlastním jménem nebo společně s členskými státy, mohou:
a)
stanovit konkrétní podmínky, například místo výkonu činností zadaných formou veřejné zakázky, jsou-li tyto podmínky řádně odůvodněny cíli opatření a nejsou-li v rozporu se zásadami Unie a vnitrostátními zásadami zadávání veřejných zakázek;
b)
v rámci jednoho řízení umožnit zadání většího počtu zakázek („zajištění z více zdrojů“).
2. V řádně odůvodněných případech, kdy je to nutné k provedení opatření, se odstavec 1 může použít i na zadávací řízení uskutečňovaná příjemci grantů.
KAPITOLA V
Finanční nástroje
Článek 14
Druhy finančních nástrojů
1. K usnadnění přístupu k financování subjektům provádějícím opatření, jež přispívají k projektům společného zájmu vymezeným v nařízení (EU) č. 1315/2013, nařízení (EU) č. 347/2013 a v nařízení o hlavních směrech transevropských sítí v oblasti telekomunikační infrastruktury a k dosažení jejich cílů, lze použít finanční nástroje vytvořené v souladu s hlavou VIII nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012. Tyto finanční nástroje vycházejí z hodnocení nedokonalostí trhu nebo neoptimálních investičních situací a investičních potřeb provedeného ex ante. Hlavní podmínky a postupy pro každý finanční nástroj jsou stanoveny v části III přílohy I tohoto nařízení.
2. Celkový příspěvek z rozpočtu Unie na finanční nástroje nepřesáhne 10 % celkového finančního krytí pro Nástroj pro propojení Evropy uvedeného v čl. 5 odst. 1.
3. Všechny finanční nástroje vytvořené na základě nařízení (ES) č. 680/2007 a nástroj pro sdílení rizika pro projektové dluhopisy vytvořené na základě rozhodnutí č. 1639/2006/ES lze případně a s výhradou předběžného hodnocení sloučit s nástroji vytvořenými podle tohoto nařízení.
Sloučení projektových dluhopisů závisí na průběžné zprávě, která bude vypracována ve druhé polovině roku 2013, jak je stanoveno v nařízení (ES) č. 680/2007 a v rozhodnutí č. 1639/2006/ES. Iniciativa projektových dluhopisů se rozbíhá postupně v rámci stropu ve výši 230 milionů EUR během let 2014 a 2015. Plné provádění uvedené iniciativy závisí na nezávislém úplném hodnocení, které bude provedeno v roce 2015, jak je stanoveno v nařízení (ES) č. 680/2007 a v rozhodnutí č. 1639/2006/ES. Na základě tohoto hodnocení a se zohledněním všech možností Komise posoudí, zda navrhne vhodné změny právní úpravy, včetně změn legislativních, zejména pokud by se ukázalo, že předpokládané využití na trhu není uspokojivé, nebo pokud by se objevily dostatečné alternativní zdroje dlouhodobého dluhového financování.
4. Lze využít tyto finanční nástroje:
a)
kapitálové nástroje, například investiční fondy, které se zaměřují na poskytování rizikového kapitálu na opatření, jež přispívají k projektům společného zájmu;
b)
půjčky nebo záruky, jejichž poskytnutí je usnadněno nástroji pro sdílení rizik, včetně mechanismu úvěrového posílení poskytujícího záruky v souvislosti s jednotlivými projekty nebo portfolii projektů u projektových dluhopisů, které vydá finanční instituce na podkladě vlastních zdrojů s příspěvkem Unie na vytvoření rezerv nebo alokaci kapitálu.
Článek 15
Podmínky pro udělování finanční pomoci prostřednictvím finančních nástrojů
1. Opatření podporovaná finančními nástroji se vybírají na základě připravenosti, přičemž se u nich usiluje o odvětvovou diverzifikaci v souladu s články 3 a 4 i o zeměpisnou vyváženost mezi členskými státy. Musí:
a)
mít evropskou přidanou hodnotu;
b)
odpovídat cílům strategie Evropa 2020;
c)
mít pákový účinek, pokud jde o podporu Unie, tj. jejich cílem musí být mobilizace celkových investic převyšujících příspěvek Unie podle předem definovaných ukazatelů.
2. Unie, kterýkoliv členský stát či jiní investoři mohou kromě příspěvků získaných finančními nástroji poskytnout finanční pomoc za předpokladu, že Komise souhlasí se změnami kritérií způsobilosti opatření či investiční strategie příslušného nástroje, jichž může být vzhledem k dodatečnému příspěvku zapotřebí.
3. Cílem finančních nástrojů je zvýšení multiplikačního účinku výdajů Unie tím, že přilákají další zdroje od soukromých investorů. Finanční nástroje mohou vytvářet přijatelné výnosy tak, aby naplnily cíle jiných partnerů či investorů, a přitom směřovat k uchování hodnoty aktiv poskytnutých z rozpočtu Unie.
4. Finanční nástroje podle tohoto nařízení lze kombinovat s granty financovanými z rozpočtu Unie.
5. Komise může v pracovních programech uvedených v článku 17 stanovit další podmínky podle konkrétních potřeb odvětví dopravy, telekomunikací a energetiky.
Článek 16
Opatření ve třetích zemích
Finančními nástroji je možné podpořit opatření ve třetích zemích, jsou-li nezbytná pro realizaci projektu společného zájmu.
KAPITOLA VI
Programování, provádění a kontrola
Článek 17
Víceleté a roční pracovní programy
1. Komise přijme prostřednictvím prováděcích aktů víceleté a roční pracovní programy pro každé z odvětví dopravy, telekomunikací a energetiky. Komise také může přijmout víceleté a roční pracovní programy pro více než jedno odvětví. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 25 odst. 2.
2. Komise přezkoumává víceleté pracovní programy alespoň v polovině období. Je-li to nutné, reviduje víceletý pracovní program prováděcím aktem. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 25 odst. 2.
3. Komise přijme pro projekty společného zájmu, které jsou uvedeny v části I přílohy I, víceleté pracovní programy v odvětví dopravy.
Výše finančního krytí se pohybuje v rozmezí od 80 do 85 % rozpočtových zdrojů uvedených v čl. 5 odst. 1 písm. a).
Projekty uvedené v části I přílohy I nejsou pro programová rozhodnutí členských států závazné. V souladu s článkem 7 nařízení (EU) č. 1315/2013 je rozhodnutí realizovat tyto projekty v pravomoci členských států a závisí na kapacitách veřejného financování a na socioekonomické životaschopnosti těchto projektů.
4. Komise přijme pro projekty společného zájmu, které nejsou zahrnuty do víceletých pracovních programů, roční pracovní programy v odvětvích dopravy, telekomunikací a energetiky.
5. Komise při přijímání víceletých a odvětvových ročních pracovních programů stanoví kritéria pro výběr a udělení v souladu s cíli a prioritami stanovenými v článcích 3 a 4 tohoto nařízení a v nařízení (EU) č. 1315/2013 a nařízení (EU) č. 347/2013 nebo v nařízení o hlavních směrech transevropských sítí v oblasti telekomunikační infrastruktury. Komise při stanovování kritérií pro udělení zohlední obecné směry stanovené v části V přílohy I tohoto nařízení.
6. V odvětví energetiky se v prvních dvou ročních pracovních programech věnuje pozornost především projektům společného zájmu a souvisejícím opatřením, jejichž cílem je odstranění energetické izolace a úzkých míst v oblasti energetiky a dotvoření vnitřního trhu s energií.
7. Pracovní programy jsou koordinovány tak, aby se využila synergie mezi odvětvím dopravy, energetiky a telekomunikací, a to zvláště v oblastech, jako jsou inteligentní energetické sítě, elektrická mobilita, inteligentní a udržitelné dopravní systémy, společné užívání práva vedení trasy nebo propojení infrastruktur. U opatření způsobilých podle čl. 7 odst. 5 Komise přijme alespoň jednu víceodvětvovou výzvu k předkládání návrhů, přičemž každému odvětví přidělí finanční částky v poměrné výši podle míry účasti každého odvětví na způsobilých nákladech na opatření vybraná k financování z Nástroje pro propojení Evropy.
Článek 18
Poskytování finanční pomoci Unie
1. Komise vždy po zveřejnění výzvy k předkládání návrhů na základě víceletého nebo ročního pracovního programu uvedeného v článku 17 rozhodne přezkumným postupem podle článku 25 o výši finanční pomoci, která má být pro vybrané projekty nebo jejich části poskytnuta. Komise upřesní podmínky a způsoby jejich provádění.
2. Komise oznámí příjemcům a příslušným členským státům každou finanční pomoc, která má být poskytnuta.
Článek 19
Roční splátky
Komise může rozdělit rozpočtové závazky na roční splátky. V takovém případě přidělí na závazek každý rok roční splátky s ohledem na pokrok opatření, která získávají finanční pomoc, na jejich předpokládané potřeby a na rozpočtové možnosti.
Komise sděluje orientační harmonogram přidělování jednotlivých ročních splátek na závazek příjemcům grantů, dotčeným členským státům a, pokud se harmonogram vztahuje i na finanční nástroje, také dotčeným finančním institucím.
Článek 20
Přenos ročních prostředků
Prostředky, které nebyly použity do konce rozpočtového roku, do něhož byly zahrnuty, se přenášejí v souladu s nařízením (EU, Euratom) č. 966/2012.
Článek 21
Akty v přenesené pravomoci
1. S výhradou schválení dotčeným členským státem nebo státy podle čl. 172 druhého pododstavce Smlouvy o fungování EU je Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 26 tohoto nařízení, pokud jde o změny části I přílohy I tohoto nařízení, s cílem zohlednit měnící se priority financování v transevropských sítích a změny týkající se projektů společného zájmu stanovených v nařízení (EU) č. 1315/2013, Při změnách části I přílohy I tohoto nařízení Komise zajistí:
a)
aby projekty společného zájmu podle nařízení (EU) č. 1315/2013 mohly být plně nebo částečně realizovány v průběhu víceletého finančního rámce na období 2014-2020;
b)
aby změny splňovaly kritéria způsobilosti uvedená v článku 7 tohoto nařízení;
c)
pokud jde o část I přílohy I tohoto nařízení, aby všechny oddíly zahrnovaly projekty infrastruktury, jejichž uskutečnění bude vyžadovat jejich zahrnutí do víceletého pracovního programu podle čl. 17 odst. 3 tohoto nařízení, aniž by se měnilo vytyčení koridorů hlavní sítě.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 26 tohoto nařízení, kterými se hlavní podmínky a postupy stanovené v části III přílohy I tohoto nařízení, jež upravují příspěvek Unie ke každému finančnímu nástroji vytvořenému podle rámce pro dluhové nástroje a rámce pro kapitálové nástroje stanoveného v části III přílohy I tohoto nařízení, mění v souladu s výsledky průběžné zprávy a nezávislého úplného hodnocení pilotní fáze iniciativy projektových dluhopisů Evropa 2020 zřízené rozhodnutím č. 1639/2006/ES a nařízením (EU) č. 680/2007, a zohledňují měnící se podmínky trhu za účelem optimalizace koncepce a provádění finančních nástrojů podle tohoto nařízení.
Při změně části III přílohy I tohoto nařízení v případech uvedených v prvním pododstavci Komise pokaždé zajistí, aby:
a)
změny byly činěny v souladu s požadavky stanovenými v nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012, včetně hodnocení ex ante uvedeného v čl. 140 odst. 2 písm. f) zmíněného nařízení, a
b)
změny se omezily na:
i)
změnu mezních hodnot pro podřízené dluhové financování, jak jsou uvedeny v bodě I odst. 1 písm. a) a b) části III přílohy I, s cílem usilovat v souladu s článkem 15 o odvětvovou diverzifikaci a zeměpisnou vyváženost mezi členskými státy;
ii)
změnu mezní hodnoty pro prioritní dluhové financování, jak je uvedena v bodě I odst. 1 písm. a) části III přílohy I, s cílem usilovat v souladu s článkem 15 o odvětvovou diverzifikaci a zeměpisnou vyváženost mezi členskými státy;
iii)
kombinaci s dalšími zdroji financování, jak je uvedeno v bodě I odst. 3 a bodě II odst. 3 části III přílohy I;
iv)
výběr pověřených subjektů, jak je uvedeno v bodě I odst. 4 a bodě II odst. 4 části III přílohy I; a
v)
stanovování cen, sdílení rizik a výnosů, jak je uvedeno v bodě I odst. 6 a bodě II odst. 6 části III přílohy I.
3. V odvětví dopravy a v rámci obecných cílů uvedených v článku 3 a konkrétních odvětvových cílů uvedených v čl. 4 odst. 2 je Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 26, jimiž upřesní priority financování, které je třeba, pokud jde o opatření způsobilá podle čl. 7 odst. 2, po dobu trvání Nástroje pro propojení Evropy zohlednit v pracovních programech uvedených v článku 17. Komise přijme akt v přenesené pravomoci do 22. prosince 2014.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 26, kterými se zvyšuje strop uvedený v čl. 14 odst. 2 až na 20 %, jsou-li splněny tyto podmínky:
i)
hodnocení pilotní fáze iniciativy projektových dluhopisů provedené v roce 2015 je pozitivní a
ii)
využití finančních nástrojů, pokud jde o smluvní závazky související s projektem, přesahuje 8 %.
5. Pokud se jeví jako nutné odchýlit se od částky přidělené na konkrétní cíl v oblasti dopravy o více než pět procentních bodů, je Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 26, kterými se mění orientační procentní podíly stanovené v části IV přílohy I.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 26, kterými se mění seznam obecných směrů uvedených v části V přílohy I, které je třeba zohlednit při stanovování kritérií pro udělení, aby odrážela hodnocení tohoto nařízení v polovině období nebo závěry vyvozené z jeho provádění. Činí tak způsobem slučitelným s odpovídajícími hlavními směry pro jednotlivá odvětví.
Článek 22
Povinnosti příjemců a členských států
Aniž jsou dotčeny povinnosti příjemců vyplývající z podmínek udělování grantů, vyvinout příjemci a členské státy v příslušných oblastech své působnosti veškeré úsilí k realizaci projektů společného zájmu, které získají finanční pomoc Unie udělovanou podle tohoto nařízení.
Členské státy vykonávají v úzké spolupráci s Komisí technické sledování a finanční kontrolu opatření a potvrzují, že došlo k uhrazení výdajů vynaložených v souvislosti s projekty nebo jejich částmi a že toto uhrazení proběhlo v souladu s příslušnými pravidly. Členské státy mohou požádat o účast Komise při kontrolách a inspekcích na místě.
Členské státy každoročně informují Komisi, případně prostřednictvím interaktivního zeměpisného a technického informačního systému, o pokroku dosaženém při realizaci projektů společného zájmu a o investicích uskutečněných za tímto účelem, včetně výše podpory využité k dosahování cílů v oblasti změny klimatu. Na základě toho Komise zveřejní a nejméně jednou ročně aktualizuje informace o konkrétních projektech uskutečňovaných v rámci Nástroje pro propojení Evropy.
Článek 23
Soulad s politikami a právními předpisy Unie
Podle tohoto nařízení lze financovat pouze opatření, která jsou ve shodě s právem Unie a v souladu s jejími příslušnými politikami.
Článek 24
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby při provádění opatření financovaných podle tohoto nařízení byly finanční zájmy Unie chráněny uplatněním preventivních opatření proti podvodům, korupci a jakýmkoliv jiným protiprávním činnostem, účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, získáním neoprávněně vyplacených částek zpět a případně uplatněním účinných, přiměřených a odrazujících správních a finančních sankcí.
2. Komise nebo její zástupci a Účetní dvůr mají pravomoc provádět u všech příjemců grantů, prováděcích orgánů, dodavatelů a subdodavatelů, kteří získali finanční prostředky Unie podle tohoto nařízení, audit na základě dokumentů i kontrol na místě.
3. Evropský úřad pro boj proti podvodům (OLAF) může provádět šetření, včetně kontrol na místě a inspekcí, v souladu s pravidly a postupy stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (23) a v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (24) s cílem zjistit, zda nedošlo k podvodu, korupci či jiné nezákonné činnosti ovlivňující finanční zájmy Unie v souvislosti s grantovou dohodou či rozhodnutím o poskytnutí grantu nebo smlouvou financovanou podle tohoto nařízení.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 1, 2 a 3, musí dohody o spolupráci se třetími zeměmi a s mezinárodními organizacemi, grantové dohody, rozhodnutí o grantu a smlouvy vyplývající z provádění tohoto nařízení obsahovat ustanovení výslovně zmocňující Komisi, Účetní dvůr a OLAF k provádění takových auditů a vyšetřování v souladu s jejich příslušnými pravomocemi.
HLAVA II
OBECNÁ A ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 25
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen Koordinační výbor pro Nástroj pro propojení Evropy. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
3. Výbor zajistí horizontální přehled pracovních programů uvedených v článku 17 s cílem zajistit, aby byly jednotné a aby byla označena, využívána a vyhodnocována synergie mezi odvětvími dopravy, telekomunikací a energetiky. Především usiluje o koordinaci těchto pracovních programů s cílem umožnit víceodvětvové výzvy k podávání návrhů.
Článek 26
Výkon přenesení pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v článku 21 je svěřena Komisi na dobu od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v článku 21 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomocí v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti žádných již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článku 21 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 27
Hodnocení
1. Do 31. prosince 2017 vypracuje Komise ve spolupráci s dotčenými členskými státy a příjemci hodnotící zprávu o dosažení cílů všech opatření (na úrovni výsledků a dopadů), účinnosti využívání zdrojů a evropské přidané hodnoty Nástroje pro propojení Evropy s cílem rozhodnout o obnovení, změně nebo pozastavení těchto opatření; tuto zprávu Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě. Hodnocení se rovněž zaměří na prostor ke zjednodušení, na vnitřní a vnější soudržnost opatření, na trvalou relevantnost všech cílů a na jejich přispění k naplňování priorit Unie v oblasti inteligentního a udržitelného růstu podporujícího začlenění, včetně jejich dopadu na hospodářskou, sociální a územní soudržnost. Hodnotící zpráva zahrnuje hodnocení úspor z rozsahu, kterých dosáhne Komise při řízení Nástroje pro propojení Evropy po stránce finanční, technické a lidských zdrojů, a tam, kde je to vhodné, hodnocení celkového počtu projektů s meziodvětvovou synergií. V hodnocení se rovněž přezkoumá, jak finanční nástroje zefektivnit. Hodnotící zpráva zohlední také výsledky hodnocení dlouhodobého dopadu předcházejících opatření.
2. Nástroj pro propojení Evropy přihlédne k úplnému nezávislému hodnocení iniciativy projektových dluhopisů v rámci strategie Evropa 2020, které má být provedeno v roce 2015. Na základě tohoto hodnocení Komise a členské státy posoudí význam iniciativy pro projektové dluhopisy v rámci strategie Evropa 2020 a její účinnost při zvyšování objemu investic do prioritních projektů a zvyšování efektivnosti výdajů Unie.
3. Komise provede následné hodnocení v úzké spolupráci s členskými státy a příjemci. Následné hodnocení se zaměří na účelnost a účinnost Nástroje pro propojení Evropy a jeho dopad na hospodářskou, sociální a územní soudržnost, jakož i na jeho příspěvek k naplňování priorit Unie v oblasti inteligentního a udržitelného růstu podporujícího začlenění a rozsah a výsledky podpory využité k dosahování cílů v oblasti změny klimatu.
4. V hodnocení se zohlední pokrok měřený vzhledem k ukazatelům výkonnosti podle článků 3 a 4.
5. Komise sdělí závěry hodnocení Evropskému parlamentu, Radě, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů.
6. Komise a členské státy mohou za pomoci dalších případných příjemců vyhodnotit metody uskutečňování projektů a dopad jejich realizace s cílem posoudit, zda bylo dosaženo cílů včetně cílů týkajících se ochranyVe Štrasburku dne životního prostředí.
7. Komise může požádat členský stát, jehož se dotýká projekt společného zájmu, aby předložil konkrétní hodnocení opatření a souvisejících projektů financovaných podle tohoto nařízení nebo aby jí případně poskytl informace a pomoc, jež jsou k hodnocení těchto projektů nezbytné.
Článek 28
Informace, komunikace a propagace
1. Příjemci a případně dotčené členské státy zajistí, aby pomoc poskytnutá podle tohoto nařízení byla vhodně propagována a aby byla uplatňována transparentnost s cílem informovat veřejnost o úloze Unie při realizaci projektů.
2. Komise provádí k projektům Nástroje pro propojení Evropy a jejich výsledkům komunikační a informační opatření. Zdroje určené na komunikační opatření podle čl. 5 odst. 2 rovněž přispějí ke krytí nákladů na společnou komunikaci o politických prioritách Unie, pokud se týkají obecných cílů uvedených v článku 3.
Článek 29
Změna nařízení (EU) č. 913/2010
Nařízení (EU) č. 913/2010 se mění takto:
Příloha nařízení (EU) č. 913/2010 se nahrazuje zněním přílohy II tohoto nařízení. Revidované koridory pro železniční nákladní dopravu tak i nadále podléhají ustanovením nařízení (EU) č. 913/2010.
Článek 30
Přechodná ustanovení
Tímto nařízením není dotčeno pokračování ani změny, včetně úplného nebo částečného zrušení, dotčených projektů až do jejich ukončení nebo finanční pomoci poskytnuté Komisí podle nařízení (ES) č. 680/2007 a (ES) č. 67/2010 nebo na základě jakéhokoli jiného právního předpisu, jenž se na tuto pomoc vztahuje k 31. prosinci 2013, které se na dotčená opatření vztahují i nadále až do svého ukončení.
Článek 31
Zrušení
Aniž je dotčen článek 30 tohoto nařízení, zrušují se nařízení (ES) č. 680/2007 a (ES) č. 67/2010 s účinkem od 1. ledna 2014.
Článek 32
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 11. prosince 2013.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Δεκεμβρίου 2013
για τη σύσταση της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010 και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 172,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου της νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, (3)
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Για να επιτευχθεί έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και να ενθαρρυνθεί η δημιουργία θέσεων απασχόλησης σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η Ένωση χρειάζεται σύγχρονες και υψηλών επιδόσεων υποδομές που θα διευκολύνουν τη σύνδεση και την ολοκλήρωση της Ένωσης και όλων των περιφερειών της, ιδίως στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Οι συνδέσεις αυτές θα πρέπει να συμβάλλουν στη βελτίωση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, των εμπορευμάτων, των κεφαλαίων και των υπηρεσιών. Τα διευρωπαϊκά δίκτυα θα πρέπει να διευκολύνουν τις διασυνοριακές συνδέσεις, να ενισχύουν την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και να συνεισφέρουν στη διαμόρφωση μιας πιο ανταγωνιστικής κοινωνικής οικονομίας της αγοράς και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
(2)
Σκοπός της σύστασης της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΔΣΕ) που έχει συσταθεί από τον παρόντα κανονισμό είναι η επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων και η μόχλευση χρηματοδότησης, τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, παράλληλα με την ενίσχυση της ασφάλειας του δικαίου και τον σεβασμό της αρχής της τεχνολογικής ουδετερότητας. Η ΔΣΕ θα πρέπει να καταστήσει δυνατή την πλήρη αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, ενισχύοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της δράσης της Ένωσης και επιτρέποντας τη βελτιστοποίηση των δαπανών υλοποίησης.
(3)
Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι εκτιμώμενες επενδυτικές ανάγκες μέχρι το 2020 όσον αφορά τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας ανέρχονται σε EUR 970 000 000.
(4)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει για την εφαρμογή της ΔΣΕ κατά την περίοδο 2014-2020 χρηματοδοτικό κονδύλι EUR 33 242 259 000 σε τρέχουσες τιμές, που θα αποτελέσει το ποσό προνομιακής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 17 της Διοργανικής Συμφωνίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 2 Δεκεμβρίου 2013, για τη δημοσιονομική πειθαρχία τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (4) για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
(5)
Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η χρήση των διατιθέμενων στη ΔΣΕ δημοσιονομικών πόρων, η Επιτροπή θα πρέπει, μετά την ενδιάμεση αξιολόγηση της ΔΣΕ, να μπορεί να προτείνει τη μεταφορά πιστώσεων μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Οι προτάσεις αυτές θα πρέπει να υποβάλλονται στην ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
(6)
Το ποσό των EUR 11 305 500 000 σε τρέχουσες τιμές που μεταφέρεται το Ταμείο Συνοχής, το οποίο έχει συσταθεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τη διάθεση δημοσιονομικών πόρων σε χρηματοδοτικά μέσα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό μόνον από την 1η Ιανουαρίου 2017.
(7)
Η δημιουργία αποδοτικών δικτύων υποδομών στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας είναι μία από τις 12 βασικές δράσεις που προσδιορίζει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της της 13ης Απριλίου 2011 με τίτλο «Η Πράξη για την Ενιαία αγορά - Δώδεκα δράσεις για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης ‘Μαζί για μια νέα ανάπτυξη’».
(8)
Η Επιτροπή έχει δεσμευθεί να εντάξει την κλιματική αλλαγή στα ενωσιακά προγράμματα δαπανών και να διαθέσει τουλάχιστον το 20 % του ενωσιακού προϋπολογισμού για την επίτευξη στόχων σχετιζόμενων με το κλίμα. Κατά την προετοιμασία, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος, είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται η προώθηση του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν, καθώς και η προαγωγή της πρόληψης και της διαχείρισης των κινδύνων. Οι επενδύσεις σε υποδομές που καλύπτει ο παρών κανονισμός θα πρέπει να διευκολύνουν την προώθηση της μετάβασης σε μια οικονομία και κοινωνία χαρακτηριζόμενες από χαμηλές εκπομπές άνθρακα και ανθεκτικότητα στις κλιματικές μεταβολές και τις φυσικές καταστροφές, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων των περιοχών με φυσικά και δημογραφικά μειονεκτήματα, όπως είναι ιδίως οι εξόχως απόκεντρες και οι νησιωτικές περιοχές. Ειδικότερα, στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας, η ΔΣΕ θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων της Ένωσης όσον αφορά τη μείωση των ανθρακούχων εκπομπών.
(9)
Στο ψήφισμά του της 8ης Ιουνίου 2011 με θέμα «Επενδύοντας στο μέλλον: ένα νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς» (6), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί η ταχεία εκτέλεση του Ψηφιακού Θεματολογίου της Ένωσης και να συνεχισθούν οι προσπάθειες για να επιτευχθεί έως το 2020 ο στόχος να έχουν όλοι οι πολίτες της Ένωσης δυνατότητα πρόσβασης σε διαδικτυακές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας, συμπεριλαμβανομένων όσων διαμένουν στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι οι επενδύσεις σε αποτελεσματικές υποδομές μεταφορών διαδραματίζουν καίριο ρόλο καθώς επιτρέπουν στην Ευρώπη να προασπίσει την ανταγωνιστικότητά της και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη μετά την κρίση, καθώς και ότι το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) έχει ζωτική σημασία για την εξασφάλιση της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και προσφέρει σημαντική ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε επίσης την πεποίθησή του ότι το ΔΕΔ-Μ θα πρέπει, κατά συνέπεια, να αποτελέσει βασική προτεραιότητα και να λάβει περισσότερους πόρους στο πλαίσιο του ΠΔΠ. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε την ανάγκη να μεγιστοποιηθούν ο αντίκτυπος της ενωσιακής χρηματοδότησης και την ευκαιρία που παρέχει το Ταμείο Συνοχής, τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία και τα διάφορα χρηματοδοτικά μέσα για τη χρηματοδότηση βασικών εθνικών και διασυνοριακών έργων ενεργειακής υποδομής που αποτελούν προτεραιότητα για την Ευρώπη, υπογράμμισε δε την ανάγκη να διατεθούν σημαντικές πιστώσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για χρηματοδοτικά μέσα στο συγκεκριμένο πεδίο.
(10)
Προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι υποδομές σε διασυνοριακές περιφέρειες, ως μέρος της ανάπτυξης των δικτύων, ως συνόλου, θα πρέπει να ενθαρρύνονται οι συνέργειες μεταξύ των χρηματοδοτικών μέσων της ΔΣΕ και άλλων ενωσιακών ταμείων.
(11)
Στις 28 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη Λευκή Βίβλο με τίτλο «Χάρτης πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών - Για ένα ανταγωνιστικό και ενεργειακά αποδοτικό σύστημα μεταφορών» (η «Λευκή Βίβλος»). Στόχος της Λευκής Βίβλου είναι να μειωθούν μέχρι το 2050 τουλάχιστον κατά 60 % σε σύγκριση με το 1990 οι εκπομπές θερμοκηπιακών αερίων(GHG) από τον τομέα των μεταφορών. Όσον αφορά τις υποδομές, στόχος της Λευκής Βίβλου είναι να δημιουργηθεί έως το 2030 ένα πλήρως λειτουργικό πολυτροπικό «κεντρικό δίκτυο» ΔΕΔ-Μ που θα καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης. Η διαλειτουργικότητα θα μπορούσε να ενισχυθεί με καινοτόμες λύσεις που θα βελτιώνουν τη συμβατότητα μεταξύ των εμπλεκομένων συστημάτων. Στόχος της Λευκής Βίβλου είναι επίσης η βελτιστοποίηση των επιδόσεων των πολυτροπικών αλυσίδων εφοδιασμού, μεταξύ άλλων μέσω της μεγαλύτερης χρήσης ενεργειακά αποδοτικότερων τρόπων μεταφοράς. Για τον λόγο αυτό, θέτει τους ακόλουθους σχετικούς στόχους όσον αφορά την πολιτική για το ΔΕΔ-Μ: να στραφεί προς άλλους τρόπους μεταφοράς το 30 % των οδικών εμπορευματικών μεταφορών που μεταφέρονται σε αποστάσεις άνω των 300 χλμ. έως το 2030 και να έχει υπερβεί το 50 % το μερίδιο αυτό έως το 2050· να τριπλασιαστεί έως το 2030 το μήκος του υφιστάμενου σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας και έως το 2050 να πραγματοποιείται η πλειονότητα των επιβατικών μετακινήσεων μεσαίων αποστάσεων με σιδηροδρομικά μέσα· να έχουν συνδεθεί έως το 2050 όλοι οι αερολιμένες του κεντρικού δικτύου με το σιδηροδρομικό δίκτυο και να συνδεθούν όλοι οι θαλάσσιοι λιμένες με το σύστημα εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών και, ει δυνατόν, με το σύστημα εσωτερικών πλωτών οδών.
(12)
Στο ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2010 για ένα βιώσιμο μέλλον στις μεταφορές (7), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι για μια αποδοτική πολιτική μεταφορών απαιτείται χρηματοδοτικό πλαίσιο που να ανταποκρίνεται στις αναδυόμενες προκλήσεις και ότι, προς τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να αυξηθούν οι πόροι που διατίθενται επί του παρόντος για τις μεταφορές και την κινητικότητα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκρινε επίσης αναγκαία τη δημιουργία μηχανισμού για τον συντονισμό και τη βελτιστοποίηση της χρήσης των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης των μεταφορών και όλων των χρηματοδοτικών μέσων και μηχανισμών που είναι διαθέσιμοι σε ενωσιακό επίπεδο.
(13)
Στα συμπεράσματά του της 11ης Ιουνίου 2009 για την αναθεώρηση της πολιτικής για το ΔΕΔ-Μ, το Συμβούλιο επανέλαβε ότι είναι αναγκαίο να συνεχισθούν οι επενδύσεις στις υποδομές μεταφορών προκειμένου να εξασφαλισθεί επαρκής ανάπτυξη του ΔΕΔ-Μ για όλους τους τρόπους μεταφοράς, ως βάση για την εσωτερική αγορά και την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της Ένωσης και τη σύνδεσή της με γειτονικές χώρες, με έμφαση στην ευρωπαϊκή προστιθεμένη αξία που αυτό θα προσκόμιζε. Το Συμβούλιο τόνισε την ανάγκη να διατεθούν από την Ένωση οι χρηματοδοτικοί πόροι που είναι απαραίτητοι για την τόνωση των επενδύσεων σε έργα ΔΕΔ-Μ και, ιδιαίτερα, την ανάγκη να συνδυασθούν η παροχή κατάλληλης χρηματοδοτικής στήριξης από τον προϋπολογισμό του ΔΕΔ-Μ στα έργα προτεραιότητας που περιλαμβάνουν διασυνοριακά τμήματα και αναμένεται να ολοκληρωθούν μετά το 2013 και η τήρηση των θεσμικών ορίων του ΠΔΚ. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει, κατά την άποψη του Συμβουλίου, να αναπτυχθεί και να υποστηριχθεί περαιτέρω, κατά περίπτωση, η προσέγγιση των συμπράξεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.
(14)
Με βάση τους στόχους που εκτίθενται στη Λευκή Βίβλο, οι κατευθυντήριες γραμμές για το ΔΕΔ-Μ που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), προσδιορίζουν τις υποδομές του ΔΕΔ-Μ, εξειδικεύουν τις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται και προβλέπουν τα μέτρα υλοποίησής τους. Στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, προτείνεται επίσης η ολοκλήρωση του κεντρικού δικτύου έως το 2030, μέσω της δημιουργίας νέων υποδομών και της ουσιαστικής αναβάθμισης και αποκατάστασης των υφιστάμενων υποδομών.
(15)
Βασιζόμενη σε ανάλυση των σχεδίων των κρατών μελών για τις υποδομές μεταφορών, η Επιτροπή εκτιμά ότι, κατά την περίοδο 2014-2020, οι επενδυτικές ανάγκες στον τομέα των μεταφορών ανέρχονται σε EUR 500 000 000 για ολόκληρο το δίκτυο ΔΕΔ-Μ, από τα οποία EUR 250 000 000. εκτιμάται ότι θα πρέπει να επενδυθούν στο κεντρικό δίκτυο του ΔΕΔ-Μ.
(16)
Θα πρέπει να εξασφαλίζεται, οσάκις ενδείκνυται, η γεωγραφική ευθυγράμμιση των σιδηροδρομικών εμπορευματικών διαδρόμων, όπως προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 913/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και των διαδρόμων του κεντρικού δικτύου που προβλέπονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, λαμβανομένων υπόψη των στόχων των αντίστοιχων μέσων, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης και τον εξορθολογισμό της ανάπτυξης και της χρήσης των σιδηροδρομικών υποδομών. Οι σιδηροδρομικοί εμπορευματικοί διάδρομοι θα πρέπει να υπόκεινται αποκλειστικά στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις μεταβολές της ευθυγράμμισής τους.
(17)
Στο πλαίσιο της αναθεώρησης της πολιτικής για το ΔΕΔ-Μ που δρομολογήθηκε τον Φεβρουάριο του 2009, συστάθηκε ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων για να επικουρήσει την Επιτροπή και να εξετάσει τη στρατηγική χρηματοδότησης και τις χρηματοδοτικές προοπτικές για το ΔΕΔ-Μ. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων αριθ. 5 αξιοποίησε την πείρα εξωτερικών εμπειρογνωμόνων από διάφορα πεδία: διαχειριστών υποδομών, σχεδιαστών υποδομών, εθνικών, περιφερειακών και τοπικών εκπροσώπων, εμπειρογνωμόνων σε θέματα περιβάλλοντος, μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και εκπροσώπων του ιδιωτικού τομέα. Η τελική έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων αριθ. 5 (10), η οποία εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2010, περιέχει 40 συστάσεις, ορισμένες από τις οποίες έχουν ληφθεί υπόψη στον παρόντα κανονισμό. Στην έκθεση συνιστάται, μεταξύ άλλων, ότι θα πρέπει να παρασχεθεί από την Επιτροπή ένα πρότυπο πλαίσιο για τον συνδυασμό επιχορηγήσεων της Ένωσης και ΔΕΔ-Μ συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα («ΣΔΙΤ»), το οποίο θα καλύπτει τόσο τα κονδύλια από την πολιτική συνοχής όσο και τον προϋπολογισμό του ΔΕΔ-Μ.
(18)
Η πείρα από το τρέχον ΠΔΠ (2007-2013) δείχνει ότι ορισμένα κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην έγκαιρη εκτέλεση περίπλοκων διασυνορικών έργων υποδομών μεταφορών με υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, καθώς και στην αποδοτική χρήση των ενωσιακών πόρων. Για τον λόγο αυτό, προκειμένου να βελτιωθεί η εκτέλεση των έργων μεταφορών -ιδίως των διασυνοριακών- με υψηλή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, θα πρέπει να μεταβιβασθεί μέρος των διαθέσιμων κονδυλίων του Ταμείου Συνοχής (EUR 11 305 500 000.), προκειμένου να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της ΔΣΕ έργα μεταφορών στο κεντρικό δίκτυο μεταφορών ή έργα μεταφορών που σχετίζονται με τις οριζόντιες προτεραιότητες των κρατών μελών που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής. Σε πρώτη φάση, η επιλογή των επιλέξιμων για χρηματοδότηση έργων θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τις εθνικές πιστώσεις στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής. Η Επιτροπή θα πρέπει να στηρίξει στις προσπάθειές τους τα επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής κράτη μέλη ώστε να διαμορφώσουν μια επαρκή δεξαμενή έργων, ιδίως μέσω της ενίσχυσης της θεσμικής ικανότητας των αρμόδιων δημόσιων αρχών και μέσω της διοργάνωσης πρόσθετων προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, εξασφαλίζοντας παράλληλα διαφανή διαδικασία για την επιλογή των έργων.
(19)
Το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταφέρεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής δεν θα πρέπει χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση δράσεων με συνέργειες μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας που συνεισφέρουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος προκύπτοντα από πολυτομεακές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.
(20)
Η θεσμική και διοικητική ικανότητα είναι σημαντικά προαπαιτούμενα για την αποτελεσματική επίτευξη των στόχων της ΔΣΕ. Η Επιτροπή θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να προσφέρει κατάλληλα μέσα στήριξης που επιτρέπουν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.
(21)
Στην ανακοίνωση της της 17ης Νοεμβρίου 2010 με τίτλο «Προτεραιότητες για την ενεργειακή υποδομή για το 2020 και μετέπειτα - Προσχέδιο για ενοποιημένο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο», η Επιτροπή προσδιόρισε τους διαδρόμους προτεραιότητας που είναι απαραίτητοι ώστε να μπορέσει η Ένωση να επιτύχει τους φιλόδοξους ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους της έως το 2020 με σκοπό την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού και την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και την προετοιμασία των δικτύων για περαιτέρω μείωση των ανθρακούχων εκπομπών στο ενεργειακό σύστημα μετά το 2020.
(22)
Απαιτούνται μείζονες επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών καθώς και για τη διασυνοριακή διασύνδεση των δικτύων και τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης των κρατών μελών, ώστε να εκπληρωθούν οι στόχοι της ενεργειακής και της κλιματικής πολιτικής της Ένωσης για ανταγωνιστικότητα, βιωσιμότητα και ασφάλεια του εφοδιασμού με αποδοτικό ως προς το κόστος τρόπο. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι εκτιμώμενες επενδυτικές ανάγκες για τις υποδομές ενέργειας έως το 2020 ανέρχονται σε EUR 1 000 000 000 συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων περίπου EUR 200 000 000 για τις υποδομές μεταφοράς και αποθήκευσης ηλεκτρισμού και αερίου που θεωρούνται ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Σύμφωνα με το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο με τίτλο «Επενδυτικές ανάγκες και κενά στον χώρο των ενεργειακών επενδύσεων», υπάρχει κίνδυνος να μην πραγματοποιηθούν επενδύσεις ύψους περίπου EUR 100 000 000 για έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος λόγω εμποδίων που σχετίζονται με την αδειοδότηση, τη ρύθμιση και τη χρηματοδότηση.
(23)
Λόγω της επείγουσας ανάγκης να κατασκευαστούν οι ενεργειακές υποδομές του μέλλοντος και της αισθητής αύξησης του όγκου των επενδύσεων σε σύγκριση με τις τάσεις του παρελθόντος, απαιτείται δραστική αλλαγή του τρόπου στήριξης των ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Ένωσης. Στα συμπεράσματά του της 28ης Φεβρουαρίου 2011, το Συμβούλιο χαρακτήρισε τους ενεργειακούς διαδρόμους προτεραιότητα για την Ευρώπη.
(24)
Όσον αφορά τον τομέα της ενέργειας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 κάλεσε την Επιτροπή να εξορθολογίσει και να βελτιώσει τις διαδικασίες αδειοδότησης και να προωθήσει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο ικανό να προσελκύει επενδύσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε ότι ο κύριος όγκος των επενδύσεων θα πρέπει να προέρχεται από την αγορά, το δε κόστος πρέπει να ανακτάται με την είσπραξη τελών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε ότι χρειάζονται δημόσια κονδύλια για έργα αναγκαία για την ασφάλεια εφοδιασμού ή για λόγους αλληλεγγύης τα οποία δεν μπορούν να προσελκύσουν χρηματοδότηση από την αγορά. Τόνισε, επιπλέον, την ανάγκη εκσυγχρονισμού και επέκτασης των ενεργειακών υποδομών της Ευρώπης, καθώς και την ανάγκη διασυνοριακής διασύνδεσης των δικτύων, ώστε να μπορεί να εφαρμόζεται στην πράξη η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, να προβλεφθούν εναλλακτικές οδοί εφοδιασμού και διαμετακόμισης και εναλλακτικές πηγές ενέργειας και να αναπτυχθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έναντι των παραδοσιακών. Τόνισε ότι η εσωτερική αγορά ενέργειας θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το 2014, ώστε να καταστεί δυνατή η ελεύθερη ροή αερίου και ηλεκτρισμού, και ότι κανένα κράτος μέλος δεν θα πρέπει να παραμένει αποκομμένο από τα ευρωπαϊκά δίκτυα αερίου και ηλεκτρισμού μετά το 2015 ούτε να αντιμετωπίζει κινδύνους όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλειά του λόγω έλλειψης κατάλληλων συνδέσεων. Τα δύο πρώτα ετήσια προγράμματα εργασίας που θα θεσπισθούν βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα σε έργα κοινού ενδιαφέροντος και συναφείς δράσεις που στόχο έχουν τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης και την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης, με σκοπό την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.
(25)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) καθορίζει τις προτεραιότητες για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές οι οποίες πρέπει να έχουν υλοποιηθεί έως το 2020, ώστε να εκπληρωθούν οι στόχοι της ενεργειακής και της κλιματικής πολιτικής της Ένωσης, ορίζει κανόνες για τον προσδιορισμό των έργων κοινού ενδιαφέροντος που είναι αναγκαία για την εκπλήρωση αυτών των προτεραιοτήτων, και προβλέπει μέτρα για την αδειοδότηση, τη συμμετοχή του Δημοσίου και τις ρυθμίσεις για την επιτάχυνση και/ή τη διευκόλυνση της υλοποίησης των έργων αυτών, καθώς και κριτήρια για τη γενική επιλεξιμότητα των έργων αυτού του είδους που λαμβάνουν χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση.
(26)
Οι τηλεπικοινωνίες αποκτούν όλο και περισσότερο τη μορφή υποδομών βασιζόμενων στο Διαδίκτυο, οι δε υποδομές ευρυζωνικών δικτύων δρουν ως καταλύτης για την εξάπλωση της χρήσης ψηφιακών υπηρεσιών σε ευρύτατο φάσμα κοινωνικών δραστηριοτήτων. Το Διαδίκτυο καθίσταται η κυρίαρχη πλατφόρμα επικοινωνίας, επιχειρηματικής δραστηριότητας, παροχής δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών και κοινωνικής και πολιτισμικής συνοχής. Επιπλέον, η υπολογιστική νέφους και το παρεχόμενο ως υπηρεσία λογισμικό αναδεικνύονται στα νέα υπολογιστικά πρότυπα. Συνεπώς, η διευρωπαϊκή διαθεσιμότητα ταχείας και ανά πάσα στιγμή πρόσβασης στο Διαδίκτυο και καινοτόμων ψηφιακών υπηρεσιών έχει ουσιώδη σημασία για την οικονομική μεγέθυνση και την ενιαία αγορά.
(27)
Τα σύγχρονα υψηλής ταχύτητας δίκτυα για την πρόσβαση στο Διαδίκτυο αποτελούν υποδομή καίριας σημασίας για το μέλλον από τη σκοπιά της συνδεσιμότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων («ΜΜΕ») που επιθυμούν να χρησιμοποιούν την υπολογιστική νέφους για να βελτιώσουν την αποδοτικότητά τους σε σχέση με τις δαπάνες τους. Προκειμένου να αποφευχθεί ο διπλασιασμός των υποδομών, να προληφθεί η εκτόπιση των ιδιωτικών επενδύσεων και να ενισχυθεί η ανάπτυξη ικανοτήτων με σκοπό να δημιουργηθούν νέες επενδυτικές ευκαιρίες και να προαχθεί η εφαρμογή μέτρων μείωσης του κόστους, θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις για να βελτιωθεί ο συντονισμός της στήριξης που παρέχει η Ένωση για την ευρυζωνικότητα μέσω της ΔΣΕ και της στήριξης της ευρυζωνικότητας που παρέχεται από όλες τις άλλες διαθέσιμες πηγές, μεταξύ άλλων μέσω των εθνικών σχεδίων ευρυζωνικότητας.
(28)
Στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» ζητείται η υλοποίηση του Ψηφιακού Θεματολογίου για την Ευρώπη, το οποίο διαμορφώνει ένα σταθερό νομικό πλαίσιο για την τόνωση των επενδύσεων σε ανοικτές, ανταγωνιστικές και υψηλής ταχύτητας διαδικτυακές υποδομές και συναφείς υπηρεσίες. Ο σκοπός θα πρέπει να είναι να αποκτήσει η Ευρώπη τις ταχύτερες ευρυζωνικές συνδέσεις στον κόσμο έως το 2020, βάσει των πλέον προηγμένων τεχνολογιών.
(29)
Στις 31 Μαΐου 2010, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ένωση θα πρέπει να διαθέσει τους αναγκαίους πόρους για την ανάπτυξη μιας ψηφιακής ενιαίας αγοράς βασισμένης σε ταχείες και υπερταχείες διαδικτυακές συνδέσεις και διαλειτουργικές εφαρμογές και αναγνώρισε ότι οι αποδοτικές και ανταγωνιστικές επενδύσεις στα ευρυζωνικά δίκτυα της επόμενης γενεάς θα είναι απαραίτητες για την καινοτομία, την προσφορά επιλογών στους καταναλωτές και την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης και ότι μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής με καλύτερη ιατρική περίθαλψη, ασφαλείς μεταφορές, νέες δυνατότητες ενημέρωσης και ευκολότερη πρόσβαση σε αγαθά, υπηρεσίες και γνώσεις, ιδίως σε διασυνοριακό επίπεδο.
(30)
Ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην εγκατάσταση και στον εκσυγχρονισμό των ευρυζωνικών δικτύων, υποστηριζόμενος από ένα ανταγωνιστικό και φιλικό προς τις επενδύσεις ρυθμιστικό πλαίσιο. Εάν οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν επαρκούν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλλουν τις αναγκαίες προσπάθειες ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι του Ψηφιακού Θεματολογίου. Η δημόσια χρηματοδοτική ενίσχυση της ευρυζωνικότητας θα πρέπει να περιορίζεται σε χρηματοδοτικά μέσα για προγράμματα ή πρωτοβουλίες που αφορούν έργα τα οποία δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από τον ιδιωτικό τομέα, εφόσον κατά την εκ των προτέρων αξιολόγηση διαπιστώνονται ατέλειες της αγοράς ή μη ικανοποιητικές επενδυτικές συνθήκες.
(31)
Συνεπώς, είναι σημαντικό να τονωθεί, σύμφωνα με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας, η εγκατάσταση ταχέων και υπερταχέων ευρυζωνικών δικτύων σε ολόκληρη την Ένωση και να διευκολύνεται η δημιουργία και η ανάπτυξη διευρωπαϊκών ψηφιακών υπηρεσιών. Οι δημόσιες επενδύσεις σε ταχέα και υπερταχέα ευρυζωνικά δίκτυα με τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων δεν θα πρέπει να οδηγ ούν σε στρεβλώσεις της αγοράς ή να δημιουργ ούν αντικίνητρα επενδύσεων. Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να προσελκύουν ιδιωτικές επενδύσεις και μόνο σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει εμπορικό επενδυτικό ενδιαφέρον.
(32)
Πλείονες μέθοδοι υλοποίησης είναι αναγκαίες,οι οποίες απαιτούν διαφορετικά ποσοστά χρηματοδότησης και χρηματοδοτικά μέσα, προκειμένου να αυξάνεται η απόδοση και ο αντίκτυπος της ενωσιακής δημοσιονομικής ενίσχυσης, να ενθαρρύνονται οι ιδιωτικές επενδύσεις και να εκπληρώνονται οι ειδικές απαιτήσεις κάθε έργου.
(33)
Ένας κανονισμός σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών θα προσδιορίσει τα κριτήρια βάσει των οποίων έργα κοινού ενδιαφέροντος μπορούν να λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη βάσει του παρόντος κανονισμού.
(34)
Ο Ορίζοντας 2020 -το κοινό στρατηγικό πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (12) θα επικεντρωθεί, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων (π.χ. ευφυείς, οικολογικές, προσβάσιμες και ενοποιημένες μεταφορές· ασφαλής, καθαρή και αποδοτική ενέργεια· και τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών για την υγεία, τη διακυβέρνηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη), ώστε να αντιμετωπιστούν άμεσα οι προκλήσεις που έχουν προσδιορισθεί στη στρατηγική «Ευρώπη 2020», μέσω της στήριξης δραστηριοτήτων που καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα από την έρευνα έως την αγορά. Ο Ορίζοντας 2020 θα στηρίξει όλα τα στάδια της αλυσίδας καινοτομίας, και ιδιαίτερα δραστηριότητες εγγύτερες στην αγορά, μεταξύ των οποίων και καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα. Προκειμένου να διασφαλισθεί η επίτευξη μεγαλύτερου αντίκτυπου από τη χρηματοδότηση της Ένωσης και να εξασφαλισθεί συνοχή, η ΔΣΕ θα αναπτύξει στενές συνέργειες με τον Ορίζοντα 2020.
(35)
Στην Ανακοίνωσή της της 20ης Ιουλίου 2010 με τίτλο «Προς ένα ευρωπαϊκό χώρο οδικής ασφάλειας: πολιτικές κατευθύνσεις για την οδική ασφάλεια 2011-2020», η Επιτροπή έθεσε ένα πλαίσιο για δράσεις πολιτικής υπέρ των ασφαλών υποδομών, το οποίο θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για τη μείωση του αριθμού των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα κατά 50 % έως το 2020. Η ΔΣΕ θα πρέπει, κατά συνέπεια, να εξασφαλίζει τη συμμόρφωση των αιτήσεων ενωσιακής χρηματοδότησης με τις απαιτήσεις, τις συστάσεις και τους στόχους ασφαλείας που θεσπίζονται σε όλο το σχετικό ενωσιακό δίκαιο στον τομέα της οδικής ασφάλειας. Κατά την αξιολόγηση των επιδόσεων της ΔΣΕ, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η μείωση των ατυχημάτων στο οδικό δίκτυο της Ένωσης.
(36)
Η Ένωση και τα περισσότερα κράτη μέλη είναι μέρη της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, ενώ στα υπόλοιπα κράτη μέλη διεξάγεται διαδικασία κύρωσής της. Είναι σημαντικό, κατά την εκτέλεση των αντίστοιχων έργων, να λαμβάνεται υπόψη στις προδιαγραφές τους η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρίες, ως αναφέρεται στην εν λόγω σύμβαση.
(37)
Παρότι ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» μπορεί να προέρχεται από τις αγορές και την εφαρμογή ρυθμιστικών μέτρων, οι προκλήσεις της χρηματοδότησης ενδέχεται να απαιτούν δημόσιες δράσεις και τη συνδρομή της Ένωσης με τη μορφή επιχορηγήσεων και καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων.
(38)
Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η χρήση του ενωσιακού προϋπολογισμού, οι επιχορηγήσεις θα πρέπει να επικεντρώνονται σε έργα που δεν λαμβάνουν επαρκή χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα.
(39)
Τα σιδηροδρομικά έργα δεν θα πρέπει να αποκλείονται από τις επιχορηγήσεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού επειδή παράγουν υποχρεωτικά έσοδα βάσει της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13).
(40)
Τα δημοσιονομικά μέτρα σε πολλά κράτη μέλη θα οδηγήσουν ή έχουν ήδη οδηγήσει τις δημόσιες αρχές σε επανεκτίμηση των προγραμμάτων τους για επενδύσεις σε υποδομές. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΣΔΙΤ θεωρούνται αποτελεσματικό μέσο για την εκτέλεση έργων υποδομής που εξασφαλίζουν την επίτευξη στόχων πολιτικής, όπως η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η προώθηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας και η αποδοτική χρήση της ενέργειας και των πόρων, η υποστήριξη βιώσιμων μεταφορών και η εγκατάσταση ευρυζωνικών δικτύων. Στην Ανακοίνωση της της 19ης Νοεμβρίου 2009 με τίτλο «Κινητοποίηση των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων για την ανάκαμψη και τη μακροπρόθεσμη διαρθρωτική αλλαγή: ανάπτυξη συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα», η Επιτροπή δεσμεύεται να βελτιώσει την πρόσβαση των ΣΔΙΤ στη χρηματοδότηση, με τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων.
(41)
Στην ανακοίνωση της της 19ης Οκτωβρίου 2010, με τίτλο «Η επανεξέταση του προϋπολογισμού της ΕΕ», η Επιτροπή τονίζει ότι ο κανόνας για τα έργα με μακροπρόθεσμες εμπορικές δυνατότητες θα πρέπει να είναι η χρήση ενωσιακών κονδυλίων σε συνεργασία με τον χρηματοπιστωτικό και τον τραπεζικό τομέα, και ιδίως την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τα δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των κρατών μελών, καθώς και με άλλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τον ιδιωτικό χρηματοπιστωτικό τομέα, μεταξύ άλλων σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο.
(42)
Τα χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να ικανοποιούν συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς, για ενέργειες που έχουν σαφή ενωσιακή προστιθέμενη αξία και είναι σύμφωνες με τους στόχους της ΔΣΕ, και δεν θα πρέπει να οδηγούν στην εκτόπιση της ιδιωτικής χρηματοδότησης. Θα πρέπει να βελτιώνουν το μοχλευτικό αποτέλεσμα των δαπανών που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης και να επιτυγχάνουν μεγαλύτερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα όσον αφορά την προσέλκυση χρηματοδότησης από τον ιδιωτικό τομέα. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο των δυσχερειών πρόσβασης στις πιστώσεις, των περιορισμών που επιβάλλονται στα δημόσια οικονομικά και της ανάγκης στήριξης της οικονομικής ανάκαμψης της Ευρώπης. Η Επιτροπή, πριν αποφασίσει να χρησιμοποιήσει χρηματοδοτικά μέσα, θα πρέπει να διενεργεί εκ των προτέρων αξιολόγηση του σχετικού μέσου, ως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14).
(43)
Στη στρατηγική «Ευρώπη 2020», η Επιτροπή δεσμεύθηκε να κινητοποιήσει ενωσιακά χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο συνεκτικής χρηματοδοτικής στρατηγικής, η οποία θα συνδυάζει πόρους για τη χρηματοδότηση των υποδομών προερχόμενους τόσο από την Ένωση όσο και από εθνικούς δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Βασίστηκε στο σκεπτικό ότι σε πολλές περιπτώσεις οι μη ικανοποιητικές επενδυτικές συνθήκες και οι ατέλειες της αγοράς μπορούν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικότερα με χρηματοδοτικά μέσα από ό,τι με επιχορηγήσεις
(44)
Η ΔΣΕ θα πρέπει να προβλέψει χρηματοδοτικά μέσα για να προωθηθεί η ουσιαστική συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στις επενδύσεις σε υποδομές. Τα χρηματοδοτικά μέσα, για να είναι επαρκώς ελκυστικά για τον ιδιωτικό τομέα, θα πρέπει να σχεδιάζονται και να εφαρμόζονται με τη δέουσα απλούστευση και μείωση του διοικητικού φόρτου, και επιπλέον θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται με ευέλικτο τρόπο στις διαπιστούμενες χρηματοδοτικές ανάγκες. Ο σχεδιασμός αυτών των μέσων θα πρέπει να βασίζεται στην πείρα που αποκτήθηκε από την εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο του ΠΔΠ (2007-2013), όπως ο μηχανισμός δανειακών εγγυήσεων για έργα ΔΕΔ-Μ (LGTT), ο μηχανισμός χρηματοδότησης με επιμερισμό των κινδύνων (RSFF), το Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Ενέργεια, την Αλλαγή του Κλίματος και τις Υποδομές με ορίζοντα το 2020 («Ταμείο Marguerite») και το μέσο καταμερισμού κινδύνου για ομόλογα έργων της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».
(45)
Θα πρέπει να διερευνηθούν οι δυνατότητες για καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα, όπως τα ομόλογα χρηματοδότησης έργων, για τη στήριξη της χρηματοδότησης μεταφορικών υποδομών με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκ των προτέρων και άλλων συναφών αξιολογήσεων, και ιδίως της ανεξάρτητης αξιολόγησης της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020» που θα πραγματοποιηθεί το 2015.
(46)
Για τη βελτιστοποίηση της χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων που διατίθενται στη ΔΣΕ, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει τη συνέχεια όλων των χρηματοδοτικών μέσων που συστάθηκαν δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 680/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) και του μέσου καταμερισμού κινδύνου για ομόλογα έργων που συστάθηκε δυνάμει της απόφασης αριθ. 1639/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), στο πλαίσιο των χρεωστικών και συμμετοχικών χρηματοδοτικών μέσων δυνάμει του παρόντος κανονισμού, βάσει της εκ των προτέρων αξιολόγησης, όπως προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
(47)
Κατά την επιλογή της πιο αποτελεσματικής μορφής χρηματοδοτικής ενίσχυσης, θα πρέπει να εξετάζονται δεόντως τα ανά τομέα και έργο χαρακτηριστικά των επιλέξιμων έργων. Για την αποδοτικότερη χρήση του ενωσιακού προϋπολογισμού και την ενίσχυση του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος της ενωσιακής δημοσιονομικής ενίσχυσης, όσον αφορά στον τομέα της ενέργειας, η Επιτροπή θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού και υπό την προϋπόθεση της υιοθέτησης από την αγορά, να προσπαθεί να δίνει προτεραιότητα στη χρήση χρηματοδοτικών μέσων, οσάκις ενδείκνυται, τηρουμένου του ορίου για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Οι φορείς υλοποίησης ενεργειακών έργων θα πρέπει να ενθαρρύνονται να διερευνούν τη δυνατότητα χρήσης χρηματοδοτικών μέσων πριν από την κατάθεση αιτήσεων επιχορήγησης για τα έργα. Εν προκειμένω, η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει κατάλληλη στήριξη για την μεγιστοποίηση της υιοθέτησης των χρηματοδοτικών μέσων.
(48)
Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς του ηλεκτρισμού, του αερίου και του διοξειδίου του άνθρακα θα πρέπει να είναι επιλέξιμα για χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση για μελέτες και, υπό ορισμένες συνθήκες, για εργασίες υπό τη μορφή επιχορηγήσεων ή καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων. Τούτο εξασφαλίζει την προσαρμοσμένη στήριξη έργων κοινού ενδιαφέροντος που δεν θεωρούνται βιώσιμα βάσει του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου και των συνθηκών της αγοράς. Στον τομέα της ενέργειας, είναι σημαντικό να αποφεύγεται κάθε στρέβλωση του ανταγωνισμού, ιδίως μεταξύ έργων που συμβάλλουν στην υλοποίηση του ίδιου ενωσιακού διαδρόμου προτεραιότητας. Αυτή η χρηματοδοτική ενίσχυση θα πρέπει να διασφαλίζει τις απαραίτητες συνέργειες με τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία, τα οποία θα χρηματοδοτούν έξυπνα δίκτυα διανομής ενέργειας τοπικής ή περιφερειακής σημασίας. Στα έργα κοινού ενδιαφέροντος εφαρμόζεται μια λογική τριών σταδίων. Πρώτον, προτεραιότητα στις επενδύσεις έχει η αγορά. Δεύτερον, αν δεν πραγματοποιούνται από την αγορά επενδύσεις, θα πρέπει να διερευνώνται ρυθμιστικές λύσεις, να προσαρμόζεται το ρυθμιστικό πλαίσιο, εφόσον είναι απαραίτητο, και να διασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή του. Τρίτον, όταν τα δύο πρώτα στάδια δεν αρκούν για να γίνουν οι απαιτούμενες επενδύσεις σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, θα μπορούσε να δίδεται χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση εάν το έργο πληροί τα εφαρμοστέα κριτήρια επιλεξιμότητας.
(49)
Σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013, όλα τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στις κατηγορίες που αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ σημεία 1, 2 και 4 του εν λόγω κανονισμού είναι επιλέξιμα για χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση υπό τη μορφή επιχορηγήσεων για μελέτες και χρηματοοικονομικών μέσων. Οι επιχορηγήσεις για έργα μπορούν να χρησιμοποιούνται για δράσεις που συνεισφέρουν στα εν λόγω έργα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία, σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 παρουσιάζουν ιδίως σημαντικές θετικές επιδράσεις και δεν είναι εμπορικώς βιώσιμα, σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο του έργου και άλλες αξιολογήσεις που εκπονούνται, ιδίως από δυνητικούς επενδυτές, πιστωτές ή τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές.
(50)
Για να εξασφαλισθεί τομεακή διαφοροποίηση των δικαιούχων χρηματοδοτικών μέσων, αλλά και για να ενθαρρυνθεί η βαθμιαία γεωγραφική διαφοροποίηση στα κράτη μέλη, με ιδιαίτερη έμφαση στα κράτη μέλη που είναι επιλέξιμα για στήριξη από το Ταμείο Συνοχής, η Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μέσω κοινών πρωτοβουλιών, όπως το Κέντρο Ευρωπαϊκής Εμπειρογνωμοσύνης για τις ΣΔΙΤ (EPEC) και η Κοινή Βοήθεια για τη ν υποστήριξη των έργων στις ευρωπαϊκές περιφέρειες (Jaspers), θα πρέπει να παρέχουν στήριξη στα κράτη μέλη για τη διαμόρφωση κατάλληλης δεξαμενής έργων που θα ήταν δυνατόν να χρηματοδοτηθούν.
(51)
Τα χρηματοδοτικά μέσα δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να ανταποκρίνονται στους κανόνες που προβλέπονται στον Τίτλο VIII του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 καθώς και στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής (17) και θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τους κανόνες βέλτιστης πρακτικής που ισχύουν για τα χρηματοδοτικά μέσα.
(52)
Όσον αφορά τους όρους για τα χρηματοδοτικά μέσα, θα χρειασθεί ίσως να συμπεριληφθούν πρόσθετες απαιτήσεις στα προγράμματα εργασιών, όπως χάριν παραδείγματος για να εξασφαλισθεί ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας των αγορών υπό το πρίσμα της εξέλιξης των ενωσιακών πολιτικών, των τεχνολογικών εξελίξεων και άλλων παραγόντων που ενδέχεται να υπεισέρχονται.
(53)
Ο πολυετής προγραμματισμός στήριξης από τη ΔΣΕ θα πρέπει να στοχεύει στην υποστήριξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης, εξασφαλίζοντας τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων χρηματοδοτικών πόρων και τη συνέπεια, τη διαφάνεια και τη συνέχεια της κοινής δράσης της Ένωσης και των κρατών μελών. Για προτάσεις που θα υποβληθούν μετά την εφαρμογή του πρώτου πολυετούς προγράμματος εργασιών στον τομέα των μεταφορών, η επιλεξιμότητα των δαπανών θα πρέπει να αρχίσει την 1η Ιανουαρίου 2014, ώστε να εξασφαλισθεί η συνέχεια των έργων που καλύπτονται ήδη από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007.
(54)
Λόγω του μεγάλου προϋπολογισμού που απαιτείται για την υλοποίηση ορισμένων έργων υποδομής, θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα κατανομής των πιστώσεων του προϋπολογισμού σε ετήσιες δόσεις για τη χρηματοδοτική ενίσχυση ορισμένων δράσεων.
(55)
Λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων πόρων σε επίπεδο Ένωσης, είναι αναγκαία η συγκέντρωση των επενδύσεων στα έργα με την υψηλότερη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, ώστε να επιτυγχάνεται το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Η στήριξη θα πρέπει, επομένως, να επικεντρώνεται στο κεντρικό δίκτυο και στα έργα κοινού ενδιαφέροντος όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας, ιδίως τα συστήματα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας που απορρέουν από το νέο σύστημα διαχείρισης της παραγωγής της ευρωπαϊκής εναέριας κυκλοφορίας (το σύστημα SESAR), το οποίο απαιτεί περίπου 3 000 000 EUR από τους δημοσιονομικούς πόρους της Ένωσης, καθώς και το σύστημα ευφυών μεταφορών (ITS), το σύστημα διαχείρισης της κυκλοφορίας των σκαφών και σχετικής πληροφόρησης (VTMIS), το σύστημα υπηρεσιών πληροφοριών εσωτερικής ναυσιπλοΐας(RI S) και το ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας(CERTMS). Στον τομέα της ενέργειας, η χρηματοδοτική ενίσχυση θα πρέπει να επικεντρώνεται στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, την κατοχύρωση της ασφάλειας του εφοδιασμού, την προώθηση της βιωσιμότητας, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση της μεταφοράς προερχόμενου από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρισμού από την παραγωγή σε κέντρα ζήτησης και αποθήκευσης, και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, η χρηματοδοτική ενίσχυση θα πρέπει να προσανατολίζεται, κατά κύριο λόγο, σε σχέδια που θα δημιουργήσουν ζήτηση για ευρυζωνικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας υποδομών για ευρωπαϊκές ψηφιακές υπηρεσίες, οι οποίες με τη σειρά τους θα πρέπει να δίδουν ώθηση στις επενδύσεις για την ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων.
(56)
Στον τομέα της ενέργειας, ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός θα πρέπει να χορηγείται, κατά προτεραιότητα, υπό μορφή χρηματοδοτικών μέσων, με την επιφύλαξη της υιοθέτησής τους από την αγορά. Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα των τηλεπικοινωνιών θα πρέπει να θεωρούνται επιλέξιμα για ενωσιακή χρηματοδοτική στήριξη, υπό μορφή επιχορηγήσεων και προμηθειών για πλατφόρμες βασικών υπηρεσιών, υπηρεσίες γενικής εφαρμογής και οριζόντιες δράσεις. Οι δράσεις στον τομέα της ανάπτυξης ευρυζωνικών υπηρεσιών, συμ περιλαμβανομένων δράσεων που δημιουργούν ζήτηση για ευρυζωνικές υπηρεσίες, θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για ενωσιακή οικονομική ενίσχυση υπό μορφή χρηματοδοτικών μέσων.
(57)
Σύμφωνα με ανάλυση που διενεργήθηκε στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων για τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013, ο εκτιμώμενος αριθμός των έργων κοινού ενδιαφέροντος που συνεισφέρει περισσότερο στην υλοποίηση των διαδρόμων και τομέων προτεραιότητας όσον αφορά τις στρατηγικές ενεργειακές υποδομές ανέρχεται σε περίπου 100 στον τομέα του ηλεκτρισμού και 50 στον τομέα του αερίου. Επιπλέον, βάσει της αναμενόμενης επικράτησης του ηλεκτρισμού στο ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης κατά τις προσεχείς δύο δεκαετίες, εκτιμάται ότι, για την ενίσχυση έργων ηλεκτρισμού κοινού ενδιαφέροντος, θα απαιτηθεί το μεγαλύτερο μέρος του χρηματοδοτικού κονδυλίου για την ενέργεια που προβλέπεται στη ΔΣΕ. Σημειώνοντας ότι η εκτίμηση αυτή μπορεί να τροποποιηθεί καθώς θα καθίστανται διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες, και λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να διασφαλισθεί η συμμόρφωση προς τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει δεόντως υπόψη τα έργα ηλεκτρισμού, με σκοπό, κατά την περίοδο 2014-2020, να διατεθεί το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδοτικής ενίσχυσης στα έργα αυτά, σε συνάρτηση με την υιοθέτησή τους από την αγορά, την ποιότητα και την ωριμότητα των προτεινόμενων δράσεων και τις χρηματοδοτικές τους απαιτήσεις. Ο στόχος αυτός δεν προδικάζει πιθανή ανακατανομή της διαθέσιμης χρηματοδότησης για ενεργειακά έργα.
(58)
Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργεί ενδιάμεσες και εκ των υστέρων αξιολογήσεις και θα πρέπει να τις ανακοινώνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, ώστε να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα και η απόδοση της χρηματοδότησης και ο αντίκτυπός της στους γενικούς στόχους της ΔΣΕ και στις προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιοποιεί τις πληροφορίες σχετικά με τα συγκεκριμένα έργα στο πλαίσιο της ΔΣΕ. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να ενημερώνονται σε ετήσια βάση.
(59)
Όσον αφορά τις μεταφορές και την ενέργεια, με βάση τις εξειδικευμένες ανά τομέα κατευθυντήριες γραμμές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013, καταρτίστηκαν και θα πρέπει να περιληφθούν στο Παράρτημα του παρόντος κανονισμού, κατάλογοι έργων, διαδρόμων προτεραιότητας και πεδίων στα οποία θα πρέπει να εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός. Όσον αφορά τις μεταφορές, για να λαμβάνονται υπόψη ενδεχόμενες μεταβολές των πολιτικών προτεραιοτήτων και των τεχνολογικών δυνατοτήτων, καθώς και των κυκλοφοριακών ροών, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣλΕΕ) όσον αφορά την έκδοση τροποποιήσεων του Μέρους I του Παραρτήματος Ι και να προσδιορίζει τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες για τις επιλέξιμες δράσεις δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 2 που θα πρέπει να αποτυπώνονται στα προγράμματα εργασιών.
(60)
Προκειμένου να ληφθεί υπόψη το πραγματικό επίπεδο ζήτησης χρηματοδότησης στο πλαίσιο των ειδικών στόχων για τις μεταφορές και να εφαρμοσθούν τα πορίσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης, σε περίπτωση που αποδειχτεί αναγκαία παρέκκλιση άνω των 5 ποσοστιαίων μονάδων από την κατανομή των πόρων για έναν από τους ειδικούς στόχους μεταφορών, οι οποίες ορίζονται στο Μέρος VI του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣλΕΕ για την τροποποίηση των ενδεικτικών ποσοστών για καθέναν από τους ειδικούς στόχους μεταφορών. Η ενδεικτική κατανομή των πόρων όσον αφορά τους ειδικούς στόχους για τις μεταφορές δεν εμποδίζει τη δαπάνη του ποσού των EUR 11 305 500 000 που μεταφέρεται από το Ταμείο Συνοχής, για έργα για την υλοποίηση του κεντρικού δικτύου ή για έργα και οριζόντιες προτεραιότητες που προσδιορίζονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού.
(61)
Για να λαμβάνονται υπόψη τα συμπεράσματα που αντλούνται από την εκτέλεση της ΔΣΕ, συμπεριλαμβανομένης της ενδιάμεσης αξιολόγησης, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣλΕΕ για την τροποποίηση του καταλόγου των γενικών προσανατολισμών που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των κριτηρίων ανάθεσης.
(62)
Όταν εκδίδει πράξεις κατ εξουσιοδότηση βάσει του παρόντος κανονισμού, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διενεργεί η Επιτροπή τις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την προετοιμασία και κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(63)
Για να εξασφαλισθούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασιών. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18).
(64)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, του εντοπισμού και της διερεύνησης των παρατυπιών, της ανάκτησης απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων, και, εφόσον χρειάζεται, της επιβολής κυρώσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966 /2012. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να τηρείται ενήμερο σχετικά με όλα αυτά τα μέτρα.
(65)
Προκειμένου να διασφαλίζεται ευρύς και θεμιτός ανταγωνισμός για τα έργα που χρηματοδοτούνται από τη ΔΣΕ, η μορφή της σύμβασης θα πρέπει να ανταποκρίνεται στους στόχους και τις συνθήκες του έργου. Οι όροι της σύμβασης θα πρέπει να διατυπώνονται κατά τρόπο που να διασφαλίζει τη δίκαιη κατανομή των κινδύνων που συνδέονται με αυτήν, ώστε να μεγιστοποιείται η αποδοτικότητα σε σχέση με τη δαπάνη και να επιτυγχάνεται η αποδοτικότερη εκτέλεση της σύμβασης. Η αρχή αυτή θα πρέπει να εφαρμόζεται ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιείται εθνικό ή διεθνές συμβατικό πρότυπο.
(66)
Ορισμένα έργα υποδομής κοινού ενδιαφέροντος θα χρειασθεί ενδεχομένως να συνδεθούν και να διέλθουν από γειτονικές χώρες, χώρες σε προενταξιακή διαδικασία και άλλες τρίτες χώρες. Η ΔΣΕ θα πρέπει να προσφέρει απλουστευμένους τρόπους σύνδεσης και χρηματοδότησης αυτών των υποδομών, ώστε να εξασφαλίζεται συνοχή μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών μέσων του προϋπολογισμού της Ένωσης.
(67)
Όταν τρίτες χώρες και οντότητες συσταθείσες σε τρίτες χώρες συμμετέχουν σε δράσεις που συνεισφέρουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, οι επιχορηγήσεις θα πρέπει να είναι διαθέσιμες μόνον εάν η δράση δεν είναι δυνατόν να λάβει επαρκή στήριξη από άλλες μορφές χρηματοδοτικής ενίσχυσης στο πλαίσιο της ΔΣΕ ή άλλων ενωσιακών προγραμμάτων.
(68)
Ο γενικός προσανατολισμός για τη συνεκτίμηση από την Επιτροπή των οικονομικών, κοινωνικών, κλιματικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως αναφέρεται στο Μέρος V του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στον τομέα της ενέργειας, σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετείται με το άρθρο 4 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 347/2013.
(69)
Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, ο γενικός προσανατολισμός για τη συνεκτίμηση της επίδρασης της ενωσιακής στήριξης ως κινήτρου για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, θα πρέπει να ισχύει μόνο στις υποδομές ψηφιακών υπηρεσιών που στοχεύουν στην κινητοποίηση πρόσθετων επενδύσεων.
(70)
Ο γενικός προσανατολισμός για τη συνεκτίμηση της διασυνοριακής διάστασης δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται όσον αφορά τα ευρυζωνικά δίκτυα, διότι όλες οι επενδύσεις στην ευρυζωνικότητα, συμπεριλαμβανομένων όσων πραγματοποιούνται εντός των κρατών μελών, θα ενισχύσουν τη συνδεσιμότητα των διευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών δικτύων.
(71)
Η συμμετοχή κρατών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι μέρη της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (η «συμφωνία ΕΟΧ») θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τους όρους που καθορίζονται στη συμφωνία ΕΟΧ. Για τον σκοπό αυτόν, κάθε τομέας που καλύπτεται από τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να θεωρείται χωριστό πρόγραμμα. Η συμμετοχή κρατών της ΕΖΕΣ στη ΔΣΕ θα πρέπει να προβλεφθεί, ιδίως στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.
(72)
Όσον αφορά τις μεταφορές, για την επιλεξιμότητα έργων κοινού ενδιαφέροντος σε τρίτες χώρες δυνάμει του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ενδεικτικοί χάρτες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013. Σε τρίτες χώρες για τις οποίες ο εν λόγω κανονισμός δεν περιλαμβάνει ενδεικτικούς χάρτες, τα έργα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να είναι επιλέξιμα όταν βρίσκεται σε εξέλιξη αμοιβαία συνεργασία με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας για τέτοιου είδους ενδεικτικούς χάρτες.
(73)
Καθώς οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, και ιδίως ο συντονισμός, η ανάπτυξη και η χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών δικτύων, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μπορούν όμως, εξαιτίας της ανάγκης συντονισμού αυτών των στόχων, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας η οποία ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, ως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτών των στόχων.
(74)
Οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19) θα πρέπει, συνεπώς, να καταργηθούν.
(75)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκαιρη έκδοση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και των εκτελεστικών πράξεων που προβλέπονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ Ι
ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
Η Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη»
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» («ΔΣΕ»), η οποία καθορίζει τους όρους, τις μεθόδους και τις διαδικασίες παροχής δημοσιονομικής ενίσχυσης από την Ένωση για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, ώστε να υποστηρίζονται έργα υποδομών κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, καθώς και να αξιοποιούνται οι δυνητικές συνέργειες μεταξύ αυτών των τομέων. Καθορίζει επίσης την κατανομή των πόρων οι οποίοι διατίθενται στα πλαίσια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
(1) «έργο κοινού ενδιαφέροντος»: έργο που έχει προσδιορισθεί στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 ή στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013 ή σε κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών.
(2) «διασυνοριακό τμήμα»: τμήμα στον τομέα των μεταφορών, το οποίο εξασφαλίζει τη συνέχεια έργου κοινού ενδιαφέροντος μεταξύ των εγγύτερων αστικών κόμβων στις δύο πλευρές των συνόρων δύο κρατών μελών ή μεταξύ κράτους μέλους και γειτονικής χώρας·
(3) «γειτονική χώρα»: χώρα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται η Στρατηγική Εταιρικής Σχέσης, η πολιτική διεύρυνσης, ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος και η Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών·
(4) «τρίτη χώρα»: οποιαδήποτε γειτονική χώρα και οποιαδήποτε άλλη χώρα με την οποία η Ένωση μπορεί να συνεργασθεί για να επιτύχει τους στόχους που επιδιώκονται με τον παρόντα κανονισμό·
(5) «εργασίες»: η αγορά, η προμήθεια και η εγκατάσταση συστατικών μερών, συστημάτων και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του λογισμικού, η εκτέλεση δραστηριοτήτων ανάπτυξης, κατασκευής και εγκατάστασης που σχετίζονται με έργο, η παράδοση των εγκαταστάσεων και η έναρξη λειτουργίας ενός έργου·
(6) «μελέτες»: οι αναγκαίες δραστηριότητες για την προετοιμασία της υλοποίησης του έργου, όπως οι προμελέτες, οι μελέτες χαρτογράφησης, σκοπιμότητας, αξιολόγησης και επικύρωσης, συμπεριλαμβανομένων μελετών υπό μορφή λογισμικού, όπως επίσης και κάθε άλλο μέτρο τεχνικής υποστήριξης, όπου συγκαταλέγονται δράσεις προγενέστερες των εργασιών για τον καθορισμό και την ανάπτυξη του έργου, καθώς και τη λήψη απόφασης σχετικά με τη χρηματοδότησή του, όπως η αποτύπωση των σχετικών τοποθεσιών και η προετοιμασία της δέσμης χρηματοδότησης.
(7) «υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος»: τα συνοδευτικά μέτρα στο επίπεδο του καταρτιζόμενου προγράμματος, τα οποία είναι αναγκαία για την εφαρμογή του και για την εφαρμογή των εξειδικευμένων ανά τομέα κατευθυντήριων γραμμών, όπως υπηρεσίες (ιδίως η παροχή τεχνικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης χρηματοδοτικών μέσων, καθώς και δραστηριότητες προπαρασκευής, σκοπιμότητας, συντονισμού, παρακολούθησης, διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς, ελέγχου, οικονομικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι οποίες απαιτούνται άμεσα για τη διαχείριση της διευκόλυνσης και την επίτευξη των στόχων της. Οι δράσεις υποστήριξης προγράμματος περιλαμβάνουν ιδίως μελέτες, συνεδριάσεις,, χαρτογράφηση υποδομών, δράσεις πληροφόρησης, διάδοσης, επικοινωνίας και ευαισθητοποίησης, δαπάνες συνδεόμενες με δίκτυα και εργαλεία ΤΠ εστιασμένα στην ανταλλαγή πληροφόρησης σχετικά με τη διευκόλυνση, μαζί με όλες τις λοιπές βαρύνουσες την Επιτροπή δαπάνες τεχνικής και διοικητικής συνδρομής, οι οποίες ενδέχεται να απαιτούνται για τη διαχείριση της διευκόλυνσης ή την υλοποίηση των εξειδικευμένων ανά τομέα κατευθυντήριων γραμμών. Οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος περιλαμβάνουν επίσης δραστηριότητες που απαιτούνται για τη διευκόλυνση της προετοιμασίας έργων κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως σε χώρες επιλέξιμες για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, με σκοπό την εξασφάλιση χρηματοδότησης κατά τον παρόντα κανονισμό ή από τη χρηματοπιστωτική αγορά. Οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος περιλαμβάνουν επίσης, κατά περίπτωση, τις δαπάνες του εκτελεστικού οργανισμού, στον οποίο έχει αναθέσει η Επιτροπή την εφαρμογή συγκεκριμένων τμημάτων της ΔΣΕ («εκτελεστικός οργανισμός»).
(8) «δράση»: κάθε δραστηριότητα που έχει προσδιορισθεί ως οικονομικά και τεχνικά αυτοτελής, έχει καθορισμένο χρονικό πλαίσιο και είναι αναγκαία για την υλοποίηση έργου κοινού ενδιαφέροντος·
(9) «επιλέξιμες δαπάνες»: ίδια έννοια όπως στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 966/2012.
(10) «δικαιούχος»: κράτος μέλος, διεθνής οργανισμός, ή δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση ή φορέας που επιλέγεται να λάβει δημοσιονομική ενίσχυση από την Ένωση βάσει του παρόντος κανονισμού και σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που προβλέπονται στο οικείο πρόγραμμα εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 17·
(11) «φορέας υλοποίησης»: δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση ή φορέας που έχει ορισθεί από δικαιούχο για να υλοποιήσει την οικεία δράση, εφόσον ο δικαιούχος είναι κράτος μέλος ή διεθνής οργανισμός. Ο δικαιούχος αποφασίζει με δική του ευθύνη για τον ορισμό του φορέα υλοποίησης και, εάν απαιτείται ανάθεση με δημόσια σύμβαση, τηρεί τους εφαρμοστέους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων·
(12) «εκτεταμένο δίκτυο»: υποδομές μεταφορών που προσδιορίζονται σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(13) «κεντρικό δίκτυο»: η υποδομή μεταφορών που προσδιορίζεται στο κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(14) «διάδρομος του κεντρικού δικτύου»: μέσο που διευκολύνει τη συντονισμένη υλοποίηση του κεντρικού δικτύου, κατά το κεφάλαιο IV του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και περιλαμβάνεται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού·
(15) «σημείο συμφόρησης»: φυσικό, τεχνικό ή λειτουργικό εμπόδιο στον τομέα των μεταφορών, το οποίο επιφέρει διακοπή του συστήματος και δυσμενείς επιπτώσεις στη συνέχεια των ροών μεγάλων αποστάσεων ή των διασυνοριακών ροών και το οποίο μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη δημιουργία νέων ή με τη ριζική αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, η οποία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές βελτιώσεις προς την κατεύθυνση της άρσης των περιορισμών που προκαλεί το σημείο συμφόρησης·
(16) «προτεραιότητα»: σημαίνει κάθε διάδρομο προτεραιότητας που αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, κάθε διάδρομο προτεραιότητας που αφορά το αέριο ή κάθε θεματικό πεδίο προτεραιότητας, όπως προσδιορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013.
(17) «τηλεματικές εφαρμογές»: οι εφαρμογές κατά το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(18) «ενεργειακή υποδομή»: η υποδομή που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013·
(19) «συνέργειες μεταξύ τομέων»: η ύπαρξη παρεμφερών ή συμπληρωματικών δράσεων οι οποίες αναλαμβάνονται στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας και οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε βελτιστοποίηση σε ό,τι αφορά τις δαπάνες ή τα αποτελέσματα, με την κοινή αξιοποίηση χρηματοδοτικών, τεχνικών ή ανθρώπινων πόρων·
(20) «απομονωμένο δίκτυο»: το σιδηροδρομικό δίκτυο κράτος μέλους, ή τμήμα αυτού, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013.
Άρθρο 3
Γενικοί στόχοι
Η ΔΣΕ καθιστά δυνατή την προετοιμασία και την υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της πολιτικής για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Ειδικότερα, με τη ΔΣΕ στηρίζεται η υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος που στοχεύουν στην ανάπτυξη και κατασκευή νέων ή στην αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών και υπηρεσιών στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Η ΔΣΕ δίνει προτεραιότητα στους ελλείποντες κρίκους, στον τομέα των μεταφορών. Η ΔΣΕ συμβάλλει επίσης στην υποστήριξη έργων με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και σημαντικά κοινωνικά οφέλη, τα οποία δεν λαμβάνουν επαρκή χρηματοδότηση από την αγορά. Οι ακόλουθοι γενικοί στόχοι εφαρμόζονται στους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας:
(α)
συμβολή σε ευφυή, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική μεγέθυνση, σύμφωνα με την στρατηγική «Ευρώπη 2020», βασιζόμενη στην ανάπτυξη σύγχρονων διευρωπαϊκών δικτύων υψηλών επιδόσεων που λαμβάνουν υπόψη τις αναμενόμενες μελλοντικές κυκλοφοριακές ροές και ωφελούν επομένως, ολόκληρη την Ένωση, με τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στην παγκόσμια αγορά και της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής εντός της εσωτερικής αγοράς, καθώς και με τη δημιουργία ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για ιδιωτικές, δημόσιες ή δημόσιες-ιδιωτικές επενδύσεις, συνδυάζοντας τα χρηματοδοτικά μέσα και την άμεση στήριξη της Ένωσης, στις περιπτώσεις όπου μπορεί να προκύψει ωφέλεια για τα έργα από ένα τέτοιο μίγμα μέσων και από την κατάλληλη αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ τομέων.
Το μέτρο επίτευξης αυτού του στόχου θα είναι το ύψος των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων, καθώς και των επενδύσεων από συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, που θα κατευθύνονται σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, και, ιδίως, το ύψος των ιδιωτικών επενδύσεων σε έργα κοινού ενδιαφέροντος που υλοποιήθηκαν με χρηματοδοτικά μέσα βάσει του παρόντος κανονισμού. Δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσματική χρήση των δημόσιων επενδύσεων ·
(β)
δυνατότητα για την Ένωση να επιτύχει τους στόχους της σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εκπομπών θερμοκηπικών αερίων τουλάχιστον κατά 20 % σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, της αύξησης της ενεργειακής απόδοσης κατά 20 % και της αύξησης του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά 20 % μέχρι το 2020, έτσι ώστε να υπάρξει συμβολή στους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους της Ένωσης για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη αλληλεγγύη μεταξύ κρατών μελών·
Άρθρο 4
Ειδικοί στόχοι ανά τομέα
1. Με την επιφύλαξη των γενικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 3, η ΔΣΕ συμβάλλει στην επίτευξη των ειδικών ανά τομέα στόχων που αναφέρονται στις παραγράφους 2, 3 και 4 του παρόντος άρθρου.
2. στον τομέα των μεταφορών, η ΔΣΕ στηρίζει τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που προσδιορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013, επιδιώκοντας τους στόχους που περιγράφονται κατωτέρω, όπως εξειδικεύεται περαιτέρω στο άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού:
α)
την εξάλειψη των σημείων συμφόρησης, την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των σιδηροδρόμων, τη γεφύρωση των ελλειπόντων κρίκων και, ιδίως, τη βελτίωση διασυνοριακών τμημάτων. Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται με:
i)
τον αριθμό των νέων ή βελτιωμένων διασυνοριακών συνδέσεων,
ii)
τον αριθμό των χιλιομέτρων σιδηροδρομικών γραμμών που είναι προσαρμοσμένες στο ευρωπαϊκό ονομαστικό πρότυπο τροχιάς και στο ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας (ERTMS),
iii)
τον αριθμό των εξαλειφθέντων σημείων συμφόρησης και των τομέων αυξημένης ικανότητας στις μεταφορικές οδούς όλων των τύπων που χρηματοδοτήθηκαν από τη ΔΣΕ,
iv)
το μήκος του δικτύου εσωτερικής ναυσιπλοΐας ανά κατηγορία στην Ένωση, και
v)
το μήκος του σιδηροδρομικού δικτύου στην Ένωση που αναβαθμίστηκε σύμφωνα με τις απαιτήσεις που τίθενται στο άρθρο 39 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013,
β)
εξασφάλιση μακροπρόθεσμα βιώσιμων και αποτελεσματικών συστημάτων μεταφορών, με σκοπό την προετοιμασία για τις αναμενόμενες μελλοντικές μεταφορικές ροές, καθώς και για να επιτευχθεί η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές σε όλα τα είδη μεταφορών, μέσω της μετάβασης σε καινοτόμες και ενεργειακά αποδοτικές τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα στον χώρο των μεταφορών, με ταυτόχρονη βελτιστοποίηση της ασφάλειας. Η επίτευξης αυτού του στόχου μετράται με:
i)
τον αριθμό των σημείων εφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα για οχήματα που χρησιμοποιούν το κεντρικό δίκτυο του ΔΕΔ-Μ για οδική μεταφορά στην Ένωση,
ii)
τον αριθμό των εσωτερικών και θαλάσσιων λιμένων του κεντρικού δικτύου ΔΕΔ-Μ που διαθέτουν σημεία εφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα στην Ένωση,
iii)
τη μείωση των θυμάτων στο οδικό δίκτυο της Ένωσης·
γ)
τη βελτιστοποίηση της ενοποίησης και της διασύνδεσης των τρόπων μεταφοράς και αύξηση της διαλειτουργικότητας των μεταφορικών υπηρεσιών, με ταυτόχρονη εξασφάλιση της προσβασιμότητας των μεταφορικών υποδομών. Η επίτευξη αυτού του στόχου μετράται με:
i)
τον αριθμό πολυτροπικών πλατφορμών υλικοτεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών και θαλάσσιων λιμένων και των αερολιμένων που συνδέονται με το σιδηροδρομικό δίκτυο
ii)
τον αριθμό των βελτιωμένων τερματικών σταθμών οδικών-σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως επίσης και τον αριθμό των βελτιωμένων ή των νέων συνδέσεων μεταξύ λιμένων μέσω θαλάσσιων αρτηριών,
iii)
τον αριθμό χιλιομέτρων εσωτερικών πλωτών οδών που έχουν ενταχθεί στις ΥΠΕΝ, και
iv)
το επίπεδο ανάπτυξης του συστήματος SESAR, του VTMIS και του ITS για τον οδικό τομέα.
Οι δείκτες που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο δεν ισχύουν για τα κράτη μέλη τα οποία, κατά περίπτωση, δεν διαθέτουν σιδηροδρομικό δίκτυο ή δίκτυο εσωτερικής ναυσιπλοΐας.
Οι δείκτες αυτοί δεν θεωρούνται ότι αποτελούν κριτήρια επιλογής ή επιλεξιμότητας των δράσεων στήριξης βάσει της ΔΣΕ.
Τα αναφερόμενα στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) ενδεικτικά ποσοστά που αντικατοπτρίζουν την αναλογία των συνολικών δημοσιονομικών πόρων που πρέπει να επιμερισθούν σε κάθε ένα από τους τρεις ειδικούς στόχους στις μεταφορές, καθορίζονται στο Μέρος ΙV του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή δεν αποκλίνει από τα ενδεικτικά αυτά ποσοστά πέραν των 5 ποσοστιαίων μονάδων·
3. στον τομέα της ενέργειας, η ΔΣΕ υποστηρίζει έργα κοινού ενδιαφέροντος που επιδιώκουν ένα ή περισσότερους από τους ακόλουθους στόχους:
α)
αύξηση της ανταγωνιστικότητας με την προώθηση της περαιτέρω ενοποίησης της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και της διαλειτουργικότητας των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου διασυνοριακώς. Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται εκ των υστέρων με τα εξής:
i)
τον αριθμό έργων αποτελεσματικής διασύνδεσης των δικτύων των κρατών μελών και εξάλειψης εσωτερικών σημείων συμφόρησης·
ii)
τη μείωση ή την άρση της ενεργειακής απομόνωσης των κρατών μελών·
iii)
το ποσοστό της διασυνοριακής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με την εγκατεστημένη ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα οικεία κράτη μέλη·
iv)
τη σύγκλιση των τιμών στις αγορές φυσικού αερίου και/ή ηλεκτρικής ενέργειας των οικείων κρατών μελών, και
v)
το ποσοστό του υψηλότερου σημείου ζήτησης σε ώρες αιχμής των οικείων δύο κρατών μελών που καλύπτεται από αναστρέψιμες διασυνδέσεις ροών αερίου·
β)
αύξηση της ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης ·
Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται εκ των υστέρων με τα εξής:
i)
τον αριθμό των έργων που επιτρέπουν τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, των προμηθευτών και των οδεύσεων εφοδιασμού·
ii)
τον αριθμό των έργων που αυξάνουν την ικανότητα αποθήκευσης·
iii)
την αντοχή του συστήματος, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό και τη διάρκεια των διακοπών στην παροχή ·
iv)
το ύψος της αποτραπείσας μείωσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·
v)
τη σύνδεση απομονωμένων αγορών με περισσότερο διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας·
vi)
τη βέλτιστη χρησιμοποίηση των μονάδων της ενεργειακής υποδομής·
γ)
συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων με την ένταξη της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στο δίκτυο μεταφοράς και με την ανάπτυξη ευφυών ενεργειακών δικτύων και δικτύων διοξειδίου του άνθρακα ·
Η επίτευξη του στόχου αυτού μετράται εκ των υστέρων με τα εξής:
i)
την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που μεταφέρεται από την παραγωγή σε μείζονα κέντρα κατανάλωσης και εγκαταστάσεις αποθήκευσης·
ii)
το ύψος της αποτραπείσας μείωσης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·
iii)
τον αριθμό των ανεπτυγμένων έργων σε ευφυή δίκτυα που χρηματοδοτήθηκαν από τη ΔΣΕ και την ανταπόκριση στη ζήτηση που επιτεύχθηκε χάρη σε αυτά·
iv)
το ύψος των εκπομπών CO2 που αποφεύχθηκαν με την κατασκευή έργων χρηματοδοτημένων από τη ΔΣΕ
Οι αναφερόμενοι στην παρούσα παράγραφο δείκτες που χρησιμοποιούνται στην εκ των υστέρων μέτρηση της επίτευξης των στόχων, δεν αποτελούν κριτήρια επιλογής ή επιλεξιμότητας για δράσεις στήριξης από τη ΔΣΕ.
Οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας για τη χρηματοδοτική ενίσχυση της Ένωσης για έργα κοινού ενδιαφέροντος καθορίζονται στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013,ενώ τα κριτήρια επιλογής για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος προσδιορίζονται στο άρθρο 4 του κανονισμού αυτού·
4. στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, η ΔΣΕ προβλέπει δράσεις στήριξης για έργα κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τους στόχους που προσδιορίζονται στον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα τηλεπικοινωνιών.
Άρθρο 5
Προϋπολογισμός
1. Το χρηματοδοτικό κονδύλι για την εκτέλεση της ΔΣΕ για την περίοδο 2014 έως 2020 ανέρχεται σε EUR 33 242 259 000 (20) σε τρέχουσες τιμές. Το εν λόγω ποσό κατανέμεται ως εξής:
(α)
τομέας μεταφορών EUR 26 250 582 000, από τα οποία EUR 11 305 500 000 μεταβιβάζονται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθούν σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής,
(β)
τομέας τηλεπικοινωνιών: EUR 1 141 602 000,
(γ)
τομέας ενέργειας: EUR 5 850 075 000.
Τα ποσά αυτά δεν θίγουν την εφαρμογή του μηχανισμού ευελιξίας που προβλέπεται στον κανονισμό(EE, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (21).
2. Το χρηματοδοτικό κονδύλι για την εκτέλεση της ΔΣΕ καλύπτει δαπάνες που αφορούν:
(α)
δράσεις που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος και υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7·
(β)
υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος που αποτελούνται από δαπάνες τεχνικής και διοικητικής συνδρομής που βαρύνουν την Επιτροπή για τη διαχείριση της ΔΣΕ, περιλαμβανομένων, μέχρι το ύψος του 1 % του χρηματοδοτικού κονδυλίου που είναι απαραίτητες για τη μετάβαση μεταξύ της ΔΣΕ και των μέτρων που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007, μέχρι του ύψους του 1 %του δημοσιονομικού κονδυλίου. Στο όριο αυτό συμπεριλαμβάνονται οι δαπάνες του εκτελεστικού οργανισμού που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό, στον οποίο έχει αναθέσει η Επιτροπή την εφαρμογή ορισμένων τμημάτων της ΔΣΕ.
3. Σύμφωνα με την κατά το άρθρο 27 παράγραφος 1 ενδιάμεση αξιολόγηση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν, μετά από πρόταση της Επιτροπής, να μεταφέρουν πιστώσεις μεταξύ των τομέων μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας που ορίζονται στην παράγραφο 1, εξαιρουμένου του ποσού των EUR 11 305 500 000 που θα μεταβιβασθεί από το Ταμείο Συνοχής για τη χρηματοδότηση έργων στον τομέα των μεταφορών σε κράτη μέλη επιλέξιμα για το Ταμείο Συνοχής.
4. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2014-2020.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
Μορφές χρηματοδότησης και δημοσιονομικές διατάξεις
Άρθρο 6
Μορφές δημοσιονομικής ενίσχυσης
1. Η ΔΣΕ υλοποιείται με μία ή περισσότερες από τις μορφές δημοσιονομικής ενίσχυσης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, και, συγκεκριμένα, με επιχορηγήσεις, προμήθειες και χρηματοδοτικά μέσα.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, τα προγράμματα εργασίας του άρθρου 17 καθορίζουν τις μορφές δημοσιονομικής ενίσχυσης, δηλαδή τις επιχορηγήσεις, τις προμήθειες και τα χρηματοδοτικά μέσα.
3. Η Επιτροπή μπορεί, με την προϋπόθεση της εκπόνησης μελέτης κόστους-οφέλους, να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης της ΔΣΕ στους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο α) και στο άρθρο 62 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, και ιδίως στον εκτελεστικό οργανισμό, με προσαρμογή στις ανάγκες βέλτιστης και αποτελεσματικής διαχείρισης της ΔΣΕ για τους αυτούς τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή μπορεί να αναθέσει μέρος της εκτέλεσης της ΔΣΕ στους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Άρθρο 7
Επιλεξιμότητα και όροι δημοσιονομικής ενίσχυσης
1. Μόνον οι δράσεις που συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και (ΕΕ) αριθ. 347/2013 και τον κανονισμό για τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών, καθώς και τις υποστηρικτικές δράσεις προγραμμάτων, είναι επιλέξιμες για στήριξη με δημοσιονομική ενίσχυση στην Ένωση υπό μορφή επιχορηγήσεων, συμβάσεων προμηθειών και χρηματοδοτικών μέσων.
2. Στον τομέα των μεταφορών, μόνον οι δράσεις που συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος είναι επιλέξιμες για στήριξη με δημοσιονομική ενίσχυση στην Ένωση υπό μορφή συμβάσεων προμηθειών και χρηματοδοτικών μέσων βάσει του παρόντος κανονισμού. Μόνον οι ακόλουθες δράσεις είναι επιλέξιμες στην Ένωση για δημοσιονομική ενίσχυση υπό μορφή επιχορήγησης με βάση τον παρόντα κανονισμό:
(α)
δράσεις υλοποίησης του κεντρικού δικτύου σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013, μεταξύ άλλων η εγκατάσταση νέων τεχνολογιών και καινοτομιών σύμφωνα με το άρθρο 33 του εν λόγω κανονισμού και τα έργα και οι οριζόντιες προτεραιότητες που καθορίζονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού·
(β)
δράσεις για την υλοποίηση του εκτεταμένου δικτύου σύμφωνα με το κεφάλαιο ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013, εφόσον οι εν λόγω δράσεις συμβάλλουν στη γεφύρωση των ελλειπόντων κρίκων, τη διευκόλυνση των διασυνοριακών ροών ή την εξάλειψη σημείων συμφόρησης και παράλληλα συμβάλλουν στην ανάπτυξη του κεντρικού δικτύου ή διασυνδέουν διαδρόμους του κεντρικού δικτύου ή συμβάλλουν στην εγκατάσταση του Ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης σιδηροδρομικής κυκλοφορίας («ERTMS») στις βασικές διαδρομές σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, όπως καθορίζονται στο Παράρτημα του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010, με ανώτατο όριο το 5 % του χρηματοδοτικού κονδυλίου για τις μεταφορές, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 του παρόντος κανονισμού·
(γ)
μελέτες για σχέδια κοινού ενδιαφέροντος ως ορίζονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(δ)
μελέτες για διασυνοριακά έργα προτεραιότητας, ως ορίζονται στο Παράρτημα ΙΙΙ της απόφασης αριθ. 661/2010/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22)·
(ε)
υποστηρικτικές δράσεις για έργα κοινού ενδιαφέροντος, όπως ορίζονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχεία α), δ) και ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(στ)
δράσεις για τη δημιουργία μεταφορικής υποδομής σε κόμβους του κεντρικού δικτύου, συμπεριλαμβανομένων των αστικών κόμβων, όπως ορίζονται στο άρθρο 41 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(ζ)
υποστηρικτικές δράσεις των τηλεματικών εφαρμογών σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
η)
υποστηρικτικές δράσεις των υπηρεσιών εμπορευματικών μεταφορών σύμφωνα με το άρθρο 32 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(θ)
δράσεις για τη μείωση του θορύβου από τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, συμπεριλαμβανομένης της μετασκευής του υπάρχοντος τροχαίου υλικού, σε συνεργασία, μεταξύ άλλων, με τον σιδηροδρομικό κλάδο·
(ι)
υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος·
(ια)
δράσεις για τη δημιουργία ασφαλών και προστατευμένων υποδομών σύμφωνα με το άρθρο 34 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013·
(ιβ)
υποστηρικτικές δράσεις για τις θαλάσσιες αρτηρίες κατά τα προβλεπόμενα τα στο άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013.
Οι δράσεις στον τομέα των μεταφορών που αφορούν διασυνοριακά τμήματα ή μέρος των εν λόγω τμημάτων είναι επιλέξιμες για ενωσιακή δημοσιονομική ενίσχυση μόνον εφόσον υφίσταται γραπτή συμφωνία σχετικά με την περάτωση των διασυνοριακών τμημάτων μεταξύ των οικείων κρατών μελών ή μεταξύ των οικείων κρατών μελών και τρίτων χωρών.
3. Στον τομέα της ενέργειας, όλες οι δράσεις για την εφαρμογή των εν λόγω έργων κοινού ενδιαφέροντος που σχετίζονται με διαδρόμους και πεδία προτεραιότητας που αναφέρονται στο Τμήμα ΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού και οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 είναι επιλέξιμες για δημοσιονομική ενίσχυση από την Ένωση, υπό μορφή χρηματοδοτικών μέσων, συμβάσεων προμήθειας και επιχορηγήσεων σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, καθώς και οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος.
Προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ο προϋπολογισμός της Ένωσης με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο με σκοπό την ενίσχυση του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος της δημοσιονομικής ενίσχυσης της Ένωσης, η Επιτροπή παρέχει χρηματοδοτική ενίσχυση κατά προτεραιότητα υπό τη μορφή χρηματοδοτικών μέσων, οσάκις ενδείκνυται, με την επιφύλαξη της απορρόφησης από την αγορά και τηρουμένου του ανωτάτου ορίου για τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2 και το άρθρο 21 παράγραφος 4.
4. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, όλες οι δράσεις υλοποίησης έργων κοινού ενδιαφέροντος και οι υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος που καθορίζονται στον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών, οι οποίες πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας που έχουν τεθεί σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, είναι επιλέξιμες στην Ένωση για δημοσιονομική ενίσχυση δυνάμει του παρόντος κανονισμού, ως εξής:
α)
οι υπηρεσίες γενικής εφαρμογής, πλατφόρμες βασικών υπηρεσιών και υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος χρηματοδοτούνται μέσω επιχορηγήσεων και/ή συμβάσεων προμήθειας·
β)
οι δράσεις στον τομέα των ευρυζωνικών δικτύων χρηματοδοτούνται μέσω χρηματοδοτικών μέσων.
5. Δράσεις με διατομεακές συνέργειες που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία είναι επιλέξιμα δυνάμει τουλάχιστον δύο κανονισμών που αναφέρονται στο άρθρο 2 σημείο 1, είναι επιλέξιμες να λαμβάνουν προς χρηματοδοτική ενίσχυση κατά τον παρόντα κανονισμό για τους σκοπούς της πολυτομεακής πρόσκλησης υποβολής προτάσεων όπως αναφέρεται στο άρθρο 17, παράγραφος 7, μόνον εφόσον οι συνιστώσες και οι δαπάνες της δράσης αυτής μπορούν να διαχωρισθούν με ευκρίνεια ανά τομέα, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου παράγραφοι 2, 3 και 4.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ
Επιχορηγήσεις
Άρθρο 8
Μορφές επιχορήγησης και επιλέξιμες δαπάνες
1. Οι επιχορηγήσεις βάσει του παρόντος κανονισμού δύνανται να λαμβάνουν οποιαδήποτε από τις μορφές που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Τα προγράμματα εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 καθορίζουν τις μορφές επιχορήγησης που μπορούν να διατεθούν για τη χρηματοδότηση των αντίστοιχων δράσεων.
2. Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, οι δαπάνες για δράσεις που απορρέουν από έργα που περιλαμβάνονται στο πρώτο πολυετές εργασίας και στα ετήσια προγράμματα εργασίας είναι επιλέξιμες από την 1η Ιανουαρίου 2014.
3. Επιλέξιμες είναι μόνον οι δαπάνες που προκύπτουν σε κράτη μέλη, εξαιρουμένης της περίπτωσης έργου κοινού ενδιαφέροντος που καλύπτει και το έδαφος μίας ή περισσοτέρων τρίτων χωρών και εφόσον η δράση είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων του συγκεκριμένου έργου.
4. Το κόστος εξοπλισμού και υποδομής που θεωρείται ως κεφαλαιουχικές δαπάνες από τον δικαιούχο, μπορεί να είναι επιλέξιμο στην ολότητά του.
5. Δαπάνες για μελέτες με αντικείμενο την προστασία του περιβάλλοντος και τη συμμόρφωση προς το οικείο ενωσιακό δίκαιο μπορούν να είναι επιλέξιμες.
6. Οι δαπάνες για την αγορά γης δεν αποτελούν επιλέξιμες δαπάνες, εκτός των πόρων που μεταφέρονται από το Ταμείο Συνοχής στον τομέα των μεταφορών σύμφωνα με κανονισμό περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής.
7. Οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν τον φόρο προστιθέμενης αξίας («ΦΠΑ»), σύμφωνα με το άρθρο 126 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Σε ό,τι αφορά το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, ισχύουν σχετικά με τον ΦΠΑ οι κανόνες επιλεξιμότητας που εφαρμόζονται στο Ταμείο Συνοχής και αναφέρονται στον κανονισμό περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής
8. Οι κανόνες για την επιλεξιμότητα των δαπανών με τις οποίες βαρύνονται οι δικαιούχοι εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, στις δαπάνες με τις οποίες βαρύνονται οι φορείς υλοποίησης.
Άρθρο 9
Προϋποθέσεις συμμετοχής
1. Οι προτάσεις υποβάλλονται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή, με τη συμφωνία των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, από διεθνείς οργανισμούς, κοινές επιχειρήσεις, δημόσιες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις ή φορείς εγκατεστημένους σε κράτη μέλη.
2. Οι προτάσεις μπορούν να υποβάλλονται από οντότητες που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα δυνάμει του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου, υπό τον όρο ότι οι εκπρόσωποί τους έχουν την ικανότητα να αναλαμβάνουν νομικές υποχρεώσεις για λογαριασμό τους και παρέχουν εγγύηση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης ισοδύναμη με εκείνη που παρέχουν τα νομικά πρόσωπα.
3. Οι προτάσεις που υποβάλλονται από φυσικά πρόσωπα δεν είναι επιλέξιμες.
4. Εφόσον είναι απαραίτητη για να επιτευχθούν οι στόχοι συγκεκριμένου έργου κοινού ενδιαφέροντος και εφόσον είναι δεόντως αιτιολογημένη, τρίτες χώρες και οντότητες εγκατεστημένες σε τρίτες χώρες δύνανται να συμμετέχουν σε δράσεις που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος.
Δεν δύνανται να λαμβάνουν χρηματοδοτική ενίσχυση με βάση τον παρόντα κανονισμό, εκτός εάν αυτό είναι απαραίτητο για να επιτευχθούν οι στόχοι συγκεκριμένου έργου κοινού ενδιαφέροντος.
5. Τα πολυετή και τα ετήσια προγράμματα εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 μπορούν να περιλαμβάνουν πρόσθετους ειδικούς κανόνες υποβολής προτάσεων.
Άρθρο 10
Ποσοστά χρηματοδότησης
1. Εξαιρουμένων των περιπτώσεων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 966/2012, οι προτάσεις επιλέγονται κατόπιν προσκλήσεων υποβολής προτάσεων βασιζόμενων στα προγράμματα εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 του παρόντος κανονισμού.
2. Στον τομέα των μεταφορών, το ποσό της χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Ένωσης δεν υπερβαίνει:
(α)
όσον αφορά επιχορηγήσεις μελετών, 50 % των επιλέξιμων δαπανών,
(β)
όσον αφορά τις επιχορηγήσεις εργασιών:
i)
σχετικά με τα σιδηροδρομικά και τα οδικά δίκτυα στην περίπτωση κρατών μελών που δεν διαθέτουν σιδηροδρομικό δίκτυο στο έδαφός τους ή στην περίπτωση κράτους μέλους, ή τμήματος αυτού, με απομονωμένο δίκτυο χωρίς σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων: 20 %των επιλέξιμων δαπανών· το ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να αυξηθεί σε 30 % κατ’ ανώτατο όριο για δράσεις εξάλειψης σημείων συμφόρησης και σε 40 % για δράσεις που αφορούν διασυνοριακά τμήματα και για δράσεις που ενισχύουν τη σιδηροδρομική διαλειτουργικότητα·
ii)
σχετικά με τις εσωτερικές πλωτές οδούς: 20 % των επιλέξιμων δαπανών· το ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να αυξηθεί σε 40 % κατ’ ανώτατο όριο για δράσεις εξάλειψης σημείων συμφόρησης και στο ίδιο ποσοστό για δράσεις που αφορούν διασυνοριακά τμήματα·
iii)
σχετικά με τις συνδέσεις χερσαίων μεταφορών και την ανάπτυξη πολυτροπικών πλατφορμών υλικοτεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων των συνδέσεων με εσωτερικούς και θαλάσσιους λιμένες και αερολιμένες, καθώς και την ανάπτυξη των λιμένων: 20 % των επιλέξιμων δαπανών·
iv)
σχετικά με τις δράσεις για τη μείωση του θορύβου από τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, μεταξύ άλλων με μετασκευή του υπάρχοντος τροχαίου υλικού: 20 % των επιλέξιμων δαπανών μέχρι το ύψος συνδυασμένου ανώτατου ορίου ίσου με το 1 % των δημοσιονομικών πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α)·
v)
σχετικά με τη βελτίωση της προσβασιμότητας στη μεταφορική υποδομή για τα άτομα με ειδικές ανάγκες: 30 % των επιλέξιμων δαπανών για εργασίες προσαρμογής, ποσοστό το οποίο, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών εργασιών·
vi)
σχετικά με τις δράσεις στήριξης νέων τεχνολογιών και καινοτομίας για όλα τα είδη μεταφορών, 20 % των επιλέξιμων δαπανών·
vii)
σχετικά με τις δράσεις στήριξης διασυνοριακών οδικών τμημάτων, 10 % των επιλέξιμων δαπανών.
(γ)
όσον αφορά τις επιχορηγήσεις για συστήματα και υπηρεσίες τηλεματικών εφαρμογών:
i)
για τις χερσαίες συνιστώσες του ERTMS, του συστήματος SESAR, του RIS και του VTMIS, 50 % των επιλέξιμων δαπανών·
ii)
για τις χερσαίες συνιστώσες του ITS για τον οδικό τομέα, 20 % των επιλέξιμων δαπανών·
iii)
για τις φερόμενες συνιστώσες του ERTMS, 50 % των επιλέξιμων δαπανών·
iv)
για τις φερόμενες συνιστώσες του συστήματος SESAR, του RIS, του VTMIS και του ITS για τον οδικό τομέα, 20 % των επιλέξιμων δαπανών, μέχρι το ύψος συνδυασμένου ανώτατου ορίου ίσου με το 5 % των δημοσιονομικών πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α)·
v)
για δράσεις στήριξης της ανάπτυξης θαλάσσιων αρτηριών, 30 % των επιλέξιμων δαπανών.
Η Επιτροπή δημιουργεί συνθήκες που συμβάλλουν στην πραγματοποίηση έργων που αφορούν τις θαλάσσιες αρτηρίες με τρίτες χώρες·
vi)
όσον αφορά τα συστήματα τηλεματικών εφαρμογών, πέραν αυτών που αναφέρονται στα σημεία i) έως iv), τις εμπορευματικές μεταφορές και τους ασφαλείς χώρους στάθμευσης στο κεντρικό οδικό δίκτυο, 20 % των επιλέξιμων δαπανών.
3. Στον τομέα της ενέργειας, το ποσό της δημοσιονομικής ενίσχυσης της Ένωσης δεν υπερβαίνει το 50 % των επιλέξιμων δαπανών για μελέτες ή/και εργασίες· τα ποσοστά συγχρηματοδότησης μπορούν να αυξηθούν σε 75 % κατ’ ανώτατο όριο, για δράσεις οι οποίες βασίζονται στα αποδεικτικά στοιχεία του άρθρου 14 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013, παρέχουν σε υψηλό βαθμό ασφάλεια εφοδιασμού σε περιφερειακό ή ενωσιακό επίπεδο, ενισχύουν την αλληλεγγύη της Ένωσης ή περιλαμβάνουν πολύ καινοτόμες λύσεις.
4. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, το ποσό της δημοσιονομικής ενίσχυσης της 'Ενωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει:
(α)
όσον αφορά δράσεις στον τομέα των υπηρεσιών γενικής εφαρμογής, 75 % των επιλέξιμων δαπανών·
(β)
για οριζόντιες δράσεις, συμπεριλαμβανομένης της χαρτογράφησης των υποδομών, της αδελφοποίησης και της τεχνικής βοήθειας, 75 % των επιλέξιμων δαπανών.
Οι πλατφόρμες βασικών υπηρεσιών χρηματοδοτούνται κατά κανόνα με συμβάσεις προμήθειας. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορούν να χρηματοδοτηθούν με επιχορήγηση που καλύπτει έως και το 100 % των επιλέξιμων δαπανών, με την επιφύλαξη της αρχής της συγχρηματοδότησης.
5. Τα ποσοστά χρηματοδότησης μπορεί να αυξηθούν κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες κατ’ανώτατο όριο, πέραν των ποσοστών που προβλέπονται στις παραγράφους 2, 3 και 4 για δράσεις με συνέργειες μεταξύ τουλάχιστον δύο από τους τομείς που καλύπτονται από τη ΔΣΕ. Η εν λόγω αύξηση δεν εφαρμόζεται στα ποσοστά συγχρηματοδότησης που αναφέρονται στο άρθρο 11.
6. Το ύψος της χρηματοδοτικής ενίσχυσης που χορηγείται στις επιλεχθείσες δράσεις διαμορφώνεται με βάση την ανάλυση κόστους-οφέλους για κάθε έργο, τη διαθεσιμότητα δημοσιονομικών πόρων της Ένωσης και την ανάγκη μεγιστοποίησης της μόχλευσης που επιτυγχάνει η χρηματοδότηση της Ένωσης.
Άρθρο 11
Ειδικές προσκλήσεις για τη χρηματοδότηση με κονδύλια μεταφερόμενα από το Ταμείο Συνοχής στον τομέα των μεταφορών
1. Σχετικά με το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, προκηρύσσονται ειδικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για την υλοποίηση έργων του κεντρικού δικτύου ή έργων που συνδέονται με τις οριζόντιες προτεραιότητες που προσδιορίζονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής.
2. Για τις εν λόγω ειδικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, ισχύουν οι εφαρμοστέοι κατά τον παρόντα κανονισμό κανόνες για τον τομέα των μεταφορών. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, τα επιλέξιμα για χρηματοδότηση έργων τηρούν τις εθνικές πιστώσεις στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής. Από την 1η Ιανουαρίου 2017, τα κονδύλια που μεταφέρονται στη ΔΣΕ, τα οποία δεν έχουν ακόμη δεσμευτεί σε έργο μεταφορικών υποδομών, είναι διαθέσιμα σε όλα τα κράτη μέλη που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, για τη χρηματοδότηση μεταφορικών υποδομών σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
3. Για την υποστήριξη των επιλέξιμων για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής κρατών μελών, τα οποία μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά τον σχεδιασμό έργων επαρκούς ωρίμανσης και/ή ποιότητας που έχουν επαρκή προστιθέμενη αξία για την Ένωση, δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις υποστηρικτικές δράσεις προγράμματος που αποσκοπούν στην ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και αποτελεσματικότητας των δημόσιων διοικήσεων και δημόσιων υπηρεσιών που σχετίζονται με την ανάπτυξη και εφαρμογή των έργων που παρατίθενται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι. Για τη διασφάλιση της υψηλότερης δυνατής απορρόφησης των μεταβιβαζόμενων κονδυλίων σε όλα τα επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής κράτη μέλη, η Επιτροπή δύναται να οργανώνει συμπληρωματικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων.
4. Το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διάθεση δημοσιονομικών πόρων σε χρηματοδοτικά μέσα κατά τον παρόντα κανονισμό μόνον από την 1η Ιανουαρίου 2017. Το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής μπορεί από την εν λόγω ημερομηνία να χρησιμοποιηθεί για τη διάθεση δημοσιονομικών πόρων σε έργα, για τα οποία έχουν ήδη αναληφθεί συμβατικές δεσμεύσεις από τις εντεταλμένες οντότητες.
5. Παρά το άρθρο 10, όσον αφορά το ποσό των EUR 11 305 500 000 που μεταβιβάζεται από το Ταμείο Συνοχής για να διατεθεί αποκλειστικά σε κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής, μέγιστα ποσοστά χρηματοδότησης είναι εκείνα που ισχύουν για το Ταμείο Συνοχής όπως αναφέρονται σε κανονισμό περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής, για τις κάτωθι δράσεις:
(α)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις μελετών:
(β)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις εργασιών:
i)
σιδηροδρομικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές·
ii)
δράσεις στήριξης των διασυνοριακών οδικών τμημάτων και, στην περίπτωση κρατών μελών χωρίς σιδηροδρομικό δίκτυο, του οδικού δικτύου ΔΕΔ-Μ,
iii)
δράσεις όσον αφορά τις χερσαίες μεταφορές, συνδέσεις με τις πολυτροπικές πλατφόρμες υλικοτεχνικής υποστήριξης και ανάπτυξή τους, συμπεριλαμβανομένων των συνδέσεων με εσωτερικούς και θαλάσσιους λιμένες και αερολιμένες, μεταξύ άλλων με μηχανισμούς για αυτόματη αλλαγή τροχιάς, καθώς και ανάπτυξη των λιμένων, συμπεριλαμβανομένων των παγοθραυστικών δυνατοτήτων, όπως επίσης και ανάπτυξη των σημείων διασύνδεσης, αποδίδοντας ιδιαίτερη προσοχή στις σιδηροδρομικές συνδέσεις, με την εξαίρεση των κρατών μελών χωρίς σιδηροδρομικό δίκτυο·
(γ)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις για συστήματα και υπηρεσίες τηλεματικών εφαρμογών:
i)
το ERTMS, το RIS και το VTMIS, το σύστημα SESAR και το ITS όσον αφορά τον οδικό τομέα ·
ii)
άλλα συστήματα τηλεματικών εφαρμογών·
iii)
δράσεις για τη στήριξη της ανάπτυξης των θαλάσσιων αρτηριών·
(δ)
δράσεις όσον αφορά τις επιχορηγήσεις δράσεων για τη στήριξη νέων τεχνολογιών και καινοτομιών για όλα τα μέσα μεταφορών.
Άρθρο 12
Ακύρωση, μείωση, αναστολή και λήξη της επιχορήγησης
1. Η Επιτροπή ακυρώνει, εξαιρουμένων δεόντως αιτιολογημένων περιπτώσεων, τη δημοσιονομική ενίσχυση που χορηγήθηκε για μελέτες οι οποίες δεν έχουν αρχίσει εντός ενός έτους από την ημερομηνία έναρξης που καθορίζεται στους όρους χορήγησης της ενίσχυσης ή εντός δύο ετών από την ημερομηνία αυτή, για όλες τις υπόλοιπες δράσεις που είναι επιλέξιμες για δημοσιονομική ενίσχυση στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού.
2. Η Επιτροπή δύναται να αναστέλλει, να μειώνει, να ανακτά ή να παύει τη δημοσιονομική ενίσχυση σύμφωνα με τους όρους του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 ή μετά από αξιολόγηση της προόδου του έργου, ιδίως σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων κατά την υλοποίηση της δράσης.
3. Η Επιτροπή δύναται να ζητήσει την πλήρη ή μερική επιστροφή του ποσού της δημοσιονομικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε, εάν, εντός δύο ετών από την ημερομηνία περάτωσης που καθορίζεται στους όρους χορήγησης της ενίσχυσης, δεν έχει ολοκληρωθεί η υλοποίηση της δράσης που έλαβε τη δημοσιονομική ενίσχυση.
4. Πριν η Επιτροπή λάβει οιαδήποτε από τις αποφάσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2 και 3 του παρόντος άρθρου, εξετάζει την υπόθεση λεπτομερώς σε συντονισμό με τους οικείους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 και διαβουλεύεται με τους ενδιαφερόμενους δικαιούχους, ώστε να δύνανται να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους εντός ευλόγου προθεσμίας. Μετά την ενδιάμεση αξιολόγηση, η Επιτροπή κοινοποιεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το σύνολο των αποφάσεων που ελήφθησαν κατά την κατ’έτος έγκριση των προγραμμάτων εργασίας που προβλέπονται στο άρθρο 17.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Δημόσιες συμβάσεις προμήθειας
Άρθρο 13
Δημόσιες συμβάσεις προμήθειας
1. Οι διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων προμήθειας που ακολουθεί η Επιτροπή ή ένας από τους φορείς κατά το άρθρο 6 παράγραφος 3 που ενεργεί για ίδιο λογαριασμό ή από κοινού με κράτη μέλη μπορούν να:
(α)
περιλαμβάνουν ειδικούς όρους, όπως τον τόπο εκτέλεσης των δραστηριοτήτων που αφορά η σύμβαση, εφόσον αυτό αιτιολογείται δεόντως από τους στόχους των δράσεων και με την προϋπόθεση ότι αυτοί οι ειδικοί όροι δεν παραβιάζουν τις ενωσιακές και εθνικές αρχές περί δημοσίων συμβάσεων προμήθειας·
(β)
επιτρέπουν την ανάθεση πολλαπλών συμβάσεων με την ίδια διαδικασία («πολλαπλές πηγές»).
2. Εφόσον αιτιολογείται δεόντως και είναι απαραίτητο για την εκτέλεση των δράσεων, η παράγραφος 1 εφαρμόζεται επίσης σε διαδικασίες σύναψης συμβάσεων προμήθειας εκτελούμενες από δικαιούχους επιχορηγήσεων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
Χρηματοδοτικά μέσα
Άρθρο 14
Είδη χρηματοδοτικών μέσων
1. Χρηματοδοτικά μέσα που συστήνονται σύμφωνα με τον Τίτλο VIII του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις οντότητες που εκτελούν δράσεις, οι οποίες συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος κατά τους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και (ΕΕ) αριθ. 347/2013 και τον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών, καθώς και η επίτευξη των στόχων τους. Τα χρηματοδοτικά μέσα βασίζονται σε εκ των προτέρων αξιολόγηση των ατελειών της αγοράς ή των περιπτώσεων μη ικανοποιητικής επενδυτικής κατάστασης, καθώς και των επενδυτικών αναγκών. Οι κύριοι όροι, προϋποθέσεις και διαδικασίες κάθε χρηματοδοτικού μέσου καθορίζονται στο Μέρος ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού.
2. Η συνολική συμβολή από τον προϋπολογισμό της Ένωσης στα χρηματοδοτικά μέσα δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10 % του συνολικού χρηματοδοτικού κονδυλίου της ΔΣΕ που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1.
3. Όλα τα χρηματοδοτικά μέσα που έχουν συσταθεί βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 680/2007, καθώς και το μέσο καταμερισμού κινδύνου για ομόλογα έργων που προβλέπεται στην απόφαση αριθ. 1639/2006/EC μπορούν να συγχωνεύονται, κατά περίπτωση και μετά από εκ των προτέρων αξιολόγηση, με χρηματοδοτικά μέσα που δημιουργούνται βάσει του παρόντος κανονισμού.
Η συγχώνευση ομολόγων έργων υπόκειται στην κατάρτιση της ενδιάμεσης έκθεσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2013, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και στην απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ. Η πρωτοβουλία για τα ομόλογα έργων αρχίζει προοδευτικά με ανώτατο όριο τα EUR 230 000 000 κατά τα έτη 2014 και 2015. Η πλήρης εφαρμογή της εν λόγω πρωτοβουλίας υπόκειται στην πραγματοποίηση ανεξάρτητης πλήρους αξιολόγησης το 2015, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και στην απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ. Βάσει της αξιολόγησης αυτής, η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις επιλογές, μελετά το ενδεχόμενο να προτείνει κατάλληλες κανονιστικές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων νομοθετικών αλλαγών, ιδίως εάν η προβλεπόμενη αποδοχή από την αγορά δεν είναι ικανοποιητική ή σε περίπτωση που καταστούν διαθέσιμοι επαρκείς εναλλακτικοί πόροι μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης με δανεισμό.
4. Δύνανται να χρησιμοποιούνται τα κάτωθι χρηματοδοτικά μέσα:
(α)
μέσα παροχής ιδίων κεφαλαίων, όπως επενδυτικά ταμεία εστιασμένα στην παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου για δράσεις που συμβάλλουν στην υλοποίηση έργων κοινού ενδιαφέροντος·
(β)
δάνεια ή/και εγγυήσεις που υποστηρίζονται από άλλα μέσα επιμερισμού του κινδύνου, συμπεριλαμβανομένου μηχανισμού πιστωτικής ενίσχυσης των ομολόγων έργου για να υποστηριχθούν μεμονωμένα έργα ή δέσμες έργων, τα οποία εκδίδει χρηματοπιστωτικός οργανισμός από ίδιους πόρους και με τη συνεισφορά της Ένωσης στη σύσταση προβλέψεων ή/και στη διάθεση κεφαλαίων·
Άρθρο 15
Όροι χορήγησης χρηματοδοτικής ενίσχυσης με χρηματοδοτικό μέσο
1. Οι στηριζόμενες από χρηματοδοτικό μέσο δράσεις επιλέγονται με βάση την ωριμότητά τους, ενώ επιδιώκεται ανά τομέα διαφοροποίηση κατά τα άρθρα 3 και 4, καθώς και γεωγραφική ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών. Πρέπει δε:
(α)
να έχουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία·
(β)
να ανταποκρίνονται στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»·
(γ)
να επιτυγχάνουν μόχλευση όσον αφορά την ενωσιακή στήριξη, να σκοπεύουν δηλαδή στην κινητοποίηση πόρων στα πλαίσια συνολικής επένδυσης υπερβαίνουσας το μέγεθος της συμβολής της Ένωσης, σύμφωνα με δείκτες που έχουν προσδιορισθεί εκ των προτέρων.
2. Η Ένωση, οποιοδήποτε κράτος μέλος και άλλοι επενδυτές δύνανται να παρέχουν ενίσχυση επιπρόσθετη των συνεισφορών που λαμβάνονται με τα χρηματοδοτικά μέσα, με την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή συμφωνεί σε τυχόν αλλαγές των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δράσεων ή/και της επενδυτικής στρατηγικής του μέσου, οι οποίες είναι ενδεχομένως αναγκαίες λόγω της πρόσθετης συνεισφοράς.
3. Τα χρηματοδοτικά μέσα σκοπεύουν να ενισχύσουν το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της δαπάνης της Ένωσης, προσελκύοντας πρόσθετους πόρους από ιδιώτες επενδυτές. Τα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να επιτυγχάνουν αποδεκτές αποδόσεις, ώστε να ανταποκρίνονται στους στόχους άλλων εταίρων ή επενδυτών, επιδιώκοντας όμως συγχρόνως να διαφυλάξουν την αξία των στοιχείων ενεργητικού που παρέχονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
4. Τα χρηματοδοτικά μέσα που παρέχονται βάσει του παρόντος κανονισμού μπορούν να συνδυάζονται με επιχορηγήσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
5. Η Επιτροπή μπορεί να καθορίζει πρόσθετους όρους στα προγράμματα εργασίας του άρθρου 17, ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες ανά τομέα μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας.
Άρθρο 16
Δράσεις σε τρίτες χώρες
Δράσεις σε τρίτες χώρες μπορούν να υποστηρίζονται με χρηματοδοτικά μέσα, εφόσον οι δράσεις αυτές είναι αναγκαίες για την υλοποίηση έργου κοινού ενδιαφέροντος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
Προγραμματισμός, εφαρμογή και ελέγχος
Άρθρο 17
Πολυετή ή/και ετήσια προγράμματα εργασιών
1. Η Επιτροπή θεσπίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, πολυετή και ετήσια προγράμματα εργασιών για έκαστο των τομέων μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να θεσπίζει πολυετή και ετήσια προγράμματα εργασιών τα οποία καλύπτουν περισσότερους από έναν τομείς. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 25 παράγραφος 2.
2. Η Επιτροπή επανεξετάζει τα πολυετή προγράμματα εργασίας τουλάχιστον στα μέσα της περιόδου εφαρμογής τους. Εφόσον είναι αναγκαίο, η Επιτροπή αναθεωρεί το πολυετές πρόγραμμα εργασιών με εκτελεστική πράξη. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 25 παράγραφος 2.
3. Η Επιτροπή θεσπίζει πολυετή προγράμματα εργασίας στον τομέα των μεταφορών για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που αναφέρονται στο Μέρος I του Παραρτήματος Ι.
Το ύψος της συνολικής χρηματοδοτικής στήριξης κυμαίνεται μεταξύ 80 % και 85 % των δημοσιονομικών πόρων που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α).
Τα έργα που αναφέρονται στο Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι δεν είναι δεσμευτικά για τις αποφάσεις προγραμματισμού των κρατών μελών. Η απόφαση για την υλοποίηση αυτών των έργων εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και εξαρτάται από τις δυνατότητες δημόσιας χρηματοδότησης και την κοινωνικοοικονομική τους βιωσιμότητα σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1315/2013.
4. Η Επιτροπή θεσπίζει τα ετήσια προγράμματα εργασίας για τους τομείς των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας για έργα κοινού ενδιαφέροντος που δεν περιλαμβάνονται στα πολυετή προγράμματα εργασίας.
5. Η Επιτροπή, κατά τη θέσπιση των πολυετών και των ετήσιων προγραμμάτων ανά τομέα καθορίζει τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης σύμφωνα με του στόχους και τις προτεραιότητες που προβλέπονται στα άρθρα 3 και 4 του παρόντος κανονισμού και στους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 και (ΕΕ) αριθ. 347/2013 ή στον κανονισμό σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των τηλεπικοινωνιακών υποδομών. Κατά τον καθορισμό των κριτηρίων ανάθεσης, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τους γενικούς προσανατολισμούς που περιέχονται στο Μέρος V του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού.
6. Στον τομέα της ενέργειας και, όσον αφορά τα δύο πρώτα ετήσια προγράμματα εργασίας, δίδεται προτεραιότητα σε έργα κοινού ενδιαφέροντος καθώς και σε σχετικές ενέργειες που αποβλέπουν στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης, στην εξάλειψη των ενεργειακών σημείων συμφόρησης και στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.
7. Τα προγράμματα εργασίας συντονίζονται ούτως ώστε να αξιοποιούνται οι συνέργειες που δημιουργούνται μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, ιδίως σε πεδία όπως τα ευφυή ενεργειακά δίκτυα, η ηλεκτροκίνηση, τα ευφυή και βιώσιμα συστήματα μεταφορών, η κοινή δουλεία διόδου και η διασύνδεση των υποδομών. Η Επιτροπή εκδίδει τουλάχιστον μία πολύ-τομεακή πρόσκληση υποβολής προτάσεων για δράσεις επιλέξιμες δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 5 ενώ το ύψος του ποσού που διατίθεται για τη χρηματοδότηση του κάθε τομέα εξαρτάται από τη σχετική συμμετοχή του στις επιλέξιμες δαπάνες των δράσεων που χρηματοδοτούνται από τη ΔΣΕ.
Άρθρο 18
Χορήγηση δημοσιονομικής συνδρομής από την Ένωση
1. Μετά από κάθε πρόσκληση υποβολής προτάσεων με βάση το πολυετές πρόγραμμα εργασίας ή τα ετήσια προγράμματα εργασίας που προβλέπονται στο άρθρο 17, η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 25, αποφασίζει το ποσό της δημοσιονομικής συνδρομής που χορηγείται στα έργα ή τμήματα έργων που επιλέγονται. Η Επιτροπή προσδιορίζει τους όρους και τις μεθόδους υλοποίησής τους.
2. Η Επιτροπή ενημερώνει τους δικαιούχους και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη για κάθε απόφαση χορήγησης δημοσιονομικής συνδρομής.
Άρθρο 19
Ετήσιες δόσεις
Η Επιτροπή μπορεί να κατανέμει τις πιστώσεις του προϋπολογισμού, σε ετήσιες δόσεις. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή δεσμεύει κάθε χρόνο τις ετήσιες δόσεις λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο των χρηματοδοτούμενων δράσεων, τις εκτιμώμενες ανάγκες τους και τον διαθέσιμο προϋπολογισμό.
Η Επιτροπή γνωστοποιεί στους δικαιούχους των επιχορηγήσεων, στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και, στην περίπτωση χρηματοδοτικών μέσων, στα ενδιαφερόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα της δέσμευσης κάθε ετήσιας δόσης.
Άρθρο 20
Μεταφορά ετήσιων πιστώσεων
Πιστώσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί έως το τέλος του οικονομικού έτους για το οποίο είχαν εγγραφεί μεταφέρονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 996/2012.
Άρθρο 21
Πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση
1. Με την επιφύλαξη της έγκρισης του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους/κρατών μελών, όπως προβλέπεται στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 172 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 του παρόντος κανονισμού για την τροποποίηση του Μέρους Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι αλλαγές που αφορούν τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες των διευρωπαϊκών δικτύων και οι αλλαγές που αφορούν τα έργα κοινού ενδιαφέροντος, όπως καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013. Κατά την τροποποίηση του Μέρους Ι του Παραρτήματος Ι, η Επιτροπή εξασφαλίζει τα εξής:
α)
τα έργα κοινού ενδιαφέροντος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1315/2013 ενδέχεται να πραγματοποιούνται, εν όλω ή εν μέρει, στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2014-2020,
β)
οι τροποποιήσεις να συμφωνούν με τα κριτήρια επιλεξιμότητας που καθορίζονται στο άρθρο 7 του παρόντος κανονισμού,
γ)
όσον αφορά το Μέρος Ι του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, όλα τα επιμέρους τμήματα να περιλαμβάνουν έργα υποδομών η υλοποίηση των οποίων απαιτεί την εγγραφή τους σε πολυετές πρόγραμμα εργασίας δυνάμει του άρθρου 17 παράγραφος 3 του παρόντος κανονισμού, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αλλαγή της σειράς των διαδρόμων του κεντρικού δικτύου.
2. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 26 του παρόντος κανονισμού για την τροποποίηση των βασικών όρων, προϋποθέσεων και διαδικασιών που προβλέπονται στο Μέρος ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού και αφορούν τη συνεισφορά της Ένωσης σε κάθε χρηματοδοτικό μέσο που έχει συσταθεί βάσει είτε του χρεωστικού είτε του συμμετοχικού μέσου που ορίζονται στο Μέρος ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι που παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τα πορίσματα της ενδιάμεσης έκθεσης και μετά την πλήρη και ανεξάρτητη αξιολόγηση της πιλοτικής φάσης της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020» που θεσπίστηκε από την απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 680/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και με σκοπό να λάβει υπόψη τις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς και τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και της λειτουργίας των χρηματοδοτικών μέσων δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Στις περιπτώσεις του πρώτου εδαφίου, κατά την τροποποίηση του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή εξασφαλίζει πάντοτε τα εξής:
α)
οι τροποποιήσεις να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012, συμπεριλαμβανομένης της εκ των προτέρων αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 2 σημείο στ) αυτού, και
β)
οι τροποποιήσεις να περιορίζονται:
i)
στην τροποποίηση του κατώτατου ορίου χρηματοδότησης του δευτερεύοντος χρέους, όπως αναφέρεται στο σημείο Ι. 1. (α) και (β) του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού με σκοπό την τομεακή διαφοροποίηση και τη γεωγραφική ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 15,
ii)
στην τροποποίηση του κατώτατου ορίου χρηματοδότησης του κύριου χρέους, όπως αναφέρεται στο σημείο Ι. 1. (α) του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι του παρόντος κανονισμού με σκοπό την τομεακή διαφοροποίηση και τη γεωγραφική ισορροπία μεταξύ των κρατών μελών, σύμφωνα με το άρθρο 15,
iii)
στο συνδυασμό με άλλες πηγές χρηματοδότησης, όπως αναφέρεται στα σημεία Ι. 3 και ΙΙ.3 του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι,
iv)
στην επιλογή των εντεταλμένων οντοτήτων, όπως αναφέρονται στα σημεία Ι. 4 και ΙΙ.4 του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι, και
v)
στην τιμολόγηση και στον καταμερισμό των κινδύνων και των εσόδων, όπως αναφέρονται στα σημεία Ι. 6 και ΙΙ.6 του Μέρους ΙΙΙ του Παραρτήματος Ι.
3. Στον τομέα των μεταφορών, και στο πλαίσιο αφενός των γενικών στόχων που ορίζονται στο άρθρο 3 και των ειδικών, τομεακών στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4, παράγραφος 2,, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26, διευκρινίζοντας τις χρηματοδοτικές προτεραιότητες που πρέπει να αποτυπώνονται στα προγράμματα εργασιών που αναφέρονται στο άρθρο 17 κατά τη διάρκεια της ΔΣΕ για τις επιλέξιμες δράσεις δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 2. Η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις μέχρι τις 22 Δεκεμβρίου 2014.
4. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την αύξηση του ανώτατου ορίου που προβλέπεται στο άρθρο 14 παράγραφος 2 έως 20 %, υπό την επιφύλαξη τήρησης των ακόλουθων προϋποθέσεων:
i)
η αξιολόγηση της Πρωτοβουλίας για Ομόλογα Έργων Ευρώπη 2020 κατά το 2015 είναι θετική, και
ii)
η απορρόφηση των χρηματοδοτικών μέσων υπερβαίνει το 8 % ως προς τις συμβατικές δεσμεύσεις ανά έργο.
5. Εφόσον κρίνεται απαραίτητη η απόκλιση από την προβλεπόμενη χρηματοδότηση συγκεκριμένου στόχου του τομέα των μεταφορών κατά περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την τροποποίηση των ενδεικτικών ποσοστών που ορίζονται στο Μέρος ΙV I του Παραρτήματος Ι.
6. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 26 για την τροποποίηση του καταλόγου των γενικών προσανατολισμών του Μέρους V του Παραρτήματος Ι που λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των κριτηρίων ανάθεσης ούτως ώστε να αντικατοπτρίζονται τα πορίσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης του κανονισμού ή τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την εφαρμογή του, κατά τρόπο συμβατό με τις αντίστοιχες τομεακές κατευθυντήριες γραμμές.
Άρθρο 22
Ευθύνη των δικαιούχων και των κρατών μελών
Εντός των αντίστοιχων σφαιρών ευθύνης τους και με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που υπέχουν οι δικαιούχοι βάσει των προϋποθέσεων που διέπουν τις επιχορηγήσεις, οι δικαιούχοι και τα κράτη μέλη καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για την υλοποίηση των έργων κοινού ενδιαφέροντος για τα οποία λαμβάνουν ενωσιακή χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν την τεχνική παρακολούθηση και τον οικονομικό έλεγχο των δράσεων σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή και πιστοποιούν ότι οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για έργα ή τμήματα έργων εκταμιεύτηκαν και ότι η εκταμίευση έγινε σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες. Τα κράτη μέλη δύνανται να ζητούν τη συμμετοχή της Επιτροπής στους επιτόπιους ελέγχους και τις επιθεωρήσεις.
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν σε ετήσια βάση την Επιτροπή, εάν είναι εφικτό μέσω ενός διαδραστικού συστήματος γεωγραφικών και τεχνικών πληροφοριών, σχετικά με την πρόοδο υλοποίησης των έργων κοινού ενδιαφέροντος και τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται προς το σκοπό αυτό, συνυπολογίζοντας το ύψος της χρηματοδότησης που χρησιμοποιείται για την επίτευξη στόχων που αφορούν την κλιματική αλλαγή. Επ’ αυτής της βάσεως, η Επιτροπή δημοσιοποιεί, και ενημερώνει τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, πληροφορίες σχετικά με τα συγκεκριμένα έργα που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της ΔΣΕ.
Άρθρο 23
Συμμόρφωση προς τις πολιτικές και το δίκαιο της Ένωσης
Χρηματοδότηση δυνάμει του παρόντος κανονισμού χορηγείται μόνον για δράσεις που συμφωνούν με το ενωσιακό δίκαιο και συνάδουν με τις αντίστοιχες πολιτικές της Ένωσης.
Άρθρο 24
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την υλοποίηση δράσεων χρηματοδοτούμενων βάσει του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίζει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και, σε περίπτωση παρατυπιών, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, εφόσον χρειασθεί, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων.
2. Η Επιτροπή, ή οι εκπρόσωποί της, και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την αρμοδιότητα λογιστικού ελέγχου, βάσει εγγράφων και επιτόπιων ελέγχων, επί των δράσεων κάθε δικαιούχου επιχορήγησης, φορέα υλοποίησης, εργολάβου και υπεργολάβου που λαμβάνει χρηματοδότηση από την Ένωση δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις και διαδικασίες που ορίζει ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23) και του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (24), για τη διαπίστωση ενδεχόμενης απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης δραστηριότητας κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, σε σχέση με συμφωνία ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση που χρηματοδοτείται δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, οι συμφωνίες και συμβάσεις επιχορήγησης και οι συμβάσεις που απορρέουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού περιλαμβάνουν διατάξεις που εξουσιοδοτούν ρητώς την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν τέτοιου είδους οικονομικούς ελέγχους και έρευνες, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 25
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή συντονισμού της ΔΣΕ. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3. Η επιτροπή εξασφαλίζει την οριζόντια εξέταση των προγραμμάτων εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 17 προκειμένου να εξασφαλίζεται η συνοχή τους και να εντοπίζονται, να αξιοποιούνται και να αξιολογούνται οι συνέργειες μεταξύ των τομέων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Ειδικότερα, αναλαμβάνει το συντονισμό των προγραμμάτων εργασίας ώστε να δίδεται η δυνατότητα πολυτομεακών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων.
Άρθρο 26
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 21 εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 21 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση για την ανάκληση περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σ’ αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των ήδη εν ισχύι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
4. Μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτοχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο..
5. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 21 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 27
Αξιολόγηση
1. Το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και τους δικαιούχους, συντάσσει και υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης στην οποία εξετάζει την επίτευξη των στόχων όλων των μέτρων (ως προς τα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις), την αποδοτική αξιοποίηση των πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθεμένη αξία της ΔΣΕ, προκειμένου να ληφθεί απόφαση ανανέωσης, τροποποίησης ή αναστολής των μέτρων. Η αξιολόγηση αφορά επίσης την έκταση της απλούστευσης, την εσωτερική και εξωτερική συνοχή των μέτρων, τη συνεχιζόμενη συνάφεια όλων των στόχων καθώς και τη συμβολή αυτών στην επίτευξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης για ευφυή και βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή. Η έκθεση αξιολόγησης περιλαμβάνει αξιολόγηση των οικονομιών κλίμακας που επιτυγχάνει η Επιτροπή σε χρηματοδοτικό, τεχνικό και ανθρώπινο επίπεδο όσον αφορά τη διαχείριση της ΔΣΕ και, κατά περίπτωση, του συνολικού αριθμού των έργων που υλοποιούνται με την αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ των τομέων. Επιπλέον, η εν λόγω αξιολόγηση εξετάζει τρόπους ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας των χρηματοδοτικών μέσων. Η έκθεση αξιολόγησης συνεκτιμά τα αποτελέσματα της αξιολόγησης στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των μέτρων που έχουν προηγηθεί.
2. Η ΔΣΕ λαμβάνει υπόψη την ανεξάρτητη πλήρη αξιολόγηση της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020», η οποία πρόκειται να εκπονηθεί το 2015. Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αξιολογούν τη συνάφεια της πρωτοβουλίας για ομόλογα έργων στην «Ευρώπη 2020» και την αποτελεσματικότητά της όσον αφορά την αύξηση του όγκου των επενδύσεων σε έργα προτεραιότητας και την ενίσχυση της αποδοτικότητας των δαπανών της Ένωσης.
3. Η Επιτροπή πραγματοποιεί εκ των υστέρων αξιολόγηση σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους δικαιούχους. Στην εκ των υστέρων αξιολόγηση εξετάζονται η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα της ΔΣΕ, ο αντίκτυπός της στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, η συμβολή της στην επίτευξη των προτεραιοτήτων της Ένωσης για ευφυή και βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς καθώς και η κλίμακα και τα αποτελέσματα της χρηματοδότησης που χρησιμοποιείται για την επίτευξη των στόχων που αφορούν την κλιματική αλλαγή.
4. Οι αξιολογήσεις εκτιμούν την πρόοδο με βάση τους δείκτες επιδόσεων που αναφέρονται στα άρθρα 3 και 4.
5. Η Επιτροπή διαβιβάζει τα πορίσματα των εν λόγω αξιολογήσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.
6. Προκειμένου να κρίνουν εάν επιτεύχθηκαν οι στόχοι,-συμπεριλαμβανομένων των στόχων που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος-, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, με τη βοήθεια άλλων πιθανών δικαιούχων, δύνανται να προβαίνουν σε αξιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης των έργων και των επιπτώσεων της υλοποίησής τους.
7. Η Επιτροπή δύναται να ζητήσει από κράτος μέλος που εμπλέκεται σε έργο κοινού ενδιαφέροντος να της υποβάλει ειδική αξιολόγηση των δράσεων και των συναφών έργων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού ή, κατά περίπτωση, να της παρ άσχει τις απαιτούμενες πληροφορίες και συνδρομή ούτως ώστε να προβεί η ίδια στην αξιολόγηση των έργων αυτών.
Άρθρο 28
Πληροφόρηση, επικοινωνία και δημοσιότητα
1. Οι δικαιούχοι και, κατά περίπτωση, τα οικεία κράτη μέλη, μεριμνούν ώστε να δίδεται επαρκής δημοσιότητα και να εφαρμόζεται η αρχή της διαφάνειας κατά τη χορήγηση της χρηματοδοτικής συνδρομής δυνάμει του παρόντος κανονισμού, ώστε το ευρύ κοινό να ενημερώνεται για τον ρόλο της Ένωσης στην υλοποίηση των έργων.
2. Η Επιτροπή οργανώνει δράσεις πληροφόρησης και προβολής, τόσο για τα έργα που χρηματοδοτούνται από τη ΔΣΕ όσο και για τις επιπτώσεις τους. Οι πόροι που διατίθενται για δράσεις προβολής δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού συμβάλλουν επίσης στην εταιρική προβολή των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ένωσης, στον βαθμό που αυτές είναι σχετικές με τους γενικούς στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 3.
Άρθρο 29
Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 913/2010 τροποποιείται ως εξής:
Το Παράρτημα του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010 αντικαθίσταται από το κείμενο του Παραρτήματος ΙΙ του παρόντος κανονισμού. Κατά συνέπεια, οι τροποποιημένοι σιδηροδρομικοί διάδρομοι εμπορευματικών μεταφορών συνεχίζουν να υπάγονται στις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 913/2010.
Άρθρο 30
Μεταβατικές διατάξεις
Ο παρών κανονισμός δεν θίγει ούτε τη συνέχιση ή τροποποίηση -συμπεριλαμβανομένης της ολικής ή μερικής κατάργησης- των σχετικών έργων μέχρι τη λήξη τους ούτε τη χρηματοδότηση που έχει εγκρίνει η Επιτροπή δυνάμει των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010, ή οποιασδήποτε άλλης σχετικής νομοθετικής πράξης που ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2013, - και η οποία εξακολουθεί να χορηγείται για τις σχετικές δράσεις μέχρι τη λήξη τους.
Άρθρο 31
Κατάργηση
Με την επιφύλαξη του άρθρου 30 του παρόντος κανονισμού, οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 680/2007 και (ΕΚ) αριθ. 67/2010 καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 32
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 11 Δεκεμβρίου 2013.