NAŘÍZENÍ KOMISE V PŘENESENÉ PRAVOMOCI (EU) č. 183/2014
ze dne 20. prosince 2013,
kterým se doplňuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 575/2013 o obezřetnostních požadavcích na úvěrové instituce a investiční podniky, pokud jde o regulační technické normy pro upřesnění výpočtu specifických a obecných úprav o úvěrové riziko
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 575/2013 ze dne 26. června 2013 o obezřetnostních požadavcích na úvěrové instituce a investiční podniky a o změně nařízení (EU) č. 648/2012 (1), a zejména na čl. 110 odst. 4 třetí pododstavec uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (EU) č. 575/2013 vymezuje úpravy o úvěrové riziko coby objem specifických a obecných rezerv na krytí úvěrových ztrát pro úvěrová rizika, který byl vykázán v účetní závěrce v souladu s použitelným účetním rámcem, avšak nestanovuje podrobná pravidla pro vymezení specifických a obecných úprav o úvěrové riziko.
(2)
Měla by být stanovena pravidla pro upřesnění hodnot, jež mají být zahrnuty do výpočtu úprav o úvěrové riziko, které zohledňují ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem. Výpočet úprav o úvěrové riziko za účelem stanovení kapitálových požadavků by měl být omezen na hodnoty, o které se snížil kmenový kapitál tier 1 instituce.
(3)
Ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a uznané podle použitelného účetního rámce v běžném účetním roce by měly být uznány jako úpravy o úvěrové riziko, pokud instituce vykáže účinek v kmenovém kapitálu tier 1. To je důležité v případě, vzniknou-li ztráty ze znehodnocení zaznamenané v průběhu účetního roku navzdory celkovému mezitímnímu zisku během roku nebo na konci roku, který nebyl schválen podle čl. 26 odst. 2 nařízení (EU) č. 575/2013, pokud by jejich uznání jako úprav o úvěrové riziko mělo dopad na hodnoty expozice nebo na kapitál tier 2 dříve než na kmenový kapitál tier 1. U prozatímních ztrát podle čl. 36 odst. 1 nařízení (EU) č. 575/2013 není takováto úprava nutná, jsou-li ztráty za běžný účetní rok podle uvedeného článku okamžitě odečteny od kmenového kapitálu tier 1.
(4)
Určitá ustanovení nařízení (EU) č. 575/2013 týkající se úprav o úvěrové riziko výslovně odkazují na podrozvahové položky. Pokud takovéto rozlišení neexistuje, vztahují se příslušná ustanovení na rozvahové i podrozvahové položky.
(5)
Je třeba stanovit pravidla vztahující se na ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a uznané podle použitelného účetního rámce, o něž byl snížen kmenový kapitál tier 1 instituce. Tato pravidla by se měla týkat znehodnocení a úprav ocenění u finančních aktiv nebo rezerv na podrozvahové položky, pokud zohledňují ztráty související výhradně s úvěrovým rizikem a pokud jsou vykázány ve výsledovce podle použitelného účetního rámce. Souvisejí-li takové ztráty s finančními nástroji oceněnými reálnou hodnotou, měla by se tato pravidla vztahovat rovněž na objemy uznané podle použitelných účetních rámců jako znehodnocení nebo na podobné provedené úpravy, pokud odrážejí ztráty související se zhoršením úvěrové kvality aktiva nebo portfolia aktiv. V této fázi není vhodné upravit jiné částky, které nepředstavují znehodnocení finančního nástroje podle použitelného účetního rámce nebo neodrážejí podobnou koncepci, ačkoli by takové změny mohly zahrnovat prvek úvěrového rizika.
(6)
K zajištění úplného pokrytí výpočtu je nezbytné, aby byly veškeré hodnoty, které jsou důležité pro účely uvedené v čl. 110 odst. 4 prvním pododstavci nařízení (EU) č. 575/2013, zahrnuty do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko (obecné úpravy o úvěrové riziko), nebo do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko (specifické úpravy o úvěrové riziko).
(7)
Co se týká určení hodnot, které mohou být zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko, jediným kritériem stanoveným v nařízení (EU) č. 575/2013 je to, že podle čl. 62 písm. c) nařízení (EU) č. 575/2013 nejsou specifické úpravy o úvěrové riziko způsobilé pro zahrnutí do kapitálu tier 2 na základě standardizovaného přístupu. Rozlišení hodnot, které mají být zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko, nebo obecných úprav o úvěrové riziko, musí být proto provedeno v souladu s kritérii pro určení položek, které lze zahrnout do kapitálu tier 2.
(8)
Nařízení (EU) č. 575/2013 provádí mezinárodně schválené standardy třetího mezinárodního regulačního rámce pro banky (2) Basilejského výboru pro bankovní dohled (dále jen „Basilej III“). Příslušná pravidla pro úpravy o úvěrové riziko by tudíž měla být rovněž v souladu s basilejským rámcem, který stanoví, že jedním z kritérií pro rozlišování mezi obecnými úpravami o úvěrové riziko a specifickými úpravami o úvěrové riziko musí být to, že obecné rezervy nebo obecné rezervy na úvěrové ztráty jsou „volně dostupné ke krytí následně realizovaných ztrát“. Podle pravidel Basilej III jsou rezervy nebo rezervy na úvěrové ztráty, které jsou drženy s ohledem na budoucí, v současnosti neurčené ztráty, volně dostupné ke krytí následně realizovaných ztrát z úvěrového rizika, a splňují proto podmínky pro zahrnutí do kapitálu tier 2. Hodnoty zahrnuté do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko by měly být plně dostupné, pokud jde o časové rozvržení a výši, k pokrytí těchto ztrát přinejmenším v běžných situacích, v nichž může kapitál absorbovat ztráty v případě platební neschopnosti před tím, než by vznikly ztráty vkladatelům.
(9)
V této oblasti by měla být tato pravidla uplatněna bez ohledu na použitelný účetní rámec. Aby však mohly instituce jednotně rozlišovat specifické a obecné úpravy o úvěrové riziko, měla by být pro každý typ úprav o úvěrové riziko podle použitelných účetních rámců stanovena kritéria pro ošetření ztrát z úvěrového rizika. Jelikož zacházení se ztrátami, které souvisí výhradně s úvěrovým rizikem a které jsou uznané podle použitelných účetních rámců, závisí na splnění takových kritérií, velká většina takových hodnot by měla být vzhledem k omezující povaze kritérií pro obecné úpravy o úvěrové riziko obvykle považována za specifické úpravy o úvěrové riziko.
(10)
Mezinárodní účetní standardy však podléhají revizím, které si mohou vyžádat změny kritérií pro rozlišování mezi specifickými a obecnými úpravami o úvěrové riziko. Vzhledem k probíhajícím jednáním, zejména pokud jde o modely znehodnocení, by bylo předčasné předjímat takový model v rámci kritérií úprav úvěrového rizika.
(11)
Nařízení (EU) č. 575/2013 vyžaduje, aby byly úpravy specifického úvěrového rizika identifikovány pro jednotlivé expozice. Je proto nezbytné rozhodnout o tom, jak zacházet se specifickými úpravami o úvěrové riziko, které zohledňují ztráty související s úvěrovým rizikem celé skupiny expozic. Je rovněž nutné rozhodnout, pro jakou expozici nebo expozice ve skupině a v jaké míře by měly být specifické úpravy o úvěrové riziko uznány. Přidělení částí této hodnoty vyplývající ze specifických úprav o úvěrové riziko expozicím ve skupině je nutno provést úměrně objemu rizikově vážených expozic. Za tímto účelem by měly být hodnoty expozice stanoveny bez ohledu na případné specifické úpravy o úvěrové riziko.
(12)
Za účelem určení selhání podle čl. 178 odst. 3 písm. b) nařízení (ES) č. 575/2013 je nutné zahrnout pouze specifické úpravy o úvěrové riziko, které jsou provedeny individuálně pro jednu expozici nebo pro jednoho dlužníka, a nezahrnovat specifické úpravy o úvěrové riziko provedené pro celé skupiny expozic. Specifické úpravy o úvěrové riziko provedené pro celé skupiny expozic neurčují u expozic náležejících do těchto skupin dlužníky, u nichž se má za to, že došlo k selhání. Existence specifických úprav o úvěrové riziko pro skupinu expozic nepředstavuje dostatečný důvod pro vyvození závěru, že u každého dlužníka nebo expozice náležející do této skupiny došlo k selhání.
(13)
Je nezbytné, aby mohly instituce prokázat, jak jsou kritéria pro rozlišování mezi specifickými a obecnými úpravami o úvěrové riziko uplatňována na základě použitelného účetního rámce. Proto by měly instituce takový postup zdokumentovat.
(14)
Toto nařízení vychází z návrhů regulačních technických norem, které Komisi předložil Evropský orgán pro bankovnictví.
(15)
Evropský orgán pro bankovnictví uskutečnil otevřené veřejné konzultace o návrzích regulačních technických norem, z nichž toto nařízení vychází, analyzoval potenciální související náklady a přínosy podle článku 10 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1093/2010 (3) a požádal o stanovisko skupinu subjektů působících v bankovnictví zřízenou podle článku 37 nařízení (EU) č. 1093/2010,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Určení obecných a specifických úprav o úvěrové riziko pro účely článků 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013
1. Pro účely tohoto nařízení se hodnoty, které musí být zahrnuty institucí do výpočtu obecných a specifických úprav o úvěrové riziko, rovnají veškerým hodnotám, o něž byl snížen kmenový kapitál tier 1 instituce, aby se zohlednily ztráty, které podle použitelného účetního rámce souvisejí výhradně s úvěrovým rizikem a které jsou jako takové vykázány ve výsledovce, bez ohledu na to, zda vyplývají ze znehodnocení, úprav ocenění nebo rezerv na podrozvahové položky.
Hodnoty zjištěné podle prvního pododstavce, které byly vykázány během účetního roku, mohou být zahrnuty do výpočtu obecných a specifických úprav o úvěrové riziko pouze tehdy, pokud byly příslušné hodnoty odečteny od kmenového kapitálu tier 1 instituce, a to buď v souladu s čl. 36 odst. 1 nařízení (EU) č. 575/2013, nebo v případě mezitímního zisku či zisku na konci roku, který nebyl schválen v souladu s čl. 26 odst. 2 uvedeného nařízení, odpovídajícím okamžitým snížením kmenového kapitálu tier 1 za účelem stanovení kapitálu.
2. Hodnoty uvedené v odstavci 1 jsou institucí zahrnuty do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko (obecné úpravy o úvěrové riziko), pokud splňují obě tato kritéria:
a)
jsou volně a plně dostupné, pokud jde o časové rozvržení a výši, k pokrytí ztrát z úvěrového rizika, které nebyly dosud realizovány;
b)
zohledňují ztráty z úvěrového rizika pro skupinu expozic, s ohledem na niž nemá instituce v současnosti žádné důkazy o tom, že došlo ke ztrátě.
3. Všechny ostatní hodnoty uvedené v odstavci 1 jsou zahrnuty do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko (specifické úpravy o úvěrové riziko).
4. S výhradou splnění kritérií uvedených v odstavci 2 zahrne instituce do výpočtu obecných úprav o úvěrové riziko tyto ztráty:
a)
ztráty uznané za účelem pokrytí vyšších průměrných ztrát z portfolia v posledních letech, ačkoli v současnosti nejsou k dispozici žádné důkazy o ztrátách, které by dokládaly výši ztrát zaznamenanou v minulosti;
b)
ztráty, s ohledem na něž si instituce není vědoma zhoršení úvěrové kvality skupiny expozic, u níž je však na základě minulých zkušeností statisticky pravděpodobná určitá míra neplnění.
5. Níže uvedené ztráty zahrne instituce vždy do výpočtu specifických úprav o úvěrové riziko podle odstavce 3:
a)
ztráty vykázané ve výsledovce u nástrojů oceněných reálnou hodnotou, které podle použitelného účetního rámce představují znehodnocení v důsledku úvěrového rizika;
b)
ztráty v důsledku současných nebo minulých událostí ovlivňujících významnou individuální expozici nebo expozice, které nejsou individuálně významné a které jsou posuzovány individuálně nebo společně;
c)
ztráty, s ohledem na něž minulé zkušenosti upravené podle stávajících zjistitelných údajů ukazují, že vznikla ztráta, instituce si však dosud není vědoma toho, která individuální expozice ztrátu zaznamenala.
Článek 2
Přidělení specifických úprav o úvěrové riziko pro skupinu expozic expozicím v rámci skupiny
1. Pokud specifická úprava o úvěrové riziko zohledňuje ztráty související s úvěrovým rizikem skupiny expozic, přidělí instituce takovou specifickou úpravu o úvěrové riziko všem jednotlivým expozicím v takové skupině úměrně objemu rizikově vážených expozic. Za takovým účelem by měly být hodnoty expozice stanoveny bez ohledu na případné specifické úpravy o úvěrové riziko.
2. Při zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 u skupiny expozic, které nejsou ve stavu selhání, nemusí instituce přidělit specifickou úpravu o úvěrové riziko jednotlivým expozicím ve skupině.
3. Pokud specifická úprava o úvěrové riziko souvisí se skupinou expozic, u nichž jsou kapitálové požadavky k úvěrovému riziku vypočítány částečně podle standardizovaného přístupu a částečně podle přístupu založeného na interním ratingu, přidělí instituce takovou specifickou úpravu o úvěrové riziko skupině expozic, na niž se vztahují oba přístupy, úměrně objemu rizikově vážených expozic skupiny před provedením kroků uvedených v odstavcích 1 a 2. Za takovým účelem se hodnoty expozic stanoví bez přihlédnutí k případným specifickým úpravám o úvěrové riziko.
4. Při přidělování specifických úprav o úvěrové riziko expozicím instituce zajistí, aby nebyla stejná část přidělena dvakrát různým expozicím.
Článek 3
Výpočet úprav o úvěrové riziko za účelem určení hodnoty expozice podle článků 111, 166, 167, 168, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013
Pro účely určení hodnoty expozice podle článků 111, 166 až 168, 246 a 266 nařízení (EU) č. 575/2013 instituce vypočítají specifické úpravy o úvěrové riziko související s expozicí jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko pro takovou jednu expozici, nebo jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko, které instituce přidělila takové expozici podle článku 2.
Článek 4
Výpočet specifických a obecných úprav o úvěrové riziko pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013
1. Pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 instituce vypočítá celkové obecné úpravy o úvěrové riziko související s expozicemi zahrnutými do zacházení s výší očekávané ztráty coby součet těchto výší, jež jsou vymezeny coby obecné úpravy o úvěrová rizika podle článku 1 tohoto nařízení, jež instituce přidělily podle čl. 110 odst. 3 nařízení (EU) č. 575/2013.
2. Pro účely zacházení s výší očekávané ztráty podle článku 159 nařízení (EU) č. 575/2013 se výpočet celkových specifických úprav o úvěrové riziko souvisejících s expozicemi zahrnutými do zacházení s výší očekávané ztráty rovná součtu hodnot písmen a) a b) s vyloučením expozic, které jsou ve stavu selhání:
a)
hodnoty určené jako specifické úpravy o úvěrové riziko podle článku 1, které souvisejí s úvěrovým rizikem jednotlivé expozice,
b)
hodnoty určené jako specifické úpravy o úvěrové riziko podle článku 1, které souvisejí s úvěrovým rizikem určité skupiny expozic a které byly přiděleny podle článku 2.
3. Celkové specifické úpravy o úvěrové riziko související s expozicí, která je ve stavu selhání, se vypočítají jako součet všech hodnot specifických úprav o úvěrové riziko pro takovou jednu expozici, nebo hodnot specifických úprav o úvěrové riziko, které instituce přidělila takové expozici podle článku 2
Článek 5
Výpočet specifických úprav o úvěrové riziko pro kapitálové požadavky za účelem určení selhání podle článku 178 nařízení (EU) č. 575/2013
Za účelem určení selhání podle článku 178 nařízení (EU) č. 575/2013 se specifické úpravy o úvěrové riziko vypočítají jako hodnoty specifických úprav o úvěrové riziko souvisejících s úvěrovým rizikem jedné expozice nebo jednoho dlužníka.
Článek 6
Dokumentace
Určení a výpočet obecných a specifických úprav o úvěrové riziko instituce zdokumentují.
Článek 7
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 20. prosince 2013.
ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΌΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 183/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Δεκεμβρίου 2013
για τη συμπλήρωση του κανονισμού (EE) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων, όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τον καθορισμό του τρόπου υπολογισμού των ειδικών και γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (1), και ιδίως το άρθρο 110 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 ορίζει τις προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου ως το ποσό των γενικών και ειδικών προβλέψεων ζημιών από δάνεια για πιστωτικούς κινδύνους που αναγνωρίζεται στις οικονομικές καταστάσεις του ιδρύματος σύμφωνα με το εφαρμοστέο λογιστικό πλαίσιο, αλλά δεν θεσπίζει συγκεκριμένους κανόνες για να προσδιοριστεί τι είναι οι ειδικές και γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
(2)
Θα πρέπει να προβλεφθούν κανόνες σε σχέση με τον προσδιορισμό των ποσών που πρέπει να συμπεριληφθούν στον υπολογισμό των προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που αντανακλούν τις ζημίες οι οποίες συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Ο υπολογισμός των προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για τον προσδιορισμό των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων θα πρέπει να περιορίζεται στα ποσά που έχουν μειώσει τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος.
(3)
Οι ζημίες που συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο και αναγνωρίζονται βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους θα πρέπει να αναγνωρίζονται ως προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι το ίδρυμα αναγνωρίζει το αποτέλεσμα αυτό στα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Αυτό ισχύει για περιπτώσεις που πραγματοποιούνται οι εν λόγω καταγραφείσες ζημίες λόγω απομείωσης στη διάρκεια του οικονομικού έτους, παρά τα συνολικά ενδιάμεσα κέρδη περιόδου ή τα κέρδη τέλους της χρήσης που δεν έχουν εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και, εφόσον η αναγνώρισή τους ως προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου θα επηρέαζε νωρίτερα τις αξίες των ανοιγμάτων ή τα στοιχεία κεφαλαίου της κατηγορίας 2 από ό,τι τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1. Για τις ενδιάμεσες ζημίες, όπως προβλέπεται στο άρθρο 36 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, η εν λόγω προσαρμογή δεν είναι αναγκαία, στον βαθμό που οι ζημίες για το τρέχον οικονομικό έτος βάσει του εν λόγω άρθρου αφαιρούνται αμέσως από τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1.
(4)
Ορισμένες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σχετικά με προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου, αναφέρονται ρητά στα εκτός ισολογισμού στοιχεία. Στις περιπτώσεις που δεν γίνεται διάκριση, οι σχετικές διατάξεις ισχύουν τόσο για τα εντός όσο και για τα εκτός ισολογισμού στοιχεία.
(5)
Πρέπει να θεσπιστούν κανόνες για την κάλυψη των ζημιών εκείνων που συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο που αναγνωρίζονται λογιστικά βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου με τις οποίες έχουν μειωθεί τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος. Οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει να καλύπτουν τις απομειώσεις και τις προσαρμογές αξίας για χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού ή τις προβλέψεις για τα εκτός ισολογισμού στοιχεία, στον βαθμό που αυτές αντικατοπτρίζουν ζημίες που συνδέονται αποκλειστικά με πιστωτικό κίνδυνο, και εφόσον έχουν καταχωριστεί στο λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου. Στο βαθμό που οι ζημίες αυτές έχουν σχέση με χρηματοπιστωτικά μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους, οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει επίσης να καλύπτουν ποσά που αναγνωρίζονται ως απομειώσεις αξίας βάσει των εφαρμοστέων λογιστικών πλαισίων, ή παρόμοιες προσαρμογές που διενεργούνται εφόσον αντανακλούν ζημίες που συνδέονται με υποβάθμιση ή επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας ενός περιουσιακού στοιχείου ή ενός χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων. Δεν είναι σκόπιμο, στην παρούσα φάση, να προβλεφθούν ρυθμίσεις για άλλα ποσά που δεν είναι απομειώσεις της αξίας ενός χρηματοοικονομικού μέσου βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου, ή που δεν αντιστοιχούν σε έννοια παρόμοιας φύσης, ακόμη και αν οι αλλαγές αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν συνιστώσα πιστωτικού κινδύνου.
(6)
Για να διασφαλιστεί η πλήρης κάλυψη του υπολογισμού, είναι απαραίτητο κάθε ποσό που λαμβάνεται υπόψη για τους σκοπούς που αναφέρονται στο άρθρο 110 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, να αποδίδεται είτε στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου) είτε των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου).
(7)
Σε σχέση με τον προσδιορισμό των ποσών που μπορούν να περιληφθούν στον υπολογισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου, το μόνο κριτήριο που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 είναι ότι οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου δεν είναι επιλέξιμες να συμπεριληφθούν σε στοιχεία κεφαλαίου κατηγορίας 2 δυνάμει της τυποποιημένης προσέγγισης για τον πιστωτικό κίνδυνο, σύμφωνα με το άρθρο 62 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013. Ως εκ τούτου, η διάκριση των ποσών που πρέπει να περιληφθούν στον υπολογισμό των ειδικών ή γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου πρέπει να γίνει σύμφωνα με τα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζεται τι μπορεί να συμπεριληφθεί στα στοιχεία κεφαλαίου της κατηγορίας 2.
(8)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 εφαρμόζει τα διεθνώς συμφωνημένα πρότυπα του τρίτου διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για τις τράπεζες της Επιτροπής της Βασιλείας για την εποπτεία του τραπεζικού τομέα (2) (αναφερόμενο στο εξής ως «Βασιλεία III»). Συνεπώς, οι κατάλληλοι κανόνες για τις προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου θα πρέπει επίσης να είναι συνεπείς με το πλαίσιο της Βασιλείας τα οποίο προβλέπει ότι ένα από τα κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου και των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου είναι ότι οι γενικές προβλέψεις ή τα γενικά αποθεματικά για ζημίες από δάνεια πρέπει να είναι ελεύθερα διαθέσιμα για την κάλυψη ζημιών οι οποίες μπορεί να προκύψουν στη συνέχεια. Σύμφωνα με τη Βασιλεία ΙΙΙ, οι προβλέψεις ή τα αποθεματικά για μελλοντικές ζημίες από δάνεια, οι οποίες επί του παρόντος δεν έχουν προσδιοριστεί, θα πρέπει να διατίθενται ελεύθερα για την αντιμετώπιση ζημιών που απορρέουν από πιστωτικό κίνδυνο οι οποίες μπορεί να προκύψουν στη συνέχεια και, κατά συνέπεια, μπορούν να συμπεριληφθούν στα στοιχεία κεφαλαίου της κατηγορίας 2. Επιπλέον, τα ποσά που περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου πρέπει να είναι πλήρως διαθέσιμα, σε ό,τι αφορά τη χρονική στιγμή που διατίθενται και το ύψος τους, για να καλύψουν τις εν λόγω ζημίες, τουλάχιστον σε περίπτωση παύσης των δραστηριοτήτων κατά την οποία το κεφάλαιο είναι σε θέση να απορροφήσει ζημίες λόγω αφερεγγυότητας πριν οι καταθέτες χάσουν χρήματα.
(9)
Θα πρέπει να είναι δυνατή η εφαρμογή των κανόνων στον τομέα αυτόν ανεξαρτήτως του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου. Ωστόσο, για να είναι σε θέση τα ιδρύματα να κάνουν διάκριση μεταξύ των ειδικών και των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου με κοινό τρόπο, θα πρέπει να προβλεφθούν κριτήρια για την αντιμετώπιση ζημιών πιστωτικού κινδύνου εντός του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου για κάθε είδος προσαρμογής πιστωτικού κινδύνου. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η μεταχείριση των ζημιών που συνδέονται αποκλειστικά με πιστωτικό κίνδυνο που έχει αναγνωρισθεί σύμφωνα με τα εφαρμοστέα λογιστικά πλαίσια εξαρτάται από την εκπλήρωση των κριτηρίων αυτών, η μεγάλη πλειονότητα των εν λόγω ποσών θα πρέπει κανονικά να ταξινομηθεί ως ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου δεδομένου του περιοριστικού χαρακτήρα των κριτηρίων για τις γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
(10)
Τα διεθνή λογιστικά πρότυπα υπόκεινται σε αναθεώρηση, με αποτέλεσμα να καθίσταται αναγκαία η τροποποίηση των κριτηρίων για τη διάκριση μεταξύ των ειδικών και των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου. Λαμβανομένων υπόψη των συζητήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη όσον αφορά τα μοντέλα απομείωσης της αξίας, θα ήταν πρόωρο να προβλεφθεί το μοντέλο αυτό στα κριτήρια προσαρμογής πιστωτικού κινδύνου.
(11)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 575/2013 επιβάλλει τον προσδιορισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για ένα μόνο άνοιγμα. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να αποφασιστεί ο τρόπος αντιμετώπισης των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που αντανακλούν ζημίες που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο μιας ολόκληρης ομάδας ανοιγμάτων. Εξάλλου, θα πρέπει να αποφασιστεί για ποια ανοίγματα της ομάδας και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να αναγνωρίζονται οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου. Η κατανομή μερίδων αυτού του ποσού που προκύπτει από τις εν λόγω ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου για τα ανοίγματα της ομάδας πρέπει να γίνει κατ’ αναλογία των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο ποσών των ανοιγμάτων. Για τον σκοπό αυτό, οι αξίες των ανοιγμάτων θα πρέπει να καθοριστούν χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
(12)
Για τον σκοπό του καθορισμού της αθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 178 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, είναι αναγκαίο να περιληφθούν μόνο οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που πραγματοποιούνται ατομικά για ένα δεδομένο άνοιγμα ή έναν δεδομένο πιστούχο και να μην περιληφθούν οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που πραγματοποιούνται για ολόκληρες ομάδες ανοιγμάτων. Οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που πραγματοποιούνται για ολόκληρες ομάδες ανοιγμάτων δεν επιτρέπουν τον εντοπισμό των οφειλετών για τα ανοίγματα που ανήκουν σε αυτές τις ομάδες για τις οποίες θεωρείται ότι έχει λάβει χώρα γεγονός αθέτησης. Ειδικότερα, η ύπαρξη ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για μια ομάδα ανοιγμάτων δεν αποτελεί επαρκή λόγο για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι έχουν λάβει χώρα αθετήσεις για κάθε πιστούχο ή για ανοίγματα που ανήκουν σε αυτήν την ομάδα.
(13)
Είναι αναγκαίο τα ιδρύματα να είναι σε θέση να παρουσιάσουν τον τρόπο με τον οποίο τα κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ ειδικών και γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου. Ως εκ τούτου, τα ιδρύματα θα πρέπει να τεκμηριώσουν αυτή τη διαδικασία.
(14)
Ο παρών κανονισμός βασίζεται στα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών στην Επιτροπή.
(15)
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών διεξήγαγε ανοικτές δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στα οποία βασίζεται ο παρών κανονισμός, προέβη σε ανάλυση του σχετικού δυνητικού κόστους και οφέλους, σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), και ζήτησε τη γνώμη της ομάδας τραπεζικών συμφεροντούχων που συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Προσδιορισμός των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για τους σκοπούς των άρθρων 111, 159, 166, 167, 168, 178, 246 και 266 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, τα ποσά που πρέπει να περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που διενεργούνται από ίδρυμα ισούνται με όλα τα ποσά κατά τα οποία έχουν μειωθεί τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ζημίες που συνδέονται αποκλειστικά με τον πιστωτικό κίνδυνο σύμφωνα με το εφαρμοστέο λογιστικό πλαίσιο και που έχουν αναγνωριστεί ως τέτοια στον λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως, ανεξάρτητα από το κατά πόσον προκύπτουν από απομειώσεις αξίας, προσαρμογές αξίας ή προβλέψεις για εκτός ισολογισμού στοιχεία.
Τυχόν ποσά που προκύπτουν σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, τα οποία έχουν αναγνωριστεί κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου μόνο εάν τα αντίστοιχα ποσά έχουν αφαιρεθεί από τα στοιχεία κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 του ιδρύματος, είτε σύμφωνα με το άρθρο 36 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, είτε, σε περίπτωση ενδιάμεσων κερδών περιόδου ή κερδών τέλους χρήσεως τα οποία δεν έχουν εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού, με αντίστοιχη άμεση μείωση των στοιχείων κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 για τον προσδιορισμό των ιδίων κεφαλαίων.
2. Τα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει να περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου) εφόσον πληρούν αμφότερα τα κατωτέρω κριτήρια:
α)
είναι ελεύθερα και πλήρως διαθέσιμα, όσον αφορά τη χρονική στιγμή που διατίθενται και το ύψος τους, για την κάλυψη ζημιών πιστωτικού κινδύνου που δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί·
β)
αντανακλούν τις ζημίες πιστωτικού κινδύνου μιας ομάδας ανοιγμάτων για τα οποία το ίδρυμα δεν έχει προς το παρόν καμία απόδειξη ότι επήλθε ζημιογόνο γεγονός.
3. Όλα τα άλλα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνονται στον υπολογισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου (ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου).
4. Με τον όρο ότι πληρούν τα κριτήρια της παραγράφου 2, το ίδρυμα περιλαμβάνει τις ακόλουθες ζημίες στον υπολογισμό των γενικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου:
α)
τις ζημίες που αναγνωρίζεται ότι καλύπτουν υψηλότερες μέσες ζημίες χαρτοφυλακίου κατά τα τελευταία έτη, αν και δεν υπάρχει προς το παρόν καμία απόδειξη ζημιογόνων γεγονότων για την τεκμηρίωση αυτού του επιπέδου ζημιών που παρατηρήθηκε κατά το παρελθόν·
β)
τις ζημίες για τις οποίες το ίδρυμα δεν γνωρίζει επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας για μια ομάδα ανοιγμάτων, αλλά όταν κάποιος βαθμός μη πληρωμής είναι στατιστικά πιθανός, βάσει προηγούμενης πείρας.
5. Το ίδρυμα περιλαμβάνει πάντοτε τις ακόλουθες ζημίες στον υπολογισμό των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που αναφέρονται στην παράγραφο 3:
α)
τις ζημίες που αναγνωρίζονται στον λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως για μέσα που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους που αντιπροσωπεύουν απομείωση λόγω πιστωτικού κινδύνου βάσει του εφαρμοστέου λογιστικού πλαισίου·
β)
τις ζημίες που προκαλούνται από τρέχοντα ή παρελθόντα γεγονότα που επηρεάζουν σημαντικό ατομικό άνοιγμα ή ανοίγματα που δεν είναι σημαντικά σε ατομική βάση, αξιολογούμενα ατομικά ή συλλογικά·
γ)
τις ζημίες για τις οποίες τα ιστορικά δεδομένα, προσαρμοσμένα βάσει των τρεχόντων παρατηρήσιμων δεδομένων, δείχνουν ότι επήλθε η ζημία, αλλά το ίδρυμα δεν γνωρίζει ακόμη ποια ατομικά ανοίγματα έχουν υποστεί τις εν λόγω ζημίες.
Άρθρο 2
Εφαρμογή των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για μια ομάδα ανοιγμάτων στα ανοίγματα εντός της ομάδας
1. Όταν μια ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου αντανακλά ζημίες που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο μιας ομάδας ανοιγμάτων, τα ιδρύματα εφαρμόζουν την εν λόγω ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου για όλα τα μεμονωμένα ανοίγματα της ομάδας αυτής αναλογικά με τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο ποσά των ανοιγμάτων. Για τον σκοπό αυτό, οι αξίες των ανοιγμάτων θα καθορίζονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
2. Για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας που αναφέρονται στο άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 για μια ομάδα μη αθετημένων ανοιγμάτων, τα ιδρύματα δεν υποχρεούνται να εφαρμόσουν ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου στα επιμέρους ανοίγματα της ομάδας.
3. Όταν μια ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου αφορά μια ομάδα ανοιγμάτων της οποίας οι απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων έναντι πιστωτικού κινδύνου υπολογίζονται εν μέρει βάσει της τυποποιημένης προσέγγισης και εν μέρει βάσει της προσέγγισης των εσωτερικών διαβαθμίσεων, το ίδρυμα εφαρμόζει την εν λόγω ειδική προσαρμογή πιστωτικού κινδύνου στην ομάδα των ανοιγμάτων που καλύπτονται από καθεμία από τις προσεγγίσεις αναλογικά με τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο ποσά των ανοιγμάτων της ομάδας πριν προβεί στις ενέργειες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2. Για τον σκοπό αυτό, οι αξίες των ανοιγμάτων καθορίζονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου.
4. Κατά την εφαρμογή των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου σε ανοίγματα, τα ιδρύματα διασφαλίζουν ότι η ίδια μερίδα δεν κατανέμεται δύο φορές σε διαφορετικά ανοίγματα.
Άρθρο 3
Υπολογισμός προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για να προσδιοριστεί η αξία ανοίγματος σύμφωνα με τα άρθρα 111, 166, 167, 168, 246 και 266 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
Για τους σκοπούς του προσδιορισμού της αξίας ανοίγματος σύμφωνα με τα άρθρα 111, 166 έως 168, 246 και 266 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, τα ιδρύματα υπολογίζουν τις ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με ένα άνοιγμα ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για το εν λόγω δεδομένο άνοιγμα, ή ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που το ίδρυμα έχει εφαρμόσει σε αυτό το άνοιγμα σύμφωνα με το άρθρο 2.
Άρθρο 4
Υπολογισμός των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας σύμφωνα με το άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
1. Για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας σύμφωνα με το άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, το ίδρυμα υπολογίζει τις συνολικές γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με τα ανοίγματα που περιλαμβάνονται στην αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας ως το άθροισμα των ποσών αυτών, που προσδιορίζονται ως γενικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 1 του παρόντος κανονισμού, που έχει εφαρμόσει το ίδρυμα σύμφωνα με το άρθρο 110 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.
2. Για την αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας σύμφωνα με το άρθρο 159 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, ο υπολογισμός των συνολικών ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με τα ανοίγματα που περιλαμβάνονται στην αντιμετώπιση των ποσών αναμενόμενης ζημίας θα είναι το άθροισμα των ποσών των στοιχείων α) και β), εκτός από τα ανοίγματα σε αθέτηση:
α)
ποσά που χαρακτηρίστηκαν ως ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 1, οι οποίες συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο ενός δεδομένου ανοίγματος·
β)
ποσά που χαρακτηρίστηκαν ως ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 1, οι οποίες συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο μιας ομάδας ανοιγμάτων και που έχουν εφαρμοστεί σύμφωνα με το άρθρο 2.
3. Οι συνολικές ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με ένα άνοιγμα σε αθέτηση υπολογίζονται ως το άθροισμα όλων των ποσών των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου για το δεδομένο άνοιγμα, ή ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που το ίδρυμα έχει εφαρμόσει σε αυτό το άνοιγμα σύμφωνα με το άρθρο 2.
Άρθρο 5
Υπολογισμός των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου όσον αφορά τις απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων για τους σκοπούς του προσδιορισμού της αθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 178 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013
Για τον προσδιορισμό της αθέτησης σύμφωνα με το άρθρο 178 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, οι ειδικές προσαρμογές πιστωτικού κινδύνου υπολογίζονται ως τα ποσά των ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο ενός δεδομένου ανοίγματος ή ενός δεδομένου πιστούχου.
Άρθρο 6
Τεκμηρίωση
Τα ιδρύματα τεκμηριώνουν τον προσδιορισμό και τον υπολογισμό των γενικών και ειδικών προσαρμογών πιστωτικού κινδύνου
Άρθρο 7
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 2013.