ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 3. prosince 2013
o zavedení zvláštního programu, kterým se provádí Horizont 2020 - rámcový program pro výzkum a inovace (2014-2020), a o zrušení rozhodnutí 2006/971/ES, 2006/972/ES, 2006/973/ES, 2006/974/ES a 2006/975/ES
(Text s významem pro EHP)
(2013/743/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 182 odst. 4 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu se zvláštním legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V souladu s čl. 182 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) má být rámcový program pro výzkum a inovace 2014-2020 (dále jen „program Horizont 2020“) zavedený nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1291/2013 ze dne 11. prosince 2013 (3) provedeno prostřednictvím zvláštního programu, který stanoví specifické cíle a prováděcí pravidla, dobu trvání a prostředky považované za nezbytné.
(2)
Obecný program Horizont 2020 by měl být uskutečňován prostřednictvím tří priorit zaměřených na dosahování vynikajících vědeckých výsledků („vynikající věda“), zajištění vedoucího postavení v průmyslu („vedoucí postavení v průmyslu“) a hledáním odpovědí na společenských výzev („společenské výzvy“). Obecný cíl se uskutečňuje rovněž prostřednictvím specifických cílů „šíření excelence a rozšiřování účasti“ a „věda se společností a pro společnost“. Tyto priority a specifické cíle by měly být prováděny prostřednictvím zvláštního programu, který obsahuje jednu část pro každou ze tří priorit, a sice jednu část pro specifický cíl „šíření excelence a rozšiřování účasti“, jednu část pro specifický cíl „věda se společností a pro společnost“ a jednu část pro přímé akce Společného výzkumného střediska.
(3)
Všechny priority a specifické cíle programu Horizont 2020 by měly zahrnovat mezinárodní rozměr. Činnosti spojené s mezinárodní spoluprací by měly být zachovány přinejmenším na úrovni Sedmého rámcového programu Evropského společenství provýzkum, technologický rozvoj a demonstrace (2007-2013) (dále jen „sedmý rámcový program“) přijatého rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1982/2006/ES (4).
(4)
Zatímco nařízení (EU) č. 1291/2013 stanoví obecný cíl programu Horizont 2020, priority a hlavní rysy specifických cílů a činností, jež mají být prováděny, měl by zvláštní program stanovit specifické cíle a hlavní rysy činností, které se týkají jednotlivých částí. Na tento zvláštní program se plně vztahují ustanovení o provádění obsažená v nařízení (EU) č. 1291/2013, včetně ustanovení týkajících se etických zásad.
(5)
Každá část by měla doplňovat ostatní části zvláštního programu a být prováděna konzistentně s těmito částmi.
(6)
K zabezpečení dlouhodobé konkurenceschopnosti a blaha Evropy je naprosto nezbytné posílit a rozšířit excelenci vědecké základny Unie a zajistit výzkum a talenty světové úrovně. V rámci priority „Vynikající věda“ by měla být podpořena činnost Evropské rady pro výzkum v oblasti průkopnického výzkumu, budoucí a vznikající technologie, akce „Marie Curie-Skłodowska“ a evropské výzkumné infrastruktury. Tyto činnosti by se měly zaměřit na rozvíjení schopností v dlouhodobém horizontu, důsledně se zaměřovat na novou generaci vědy, systémů a výzkumných pracovníků a poskytovat podporu objevujícím se talentům z celé Unie a z přidružených zemí. Činnosti Unie na podporu vynikající vědy by měly pomoci upevnit Evropský výzkumný prostor a zajistit v celosvětovém měřítku větší konkurenceschopnost a přitažlivost systému vědy zavedeného v Unii.
(7)
Akce v oblasti výzkumu prováděné v rámci priority I „Vynikající věda“ by měly být určeny podle potřeb a příležitostí vědy. Výzkumný program by měl být stanoven v úzkém kontaktu s vědeckou obcí. Výzkum by měl být financován na základě excelence.
(8)
Evropská rada pro výzkum by měla nahradit Evropskou radu pro výzkum, která byla zřízena rozhodnutím Komise 2007/134/ES (5), a měla by být její nástupkyní. Měla by působit podle zavedených zásad vědecké excelence, samostatnosti, účinnosti a transparentnosti.
(9)
V zájmu zachování a zlepšení vedoucího postavení Unie v průmyslu je naléhavě nutné podněcovat investice soukromého sektoru do výzkumu, vývoje a inovací, podporovat výzkum a inovace na základě programu iniciovaného podniky a urychlit vývoj nových technologií, na nichž budou založeny budoucí podniky a hospodářský růst. Část II „Vedoucí postavení v průmyslu“ by měla podporovat investice do vynikajícího výzkumu a inovací v oblasti klíčových základních technologií a ostatních průmyslových technologií, usnadnit přístup inovativních podniků a projektů k rizikovému financování a zajistit širokou podporu Unie pro inovace v mikropodnicích a malých a středních podnicích).
(10)
Do části II „Vedoucí postavení v průmyslu“ je nutno jako soudržný prvek zařadit vesmírný výzkum a inovace, které spadají do sdílené pravomoci Unie, v zájmu zajištění co nejvyššího vědeckého, hospodářského a společenského dopadu a účinného a nákladově efektivního provádění.
(11)
Řešení významných společenských výzev určených ve strategii Evropa 2020 pro inteligentní, udržitelný růst podporující začlenění (dále jen „strategie Evropa 2020“) vyžaduje významné investice do výzkumu a inovací za účelem vývoje a zavádění nových a průlomových řešení nezbytného měřítka a rozsahu. Tyto výzvy představují rovněž důležité hospodářské příležitosti pro inovativní podniky, a přispívají proto ke konkurenceschopnosti Unie a zaměstnanosti.
(12)
Priorita „Společenské výzvy“ by měla zvýšit účinnost výzkumu a inovací v reakci na hlavní společenské výzvy podporou vynikajících výzkumných a inovačních činností. Tyto činnosti by měly být prováděny s využitím přístupu zaměřeného na jednotlivé výzvy, který spojuje zdroje a znalosti z různých oblastí, technologií a disciplín. Důležitým prvkem při řešení všech výzev je výzkum v oblasti společenských a humanitních věd. Činnosti by měly zahrnovat celou škálu výzkumu a inovací, včetně činností souvisejících s inovacemi, jako jsou pilotní projekty, demonstrace, zkušební zařízení a podpora veřejných zakázek, prenormativní výzkum a normalizace a zavádění inovací na trh. Činnosti by ve vhodných případech měly přímo podporovat odpovídající pravomoci v oblasti odvětvových politik na úrovni Unie. Všechny výzvy by měly přispět k zastřešujícímu cíli, kterým je udržitelný rozvoj.
(13)
V rámci priority „společenské výzvy“ a specifickým cílem „vedoucího postavení v základních a průmyslových technologiích“ by se mělo usilovat o náležitou rovnováhu mezi menšími a většími projekty.
(14)
Specifický cíl „šíření excelence a rozšiřování účasti“ by měla plně využívat evropského talentového potenciálu a zajistit, že přínosy inovační ekonomiky budou maximalizovány a obecně rozděleny v rámci Unie v souladu se zásadou excelence.
(15)
Specifický cíl „věda se společností a pro společnost“ by měla budovat účinnou spolupráci mezi vědou a společností, podpořit získávání nových talentů pro vědu a propojit vynikající vědecké výsledky se sociálním povědomím a odpovědností.
(16)
Společné výzkumné středisko by mělo jakožto nedílnou součást programu Horizont 2020 i nadále poskytovat nezávislou a na zákazníky orientovanou vědeckou a technickou podporu pro stanovení, tvorbu, provádění a sledování politik Unie. K naplnění svého poslání by Společné výzkumné středisko mělo provádět výzkum nejvyšší kvality. Při provádění přímých akcí v souladu se svým posláním by Společné výzkumné středisko mělo klást zvláštní důraz na oblasti, které mají pro Unii klíčový význam, a to inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění a okruhy „bezpečnost a občanství“ a „globální Evropa“ víceletého finančního rámce na období 2014-2020.
(17)
Přímé akce Společného výzkumného střediska by měly být prováděny pružně, účinně a transparentně s přihlédnutím k příslušným potřebám uživatelů Společného výzkumného střediska a politik Unie a měly by dodržovat cíl spočívající v ochraně finančních zájmů Unie. Tyto akce v oblasti výzkumu by měly být případně přizpůsobeny těmto potřebám a vědecko-technickému vývoji a usilovat o dosažení vědecké excelence.
(18)
Společné výzkumné středisko by mělo i nadále vytvářet dodatečné zdroje prostřednictvím konkurenceschopných činností, včetně účasti na nepřímých akcích programu Horizont 2020, práce třetích stran a, v menším rozsahu, využívání duševního vlastnictví.
(19)
Zvláštní program by měl doplňovat akce uskutečňované v členských státech a rovněž další akce Unie, které jsou nezbytné pro celkové strategické úsilí při provádění strategie Evropa 2020.
(20)
Podle rozhodnutí Rady 2001/822/ES (6), ve znění pozdějších předpisů, jsou právní subjekty ze zámořských zemí a území způsobilé k účasti na programu Horizont 2020, a to za zvláštních podmínek, které jsou v něm stanoveny.
(21)
K zajištění toho, aby zvláštní podmínky pro využívání finančních nástrojů odrážely tržní podmínky, by na Komisi měla být přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU za účelem přizpůsobení nebo podpory zvláštních podmínek pro využívání finančních nástrojů. Je obzvláště důležité, aby Komise během svých přípravných prací vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány včas a vhodným způsobem Radě.
(22)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení zvláštního programu by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o přijímání pracovních programů pro provádění zvláštního programu.
(23)
Prováděcí pravomoci týkající se pracovních programů pro priority „vynikající věda“, „vedoucí postavení průmyslu“ a „společenské výzvy“ a specifické cíle „šíření excelence a rozšiřování účasti“ a „věda se společností a pro společnost“ by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (7).
(24)
Ohledně vědecko-technického obsahu zvláštního programu týkajícího se nejaderných přímých akcí Společného výzkumného střediska byla konzultována správní rada Společného výzkumného střediska zřízená rozhodnutím Komise 96/282/Euratom (8).
(25)
Z důvodu právní jistoty a přehlednosti by mělo být zrušeno rozhodnutí Rady 2006/971/ES (9), rozhodnutí Rady 2006/972/ES (10), rozhodnutí Rady 2006/973/ES (11), rozhodnutí Rady 2006/974/ES (12), a rozhodnutí Rady 2006/975/ES (13),
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
HLAVA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Předmět
Tímto rozhodnutím se zřizuje zvláštní program k provedení nařízení (EU) č. 1291/2013 a stanoví specifické cíle pro podporu Unie určenou na výzkumné a inovační činnosti stanovené v článku 1 uvedeného nařízení a rovněž prováděcí pravidla.
Článek 2
Zřízení zvláštního programu
1. Na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 se zavádí zvláštní program k provedení Horizontu 2020 - rámcového programu pro výzkum a inovace (2014-2020) (dále jen „zvláštní program“).
2. V souladu s čl. 5 odst. 2, 2a a 3 nařízení (EU) č. 1291/2013 se zvláštní program skládá z těchto částí:
a)
část I „Vynikající věda“;
b)
část II „Vedoucí postavení v průmyslu“;
c)
část III „Společenské výzvy“;
d)
část IV „Šíření excelence a rozšiřování účasti“;
e)
část V „Věda se společností a pro společnost“;
f)
část VI „Nejaderné přímé akce Společného výzkumného střediska“.
Článek 3
Specifické cíle
1. Část I „Vynikající věda“ posílí excelenci evropského výzkumu v souladu s prioritou „vynikající věda“ stanovenou v čl. 5 odst. 2 písm. a) nařízení (EU) č. 1291/2013, a to sledováním těchto specifických cílů:
a)
posílení průkopnického výzkumu prostřednictvím činností Evropské rady pro výzkum (dále jen „Evropská rada pro výzkum“);
b)
posílení výzkumu v oblasti budoucích a vznikajících technologií;
c)
posílení dovedností, odborné přípravy a profesního rozvoje prostřednictvím akcí Marie Curie-Skłodowska (dále jen „akce „Marie Curie-Skłodowska“);
d)
posílení evropských výzkumných infrastruktur, včetně elektronických infrastruktur (dále jen „výzkumné infrastruktury“).
Hlavní rysy činností souvisejících s těmito specifickými cíli jsou stanoveny v části I přílohy I.
2. Část II „Vedoucí postavení v průmyslu“ posílí vedoucí postavení v průmyslu a konkurenceschopnost v souladu s prioritou „vedoucí postavení v průmyslu“ stanovenou v čl. 5 odst. 2 písm. b) nařízení (EU) č. 1291/2013, a to sledováním těchto specifických cílů:
a)
podpora vedoucího postavení Evropy v průmyslu prostřednictvím výzkumu, technologického rozvoje, demonstrací a inovací v oblasti těchto základních a průmyslových technologií („vedoucí postavení v základních a průmyslových technologiích“):
i)
informační a komunikační technologie,
ii)
nanotechnologie,
iii)
vyspělé materiály,
iv)
biotechnologie,
v)
vyspělá výroba a zpracování,
vi)
vesmír;
b)
zlepšení přístupu k rizikovému financování pro investice do výzkumu a inovací;
c)
zvýšení inovací v malých a středních podnicích.
Hlavní rysy činností souvisejících s těmito specifickými cíli jsou stanoveny v části II přílohy I.
Pro využívání finančních nástrojů v rámci specifického cíle uvedeného v písmeně b) prvního pododstavce se stanoví zvláštní podmínky. Tyto podmínky jsou stanoveny v části II oddíle 2 přílohy I.
Komise se zmocňuje k přijímání aktů v přenesené pravomoci v souladu s článkem 10 ohledně změny podílu investic z kapitálového nástroje programu Horizont 2020 v rámci celkových investic EU do expanzivní a růstové fáze, pokud jde o finanční nástroje uvedené v části II oddíle 2 přílohy I.
3. Část III „společenské výzvy“ přispěje k prioritě „společenské výzvy“ stanovené v čl. 5 odst. 2 písm. c) nařízení (EU) č. 1291/2013, a to prováděním akcí v oblasti výzkumu, technologického rozvoje, demonstrací a inovací, které přispějí k těmto specifickým cílům:
a)
zlepšení celoživotního zdraví a dobrých životních podmínek všech ("zdraví, demografická změna a dobré životní podmínky");
b)
zajišťování dostatečných dodávek bezpečných, zdravých a vysoce kvalitních potravin a jiných biologických výrobků prostřednictvím rozvoje produktivních a udržitelných systémů prvovýroby účinně využívajících zdroje, podpory souvisejících ekosystémových služeb a obnovy biologické rozmanitosti, a to vedle konkurenceschopných a nízkouhlíkových dodavatelských, zpracovatelských a tržních řetězců („potravinová bezpečnost, udržitelné zemědělství a lesní hospodářství, mořský a námořní výzkum a výzkum vnitrozemských vod a biohospodářství“);
c)
uskutečnění přechodu na spolehlivý, cenově dostupný, všeobecně přijatý, udržitelný a konkurenceschopný energetický systém zaměřený na snížení závislosti na fosilních palivech v situaci rostoucího nedostatku zdrojů, zvyšující se energetické potřeby a změny klimatu („zajištěná, čistá a účinná energie“);
d)
dosažení evropského dopravního systému, který ve prospěch všech občanů, hospodářství a společnosti účinně využívá zdroje, je šetrný ke klimatu a k životnímu prostředí, bezpečný a bez nedostatků („inteligentní, ekologická a integrovaná doprava“);
e)
dosažení hospodářství a společnosti účinně využívajících zdroje, včetně vody, a odolných vůči změně klimatu, ochrany a udržitelného řízení přírodních zdrojů a ekosystémů a udržitelného dodávání a využívání surovin za účelem uspokojení potřeb rostoucí světové populace v rámci udržitelných mezí přírodních zdrojů a ekosystémů planety („činnosti v oblasti klimatu a životního prostředí, účinné využívání zdrojů a suroviny“);
f)
péče o hlubší pochopení Evropy, nabídnutí řešení a podpora inovativní a přemýšlivé evropské společnosti podporující začlenění v kontextu nebývalých proměn a rostoucí celosvětové vzájemné závislosti („Evropa v měnícím se světě - inovativní a přemýšlivé společnosti podporující začlenění“);
g)
podpora bezpečných evropských společností v kontextu nebývalých proměn a rostoucí celosvětové vzájemné závislosti a hrozeb, při současném posilování evropské kultury svobody a spravedlnosti („zabezpečené společnosti - ochrana svobody a bezpečnosti Evropy a jejích občanů“);
Hlavní rysy činností souvisejících s těmito specifickými cíli jsou stanoveny v části III přílohy I.
4. Část IV „šíření excelence a rozšiřování účasti“ přispěje ke specifickému cíli „šíření excelence a rozšiřování účasti“ stanovenému v čl. 5 odst. 3 nařízení (EU) č. 1291/2013 plným využitím potenciálu fondu evropských talentů a zajistí, že přínosy inovačního hospodářství budou maximalizovány a všeobecně rozšířeny napříč Unií v souladu se zásadou excelence.
Hlavní rysy činností souvisejících s tímto specifickým cílem jsou stanoveny v části IV přílohy I.
5. Část V „věda se společností a pro společnost“ přispěje ke specifickému cíli „věda se společností a pro společnost“ stanovenému v čl. 5 odst. 3 nařízení (EU) č. 1291/2013 tím, že povede k navázání účinné spolupráce mezi vědou a společností, k získání nových talentů pro vědu a k propojení vědecké excelence se sociálním povědomím a odpovědností.
Hlavní rysy činností souvisejících s tímto specifickým cílem jsou stanoveny v části V přílohy I.
6. Část IV „Nejaderné přímé akce Společného výzkumného střediska přispěje ke všem prioritám stanoveným v čl. 5 odst. 2 nařízení (EU) č. 1291/2013 se specifickým cílem spočívajícím v poskytování vědecké a technické podpory tvorbě evropských politik iniciované zákazníky.
Hlavní rysy činností tohoto specifického cíle jsou stanoveny v části IV přílohy I.
7. Zvláštní program je posuzován ve vztahu k výsledkům a dopadům na základě výkonnostních ukazatelů.
Další podrobnosti o klíčových výkonnostních ukazatelích jsou uvedeny v příloze II.
Článek 4
Rozpočet
1. V souladu s čl. 6 odst. 1 nařízení (EU) č. 1291/2013 činí celkové finanční prostředky přidělené na provádění zvláštního programu 74 316,9 milionů EUR.
2. Částka uvedená v odstavci 1 tohoto článku je rozdělena mezi šest částí uvedených v čl. 2 odst. 2 tohoto rozhodnutí v souladu s čl. 6 odst. 2 nařízení (EU) č. 1291/2013. Orientační rozdělení rozpočtových prostředků pro jednotlivé specifické cíle uvedené v článku 3 tohoto rozhodnutí a maximální celková částka příspěvku na akce Společného výzkumného střediska jsou uvedeny v příloze II nařízení (EU) č. 1291/2013.
3. Na správní výdaje Komise připadá nejvýše 5 % částek uvedených v čl. 6 odst. 2 nařízení (EU) č. 1291/2013 pro části I až V zvláštního programu. Komise zajistí, že v průběhu programu se její administrativní náklady sníží, a bude usilovat o to, aby v roce 2020 dosáhla cíle 4,6 % nebo méně. Tyto hodnoty se přezkoumají v rámci průběžného hodnocení programu Horizont 2020 stanoveného v čl. 32 odst. 3 nařízení (EU) č. 1291/2013.
4. V případě potřeby lze prostředky zanést do rozpočtu na období po roce 2020 na pokrytí technických a správních výdajů s cílem umožnit řízení činností, které do 31. prosince 2020 nebudou ještě ukončeny.
HLAVA II
PROVÁDĚNÍ
Článek 5
Pracovní programy
1. Zvláštní program je prováděn prostřednictvím pracovních programů.
2. Komise přijme společné nebo zvláštní pracovní programy pro provádění částí I až V tohoto zvláštního programu uvedených v čl. 2 odst. 2 písm. a) až e), s výjimkou provádění akcí v rámci specifického cíle „Evropská rada pro výzkum“ uvedeného v čl. 3 odst. 1 písm. a). Tyto prováděcí akty se přijímají v souladu s přezkumným postupem podle čl. 9 odst. 2.
3. Pracovní programy pro provádění akcí v rámci specifického cíle „Evropská rada pro výzkum“ uvedeného v čl. 3 odst. 1 písm. a), jak jsou stanoveny vědeckou radou podle čl. 7 odst. 2 písm. b), přijímá Komise prostřednictvím prováděcího aktu v souladu s poradním postupem uvedeným v čl. 10 odst. 3. Komise se od pracovního programu stanoveného vědeckou radou odchýlí pouze tehdy, pokud se domnívá, že tento pracovní program není v souladu s ustanoveními tohoto rozhodnutí. V takovém případě přijme Komise pracovní program prostřednictvím prováděcího aktu přezkumným postupem podle čl. 10 odst. 2. Toto opatření Komise řádně zdůvodní.
4. Prostřednictvím prováděcího aktu přijme Komise samostatný víceletý pracovní program pro část VI zvláštního programu uvedeného v čl. 2 odst. 2 písm. f).
Tento pracovní program přihlíží ke stanovisku správní rady Společného výzkumného střediska podle rozhodnutí 96/282/Euratom.
5. Pracovní programy přihlížejí ke stavu vědy, techniky a inovací na úrovni jednotlivých členských států, na úrovni Unie a na mezinárodní úrovni a k příslušnému vývoji politiky a trhu a společenskému vývoji. Pracovní programy případně obsahují informace o koordinaci s výzkumnými a inovačními činnostmi prováděnými členskými státy (včetně jejich regionů), mimo jiné v oblastech, v nichž existují iniciativy společného plánování. Podle potřeby se aktualizují.
6. Pracovní programy pro provádění částí I až V uvedených v čl. 2 odst. 2 písm. a) až e) tohoto rozhodnutí stanoví sledované cíle, očekávané výsledky, způsob provádění a celkovou částku, včetně případně orientačních údajů ohledně výše výdajů souvisejících s oblastí klimatu. Pracovní programy obsahují rovněž popis akcí, které mají být financovány, údaj o částce přidělené na každou akci, orientační harmonogram provádění a víceletý přístup a strategické směry pro další roky provádění. Pracovní programy u grantů zahrnují jednotlivé priority, výběr a kritéria pro udělení grantu a relativní váhu jednotlivých hodnotících kritérií a maximální míru financování celkových způsobilých nákladů. Rovněž uvedou jakékoliv další povinnosti účastníků týkající se využití a šíření v souladu s článkem 43 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1290/2013 (14). Podle potřeby umožňují strategické přístupy shora dolů i přístupy zdola nahoru, které se cíli zabývají inovativními způsoby.
Tyto pracovní programy mimoto obsahují oddíl, v němž jsou určeny průřezové otázky podle článku 14 a v příloze I nařízení (EU) č. 1291/2013 pod nadpisem „Průřezové otázky a podpůrná opatření“, a to na základě dvou či více specifických cílů v rámci téže priority nebo napříč dvěma či více prioritami. Tyto akce jsou prováděny integrovaným způsobem.
7. Komise přijímá prostřednictvím prováděcích aktů v souladu s přezkumným postupem podle čl. 10 odst. 4. tato opatření:
a)
rozhodnutí o schválení financování nepřímých akcí, činí-li odhadovaná částka příspěvku Unie v rámci zvláštního programu 2,5 milionu EUR nebo více, s výjimkou akcí podle specifického cíle "Společné výzkumné středisko" uvedeného v čl. 3 odst. 1 písm. a) tohoto rozhodnutí a s výjimkou akcí financovaných v rámci pilotního projektu „Rychlá cesta k inovacím“ uvedeného v článku 24 nařízení (EU) č. 1291/2013;
b)
rozhodnutí o schválení financování akcí zahrnujících použití lidských embryí a lidských embryonálních kmenových buněk a akcí podle specifického cíle „zabezpečené společnosti - ochrana svobody a bezpečnosti Evropy a jejích občanů“ uvedeného v čl. 3 odst. 3 písm. g);
c)
rozhodnutí o schválení financování akcí, činí-li odhadovaná částka příspěvku Unie v rámci zvláštního programu na akce v rámci specifického cíle „Evropa v měnícím se světě - inovativní a přemýšlivé společnosti podporující začlenění“ podle čl. 3 odst. 3 písm. f) a na akce v rámci specifického cíle „šíření excelence a rozšiřování účasti“ uvedeného v čl. 3 odst. 4 a v rámci specifického cíle „věda se společností a pro společnost“ čl. 3 odst. 5 0,6 milionů EUR nebo více;
d)
vypracování kritérií pro hodnocení stanoveného v článku 26 nařízení (EU) č. 1291/2013.
Článek 6
Evropská rada pro výzkum
1. Komise zřídí Evropskou radu pro výzkum, která je prostředkem k provádění akcí v rámci části I „Vynikající věda“, jež souvisejí se specifickým cílem „Evropská rada pro výzkum“ uvedeným v čl. 3 odst. 1 písm. a). Evropská rada pro výzkum je následníkem Evropské rady pro výzkum, která byla zřízena rozhodnutím 2007/134/ES.
2. Evropská rada pro výzkum je složena z nezávislé vědecké rady podle článku 7 a specializované prováděcí struktury podle článku 8.
3. Evropská rada pro výzkum má předsedu, který je vybrán ze zkušených a mezinárodně uznávaných vědců.
Předsedu jmenuje Komise na základě transparentního přijímacího řízení za účasti nezávislého specializovaného vyhledávacího výboru, a to na funkční období omezené na čtyři roky, které může být jednou prodlouženo. Přijímací řízení a vybraný kandidát musí být schváleni vědeckou radou.
Předseda předsedá vědecké radě, zajišťuje její vedení a kontakt se specializovanou prováděcí strukturou a zastupuje ji ve světě vědy.
4. Evropská rada pro výzkum působí podle zásad vědecké excelence, samostatnosti, účinnosti, účelnosti, transparentnosti a odpovědnosti. Zajišťuje kontinuitu s akcemi Evropské rady pro výzkum prováděnými podle rozhodnutí 2006/972/ES.
5. Činnosti Evropské rady pro výzkum podporují výzkum prováděný ve všech oblastech jednotlivými a nadnárodními týmy, které spolu soutěží na evropské úrovni. Granty Evropské rady pro výzkum v oblasti průkopnického výzkumu se udělují pouze na základě kritéria excelence.
6. Komise zaručí samostatnost a bezúhonnost Evropské rady pro výzkum a zajistí řádné plnění úkolů jí svěřených.
Komise zaručí, aby provádění akcí Evropské rady pro výzkum bylo v souladu se zásadami uvedenými v odstavci 4 tohoto článku a rovněž s celkovou strategií Evropské rady pro výzkum vypracovanou vědeckou radou podle čl. 7 odst. 2 písm. a).
Článek 7
Vědecká rada
1. Vědecká rada je složena z nejuznávanějších vědců, inženýrů a akademických pracovníků obou pohlaví a různých věkových skupin, s odpovídajícími odbornými znalostmi zajišťujícími rozmanitost výzkumných oblastí a jednajícími za svou osobu a nezávisle na cizích zájmech.
Členy vědecké rady jmenuje Komise na základě nezávislého a transparentního postupu pro jejich určení, na němž se dohodne s vědeckou radou, po konzultaci s vědeckou obcí a předložení zprávy Evropskému parlamentu a Radě.
Jejich funkční období je omezeno na čtyři roky a může být jednou prodlouženo, a to na základě rotačního systému zajišťujícího kontinuitu práce vědecké rady.
2. Vědecká rada vypracuje:
a)
celkovou strategii pro Evropskou radu pro výzkum;
b)
pracovní program pro provádění činností Evropské rady pro výzkum;
c)
metody a postupy pro vzájemná hodnocení a hodnocení návrhů, na jejichž základě budou určeny návrhy, jež budou financovány;
d)
své stanovisko k jakékoli záležitosti, která může z vědeckého hlediska rozšířit úspěchy a zvýšit dopad Evropské rady pro výzkum a kvalitu prováděného výzkumu;
e)
kodex chování, který mimo jiné upraví předcházení střetu zájmů.
Komise se odchýlí od stanovisek vědecké rady podle prvního pododstavce písm. a), c), d) a e) pouze tehdy, pokud se domnívá, že nebyla dodržena ustanovení tohoto rozhodnutí. V takovém případě přijme Komise opatření s cílem zachovat kontinuitu provádění zvláštního programu a dosažení jeho cílů, objasní body, v nichž se odchyluje od stanovisek vědecké rady, a řádně je zdůvodní.
3. Vědecká rada jedná podle mandátu uvedeného v oddíle 1.1 části I přílohy I.
4. Vědecká rada jedná výlučně v zájmu dosažení specifického cíle „Evropská rada pro výzkum“ uvedeného v čl. 3 odst. 1 písm. a)podle zásad stanovených v čl. 6 odst. 4. Jedná bezúhonně a poctivě a pracuje efektivně a s nejvyšší možnou transparentností.
Článek 8
Specializovaná prováděcí struktura
1. Specializovaná prováděcí struktura odpovídá za administrativní provádění a uskutečňování programu, jak je stanoveno v části I oddíle 1.2 přílohy I, a podporuje vědeckou radu při plnění všech jejích úkolů.
2. Komise zajistí, aby se specializovaná prováděcí struktura přesně, účinně a s potřebnou pružností řídila pouze cíli a požadavky Evropské rady pro výzkum.
HLAVA III
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 9
Sledování a informace o provádění
1. Komise každoročně sleduje provádění programu Horizont 2020 a podává o něm zprávy v souladu s článkem 31 nařízení (EU) č. 1291/2013 a přílohou III tohoto rozhodnutí.
2. Komise pravidelně informuje výbor uvedený v článku 9 o celkovém pokroku v provádění nepřímých akcí zvláštního programu s cílem umožnit výboru, aby včas poskytoval vhodné informace o přípravě pracovních programů, zejména pokud jde o víceletý přístup a strategické směry, a včas mu poskytuje informace o všech akcích navržených nebo financovaných v rámci programu Horizont 2020, jak je upřesněno v příloze IV.
Článek 10
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor (výbor pro program). Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Výbor se schází v různých složeních uvedených v příloze V s ohledem na předmět, který bude projednáván.
3. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se přezkumný postup podle článku 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
4. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se poradní postup podle článku 4 nařízení (EU) č. 182/2011.
5. Má-li být stanovisko výboru uvedeného v odstavci 2 a 2a získáno písemným postupem, je tento postup ukončen bez výsledku, pokud tak o tom ve lhůtě stanovené pro vydání stanoviska rozhodne předseda výboru nebo pokud o to požádá prostá většina členů výboru.
Článek 11
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci podle čl. 3 odst. 2 se Komisi svěřuje od na dobu trvání programu Horizont 2020.
3. Rada může přenesení pravomoci uvedené v čl. 3 odst. 2 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie, nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 3 odst. 2 vstoupí v platnost pouze tehdy, pokud proti němu Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jí byl tento akt oznámen, nebo pokud Rada před uplynutím této lhůty informuje Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Rady se tato lhůta prodlouží o jeden měsíc.
6. Evropský parlament je informován o přijetí aktů v přenesené pravomoci Komisí, o námitkách k nim vyslovených a o zrušení přenesení pravomoci Radou.
Článek 12
Zrušení a přechodná ustanovení
1. Rozhodnutí 2006/971/ES, 2006/972/ES, 2006/973/ES, 2006/974/ES a 2006/975/ES se zrušují s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
2. Akce zahájené na základě rozhodnutí uvedených v odstavci 1 tohoto článku a finanční povinnosti související s akcemi prováděnými na základě těchto rozhodnutí se až do doby ukončení řídí i nadále těmito rozhodnutími. V případě potřeby jsou zbývající úkoly výborů zřízených podle rozhodnutí uvedených v odstavci 1 tohoto článku prováděny výborem uvedeným v článku 10.
3. Finanční prostředky přidělené zvláštnímu programu mohou zahrnovat rovněž výdaje na technickou a správní pomoc, které jsou nezbytné k zajištění přechodu mezi zvláštním programem a opatřeními, na něž se vztahují rozhodnutí 2006/971/ES, 2006/972/ES, 2006/973/ES, 2006/974/ES a 2006/975/ES.
Článek 13
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 14
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 3. prosince 2013.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 3ης Δεκεμβρίου 2013
για τον καθορισμό του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος Ορίζων 2020 - Πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (2014 - 2020) και για την κατάργηση των αποφάσεων 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2013/743/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 182 παράγραφος 4,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβιβάσεως του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 182 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία 2014-2020(«Ορίζων 2020»), που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11 Δεκεμβρίου 2013 (3) - πρέπει να υλοποιηθεί μέσω ενός ειδικού προγράμματος που ορίζει τους συγκεκριμένους στόχους και τους κανόνες για την υλοποίησή τους, καθορίζει τη διάρκειά του και παρέχει τα μέσα που κρίνονται αναγκαία.
(2)
Το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» επιδιώκει, κατά τον γενικό του στόχο, τρεις προτεραιότητες: την ανάπτυξη επιστήμης αριστείας («Επιστήμη αριστείας»), τη δημιουργία βιομηχανικής υπεροχής («Βιομηχανική υπεροχή») και την αντιμετώπιση των κοινωνιακών προκλήσεων («Κοινωνιακές προκλήσεις»). Ο γενικός στόχος θα επιδιωχθεί με τους ειδικούς στόχους ‘Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής’ και ‘Επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία’. Οι εν λόγω προτεραιότητες και ειδικοί στόχοι πρέπει να υλοποιηθούν μέσω ειδικού προγράμματος που προβλέπει ένα μέρος για κάθε μία από τις τρεις προτεραιότητες. Ένα μέρος για τον ειδικό στόχο «Διάδοση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής», ένα μέρος για την ‘Επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία’ και ένα μέρος που αφορά τις μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ).
(3)
Οι τρεις αυτές προτεραιότητες του «Ορίζων 2010», στο σύνολό τους, και οι ειδικοί στόχοι πρέπει να περιλαμβάνουν μια διεθνή διάσταση. Θα πρέπει να διατηρηθούν οι δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας τουλάχιστον στο επίπεδο του έβδομου προγράμματος-πλαισίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τις δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης(2007-2013), που θεσπίστηκε με την απόφαση 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4).
(4)
Ενώ στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 καθορίζεται ο γενικός στόχος του εν λόγω προγράμματος-πλαισίου, οι προτεραιότητες και οι αδρές γραμμές των ειδικών στόχων και δραστηριοτήτων που πρέπει να υλοποιηθούν ενώ στα ειδικά προγράμματα καθορίζονται οι ειδικοί στόχοι και οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων που χαρακτηρίζουν αποκλειστικά τα αντίστοιχα μέρη. Οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 σχετικά με την υλοποίηση συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αναφέρονται στις αρχές δεοντολογίας, εφαρμόζονται πλήρως στο προκείμενο πρόγραμμα.
(5)
Κάθε μέρος πρέπει να αλληλοσυμπληρώνεται και να υλοποιείται κατά τρόπο συνεκτικό με τα υπόλοιπα μέρη του ειδικού προγράμματος.
(6)
Είναι επιτακτική ανάγκη να ενισχυθεί, να διευρυνθεί και να επεκταθεί η αριστεία της επιστημονικής βάσης της Ένωσης και να εξασφαλιστεί ο πορισμός έρευνας και ταλέντων διεθνών προδιαγραφών ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και ευημερία της Ευρώπης. Η προτεραιότητα «Επιστήμη αριστείας» πρέπει να στηρίζει τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ) στους τομείς της έρευνας αιχμής, των μελλοντικών και αναδυόμενων τεχνολογιών, των δράσεων «Marie Sklodowska-Curie» και των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών. Οι εν λόγω δραστηριότητες πρέπει να στοχεύουν στη μακροπρόθεσμη αύξηση των ικανοτήτων, εστιάζοντας κυρίως στη επόμενη γενιά της επιστήμης, των συστημάτων και των ερευνητών και στη στήριξη των ανερχόμενων ταλέντων από όλη την Ένωση και από τις συνδεδεμένες χώρες. Οι δραστηριότητες της Ένωσης για την στήριξη της αριστείας στην επιστήμη πρέπει να συμβάλλουν στην ενδυνάμωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (ΕΧΕ) και να καταστήσουν το επιστημονικό σύστημα της Ένωσης ανταγωνιστικότερο και ελκυστικότερο σε παγκόσμια κλίμακα.
(7)
Οι δράσεις έρευνας που διεξάγονται στο πλαίσιο της προτεραιότητας Ι «Επιστήμη αριστείας» πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με τις ανάγκες και τις συγκυρίες της επιστήμης. Η θεματολογία της έρευνας πρέπει να καθορίζεται σε στενή συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα. Η έρευνα πρέπει να χρηματοδοτείται βάσει της αριστείας.
(8)
Το ΕΣΕ πρέπει να αντικαταστήσει και να διαδεχθεί τον ΕΧΕ που συστάθηκε με την απόφαση της Επιτροπής 2007/134/ΕΚ (5). Το εν λόγω συμβούλιο πρέπει να λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της επιστημονικής αριστείας, της αυτονομίας, της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας.
(9)
Προκειμένου να διατηρηθεί και να ενισχυθεί η βιομηχανική υπεροχή της Ένωσης, χρειάζεται επειγόντως να τονωθούν οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, να προωθηθούν η έρευνα και η καινοτομία με θεματολόγιο καθοριζόμενο από την επιχειρηματικότητα και να επιταχυνθεί η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών που θα ενισχύσουν τις επιχειρήσεις του μέλλοντος και την οικονομική μεγέθυνση. Στο πλαίσιο της προτεραιότητας «Βιομηχανική υπεροχή» πρέπει να υποστηριχτούν επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία αριστείας σε βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και σε άλλες βιομηχανικές τεχνολογίες, να διευκολυνθεί η πρόσβαση καινοτόμων εταιρειών και έργων σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και να παρασχεθεί σε όλη την ΕΕ υποστήριξη για την καινοτομία σε πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).
(10)
Η διαστημική έρευνα και καινοτομία, που αποτελεί συντρέχουσα αρμοδιότητα της Ένωσης, πρέπει να ενταχθεί ως συγκροτημένο στοιχείο στην προτεραιότητα «Βιομηχανική υπεροχή» ώστε να μεγιστοποιηθούν οι επιστημονικές, οικονομικές και κοινωνιακές επιπτώσεις και να εξασφαλιστεί αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική υλοποίηση.
(11)
Η αντιμετώπιση των μεγάλων κοινωνιακών προκλήσεων που έχουν εντοπιστεί στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020 για μια έξυπνη, βιώσιμη και πολυδεκτική ανάπτυξη απαιτεί μεγάλες επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση καινοτόμων και πρωτοποριακών λύσεων που να διαθέτουν την αναγκαία κλίμακα και έκταση. Οι εν λόγω προκλήσεις αντιπροσωπεύουν επίσης μείζονες οικονομικές ευκαιρίες για καινοτόμες επιχειρήσεις και συνεπώς συμβάλλουν στην ενωσιακή ανταγωνιστικότητα και απασχόληση.
(12)
Η προτεραιότητα «Κοινωνιακές προκλήσεις» πρέπει να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της έρευνας και της καινοτομίας ώστε να ανταποκρίνονται στις βασικές κοινωνιακές προκλήσεις μέσω της στήριξης δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας αριστείας. Η προσέγγιση που θα πρέπει να ακολουθείται κατά την υλοποίηση των εν λόγω δραστηριοτήτων πρέπει να βασίζεται στις προκλήσεις και να συγκεντρώνει πόρους και γνώση από διάφορους τομείς, τεχνολογίες και επιστημονικούς κλάδους. Η έρευνα στις κοινωνικές και τις ανθρωπιστικές επιστήμες αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την αντιμετώπιση όλων των προκλήσεων. Οι δραστηριότητες πρέπει να καλύπτουν όλο το εύρος της έρευνας και της καινοτομίας, στο οποίο συγκαταλέγονται δραστηριότητες σχετιζόμενες με την καινοτομία όπως η δοκιμαστική εφαρμογή, η επίδειξη, οι κλίνες δοκιμών και η υποστήριξη των δημόσιων προμηθειών, της προτυποποιητικής έρευνας και της δοκιμής προτύπων, καθώς και της διείσδυσης των καινοτομιών στην αγορά. Οι δραστηριότητες πρέπει να στηρίζουν άμεσα τις αντίστοιχες αρμοδιότητες τομεακής πολιτικής σε επίπεδο της Ένωσης, ανάλογα με την περίπτωση. Όλες οι προκλήσεις πρέπει να συμβάλλουν στην επίτευξη του πρωταρχικού στόχου της αειφόρου ανάπτυξης.
(13)
Θα πρέπει να υπάρχει η δέουσα ισορροπία μεταξύ μικρών και μεγάλων σχεδίων στο πλαίσιο της προτεραιότητας των κοινωνιακών προκλήσεων και του ειδικού στόχου «πρωτοπορία στην εφαρμογή και στις γενικές τεχνολογίες».
(14)
Ο ειδικός στόχος «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» πρέπει να αποσκοπεί στην πλήρη αξιοποίηση της ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων και τη διασφάλιση τόσο της μεγιστοποίησης όσο και της δίκαιης κατανομής σε ολόκληρη την Ένωση των οφελών μιας οικονομίας με άξονα την καινοτομία, βάσει της αρχής της αριστείας.
(15)
Ο ειδικός στόχος ‘Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία’ πρέπει να αποσκοπεί στην οικοδόμηση μιας αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας, την προσέλκυση νέου ανθρώπινου δυναμικού στην επιστήμη και το συνδυασμό της επιστημονικής αριστείας με την κοινωνική ευαισθητοποίηση και ευθύνη.
(16)
Ως αναπόσπαστο μέρος του προγράμματος «Ορίζων 2020», το ΚΚΕρ πρέπει να συνεχίσει να συμβάλλει στην παροχή ανεξάρτητης επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης, προσαρμοσμένης στις ανάγκες των πελατών, για τη διατύπωση, την ανάπτυξη, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των ενωσιακών πολιτικών. Προκειμένου να ανταποκριθεί στην αποστολή του το ΚΚΕρ πρέπει να διεξάγει έρευνα ανώτατης ποιότητας. Το ΚΚΕρ, κατά τη διεξαγωγή των άμεσων δράσεων σύμφωνα με την αποστολή του, πρέπει να δίδει ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς που απασχολούν ιδιαιτέρως την Ένωση, ήτοι την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και στα τμήματα «Ασφάλεια και ιδιότητα του πολίτη» και «Ευρώπη στον κόσμο» του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2014-2020.
(17)
Οι άμεσες δράσεις του ΚΚΕρ πρέπει να υλοποιούνται με ευελιξία, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις σχετικές ανάγκες του χρήστη του ΚΚΕρ και των πολιτικών της Ένωσης, τηρώντας δε παράλληλα το στόχο της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Αυτές οι ερευνητικές δράσεις πρέπει να προσαρμόζονται, όπου απαιτείται, στις εν λόγω ανάγκες και στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις και να αποσκοπούν στην επίτευξη επιστημονικής αριστείας.
(18)
Το ΚΚΕρ πρέπει να συνεχίσει να αποδίδει πρόσθετους πόρους μέσω ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων, στις οποίες περιλαμβάνονται η συμμετοχή σε έμμεσες δράσεις του προγράμματος «Ορίζων 2020», οι εργασίες για λογαριασμό τρίτων και -σε μικρότερο βαθμό- η εκμετάλλευση της πνευματικής ιδιοκτησίας.
(19)
Το ειδικό πρόγραμμα πρέπει να συμπληρώνει τις δράσεις που διεξάγονται στα κράτη μέλη καθώς και άλλες ενωσιακές δράσεις που απαιτούνται στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής προσπάθειας για την υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».
(20)
Δυνάμει της απόφασης 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου (6), νομικές οντότητες των υπερπόντιων χωρών και εδαφών είναι επιλέξιμες για συμμετοχή στο «Ορίζων 2020» υπό τις ειδικές προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτό.
(21)
Για να διασφαλιστεί ότι οι ειδικοί όροι για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων αντικατοπτρίζουν τις συνθήκες της αγοράς, η Επιτροπή πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ ώστε να προσαρμόζει ή να ορίζει περαιτέρω τους ειδικούς όρους για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων. Ιδιαιτέρως σημαντικό είναι να διενεργεί η Επιτροπή τις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.Κατά την εκπόνηση και την κατάρτιση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει την έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Συμβούλιο.
(22)
Προκειμένου να διασφαλίζονται ενιαίοι όροι για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος, πρέπει να εκχωρηθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή για την έγκριση των προγραμμάτων εργασιών όσον αφορά την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος.
(23)
Οι εκτελεστικές αρμοδιότητες που σχετίζονται με τα προγράμματα εργασιών για τις προτεραιότητες «Κοινωνιακές προκλήσεις» και «Βιομηχανική υπεροχή» και για τους ειδικούς στόχους,«Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» και «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία», πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
(24)
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΚΕρ, το οποίο έχει συσταθεί με την απόφαση 96/282/Ευρατόμ της Επιτροπής (8), έχει κληθεί να γνωμοδοτήσει σχετικά με το επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο του ειδικού προγράμματος όσον αφορά τις άμεσες δράσεις του ΚΚΕρ.
(25)
Για λόγους ασφάλειας δικαίου και σαφήνειας, η απόφαση 2006/971/ΕΚ του Συμβουλίου, (9), η απόφαση 2006/972/ΕΚ του Συμβουλίου (10), η απόφαση 2006/973/ΕΚ του Συμβουλίου (11), η απόφαση 2006/974/ΕΚ του Συμβουλίου (12), και η απόφαση 2006/975/ΕΚ του Συμβουλίου, (13) πρέπει να καταργηθούν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
ΤΙΤΛΟΣ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται το ειδικό πρόγραμμα για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καθορίζονται οι ειδικοί στόχοι για την ενωσιακή στήριξη των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας που αναφέρονται στο άρθρο 1 του εν λόγω κανονισμού, καθώς και οι κανόνες εφαρμογής.
Άρθρο 2
Θέσπιση του ειδικού προγράμματος
1. Το ειδικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) (εφεξής «το ειδικό πρόγραμμα»), θεσπίζεται δια του παρόντος για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφοι 3 και 4, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, το ειδικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέρη:
α)
Μέρος Ι «Επιστήμη αριστείας»,
β)
Μέρος ΙΙ «Βιομηχανική υπεροχή»,
γ)
Μέρος ΙΙΙ «Κοινωνιακές προκλήσεις»,
δ)
Μέρος IV «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής»,
ε)
Μέρος V «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία»,
στ)
Μέρος VΙ «Μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ)».
Άρθρο 3
Ειδικοί στόχοι
1. Το μέρος Ι, με τίτλο «Επιστήμη αριστείας», ενισχύει την αριστεία στην ευρωπαϊκή έρευνα βάσει της προτεραιότητας «Επιστήμη αριστείας» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:
α)
ενίσχυση της έρευνας αιχμής μέσω των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ),(«Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας- ΕΣΕ»)
β)
ενίσχυση της έρευνας σε μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες,(«Μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες -ΜΕΤ»)
γ)
ενίσχυση των δεξιοτήτων, της κατάρτισης και της ανάπτυξης της σταδιοδρομίας μέσω των δράσεων «Marie Sklodowska-Curie» (εφεξής «δράσεις Marie Sklodowska-Curie»),
δ)
ενίσχυση των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών υποδομών) («Ευρωπαϊκές ερευνητικές υποδομές»).
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος Ι του παραρτήματος Ι.
2. Το μέρος ΙΙ, με τίτλο «Βιομηχανική υπεροχή», ενισχύει τη βιομηχανική υπεροχή και την ανταγωνιστικότητα σύμφωνα με την προτεραιότητα «Βιομηχανική υπεροχή» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο β), του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, επιδιώκοντας την επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:
α)
ενίσχυση της βιομηχανικής υπεροχής της Ευρώπης μέσω έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, επίδειξης και καινοτομίας στους ακόλουθους τομείς τεχνολογιών γενικής εφαρμογής και βιομηχανικών τεχνολογιών («Τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και βιομηχανικές τεχνολογίες»):
(i)
τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών,(ΤΠΕ)
(ii)
νανοτεχνολογίες,
(iii)
προηγμένα υλικά,
(iv)
βιοτεχνολογία,
(v)
προηγμένη μεταποίηση και κατεργασία,
(vi)
διάστημα,
β)
βελτίωση της πρόσβασης σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου για επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, («Πρόσβαση σε κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου»)
γ)
διεύρυνση της καινοτομίας στις ΜΜΕ(«Καινοτομία στις ΜΜΕ»).
Οι γενικές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙ του παραρτήματος Ι.
Ισχύουν ειδικοί όροι για τη χρήση των μηχανισμών χρηματοδοτικής διευκόλυνσης στο πλαίσιο του ειδικού στόχου του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου. Οι εν λόγω όροι καθορίζονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 11 σχετικά με τις τροποποιήσεις του μεριδίου επενδύσεων από τη διευκόλυνση κεφαλαίου του προγράμματος «Ορίζων 2020» της συνολικής επένδυσης της ΕΕ σε επενδύσεις κατά τη φάση επέκτασης ή ανάπτυξης όσον αφορά τα χρηματοπιστωτικά μέσα που αναφέρονται στο σημείο 2 του μέρους ΙΙ του παραρτήματος Ι.
3. Το μέρος ΙΙΙ «Κοινωνιακές προκλήσεις» συμβάλλει στην επίτευξη της προτεραιότητας «Κοινωνιακές προκλήσεις» που καθορίζεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ), του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 επιδιώκοντας δράσεις έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, επίδειξης και καινοτομίας που συμβάλλουν στην επίτευξη των εξής ειδικών στόχων:
α)
βελτίωση της δια βίου υγείας και ευημερίας για όλους(«Υγεία, δημογραφική αλλαγή και ευεξία»).
β)
εξασφάλιση επαρκούς εφοδιασμού ασφαλών, υγιεινών και υψηλής ποιότητας τροφίμων και άλλων προϊόντων βιολογικής προέλευσης με την ανάπτυξη παραγωγικών, βιώσιμων και αποδοτικών από πλευράς πόρων συστήματα πρωτογενούς παραγωγής, την προώθηση των σχετικών υπηρεσιών οικοσυστήματος και της ανάκτησης της βιολογικής ποικιλότητας, παράλληλα με ανταγωνιστικές και χαμηλής χρήσης άνθρακα αλυσίδες εφοδιασμού, επεξεργασίας και εμπορίας («Επισιτιστική ασφάλεια, βιώσιμη γεωργία και δασοκομία, έρευνα στον τομέα της θάλασσας, της ναυτιλίας και των εσωτερικών υδάτων, και βιοοικονομία»),
γ)
μετάβαση σε ένα αξιόπιστο, οικονομικά προσιτό, κοινώς αποδεκτό, βιώσιμο και ανταγωνιστικό ενεργειακό σύστημα, με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα μπροστά στην αυξανόμενη σπανιότητα των πόρων, την αύξηση των ενεργειακών αναγκών και την κλιματική αλλαγή («Ασφαλής, καθαρή και αποδοτική ενέργεια»),
δ)
δημιουργία ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους, είναι φιλικό προς το κλίμα και το περιβάλλον, είναι ασφαλές και λειτουργεί απρόσκοπτα προς όφελος όλων των πολιτών, της οικονομίας και της κοινωνίας,(«Έξυπνες, οικολογικές και ενοποιημένες μεταφορές»)
ε)
επίτευξη οικονομίας και κοινωνίας που χρησιμοποιούν αποδοτικά τους πόρους - συν τοις άλλοις τους υδάτινους - και δείχνουν προσαρμοστικότητα στην κλιματική αλλαγή, προστασία και βιώσιμη διατήρηση των φυσικών πόρων και των οικοσυστημάτων και βιώσιμος εφοδιασμός και χρήση πρώτων υλών, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες του αυξανόμενου παγκόσμιου πληθυσμού εντός των ορίων αντοχής των φυσικών πόρων και των οικοσυστημάτων του πλανήτη («Δράση για το κλίμα, περιβάλλον, αποδοτικότητα της χρήσης των πόρων και πρώτες ύλες»),
στ)
προώθηση καλύτερης κατανόησης της Ευρώπης, παροχή λύσεων και στήριξη πολυδεκτικών, καινοτόμων και στοχαστικών ευρωπαϊκών κοινωνιών σε συνθήκες πρωτοφανών μετασχηματισμών και αυξανόμενων παγκόσμιων αλληλεξαρτήσεων («Η Ευρώπη σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο - Πολυδεκτικές, καινοτόμες και στοχαστικές κοινωνίες»),
ζ)
προώθηση ασφαλών ευρωπαϊκών κοινωνιών στο πλαίσιο πρωτοφανών μετασχηματισμών και αυξανόμενων παγκόσμιων αλληλεξαρτήσεων και απειλών, με παράλληλη ισχυροποίηση του ευρωπαϊκού πολιτισμού ελευθερίας και δικαιοσύνης («Ασφαλείς κοινωνίες - Προάσπιση της ελευθερίας και εγγύηση της ασφάλειας της Ευρώπης και των πολιτών της»).
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙΙΙ του παραρτήματος Ι.
4. Το τμήμα ΙV «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» θα συμβάλλει στον ειδικό στόχο «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» κατά το άρθρο 5 παρ. 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 αξιοποιώντας πλήρως το δυναμικό της ευρωπαϊκής δεξαμενής ταλέντων και θα μεριμνήσει ώστε τα κέρδη μιας οικονομίας με άξονα την καινοτομία να μεγιστοποιηθούν και ταυτόχρονα να διαδοθούν ευρέως σε ολόκληρη την Ένωση σύμφωνα με την αρχή της αριστείας.
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος ΙV του παραρτήματος Ι.
5. Το τμήμα (V) «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία», θα συμβάλει στον ειδικό στόχο «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία» του άρθρου 5 παρ. 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 αναπτύσσοντας αποτελεσματική συνεργασία ανάμεσα στην επιστήμη και στην κοινωνία,προσελκύοντας νέα ταλέντα για την επιστήμη και συνδυάζοντας την επιστημονική αριστεία με την κοινωνική ευαισθητοποίηση και ευθύνη.
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων για τους εν λόγω ειδικούς στόχους καθορίζονται στο μέρος V του παραρτήματος Ι.
6. Το μέρος VI «Μη πυρηνικές άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ)» συμβάλλει στην επίτευξη όλων των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, με ειδικό στόχο την παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης προσαρμοσμένης στις ανάγκες των πελατών, για τις ενωσιακές πολιτικές.
Οι αδρές γραμμές των δραστηριοτήτων του εν λόγω ειδικού στόχου καθορίζονται στο μέρος VI του παραρτήματος Ι.
7. Το ειδικό πρόγραμμα θα αξιολογηθεί σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο με γνώμονα δείκτες επιδόσεων.
Περαιτέρω λεπτομέρειες για τους βασικούς δείκτες επιδόσεων παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ.
Άρθρο 4
Προϋπολογισμός
1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 το χρηματοδοτικό κονδύλιο για την υλοποίηση του ειδικού προγράμματος είναι 74 316,9 εκατομμύρια EUR].
2. Το ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου κατανέμεται στα έξι μέρη που καθορίζονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 Η ενδεικτική κατανομή του προϋπολογισμού για τους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 3 της παρούσας απόφασης και το μέγιστο συνολικό ποσό της συμμετοχής στις δράσεις του ΚΚΕρ καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
3. Το πολύ 5 % των ποσών που αναφέρονται στο άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 για τα μέρη Ι-V του ειδικού προγράμματος διατίθεται για διοικητικές δαπάνες της Επιτροπής. Η Επιτροπή μεριμνά ώστε διαρκούντος του προγράμματος η διοικητική του δαπάνη να ελαττωθεί, προσπαθώντας να φθάσει ένα στόχο 4,6 % ή και λιγότερο το 2020. Τα αριθμητικά αυτά στοιχεία θα υποβληθούν σε επανεξέταση στα πλαίσια της ενδιάμεσης αξιολόγησης του «Ορίζων 2020» κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 32 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
4. Εάν απαιτείται, μπορούν να εγγραφούν πιστώσεις στον προϋπολογισμό μετά το 2020 για την κάλυψη των τεχνικών και διοικητικών δαπανών που απαιτούνται για τη διαχείριση των δραστηριοτήτων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ
Άρθρο 5
Προγράμματα εργασιών
1. Το ειδικό πρόγραμμα υλοποιείται μέσω προγραμμάτων εργασιών.
2. Η Επιτροπή εγκρίνει κοινά ή χωριστά προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι-V του ειδικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία α), β), γ), δ) και ε), πλην της υλοποίησης των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» που αναφέρεται στο στοιχείο α) του άρθρου 3 παράγραφος 1. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 4.
3. Τα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» ως αναφέρονται στο σημείο α) του άρθρου 3 παρ. 1 όπως θεσπίζονται από το επιστημονικό συμβούλιο βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) εγκρίνονται από την Επιτροπή μέσω εκτελεστικής πράξης, σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 3. Η Επιτροπή παρεκκλίνει από το πρόγραμμα εργασιών που καταρτίζει το επιστημονικό συμβούλιο μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή εγκρίνει το πρόγραμμα εργασιών μέσω εκτελεστικής πράξης εκδιδόμενης με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 10 παράγραφος 4. Η Επιτροπή αιτιολογεί δεόντως το εν λόγω μέτρο.
4. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικής πράξης χωριστό πολυετές πρόγραμμα εργασιών για το μέρος VI του ειδικού προγράμματος που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο στ). Η πράξη αυτή θεσπίζεται με την διαδικασία εξέτασης του άρθρου 10 παρ. 4.
Το εν λόγω πρόγραμμα εργασιών λαμβάνει υπόψη τη γνωμοδότηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΚΕρ που αναφέρεται στην απόφαση 96/282/Ευρατόμ.
5. Τα προγράμματα εργασιών λαμβάνουν υπ’ όψιν την κατάσταση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο, καθώς και τις σχετικές εξελίξεις στους τομείς των πολιτικών, της αγοράς και της κοινωνίας. Όπου απαιτείται, περιλαμβάνουν πληροφορίες περί συντονισμού των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας των κρατών μελών (συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών τους), μεταξύ άλλων σε τομείς στους οποίους υπάρχουν πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού. Τα προγράμματα επικαιροποιούνται όπου απαιτείται.
6. Στα προγράμματα εργασιών για την υλοποίηση των μερών Ι έως V που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχεία α)-ε) της παρούσας απόφασης καθορίζονται οι προς επίτευξη στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η μέθοδος υλοποίησης και ο συνολικός τους προϋπολογισμός, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, ενδεικτικών πληροφοριών σχετικά με τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα. Περιλαμβάνεται επίσης περιγραφή των προς χρηματοδότηση δράσεων, ένδειξη του ποσού που κατανέμεται σε κάθε δράση, ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, επίσης δε πολυετής προσέγγιση και στρατηγικές κατευθύνσεις για τα επόμενα έτη υλοποίησης. Όσον αφορά τις επιχορηγήσεις, τα εν λόγω προγράμματα περιλαμβάνουν τις προτεραιότητες, τα κριτήρια επιλογής και χορήγησης και το σχετικό βάρος των διαφόρων κριτηρίων χορήγησης, καθώς και το μέγιστο ποσοστό χρηματοδότησης των συνολικών επιλέξιμων δαπανών. Προσδιορίζουν επίσης τυχόν πρόσθετες υποχρεώσεις διάδοσης και αξιοποίησης των συμμετεχόντων, σύμφωνα με το άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14). Τα προγράμματα εργασιών επιτρέπουν στρατηγικές προσεγγίσεις από την κορυφή προς τη βάση και αντιστρόφως, ανάλογα με την περίπτωση, οι οποίες προσεγγίζουν τους στόχους με καινοτόμες μεθόδους.
Επιπλέον, τα εν λόγω προγράμματα εργασιών περιλαμβάνουν τμήμα στο οποίο προσδιορίζονται τα οριζόντια θέματα, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 14 και στο πλαίσιο του σημείου «Οριζόντια θέματα και μέτρα στήριξης» του Παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013, τα οποία καλύπτουν δύο ή περισσότερους ειδικούς στόχους τόσο στο πλαίσιο της ίδιας προτεραιότητας όσο και στο πλαίσιο δύο ή περισσότερων προτεραιοτήτων. Οι εν λόγω δράσεις υλοποιούνται κατά ενοποιημένο τρόπο.
7. Η Επιτροπή εγκρίνει μέσω εκτελεστικών πράξεων, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 10 παράγραφος 4, τα ακόλουθα μέτρα:
α)
την απόφαση σχετικά με την έγκριση της χρηματοδότησης των έμμεσων δράσεων όταν το εκτιμώμενο ποσό της ενωσιακής χρηματοδοτικής συνεισφοράς βάσει του ειδικού προγράμματος ισούται ή υπερβαίνει τα 2,5 εκατομμύρια EUR με εξαίρεση τις δράσεις στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ΕΣΕ)» που αναφέρεται στο στοιχείο α) του άρθρου 3 παράγραφος 1 της παρούσας απόφασης, και με εξαίρεση τις δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της «Επιτάχυνσης της Καινοτομίας» κατά το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013.
β)
την απόφαση σχετικά με την έγκριση της χρηματοδότησης δράσεων που περιλαμβάνουν ανθρώπινα έμβρυα και ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα, καθώς και δράσεων στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Ασφαλείς κοινωνίες - Προάσπιση της ελευθερίας και εγγύηση της ασφάλειας της Ευρώπης και των πολιτών της «που αναφέρεται στο στοιχείο ζ) του άρθρου 3 παράγραφος 3,
γ)
την απόφαση σχετικά με την έγκριση της χρηματοδότησης των δράσεων όταν το εκτιμώμενο ποσό της ενωσιακής χρηματοδοτικής συνεισφοράς βάσει του ειδικού προγράμματος «Ορίζων 2020» ισούται ή υπερβαίνει τα 0,6 εκατομμύρια EUR για δράσεις στο πλαίσιο του ειδικού στόχου «Η Ευρώπη σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο - Πολυδεκτικές, καινοτόμες και στοχαστικές κοινωνίες που αναφέρεται στο στοιχείο στ) του άρθρου 3 παράγραφος 3, και για δράσεις στα πλαίσια των ειδικών στόχων «Εξάπλωση της αριστείας και διεύρυνση της συμμετοχής» και «Η επιστήμη στην κοινωνία και μαζί με την κοινωνία» που προβλέπονται αντιστοίχως στο άρθρο 3 παράγραφοι 4 και 5.
δ)
την κατάρτιση των όρων αναφοράς για τις αξιολογήσεις που προβλέπει το άρθρο 32 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013
Άρθρο 6
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας
1. Η Επιτροπή προβαίνει στη σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ), το οποίο είναι το κύριο όργανο υλοποίησης των δράσεων του μέρους Ι με τίτλο «Επιστήμη αριστείας», οι οποίες σχετίζονται με τον ειδικό στόχο «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» του σημείου α) του άρθρου 3 παρ.1 της παρούσας απόφασης. Το ΕΣΕ διαδέχεται το ΕΣΕ που συστάθηκε με την απόφαση 2007/134/ΕΚ.
2. Το ΕΣΕ αποτελείται από το ανεξάρτητο επιστημονικό συμβούλιο που προβλέπεται στο άρθρο 7 και την ειδική εκτελεστική δομή που προβλέπεται στο άρθρο 8.
3. Το ΕΣΕ έχει πρόεδρο εκλεγόμενο μεταξύ έμπειρων επιστημόνων διεθνούς κύρους.
Ο πρόεδρος διορίζεται από την Επιτροπή βάσει διαφανούς διαδικασίας πρόσληψης στην οποία συμμετέχει ανεξάρτητη ειδική επιτροπή αναζήτησης, για τετραετή θητεία η οποία μπορεί να ανανεωθεί άπαξ. Η διαδικασία πρόσληψης και ο επιλεγόμενος υποψήφιος λαμβάνουν την έγκριση του επιστημονικού συμβουλίου.
Ο πρόεδρος προεδρεύει του επιστημονικού συμβουλίου, εξασφαλίζει την ηγεσία του και τη σχέση του με την ειδική εκτελεστική δομή και το εκπροσωπεί στον κόσμο της επιστήμης.
4. Το ΕΣΕ λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της επιστημονικής αριστείας, της αυτονομίας, της αποδοτικότητας, της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Εξασφαλίζει τη συνέχεια των δράσεων του ΕΣΕ που διεξήχθησαν βάσει της απόφασης 2006/972/ΕΚ.
5. Οι δραστηριότητες του ΕΣΕ υποστηρίζουν την έρευνα που διεξάγεται σε όλους τους τομείς από μεμονωμένες και διεθνικές ομάδες που ανταγωνίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι επιχορηγήσεις του ΕΣΕ για την έρευνα αιχμής διατίθενται με μοναδικό κριτήριο την αριστεία.
6. Η Επιτροπή ενεργεί ως εγγυητής της αυτονομίας και της ακεραιότητας του ΕΣΕ και διασφαλίζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί.
Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η υλοποίηση των δράσεων του ΕΣΕ συνάδει με τις αρχές που ορίζονται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, καθώς και με την χαρασσομένη από το Επιστημονικό Συμβούλιο συνολική στρατηγική του ΕΣΕ που αναφέρεται στο άρθρο 7, παράγραφος 2, σημείο α).
Άρθρο 7
Επιστημονικό Συμβούλιο
1. Το επιστημονικό συμβούλιο απαρτίζεται από επιστήμονες, μηχανικούς και ακαδημαϊκούς υψίστου κύρους και ανάλογης εξειδίκευσης - γυναίκες και άνδρες διαφόρων ηλικιών -οι οποίοι καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων και ενεργούν υπό την προσωπική τους ιδιότητα, ανεξάρτητα από ξένα συμφέροντα.
Τα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου διορίζονται από την Επιτροπή με ανεξάρτητη και διαφανή διαδικασία επιλογής που συμφωνείται από κοινού με το επιστημονικό συμβούλιο και η οποία περιλαμβάνει διαβούλευση με την επιστημονική κοινότητα και έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Η θητεία τους περιορίζεται σε τέσσερα έτη, με δυνατότητα άπαξ ανανέωσης με εκ περιτροπής σύστημα που εξασφαλίζει τη συνέχεια του έργου του επιστημονικού συμβουλίου.
2. Το επιστημονικό συμβούλιο:
α)
καθορίζει τη συνολική στρατηγική του ΕΣΕ,
β)
καταρτίζει το πρόγραμμα εργασιών για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων του ΕΣΕ,
γ)
καθορίζει τις μεθόδους και τις διαδικασίες εξέτασης από ομότιμους κριτές και αξιολόγησης των προτάσεων, βάσει των οποίων επιλέγονται οι προτάσεις προς χρηματοδότηση,
δ)
διατυπώνει θέση επί κάθε ζητήματος το οποίο από επιστημονική άποψη δύναται να ενισχύσει τα επιτεύγματα και την επιρροή του ΕΣΕ και να βελτιώσει την ποιότητα της διεξαγόμενης έρευνας,
ε)
θεσπίζει κώδικα δεοντολογίας με σκοπό, μεταξύ άλλων, την αποτροπή συγκρούσεων συμφερόντων.
Η Επιτροπή παρεκκλίνει από τις θέσεις που καθορίζει το επιστημονικό συμβούλιο σύμφωνα με τα στοιχεία α), γ), δ) και ε) της πρώτης παραγράφου μόνο σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις της παρούσας απόφασης. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα ώστε να συνεχιστεί η υλοποίηση του ειδικού προγράμματος και να επιτευχθούν οι στόχοι του, καθορίζοντας και αιτιολογώντας δεόντως τα σημεία απόκλισης από τις θέσεις του επιστημονικού συμβουλίου.
3. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί σύμφωνα με την εντολή που καθορίζεται στο σημείο 1.1, του μέρους Ι του Παραρτήματος I.
4. Το επιστημονικό συμβούλιο ενεργεί αποκλειστικά και μόνο με γνώμονα την επίτευξη του ειδικού στόχου «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας-ΕΣΕ» του άρθρου 3 παρ.1 σημείο α), σύμφωνα με τις αρχές που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4. Ενεργεί με ακεραιότητα και εντιμότητα και εκτελεί το έργο του με αποτελεσματικότητα και τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια.
Άρθρο 8
Ειδική εκτελεστική δομή
1. Η ειδική εκτελεστική δομή ευθύνεται για τη διοικητική υλοποίηση και την εκτέλεση του προγράμματος, όπως περιγράφεται στο σημείο 1.2 του μέρους Ι του Παραρτήματος Ι, και υποστηρίζει το επιστημονικό συμβούλιο στην εκτέλεση όλων των καθηκόντων του.
2. Η Επιτροπή διασφαλίζει ότι η ειδική εκτελεστική δομή εξυπηρετεί απόλυτα, αποτελεσματικά και με την απαιτούμενη ευελιξία τους στόχους και τις απαιτήσεις του ΕΣΕ και μόνο.
ΤΙΤΛΟΣ III
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 9
Παρακολούθηση και ενημέρωση σχετικά με την εφαρμογή
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί και υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του «Ορίζων 2020» σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και το παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας απόφασης.
2. Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά την επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 10 σχετικά με τη συνολική πρόοδο της εφαρμογής των έμμεσων δράσεων του ειδικού προγράμματος ώστε να δίνει τη δυνατότητα στην επιτροπή να συμβάλλει εγκαίρως και με τον κατάλληλο τρόπο στην προετοιμασία των προγραμμάτων εργασίας, ιδίως την πολυετή προσέγγιση και τους στρατηγικούς προσανατολισμούς, και της παρέχει εγκαίρως πληροφορίες σχετικά με όλες τις δράσεις που προτείνονται ή χρηματοδοτούνται από το «Ορίζων 2020», όπως ορίζεται στο παράρτημα IV της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 10
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή («επιτροπή προγράμματος»). Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Η επιτροπή συνεδριάζει με διαφορετικές συνθέσεις όπως ορίζεται στο παράρτημα V, ανάλογα με το αντικείμενο που πρόκειται να εξεταστεί.
3. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
4. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
5. Στις περιπτώσεις που η επιτροπή πρέπει να γνωμοδοτήσει με έγγραφη διαδικασία, η εν λόγω διαδικασία λύεται χωρίς αποτέλεσμα, εάν εντός της προθεσμίας για την παροχή της γνωμοδότησης ο πρόεδρος της επιτροπής λάβει σχετική απόφαση, ή όταν μια απλή πλειοψηφία των μελών της επιτροπής καταθέσει σχετικό αίτημα.
Άρθρο 11
Εκτέλεση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 ανατίθεται στην Επιτροπή καθ’ όλη την διάρκεια του «Ορίζων 2020».
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης τερματίζει την εξουσιοδότηση που ορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Η απόφαση δεν θίγει το κύρος καμίας από τις ήδη ισχύουσες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.
4. Μόλις η Επιτροπή εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί στο Συμβούλιο.
5. Μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη η οποία εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 τίθεται σε ισχύ μόνο εφόσον δεν διατυπωθούν, εντός διμήνου από την ως άνω κοινοποίησή της, αντιρρήσεις από το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής, το Συμβούλιο έχει ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα διατυπώσει αντιρρήσεις. Η εν λόγω προθεσμία παρατείνεται κατά έναν μήνα με πρωτοβουλία του Συμβουλίου.
6. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων από την Επιτροπή ή για τυχόν αντιρρήσεις κατ’ αυτών ή για την ανάκληση της εξουσιοδότησης από το Συμβούλιο.
Άρθρο 12
Κατάργηση διατάξεων και μεταβατικές διατάξεις
1. Οι αποφάσεις 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ ΕΚ, 2006/973/ ΕΚ, 2006/974/ ΕΚ και 2006/975/ ΕΚ καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
2. Ωστόσο, οι δράσεις οι οποίες έχουν αρχίσει να υλοποιούνται βάσει των αποφάσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και οι συναφείς με αυτές οικονομικές υποχρεώσεις εξακολουθούν να διέπονται από τις εν λόγω αποφάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή τους. Εάν απαιτηθεί, τα υπόλοιπα καθήκοντα των επιτροπών που συστάθηκαν βάσει των αποφάσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου μεταφέρονται στην επιτροπή του άρθρου 10.
3. Οι πιστώσεις για το ειδικό πρόγραμμα μπορούν επίσης να καλύψουν δαπάνες για τεχνική και διοικητική βοήθεια που είναι αναγκαίες για να εξασφαλιστεί η μετάβαση μεταξύ του ειδικού προγράμματος και των μέτρων που καλύπτονται από τις αποφάσεις αριθ. 2006/971/ΕΚ, 2006/972/ΕΚ, 2006/973/ΕΚ, 2006/974/ΕΚ και 2006/975/ΕΚ.
Άρθρο 13
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 14
Αποδέκτες
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 3 Δεκεμβρίου 2013.