ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 17. prosince 2012
o přistoupení Evropské unie k Protokolu o ochraně Středozemního moře před znečišťováním působeným průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží
(2013/5/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 192 odst. 1 ve spojení s čl. 218 odst. 6 písm. a) této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na souhlas Evropského parlamentu (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Úmluva o ochraně Středozemního moře před znečišťováním, která byla následně přejmenována na Úmluvu o ochraně mořského prostředí a pobřežní oblasti Středomoří (dále jen „Barcelonská úmluva“), byla jménem Evropského společenství uzavřena rozhodnutím Rady 77/585/EHS (2) a změny Barcelonské úmluvy byly přijaty rozhodnutím Rady 1999/802/ES (3).
(2)
V souladu s článkem 7 Barcelonské úmluvy smluvní strany přijímají veškerá vhodná opatření, jejichž cílem je předcházet, snižovat, potírat a co možná nejúplněji odstranit znečišťování oblasti Středozemního moře působené průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží.
(3)
Jeden z protokolů k Barcelonské úmluvě se týká ochrany Středozemního moře před znečišťováním způsobeným průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží („Protokol o ochraně pobřežních oblastí“ (Offshore Protocol)). Vstoupil v platnost dne 24. března 2011. Dosud ho ratifikovaly Albánie, Libye, Kypr, Maroko, Sýrie a Tunisko. Kromě Kypru projevily záměr ratifikovat tento protokol nedávno také některé jiné členské státy, které jsou smluvními stranami Barcelonské úmluvy.
(4)
Odhaduje se, že ve Středomoří existuje více než 200 aktivních námořních plovoucích plošin, a další zařízení se zvažují. Očekává se, že po objevení velkých zásob fosilních paliv ve Středozemním moři se průzkum a těžba uhlovodíků zvýší. Vzhledem k polouzavřenému charakteru a zvláštním hydrodynamickým vlastnostem Středozemního moře by havárie takového druhu, jaká postihla v roce 2010 Mexický záliv, mohla mít okamžité nepříznivé přeshraniční důsledky pro středomořské hospodářství a pro křehké mořské a pobřežní ekosystémy. Je pravděpodobné, že ve střednědobém výhledu se průzkumné a těžební činnosti zaměří na další nerostné zdroje na širém moři, v pobřežním šelfu a jeho podloží.
(5)
Pokud by se účinně nereagovalo na rizika plynoucí z takových činností, mohlo by to vážně ohrozit snahy všech členských států, které mají povinnost učinit nezbytná opatření k dosažení a zachování dobrého stavu prostředí svých mořských vod ve Středomoří, jak to požaduje rámcová směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/56/ES ze dne 17. června 2008, kterou se stanoví rámec pro činnost Společenství v oblasti mořské environmentální politiky (rámcová směrnice o strategii pro mořské prostředí) (4). Přijetí nezbytných kroků by také přispělo ke splnění a dodržení závazků a povinností, ke kterým se Řecko, Španělsko, Francie, Itálie, Kypr, Malta, Slovinsko a samotná Unie zavázaly jako smluvní strany Barcelonské úmluvy.
(6)
Protokol o ochraně pobřežních oblastí zahrnuje řadu opatření, která bude nutno provést na různých úrovních správy. Unie by měla podporovat bezpečnost průzkumu a těžby v pobřežních vodách s tím, že je mimo jiné nutno přihlížet k tomu, že ekologické problémy spojené s takovými aktivitami mají s vysokou pravděpodobností přeshraniční důsledky. Členské státy a jejich dotyčné příslušné orgány by však měly být odpovědné za některá podrobná opatření stanovená v Protokolu o ochraně pobřežních oblastí.
(7)
Sdělení Komise „Řešení otázky bezpečnosti těžby ropy a zemního plynu v pobřežních vodách“, přijaté dne 12. října 2010, poukazuje na potřebu mezinárodní spolupráce na podporu bezpečnosti v pobřežních vodách a schopnosti reakce na celém světě a jedním z opatření, jež s tím souvisejí, je prozkoumání možností regionálních úmluv. Sdělení doporučuje opětovně zahájit proces vedoucí ke vstupu Protokolu o ochraně pobřežních oblastí v platnost, a to ve spolupráci s dotčenými členskými státy.
(8)
Rada ve svých závěrech o bezpečnosti těžby ropy a zemního plynu v pobřežních vodách, přijatých dne 3. prosince 2010, prohlásila, že Unie a její členské státy by měly i nadále hrát významnou úlohu v úsilí o co nejvyšší bezpečnostní standardy v rámci mezinárodních iniciativ a na mezinárodních fórech a v rámci regionální spolupráce, například spolupráce ve Středomoří. Rada také vyzvala Komisi a členské státy, aby co nejvíce využívaly stávajících mezinárodních úmluv.
(9)
Evropský parlament v usnesení ze dne 13. září 2011 zdůraznil, že je nutné, aby neratifikovaný Protokol o ochraně pobřežních oblastí, jehož cílem je ochrana proti znečištění v důsledku průzkumu a využívání pevninského šelfu, začal plně platit.
(10)
Jedním z cílů politiky Unie v oblasti životního prostředí je podporovat opatření na mezinárodní úrovni, jež umožní řešit regionální problémy životního prostředí. V souvislosti s Protokolem o ochraně pobřežních oblastí je obzvláště důležité přihlížet k tomu, že v polouzavřeném moři, jako je Středozemní moře, mají případné havárie s vysokou pravděpodobností přeshraniční ekologické dopady. Je proto vhodné, aby Unie přijala všechna nezbytná opatření na podporu bezpečnosti průzkumu a těžby v pobřežních vodách a na ochranu mořského životního prostředí ve Středozemním moři.
(11)
Komise také předkládá návrh nařízení o bezpečnosti při vyhledávání, průzkumu a těžbě ropy a zemního plynu v pobřežních vodách (dále jen „navrhované nařízení“).
(12)
Protokol o ochraně pobřežních oblastí se týká oblasti, jež je v široké míře upravena právem Unie. Zahrnuje například prvky, jako je ochrana mořského prostředí, posuzování vlivů na životní prostředí a odpovědnost za životní prostředí. S výhradou konečného rozhodnutí zákonodárců o navrhovaném nařízení je Protokol o ochraně pobřežních oblastí dále v souladu s cíli navrhovaného nařízení, a to včetně cílů týkajících se povolování, posuzování vlivů na životní prostředí a technických a finančních možností provozovatelů.
(13)
Je nezbytné zajistit úzkou spolupráci mezi členskými státy a orgány Unie jak v procesu jednání a uzavření dohod, tak při plnění přijatých závazků. Tato povinnost spolupracovat vyplývá z požadavku jednotnosti mezinárodního zastupování Unie. Členské státy, které jsou smluvními stranami Barcelonské úmluvy a které tak dosud neučinily, by proto měly přijmout nezbytná opatření k dokončení postupů potřebných k ratifikaci Protokolu o ochraně pobřežních oblastí nebo přistoupení k němu.
(14)
Unie by tedy měla přistoupit k Protokolu o ochraně pobřežních oblastí,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Přistoupení Evropské unie k Protokolu o ochraně Středozemního moře před znečišťováním působeným průzkumem a využíváním pevninského šelfu a mořského dna a jeho podloží se schvaluje jménem Unie.
Znění Protokolu o ochraně pobřežních oblastí se připojuje k tomuto rozhodnutí.
Článek 2
Předseda Rady jmenuje osobu nebo osoby zmocněné uložit jménem Unie listinu o schválení u španělské vlády, která plní podle čl. 32 odst. 2 Protokolu o ochraně pobřežních oblastí funkci depozitáře, vyjadřující souhlas Unie být Protokolem o ochraně pobřežních oblastí vázána (5).
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem přijetí.
V Bruselu dne 17. prosince 2012.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 17ης Δεκεμβρίου 2012
για την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πρωτόκολλο για την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση που προκαλείται από την εξερεύνηση και την εκμετάλλευση του θαλάσσιου βυθού και του υπεδάφους του
(2013/5/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 6 στοιχείο α),
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
H σύμβαση για την προστασία της Μεσογείου θαλάσσης από τη ρύπανση, η οποία στη συνέχεια μετονομάσθηκε σε σύμβαση για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος και των Παρακτίων Περιοχών της Μεσογείου (εν προκειμένω η σύμβαση της Βαρκελώνης) συνήφθη εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με την απόφαση 77/585/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2) ενώ με την απόφαση 1999/802/ΕΚ του Συμβουλίου (3) έγιναν δεκτές τροποποιήσεις της σύμβασης της Βαρκελώνης.
(2)
Σύμφωνα με το άρθρο 7 της σύμβασης της Βαρκελώνης, τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη, τη μείωση, την καταπολέμηση και, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, την εξάλειψη της ρύπανσης της περιοχής της Μεσογείου Θαλάσσης που προκύπτει από την εξερεύνηση και εκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας και του βυθού της θάλασσας και του υπεδάφους του.
(3)
Ένα από τα πρωτόκολλα της σύμβασης της Βαρκελώνης ασχολείται με την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση που προκαλείται από την εξερεύνηση και εκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας και του βυθού και του υπεδάφους του (συνήθως αναφέρεται ως το «πρωτόκολλο Offshore»). Αυτό άρχισε να ισχύει στις 24 Μαρτίου 2011. Μέχρι σήμερα, το έχουν επικυρώσει η Αλβανία, η Τυνησία, το Μαρόκο, η Λιβύη, η Κύπρος και η Συρία. Επιπλέον της Κύπρου, ορισμένα άλλα κράτη μέλη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση της Βαρκελώνης έχουν ανακοινώσει προσφάτως την πρόθεσή τους να επικυρώσουν και το πρωτόκολλο.
(4)
Εκτιμάται ότι υπάρχουν άνω των 200 ενεργοί εξέδρες ανοικτής θαλάσσης στη Μεσόγειο, ενώ περισσότερες εγκαταστάσεις τελούν υπό εξέταση. Η εξερεύνηση υδρογονανθράκων και οι δραστηριότητες εκμετάλλευσης αναμένεται να αυξηθούν μετά την ανακάλυψη μεγάλων αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων στη Μεσόγειο. Λόγω του ημίκλειστου χαρακτήρα και της ιδιαίτερης υδροδυναμικής της Μεσογείου Θαλάσσης, ένα ατύχημα του είδους που συνέβη στον Κόλπο του Μεξικού το 2010 θα μπορούσε να έχει άμεσες αρνητικές διασυνοριακές συνέπειες στη μεσογειακή οικονομία και στα εύθραυστα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα Είναι πιθανό ότι, μεσοπρόθεσμα, άλλοι ορυκτοί πόροι που περιέχονται σε θαλάσσιες περιοχές μεγάλου βάθους, στον βυθό και στο υπέδαφος, θα αποτελέσουν το αντικείμενο δραστηριοτήτων εξερεύνησης και εκμετάλλευσης.
(5)
Η μη αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων που προέρχονται από τις δραστηριότητες αυτές μπορεί να υποσκάψει σοβαρά τις προσπάθειες των κρατών μελών που υποχρεούνται να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη και τη διατήρηση καλής περιβαλλοντικής κατάστασης των θαλάσσιων υδάτων της Μεσογείου, όπως απαιτείται από την οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, περί πλαισίου κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον [οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (4)]. Επιπλέον, η λήψη των αναγκαίων μέτρων θα συνέβαλε να τηρηθούν οι δεσμεύσεις και υποχρεώσεις τις οποίες ανέλαβαν η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία, η Σλοβενία, η Μάλτα, η Κύπρος και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση της Βαρκελώνης.
(6)
Το πρωτόκολλο Offshore περιλαμβάνει ευρύ φάσμα διατάξεων, οι οποίες θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή σε διάφορες διοικητικές βαθμίδες. Ενώ είναι σκόπιμο για την Ευρωπαϊκή Ένωση να λαμβάνει μέτρα ενίσχυσης της ασφάλειας των δραστηριοτήτων υπεράκτιας (offshore) εξερεύνησης και εκμετάλλευσης, συνεκτιμώντας, μεταξύ άλλων, την αυξημένη πιθανότητα διασυνοριακού χαρακτήρα των περισσότερων περιβαλλοντικών προβλημάτων που σχετίζονται με τέτοιες δραστηριότητες, τα κράτη μέλη και οι οικείες αρμόδιες αρχές θα έχουν την ευθύνη του σχεδιασμού και της εφαρμογής που προβλέπονται στο πρωτόκολλο Offshore.
(7)
Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Αντιμετωπίζοντας την πρόκληση για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων» που εξεδόθη στις 12 Οκτωβρίου 2010, επισημαίνει την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας για την προώθηση της υπεράκτιας ασφάλειας και των αντίστοιχων ικανοτήτων αντίδρασης σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ μια από τις σχετικές δράσεις είναι η εξερεύνηση των δυνατοτήτων των περιφερειακών συμβάσεων. Στην ανακοίνωση συνιστάται η εκ νέου δρομολόγηση, σε στενή συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, της διαδικασίας για τη θέση σε ισχύ του πρωτοκόλλου Offshore.
(8)
Το Συμβούλιο, στα από 3ης Δεκεμβρίου 2010 συμπεράσματά του για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει δηλώσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της πρέπει να εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν εξέχοντα ρόλο στην προσπάθεια για την υιοθέτηση των υψηλότερων δυνατών προτύπων ασφαλείας στο πλαίσιο των διεθνών πρωτοβουλιών και φόρουμ, καθώς και της περιφερειακής συνεργασίας, όπως στην περιοχή της Μεσογείου, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό τις υφιστάμενες διεθνείς συμβάσεις.
(9)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 13ης Σεπτεμβρίου 2011, υπογράμμισε τη σημασία της πλήρους θέσης σε ισχύ του μη επικυρωθέντος πρωτοκόλλου Offshore, με στόχο την προστασία από τη ρύπανση που προκύπτει από την εξερεύνηση και την εκμετάλλευση.
(10)
Ένας από τους στόχους της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η προώθηση μέτρων σε διεθνές επίπεδο για την αντιμετώπιση των περιφερειακών περιβαλλοντικών προβλημάτων. Σε σχέση με το πρωτόκολλο Offshore, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεκτιμάται η ισχυρή πιθανότητα διασυνοριακών περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε περίπτωση ατυχήματος σε μια ημίκλειστη θάλασσα, όπως η Μεσόγειος. Επομένως, είναι σκόπιμο να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση όλα τα αναγκαία μέτρα για την υποστήριξη της ασφάλειας των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εξερεύνησης και αξιοποίησης, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στη Μεσόγειο Θάλασσα.
(11)
Η Επιτροπή προτείνει επίσης την έκδοση κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εξερεύνησης, εκμετάλλευσης και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου (προτεινόμενος κανονισμός).
(12)
Το πρωτόκολλο Offshore αφορά έναν τομέα που καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από το δίκαιο της Ένωσης. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, στοιχεία όπως την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την περιβαλλοντική ευθύνη. Με την επιφύλαξη της τελικής απόφασης των νομοθετών επί του προτεινομένου κανονισμού, το πρωτόκολλο Offshore είναι, εξάλλου, συνεπές με τους στόχους του προτεινόμενου κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της αδειοδότησης, της εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της τεχνικής και χρηματοοικονομικής ικανότητας των φορέων εκμετάλλευσης.
(13)
Είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων και της σύναψης, όσο και της εκπλήρωσης των αναληφθεισών υποχρεώσεων. Η εν λόγω υποχρέωση συνεργασίας απορρέει από την απαίτηση ενότητας κατά τη διεθνή εκπροσώπηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη στη σύμβαση της Βαρκελώνης και δεν έχουν ακόμη λάβει τα αναγκαία μέτρα στην κατεύθυνση αυτή, να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες επικύρωσης ή προσχώρησης στο πρωτόκολλο Offshore.
(14)
Η Ένωση θα πρέπει κατά συνέπεια να προσχωρήσει στο πρωτόκολλο Offshore,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Εγκρίνεται εξ ονόματος της Ένωσης η προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πρωτόκολλο για την προστασία της Μεσογείου Θαλάσσης από τη ρύπανση που προκαλείται από την εξερεύνηση της υφαλοκρηπίδας και την εκμετάλλευση του θαλάσσιου βυθού και του υπεδάφους του.
Το κείμενο του πρωτοκόλλου Offshore επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.
Άρθρο 2
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου ορίζει το (τα) πρόσωπο(-α) που είναι εξουσιοδοτημένο(-α) να προβεί(-ούν), εξ ονόματος της Ένωσης, στην κατάθεση του εγγράφου κυρώσεως στην κυβέρνηση της Ισπανίας που ενεργεί ως θεματοφύλακας, όπως προβλέπει το άρθρο 32 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου Offshore, προκειμένου να εκφραστεί η συναίνεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη δέσμευσή της από αυτό (5).
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έκδοσής της.
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 2012.