PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 13. září 2013,
kterým se schvaluje makroekonomický ozdravný program pro Kypr a zrušuje rozhodnutí 2013/236/EU
(2013/463/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 472/2013 ze dne 21. května 2013 o posílení hospodářského a rozpočtového dohledu nad členskými státy eurozóny, jejichž finanční stabilita je postižena či ohrožena závažnými obtížemi (1), a zejména na čl. 7 odst. 2 a 5 uvedeného nařízení,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (EU) č. 472/2013 se vztahuje na členské státy, které jsou v době jeho vstupu v platnost již příjemci finanční pomoci, včetně pomoci z Evropského mechanismu stability.
(2)
Nařízení (EU) č. 472/2013 stanoví pravidla schválení makroekonomických ozdravných programů pro členské státy, které jsou příjemci finanční pomoci; tato pravidla musí odpovídat ustanovením Smlouvy o založení Evropského mechanismu stability.
(3)
Na žádost Kypru ze dne 25. června 2012 o finanční pomoc z ESM Rada dne 25. dubna 2013 rozhodnutím 2013/236/EU (2) stanovila, že Kypr má důsledně provádět makroekonomický ozdravný program.
(4)
Dne 24. dubna 2013 Rada guvernérů ESM v zásadě rozhodla poskytnout stabilizační podporu pro Kypr a schválila memorandum o porozumění o zvláštních podmínkách hospodářské politiky (dále jen „memorandum o porozumění“) a jeho podpis Komisí jménem ESM.
(5)
V souladu s čl. 1 odst. 2 rozhodnutí 2013/236/EU provedla Komise ve spolupráci s Evropskou centrální bankou (ECB) a tam, kde je to vhodné, i Mezinárodním měnovým fondem (MMF) první přezkum za účelem posouzení pokroku dosaženého při provádění dohodnutých opatření, jakož i jejich účinnosti a hospodářského a sociálního dopadu. V důsledku tohoto přezkumu byl stávající makroekonomický ozdravný program upraven s ohledem na opatření kyperských úřadů v druhém čtvrtletí roku 2013.
(6)
Po vstupu nařízení (EU) č. 472/2013 v platnost má být nyní makroekonomický ozdravný program přijat ve formě prováděcího rozhodnutí Rady. Z důvodu přehlednosti a právní jistoty by měl být program opětovně přijat na základě čl. 7 odst. 2 nařízení (EU) č. 472/2013. Podstata programu by měla zůstat stejná jako u programu, který byl schválen rozhodnutím 2013/236/EU, ale měl by rovněž zahrnovat i výsledky přezkumu provedeného v souladu s čl. 1 odst. 2 uvedeného rozhodnutí. Zároveň by mělo být rozhodnutí 2013/236/EU zrušeno.
(7)
Komise ve spolupráci s ECB a MMF provedla první přezkum za účelem posouzení pokroku, jehož bylo dosaženo při provádění dohodnutých opatření, jakož i jejich účinnosti a hospodářského a sociálního dopadu. V důsledku tohoto přezkumu bylo aktualizováno memorandum o porozumění v oblastech týkajících se reformy finančního sektoru, fiskální politiky a strukturálních reforem, zejména pokud jde o i) plán postupného uvolňování kontrol kapitálu, ii) zavedení právního rámce pro novou strukturu pro řízení podílu státu v odvětví družstevních úvěrů, iii) akční plán proti praní špinavých peněz, iv) systém kompenzací pro zaopatřovací a penzijní fondy, které mají vklady v bance Cyprus Popular Bank, v) zajištění neustálé disponibility potřebných finančních prostředků na pokrytí příspěvků státu u projektů financovaných ze strukturálních a jiných fondů EU, vi) poskytnutí podrobností o plánované reformě podpory z veřejných prostředků a vii) vytvoření podrobných politických návrhů týkajících se řešení nedostatků v jeho aktivačních politikách a učinění rychlých opatření pro vytvoření příležitostí pro mladé a zlepšení jejich perspektivy zaměstnatelnosti. Provedení komplexních a ambiciózních reforem ve finanční, fiskální a strukturální oblasti by mělo zabezpečit střednědobou udržitelnost kyperského veřejného dluhu.
(8)
V průběhu provádění komplexního balíčku opatření hospodářské politiky Kypru by Komise měla poskytovat další politické poradenství a odbornou pomoc v konkrétních oblastech. Členský stát podléhající makroekonomickému ozdravnému programu, který se potýká s nedostatečnou správní kapacitou, má o technickou pomoc požádat Komisi, která může pro tento účel vytvořit skupiny odborníků.
(9)
Kyperské orgány by měly při přípravě, provádění, sledování a hodnocení makroekonomického ozdravného programu usilovat v souladu se stávajícími vnitrostátními pravidly a zvyklostmi o názory sociálních partnerů a organizací občanské společnosti,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Pro usnadnění návratu kyperské ekonomiky k udržitelnému růstu a fiskální a finanční stabilitě Kypr důsledně provádí makroekonomický ozdravný program (dále jen „program“), jehož hlavní prvky jsou stanoveny v článku 2 tohoto rozhodnutí.
2. Komise ve spolupráci s ECB a tam, kde je to vhodné, s MMF sleduje pokrok Kypru při provádění programu. Kypr poskytuje Komisi a ECB svou plnou součinnost. Zejména jim poskytuje veškeré informace, které považují za nezbytné ke sledování programu. Kyperské úřady předem prokonzultují s Komisí, ECB a MMF přijetí politik, které nejsou zahrnuty do tohoto rozhodnutí, ale které by mohly mít podstatný dopad na dosažení cílů programu.
3. Komise ve spolupráci s ECB a tam, kde je to vhodné, s MMF přezkoumává s kyperskými orgány všechny změny a aktualizace programu, které mohou být nezbytné, aby se plně zohlednily mimo jiné jakékoli významné rozdíly mezi makroekonomickými a fiskálními prognózami a skutečnými hodnotami (včetně údajů o zaměstnanosti), negativní účinky přelévání a rovněž makroekonomické a finanční otřesy.
S cílem zajistit bezproblémové zavádění programu a napomoci udržitelné nápravě nerovnováh Komise zajišťuje průběžné poskytování poradenství a pomoci v oblasti fiskálních reforem, reforem finančního trhu a strukturálních reforem.
Komise pravidelně posuzuje ekonomický dopad programu a doporučuje nezbytné korekce ve snaze podporovat růst a vytváření pracovních míst, zajistit nutnou fiskální konsolidaci a minimalizovat škodlivé dopady v sociální oblasti. Makroekonomický ozdravný program se zveřejní, včetně jeho cílů a předpokládaného rozvržení úsilí o ozdravení.
Článek 2
1. Hlavní cíle programu jsou: ozdravit kyperský bankovní sektor, pokračovat v probíhajícím procesu fiskální konsolidace a provádět strukturální reformy na podporu konkurenceschopnosti a udržitelného a vyváženého růstu. Program se zaměřuje na konkrétní rizika, která Kypr představuje pro finanční stabilitu v eurozóně, a jeho cílem je rychlé obnovení zdravé a udržitelné hospodářské a finanční situace na Kypru a obnovení jeho úplné finanční soběstačnosti na mezinárodních finančních trzích. Program bere náležitě v úvahu doporučení Rady určená Kypru podle článků 121, 126, 136 a 148 Smlouvy, jakož i opatření Kypru přijatá k dodržování uvedených doporučení a zaměřuje se na rozšíření, posílení a prohloubení požadovaných opatření politiky.
2. Kypr usiluje o fiskální konsolidaci v souladu se svými závazky v rámci postupu při nadměrném schodku, a to za pomoci kvalitních trvalých opatření s minimálním dopadem na zranitelné skupiny.
3. Aby Kypr snížil svůj schodek do roku 2016 pod 3 % HDP, je připraven přijmout dodatečná konsolidační opatření. Konkrétně v případě nižších příjmů nebo vyšší potřeby sociálních výdajů v důsledku nepříznivých makroekonomických vlivů je kyperská vláda připravena přijmout dodatečná opatření k zachování cílů programu, včetně snížení diskrečních výdajů, při současné minimalizaci dopadu na zranitelné skupiny. Během programového období se peněžní příjmy přesahující prognózy programu včetně případných neočekávaných zisků použijí ke zvýšení úspor nebo snížení dluhu. Naopak dosažení lepších výsledků v takové míře, že to bude možné považovat za trvalé, může snížit potřebu dodatečných opatření v posledních letech.
4. Kypr zachová dobré využívání strukturálních a dalších unijních fondů s ohledem na rozpočtové cíle programu. Pro zajištění efektivního využívání finančních prostředků Unie kyperská vláda zajistí, aby byly stále k dispozici potřebné finanční prostředky na pokrytí příspěvků státu, včetně nezpůsobilých výdajů, v rámci evropských strukturálních fondů a investičních fondů (EFRR, ESF, Fond soudržnosti, EZFRV a ERF/ENRF) v programových obdobích 2007-2013 a 2014-20, přičemž vezme v úvahu dostupné finanční prostředky Evropské investiční banky. Úřady zajistí, aby se zlepšila institucionální kapacita k provádění stávajících a budoucích programů a byly dostupné příslušné lidské zdroje řídících orgánů a prováděcích subjektů.
5. Ve snaze ozdravit svůj finanční sektor Kypr i nadále důkladně reformuje a restrukturalizuje bankovní sektor a posiluje životaschopné banky prostřednictvím obnovení jejich kapitálu, řešení problémů s likviditou a posílení dohledu nad nimi. Program stanoví tyto opatření a výstupy:
a)
zajištění pečlivého sledování stavu likvidity v bankovním sektoru. Jsou pečlivě sledovány dočasné kontroly volného toku kapitálu (jako např. omezení výběrů hotovosti, plateb a převodů). Cílem je, aby tyto kontroly zůstaly jen po dobu nezbytně nutnou k tomu, aby byla omezena vážná rizika pro finanční stabilitu finančního systému. Byl zveřejněn plán postupného uvolňování kontrol kapitálu založený na etapách a pokroku při provádění programu a v souladu se stavem likvidity bank. Střednědobé plány v oblasti financování a kapitálu u domácích bank, které jsou závislé na financování centrální bankou nebo na státní podpoře, musí realisticky odrážet očekávané snižování pákového efektu v bankovním sektoru a omezovat závislost na úvěrech od centrálních bank, aniž by došlo k nucenému prodeji aktiv a úvěrové krizi. Předpisy o minimálních požadavcích na likviditu jsou aktualizovány, aby se v budoucnosti zabránilo nadměrné koncentraci aktiv určitých emitentů;
b)
přijetí nezbytných regulativních požadavků, pokud jde o zvýšení minimálního ukazatele kapitálové přiměřenosti core tier 1 na 9 % do konce roku 2013;
c)
přijetí opatření k minimalizaci nákladů na restrukturalizaci bank hrazených daňovými poplatníky. Podkapitalizované komerční a družstevní úvěrové instituce získají v co největší míře kapitál ze soukromých zdrojů, dříve než jim budou poskytnuta opatření státní podpory. Veškeré plány na restrukturalizaci musí být před poskytnutím takové podpory formálně schváleny podle pravidel poskytování státní podpory. Komerční banky s nedostatkem kapitálu mohou za předpokladu, že ostatní opatření nejsou dostatečná, požádat o rekapitalizaci od státu v souladu s postupy pro státní podporu;
d)
zajištění toho, aby byl vytvořen úvěrový rejstřík, přezkoumán a případně změněn stávající regulační rámec týkající se poskytování a správy půjček a přijaty právní předpisy posilující správu komerčních bank;
e)
posílení bankovní správy, včetně zákazu poskytování úvěrů nezávislým členům správní rady nebo stranám, které jsou s nimi spjaty;
f)
maximalizaci objemu splacených prostředků z úvěrů v selhání a zároveň minimalizace pobídek pro strategická selhání ze strany dlužníků. Sem se řadí zmírnění omezení týkající se zabavení kolaterálu a řádné sledování a řízení úvěrů v selhání;
g)
dokončení slaďování regulace družstevních úvěrových institucí a dohledu nad nimi s podmínkami platnými pro komerční banky;
h)
provádění strategie pro budoucí strukturu, fungování a životaschopnost sektoru družstevních úvěrových institucí, jak stanoví Kyperská centrální banka po konzultaci s Komisí, ECB a MMF;
i)
posílené sledování zadluženosti podnikatelského sektoru a sektoru domácností a zřízení rámce pro cílenou restrukturalizaci dluhu soukromého sektoru, aby se usnadnilo poskytování nových úvěrů a snížila úvěrová omezení;
j)
další posílení rámce proti praní peněz a provádění akčního plánu zajišťujícího provádění lepších postupů, pokud jde o hloubkové prověřování klienta a transparentnosti subjektů, a to v souladu s osvědčenými postupy;
k)
předložení právních předpisů pro povinný dohled založený na úrovni kapitalizace;
l)
začlenění zátěžových testů do pravidelného vnějšího bankovního dohledu;
m)
zavedení povinných požadavků na zveřejňování, aby bylo zajištěno, že banky pravidelně sdělují trhům, jak pokračuje restrukturalizace jejich fungování; a
n)
zavedení právního rámce pro novou strukturu pro správu podílu státu v odvětví družstevních úvěrů.
6. V průběhu roku 2013 kyperské orgány důsledně plní zákon o rozpočtu na rok 2013 (v posledním platném znění), včetně dalších trvalých opatření, která byla přijata před prvním vyplacením finanční pomoci, která činí minimálně 351 milionů EUR (2,1 % HDP). Kypr přijme tato opatření:
a)
reformu svého daňového systému pro motorová vozidla na základě zásad, které jsou šetrné k životnímu prostředí, a s cílem získat ve střednědobém výhledu další příjmy;
b)
systém kompenzací pro zaopatřovací a penzijní fondy, jež mají vklady v bance Cyprus Popular Bank, který zajišťuje srovnatelné zacházení s takovými fondy v bance Bank of Cyprus a zohledňuje peněžní tok a pojistně matematické situace každého fondu a minimalizuje dopad na schodek vládních institucí. S ohledem na sociální povahu těchto fondů může být cílový schodek vládních institucí pro rok 2013 upraven tak, aby zahrnoval rozpočtový dopad na tento systém, a
c)
plné provedení konsolidačních opatření přijatých od prosince 2012.
7. Od 1. ledna 2014 bude Kypr uplatňovat následující opatření:
a)
na výdajové straně se do rozpočtu zahrne: snížení celkových výdajů na sociální transfery díky lepšímu zacílení; další snížení mezd a náhrad přesčasů ve veřejném a širším veřejném sektoru; zavedení poplatku za průkazy do veřejné dopravy pro studenty a důchodce; opatření pro strukturální reformu v oblasti vzdělávání za účelem zlepšení využívání zdrojů a
b)
na příjmové straně se do rozpočtu na rok 2014 zahrne: prodloužení platnosti dočasného příspěvku z hrubých výdělků zaměstnanců ve veřejném a soukromém sektoru do 31. prosince 2016; zvýšení DPH; zvýšení spotřebních daní a zvýšení příspěvků na všeobecné sociální pojištění.
8. V zájmu zajištění dlouhodobé udržitelnosti veřejných financí Kypr provádí fiskální strukturální reformy, které zahrnují mimo jiné tato opatření a výstupy:
a)
v případě nutnosti další reformy všeobecného důchodového systému a důchodového systému ve veřejném sektoru s cílem dosáhnout dlouhodobé udržitelnosti důchodového systému a zároveň vyřešit otázku přiměřenosti důchodů. Alternativy reformy vyplynou z pojistně matematické studie;
b)
kontrolu růstu výdajů na zdravotní péči ve snaze zajistit dostatečné prostředky na základní zdravotní péči posílením udržitelnosti struktury financování a efektivnosti veřejné zdravotní péče; zavedení státního systému zdravotní péče, zajištění jeho finanční udržitelnosti a zároveň dostupnosti pro všechny;
c)
zlepšením efektivity veřejných výdajů a rozpočtového procesu na základě účinného střednědobého rozpočtového rámce, který bude součástí lepší správy veřejných financí, přispět k rozpočtové konsolidaci se zohledněním nutnosti zajistit dostatečné prostředky pro základní politiky, jako je vzdělávání a zdravotnictví. Tento rámec plně odpovídá směrnici Rady 2011/85/EU (3) a Smlouvě o stabilitě, koordinaci a správě v hospodářské a měnové unii, podepsané v Bruselu dne 2. března 2012;
d)
přijetí vhodného právního a institucionálního rámce pro partnerství veřejného a soukromého sektoru vytvořeného na základě osvědčených postupů;
e)
vypracování programu pro dosažení pevného systému správy a řízení státních a polostátních podniků a zahájení plánu privatizace, což pomůže zlepšit hospodářskou výkonnost a obnovit udržitelnost dluhu;
f)
vypracování a provedení uceleného plánu reforem s cílem zlepšit efektivnost a účelnost výběru a správy daní včetně opatření pro boj proti daňovým podvodům a únikům a zajištění úplného a včasného používání právních předpisů a norem, jimiž se řídí mezinárodní daňová spolupráce a výměna daňových informací;
g)
reformu systému daně z nemovitostí;
h)
reformu veřejné správy ve snaze zlepšit její fungování a nákladovou efektivnost, zejména přezkoumáním velikosti, pracovního řádu a funkční organizace veřejné služby, aby se zajistilo účinné využívání veřejných zdrojů a poskytování kvalitních služeb obyvatelstvu;
i)
reformy celkové struktury a úrovní sociálních dávek s cílem dosáhnout účinného využívání zdrojů a zajistit správnou rovnováhu mezi sociální podporou a pobídkami k práci. Plánovaná reforma podpory z veřejných prostředků zajistí, aby sociální podpora sloužila jako záchranná síť, která zabezpečuje minimální příjem pro osoby, které nedokáží dosáhnout základní životní úrovně, a přitom zachovává pobídky k práci, a
j)
provedení komplexní prověrky svých veřejných financí, mimo jiné s cílem vyhodnotit důvody, jež vedly k nepřiměřenému nárůstu dluhu.
9. Kypr zajistí, aby do konce programu byla i nadále pozastavena indexace mezd v širším veřejném sektoru. Veškeré změny minimální mzdy musí být v souladu s hospodářským vývojem a s vývojem na trhu práce a musí být přijaty po konzultaci se sociálními partnery.
10. Kypr vytvoří podrobné politické návrhy týkající se řešení nedostatků v jeho aktivačních politikách. Kypr učiní rychlá opatření pro vytvoření příležitostí pro mladé a zlepšení jejich perspektivy zaměstnatelnosti v souladu s cíli doporučení Rady o zavedení záruk pro mladé lidi (4). Koncepce, řízení a provádění opatření určených pro mladé musí být dobře začleněny do širšího systému aktivačních politik a musí být v souladu s reformou sociálního systému a dohodnutými rozpočtovými cíli.
11. Kypr přijme zbývající změny odvětvových právních předpisů, které jsou nezbytné k plnému provedení směrnice Evropského parlamentu a Rady 2006/123/ES (5). Neodůvodněné překážky na trzích služeb, zejména v souvislosti s regulovanými povoláními, musí být odstraněny. Lepšího rámce pro hospodářskou soutěž se dosáhne posílením fungování příslušného orgánu pro hospodářskou soutěž a zachováním nezávislosti a pravomocí národních regulačních orgánů.
12. Kypr zajistí snížení počtu nevyřízených vydání vlastnického titulu k nemovitosti, učiní opatření pro zrychlení rychlého rušení břemen u vlastnických titulů, které mají být převedeny na kupující nemovitého majetku, a zavede zaručené lhůty pro vydávání stavebních osvědčení a vlastnických titulů.
13. Kypr změní pravidla pro nucený prodej nemovitostí zatížených hypotékou a umožní soukromé dražby v co nejkratších časových rozmezích. Zvýší se rychlost práce soudů a nevyřízené soudní případy budou vyřešeny do konce programového období. Kypr přijme iniciativy na posílení konkurenceschopnosti svého odvětví cestovního ruchu vypracováním konkrétního akčního plánu, který povede k plnění kvantifikovaných cílů obsažených mimo jiné v nedávno revidované strategii cestovního ruchu na období 2011-2015. Kypr vypracuje zprávu o potřebách v oblasti letecké dostupnosti, která bude základem aeropolitické strategie.
14. V odvětví energetiky Kypr zajistí plné provedení třetího energetického balíčku, a to bez ohledu na čl. 44 odst. 2 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/72/ES (6) a čl. 49 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/73/ES (7). Kypr zváží, zda využije odchylky, které mu poskytují výše uvedená ustanovení. Zároveň vypracuje komplexní plán rozvoje pro přeskupení kyperského odvětví energetiky. Tento plán zahrne:
a)
plán zavádění infrastruktury nezbytné pro těžbu zemního plynu s ohledem na komerční alternativy a rizika;
b)
komplexní nástin regulačního režimu a organizace trhu pro restrukturalizované odvětví energetiky a vývoz plynu, včetně vhodného rámce pro prodej zemního plynu z pobřežních vod zaměřeného na maximalizaci příjmů, a
c)
plán zavedení institucionálního rámce pro využívání zdrojů uhlovodíku, včetně fondu zdrojů, který by měl shromažďovat a spravovat veřejné příjmy z těžby zemního plynu v pobřežních vodách a který je zřízen na základě mezinárodně uznávaných osvědčených postupů.
15. Kypr předloží Komisi žádost o technickou pomoc během programového období. V této žádosti budou uvedeny a specifikovány oblasti technické pomoci či poradenských služeb, které kyperské úřady považují za zásadní pro plnění svého makroekonomického ozdravného programu.
Článek 3
Rozhodnutí 2013/236/EU se zrušuje.
Článek 4
Toto rozhodnutí je určeno Kyperské republice.
V Bruselu dne 13. září 2013.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Σεπτεμβρίου 2013
για την έγκριση προγράμματος μακροοικονομικής σταθερότητας για την Κύπρο και την κατάργηση της απόφασης 2013/236/ΕΕ
(2013/463/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ τα οποία αντιμετωπίζουν ή απειλούνται με σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα (1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφοι 2 και 5,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 472/2013 εφαρμόζεται στα κράτη μέλη που λάμβαναν ήδη χρηματοδοτική συνδρομή, συμπεριλαμβανομένης της συνδρομής από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ), όταν τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός.
(2)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 472/2013 καθορίζει τους κανόνες για την έγκριση των προγραμμάτων μακροοικονομικής προσαρμογής για τα κράτη μέλη που λαμβάνουν χρηματοδοτική συνδρομή· οι εν λόγω κανόνες είναι ανάγκη να είναι σύμφωνοι με τις διατάξεις της Συνθήκης για τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.
(3)
Κατόπιν αιτήματος της Κύπρου, της 25ης Ιουνίου 2012, για χρηματοδοτική βοήθεια από τον ΕΜΣ, το Συμβούλιο αποφάσισε στις 25 Απριλίου 2013, με την απόφαση 2013/236/ΕΕ (2), ότι η Κύπρος έπρεπε να εφαρμόσει αυστηρά πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής.
(4)
Στις 24 Απριλίου 2013, το διοικητικό συμβούλιο του ΕΜΣ αποφάσισε την καταρχήν χορήγηση στήριξης σταθερότητας στην Κύπρο και ενέκρινε το μνημόνιο συνεννόησης για τους ειδικούς όρους της οικονομικής πολιτικής (εφεξής «ΜΣ») και την υπογραφή του από την Επιτροπή εξ ονόματος του ΕΜΣ.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 της απόφασης 2013/236/ΕΕ, η Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και, κατά περίπτωση, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), διενήργησε την πρώτη επανεξέταση για να αξιολογήσει την πρόοδο της εφαρμογής των συμφωνηθέντων μέτρων, καθώς και την αποτελεσματικότητα και την κοινωνική και οικονομική επίπτωσή τους. Η εν λόγω επανεξέταση είχε ως αποτέλεσμα την επικαιροποίηση του υφιστάμενου προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής, η οποία αντανακλά τα μέτρα που έλαβαν οι κυπριακές αρχές το δεύτερο τρίμηνο του 2013.
(6)
Μετά την έναρξη της ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013, πρόκειται να εγκριθεί τώρα το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής υπό μορφή εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου. Για λόγους σαφήνειας και ασφάλειας δικαίου, το πρόγραμμα θα πρέπει αν επανεγκριθεί βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013. Το πρόγραμμα θα πρέπει να παραμείνει κατ’ ουσίαν πανομοιότυπο με εκείνο που εγκρίθηκε με την απόφαση 2013/236/ΕΕ, αλλά να ενσωματώνει επίσης τα αποτελέσματα της επανεξέτασης που διενεργήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 της εν λόγω απόφασης 2013/236/ΕΕ. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να καταργηθεί η απόφαση 2013/236/ΕΕ.
(7)
Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, πραγματοποίησε την πρώτη επανεξέταση της προόδου της εφαρμογής, καθώς και της αποτελεσματικότητας και του κοινωνικοοικονομικού αντικτύπου, των συμφωνηθέντων μέτρων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επικαιροποίηση του ΜΣ όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα, τη δημοσιονομική πολιτική και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε σχέση με i) ένα χρονοδιάγραμμα σταδιακής χαλάρωσης των ελέγχων κεφαλαίου, ii) τη θέσπιση του νομικού πλαισίου για μια νέα δομή διακυβέρνησης για τη διαχείριση της συμμετοχής του κράτους στον συνεταιριστικό πιστωτικό τομέα, iii) σχέδιο δράσης κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, iv) σύστημα αντιστάθμισης για τους οργανισμούς προνοίας και τα συνταξιοδοτικά ταμεία που είχαν καταθέσεις στη Λαϊκή Τράπεζα Κύπρου, v) την εξασφάλιση της συνέχισης της διαθεσιμότητας των εθνικών κεφαλαίων που είναι αναγκαία για την κάλυψη των εθνικών συνεισφορών στα έργα που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά και άλλα ταμεία της ΕΕ, vi) την παροχή αναλυτικών στοιχείων για τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση της δημόσιας αρωγής και vii) την επεξεργασία αναλυτικών προτάσεων για τις πολιτικές ενεργοποίησης και την άμεση λήψη μέτρων για να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τους νέους και προοπτικές βελτίωσης της απασχολησιμότητάς τους. Η εφαρμογή ολοκληρωμένων και φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων στον χρηματοπιστωτικό, τον δημοσιονομικό και τον διαρθρωτικό τομέα θα πρέπει να διασφαλίσει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του κυπριακού δημοσίου χρέους.
(8)
Καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής της συνολικής δέσμης μέτρων πολιτικής για την Κύπρο, η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει περαιτέρω συμβουλές πολιτικής και τεχνική βοήθεια σε συγκεκριμένους τομείς. Κράτος μέλος που έχει υπαχθεί σε πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής και αντιμετωπίζει ανεπάρκεια σε διοικητικό δυναμικό οφείλει να ζητεί τεχνική βοήθεια από την Επιτροπή, η οποία μπορεί να συνίσταται, προς τον σκοπό αυτό, σε ομάδες εμπειρογνωμόνων.
(9)
Οι κυπριακές αρχές θα πρέπει να ζητούν τη γνώμη, σύμφωνα με τους ισχύοντες εθνικούς κανόνες και πρακτικές, των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην προετοιμασία, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
1. Προκειμένου να διευκολυνθεί η επάνοδος της κυπριακής οικονομίας σε πορεία βιώσιμης ανάπτυξης και δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Κύπρος εφαρμόζει με αυστηρότητα το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής («πρόγραμμα»), τα κυριότερα στοιχεία του οποίου ορίζονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης.
2. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, με το ΔΝΤ, παρακολουθεί την πρόοδο της Κύπρου ως προς την εφαρμογή του προγράμματος. Η Κύπρος συνεργάζεται πλήρως με την Επιτροπή και την ΕΚΤ. Τους παρέχει ιδίως όλες τις πληροφορίες τις οποίες θεωρούν αναγκαίες για την παρακολούθηση του προγράμματος. Οι κυπριακές αρχές ζητούν εκ των προτέρων τη γνώμη της Επιτροπής, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ σχετικά με την υιοθέτηση πολιτικών που δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση, αλλά θα μπορούσαν να έχουν ουσιαστική επίπτωση στην επίτευξη των στόχων του προγράμματος.
3. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, με το ΔΝΤ, εξετάζει με τις κυπριακές αρχές οποιεσδήποτε τροποποιήσεις και επικαιροποιήσεις του προγράμματος που ενδέχεται να χρειαστούν προκειμένου να λαμβάνονται δεόντως υπόψη, μεταξύ άλλων, οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων και των πραγματικών στοιχείων (συμπεριλαμβανομένης της απασχόλησης), αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις, καθώς και μακροοικονομικοί και χρηματοπιστωτικοί κραδασμοί.
Προκειμένου να διασφαλισθεί η ομαλή εφαρμογή του προγράμματος και η διόρθωση των ανισορροπιών με βιώσιμο τρόπο, η Επιτροπή παρέχει συνεχείς συμβουλές και καθοδήγηση όσον αφορά τις δημοσιονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις καθώς και τις μεταρρυθμίσεις της χρηματαγοράς.
Η Επιτροπή προβαίνει σε τακτική αξιολόγηση του οικονομικού αντικτύπου του προγράμματος και διατυπώνει συστάσεις για τις αναγκαίες διορθώσεις, με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, την εξασφάλιση της αναγκαίας δημοσιονομικής εξυγίανσης και την ελαχιστοποίηση των αρνητικών κοινωνικών επιπτώσεων. Δημοσιοποιείται το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των στόχων του και του αναμενόμενου επιμερισμού της προσπάθειας προσαρμογής.
Άρθρο 2
1. Οι βασικοί στόχοι του κυπριακού προγράμματος είναι: η αποκατάσταση της ευρωστίας του κυπριακού τραπεζικού τομέα, η συνέχιση της διεξαγόμενης διαδικασίας δημοσιονομικής εξυγίανσης και η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης. Το πρόγραμμα καλύπτει τους συγκεκριμένους κινδύνους που εγκυμονεί η Κύπρος για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ζώνης του ευρώ και στοχεύει στην ταχεία επαναφορά μιας υγιούς και βιώσιμης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης στην Κύπρο και την αποκατάσταση της ικανότητάς της να χρηματοδοτείται πλήρως από τις διεθνείς χρηματαγορές. Το πρόγραμμα λαμβάνει δεόντως υπόψη τις συστάσεις του Συμβουλίου που απευθύνθηκαν προς την Κύπρο βάσει των άρθρων 121, 126, 136 και 148 της Συνθήκης, καθώς και τις ενέργειες της Κύπρου να συμμορφωθεί με αυτές τις συστάσεις, στοχεύοντας παράλληλα στη διεύρυνση, την ενίσχυση και την εμβάθυνση των απαιτούμενων μέτρων πολιτικής.
2. Η Κύπρος συνεχίζει να εφαρμόζει τη διαδικασία δημοσιονομικής εξυγίανσης, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, με υψηλής ποιότητας μόνιμα μέτρα, μεριμνώντας παράλληλα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
3. Για να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3 % του ΑΕΠ έως το 2016, η Κύπρος οφείλει να είναι σε ετοιμότητα να λάβει επιπρόσθετα μέτρα εξυγίανσης. Ειδικότερα, σε περίπτωση που δεν καλυφθούν οι στόχοι για τα έσοδα ή προκύψουν μεγαλύτερες ανάγκες για κοινωνικές δαπάνες λόγω δυσμενών μακροοικονομικών επιπτώσεων, η κυπριακή κυβέρνηση οφείλει να είναι σε ετοιμότητα να λάβει πρόσθετα μέτρα για τη διατήρηση των στόχων του προγράμματος, μεταξύ άλλων με μείωση των δαπανών κατά τη διακριτική της ευχέρεια, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις επιπτώσεις για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Κατά την περίοδο του προγράμματος, τα ταμειακά έσοδα που υπερβαίνουν τις προβλέψεις του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων τυχόν έκτακτων κερδών, αποταμιεύονται ή χρησιμοποιούνται για τη μείωση του χρέους. Εάν, αντίθετα, επιτυγχάνονται επιδόσεις υψηλότερες από τις αναμενόμενες, στον βαθμό που αυτό θεωρείται μόνιμο, μπορεί να μειωθεί η ανάγκη για πρόσθετα μέτρα κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος.
4. Η Κύπρος συνεχίζει την ορθή εφαρμογή των διαρθρωτικών ταμείων και άλλων ταμείων της ΕΕ, τηρώντας τους δημοσιονομικούς στόχους του προγράμματος. Για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική χρήση των ταμείων της ΕΕ, η κυπριακή κυβέρνηση εξασφαλίζει ότι εξακολουθούν να είναι διαθέσιμα τα αναγκαία εθνικά κεφάλαια για την κάλυψη των εθνικών συνεισφορών, περιλαμβανομένων των μη επιλέξιμων δαπανών, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, Ταμείο Συνοχής, ΕΓΤΑΑ και ΕΤΑ/ΕΤΘΑ) για τις περιόδους προγραμματισμού 2007-2013 και 2014-2020, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τη διαθέσιμη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Οι αρχές εξασφαλίζουν τη βελτίωση της θεσμικής ικανότητας για την εφαρμογή των τρεχόντων και των μελλοντικών προγραμμάτων και τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων ανθρώπινων πόρων των διαχειριστικών αρχών και των φορέων υλοποίησης.
5. Με στόχο την αποκατάσταση της ευρωστίας του χρηματοπιστωτικού της τομέα, η Κύπρος συνεχίζει την εις βάθος μεταρρύθμιση και αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα και την ενίσχυση των βιώσιμων τραπεζών, αποκαθιστώντας το κεφάλαιό τους, αντιμετωπίζοντας την κατάσταση της ρευστότητάς τους και ενισχύοντας την εποπτεία τους. Το πρόγραμμα προβλέπει τα ακόλουθα μέτρα και αποτελέσματα:
α)
την εξασφάλιση της στενής παρακολούθησης της κατάστασης ρευστότητας του τραπεζικού τομέα. Οι προσωρινοί περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων (μεταξύ άλλων, όρια στις αναλήψεις μετρητών, τις πληρωμές και τις μεταφορές ποσών) είναι υπό στενή παρακολούθηση. Ο στόχος είναι να παραμείνουν οι έλεγχοι σε ισχύ μόνο για όσο διάστημα είναι απολύτως αναγκαίο για τον περιορισμό των σοβαρών κινδύνων για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Έχει δημοσιευθεί χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή χαλάρωση των ελέγχων, βάσει οροσήμων και της προόδου εφαρμογής του προγράμματος και σύμφωνα με την κατάσταση της ρευστότητας των τραπεζών. Τα μεσοπρόθεσμα σχέδια χρηματοδότησης και κεφαλαιοποίησης των εθνικών τραπεζών που εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας ή λαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις αντανακλούν ρεαλιστικά την αναμενόμενη απομόχλευση του τραπεζικού τομέα και μειώνουν την εξάρτηση από τη δανειοληψία από τις κεντρικές τράπεζες, αποφεύγοντας παράλληλα την πρακτική της έκτακτης εκποίησης περιουσιακών στοιχείων και την πιστωτική ασφυξία. Οι κανονιστικές διατάξεις σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις ρευστότητας επικαιροποιούνται, ώστε να αποφεύγεται στο μέλλον η υπερβολική συγκέντρωση σε στοιχεία ενεργητικού εκπεφρασμένα σε ευρώ,
β)
τη θέσπιση των αναγκαίων ρυθμιστικών απαιτήσεων σχετικά με την αύξηση του ελάχιστου συντελεστή επάρκειας βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 στο 9 % έως το τέλος του 2013,
γ)
τη λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση του κόστους της αναδιάρθρωσης των τραπεζών για τους φορολογούμενους. Τα εμπορικά και συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα ανεπαρκούς κεφαλαιοποίησης αντλούν, όσο το δυνατόν περισσότερο, κεφάλαια από ιδιωτικές πηγές πριν από τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης. Ενδεχόμενα σχέδια αναδιάρθρωσης εγκρίνονται επίσημα βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων πριν τη χορήγηση οποιασδήποτε κρατικής ενίσχυσης. Εμπορικές τράπεζες με κεφαλαιακό έλλειμμα μπορούν, εφόσον τα άλλα μέτρα δεν επαρκούν, να ζητήσουν την ενίσχυση ανακεφαλαιοποίησης από το κράτος, σύμφωνα με τις διαδικασίες για τις κρατικές ενισχύσεις,
δ)
τη διασφάλιση της δημιουργίας μητρώου πιστώσεων, της επανεξέτασης και τροποποίησης του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου για τις διαδικασίες δανειοδότησης και διαχείρισης δανείων, εάν είναι αναγκαίο, και της θέσπισης νομοθεσίας για την ενίσχυση της διακυβέρνησης των εμπορικών τραπεζών,
ε)
την ενίσχυση της διακυβέρνησης των τραπεζών, μεταξύ άλλων με την απαγόρευση χορήγησης δανείων προς ανεξάρτητα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή μέρη συνδεδεμένα με αυτά,
στ)
τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τα κίνητρα για στρατηγική αθέτηση των υποχρεώσεων εκ μέρους των δανειοληπτών. Αυτό περιλαμβάνει την ελάφρυνση των περιορισμών για την κατάσχεση των εμπράγματων ασφαλειών και την ορθή παρακολούθηση και διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων,
ζ)
την ολοκλήρωση της εναρμόνισης της ρύθμισης και της εποπτείας των συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων με εκείνες των εμπορικών τραπεζών,
η)
την εφαρμογή, σε συνεννόηση με την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, της στρατηγικής για τη μελλοντική δομή, λειτουργία και βιωσιμότητα του τομέα των συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου,
θ)
τη στενότερη παρακολούθηση του χρέους επιχειρήσεων και νοικοκυριών και τη θέσπιση πλαισίου για στοχευμένη αναδιάρθρωση του ιδιωτικού τομέα, για να διευκολυνθεί ο νέος δανεισμός και να μειωθούν οι πιστωτικοί περιορισμοί,
ι)
την περαιτέρω ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την εκτέλεση σχεδίου δράσης που διασφαλίζει την εφαρμογή βελτιωμένων πρακτικών όσον αφορά τη δέουσα επιμέλεια για τον πελάτη και τη διαφάνεια των οικονομικών οντοτήτων, σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές,
ια)
την κατάθεση νομοθετικών πράξεων για την υποχρεωτική εποπτεία με βάση τα επίπεδα κεφαλαιοποίησης,
ιβ)
την ένταξη των δοκιμών αντοχής στην τακτική εξ αποστάσεως εποπτεία των τραπεζών,
ιγ)
τη θέσπιση απαιτήσεων υποχρεωτικής δημοσιοποίησης, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι τράπεζες ανακοινώνουν τακτικά στις αγορές την πρόοδο όσον αφορά την αναδιάρθρωση των λειτουργιών των τραπεζών και
ιδ)
τη θέσπιση νομικού πλαισίου για μια νέα δομή διακυβέρνησης για τη διαχείριση της συμμετοχής του κράτους στον συνεταιριστικό πιστωτικό τομέα.
6. Κατά τη διάρκεια του 2013, οι κυπριακές αρχές εφαρμόζουν αυστηρά τον νόμο για τον προϋπολογισμό του 2013 (όπως τροποποιήθηκε), συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων μόνιμων μέτρων που εγκρίνονται πριν την εκταμίευση της πρώτης δόσης της χρηματοδοτικής συνδρομής, ύψους τουλάχιστον 351 εκατ. EUR (2,1 % του ΑΕΠ). Η Κύπρος λαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα:
α)
αναμόρφωση του φορολογικού της συστήματος για τα μηχανοκίνητα οχήματα, με βάση φιλικούς προς το περιβάλλον κανόνες και με στόχο τη μεσοπρόθεσμη άντληση πρόσθετων εσόδων,
β)
σύστημα αντιστάθμισης για τους οργανισμούς προνοίας και τα συνταξιοδοτικά ταμεία που είχαν καταθέσεις στη Λαϊκή Τράπεζα Κύπρου, το οποίο εξασφαλίζει μεταχείριση συγκρίσιμη με αυτήν των αντίστοιχων ταμείων της Τράπεζας Κύπρου, λαμβάνει υπόψη την ταμειακή κατάσταση και την αναλογιστική θέση κάθε ταμείου και ελαχιστοποιεί την επίπτωση στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης. Δεδομένου του χαρακτήρα κοινωνικής πρόνοιας των εν λόγω ταμείων, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2013 ενδέχεται να αναθεωρηθεί, ώστε να ενσωματωθεί η δημοσιονομική επίπτωση αυτού του συστήματος, και
γ)
πλήρης εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης που εγκρίθηκαν από τον Δεκέμβριο του 2012.
7. Η Κύπρος εφαρμόζει τα ακόλουθα μέτρα από την 1η Ιανουαρίου 2014:
α)
στο σκέλος των δαπανών, ο προϋπολογισμός πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής: μείωση των συνολικών δαπανών για κοινωνικές μεταβιβάσεις μέσω της καλύτερης στόχευσης, περαιτέρω μείωση των μισθών και υπερωριών του δημόσιου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, επιβολή τέλους για την κάρτα δημόσιων μέσων μεταφοράς για φοιτητές και συνταξιούχους και εφαρμογή μέτρων διαρθρωτικής μεταρρύθμισης του εκπαιδευτικού τομέα με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των πόρων, και
β)
στο σκέλος των εσόδων, ο προϋπολογισμός για το 2014 πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής: παράταση της προσωρινής εισφοράς επί των ακαθάριστων απολαυών των εργαζομένων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα έως την 31η Δεκεμβρίου 2016, αυξήσεις του ΦΠΑ, αυξήσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης και αύξηση των εισφορών στο γενικό σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων.
8. Για να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, η Κύπρος εφαρμόζει δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα και αποτελέσματα:
α)
εάν είναι απαραίτητο, περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του γενικού συνταξιοδοτικού συστήματος και του συνταξιοδοτικού συστήματος του δημόσιου τομέα για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος, με παράλληλη επιδίωξη της επάρκειας των συντάξεων. Οι μεταρρυθμιστικές επιλογές διαμορφώνονται με αναλογιστική μελέτη,
β)
τον έλεγχο της αύξησης των δαπανών για την υγεία, ώστε να διασφαλιστούν επαρκή μέσα για τις βασικές υπηρεσίες υγείας μέσω της ενίσχυσης της βιωσιμότητας του μηχανισμού χρηματοδότησης και της αποδοτικότητας της παροχής δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης, και την εφαρμογή εθνικού συστήματος υγείας, εξασφαλίζοντας τη χρηματοδοτική βιωσιμότητά του, με την παροχή καθολικής κάλυψης,
γ)
τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών και της διαδικασίας του προϋπολογισμού μέσω αποτελεσματικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου, στο πλαίσιο της βελτιωμένης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, συμβάλλοντας στις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης και λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να εξασφαλιστούν επαρκή μέσα για βασικούς τομείς πολιτικής, όπως η παιδεία και η υγειονομική περίθαλψη. Το πλαίσιο αυτό είναι πλήρως συμβατό με την οδηγία 2011/85/ΕΕ του Συμβουλίου (3) και τη Συνθήκη για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην οικονομική και νομισματική ένωση, που υπογράφτηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Μαρτίου 2012,
δ)
τη θέσπιση κατάλληλου νομικού και θεσμικού πλαισίου για τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που θα σχεδιαστεί σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές,
ε)
την εκπόνηση προγράμματος για την επίτευξη υγιούς συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών και ημικρατικών επιχειρήσεων και εφαρμογή σχεδίου ιδιωτικοποιήσεων που θα συμβάλει στη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας και την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους,
στ)
την εκπόνηση και εφαρμογή ολοκληρωμένου σχεδίου μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας της είσπραξης και διαχείρισης φόρων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για να διασφαλιστεί η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή των νόμων και των προτύπων που διέπουν τη διεθνή φορολογική συνεργασία και την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών,
ζ)
τη μεταρρύθμιση του φόρου ακίνητης περιουσίας,
η)
τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία της και η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, ιδίως επανεξετάζοντας το μέγεθος, τις συνθήκες απασχόλησης και τη λειτουργική οργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών, με σκοπό να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση των δημόσιων πόρων και η παροχή υπηρεσιών ποιότητας στον πληθυσμό,
θ)
τις μεταρρυθμίσεις της γενικής δομής και των επιπέδων παροχών κοινωνικής πρόνοιας, με στόχο την αποτελεσματική χρήση των πόρων και την εξασφάλιση κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των παροχών κοινωνικής πρόνοιας και των κινήτρων για την ανάληψη εργασίας. Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση της δημόσιας βοήθειας εξασφαλίζει ότι η κοινωνική αρωγή λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για να διασφαλιστεί ελάχιστο εισόδημα για όσους δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν βασικό βιοτικό επίπεδο, διασφαλίζοντας παράλληλα κίνητρα για την ανάληψη εργασίας, και
ι)
τη διενέργεια συνολικού ελέγχου των δημόσιων οικονομικών της προκειμένου, μεταξύ άλλων, να αξιολογήσει τους λόγους που οδήγησαν σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα χρέους.
9. Η Κύπρος διασφαλίζει ότι η αναστολή της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα παραμένει σε ισχύ έως το τέλος του προγράμματος. Κάθε αλλαγή στους κατώτατους μισθούς είναι σύμφωνη με τις εξελίξεις στην οικονομία και την αγορά εργασίας και θεσπίζεται ύστερα από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους.
10. Η Κύπρος καταρτίζει αναλυτικές προτάσεις πολιτικής όσον αφορά την αντιμετώπιση των ελλείψεων που εντοπίστηκαν στις οικείες πολιτικές ενεργοποίησης. Η Κύπρος λαμβάνει άμεσα μέτρα για να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τους νέους και να βελτιωθούν οι προοπτικές απασχολησιμότητάς τους, σύμφωνα με τους στόχους της σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία (4). Ο σχεδιασμός, η διαχείριση και η εφαρμογή των μέτρων που στοχεύουν στη νεολαία πρέπει να είναι καλά ενσωματωμένα στο ευρύτερο σύστημα των πολιτικών ενεργοποίησης και να είναι συνεπή με τη μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και τους συμφωνηθέντες δημοσιονομικούς στόχους.
11. Η Κύπρος θεσπίζει τις εναπομένουσες απαραίτητες τροποποιήσεις της ειδικής τομεακής νομοθεσίας που απαιτούνται προκειμένου να εφαρμόσει πλήρως την οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5). Εξαλείφονται τα αδικαιολόγητα εμπόδια στις αγορές υπηρεσιών, ιδίως αυτά που συνδέονται με τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Το πλαίσιο του ανταγωνισμού βελτιώνεται με την ενίσχυση της λειτουργίας της αρμόδιας αρχής ανταγωνισμού και με τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και των εξουσιών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.
12. Η Κύπρος εξασφαλίζει τη μείωση του αριθμού των τίτλων ιδιοκτησίας των οποίων καθυστερεί η έκδοση, λαμβάνει μέτρα για να επιταχύνει την ταχεία εκκαθάριση των επιβαρύνσεων επί τίτλων ιδιοκτησίας που πρέπει να μεταφερθούν σε αγορές ακινήτων και εφαρμόζει εγγυημένα χρονικά πλαίσια για την έκδοση πιστοποιητικών νομιμότητας κτιρίων και τίτλων ιδιοκτησίας.
13. Η Κύπρος τροποποιεί τους κανόνες αναγκαστικής πώλησης ενυπόθηκων ακινήτων και επιτρέπει ιδιωτικούς πλειστηριασμούς εντός του συντομότερου δυνατού χρονικού διαστήματος. Ο ρυθμός διεκπεραίωσης των υποθέσεων από τα δικαστήρια βελτιώνεται και οι καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων εξαλείφονται έως τη λήξη της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Η Κύπρος αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα του τουρισμού, καταρτίζοντας συγκεκριμένο σχέδιο δράσης που οδηγεί στην εφαρμογή των καθορισμένων ποσοτικών στόχων, μεταξύ άλλων, στην προσφάτως αναθεωρηθείσα στρατηγική για τον τουρισμό για την περίοδο 2011-2015. Η Κύπρος υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις ανάγκες αεροπορικών συνδέσεων, η οποία θα αποτελέσει τη βάση μιας αεροπολιτικής στρατηγικής.
14. Στον τομέα της ενέργειας, η Κύπρος εφαρμόζει πλήρως την τρίτη δέσμη μέτρων για την ενέργεια, κατά παρέκκλιση του άρθρου 44 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και του άρθρου 49 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7). Η Κύπρος εξετάζει τη δυνατότητα να κάνει χρήση των παρεκκλίσεων που προβλέπουν τα εν λόγω άρθρα. Παράλληλα, καταρτίζει συνολικό αναπτυξιακό σχέδιο για την αναδιοργάνωση του κυπριακού ενεργειακού τομέα. Το εν λόγω σχέδιο συνίσταται:
α)
σε σχέδιο ανάπτυξης της υποδομής που απαιτείται για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, λαμβάνοντας υπόψη τις εναλλακτικές δυνατότητες εμπορικής εκμετάλλευσης και τους κινδύνους,
β)
σε περιεκτική περιγραφή του ρυθμιστικού καθεστώτος και της οργάνωσης της αγοράς για τον αναδιαρθρωμένο τομέα της ενέργειας και τις εξαγωγές φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του ενδεδειγμένου πλαισίου πωλήσεων φυσικού αερίου από θαλάσσια κοιτάσματα με στόχο τα μεγαλύτερα δυνατά έσοδα, και
γ)
σε σχέδιο για τη θέσπιση του θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, συμπεριλαμβανομένου ενός ταμείου πόρων, που θα εισπράττει και θα διαχειρίζεται τα δημόσια έσοδα από την εκμετάλλευση θαλάσσιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και το οποίο συγκροτείται με βάση διεθνώς αναγνωρισμένες βέλτιστες πρακτικές.
15. Η Κύπρος υποβάλλει αίτηση στην Επιτροπή για την τεχνική βοήθεια κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Η αίτηση προσδιορίζει τους τομείς τεχνικής βοήθειας ή συμβουλευτικών υπηρεσιών που οι κυπριακές αρχές θεωρούν ουσιώδεις για την εφαρμογή του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής.
Άρθρο 3
Η απόφαση 2013/236/ΕΕ καταργείται.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 13 Σεπτεμβρίου 2013.