ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 9. července 2014
režim podpory SA.18042 (2013/C) (ex MX 17/2009) (ex NN 61/2004)
[zavedený Španělskem] týkající se osvobození od spotřební daně u biopaliv
(oznámeno pod číslem C(2014) 4530)
(Pouze španělské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/766/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedenými ustanoveními (1), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Od roku 2006 provádí Generální ředitelství pro hospodářskou soutěž každoročně monitorování ex post vzorku opatření podpory uplatňovaných členskými státy. Španělský režim osvobození od spotřební daně u biopaliv (věc č. NN61/2004) schválila Komise rozhodnutím C (2006) 2293 ze dne 6. června 2006 (dále jen „rozhodnutí Komise“). Tento režim byl zahrnut pod referenčním číslem MX 17/2009 do monitorování v letech 2009/2010, v rámci kterého Komise zkoumala, jak členské státy uplatňovaly vzorek platných režimů v průběhu roku 2009.
(2)
Komise se rozhodla tento režim znovu zahrnout do monitorování v letech 2011/2012, v rámci kterého zkoumala, jak členské státy uplatňovaly vzorek platných režimů v období 2009-2010.
(3)
Vzhledem k informacím poskytnutým Španělskem během monitorování měla Komise pochybnosti o správném uplatňování režimu španělskými orgány. Rozhodla se proto zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (SFEU). Komise o svém rozhodnutí informovala Španělsko dopisem ze dne 17. července 2013.
(4)
Španělsko předložilo své připomínky dne 20. září 2013.
(5)
Rozhodnutí Komise o zahájení formálního vyšetřovacího řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie dne 7. února 2014 (2). Komise vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek.
(6)
Komise obdržela dne 5. března 2014 připomínky od sekce pro biopaliva Španělského sdružení výrobců energie z obnovitelných zdrojů (APPA Biocarburantes). Předala je Španělsku, čímž mu umožnila vyjádřit se k nim. Dne 6. května 2014 španělské orgány uvedly, že se k připomínkám předloženým třetími stranami nechtějí vyjádřit.
II. PODROBNÝ POPIS OPATŘENÍ
(7)
Režim osvobození od spotřební daně u biopaliv NN 61/2004 spočívá v používání nulové sazby španělské daně na uhlovodíky. Vztahuje se na ethylalkohol vyráběný z produktů zemědělského nebo rostlinného původu (bioethanol), zařazený do kódu kombinované nomenklatury KN 2207 20, na methylalkohol získávaný z produktů zemědělského nebo rostlinného původu, zařazený do kódu KN 2905 11 00, a na produkty zařazené do kódů KN 1507, 1508, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1515 a 1518.
(8)
Nulová daňová sazba se na tyto produkty vztahovala bez ohledu na to, zda se používaly nezpracované, či po chemické úpravě. V případech, kdy bylo biopalivo smícháno s jiným palivem, se snížená sazba uplatnila pouze na biopalivovou část směsi. Snížená sazba spotřební daně se týkala všech biopaliv bez ohledu na jejich zeměpisný původ.
(9)
Režim byl Komisí schválen dne 6. června 2006 a jeho platnost skončila dne 31. prosince 2012 (3).
(10)
Na základě vyhodnocení informací poskytnutých španělskými orgány během monitorování vyvstaly pochybnosti o tom, zda byl režim v letech 2009 a 2010 uplatňován v souladu s rozhodnutím Komise. Kromě toho existovaly obavy, že Španělsko mohlo v roce 2010 poskytnout příjemcům nadměrné vyrovnání. Své výhrady Komise uvedla ve 13. až 29. bodě odůvodnění rozhodnutí ze dne 17. července 2013.
(11)
Komise Španělsko požádala, aby:
a)
prokázalo, že režim byl v letech 2009 a 2010 uplatňován správně;
b)
prokázalo, že v roce 2010 nedošlo k nadměrnému vyrovnání u bioethanolu, nebo pokud k němu došlo, aby vysvětlilo, jaká opatření byla přijata s cílem zamezit nadměrnému vyrovnání v pozdějších letech;
c)
předložilo výroční zprávy za celou dobu trvání režimu.
III. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
(12)
Dne 5. března 2014 obdržela Komise připomínky od sdružení APPA Biocarburantes, jež byly velmi podobné připomínkám španělských orgánů (viz oddíl IV). Sdružení uvádělo, že režim byl uplatňován správně.
(13)
Porovnají-li se náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici, lze jak u bioethanolu, tak u bionafty pozorovat nedostatečné vyrovnání během celého období, s výjimkou roku 2010, pokud jde o bioethanol, a roku 2012, pokud jde o bionaftu. Podle sdružení APPA Biocarburantes je tato metodika nesprávná, neboť součástí ceny fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici jsou všechny náklady na přepravu a distribuci paliv až do chvíle, kdy se produkt dostane ke konečnému spotřebiteli, zatímco do ceny biopaliv se ve zmíněné srovnávací analýze tyto logistické náklady nezahrnuly. Sdružení se domnívá, že by bylo vhodnější porovnat náklady na výrobu biopaliv s mezinárodně stanovenými cenami fosilních paliv. Při použití této metodiky se projeví výraznější nedostatečné vyrovnání u biopaliv v době trvání režimu a neprokážou se žádné případy nadměrného vyrovnání.
(14)
Sdružení APPA Biocarburantes rovněž uvádí, že i když se porovnají náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici, jediné dva případy možného nadměrného vyrovnání byly čistě přechodné a byly způsobeny samotnou povahou režimu daňové podpory pro biopaliva (absolutní částky stanovené ex ante a hodnocení realizované ex post) a velmi nestálými cenami zemědělských surovin, které představují hlavní složku nákladů na výrobu biopaliv. Režim nebylo nutné nijak upravovat, protože v případě bioethanolu nebylo v následujících letech (2011 a 2012) zaznamenáno možné nadměrné vyrovnání a v případě bionafty bylo možné nadměrné vyrovnání pozorováno v posledním roce, tj. v roce 2012. Kromě toho již nebylo možné do budoucna provést žádné úpravy, jelikož platnost režimu skončila.
IV. PŘIPOMÍNKY ŠPANĚLSKA
(15)
Španělské orgány zaslaly své připomínky dne 20. září 2013. Dne 6. května 2014 uvedly, že se nechtějí vyjádřit k připomínkám třetích stran, které jim byly předloženy.
(16)
V dopise ze dne 20. září 2013 poskytly španělské orgány informace o nákladech na výrobu bioethanolu a bionafty a údaje o cenách fosilních paliv v období let 2004 až 2012. Zároveň předložily tabulky, v nichž byly porovnány náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici. Tyto tabulky jsou uvedeny v příloze.
(17)
Údaje a analýza v příslušných tabulkách se zakládají na těchto předpokladech:
a)
Vychází se ze skutečných údajů o ročních nákladech na produkci rostlin ve Španělsku, k nimž se připočte ziskové rozpětí produkce ve výši 5 %. Provedou se úpravy z důvodu rozdílu v energetickém obsahu mezi biopalivem a fosilním palivem, s nímž se smíchá, na základě údajů uvedených v příloze III směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/28/ES (4), tj. 1,52 v případě bioethanolu a 1,09 v případě bionafty.
b)
Tyto náklady se porovnají s údaji o cenách paliva, které nahrazují, tj. benzinu a nafty. V úvahu se bere cena tohoto paliva před zdaněním na čerpací stanici, která tak zahrnuje hrubou obchodní distribuční marži. Rozdíl mezi náklady na výrobu biopaliva a cenou nahrazeného fosilního paliva je maximální rozpětí vyrovnání.
c)
Skutečně uplatněné vyrovnání se rovná spotřební dani na uhlovodíky odpovídající bioethanolu a bionaftě. Bez osvobození by sazba uplatněná na tyto výrobky jako spotřební daň na uhlovodíky odpovídala sazbě za benzin v případě bioethanolu a za naftu v případě bionafty (5).
(18)
Na základě příslušných údajů Španělsko uvedlo, že v období 2004-2012 bylo možné zaznamenat kumulované nedostatečné vyrovnání u obou druhů paliva (455,96 EUR/1 000 l v případě bionafty a 897,22 EUR/1 000 l v případě bioethanolu). Analyzuje-li se každý rok zvlášť, je patrné nedostatečné vyrovnání ve všech uvedených letech, s výjimkou roku 2010, pokud jde o bioethanol, a roku 2012, pokud jde o bionaftu.
(19)
Co se týče bioethanolu, Španělsko objasnilo, že zjevné nadměrné vyrovnání zaznamenané v roce 2010 bylo důsledkem jednorázového poklesu cen surovin, zejména zemědělských, mezi lednem a červnem 2010. Jednalo se tedy o jednotlivou, zvratitelnou a nepředvídatelnou situaci, jež se navíc v následujícím roce automaticky napravila růstem cen surovin. Nebyl proto důvod, aby španělské orgány přijímaly jakákoli opatření. Španělsko poskytlo podrobné informace o vývoji cen surovin a graf znázorňující vývoj indexů cen cukru a obilovin (základ 2002-2004 = 100).
Vývoj cen surovin v období 2009-2011 (6)
(20)
V souvislosti s bionaftou Španělsko uvedlo, že případ nadměrného vyrovnání byl podle všeho zaznamenán v roce 2012, ale 31. prosince téhož roku skončila platnost režimu.
(21)
Španělsko tvrdilo, že cena použitá v této metodice jako referenční hodnota pro nahrazovaná paliva - cena před zdaněním na čerpací stanici - je nejpřísnější z dostupných možností a že by bylo vhodnější provést srovnání s hodnotou bližší cenám těchto produktů na světovém trhu. Španělské orgány rovněž předložily tabulky, v nichž byly porovnány náklady na biopaliva s cenou fosilních paliv na světovém trhu, a zdůraznily, že v tomto případě není u bionafty v žádném z posuzovaných roků patrné nadměrné vyrovnání a možné nadměrné vyrovnání za bioethanol je zanedbatelné (2 EUR/1 000 l ve srovnání se 142,13 EUR/1 000 l, jestliže se jako referenční hodnota použije cena fosilního paliva před zdaněním na čerpací stanici). Kumulované nedostatečné vyrovnání by bylo v porovnání s předchozí metodikou několikanásobně vyšší.
(22)
Španělské orgány uvedly, že v souladu se směrnicí Rady 2008/118/ES (7) poskytly informace o všech podnicích, které vyrábí, zpracovávají, drží, přijímají nebo odesílají zboží podléhající spotřební dani.
(23)
Podle definice v čl. 4 odst. 1 této směrnice je „oprávněným skladovatelem“ fyzická nebo právnická osoba oprávněná v rámci své podnikatelské činnosti vyrábět, zpracovávat, držet, přijímat nebo odesílat zboží podléhající spotřební dani v režimu s podmíněným osvobozením od daně v daňovém skladu. V článku 8 směrnice se uvádí, že oprávněný skladovatel je osobou povinnou ke vzniklé daňové povinnosti ke spotřební dani.
(24)
Španělské orgány objasnily, proč poskytly daňové údaje jen jednoho ze dvou podniků, které podepsaly dohodu, že budou na subdodavatelské bázi vyrábět methylestery mastných kyselin ze sóje a palmového oleje. Jelikož se tato smlouva týká výrobků podléhajících spotřební dani ve smyslu jejich držení, pohybu a sledování, řídí se směrnicí 2008/118/ES. Španělské orgány uvádí, že vlastník výrobku nespadá do definice „oprávněného skladovatele“ podle čl. 4 odst. 1 zmíněné směrnice.
V. POSOUZENÍ OPATŘENÍ
(25)
Komise již ve svém rozhodnutí ve věci NN61/2004 dospěla k závěru, že dotčené opatření představuje státní podporu ve smyslu článku 107 SFEU. Komise režim posoudila na základě pokynů Společenství ke státní podpoře na ochranu životního prostředí z roku 2001 (8) a konstatovala, že je slučitelný s vnitřním trhem.
(26)
Španělské orgány nyní poskytly Generálnímu ředitelství pro hospodářskou soutěž podrobné informace včetně příslušných údajů týkajících se nákladů na výrobu bioethanolu a bionafty během celého trvání režimu. Pokud se porovnají náklady na výrobu biopaliv s cenou fosilních paliv před zdaněním na čerpací stanici, jak je uvedeno v tabulkách v příloze tohoto rozhodnutí, je možné zaznamenat dva případy nadměrného vyrovnání: v roce 2010 v případě bioethanolu a v roce 2012 v případě bionafty.
(27)
Co se týče alternativní metodiky navržené Španělskem, v níž se jako referenční hodnoty použijí ceny fosilních paliv na světovém trhu, Komise konstatuje, že tato metodika se liší od metodiky, kterou Španělsko navrhlo a Komise použila pro posouzení opatření NN61/04. Jelikož Komise ověřuje, zda Španělsko uplatňovalo režim podpory správně v souladu s rozhodnutím ve věci NN61/04, kterým byl schválen, nelze navrženou alternativní metodiku přijmout.
(28)
Komise nicméně konstatuje, že nebyla zaznamenána trvalá tendence poskytovat nadměrné vyrovnání. Posoudí-li se kromě toho podpora během celého trvání režimu, nic nenasvědčuje tomu, že by vyrovnání bylo celkově nadměrné. Komise bere na vědomí objasnění předložená Španělskem (viz 18., 19., 20. a 22. bod odůvodnění).
(29)
Pokud jde o bioethanol, Komise se domnívá, že nebylo nutné provádět úpravy k nápravě nadměrného vyrovnání. Španělsko v tomto případě prokázalo, že k nápravě nadměrného vyrovnání došlo zejména díky významnému růstu cen surovin od června 2010. V letech 2011 a 2012 nebylo u bioethanolu skutečně žádné nadměrné vyrovnání zaznamenáno.
(30)
Co se týče bionafty, Komise konstatuje, že v roce 2012 bylo možné pozorovat nepatrné nadměrné vyrovnání ve výši 41,85 EUR/1 000 l. K tomuto nadměrnému vyrovnání došlo, aniž by byly dané opatření, a zejména úroveň podpory jakkoli změněny. Danou situaci způsobily faktory nesouvisející s režimem, konkrétně vysoký nárůst ceny fosilní nafty ve Španělsku. Komise poznamenává, že cena nafty byla v roce 2012 o 8 % vyšší než v roce 2011, o 36 % vyšší než v roce 2010 a o 71 % vyšší než v roce 2009. Náklady na výrobu bionafty byly naproti tomu v roce 2012 na stejné úrovni jako v roce 2011, o 16 % vyšší než v roce 2010 a o 25 % vyšší než v roce 2009. Komise konstatuje, že platnost režimu skončila ke konci roku 2012, a proto nebylo možné provést úpravy osvobození od spotřební daně k zamezení budoucímu nadměrnému vyrovnání v souladu s 19. bodem odůvodnění rozhodnutí Komise ve věci NN61/04. Komise rovněž konstatuje, že v roce 2013 ani později nebyla na základě režimu poskytnuta žádná podpora. Jak je též uvedeno ve 28. bodě odůvodnění, i při zohlednění údajů za rok 2012 nelze pro celé trvání režimu konstatovat nadměrné vyrovnání. To lze tak považovat za důkaz, že Španělsko mohlo vycházet z metodiky výpočtu ex ante předpokládané pro daný režim.
(31)
Po posouzení dodatečných informací poskytnutých Španělskem se Komise domnívá, že Španělsko neporušilo své povinnosti uvedené v 19. bodě odůvodnění rozhodnutí Komise ve věci NN61/04.
(32)
Na základě objasnění poskytnutých Španělskem v souvislosti s uplatňováním směrnice 2008/118/ES Komise souhlasí s tím, že španělské orgány předložily informace o všech příslušných podnicích.
VI. ZÁVĚR
(33)
Komise konstatuje, že Španělsko uplatňovalo režim podpory NN 61/04 správně, v souladu s rozhodnutím Komise, kterým byl schválen,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Režim státní podpory NN 61/2004, zavedený Španělskem, je slučitelný s vnitřním trhem ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. c) SFEU a byl uplatňován správně, v souladu s rozhodnutím Komise ve věci NN 61/2004.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Španělskému království.
V Bruselu dne 9. července 2014.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 9ης Ιουλίου 2014
σχετικά με το καθεστώς ενισχύσεων SA.18042 (2013/C) (πρώην MX 17/2009) (πρώην NN 61/2004)
που εφαρμόστηκε από την Ισπανία για την απαλλαγή από τον ειδικό φόρο βιοκαυσίμων
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 4530]
(Το κείμενο στην ισπανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/766/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις (1) και έχοντας υπόψη τις εν λόγω παρατηρήσεις,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Από το 2006, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού διενεργεί κάθε χρόνο έλεγχο εκ των υστέρων ενός δείγματος των μέτρων ενίσχυσης που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. Το ισπανικό καθεστώς απαλλαγής από τον ειδικό φόρο βιοκαυσίμων (αριθμός υπόθεσης NN61/2004) εγκρίθηκε από την Επιτροπή με την απόφαση C (2006) 2293 της 6ης Ιουνίου 2006 (εφεξής «απόφαση της Επιτροπής»). Το εν λόγω καθεστώς συμπεριλήφθηκε στον έλεγχο που διενεργήθηκε το 2009/2010 με τον αριθμό MX 17/2009, στο πλαίσιο του οποίου η Επιτροπή εξέτασε την εφαρμογή από τα κράτη μέλη ενός δείγματος των καθεστώτων που ήταν σε ισχύ το 2009.
(2)
Η Επιτροπή αποφάσισε να συμπεριλάβει και πάλι το εν λόγω καθεστώς στον έλεγχο που διενεργήθηκε το 2011/2012, στο πλαίσιο του οποίου η Επιτροπή εξέτασε την εφαρμογή από τα κράτη μέλη ενός δείγματος των καθεστώτων που ήταν σε ισχύ την περίοδο 2009-2010.
(3)
Υπό το πρίσμα των πληροφοριών που παρείχε η Ισπανία κατά τη διενέργεια του ελέγχου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αναφορικά με την ενδεδειγμένη εφαρμογή του καθεστώτος από τις ισπανικές αρχές. Ως εκ τούτου, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η Επιτροπή ενημέρωσε την Ισπανία σχετικά με την απόφασή της με την επιστολή της 17ης Ιουλίου 2013.
(4)
Η Ισπανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στις 20 Σεπτεμβρίου 2013.
(5)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει την επίσημη διαδικασία εξέτασης δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 7 Φεβρουαρίου 2014 (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.
(6)
Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις του τμήματος βιοκαυσίμων της Ένωσης παραγωγών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές της Ισπανίας (APPA Biocarburantes) στις 5 Μαρτίου 2014. Τις υπέβαλε στην Ισπανία παρέχοντάς της την ευκαιρία να παρουσιάσει τις παρατηρήσεις της. Στις 6 Μαΐου 2014, οι ισπανικές αρχές δήλωσαν ότι δεν επιθυμούσαν να διατυπώσουν σχόλια σχετικά με τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από τρίτους.
II. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
(7)
Το καθεστώς NN 61/2004 απαλλαγής από τον ειδικό φόρο βιοκαυσίμων αφορά την εφαρμογή μηδενικού συντελεστή στον ισπανικό φόρο υδρογονανθράκων. Ισχύει για την αιθυλική αλκοόλη που παράγεται από προϊόντα γεωργικής ή φυτικής προέλευσης (βιοαιθανόλη), όπως ορίζεται στον κωδικό ΣΟ 2207 20 της συνδυασμένης ονοματολογίας, τη μεθυλική αλκοόλη που προέρχεται από προϊόντα γεωργικής ή φυτικής προέλευσης, όπως ορίζεται στον κωδικό ΣΟ 2905 11 00 και για τα προϊόντα που ορίζονται στους κωδικούς ΣΟ 1507, 1508, 1510, 1511, 1512, 1513, 1514, 1515 και 1518.
(8)
Το μηδενικό επίπεδο φορολογίας ίσχυε για τα εν λόγω προϊόντα ανεξαρτήτως της χρήσης τους άνευ μεταποίησης ή προηγούμενης χημικής επεξεργασίας. Όταν γινόταν ανάμειξη του βιοκαυσίμου με άλλο καύσιμο, ο μειωμένος φορολογικός συντελεστής ίσχυε αποκλειστικά για το μέρος του βιοκαυσίμου του μείγματος. Σε ό,τι αφορά τον ειδικό φόρο, ο μειωμένος φορολογικός συντελεστής ίσχυε για όλα τα βιοκαύσιμα, ανεξαρτήτως της γεωγραφικής τους προέλευσης.
(9)
Το καθεστώς εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 6 Ιουνίου 2006 και έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2012 (3).
(10)
Κατά την ανάλυση των πληροφοριών που υποβλήθηκαν από τις ισπανικές αρχές κατά τη διενέργεια του ελέγχου, προέκυψαν αμφιβολίες σχετικά με τη συμμόρφωση της εφαρμογής του καθεστώτος με την απόφαση της Επιτροπής του 2009 και 2010. Επίσης προέκυψαν αμφιβολίες αναφορικά με την πιθανότητα να έχει υπάρξει στην Ισπανία υπεραντιστάθμιση σε ό,τι αφορά τους δικαιούχους το 2010. Η Επιτροπή εξέφρασε τις επιφυλάξεις της στις αιτιολογικές σκέψεις 13 έως 29 της απόφασης της 17ης Ιουλίου 2013.
(11)
Η Επιτροπή ζήτησε από την Ισπανία:
α)
να αποδείξει ότι το καθεστώς είχε εφαρμοστεί ορθά το 2009 και 2010,
β)
να αποδείξει ότι δεν είχε υπάρξει υπεραντιστάθμιση για τη βιοαιθανόλη το 2010 ή, αν είχε υπάρξει, να εξηγήσει τα μέτρα που θεσπίστηκαν προκειμένου να αποφευχθεί η υπεραντιστάθμιση τα επόμενα χρόνια,
γ)
να υποβάλει τις αντίστοιχες ετήσιες εκθέσεις για όλη τη διάρκεια του καθεστώτος.
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
(12)
Στις 5 Μαρτίου 2014, η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις της APPA Biocarburantes, οι οποίες ήταν σε μεγάλο βαθμό παρεμφερείς με αυτές των ισπανικών αρχών (βλέπε τμήμα IV). Η εν λόγω Ένωση ανέφερε ότι το καθεστώς είχε εφαρμοστεί σωστά.
(13)
Όταν συγκρίθηκε το κόστος των βιοκαυσίμων με την τιμή προ φόρων ορυκτών καυσίμων στο πρατήριο, τόσο για τη βιοαιθανόλη όσο και για το βιοντίζελ φαίνεται ότι είχε υπάρξει υποαντιστάθμιση σε όλη την περίοδο, εκτός του 2010 σε ό,τι αφορά τη βιοαιθανόλη και του 2012 σε ό,τι αφορά το βιοντίζελ. Σύμφωνα με την APPA Biocarburantes, η εν λόγω μεθοδολογία δεν είναι σωστή, καθώς η τιμή προ φόρων ορυκτών καυσίμων στο πρατήριο περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες μεταφοράς και διανομής των καυσίμων μέχρι να φθάσει το προϊόν στον τελικό καταναλωτή, ενώ οι εν λόγω δαπάνες δεν περιλαμβάνονται στο κόστος των βιοκαυσίμων στην αναφερθείσα συγκριτική ανάλυση. Σύμφωνα με την Ένωση, θα ήταν ορθότερο να συγκριθεί το κόστος παραγωγής των βιοκαυσίμων με τις διεθνείς τιμές των ορυκτών καυσίμων. Με την εφαρμογή της εν λόγω μεθοδολογίας προκύπτει μεγαλύτερη υποαντιστάθμιση για τα βιοκαύσιμα κατά τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος και δεν εντοπίζονται περιπτώσεις υπεραντιστάθμισης.
(14)
Τέλος, η APPA Biocarburantes υποστηρίζει ότι, ακόμη και αν συγκριθεί το κόστος των βιοκαυσίμων με την τιμή προ φόρων ορυκτών καυσίμων στο πρατήριο, οι δύο μοναδικές περιπτώσεις πιθανής υπεραντιστάθμισης ήταν σαφώς προσωρινές και προκύπτουν από τον ίδιο τον χαρακτήρα του καθεστώτος φορολογικών ενισχύσεων στα βιοκαύσιμα (με εκ των προτέρων καθορισμένες απόλυτες ποσότητες και αξιολογήσεις που πραγματοποιούνται εκ των υστέρων) και από τη μεγάλη μεταβλητότητα των τιμών των γεωργικών πρώτων υλών, οι οποίες αποτελούν την κύρια συνιστώσα του κόστους παραγωγής των βιοκαυσίμων. Δεν ήταν απαραίτητο να γίνουν προσαρμογές στο καθεστώς δεδομένου ότι δεν παρατηρήθηκε κανένα σημάδι πιθανής υπεραντιστάθμισης για τη βιοαιθανόλη τα προηγούμενα έτη (2011 και 2012) και η πιθανή υπεραντιστάθμιση στην περίπτωση του βιοντίζελ καταγράφηκε κατά το τελευταίο έτος, 2012. Επιπλέον, δεν ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί καμία προσαρμογή για το μέλλον, καθώς το καθεστώς έχει λήξει.
IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ
(15)
Οι ισπανικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 20 Σεπτεμβρίου 2013. Στις 6 Μαΐου 2014, δήλωσαν ότι δεν επιθυμούσαν να διατυπώσουν σχόλια σχετικά με τις παρατηρήσεις τρίτων οι οποίες είχαν διαβιβαστεί.
(16)
Στο έγγραφό τους της 20ής Σεπτεμβρίου 2013, οι ισπανικές αρχές παρουσίασαν πληροφορίες αναφορικά με το κόστος παραγωγής της βιοαιθανόλης και του βιοντίζελ, καθώς και στοιχεία για τις τιμές των ορυκτών καυσίμων κατά την περίοδο από το 2004 έως το 2012. Επίσης παρουσίασαν συγκριτικούς πίνακες του κόστους των βιοκαυσίμων και της τιμής προ φόρων ορυκτών καυσίμων στο πρατήριο. Οι εν λόγω πίνακες περιλαμβάνονται στο παράρτημα.
(17)
Τα στοιχεία και η ανάλυση που απεικονίζονται στους αντίστοιχους πίνακες βασίζονται στις ακόλουθες υποθέσεις:
α)
Βάσει των πραγματικών στοιχείων αναφορικά με το ετήσιο κόστος παραγωγής των ισπανικών μονάδων, στο οποίο προστίθεται ένα περιθώριο κέρδους επί της παραγωγής ύψους 5 %, πραγματοποιούνται προσαρμογές λόγω της διαφοράς της θερμογόνου δύναμης μεταξύ του βιοκαυσίμου και του ορυκτού καυσίμου με το οποίο αναμειγνύεται χρησιμοποιώντας τα στοιχεία του παραρτήματος III της οδηγίας 2009/28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), ήτοι 1,52 και 1,09 για τη βιοαιθανόλη και το βιοντίζελ, αντιστοίχως.
β)
Τα εν λόγω κόστη συγκρίνονται με τα στοιχεία που αφορούν τις τιμές του καυσίμου το οποίο αντικαθιστούν, ήτοι βενζίνη και πετρέλαιο. Η τιμή που προκύπτει είναι η τιμή του εν λόγω καυσίμου προ φόρων στο πρατήριο και ως εκ τούτου περιλαμβάνει το ακαθάριστο περιθώριο της εμπορικής διάθεσης. Η διαφορά μεταξύ του κόστους παραγωγής του βιοκαυσίμου και του κόστους του υποκατάστατου ορυκτού καυσίμου αποτελεί το μέγιστο περιθώριο αντιστάθμισης.
γ)
Η πραγματική αντιστάθμιση η οποία εφαρμόζεται ισοδυναμεί με τον ειδικό φόρο υδρογονανθράκων που θα αντιστοιχούσε στη βιοαιθανόλη και το βιοντίζελ. Χωρίς την απαλλαγή, ο συντελεστής που θα εφαρμοζόταν στα εν λόγω προϊόντα ως ειδικός φόρος υδρογονανθράκων θα ήταν ο αντίστοιχος της βενζίνης και του πετρελαίου, αντιστοίχως (5).
(18)
Βάσει των αντίστοιχων στοιχείων, η Ισπανία δήλωσε ότι κατά την περίοδο 2004-2012 παρατηρήθηκε μία σωρευτική υποαντιστάθμιση και για τους δύο τύπους καυσίμου (455,96 ευρώ/1 000 l για το βιοντίζελ και 897,22 ευρώ/1 000 l για τη βιοαιθανόλη). Όταν αναλύεται κάθε έτος ξεχωριστά, παρατηρείται υποαντιστάθμιση σε όλα τα έτη, εκτός του 2010 σε ό,τι αφορά τη βιοαιθανόλη και του 2012 σε ό,τι αφορά το βιοντίζελ.
(19)
Σε ό,τι αφορά τη βιοαιθανόλη η Ισπανία εξήγησε ότι η εμφανής υπεραντιστάθμιση που παρατηρείται το 2010 προκλήθηκε από μία συγκεκριμένη πτώση των τιμών των πρώτων υλών, ειδικά των γεωργικών, μεταξύ του Ιανουαρίου και του Ιουνίου 2010. Ως εκ τούτου επρόκειτο για μία μεμονωμένη κατάσταση, αναστρέψιμη και απρόβλεπτη η οποία, επιπλέον, διορθώθηκε αυτόματα το επόμενο έτος με την αύξηση των τιμών των πρώτων υλών. Ως εκ τούτου, κανένας λόγος δεν δικαιολογούσε τη λήψη μέτρων από τις ισπανικές αρχές. Η Ισπανία υπέβαλε λεπτομερείς πληροφορίες για την εξέλιξη των τιμών των πρώτων υλών καθώς και ένα γράφημα το οποίο απεικόνιζε την τάση των δεικτών των τιμών της ζάχαρης και των δημητριακών (βάση 2002-2004 = 100).
Εξέλιξη των τιμών των πρώτων υλών την περίοδο 2009-2011 (6)
(20)
Η Ισπανία εξήγησε ότι, στην περίπτωση του βιοντίζελ, φάνηκε ότι καταγράφηκε υπεραντιστάθμιση το 2012, ωστόσο το καθεστώς έληξε στις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
(21)
Η Ισπανία ισχυρίστηκε ότι η τιμή αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε σε αυτή τη μεθοδολογία για τα υποκατάστατα καύσιμα -η τιμή προ φόρων στο πρατήριο- είναι η δυσμενέστερη μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών και για αυτά τα προϊόντα θα ήταν πιο κατάλληλη η σύγκριση με μία τιμή πλησιέστερη στις παγκόσμιες τιμές. Οι ισπανικές αρχές επίσης προσκόμισαν πίνακες στους οποίους συγκρινόταν το κόστος των βιοκαυσίμων με την παγκόσμια τιμή των ορυκτών καυσίμων και υπογράμμισαν ότι, σε αυτή την περίπτωση, δεν παρατηρήθηκε καμία υπεραντιστάθμιση για το βιοντίζελ σε κανένα από τα έτη που εξετάζονται, ενώ η πιθανή υπεραντιστάθμιση για τη βιοαιθανόλη θα ήταν αμελητέα (2 ευρώ/1 000 l, σε σχέση με τα 142,13 ευρώ/1 000 l αν χρησιμοποιηθεί ως αναφορά η τιμή προ φόρων στο πρατήριο του ορυκτού καυσίμου). Σε σχέση με την προηγούμενη μεθοδολογία, η σωρευτική υποαντιστάθμιση θα ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη.
(22)
Οι ισπανικές αρχές εξήγησαν ότι είχαν ενημερώσει αναφορικά με όλες τις εταιρείες που παράγουν, μεταποιούν, αποθηκεύουν, λαμβάνουν και αποστέλλουν προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους, σύμφωνα με την οδηγία 2008/118/ΕΚ του Συμβουλίου (7).
(23)
Σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 4 σημείο 1 της εν λόγω οδηγίας, εγκεκριμένος αποθηκευτής είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο εξουσιοδοτημένο, στο πλαίσιο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του, να παράγει, να μεταποιεί, να κατέχει, να παραλαμβάνει ή να αποστέλλει υποκείμενα σε ειδικό φόρο κατανάλωσης προϊόντα τα οποία τελούν υπό καθεστώς αναστολής του φόρου σε φορολογική αποθήκη. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 της εν λόγω οδηγίας, ο εγκεκριμένος αποθηκευτής είναι υπόχρεος καταβολής του ειδικού φόρου κατανάλωσης που καθίσταται απαιτητός.
(24)
Οι ισπανικές αρχές εξήγησαν τον λόγο για τον οποίο είχαν παράσχει τα φορολογικά στοιχεία μόνο μιας από τις δύο εταιρείες που είχαν υπογράψει σύμβαση για την παραγωγή μεθυλεστέρων λιπαρών οξέων («FAME») από σογιέλαιο και φοινικέλαιο λειτουργώντας σε καθεστώς υπεργολαβίας. Καθώς η εν λόγω σύμβαση αφορά προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους σε ό,τι αφορά την κατοχή, την κυκλοφορία και τους ελέγχους, διέπεται από την οδηγία 2008/118/ΕΚ. Οι ισπανικές αρχές αναφέρουν ότι ο ιδιοκτήτης του προϊόντος δεν περιλαμβάνεται στον ορισμό «εγκεκριμένος αποθηκευτής» υπό την έννοια του άρθρου 4 σημείο 1 της αναφερθείσας οδηγίας.
V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
(25)
Η Επιτροπή, στην απόφασή της για την υπόθεση NN61/2004, είχε ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω μέτρο συνιστούσε ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ. Η Επιτροπή είχε αξιολογήσει το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων σύμφωνα με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές του 2001 για τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος (8) και είχε συμπεράνει ότι συμβιβαζόταν με την εσωτερική αγορά.
(26)
Οι ισπανικές αρχές έχουν τώρα προσκομίσει στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού λεπτομερείς πληροφορίες, περιλαμβάνοντας τα στοιχεία που σχετίζονται με το κόστος παραγωγής της βιοαιθανόλης και του βιοντίζελ καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος. Όταν συγκρίνεται το κόστος παραγωγής των βιοκαυσίμων με την τιμή προ φόρων στο πρατήριο των ορυκτών καυσίμων, που απεικονίζονται στους πίνακες οι οποίοι περιλαμβάνονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης, παρατηρούνται δύο καταστάσεις υπεραντιστάθμισης: για τη βιοαιθανόλη το 2010 και για το βιοντίζελ το 2012.
(27)
Σε ό,τι αφορά την εναλλακτική μεθοδολογία που προτείνει η Ισπανία, η οποία χρησιμοποιεί ως αναφορά τις παγκόσμιες τιμές των ορυκτών καυσίμων, η Επιτροπή τονίζει ότι η εν λόγω μεθοδολογία διαφέρει από αυτή που πρότεινε η Ισπανία και χρησιμοποίησε η Επιτροπή για την εκτίμηση του μέτρου NN61/04. Καθώς η Επιτροπή επαληθεύει κατά πόσο η Ισπανία εφάρμοσε ορθά το καθεστώς ενισχύσεων, σύμφωνα με την απόφαση με την οποία εγκρίθηκε η υπόθεση NN61/04, η προτεινόμενη εναλλακτική μεθοδολογία δεν δύναται να γίνει αποδεκτή.
(28)
Εντούτοις, η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν παρατηρείται καμία διαρκής τάση υπεραντιστάθμισης. Επίσης, ούτε όταν εξετάζονται οι ενισχύσεις καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος εμφανίζονται ενδείξεις γενικής υπεραντιστάθμισης. Η Επιτροπή σημειώνει τις εξηγήσεις που έδωσε η Ισπανία (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 18, 19, 20 και 22).
(29)
Στην περίπτωση της βιοαιθανόλης, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν ήταν απαραίτητο να εφαρμοστούν προσαρμογές για την αντιμετώπιση της υπεραντιστάθμισης. Σε αυτή την περίπτωση, η Ισπανία μπόρεσε να αποδείξει ότι η υπεραντιστάθμιση είχε αποκατασταθεί, λόγω κυρίως της μεγάλης αύξησης που σημειώθηκε στις τιμές των πρώτων υλών από τον Ιούνιο του 2010. Πράγματι, το 2011 και το 2012 δεν παρατηρείται καμία υπεραντιστάθμιση για τη βιοαιθανόλη.
(30)
Σε ό,τι αφορά το βιοντίζελ, η Επιτροπή τονίζει ότι παρατηρείται μία μικρή υπεραντιστάθμιση ύψους 41,85 ευρώ/1 000 l το 2012. Η εν λόγω υπεραντιστάθμιση σημειώθηκε χωρίς το μέτρο ούτε το επίπεδο στήριξης, συγκεκριμένα, να έχουν τροποποιηθεί. Η εν λόγω κατάσταση προκλήθηκε από παράγοντες ξένους ως προς το καθεστώς, συγκεκριμένα τη μεγάλη αύξηση της τιμής του ορυκτού ντίζελ στην Ισπανία. Η Επιτροπή τονίζει ότι η τιμή του ντίζελ το 2012 ήταν κατά 8 % υψηλότερη από την τιμή του 2011, 36 % υψηλότερη από του 2010 και 71 % υψηλότερη από την τιμή του 2009. Συγκριτικά το κόστος της παραγωγής του βιοντίζελ το 2012 βρέθηκε στο ίδιο επίπεδο με το 2011, ενώ ήταν 16 % υψηλότερο από το 2010 και 25 % υψηλότερο από το 2009. Η Επιτροπή τονίζει ότι το καθεστώς έληξε στο τέλος του 2012, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατό να προσαρμοστεί η απαλλαγή από τον ειδικό φόρο ώστε να αποφευχθεί τυχόν υπεραντιστάθμιση στο μέλλον, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην αιτιολογική σκέψη 19 της απόφασης της Επιτροπής για την υπόθεση NN61/04. Εξάλλου, η Επιτροπή τονίζει επίσης ότι ούτε το 2013 ούτε μετέπειτα χορηγήθηκε κάποια ενίσχυση δυνάμει του καθεστώτος. Τέλος, όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 28, ακόμη και αν ληφθούν υπόψη τα στοιχεία του 2012, δεν παρατηρείται καμία υπεραντιστάθμιση καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος. Συνεπώς αυτό δύναται να θεωρηθεί ένδειξη ότι η Ισπανία μπορούσε να βασιστεί στη μεθοδολογία υπολογισμού εκ των προτέρων που προβλέπεται από το καθεστώς.
(31)
Αφού εξέτασε τις συμπληρωματικές πληροφορίες που προσκόμισε η Ισπανία, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ισπανία δεν παραβίασε τις υποχρεώσεις της όπως ορίζονται στην αιτιολογική σκέψη 19 της απόφασης της Επιτροπής για την υπόθεση NN 61/04.
(32)
Βάσει των εξηγήσεων που παρασχέθηκαν από την Ισπανία για την εφαρμογή της οδηγίας 2008/118/ΕΚ, η Επιτροπή αποδέχεται ότι οι ισπανικές αρχές παρείχαν πληροφορίες για όλες τις σχετικές εταιρείες.
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(33)
Η Επιτροπή κρίνει ότι η Ισπανία εφάρμοσε ορθά το καθεστώς ενισχύσεων NN 61/04, σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής με την οποία εγκρίθηκε.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το καθεστώς κρατικών ενισχύσεων NN 61/2004 που εφαρμόστηκε από την Ισπανία συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και εφαρμόστηκε ορθά, σύμφωνα με την απόφαση NN 61/2004 της Επιτροπής.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Ισπανίας.
Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2014.