NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1058/2012
ze dne 12. listopadu 2012,
kterým se mění nařízení (ES) č. 1881/2006, pokud jde o maximální limity aflatoxinů v sušených fících
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (EHS) č. 315/93 ze dne 8. února 1993, kterým se stanoví postupy Společenství pro kontrolu kontaminujících látek v potravinách (1), a zejména na čl. 2 odst. 3 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Komise (ES) č. 1881/2006 ze dne 19. prosince 2006, kterým se stanoví maximální limity některých kontaminujících látek v potravinách (2), stanoví maximální limity aflatoxinu B1 a celkového aflatoxinu (aflatoxin B1 + G1 + B2 + G2) v řadě potravin.
(2)
Je nezbytné změnit maximální limit aflatoxinů v sušených fících, aby byl zohledněn vývoj v Codex Alimentarius, nové informace o tom, do jaké míry lze zabránit přítomnosti aflatoxinů použitím osvědčených postupů, a nové vědecké poznatky o rozdílu ve zdravotním riziku mezi různými hypotetickými maximálními limity aflatoxinu B1 a celkového aflatoxinu v různých potravinových komoditách.
(3)
Codex Alimentarius stanovil limit 10 μg/kg celkového aflatoxinu v sušených fících určených k přímé spotřebě (3). Tento maximální limit byl založen na posouzení provedeném Společným výborem odborníků FAO a WHO pro potravinářské přídatné látky (JECFA) na jeho 68. zasedání, které se týkalo dopadu expozice a zdravotních rizik různých hypotetických maximálních limitů aflatoxinů u mandlí, para ořechů, lískových ořechů, pistácií a sušených fíků (4). Výbor dospěl ohledně sušených fíků k závěru, že uplatnění jakéhokoli scénáře hypotetických maximálních limitů by nemělo žádný závažný dopad na celkovou dietární expozici aflatoxinům. Bylo prokázáno, že při použití osvědčených postupů lze dosáhnout limitu 10 μg/kg celkového aflatoxinu.
(4)
Codex Alimentarius stanovil pouze maximální limit celkového aflatoxinu proto, že byly pozorovány velké rozdíly v poměru mezi aflatoxinem B1 a celkovým aflatoxinem, které jsou způsobeny různými faktory (rok sklizně, odrůda, počasí). Avšak vzhledem k tomu, že aflatoxin B1 je nejsilnějším karcinogenem, stanovily právní předpisy EU kromě limitu celkového aflatoxinu i zvláštní nižší maximální limit aflatoxinu B1. Celkový aflatoxin je suma aflatoxinů B1, B2, G1 a G2. Proto je vhodné, aby maximální limit stanovený pro aflatoxin B1 odpovídal limitu stanovenému pro celkový aflatoxin. Příslušný limit aflatoxinu B1 byl stanoven pomocí údajů o výskytu aflatoxinů v sušených fících, které byly shromažďovány od roku 2005. Z tohoto výpočtu vyplývá, že poměr obsahu aflatoxinu B1 k obsahu celkového aflatoxinu je průměrně spíše 0,6, a nikoli, že koncentrace aflatoxinu B1 činí průměrně 50 % celkového aflatoxinu, jak vyplývalo z původního předpokladu.
(5)
Výsledek výše uvedeného posouzení JECFA o účinku expozice různým maximálním limitům v sušených fících byl potvrzen aktualizovaným posouzením expozice (5), které provedlo oddělení Evropského úřadu pro bezpečnost potravin (EFSA) pro monitorování stravy a chemických látek, jež pro různé scénáře dietární expozice odhadlo, že v případě maximálního limitu celkového aflatoxinu v sušených fících 10 μg/kg činí nárůst dietární expozice aflatoxinům mezi 0,15 a 0,26 % ve srovnání s limitem 4 μg/kg. Na základě předchozích posouzení EFSA týkajících se této otázky (6) lze dospět k závěru, že tento nárůst by neměl nepříznivý dopad na veřejné zdraví. Je proto vhodné nahradit maximální limity v současnosti platné v Unii maximálním limitem celkového aflatoxinu v sušených fících a příslušným maximálním limitem aflatoxinu B1 podle Codex Alimentarius a odpovídajícím způsobem změnit nařízení (ES) č. 1881/2006.
(6)
Jelikož Komise pro Codex Alimentarius nestanovila maximální limit celkového aflatoxinu v jiných fících, než jsou fíky určené k přímé spotřebě, je vhodné zachovat stávající maximální limit Unie pro celkový aflatoxin v těchto fících a upravit pouze limit aflatoxinu B1 pro tyto fíky, aby byly zohledněny nejnovější údaje týkající se poměru koncentrace mezi aflatoxinem B1 a celkovým aflatoxinem v sušených fících.
(7)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a ani Evropský parlament ani Rada nevyjádřily s těmito opatřeními nesouhlas,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Příloha nařízení (ES) č. 1881/2006 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 12. listopadu 2012.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1058/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 12ης Νοεμβρίου 2012
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 όσον αφορά τα μέγιστα επίπεδα αφλατοξινών στα ξηρά σύκα
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 315/93 του Συμβουλίου, της 8ης Φεβρουαρίου 1993, για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών για τις προσμείξεις των τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 2 παράγραφος 3,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 της Επιτροπής, της 19ης Δεκεμβρίου 2006, για καθορισμό μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων για ορισμένες ουσίες οι οποίες επιμολύνουν τα τρόφιμα (2) ορίζει μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα (ΜΕΕ) για την αφλατοξίνη B1 και την ολική αφλατοξίνη (αφλατοξίνη B1 + G1 + B2 + G2) σε μια σειρά τροφίμων.
(2)
Είναι αναγκαίο να τροποποιηθεί το μέγιστο επίπεδο για τις αφλατοξίνες στα ξηρά σύκα, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις στον Codex Alimentarius, τα νέα στοιχεία για τον βαθμό στον οποίο μπορεί να αποτραπεί η παρουσία αφλατοξινών με την εφαρμογή ορθών πρακτικών και τα νέα επιστημονικά δεδομένα για τη διαφορά, όσον αφορά τον κίνδυνο για την υγεία, μεταξύ των διαφόρων υποθετικών μέγιστων επιπέδων αφλατοξίνης B1 και ολικής αφλατοξίνης στα διάφορα προϊόντα διατροφής.
(3)
Ο Codex Alimentarius καθόρισε ένα επίπεδο 10 μg/kg ολικής αφλατοξίνης στα «έτοιμα για βρώση» ξηρά σύκα (3). Το μέγιστο επίπεδο βασίστηκε στην αξιολόγηση που διενήργησε η κοινή επιτροπή εμπειρογνωμόνων FAO/ΠΟΥ για τα πρόσθετα τροφίμων (JECFA) στην εξηκοστή όγδοη συνεδρίασή της σχετικά με τον αντίκτυπο της έκθεσης, καθώς και τον κίνδυνο για την υγεία, διαφόρων υποθετικών μέγιστων επιπέδων των αφλατοξινών για τα αμύγδαλα, τα καρύδια Βραζιλίας, τα φουντούκια, τα φιστίκια και τα ξηρά σύκα (4). Η επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα, όσον αφορά τα ξηρά σύκα, ότι, όποιο υποθετικό σενάριο μέγιστων επιπέδων και αν εφαρμοστεί, δεν θα υπάρξει σημαντικός αντίκτυπος στη γενική έκθεση στις αφλατοξίνες μέσω της διατροφής. Καταδείχθηκε ότι με την εφαρμογή ορθών πρακτικών θα μπορούσε να επιτευχθεί ένα επίπεδο ολικής αφλατοξίνης 10 μg/kg.
(4)
Ο Codex Alimentarius καθόρισε μόνο ένα μέγιστο επίπεδο για την ολική αφλατοξίνη λόγω της μεγάλης ποικιλίας που παρατηρείται στην αναλογία μεταξύ της αφλατοξίνης B1 και της ολικής αφλατοξίνης εξαιτίας διαφόρων παραγόντων (καλλιεργητικό έτος, ποικιλία, καιρικές συνθήκες). Ωστόσο, επειδή η αφλατοξίνη B1 είναι η πιο ισχυρή καρκινογόνος ουσία, έχει καθοριστεί στη νομοθεσία της ΕΕ ένα χωριστό χαμηλότερο μέγιστο επίπεδο για την αφλατοξίνη B1, επιπλέον του επιπέδου της ολικής αφλατοξίνης. Η ολική αφλατοξίνη είναι το άθροισμα της αφλατοξίνης B1, B2, G1 και G2. Συνεπώς, το μέγιστο επίπεδο που έχει καθοριστεί για την αφλατοξίνη B1 ενδείκνυται να αντιστοιχεί στο επίπεδο που έχει καθοριστεί για την ολική αφλατοξίνη. Το αντίστοιχο επίπεδο αφλατοξίνης B1 καθορίστηκε με βάση τα στοιχεία που συλλέχθηκαν από το 2005 σχετικά με την παρουσία αφλατοξινών στα ξηρά σύκα. Από τον υπολογισμό αυτόν είναι εμφανές ότι ο λόγος της περιεκτικότητας σε αφλατοξίνη B1 προς την περιεκτικότητα σε ολική αφλατοξίνη είναι κατά μέσο όρο περίπου 0,6, σε αντίθεση με την προηγούμενη παραδοχή ότι η συγκέντρωση της αφλατοξίνης B1 ανέρχεται κατά μέσο όρο περίπου στο 50% της ολικής αφλατοξίνης.
(5)
Το πόρισμα της προαναφερόμενης αξιολόγησης της JECFA σχετικά με το αποτέλεσμα στην έκθεση μεταξύ διαφόρων μέγιστων επιπέδων στα ξηρά σύκα επιβεβαιώθηκε από επικαιροποιημένη αξιολόγηση της έκθεσης (5) που διενεργήθηκε από τη Μονάδα Διαιτητικής και Χημικής Παρακολούθησης (DCM) της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), η οποία εκτίμησε, για διάφορα σενάρια έκθεσης, ότι η αύξηση της έκθεσης στην αφλατοξίνη μέσω της διατροφής κυμαίνεται μεταξύ 0,15 και 0,26 % για μέγιστο επίπεδο ολικής αφλατοξίνης στα ξηρά σύκα 10 μg/kg σε σύγκριση με 4 μg/kg. Από τις προηγούμενες αξιολογήσεις που διενήργησε η EFSA για το θέμα αυτό (6), μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι μια τέτοια αύξηση δεν θα επηρεάσει αρνητικά τη δημόσια υγεία. Συνεπώς, είναι σκόπιμο να αντικατασταθεί το μέγιστο επίπεδο που εφαρμόζεται σήμερα στην Ένωση με το μέγιστο επίπεδο που προβλέπει ο Codex για την ολική αφλατοξίνη στα ξηρά σύκα και το αντίστοιχο μέγιστο επίπεδο για την αφλατοξίνη B1 και να τροποποιηθεί ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 αναλόγως.
(6)
Καθώς η επιτροπή του Codex Alimentarius δεν έχει καθορίσει μέγιστο επίπεδο για την ολική αφλατοξίνη στα σύκα εκτός από τα «έτοιμα για βρώση» σύκα, είναι σκόπιμο να διατηρηθεί το υφιστάμενο ενωσιακό μέγιστο επίπεδο για την ολική αφλατοξίνη στα εν λόγω σύκα και να προσαρμοστεί μόνο το επίπεδο της αφλατοξίνης B1 για τα σύκα αυτά, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα πιο πρόσφατα στοιχεία όσον αφορά την αναλογία της συγκέντρωσης μεταξύ αφλατοξίνης B1 και ολικής αφλατοξίνης στα ξηρά σύκα.
(7)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων και ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σ’ αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Το παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 12 Νοεμβρίου 2012.