SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) 2015/720
ze dne 29. dubna 2015,
kterou se mění směrnice 94/62/ES, pokud jde o omezení spotřeby lehkých plastových nákupních tašek
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 114 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice Evropského parlamentu a Rady 94/62/ES (4) byla přijata za účelem prevence a omezení dopadu obalů a obalových odpadů na životní prostředí. Přestože plastové nákupní tašky jsou obaly ve smyslu uvedené směrnice, její ustanovení neobsahují konkrétní opatření týkající se spotřeby těchto tašek.
(2)
Současná míra spotřeby plastových nákupních tašek má za následek vysokou míru jejich zahazování mimo místa určená k odkládání odpadu a neúčinné využívání zdrojů a očekává se, že pokud se nepřijme žádné opatření, spotřeba těchto tašek dále poroste. Zahazování plastových nákupních tašek mimo místa určená k odkládání odpadu vede ke znečišťování životního prostředí a zhoršuje široce rozšířený problém zanášení vodních útvarů odpadem, což ohrožuje vodní ekosystémy po celém světě.
(3)
Je také zjevné, že hromadění plastových nákupních tašek v životním prostředí má nepříznivý dopad na určité hospodářské činnosti.
(4)
Plastové nákupní tašky o tloušťce stěny nedosahující 50 mikronů (dále jen „lehké plastové nákupní tašky“), které představují převážnou většinu všech plastových nákupních tašek spotřebovávaných v Unii, jsou v porovnání se silnějšími plastovými nákupními taškami méně často opětovně používány. V důsledku toho se lehké plastové nákupní tašky stávají rychleji odpadem a kvůli své malé hmotnosti končí častěji mimo místa určená k odkládání odpadu.
(5)
Stávající míra recyklace lehkých plastových nákupních tašek je velmi nízká a vzhledem k řadě praktických a ekonomických obtíží není pravděpodobné, že by se v blízké budoucnosti výrazně zvýšila.
(6)
Podle hierarchie způsobů nakládání s odpady je na prvním místě prevence. Plastové nákupní tašky slouží více účelům a budou předmětem spotřeby i v budoucnu. V zájmu zajištění toho, aby potřebné plastové nákupní tašky neskončily jako odpad v životním prostředí, je třeba zavést odpovídající opatření a informovat spotřebitele o správném nakládání s odpady.
(7)
Míra spotřeby plastových nákupních tašek se napříč Unií výrazně liší z důvodu rozdílných spotřebitelských návyků, a v závislosti na stupni povědomí o problematice životního prostředí a účinnosti politických opatření přijatých členskými státy. Některým členským státům se podařilo míru spotřeby plastových nákupních tašek značně snížit; v sedmi členských státech s nejlepšími výsledky dosahuje průměrná spotřeba pouze 20 % průměrné spotřeby Unie.
(8)
Dostupnost a přesnost údajů o stávající míře spotřeby lehkých plastových nákupních tašek se v jednotlivých členských státech liší. Přesné a srovnatelné údaje o spotřebě mají klíčový význam pro posouzení účinnosti opatření zaměřených na omezení spotřeby a pro zajištění jednotných podmínek provádění. Měla by proto být vypracována společná metodika pro výpočet roční spotřeby lehkých plastových nákupních tašek na osobu s cílem sledovat pokrok při omezování jejich spotřeby.
(9)
Kromě toho se ukázalo, že při dosahování cílů týkajících se snižování spotřeby plastových nákupních tašek hraje rozhodující úlohu informování spotřebitelů. Je tedy nezbytné na institucionální úrovni usilovat o zvyšování povědomí o vlivu plastových nákupních tašek na životní prostředí a přestat plasty vnímat jako neškodnou a levnou komoditu.
(10)
Aby se podpořilo trvalé omezování průměrné spotřeby lehkých plastových nákupních tašek, měly by členské státy v souladu s celkovými cíli odpadové politiky Unie a s hierarchií způsobů nakládání s odpady stanovenou ve směrnici Evropského parlamentu a Rady 2008/98/ES (5) přijmout opatření k výraznému snížení spotřeby lehkých plastových nákupních tašek. Tato opatření by měla brát v potaz stávající míru spotřeby plastových nákupních tašek v jednotlivých členských státech s tím, že vyšší míra spotřeby si vyžaduje ambicióznější úsilí, a měla by zohledňovat snížení, jehož již bylo dosaženo. V zájmu sledování pokroku při snižování spotřeby lehkých plastových nákupních tašek je třeba, aby vnitrostátní orgány poskytovaly údaje o jejich spotřebě v souladu s článkem 12 směrnice 94/62/ES.
(11)
Opatření, jež mají členské státy přijmout, mohou spočívat ve využití ekonomických nástrojů, jako jsou zpoplatnění, daně a poplatky, které se při snižování spotřeby plastových nákupních tašek ukázaly být obzvláště účinné, a v omezeních při jejich uvádění na trh, jako jsou například zákazy v rámci odchylky od článku 18 směrnice 94/62/ES pod podmínkou, že jsou tato omezení přiměřená a nediskriminační.
(12)
Tato opatření se mohou lišit v závislosti na tom, jaký mají lehké plastové nákupní tašky při svém využití nebo odstranění dopad na životní prostředí, a v závislosti na jejich vlastnostech z hlediska recyklace a kompostování, jejich trvanlivosti nebo konkrétním zamýšleném způsobu jejich použití a možných nepříznivých účincích vyplývajících z jejich nahrazení taškami z jiných materiálů.
(13)
Členské státy mohou uplatnit výjimku v případě plastových nákupních tašek o tloušťce stěny nedosahující 15 mikronů (dále jen „velmi lehké plastové nákupní tašky“) poskytovaných jako primární obaly pro volně ložené potraviny, je-li to nezbytné z hygienických důvodů nebo v případě, že jejich užití pomáhá zabránit plýtvání potravinami.
(14)
Členské státy mohou dle vlastního uvážení využít příjmy z opatření přijatých podle směrnice 94/62/ES za účelem dosažení trvalého snížení spotřeby lehkých plastových nákupních tašek.
(15)
Důležitou úlohu při snižování spotřeby plastových nákupních tašek mohou hrát osvětové programy určené pro spotřebitele obecně a vzdělávací programy pro děti.
(16)
Evropská norma EN 13432 „Požadavky na obaly využitelné ke kompostování a biodegradaci - Zkušební schéma a kritéria hodnocení pro konečné přijetí obalu“ stanoví vlastnosti materiálu, který lze považovat za „kompostovatelný“, tedy může být recyklován procesem organického využití, ke kterému patří kompostování a anaerobní digesce. Komise by měla požádat Evropský výbor pro normalizaci, aby vypracoval zvláštní normu pro obaly vhodné k domácímu kompostování.
(17)
Je důležité zajistit uznávání štítků nebo značek pro biologicky rozložitelné a kompostovatelné plastové nákupní tašky v celé Unii.
(18)
Některé plastové nákupní tašky označují jejich výrobci jako „oxo-biologicky rozložitelné“ či „oxo-rozložitelné“. U těchto tašek jsou běžné plasty obohaceny přísadami. V důsledku přítomnosti těchto přísad se daný plast v průběhu času rozpadá na malé částice, které se usazují v životním prostředí. Nazývat tyto tašky „biologicky rozložitelnými“ může proto být zavádějící, neboť jejich používání nemusí být řešením problému zahazování odpadu mimo místa určená k jeho odkládání, ale naopak může míru znečištění zvyšovat. Komise by měla posoudit dopad používání oxo-rozložitelných plastových nákupních tašek na životní prostředí a předložit Evropskému parlamentu a Radě zprávu, která by případně zahrnovala i soubor opatření vypracovaný za účelem omezení jejich spotřeby nebo snížení případných škodlivých dopadů.
(19)
Opatření, která mají členské státy přijmout ke snížení spotřeby plastových nákupních tašek, by měla vést k trvalému snížení spotřeby lehkých plastových nákupních tašek a neměla by mít za následek celkové zvýšení produkce obalů.
(20)
Opatření stanovená touto směrnicí jsou v souladu se sdělením Komise o plánu pro Evropu účinněji využívající zdroje a měla by přispět ke krokům, které jsou podnikány proti zahazování odpadu do moře v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2008/56/ES (6).
(21)
Směrnice 94/62/ES by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Směrnice 94/62/ES se mění takto:
1)
V článku 3 se vkládají nové body, které znějí:
„1a.
‚plastem‘ polymer ve smyslu čl. 3 bodu 5 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1907/2006 (*), k němuž mohou být přidány přísady nebo další látky, a který je schopen plnit funkci hlavní strukturní složky nákupních tašek;
1b.
‚plastovými nákupními taškami‘ nákupní tašky s držadly nebo bez nich vyrobené z plastů a poskytované spotřebitelům v místě prodeje zboží či produktů;
1c.
‚lehkými plastovými nákupními taškami‘ plastové nákupní tašky o tloušťce stěny nedosahující 50 mikronů;
1d.
‚velmi lehkými plastovými nákupními taškami‘ plastové nákupní tašky o tloušťce stěny nedosahující 15 mikronů, které jsou nezbytné z hygienických důvodů nebo poskytované jako primární obaly pro volně ložené potraviny v případě, že jejich užití pomáhá zabránit plýtvání potravinami;
1e.
‚oxo-rozložitelnými plastovými nákupními taškami‘ plastové nákupní tašky vyrobené z plastových materiálů, které obsahují přísady, jež vyvolávají rozpad plastového materiálu na mikročástice.
(*) Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1907/2006 ze dne 18. prosince 2006 o registraci, hodnocení, povolování a omezování chemických látek, o zřízení Evropské agentury pro chemické látky, o změně směrnice 1999/45/ES a o zrušení nařízení Rady (EHS) č. 793/93, nařízení Komise (ES) č. 1488/94, směrnice Rady 76/769/EHS a směrnic Komise 91/155/EHS, 93/67/EHS, 93/105/ES a 2000/21/ES (Úř. věst. L 396, 30.12.2006, s. 1).“" 						
2)
V článku 4 se vkládají nové odstavce, které znějí:
„1a. Členské státy přijmou opatření, aby na svém území dosáhly trvalého snížení spotřeby lehkých plastových nákupních tašek.
Mezi tato opatření může patřit použití vnitrostátních cílů pro snížení spotřeby, zachování nebo zavedení ekonomických nástrojů, jakož i použití omezení při uvádění na trh v rámci odchylky od článku 18 pod podmínkou, že tato omezení jsou přiměřená a nediskriminační.
Tato opatření se mohou lišit v závislosti na tom, jaký mají lehké plastové nákupní tašky při svém využití nebo odstranění dopad na životní prostředí, a rovněž v závislosti na jejich vlastnostech z hlediska kompostování, trvanlivosti nebo konkrétním zamýšleném způsobu použití.
Opatření přijatá členskými státy zahrnují buď jednu nebo obě tyto složky:
a)
přijetí opatření zajišťujících, aby nejpozději od 31. prosince 2019 nepřekračovala roční míra spotřeby 90 lehkých plastových nákupních tašek na osobu a nejpozději od 31. prosince 2025 40 lehkých plastových nákupních tašek na osobu, nebo rovnocenné cíle stanovené hmotnostně. Velmi lehké plastové nákupní tašky nemusí být do vnitrostátních cílů spotřeby zahrnuty;
b)
přijetí nástrojů zajišťujících, aby nejpozději od 31. prosince 2018 nebyly lehké plastové nákupní tašky v místě prodeje zboží nebo produktů poskytovány bezplatně, ledaže jsou uplatňovány stejně účinné nástroje. Velmi lehké plastové nákupní tašky mohou být z působnosti uvedených opatření vyňaty.
Ode dne 27. května 2018 členské státy v rámci podávání zpráv Komisi poskytujících údaje o obalech a obalových odpadech v souladu s článkem 12 informují o roční spotřebě lehkých plastových nákupních tašek.
Do dne 27. května 2016 přijme Komise prováděcí akt, jímž stanoví metodiku pro výpočet roční spotřeby lehkých plastových nákupních tašek na osobu a upraví formáty pro podávání zpráv přijaté podle čl. 12 odst. 3. Tento prováděcí akt se přijímá regulativním postupem podle čl. 21 odst. 2.
1b. Aniž je dotčen článek 15, mohou členské státy přijmout opatření, jako jsou například ekonomické nástroje a vnitrostátní cíle pro snížení spotřeby, pokud jde o jakýkoliv druh plastových nákupních tašek bez ohledu na tloušťku jejich stěn.
1c. Komise a členské státy alespoň během prvního roku po 27. listopadu 2016 aktivně podporují veřejné informační a osvětové kampaně týkající se nepříznivého dopadu nadměrné spotřeby lehkých plastových nákupních tašek na životní prostředí.“
3)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 8a
Zvláštní opatření týkající se biologicky rozložitelných a kompostovatelných plastových nákupních tašek
Do dne 27. května 2017 přijme Komise prováděcí akt, jímž stanoví specifikace štítků nebo známek s cílem zajistit uznávání biologicky rozložitelných a kompostovatelných plastových nákupních tašek v celé Unii a poskytovat spotřebitelům správné informace o vlastnostech těchto tašek z hlediska jejich kompostování. Tento prováděcí akt se přijímá regulativním postupem podle čl. 21 odst. 2.
Členské státy zajistí, aby do 18 měsíců po přijetí uvedeného prováděcího aktu byly biologicky rozložitelné a kompostovatelné plastové nákupní tašky označeny štítky v souladu se specifikacemi v něm stanovenými.“
4)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 20a
Zpráva o plastových nákupních taškách
1. Do dne 27. listopadu 2021 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu, v níž posoudí, jak jsou opatření podle čl. 4 odst. 1a na úrovni Unie účinná při boji proti zahazování odpadu mimo místa určená k jeho odkládání, změně chování spotřebitelů a podpoře předcházení vzniku odpadu. Pokud z posouzení vyplyne, že přijatá opatření účinná nejsou, Komise prozkoumá další možné způsoby, jak dosáhnout omezení spotřeby lehkých plastových nákupních tašek, včetně stanovení realistických a dosažitelných cílů na úrovni Unie, a případně předloží legislativní návrh.
2. Do dne 27. května 2017 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu, v níž posoudí dopad používání oxo-rozložitelných plastových nákupních tašek na životní prostředí a případně předloží legislativní návrh.
3. Do dne 27. května 2017 posoudí Komise dopady různých možností snížení spotřeby velmi lehkých plastových nákupních tašek během celého jejich životního cyklu a případně předloží legislativní návrh.“
5)
V čl. 22 odst. 3a se první pododstavec nahrazuje tímto:
„3a. Pokud je dosaženo cílů uvedených v článku 4 a článku 6, mohou členské státy provést čl. 4 odst. 1a a článek 7 dohodami mezi příslušnými orgány a dotčenými hospodářskými odvětvími.“
Článek 2
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 27. listopadu 2016. Neprodleně o nich uvědomí Komisi.
Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 3
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 4
Tato směrnice je určena členským státům.
Ve Štrasburku dne 29. dubna 2015.
ΟΔΗΓΊΑ (EE) 2015/720 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 29ης Απριλίου 2015
σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 94/62/ΕΚ με σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) εκδόθηκε προκειμένου να προληφθούν ή να μειωθούν οι επιπτώσεις των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας στο περιβάλλον. Παρά το γεγονός ότι οι πλαστικές σακούλες μεταφοράς συνιστούν συσκευασία κατά την έννοια της εν λόγω οδηγίας, οι διατάξεις της δεν περιλαμβάνουν ειδικά μέτρα σχετικά με την κατανάλωση αυτής της κατηγορίας σακουλών.
(2)
Τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς δημιουργούν υψηλή συσσώρευση απορριμμάτων και οδηγούν σε αναποτελεσματική χρήση των πόρων, κατάσταση που αναμένεται να επιδεινωθεί, εάν δεν ληφθούν μέτρα. Η απόρριψη πλαστικών σακουλών μεταφοράς προκαλεί περιβαλλοντική ρύπανση και επιδεινώνει το εκτεταμένο πρόβλημα των απορριμμάτων στα συστήματα υδάτων, με αποτέλεσμα να απειλούνται τα υδάτινα οικοσυστήματα σε παγκόσμιο επίπεδο.
(3)
Επιπλέον, η συσσώρευση πλαστικών σακουλών μεταφοράς στο περιβάλλον έχει σαφώς αρνητικές επιπτώσεις σε ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες.
(4)
Οι πλαστικές σακούλες μεταφοράς πάχους μικρότερου από 50 μικρά («λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς»), που αντιπροσωπεύουν τη συντριπτική πλειονότητα του συνολικού αριθμού πλαστικών σακουλών μεταφοράς που καταναλώνονται στην Ένωση, επαναχρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά από τις χοντρότερες πλαστικές σακούλες μεταφοράς. Ως αποτέλεσμα αυτού, οι λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μετατρέπονται σε απόβλητα πιο γρήγορα και είναι πιθανότερο να συμβάλλουν στη δημιουργία απορριμμάτων λόγω του μικρού βάρους τους.
(5)
Επί του παρόντος, τα ποσοστά ανακύκλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς είναι πολύ χαμηλά και, λόγω ορισμένων πρακτικών και οικονομικών δυσκολιών, δεν είναι πιθανό να φθάσουν σε σημαντικά επίπεδα στο εγγύς μέλλον.
(6)
Σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων δίδεται προτεραιότητα στην πρόληψη. Οι πλαστικές σακούλες μεταφοράς εξυπηρετούν πλείονες σκοπούς και η κατανάλωσή τους θα συνεχισθεί στο μέλλον. Για να εξασφαλισθεί ότι οι απαιτούμενες πλαστικές σακούλες μεταφοράς δεν θα καταλήξουν ως απόβλητα στο περιβάλλον, θα πρέπει να ληφθούν κατάλληλα μέτρα και οι καταναλωτές θα πρέπει να ενημερωθούν για τους κατάλληλους τρόπους διάθεσης των αποβλήτων.
(7)
Τα επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς ποικίλλουν σημαντικά σ' ολόκληρη την Ένωση, λόγω των διαφορών που παρατηρούνται στις καταναλωτικές συνήθειες, την ευαισθητοποίηση σε περιβαλλοντικά θέματα και την αποτελεσματικότητα των μέτρων πολιτικής που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν καταφέρει να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς: η μέση κατανάλωση στα επτά κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις ανέρχεται μόνο στο 20 % της μέσης κατανάλωσης στην Ένωση.
(8)
Η διαθεσιμότητα και ακρίβεια των στοιχείων σχετικά με τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς ποικίλλουν μεταξύ των κρατών μελών. Πρωταρχικής σημασίας για την αξιολόγηση των μέτρων μείωσης και την εξασφάλιση ενιαίων όρων για την εφαρμογή τους είναι να υπάρχουν ακριβή και συγκρίσιμα στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση. Επομένως, θα πρέπει να εκπονηθεί κοινή μεθοδολογία για τον υπολογισμό της ετήσιας κατά κεφαλήν κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς με την προοπτική της παρακολούθησης της προόδου όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσής τους.
(9)
Επιπλέον, έχει αποδειχθεί ότι η ενημέρωση των καταναλωτών έχει καθοριστική σημασία για την επίτευξη οποιουδήποτε στόχου σχετίζεται με τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς. Είναι συνεπώς αναγκαίο να καταβληθούν προσπάθειες σε θεσμικό επίπεδο για την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε σχέση με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της χρήσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς καθώς και για την αλλαγή της υπάρχουσας αντίληψης σύμφωνα με την οποία το πλαστικό είναι ένα ακίνδυνο υλικό χαμηλού κόστους.
(10)
Για την προώθηση της σταθερής μείωσης του μέσου επιπέδου κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να μειώσουν σημαντικά την κατανάλωσή τους σύμφωνα με τους γενικούς στόχους της πολιτικής της Ένωσης για τα απόβλητα και της ιεράρχησης των αποβλήτων, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5). Αυτά τα μέτρα μείωσης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς στα επιμέρους κράτη μέλη, απαιτώντας πιο φιλόδοξες προσπάθειες για τα κράτη με τα υψηλότερα επίπεδα, και να λαμβάνουν υπόψη τις μειώσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί. Για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, είναι απαραίτητο οι εθνικές αρχές να παρέχουν στοιχεία σχετικά με την κατανάλωσή τους σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας 94/62/ΕΚ.
(11)
Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη μπορεί να περιλαμβάνουν τη χρήση οικονομικών μέσων, όπως τιμολόγηση ή επιβολή φόρων και τελών, τα οποία έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά για τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς, και περιορισμούς εμπορίας, όπως απαγορεύσεις κατά παρέκκλιση από το άρθρο 18 της οδηγίας 94/62/ΕΚ, εφόσον οι περιορισμοί είναι αναλογικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις.
(12)
Τα μέτρα αυτά μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της ανάκτησης ή διάθεσης των λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, τις δυνατότητες ανακύκλωσης και λιπασματοποίησής τους, την ανθεκτικότητά τους ή τη συγκεκριμένη χρήση για την οποία προορίζονται οι σακούλες αυτές, και τις ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις της υποκατάστασής τους.
(13)
Τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρέσουν τις πλαστικές σακούλες μεταφοράς πάχους κάτω των 15 μm («πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς») που χρησιμοποιούνται ως πρωτογενής συσκευασία χύδην τροφίμων, όπου αυτό απαιτείται για λόγους υγιεινής ή όταν η χρήση τους συμβάλλει στην αποφυγή σπατάλης τροφίμων.
(14)
Τα κράτη μέλη μπορούν ελεύθερα να χρησιμοποιήσουν ταέσοδα από τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται σύμφωνα με την οδηγία 94/62/ΕΚ για να επιτύχουν μια σταθερή μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς.
(15)
Τα προγράμματα ευαισθητοποίησης των καταναλωτών γενικά και τα εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για τη μείωση της χρήσης πλαστικών σακουλών.
(16)
Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 13432 σχετικά με τις «Απαιτήσεις για συσκευασία ανακτήσιμη μέσω λιπασματοποίησης και βιοαποικοδόμησης - Σχήμα δοκιμής και κριτήρια αξιολόγησης για την τελική αποδοχή της συσκευασίας» καθορίζει τα χαρακτηριστικά που πρέπει να διαθέτει ένα υλικό προκειμένου να θεωρηθεί «λιπασματοποιήσιμο», δηλαδή ότι μπορεί να ανακυκλωθεί μέσω διεργασίας ανάκτησης οργανικής ύλης που συνίσταται σε λιπασματοποίηση και αναερόβια αποσύνθεση. Η Επιτροπή θα πρέπει να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης να αναπτύξει χωριστό πρότυπο για τις συσκευασίες που μπορούν να λιπασματοποιούνται κατ' οίκον.
(17)
Είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί η αναγνώριση των σημάνσεων και σημάτων των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων σακουλών μεταφοράς σε ολόκληρη την Ένωση.
(18)
Ορισμένες πλαστικές σακούλες μεταφοράς αναφέρονται από τους κατασκευαστές τους ως «οξο-βιοαποικοδομήσιμες» ή «οξο-διασπώμενες». Σε αυτές τις σακούλες, πρόσθετα έχουν ενσωματωθεί σε συμβατικά πλαστικά. Λόγω της παρουσίας αυτών των πρόσθετων, τα πλαστικά υλικά διασπώνται με την πάροδο του χρόνου σε μικρότερα σωματίδια, τα οποία παραμένουν στο περιβάλλον. Επομένως, ο χαρακτηρισμός των εν λόγω σακουλών ως «βιοαποικοδομήσιμων» μπορεί να είναι παραπλανητικός, καθώς ενδέχεται να μην αποτελούν λύση όσον αφορά τη δημιουργία απορριμμάτων αλλά, αντιθέτως, να αυξάνουν τη ρύπανση. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει τον αντίκτυπο της χρήσης οξο-διασπώμενων πλαστικών σακουλών μεταφοράς στο περιβάλλον και να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η οποία να περιλαμβάνει, κατά περίπτωση, μια δέσμη μέτρων για τον περιορισμό της κατανάλωσής τους ή τη μείωση τυχόν δυσμενών επιπτώσεων.
(19)
Τα μέτρα που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη για τη μείωση της κατανάλωσης πλαστικών σακουλών μεταφοράς θα πρέπει να οδηγήσουν σε σταθερή μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς και όχι σε συνολική αύξηση της παραγωγής συσκευασιών.
(20)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία πρέπει να είναι σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τον χάρτη πορείας για μια αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη, και θα πρέπει να συμβάλλουν σε ενέργειες κατά της δημιουργίας απορριμμάτων στη θάλασσα αναληφθείσες σύμφωνα με την οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6).
(21)
Ως εκ τούτου, η οδηγία 94/62/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 94/62/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)
Στο άρθρο 3 προστίθενται τα ακόλουθα σημεία:
«1α. “πλαστικό υλικό”: πολυμερές, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*), στο οποίο ενδεχομένως έχουν προστεθεί πρόσθετα ή άλλες ουσίες και το οποίο μπορεί να αποτελέσει κύριο δομικό στοιχείο σακουλών μεταφοράς·
1β. “πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: σακούλες μεταφοράς με ή χωρίς λαβή, από πλαστικό υλικό, οι οποίες διατίθενται στους καταναλωτές στο σημείο πώλησης εμπορευμάτων ή προϊόντων·
1γ. “λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: πλαστικές σακούλες μεταφοράς με πάχος τοιχώματος μικρότερο από 50 μικρά·
1δ. “πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: πλαστικές σακούλες μεταφοράς με πάχος τοιχώματος μικρότερο από 15 μm οι οποίες απαιτούνται για λόγους υγιεινής ή παρέχονται ως πρωτογενής συσκευασία χύδην τροφίμων όταν η χρήση τους συμβάλλει στην αποφυγή σπατάλης τροφίμων·
1ε. “οξο-διασπώμενες πλαστικές σακούλες μεταφοράς”: πλαστικές σακούλες μεταφοράς από πλαστικά υλικά στα οποία περιλαμβάνονται πρόσθετα που καταλύουν τη διάσπαση των πλαστικών υλικών σε μικρο-τμήματα·
(*) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1).»" 						
.
2)
Στο άρθρο 4, παρεμβάλλονται οι ακόλουθες παράγραφοι:
«1α. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα για τη σταθερή μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς στο έδαφός τους.
Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν τη θέσπιση εθνικών στόχων μείωσης, τη διατήρηση ή εισαγωγή οικονομικών μέσων καθώς και την επιβολή περιορισμών εμπορίας κατά παρέκκλιση από το άρθρο 18, εφόσον οι περιορισμοί αυτοί είναι αναλογικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις.
Τα μέτρα αυτά μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της ανάκτησης ή διάθεσης των λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, τις δυνατότητες ανακύκλωσης και λιπασματοποίησής τους, την ανθεκτικότητά τους ή τη συγκεκριμένη χρήση για την οποία προορίζονται.
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν ένα ή αμφότερα από τα κατωτέρω μέτρα:
α)
λήψη μέτρων που εξασφαλίζουν ότι το ετήσιο επίπεδο κατανάλωσης δεν θα υπερβαίνει τις 90 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2019 και τις 40 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ή ισοδύναμους στόχους εκφρασμένους σε βάρος. Οι πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μπορούν να εξαιρούνται από τους εθνικούς στόχους κατανάλωσης,
β)
έκδοση πράξεων που εξασφαλίζουν ότι, το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2018, οι λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς δεν θα παρέχονται δωρεάν στα σημεία πώλησης εμπορευμάτων ή προϊόντων, εκτός αν τεθούν σε εφαρμογή εξίσου αποτελεσματικά μέσα. Οι πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς μπορούν να εξαιρούνται από τις εν λόγω πράξεις.
Από 27 Μαΐου 2018 τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με την ετήσια κατανάλωση λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς όταν υποβάλλουν στοιχεία για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 12.
Έως 27 Μαΐου 2016 η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό της μεθόδου υπολογισμού της ετήσιας κατά κεφαλήν κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς και για την προσαρμογή των μορφότυπων υποβολής στοιχείων που εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 21 παράγραφος 2.
1β. Με την επιφύλαξη του άρθρου 15, τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα, όπως η χρησιμοποίηση οικονομικών μέσων και εθνικών στόχων μείωσης, όσον αφορά οποιοδήποτε είδος πλαστικής σακούλας μεταφοράς, ανεξάρτητα από το πάχος του τοιχώματος.
1γ. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, τουλάχιστον κατά το πρώτο έτος μετά την 27η Νοεμβρίου 2016, ενθαρρύνουν ενεργά τη διοργάνωση εκστρατειών για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς.»
.
3)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 8α
Ειδικά μέτρα περί των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων πλαστικών σακουλών μεταφοράς
Έως τις 27 Μαΐου 2017 η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό των προδιαγραφών των σημάνσεων ή σημάτων για να είναι δυνατή η αναγνώριση, σε επίπεδο Ένωσης, των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων πλαστικών σακουλών μεταφοράς και για την ορθή ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τις ιδιότητες λιπασματοποίησης των σακουλών αυτών. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 21 παράγραφος 2.
Το αργότερο δεκαοκτώ μήνες μετά την έκδοση της εν λόγω εκτελεστικής πράξης τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η σήμανση των βιοαποικοδομήσιμων και λιπασματοποιήσιμων πλαστικών σακουλών μεταφοράς να είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές της εν λόγω εκτελεστικής πράξης.»
.
4)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 20α
Έκθεση περί πλαστικών σακουλών μεταφοράς
1. Έως τις 27 Νοεμβρίου 2021 η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, σε επίπεδο Ένωσης, των μέτρων του άρθρου 4 παράγραφος 1α στην καταπολέμηση της συσσώρευσης απορριμάτων, την αλλαγή της συμπεριφοράς των καταναλωτών και την προώθηση της πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων. Αν από την αξιολόγηση διαπιστωθεί ότι δεν είναι αποτελεσματικά τα ληφθέντα μέτρα, η Επιτροπή εξετάζει άλλους πιθανούς τρόπους για να επιτύχει τη μείωση της κατανάλωσης λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού ρεαλιστικών και πραγματοποιήσιμων στόχων σε επίπεδο Ένωσης, και υποβάλλει νομοθετική πρόταση, εφόσον είναι σκόπιμο.
2. Έως τις 27 Μαΐου 2017 η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εξέταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της χρήσης οξο-διασπώμενων πλαστικών σακουλών μεταφοράς και υποβάλλει νομοθετική πρόταση, εφόσον είναι σκόπιμο.
3. Η Επιτροπή αξιολογεί έως τις 27 Μαΐου 2017 από την άποψη των επιπτώσεων του κύκλου ζωής, τις διάφορες δυνατότητες μείωσης της κατανάλωσης των πολύ λεπτών πλαστικών σακουλών μεταφοράς και υποβάλλει νομοθετική πρόταση, εφόσον είναι σκόπιμο.»
.
5)
Το πρώτο εδάφιο του άρθρου 22 παράγραφος 3α αντικαθίσταται από το εξής:
«3α. Με την προϋπόθεση ότι επιτυγχάνονται οι στόχοι που τίθενται στα άρθρα 4 και 6, τα κράτη μέλη μπορούν να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις διατάξεις του άρθρου 4 παράγραφος 1α και του άρθρου 7 μέσω συμφωνιών μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των οικείων οικονομικών κλάδων.»
.
Άρθρο 2
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 27 Νοεμβρίου 2016. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι λεπτομερείς διατάξεις για την αναφορά αυτή καθορίζονται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 3
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 29 Απριλίου 2015.