ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 9. července 2013
o přijetí eura Lotyšskem ke dni 1. ledna 2014
(2013/387/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 140 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na zprávu Evropské komise (1),
s ohledem na zprávu Evropské centrální banky (2),
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu,
s ohledem na jednání Evropské rady,
s ohledem na doporučení členů Rady zastupujících členské státy, jejichž měnou je euro,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Dne 1. ledna 1999 byla zahájena třetí etapa hospodářské a měnové unie. Rada na svém zasedání na úrovni hlav států nebo předsedů vlád konaném v Bruselu dne 3. května 1998 rozhodla, že Belgie, Německo, Španělsko, Francie, Irsko, Itálie, Lucembursko, Nizozemsko, Rakousko, Portugalsko a Finsko splnily podmínky nezbytné pro přijetí eura ke dni 1. ledna 1999 (3).
(2)
Rozhodnutím 2000/427/ES (4) Rada rozhodla, že Řecko splnilo podmínky nezbytné pro přijetí eura ke dni 1. ledna 2001. Rozhodnutím 2006/495/ES (5) Rada rozhodla, že Slovinsko splnilo podmínky nezbytné pro přijetí eura ke dni 1. ledna 2007. Rozhodnutími 2007/503/ES (6) a 2007/504/ES (7) Rada rozhodla, že Kypr a Malta splnily podmínky nezbytné pro přijetí eura ke dni 1. ledna 2008. Rozhodnutím 2008/608/ES (8) Rada rozhodla, že Slovensko splnilo podmínky nezbytné pro přijetí eura. Rozhodnutím 2010/416/EU (9) Rada rozhodla, že Estonsko splnilo podmínky nezbytné pro přijetí eura.
(3)
Spojené království v souladu s odstavcem 1 Protokolu o některých ustanoveních týkajících se Spojeného království Velké Británie a Severního Irska připojeného ke Smlouvě o založení Evropského společenství (dále jen „Smlouva o ES“) oznámilo Radě, že dne 1. ledna 1999 nemá v úmyslu vstoupit do třetí etapy hospodářské a měnové unie. Toto oznámení se nezměnilo. V souladu s odstavcem 1 Protokolu o některých ustanoveních týkajících se Dánska připojeného ke Smlouvě o ES a v souladu s rozhodnutím, jež přijaly hlavy států nebo předsedové vlád v Edinburghu v prosinci 1992, oznámilo Dánsko Radě, že se nezúčastní třetí etapy hospodářské a měnové unie. Dánsko nepožádalo o zahájení postupu podle čl. 140 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“).
(4)
Na Švédsko se na základě rozhodnutí 98/317/ES vztahuje výjimka ve smyslu čl. 139 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. V souladu s článkem 4 aktu o přistoupení z roku 2003 (10) se na Českou republiku, Lotyšsko, Litvu, Maďarsko a Polsko vztahuje výjimka ve smyslu čl. 139 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. V souladu s článkem 5 aktu o přistoupení z roku 2005 (11) se na Bulharsko a Rumunsko vztahuje výjimka ve smyslu čl. 139 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. V souladu s článkem 5 aktu o přistoupení Chorvatska (12) se na Chorvatsko vztahuje výjimka ve smyslu čl. 139 odst. 1 Smlouvy o fungování EU.
(5)
Evropská centrální banka (ECB) byla založena dne 1. července 1998. Evropský měnový systém byl nahrazen mechanismem směnných kurzů, jehož vytvoření bylo dohodnuto usnesením Evropské rady ze dne 16. června 1997 o zřízení mechanismu směnných kurzů ve třetí etapě hospodářské a měnové unie (13). Postupy používané v rámci mechanismu směnných kurzů ve třetí etapě hospodářské a měnové unie (dále jen „ERM II“) byly upraveny v Dohodě ze dne 16. března 2006 mezi Evropskou centrální bankou a národními centrálními bankami členských států mimo eurozónu o provozních postupech mechanismu směnných kurzů ve třetí etapě hospodářské a měnové unie (14).
(6)
V čl. 140 odst. 2 Smlouvy o fungování EU je stanoven postup pro zrušení výjimky dotyčných členských států. Alespoň jednou za dva roky, nebo na žádost členského státu, na který se vztahuje výjimka, Komise a ECB podávají Radě zprávu postupem podle čl. 140 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. Lotyšsko dne 5. března 2013 předložilo oficiální žádost o posouzení konvergence.
(7)
Vnitrostátní právní předpisy členských států, včetně statutů jejich národních centrálních bank, se podle potřeby upraví, aby byla zajištěna jejich slučitelnost s články 130 a 131 Smlouvy o fungování EU a se statutem Evropského systému centrálních bank a Evropské centrální banky (dále jen „statut ESCB a ECB“). Zprávy Komise a ECB poskytují podrobné posouzení slučitelnosti právních předpisů Lotyšska s články 130 a 131 Smlouvy o fungování EU a se statutem ESCB a ECB.
(8)
Podle článku 1 protokolu č. 13 o kritériích konvergence uvedených v článku 140 Smlouvy o fungování EU se kritériem cenové stability, jak je uvedeno v čl. 140 odst. 1 první odrážce Smlouvy o fungování EU, rozumí, že členský stát vykazuje dlouhodobě udržitelnou cenovou stabilitu a průměrnou míru inflace měřenou v průběhu jednoho roku před šetřením, která nepřekračuje o více než 1,5 procentního bodu míru inflace nejvýše tří členských států, které v oblasti cenové stability dosáhly nejlepších výsledků. Pro účely kritéria cenové stability se inflace měří pomocí harmonizovaných indexů spotřebitelských cen, definovaných nařízením Rady (ES) č. 2494/95 ze dne 23. října 1995 o harmonizovaných indexech spotřebitelských cen (15). K posouzení kritéria cenové stability byla inflace členského státu změřena pomocí procentuální změny aritmetického průměru dvanácti měsíčních indexů ve srovnání s předchozím průměrem za dvanáct měsíců. Ve zprávách Komise a ECB se hodnotila referenční hodnota vypočítaná jako jednoduchý aritmetický průměr míry inflace třech členských států, které dosáhly nejlepších výsledků v oblasti cenové stability, plus 1,5 procentního bodu. V jednoletém období, které skončilo v dubnu 2013, byla vypočítaná referenční hodnota 2,7 procenta a jako tři členské státy, které dosáhly nejlepších výsledků v oblasti cenové stability, byly použity Švédsko s mírou inflace 0,8, Lotyšsko s mírou inflace 1,3 a Irsko s mírou inflace 1,6 procenta.
Je oprávněné vyloučit ze skupiny států, které dosáhly nejlepších výsledků, ty země, jejichž míru inflace nelze považovat za relevantní referenční hodnotu pro ostatní členské státy. Země takto vzdálené od průměru byly identifikovány v minulých konvergenčních zprávách z let 2004 a 2010. V současné situaci je oprávněné vyloučit ze skupiny států, které dosáhly nejlepších výsledků, Řecko, jelikož se jeho míra inflace a profil výrazně odchylují od průměru eurozóny, což odráží zejména potřebu velmi značné korekce a mimořádnou situaci řecké ekonomiky, a jeho zahrnutí by nepřiměřeně ovlivnilo referenční hodnotu, a tím spravedlnost kritéria (16).
(9)
Podle článku 2 protokolu č. 13 se kritériem stavu veřejného rozpočtu, jak je uvedeno v čl. 140 odst. 1 druhé odrážce Smlouvy o fungování EU, rozumí, že v době šetření se na členský stát nevztahuje rozhodnutí Rady o existenci nadměrného schodku podle čl. 126 odst. 6 Smlouvy o fungování EU.
(10)
Podle článku 3 protokolu č. 13 se kritériem účasti v mechanismu směnných kurzů Evropského měnového systému, jak je uvedeno v čl. 140 odst. 1 třetí odrážce Smlouvy o fungování EU, rozumí, že členský stát po dobu alespoň dvou let před šetřením dodržoval normální fluktuační rozpětí stanovené mechanismem směnných kurzů (dále jen „ERM“) Evropského měnového systému, aniž by byl směnný kurz vystaven silným tlakům. Zejména pak nesměl členský stát v tomto období z vlastního podnětu devalvovat dvoustranný střední kurz své měny vůči euru. Počínaje 1. lednem 1999 poskytuje rámec pro posuzování plnění kritéria směnného kurzu ERM II. Komise a ECB při posuzování plnění tohoto kritéria ve svých zprávách zkoumaly dvouleté období, jež skončilo 16. května 2013.
(11)
Podle článku 4 protokolu č. 13 se kritériem konvergence úrokových sazeb, jak je uvedeno v čl. 140 odst. 1 čtvrté odrážce Smlouvy o fungování EU, rozumí, že v průběhu jednoho roku před šetřením průměrná dlouhodobá nominální úroková sazba členského státu nepřekračovala o více než 2 procentní body úrokovou sazbu nejvýše tří členských států, které dosáhly v oblasti cenové stability nejlepších výsledků. Pro účely kritérií konvergence úrokových sazeb byly použity srovnatelné úrokové sazby desetiletých státních dluhopisů. K posouzení plnění kritéria úrokových sazeb se ve zprávách Komise a ECB hodnotila referenční hodnota vypočítaná jako jednoduchý aritmetický průměr dlouhodobých nominálních úrokových sazeb tří členských států, které dosáhly v oblasti cenové stability nejlepších výsledků, plus dva procentní body. Takto zjištěná referenční hodnota za jednoleté období, jež skončilo v dubnu 2013, činila 5,5 procenta.
(12)
Podle článku 5 protokolu č. 13 poskytne statistické údaje použité při současném posouzení plnění kritérií konvergence Komise. Údaje pro přípravu tohoto návrhu poskytla Komise. Rozpočtové údaje Komise poskytla poté, co členské státy do 1. dubna 2013 podaly zprávu v souladu s nařízením Rady (ES) č. 3605/93 ze dne 22. listopadu 1993 o použití Protokolu o postupu při nadměrném schodku (17).
(13)
Na základě zpráv předložených Komisí a ECB o pokroku, jehož Lotyšsko dosáhlo při plnění svých závazků týkajících se uskutečňování hospodářské a měnové unie, zní závěr takto:
a)
Vnitrostátní právní předpisy Lotyšska, včetně statutu národní centrální banky, jsou slučitelné s články 130 a 131 Smlouvy o fungování EU a se statutem ESCB a ECB.
b)
Pokud jde o to, jak Lotyšsko plní konvergenční kritéria uvedená ve čtyřech odrážkách čl. 140 odst. 1 Smlouvy o fungování EU:
-
průměrná inflace v Lotyšsku v roce, který skončil v dubnu 2013, činila 1,3 procenta, což je výrazně méně než referenční hodnota, a i v následujících měsících pravděpodobně zůstane pod referenční hodnotou,
-
rozpočtový schodek v Lotyšsku dosáhl ke konci roku 2012 věrohodného a udržitelného snížení pod 3 % HDP. Rozhodnutím 2013/317/EU ze dne 21. června 2013 (18) zrušila Rada na základě doporučení Komise rozhodnutí 2009/591/ES o existenci nadměrného schodku v Lotyšsku (19),
-
Lotyšsko je členem ERM II ode dne 2. května 2005; při vstupu do ERM II se jeho orgány jednostranně zavázaly k udržování směnného kurzu latu v rozpětí ± 1 procenta od středního kurzu. V průběhu dvouletého posuzovaného období se směnný kurz latu neodchýlil od svého středního kurzu o více než ± 1 procento a nebyl vystaven tlakům,
-
v roce, který skončil v dubnu 2013, činila dlouhodobá úroková míra v Lotyšsku v průměru 3,8 procenta, tedy méně, než činí referenční hodnota.
c)
Na základě hodnocení slučitelnosti právních předpisů a splnění konvergenčních kritérií a s přihlédnutím k dalším faktorům Lotyšsko splňuje podmínky pro přijetí eura,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Lotyšsko splňuje podmínky nezbytné pro přijetí eura. Výjimka ve prospěch Lotyšska podle článku 4 aktu o přistoupení z roku 2003 se zrušuje s účinkem od 1. ledna 2014.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
Článek 3
Toto rozhodnutí bude zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 9. července 2013.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 9ης Ιουλίου 2013
σχετικά με την υιοθέτηση του ευρώ από τη Λετονία την 1η Ιανουαρίου 2014
(2013/387/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 140 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (2),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη συζήτηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση των μελών του Συμβουλίου που εκπροσωπούν τα κράτη μέλη που έχουν ως νόμισμα το ευρώ,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης («ΟΝΕ») άρχισε την 1η Ιανουαρίου 1999. Το Συμβούλιο, το οποίο συνήλθε στις 3 Μαΐου 1998 στις Βρυξέλλες σε επίπεδο αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, αποφάσισε ότι το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Πορτογαλία και η Φινλανδία πληρούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999 (3).
(2)
Με την απόφαση 2000/427/ΕΚ (4), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Ελλάδα πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2001. Με την απόφαση 2006/495/ΕΚ (5), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Σλοβενία πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2007. Με τις αποφάσεις 2007/503/ΕΚ (6) και 2007/504/ΕΚ (7), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Κύπρος και η Μάλτα πληρούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2008. Με την απόφαση 2008/608/ΕΚ (8), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Σλοβακία πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ. Με την απόφαση 2010/416/ΕΕ (9), το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Εσθονία πληρούσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ.
(3)
Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του πρωτοκόλλου για ορισμένες διατάξεις που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας («Συνθήκη ΕΚ»), το Ηνωμένο Βασίλειο γνωστοποίησε στο Συμβούλιο ότι δεν σκόπευε να μεταβεί στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ την 1η Ιανουαρίου 1999. Η γνωστοποίηση αυτή δεν έχει μεταβληθεί. Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του πρωτοκόλλου σχετικά με ορισμένες διατάξεις που αφορούν τη Δανία, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη ΕΚ, και με την απόφαση που ελήφθη τον Δεκέμβριο του 1992 στο Εδιμβούργο από τους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων, η Δανία γνωστοποίησε στο Συμβούλιο ότι δεν θα συμμετάσχει στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ. Η Δανία δεν ζήτησε να κινηθεί η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 140 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»).
(4)
Με την απόφαση 98/317/ΕΚ, η Σουηδία τυγχάνει παρέκκλισης, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 4 της πράξης προσχώρησης του 2003 (10), η Τσεχική Δημοκρατία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία και η Πολωνία τυγχάνουν παρεκκλίσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της πράξης προσχώρησης του 2005 (11), η Βουλγαρία και η Ρουμανία τυγχάνουν παρεκκλίσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της πράξης προσχώρησης της Κροατίας (12), η Κροατία τυγχάνει παρέκκλισης, όπως ορίζεται στο άρθρο 139 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(5)
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ») ιδρύθηκε την 1η Ιουλίου 1998. Το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα αντικαταστάθηκε από έναν μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών, η δημιουργία του οποίου συμφωνήθηκε με ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1997, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών στο τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (13). Οι διαδικασίες για τη δημιουργία του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών στο τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΜΣΙ ΙΙ) καθορίστηκαν στη συμφωνία της 16ης Μαρτίου 2006 μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των εθνικών κεντρικών τραπεζών των κρατών μελών εκτός ζώνης ευρώ για τη θέσπιση των λειτουργικών διαδικασιών του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών κατά το τρίτο στάδιο της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (14).
(6)
Το άρθρο 140 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ καθορίζει τις διαδικασίες για την κατάργηση της παρέκκλισης των συγκεκριμένων κρατών μελών. Τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο χρόνια, ή μετά από αίτημα κράτους μέλους με παρέκκλιση, η Επιτροπή και η ΕΚΤ υποβάλλουν έκθεση στο Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Στις 5 Μαρτίου 2013, η Λετονία υπέβαλε επίσημο αίτημα αξιολόγησης της σύγκλισης.
(7)
Η εθνική νομοθεσία των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των καταστατικών των εθνικών κεντρικών τραπεζών, πρέπει να προσαρμόζεται, ανάλογα με τις ανάγκες, προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμβασιμότητα με τα άρθρα 130 και 131 της ΣΛΕΕ και με το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας («καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ»). Οι εκθέσεις της Επιτροπής και της ΕΚΤ παρέχουν λεπτομερή αξιολόγηση της συμβασιμότητας της νομοθεσίας της Λετονίας με τα άρθρα 130 και 131 της ΣΛΕΕ και με το καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ.
(8)
Σύμφωνα με το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 13 σχετικά με τα κριτήρια σύγκλισης, που καθορίζονται στο άρθρο 140 της ΣΛΕΕ, το κριτήριο της σταθερότητας των τιμών, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 πρώτη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι ένα κράτος μέλος έχει διατηρήσιμες επιδόσεις τιμών και μέσο ποσοστό πληθωρισμού, καταγεγραμμένο επί ένα έτος πριν από τον έλεγχο, που δεν υπερβαίνει περισσότερο από 1,5 ποσοστιαία μονάδα εκείνο των τριών, το πολύ, κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας τιμών. Για τους σκοπούς του κριτηρίου της σταθερότητας των τιμών, ο πληθωρισμός μετράται βάσει των εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 1995, για τη θέσπιση εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή (15). Για την αξιολόγηση του κριτηρίου της σταθερότητας των τιμών, ο πληθωρισμός ενός κράτους μέλους μετράται ως ποσοστό της μεταβολής του αριθμητικού μέσου 12 μηνιαίων δεικτών ως προς τον αριθμητικό μέσο των 12 μηνιαίων δεικτών της προηγούμενης περιόδου. Στις εκθέσεις της Επιτροπής και της ΕΚΤ, ελήφθη υπόψη τιμή αναφοράς η οποία υπολογίστηκε ως ο απλός αριθμητικός μέσος των ποσοστών πληθωρισμού των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών συν 1,5 ποσοστιαίες μονάδες. Κατά την ετήσια περίοδο που έληξε τον Απρίλιο του 2013, η τιμή αναφοράς του πληθωρισμού υπολογίστηκε σε 2,7 τοις εκατό, και τα κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών ήταν η Σουηδία, η Λετονία και η Ιρλανδία, με ποσοστά πληθωρισμού, αντιστοίχως, 0,8 τοις εκατό, 1,3 τοις εκατό και 1,6 τοις εκατό.
Είναι δικαιολογημένο να αποκλείονται από τα κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις οι χώρες των οποίων τα ποσοστά πληθωρισμού δεν μπορούν να θεωρηθούν αξιόλογα σημεία αναφοράς για τα άλλα κράτη μέλη. Τέτοιες ακραίες τιμές είχαν επισημανθεί κατά το παρελθόν στις εκθέσεις σύγκλισης του 2004 και του 2010. Στην παρούσα συγκυρία, είναι δικαιολογημένο να αποκλεισθεί η Ελλάδα από τα κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις, δεδομένου ότι το ποσοστό και τα χαρακτηριστικά του πληθωρισμού αποκλίνουν με μεγάλη διαφορά από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, αντικατοπτρίζοντας κυρίως τις σοβαρές ανάγκες προσαρμογής και την ιδιαίτερη κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, και αν συμπεριλαμβανόταν θα επηρέαζε αδικαιολόγητα την τιμή αναφοράς και, συνεπώς, την ορθότητα του κριτηρίου (16).
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, το κριτήριο της δημοσιονομικής κατάστασης, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 δεύτερη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι τη στιγμή της εξέτασης δεν έχει ληφθεί απόφαση του Συμβουλίου για το κράτος μέλος, όπως αναφέρεται στο άρθρο 126 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ, όσον αφορά την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος.
(10)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, το κριτήριο της συμμετοχής στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών του ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 τρίτη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι ένα κράτος μέλος έχει τηρήσει τα κανονικά περιθώρια διακύμανσης που προβλέπει ο μηχανισμός συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ) του ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος χωρίς σοβαρές εντάσεις κατά τα δύο, τουλάχιστον, τελευταία έτη πριν από την εξέταση. Ειδικότερα, το κράτος μέλος δεν πρέπει να έχει υποτιμήσει την κεντρική διμερή ισοτιμία του νομίσματός του έναντι του ευρώ, με δική του πρωτοβουλία, μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα. Από την 1η Ιανουαρίου 1999, ο ΜΣΙ ΙΙ παρέχει το πλαίσιο για την αξιολόγηση της εκπλήρωσης του κριτηρίου της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Κατά την εξέταση της εκπλήρωσης του εν λόγω κριτηρίου στις εκθέσεις τους, η Επιτροπή και η ΕΚΤ εξέτασαν τη διετή περίοδο που έληξε στις 16 Μαΐου 2013.
(11)
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, το κριτήριο της σύγκλισης των επιτοκίων, που αναφέρεται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 τέταρτη περίπτωση της ΣΛΕΕ, σημαίνει ότι το υπό παρατήρηση κράτος μέλος, επί διάστημα ενός έτους πριν από την εξέταση, έχει μέσο ονομαστικό μακροπρόθεσμο επιτόκιο το οποίο δεν υπερβαίνει εκείνο των τριών, το πολύ, κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών, περισσότερο από δύο ποσοστιαίες μονάδες. Για τους σκοπούς του κριτηρίου σύγκλισης των επιτοκίων, χρησιμοποιήθηκαν συγκρίσιμα επιτόκια δεκαετών κρατικών ομολόγων. Προκειμένου να εξετασθεί αν πληρούται το κριτήριο των επιτοκίων, στις εκθέσεις της Επιτροπής και της ΕΚΤ, ελήφθη υπόψη τιμή αναφοράς που υπολογίσθηκε με βάση τον απλό αριθμητικό μέσο όρο των ονομαστικών μακροπρόθεσμων επιτοκίων των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας των τιμών συν 2 ποσοστιαίες μονάδες. Στη βάση αυτή, η τιμή αναφοράς για την ετήσια περίοδο που έληξε τον Απρίλιο του 2013 ήταν 5,5 τοις εκατό.
(12)
Σύμφωνα με το άρθρο 5 του πρωτοκόλλου αριθ. 13, τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση εκπλήρωσης των κριτηρίων σύγκλισης παρέχονται από την Επιτροπή. Η Επιτροπή παρείχε τα στοιχεία για την εκπόνηση της παρούσας απόφασης. Τα δημοσιονομικά δεδομένα παρασχέθηκαν από την Επιτροπή μετά την υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη μέχρι την 1η Απριλίου 2013, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 1993 (17), για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου σχετικά με τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος.
(13)
Βάσει των εκθέσεων τις οποίες υπέβαλαν η Επιτροπή και η ΕΚΤ σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε όσον αφορά την εκπλήρωση από τη Λετονία των υποχρεώσεών της όσον αφορά την επίτευξη της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, διατυπώνονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:
α)
Η εθνική νομοθεσία της Λετονίας, συμπεριλαμβανομένου του καταστατικού της εθνικής κεντρικής τράπεζας, συμβιβάζεται με τα άρθρα 130 και 131 της ΣΛΕΕ και με το καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ.
β)
Όσον αφορά την εκπλήρωση από τη Λετονία των κριτηρίων σύγκλισης που προβλέπονται στις τέσσερις περιπτώσεις του άρθρου 140 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ:
-
το μέσο ποσοστό πληθωρισμού στη Λετονία κατά το έτος που έληξε τον Απρίλιο του 2013 ανήλθε σε 1,3 τοις εκατό, δηλαδή σε επίπεδο σαφώς χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς, και φαίνεται ότι θα διατηρηθεί κάτω από την εν λόγω τιμή αναφοράς και κατά τους επόμενους μήνες,
-
το δημοσιονομικό έλλειμμα της Λετονίας έχει μειωθεί κατά αξιόπιστο και διατηρήσιμο τρόπο κάτω από το όριο του τρία τοις εκατό του ΑΕΠ έως τα τέλη του 2012. Με την απόφαση 2013/317/ΕΕ της 21ης Ιουνίου 2013 (18) το Συμβούλιο, αποφασίζοντας έπειτα από σύσταση της Επιτροπής, κατήργησε την απόφαση 2009/591/ΕΚ (19) για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Λετονία,
-
η Λετονία συμμετέχει στον ΜΣΙ ΙΙ από τις 2 Μαΐου 2005· με την είσοδο στον ΜΣΙ ΙΙ, οι αρχές ανέλαβαν μονομερώς τη δέσμευση να διατηρήσουν τη συναλλαγματική ισοτιμία του λατς εντός ενός περιθωρίου διακύμανσης ± 1 % γύρω από την κεντρική ισοτιμία. Κατά τη διάρκεια της διετίας που προηγήθηκε της παρούσας αξιολόγησης, η συναλλαγματική ισοτιμία του λατς δεν σημείωσε απόκλιση από την κεντρική ισοτιμία περισσότερο από ± 1 % και δεν αποτέλεσε αντικείμενο εντάσεων,
-
κατά την ετήσια περίοδο που έληξε τον Απρίλιο του 2013, το μακροπρόθεσμο επιτόκιο της Λετονίας κινήθηκε, κατά μέσο όρο, στο 3,8 τοις εκατό, δηλαδή σε επίπεδο χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς.
γ)
Με βάση την αξιολόγηση όσον αφορά τη συμβατότητα της νομοθεσίας και την εκπλήρωση των κριτηρίων σύγκλισης, καθώς και των πρόσθετων παραγόντων, η Λετονία πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Λετονία πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ. Η παρέκκλιση υπέρ της Λετονίας, που αναφέρεται στο άρθρο 4 της πράξης προσχώρησης του 2003, καταργείται με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2013.