ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 20. prosince 2012,
kterým se Španělsku povoluje nadále dočasně pozastavit uplatňování článků 1 až 6 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 492/2011 o volném pohybu pracovníků uvnitř Unie, pokud jde o rumunské pracovníky
(2012/831/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na Akt o podmínkách přistoupení Bulharské republiky a Rumunska a o úpravách smluv, na nichž je založena Evropská unie (1), a zejména na článek 23 a přílohu VII část 1 (Volný pohyb osob) odst. 7 druhý pododstavec tohoto aktu,
s ohledem na žádost Španělska ze dne 13. prosince 2012,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Španělsko od 1. ledna 2009 v plném rozsahu uplatňovalo články 1 až 6 nařízení Rady (EHS) č. 1612/68 ze dne 15. října 1968 o volném pohybu pracovníků uvnitř Společenství (2) na rumunské státní příslušníky, když dne 22. července 2011 s odkazem na vážné narušení španělského trhu práce podle přílohy VII části 1 odst. 7 třetího pododstavce Aktu o podmínkách přistoupení Bulharské republiky a Rumunska a o úpravách smluv, na nichž je založena Evropská unie (dále jen „akt o přistoupení z roku 2005“), Komisi oznámilo, že se v uvedený den rozhodlo znovu zavést omezení přístupu na trh práce pro rumunské pracovníky. Nařízení (EHS) č. 1612/68 bylo kodifikováno a nahrazeno nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 492/2011 ze dne 5. dubna 2011 o volném pohybu pracovníků uvnitř Unie (3), které vstoupilo v platnost dne 16. června 2011.
(2)
V návaznosti na žádost, kterou podle přílohy VII části 1 odst. 7 druhého pododstavce aktu o přistoupení z roku 2005 Španělsko dne 28. července 2011 zaslalo Komisi a ve které ji žádá, aby oznámila úplné pozastavení uplatňování článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011 v případě rumunských pracovníků na území celého Španělska a ve všech odvětvích, povolila Komise rozhodnutím 2011/503/EU (4), aby Španělsko do 31. prosince 2012 za určitých podmínek omezilo volný přístup rumunských pracovníků na svůj trh práce. Toto rozhodnutí vstoupilo v platnost dne 12. srpna 2011.
(3)
Dopisem ze dne 13. prosince 2012 Španělsko požádalo Komisi, aby pozastavení použitelnosti článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011, pokud jde o rumunské pracovníky, prodloužila do 31. prosince 2013.
(4)
Španělsko svou žádost zakládá na tom, že přetrvávají oba důvody, na základě kterých bylo přijato rozhodnutí 2011/503/EU: vážné narušení španělského trhu práce ve všech oblastech a odvětvích a situace rumunských státních příslušníků pobývajících ve Španělsku na trhu práce, jakož i riziko, že by neomezený příliv rumunských pracovníků zvýšil tlak na španělský trh práce.
(5)
Španělsko poskytlo statistické důkazy, že se hospodářská situace a situace na trhu práce od poloviny roku 2011 nadále zhoršila, což vedlo k nebývalé úrovni nezaměstnanosti a nezaměstnanosti mládeže, a že hospodářské prognózy naznačují v roce 2012 a 2013 pokles HDP a další zvýšení nezaměstnanosti. Španělsko kromě toho uvedlo, že narušení španělského trhu práce, které vážně ohrožuje úroveň zaměstnanosti, je obecné povahy a netýká se jen konkrétní oblasti nebo odvětví.
(6)
Španělsko dále poskytlo statistické údaje, ze kterých vyplývá, že počet rumunských státních příslušníků pobývajících ve Španělsku nadále stoupá (navzdory omezení volného přístupu na trh práce pro rumunské pracovníky) a že v září 2012 dosáhl jejich počet 913 405, že podíl rumunských státních příslušníků, kteří přispívají do systému sociálního zabezpečení klesá, a že počet rumunských státních příslušníků, kteří jsou evidováni jako uchazeči o zaměstnání a kteří pobírají dávky v nezaměstnanosti je poměrně vysoký, i když s klesající tendencí, a že je jejich míra nezaměstnanosti vyšší než průměr. Na základě těchto údajů dospělo Španělsko k závěru, že aktuální situace na trhu práce ovlivňuje schopnost trhu absorbovat nový příliv rumunských pracovníků.
(7)
Podle přílohy VII části 1 odst. 7 druhého pododstavce aktu o přistoupení z roku 2005 může členský stát požádat Komisi, aby do dvou týdnů oznámila úplné nebo částečné pozastavení uplatňování článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011 v dané oblasti nebo povolání.
(8)
Z analýzy hospodářských údajů za rok 2011, na základě kterých bylo přijato rozhodnutí 2011/503/EU, vyplynulo, že Španělsko skutečně čelilo vážnému narušení trhu práce, charakterizovanému zdaleka nejvyšší mírou nezaměstnanosti v EU (podle měsíčních údajů Eurostatu o nezaměstnanosti v červnu 2011 dosahovala 21,0 % oproti průměru v EU ve výši 9,4 % a oproti průměru v eurozóně ve výši 9,9 %), obzvláště dramatickou nezaměstnaností mládeže (45,7 % v červnu 2011) a pomalým hospodářským oživením (údaje Eurostatu ukazují, že růst HDP v prvním čtvrtletí roku 2011 byl ve srovnání s předchozím čtvrtletím pouze 0,3 % oproti 0,8 % pro EU a eurozónu), jemuž navíc stojí v cestě stávající mezinárodní finanční turbulence, která po Španělsku vyžaduje další rozpočtové škrty zacílené na fiskální konsolidaci, které by mohly mít další krátkodobé negativní dopady na problematiku hospodářského růstu. Dopad poklesu zaměstnanosti byl obecné povahy a postihl všechny oblasti a všechna odvětví výroby. Z údajů šetření pracovních sil za období mezi roky 2008 a 2010 rovněž vyplynul všeobecný pokles úrovně zaměstnanosti (9 %), ve stavebnictví dokonce ve výši 33 %, který postihuje všechny oblasti v rozpětí od 6 % v Baskicku až po 13 % v samosprávném společenství Valencie.
(9)
Komise se proto domnívala, že Španělsko poskytlo důkazy o tom, že jeho trh práce byl obecně narušen, čímž byla vážně ovlivněna úroveň zaměstnanosti ve všech oblastech a všech odvětvích, a že bylo pravděpodobné, že toto narušení trhu práce bude pokračovat i v blízké budoucnosti.
(10)
Z analýz, které v roce 2011 vypracovala Komise, bylo zjištěno, že: rumunští státní příslušníci žijící ve Španělsku jsou silně postiženi nezaměstnaností v míře přesahující 30 % (zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil, údaje za první čtvrtletí 2011). Příliv rumunských státních příslušníků do Španělska byl i navzdory určitému poklesu v důsledku hospodářské recese nadále významný, ačkoliv Španělsko zaznamenalo nízkou poptávku po pracovních silách. Počet rumunských státních příslušníků, kteří obvykle pobývají ve Španělsku, se zvýšil z 388 000 (1. ledna 2006) na 823 000 (1. ledna 2010) (zdroj: Eurostat, statistika v oblasti migrace).
(11)
Z analýzy hospodářských údajů, které jsou nyní k dispozici, vyplývá, že Španělsko skutečně čelí vážnému narušení trhu práce. Hospodářský útlum má nadále větší dopad na zaměstnanost ve Španělsku než v ostatních členských státech a z údajů vyplývá, že tento trend začal být výraznější v průběhu roku 2011 a v prvních čtvrtletích roku 2012. V říjnu 2012 dosahovala míra nezaměstnanosti přibližně 26,2 %, přičemž v červnu 2011 to bylo 21,3 % a průměr v EU v říjnu 2012 činil 10,7 % (a 9,5 % v červnu 2011). Míra nezaměstnanosti mladých osob je navíc značně vysoká a v říjnu 2012 dosahovala 55,9 %, přičemž průměr v EU činil 23,4 % (zdroj: měsíční údaje Eurostatu o nezaměstnanosti).
(12)
Je pravděpodobné, že nepříznivá hospodářské situace a s tím související narušení trhu práce bude pokračovat. Podle hospodářské prognózy Evropské komise lze v letech 2012 a 2013 očekávat snížení španělského HDP (-1,4 % v obou letech), přičemž v roce 2014 by mělo dojít k jeho opětovnému zvýšení (+0,8 %) a předpokládá se, že míra nezaměstnanosti se bude i nadále zvyšovat a v roce 2013 dosáhne 26,6 % (a v roce 2014 pak poklesne na 26,1 %). Pokles zaměstnanosti měl vliv na všechna hospodářská odvětví. V období od druhého čtvrtletí roku 2011 do třetího čtvrtletí roku 2012 se počet zaměstnaných ve Španělsku snížil přibližně o 980 000 osob (tj. -5,4 %) (zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil). Největší pokles (-293 000 osob nebo -20,5 %) vykázalo stavebnictví, ale zaměstnanost se snížila i v zemědělství, průmyslové výrobě a v odvětví služeb. Navíc jsou vysokou mírou nezaměstnanosti postiženy všechny oblasti (od 12 % v Baskicku po 30,4 % v Andalusii v roce 2011, zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil), a narušení trhu práce se tedy netýká jen určité oblasti.
(13)
Komise se proto domnívá, že Španělsko poskytlo důkazy o tom, že jeho trh práce je obecně narušen, čímž je vážně ovlivněna úroveň zaměstnanosti ve všech oblastech a všech odvětvích, a že je pravděpodobné, že toto narušení trhu práce bude pokračovat i v blízké budoucnosti.
(14)
Z analýzy Komise navíc vyplývá, že od té doby, co Španělsko znovu zavedlo omezení přístupu na trh práce pro rumunské pracovníky, se počet rumunských státních příslušníků nadále zvyšuje, i když pomalejším tempem než dříve: podle španělských statistik týkajících se migrace došlo mezi 30. zářím 2011 (901 435) a 30. zářím 2012 (913 405) k nárůstu o 11 970 rumunských státních příslušníků (tj. +1,3 %) a mezi 30. zářím 2010 (817 460) a 30. zářím 2011 (901 435) k nárůstu o 83 975 rumunských státních příslušníků (tj. +10,3 %). Míra nezaměstnanosti těchto osob je ve Španělsku velmi vysoká a ve třetím čtvrtletí 2012 dosahovala 36,4 % (zdroj: Eurostat, šetření pracovních sil).
(15)
Je proto pravděpodobné, že by plné uplatňování práva EU o volném pohybu pracovníků bylo nadále faktorem zvyšování tlaku na španělský trh práce, neboť umožňuje neomezený příliv rumunských pracovníků.
(16)
V zájmu obnovení běžného stavu španělského trhu práce je proto vhodné povolit Španělsku, aby nadále dočasně omezilo volný přístup rumunských pracovníků na trh práce. Vzhledem k tomu, že přechodná opatření obsažená v aktu o přistoupení z roku 2005, která umožňují omezit přístup rumunských státních příslušníků na trh práce a jejichž součástí je ochranná doložka, mají omezenou platnost do 31. prosince 2013, lze povolení prodloužit maximálně do tohoto data.
(17)
Omezení přístupu na trh práce představuje odchylku od základní zásady Smlouvy o fungování Evropské unie, kterou je volný pohyb pracovníků. V souladu s ustálenou judikaturou Soudního dvora by tato opatření měla být vykládána a uplatňována restriktivně.
(18)
S ohledem na stávající specifickou situaci na trhu práce ve Španělsku a s přihlédnutím k přesunům a jiným možným vedlejším účinkům mezi oblastmi a odvětvími, které může selektivní omezení způsobit, je tudíž v současné době vhodné, aby se omezení nadále vztahovala na činnosti v zaměstnaneckém poměru na celém území Španělska a na všechna odvětví. Rozsah odchylky může být nicméně omezen, pokud by Komise zjistila, že se příslušné údaje, které vedly k jejímu přijetí, změnily nebo se ukázalo, že její účinky jsou více omezující, než je jejím účelem, zejména v případě činností v zaměstnaneckém poměru vyžadujících vysokoškolské vzdělání a rovnocennou kvalifikaci.
(19)
Třebaže se nyní v zájmu toho, aby měla omezení povolená tímto rozhodnutím zamýšlený dopad na španělský trh práce, považuje za vhodné, aby tato omezení zůstala v platnosti do konce přechodného období, které končí 31. prosince 2013, může být tento časový rámec zkrácen, pokud Komise zjistí, že se příslušné údaje, jež vedly k přijetí tohoto rozhodnutí, změnily nebo pokud se ukáže, že jeho účinky jsou více omezující, než je jeho účelem.
(20)
Španělsko proto bude Komisi poskytovat čtvrtletní statistické údaje dokládající vývoj na trhu práce v každém odvětví činnosti a povolání. První čtvrtletní zpráva musí být předložena do 31. března 2013.
(21)
Rozhodnutí, kterým se Španělsku povoluje zachovat omezení volného přístupu rumunských státních příslušníků na španělský trh práce, se přijímá za určitých podmínek, aby se zajistilo, že tato omezení budou přísně omezena na to, co je nezbytné k dosažení zamýšleného účelu.
(22)
Proto není vhodné povolit opětovné zavedení omezení, pokud jde o rumunské státní příslušníky a jejich rodinné příslušníky, kteří byli ke dni 22. července 2011, což je datum, kdy Španělsko oznámilo opatření uvedená v prvním bodě odůvodnění, na španělském trhu práce již zaměstnáni nebo kteří byli k uvedenému datu veřejnými službami zaměstnanosti ve Španělsku již evidováni jako uchazeči o zaměstnání.
(23)
Zásady, jimiž se řídí omezení přístupu na trh práce, stanovené v příloze VII části 1 aktu o přistoupení z roku 2005, jako např. doložka o zachování současného stavu a zásada upřednostňování pracovníků z Unie v části 1 odst. 14 uvedené přílohy, by rovněž měly být dodržovány.
(24)
Právo rodinných příslušníků rumunských pracovníků k nástupu do zaměstnání ve Španělsku se musí obdobně řídit přílohou VII částí 1 odst. 8 aktu o přistoupení z roku 2005.
(25)
Omezení práv rumunských státních příslušníků a jejich rodinných příslušníků k přístupu na španělský trh práce, která jsou povolena tímto rozhodnutím, jsou přísně omezena na oblast působnosti tohoto rozhodnutí a nemohou se nijak dotknout žádných dalších práv, která mají rumunští státní příslušníci a jejich rodinní příslušníci podle práva Unie.
(26)
Pro účely monitorování by měla být stanovena povinnost poskytnout Komisi podrobné informace o opatřeních, která Španělsko přijalo na základě tohoto rozhodnutí,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Španělsku se povoluje za podmínek uvedených v článcích 2 až 4 tohoto rozhodnutí pozastavit uplatňování článků 1 až 6 nařízení (EU) č. 492/2011, pokud jde o rumunské státní příslušníky, do 31. prosince 2013.
Článek 2
Aniž jsou dotčena opatření, která Španělsko zavedlo dne 22. července 2011 podle přílohy VII části 1 odst. 7 třetího pododstavce aktu o přistoupení z roku 2005, nejsou tímto rozhodnutím dotčeni rumunští státní příslušníci a jejich rodinní příslušníci,
kteří byli ke dni 12. srpna 2011 ve Španělsku zaměstnáni nebo
kteří byli ke dni 12. srpna 2011 evidováni veřejnými službami zaměstnanosti ve Španělsku jako uchazeči o zaměstnání.
Článek 3
Uplatňování tohoto rozhodnutí podléhá obdobně ustanovením o přechodných opatřeních podle přílohy VII části 1 aktu o přistoupení z roku 2005.
Článek 4
Španělsko přijme veškerá opatření nezbytná k tomu, aby nadále pečlivě monitorovalo vývoj na trhu práce. Poskytuje Komisi čtvrtletní statistické údaje dokládající vývoj na trhu práce v každém odvětví činnosti a povolání. První čtvrtletní zpráva musí být předložena před 31. březnem 2013.
Příslušné údaje, které Španělsko poskytlo v souvislosti se svou žádostí o rozhodnutí Komise a na jejichž základě se toto rozhodnutí přijímá, musí Španělsko v případě jakékoli významné změny na trhu práce Komisi a členským státům neprodleně předložit v aktualizované podobě.
Článek 5
Toto rozhodnutí může být pozměněno nebo zrušeno, zejména pokud by se příslušné údaje uvedené v článku 4, jež vedly k jeho přijetí, změnily nebo pokud by se ukázalo, že jeho účinky jsou více omezující, než je jeho účelem.
Článek 6
Španělsko poskytne Komisi podrobné informace o opatřeních, která přijalo na základě tohoto rozhodnutí, do dvou měsíců od jeho obdržení.
Článek 7
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 20. prosince 2012.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Δεκεμβρίου 2012
που επιτρέπει στην Ισπανία να παρατείνει την προσωρινή αναστολή της εφαρμογής των άρθρων 1 έως 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 492/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, που αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων στο εσωτερικό της Ένωσης, ως προς τους ρουμάνους εργαζομένους
(2012/831/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την πράξη περί των όρων προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, και των προσαρμογών των Συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση (1), και ιδίως το άρθρο 23 και το σημείο 7 δεύτερο εδάφιο του παραρτήματος VII μέρος 1 «Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων»,
Έχοντας υπόψη το αίτημα που υπέβαλε η Ισπανία στις 13 Δεκεμβρίου 2012,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Από την 1η Ιανουαρίου 2009 η Ισπανία εφάρμοζε πλήρως στους ρουμάνους υπηκόους τα άρθρα 1 έως 6 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας (2), όταν, επικαλούμενη σοβαρή διαταραχή της αγοράς εργασίας της, γνωστοποίησε στην Επιτροπή στις 22 Ιουλίου 2011, σύμφωνα με το σημείο 7 τρίτο εδάφιο του παραρτήματος VII μέρος 1 της πράξης περί των όρων προσχωρήσεως της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, και των προσαρμογών των Συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής «η πράξη προσχώρησης του 2005»), ότι αποφάσισε να επανεισαγάγει, από την εν λόγω ημερομηνία, περιορισμούς στην πρόσβαση των ρουμάνων εργαζομένων στην αγορά εργασίας της. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 κωδικοποιήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 492/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2011, που αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων στο εσωτερικό της Ένωσης (3), ο οποίος άρχισε να ισχύει στις 16 Ιουνίου 2011.
(2)
Ανταποκρινόμενη στο αίτημα που της υπέβαλε η Ισπανία στις 28 Ιουλίου 2011, σύμφωνα με το σημείο 7 δεύτερο εδάφιο του παραρτήματος VII μέρος 1 της πράξης προσχώρησης του 2005, προκειμένου να δηλώσει ότι τα άρθρα 1 έως 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 492/2011 αναστέλλονται πλήρως για τους ρουμάνους υπηκόους σε όλη την Ισπανία και σε όλους τους τομείς, η Επιτροπή επέτρεψε στην Ισπανία, με την απόφαση 2011/503/ΕΕ (4) να περιορίσει την ελεύθερη πρόσβαση των ρουμάνων εργαζομένων στην αγορά εργασίας της Ισπανίας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012, υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Η εν λόγω απόφαση άρχισε να ισχύει στις 12 Αυγούστου 2011.
(3)
Στις 13 Δεκεμβρίου 2012 η Ισπανία απέστειλε επιστολή στην Επιτροπή με την οποία ζητούσε να παραταθεί η αναστολή των άρθρων 1 έως 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 492/2011 έως τις 31Δεκεμβρίου 2013 όσον αφορά τους ρουμάνους εργαζομένους.
(4)
Η Ισπανία αιτιολογεί το αίτημά της προβάλλοντας το γεγονός ότι εξακολουθούν να συντρέχουν οι δύο λόγοι που οδήγησαν στην απόφαση 2011/503/ΕΕ: δηλαδή η σοβαρή διαταραχή της αγοράς εργασίας στην Ισπανία, που πλήττει κάθε περιοχή και τομέα· και η εργασιακή κατάσταση των ρουμάνων πολιτών που διαμένουν στην Ισπανία, καθώς και ο κίνδυνος να ενταθούν οι πιέσεις στην αγορά εργασίας της Ισπανίας σε περίπτωση απεριόριστης εισροής ρουμάνων εργαζομένων.
(5)
Η Ισπανία προσκομίζει στατιστικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι η κατάσταση της οικονομίας και της αγοράς εργασίας επιδεινώθηκε περαιτέρω από τα μέσα του 2011, γεγονός που οδήγησε σε πρωτόγνωρα επίπεδα ανεργίας και ανεργίας των νέων. Επιπλέον, σύμφωνα με τις οικονομικές προβλέψεις, θα συντελεστεί συρρίκνωση του ΑΕγχΠ το 2012 και το 2013, ενώ η ανεργία θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο. Η Ισπανία δηλώνει επίσης ότι η διαταραχή της αγοράς εργασίας της, η οποία απειλεί σοβαρά τα επίπεδα απασχόλησης, είναι γενικευμένη και δεν περιορίζεται σε μια συγκεκριμένη περιοχή ή τομέα.
(6)
Η Ισπανία προσκομίζει περαιτέρω στατιστικά στοιχεία που επισημαίνουν ότι ο αριθμός των Ρουμάνων που διαμένουν στην Ισπανία εξακολούθησε να αυξάνεται (παρά τους περιορισμούς που ισχύουν για τους ρουμάνους εργαζομένους όσον αφορά την ελεύθερη πρόσβαση στην αγορά εργασίας) και ότι τον Σεπτέμβριο του 2012 ανερχόταν σε 913 405. Από τα εν λόγω στοιχεία προκύπτει ότι το ποσοστό των ρουμάνων υπηκόων που καταβάλλουν εισφορές κοινωνικής ασφάλισης μειώνεται· ότι ο αριθμός των ρουμάνων υπηκόων που έχουν εγγραφεί ως ζητούντες εργασία και εκείνων που λαμβάνουν επιδόματα ανεργίας είναι σχετικά υψηλός, αν και μειώνεται, και ότι το ποσοστό ανεργίας τους υπερβαίνει το μέσο σχετικό ποσοστό. Η Ισπανία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σημερινή κατάσταση στην αγορά εργασίας επηρεάζει την ικανότητά της να απορροφήσει νέες εισροές ρουμάνων εργαζομένων.
(7)
Σύμφωνα με το σημείο 7 δεύτερο εδάφιο του παραρτήματος VII μέρος 1 της πράξης προσχώρησης του 2005, τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να δηλώσει ότι η εφαρμογή των άρθρων 1 έως 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 492/2011 αναστέλλεται, πλήρως ή εν μέρει, για συγκεκριμένη περιοχή ή επάγγελμα.
(8)
Από την ανάλυση των διαθέσιμων οικονομικών στοιχείων προκύπτει ότι η Ισπανία αντιμετωπίζει όντως σοβαρή διαταραχή της αγοράς εργασίας της, η οποία χαρακτηρίζεται από το -με μεγάλη διαφορά- υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ (τα μηνιαία στοιχεία της Eurostat για την ανεργία εμφανίζουν για την Ισπανία ποσοστό 21,0 %, έναντι ποσοστού 9,4 % κατά μέσο όρο στην ΕΕ και 9,9 % στην ευρωζώνη τον Ιούνιο του 2011), από την ιδιαίτερα δραματική αύξηση της ανεργίας των νέων (45,7 % τον Ιούνιο του 2011) και από τη βραδεία ανάκαμψη της οικονομίας (από τα στοιχεία της Eurostat προκύπτει ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2011 η αύξηση του ΑΕγχΠ σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο ήταν μόνο 0,3 %, έναντι ποσοστού 0,8 % για την ΕΕ και για την ευρωζώνη), κατάσταση η οποία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω της τρέχουσας διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, η οποία αναγκάζει την Ισπανία να προβεί σε πρόσθετες δημοσιονομικές περικοπές, με στόχο τη δημοσιονομική εξυγίανση, πράγμα που ενδέχεται να έχει, σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, περαιτέρω αρνητικές συνέπειες στις δυνατότητες ανάπτυξης της ισπανικής οικονομίας. Η πτώση της απασχόλησης ήταν γενική και επηρέασε όλες τις περιοχές και όλους τους τομείς παραγωγής. Στοιχεία που προκύπτουν από έρευνα εργατικού δυναμικού για την περίοδο 2008-2010 δείχνουν επίσης ότι το επίπεδο απασχόλησης υποχώρησε γενικά κατά 9 % (μάλιστα δε στον κατασκευαστικό τομέα κατά 33 %), πράγμα που επηρέασε όλες τις περιοχές σε ποσοστά που κυμαίνονται από 6 % στη χώρα των Βάσκων έως 13 % στην αυτόνομη κοινότητα της Βαλένθιας.
(9)
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ισπανία απέδειξε ότι αντιμετωπίζει γενικευμένη διαταραχή της αγοράς εργασίας της, η οποία επηρεάζει σοβαρά το επίπεδο απασχόλησης σε όλες τις περιοχές και σε όλους τους τομείς και είναι πιθανόν να συνεχιστεί και στο εγγύς μέλλον.
(10)
Επιπλέον, από την ανάλυση της Επιτροπής προέκυψε ότι οι ρουμάνοι υπήκοοι που ζουν στην Ισπανία πλήττονται έντονα από την ανεργία σε ποσοστό άνω του 30 % (πηγή: στοιχεία από την έρευνα εργατικού δυναμικού της Eurostat για το πρώτο τρίμηνο του 2011). Οι αφίξεις ρουμάνων υπηκόων στην Ισπανία, παρά μια κάποια μείωση λόγω της οικονομικής ύφεσης, παραμένουν σε σημαντικά επίπεδα, παρά το γεγονός ότι η ζήτηση εργατικού δυναμικού στην Ισπανία είναι χαμηλή. Ο αριθμός των ρουμάνων υπηκόων που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην Ισπανία αυξήθηκε από 388 000 την 1η Ιανουαρίου 2006 σε 823 000 την 1η Ιανουαρίου 2010 (πηγή: στατιστικές της Eurostat για τη μετανάστευση).
(11)
Από την ανάλυση των διαθέσιμων οικονομικών στοιχείων προκύπτει ότι η αγορά εργασίας στην Ισπανία εξακολουθεί να υφίσταται σοβαρή διαταραχή. Η οικονομική ύφεση συνεχίζει να επηρεάζει εντονότερα την απασχόληση στην Ισπανία απ’ ό,τι σε άλλα κράτη μέλη, ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι η τάση έγινε πιο αισθητή όλο το 2011 και κατά τα πρώτα τρίμηνα του 2012. Τον Οκτώβριο του 2012 το ποσοστό ανεργίας ήταν περίπου 26,2 %, σε σύγκριση με 21,3 % τον Ιούνιο του 2011, έναντι 10,7 % κατά μέσο όρο στην ΕΕ τον Οκτώβριο του 2012 (και 9,5 % τον Ιούνιο του 2011). Επιπλέον, το ποσοστό ανεργίας των νέων είναι απελπιστικά υψηλό: 55,9 % τον Οκτώβριο του 2012, έναντι 23,4 % κατά μέσο όρο στην ΕΕ (πηγή: μηνιαία στοιχεία της Eurostat για την ανεργία).
(12)
Οι αντίξοες οικονομικές συνθήκες και οι απορρέουσες διαταραχές της αγοράς εργασίας είναι πιθανό να διατηρηθούν. Σύμφωνα με τις οικονομικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ισπανικό ΑΕγχΠ αναμένεται να συρρικνωθεί το 2012 και το 2013 (- 1,4 % και για τα δύο έτη) προτού σημειώσει μικρή ανάκαμψη το 2014 (+ 0,8 %), και το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται ότι θα συνεχίσει την ανοδική του πορεία φθάνοντας στο 26,6 % το 2013 (ενώ θα μειωθεί στο 26,1 % το 2014). Η μείωση της απασχόλησης εξακολούθησε να επηρεάζει όλους τους τομείς της οικονομίας. Μεταξύ δεύτερου τριμήνου του 2011 και τρίτου τριμήνου του 2012 η απασχόληση στην Ισπανία συρρικνώθηκε κατά περίπου 980 000 (ή - 5,4 %) (πηγή: έρευνα εργατικού δυναμικού της Eurostat). Αν και ο κατασκευαστικός κλάδος κατέγραψε τη δραστικότερη μείωση (- 293 000 ή - 20,5 %), η απασχόληση στον τομέα της γεωργίας, της μεταποίησης και των υπηρεσιών σημείωσε επίσης πτώση. Επιπλέον, όλες οι περιοχές πλήττονται από υψηλά ποσοστά ανεργίας (από 12,0 % στη χώρα των Βάσκων μέχρι 30,4 % στην Ανδαλουσία το 2011 - πηγή: στοιχεία από την έρευνα εργατικού δυναμικού της Eurostat) και, κατά συνέπεια, η διαταραχή της αγοράς εργασίας δεν περιορίζεται σε μια συγκεκριμένη περιοχή.
(13)
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ισπανία απέδειξε ότι εξακολουθεί να αντιμετωπίζει γενικευμένη διαταραχή της αγοράς εργασίας της, η οποία επηρεάζει σοβαρά το επίπεδο απασχόλησης σε όλες τις περιοχές και σε όλους τους τομείς και είναι πιθανόν να συνεχιστεί και στο εγγύς μέλλον.
(14)
Επιπλέον, από την ανάλυση της Επιτροπής προκύπτει ότι, από τη στιγμή που η Ισπανία επανεισήγαγε περιορισμούς στην πρόσβαση των ρουμάνων εργαζομένων στην αγορά εργασίας, ο αριθμός ρουμάνων υπηκόων στην Ισπανία συνέχισε να αυξάνεται, αν και με βραδύτερο ρυθμό απ’ ό,τι στο παρελθόν: σύμφωνα με στατιστικές της Ισπανίας, η μετανάστευση αυξήθηκε κατά 11 970 (ή + 1,3 %) μεταξύ 30 Σεπτεμβρίου 2011 (901 435) και 30 Σεπτεμβρίου 2012 (913 405), ενώ είχε αυξηθεί κατά 83 975 (ή + 10,3 %) μεταξύ 30 Σεπτεμβρίου 2010 (817 460) και 30 Σεπτεμβρίου 2011 (901 435). Οι ρουμάνοι υπήκοοι στην Ισπανία εξακολουθούν να έχουν υψηλά ποσοστά ανεργίας: 36,4 % κατά το τρίτο τρίμηνο του 2012 (πηγή: στοιχεία από την έρευνα εργατικού δυναμικού της Eurostat).
(15)
Για τον λόγο αυτό, είναι πιθανό η πλήρης εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου περί ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων να εξακολουθήσει να συμβάλλει στην αύξηση της πίεσης στην ισπανική αγορά εργασίας, αφού θα επέτρεπε την απεριόριστη εισροή ρουμάνων εργαζομένων.
(16)
Ως εκ τούτου, για να αποκατασταθεί η φυσιολογική κατάσταση της ισπανικής αγοράς εργασίας, ενδείκνυται να επιτραπεί στην Ισπανία να περιορίσει προσωρινά την ελεύθερη πρόσβαση ρουμάνων εργαζομένων στην αγορά εργασίας της. Δεδομένου ότι οι μεταβατικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στην πράξη προσχώρησης του 2005 και επιτρέπουν περιορισμούς ως προς την πρόσβαση στην αγορά εργασίας για τους ρουμάνους εργαζομένους -τμήμα των οποίων ρυθμίσεων αποτελεί η ρήτρα διασφάλισης- ισχύουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013, η εν λόγω δυνατότητα δεν μπορεί να παραταθεί πέρα από τη συγκεκριμένη ημερομηνία.
(17)
Οι περιορισμοί πρόσβασης στην αγορά εργασίας αποτελούν παρέκκλιση από θεμελιώδη αρχή της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και συγκεκριμένα από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα μέτρα αυτού του είδους θα πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται συσταλτικά.
(18)
Κρίνεται πλέον σκόπιμο να εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται περιορισμοί για τις μισθωτές δραστηριότητες σε όλη την επικράτεια της Ισπανίας και σε όλους τους τομείς, με δεδομένη την κατάσταση που επικρατεί στην ισπανική αγορά εργασίας, καθώς και τη μετατόπιση και άλλες δυνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις μεταξύ περιοχών και τομέων λόγω επιλεκτικού περιορισμού. Ωστόσο, το εύρος της παρέκκλισης μπορεί να περιοριστεί, αν η Επιτροπή βεβαιώσει ότι τα στοιχεία που συνδέονται με αυτή την παρέκκλιση έχουν αλλάξει ή ότι τα αποτελέσματά της αποδεικνύονται πιο περιοριστικά απ’ όσο επιβάλλει ο σκοπός της, ιδίως για μισθωτές δραστηριότητες που απαιτούν πανεπιστημιακό πτυχίο και ισοδύναμα προσόντα.
(19)
Ομοίως, μολονότι, για να έχουν οι περιορισμοί που προτείνονται με την παρούσα απόφαση το προσδοκώμενο αποτέλεσμα στην ισπανική αγορά εργασίας, κρίνεται τώρα ενδεδειγμένο να παραμείνουν οι περιορισμοί αυτοί σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013, το χρονοδιάγραμμα αυτό ενδέχεται να συντομευθεί, αν η Επιτροπή κρίνει ότι τα στοιχεία που οδήγησαν στην έκδοση της παρούσας απόφασης μεταβλήθηκαν ή ότι τα αποτελέσματά της αποδεικνύονται πιο περιοριστικά απ’ όσο επιβάλλει ο σκοπός της.
(20)
Για τον σκοπό αυτό, η Ισπανία θα είναι υποχρεωμένη να παρέχει κάθε τρεις μήνες στην Επιτροπή στατιστικά στοιχεία που να παρουσιάζουν την εξέλιξη της αγοράς εργασίας κατά τομέα δραστηριότητας και κατά επάγγελμα. Η πρώτη τριμηνιαία έκθεση πρέπει να υποβληθεί πριν από τις 31 Μαρτίου 2013.
(21)
Η απόφαση με την οποία επιτρέπεται στην Ισπανία να επανεισαγάγει περιορισμούς στην ελεύθερη πρόσβαση των ρουμάνων υπηκόων στην ισπανική αγορά εργασίας υπόκειται περαιτέρω σε ορισμένους όρους, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι περιορισμοί αυτοί περιορίζονται αυστηρά στο απολύτως αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.
(22)
Συνεπώς, δεν ενδείκνυται να επιτραπεί η επανεισαγωγή περιορισμών για τους ρουμάνους υπηκόους και τα μέλη των οικογενειών τους που απασχολούνται ήδη στην ισπανική αγορά εργασίας, καθώς και για τους ρουμάνους υπηκόους και τα μέλη των οικογενειών τους που είναι ήδη εγγεγραμμένοι ως αιτούντες εργασία στα μητρώα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης της Ισπανίας στις 22 Ιουλίου 2011, δηλαδή κατά την ημερομηνία κοινοποίησης των αναφερόμενων στην αιτιολογική σκέψη 1 μέτρων από την Ισπανία.
(23)
Πρέπει επίσης να τηρούνται οι αρχές που διέπουν τους περιορισμούς πρόσβασης στην αγορά εργασίας οι οποίες καθορίζονται στο παράρτημα VII μέρος 1 της πράξης προσχώρησης του 2005, όπως η ρήτρα διατήρησης της ισχύουσας κατάστασης (ρήτρα standstill) και η αρχή της προτίμησης των εργαζομένων που είναι υπήκοοι κρατών μελών της ΕΕ, η οποία θεσπίζεται στο σημείο 14 μέρος 1 του εν λόγω παραρτήματος.
(24)
Το δικαίωμα των μελών των οικογενειών ρουμάνων εργαζομένων να αναλαμβάνουν απασχόληση στην Ισπανία πρέπει να διέπεται mutatis mutandis από το σημείο 8 του παραρτήματος VII μέρος 1 της πράξης προσχώρησης του 2005.
(25)
Οι περιορισμοί τους οποίους επιτρέπει η παρούσα απόφαση όσον αφορά τα δικαιώματα πρόσβασης των ρουμάνων υπηκόων και των μελών των οικογενειών τους στην ισπανική αγορά εργασίας περιορίζονται αυστηρά στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης και δεν θίγουν με κανένα τρόπο τυχόν άλλα δικαιώματα που έχουν, βάσει του δικαίου της Ένωσης, οι ρουμάνοι υπήκοοι και τα μέλη των οικογενειών τους.
(26)
Για σκοπούς παρακολούθησης, πρέπει να προβλεφθεί η υποχρέωση να παρέχονται στην Επιτροπή λεπτομερή στοιχεία των μέτρων που λαμβάνει η Ισπανία βάσει της παρούσας απόφασης,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Επιτρέπεται στην Ισπανία, υπό τους όρους που καθορίζονται στα άρθρα 2 έως 4 της παρούσας απόφασης, να αναστείλει την εφαρμογή των άρθρων 1 έως 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 492/2011 όσον αφορά τους ρουμάνους υπηκόους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.
Άρθρο 2
Με την επιφύλαξη των μέτρων που άρχισε να εφαρμόζει η Ισπανία στις 22 Ιουλίου 2011 σύμφωνα με το σημείο 7 τρίτο εδάφιο του παραρτήματος VII μέρος 1 της πράξης προσχώρησης του 2005, η παρούσα απόφαση δεν επηρεάζει τους ρουμάνους υπηκόους και τα μέλη των οικογενειών τους:
που απασχολούνταν στην Ισπανία στις 12 Αυγούστου 2011, ή
που είχαν εγγραφεί ως ζητούντες εργασία στα μητρώα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης της Ισπανίας στις 12 Αυγούστου 2011.
Άρθρο 3
Η εφαρμογή της παρούσας απόφασης υπόκειται mutatis mutandis στους όρους περί μεταβατικών ρυθμίσεων που καθορίζονται στο παράρτημα VII μέρος 1 της πράξης προσχώρησης του 2005.
Άρθρο 4
Η Ισπανία λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξακολουθήσει να παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη της αγοράς εργασίας. Παρέχει στην Επιτροπή τριμηνιαία στατιστικά στοιχεία που παρουσιάζουν την εξέλιξη της αγοράς εργασίας κατά τομέα δραστηριότητας και κατά επάγγελμα. Η πρώτη τριμηνιαία έκθεση πρέπει να υποβληθεί πριν από τις 31 Μαρτίου 2013.
Σε περίπτωση σημαντικής μεταβολής στην αγορά εργασίας, η Ισπανία παρέχει χωρίς καθυστέρηση στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη επικαιροποιημένη μορφή των στοιχείων που προσκόμισε προς υποστήριξη του αιτήματός της για έκδοση απόφασης από την Επιτροπή και των στοιχείων βάσει των οποίων εκδόθηκε η παρούσα απόφαση.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση μπορεί να τροποποιηθεί ή να καταργηθεί, ιδίως αν τα στοιχεία για τα οποία γίνεται λόγος στο άρθρο 4 και τα οποία οδήγησαν στην έκδοσή της έχουν μεταβληθεί ή αν τα αποτελέσματά της αποδειχθούν πιο περιοριστικά απ’ όσο επιβάλλει ο σκοπός της.
Άρθρο 6
Η Ισπανία παρέχει στην Επιτροπή λεπτομερή στοιχεία για τα μέτρα που έχει λάβει βάσει της παρούσας απόφασης εντός δύο μηνών από την παραλαβή της.
Άρθρο 7
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 2012.