ROZHODNUTÍ RADY 2013/755/EU
ze dne 25. listopadu 2013
o přidružení zámořských zemí a území k Evropské unii
(„rozhodnutí o přidružení zámoří“)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 203 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu,
v souladu se zvláštním legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Toto rozhodnutí nahrazuje rozhodnutí Rady 2001/822/ES (1), které je použitelné do 31. prosince 2013. Podle článku 62 rozhodnutí 2001/822/ES má Rada přijmout předpisy, které se mají zavést pro následné používání zásad stanovených v článcích 198 až 202 Smlouvy o fungování Evropské unie.
(2)
Ve svých závěrech ze dne 22. prosince 2009 o vztazích EU se zámořskými zeměmi a územími (ZZÚ) vyzvala Rada Komisi, aby do července 2012 předložila legislativní návrh za účelem revize rozhodnutí o přidružení zámoří. Rada schválila návrh Komise, aby se budoucí partnerství mezi Unií a ZZÚ zakládalo na třech klíčových pilířích: 1) posilování konkurenceschopnosti, 2) zvyšování odolnosti a omezování zranitelnosti a 3) podpoře spolupráce a integrace mezi ZZÚ a dalšími partnery a sousedními regiony.
(3)
Komise pořádala v období od června do října 2008 veřejnou konzultaci a navrhla řadu směrů, kudy by se nové rozhodnutí o přidružení mohlo ubírat. Výsledky této konzultace byly shrnuty ve sdělení ze dne 6. listopadu 2009 nazvaném „Složky nového partnerství mezi EU a zámořskými zeměmi a územími“.
(4)
Na ZZÚ se automaticky nevztahují Smlouva o fungování EU ani sekundární právní předpisy z ní vycházející, s výjimkou některých ustanovení, která výslovně stanoví opak. Ačkoli ZZÚ nejsou třetími zeměmi, netvoří součást jednotného trhu a v oblasti obchodu musí plnit povinnosti ukládané třetím zemím, především pak pravidla původu, zdravotní a rostlinolékařské normy a bezpečnostní opatření.
(5)
Zvláštní vztah mezi Unií a ZZÚ by se měl přesunout od klasického přístupu ve formě rozvojové spolupráce k recipročnímu partnerství, jež by v ZZÚ podporovalo udržitelný rozvoj. Solidarita mezi Unií a ZZÚ by se navíc měla zakládat na jejich specifickém vztahu a na skutečnosti, že patří k téže „evropské rodině“.
(6)
Podíl občanské společnosti na rozvoji ZZÚ lze zvýšit posílením jejích organizací ve všech oblastech spolupráce.
(7)
Vzhledem k zeměpisné poloze ZZÚ a navzdory odlišnému statusu každého hráče v dané zeměpisné oblasti z hlediska práva Unie by spolupráce mezi ZZÚ a jejich sousedy měla probíhat v zájmu všech stran, přičemž by se měla zvlášť zaměřovat na oblasti společného zájmu a na podporu unijních hodnot a norem. ZZÚ by navíc mohly v rámci svého regionu působit jako regionální uzly nebo centra excelence.
(8)
Unie by měla podporovat politiky a strategie ZZÚ v oblastech společného zájmu na základě jejich konkrétních potřeb, potenciálu a volby.
(9)
Přidružení by mělo usilovat o ochranu, obnovu a udržitelné využívání biologické rozmanitosti a ekosystémových služeb jakožto klíčových faktorů pro dosažení udržitelného rozvoje.
(10)
ZZÚ se vyznačují bohatou rozmanitostí suchozemských a podmořských organismů. Změna klimatu by mohla mít dopad na přírodní prostředí ZZÚ a představuje hrozbu omezující tamější udržitelný rozvoj. K přizpůsobení se změně klimatu a ke zmírnění jejích dopadů v ZZÚ by napomohla opatření v oblasti ochrany biologické rozmanitosti a ekosystémových služeb, snižování rizika katastrof, udržitelného řízení přírodních zdrojů a podpory udržitelné energetiky.
(11)
Ve vztazích mezi Unií a ZZÚ by měl být uznán významný podíl, kterým by ZZÚ mohly přispívat k plnění závazků Unie vyplývajících z mnohostranných dohod o životním prostředí.
(12)
Zámořské země a území je důležité podporovat v jejich úsilí o menší závislost na fosilních palivech, aby se omezila jejich zranitelnost z hlediska přístupu k palivům a kolísaní cen, a hospodářství těchto zemí a území se tak stalo odolnější a méně zranitelné vůči vnějším otřesům.
(13)
Unie by mohla ZZÚ napomáhat při omezování jejich zranitelnosti vůči pohromám a podporovat akce a opatření, které přijímají za tímto účelem.
(14)
Jelikož zeměpisná odlehlost představuje překážku pro konkurenceschopnost ZZÚ, je třeba zlepšit jejich přístupnost.
(15)
Unie a ZZÚ uznávají význam vzdělání a odborné přípravy jakožto páky pro udržitelný rozvoj ZZÚ.
(16)
Další hospodářský a sociální rozvoj ZZÚ by se měl ubírat cestou vzájemné podpory a měl by usilovat o zvýšení konkurenceschopnosti hospodářství ZZÚ a také o dosažení sociálního blahobytu a začlenění, zejména zranitelných skupin obyvatelstva a osob se zdravotním postižením. Spolupráce mezi Unií a ZZÚ by za tímto účelem měla zahrnovat výměny informací a osvědčených postupů v příslušných oblastech včetně rozvíjení dovedností a sociální ochrany a měla by podporovat práva zdravotně postižených osob se zřetelem k zásadám Úmluvy OSN o právech osob se zdravotním postižením. Přidružení ZZÚ k Unii by navíc mělo v ZZÚ a regionech, kde se nacházejí, přispívat k podpoře důstojné práce, včetně osvědčené praxe v sociálním dialogu, k dodržování hlavních pracovních norem a k respektování principu rovných příležitostí, přístupnosti a zákazu diskriminace.
(17)
Cestovní ruch by mohl představovat oblast spolupráce mezi Unií a ZZÚ. Tato spolupráce by měla být zaměřena na podporu úsilí orgánů ZZÚ dosáhnout co největších výhod z místního, regionálního a mezinárodního cestovního ruchu a měla by podpořit soukromé finanční toky z Unie a jiných zdrojů do rozvoje cestovního ruchu v ZZÚ. Zvláštní pozornost je třeba věnovat potřebě integrovat cestovní ruch do sociálního, kulturního a hospodářského života obyvatelstva, stejně jako respektu k životnímu prostředí.
(18)
Výskyt přenosných nemocí v ZZÚ, např. horečky dengue v Karibiku a Tichomoří a horečky chikungunya v oblasti Indického oceánu, může mít závažný nepříznivý dopad ze zdravotního a hospodářského hlediska. Kromě snížení produktivity postiženého obyvatelstva mohou epidemie v ZZÚ velmi výrazně ovlivnit cestovní ruch, který je v mnoha ZZÚ pilířem hospodářství. Vzhledem k tomu, že do ZZÚ podniká cesty velké množství turistů a migrujících pracovníků, ZZÚ jsou zranitelné vůči „dovozu“ infekčních chorob. Totéž platí i naopak - objemné toky osob cestujících ze ZZÚ zpět domů by mohly způsobovat zavlečení přenosných nemocí do Evropy. Pro udržitelnost hospodářství těch ZZÚ, jež se do značné míry spoléhají na cestovní ruch, je proto zásadním faktorem zajištění „bezpečné turistiky“.
(19)
Přidružení ZZÚ k Unii by mělo zohledňovat a podporovat zachování kulturní identity a rozmanitosti ZZÚ.
(20)
Unie uznává, že je důležité rozvíjet aktivnější partnerství se ZZÚ v oblasti řádné správy věcí veřejných a v oblasti boje proti organizovanému zločinu, proti obchodu s lidmi, terorismu a korupci.
(21)
Obchod mezi Unií a ZZÚ a spolupráce s ním související by měly přispívat k cíli udržitelného hospodářského, sociálního rozvoje a ochrany životního prostředí.
(22)
Unie - hlavního obchodního partnera ZZÚ -, států AKT sousedících se ZZÚ a dalších hospodářských partnerů se značně dotýkají globální změny, které se odrážejí v pokračujícím procesu obchodní liberalizace.
(23)
Zámořské země a území jsou zranitelným ostrovním prostředím, jež si žádá odpovídající ochranu, mimo jiné i v oblasti nakládání s odpady. Pokud jde o radioaktivní odpad, je toto stanoveno v článku 198 Smlouvy o Euratomu a v souvisejícím sekundárním právu; výjimkou v tomto ohledu je Grónsko, na které se Smlouva o Euratomu nevztahuje. V případě ostatního odpadu by se mělo určit, jaká pravidla Unie se na ZZÚ mají použít.
(24)
Toto rozhodnutí by mělo stanovit pružnější pravidla původu včetně nových možností pro kumulaci původu. Kumulace by měla být možná nejen se ZZÚ a státy, s nimiž byla uzavřena dohoda o hospodářském partnerství (EPA), nýbrž za jistých okolností i pro produkty pocházející ze zemí, s nimiž Unie uplatňuje dohodu o volném obchodu, a s výhradou určitých podmínek také pro produkty, které jsou do Unie dováženy bez kvót a s nulovým clem v rámci unijního systému všeobecných celních preferencí (2). Tyto podmínky jsou zapotřebí k tomu, aby se zabránilo obcházení obchodních opatření a u opatření pro kumulaci se zajistilo náležité fungování.
(25)
V zájmu dotčených úřadů a hospodářských subjektů v ZZÚ by se měly aktualizovat postupy pro vystavování osvědčení o původu ze ZZÚ. Náležitě by se měla aktualizovat rovněž ustanovení o správní spolupráci mezi Unií a ZZÚ.
(26)
Je třeba stanovit metody správní spolupráce a možnost dočasného vyjímání všech nebo některých produktů pocházejících ze ZZÚ z preferenčního zacházení v případě podvodů, nesrovnalostí či soustavného nedodržování pravidel pro původ produktů nebo v případě neposkytnutí správní spolupráce. Kromě toho je třeba stanovit i dostatečně podrobná ochranná a kontrolní opatření. Díky tomu by se příslušné orgány a hospodářské subjekty ZZÚ a Unie mohly spoléhat na jednoznačné a transparentní postupy a pravidla. V neposlední řadě je pak ve společném zájmu zajistit náležité uplatňování postupů a opatření umožňujících ZZÚ vyvážet zboží do EU bez kvót a s nulovým clem.
(27)
Vzhledem k cílům integrace a k vývoji světového obchodu v oblasti služeb a usazování je třeba podporovat rozvoj trhů se službami a investičních možností zlepšením přístupu služeb a investic ze ZZÚ na trh Unie. Unie by v tomto ohledu měla ZZÚ nabídnout nejlepší možné zacházení, které nabízí jakémukoli jinému obchodnímu partnerovi prostřednictvím komplexních doložek nejvyšších výhod, přičemž by měla zámořským zemím a územím zajistit flexibilnější možnosti pro obchodní vztahy tím, že by omezila zacházení nabízené ze strany ZZÚ Unii na to, co se nabízí jiným obchodním velmocím.
(28)
Práva duševního vlastnictví jsou klíčovým faktorem k podněcování inovací a nástrojem k podpoře hospodářského a sociálního rozvoje. Pro země jsou užitečná tím, že jim umožňují chránit duševní výtvory a duševní vlastnictví. Ochrana a prosazování těchto práv pomáhá usnadňovat obchod, růst a zahraniční investice a také bojovat proti zdravotním a bezpečnostním rizikům spojeným s padělanými produkty. Politika práv duševního vlastnictví může být pro zámořské země a území prospěšná, zejména v souvislosti se zachováváním biologické rozmanitosti a rozvojem technologií.
(29)
Sanitární a fytosanitární opatření a technické překážky obchodu mohou mít dopad na obchod a vyžadují spolupráci. Obchod a spolupráce s ním související by se měly rovněž zabývat politikou hospodářské soutěže a právy duševního vlastnictví, jež ovlivňují spravedlivé rozdělení příjmů z obchodu.
(30)
Aby se mohly ZZÚ za nejlepších podmínek účastnit vnitřního trhu Unie i trhů regionálních, subregionálních a mezinárodních, je důležité rozvinout kapacitu ZZÚ v relevantních oblastech. Jedná se například o rozvoj lidských zdrojů a dovedností, o rozvoj malých a středních podniků, o diverzifikaci hospodářských odvětví a o zavedení odpovídajícího právního rámce za účelem vytvoření podnikatelského prostředí podněcujícího investice.
(31)
Spolupráce v oblasti finančních služeb mezi Unií a ZZÚ by měla přispět k vybudování bezpečnějšího, zdravějšího a průhlednějšího finančního systému, který je zásadní pro posílení globální finanční stability a pro podporu udržitelného růstu. Úsilí v této oblasti by se mělo soustřeďovat na sbližování s mezinárodně dohodnutými normami a na sbližování právních předpisů ZZÚ s unijním acquis týkajícím se finančních služeb. Náležitá pozornost by se měla věnovat posilování správní kapacity orgánů ZZÚ, včetně orgánů v oblasti dohledu.
(32)
Finanční pomoc by se ZZÚ měla přidělovat na základě jednotných, transparentních a účinných kritérií s přihlédnutím k jejich potřebám a odváděným výsledkům. Tato kritéria by měla zohledňovat počet obyvatel ZZÚ, výši hrubého domácího produktu (HDP), výši předchozích příspěvků z Evropského rozvojového fondu (ERF) a omezení vyplývající z jejich zeměpisné izolace.
(33)
Finanční prostředky poskytnuté ZZÚ by se měly v zájmu účinnosti, zjednodušení a uznání řídicích kapacit orgánů ZZÚ spravovat na základě recipročního partnerství. Orgány ZZÚ by navíc měly převzít odpovědnost za definování a provádění politik, na nichž se strany dohodnou jakožto na strategiích spolupráce.
(34)
Postupy pro finanční pomoc by měly hlavní odpovědnost za programování a provádění spolupráce v rámci 11 ERF svěřovat zejména ZZÚ. Spolupráce by měla probíhat převážně v souladu s územními předpisy ZZÚ a měla by podporovat sledování, hodnocení a audit programovaných operací. V rámci procesu programování a provádění je třeba zohlednit omezené administrativní a lidské zdroje ZZÚ. Dále je zapotřebí vyjasnit, že ZZÚ jsou způsobilé pro různé zdroje financování.
(35)
V souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1082/2006 (3) se ZZÚ mohou účastnit evropských seskupení pro územní spolupráci (ESÚS). Regionální spolupráce pro ZZÚ může tudíž spočívat v jejich účasti na ESÚS v souladu s režimy použitelnými pro členský stát, s nímž je daná ZZÚ spojena. Členové ESÚS z řad ZZÚ mohou být způsobilí pro získání regionálních přídělů.
(36)
Za účelem zohlednění technického pokroku a změn v celních předpisech by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pozměňující dodatky k příloze VI. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Radě.
(37)
Rada by na základě tohoto rozhodnutí měla být schopna inovativně reagovat na všechny výše uvedené faktory, a to konzistentně a způsobem zvlášť nastaveným pro různé druhy situací,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
ČÁST PRVNÍ
OBECNÁ USTANOVENÍ O PŘIDRUŽENÍ ZÁMOŘSKÝCH ZEMÍ A ÚZEMÍ K UNII
Kapitola 1
Obecná ustanovení
Článek 1
Účel
1. Tímto rozhodnutím se zakládá přidružení zámořských zemí a území (ZZÚ) k Unii (dále jen „přidružení“), které představuje partnerství založené na článku 198 Smlouvy o fungování EU, jež má podporovat udržitelný rozvoj v ZZÚ a šířit hodnoty a normy Unie v okolním světě.
2. Partnery přidružení jsou Unie, ZZÚ a členské státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny.
Článek 2
Územní platnost
Přidružení se vztahuje na ZZÚ uvedené v příloze II Smlouvy o fungování EU.
Článek 3
Cíle, zásady a hodnoty
1. Přidružení ZZÚ k Unii se zakládá na sdílených cílech, zásadách a hodnotách ZZÚ, členských států, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, a Unie.
2. Přidružení sleduje všeobecné cíle stanovené v článku 199 Smlouvy o fungování EU posilováním konkurenceschopnosti ZZÚ, zvyšováním jejich odolnosti, omezováním jejich ekonomické a environmentální zranitelnosti a podporou spolupráce mezi nimi a jinými partnery.
3. Při sledování těchto cílů respektuje přidružení základní zásady jako svobodu, demokracii, lidská práva a základní svobody, právní stát, řádnou správu věcí veřejných a udržitelný rozvoj, které jsou všechny zámořským zemím a územím a členským státům, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, společné.
4. Při spolupráci v oblastech uvedených v tomto rozhodnutí se zakazuje diskriminace na základě pohlaví, rasy nebo etnického původu, náboženského vyznání nebo světového názoru, zdravotního postižení, věku nebo sexuální orientace.
5. Partneři uznávají právo každého z nich na určování svých politik a priorit pro udržitelný rozvoj, na stanovení vlastní úrovně ochrany v oblasti práce a životního prostředí na svém území a na přijímání či náležitou úpravu příslušných předpisů a politik v souladu se závazkem k plnění mezinárodně uznávaných norem a dohod. Usilují přitom o zajištění vysoké úrovně ochrany v oblasti životního prostředí a práce.
6. Při provádění tohoto rozhodnutí se partneři řídí zásadami transparentnosti, subsidiarity a potřebné účinnosti a věnují se stejnou měrou všem třem pilířům udržitelného rozvoje ZZÚ: hospodářskému rozvoji, sociálnímu rozvoji a ochraně životního prostředí.
Článek 4
Řízení přidružení
Přidružení řídí Komise a orgány ZZÚ, a je-li zapotřebí, členské státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, v souladu s příslušnými institucionálními, právními a finančními pravomocemi.
Článek 5
Společné zájmy, doplňkovost a priority
1. Přidružení je rámcem pro politický dialog a spolupráci v oblastech společného zájmu.
2. Přednost je dávána spolupráci v oblastech společného zájmu, jako jsou například:
a)
hospodářská diverzifikace ekonomik ZZÚ včetně jejich další integrace do světového a regionálního hospodářství;
b)
podpora zeleného růstu;
c)
udržitelné řízení přírodních zdrojů včetně ochrany a udržitelného využívání biologické rozmanitosti a ekosystémových služeb;
d)
přizpůsobování se změně klimatu a zmírňování jejích dopadů;
e)
podpora snižování rizika katastrof;
f)
podpora spolupráce na poli výzkumu, inovací a vědy;
g)
podpora sociálních, kulturních a hospodářských výměn mezi ZZÚ, jejich sousedy a jinými partnery.
3. Cílem spolupráce v oblastech společného zájmu je podpora soběstačnosti zámořských zemí a území a rozvoj jejich kapacit k definování, provádění a sledování strategií a politik uvedených v odstavci 2.
Článek 6
Propagace přidružení
1. S cílem upevnit vzájemné vztahy se Unie a ZZÚ snaží vnést přidružení ve známost mezi svými občany, a to zejména tím, že propagují prohlubování vztahů a rozvoj spolupráce mezi orgány, akademickou obcí, občanskou společností a podniky v ZZÚ na straně jedné a jejich partnery v Unii na straně druhé.
2. ZZÚ vynaloží úsilí o upevňování a podporu svých vztahů s Unií jako celkem. Členské státy toto úsilí podpoří.
Článek 7
Regionální spolupráce, regionální integrace a spolupráce s jinými partnery
1. S výhradou článku 3 tohoto rozhodnutí usiluje přidružení o podporu ZZÚ v jejich úsilí o účast v příslušných mezinárodních, regionálních a/nebo subregionálních iniciativách pro spolupráci, jakož i v procesech regionální či subregionální integrace, a to v souladu s jejich vlastními ambicemi a ve shodě s cíli a prioritami vytyčenými příslušnými orgány ZZÚ.
2. Za tímto účelem si Unie a ZZÚ mohou vyměňovat informace a osvědčené postupy nebo v rámci účasti ZZÚ v regionálních a mezinárodních organizacích navazovat jakoukoli jinou formu úzké spolupráce a koordinace s jinými partnery, v příslušných případech prostřednictvím mezinárodních dohod.
3. Přidružení usiluje o podporu spolupráce mezi ZZÚ a jinými partnery v oblastech spolupráce vytyčených v části druhé a třetí tohoto rozhodnutí. Cílem přidružení je v tomto směru podpora spolupráce mezi ZZÚ, nejvzdálenějšími regiony uvedenými v článku 349 Smlouvy o fungování EU a sousedními státy, ať už africkými, karibskými a tichomořskými (AKT) nebo jinými. V zájmu dosažení tohoto cíle zlepší Unie koordinaci a využívání synergií mezi programy spolupráce podporovanými z různých finančních nástrojů EU. Unie rovněž ve vhodných případech usiluje o přidružení ZZÚ ve svých instancích dialogu s jejich sousedními zeměmi, ať se jedná o státy AKT nebo jiné země, a s nejvzdálenějšími regiony.
4. Podpora účasti ZZÚ v příslušných organizacích pro regionální integraci se zaměřuje zejména:
a)
na budování kapacit příslušných regionálních organizací a institucí, jejichž jsou ZZÚ členy;
b)
na regionální či subregionální iniciativy, například na provádění odvětvových reformních politik týkajících se oblastí spolupráce vytyčených v části druhé a třetí tohoto rozhodnutí;
c)
na povědomí a znalosti ZZÚ o dopadech procesů regionální integrace v různých oblastech;
d)
na účast ZZÚ na rozvoji regionálních trhů v rámci organizací pro regionální integraci;
e)
na přeshraniční investice mezi ZZÚ a jejich sousedy.
Článek 8
Účast na evropských seskupeních pro územní spolupráci
V souvislosti s uplatňováním čl. 7 odst. 1 až 3 tohoto rozhodnutí znamenají iniciativy pro spolupráci nebo jiné formy spolupráce rovněž to, že státní orgány, regionální a subregionální organizace, místní orgány a podle potřeby jiné veřejné a soukromé subjekty nebo instituce (včetně poskytovatelů veřejných služeb) ze ZZÚ se mohou účastnit evropských seskupení pro územní spolupráci (ESÚS), s výhradou pravidel a cílů činností spolupráce podle tohoto rozhodnutí a nařízení (ES) č. 1082/2006 a v souladu s ujednáními použitelnými pro členský stát, s nimž je daná ZZÚ spojena.
Článek 9
Zvláštní zacházení
1. Přidružení zohledňuje různorodost ZZÚ, co se týče hospodářského rozvoje a kapacity k plnému využívání regionální spolupráce a regionální integrace uvedené v článku 7.
2. Zavede se zvláštní zacházení pro izolované ZZÚ.
3. Aby se izolovaným ZZÚ umožnilo překonat strukturální a jiné překážky jejich rozvoje, toto zvláštní zacházení bude přihlížet k jejich konkrétním obtížím, mimo jiné při určování objemu finanční pomoci a podmínek s ní spojených.
4. Za izolované se považují ZZÚ uvedené na seznamu v příloze I.
Kapitola 2
Aktéři spolupráce
Článek 10
Obecný přístup
1. Přidružení se zakládá na obšírném dialogu a konzultacích o otázkách společného zájmu mezi ZZÚ, členskými státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, Komisí a v příslušných případech i Evropskou investiční bankou (EIB).
2. ZZÚ vedou v příslušných případech dialog a konzultace s orgány a subjekty, jako jsou:
a)
příslušné místní a jiné veřejné orgány;
b)
hospodářští a sociální partneři;
c)
jakékoli jiné příslušné subjekty zastupující občanskou společnost, environmentální partneři, nevládní organizace a subjekty odpovědné za podporu rovnosti žen a mužů.
Článek 11
Aktéři spolupráce
1. Aktéry spolupráce v ZZÚ jsou:
a)
vládní orgány ZZÚ;
b)
místní orgány v ZZÚ;
c)
poskytovatelé veřejných služeb a organizace občanské společnosti, například sociální, podnikatelská a odborová sdružení a sdružení zaměstnavatelů a místní, národní nebo mezinárodní nevládní organizace;
d)
regionální a subregionální organizace.
2. Členské státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, sdělí Komisi do tří měsíců od vstupu tohoto rozhodnutí v platnost, o které vládní a místní orgány uvedené v odst. 1 písm. a) a b) jde.
Článek 12
Úkoly nevládních aktérů
1. Nevládní aktéři mohou zastávat úlohu při výměně informací a při konzultacích o spolupráci, a zejména při přípravě a provádění pomoci, projektů nebo programů spolupráce. K provádění takových projektů či programů na ně mohou být přeneseny pravomoci k finančnímu řízení za účelem podpory iniciativ pro místní rozvoj.
2. Nevládní aktéři způsobilí k decentralizovanému řízení projektů nebo programů budou určeni na základě dohody mezi orgány ZZÚ, Komisí a členskými státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, s přihlédnutím k danému předmětu, jejich odborným znalostem a poli působnosti. K určení dojde v každé zámořské zemi či na každém zámořském území v rámci obšírného dialogu a konzultací uvedených v článku 10.
3. Cílem přidržení je přispět k úsilí ZZÚ o posílení organizací občanské společnosti, zejména co se týče jejich zakládání a rozvoje, a o vypracování potřebných opatření, která by jim umožnila zapojovat se do koncepce, provádění a hodnocení rozvojových strategií a programů.
Kapitola 3
Institucionální rámec přidružení
Článek 13
Zásady dialogu
1. Unie, ZZÚ a členské státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, pravidelně vedou komplexní a politický dialog.
2. Dialog se vede v plném souladu s příslušnými institucionálními, právními a finančními pravomocemi Unie, ZZÚ a členských států, s nimiž jsou ZZÚ spojeny. Vedení dialogu se vyznačuje flexibilitou: dialog může být formální či neformální, na příslušné úrovni nebo v příslušném formátu a vedený v mezích rámce uvedeného v článku 14.
3. Dialog umožňuje ZZÚ plnou účast na provádění přidružení.
4. Dialog se zaměřuje mimo jiné na konkrétní politické otázky společného zájmu nebo obecného významu pro dosažení cílů přidružení.
Článek 14
Instance přidružení
1. Pro přidružení se stanoví následující instance dialogu:
a)
fórum ZZÚ-EU pro dialog (dále jen „fórum ZZÚ-EU“) s každoročními schůzkami orgánů ZZÚ, zástupců členských států a Komise. Fóra ZZÚ-EU se v příslušných případech účastní členové Evropského parlamentu, zástupci EIB a zástupci nejvzdálenějších regionů;
b)
Komise, ZZÚ a členské státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, pravidelně vedou třístranné konzultace. Tyto konzultace se konají alespoň čtyřikrát do roka z podnětu Komise nebo na žádost ZZÚ a členských států, s nimiž jsou ZZÚ spojeny;
c)
na základě dohody mezi ZZÚ, členskými státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, a Komisí se zřídí pracovní skupiny plnící úlohu poradních subjektů, které budou sledovat provádění přidružení a které budou mít formu odpovídající řešeným otázkám. Tyto pracovní skupiny mohou být svolány na žádost Komise, členského státu, nebo ZZÚ. Zajišťují technické diskuse o záležitostech, jež jsou pro ZZÚ a členské státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, obzvláště důležité, a doplňují tak práci odváděnou v rámci fóra ZZÚ-EU a/nebo v rámci třístranných konzultací.
2. Fóru ZZÚ-EU, třístranným konzultacím a pracovním skupinám předsedá Komise, která rovněž plní úlohu jejich sekretariátu.
ČÁST DRUHÁ
OBLASTI SPOLUPRÁCE PRO UDRŽITELNÝ ROZVOJ V RÁMCI PŘIDRUŽENÍ
Kapitola 1
Problematika životního prostředí, změna klimatu a snižování rizika katastrof
Článek 15
Obecné cíle a zásady
V rámci přidružení se může spolupráce v oblasti životního prostředí, změny klimatu a snižování rizika katastrof týkat:
a)
podpory ZZÚ v jejich snaze definovat a provádět politiky, strategie, akční plány a opatření;
b)
podpory ZZÚ v jejich úsilí o integraci do regionálních sítí a iniciativ;
c)
propagování udržitelného a účinného využívání zdrojů a vybízení k oddělování hospodářského růstu od poškozování životního prostředí a
d)
podpory úsilí ZZÚ působit jako regionální uzly a centra excelence.
Článek 16
Udržitelné řízení a ochrana biologické rozmanitosti a ekosystémových služeb
Spolupráce v oblasti udržitelného řízení a ochrany biologické rozmanitosti a ekosystémových služeb se může v rámci přidružení týkat:
a)
podpory vyhlašování chráněných podmořských a suchozemských oblastí a jejich účinné správy, jakož i zlepšování správy chráněných oblastí již existujících;
b)
vybízení k udržitelnému řízení podmořských a suchozemských zdrojů přispívajícímu k ochraně druhů, stanovišť a ekosystémových funkcí mimo chráněné oblasti, zejména ohrožených, zranitelných a vzácných druhů;
c)
posilování ochrany a udržitelného využívání rozmanitosti suchozemských a podmořských organismů a ekosystémů, a to prostřednictvím:
i)
řešení problematiky změny klimatu z hlediska širšího ekosystému udržováním zdravých a odolných ekosystémů a podporou zelené infrastruktury a často mnohonásobně přínosných ekosystémových přístupů k přizpůsobování se změně klimatu a ke zmírňování jejích dopadů,
ii)
posilování kapacit v místním, regionálním a/nebo mezinárodním měřítku podporou výměny informací, poznatků a osvědčených postupů mezi všemi zúčastněnými stranami včetně veřejných orgánů, vlastníků půdy, soukromého sektoru, výzkumných pracovníků a občanské společnosti,
iii)
podpory stávajících programů na ochranu přírody a souvisejících snah v chráněných oblastech a mimo ně,
iv)
rozšiřování znalostní základny a zaplňování stávajících mezer včetně vyčíslování hodnoty ekosystémových funkcí a služeb;
d)
podpory a usnadňování regionální spolupráce za účelem řešení otázek, jako jsou nepůvodní invazní druhy nebo dopady změny klimatu;
e)
vyvíjení mechanismů k navýšení zdrojů včetně plateb za ekosystémové služby.
Článek 17
Udržitelné obhospodařování lesů
Spolupráce v oblasti udržitelného obhospodařování lesů se v rámci přidružení může týkat podpory ochrany a udržitelného obhospodařování lesů včetně jejich úlohy, pokud jde o ochranu životního prostředí před erozí a omezování desertifikace, jakož i zalesňování a řízeného vývozu dřeva.
Článek 18
Jednotný management pobřežních zón
Spolupráce v oblasti jednotného managementu pobřežních zón se v rámci přidružení může týkat:
a)
podpory ZZÚ v jejich úsilí o účinný a udržitelný management mořských a pobřežních zón prostřednictvím definování strategických a jednotných přístupů k plánování a managementu těchto zón;
b)
navozování souladu mezi hospodářskými a sociálními činnostmi, jako jsou rybolov a akvakultura, cestovní ruch, námořní doprava i zemědělství, a potenciálem, který skýtají mořské a pobřežní zóny z hlediska obnovitelné energie a surovin, s přihlédnutím k dopadům změny klimatu a činnosti člověka.
Článek 19
Námořní záležitosti
Spolupráce v oblasti námořních záležitostí v rámci přidružení se může týkat:
a)
prohlubování dialogu o otázkách společného zájmu v této oblasti;
b)
podporování poznatků o moři, mořské biotechnologie, energie z oceánů, dohledu nad mořským prostředím, managementu pobřežních zón a řízení založeného na ekosystémovém přístupu;
c)
podpory jednotných přístupů na mezinárodní úrovni.
Článek 20
Udržitelné řízení rybích populací
1. V rámci přidružení se spolupráce v oblasti udržitelného řízení rybích populací zakládá na těchto principech:
a)
závazku k zodpovědnému řízení rybolovu a k uplatňování zodpovědných rybolovných postupů;
b)
zdržení se opatření nebo činností, jež nejsou v souladu se zásadami udržitelného využívání rybolovných zdrojů;
c)
aniž by byly dotčeny stávající či budoucí dvoustranné dohody o partnerství v oblasti rybolovu mezi Unií a ZZÚ, v rámci příslušných instancí přidružení uvedených v článku 14 se Unie a ZZÚ snaží vést pravidelné vzájemné konzultace o ochraně a řízení živých mořských zdrojů a vyměňovat si informace o aktuálním stavu zdrojů.
2. Spolupráce v oblasti uvedené v odstavci 1 se může týkat:
a)
aktivní podpory řádné správy, osvědčených postupů a zodpovědného řízení rybolovu při zachovávání a udržitelném řízení rybích populací, včetně rybích populací společného zájmu a rybích populací řízených regionálními správními organizacemi pro rybolov;
b)
dialogu a spolupráce souvisejících s ochranou rybích populací včetně opatření za účelem boje proti nezákonnému, nehlášenému a neregulovanému rybolovu a účinné spolupráce v rámci regionálních správních organizací pro rybolov a mimo ně. Do dialogu a spolupráce jsou zahrnuty kontrolní a inspekční systémy, pobídky a povinnosti v zájmu účinnějšího řízení rybolovu a pobřežního prostředí v dlouhodobém horizontu.
Článek 21
Udržitelné vodohospodářství
1. Unie a ZZÚ mohou v rámci přidružení spolupracovat v oblasti udržitelného vodohospodářství na vodní politice a budování institucí, na ochraně vodních zdrojů, na problematice zásobování venkova a měst vodou pro domácnosti, průmysl a zemědělství, na problematice skladování a distribuce vody, řízení vodních zdrojů a nakládání s odpadními vodami.
2. V odvětví vodovodů a kanalizací je třeba věnovat zvláštní pozornost dostupnosti pitné vody a kanalizačních služeb v oblastech s nedostatečnou obsluhou a v oblastech obzvlášť vystavených přírodním katastrofám, neboť jejich dostupnost přímo přispívá k rozvoji lidských zdrojů zlepšením zdravotního stavu a zvýšením produktivity.
3. Spolupráce v těchto oblastech se řídí zásadou, že stálá potřeba rozšířit poskytování základních vodovodních a kanalizačních služeb na městské i venkovské obyvatelstvo se musí řešit environmentálně udržitelným způsobem.
Článek 22
Nakládání s odpady
V rámci přidružení se spolupráce v oblasti nakládání s odpady může týkat podpory uplatňování osvědčených environmentálních postupů při všech souvisejících činnostech včetně omezování vzniku odpadů, recyklace nebo jiných postupů využití, například energie a likvidace odpadů.
Článek 23
Energetika
V rámci přidružení se spolupráce v oblasti udržitelné energetiky může týkat:
a)
výroby energie, jejího přenosu a přístupu k ní, zejména pak rozvoje, podpory, využívání a akumulace udržitelné energie z obnovitelných zdrojů;
b)
politik a předpisů v oblasti energetiky, především formulování politik a přijímání předpisů zaručujících cenově dostupné a udržitelné sazby za energie;
c)
energetické účinnosti, zejména rozvoje a zavádění norem pro energetickou účinnost a zavádění opatření v zájmu energetické účinnosti v různých odvětvích (průmyslových, obchodních, ve veřejném sektoru a v domácnostech), a doprovodných vzdělávacích či osvětových činností;
d)
dopravy, především pak rozvoje, podpory a využívání ekologicky šetrnějších prostředků ve veřejné a soukromé dopravě, například vozidel na hybridní, elektrický či vodíkový pohon, a dále také programů pro spolujízdu a pro cyklodopravu;
e)
územního plánování a výstavby, zejména podpory a zavádění přísných norem environmentální kvality a nízké energetické náročnosti v urbanistickém plánování a výstavbě, a
f)
turistického ruchu, především podpory energeticky soběstačné infrastruktury (založené na energii z obnovitelných zdrojů) a/nebo infrastruktury pro ekoturistiku.
Článek 24
Změna klimatu
V rámci přidružení je cílem spolupráce v oblasti změny klimatu podpora iniciativ ZZÚ souvisejících se zmírňováním změny klimatu a s přizpůsobováním se jejím nepříznivým dopadům a může zahrnovat:
a)
sběr důkazů; vytipovávání nejvýznamnějších rizik a územních, regionálních a/nebo mezinárodních akcí, plánů nebo opatření za účelem přizpůsobení se změně klimatu nebo zmírnění jejích nepříznivých dopadů;
b)
zapracovávání problematiky přizpůsobování se změně klimatu a zmírňování dopadů změny klimatu do veřejných politik a strategií;
c)
rozpracovávání a určování statistických údajů a ukazatelů jakožto zásadních nástrojů pro tvorbu a provádění politiky a
d)
podporu ZZÚ v jejich účasti v regionálním a mezinárodním dialogu v zájmu posílení spolupráce, včetně výměny poznatků a zkušeností.
Článek 25
Snižování rizika katastrof
V rámci přidružení se spolupráce v oblasti snižování rizika katastrof může týkat:
a)
rozvíjení nebo zdokonalování systémů, včetně infrastruktur, pro prevenci katastrof a pro připravenost na ně včetně systémů pro předpovídání a včasné varování v zájmu omezení důsledků katastrof;
b)
prohlubování vědomostí o ohroženosti katastrofami a rozvoje stávajících kapacit pro reakci v ZZÚ a v regionech, kde se nacházejí;
c)
posilování zavedených opatření pro prevenci katastrof a pro připravenost na ně na místní, národní a regionální úrovni;
d)
zvyšování kapacit pro reakci dotčených aktérů v zájmu jejich lepší koordinovanosti, efektivity a účinnosti;
e)
zlepšování způsobu, jakým se obyvatelstvu poskytují informace a jakým se zvyšuje jeho povědomí o ohroženosti, prevenci, přípravě a reakci v případě katastrof, přičemž patřičnou pozornost je třeba věnovat zvláštním potřebám osob se zdravotním postižením;
f)
prohlubování spolupráce mezi klíčovými aktéry zapojenými do civilní ochrany a
g)
podpory ZZÚ v účasti v regionálních, evropských a/nebo mezinárodních instancích v zájmu pravidelnější výměny informací a v zájmu užší spolupráce mezi různými partnery v případě katastrof.
Kapitola 2
Přístupnost
Článek 26
Obecné cíle
1. V rámci přidružení je cílem spolupráce v oblasti přístupnosti:
a)
zajistit lepší přístup ZZÚ ke světovým dopravním sítím a
b)
zajistit lepší přístup ZZÚ k informačním a komunikačním technologiím a službám.
2. Spolupráce v oblasti uvedené v odstavci 1 se může týkat:
a)
tvorby politiky a budování institucí;
b)
silniční, železniční, letecké, námořní a vnitrozemské vodní dopravy a
c)
skladovacích prostor v přístavech a na letištích.
Článek 27
Námořní doprava
1. V rámci přidružení je cílem spolupráce v oblasti námořní dopravy rozvoj a podpora účinných a nákladově efektivních služeb námořní dopravy v ZZÚ a spolupráce se může týkat:
a)
podpory účinné přepravy nákladů za hospodářsky a obchodně životaschopné sazby;
b)
usnadnění většího zapojení ZZÚ do mezinárodních přepravních služeb;
c)
podpory regionálních programů;
d)
podpory místního soukromého sektoru v zapojování do přepravní činnosti a
e)
rozvoje infrastruktury.
2. Unie a ZZÚ podporují bezpečnost přepravy, bezpečnost posádek a prevenci znečištění.
Článek 28
Letecká doprava
Spolupráce v oblasti letecké dopravy se v rámci přidružení může týkat:
a)
reformy a modernizace letecké dopravy v ZZÚ;
b)
podpory rentability a konkurenceschopnosti letecké dopravy v ZZÚ;
c)
usnadnění investic a účasti soukromého sektoru a
d)
propagace výměny poznatků a osvědčených podnikatelských postupů.
Článek 29
Bezpečnost letecké dopravy
V rámci přidružení je cílem spolupráce v oblasti bezpečnosti letecké dopravy podpora ZZÚ v jejich úsilí o dodržování příslušných mezinárodních norem a spolupráce se může týkat například:
a)
uplatňování systémů pro bezpečnost letového provozu;
b)
provádění bezpečnostních kontrol na letištích a posílení kapacity orgánů civilního letectví k řízení veškerých aspektů provozní bezpečnosti, za které odpovídají, a
c)
rozvoje infrastruktury a lidských zdrojů.
Článek 30
Služby informačních a komunikačních technologií
V rámci přidružení je cílem spolupráce v oblasti služeb informačních a komunikačních technologií (IKT) podněcovat v ZZÚ inovace, hospodářský růst a zlepšování každodenního života občanů a podniků, včetně podpory přístupnosti pro osoby se zdravotním postižením. Spolupráce se zaměřuje zejména na posilování regulatorní kapacity ZZÚ a může podporovat rozmach sítí a služeb IKT následujícími opatřeními:
a)
vytvořením předvídatelného právního prostředí, které bude udržovat krok s technickým vývojem, stimulovat růst a inovace a podporovat hospodářskou soutěž a ochranu spotřebitele;
b)
dialogem o rozličných aspektech politiky, co se týče podpory a sledování informační společnosti;
c)
výměnou informací o normách a o problematice interoperability;
d)
podporou spolupráce v oblasti výzkumu IKT a v oblasti výzkumné infrastruktury založené na IKT;
e)
rozvojem služeb a aplikací v oblastech se silným dopadem na společnost.
Kapitola 3
Výzkum a inovace
Článek 31
Spolupráce na výzkumu a inovacích
Spolupráce na výzkumu a inovacích v rámci přidružení může probíhat ve vědě a technice včetně informačních a komunikačních technologií a jejím cílem je přispívat k udržitelnému rozvoji ZZÚ a podporovat úlohu ZZÚ jako regionálních uzlů a center excelence, jakož i jejich průmyslovou konkurenceschopnost. Spolupráce se může konkrétně týkat:
a)
dialogu, koordinace a navozování synergií mezi politikami a iniciativami ZZÚ a Unie týkajícími se vědy, techniky a inovací;
b)
tvorby politiky a budování institucí v ZZÚ a společných akcí na místní, národní nebo regionální úrovni v zájmu rozvoje vědeckých, technických a inovačních činností a jejich aplikace;
c)
spolupráce mezi právními subjekty ze ZZÚ, Unie, členských států a třetích zemí;
d)
zapojení jednotlivých výzkumných pracovníků, výzkumných orgánů, malých a středních podniků a právních subjektů ze ZZÚ do rámce pro spolupráci související s unijními výzkumnými a inovačními programy a Programem pro konkurenceschopnost podniků s důrazem na malé a střední podniky (COSME) a
e)
odborné přípravy, mezinárodní mobility a výměn výzkumných pracovníků ze ZZÚ.
Kapitola 4
Mládež, vzdělávání, odborná příprava, zdraví, zaměstnanost a sociální politika
Článek 32
Mládež
1. Unie zajistí, aby se fyzické osoby ze ZZÚ, jak jsou definovány v článku 50, mohly účastnit unijních iniciativ týkajících se mládeže na stejném základě jako státní příslušníci členských států.
2. Přidružení usiluje o upevňování vazeb mezi mladými lidmi žijícími v ZZÚ a v Unii, a to mimo jiné propagací studijní mobility mládeže ze ZZÚ, jakož i podporou vzájemného porozumění mezi mladými lidmi.
Článek 33
Vzdělávání a odborná příprava
1. Spolupráce v oblasti vzdělávání a odborné přípravy se v rámci přidružení může týkat:
a)
poskytování vysoce kvalitního inkluzívního vzdělávání na úrovni základního, středního a vysokého školství a v oblasti odborného vzdělávání a přípravy a
b)
podpory ZZÚ při definování a provádění politik v oblasti vzdělávání a odborné přípravy.
2. Unie zajistí, aby se fyzické osoby ze ZZÚ, jak jsou definovány v článku 50, mohly účastnit unijních iniciativ v oblasti vzdělávání a odborné přípravy na stejném základě jako státní příslušníci členských států.
3. Unie zajistí, aby se vzdělávací subjekty a instituce ze ZZÚ mohly účastnit unijních iniciativ pro spolupráci souvisejících se vzděláváním na stejném základě jako subjekty a instituce členských států nabízející vzdělávání a odbornou přípravu.
Článek 34
Zaměstnanost a sociální politika
1. Unie a ZZÚ udržují dialog v oblasti zaměstnanosti a sociální politiky v zájmu přispění k hospodářskému a sociálnímu rozvoji ZZÚ a k podpoře důstojné práce v ZZÚ a v regionech, kde se nacházejí. Tento dialog také usiluje o podporu orgánů ZZÚ v jejich snaze o rozpracování politik a právních předpisů v této oblasti.
2. Dialog spočívá především ve výměně informací a osvědčených postupů, co se týče politik a právních předpisů v oblasti zaměstnanosti a sociální politiky, které jsou ve společném zájmu Unie a ZZÚ. V tomto směru se bere v úvahu problematika jako rozvíjení dovedností, sociální ochrana, sociální dialog, rovné příležitosti, zákaz diskriminace a přístupnost pro osoby se zdravotním postižením, bezpečnost a ochrana zdraví při práci a jiné pracovní normy apod.
Článek 35
Veřejné zdraví
V rámci přidružení usiluje spolupráce v oblasti veřejného zdraví o posilování kapacity ZZÚ pro dozor, včasnou detekci a reakci v souvislosti s výskytem přenosných nemocí, a to mimo jiné následujícími opatřeními:
a)
akcemi k posílení připravenosti a schopnosti reagovat na přeshraniční zdravotní hrozby (například infekční nemoci), které by měly stavět na existujících strukturách a měly by být zacíleny na neobvyklé události;
b)
budováním kapacit prostřednictvím posilování sítí hygienických stanic na regionální úrovni, prostřednictvím usnadňování výměny informací mezi odborníky a prostřednictvím podporování odpovídající odborné přípravy;
c)
vyvíjením nástrojů a komunikačních platforem, jakož i programů elektronického vzdělávání zvlášť uzpůsobených konkrétním potřebám ZZÚ.
Kapitola 5
Kultura
Článek 36
Kulturní výměny a dialog
1. V rámci přidružení se spolupráce na kulturních výměnách a dialogu může týkat:
a)
samostatného rozvoje ZZÚ v rámci procesu zaměřeného na lidi samotné a ukotveného v kultuře každého národa;
b)
podporování politik a opatření přijímaných příslušnými orgány ZZÚ v zájmu rozvoje jejich lidských zdrojů, v zájmu posílení jejich vlastních tvůrčích kapacit a v zájmu podpory jejich kulturní identity;
c)
zapojování obyvatelstva do procesu rozvoje;
d)
prohlubování vzájemného porozumění a podporování výměn informací o kulturní a audiovizuální problematice prostřednictvím dialogu.
2. Unie a ZZÚ v rámci spolupráce usilují o podněcování vzájemných kulturních výměn, a to prostřednictvím:
a)
spolupráce mezi kulturními a tvůrčími odvětvími všech partnerů;
b)
podporování pohybu kulturních a tvůrčích děl a subjektů mezi stranami;
c)
spolupráce na politice v zájmu rozvoje politik, inovací, získávání publika a nových podnikatelských modelů.
Článek 37
Spolupráce v audiovizuální oblasti
1. V rámci přidružení usilují strany v rámci spolupráce v audiovizuální oblasti o vzájemnou podporu své audiovizuální produkce, a to prostřednictvím:
a)
spolupráce a výměn mezi subjekty činnými v oblasti rozhlasového a televizního vysílání;
b)
podporování výměn audiovizuálních děl;
c)
výměny informací a názorů ohledně politiky rozhlasového a televizního vysílání a regulačního rámce mezi příslušnými orgány;
d)
podpory navštěvování mezinárodních akcí pořádaných na území stran i ve třetích zemích a účasti na nich.
2. Audiovizuální díla vznikající v koprodukci mají nárok na výhody z veškerých režimů pro podporu místního nebo regionálního kulturního obsahu zavedených v Unii, v ZZÚ a v členských státech, s nimiž jsou ZZÚ spojeny.
Článek 38
Scénická umění
Spolupráce v oblasti scénického umění se v rámci přidružení může týkat:
a)
usnadňování intenzivnějších kontaktů mezi umělci věnujícími se scénické tvorbě prostřednictvím odborných výměn a přípravy, včetně účasti na konkurzech, rozvíjení sítí a podpory jejich vytváření;
b)
podporování společných produkcí mezi producenty z jednoho či několika členských států Unie a z jedné či několika ZZÚ a
c)
podporování rozvoje mezinárodních norem v oblasti divadelních technologií a využívání jevištních znaků, a to i prostřednictvím příslušných normalizačních orgánů.
Článek 39
Ochrana kulturního dědictví a historických památek
V rámci přidružení usiluje spolupráce v oblasti ochrany hmotného i nehmotného kulturního dědictví a historických památek o podporu výměn poznatků a osvědčených postupů prostřednictvím:
a)
výměn odborníků;
b)
spolupráce na odborné přípravě;
c)
vědomování místní veřejnosti a
d)
poradenství ohledně ochrany historických památek a chráněných míst a ohledně legislativy a provádění opatření souvisejících s kulturním dědictvím, zejména pokud jde o zapojování problematiky ochrany do místního života.
Kapitola 6
Boj proti organizované trestné činnosti
Článek 40
Boj proti organizované trestné činnosti, obchodu s lidmi, pohlavnímu zneužívání a pohlavnímu vykořisťování dětí, terorismu a korupci
1. Spolupráce na boji proti organizované trestné činnosti může v rámci přidružení zahrnovat:
a)
vývoj inovativních a účinných prostředků policejní a justiční spolupráce, včetně spolupráce s dalšími zúčastněnými stranami (například občanskou společností), pro předcházení organizované trestné činnosti, obchodu s lidmi, pohlavnímu zneužívání a pohlavnímu vykořisťování dětí, terorismu a korupci a pro boj proti nim, a
b)
podporu v zájmu zefektivnění politik ZZÚ pro předcházení organizované trestné činnosti, obchodu s lidmi, pohlavnímu zneužívání a pohlavnímu vykořisťování dětí, terorismu a korupci a pro boj proti nim, pro předcházení výrobě, distribuci a obchodu s omamnými a psychotropními látkami všeho druhu a pro boj proti nim, jakož i pro prevenci a omezování užívání drog a újmy či škod s ním spojených, jež bude přihlížet k práci, kterou v těchto oblastech odvádějí mezinárodní organizace, a jež bude mít mimo jiné následující formy:
i)
formu odborné přípravy a budování kapacit pro předcházení organizované trestné činnosti včetně obchodu s lidmi, pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí, terorismu a korupce a pro boj proti nim,
ii)
formu protidrogové prevence včetně odborné přípravy, vzdělávání a propagace zdraví a formu léčby a rehabilitace závislých uživatelů drog včetně projektů pro opětovné začleňování závislých uživatelů drog do pracovního a společenského života,
iii)
formu vypracovávání účinných opatření pro vymáhání práva,
iv)
formu technické, finanční a administrativní výpomoci při vypracovávání účinných politik a právních předpisů proti obchodu s lidmi, zejména pokud jde o osvětové kampaně, mechanismy předávání obětí příslušným specialistům a systémy ochrany obětí, se zapojením všech příslušných zúčastněných stran a občanské společnosti,
v)
formu technické, finanční a administrativní výpomoci při prevenci, léčbě a omezování zdravotních dopadů spojených s užíváním drog,
vi)
formu technické výpomoci v zájmu podpory rozpracovávání právních předpisů a politiky proti pohlavnímu zneužívání a pohlavnímu vykořisťování dětí a
vii)
formu technické výpomoci a odborné přípravy v zájmu podpory budování kapacit a podpory dodržování mezinárodních protikorupčních norem, zejména norem stanovených v Úmluvě OSN proti korupci.
2. V rámci přidružení spolupracují ZZÚ s Unií v souladu s články 70 a 71 na boji proti praní peněz a financování terorismu.
Kapitola 7
Cestovní ruch
Článek 41
Cestovní ruch
Spolupráce v oblasti cestovního ruchu může v rámci přidružení zahrnovat:
a)
opatření zaměřená na vymezení, přizpůsobení a rozvoj udržitelných politik v oblasti cestovního ruchu;
b)
opatření a akce zaměřené na rozvoj a podporu udržitelného cestovního ruchu;
c)
opatření zaměřená na začlenění udržitelného cestovního ruchu do společenského, kulturního a hospodářského života občanů ZZÚ.
ČÁST TŘETÍ
OBCHOD A SPOLUPRÁCE SOUVISEJÍCÍ S OBCHODEM
HLAVA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 42
Obecné cíle
Obecným cílem obchodu a s obchodem související spolupráce mezi Unií a ZZÚ je:
a)
podpořit hospodářský a sociální rozvoj ZZÚ navázáním úzkých hospodářských vztahů mezi nimi a Unií jako celkem;
b)
podnítit účinnou integraci ZZÚ do regionálního a světového hospodářství a rozvoj obchodu se zbožím a službami;
c)
podpořit ZZÚ v tvorbě příznivého investičního prostředí v zájmu posílení jejich sociálního a hospodářského rozvoje;
d)
podpořit stabilitu, solidnost a transparentnost globálního finančního systému a řádnou daňovou správu;
e)
podpořit diverzifikaci hospodářství ZZÚ;
f)
posílit schopnosti ZZÚ tvořit a provádět politiky potřebné pro rozvoj jejich obchodu se zbožím a službami;
g)
posílit vývozní a obchodní kapacity ZZÚ;
h)
v příslušných případech podpořit ZZÚ v úsilí o sladění nebo sblížení jejich místních právních předpisů s právními předpisy Unie;
i)
nabídnout příležitosti pro cílenou spolupráci a dialog s Unií na poli obchodu a v oblastech s ním spojených.
HLAVA II
REŽIMY PRO OBCHOD SE ZBOŽÍM A SLUŽBAMI A PRO USAZOVÁNÍ
Kapitola 1
Režim obchodu se zbožím
Článek 43
Volný přístup pro původní zboží
1. Produkty pocházející ze ZZÚ se dovážejí do Unie s osvobozením od cla.
2. Definice pojmu původní produkty a související metody správní spolupráce jsou stanoveny v příloze VI.
Článek 44
Množstevní omezení a opatření s rovnocenným účinkem
1. Na dovoz produktů pocházejících ze ZZÚ neuplatňuje Unie žádná množstevní omezení ani opatření s rovnocenným účinkem.
2. Odstavec 1 nevylučuje zákazy nebo omezení dovozu, vývozu nebo tranzitu z důvodu veřejné mravnosti, veřejného pořádku, ochrany zdraví a života lidí a zvířat, ochrany rostlin, ochrany národního kulturního pokladu, jenž má uměleckou, historickou nebo archeologickou hodnotu, uchování vyčerpatelných přírodních zdrojů nebo ochrany průmyslového a obchodního vlastnictví.
Zákazy nebo omezení uvedené v prvním pododstavci v žádném případě nesmějí sloužit jako prostředky svévolné nebo neoprávněné diskriminace nebo zastřeného omezování obchodu obecně.
Článek 45
Opatření přijatá ZZÚ
1. Orgány ZZÚ mohou zachovat nebo zavést taková cla či množstevní omezení na dovoz produktů pocházejících z Unie, jaká považují s ohledem na své potřeby rozvoje za nezbytná.
2. Pro oblasti, jež tato kapitola upravuje, zaručí ZZÚ Unii zacházení neméně příznivé, než je nejpříznivější zacházení, než poskytuje hlavním obchodním partnerům definovaným v odstavci 4.
3. Odstavec 2 nevylučuje možnost, aby ZZÚ zaručily určitým jiným ZZÚ nebo ostatním rozvojovým zemím příznivější zacházení, než jaké je poskytováno Unii.
4. Pro účely této hlavy se „obchodní velmocí“ rozumí jakákoli rozvinutá země nebo jakákoli země, která se podílela na objemu světového vývozu zboží více než jedním procentem, nebo, aniž je dotčen odstavec 3, jakákoli skupina zemí jednajících jednotlivě nebo kolektivně nebo prostřednictvím dohody o hospodářské integraci, která se dohromady podílela na objemu světového vývozu zboží více než 1,5 %. Pro tento výpočet se použijí nejnovější dostupné oficiální údaje Světové obchodní organizace o předních vývozcích na světovém trhu se zbožím (mimo obchod uvnitř Unie).
5. Orgány ZZÚ poskytnou Komisi do 2. dubna 2014 celní sazebník a seznam množstevních omezení, která uplatňují podle tohoto rozhodnutí.
Orgány ZZÚ rovněž Komisi oznámí všechny změny těchto dokumentů a datum přijetí těchto změn.
Článek 46
Zákaz diskriminace
1. Unie se zdrží diskriminace jednotlivých ZZÚ a ZZÚ se zdrží diskriminace jednotlivých členských států.
2. V souladu s článkem 65 se provádění určitých ustanovení tohoto rozhodnutí, zejména čl. 44 odst. 2 a článků 45, 48, 49 a 51 a čl. 59 odst. 3 nepovažuje za diskriminaci.
Článek 47
Podmínky pohybu odpadů
1. Pohyb odpadů mezi členskými státy a ZZÚ je kontrolován podle mezinárodního a unijního práva. V zájmu ochrany životního prostředí a veřejného zdraví podporuje Unie navázání a rozvoj skutečné mezinárodní spolupráce v této oblasti.
2. Unie zakáže veškerý přímý i nepřímý vývoz odpadů do ZZÚ, s výjimkou vývozu odpadů nezařazených jako nebezpečné a určených pro využití, a orgány ZZÚ současně zakáží přímý i nepřímý dovoz takových odpadů na své území z Unie či třetí země, aniž jsou dotčeny zvláštní mezinárodní závazky v těchto oblastech, jež byly nebo budou přijaty na příslušných mezinárodních fórech.
3. Pokud jde o ty ZZÚ, které pro své ústavní postavení nejsou stranou Basilejské úmluvy, urychlí jejich příslušné orgány přijetí vnitřních právních a správních opatření nezbytných pro provedení Basilejské úmluvy.
4. Členské státy, s nimiž jsou ZZÚ spojeny, také podpoří přijetí nezbytných vnitřních právních a správních předpisů těmito ZZÚ, aby mohly být provedeny tyto akty:
a)
nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1013/2006 (4), konkrétně:
-
článek 40, pokud jde o vývoz odpadů do zámořských zemí a na zámořská území,
-
článek 46, pokud jde o dovoz odpadů ze zámořských zemí a území;
b)
nařízení Komise (ES) č. 1418/2007 (5) a
c)
směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/59/ES (6), s výhradou transpozičních lhůt stanovených článkem 16 této směrnice.
5. Jedna či několik ZZÚ a členské státy, s nimiž jsou spojeny, mohou používat na vývoz odpadů ze ZZÚ do příslušného členského státu vlastní postupy.
6. V takovém případě členský stát, s nímž jsou ZZÚ spojeny, oznámí Komisi použitelné právní předpisy do 2. července 2014, jakož i jakékoli budoucí relevantní právní předpisy a všechny jejich změny.
Článek 48
Dočasné odnětí preferencí
Pokud se Komise domnívá, že existují dostatečné důvody k pochybnostem o správném provádění tohoto rozhodnutí, zahájí konzultace s danou ZZÚ a s členských státem, s nimž má ZZÚ zvláštní vztah, aby zajistila řádné provádění tohoto rozhodnutí. V případě, že tyto konzultace nevedou k vzájemně přijatelnému způsobu provádění tohoto rozhodnutí, může Unie dané ZZÚ dočasně odejmout preference podle přílohy VII.
Článek 49
Ochranná a kontrolní opatření
V zájmu zajištění řádného provedení tohoto rozhodnutí může Unie přijmout ochranná a kontrolní opatření podle přílohy VIII.
Kapitola 2
Režim pro obchod službami a usazování
Článek 50
Definice
Pro účely této kapitoly se:
a)
„fyzickou osobou ze ZZÚ“ rozumí osoba s obvyklým bydlištěm v ZZÚ, která je státním příslušníkem členského státu nebo která má právní postavení specifické pro ZZÚ. Touto definicí nejsou dotčena práva udělená občanstvím Unie ve smyslu Smlouvy o fungování EU;
b)
„právnickou osobou ze ZZÚ“ rozumí právnická osoba ze ZZÚ zřízená podle právních předpisů dané ZZÚ se sídlem, ústřední správou nebo hlavní provozovnou na území této ZZÚ; má-li právnická osoba v ZZÚ pouze sídlo či ústřední správu, nepovažuje se za právnickou osobu ze ZZÚ, ledaže by provozovala činnost se skutečnou a trvalou vazbou na hospodářství dané země či území;
c)
na zacházení dohodnuté mezi Unií a ZZÚ použijí příslušné definice stanovené dohodami o hospodářské integraci uvedenými v čl. 51 odst. 1.
Článek 51
Nejpříznivější zacházení
1. Pokud jde o jakákoli opatření, jež mají dopad na obchod, pokud jde o služby a usazování ve všech hospodářských činnostech:
a)
Unie poskytne fyzickým a právnickým osobám ze ZZÚ zacházení neméně příznivé, než je nejpříznivější zacházení poskytované obdobným fyzickým a právnickým osobám každé třetí země, s níž Unie uzavřela či uzavře dohodu o hospodářské integraci;
b)
ZZÚ poskytnou fyzickým a právnickým osobám z Unie zacházení neméně příznivé, než je nejpříznivější zacházení poskytované obdobným fyzickým a právnickým osobám z každé obchodní velmoci, s níž po 1. lednu 2014 uzavřely dohodu o hospodářské integraci.
2. Povinnosti vymezené v odstavci 1 tohoto článku se nevztahují na zacházení poskytované:
a)
v rámci vnitřního trhu vyžadujícího, aby jeho strany výrazně sblížily své právní předpisy za účelem odstranění nediskriminačních překážek usazování a obchodu službami;
b)
na základě opatření pro uznávání kvalifikací, licencí nebo obezřetnostních opatření v souladu s článkem VII Všeobecné dohody o obchodu službami (GATS) nebo její přílohy o finančních službách. Tím nejsou dotčena zvláštní opatření přijatá ZZÚ podle tohoto článku;
c)
na základě jakékoli mezinárodní dohody nebo ujednání týkajících se zcela nebo zejména zdanění;
d)
na základě opatření, na něž se vztahuje výjimka ze zacházení podle nejvyšších výhod, je-li zapsáno v souladu s čl. II odst. 2 GATS.
3. S cílem prosazovat nebo podporovat místní zaměstnanost mohou orgány ZZÚ přijímat předpisy pro podporu svých fyzických osob a místních činností. V tom případě uvědomí orgány ZZÚ Komisi o předpisech, jaké přijaly, a Komise o nich uvědomí členské státy.
Článek 52
Odborné kvalifikace
Pokud jde o povolání lékaře, zubního lékaře, porodní asistentky, všeobecné sestry nebo ošetřovatele, farmaceuta a veterinárního lékaře, přijme Rada v soulad s článkem 203 Smlouvy o fungování EU seznam odborných kvalifikací specifických pro ZZÚ, které jsou uznávány v členských státech.
HLAVA III
OBLASTI SOUVISEJÍCÍ S OBCHODEM
Kapitola 1
Obchod a udržitelný rozvoj
Článek 53
Obecný přístup
Cílem obchodu a související spolupráce v rámci přidružení je přispět k udržitelnému rozvoji z hlediska hospodářského, sociálního i z hlediska ochrany životního prostředí.
V této souvislosti platí, že vnitrostátní právní ani správní předpisy ZZÚ v oblasti životního prostředí nebo práce nesmí být za účelem podpory obchodu či investic zmírněny.
Článek 54
Environmentální normy a normy týkající se změny klimatu v obchodě
1. Cílem obchodu a související spolupráce v rámci přidružení je posílit vzájemnou podporu mezi obchodní politikou a politikou životního prostředí a příslušnými závazky. Při obchodu a související spolupráci v rámci přidružení se zohlední zásady uplatňované při mezinárodní správě záležitostí týkajících se životního prostředí, jakož i mnohostranné dohody o životním prostředí.
2. Plní se konečný cíl Rámcové úmluvy OSN o změně klimatu a jejího Kjótského protokolu. Spolupráce staví na vývoji budoucí právně závazné mezinárodní dohody zahrnující závazky všech stran ohledně zmírňování v souladu s prováděním rozhodnutí, která přijala konference stran Rámcové úmluvy OSN o změně klimatu.
3. Opatření, jimiž se provádějí mnohostranné dohody o životním prostředí, se neuplatňují způsobem, který by vytvářel nástroj svévolné nebo neoprávněné diskriminace mezi partnery nebo skrytého omezení obchodu.
Článek 55
Pracovní normy v oblasti obchodu
1. Cílem přidružení je podpora obchodu způsobem, který vede k plné a produktivní zaměstnanosti a slušné práci pro všechny.
2. Mezinárodně uznávané hlavní pracovní normy, vymezené úmluvami Mezinárodní organizace práce, se dodržují a provádějí v právních předpisech i v praxi. Mezi tyto pracovní normy patří zejména dodržování svobody sdružování, právo na kolektivní vyjednávání, zrušení všech forem nucené nebo povinné práce, odstranění nejhorších forem dětské práce, minimální věk pro vstup do zaměstnání a zákaz diskriminace v zaměstnání.
3. Na porušení hlavních pracovních norem se nelze odvolávat, ani je nelze jinak využít jako legitimní komparativní výhodu. Uvedené normy nesmí být používány k protekcionistickým účelům.
Článek 56
Udržitelný obchod s produkty rybolovu
V zájmu podpory udržitelného řízení rybích populací může být součástí přidružení spolupráce v boji proti nezákonnému, nehlášenému a neregulovanému rybolovu a souvisejícímu obchodu. Cílem spolupráce v této oblasti je:
a)
podpora provádění opatření, která se přijímají v boji proti nezákonnému, nehlášenému a neregulovanému rybolovu a souvisejícímu obchodu v ZZÚ;
b)
usnadňování spolupráce mezi ZZÚ a regionálními správními organizacemi pro rybolov, zejména při rozvoji a účinném provádění kontrolních a inspekčních režimů, pobídek a opatření v zájmu dlouhodobého účinného řízení rybolovu a mořských ekosystémů.
Článek 57
Udržitelný obchod se dřevem
V rámci přidružení usilují strany při spolupráci v oblasti obchodu se dřevem o podporu obchodu s legálně vytěženým dřevem. Součástí této spolupráce může být dialog o regulačních opatřeních nebo výměna informací o tržních či dobrovolně přijatých opatřeních, například lesní certifikaci či ekologických politikách obstarávání zakázek.
Článek 58
Rozvoj udržitelného obchodu
1. V rámci přidružení se spolupráce v oblasti udržitelného rozvoje může týkat:
a)
usnadňování a podpory obchodu a investic týkajících se ekologického zboží a služeb, mimo jiné vypracováním a prováděním místních právních předpisů, jakož i obchodu a investic týkajících se zboží přispívajícího ke zlepšení sociálních podmínek v ZZÚ;
b)
pomoci při odstraňování překážek obchodu či investic týkajících se zboží a služeb se zvláštním významem pro zmírňování dopadů klimatických změn, jako jsou udržitelné obnovitelné energie, energeticky účinné produkty a služby, mimo jiné prostřednictvím přijetí takových politických rámců, jež povedou k využívání nejlepších dostupných technologií, a podporou norem reagujících na environmentální a hospodářské potřeby a snižujících technické překážky obchodu;
c)
podpory obchodu se zbožím, které přispívá ke zlepšení sociálních podmínek a používání postupů příznivých pro životní prostředí, včetně zboží, na něž se vztahují dobrovolné koncepce záruk udržitelnosti jako spravedlivý a etický obchod, ekoznačky a režimy certifikace produktů vyrobených z přírodních zdrojů;
d)
podpory mezinárodně uznávaných zásad a pokynů v oblasti sociální odpovědnosti podniků a prosazování těchto zásad a pokynů u společností působících v ZZÚ;
e)
výměny informací a osvědčených postupů v oblasti sociální odpovědnosti podniků.
2. Při plánování a provádění opatření na ochranu životního prostředí nebo ochranu pracovních podmínek s možným dopadem na obchod či investice zohlední Unie a ZZÚ dostupné vědecké a technické poznatky, jakož i příslušné mezinárodní normy, pokyny a doporučení, včetně zásady předběžné opatrnosti.
3. Při přípravě, zavádění a provádění veškerých opatření na ochranu životního prostředí a ochranu pracovních podmínek s dopadem na obchod či investice zajistí Unie a ZZÚ úplnou transparentnost.
Kapitola 2
Ostatní oblasti související s obchodem
Článek 59
Běžné platby a pohyb kapitálu
1. Strany neuloží žádná omezení plateb ve volně směnitelné měně na běžném účtu platební bilance mezi rezidenty Unie a ZZÚ.
2. Pokud jde o transakce na kapitálovém účtu platební bilance, členské státy ani ZZÚ neuloží žádná omezení na volný pohyb kapitálu určeného na přímé investice do společností podle práva hostitelského členského státu, země či území, a zajistí, aby aktiva vytvořená těmito investicemi a veškerý zisk z nich plynoucí mohly být realizovány a repatriovány.
3. Unii a ZZÚ mají právo přijmout opatření uvedená v článcích 64, 65, 66, 75 a 215 Smlouvy o fungování EU přiměřeně v souladu s podmínkami stanovenými v těchto článcích
4. Orgány ZZÚ, dotčené členské státy a Unie se o každém takovém opatření neprodleně informují a co nejdříve předloží harmonogram pro jejich odstranění.
Článek 60
Politiky hospodářské soutěže
V zájmu odstranění narušování hospodářské soutěže a s náležitým ohledem na různé úrovně rozvoje a hospodářských potřeb ZZÚ se provádějí celostátní, regionální nebo místní pravidla a politiky zahrnující kontrolu a za jistých podmínek zákaz dohod mezi podniky, rozhodnutí sdružení podniků a jednání ve shodě mezi podniky, jejichž cílem nebo výsledkem je zabránění hospodářské soutěži, její omezení nebo narušení. Tento zákaz se vztahuje také na zneužívání dominantního postavení jedním nebo více podniky na území Unie nebo ZZÚ.
Článek 61
Ochrana práv duševního vlastnictví
1. Zajistí se přiměřená a účinná úroveň ochrany práv duševního vlastnictví včetně prostředků pro vynucování těchto práv v souladu s nejvyššími mezinárodními normami s cílem snížit narušování a překážky dvoustranného obchodu.
2. V rámci přidružení se může spolupráce v této oblasti týkat přípravy právních předpisů na ochranu a vymáhání práv duševního vlastnictví, předcházení zneužívání těchto práv jejich držiteli a porušování těchto práv soutěžiteli a podpory regionálních organizací duševního vlastnictví zapojených do vymáhání a ochrany, včetně odborné přípravy personálu.
Článek 62
Technické překážky obchodu
Přidružení může zahrnovat spolupráci v oblasti technické regulace zboží, normalizace, posuzování shody, akreditace, dozoru nad trhem a zajišťování kvality, aby byly odstraněny zbytečné technické překážky obchodu mezi Unií a ZZÚ a sníženy rozdíly v těchto oblastech.
Článek 63
Spotřebitelská politika, ochrana zdraví spotřebitele a obchod
V rámci přidružení se spolupráce v oblasti spotřebitelské politiky, ochrany zdraví spotřebitele a obchodu může týkat přípravy správních a právních předpisů v oblasti spotřebitelské politiky a ochrany zdraví spotřebitele, aby byly odstraněny zbytečné překážky obchodu.
Článek 64
Sanitární a fytosanitární opatření
V rámci přidružení je cílem spolupráce v oblasti sanitárních a fytosanitárních opatření:
a)
usnadňovat obchod mezi Unií a ZZÚ jako celky a mezi ZZÚ a třetími zeměmi a současně chránit zdraví či život lidí, zvířat nebo rostlin podle Dohody o uplatňování sanitárních a fytosanitárních opatření obsažené v Dohodě o WTO;
b)
cřešit problémy v souvislosti se sanitárními a fytosanitárními opatřeními;
c)
zajistit transparentnost sanitárních a fytosanitárních opatření použitelných v obchodě mezi Unií a ZZÚ;
d)
podporovat harmonizaci opatření s mezinárodními normami podle Dohody o uplatňování sanitárních a fytosanitárních opatření obsažené v Dohodě o WTO;
e)
podporovat účinnou účast ZZÚ v organizacích stanovujících mezinárodní sanitární a fytosanitární normy;
f)
podporovat konzultace a výměny mezi ZZÚ a evropskými ústavy a laboratořemi;
g)
vytvořit a posilovat technickou kapacitu ZZÚ pro provádění a sledování sanitárních a fytosanitárních opatření;
h)
podporovat převod technologií v oblasti sanitárních a fytosanitárních opatření.
Článek 65
Zákaz protekcionistických opatření
Ustanovení kapitoly 1 a 2 nesmí být použita jako nástroj svévolné nebo neoprávněné diskriminace nebo skryté omezení obchodu.
Kapitola 3
Měnové a daňové záležitosti
Článek 66
Vyjmutí z daňové povinnosti
1. Aniž je dotčen článek 67, nevztahuje se zacházení v rámci doložky nejvyšších výhod poskytované v souladu s tímto rozhodnutím na daňové výhody, které si členské státy nebo orgány ZZÚ poskytují nebo mohou v budoucnosti poskytovat na základě dohod o zamezení dvojího zdanění nebo jiných daňových režimů nebo platných vnitřních daňových předpisů.
2. Žádné ustanovení tohoto rozhodnutí nelze vykládat tak, že brání přijetí nebo vynucování jakéhokoli opatření s cílem zamezit vyhýbání se daňové povinnosti nebo daňovým únikům podle daňových ustanovení dohod o zamezení dvojího zdanění nebo jiných daňových režimů nebo platných vnitřních daňových předpisů.
3. Žádné ustanovení tohoto rozhodnutí nelze vykládat tak, že brání příslušným orgánům rozlišovat při používání odpovídajících ustanovení svých daňových předpisů mezi plátci daně, kteří nejsou ve stejné situaci, zejména s ohledem na jejich místo pobytu nebo s ohledem na místo, kde je investován jejich kapitál.
Článek 67
Daňové a celní režimy zakázek financovaných z prostředků Unie
1. ZZÚ uplatňují na zakázky financované z daňových a celních režimů Unie zacházení neméně příznivé, než je zacházení uplatňované vůči členskému státu, s nímž jsou spojeny nebo vůči státům, jimž je poskytováno zacházení podle nejvyšších výhod, nebo vůči mezinárodním rozvojovým organizacím, s nimiž navázaly vztahy, podle toho, které zacházení je nejpříznivější.
2. Aniž je dotčen odstavec 1, vztahuje se na zakázky financované Unií následující režim:
a)
v ZZÚ, které jsou příjemcem pomoci, nepodléhá zakázka žádnému stávajícímu či budoucímu kolkovnému ani registračním poplatkům či daňovým poplatkům s rovnocenným účinkem; tyto zakázky však jsou registrovány podle právních předpisů platných v ZZÚ a může za ně být vyžadován poplatek, který odpovídá poskytnuté službě;
b)
zisky nebo příjmy vznikající z provádění zakázek se zdaňují podle vnitřní daňové úpravy přijímajících ZZÚ za předpokladu, že fyzická nebo právnická osoba, která tohoto zisku nebo příjmu dosahuje, má v daných ZZÚ stálou provozovnu nebo že provádění zakázky trvá déle než šest měsíců;
c)
podniky, které musí pro provádění zakázek na stavební práce dovézt zařízení, využijí pro uvedené zařízení systém dočasného dovozu podle vnitrostátních právních předpisů přijímajících ZZÚ, pokud o to požádají;
d)
každé profesionální zařízení potřebné pro provádění úkolů stanovených v zakázce na služby se dočasně propustí do přijímajících ZZÚ s osvobozením od cel, daní nebo daňových poplatků s rovnocenným účinkem, jestliže tato cla, daně a poplatky nepředstavují odměnu za poskytnuté služby;
e)
dovoz na základě zakázek na dodávky se propouští do přijímajících ZZÚ s osvobozením od cel, daní nebo daňových poplatků s rovnocenným účinkem. Zakázky na dodávky pocházející z dotyčné ZZÚ se uzavírají na základě cen dodávek ze závodu, k nimž mohou být přičteny takové vnitřní daňové poplatky, jaké mohou být uplatňovány na takové dodávky v dané ZZÚ;
f)
paliva, maziva a uhlovodíková pojiva a všechny materiály použité v plnění zakázek na stavební práce se považují za zakoupené na místním trhu a podléhají daňové úpravě použitelné na základě právních předpisů platných v přijímající ZZÚ;
g)
spotřební zboží dovezené pro potřebu fyzických osob jiných než zaměstnaných v místě, které se zabývají prováděním úkolů stanovených v zakázce na služby, a jejich rodinných příslušníků se osvobozuje od dovozního cla, daní a ostatních daňových poplatků s rovnocenným účinkem v mezích stanovených právními předpisy platnými v přijímající ZZÚ.
3. Každá smluvní otázka, na kterou se nevztahují odstavce 1 a 2, podléhá i nadále právním předpisům dotyčné ZZÚ.
Kapitola 4
Rozvoj obchodní kapacity
Článek 68
Obecný přístup
V zájmu zajištění, aby ZZÚ získaly maximální prospěch z tohoto rozhodnutí a mohly se za nejvýhodnějších podmínek prosadit na vnitřním trhu Unie a regionálních, subregionálních a mezinárodních trzích, je cílem přidružení přispět k rozvoji obchodních kapacit ZZÚ:
a)
zvýšením konkurenceschopnosti, samostatnosti a ekonomické odolnosti ZZÚ prostřednictvím diverzifikace a zvyšování hodnoty a objemu obchodu se zbožím a službami ze ZZÚ a posílení schopnosti ZZÚ přilákat soukromé investice do mnoha odvětví hospodářské činnosti;
b)
zlepšením spolupráce mezi ZZÚ a sousedními zeměmi v oblasti zboží, služeb a usazování.
Článek 69
Dialog, spolupráce a rozvoj kapacit na poli obchodu
V rámci přidružení se mohou iniciativy v oblasti dialogu, spolupráce a rozvoje kapacit na poli obchodu týkat:
a)
posílení schopnosti ZZÚ tvořit a provádět politiky potřebné pro rozvoj obchodu se zbožím a službami;
b)
podpory ZZÚ v jejich úsilí o zavádění vhodných právních, regulačních a institucionálních rámců a nezbytných správních postupů;
c)
podpory rozvoje soukromého sektoru, zejména malých a středních podniků;
d)
usnadňování rozvoje trhu a vývoje výrobků, včetně zlepšování kvality produktů;
e)
pomoci při rozvoji lidských zdrojů a odborných dovedností důležitých pro obchod se zbožím a službami;
f)
zvyšování kapacity obchodních zprostředkovatelů poskytovat podnikům ze ZZÚ služby v souvislosti s exportní činností těchto podniků, například informace o trhu;
g)
pomoci při vytváření podnikatelského prostředí podněcujícího investice.
Kapitola 5
Spolupráce v oblasti finančních služeb a daňových záležitostí
Článek 70
Spolupráce v oblasti mezinárodních finančních služeb
S cílem podpořit stabilitu, integritu a transparentnost globálního finančního systému může být součástí přidružení spolupráce v oblasti mezinárodních finančních služeb. Taková spolupráce se může týkat:
a)
poskytování účinné a přiměřené ochrany investorům a jiným zákazníkům finančních služeb;
b)
předcházení a potírání praní peněz a financování terorismu;
c)
podpory spolupráce mezi různými aktéry finančního systému, včetně regulačních orgánů a orgánů dohledu;
d)
vytváření nezávislých a účinných mechanismů dohledu nad finančními službami.
Článek 71
Sladění právních předpisů v oblasti finančních služeb
Unie a ZZÚ podporují sbližování právních předpisů s uznávanými mezinárodními normami pro regulaci finančních služeb a dohled nad nimi, mimo jiné s těmito: Základní zásady pro účinný bankovní dohled Basilejského výboru pro bankovní dohled, Základní zásady a metodika pojišťovnictví Mezinárodní asociace orgánů pro dozor v pojišťovnictví, Cíle a principy regulace cenných papírů Mezinárodní organizace komisí pro cenné papíry, Dohoda o výměně informací o daňových záležitostech Organizace pro hospodářskou spolupráci a rozvoj, Prohlášení o transparentnosti a výměně informací pro daňové účely G20, Klíčové atributy účinných režimů řešení problémů pro finanční instituce Rady pro finanční stabilitu a Mezinárodní normy pro boj proti praní peněz, financování terorismu a šíření zbraní - doporučení Finančního akčního výboru (FATF).
Ve vhodných případech a na žádost dotčené ZZÚ může Unie a ZZÚ vyvinout úsilí o podporu lepšího sladění právních předpisů ZZÚ s právními předpisy Unie týkajícími se finančních služeb.
Článek 72
Spolupráce regulačních orgánů a orgánů dohledu
Unie a ZZÚ podporují spolupráci mezi příslušnými regulačními orgány a orgány dohledu, včetně výměny informací, sdílení znalostí o finančních trzích a podobných opatření. Zvláštní pozornost je třeba věnovat rozvoji správní kapacity těchto orgánů, například prostřednictvím výměny zaměstnanců a společných školení.
Článek 73
Spolupráce v daňových záležitostech
Unie a ZZÚ podporují spolupráci v daňové oblasti s cílem usnadnit výběr zákonných daňových výnosů a vypracovat opatření k účinnému uplatňování zásad řádné daňové správy, včetně transparentnosti, výměny informací a spravedlivé daňové soutěže.
ČÁST ČTVRTÁ
NÁSTROJE UDRŽITELNÉHO ROZVOJE
Kapitola 1
Obecná ustanovení
Článek 74
Obecné cíle
Unie přispěje k dosažení celkových cílů přidružení tím, že poskytne:
a)
přiměřené finanční zdroje a vhodnou technickou pomoc za účelem posílení kapacit ZZÚ pro tvorbu a provádění strategických a regulačních rámců;
b)
dlouhodobé financování na podporu růstu soukromého sektoru.
Článek 75
Definice
Pro účely této části se rozumí:
a)
„programovatelnou podporou“ nevratná podpora z Evropského rozvojového fondu přidělená ZZÚ na financování územních či regionálních strategií a priorit vymezených v programových dokumentech;
b)
„programováním“ proces organizace, rozhodování a přidělování orientačních finančních prostředků s cílem realizovat během několika let v oblasti uvedené v části druhé tohoto rozhodnutí akce za účelem dosažení cílů přidružení týkajících se udržitelného rozvoje ZZÚ;
c)
„programovým dokumentem“ dokument, který vymezuje strategii, priority a režimy v ZZÚ a převádí cíle, jichž chtějí ZZÚ dosáhnout v oblasti udržitelného rozvoje, do účinných a efektivních kroků pro dosažení cílů přidružení;
d)
„plány rozvoje“ podle článku 83 ucelený soubor operací definovaných a financovaných výlučně ZZÚ v rámci vlastních politik a strategií rozvoje a operací, na nichž se dohodly s členským státem, s nímž jsou spojeny;
e)
„územním přídělem“ částka přidělená jednotlivým ZZÚ jako programovatelná podpora z Evropského rozvojového fondu na financování územních strategií a priorit vymezených v programových dokumentech;
f)
„regionálním přídělem“ částka přidělená jako programovatelná podpora z Evropského rozvojového fondu na financování regionálních strategií a tematických priorit společných několika ZZÚ v oblasti spolupráce, vymezených v programových dokumentech;
g)
„finančním rozhodnutím“ akt přijatý Komisí, jenž podrobně vymezuje finanční příspěvek Unie a jímž se schvaluje poskytnutí finanční podpory z Evropského rozvojového fondu.
Článek 76
Zásady finanční spolupráce
1. Unie poskytuje finanční pomoc na základě zásad partnerství, odpovědnosti, soudržnosti územních celků, doplňkovosti a subsidiarity.
2. Operace financované podle tohoto rozhodnutí mohou mít formu programovatelné I neprogramovatelné podpory.
3. Finanční pomoc Unie:
a)
se provádí s patřičným ohledem na zeměpisné, sociální a kulturní charakteristiky ZZÚ i na jejich specifický potenciál;
b)
zajišťuje, aby byly toky zdrojů poskytovány předvídatelně a pravidelně;
c)
je pružná a přizpůsobená situaci v každé ZZÚ a
d)
se uskutečňuje při plném respektování institucionálních, právních a finančních pravomocí každého z partnerů.
4. Za provádění operací odpovídají dotčené orgány ZZÚ, aniž jsou dotčeny pravomoci Komise ve věcech zajištění řádného finančního řízení při využívání prostředků Unie.
Kapitola 2
Finanční zdroje
Článek 77
Zdroje financování
ZZÚ jsou způsobilé pro tyto zdroje financování:
a)
zdroje přidělené ZZÚ na základě vnitřní dohody mezi členskými státy Unie o zřízení 11. Evropského rozvojového fondu (ERF);
b)
programy a nástroje Unie stanovené v souhrnném rozpočtu Unie a
c)
finanční prostředky spravované EIB jako vlastní zdroje této banky a zdroje přidělené investiční facilitě ERF podle podmínek vnitřní dohody mezi členskými státy Unie o zřízení 11. ERF (7) (dále jen „vnitřní dohoda o 11. ERF“).
Kapitola 3
Zvláštní ustanovení o finanční pomoci v rámci 11. ERF
Článek 78
Předmět a oblast působnosti
V rámci strategie a priorit stanovených dotyčnou ZZÚ na místní nebo regionální úrovni a aniž je dotčena humanitární pomoc či pomoc při mimořádných událostech, může být finanční podpora poskytována na následující činnosti přispívající k dosažení cílů stanovených tímto rozhodnutím:
a)
odvětvové politiky a reformy a projekty, které jsou s nimi slučitelné;
b)
institucionální rozvoj, budování kapacit a integrace hledisek životního prostředí;
c)
technická spolupráce a
d)
dodatečná podpora v případě výkyvů příjmů z vývozu zboží a služeb uvedená v článku 82.
Článek 79
Humanitární pomoc a pomoc při mimořádných událostech
1. Humanitární pomoc a pomoc při mimořádných událostech se poskytuje ZZÚ, které čelí vážným hospodářským a sociálním obtížím výjimečné povahy, jež jsou důsledkem přírodních nebo člověkem způsobených katastrof nebo mimořádných okolností se srovnatelnými důsledky. Humanitární pomoc a pomoc při mimořádných událostech se poskytuje po dobu nezbytnou ke zvládnutí mimořádných potřeb vyplývajících z těchto situací.
Humanitární pomoc a pomoc při mimořádných událostech se poskytuje výlučně podle potřeb a zájmů obětí katastrofy.
2. Cílem humanitární pomoci a pomoci při mimořádných událostech je:
a)
zachránit lidské životy, předcházet utrpení a zmírňovat ho a zachovat lidskou důstojnost v krizových situacích a v situacích po skončení krize;
b)
přispívat k financování a poskytování humanitární pomoci a napomáhat přímému přístupu zamýšlených příjemců k této pomoci všemi dostupnými logistickými prostředky;
c)
provádět krátkodobou obnovu a rekonstrukci, aby oběti mohly mít užitek alespoň z minimálního začlenění do společenského a hospodářského života a aby byly co nejdříve vytvořeny podmínky pro obnovu rozvoje na základě dlouhodobých cílů;
d)
řešit potřeby plynoucí z vysídlení osob, jako jsou uprchlíci, vysídlené osoby a navrátilci, po přírodní nebo člověkem způsobené katastrofě s cílem plnit po nezbytně dlouhou dobu veškeré potřeby uprchlíků a vysídlených osob, ať se nacházejí kdekoli, a usnadnit opatření pro jejich dobrovolné navracení a opětovnou integraci v zemi jejich původu a
e)
pomoci ZZÚ vybudovat krátkodobé mechanismy předcházení katastrofám a připravenosti na ně, včetně systémů pro předpovědi a včasné varování, s cílem zmenšit následky katastrof.
3. Pomoc podle tohoto článku může být rovněž poskytnuta ZZÚ přijímajícím uprchlíky nebo navrátilce, aby plnila naléhavé potřeby, jež nejsou kryty pomocí při mimořádných událostech.
4. Pomoc poskytovaná podle tohoto článku se financuje ze souhrného rozpočtu Unie. Vedle financování z odpovídajících rozpočtových položek však může být výjimečně financována z přídělů stanovených v příloze II.
5. Operace humanitární pomoci a pomoci při mimořádných událostech se provádějí buď na žádost ZZÚ postižené krizovou situací, Komise, členského státu, s nímž je ZZÚ spojena, mezinárodních organizací nebo místních nebo mezinárodních nevládních organizací. Tato pomoc je spravována a prováděna podle postupů umožňujících rychlé, pružné a účinné zásahy.
Článek 80
Rozvoj kapacit
1. Finanční pomoc může přispět kromě jiného k podpoře rozvoje kapacit ZZÚ nezbytných pro definování, provádění a sledování územních a/nebo regionálních strategií a činností s cílem dosáhnout obecných cílů v oblastech spolupráce uvedených v části druhé a třetí.
2. Unie podpoří úsilí ZZÚ o získávání spolehlivých statistických údajů o těchto oblastech.
3. Unie může ZZÚ podporovat v jejich úsilí o zlepšení srovnatelnosti jejich makroekonomických ukazatelů.
Článek 81
Technická pomoc
1. Z podnětu Komise mohou být financovány studie nebo opatření technické pomoci s cílem zajistit přípravu, monitorování, hodnocení a dohled nezbytné pro provádění tohoto rozhodnutí a pro jeho celkové hodnocení. Technická pomoc poskytovaná na místě se ve všech případech provádí podle pravidel decentralizovaného finančního řízení.
2. Z podnětu ZZÚ po vydání stanoviska Komise mohou být financovány studie a opatření technické pomoci ve vztahu k provádění činností naplánovaných v programovacích dokumentech. Komise může rozhodnout, že bude takové akce financovat buď z programovatelné podpory, nebo z finančního krytí vyčleněného na opatření technické spolupráce.
Článek 82
Dodatečná podpora v případě výkyvů příjmů z vývozu
1. S cílem zmírnit nepříznivé účinky veškerých krátkodobých výkyvů příjmů z vývozu, zejména v odvětví zemědělství, rybolovu a těžby, které by mohly ohrozit dosažení rozvojových cílů dotyčné ZZÚ, se v rámci finančního přídělu uvedeného v příloze II zřizuje systém dodatečné podpory.
2. Cílem podpory v případech krátkodobých výkyvů příjmů z vývozu je ochrana makroekonomických a odvětvových reforem a politik ohrožených v důsledku poklesu příjmů a náprava nepříznivých důsledků nestability příjmů z vývozu, zejména u zemědělských produktů a produktů těžby.
Při přidělování zdrojů uvedených v příloze V se bere v úvahu závislost hospodářství ZZÚ na vývozu, zejména v zemědělském a těžebním odvětví. V této souvislosti se izolovaným ZZÚ uvedeným v příloze I dostává příznivějšího zacházení v souladu s kritérii stanovenými přílohou V.
3. Dodatečné prostředky se poskytují v souladu se zvláštními ustanoveními podpůrného mechanismu stanoveného v příloze V.
4. Unie rovněž poskytuje podporu tržním pojistným programům navrženým pro ZZÚ, které se chtějí chránit proti riziku výkyvů příjmů z vývozu.
Článek 83
Programování
1. Pro účely tohoto rozhodnutí se programovatelná podpora poskytuje na základě programového dokumentu.
2. Programový dokument může zohlednit plány územního rozvoje či jiné plány dohodnuté mezi ZZÚ a členskými státy, s nimiž jsou spojeny.
3. Na základě článku 10 přebírají orgány ZZÚ hlavní odpovědnost za vypracovávání strategií, priorit a režimů prostřednictvím přípravy programových dokumentů v koordinaci s Komisí a členským státem, s nímž jsou ZZÚ spojeny.
4. Orgány ZZÚ odpovídají za:
a)
stanovení svých priorit, na nichž má být strategie založena a
b)
vypracování projektů a návrhů programů předkládaných Komisi, které spolu s ní posuzují.
Článek 84
Příprava, vyhodnocení a schválení programového dokumentu
1. Příslušná územní nebo, jde-li o regionální programy, regionální schvalující osoba připraví návrh programového dokumentu v návaznosti na konzultace s nejširším možným spektrem zúčastněných stran, přičemž čerpá ze získaných poznatků a osvědčených postupů.
2. Každý návrh programového dokumentu je uzpůsobený potřebám a konkrétním okolnostem každé ZZÚ. Jsou v něm stanoveny ústřední oblasti, na které se má soustředit financování Unie, konkrétní cíle, očekávané výsledky, ukazatele výkonnosti, na základě kterých se posuzují a hodnotí výsledky, a orientační finanční příděl. Je v něm podporována místní odpovědnost za programy spolupráce.
3. Návrh programového dokumentu je od raných fází procesu programování předmětem výměny názorů mezi ZZÚ a dotčeným členských státem a Komisí s cílem podpořit doplňkovost a soudržnost jejich příslušných činností v oblasti spolupráce.
4. Komise vyhodnotí návrh programového dokumentu, aby určila, zda obsahuje všechny potřebné prvky a zda je v souladu s cíli tohoto rozhodnutí a souvisejícími politikami Společenství. Komise konzultuje Evropskou investiční banku ohledně návrhu programového dokumentu.
5. ZZÚ poskytnou veškeré nezbytné informace včetně výsledků veškerých studií proveditelnosti, aby Komise mohla hodnocení návrhu programového dokumentu provést co nejúčinněji.
6. Orgány ZZÚ a Komise společně odpovídají za schválení programového dokumentu. Komise schválí programový dokument v návaznosti na postup stanovený v článku 86.
Článek 85
Provedení
1. Komise přijme finanční rozhodnutí k příslušnému programovému dokumentu v souladu s normami stanovenými ve finančním nařízení pro 11. ERF postupem podle článku 87.
2. Komise využívá zdroje přidělené ZZÚ z 11. ERF jakýmkoli ze způsobů stanovených ve finančním nařízení pro 11. ERF a v souladu s podmínkami vymezenými tímto rozhodnutím nebo v opatřeních, kterými se provádí. Za tímto účelem uzavře s příslušnými orgány ZZÚ finanční dohody.
3. Orgány ZZÚ odpovídají za:
a)
přípravu, projednání a uzavírání zakázek;
b)
provádění a řízení projektů a programů a
c)
udržování projektů a programů a zajišťování jejich udržitelnosti.
4. Příslušné orgány ZZÚ a Komise společně odpovídají za:
a)
zajištění rovnosti podmínek účasti v nabídkových řízeních a na zakázkách;
b)
monitorování a hodnocení účinků a výsledků projektů a programů a
c)
zajištění správného, bezodkladného a účinného provádění projektů a programů.
5. V zájmu usnadnění výměny názorů se alespoň jednou do roka konají technická zasedání mezi územními schvalujícími osobami, dotčenými členskými státy a zástupci Komise zapojenými do programování, zejména s použitím moderních technologií nebo pokud možno jako rozšíření dialogu v rámci fóra ZZÚ-EU.
6. Akce financované v rámci 11. ERF mohou být provedeny na základě souběžného nebo společného spolufinancování podle ustanovení finančního nařízení pro 11. ERF.
Článek 86
Územní a regionální schvalující osoby
1. Vláda každé ZZÚ jmenuje územní schvalující osobu, aby ji zastupovala ve všech operacích financovaných ze zdrojů 11. ERF řízených Komisí a Evropskou investiční bankou. Územní schvalující osoba jmenuje jednoho nebo více zástupců územní schvalující osoby, kteří ji nahradí, pokud by nemohla svou funkci vykonávat, a o tomto jmenování uvědomí Komisi. Územní schvalující osoba může za předpokladu splnění podmínek institucionální kapacity a řádného finančního řízení delegovat své funkce v oblasti provádění daných programů a projektů na odpovědný subjekt v rámci příslušného orgánu ZZÚ. Územní schvalující osoba předem informuje Komisi o každém takovémto delegování.
Jestliže se Komise dozví o problémech při provádění postupů spojených s řízením zdrojů 11. ERF, naváže ve spolupráci s územní schvalující osobou veškeré kontakty potřebné k nápravě situace a podnikne veškeré nezbytné kroky. Územní schvalující osoba nese finanční odpovědnost jen za výkonné úkoly, které jí byly svěřeny.
Jsou-li zdroje z 11. ERF řízeny nepřímo a s výhradou případných dalších pravomocí udělených Komisí, územní schvalující osoba:
a)
odpovídá za koordinaci, programování, pravidelné monitorování a přezkumy provádění spolupráce a za koordinaci s dárci;
b)
v úzké spolupráci s Komisí odpovídá za přípravu, předkládání a hodnocení projektů a programů.
2. Pokud jsou zdroje 11. ERF řízeny nepřímo a s výhradou případných dalších pravomocí udělených Komisí, jedná příslušná územní schvalující osoba jako veřejný zadavatel ve vztahu k programům prováděným prostřednictvím nabídkových řízení nebo výzev k podávání návrhů, přičemž podléhá předběžné kontrole Komise.
3. Územní schvalující osoba během provádění operací a s výhradou povinnosti informovat Komisi rozhoduje o:
a)
technických úpravách a změnách porobností programů a projektů, pokud neovlivňují přijaté technické řešení a zůstávají v rámci rezerv pro úpravy stanovených v dohodě o financování;
b)
změnách místa u vícečetných programů nebo projektů, pokud jsou odůvodněny technickými, hospodářskými nebo sociálními důvody;
c)
uložení nebo prominutí pokut za prodlení;
d)
zproštění ručitelů;
e)
subdodávkách;
f)
konečném převzetí za předpokladu, že Komise potvrdila předběžné převzetí, potvrdí odpovídající zápis a případně je přítomna při konečném převzetí, zejména pokud rozsah výhrad zaznamenaných při předběžném převzetí vyžaduje významné dodatečné práce; a najímání poradců a dalších odborníků na technickou pomoc.
4. V případě regionálních programů určí orgány zúčastněných ZZÚ regionální schvalující osobu z řad aktérů spolupráce uvedených v článku 11. Povinnosti regionální schvalující osoby odpovídají obdobně povinnostem územní schvalující osoby.
Článek 87
Výbor ERF-ZZÚ
1. Tam, kde je to vhodné, je Komisi nápomocen výbor zřízený vnitřní dohodou o 11. ERF.
2. Při vykonávání pravomocí, které mu uděluje toto rozhodnutí, je tento výbor označován jako „výbor ERF-ZZÚ“. Výbor ERF-ZZÚ se řídí jednacím řádem výboru zřízeného vnitřní dohodou o 11. ERF a prováděcím nařízením pro 11. ERF. Do vstupu uvedeného prováděcího nařízení v platnost se použijí postupy stanovené v nařízení Rady (ES) č. 617/2007 (8).
3. Výbor zaměřuje svou práci na podstatné otázky spolupráce na úrovni ZZÚ a regionů. V zájmu soudržnosti, koordinace a doplňkovosti monitoruje provádění programových dokumentů.
4. Výbor vydává stanovisko k:
a)
návrhům programových dokumentů a všem jejich změnám a
b)
finančním rozhodnutím týkajícím se provádění této části rozhodnutí.
Článek 88
Úloha delegací Unie
1. Pokud je Unie zastupována delegací pod vedením vedoucího delegace, použijí se ustanovení finančního nařízení pro 11. ERF o pověřených schvalujících osobách a účetních.
2. Územní nebo regionální schvalující osoba úzce spolupracuje s vedoucím delegace, který je hlavním kontaktem pro jednotlivé aktéry spolupráce v dotčených ZZÚ.
Článek 89
Pravidla o státní příslušnosti a původu použitelná pro zadávání veřejných zakázek, grantů a jiných zadávacích řízení pro ZZÚ
1. Obecná pravidla týkající se způsobilosti
a)
Účast na zadávání veřejných zakázek, grantů a na jiných zadávacích řízeních, jejichž předmětem jsou činnosti financované podle tohoto rozhodnutí ve prospěch třetích stran, je otevřena všem fyzickým osobám, jež jsou státními příslušníky způsobilé země nebo území podle odstavce 2, a dále právnickým osobám, které ve způsobilé zemi či na způsobilém území podle odstavce 2 skutečně sídlí, a mezinárodním organizacím.
b)
V případě akcí spolufinancovaných s partnerem nebo jiným dárcem nebo prováděných prostřednictvím některého členského státu v rámci sdíleného řízení nebo prostřednictvím svěřeneckého fondu vytvořeného Komisí jsou způsobilé rovněž země, které jsou způsobilé podle pravidel dotčeného partnera, jiného dárce nebo členského státu, nebo podle zřizovacího aktu svěřeneckého fondu.
V případě akcí prováděných pověřenými subjekty (členské státy nebo jejich agentury, Evropská investiční banka) nebo prostřednictvím mezinárodních organizací či jejich agentur, jsou rovněž způsobilé fyzické a právnické osoby způsobilé podle pravidel daného pověřeného subjektu, jak je stanoveno v dohodách uzavřených se spolufinancujícím nebo prováděcím orgánem.
c)
V případě akcí financovaných podle tohoto rozhodnutí a kromě toho i jiným nástrojem pro vnější činnost, včetně Dohody o partnerství mezi členy skupiny afrických, karibských a tichomořských států na jedné straně a Evropským společenstvím a jeho členskými státy na straně druhé, podepsané v Cotonou dne 23. června 2000 (9) a naposledy pozměněné v Ouagadougou dne 22. června 2010 (10), jsou země, které byly určeny v rámci některého z těchto nástrojů, považovány za způsobilé pro účely této akce.
V případě akcí globální, regionální nebo přeshraniční povahy financovaných na základě tohoto rozhodnutí se do postupů provádějících tyto akce mohou zapojit fyzické a právnické osoby z dotyčných zemí, území a regionů, na něž se daná akce vztahuje.
d)
Všechny dodávky zakoupené na základě veřejné zakázky nebo v souladu s dohodou o grantu, které jsou financovány podle tohoto rozhodnutí, musí pocházet ze způsobilé země nebo ze způsobilého území. Mohou však pocházet z jakéhokoli jiné země nebo z jakéhokoli jiného území, pokud je částka nákupu dodávek pod finančním limitem pro použití soutěžního jednacího řízení. Pro účely tohoto článku je pojem „původ“ definován v článcích 23 a 24 nařízení Rady (EHS) č. 2913/92 (11) a v dalších právních předpisech Unie týkajících se nepreferenčního původu.
e)
Pravidla podle tohoto článku se nevztahují na fyzické osoby a ani jim nekladou omezení týkající se státní příslušnosti, pokud jsou tyto osoby zaměstnané způsobilým dodavatelem či případně subdodavatelem, nebo jsou s nimi jinak smluvně vázány.
f)
Způsobilost vymezená v tomto článku může být omezena s ohledem na státní příslušnost, umístění nebo povahu žadatelů, vyžaduje-li to charakter a cíle akce a je-li to nutné pro její účinné provádění.
g)
Fyzické a právnické osoby, které získaly smlouvu o zakázce, dodržují platné právní předpisy v oblasti ochrany životního prostředí, včetně mnohostranných dohod o životním prostředí, jakož i mezinárodně sjednané základní pracovní normy.
2. Pro financování podle tohoto rozhodnutí jsou způsobilí uchazeči, žadatelé a zájemci z následujících zemí a území:
a)
členských států, kandidátských zemí a potenciálních kandidátů uznaných Unií a členů Evropského hospodářského prostoru;
b)
ZZÚ;
c)
rozvojových zemí a území, jak jsou uvedeny na seznamu příjemců oficiální rozvojové pomoci vypracovaném Výborem pro rozvojovou pomoc OECD, které nejsou členy skupiny G-20;
d)
zemí, pro které Komise stanoví reciproční přístup k vnější pomoci. Reciproční přístup může být udělen na omezenou dobu alespoň jednoho roku, přiznává-li země způsobilost za stejných podmínek subjektům z Unie a subjektům ze ZZÚ;
e)
členských států OECD v případě zakázek provedených v některé z nejméně rozvinutých zemí;
f)
pokud je to oznámeno předem v dokumentací týkající se daného řízení:
i)
zemí, které mají tradiční hospodářské, obchodní nebo zeměpisné vazby se sousedními přijímacími zeměmi,
ii)
všech zemí v případě naléhavé potřeby nebo nedostupnosti produktů a služeb na trzích způsobilých zemí.
3. V řádně odůvodněných případech může Komise přijmout jakožto způsobilé uchazeče, žadatele a zájemce z nezpůsobilých zemí nebo zboží nezpůsobilého původu, pokud by pravidla způsobilosti realizaci projektu, programu nebo akce znemožňovala nebo výrazně ztěžovala.
4. Pro akce prováděné v rámci sdíleného řízení je příslušný členský stát, který Komise pověřila úkoly plnění, oprávněn jménem Komise povolit účast uchazečů, žadatelů a zájemců z jiných zemí a povolit zboží z jiných zemí ve smyslu odst. 2 písm. f) a přijmout jakožto způsobilé uchazeče, žadatele a zájemce z nezpůsobilých zemí ve smyslu odstavce 3 nebo zboží, jehož původ nesplňuje podmínky způsobilosti podle odst. 1 písm. d).
Článek 90
Ochrana finančních zájmů Unie a finanční kontroly
1. Komise přijme vhodná opatření k zajištění toho, aby při provádění akcí financovaných podle tohoto rozhodnutí byly finanční zájmy Unie chráněny uplatňováním preventivních opatření zamezujících podvodům, korupci a jinému protiprávnímu jednání, účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími sankcemi.
2. Komise a Účetní dvůr mají pravomoc provádět na základě kontroly dokumentů i inspekce na místě audit u všech příjemců grantů, zhotovitelů, dodavatelů nebo poskytovatelů a subdodavatelů, kteří obdrželi finanční prostředky Unie.
Evropský úřad pro boj proti podvodům (OLAF) může provádět kontroly a inspekce na místě u hospodářských subjektů, jichž se toto financování přímo nebo nepřímo týká, postupy stanovenými v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (12) s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou, rozhodnutím o grantu nebo smlouvou o financování Unií nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání.
Aniž je dotčen první a druhý pododstavec, musí dohody se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi, grantové dohody, rozhodnutí o grantu a smlouvy vyplývající z provádění tohoto nařízení Komisi, Účetní dvůr a OLAF k provádění takových auditů, kontrol a inspekcí na místě výslovně zmocňovat, v souladu s finančním nařízením pro příslušný ERF.
3. Hlavní odpovědnost za finanční dohled nad finančními prostředky Unie nesou ZZÚ. Provádí se případně koordinovaně s členským státem, s nímž je ZZÚ spojena, v souladu s platnými vnitrostátními právními předpisy.
4. Komise odpovídá za:
a)
zajištění toho, aby v dotyčných ZZÚ existovaly a řádně fungovaly řídící a kontrolní systémy zajišťující správné a efektivní využívání prostředků Unie, a
b)
to, aby v případě nesrovnalostí zaslala doporučení nebo žádosti o opatření k nápravě těchto nesrovnalostí a veškerých zjištěných nedostatků v řízení.
5. Komise, ZZÚ a případně členský stát, s nímž je ZZÚ spojena, se na základě správních ujednání jednou či dvakrát ročně scházejí, aby koordinovaly programy, metodiky a provádění kontrol.
6. Pokud jde o finanční opravy,
a)
odpovídá za zjištění a opravu finančních nesrovnalostí v prvé řadě dotyčná ZZÚ;
b)
avšak v případě nedostatků na straně dotyčné ZZÚ, jestliže ZZÚ nenapraví situaci a pokusy o urovnání jsou neúspěšné, Komise jedná, aby snížila celkový příděl odpovídající finančnímu rozhodnutí o programovém dokumentu nebo odňala jeho zůstatek.
Článek 91
Monitorování, hodnocení, proces přezkumu a podávání zpráv
1. Finanční spolupráce musí být dostatečně pružná, aby se zajistil ustavičný soulad operací s cíli tohoto rozhodnutí a zohlednily veškeré změny hospodářské situace, priorit a cílů dotčených ZZÚ, zejména prostřednictvím ad hoc přezkumu programového dokumentu.
2. Přezkum může být zahájen Komisí nebo na žádost dotčené ZZÚ a v návaznosti na souhlas Komise.
3. Komise posoudí pokrok dosažený při provádění finanční pomoci poskytnuté ZZÚ v rámci 11. ERF a počínaje rokem 2015 předloží Radě jednou ročně zprávu o provádění a výsledcích a pokud možno o hlavních účincích a dopadech finanční pomoci Unie. Tato zpráva se zasílá rovněž Evropskému parlamentu, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů.
4. Zpráva uvedená v odstavci 3 obsahuje informace týkající se předchozího roku, pokud jde o financovaná opatření, o výsledky monitorování a hodnocení, o zapojení příslušných partnerů a o provádění prostředků na závazky a prostředků na platby 11. ERF. Posoudí se v ní výsledky pomoci, pokud možno s použitím konkrétních a měřitelných ukazatelů. Zpráva odráží hlavní získané poznatky a naplňování doporučení z hodnocení z předešlých let.
Kapitola 4
Zásady způsobilosti
Článek 92
Způsobilost pro získání územních přídělů
1. K získání finanční podpory podle tohoto rozhodnutí jsou způsobilé veřejnoprávní orgány ZZÚ.
2. S výhradou dohody orgánů dotyčných ZZÚ mohou finanční podporu podle tohoto rozhodnutí obdržet rovněž tyto subjekty nebo orgány:
a)
místní, celostátní a/nebo regionální veřejné nebo poloveřejné agentury a útvary nebo místní orgány ZZÚ, a zejména jejich finanční instituce a rozvojové banky;
b)
společnosti a podniky ZZÚ a regionálních skupin;
c)
společnosti a podniky členského státu s cílem umožnit jim navíc k jejich vlastnímu příspěvku provádět výrobní projekty na území ZZÚ;
d)
finanční zprostředkovatelé ZZÚ nebo Unie, kteří podporují a financují soukromé investice v ZZÚ, a
e)
aktéři decentralizované spolupráce a ostatní nestátní aktéři ze ZZÚ a z Unie s cílem umožnit jim provádět hospodářské, kulturní, sociální a vzdělávací projekty a programy v ZZÚ v rámci decentralizované spolupráce uvedené v článku 12.
Článek 93
Způsobilost pro získání regionálních přídělů
1. Regionální příděly se použijí na operace, ze kterých mají prospěch a kterých se účastní:
a)
dvě či více ZZÚ bez ohledu na jejich polohu;
b)
jedna či více ZZÚ a jeden či více nejvzdálenějších regionů uvedených v článku 349 Smlouvy o fungování EU;
c)
jedna či více ZZÚ a jeden či více sousedních států AKT nebo třetích zemí;
d)
jedna či více ZZÚ, jeden či více nejvzdálenějších regionů a jeden či více států AKT a/nebo třetích zemí;
e)
dvě či více regionálních organizací, jichž jsou ZZÚ členy;
f)
jedna či více ZZÚ a regionálních organizací, jejichž členy jsou ZZÚ, státy AKT nebo jeden či více nejvzdálenějších regionů;
g)
ZZÚ a Unie jako celek nebo
h)
jeden nebo více subjektů, orgánů nebo jiných útvarů z alespoň jedné ZZÚ, které jsou členy některého ESÚS podle článku 8, jednoho nebo více nejvzdálenějších regionů a jednoho nebo více sousedních států AKT nebo třetích zemí.
2. Finanční prostředky určené na umožnění účasti států AKT, nejvzdálenějších regionů a jiných zemí jsou poskytovány nad rámec finančních prostředků přidělovaných ZZÚ podle tohoto rozhodnutí.
3. Účast států ADT, nejvzdálenějších regionů a jiných zemí v programech zřízených podle tohoto rozhodnutí se plánuje jen za těchto podmínek:
a)
těžiště projektů a programů podporovaných v rámci víceletého finančního rámce spolupráce zůstává v některé ZZÚ;
b)
ve finančních nástrojích Unie jsou obsažena obdobná ustanovení a
c)
je dodržena zásada proporcionality.
4. Vhodná opatření umožní poskytnout odpovídající prostředky na financování úvěrů z ERF a souhrnného rozpočtu Unie určených na projekty spolupráce mezi ZZÚ, státy AKT, nejvzdálenějšími regiony, jakož i jinými zeměmi, zejména na zjednodušení mechanismů pro společné řízení těchto projektů.
Článek 94
Způsobilost pro programy Unie
1. Fyzické osoby ze ZZÚ, definované v článku 50, a případně i příslušné veřejné a/nebo soukromé subjekty a instituce v ZZÚ jsou způsobilé k účasti v programech Unie a k získání finančních prostředků z těchto programů, s výhradou pravidel a cílů a případných režimů použitelných na členský stát, s nímž je ZZÚ spojena.
2. ZZÚ je rovněž způsobilá pro podporu v rámci programů Unie týkajících se spolupráce s dalšími zeměmi, zejména rozvojovými zeměmi, s výhradou pravidel, cílů a režimů obsažených v těchto programech.
3. Na základě informací obsažených ve výroční zprávě o provádění, kterou předloží ZZÚ, a dalších dostupných informací podá Komise zprávu výboru ERF-ZZÚ o účasti ZZÚ v programech Unie.
ČÁST PÁTÁ
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 95
Přenesení pravomocí na Komisi
Za účelem zohlednění technického pokroku a změn v celních postupech je na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 96 pozměňující dodatky k příloze VI.
Článek 96
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedené v článku 95 se Komisi svěřuje na dobu pěti let od 1. ledna 2014. Komise vypracuje zprávu o přenesené pravomoci nejpozději devět měsíců před koncem tohoto pětiletého období. Přenesení pravomoci se automaticky prodlužuje o stejně dlouhá období, pokud Rada nevysloví proti tomuto prodloužení námitku nejpozději tři měsíce před koncem každého z těchto období.
3. Rada může přenesení pravomoci uvedené v článku 95 kdykoliv zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění rozhodnutí v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článku 95 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jí byl tento akt oznámen, nebo pokud Rada před uplynutím této lhůty uvědomí Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 97
Změna postavení
Rada v souladu s článekm 203 Smlouvy o fungování EU rozhodne o všech nezbytných úpravách tohoto rozhodnutí, pokud:
a)
některá ze ZZÚ získá nezávislost;
b)
některá ze ZZÚ opustí přidružení;
c)
některá ze ZZÚ se stane nejvzdálenějším regionem;
d)
nejvzdálenější region se stane ZZÚ.
Článek 98
Zrušení
Rozhodnutí Rady 2001/822/ES se zrušuje.
Odkazy na zrušené rozhodnutí se považují za odkazy na toto rozhodnutí.
Článek 99
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem 1. ledna 2014.
Příloha VI se použije podle článku 65 této přílohy.
V Bruselu dne 25. listopadu 2013.
ΑΠΌΦΑΣΗ 2013/755/EE ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 25ης Νοεμβρίου 2013
για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Ένωση
(«απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ»)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 203,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η παρούσα απόφαση αντικαθιστά την απόφαση 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου (1) που εφαρμόζεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2013. Δυνάμει του άρθρου 62 της απόφασης 2001/822/ΕΚ, το Συμβούλιο οφείλει να καθορίσει τις διατάξεις που πρέπει να προβλεφθούν ενόψει της μεταγενέστερης εφαρμογής των αρχών που περιέχονται στα άρθρα 198 έως 202 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
(2)
Στα συμπεράσματά του της 22ας Δεκεμβρίου 2009 για τις σχέσεις της ΕΕ με τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη (ΥΧΕ), το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση για την αναθεώρηση της απόφασης για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ πριν από τον Ιούλιο του 2012. Το Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής να στηρίξει τη μελλοντική σχέση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ σε τρεις βασικούς πυλώνες: 1. στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, 2. στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας και 3. τη μείωση της τρωτότητάς τους, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας και της ολοκλήρωσης μεταξύ των ΥΧΕ και άλλων εταίρων και γειτονικών περιοχών.
(3)
Η Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση μεταξύ του Ιουνίου και του Οκτωβρίου 2008 και πρότεινε ορισμένες κατευθύνσεις για νέα απόφαση Σύνδεσης. Τα αποτελέσματα αυτής της διαβούλευσης συνοψίζονται σε ανακοίνωση της 6ης Νοεμβρίου 2009 με τίτλο «Στοιχεία της νέας εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και των υπερπόντιων χωρών και εδαφών (ΥΧΕ)».
(4)
Η ΣΛΕΕ και το παράγωγο δίκαιο δεν εφαρμόζονται αυτομάτως στις ΥΧΕ, με εξαίρεση ορισμένες διατάξεις που ορίζουν ρητά το αντίθετο. Παρότι δεν είναι τρίτες χώρες, οι ΥΧΕ δεν αποτελούν μέρος της ενιαίας αγοράς και πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται σε τρίτες χώρες σε ό,τι αφορά το εμπόριο, ιδίως τους κανόνες καταγωγής, τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα και τα μέτρα διασφάλισης.
(5)
Η ειδική σχέση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να μετατραπεί από μια κλασική προσέγγιση αναπτυξιακής συνεργασίας σε μια αμοιβαία εταιρική σχέση προκειμένου να ενισχυθεί η αειφόρος ανάπτυξη των ΥΧΕ. Επιπλέον, η αλληλεγγύη μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να στηριχθεί στη μοναδική σχέση τους και στην υπαγωγή τους στην ίδια «ευρωπαϊκή οικογένεια».
(6)
Η συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στην ανάπτυξη των ΥΧΕ μπορεί να βελτιωθεί με την ενίσχυση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σε όλους τους τομείς συνεργασίας.
(7)
Λόγω της γεωγραφικής θέσης των ΥΧΕ, θα πρέπει να επιδιωχθεί η συνεργασία μεταξύ αυτών και των γειτόνων τους, παρά το διαφορετικό καθεστώς που ισχύει έναντι του δικαίου της Ένωσης για κάθε παράγονται μιας δεδομένης γεωγραφικής περιοχής, προς το συμφέρον όλων των πλευρών, με ιδιαίτερη έμφαση σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος και με την προώθηση των αξιών και προτύπων της Ένωσης. Επιπλέον, οι ΥΧΕ θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως περιφερειακοί κόμβοι ή κέντρα αριστείας στις περιοχές τους.
(8)
Η Ένωση θα πρέπει να στηρίξει τις πολιτικές και τις στρατηγικές μιας ΥΧΕ σε τομέα αμοιβαίου ενδιαφέροντος με βάση τις ειδικές ανάγκες, το δυναμικό και τις επιλογές της εν λόγω ΥΧΕ.
(9)
Η σύνδεση θα πρέπει να αποσκοπεί στη διατήρηση, την αποκατάσταση και τη βιώσιμη χρήση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών, ως βασικού στοιχείου για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης.
(10)
Οι ΥΧΕ χαρακτηρίζονται από ευρεία εδαφική και θαλάσσια βιοποικιλότητα. Η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να επηρεάσει το φυσικό περιβάλλον των ΥΧΕ και συνιστά απειλή που υπονομεύει την αειφόρο ανάπτυξή τους. Οι δράσεις στους τομείς της διατήρησης της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών, της μείωσης του κινδύνου καταστροφών, της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων και της προώθησης της βιώσιμης ενέργειας δύνανται να συμβάλουν στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στον μετριασμό των επιπτώσεών της στις ΥΧΕ.
(11)
Ο σημαντικός ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι ΥΧΕ συμβάλλοντας στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ένωση στο πλαίσιο πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών θα πρέπει να αναγνωρίζεται στις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΥΧΕ.
(12)
Είναι σημαντικό να στηριχθούν οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα, ώστε να μειώσουν τα τρωτά τους σημεία ως προς την πρόσβαση σε καύσιμα και την αστάθεια των τιμών, καθιστώντας έτσι τις οικονομίες τους περισσότερο ανθεκτικές και λιγότερο ευάλωτες σε εξωγενείς κλυδωνισμούς.
(13)
Η Ένωση θα μπορούσε να βοηθήσει τις ΥΧΕ να μειώσουν την τρωτότητά τους σε καταστροφές και να στηρίξει τις δράσεις και τα μέτρα που λαμβάνουν γι’ αυτόν τον σκοπό.
(14)
Οι επιπτώσεις του απομακρυσμένου χαρακτήρα των ΥΧΕ συνιστούν φραγμό στην ανταγωνιστικότητά τους και, επομένως, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η προσβασιμότητα των ΥΧΕ.
(15)
Η Ένωση και οι ΥΧΕ αναγνωρίζουν τη σημασία της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής επιμόρφωσης ως μοχλού για την αειφόρο ανάπτυξη των ΥΧΕ.
(16)
Η περαιτέρω οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των ΥΧΕ πρέπει να αλληλοσυμπληρώνεται και να αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας των ΥΧΕ, καθώς και στην επίτευξη κοινωνικής ευημερίας και ένταξης, ειδικότερα για ευάλωτες ομάδες και άτομα με αναπηρία. Για τον σκοπό αυτό, η συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να περιλαμβάνει ανταλλαγές πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών στους σχετικούς τομείς, καθώς και την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την κοινωνική προστασία, και να προωθεί επίσης τα δικαιώματα ατόμων με αναπηρία, λαμβανομένων υπόψη των αρχών της σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες. Επιπλέον, η σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να συμβάλει στην προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των βέλτιστων πρακτικών στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου, καθώς και του σεβασμού των βασικών εργασιακών προτύπων, των ίσων ευκαιριών, της μη εισαγωγής διακρίσεων και της προσβασιμότητας στις ΥΧΕ και στις περιοχές όπου βρίσκονται αυτές.
(17)
Ο τουρισμός θα μπορούσε να αποτελέσει έναν χώρο συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ. Ο στόχος της συνεργασίας θα πρέπει να είναι η στήριξη των προσπαθειών των αρχών των ΥΧΕ να αποκομίσουν το μέγιστο όφελος από τον τοπικό, περιφερειακό και διεθνή τουρισμό και να τονώσουν τις ιδιωτικές χρηματοδοτικές ροές από την Ένωση και από άλλες πηγές για την ανάπτυξη του τουρισμού στις ΥΧΕ. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ενσωμάτωση του τουρισμού στον κοινωνικό, πολιτισμικό και οικονομικό βίο του πληθυσμού καθώς και στην προστασία του περιβάλλοντος.
(18)
Η επίπτωση των μεταδοτικών ασθενειών στις ΥΧΕ, όπως ο δάγγειος στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό και ο ιός Chikungunya στην περιοχή του Ινδικού Ωκεανού, μπορούν να έχουν σημαντικές αρνητικές συνέπειες για την υγεία και την οικονομία. Πέραν του ότι μειώνουν την παραγωγικότητα των πληγέντων πληθυσμών, οι επιδημίες στις ΥΧΕ μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά και τον τουρισμό που αποτελεί τον πυλώνα της οικονομίας πολλών ΥΧΕ. Δεδομένου ότι μεγάλος αριθμών τουριστών και διακινούμενων εργαζομένων ταξιδεύουν προς τις ΥΧΕ, οι χώρες αυτές είναι ευάλωτες στην εισαγωγή λοιμωδών νοσημάτων. Αντίστροφα, τα άτομα που μετακινούνται σε υψηλούς αριθμούς επιστρέφοντας από τις ΥΧΕ μπορούν να είναι φορείς εισαγωγής μεταδοτικών ασθενειών στην Ευρώπη. Η διασφάλιση ενός «ασφαλούς τουρισμού» αποτελεί, επομένως, κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα των οικονομιών των ΥΧΕ που εξαρτώνται σημαντικά από τον τουρισμό.
(19)
Η σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη και να συμβάλλει στη διατήρηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και ταυτότητας των ΥΧΕ.
(20)
Η Ένωση αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθεί μια πιο ενεργός εταιρική σχέση με τις ΥΧΕ σε ό,τι αφορά τη χρηστή διακυβέρνηση και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, την εμπορία ανθρώπων, την τρομοκρατία και τη διαφθορά.
(21)
Το εμπόριο και η συναφής με το εμπόριο συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να συμβάλει στην υλοποίηση του στόχου της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος.
(22)
Η Ένωση, ο κυριότερος εμπορικός εταίρος τόσο των ΥΧΕ όσο και των κρατών ΑΚΕ που γειτνιάζουν με αυτές και των λοιπών οικονομικών εταίρων τους, συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό στις παγκόσμιες εξελίξεις που συνίστανται σε μια διαρκή διαδικασία ελευθέρωσης των συναλλαγών.
(23)
Οι ΥΧΕ είναι ευπαθή νησιωτικά περιβάλλοντα που απαιτούν την κατάλληλη προστασία, κυρίως όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων. Όσον αφορά τα ραδιενεργά απόβλητα, το άρθρο 198 της Συνθήκης Ευρατόμ και το σχετικό παράγωγο δίκαιο περιλαμβάνουν σχετικές διατάξεις, με εξαίρεση τη Γροιλανδία στην οποία δεν εφαρμόζεται η Συνθήκη Ευρατόμ. Για τα λοιπά απόβλητα, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι κανόνες της Ένωσης που πρέπει να εφαρμόζονται στις ΥΧΕ.
(24)
Η παρούσα απόφαση θα πρέπει να προβλέπει πιο ευέλικτους κανόνες καταγωγής, καθώς και νέες δυνατότητες σώρευσης της καταγωγής. Η σώρευση θα πρέπει να καταστεί δυνατή όχι μόνο με τις ΥΧΕ και τις χώρες που έχουν συνάψει συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ), αλλά, υπό ορισμένους όρους, και για τα προϊόντα καταγωγής χωρών με τις οποίες η Ένωση εφαρμόζει συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών καθώς και για τα προϊόντα που εισέρχονται στην Ένωση χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις βάσει του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων της Ένωσης (2), επίσης υπό ορισμένους όρους. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι αναγκαίες για να αποτραπεί η καταστρατήγηση του εμπορίου και να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των ρυθμίσεων για τη σώρευση.
(25)
Οι διαδικασίες πιστοποίησης της καταγωγής ΥΧΕ θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν προς το συμφέρον των φορέων και διοικήσεων στις ΥΧΕ. Θα πρέπει επίσης να επικαιροποιηθούν ανάλογα και οι διατάξεις για τη διοικητική συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ.
(26)
Είναι σκόπιμο να καθοριστούν μέθοδοι διοικητικής συνεργασίας και να προβλεφθεί η δυνατότητα προσωρινής ανάκλησης του καθεστώτος προτιμησιακής μεταχείρισης όσον αφορά όλα ή ορισμένα προϊόντα καταγωγής ΥΧΕ σε περιπτώσεις απάτης, παρατυπιών ή συστηματικής έλλειψης συμμόρφωσης με τους κανόνες καταγωγής των προϊόντων ή παράλειψης παροχής διοικητικής συνεργασίας. Επιπλέον, θα πρέπει να θεσπιστούν λεπτομερείς διατάξεις διασφάλισης και εποπτείας. Τούτο δύναται να επιτρέψει στις αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ και της Ένωσης, καθώς και στους οικονομικούς φορείς, να στηρίζονται σε σαφείς και διαφανείς κανόνες και διαδικασίες. Τέλος, είναι προς το κοινό συμφέρον να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή των διαδικασιών και ρυθμίσεων που θα επιτρέψουν στις ΥΧΕ να εξάγουν αγαθά στην Ένωση χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις.
(27)
Λαμβανομένων υπόψη των στόχων ολοκλήρωσης και των εξελίξεων του παγκόσμιου εμπορίου στον τομέα των υπηρεσιών και της εγκατάστασης, είναι αναγκαίο να στηριχτεί η ανάπτυξη των αγορών υπηρεσιών και των επενδυτικών δυνατοτήτων με τη βελτίωση της πρόσβασης των υπηρεσιών και των επενδύσεων των ΥΧΕ στην αγορά της Ένωσης. Ως προς αυτό η Ένωση θα πρέπει να προσφέρει στις ΥΧΕ την καλύτερη δυνατή μεταχείριση που προβλέπεται για κάθε άλλο εμπορικό εταίρο με γενικές ρήτρες του μάλλον ευνοουμένου κράτους, και παράλληλα να διασφαλίζει πιο ευέλικτες δυνατότητες για τις εμπορικές σχέσεις με τις ΥΧΕ με τον περιορισμό της μεταχείρισης που χορηγούν οι ΥΧΕ στην Ένωση στα επίπεδα της μεταχείρισης που παρέχεται στις άλλες μεγάλες εμπορικές οικονομίες.
(28)
Τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας αποτελούν βασικό στοιχείο για την τόνωση της καινοτομίας και ένα μέσο για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Με τα δικαιώματα αυτά οι χώρες μπορούν να προστατεύουν τις πνευματικές δημιουργίες και τα διανοητικά αγαθά. Η προστασία και επιβολή τους διευκολύνουν το εμπόριο, την ανάπτυξη, τις ξένες επενδύσεις και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των κινδύνων που παρουσιάζουν τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης για την υγεία και την ασφάλεια. Οι ΥΧΕ μπορούν να ωφεληθούν από μια πολιτική για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, ειδικότερα στο πλαίσιο της διατήρησης της βιοποικιλότητας και της τεχνολογικής ανάπτυξης.
(29)
Τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα και οι τεχνικοί φραγμοί στο εμπόριο μπορούν να έχουν επιπτώσεις στις συναλλαγές και απαιτούν συνεργασία. Το εμπόριο και η συνδεόμενη με το εμπόριο συνεργασία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πολιτικές ανταγωνισμού και τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που επηρεάζουν την ισότιμη κατανομή των κερδών από το εμπόριο.
(30)
Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ΥΧΕ μπορούν να συμμετέχουν υπό τους καλύτερους δυνατούς όρους στην εσωτερική αγορά της Ένωσης, καθώς και στην περιφερειακή, υποπεριφερειακή και διεθνή αγορά, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η ικανότητα των ΥΧΕ στους σχετικούς τομείς. Σε αυτούς συγκαταλέγονται η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και δεξιοτήτων, η ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, η διαφοροποίηση των οικονομικών τομέων και η εφαρμογή κατάλληλου νομικού πλαισίου, ώστε να δημιουργηθεί ένα επιχειρηματικό κλίμα που θα προσελκύσει τις επενδύσεις.
(31)
Η συνεργασία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ θα πρέπει να συμβάλει στην οικοδόμηση ασφαλέστερου, σταθερότερου και διαφανέστερου χρηματοπιστωτικού συστήματος το οποίο αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για την ενίσχυση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και για τη στήριξη της αειφόρου ανάπτυξης. Οι προσπάθειες σ’ αυτόν τον τομέα θα πρέπει να επικεντρωθούν στη σύγκλιση με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και στην εναρμόνιση της νομοθεσίας των ΥΧΕ με το κεκτημένο της Ένωσης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Θα πρέπει να δοθεί η κατάλληλη προσοχή στην ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των αρχών των ΥΧΕ, μεταξύ άλλων στον τομέα της εποπτείας.
(32)
Θα πρέπει να παρασχεθεί χρηματοδοτική ενίσχυση σε ΥΧΕ με βάση ομοιόμορφα, διαφανή και αποτελεσματικά κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες και τις επιδόσεις των ΥΧΕ. Τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το μέγεθος του πληθυσμού, το επίπεδο του ακαθάριστου εγχωρίου προϊόντων (ΑΕΠ), το επίπεδο των προηγούμενων χορηγήσεων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) και τους περιορισμούς λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης των ΥΧΕ.
(33)
Για λόγους αποτελεσματικότητας, απλούστευσης και αναγνώρισης των ικανοτήτων διαχείρισης των αρχών των ΥΧΕ, η διαχείριση των χρηματοδοτικών πόρων που χορηγούνται στις ΥΧΕ θα πρέπει να διασφαλιστεί βάσει αμοιβαίας εταιρικής σχέσης. Επιπλέον, οι αρχές των ΥΧΕ θα πρέπει να αναλάβουν την αρμοδιότητα χάραξης και εφαρμογής των πολιτικών που συμφωνήθηκαν μεταξύ των μερών ως στρατηγικές συνεργασίας.
(34)
Οι διαδικασίες σχετικά με τη χρηματοδοτική ενίσχυση θα πρέπει να αναθέτουν ειδικά στις ΥΧΕ την κύρια αρμοδιότητα για τον προγραμματισμό και τη συνεργασία εφαρμογής του 11ου ΕΤΑ. Η συνεργασία θα πρέπει να διεξάγεται κυρίως σύμφωνα με τις εδαφικές ρυθμίσεις των ΥΧΕ και να ενισχύει τη στήριξη για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και τον έλεγχο των προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων. Στη διαδικασία προγραμματισμού και υλοποίησης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμένοι διοικητικοί και ανθρώπινοι πόροι των ΥΧΕ. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ότι οι ΥΧΕ τυγχάνουν χρηματοδότησης από διάφορες πηγές.
(35)
Οι ΥΧΕ μπορούν να συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκούς Ομίλους Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ), σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3). Η περιφερειακή συνεργασία για τις ΥΧΕ μπορεί έτσι να συνίσταται στη συμμετοχή τους σε έναν ΕΟΕΣ, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που ισχύουν στο κράτος μέλος με το οποίο συνδέεται η ΥΧΕ. Οι ΥΧΕ που είναι μέλη ενός ΕΟΕΣ μπορούν να είναι επιλέξιμες για περιφερειακή χρηματοδότηση.
(36)
Για να ληφθούν υπόψη οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι τροποποιήσεις της τελωνειακής νομοθεσίας, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων που τροποποιούν τα προσαρτήματα του παραρτήματος VI, σύμφωνα με το άρθρο 209 της ΣΛΕΕ για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει ιδιαίτερη σημασία να διενεργεί η Επιτροπή τις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν εκπονεί και συντάσσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να εξασφαλίζει την έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Συμβούλιο.
(37)
Δυνάμει της παρούσας απόφασης, το Συμβούλιο θα πρέπει να δώσει καινοτόμα απάντηση σε όλους τους προαναφερόμενους νέους παράγοντες, η οποία θα είναι συνεκτική και προσαρμοσμένη στις διάφορες καταστάσεις,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΠΟΝΤΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ
Κεφαλαιο 1
Γενικές διατάξεις
Άρθρο 1
Σκοπός
1. Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών (ΥΧΕ) με την Ένωση («η σύνδεση») που συνιστά εταιρική σχέση, βάσει του άρθρου 198 της ΣΛΕΕ για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και αποβλέπει στη στήριξη της αειφόρου ανάπτυξης των ΥΧΕ, καθώς και στην προώθηση των αξιών και προτύπων της Ένωσης στον ευρύτερο κόσμο.
2. Οι εταίροι της σύνδεσης είναι η Ένωση, οι ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες.
Άρθρο 2
Εδαφική εφαρμογή
Η σύνδεση εφαρμόζεται στις ΥΧΕ που απαριθμούνται στο παράρτημα II της ΣΛΕΕ.
Άρθρο 3
Στόχοι, αρχές και αξίες
1. Η σύνδεση μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ στηρίζεται σε στόχους, αρχές και αξίες που συμμερίζονται οι ΥΧΕ, τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες και η Ένωση.
2. Η σύνδεση επιδιώκει τους γενικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 199 της ΣΛΕΕ, με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των ΥΧΕ, την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους, τη μείωση της οικονομικής και περιβαλλοντικής τρωτότητάς τους και την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ αυτών και άλλων εταίρων.
3. Κατά την επιδίωξη αυτών των στόχων, η σύνδεση σέβεται τις θεμελιώδεις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, το κράτος δικαίου, τη χρηστή διακυβέρνηση και την αειφόρο ανάπτυξη, οι οποίες είναι όλες κοινές στις ΥΧΕ και στα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες.
4. Απαγορεύεται κάθε διάκριση λόγω του φύλου, της φυλής ή της εθνοτικής καταγωγής, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, κάποιας αναπηρίας, της ηλικίας ή του σεξουαλικού προσανατολισμού στους τομείς της συνεργασίας που περιλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση.
5. Οι εταίροι αναγνωρίζουν αμοιβαία τα δικαιώματά τους για τον καθορισμό των πολιτικών και προτεραιοτήτων τους στον τομέα της αειφόρου ανάπτυξης, για τον προσδιορισμό των δικών τους επιπέδων προστασίας του περιβάλλοντος και της εργασίας, καθώς και για την υιοθέτηση ή τροποποίηση των αντίστοιχων νόμων και πολιτικών τους, με σταθερή δέσμευση υπέρ των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων και συμφωνιών. Με αυτόν τον τρόπο, προσπαθούν να εξασφαλίσουν υψηλά επίπεδα προστασίας του περιβάλλοντος και της εργασίας.
6. Κατά την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, οι εταίροι έχουν ως γνώμονα τις αρχές της διαφάνειας, της επικουρικότητας και την ανάγκη αποτελεσματικότητας και λαμβάνουν εξίσου υπόψη τους τρεις πυλώνες της αειφόρου ανάπτυξης των ΥΧΕ: οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική ανάπτυξη και προστασία του περιβάλλοντος.
Άρθρο 4
Διαχείριση της σύνδεσης
Η διαχείριση της σύνδεσης εξασφαλίζεται από την Επιτροπή και από τις αρχές των ΥΧΕ και, όταν είναι αναγκαίο, το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ, σύμφωνα με τις αντίστοιχες θεσμικές, νομικές και χρηματοπιστωτικές αρμοδιότητες.
Άρθρο 5
Αμοιβαία συμφέροντα, συμπληρωματικότητα και προτεραιότητες
1. Η σύνδεση αποτελεί το πλαίσιο για τον διάλογο πολιτικής και τη συνεργασία σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
2. Δίνεται προτεραιότητα στη συνεργασία σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως:
α)
η διαφοροποίηση των οικονομιών των ΥΧΕ, καθώς και η μελλοντική ένταξή τους στην παγκόσμια και περιφερειακή οικονομία·
β)
η προώθηση της πράσινης ανάπτυξης·
γ)
η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων, καθώς και η διατήρηση και η αειφόρος χρήση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών·
δ)
η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και ο μετριασμός των επιπτώσεών της·
ε)
η προώθηση της μείωσης των κινδύνων καταστροφών·
στ)
η προώθηση των δραστηριοτήτων έρευνας, καινοτομίας και επιστημονικής συνεργασίας·
ζ)
η προώθηση των κοινωνικών, πολιτιστικών και οικονομικών ανταλλαγών μεταξύ των ΥΧΕ, των γειτονικών τους χωρών και άλλων εταίρων.
3. Η συνεργασία στους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος αποσκοπεί στην ενίσχυση της αυτονομίας των ΥΧΕ και της ανάπτυξης των ικανοτήτων των ΥΧΕ να διαμορφώνουν, να εφαρμόζουν και να παρακολουθούν τις στρατηγικές και τις πολιτικές που καθορίζονται στην παράγραφο 2.
Άρθρο 6
Προώθηση της σύνδεσης
1. Για την ενίσχυση των μεταξύ τους σχέσεων, η Ένωση και οι ΥΧΕ προσπαθούν να καταστήσουν γνωστή τη σύνδεση στους πολίτες τους, ειδικότερα με την προώθηση της ανάπτυξης των δεσμών και της συνεργασίας μεταξύ των αρχών, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της κοινωνίας των πολιτών και των επιχειρήσεων των ΥΧΕ, αφενός, και των ομολόγων τους στην Ένωση, αφετέρου.
2. Οι ΥΧΕ καταβάλουν προσπάθειες για να ενισχύσουν και να προωθήσουν τις σχέσεις τους με την Ένωση στο σύνολό της. Τα κράτη μέλη στηρίζουν αυτές τις προσπάθειες.
Άρθρο 7
Περιφερειακή συνεργασία, περιφερειακή ολοκλήρωση και συνεργασία με άλλους εταίρους
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης, η σύνδεση αποσκοπεί στη στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για να λαμβάνουν μέρος στις σχετικές διεθνείς, περιφερειακές και/ή υποπεριφερειακές πρωτοβουλίες συνεργασίας, καθώς και στις περιφερειακές ή υποπεριφερειακές διαδικασίες ολοκλήρωσης, σύμφωνα με τις δικές τους προσδοκίες και με τους στόχους και τις προτεραιότητες που καθορίζουν οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ.
2. Για τον σκοπό αυτό, η Ένωση και οι ΥΧΕ μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και βέλτιστες πρακτικές ή να καθιερώνουν οποιαδήποτε άλλη μορφή στενής συνεργασίας και συντονισμού με άλλους εταίρους στο πλαίσιο της συμμετοχής των ΥΧΕ σε περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς, όπου ενδείκνυται μέσω διεθνών συμφωνιών.
3. Η σύνδεση αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ΥΧΕ και άλλων εταίρων στους τομείς συνεργασίας που καθορίζονται στο δεύτερο και το τρίτο μέρος της παρούσας απόφασης. Ως προς αυτό, στόχος της σύνδεσης είναι να προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των ΥΧΕ και των εξόχως απόκεντρων περιοχών, που αναφέρονται στο άρθρο 349 της ΣΛΕΕ, των γειτονικών τους χωρών Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού (ΑΚΕ) και των κρατών εκτός ΑΚΕ. Για την υλοποίηση του στόχου αυτού, η Ένωση βελτιώνει τον συντονισμό και τις συνέργειες μεταξύ των προγραμμάτων συνεργασίας που χρηματοδοτούνται από διάφορους χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς της ΕΕ. Η Ένωση θα προσπαθεί επίσης να συνδέει τις ΥΧΕ στον διάλογό της με τις γειτονικές τους χώρες, είτε είναι χώρες ΑΚΕ είτε εκτός ΑΚΕ, καθώς και με τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, όπου κρίνεται σκόπιμο.
4. Η στήριξη της συμμετοχής των ΥΧΕ στους σχετικούς οργανισμούς περιφερειακής ολοκλήρωσης επικεντρώνεται ιδίως στα εξής:
α)
δημιουργία ικανοτήτων των σχετικών περιφερειακών οργανώσεων και οργανισμών στους οποίους είναι μέλη οι ΥΧΕ·
β)
περιφερειακές ή υποπεριφερειακές πρωτοβουλίες, όπως η εφαρμογή τομεακών μεταρρυθμιστικών πολιτικών σχετικών με τους τομείς συνεργασίας που επισημαίνονται στο δεύτερο και το τρίτο μέρος της παρούσας απόφασης·
γ)
ευαισθητοποίηση και γνώση των ΥΧΕ όσον αφορά τις επιπτώσεις των διαδικασιών περιφερειακής ολοκλήρωσης σε διάφορους τομείς·
δ)
συμμετοχή των ΥΧΕ στην ανάπτυξη περιφερειακών αγορών στο πλαίσιο των οργανισμών περιφερειακής ολοκλήρωσης·
ε)
διασυνοριακές επενδύσεις μεταξύ των ΥΧΕ και των γειτόνων τους.
Άρθρο 8
Συμμετοχή σε Ευρωπαϊκούς Ομίλους Εδαφικής Συνεργασίας
Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 7 παράγραφοι 1 έως 3 της παρούσας απόφασης, οι πρωτοβουλίες συνεργασίας ή άλλες μορφές συνεργασίας σημαίνουν επίσης ότι κρατικές αρχές, περιφερειακές και υποπεριφερειακές οργανώσεις, τοπικές αρχές και, ενδεχομένως, άλλοι δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς ή οργανισμοί (συμπεριλαμβανομένων των παρόχων δημόσιων υπηρεσιών) από ΥΧΕ μπορούν να συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκό Όμιλο Εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) υπό την επιφύλαξη των κανόνων και των στόχων των δραστηριοτήτων συνεργασίας της παρούσας απόφασης και εκείνων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 για τον Ευρωπαϊκό Όμιλο εδαφικής Συνεργασίας και σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που ισχύουν στο κράτος μέλος με το οποίο συνδέεται η ΥΧΕ.
Άρθρο 9
Ειδική μεταχείριση
1. Η σύνδεση λαμβάνει υπόψη την ποικιλομορφία των ΥΧΕ σε ό,τι αφορά την οικονομική ανάπτυξη και την ικανότητά τους να επωφελούνται πλήρως από την περιφερειακή συνεργασία και την περιφερειακή ολοκλήρωση που αναφέρονται στο άρθρο 7.
2. Καθορίζεται ειδική μεταχείριση για τις απομονωμένες ΥΧΕ.
3. Για να μπορέσουν οι απομονωμένες ΥΧΕ να υπερβούν τα διαρθρωτικά και άλλα εμπόδια στην ανάπτυξή τους, αυτή η ειδική μεταχείριση λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες δυσκολίες τους, μεταξύ άλλων, κατά τον καθορισμό του όγκου της χρηματοδοτικής βοήθειας και των προϋποθέσεων που τη συνοδεύουν.
4. Ο κατάλογος των ΥΧΕ που θεωρούνται απομονωμένες περιλαμβάνεται στο παράρτημα I.
Κεφαλαιο 2
Φορείς της συνεργασίας
Άρθρο 10
Γενική προσέγγιση
1. Η σύνδεση στηρίζεται σε ευρύ διάλογο και σε διαβουλεύσεις για θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος μεταξύ των ΥΧΕ, των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες και της Επιτροπής, και, εφόσον είναι σκόπιμο, με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ).
2. Οι ΥΧΕ οργανώνουν, κατά περίπτωση, διάλογο και διαβουλεύσεις με αρχές και οργανισμούς όπως:
α)
αρμόδιες τοπικές και άλλες δημόσιες αρχές·
β)
οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους·
γ)
κάθε άλλο κατάλληλο οργανισμό που αντιπροσωπεύει την κοινωνία των πολιτών, περιβαλλοντικούς εταίρους, μη κυβερνητικές οργανώσεις και οργανισμούς αρμόδιους για την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Άρθρο 11
Φορείς της συνεργασίας
1. Στους φορείς της συνεργασίας στις ΥΧΕ συγκαταλέγονται:
α)
οι κυβερνητικές αρχές των ΥΧΕ·
β)
οι τοπικές αρχές στις ΥΧΕ·
γ)
οι πάροχοι δημόσιας υπηρεσίας και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως οι κοινωνικές, επιχειρηματικές, εργοδοτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις, και οι τοπικές, εθνικές ή διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ)·
δ)
οι περιφερειακές και υποπεριφερειακές οργανώσεις.
2. Τα κράτη μέλη με τα οποία συνδέονται οι ΥΧΕ ενημερώνουν την Επιτροπή εντός τριμήνου από την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης σχετικά με τις κυβερνητικές και τοπικές αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) και β).
Άρθρο 12
Αρμοδιότητες των μη κυβερνητικών φορέων
1. Οι μη κυβερνητικοί φορείς μπορούν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο στην ανταλλαγή πληροφοριών και στις διαβουλεύσεις όσον αφορά τη συνεργασία, και ειδικότερα για την προετοιμασία και την εφαρμογή της βοήθειας, των σχεδίων ή προγραμμάτων συνεργασίας. Είναι δυνατόν να τους ανατεθούν εξουσίες χρηματοδοτικής διαχείρισης για την εφαρμογή τέτοιων σχεδίων ή προγραμμάτων προκειμένου να ενισχυθούν τοπικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες.
2. Οι μη κυβερνητικοί φορείς που μπορούν να επιλεγούν για αποκεντρωμένη διαχείριση σχεδίων ή προγραμμάτων, προσδιορίζονται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ των αρχών των ΥΧΕ, της Επιτροπής και του κράτους μέλους με το οποίο συνδέεται η ΥΧΕ, ανάλογα με τα εξεταζόμενα θέματα και την πείρα και τους τομείς δράσης τους. Ο προσδιορισμός αυτός γίνεται για κάθε ΥΧΕ στο πλαίσιο του ευρέως διαλόγου και των διαβουλεύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 10.
3. Η σύνδεση αποσκοπεί στο να στηρίξει τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για την ενίσχυση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, όσον αφορά ιδίως τη δημιουργία και την ανάπτυξή τους, καθώς και την ανάπτυξη των αναγκαίων ρυθμίσεων για τη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση αναπτυξιακών στρατηγικών και προγραμμάτων.
Κεφαλαιο 3
Θεσμικό πλαίσιο της σύνδεσης
Άρθρο 13
Κατευθυντήριες αρχές για τον διάλογο
1. Η Ένωση, οι ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες διεξάγουν κατά τακτά διαστήματα ολοκληρωμένο και πολιτικό διάλογο.
2. Ο διάλογος διεξάγεται με πλήρη τήρηση των αντίστοιχων θεσμικών, νομικών και δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων της Ένωσης, των ΥΧΕ και των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες. Ο διάλογος διεξάγεται με ευελιξία: μπορεί να είναι επίσημος ή ανεπίσημος, στο κατάλληλο επίπεδο ή υπό την κατάλληλη μορφή και να διεξάγεται στο πλαίσιο που αναφέρεται στο άρθρο 14.
3. Ο διάλογος επιτρέψει στις ΥΧΕ να συμμετάσχουν πλήρως στην εφαρμογή της σύνδεσης.
4. Ο διάλογος εστιάζεται, μεταξύ άλλων, σε συγκεκριμένα πολιτικά ζητήματα αμοιβαίου ή γενικού ενδιαφέροντος για την επίτευξη των στόχων της σύνδεσης.
Άρθρο 14
Όργανα της σύνδεσης
1. Για τους σκοπούς της σύνδεσης θεσπίζονται τα ακόλουθα όργανα:
α)
φόρουμ διαλόγου ΥΧΕ-ΕΕ (εφεξής το φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ) συνέρχεται ετησίως για να φέρει σε επαφή τις αρχές ΥΧΕ, τους εκπροσώπους των κρατών μελών και την Επιτροπή. Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι εκπρόσωποι της ΕΤΕπ και οι εκπρόσωποι των εξόχως απόκεντρων περιοχών συνδέονται με το φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ, κατά περίπτωση·
β)
κατά τακτά διαστήματα, η Επιτροπή, οι ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες πραγματοποιούν τριμερείς διαβουλεύσεις. Οι διαβουλεύσεις αυτές διοργανώνονται τουλάχιστον τέσσερις φορές το έτος με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή έπειτα από αίτημα των ΥΧΕ και των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες·
γ)
με συμφωνία μεταξύ των ΥΧΕ, των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες και της Επιτροπής, δημιουργούνται ομάδες εργασίας συμβουλευτικού χαρακτήρα για την παρακολούθηση της εφαρμογής της σύνδεσης, σε μορφή ανάλογη με τα υπό εξέταση ζητήματα. Οι εν λόγω ομάδες εργασίας μπορούν να συγκληθούν με αίτημα της Επιτροπής, ενός κράτους μέλους ή μιας ΥΧΕ. Οι ομάδες διεξάγουν τεχνικές συζητήσεις για θέματα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ΥΧΕ και τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες, και συμπληρώνουν με τον τρόπο αυτό τις εργασίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ και/ή των τριμερών διαβουλεύσεων.
2. Η Επιτροπή προεδρεύει του φόρουμ ΥΧΕ-ΕΕ, των τριμερών διαβουλεύσεων και των ομάδων εργασίας και εξασφαλίζει τη γραμματειακή υποστήριξη.
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΤΟΜΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ
Κεφαλαιο 1
Περιβαλλοντικά ζητήματα, κλιματική αλλαγή και μείωση των κινδύνων καταστροφών
Άρθρο 15
Γενικοί στόχοι και αρχές
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα του περιβάλλοντος, της κλιματικής αλλαγής και της μείωσης των κινδύνων καταστροφών αφορά:
α)
τη στήριξη των προσπαθειών των ΥΧΕ για τον καθορισμό και την εφαρμογή πολιτικών, στρατηγικών, σχεδίων δράσης και μέτρων·
β)
τη στήριξη των προσπαθειών των ΥΧΕ για την ένταξή τους στα περιφερειακά δίκτυα και πρωτοβουλίες·
γ)
την προώθηση της βιώσιμης και αποτελεσματικής χρήσης των πόρων, καθώς και την ενθάρρυνση μέτρων που αποβλέπουν στην αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος· και
δ)
τη στήριξη των προσπαθειών των ΥΧΕ να δραστηριοποιηθούν ως περιφερειακοί κόμβοι ή κέντρα αριστείας.
Άρθρο 16
Βιώσιμη διαχείριση και διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, το θέμα της συνεργασίας στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης, καθώς και της διατήρησης της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών μπορεί να αφορά:
α)
την προώθηση της σύστασης και της αποτελεσματικής διαχείρισης των θαλάσσιων και χερσαίων προστατευόμενων περιοχών και τη βελτίωση της διαχείρισης των υφιστάμενων προστατευόμενων περιοχών·
β)
την ενθάρρυνση της βιώσιμης διαχείρισης των θαλάσσιων και χερσαίων πόρων, που συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία ειδών, ενδιαιτημάτων και οικοσυστημικών λειτουργιών εκτός των προστατευμένων περιοχών, και συγκεκριμένα ευάλωτων και σπάνιων ειδών ή που απειλούνται με εξαφάνιση·
γ)
την ενίσχυση της διατήρησης και της βιώσιμης χρήσης της θαλάσσιας και χερσαίας βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων με:
i)
την αντιμετώπιση της ευρύτερης οικοσυστημικής πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής χάρη στη διατήρηση υγιών και ανθεκτικών οικοσυστημάτων και την προώθηση μεθόδων βασιζόμενων σε οικολογικές υποδομές και στα οικοσυστήματα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της, οι οποίες αποφέρουν συχνά πολλαπλά οφέλη·
ii)
την ενίσχυση των ικανοτήτων σε τοπική, περιφερειακή και/ή διεθνή κλίμακα, με την προώθηση της ανταλλαγής πληροφοριών, γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων αρχών, των ιδιοκτητών γης, του ιδιωτικού τομέα, των ερευνητών και της κοινωνίας των πολιτών·
iii)
την ενίσχυση των υφιστάμενων προγραμμάτων διατήρησης της φύσης και των συναφών προσπαθειών για τη διατήρηση της φύσης εντός και εκτός των προστατευόμενων περιοχών·
iv)
τη διεύρυνση της βάσης γνώσεων και την κάλυψη των γνωστικών κενών, με τον ποσοτικό προσδιορισμό, συν τοις άλλοις, της αξίας των οικοσυστημικών λειτουργιών και υπηρεσιών·
δ)
την ενθάρρυνση και τη διευκόλυνση της περιφερειακής συνεργασίας για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ή οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής·
ε)
την ανάπτυξη μηχανισμών για την αύξηση των πόρων, καθώς και τη χρηματοδότηση των οικοσυστημικών υπηρεσιών.
Άρθρο 17
Βιώσιμη διαχείριση των δασών
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των δασών θα καλύψει την προώθηση της διατήρησης και της βιώσιμης διαχείρισης των δασών, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου τους στη διατήρηση του περιβάλλοντος από τη διάβρωση και στον έλεγχο της απερήμωσης, στην αναδάσωση και στη διαχείριση των εξαγωγών ξυλείας.
Άρθρο 18
Ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στο πεδίο της ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών αφορά:
α)
τη στήριξη των προσπαθειών των ΥΧΕ για μια αποτελεσματική και βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων και παράκτιων ζωνών με τον καθορισμό των στρατηγικών και ολοκληρωμένων προσεγγίσεων του προγραμματισμού και της διαχείρισης των θαλάσσιων και παράκτιων ζωνών·
β)
τον συμβιβασμό των οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων, όπως η αλιεία και οι υδατοκαλλιέργειες, ο τουρισμός, οι θαλάσσιες μεταφορές και η γεωργία, με το δυναμικό των θαλάσσιων και παράκτιων ζωνών σε σχέση με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις πρώτες ύλες, λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Άρθρο 19
Θαλάσσιες υποθέσεις
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των θαλάσσιων υποθέσεων αφορά:
α)
την ενίσχυση του διαλόγου για θέματα κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα αυτόν·
β)
την προώθηση των γνώσεων για το θαλάσσιο περιβάλλον και τη βιοτεχνολογία, την ενέργεια των ωκεανών, τη θαλάσσια επιτήρηση, τη διαχείριση των παράκτιων ζωνών και τη διαχείριση με βάση το οικοσύστημα·
γ)
την προώθηση ολοκληρωμένων προσεγγίσεων σε διεθνές επίπεδο.
Άρθρο 20
Βιώσιμη διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των ιχθυαποθεμάτων βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:
α)
δέσμευση για υπεύθυνη διαχείριση της αλιείας και υπεύθυνες αλιευτικές πρακτικές·
β)
αποφυγή μέτρων ή δραστηριοτήτων που παραβιάζουν τις αρχές της βιώσιμης εκμετάλλευσης των αλιευτικών πόρων·
γ)
με την επιφύλαξη των υφιστάμενων ή μελλοντικών διμερών συμφωνιών εταιρικής σχέσης στον τομέα της αλιείας μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ, η Ένωση και οι ΥΧΕ έχουν ως στόχο να προβαίνουν σε τακτικές μεταξύ τους διαβουλεύσεις σχετικά με τη διατήρηση και τη διαχείριση των έμβιων θαλάσσιων πόρων, καθώς και για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση των πόρων στο πλαίσιο των αρμόδιων οργάνων της σύνδεσης που προβλέπονται στο άρθρο 14.
2. Η συνεργασία στον τομέα που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να αφορά:
α)
την ενεργό προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης, των βέλτιστων πρακτικών και της υπεύθυνης διαχείρισης της αλιείας στον τομέα της διατήρησης και της βιώσιμης διαχείρισης των αλιευτικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των αλιευτικών αποθεμάτων κοινού ενδιαφέροντος και των αποθεμάτων που υπάγονται στη διαχείριση περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας·
β)
τον διάλογο και τη συνεργασία όσον αφορά τη διατήρηση των αλιευτικών αποθεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για την καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και της αποτελεσματικής συνεργασίας με τις περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας και στο πλαίσιο των περιφερειακών αυτών οργανώσεων. Ο διάλογος και η συνεργασία περιλαμβάνουν προγράμματα ελέγχου και επιθεώρησης, κίνητρα και υποχρεώσεις για μια πιο αποτελεσματική διαχείριση της αλιείας και του παράκτιου περιβάλλοντος μακροπρόθεσμα.
Άρθρο 21
Βιώσιμη διαχείριση των υδάτων
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η Ένωση και οι ΥΧΕ μπορούν να συνεργάζονται στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων μέσω της πολιτικής στον τομέα των υδάτων και της δημιουργίας των θεσμών, της προστασίας των υδάτινων πόρων, της υδροδότησης αγροτικών και αστικών περιοχών για οικιακούς, βιομηχανικούς ή γεωργικούς σκοπούς, της αποθήκευσης, διανομής και διαχείρισης των υδάτινων πόρων και της διαχείρισης των λυμάτων.
2. Στον τομέα της υδροδότησης και αποχέτευσης, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην πρόσβαση στο πόσιμο νερό και στις υπηρεσίες αποχέτευσης στις περιοχές που δεν εξυπηρετούνται επαρκώς και σε αυτές που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε φυσικές καταστροφές, πράγμα που συμβάλλει άμεσα στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, με τη βελτίωση της κατάστασης της υγείας του και την αύξηση της παραγωγικότητας.
3. Η συνεργασία στους τομείς αυτούς πρέπει να έχει ως γνώμονα την αρχή σύμφωνα με την οποία η συνεχής ανάγκη επέκτασης της παροχής βασικών υπηρεσιών στον τομέα της ύδρευσης και της αποχέτευσης, τόσο στους αστικούς όσο και στους αγροτικούς πληθυσμούς, πρέπει να αντιμετωπίζεται με βιώσιμο από περιβαλλοντικής απόψεως τρόπο.
Άρθρο 22
Διαχείριση αποβλήτων
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων αφορά την προώθηση της χρήσης των βέλτιστων περιβαλλοντικών πρακτικών σε όλες τις δραστηριότητες που συνδέονται με τη διαχείριση των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων της μείωσης των αποβλήτων, της ανακύκλωσης ή άλλων διαδικασιών ανάκτησης, π.χ. της ανάκτησης της ενέργειας και της διάθεσης των αποβλήτων.
Άρθρο 23
Ενέργεια
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της βιώσιμης ενέργειας αφορά:
α)
την παραγωγή και τη διανομή ενέργειας, την πρόσβαση σε αυτή, ιδίως την ανάπτυξη, την προώθηση, τη χρήση και την αποθήκευση βιώσιμης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·
β)
τις πολιτικές και τις ρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας, ιδίως τη διαμόρφωση πολιτικών και τη θέσπιση ρυθμίσεων που εγγυώνται προσιτές και βιώσιμες τιμές ενέργειας·
γ)
την ενεργειακή απόδοση, ιδίως την ανάπτυξη και καθιέρωση προτύπων ενεργειακής απόδοσης και την εφαρμογή μέτρων ενεργειακής απόδοσης σε διάφορους τομείς (βιομηχανικό, εμπορικό, δημόσιο τομέα και νοικοκυριά), καθώς και συνοδευτικές δραστηριότητες εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης·
δ)
τη μεταφορά, ιδίως την ανάπτυξη, την προώθηση και τη χρήση πιο φιλικών προς το περιβάλλον δημόσιων και ιδιωτικών μέσων μεταφοράς, όπως τα υβριδικά, τα ηλεκτρικά ή υδρογονοκίνητα οχήματα, ο συνεπιβατισμός και η χρήση ποδηλάτων·
ε)
τον χωροταξικό σχεδιασμό και τις δομικές κατασκευές, ιδιαίτερα την προώθηση και την καθιέρωση υψηλών ποιοτικών προτύπων στον τομέα του περιβάλλοντος και υψηλής ενεργειακής απόδοσης στον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις δομικές κατασκευές· και
στ)
τον τουρισμό, ιδίως την προώθηση υποδομών ενεργειακής αυτάρκειας (με βάση τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και/ή υποδομών οικολογικού τουρισμού.
Άρθρο 24
Κλιματική αλλαγή
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της κλιματικής αλλαγής σκοπό έχει να υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες των ΥΧΕ σχετικά με τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή στις αρνητικές επιπτώσεις της, και μπορεί να καλύπτει:
α)
τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων· τον προσδιορισμό των κύριων κινδύνων και των δράσεων, σχεδίων, ή μέτρων σε εδαφικό, περιφερειακό και/ή διεθνές επίπεδο με σκοπό την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ή τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεών της·
β)
την ενσωμάτωση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της στις δημόσιες πολιτικές και στρατηγικές·
γ)
την επεξεργασία και τον προσδιορισμό στατιστικών στοιχείων και δεικτών, που αποτελούν ουσιώδη εργαλεία για τη χάραξη πολιτικής και την εφαρμογή της· και
δ)
την προώθηση της συμμετοχής των ΥΧΕ στον περιφερειακό και διεθνή διάλογο, ώστε να ευνοηθεί η συνεργασία, μεταξύ άλλων η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών.
Άρθρο 25
Μείωση των κινδύνων καταστροφών
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της μείωσης των κινδύνων καταστροφών αφορά:
α)
την ανάπτυξη ή τελειοποίηση των συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών, πρόληψης και ετοιμότητας έναντι των καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης, με σκοπό τον περιορισμό των επιπτώσεων των καταστροφών·
β)
την ανάπτυξη λεπτομερών γνώσεων σχετικά με την έκθεση στις καταστροφές και στις σημερινές ικανότητες αντίδρασης στις ΥΧΕ και στις περιοχές στις οποίες βρίσκονται·
γ)
την ενίσχυση των ισχυόντων μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας έναντι των καταστροφών σε τοπικό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο·
δ)
τη βελτίωση των ικανοτήτων αντίδρασης των ενδιαφερόμενων φορέων, ώστε να ενισχυθούν ο συντονισμός, η αποτελεσματικότητα και η απόδοσή τους·
ε)
τη βελτίωση των δράσεων ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του πληθυσμού όσον αφορά την έκθεση στους κινδύνους, την πρόληψη, την προετοιμασία και την αντίδραση σε περίπτωση καταστροφής, με την παροχή της δέουσας προσοχής στις ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων με αναπηρία·
στ)
την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των βασικών παραγόντων πολιτικής προστασίας· και
ζ)
την προώθηση της συμμετοχής των ΥΧΕ σε περιφερειακό, ευρωπαϊκό και/ή διεθνές επίπεδο, ώστε να επιτραπεί η τακτικότερη ανταλλαγή πληροφοριών και η στενότερη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων εταίρων σε περίπτωση καταστροφής.
Κεφαλαιο 2
Προσβασιμότητα
Άρθρο 26
Γενικοί στόχοι
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της προσβασιμότητας αποβλέπει:
α)
στη διασφάλιση μεγαλύτερης πρόσβασης των ΥΧΕ στα παγκόσμια δίκτυα μεταφορών· και
β)
στη διασφάλιση μεγαλύτερης πρόσβασης των ΥΧΕ στις τεχνολογίες και τις υπηρεσίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών.
2. Η συνεργασία στο πλαίσιο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να περιλαμβάνει:
α)
τη χάραξη πολιτικών και τη δημιουργία θεσμών·
β)
τις οδικές, σιδηροδρομικές, αεροπορικές, θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές· και
γ)
τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης στους θαλάσσιους λιμένες και τους αερολιμένες.
Άρθρο 27
Θαλάσσιες μεταφορές
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών αποβλέπει στην ανάπτυξη και την προώθηση οικονομικά αποτελεσματικών και αποδοτικών υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών στις ΥΧΕ και μπορεί να αφορά:
α)
την προώθηση της αποδοτικής μεταφοράς των φορτίων με οικονομικές και εμπορικά πρόσφορες τιμές·
β)
τη διευκόλυνση της μεγαλύτερης συμμετοχής των ΥΧΕ στις διεθνείς υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών·
γ)
την ενθάρρυνση των περιφερειακών προγραμμάτων·
δ)
τη στήριξη της συμμετοχής του τοπικού ιδιωτικού τομέα στις ναυτιλιακές δραστηριότητες, και
ε)
την ανάπτυξη υποδομών.
2. Η Ένωση και οι ΥΧΕ προωθούν την ασφάλεια στη ναυτιλία, την ασφάλεια των πληρωμάτων και την πρόληψη της ρύπανσης.
Άρθρο 28
Αεροπορικές μεταφορές
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών αφορά:
α)
τη μεταρρύθμιση και τον εκσυγχρονισμό του τομέα των αεροπορικών μεταφορών στις ΥΧΕ·
β)
την προώθηση της εμπορικής βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας των αεροπορικών μεταφορών στις ΥΧΕ·
γ)
τη διευκόλυνση των επενδύσεων και της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα, και
δ)
την προώθηση της ανταλλαγής γνώσεων και ορθών εμπορικών πρακτικών.
Άρθρο 29
Ασφάλεια των αεροπορικών μεταφορών
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας των αεροπορικών μεταφορών αποβλέπει στη στήριξη των ΥΧΕ στις προσπάθειές τους να συμμορφωθούν με τα σχετικά διεθνή πρότυπα και μπορεί να αφορά μεταξύ άλλων:
α)
την εφαρμογή συστημάτων ασφάλειας της αεροπλοΐας·
β)
την εφαρμογή της ασφάλειας στους αερολιμένες και την ενίσχυση της ικανότητας των αρχών πολιτικής αεροπορίας να διαχειρίζονται κάθε πτυχή της επιχειρησιακής ασφάλειας που υπάγεται στις αρμοδιότητές τους, και
γ)
την ανάπτυξη των υποδομών και των ανθρώπινων πόρων.
Άρθρο 30
Υπηρεσίες των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των υπηρεσιών των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) αποβλέπει στην προώθηση, στις ΥΧΕ, της καινοτομίας, της οικονομικής ανάπτυξης και της βελτίωσης της καθημερινής ζωής τόσο των πολιτών όσο και των επιχειρήσεων, καθώς και στην προαγωγή της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία. Η συνεργασία αποβλέπει, ειδικότερα, στην ενίσχυση της ρυθμιστικής ικανότητας των ΥΧΕ και μπορεί να στηρίξει την επέκταση των δικτύων και υπηρεσιών ΤΠΕ με τα ακόλουθα μέτρα:
α)
τη δημιουργία ενός προβλέψιμου ρυθμιστικού περιβάλλοντος που συμβαδίζει με τις τεχνολογικές εξελίξεις, ενισχύει την ανάπτυξη και την καινοτομία και ευνοεί τον ανταγωνισμό και την προστασία των καταναλωτών·
β)
τον διάλογο για τις διάφορες πτυχές πολιτικής που αφορούν την προώθηση και την παρακολούθηση της κοινωνίας της πληροφορίας·
γ)
την ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα των προτύπων και της διαλειτουργικότητας·
δ)
την προώθηση της συνεργασίας στον τομέα της έρευνας για τις ΤΠΕ και στον τομέα των ερευνητικών υποδομών που βασίζονται στις ΤΠΕ·
ε)
την ανάπτυξη υπηρεσιών και εφαρμογών σε τομείς με υψηλό κοινωνιακό αντίκτυπο.
Κεφαλαιο 3
Έρευνα και καινοτομία
Άρθρο 31
Συνεργασία στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας καλύπτει την επιστήμη, την τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών, με σκοπό να συμβάλει στην αειφόρο ανάπτυξη των ΥΧΕ και την προώθηση του ρόλου των ΥΧΕ ως περιφερειακών κόμβων και κέντρων αριστείας καθώς και στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητά τους. Ειδικότερα, η συνεργασία αφορά:
α)
τον διάλογο, τον συντονισμό και τη δημιουργία συνεργειών μεταξύ των πολιτικών και πρωτοβουλιών των ΥΧΕ και της Ένωσης σε σχέση με την επιστήμη, την τεχνολογία και την καινοτομία·
β)
τη χάραξη πολιτικών και τη δημιουργία θεσμών στο πλαίσιο των ΥΧΕ και την ανάληψη συντονισμένων δράσεων σε τοπικό, εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, με σκοπό την ανάπτυξη δραστηριοτήτων στον τομέα της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, καθώς και την εφαρμογή τους·
γ)
τη συνεργασία μεταξύ των νομικών οντοτήτων των ΥΧΕ, της Ένωσης, των κρατών μελών και των τρίτων χωρών·
δ)
τη συμμετοχή διαφόρων ερευνητών, ερευνητικών οργανισμών, ΜΜΕ και νομικών οντοτήτων των ΥΧΕ στο πλαίσιο της συνεργασίας στον τομέα των προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας εντός της Ένωσης και του Προγράμματος ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και των ΜΜΕ (COSME)· και
ε)
την εκπαίδευση και τη διεθνή κινητικότητα των ερευνητών των ΥΧΕ και τις ανταλλαγές των ερευνητών.
Κεφαλαιο 4
Νεολαία, εκπαίδευση, κατάρτιση, υγεία, απασχόληση και κοινωνική πολιτική
Άρθρο 32
Νεολαία
1. Η Ένωση μεριμνά ώστε τα φυσικά πρόσωπα των ΥΧΕ, όπως ορίζονται στο άρθρο 50, να μπορούν να συμμετάσχουν σε πρωτοβουλίες της Ένωσης για τη νεολαία με βάση τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τους υπηκόους των κρατών μελών.
2. Η σύνδεση αποβλέπει στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των νέων που ζουν στις ΥΧΕ και στην Ένωση, μεταξύ άλλων με την προώθηση της μαθησιακής κινητικότητας των νέων των ΥΧΕ, καθώς και με την ενθάρρυνση της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των νέων.
Άρθρο 33
Εκπαίδευση και κατάρτιση
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης μπορεί να καλύπτει:
α)
την παροχή υψηλής ποιότητας πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης χωρίς αποκλεισμούς, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης· και
β)
τη στήριξη των ΥΧΕ κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή πολιτικών στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής επιμόρφωσης.
2. Η Ένωση μεριμνά ώστε τα φυσικά πρόσωπα των ΥΧΕ, όπως ορίζονται στο άρθρο 50, να μπορούν να συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες της Ένωσης στον τομέα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής επιμόρφωσης με βάση τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τους υπηκόους των κρατών μελών.
3. Η Ένωση μεριμνά ώστε οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί και ιδρύματα των ΥΧΕ να μπορούν να συμμετέχουν σε ενωσιακές πρωτοβουλίες συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης με βάση τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τους εκπαιδευτικούς και επιμορφωτικούς οργανισμούς και ιδρύματα των κρατών μελών.
Άρθρο 34
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική
1. Η Ένωση και οι ΥΧΕ διατηρούν τον διάλογο στον τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής, ώστε να συμβάλουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των ΥΧΕ και στην προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας στις ΥΧΕ και στις περιοχές στις οποίες βρίσκονται. Ο διάλογος αυτός αποβλέπει επίσης στη στήριξη των προσπαθειών των αρχών των ΥΧΕ να αναπτύξουν πολιτικές και νομοθεσία στον τομέα αυτό.
2. Ο διάλογος αφορά κυρίως την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τις πολιτικές και τη νομοθεσία στον τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής που ενδιαφέρουν τόσο την Ένωση όσο και τις ΥΧΕ. Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνονται υπόψη τομείς όπως η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η κοινωνική προστασία, ο κοινωνικός διάλογος, οι ίσες ευκαιρίες, η μη εισαγωγή διακρίσεων και η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία, η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία και διάφορα άλλα εργασιακά πρότυπα.
Άρθρο 35
Δημόσια υγεία
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της δημόσιας υγείας αποβλέπει στην ενίσχυση των ικανοτήτων των ΥΧΕ όσον αφορά την παρακολούθηση, την έγκαιρη ανίχνευση και την αντιμετώπιση των εστιών μεταδοτικών ασθενειών με μέτρα που περιλαμβάνουν:
α)
δράσεις για την ενίσχυση της ικανότητας ετοιμότητας και αντίδρασης έναντι των διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας, όπως των λοιμωδών νοσημάτων, οι οποίες θα πρέπει να υλοποιηθούν με βάση τις υφιστάμενες δομές και θα πρέπει να στοχεύουν ασυνήθη συμβάντα·
β)
δημιουργία ικανοτήτων με την ενίσχυση δικτύων δημόσιας υγείας, σε περιφερειακό επίπεδο, ώστε να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εμπειρογνωμόνων και να προαχθεί η κατάλληλη κατάρτιση·
γ)
ανάπτυξη εργαλείων και πλαισίων επικοινωνίας, καθώς και προγραμμάτων ηλεκτρονικής μάθησης προσαρμοσμένων στις ειδικές ανάγκες των ΥΧΕ.
Κεφαλαιο 5
Πολιτισμός
Άρθρο 36
Πολιτιστικές ανταλλαγές και διάλογος
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των πολιτιστικών ανταλλαγών και του πολιτιστικού διαλόγου μπορεί να αφορά:
α)
την αυτόνομη ανάπτυξη των ΥΧΕ, με επίκεντρο τους ίδιους τους λαούς και θεμέλιο τον πολιτισμό κάθε λαού·
β)
τη στήριξη στις πολιτικές και τα μέτρα που λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ για να αξιοποιήσουν το ανθρώπινο δυναμικό τους, να αυξήσουν τις ίδιες ικανότητες δημιουργίας και να προαγάγουν την πολιτισμική τους ταυτότητα·
γ)
τη συμμετοχή των πληθυσμών στην αναπτυξιακή διαδικασία·
δ)
την ανάπτυξη κοινής αντίληψης και βελτιωμένης ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με πολιτιστικά και οπτικοακουστικά θέματα μέσω του διαλόγου.
2. Με τη συνεργασία τους, η Ένωση και οι ΥΧΕ επιδιώκουν τη μεταξύ τους τόνωση των πολιτιστικών ανταλλαγών χάρη:
α)
στη συνεργασία μεταξύ του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα όλων των εταίρων·
β)
στην προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτιστικών και δημιουργικών έργων, καθώς και των φορέων μεταξύ τους·
γ)
στη συνεργασία σε επίπεδο πολιτικής για να τονωθούν η χάραξη πολιτικής, η καινοτομία, η δημιουργία ακροατηρίου και η κατάρτιση νέων επιχειρηματικών μοντέλων.
Άρθρο 37
Οπτικοακουστική συνεργασία
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των οπτικοακουστικών μέσων αποβλέπει στην προώθηση των οπτικοακουστικών έργων αλλήλων και μπορεί να καλύπτει τις ακόλουθες ενέργειες:
α)
τη συνεργασία και τις ανταλλαγές μεταξύ των αντίστοιχων ραδιοτηλεοπτικών τομέων·
β)
την ενθάρρυνση των ανταλλαγών οπτικοακουστικών έργων·
γ)
την ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων σχετικά με τον οπτικοακουστικό τομέα και τη ραδιοτηλεοπτική πολιτική, καθώς και το ρυθμιστικό πλαίσιο μεταξύ αρμόδιων αρχών·
δ)
την ενθάρρυνση των επισκέψεων και της συμμετοχής σε διεθνείς εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στα εκατέρωθεν εδάφη, καθώς και σε τρίτες χώρες.
2. Οι οπτικοακουστικές συμπαραγωγές μπορούν να επωφελούνται από οποιοδήποτε καθεστώς για την προώθηση του τοπικού και περιφερειακού πολιτιστικού περιεχομένου που καθορίζεται στην Ένωση, στις ΥΧΕ και στα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες.
Άρθρο 38
Τέχνες του θεάματος
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των τεχνών του θεάματος μπορεί να καλύπτει:
α)
τη διευκόλυνση της αύξησης των επαφών μεταξύ ενασχολουμένων στον χώρο του θεάματος, σε τομείς όπως οι επαγγελματικές ανταλλαγές και η επαγγελματική κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένων της συμμετοχής σε συνεντεύξεις, της ανάπτυξης δικτύων και της προώθησης της δικτύωσης·
β)
την ενθάρρυνση συμπαραγωγών μεταξύ παραγωγών ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενός ή περισσοτέρων ΥΧΕ· και
γ)
την ενθάρρυνση της ανάπτυξης διεθνών προτύπων θεατρικής τεχνολογίας και της χρήσης συμβόλων θεατρικής σκηνής, μεταξύ άλλων, μέσω κατάλληλων φορέων τυποποίησης.
Άρθρο 39
Προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορικών μνημείων
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και των ιστορικών μνημείων αποβλέπει στην προώθηση της ανταλλαγής εμπειρογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών με:
α)
τη διευκόλυνση των ανταλλαγών εμπειρογνωμόνων·
β)
συνεργασία στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης·
γ)
ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινής γνώμης· και
δ)
παροχή συμβουλών για την προστασία των ιστορικών μνημείων και των προστατευόμενων χώρων, καθώς και για τη νομοθεσία και την εφαρμογή μέτρων σχετικών με την κληρονομιά, ιδίως την ενσωμάτωσή της στην τοπική ζωή.
Κεφαλαιο 6
Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος
Άρθρο 40
Καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος μπορεί να περιλαμβάνει:
α)
ανάπτυξη καινοτόμων και αποτελεσματικών μέσων αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, όπως η κοινωνία των πολιτών, στον τομέα της πρόληψης και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς· και
β)
στήριξη με σκοπό να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των πολιτικών των ΥΧΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς, καθώς και της παραγωγής, της διανομής και της διακίνησης κάθε μορφής ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, με την πρόληψη και τη μείωση της χρήσης των ναρκωτικών, καθώς και των επιβλαβών συνεπειών που συνδέονται με αυτά, λαμβανομένου υπόψη του έργου που έχουν πραγματοποιήσει σε αυτούς τους τομείς οι διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ άλλων με τους ακόλουθους τρόπους:
i)
κατάρτιση και δημιουργία ικανοτήτων για την πρόληψη και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και της εμπορίας ανθρώπων, της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της τρομοκρατίας και της διαφθοράς·
ii)
πρόληψη, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης, της εκπαίδευσης και της προαγωγής της υγείας, θεραπεία και αποκατάσταση των τοξικομανών, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων για την επανένταξη των εξαρτημένων τοξικομανών στο εργασιακό και το κοινωνικό περιβάλλον·
iii)
ανάπτυξη αποτελεσματικών μέτρων επιβολής του νόμου·
iv)
τεχνική, οικονομική και διοικητική βοήθεια για την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών και νομοθεσίας σχετικά με την εμπορία ανθρώπων, ιδίως εκστρατειών ευαισθητοποίησης, μηχανισμών παραπομπής και συστημάτων προστασίας των θυμάτων, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων και της κοινωνίας των πολιτών·
v)
τεχνική βοήθεια, χρηματοδοτική ενίσχυση και διοικητική συνδρομή στον τομέα της πρόληψης, της θεραπείας και της μείωσης των επιβλαβών συνεπειών που συνδέονται με τη χρήση των ναρκωτικών·
vi)
τεχνική βοήθεια για την υποστήριξη της ανάπτυξης της νομοθεσίας και της πολιτικής για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης· και
vii)
τεχνική βοήθεια και κατάρτιση για την υποστήριξη της δημιουργίας ικανοτήτων και την ενθάρρυνση της συμμόρφωσης με τα διεθνή πρότυπα για την καταπολέμηση της διαφθοράς, και ιδίως των ικανοτήτων που καθορίζονται στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς.
2. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, οι ΥΧΕ συνεργάζονται με την Ένωση όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας σύμφωνα με τα άρθρα 70 και 71.
Κεφαλαιο 7
Τουρισμός
Άρθρο 41
Τουρισμός
Στο πλαίσιο της Σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα του τουρισμού μπορεί να περιλαμβάνει:
α)
μέτρα με στόχο τον καθορισμό, την προσαρμογή και την ανάπτυξη πολιτικών αειφόρου τουρισμού·
β)
μέτρα και ενέργειες για την ανάπτυξη και την υποστήριξη του αειφόρου τουρισμού·
γ)
μέτρα που αποσκοπούν στην ενσωμάτωση του αειφόρου τουρισμού στην κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή των πολιτών των ΥΧΕ.
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
ΤΙΤΛΟΣ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 42
Γενικοί στόχοι
Οι γενικοί στόχοι του εμπορίου και της συνεργασίας στον τομέα του εμπορίου μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ είναι οι εξής:
α)
προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης των ΥΧΕ με την καθιέρωση στενών οικονομικών σχέσεων μεταξύ τους και με την Ένωση στο σύνολό της·
β)
τόνωση της αποτελεσματικής ένταξης των ΥΧΕ στην περιφερειακή και παγκόσμια οικονομία και ανάπτυξη του εμπορίου σε αγαθά και υπηρεσίες·
γ)
στήριξη των ΥΧΕ για τη δημιουργία ευνοϊκού επενδυτικού κλίματος για την υποστήριξη της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης των ΥΧΕ·
δ)
προώθηση της σταθερότητας, της ακεραιότητας και της διαφάνειας του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς και της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα·
ε)
στήριξη της διαδικασίας διαφοροποίησης των οικονομιών των ΥΧΕ·
στ)
ενίσχυση των ικανοτήτων των ΥΧΕ να καταρτίζουν και να εφαρμόζουν τις αναγκαίες πολιτικές για την ανάπτυξη των συναλλαγών τους σε αγαθά και υπηρεσίες·
ζ)
ενίσχυση των εξαγωγικών και εμπορικών ικανοτήτων των ΥΧΕ·
η)
στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για να ευθυγραμμίσουν ή να εναρμονίσουν την τοπική νομοθεσία τους με τη νομοθεσία της Ένωσης, όπου αυτό είναι εφικτό·
θ)
εξασφάλιση δυνατοτήτων στοχευμένης συνεργασίας και διαλόγου με την Ένωση σχετικά με το εμπόριο και τους τομείς που συνδέονται με το εμπόριο.
ΤΙΤΛΟΣ II
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Κεφαλαιο 1
Ρυθμίσεις σχετικά με τις συναλλαγές στον τομέα των αγαθών
Άρθρο 43
Ελεύθερη πρόσβαση των προϊόντων καταγωγής
1. Τα προϊόντα καταγωγής των ΥΧΕ εισάγονται στην Ένωση με απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς.
2. Ο ορισμός των προϊόντων καταγωγής και οι αντίστοιχες μέθοδοι διοικητικής συνεργασίας καθορίζονται στο παράρτημα VI.
Άρθρο 44
Ποσοτικοί περιορισμοί και μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος
1. Η Ένωση δεν επιβάλλει στις ΥΧΕ κατά την εισαγωγή προϊόντων καταγωγής ΥΧΕ ούτε ποσοτικούς περιορισμούς ούτε μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος.
2. Οι διατάξεις της παραγράφου 1 δεν εμποδίζουν την επιβολή απαγορεύσεων ή περιορισμών κατά την εισαγωγή, την εξαγωγή ή τη διαμετακόμιση, εφόσον δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας ηθικής ή δημόσιας πολιτικής, προστασίας της υγείας και της ζωής των ανθρώπων και των ζώων ή προφύλαξης των φυτών, προστασίας εθνικών θησαυρών καλλιτεχνικής, ιστορικής ή αρχαιολογικής αξίας, διατήρησης των εξαντλήσιμων φυσικών πόρων ή προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας.
Οι απαγορεύσεις ή περιορισμοί που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελούν μέσο επιβολής αδικαιολόγητων διακρίσεων ή συγκεκαλυμμένων περιορισμών του εμπορίου γενικότερα.
Άρθρο 45
Μέτρα που λαμβάνουν οι ΥΧΕ
1. Οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ δύνανται να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν, όσον αφορά τις εισαγωγές προϊόντων καταγωγής της Ένωσης, τους δασμούς ή τους ποσοτικούς αυτούς περιορισμούς, κατά περίπτωση, βάσει των αντίστοιχων αναπτυξιακών αναγκών.
2. Για τους τομείς που καλύπτονται από το παρόν κεφάλαιο, οι ΥΧΕ παρέχουν στην Ένωση μεταχείριση που δεν υπολείπεται της πλέον ευνοϊκής μεταχείρισης που εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε σημαντική εμπορική οικονομία, όπως ορίζεται στην παράγραφο 4.
3. Η παράγραφος 2 δεν εμποδίζει μια ΥΧΕ να παραχωρήσει σε ορισμένες άλλες ΥΧΕ ή σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες καθεστώς ευνοϊκότερο από αυτό που παραχωρεί στην Ένωση.
4. Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου, ως «σημαντική εμπορική οικονομία» νοείται οποιαδήποτε αναπτυγμένη χώρα, ή κάθε χώρα, της οποίας το μερίδιο των παγκόσμιων εξαγωγών εμπορευμάτων υπερβαίνει το ένα τοις εκατό, ή, με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, κάθε ομάδα χωρών που ενεργεί μεμονωμένα, συλλογικά ή μέσω συμφωνίας οικονομικής ολοκλήρωσης, της οποίας το μερίδιο των παγκόσμιων εμπορευματικών εξαγωγών υπερβαίνει συλλογικά το 1,5 %. Οι υπολογισμοί αυτοί βασίζονται στα τελευταία διαθέσιμα επίσημα στοιχεία του ΠΟΕ σχετικά με τους κυριότερους εξαγωγείς του παγκόσμιου εμπορίου εμπορευμάτων (πλην του ενδοενωσιακού εμπορίου).
5. Οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ κοινοποιούν στην Επιτροπή, έως τις 2 Απριλίου 2014, τους δασμούς και τους καταλόγους των ποσοτικών περιορισμών που εφαρμόζουν σύμφωνα με την παρούσα απόφαση.
Οι αρχές των ΥΧΕ κοινοποιούν επίσης στην Επιτροπή τις τυχόν μεταγενέστερες τροποποιήσεις που επιφέρουν σε αυτά τα μέτρα, κατά τη θέσπισή τους.
Άρθρο 46
Μη εισαγωγή διακρίσεων
1. Η Ένωση δεν εισάγει διακρίσεις μεταξύ των ΥΧΕ και οι ΥΧΕ δεν εισάγουν διακρίσεις μεταξύ των κρατών μελών.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 65, η εφαρμογή των συγκεκριμένων διατάξεων της παρούσας απόφασης και ιδίως του άρθρου 444 παράγραφος 2, των άρθρων 45, 48, 49, 51 και του άρθρου 59 παράγραφος 3 δεν πρέπει να θεωρείται ότι αποτελούν διακρίσεις.
Άρθρο 47
Όροι για τις μετακινήσεις αποβλήτων
1. Οι μετακινήσεις αποβλήτων μεταξύ των κρατών μελών και των ΥΧΕ ελέγχονται σύμφωνα με τη διεθνή και την ενωσιακή νομοθεσία. Η Ένωση υποστηρίζει την καθιέρωση και την ανάπτυξη ουσιαστικής διεθνούς συνεργασίας στον τομέα αυτό για την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.
2. Η Ένωση απαγορεύει κάθε άμεση ή έμμεση εξαγωγή αποβλήτων προς τις ΥΧΕ, εξαιρουμένων των εξαγωγών μη επικίνδυνων αποβλήτων που προορίζονται για ανάκτηση, ενώ συγχρόνως οι αρχές των ΥΧΕ απαγορεύουν στην επικράτειά τους τις άμεσες ή έμμεσες εισαγωγές των αποβλήτων αυτών από την Ένωση ή οιαδήποτε τρίτη χώρα, με την επιφύλαξη ειδικών διεθνών δεσμεύσεων σχετικά με τους τομείς αυτούς, οι οποίες έχουν αναληφθεί, ή μπορεί να αναληφθούν μελλοντικά, στα αρμόδια διεθνή φόρουμ.
3. Όσον αφορά τις ΥΧΕ οι οποίες λόγω του συνταγματικού τους καθεστώτος δεν αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης επικίνδυνων αποβλήτων και της διάθεσής τους (σύμβαση της Βασιλείας), οι οικείες αρχές τους επισπεύδουν τις απαραίτητες εσωτερικές νομοθετικές και διοικητικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων της σύμβασης της Βασιλείας στις εν λόγω ΥΧΕ.
4. Επιπλέον, τα κράτη μέλη με τα οποία είναι συνδεδεμένες οι ΥΧΕ προωθούν τη θέσπιση, εκ μέρους των ΥΧΕ, των απαραίτητων εσωτερικών νομοθετικών και διοικητικών ρυθμίσεων για την εφαρμογή των ακόλουθων πράξεων:
α)
κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) ως εξής:
-
Άρθρο 40 όσον αφορά τις εξαγωγές αποβλήτων σε υπερπόντιες χώρες ή εδάφη,
-
Άρθρο 46 όσον αφορά τις εισαγωγές αποβλήτων από υπερπόντιες χώρες ή εδάφη·
β)
κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1418/2007 της Επιτροπής (5), και
γ)
οδηγία 2000/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), με την επιφύλαξη των χρονικών ορίων για τη μεταφορά της στην εθνική νομοθεσία, τα οποία καθορίζονται στο άρθρο 16.
5. Μία ή περισσότερες ΥΧΕ και το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένες μπορούν να εφαρμόζουν τις δικές τους εθνικές διαδικασίες στις εξαγωγές αποβλήτων από τις ΥΧΕ προς το συγκεκριμένο κράτος μέλος.
6. Στην περίπτωση αυτή, το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ κοινοποιεί στην Επιτροπή την εφαρμοστέα νομοθεσία έως τις 2 Ιουλίου 2014, καθώς και κάθε μελλοντική σχετική εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τροποποιήσεών της.
Άρθρο 48
Προσωρινή ανάκληση προτιμήσεων
Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν επαρκείς λόγοι αμφισβήτησης του κατά πόσον η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται σωστά, η Επιτροπή προβαίνει σε διαβουλεύσεις με την ΥΧΕ και το κράτος μέλος με το οποίο η ΥΧΕ έχει ιδιαίτερες σχέσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της παρούσας απόφασης. Σε περίπτωση που οι διαβουλεύσεις δεν καταλήξουν σε αμοιβαία αποδεκτό τρόπο εφαρμογής της παρούσας απόφασης, η Ένωση μπορεί να αποσύρει προσωρινά τις προτιμήσεις από τη συγκεκριμένη ΥΧΕ σύμφωνα με το παράρτημα VII.
Άρθρο 49
Μέτρα διασφάλισης και επιτήρησης
Για να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Ένωση μπορεί να λαμβάνει τα μέτρα διασφάλισης και επιτήρησης που προβλέπονται στο παράρτημα VIII.
Κεφαλαιο 2
Ρυθμίσεις σχετικά με τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και την εγκατάσταση
Άρθρο 50
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου νοούνται ως:
α)
«φυσικό πρόσωπο από ΥΧΕ» σημαίνει πρόσωπο που έχει τη συνήθη διαμονή του σε ΥΧΕ, το οποίο είναι υπήκοος ενός κράτους μέλους ή που τυγχάνει ειδικού νομικού καθεστώτος σε μία ΥΧΕ.Ο ορισμός αυτός δεν θίγει τα δικαιώματα που συνεπάγεται η ιθαγένεια της Ένωσης κατά την έννοια της ΣΛΕΕ·
β)
«νομικό πρόσωπο μιας ΥΧΕ»: ένα νομικό πρόσωπο της ΥΧΕ που έχει συσταθεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία στη συγκεκριμένη ΥΧΕ και έχει την έδρα, την κεντρική διοίκηση ή τον κύριο τόπο άσκησης των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων στο έδαφος της εν λόγω ΥΧΕ· σε περίπτωση που το νομικό πρόσωπο έχει μόνο την καταστατική έδρα ή την κεντρική διοίκησή του στην ΥΧΕ, δεν θεωρείται ως νομικό πρόσωπο της ΥΧΕ, εκτός εάν ασκεί δραστηριότητα που έχει πραγματική και διαρκή δεσμό με την οικονομία της εν λόγω χώρας ή εδάφους·
γ)
Οι αντίστοιχοι ορισμοί που καθορίζονται στο πλαίσιο των συμφωνιών οικονομικής ολοκλήρωσης που αναφέρονται στο άρθρο 52 παράγραφος 1 εφαρμόζονται στη μεταχείριση που παρέχεται μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ.
Άρθρο 51
Πλέον ευνοϊκή μεταχείριση
1. Όσον αφορά τυχόν μέτρα που επηρεάζουν τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και την εγκατάσταση των οικονομικών δραστηριοτήτων:
α)
η Ένωση παρέχει στα φυσικά και νομικά πρόσωπα των ΥΧΕ μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από την πλέον ευνοϊκή μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν παρόμοια φυσικά και νομικά πρόσωπα οποιασδήποτε τρίτης χώρας με την οποία η Ένωση συνάπτει ή έχει συνάψει συμφωνία οικονομικής ολοκλήρωσης·
β)
μια ΥΧΕ παρέχει στα φυσικά και νομικά πρόσωπα της Ένωσης μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από την πλέον ευνοϊκή μεταχείριση της οποίας τυγχάνουν παρόμοια φυσικά και νομικά πρόσωπα οποιασδήποτε σημαντικής εμπορικής οικονομίας με την οποία η Ένωση συνάπτει ή έχει συνάψει συμφωνία οικονομικής ολοκλήρωσης μετά την 1η Ιανουαρίου 2014.
2. Οι υποχρεώσεις που καθορίζονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου δεν ισχύουν για τη μεταχείριση που χορηγείται:
α)
στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς που απαιτεί από τα συμβαλλόμενα μέρη να εναρμονίζουν σημαντικά τις νομοθεσίες τους με σκοπό την άρση εμποδίων που δεν εισάγουν διακρίσεις στην εγκατάσταση και στις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών·
β)
βάσει μέτρων που προβλέπουν την αναγνώριση προσόντων, αδειών ή μέτρων προληπτικής εποπτείας, σύμφωνα με το άρθρο VII της Γενικής συμφωνίας για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών (GATS) ή το παράρτημά της για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες· η παρούσα διάταξη εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των συγκεκριμένων μέτρων των ΥΧΕ στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου·
γ)
βάσει οποιασδήποτε διεθνούς συμφωνίας ή ρύθμισης που αφορά, συνολικά ή κυρίως, τη φορολογία·
δ)
βάσει μέτρων που επωφελούνται από την κάλυψη μιας εξαίρεσης μάλλον ευνοημένου κράτους που παρατίθεται σύμφωνα με το άρθρο II.2 της GATS.
3. Προκειμένου να προωθηθεί και να υποστηριχθεί η απασχόληση σε τοπικό επίπεδο, οι αρχές μιας ΥΧΕ δύνανται να θεσπίζουν ρυθμίσεις υπέρ των φυσικών προσώπων τους και των τοπικών δραστηριοτήτων. Σε αυτήν την περίπτωση, οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ κοινοποιούν τις ρυθμίσεις που θεσπίζουν στην Επιτροπή, η οποία και ενημερώνει τα κράτη μέλη.
Άρθρο 52
Επαγγελματικοί τίτλοι
Όσον αφορά τα επαγγέλματα του ιατρού, του οδοντιάτρου, της μαίας, της γενικής νοσοκόμας, του φαρμακοποιού και του κτηνιατρικού χειρούργου, το Συμβούλιο εγκρίνει, σύμφωνα με το άρθρο 203 ΣΛΕΕ, τον κατάλογο των επαγγελματικών τίτλων των ΥΧΕ οι οποίοι πρέπει να αναγνωρίζονται στα κράτη μέλη.
ΤΙΤΛΟΣ III
ΤΟΜΕΙΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
Κεφαλαιο 1
Εμπόριο και αειφόρος ανάπτυξη
Άρθρο 53
Γενική προσέγγιση
Το εμπόριο και η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου στο πλαίσιο της σύνδεσης σκοπό έχουν να συμβάλουν στην αειφόρο ανάπτυξη στις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές της διαστάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν μειώνονται οι εθνικές περιβαλλοντικές ή εργασιακές νομοθετικές διατάξεις και κανονισμοί των ΥΧΕ προκειμένου να ενθαρρυνθούν το εμπόριο ή οι επενδύσεις.
Άρθρο 54
Πρότυπα σχετικά με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή στο εμπόριο
1. Το εμπόριο και η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου στο πλαίσιο της σύνδεσης αποσκοπούν στην ενίσχυση της αμοιβαίας υποστήριξης μεταξύ εμπορικών και περιβαλλοντικών πολιτικών και υποχρεώσεων. Το εμπόριο και η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου στο πλαίσιο της σύνδεσης λαμβάνουν υπόψη τις αρχές της διεθνούς περιβαλλοντικής διακυβέρνησης και των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών.
2. Πρέπει να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος της σύμβασης-πλαισίου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC) και του πρωτοκόλλου του Κιότο. Η συνεργασία βασίζεται στην ανάπτυξη της μελλοντικής νομικά δεσμευτικής διεθνούς συμφωνίας για την αλλαγή του κλίματος με δεσμεύσεις για τον μετριασμό εκ μέρους όλων των μερών σύμφωνα με την υλοποίηση των αποφάσεων που προκύπτουν από τις διασκέψεις των συμβαλλόμενων μερών στο πλαίσιο της UNFCCC.
3. Τα μέτρα για την εφαρμογή των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών δεν πρέπει να εφαρμόζονται κατά τρόπον ώστε να συνιστούν μέσο αυθαίρετης ή αδικαιολόγητης διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ των εταίρων ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου.
Άρθρο 55
Εργασιακά πρότυπα στο εμπόριο
1. Η σύνδεση αποσκοπεί στην προώθηση του εμπορίου έτσι ώστε να ευνοηθούν η πλήρης και παραγωγική απασχόληση και η αξιοπρεπής εργασία για όλους.
2. Οι διεθνώς αναγνωρισμένοι βασικοί κανόνες εργασίας, όπως ορίζονται από τις σχετικές συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, πρέπει να τηρούνται και να εφαρμόζονται στη νομοθεσία και την πρακτική. Τα εργασιακά αυτά πρότυπα περιλαμβάνουν ειδικότερα τον σεβασμό της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και του δικαιώματος της συλλογικής διαπραγμάτευσης, την κατάργηση κάθε μορφής καταναγκαστικής εργασίας, την εξάλειψη των χειρότερων μορφών παιδικής εργασίας, το κατώτατο όριο ηλικίας εισόδου στην απασχόληση και τη μη εφαρμογή διακρίσεων στον τομέα της απασχόλησης.
3. Η παραβίαση των βασικών εργασιακών προτύπων δεν μπορεί να προβληθεί ή να χρησιμοποιηθεί άλλως ως νόμιμο συγκριτικό πλεονέκτημα. Τα πρότυπα αυτά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για σκοπούς εμπορικού προστατευτισμού.
Άρθρο 56
Βιώσιμο εμπόριο αλιευτικών προϊόντων
Με σκοπό την προώθηση της αειφόρου διαχείρισης των αλιευτικών πόρων, η σύνδεση μπορεί να συμπεριλάβει τη συνεργασία στον τομέα της καταπολέμησης της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και του συναφούς εμπορίου. Η συνεργασία σε αυτόν τον τομέα αποσκοπεί:
α)
στην προώθηση της εφαρμογής των μέτρων για την καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και του συναφούς εμπορίου στις ΥΧΕ·
β)
στη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των ΥΧΕ και των περιφερειακών οργανισμών διαχείρισης της αλιείας, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη και την αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων ελέγχου και επιθεώρησης, των κινήτρων και των μέτρων για την αποτελεσματική μακροπρόθεσμη διαχείριση των αλιευτικών και θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Άρθρο 57
Βιώσιμο εμπόριο ξυλείας
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα του εμπορίου ξυλείας αποσκοπεί στην προώθηση του εμπορίου στον τομέα της νόμιμα υλοτομημένης ξυλείας. Η συνεργασία αυτή μπορεί να περιλαμβάνει τον διάλογο σχετικά με τα ρυθμιστικά μέτρα, καθώς και ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά αγορακεντρικά ή εθελοντικά μέτρα, όπως η δασική πιστοποίηση ή οι οικολογικές πολιτικές δημοσίων συμβάσεων.
Άρθρο 58
Αειφόρος ανάπτυξη του εμπορίου
1. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της αειφόρου ανάπτυξης μπορεί να επιτευχθεί με:
α)
τη διευκόλυνση και την προώθηση του εμπορίου και των επενδύσεων στον τομέα των περιβαλλοντικών αγαθών και υπηρεσιών, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση και την εφαρμογή τοπικής νομοθεσίας, καθώς και των αγαθών που συμβάλλουν στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών των ΥΧΕ·
β)
τη διευκόλυνση της άρσης των εμποδίων στο εμπόριο ή τις επενδύσεις, όσον αφορά αγαθά και υπηρεσίες που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, όπως βιώσιμες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και ενεργειακώς αποδοτικά προϊόντα και υπηρεσίες, μεταξύ άλλων, με τη θέσπιση πλαισίων πολιτικής που ευνοούν την ανάπτυξη των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών, καθώς και με την προώθηση προτύπων που ανταποκρίνονται στις περιβαλλοντικές και οικονομικές ανάγκες και ελαχιστοποιούν τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο·
γ)
την προώθηση του εμπορίου προϊόντων που συμβάλλουν σε κοινωνικές συνθήκες και σε περιβαλλοντικά υγιείς πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο εθελοντικών καθεστώτων εξασφάλισης της βιωσιμότητας, όπως δίκαια και ηθικά εμπορικά καθεστώτα, οικολογικά σήματα και συστήματα πιστοποίησης προϊόντων προερχόμενων από φυσικούς πόρους·
δ)
την προώθηση διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών και κατευθυντήριων γραμμών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, και την ενθάρρυνση των εταιρειών που αναπτύσσουν δραστηριότητες στο έδαφος των ΥΧΕ να τις εφαρμόσουν·
ε)
την ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.
2. Κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των μέτρων που αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος ή των συνθηκών εργασίας που μπορούν να επηρεάσουν το εμπόριο ή τις επενδύσεις, η Ένωση και οι ΥΧΕ λαμβάνουν υπόψη τις διαθέσιμες επιστημονικές και τεχνικές πληροφορίες και τα σχετικά διεθνή πρότυπα, κατευθυντήριες γραμμές ή συστάσεις, καθώς και την αρχή της προφύλαξης.
3. Η Ένωση και οι ΥΧΕ αναπτύσσουν, θεσπίζουν και εφαρμόζουν με πλήρη διαφάνεια μέτρα τα οποία αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος και των συνθηκών εργασίας που επηρεάζουν το εμπόριο ή τις επενδύσεις.
Κεφαλαιο 2
Άλλοι τομείς που συνδέονται με το εμπόριο
Άρθρο 59
Τρέχουσες πληρωμές και κινήσεις κεφαλαίων
1. Δεν επιβάλλονται περιορισμοί σε καμία πληρωμή σε ελεύθερα μετατρέψιμο νόμισμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μεταξύ κατοίκων της Ένωσης και των ΥΧΕ.
2. Όσον αφορά τις συναλλαγές επί του λογαριασμού κεφαλαίων του ισοζυγίου πληρωμών, τα κράτη μέλη και οι αρχές των ΥΧΕ δεν επιβάλλουν κανένα περιορισμό στην ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις σε εταιρείες οι οποίες έχουν συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους μέλους, χώρας ή εδάφους υποδοχής και εξασφαλίζουν ότι τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν συσταθεί από τις επενδύσεις αυτές και όλα τα κέρδη που έχουν απορρέουν από αυτές μπορούν να ρευστοποιηθούν ή να επαναπατριστούν.
3. Η Ένωση και οι ΥΧΕ έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν, τηρουμένων των αναλογιών, τα μέτρα που αναφέρονται στα άρθρα 64, 65, 66, 75 και 215 της ΣΛΕΕ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται σε αυτά.
4. Οι αρμόδιες αρχές της ΥΧΕ, του κράτους μέλους ή της Ένωσης αλληλοενημερώνονται για τυχόν λήψη ανάλογων μέτρων και υποβάλλουν χρονοδιάγραμμα για την κατάργησή τους, το ταχύτερο δυνατόν.
Άρθρο 60
Πολιτική ανταγωνισμού
Η εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των διαφορετικών επιπέδων ανάπτυξης και οικονομικών αναγκών μεταξύ των επιμέρους ΥΧΕ, προϋποθέτει την εφαρμογή σε εθνικό, τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο κανόνων και πολιτικών που περιλαμβάνουν την εποπτεία και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, την απαγόρευση της σύναψης συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, της λήψης αποφάσεων από ενώσεις επιχειρήσεων και της άσκησης εναρμονισμένων πρακτικών μεταξύ επιχειρήσεων, που έχουν ως στόχο ή αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η απαγόρευση αυτή αφορά επίσης την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από μέρους μιας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων στο έδαφος της Ένωσης ή των ΥΧΕ.
Άρθρο 61
Προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας
1. Ένα κατάλληλο και αποτελεσματικό επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένων των μέσων επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων αυτών, εξασφαλίζεται με την ευθυγράμμιση προς τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα, προκειμένου να περιοριστούν οι στρεβλώσεις και τα προσκόμματα στις διμερείς συναλλαγές.
2. Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία σε αυτόν τον τομέα ενδέχεται να αφορά την κατάρτιση νόμων και κανονισμών που αποβλέπουν στην προστασία και την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, την πρόληψη της κατάχρησης των δικαιωμάτων αυτών από τους δικαιούχους. και της παραβίασης των δικαιωμάτων από ανταγωνιστές, και της υποστήριξης περιφερειακών οργανισμών διανοητικής ιδιοκτησίας με αντικείμενο την εφαρμογή και προστασία, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης του προσωπικού.
Άρθρο 62
Τεχνικά εμπόδια στις εμπορικές συναλλαγές
Η σύνδεση μπορεί να περιλαμβάνει συνεργασία στους τομείς της τεχνικής ρύθμισης των εμπορευμάτων, της τυποποίησης, της διαπίστωσης της συμμόρφωσης, της πιστοποίησης, της επιτήρησης της αγοράς και της διασφάλισης της ποιότητας με σκοπό την εξάλειψη των περιττών τεχνικών φραγμών στο εμπόριο μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ, καθώς και τον περιορισμό των διαφορών που υφίστανται σε αυτούς τους τομείς.
Άρθρο 63
Πολιτική καταναλωτών, προστασία της υγείας των καταναλωτών και εμπόριο
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα της πολιτικής καταναλωτών, της προστασίας της υγείας των καταναλωτών και του εμπορίου μπορεί να περιλαμβάνει την κατάρτιση νόμων και κανονισμών στον τομέα της πολιτικής καταναλωτών και της προστασίας της υγείας των καταναλωτών, με σκοπό την αποφυγή περιττών φραγμών στο εμπόριο.
Άρθρο 64
Υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, η συνεργασία στον τομέα των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων σκοπό έχει:
α)
τη διευκόλυνση γενικά του εμπορίου μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ, καθώς και μεταξύ των ΥΧΕ και τρίτων χωρών, με παράλληλη διαφύλαξη της υγείας των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών σύμφωνα με τη συμφωνία για την εφαρμογή των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων («συμφωνία SPS του ΠΟΕ»)·
β)
την αντιμετώπιση των προβλημάτων που απορρέουν από τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα·
γ)
τη διασφάλιση της διαφάνειας όσον αφορά τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα που εφαρμόζονται στο εμπόριο μεταξύ της Ένωσης και των ΥΧΕ·
δ)
την προώθηση της εναρμόνισης των μέτρων με τα διεθνή πρότυπα, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας SPS του ΠΟΕ·
ε)
την υποστήριξη της αποτελεσματικής συμμετοχής των ΥΧΕ στους οργανισμούς που καθορίζουν τα διεθνή υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα·
στ)
την προώθηση διαβουλεύσεων και ανταλλαγών μεταξύ των ΥΧΕ και των ευρωπαϊκών ιδρυμάτων και εργαστηρίων·
ζ)
τη θέσπιση και ενίσχυση της τεχνικής ικανότητας των ΥΧΕ για εφαρμογή και παρακολούθηση των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων·
η)
την προώθηση της μεταφοράς τεχνολογίας στον τομέα των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων.
Άρθρο 65
Απαγόρευση συγκεκαλυμμένων προστατευτικών μέτρων
Οι διατάξεις των κεφαλαίων 1 και 2 δεν χρησιμοποιούνται ως μέσο άσκησης αυθαίρετων διακρίσεων ή συγκεκαλυμμένου περιορισμού του εμπορίου.
Κεφαλαιο 3
Νομισματικά και φορολογικά θέματα
Άρθρο 66
Ρήτρα φορολογικής απαλλαγής
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 67, η μεταχείριση του μάλλον ευνοούμενου κράτους που παρέχεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν ισχύει όσον αφορά τα φορολογικά πλεονεκτήματα τα οποία παρέχουν ή ενδέχεται να παράσχουν μελλοντικά τα κράτη μέλη ή οι αρχές των ΥΧΕ, κατ’ εφαρμογή συμφωνιών για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης ή άλλων φορολογικών ρυθμίσεων ή της ισχύουσας εθνικής φορολογικής νομοθεσίας.
2. Καμία διάταξη της παρούσας απόφασης δεν μπορεί να ερμηνευθεί κατά τρόπον ώστε να εμποδίσει τη λήψη ή την εφαρμογή μέτρων που αποσκοπούν στην πρόληψη της φορολογικής απάτης ή την αποτροπή της φοροδιαφυγής, σύμφωνα με τις φορολογικές διατάξεις των συμφωνιών για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης ή άλλων φορολογικών ρυθμίσεων ή της ισχύουσας εθνικής φορολογικής νομοθεσίας.
3. Καμία διάταξη της παρούσας απόφασης δεν μπορεί να ερμηνευθεί κατά τρόπον ώστε να εμποδίσει τις αντίστοιχες αρμόδιες αρχές, κατά την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων της οικείας φορολογικής νομοθεσίας, να επιβάλλουν διάκριση μεταξύ φορολογουμένων που δεν βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, ιδίως σε σχέση με τον τόπο κατοικίας τους ή με τον τόπο όπου έχουν επενδύσει το κεφάλαιό τους.
Άρθρο 67
Φορολογικό και τελωνειακό καθεστώς των συμβάσεων που χρηματοδοτούνται από την Ένωση
1. Οι ΥΧΕ εφαρμόζουν έναντι των συμβάσεων που χρηματοδοτούνται από την Ένωση φορολογικό και τελωνειακό καθεστώς τουλάχιστον εξίσου ευνοϊκό με το καθεστώς που εφαρμόζουν έναντι του κράτους μέλους με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ ή έναντι των κρατών στα οποία επιφυλάσσεται μεταχείριση του μάλλον ευνοουμένου κράτους, ή έναντι των διεθνών αναπτυξιακών οργανισμών με τους οποίους έχουν σχέσεις, ανάλογα με το ποια μεταχείριση κρίνεται ευνοϊκότερη.
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, για τις συμβάσεις που χρηματοδοτούνται από την Ένωση ισχύει το ακόλουθο καθεστώς:
α)
οι συμβάσεις δεν υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου ή καταχώρισης ή σε άλλες φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδύναμου αποτελέσματος, που ήδη ισχύουν ή που πρόκειται μελλοντικά να θεσπιστούν στη δικαιούχο ΥΧΕ· εντούτοις, οι εν λόγω συμβάσεις καταχωρίζονται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της ΥΧΕ, γεγονός που μπορεί να συνεπάγεται την επιβολή του αντίστοιχου τέλους παροχής υπηρεσιών·
β)
τα κέρδη και/ή τα εισοδήματα που προκύπτουν από την εκτέλεση των συμβάσεων φορολογούνται σύμφωνα με το εσωτερικό φορολογικό καθεστώς της δικαιούχου ΥΧΕ, εφόσον τα φυσικά ή τα νομικά πρόσωπα που πραγματοποιούν αυτά τα κέρδη και/ή εισοδήματα έχουν μόνιμη έδρα στην εν λόγω ΥΧΕ ή η διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης υπερβαίνει τους έξι μήνες·
γ)
οι επιχειρήσεις που πρέπει να προβούν στην εισαγωγή εξοπλισμού για την εκτέλεση συμβάσεων έργων δύνανται, εφόσον το επιθυμούν, να εκμεταλλευτούν το καθεστώς της προσωρινής εισαγωγής, όπως αυτό καθορίζεται από τη νομοθεσία της δικαιούχου ΥΧΕ που διέπει τον συγκεκριμένο εξοπλισμό·
δ)
ο επαγγελματικός εξοπλισμός που είναι αναγκαίος για την εκτέλεση των καθηκόντων που ορίζονται στη σύμβαση παροχής υπηρεσιών γίνεται δεκτός προσωρινά στη δικαιούχο ΥΧΕ χωρίς φορολογικούς, εισαγωγικούς και τελωνειακούς δασμούς και λοιπές επιβαρύνσεις ισοδύναμου αποτελέσματος, εφόσον οι εν λόγω δασμοί και επιβαρύνσεις δεν αποτελούν αμοιβή για παρεχόμενες υπηρεσίες·
ε)
οι εισαγωγές στο πλαίσιο της εκτέλεσης σύμβασης προμηθειών πραγματοποιούνται στη δικαιούχο ΥΧΕ χωρίς τελωνειακούς, εισαγωγικούς δασμούς, φόρους ή φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδύναμου αποτελέσματος. Η σύμβαση προμηθειών καταγωγής του οικείου κράτους ΑΚΕ συνάπτεται με βάση την τιμή «εκ του εργοστασίου» των προμηθειών, ενδεχομένως προσαυξημένη κατά τις εσωτερικές φορολογικές επιβαρύνσεις που επιβάλλονται, κατά περίπτωση, σε αυτές τις προμήθειες στο κράτος ΥΧΕ·
στ)
η αγορά καυσίμων, λιπαντικών και ασφαλτικού συνδετικού υλικού, καθώς και εν γένει όλων των προϊόντων που συμπεριλαμβάνονται σε μια σύμβαση έργων θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκε στην τοπική αγορά και υπόκειται στο φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται δυνάμει της ισχύουσας νομοθεσίας της δικαιούχου ΥΧΕ·
ζ)
η εισαγωγή προσωπικών ειδών και αντικειμένων που προορίζονται για προσωπική ή οικιακή χρήση, από τα φυσικά πρόσωπα, πλην αυτών που προσλαμβάνονται επιτόπου, τα οποία είναι επιφορτισμένα με την εκτέλεση των καθηκόντων που ορίζονται στη σύμβαση παροχής υπηρεσιών, καθώς και από τα μέλη των οικογενειών τους, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της δικαιούχου ΥΧΕ, απαλλάσσεται από τελωνειακούς ή εισαγωγικούς δασμούς, φόρους και άλλες επιβαρύνσεις ισοδύναμου αποτελέσματος.
3. Κάθε συμβατικό θέμα που δεν αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 διέπεται από τη νομοθεσία της οικείας ΥΧΕ.
Κεφαλαιο 4
Ανάπτυξη της εμπορικής ικανότητας
Άρθρο 68
Γενική προσέγγιση
Για να εξασφαλιστεί ότι οι ΥΧΕ αποκομίζουν το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης και ότι μπορούν να συμμετέχουν υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες στην εσωτερική αγορά της Ένωσης, καθώς και στις περιφερειακές, υποπεριφερειακές και διεθνείς αγορές, η σύνδεση έχει σκοπό να συμβάλει στην ανάπτυξη των εμπορικών ικανοτήτων των ΥΧΕ με:
α)
την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, της αυτονομίας και της οικονομικής ευρωστίας των ΥΧΕ, χάρη στη διαφοροποίηση του φάσματος και στην αύξηση της αξίας και του όγκου των συναλλαγών των ΥΧΕ στον τομέα των αγαθών και υπηρεσιών και στην ενίσχυση της ικανότητάς τους να προσελκύουν ιδιωτικές επενδύσεις σε διάφορους τομείς οικονομικής δραστηριότητας·
β)
τη βελτίωση της συνεργασίας όσον αφορά τις συναλλαγές στον τομέα των αγαθών και υπηρεσιών και της εγκατάστασης μεταξύ των ΥΧΕ και των γειτονικών χωρών.
Άρθρο 69
Διάλογος, συνεργασία και ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα του εμπορίου
Στο πλαίσιο της σύνδεσης, οι πρωτοβουλίες στον τομέα του εμπορικού διαλόγου, της συνεργασίας και της ανάπτυξης ικανοτήτων μπορεί να περιλαμβάνουν:
α)
ενίσχυση των ικανοτήτων των ΥΧΕ να χαράζουν και να εφαρμόζουν πολιτικές που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη των συναλλαγών στον τομέα των αγαθών και υπηρεσιών·
β)
ενθάρρυνση των προσπαθειών των ΥΧΕ να θεσπίσουν κατάλληλα νομικά, ρυθμιστικά και θεσμικά πλαίσια, καθώς και τις αναγκαίες διοικητικές διαδικασίες·
γ)
προώθηση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, και ιδίως των ΜΜΕ·
δ)
διευκόλυνση της ανάπτυξης της αγοράς και των προϊόντων, καθώς και βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων·
ε)
συμβολή στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και των επαγγελματικών δεξιοτήτων που σχετίζονται με τις συναλλαγές στον τομέα των αγαθών και υπηρεσιών·
στ)
ενίσχυση της ικανότητας των ενδιάμεσων επιχειρηματικών φορέων να παρέχουν στις επιχειρήσεις των ΥΧΕ υπηρεσίες που σχετίζονται με τις εξαγωγικές τους δραστηριότητες, όπως π.χ. πληροφορίες για την αγορά·
ζ)
συμβολή στη δημιουργία επιχειρηματικού κλίματος ευνοϊκού για τις επενδύσεις.
Κεφαλαιο 5
Συνεργασία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των φορολογικών θεμάτων
Άρθρο 70
Συνεργασία στον τομέα των διεθνών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών
Για να προωθηθούν η σταθερότητα, η ακεραιότητα και η διαφάνεια του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, η σύνδεση ενδέχεται να συμπεριλαμβάνει συνεργασία στον τομέα των διεθνών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η συνεργασία αυτή μπορεί να αφορά:
α)
την παροχή αποτελεσματικής και κατάλληλης προστασίας των επενδυτών και λοιπών καταναλωτών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών·
β)
την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας·
γ)
την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων παραγόντων του χρηματοπιστωτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών·
δ)
τη δημιουργία ανεξάρτητων και αποτελεσματικών μηχανισμών για την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
Άρθρο 71
Ευθυγράμμιση των κανονιστικών ρυθμίσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών
Η Ένωση και οι ΥΧΕ προωθούν τη σύγκλιση των κανονιστικών ρυθμίσεων με τα αναγνωρισμένα διεθνή πρότυπα σχετικά με τη ρύθμιση και την εποπτεία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, στα οποία συγκαταλέγονται: οι «Βασικές αρχές για την αποτελεσματική εποπτεία του τραπεζικού τομέα» της Επιτροπής της Βασιλείας, οι «Βασικές αρχές για τον ασφαλιστικό τομέα» της Διεθνούς Ένωσης Εποπτών Ασφαλειών, οι «Στόχοι και αρχές των κανόνων για τις κινητές αξίες» του Διεθνούς Οργανισμού Επιτροπών Κινητών Αξιών, η «Συμφωνία για την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών» του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (στο εξής «ΟΟΣΑ»), η «Δήλωση για τη διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών για φορολογικούς σκοπούς» της ομάδας χωρών G-20, τα «Βασικά χαρακτηριστικά για αποτελεσματικά καθεστώτα εξυγίανσης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και τα «Διεθνή πρότυπα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας - Συστάσεις της ΕΟΧΔ» της ειδικής ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης.
Όταν χρειάζεται, ή κατόπιν αιτήματος της σχετικής ΥΧΕ, η Ένωση και οι ΥΧΕ καταβάλουν προσπάθειες για την προώθηση μεγαλύτερης ευθυγράμμισης της νομοθεσίας των ΥΧΕ με τη νομοθεσία της Ένωσης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
Άρθρο 72
Συνεργασία μεταξύ ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών
Η Ένωση και οι ΥΧΕ ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ των οικείων ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών, μεταξύ άλλων στον τομέα της ανταλλαγής πληροφοριών, της ανταλλαγής εμπειρογνωσίας σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές αγορές και παρόμοια μέτρα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην ανάπτυξη της διοικητικής ικανότητας των εν λόγω αρχών, μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής προσωπικού και της κοινής κατάρτισης.
Άρθρο 73
Συνεργασία σε θέματα φορολογίας
Η Ένωση και οι ΥΧΕ προωθούν τη συνεργασία στον φορολογικό τομέα προκειμένου να διευκολύνουν την είσπραξη νόμιμων φορολογικών εσόδων και να αναπτύξουν μέτρα για την αποτελεσματική εφαρμογή των αρχών της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα, μεταξύ των οποίων η διαφάνεια, η ανταλλαγή πληροφοριών και ο θεμιτός φορολογικός ανταγωνισμός.
ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Κεφαλαιο 1
Γενικές διατάξεις
Άρθρο 74
Γενικοί στόχοι
Η Ένωση συμβάλλει στην επίτευξη των γενικών στόχων της σύνδεσης παρέχοντας:
α)
επαρκείς χρηματοδοτικούς πόρους και κατάλληλη τεχνική βοήθεια με σκοπό την ενίσχυση των ικανοτήτων των ΥΧΕ στον τομέα της διαμόρφωσης και εφαρμογής στρατηγικών και ρυθμιστικών πλαισίων·
β)
μακροχρόνια χρηματοδότηση για την προώθηση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα.
Άρθρο 75
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρόντος τμήματος, νοούνται ως:
α) «προγραμματισμένη ενίσχυση»: η μη επιστρεπτέα ενίσχυση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης η οποία χορηγείται στις ΥΧΕ για τη χρηματοδότηση των εδαφικών ή περιφερειακών στρατηγικών και προτεραιοτήτων που προβλέπονται στα έγγραφα προγραμματισμού·
β) «προγραμματισμός»: η διαδικασία οργάνωσης, λήψης αποφάσεων και κατανομής ενδεικτικών χρηματοδοτικών πόρων με στόχο την υλοποίηση, σε πολυετή βάση, σε περιοχή που αναφέρεται στο δεύτερο μέρος της παρούσας απόφασης, των μέτρων για την επίτευξη των στόχων της σύνδεσης για την αειφόρο ανάπτυξη των ΥΧΕ·
γ) «έγγραφο προγραμματισμού»: το έγγραφο το οποίο αναπτύσσει τη στρατηγική, τις προτεραιότητες και τις ρυθμίσεις που διέπουν την ΥΧΕ και συγκεκριμενοποιεί κατά τρόπο αποτελεσματικό και αποδοτικό τους στόχους και τις επιδιώξεις της ΥΧΕ όσον αφορά την αειφόρο ανάπτυξη με σκοπό την επίτευξη των στόχων της σύνδεσης·
δ) «αναπτυξιακά σχέδια»: κατά την έννοια του άρθρου 83, μια σειρά συνεκτικών ενεργειών που καθορίζονται και χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από τις ΥΧΕ στο πλαίσιο των δικών τους πολιτικών και στρατηγικών ανάπτυξης, καθώς και των ενεργειών που συμφωνούνται μεταξύ μιας ΥΧΕ και του κράτους μέλους με το οποίο είναι συνδεδεμένη·
ε) «εδαφικό κονδύλιο»: το ποσό που χορηγείται σε κάθε επιμέρους ΥΧΕ ως προγραμματιζόμενη βοήθεια στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης και της επιτρέπει να χρηματοδοτήσει τις εδαφικές ή περιφερειακές στρατηγικές και προτεραιότητες που αναφέρονται στα έγγραφα προγραμματισμού·
στ) «περιφερειακό κονδύλιο»: το ποσό που χορηγείται ως προγραμματιζόμενη ενίσχυση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης με σκοπό τη χρηματοδότηση στρατηγικών περιφερειακής συνεργασίας ή θεματικών προτεραιοτήτων κοινών σε περισσότερες από μία ΥΧΕ και οι οποίες προβλέπονται στα έγγραφα προγραμματισμού·
ζ) «απόφαση χρηματοδότησης»: η πράξη που εγκρίνεται από την Επιτροπή με την οποία προσδιορίζονται οι λεπτομέρειες της χρηματοδοτικής συμβολής της Ένωσης και η οποία επιτρέπει τη χορήγηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης.
Άρθρο 76
Αρχές που διέπουν τη συνεργασία στον τομέα της χρηματοδότησης
1. Η χρηματοδοτική βοήθεια της Ένωσης βασίζεται στις αρχές της εταιρικής σχέσης, της οικειοποίησης, της εναρμόνισης προς τα εδαφικά συστήματα, της συμπληρωματικότητας και της επικουρικότητας.
2. Οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης μπορεί να λάβουν τη μορφή προγραμματισμένων ή μη προγραμματισμένων ενισχύσεων.
3. Η χρηματοδοτική βοήθεια της Ένωσης πρέπει:
α)
να εφαρμόζεται λαμβανομένων δεόντως υπόψη των αντίστοιχων γεωγραφικών, κοινωνικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών των ΥΧΕ, καθώς και των ιδιαίτερων δυνατοτήτων τους·
β)
να εξασφαλίζει ότι οι ροές των πόρων χορηγούνται σε προβλέψιμη και τακτική βάση·
γ)
να είναι ευέλικτη και προσαρμοσμένη στην κατάσταση κάθε ΥΧΕ· και
δ)
να διεξάγεται τηρουμένων πλήρως των αντίστοιχων θεσμικών, νομικών και δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων κάθε εταίρου.
4. Την ευθύνη για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων αναλαμβάνουν οι αρχές της οικείας ΥΧΕ, με την επιφύλαξη των εξουσιών της Επιτροπής για την εξασφάλιση χρηστής οικονομικής διαχείρισης όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων της Ένωσης.
Κεφαλαιο 2
Χρηματοδοτικοί πόροι
Άρθρο 77
Πηγές χρηματοδότησης
Οι ΥΧΕ είναι επιλέξιμες για τις ακόλουθες πηγές χρηματοδότησης:
α)
τους πόρους που διατίθενται για τις ΥΧΕ δυνάμει της εσωτερικής συμφωνίας μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης για την ίδρυση του 11ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ)·
β)
τα προγράμματα και τους μηχανισμούς της Ένωσης που εγγράφονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης· και
γ)
τα κεφάλαια που διαχειρίζεται η ΕΤΕ στο πλαίσιο των πόρων της ΕΤΕ, και τους πόρους που διατίθενται για την επενδυτική διευκόλυνση του ΕΤΑ, σύμφωνα με τους όρους της εσωτερικής συμφωνίας μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης για την ίδρυση του 11ου ΕΤΑ (7) («Εσωτερική συμφωνία 11ου ΕΤΑ»).
Κεφαλαιο 3
Ειδικές διατάξεις για τη χορήγηση χρηματοδοτικής βοήθειας στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ
Άρθρο 78
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
Στο πλαίσιο της στρατηγικής και των προτεραιοτήτων που καθορίζει η οικεία ΥΧΕ τόσο σε εδαφικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, και με την επιφύλαξη της ανθρωπιστικής και επείγουσας βοήθειας, χρηματοδοτική στήριξη μπορεί να παρέχεται στις ακόλουθες δραστηριότητες οι οποίες συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση:
α)
τις τομεακές πολιτικές και τις τομεακές μεταρρυθμίσεις, καθώς και σχέδια που είναι συμβατά με αυτές·
β)
την ανάπτυξη θεσμών, τη δημιουργία ικανοτήτων και την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών πτυχών·
γ)
την τεχνική συνεργασία· και
δ)
τη συμπληρωματική στήριξη σε περίπτωση διακυμάνσεων όσον αφορά τα έσοδα από τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών που αναφέρονται στο άρθρο 82.
Άρθρο 79
Ανθρωπιστική και επείγουσα βοήθεια
1. Η ανθρωπιστική και επείγουσα βοήθεια χορηγείται στις ΥΧΕ που αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες έκτακτου χαρακτήρα, οι οποίες οφείλονται σε φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές ή σε εξαιρετικές περιστάσεις με συγκρίσιμα αποτελέσματα. Η ανθρωπιστική και επείγουσα βοήθεια παρέχεται για όσο διάστημα είναι αναγκαίο για την επίλυση των επειγόντων προβλημάτων που προκύπτουν από αυτές τις καταστάσεις.
Η ανθρωπιστική και επείγουσα βοήθεια χορηγείται αποκλειστικά με γνώμονα τις ανάγκες και τα συμφέροντα των θυμάτων καταστροφών.
2. Σκοπός της ανθρωπιστικής και επείγουσας βοήθειας είναι:
α)
να σώζουν ανθρώπινες ζωές, να προλαμβάνουν και να αμβλύνουν τον πόνο και να διατηρούν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε καταστάσεις κρίσης και μετά την κρίση·
β)
να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση και τη διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και στην άμεση πρόσβαση των δικαιούχων σε αυτή, με τη βοήθεια όλων των διαθέσιμων μέσων υλικοτεχνικής υποστήριξης·
γ)
να υλοποιούν βραχυπρόθεσμα μέτρα αποκατάστασης και ανασυγκρότησης ώστε να δίδεται η δυνατότητα στα θύματα να επιτύχουν μία ελάχιστου βαθμού κοινωνικοοικονομική επανένταξη και να δημιουργήσουν, το συντομότερο δυνατόν, τις συνθήκες για την ανάκαμψη της ανάπτυξης βάσει των μακροπρόθεσμων στόχων·
δ)
να ανταποκρίνονται στις ανάγκες που προκύπτουν από τη μετακίνηση πληθυσμών όπως προσφύγων, εκτοπισθέντων και επαναπατριζομένων ύστερα από φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές, έτσι ώστε να καλύπτουν, για όσο διάστημα χρειαστεί, όλες τις ανάγκες των προσφύγων και των εκτοπισθέντων, όπου και αν βρίσκονται, και να διευκολύνουν την εθελοντική επανεγκατάσταση και επανένταξή τους στη χώρα καταγωγής τους· και
ε)
να επικουρούν τις ΥΧΕ στη δημιουργία, βραχυπρόθεσμα, μηχανισμών πρόληψης και ετοιμότητας ενόψει καταστροφών, καθώς και συστημάτων πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων των καταστροφών.
3. Βοήθεια παρόμοια με την προαναφερθείσα μπορεί να χορηγείται στις ΥΧΕ που υποδέχονται πρόσφυγες ή πολίτες που επιστρέφουν, προκειμένου να αντιμετωπίσουν επιτακτικές ανάγκες που δεν καλύπτονται από την επείγουσα βοήθεια.
4. Οι ενισχύσεις που προβλέπονται στο παρόν άρθρο χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης. Ωστόσο, κατ’ εξαίρεση και συμπληρωματικά προς το αντίστοιχο κονδύλιο του προϋπολογισμού, μπορούν να χρηματοδοτούνται από τα κονδύλια που προβλέπονται στο παράρτημα II.
5. Οι δράσεις ανθρωπιστικής και επείγουσας βοήθειας αναλαμβάνονται κατόπιν αιτήματος της πληττόμενης από την κρίση ΥΧΕ, είτε από την Επιτροπή, είτε από το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ, είτε από διεθνείς οργανισμούς είτε από τοπικές ή διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις. Η διαχείριση και η εφαρμογή των ενισχύσεων αυτών πραγματοποιείται βάσει διαδικασιών που επιτρέπουν ταχεία, ευέλικτη και αποτελεσματική παρέμβαση.
Άρθρο 80
Ανάπτυξη ικανοτήτων
1. Η χρηματοδοτική βοήθεια μπορεί να συμβάλει, μεταξύ άλλων, στη στήριξη των ΥΧΕ ούτως ώστε να αναπτύξουν τις απαιτούμενες ικανότητες για τον καθορισμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση εδαφικών και/ή περιφερειακών στρατηγικών και δράσεων με σκοπό την επίτευξη των γενικών στόχων στους τομείς συνεργασίας που αναφέρονται στο δεύτερο και το τρίτο μέρος.
2. Η Ένωση υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για την ανάπτυξη αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων όσον αφορά τις εν λόγω περιοχές.
3. Η Ένωση μπορεί να υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι ΥΧΕ για τη βελτίωση της συγκρισιμότητας των μακροοικονομικών δεικτών τους.
Άρθρο 81
Τεχνική βοήθεια
1. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, μελέτες ή μέτρα τεχνικής βοήθειας μπορούν να χρηματοδοτούνται, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η προετοιμασία, η παρακολούθηση, η αξιολόγηση και ο έλεγχος που απαιτούνται για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης και τη συνολική της αξιολόγηση. Η τεχνική βοήθεια που παρέχεται σε τοπικό επίπεδο εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες για την αποκεντρωμένη δημοσιονομική διαχείριση.
2. Με πρωτοβουλία των ΥΧΕ, μπορούν να χρηματοδοτούνται μελέτες ή μέτρα τεχνικής βοήθειας για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στα έγγραφα προγραμματισμού. Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να χρηματοδοτήσει τα μέτρα αυτά είτε από την προγραμματισμένη βοήθεια είτε από τις πιστώσεις που διατίθενται για μέτρα τεχνικής συνεργασίας.
Άρθρο 82
Συμπληρωματική ενίσχυση σε περίπτωση διακυμάνσεων των εσόδων από εξαγωγές
1. Στο πλαίσιο της χρηματοδότησης που αναφέρεται στο παράρτημα II, θεσπίζεται συμπληρωματική στήριξη προκειμένου να μετριαστούν οι αρνητικές επιπτώσεις των βραχυπρόθεσμων διακυμάνσεων των εσόδων από εξαγωγές, ιδίως στον γεωργικό, τον αλιευτικό και τον μεταλλευτικό τομέα, οι οποίες θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της ενδιαφερόμενης ΥΧΕ.
2. Ο στόχος της ενίσχυσης σε περίπτωση βραχυπρόθεσμων διακυμάνσεων των εσόδων από εξαγωγές συνίσταται στη διατήρηση των μακροοικονομικών και τομεακών μεταρρυθμίσεων και πολιτικών που διακυβεύονται λόγω της μείωσης των εσόδων και στην αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων από την αστάθεια των εσόδων από εξαγωγές που προέρχονται κυρίως από γεωργικά και μεταλλευτικά προϊόντα.
Η εξάρτηση των οικονομιών των ΥΧΕ από τις εξαγωγές, ιδίως εκείνες του γεωργικού και μεταλλευτικού τομέα, λαμβάνεται υπόψη κατά την κατανομή των πόρων που αναφέρονται στο παράρτημα V. Στο πλαίσιο αυτό, οι απομονωμένες ΥΧΕ που αναφέρονται στο παράρτημα I τυγχάνουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στο παράρτημα V.
3. Οι πρόσθετοι πόροι διατίθενται σύμφωνα με τις ειδικές λεπτομέρειες του μηχανισμού στήριξης που προβλέπονται στο παράρτημα V.
4. Η Ένωση στηρίζει επίσης τα καθεστώτα εμπορικής ασφάλισης που έχουν σχεδιαστεί για τις ΥΧΕ που προσπαθούν να προστατευτούν από τον κίνδυνο διακυμάνσεων όσον αφορά τα έσοδα από εξαγωγές.
Άρθρο 83
Προγραμματισμός
1. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, η προγραμματιζόμενη βοήθεια βασίζεται σε έγγραφο προγραμματισμού.
2. Το έγγραφο προγραμματισμού μπορεί να λαμβάνει υπόψη τα σχέδια εδαφικής ανάπτυξης ή άλλα σχέδια που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των ΥΧΕ και των κρατών μελών με τα οποία είναι συνδεδεμένες.
3. Σύμφωνα με το άρθρο 10, οι αρχές των ΥΧΕ αναλαμβάνουν την κύρια ευθύνη διαμόρφωσης των στρατηγικών, των προτεραιοτήτων και των ρυθμίσεων μέσω της κατάρτισης εγγράφων προγραμματισμού σε συντονισμό με την Επιτροπή και το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ.
4. Οι αρχές των ΥΧΕ αναλαμβάνουν:
α)
να καθορίσουν τις προτεραιότητές τους στις οποίες πρέπει να βασίζεται η στρατηγική· και
β)
να επεξεργαστούν προτάσεις σχεδίων και προγραμμάτων που υποβάλλονται στην Επιτροπή και εξετάζονται από κοινού.
Άρθρο 84
Προετοιμασία, αξιολόγηση και έγκριση του εγγράφου προγραμματισμού
1. Ο αρμόδιος εδαφικός ή, στην περίπτωση των περιφερειακών προγραμμάτων, περιφερειακός διατάκτης των αρχών των ΥΧΕ καταρτίζει πρόταση για το έγγραφο προγραμματισμού μετά από διαβουλεύσεις με το ευρύτερο δυνατό φάσμα ενδιαφερομένων και βασιζόμενος στα διδάγματα του παρελθόντος και τις βέλτιστες πρακτικές.
2. Κάθε πρόταση για έγγραφο προγραμματισμού προσαρμόζεται στις ανάγκες και τις ειδικές περιστάσεις κάθε ΥΧΕ. Το έγγραφο αυτό καθορίζει τον εστιακό τομέα ή τους τομείς που έχουν επιλεγεί για χρηματοδότηση εκ μέρους της Ένωσης, τους ειδικούς στόχους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τους δείκτες απόδοσης με τους οποίους θα εκτιμηθεί και θα αξιολογηθεί καθώς και την ενδεικτική κατανομή πιστώσεων. Η πρόταση θα προωθεί την τοπική οικειοποίηση των προγραμμάτων συνεργασίας.
3. Η πρόταση για το έγγραφο προγραμματισμού πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των ΥΧΕ και των σχετικών κρατών μελών και της Επιτροπής, από τα πρώιμα στάδια της διαδικασίας προγραμματισμού, με σκοπό την προώθηση της συμπληρωματικότητας και της συνοχής μεταξύ των αντίστοιχων δραστηριοτήτων συνεργασίας τους.
4. Η Επιτροπή αξιολογεί την πρόταση για το έγγραφο προγραμματισμού για να προσδιορίσει κατά πόσον περιέχει όλα τα στοιχεία που απαιτούνται και είναι συνεπής με τους στόχους της παρούσας απόφασης και των σχετικών πολιτικών της Ένωσης. Η Επιτροπή διαβουλεύεται με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για το σχέδιο του εγγράφου προγραμματισμού.
5. Οι ΥΧΕ παρέχουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων τυχόν μελετών σκοπιμότητας, για την αποτελεσματικότερη δυνατή αξιολόγηση του σχεδίου εγγράφου προγραμματισμού από την Επιτροπή.
6. Οι αρχές των ΥΧΕ και η Επιτροπή έχουν από κοινού την ευθύνη για την έγκριση του εγγράφου προγραμματισμού. Η Επιτροπή εγκρίνει το έγγραφο προγραμματισμού σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 86.
Άρθρο 85
Εφαρμογή
1. Η Επιτροπή εκδίδει την απόφαση χρηματοδότησης που αντιστοιχεί σε έγγραφο προγραμματισμού, σύμφωνα με τα πρότυπα που καθορίζονται στο δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 11ο ΕΤΑ και ακολουθώντας τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 87.
2. Η Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή τους πόρους του 11ου ΕΤΑ που προορίζονται για την ΥΧΕ με τους τρόπους που προβλέπονται στον δημοσιονομικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 11ο ΕΤΑ και σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση και στα μέτρα εφαρμογής της. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή συνάπτει συμφωνίες χρηματοδότησης με τις αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ.
3. Οι αρχές των ΥΧΕ αναλαμβάνουν:
α)
την κατάρτιση, διαπραγμάτευση και σύναψη των συμβάσεων·
β)
την εκτέλεση και τη διαχείριση των σχεδίων και προγραμμάτων· και
γ)
τη συνέχιση των σχεδίων και προγραμμάτων και τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους.
4. Οι αρμόδιες αρχές των ΥΧΕ και η Επιτροπή είναι από κοινού υπεύθυνες για:
α)
την εξασφάλιση της ισότητας των όρων συμμετοχής στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών και τις συμβάσεις·
β)
την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των επιπτώσεων και αποτελεσμάτων των σχεδίων και προγραμμάτων· και
γ)
την εξασφάλιση της κατάλληλης, ταχείας και αποτελεσματικής εκτέλεσης των σχεδίων και προγραμμάτων.
5. Για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής απόψεων, θα πραγματοποιούνται τεχνικές συναντήσεις τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο ανάμεσα στους εδαφικούς διατάκτες, τα σχετικά κράτη μέλη και εκπροσώπους της Επιτροπής που συμμετέχουν στον προγραμματισμό, κυρίως μέσω της χρήσης σύγχρονων τεχνολογιών ή, αν είναι δυνατόν, ως επέκταση του φόρουμ διαλόγου ΥΧΕ-ΕΕ.
6. Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του 11ου ΕΤΑ μπορούν να υλοποιούνται με παράλληλη ή από κοινού συγχρηματοδότηση σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο 11ο ΕΤΑ.
Άρθρο 86
Εδαφικοί και Περιφερειακοί Διατάκτες
1. Η κυβέρνηση κάθε ΥΧΕ ορίζει έναν εδαφικό διατάκτη, ο οποίος την εκπροσωπεί για όλες τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από τους πόρους του 11ου ΕΤΑ τους οποίους διαχειρίζονται η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. O εδαφικός διατάκτης ορίζει έναν ή δύο αναπληρωτές εδαφικούς διατάκτες, οι οποίοι τον αντικαθιστούν σε περίπτωση που κωλύεται να ασκήσει τα καθήκοντά του και πληροφορεί την Επιτροπή για τον διορισμό αυτό. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της θεσμικής ικανότητας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ο περιφερειακός διατάκτης δύναται να μεταβιβάζει τις αρμοδιότητες που διαθέτει για την εκτέλεση των σχετικών προγραμμάτων και έργων, στην υπεύθυνη οντότητα εντός αρμόδιας αρχής της ΥΧΕ. Ο εδαφικός διατάκτης ενημερώνει εκ των προτέρων την Επιτροπή για κάθε τέτοια μεταβίβαση.
Όταν η Επιτροπή λαμβάνει γνώση προβλημάτων κατά την εκτέλεση των διαδικασιών που σχετίζονται με τη διαχείριση των πόρων από το 11ο ΕΤΑ, θα πρέπει, σε συνεργασία με τον εδαφικό διατάκτη, να πραγματοποιεί όλες τις αναγκαίες επαφές για την αντιμετώπιση της κατάστασης και να προβαίνει σε κάθε πρόσφορη ενέργεια. Ο εδαφικός διατάκτης αναλαμβάνει την οικονομική ευθύνη μόνο για τα εκτελεστικά καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί.
Όταν πόροι από το 11ο ΕΤΑ διαχειρίζονται έμμεσα και με την επιφύλαξη ενδεχόμενων συμπληρωματικών αρμοδιοτήτων που μπορεί να έχουν ανατεθεί από την Επιτροπή, ο εδαφικός διατάκτης:
α)
είναι υπεύθυνος για τον συντονισμό, τον προγραμματισμό, την τακτική παρακολούθηση και επισκόπηση της εφαρμογής της συνεργασίας, καθώς και για τον συντονισμό με τους χορηγούς·
β)
είναι υπεύθυνος, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή, για την προετοιμασία, την υποβολή και την αξιολόγηση των προγραμμάτων και των έργων.
2. Όταν πόροι του 11ου ΕΤΑ διαχειρίζονται με έμμεσο τρόπο και με την επιφύλαξη ενδεχόμενων συμπληρωματικών αρμοδιοτήτων που μπορεί να έχουν χορηγηθεί από την Επιτροπή, ο αρμόδιος εδαφικός διατάκτης ενεργεί ως Αναθέτουσα Αρχή για προγράμματα που υλοποιούνται μέσω προσφορών ή προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων, στο πλαίσιο του εκ των προτέρων ελέγχου της Επιτροπής.
3. Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των εργασιών και με την επιφύλαξη της υποχρέωσης ενημέρωσης της Επιτροπής, ο εδαφικός διατάκτης αποφασίζει:
α)
για τις τεχνικές προσαρμογές και τροποποιήσεις λεπτομερειακού χαρακτήρα των προγραμμάτων και των έργων, ενόσω αυτές δεν επηρεάζουν τις τεχνικές λύσεις που αποφασίσθηκαν και παραμένουν εντός των ορίων του αποθεματικού που προβλέπεται στη σύμβαση χρηματοδότησης για προσαρμογές·
β)
για τις αλλαγές του τόπου εγκατάστασης προκειμένου για προγράμματα ή έργα πολλαπλών μονάδων, όταν αυτό δικαιολογείται για τεχνικούς, οικονομικούς ή κοινωνικούς λόγους·
γ)
για την επιβολή ή την άφεση ποινών λόγω καθυστέρησης·
δ)
για τις πράξεις αποδέσμευσης των εγγυήσεων·
ε)
για τις υπεργολαβίες·
στ)
για την τελική παραλαβή του έργου, εφόσον η Επιτροπή έχει εγκρίνει την προσωρινή παραλαβή, τα αντίστοιχα πρακτικά και, κατά περίπτωση, παρευρίσκεται στην τελική παραλαβή, ιδίως όταν η έκταση των επιφυλάξεων που διατυπώθηκαν κατά την προσωρινή παραλαβή επιβάλλει σημαντικές πρόσθετες εργασίες· και για την πρόσληψη συμβούλων και άλλων εμπειρογνωμόνων σε θέματα τεχνικής βοήθειας.
4. Στην περίπτωση περιφερειακών προγραμμάτων, οι αρχές των συμμετεχόντων ΥΧΕ ορίζουν έναν περιφερειακό διατάκτη μεταξύ των φορέων της συνεργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 10. Τα καθήκοντα του περιφερειακού διατάκτη αντιστοιχούν mutatis mutandis με αυτά του εδαφικού διατάκτη.
Άρθρο 87
Επιτροπή ΕΤΑ-ΥΧΕ
1. Η Επιτροπή επικουρείται, κατά περίπτωση, από την επιτροπή που συγκροτείται βάσει της εσωτερικής συμφωνίας του 11ου ΕΤΑ.
2. Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται με την παρούσα απόφαση, η εν λόγω επιτροπή αποκαλείται «επιτροπή ΕΤΑ-ΥΧΕ». Οι διαδικασίες της επιτροπής που προβλέπονται στην εσωτερική συμφωνία του 11ου ΕΤΑ και στον εκτελεστικό κανονισμό που εφαρμόζεται στο 11ο ΕΤΑ ισχύουν και για την επιτροπή ΕΤΑ-ΥΧΕ. Μέχρι την έναρξη ισχύος του εν λόγω κανονισμού, ισχύουν οι διαδικασίες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 617/2007 του Συμβουλίου (8).
3. Η επιτροπή ΕΤΑ-ΥΧΕ επικεντρώνει τις εργασίες της στα θέματα ουσίας της συνεργασίας σε επίπεδο ΥΧΕ και σε περιφερειακό επίπεδο. Επιδιώκοντας μεγαλύτερη συνοχή, συντονισμό και συμπληρωματικότητα, η επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή των εγγράφων προγραμματισμού.
4. Η επιτροπή παρέχει τη γνώμη της για:
α)
τα σχέδια εγγράφων προγραμματισμού, καθώς και τις τυχόν τροποποιήσεις τους· και
β)
τις αποφάσεις χρηματοδότησης που αφορούν την εφαρμογή αυτού του μέρους της απόφασης.
Άρθρο 88
Ρόλος των αντιπροσωπειών της Ένωσης
1. Όταν η Ένωση εκπροσωπείται από αντιπροσωπεία της οποίας ηγείται προϊστάμενος αντιπροσωπείας, εφαρμόζονται οι διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού που ισχύει για το 11ο ΕΤΑ σχετικά με τους διατάκτες και τους υπολόγους με υπεξουσιοδότηση.
2. Ο εδαφικός και/ή περιφερειακός διατάκτης συνεργάζονται στενά με τον προϊστάμενο της αντιπροσωπείας, ο οποίος πρέπει να αποτελεί τη βασική επαφή για τους διάφορους φορείς συνεργασίας στις εν λόγω ΥΧΕ.
Άρθρο 89
Κανόνες ιθαγένειας και καταγωγής για τις δημόσιες συμβάσεις, τις επιχορηγήσεις και άλλες διαδικασίες ανάθεσης για τις ΥΧΕ
1. Γενικοί κανόνες περί επιλεξιμότητας:
α)
Η συμμετοχή στην ανάθεση συμβάσεων προμηθειών, επιχορηγήσεων και άλλων διαδικασιών ανάθεσης για δράσεις που χρηματοδοτούνται δυνάμει της παρούσας απόφασης υπέρ τρίτων θα είναι ανοιχτή σε όλα τα φυσικά πρόσωπα που είναι υπήκοοι μιας επιλέξιμης χώρας ή εδάφους, καθώς και στα νομικά πρόσωπα τα οποία είναι πράγματι εγκατεστημένα σε επιλέξιμη χώρα ή έδαφος, όπως ορίζεται στην παράγραφο 2, καθώς και σε διεθνείς οργανισμούς.
β)
Στην περίπτωση δράσεων που συγχρηματοδοτούνται από κοινού με εταίρο ή άλλο δωρητή ή υλοποιούνται μέσω κράτους μέλους με επιμερισμένη διαχείριση, ή μέσω καταπιστευματικού ταμείου το οποίο έχει συστήσει η Επιτροπή, είναι επίσης επιλέξιμες οι χώρες που είναι επιλέξιμες βάσει των κανόνων αυτού του εταίρου, άλλου δωρητή ή κράτους μέλους ή που καθορίζονται στην ιδρυτική πράξη του καταπιστευματικού ταμείου.
Στην περίπτωση δράσεων που υλοποιούνται μέσω επιφορτισμένων οργάνων, τα οποία είναι κράτη μέλη ή φορείς αυτών, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ή μέσω διεθνών οργανισμών ή φορέων αυτών, τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που είναι επιλέξιμα βάσει των κανόνων του εν λόγω επιφορτισμένου οργάνου, όπως ορίζεται στις συμφωνίες που συνάπτονται με το όργανο συγχρηματοδότησης ή εφαρμογής, είναι επίσης επιλέξιμα.
γ)
Στην περίπτωση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει της παρούσας απόφασης και, επιπροσθέτως, από άλλο μηχανισμό εξωτερικής δράσης, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της ευρωπαϊκής κοινότητας και των κρατών μελών αυτής, αφετέρου, που υπογράφηκε στην Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 (9), όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά στην Ουαγκαντούγκου στις 22 Ιουνίου 2010 (10), οι χώρες που προσδιορίζονται βάσει ενός από τους μηχανισμούς αυτούς θεωρούνται επιλέξιμες για τον σκοπό της εν λόγω δράσης.
Στην περίπτωση δράσεων παγκόσμιου, περιφερειακού ή διασυνοριακού χαρακτήρα που χρηματοδοτούνται από την απόφαση, τα φυσικά και νομικά πρόσωπα από χώρες, εδάφη και περιφέρειες που καλύπτονται από τη δράση δύνανται να συμμετέχουν στις διαδικασίες εφαρμογής αυτών των δράσεων.
δ)
Όλες οι προμήθειες που αγοράζονται βάσει δημόσιας σύμβασης, ή σύμφωνα με συμφωνία επιχορήγησης, με χρηματοδότηση στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, προέρχονται από επιλέξιμη χώρα ή έδαφος. Ωστόσο, μπορούν να προέρχονται από οποιοδήποτε κράτος ή έδαφος όταν η ποσότητα των προμηθειών που θα αποκτηθούν είναι κάτω από το όριο για την εφαρμογή της διαδικασίας με διαπραγμάτευση με ανταγωνιστικό χαρακτήρα. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ο όρος «προέλευση», ορίζεται στα άρθρα 23 και 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου (11) και άλλων νομοθετικών πράξεων της Ένωσης που διέπουν τη μη προτιμησιακή καταγωγή.
ε)
Οι κανόνες του παρόντος άρθρου δεν ισχύουν και δεν δημιουργούν περιορισμούς ως προς την ιθαγένεια για φυσικά πρόσωπα που απασχολούνται ή έχουν συνάψει νόμιμη σύμβαση με επιλέξιμο ανάδοχο, ή εφόσον συντρέχει περίπτωση, υπεργολάβο.
στ)
Η επιλεξιμότητα όπως ορίζεται στο παρόν άρθρο μπορεί να περιορίζεται ως προς την ιθαγένεια, τον τόπο εγκατάστασης ή τη φύση των αιτούντων, όπου απαιτείται από τη φύση και τους στόχους της δράσης και, εφόσον είναι αναγκαίο για την αποτελεσματική εφαρμογή της.
ζ)
Τα φυσικά και νομικά πρόσωπα στα οποία έχουν ανατεθεί συμβάσεις τηρούν την εφαρμοστέα νομοθεσία στον τομέα του περιβάλλοντος, περιλαμβανομένων των πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών, καθώς και των διεθνώς συμφωνηθέντων θεμελιωδών κανόνων εργασίας.
2. Οι υποβάλλοντες προσφορά, οι αιτούντες και οι υποψήφιοι από τις ακόλουθες χώρες και εδάφη είναι επιλέξιμοι για χρηματοδότηση στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης:
α)
τα κράτη μέλη, οι υποψήφιες χώρες και οι πιθανοί υποψήφιοι όπως αναγνωρίζονται από την Ένωση και τα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου·
β)
Υπερπόντιες χώρες και εδάφη·
γ)
αναπτυσσόμενες χώρες και εδάφη, όπως περιλαμβάνονται στον κατάλογο του ΟΟΣΑ-ΕΑΒ για τους αποδέκτες ΕΑΒ, που δεν είναι μέλη της G-20·
δ)
χώρες για τις οποίες καθιερώνεται από την Επιτροπή αμοιβαία πρόσβαση στην εξωτερική βοήθεια. Η αμοιβαία πρόσβαση μπορεί να χορηγηθεί, για περιορισμένη περίοδο τουλάχιστον ενός έτους, όταν η χώρα παρέχει επιλεξιμότητα με ίσους όρους σε οντότητες από την Ένωση και από υπερπόντιες χώρες και εδάφη·
ε)
κράτη μέλη του ΟΟΣΑ, στην περίπτωση συμβάσεων που υλοποιούνται σε λιγότερο ανεπτυγμένη χώρα·
στ)
Όταν ανακοινώνεται εκ των προτέρων στα έγγραφα της διαδικασίας:
i)
χώρες με παραδοσιακούς οικονομικούς, εμπορικούς ή γεωγραφικούς δεσμούς με γειτονικές χώρες δικαιούχους·
ii)
όλες οι χώρες, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή μη διαθεσιμότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών στις αγορές των επιλέξιμων χωρών.
3. Οι υποβάλλοντες προσφορά, οι αιτούντες και οι υποψήφιοι από μη επιλέξιμες χώρες ή αγαθά από μη επιλέξιμη προέλευση μπορούν να γίνουν αποδεκτοί από την Επιτροπή σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις όπου οι κανόνες επιλεξιμότητας θα καθιστούσαν την υλοποίηση ενός έργου, ενός προγράμματος ή μιας δράσης αδύνατη ή εξαιρετικά δύσκολη.
4. Για δράσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης, το οικείο κράτος μέλος στο οποίο η Επιτροπή έχει αναθέσει καθήκοντα εκτέλεσης δικαιούται, εξ ονόματος της Επιτροπής, να επιτρέπει τη συμμετοχή υποβαλλόντων προσφορά, αιτούντων και υποψήφιων από άλλες χώρες και να επιτρέπει αγαθά από άλλες χώρες, κατά την έννοια της παραγράφου 2 στοιχείο στ), καθώς και να αποδέχεται ως επιλέξιμους, υποβάλλοντες προσφορά, υποψήφιους, αιτούντες και υποψήφιους από μη επιλέξιμες χώρες, κατά την έννοια της παραγράφου 3, ή αγαθά από μη επιλέξιμη προέλευση κατά την έννοια της παραγράφου 1 στοιχείο δ).
Άρθρο 90
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και δημοσιονομικοί έλεγχοι
1. Η Επιτροπή λαμβάνει κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, κατά την υλοποίηση δράσεων χρηματοδοτούμενων στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης ενέργειας, μέσω αποτελεσματικών ελέγχων και, εφόσον διαπιστωθούν παρατυπίες, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, κατά περίπτωση, με την εφαρμογή κυρώσεων αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών.
2. Η Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) διαθέτουν ελεγκτική αρμοδιότητα, βάσει δικαιολογητικών και επιτόπιου ελέγχου, έναντι όλων των δικαιούχων επιχορηγήσεων, εργολάβων και υπεργολάβων που έχουν λάβει ενωσιακά κεφάλαια.
H Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) έχει το δικαίωμα να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις στους οικονομικούς παράγοντες που έχουν σχέση, άμεσα ή έμμεσα, με τη χρηματοδότηση αυτή, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (12) με στόχο τη διαπίστωση τυχόν απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης ενέργειας που θίγει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης σε σχέση με συμφωνία επιχορήγησης ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση που αφορά χρηματοδότηση από μέρους της Ένωσης.
Με την επιφύλαξη του πρώτου και δεύτερου εδαφίου, οι συμφωνίες με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς και οι συμφωνίες και αποφάσεις επιχορήγησης, καθώς και οι συμβάσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή της παρούσας απόφασης εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, το ΕΕΣ και την OLAF να διενεργούν αυτούς τους λογιστικούς ελέγχους, επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, σύμφωνα με τον σχετικό δημοσιονομικό κανονισμό του ΕΤΑ.
3. ΟΙ ΥΧΕ αναλαμβάνουν καταρχήν την ευθύνη για τον δημοσιονομικό έλεγχο των ενωσιακών κονδυλίων. Ο έλεγχος αυτός ασκείται, κατά περίπτωση, σε συντονισμό με το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ, σύμφωνα με τις ισχύουσες εθνικές διατάξεις.
4. Η Επιτροπή έχει την ευθύνη:
α)
να διασφαλίζει ότι στην οικεία ΥΧΕ υπάρχουν συστήματα διαχείρισης και ελέγχου τα οποία λειτουργούν ορθά, ούτως ώστε τα ενωσιακά κονδύλια να χρησιμοποιούνται σωστά και αποτελεσματικά· και
β)
σε περίπτωση παρατυπιών, να διατυπώνει συστάσεις ή να ζητεί τη λήψη διορθωτικών μέτρων για την επανόρθωση των παρατυπιών αυτών και την αποκατάσταση τυχόν διαχειριστικών ελλείψεων.
5. Η Επιτροπή, η ΥΧΕ και, κατά περίπτωση, το κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη, συνεργάζονται, βάσει διοικητικών ρυθμίσεων και στο πλαίσιο ετήσιων ή εξαμηνιαίων συνεδριάσεων, για τον συντονισμό των προγραμμάτων, των μεθόδων και της εφαρμογής των ελέγχων.
6. Όσον αφορά τις δημοσιονομικές διορθώσεις:
α)
η οικεία ΥΧΕ είναι υπεύθυνη σε πρώτο επίπεδο για τον εντοπισμό και τη διόρθωση δημοσιονομικών παρατυπιών·
β)
εντούτοις, σε περίπτωση αδυναμίας της ενδιαφερόμενης ΥΧΕ, απουσίας διορθωτικών μέτρων από μέρους της ή αποτυχίας της προσπάθειας συνδιαλλαγής, η Επιτροπή παρεμβαίνει και μειώνει ή καταργεί, εντελώς ή εν μέρει, το υπόλοιπο του συνολικού κονδυλίου που αντιστοιχεί στην απόφαση χρηματοδότησης του εγγράφου προγραμματισμού.
Άρθρο 91
Παρακολούθηση, αξιολόγηση, διαδικασία αναθεώρησης και υποβολή εκθέσεων
1. Η οικονομική συνεργασία πρέπει να είναι επαρκώς ευέλικτη ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι εργασίες συμφωνούν συνεχώς με τους στόχους της παρούσας απόφασης και λαμβάνουν υπόψη τυχόν αλλαγές στην οικονομική κατάσταση, τις προτεραιότητες και τους στόχους της σχετικής ΥΧΕ, ιδίως μέσω ad hoc αναθεώρησης του εγγράφου προγραμματισμού.
2. Η αναθεώρηση μπορεί να πραγματοποιηθεί από την Επιτροπή ή κατόπιν αιτήματος της σχετικής ΥΧΕ και μετά τη σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής.
3. Η Επιτροπή εξετάζει την πρόοδο που συντελείται κατά την υλοποίηση της χρηματοδοτικής βοήθειας που παρέχεται στις ΥΧΕ, δυνάμει του 11ου ΕΤΑ, και υποβάλλει στο Συμβούλιο, κάθε έτος αρχής γενομένης από το 2015, έκθεση σχετικά με την υλοποίηση και τα αποτελέσματα και, εφόσον είναι δυνατόν, σχετικά με τα κύρια αποτελέσματα και τον αντίκτυπο της χρηματοδοτικής βοήθειας της Ένωσης. Η έκθεση διαβιβάζεται επίσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.
4. Η έκθεση που αναφέρεται στην παράγραφο 3 περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με το προηγούμενο έτος για τα χρηματοδοτούμενα μέτρα, τα αποτελέσματα της παρακολούθησης και της αξιολόγησης, τη συμμετοχή των σχετικών εταίρων και την εκτέλεση των δεσμεύσεων και των πιστώσεων πληρωμών του 11ου ΕΤΑ. Η έκθεση αξιολογεί τα αποτελέσματα της βοήθειας χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν συγκεκριμένους και μετρήσιμους δείκτες. Αποτυπώνει τα βασικά συμπεράσματα που εξάγονται και τη συνέχεια που δίνεται στις συστάσεις των αξιολογήσεων των προηγούμενων ετών.
Κεφαλαιο 4
Αρχές επιλεξιμότητας
Άρθρο 92
Επιλεξιμότητα για εδαφική χρηματοδότηση
1. Οι δημόσιες αρχές των ΥΧΕ είναι επιλέξιμες για τη χρηματοδοτική στήριξη που προβλέπεται στην παρούσα απόφαση.
2. Με την επιφύλαξη της σύμφωνης γνώμης των αρχών των οικείων ΥΧΕ, οι ακόλουθες οντότητες ή οργανισμοί είναι επίσης επιλέξιμοι για χρηματοδοτική στήριξη όπως προβλέπεται στην παρούσα συμφωνία:
α)
οι οργανισμοί του δημόσιου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα σε τοπικό, εθνικό και/ή περιφερειακό επίπεδο, η τοπική αυτοδιοίκηση των ΥΧΕ και κυρίως οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και οι αναπτυξιακές τράπεζες·
β)
οι εταιρείες και επιχειρήσεις των ΥΧΕ και των περιφερειακών ομάδων χωρών·
γ)
οι εταιρείες και επιχειρήσεις κράτους μέλους, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα, εκτός από τη συνεισφορά τους, να αναλάβουν παραγωγικά έργα στο έδαφος μιας ΥΧΕ·
δ)
οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί φορείς των ΥΧΕ ή της Ένωσης που προωθούν και χρηματοδοτούν ιδιωτικές επενδύσεις στις ΥΧΕ· και
ε)
οι φορείς αποκεντρωμένης συνεργασίας και άλλοι μη κρατικοί φορείς των ΥΧΕ και της Ένωσης, ώστε να μπορούν να αναλάβουν οικονομικά, πολιτιστικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά σχέδια και προγράμματα στις ΥΧΕ στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης συνεργασίας, όπως αναφέρεται στο άρθρο 12.
Άρθρο 93
Επιλεξιμότητα για περιφερειακή χρηματοδότηση
1. Το περιφερειακό κονδύλιο αφορά δραστηριότητες από τις οποίες επωφελούνται και στις οποίες συμμετέχουν:
α)
δύο ή περισσότερες ΥΧΕ ανεξάρτητα από τη θέση τους·
β)
μία ή περισσότερες ΥΧΕ και μία ή περισσότερες εξόχως απόκεντρες περιφέρειες που αναφέρονται στο άρθρο 349 της ΣΛΕΕ·
γ)
μία ή περισσότερες ΥΧΕ και ένα ή περισσότερα γειτονικά κράτη, είτε ΑΚΕ είτε εκτός ΑΚΕ·
δ)
μία ή περισσότερες ΥΧΕ, μία ή περισσότερες εξόχως απόκεντρες περιφέρειες και ένα ή περισσότερα γειτονικά κράτη, είτε ΑΚΕ είτε εκτός ΑΚΕ·
ε)
δύο ή περισσότεροι περιφερειακοί οργανισμοί στους οποίους είναι μέλη οι ΥΧΕ·
στ)
μία ή περισσότερες ΥΧΕ ή ένας ή περισσότεροι περιφερειακοί οργανισμοί στους οποίους είναι μέλη οι ΥΧΕ, τα κράτη ΑΚΕ ή μία ή περισσότερες από τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες·
ζ)
οι ΥΧΕ και η Ένωση στο σύνολό της· ή
η)
μια ή περισσότερες οντότητες, αρχές ή άλλοι φορείς από τουλάχιστον μια ΥΧΕ, που είναι μέλη ενός ΕΟΕΣ, σύμφωνα με το άρθρο 8, μιας ή περισσότερων εξόχως απόκεντρων περιοχών και ενός ή περισσότερων γειτονικών κρατών είτε ΑΚΕ είτε εκτός ΑΚΕ.
2. Η χρηματοδότηση που θα επιτρέπει τη συμμετοχή των κρατών ΑΚΕ, των εξόχως απόκεντρων περιφερειών και άλλων χωρών είναι πρόσθετη σε σχέση με τα κεφάλαια που χορηγούνται στις ΥΧΕ βάσει της παρούσας απόφασης.
3. Το ενδεχόμενο συμμετοχής χωρών ΑΚΕ, εξόχως απόκεντρων περιφερειών και άλλων χωρών στα προγράμματα που θεσπίζονται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση εξετάζεται μόνον εφόσον:
α)
το κέντρο βάρους των σχεδίων και προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του πολυετούς χρηματοοικονομικού πλαισίου συνεργασίας παραμένει στην ΥΧΕ·
α)
υφίστανται ισοδύναμες διατάξεις στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών μηχανισμών της ΕΕ· και
γ)
τηρείται η αρχή της αναλογικότητας.
4. Η θέσπιση κατάλληλων μέτρων θα επιτρέψει τον συνδυασμό χρηματοδότησης πιστώσεων από το ΕΤΑ και τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης για να χρηματοδοτηθούν σχέδια συνεργασίας μεταξύ των ΥΧΕ, των χωρών ΑΚΕ, των εξόχως απόκεντρων περιφερειών, καθώς και άλλων χωρών, ιδίως απλουστευμένων μηχανισμών για κοινή διαχείριση τέτοιων σχεδίων.
Άρθρο 94
Επιλεξιμότητα για προγράμματα της Ένωσης
1. Τα φυσικά πρόσωπα που προέρχονται από μια ΥΧΕ, όπως ορίζεται στο άρθρο 50, και, κατά περίπτωση, οι αρμόδιοι δημόσιοι και/ή ιδιωτικοί φορείς και οργανισμοί μιας ΥΧΕ, είναι επιλέξιμα για συμμετοχή σε και χρηματοδότηση από προγράμματα της Ένωσης, με την επιφύλαξη των κανόνων και στόχων των προγραμμάτων και ενδεχόμενες συμφωνίες που ισχύουν στο κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η ΥΧΕ.
2. Οι ΥΧΕ είναι επίσης επιλέξιμες για στήριξη στο πλαίσιο προγραμμάτων της Ένωσης για συνεργασία με άλλες χώρες, κυρίως αναπτυσσόμενες, με την επιφύλαξη των κανόνων, των στόχων και των ρυθμίσεων που διέπουν τα εν λόγω προγράμματα.
3. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στην επιτροπή ΕΤΑ-ΥΧΕ σχετικά με τη συμμετοχή των ΥΧΕ σε προγράμματα της Ένωσης, βάσει πληροφοριών που περιέχονται στην ετήσια έκθεση υλοποίησης που υποβάλλεται από ΥΧΕ και άλλων διαθέσιμων πληροφοριών.
ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 95
Ανάθεση εξουσίας στην Επιτροπή
Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την τροποποίηση των προσαρτημάτων του παραρτήματος VI με σκοπό να λαμβάνονται υπόψη οι τεχνολογικές εξελίξεις και αλλαγές της τελωνειακής νομοθεσίας, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 96.
Άρθρο 96
Άσκηση της ανατιθέμενης εξουσίας
1. Η εξουσία ·έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η εξουσία ·έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 95 παρέχεται στην Επιτροπή για περίοδο πέντε ετών από την 1η Ιανουαρίου 2014. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σχετικά με την ανάθεση των κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιοτήτων το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της περιόδου των πέντε ετών. Η ανάθεση αρμοδιοτήτων παρατείνεται σιωπηρά για περιόδους ίσης διάρκειας, εκτός εάν το Συμβούλιο αντιτεθεί στην εν λόγω παράταση το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη κάθε περιόδου.
3. Η ανατιθέμενη εξουσία που αναφέρεται στο άρθρο 95 μπορεί οποτεδήποτε να ανακληθεί από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την ανάθεση εξουσίας που ορίζεται στη συγκεκριμένη απόφαση. Η ανάκληση τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της σχετικής απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν επηρεάζει το κύρος των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ήδη ισχύουν.
4. Μόλις η Επιτροπή εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί στο Συμβούλιο.
5. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 95 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον το Συμβούλιο δεν εκφράσει αντιρρήσεις εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης αυτής στο Συμβούλιο ή, εάν πριν από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής, το Συμβούλιο ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα διατυπώσει αντιρρήσεις. Η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Συμβουλίου.
Άρθρο 97
Αλλαγή καθεστώτος
Το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 203 της ΣΛΕΕ, αποφασίζει για τυχόν αναγκαίες τροποποιήσεις της παρούσας απόφασης, σε περίπτωση που:
α)
η ΥΧΕ ανεξαρτητοποιηθεί·
β)
η ΥΧΕ εγκαταλείψει τη σύνδεση·
γ)
η ΥΧΕ καταστεί εξόχως απόκεντρη περιοχή·
δ)
μια εξόχως απόκεντρη περιοχή καταστεί ΥΧΕ.
Άρθρο 98
Κατάργηση
Η απόφαση 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου καταργείται.
Οι παραπομπές στην καταργούμενη απόφαση λογίζονται ως παραπομπές στην παρούσα απόφαση.
Άρθρο 99
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2014.
Το παράρτημα VI εφαρμόζεται όπως προβλέπεται στο άρθρο 65 του εν λόγω παραρτήματος.
Βρυξέλλες, 25 Νοεμβρίου 2013.