SMĚRNICE RADY 2013/51/EURATOM
ze dne 22. října 2013,
kterou se stanoví požadavky na ochranu zdraví obyvatelstva, pokud jde o radioaktivní látky ve vodě určené k lidské spotřebě
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o založení Evropského společenství pro atomovou energii, a zejména na články 31 a 32 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise vypracovaný po obdržení stanoviska skupiny osobností jmenovaných Výborem pro vědu a techniku z řad vědeckých odborníků členských států v souladu s článkem 31 Smlouvy o založení Evropského společenství pro atomovou energii,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Evropským parlamentem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Polknutí vody představuje jednu z cest pro vniknutí radioaktivních látek do lidského těla. V souladu se směrnicí Rady 96/29/Euratom (2) je zapotřebí udržet příspěvek činností, s nimiž je spojeno riziko vyplývající z ionizujícího záření, k ozáření veškerého obyvatelstva tak nízký, jak lze rozumně dosáhnout.
(2)
S ohledem na význam jakosti vody určené k lidské spotřebě pro zdraví lidí je nezbytné stanovit na úrovni Společenství normy jakosti, které plní funkci ukazatelů a zajišťují monitorování dodržování uvedených norem.
(3)
Směrnice Rady 98/83/ES (3) stanoví indikační ukazatele radioaktivních látek v části C přílohy I a související ustanovení o monitorování v příloze II uvedené směrnice. Tyto ukazatele však spadají do oblasti působnosti základních standardů vymezených v článku 30 Smlouvy o Euratomu.
(4)
Požadavky na monitorování úrovní radioaktivních látek ve vodě určené k lidské spotřebě by proto měly být přijaty ve zvláštním právním předpisu, který zajistí jednotnost, soudržnost a úplnost právních předpisů týkajících se ochrany před radiací podle Smlouvy o Euratomu.
(5)
Vzhledem k tomu, že Společenství má pravomoc přijímat základní bezpečnostní normy k ochraně zdraví pracovníků a obyvatelstva před nebezpečím vyplývajícím z ionizujících záření, ustanovení této směrnice nahrazují ustanovení směrnice 98/83/ES týkající se požadavků na ochranu zdraví obyvatelstva, pokud jde o radioaktivní látky ve vodě určené k lidské spotřebě.
(6)
Jak uznal Soudní dvůr ve své judikatuře, poslání Společenství, zakotvené v čl. 2 písm. b) Smlouvy o Euratomu, vypracovávat jednotné standardy pro ochranu zdraví pracovníků a obyvatelstva, není-li tak v těchto standardech výslovně uvedeno, nebrání členským státům v přijímání přísnějších opatření ochrany. Jelikož tato směrnice stanoví minimální pravidla, členské státy by měly mít možnost přijímat či ponechat v platnosti přísnější opatření v oblasti, kterou upravuje tato směrnice, aniž by tím byl dotčen volný pohyb zboží na vnitřním trhu, jak je vymezen v judikatuře Soudního dvora.
(7)
Hodnoty ukazatelů by neměly být považovány za mezní hodnoty. Pokud monitorování vody určené k lidské spotřebě ukazuje, že hodnota ukazatele nebyla dodržena, měl by dotčený členský stát zvážit, zda to představuje riziko pro lidské zdraví, jež vyžaduje přijetí opatření, a v případě potřeby přijmout nápravná opatření ke zlepšení jakosti vody na úroveň, která je v souladu s požadavky na ochranu lidského zdraví z hlediska radiační ochrany.
(8)
Monitorování vody určené k lidské spotřebě stáčené do lahví nebo kontejnerů určených k prodeji, jiných než přírodních minerálních vod, za účelem ověření, že úrovně radioaktivních látek dodržují hodnoty ukazatelů stanovené v této směrnici, by mělo být prováděno v souladu se zásadami analýzy rizik a kritických kontrolních bodů (HACCP) v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 852/2004 (4) a aniž by byly dotčeny zásady pro úřední kontroly, které jsou stanoveny v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 882/2004 (5).
(9)
Obyvatelstvo by mělo být o jakosti vody určené k lidské spotřebě dostatečně a náležitě informováno.
(10)
Je nezbytné vyjmout z oblasti působnosti této směrnice přírodní minerální vody a vody, které jsou léčivými přípravky, jelikož pro uvedené druhy vod byla stanovena zvláštní pravidla ve směrnici Evropského parlamentu a Rady 2009/54/ES (6) a směrnici Evropského parlamentu a Rady 2001/83/ES (7).
11)
Každý členský stát by měl vytvořit programy monitorování za účelem kontroly toho, zda voda určená k lidské spotřebě splňuje požadavky této směrnice.
(12)
K rozborům jakosti vody určené k lidské spotřebě by měly být používány metody, které zajistí, že získané výsledky budou spolehlivé a srovnatelné.
(13)
S ohledem na velké geografické rozdíly v přirozeném výskytu radonu přijala Komise doporučení 2001/928/Euratom (8), které se zabývá jakostí vody určené k lidské spotřebě, pokud jde o radon a zplodiny radonu s dlouhým poločasem rozpadu. Je vhodné zahrnout tyto radionuklidy do oblasti působnosti této směrnice.
(14)
Aby byla udržena vysoká jakost vody určené k lidské spotřebě vzhledem k jejímu významu pro lidské zdraví, je třeba pravidelně aktualizovat přílohy II a III s ohledem na vědeckotechnický pokrok.
(15)
Ačkoliv je na členských státech, aby si stanovily četnost odběru vzorků a rozborů vody stáčené do lahví nebo kontejnerů určených k prodeji, v případě těch členských států, u nichž se požaduje, aby monitorovaly přítomnost radonu či tritia ve vodě určené k lidské spotřebě nebo aby stanovily indikativní dávku (ID), se doporučuje provádět odběr vzorků a analýzu nejméně jednou ročně,
PŘIJALA TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Předmět
Tato směrnice stanoví požadavky na ochranu zdraví obyvatelstva, pokud jde o radioaktivní látky ve vodě určené k lidské spotřebě. Stanoví hodnoty ukazatelů, četnost a metody pro monitorování radioaktivních látek.
Článek 2
Definice
Pro účely této směrnice se se rozumí:
1)
„vodou určenou k lidské spotřebě“:
a)
veškerá voda, v původním stavu nebo po úpravě, určená k pití, vaření, přípravě potravin nebo k jiným účelům v domácnosti, bez ohledu na její původ a zda je dodávána z rozvodné sítě, cisterny, v lahvích nebo kontejnerech;
b)
veškerá voda používaná v potravinářských zařízeních k výrobě, zpracování či konzervaci výrobků nebo látek určených k lidské spotřebě nebo k jejich uvádění na trh, pokud se příslušné vnitrostátní orgány neujistí, že jakost této vody nemůže ovlivnit zdravotní nezávadnost potravin v jejich konečné podobě;
2)
„radioaktivní látkou“ jakákoli látka obsahující jeden nebo více radionuklidů, jejichž aktivita nebo koncentrace není z hlediska radiační ochrany zanedbatelná;
3)
„indikativní dávkou“ nebo „ID“ úvazek účinné dávky na jeden rok ingesce ze všech radionuklidů, jejichž přítomnost byla zjištěna v zásobárně vody určené k lidské spotřebě, a to jak přírodního, tak i umělého původu, avšak s výjimkou tritia, draslíku 40, radonu a zplodin radonu s krátkým poločasem rozpadu;
4)
„hodnotou ukazatele“ hodnota radioaktivních látek ve vodě určené k lidské spotřebě, v případě jejíhož překročení členské státy posoudí, zda přítomnost radioaktivních látek ve vodě určené k lidské spotřebě představuje riziko pro lidské zdraví, jež vyžaduje přijetí opatření, a v případě potřeby přijmou nápravná opatření ke zlepšení jakosti vody na úroveň, která je v souladu s požadavky na ochranu lidského zdraví z hlediska radiační ochrany.
Článek 3
Oblast působnosti a výjimky
1. Tato směrnice se použije na vodu určenou k lidské spotřebě.
2. Tato směrnice se nevztahuje na:
a)
přírodní minerální vody uznané jako takové příslušnými vnitrostátními orgány v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2009/54/ES;
b)
vody, které jsou léčivým přípravkem ve smyslu směrnice Evropského parlamentu a Rady 2001/83/ES.
3. Členské státy mohou vyjmout z této směrnice:
a)
vodu určenou výhradně pro takové účely, v souvislosti s nimiž se příslušné orgány ujistí, že jakost této vody neovlivní přímo ani nepřímo zdraví dotčeného obyvatelstva;
b)
vodu určenou k lidské spotřebě ze zdroje pro individuální zásobování s denní kapacitou v průměru nižší než 10 m3 vody nebo zásobující méně než 50 osob, pokud není tato voda dodávána v rámci obchodní nebo veřejné činnosti.
4. Členské státy, které se uchýlí k výjimkám podle odst. 3 písm. b), zajistí, aby:
a)
o tom bylo dotčené obyvatelstvo informováno a rovněž o všech opatřeních, která je možno učinit pro ochranu lidského zdraví před nepříznivými účinky jakéhokoli znečištění vody určené k lidské spotřebě;
b)
pokud z jakosti takové vody zjevně vyplývá možné nebezpečí pro lidské zdraví, byly neprodleně poskytnuty příslušnému obyvatelstvu vhodné pokyny.
Článek 4
Všeobecné povinnosti
Aniž jsou dotčena ustanovení čl. 6 odst. 3 směrnice Rady 96/29/Euratom (9), přijmou členské státy veškerá opatření nezbytná k vytvoření příslušného programu monitorování vody určené k lidské spotřebě, aby zajistily, že v případě nedodržení hodnot ukazatelů stanovených podle této směrnice:
a)
dojde k posouzení toho, zda to představuje riziko pro lidské zdraví, jež vyžaduje přijetí opatření, a
b)
v případě potřeby budou přijata nápravná opatření ke zlepšení jakosti vody na úroveň, která je v souladu s požadavky na ochranu lidského zdraví z hlediska radiační ochrany.
Článek 5
Hodnoty ukazatelů a místa dodržování hodnot
1. Členské státy stanoví hodnoty ukazatelů platné pro monitorování radioaktivních látek ve vodě určené k lidské spotřebě v souladu s přílohou I.
2. Je-li voda určená k lidské spotřebě monitorována v souladu s požadavky přílohy II této směrnice, je místem dodržování hodnot:
a)
u vody dodávané z rozvodné sítě místo, kde vytéká z kohoutků, kde je běžně odebírána;
b)
u vody dodávané z cisterny místo jejího výtoku z cisterny;
c)
u vody stáčené do lahví nebo kontejnerů určených k prodeji místo plnění vody do lahví nebo kontejnerů;
d)
u vody používané k přípravě potravin v potravinářském podniku místo, kde se voda v tomto podniku používá.
3. Definicí míst dodržování hodnot v odst. 2 písm. a) není dotčen výběr místa odběru vzorků, jímž může být jakékoli místo v rámci zásobované oblasti nebo v úpravně vody, pokud mezi místem odběru vzorků a místem dodržování hodnot nedochází k nepříznivým změnám hodnot koncentrace.
Článek 6
Monitorování a analýza
1. Za účelem kontroly, zda hodnoty radioaktivních látek splňují hodnoty ukazatelů stanovené podle čl. 5 odst. 1, přijmou členské státy veškerá opatření potřebná k zajištění toho, aby monitorování radioaktivních látek ve vodě určené k lidské spotřebě probíhalo v souladu se strategiemi a četností monitorování stanovenými v příloze II.
Členské státy zajistí, aby se monitorování provádělo tak, aby bylo zajištěno, že naměřené zaznamenané hodnoty jsou reprezentativní pro jakost vody spotřebovávané během celého roku. U vody stáčené do lahví nebo kontejnerů určených k prodeji tím nesmí být dotčeny zásady HACCP, jak vyžaduje nařízení (ES) č. 852/2004, ani zásady pro úřední kontroly, které jsou stanoveny v nařízení (ES) č. 882/2004.
2. Provádí se monitorování ID, přičemž pracovní charakteristiky rozborů musí být v souladu s požadavky uvedenými v příloze III.
3. Členské státy zajistí, aby každá laboratoř, ve které se provádějí rozbory vzorků, měla systém řízení jakosti rozborů, který podléhá kontrole ze strany nezávislé organizace, která je pro tento účel schválená příslušným orgánem.
Článek 7
Nápravná opatření a informování obyvatelstva
1. Členské státy zajistí okamžité prošetření každého nedodržení hodnoty ukazatele stanovené podle čl. 5 odst. 1 tak, aby se zjistila jeho příčina.
2. Dojde-li k nedodržení hodnoty ukazatele, členský stát posoudí, zda toto nedodržení představuje riziko pro lidské zdraví, jež vyžaduje přijetí opatření.
3. Pokud riziko uvedené v odstavci 2 existuje, členský stát:
a)
přijme nápravné opatření za účelem zajištění souladu s požadavky na ochranu lidského zdraví z hlediska radiační ochrany a
b)
zajistí, aby dotčené obyvatelstvo:
i)
bylo informováno o tomto riziku a o přijatém nápravném opatření a
ii)
bylo dále informováno o všech dodatečných preventivních opatřeních, jež mohou být nezbytná pro ochranu lidského zdraví, pokud jde o radioaktivní látky.
Článek 8
Provedení do vnitrostátního práva
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 28. listopadu 2015. Neprodleně sdělí Komisi znění těchto předpisů.
Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 9
Vstup v platnost
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 10
Určení
Tato směrnice je určena členským státům.
V Lucemburku dne 22. října 2013.
ΟΔΗΓΊΑ 2013/51/ΕΥΡΑΤΌΜ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Οκτωβρίου 2013
περί θεσπίσεως απαιτήσεων προστασίας της υγείας του πληθυσμού από ραδιενεργές ουσίες που περιέχονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως τα άρθρα 31 και 32,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταρτίστηκε κατόπιν γνωμοδότησης ομάδας που συγκρότησε η επιστημονική και τεχνική επιτροπή από επιστημονικούς εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, βάσει του άρθρου 31 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η κατάποση νερού συγκαταλέγεται στις οδούς εισαγωγής ραδιενεργών ουσιών στο ανθρώπινο σώμα. Σύμφωνα με την οδηγία 96/29/Ευρατόμ του Συμβουλίου (2), η συμβολή κάθε πρακτικής που συνεπάγεται κίνδυνο από ιονίζουσες ακτινοβολίες στην έκθεση του κοινού στο σύνολό του πρέπει να διατηρείται στο χαμηλότερο εφικτό επίπεδο.
(2)
Λόγω της σημασίας την οποία έχει για την ανθρώπινη υγεία η ποιότητα του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση, επιβάλλεται να θεσπιστούν σε κοινοτικό επίπεδο ποιοτικά πρότυπα που να λειτουργούν ως δείκτες και να προβλεφθεί η παρακολούθηση της τήρησης των προτύπων αυτών.
(3)
Η οδηγία 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου (3) περιλαμβάνει ενδεικτικές παραμέτρους για τις ραδιενεργές ουσίες στο παράρτημα I, μέρος Γ και τις σχετικές διατάξεις για την παρακολούθηση στο παράρτημα II. Πάντως, οι παράμετροι αυτές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των βασικών κανόνων που ορίζονται στο άρθρο 30 της Συνθήκης Ευρατόμ.
(4)
Συνεπώς, οι απαιτήσεις σχετικά με την παρακολούθηση των επιπέδων ραδιενεργών ουσιών στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης πρέπει να θεσπιστούν με ειδικά νομοθετήματα που θα διασφαλίσουν την ενότητα, τη συνοχή και την πληρότητα της νομοθεσίας περί ακτινοπροστασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ.
(5)
Δεδομένου ότι η Κοινότητα είναι αρμόδια να θεσπίσει τα βασικά πρότυπα ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του ευρέος κοινού από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες, οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας υπερισχύουν των διατάξεων της οδηγίας 98/83/ΕΚ όσον αφορά τις απαιτήσεις για την προστασία της υγείας του πληθυσμού από ραδιενεργές ουσίες που περιέχονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης.
(6)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, τα καθήκοντα που επιβάλλονται στην Κοινότητα με το άρθρο 2 στοιχείο β) της Συνθήκης Ευρατόμ να θεσπίζει ομοιόμορφους κανόνες ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του πληθυσμού δεν συνεπάγονται ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να προβλέπει αυστηρότερα προστατευτικά μέτρα, εκτός εάν το ορίζουν ρητώς οι κανόνες. Δεδομένου ότι η παρούσα οδηγία προβλέπει ελάχιστους κανόνες, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν την ελευθερία να θεσπίζουν ή να διατηρούν αυστηρότερα μέτρα σχετικά με το αντικείμενο της παρούσας οδηγίας, χωρίς να θίγεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στην εσωτερική αγορά, όπως ορίζεται από τη νομολογία του Δικαστηρίου.
(7)
Οι παραμετρικές τιμές δεν θα πρέπει να θεωρούνται οριακές τιμές. Σε περίπτωση που από τον έλεγχο του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης προκύπτει η μη τήρηση κάποιας παραμετρικής τιμής, ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θα πρέπει να εξετάζει αν αυτό δημιουργεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσης και, εν ανάγκη, να λαμβάνει διορθωτικά μέτρα με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του νερού σε επίπεδο που συνάδει προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της ακτινοπροστασίας.
(8)
Η παρακολούθηση των νερών ανθρώπινης κατανάλωσης που τοποθετούνται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζονται για πώληση, πλην των φυσικών μεταλλικών νερών, προκειμένου να ελεγχθεί αν τα επίπεδα ραδιενεργών ουσιών συνάδουν με τις παραμετρικές τιμές που καθορίζονται βάσει της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να διεξάγεται βάσει των αρχών της ανάλυσης κινδύνου και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) και χωρίς να θίγονται οι αρχές των επισήμων ελέγχων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5).
(9)
Το ευρύ κοινό θα πρέπει να ενημερώνεται επαρκώς και καταλλήλως σχετικά με την ποιότητα του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση.
(10)
Επιβάλλεται να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας τα φυσικά μεταλλικά νερά και τα νερά που αποτελούν φάρμακα, δεδομένου ότι για τα συγκεκριμένα είδη νερού έχουν θεσπιστεί ειδικοί κανόνες με την οδηγία 2009/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και την οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
(11)
Όλα τα κράτη μέλη οφείλουν να θεσπίσουν προγράμματα παρακολούθησης για να ελέγχουν αν το νερό για ανθρώπινη κατανάλωση ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
(12)
Για την ανάλυση της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης πρέπει να χρησιμοποιούνται μέθοδοι που να εξασφαλίζουν την αξιοπιστία και τη συγκρισιμότητα των λαμβανόμενων αποτελεσμάτων.
(13)
Λόγω της μεγάλης γεωγραφικής διακύμανσης στη φυσική παρουσία του ραδονίου, η Επιτροπή υιοθέτησε τη σύσταση 2001/928/Ευρατόμ (8), η οποία πραγματεύεται την ποιότητα των πηγών παροχής νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση όσον αφορά το ραδόνιο και τα μακρόβια προϊόντα διάσπασης του ραδονίου. Είναι σκόπιμο να περιληφθούν αυτά τα ραδιονουκλεΐδια στο πεδίο της παρούσας οδηγίας.
(14)
Προκειμένου να διατηρείται η υψηλή ποιότητα του νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση λόγω της σπουδαιότητάς του για την ανθρώπινη υγεία, τα παραρτήματα II και ΙΙΙ είναι απαραίτητο να ενημερώνονται τακτικά με βάση την επιστημονική και τεχνική πρόοδο.
(15)
Ο καθορισμός των συχνοτήτων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τα νερά ανθρώπινης κατανάλωσης που τοποθετούνται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζονται για πώληση, αποτελεί μεν αρμοδιότητα των κρατών μελών, είναι όμως σκόπιμο όσα κράτη μέλη υποχρεούνται να διεξάγουν ελέγχους του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης με σκοπό να εξακριβώνεται τυχόν ύπαρξη ραδονίου ή τριτίου ή να καθορίζουν την ενδεικτική δόση (ΕΔ), να προβλέπουν μία δειγματοληψία και ανάλυση τουλάχιστον ανά έτος,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Περιεχόμενο
Η παρούσα οδηγία επιβάλλει απαιτήσεις προστασίας της υγείας του πληθυσμού από ραδιενεργές ουσίες που περιέχονται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης. Ορίζει παραμέτρους και συχνότητες και μεθόδους για την παρακολούθηση των ραδιενεργών ουσιών.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «νερό ανθρώπινης κατανάλωσης»:
α)
κάθε νερό, είτε στην αρχική του κατάσταση είτε μετά από επεξεργασία, που προορίζεται για πόση, μαγείρεμα, παρασκευή τροφίμων ή άλλους σκοπούς οικιακής χρήσης, ανεξάρτητα από την προέλευσή του και από το κατά πόσο παρέχεται μέσω δικτύου διανομής, από βυτίο ή σε φιάλες ή δοχεία·
β)
κάθε νερό που χρησιμοποιείται σε οποιαδήποτε επιχείρηση παραγωγής τροφίμων για τη μεταποίηση, επεξεργασία, διατήρηση ή εμπορία προϊόντων ή ουσιών που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, εκτός εάν οι αρμόδιες εθνικές αρχές βεβαιωθούν ότι η ποιότητα του νερού δεν μπορεί να επηρεάσει την καταλληλότητα των τροφίμων στην τελική τους μορφή·
2) «ραδιενεργός ουσία»: κάθε ουσία που περιέχει ένα ή περισσότερα ραδιονουκλεΐδια, των οποίων η ραδιενέργεια ή η συγκέντρωση ραδιενέργειας δεν μπορεί να αγνοηθεί σε ό,τι αφορά την προστασία από τις ακτινοβολίες·
3) «ενδεικτική δόση» ή «ΕΔ»: η δεσμευθείσα ενεργός δόση στη διάρκεια ενός έτους λόγω κατάποσης του συνόλου των ραδιονουκλεϊδίων -φυσικών και τεχνητών- των οποίων η παρουσία ανιχνεύθηκε σε παροχή νερού που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση, με εξαίρεση το τρίτιο, το κάλιο-40, το ραδόνιο και τα βραχύβια προϊόντα διάσπασης του ραδονίου·
4) «παραμετρική τιμή»: η τιμή ραδιενεργών ουσιών σε νερό ανθρώπινης κατανάλωσης υπεράνω της οποίας τα κράτη μέλη αξιολογούν εάν η παρουσία ραδιενεργών ουσιών στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης δημιουργεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσεως και, εφόσον είναι αναγκαίο, λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του νερού σε επίπεδο που συνάδει προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της προστασίας από τις ακτινοβολίες.
Άρθρο 3
Πεδίο εφαρμογής και εξαιρέσεις
1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης.
2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:
α)
στο φυσικό μεταλλικό νερό που αναγνωρίζεται ως τέτοιο από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, σύμφωνα με την οδηγία 2009/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου·
β)
στα νερά που θεωρούνται φάρμακα κατά την έννοια της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
3. Τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρούν από την παρούσα οδηγία:
α)
το νερό που προορίζεται αποκλειστικά για σκοπούς για τους οποίους οι αρμόδιες αρχές κρίνουν ότι η ποιότητα του νερού δεν επηρεάζει, άμεσα ή έμμεσα, την υγεία του ενδιαφερόμενου ευρέος κοινού·
β)
το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης που λαμβάνεται από συγκεκριμένη πηγή με παροχή κατά μέσο όρο κάτω των 10 m3 ημερησίως ή που εξυπηρετεί κάτω από 50 άτομα, εκτός εάν το νερό διατίθεται στο πλαίσιο εμπορικής ή δημόσιας δραστηριότητας.
4. Τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν τις εξαιρέσεις της παραγράφου 3 στοιχείο β) εξασφαλίζουν ότι:
α)
το ενδιαφερόμενο ευρύ κοινό ενημερώνεται σχετικά καθώς και για κάθε ενέργεια που μπορεί να αναληφθεί για να προστατευθεί η ανθρώπινη υγεία από τις δυσμενείς επιπτώσεις που οφείλονται στη μόλυνση του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης·
β)
επιπλέον, όταν αναφαίνεται δυνητικός κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία λόγω της ποιότητας του νερού αυτού, πρέπει να παρέχονται αμέσως οι κατάλληλες οδηγίες στο ενδιαφερόμενο ευρύ κοινό.
Άρθρο 4
Γενικές υποχρεώσεις
Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 6, παράγραφος 3, στοιχείο α) της οδηγίας 96/29/Ευρατόμ (9), τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την κατάρτιση κατάλληλου προγράμματος παρακολούθησης του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι σε περίπτωση μη τήρησης των παραμετρικών τιμών που καθορίζονται σύμφωνα με την παρούσα οδηγία:
α)
εκτιμάται αν η απουσία τήρησης δημιουργεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσεως· και
β)
λαμβάνονται, εφόσον είναι αναγκαίο, διορθωτικά μέτρα με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του νερού σε επίπεδο που συνάδει προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της προστασίας από τις ακτινοβολίες.
Άρθρο 5
Παραμετρικές τιμές και σημεία συμμόρφωσης
1. Τα κράτη μέλη καθορίζουν παραμετρικές τιμές ο οποίες εφαρμόζονται στην παρακολούθηση των ραδιενεργών ουσιών που περιέχει το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης σύμφωνα με το παράρτημα I.
2. Όταν η παρακολούθηση του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης διενεργείται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παραρτήματος II της παρούσας οδηγίας, το σημείο συμμόρφωσης είναι:
α)
για το νερό που παρέχεται μέσω δικτύου διανομής, το σημείο όπου το νερό βγαίνει από τις βρύσες από τις οποίες συνήθως λαμβάνεται·
β)
για το νερό που παρέχεται από βυτίο, το σημείο όπου το νερό βγαίνει από το βυτίο·
γ)
για νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία προς πώληση, το σημείο στο οποίο το νερό τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία·
δ)
για το νερό που χρησιμοποιείται σε επιχείρηση παραγωγής τροφίμων, το σημείο όπου το νερό χρησιμοποιείται στην επιχείρηση.
3. Τα σημεία τήρησης καθορίζονται στην παράγραφο 2 στοιχείο α) με την επιφύλαξη της επιλογής σημείου δειγματοληψίας, το οποίο μπορεί να είναι οποιοδήποτε σημείο εντός της ζώνης παροχής ή στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει δυσμενής μεταβολή της τιμής συγκέντρωσης από το σημείο δειγματοληψίας ως το σημείο τήρησης.
Άρθρο 6
Παρακολούθηση και ανάλυση
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίζουν ότι η παρακολούθηση της παρουσίας ραδιενεργών ουσιών στο νερό ανθρώπινης κατανάλωσης διενεργείται σύμφωνα με τις στρατηγικές και τις συχνότητες παρακολουθήσεως που καθορίζονται στο παράρτημα II, προκειμένου να ελέγχεται εάν οι τιμές των ραδιενεργών ουσιών είναι σύμφωνες προς τις παραμετρικές τιμές που καθορίζονται βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1.
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η παρακολούθηση διενεργείται προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι μετρούμενες τιμές που λαμβάνονται είναι αντιπροσωπευτικές της ποιότητας του νερού που καταναλώνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Όσον αφορά το νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζεται για πώληση, τα ανωτέρω ισχύουν χωρίς να θίγονται οι αρχές της ανάλυσης κινδύνου και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 852/2004 ούτε οι αρχές περί επίσημων ελέγχων ως έχουν στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004.
2. Η παρακολούθηση ως προς την ΕΔ και τα αναλυτικά χαρακτηριστικά επιδόσεων θα είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις του παραρτήματος III.
3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε εργαστήριο στο οποίο αναλύονται δείγματα διαθέτει σύστημα αναλυτικού ποιοτικού ελέγχου το οποίο υποβάλλεται σε έλεγχο από εξωτερικό οργανισμό εγκεκριμένο από την αρμόδια αρχή προς τον σκοπό αυτό.
Άρθρο 7
Διορθωτικά μέτρα και ειδοποίηση του ευρέος κοινού
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να διερευνάται αμέσως κάθε παράλειψη τήρησης παραμετρικής τιμής που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1, ώστε να εντοπίζονται τα αίτια.
2. Σε περίπτωση μη τήρησης παραμετρικής τιμής, το κράτος μέλος εκτιμά αν η παράλειψη αυτή εκθέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία για τον οποίο απαιτείται ανάληψη δράσης.
3. Σε περίπτωση ύπαρξης τέτοιου κινδύνου που αναφέρεται στην παράγραφο 2, το κράτος μέλος:
α)
λαμβάνει διορθωτικά μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις προστασίας της ανθρώπινης υγείας από την άποψη της προστασίας από τις ακτινοβολίες· και
β)
μεριμνά ώστε το ενδιαφερόμενο κοινό
i)
να ειδοποιείται για τον κίνδυνο και τα ληφθέντα διορθωτικά μέτρα, και
ii)
να ενημερώνεται για τυχόν πρόσθετα προληπτικά μέτρα που ενδέχεται να απαιτηθούν για την προστασία της ανθρώπινης υγείας από ραδιενεργές ουσίες.
Άρθρο 8
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 28 Νοεμβρίου 2015, κοινοποιούν δε αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, παραπέμπουν στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από σχετική παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 9
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 10
Παραλήπτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Λουξεμβούργο, 22 Οκτωβρίου 2013.