ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 11. března 2014
o státní podpoře SA.34445 (12/C), kterou Dánsko poskytlo na převod aktiv souvisejících s majetkem z banky FIH na společnost FSC
(oznámeno pod číslem C(2014) 1280)
(Pouze anglické znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/884/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské Unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) uvedené dohody,
poté, co vyzvala členské státy a ostatní zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedenými ustanoveními (1),
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Dne 30. června 2009 vložilo Dánsko do společnosti FIH Erhvervsbank A/S včetně jejích dceřiných společností (dále jen „FIH“) částku ve výši 1,9 miliardy DKK jako hybridní kapitál tier 1, a to podle dánského zákona o státem financovaných kapitálových injekcích (2).
(2)
Dne 6. března 2012 oznámilo Dánsko balíček opatření ve prospěch banky FIH. Rozhodnutím ze dne 29. června 2012 (dále jen „rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení“) (3) Komise tato opatření (4) dočasně schválila jako opatření, která jsou slučitelná s vnitřním trhem.
(3)
Komise současně zahájila řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva“), jelikož měla pochybnosti o přiměřenosti opatření, omezení podpory na nezbytné minimum a vlastním příspěvku banky, zejména vzhledem k potenciálně nízkému protiplnění za opatření týkající se znehodnocených aktiv, která byla provedena ve prospěch banky FIH.
(4)
Dne 2. července 2012 splatila banka FIH kapitál ve výši 1,9 miliardy DKK, který obdržela v roce 2009 podle dánského zákona o státem financovaných kapitálových injekcích (5).
(5)
V souladu s rozhodnutím o podpoře na záchranu a o zahájení řízení předložilo Dánsko dne 4. ledna 2013 plán restrukturalizace (6), který poté pozměnilo. Dne 24. června 2013 předložilo Dánsko konečnou aktualizovanou verzi tohoto plánu (dále jen „plán restrukturalizace“).
(6)
Dne 3. února 2014 předložilo Dánsko soubor podmínek vztahujících se na restrukturalizaci banky FIH, jež se Dánsko zavázalo provést (dále jen „závazky“).
(7)
V období od 30. června 2012 do 3. února 2014 poskytly dánské orgány doplňkové informace.
(8)
Kvůli naléhavosti případu Dánsko výjimečně souhlasí s tím, aby bylo toto rozhodnutí přijato v angličtině (7).
2. POPIS
2.1. PŘÍJEMCE
(9)
FIH je společnost s ručením omezeným, jejíž činnost je upravena dánskými právními předpisy v oblasti bankovnictví a kterou kontroluje dánský orgán finančního dohledu (dále jen „orgán dohledu“). Společnost byla založena v roce 1958 a ústředí má v Kodani v Dánsku. Je zcela ve vlastnictví společnosti FIH Holding A/S (dále jen „FIH Holding“).
(10)
Skupinu FIH tvoří společnosti FIH Holding a FIH Erhvervsbank společně s dceřinými společnostmi, které jsou zcela ve vlastnictví posledně uvedené společnosti. Těmito dceřinými společnostmi jsou FIH Partners A/S (zahrnující obchodní segment podnikové finance), FIH Kapital Bank A/S (dále jen „FIH Kapital Bank“) (8), FIH Realkredit A/S, což je instituce poskytující hypoteční úvěry, a FIH Leasing a Finans A/S. Činnosti banky FIH sestávají ze tří segmentů: bankovnictví (9), trhy (10) a podnikové finance (11).
(11)
Ke dni 31. prosince 2012 vlastnil společnost FIH Holding dánský Fond penzijního připojištění na pracovním trhu, který ve společnosti FIH Holding držel 48,8 % podíl, společnost PF I A/S (12), která držela 48,8 % podíl, a správní rada a vedoucí pracovníci, kteří drželi 2,3 % podíl, a samotná společnost FIH Holding vlastnila 0,1 % podíl.
(12)
Na konci roku 2011 měla skupina FIH bilanční sumu ve výši 84,16 miliardy DKK (11,28 miliardy EUR) a její celkový kapitálový poměr (13) činil 17,8 % a do dne 31. prosince 2012 se zvýšil na 21,2 %. Dne 31. prosince 2012 měla banka FIH bilanční sumu ve výši 60,76 miliardy DKK (8,1 miliardy EUR) (14) a rizikově vážená aktiva ve výši 29,84 miliardy DKK (3,98 miliardy EUR).
(13)
Banka FIH je specializovaná banka, která se zaměřuje na střednědobé financování a rovněž poradenství týkající se řízení rizik a služby v oblasti podnikových financí pro dánské podniky s bilanční sumou vyšší než 10 milionů DKK (1,34 milionu EUR). Bankovní činnosti banky FIH původně zahrnovaly tři segmenty: financování nákupu nemovitostí, financování akvizic a korporátní bankovnictví.
(14)
V době přijetí rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení byla banka FIH šestou největší bankou v Dánsku podle provozního kapitálu (15) a na úrovni skupiny poskytovala služby více než 2 000 klientů. Podíl banky FIH na trhu s bankovními a hypotečními úvěry se v té době odhadoval na 1,7 %. Na trhu s úvěry pro malé a střední podniky/společnosti měla banka podíl ve výši 2,5 %. V červnu 2012 měla banka FIH na celkovém trhu s úvěry pro společnosti (banky i hypoteční banky) podíl ve výši 2,1 %.
(15)
V posledních letech byly výsledky skupiny FIH slabé. Dne 25. června 2009 se přihlásila do dánského rekapitalizačního systému (16) a dne 30. června 2009 obdržela státem financovaný hybridní kapitál tier 1 ve výši 1,9 miliardy DKK, a to ve formě dluhopisu. Kupón z tohoto dluhopisu činil 11,46 % ročně. Za celý rok 2009 vykázala skupina FIH ztrátu před zdaněním ve výši 148 milionů DKK (19,9 milionu EUR).
(16)
Ačkoli v roce 2010 vykázala skupina FIH zisk před zdaněním ve výši 316 milionů DKK (42,5 milionu EUR), tento zisk vyplýval především jednorázových kladných úprav tržní hodnoty, včetně nerealizovaných zisků z nepřímých kapitálových investic. V roce 2011 vykázala skupina FIH ztrátu před zdaněním ve výši 1,27 miliardy DKK (170 milionů EUR), a to kvůli snížení hodnoty úvěrů a záporným úpravám tržní hodnoty. Dne 31. prosince 2012 měla ztrátu před zdaněním ve výši 47 milionů DKK (6,4 milionu EUR). Na konci roku 2013 se předpokládal zisk před zdaněním ve výši 95 milionů DKK (12,8 milionu EUR). V roce 2013 činil ve třetím čtvrtletí čistý zisk z pokračující činnosti před zdaněním 23,2 milionu DKK (3,09 milionu EUR). U celkové činnosti vykázala banka FIH v roce 2012 po zdanění ztrátu ve výši 20,1 milionu DKK (2,71 milionu EUR).
(17)
V roce 2009 a 2010 snížila agentura Moody’s rating banky FIH z A2 na Baa3. V roce 2010 se vlastníci banky FIH (islandský orgán finančního dohledu a islandská centrální banka) (17) dohodli, že své podíly v bance FIH prodají současným vlastníkům. Očekávalo se, že nová vlastnická struktura přinese významné zlepšení úvěrového ratingu banky FIH, jelikož předchozí vlastnictví společností Kaupthing Bank hf bylo jednou z hlavních obav agentury Moody’s týkajících se banky FIH. Především kvůli specifické situaci banky FIH, jako je refinancování emisí dluhopisů se státní zárukou, úvěrová kvalita a expozice odvětví nemovitostí, snížila v roce 2011 agentura Moody’s rating banky FIH dále na B1 s negativním výhledem.
(18)
Snížení ratingu v roce 2011 bylo v souladu s tehdejšími tržními cenami dluhopisů banky FIH, které nevyužívaly státní záruku: dvou- až čtyřletý dluhopis banky FIH byl oceněn s marží ve výši 600-700 bazických bodů nad swapem vázaným na EURIBOR se stejnou splatností.
2.2. UDÁLOSTI, KTERÉ VEDLY K OPATŘENÍM PODPORY
(19)
V roce 2011 a 2012 předvídala banka FIH potíže v souvislosti s dluhopisy splatnými v roce 2012 a 2013. Výsledný problém s financováním byl způsoben především snížením úvěrového ratingu banky FIH a změněnými podmínkami na kapitálových trzích (18). Již v červenci 2009 obdržela banka FIH pomoc v oblasti likvidity v podobě státní záruky v celkové výši 50 miliard DKK (6,31 miliardy EUR), kterou plně využila. V rámci dánského režimu záruk obdržela od státu rovněž hybridní kapitál tier 1 ve výši 1,9 miliardy DKK (255 milionů EUR). Ke dni 31. prosince 2011 držela banka FIH dluhopisy se státní zárukou ve výši 41,7 miliardy DKK (5,56 miliardy EUR), což představovalo 49,94 % bilanční sumy banky.
(20)
U dluhopisů se státní zárukou, které byly splatné v roce 2012 a 2013, předpokládala banka FIH problém s financováním. Ve druhém pololetí roku 2011 orgán dohledu odhadoval, že existuje poměrně vysoké riziko, že v následujících dvanácti až osmnácti měsících nebude banka FIH schopna splnit požadavky na likviditu v důsledku očekávané neschopnosti získat financování na otevřených trzích.
(21)
K vyřešení těchto objevujících se problémů s likviditou musela banka FIH významně snížit svou bilanční sumu.
2.3. OPATŘENÍ PODPORY
(22)
K vyřešení problémů s likviditou, jimž by banka podle očekávání v té době čelila, navrhlo Dánsko v červenci 2012 složité opatření týkající se znehodnocených aktiv k převodu problematických aktiv banky FIH souvisejících s financováním nákupu nemovitostí do nové dceřiné společnosti FIH Holdingu (dále jen „Newco“). Dánsko se současně zavázalo v případě potřeby Newco financovat a rekapitalizovat.
(23)
„Opatření“ (19) sestávala ze dvou fází dohody o koupi akcií (20) a řady vedlejších dohod, na jejichž základě byla aktiva skupiny FIH ve výši přibližně 17,1 miliardy DKK (2,3 miliardy EUR, tj. 28 % celkových aktiv banky FIH v době převodu) převedena na společnost Newco. Společnost Newco (21) byla poté odkoupena dánskou Společností pro finanční stabilitu (dále jen „FSC“) (22) a měla být řádně zlikvidována podle schváleného dánského režimu likvidace (23) v souladu se zásadami tohoto režimu (24). Proces likvidace má podle předpokladů trvat do 31. prosince 2016, může však trvat až do 31. prosince 2019. Společnost FSC byla schopna financovat téměř celý kapitál na nákup společnosti Newco ve výši 2 miliardy DKK prostřednictvím předčasného splacení dluhopisu souvisejícího s hybridním kapitálem tier 1 ve výši 1,9 miliardy DKK, který bance FIH (25) stát poskytl v roce 2009. Orgán dohledu schválil splacení státní kapitálové podpory ze strany banky FIH dne 2. července 2012 po analýze solventnosti a likvidity, která zahrnovala i opatření týkající se převodu aktiv (26).
(24)
V první fázi došlo k sloučení aktiv a pasiv společností FIH Erhvervsbank a FIH Kapital Bank ve společnosti Newco, nové dceřiné společnosti ve vlastnictví FIH Holdingu. K aktivům převedeným na společnost Newco patřily hypoteční úvěry a cenné papíry v hodnotě 15,2 miliardy DKK (2,1 miliardy EUR) a deriváty v hodnotě 1,6 miliardy DKK (215 milionů EUR). Počáteční závazky společnosti Newco tvořily dvě půjčky (půjčka 1 a půjčka 2) se zbývajícím vlastním kapitálem ve výši 2 miliardy DKK.
(25)
Půjčkou 1 byla půjčka absorbující ztráty, kterou banka FIH poskytla společnosti Newco, a to ve výši 1,65 miliardy DKK (221 milionů EUR). Tuto půjčku splatí společnost Newco bance FIH pouze tehdy, pokud proces likvidace aktiv převedených na společnost Newco vytvoří zisk vyšší než kupní cena uhrazená společností FSC ve výši 2 miliardy DKK (268 milionů EUR). Co se týká protiplnění za půjčku 1, společnost Newco má platit sazbu pětiletého dánského státního dluhopisu navýšenou o 1,15 % (27).
(26)
Půjčkou 2 byla půjčka ve výši přibližně 13,45 miliardy DKK (1,8 miliardy EUR), kterou společnosti Newco poskytla FIH Erhvervsbank. Jako protiplnění za půjčku 2 má společnost Newco platit bance FIH tříměsíční sazbu CIBOR navýšenou o 1,12 %. Splatnost půjčky 2 odpovídá splatnosti půjček, které poskytla banka FIH dříve v rámci státní záruky. Půjčka 2 a tyto související půjčky byly tudíž splatné v plné výši v polovině roku 2013 a smluvně bylo dohodnuto, že jakmile společnost Newco splatí půjčky bance FIH, zaplatí banka FIH nesplacené půjčky, za něž se zaručil stát. Jakmile společnost Newco splatila bance FIH jmenovitou částku půjčky 2, poskytla společnost FSC společnosti Newco financování ve výši, které bylo nezbytné k refinancování aktiv společnosti Newco.
(27)
Ve druhé fázi, která následovala bezprostředně po skončení první fáze, odkoupila společnost FSC od společnosti FIH Holding všechny akcie společnosti Newco. Cenou, kterou společnost FSC zprvu zaplatila (28) společnosti FIH Holding za Newco, byla (čistá) hodnota vlastního kapitálu ke dni 1. ledna 2012, která činila 2 miliardy DKK.
(28)
Společnost FIH Holding poté mohla peněžní příjmy použít jako okamžitou likviditu k splacení některých dluhopisů se státní zárukou. Převod aktiv vedl současně k nahrazení hypotečních úvěrů půjčkami pro subjekt dotovaný státem, a tudíž k snížení rizikově vážených aktiv banky FIH přibližně o 10 miliard DKK (29).
(29)
Kromě dohody o koupi akcií zahrnují opatření řadu vedlejších dohod mezi společnostmi FIH Holding a FSC:
a)
Dne 1. července 2012 (30) poskytla společnost FIH Holding společnosti FSC neomezenou záruku proti ztrátám, která zajišťuje, že v případě likvidace společnosti Newco získá společnost FSC zpět veškeré své finanční prostředky v plné výši a kapitál, který poskytla společnosti Newco. Protiplnění za tuto záruku je zahrnuto v pohyblivé kupní ceně stanovené v dohodě o koupi akcií.
b)
Dne 1. července 2012 se společnost FSC zavázala, že společnosti Newco poskytne financování, jakmile bude splatná půjčka 2 (v polovině roku 2013). Společnost FSC obdrží od společnosti Newco úroky odpovídající základní sazbě EU navýšené o 100 bazických bodů. K splnění tohoto závazku poskytla společnost FSC společnosti Newco úvěrovou facilitu ve výši 13 miliard DKK (1,64 miliardy EUR), za kterou neobdrží žádný poplatek.
c)
Společnost FSC se zavázala v případě potřeby společnost Newco před konečnou likvidací financovat a rekapitalizovat.
(30)
Při likvidaci společnosti Newco má společnost FSC smluvní nárok na zpětné získání přinejmenším své počáteční investice ve výši 2 miliardy DKK po odečtení nákladů, které bance FIH a společnosti FSC vznikly v souvislosti s transakcí. Pokud proces likvidace vytvoří příjmy nižší než kupní cena ve výši 2 miliardy DKK, pokryje banka FIH rozdíl půjčkou 1 absorbující ztráty resp. zárukou. Jestliže výnosy z procesu likvidace přesáhnou částku ve výši 1,5 miliardy DKK, bude společnosti FSC kromě minimální částky ve výši 2 miliardy DKK, kterou má obdržet, vyplaceno dalších 25 % z převyšující částky. Případná další převyšující částka bude vyplacena společnosti FIH Holding. V praxi získá společnost FSC v případě, budou-li konečné výnosy nižší než 1,5 miliardy DKK, částku ve výši 2 miliardy DKK. Budou-li konečné výnosy činit například 1,9 miliardy DKK, obdrží společnost FSC částku ve výši 2,1 miliardy DKK.
2.4. FORMÁLNÍ VYŠETŘOVACÍ ŘÍZENÍ
(31)
V rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení uvedla Komise pochybnosti ohledně přiměřenosti opatření, jejich omezení na nezbytné minimum, a toho, zda skupina FIH poskytla odpovídající vlastní příspěvek a zda bylo dostatečně omezeno narušení hospodářské soutěže.
(32)
Tyto obavy vyplývaly z velké komplikovanosti opatření, jež se zdála být zbytečné složitá v zájmu vyřešení budoucích problémů banky FIH v oblasti likvidity. Zejména nebylo jasné, v jakém rozsahu jsou různé vedlejší dohody a vzájemná propojení ve vzorci pro výpočet protiplnění nutné, přiměřené a dobře cílené pro účely sdělení o bankovnictví z roku 2008 (31).
(33)
V době přijetí rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení zamýšlela banka FIH vstoupit agresivně na internetový trh pro retailové vklady, a to sledováním strategie „cenového vedení“. Tento vstup na internetový trh pro retailové vklady byl hlavním prvkem strategie banky FIH, která měla vyřešit její problémy s financováním.
(34)
Rovněž se zdálo, že je velmi nepravděpodobné, že by navrhované protiplnění, jež má být společnosti FSC vyplaceno za převáděná aktiva a pasiva, bylo v souladu s úrovní protiplnění uvedenou v bodě 21 sdělení o znehodnocených aktivech (32), podle něhož musí banky nést ztráty spojené se znehodnocenými aktivy v maximálním rozsahu. Bod 21 vyžaduje přiměřené protiplnění poskytnuté státu za opatření na záchranu aktiv, aby se zajistila rovnocenná odpovědnost akcionářů a rovnocenné sdílení nákladů bez ohledu na konkrétní zvolený model.
3. RESTRUKTURALIZACE
3.1 PLÁN RESTRUKTURALIZACE
(35)
Dne 24. června 2013 předložilo Dánsko konečnou aktualizovanou verzi plánu restrukturalizace skupiny FIH na období od roku 2012 do roku 2016. Plán obsahuje optimistický a pesimistický scénář (33) s cílem prokázat schopnost banky FIH obnovit dlouhodobou životaschopnost, dostatečné sdílení nákladů a přiměřená opatření k odstranění narušení hospodářské soutěže.
(36)
Plán restrukturalizace vychází z předpokladů týkajících se vývoje růstu hrubého domácího produktu (HDP) podle prognóz Mezinárodního měnového fondu (MMF) a vývoje změn krátkodobých a střednědobých úrokových sazeb na základě odhadu vývoje krátkodobých úrokových sazeb do roku 2014, který provedlo dánské Ministerstvo obchodu a růstu. Plán předpokládá mírné oživení růstu HDP v roce 2013 a posléze.
(37)
Podle optimistického scénáře (34) se očekává, že banka FIH bude své výsledky až do roku 2016 trvale zlepšovat. Ke dni 31. prosince 2013 má návratnost normalizovaného vlastního kapitálu před zdaněním (35) na úrovni skupiny činit 10,3 % a ke dni 31. prosince 2016 pak 11,2 % (36).
(38)
Pesimistický scénář (37) je založen na méně příznivých prognózách trhu. K těm patří mimo jiné zhoršující se podmínky na trhu pro financování bank, a to jak z hlediska objemu, tak i z hlediska ceny; nižší poptávka po úvěrech a poradenských službách; nepříznivý vývoj směnných kurzů, úrokových sazeb atd. a znehodnocení, které v průběhu celého hospodářského cyklu zůstane nad historickými úrovněmi. Podle odhadů banky FIH by tento vývoj vedl k návratnosti normalizovaného vlastního kapitálu před zdaněním na úrovni skupiny ke dni 31. prosince 2013 ve výši 0,9 % a ke dni 31. prosince 2016 ve výši 2,0 %.
(39)
V obou případech je návratnost vlastního kapitálu poměrně nízká, a to především kvůli zákazu vyplácení dividend a zákazu vyplácení kupónů, jak se předpokládá v závazcích, které Dánsko přijalo v rámci šetření týkajícího se státní podpory. V důsledku těchto závazků si skupina FIH ponechá zisky až do konce období restrukturalizace a vypořádání opatření.
(40)
Bankovní činnosti banky FIH původně zahrnovaly tři segmenty: financování nákupu nemovitostí, financování akvizic a korporátní bankovnictví. V rámci restrukturalizace banky FIH bude obchodní segment týkající se financování nákupu nemovitostí zrušen, jelikož úvěry v rámci financování nákupu nemovitostí byly v roce 2012 odprodány společnosti FSC. Úvěry v rámci obchodní jednotky financování akvizic budou postupně ukončeny. Jedinou obchodní jednotkou, která zůstane zachována, bude proto korporátní bankovnictví. V březnu 2013 se počet zaměstnanců na plný úvazek snížil na 214.
(41)
Podle plánu restrukturalizace se má bilanční suma do 31. prosince 2013 snížit na 27,68 miliardy DKK (3,74 miliardy EUR). Ke dni 31. prosince 2016 předpokládá banka FIH celkový kapitálový poměr ve výši 19,6 %.
(42)
Ukazatel likvidity podle zákonných požadavků (38), který ke dni 31. prosince 2012 činil 214 %, má ke dni 31. prosince 2013 podle očekávání dosáhnout 239,7 %.
(43)
V období restrukturalizace má celkový kapitálový poměr podle předpokladů činit 19,6 % a ukazatel likvidity podle zákonných požadavků 175 %, má tudíž značně překračovat regulatorní požadavky.
(44)
Návratnost tzv. normalizovaného vlastního kapitálu (39) před zdaněním podle optimistického scénáře (40) uvedeného v plánu restrukturalizace má ke dni 31. prosince 2013 činit 9 % a ke dni 31. prosince 2016 má dosáhnout 10,1 %. Podle pesimistického scénáře (41) tyto údaje činí 0,9 % resp. 4,7 %.
(45)
Situace banky se od poloviny roku 2011, kdy orgán dohledu předpokládal, že banka FIH bude čelit značné potřebě v oblasti likvidity, kterou nebude schopna pokrýt, významně zlepšila. Banka FIH splatila zbývající nesplacené dluhopisy se státní zárukou, a problém s refinancováním byl tedy dne 13. července 2013 vyřešen. Dne 2. července 2013 mimoto banka FIH splatila hybridní kapitál tier 1, který poskytl stát.
(46)
V současnosti nemá banka FIH problémy s plněním regulatorních požadavků na solventnost nebo likviditu.
3.2 OPATŘENÍ, KTERÁ PŘIJALO DÁNSKO S CÍLEM ODSTRANIT OBAVY KOMISE
(47)
K odstranění obav, které Komise uvedla v rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení, přijaly Dánsko a skupina FIH řadu opatření.
(48)
Banka FIH vyplatila společnosti FSC „jednorázovou“ částku ve výši 310,25 milionu DKK (39,12 milionu EUR) se dnem připsání 4. prosince 2013 (42).
(49)
Banka FIH vyplatila společnosti Newco (se dnem připsání 18. prosince 2013) částku ve výši 61,7 milionu DKK jako částečné vrácení poplatků, které obdržela podle dohody o správě za rok 2012, a se zpětným účinkem snížila poplatky za správu a zajištění za rok 2013, které účtovala společnosti Newco, na 0,05 % hodnoty portfolia nesplácených úvěrů.
(50)
Banka FIH snížila svá celková aktiva z 109,3 miliardy DKK (14,67 miliardy EUR) ke dni 31. prosince 2010 na 60,80 miliardy DKK (8,16 miliardy EUR) ke dni 31. prosince 2012, což představuje snížení o 44 %.
(51)
Banka FIH dále zmenšila své úvěrové portfolio, a to z částky ve výši 58,0 miliard DKK (7,79 miliardy EUR) ke dni 31. prosince 2010 na částku ve výši 16,2 miliardy DKK (2,17 miliardy EUR) ke dni 31. prosince 2012, tj. celkem o 41,8 miliardy DKK, což odpovídá poklesu o 72 %.
(52)
Banka FIH taktéž významně omezila rizikové linie v segmentu trhy (43).
(53)
Banka FIH snížila počet zaměstnanců na plný pracovní úvazek z 356 ke dni 31. prosince 2010 na 214 ke dni 31. března 2013, což odpovídá poklesu o 41 %.
(54)
Banka FIH omezila rovněž svou geografickou přítomnost, jelikož byly uzavřeny dvě z jejích čtyř regionálních kanceláří.
3.3 ZÁVAZKY, KTERÉ NAVRHLO DÁNSKO
(55)
Vzhledem k obavám, které Komise uvedla v rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení, a v zájmu zajištění slučitelnosti se sdělením o znehodnocených aktivech, zejména pokud jde o přiměřené protiplnění za opatření týkající se převodu aktiv, poskytlo Dánsko dodatečné závazky, které jsou uvedeny v 55. až 62. bodě odůvodnění.
(56)
Společnost FIH bude společnosti FSC platit každoročně částku ve výši 12,1 milionu DKK (1,61 milionu EUR), a to od 30. září 2014 do konečného vypořádání transakce, s platbou podle metody ACT/ACT (44) pro rata temporis za poslední období ke dni vypořádání (to může být až do 31. prosince 2019).
(57)
Banka FIH sníží poplatky za správu, které účtuje společnosti FSC, nebo provede paušální platbu ve prospěch společnosti FSC, se současnou hodnotou snížení nebo platby odpovídající 143,2 milionu DKK (19,09 milionu EUR).
(58)
K dosažení tohoto výsledku zaplatila banka FIH společnosti Newco částku ve výši 61,7 milionu DKK jako částečné vrácení poplatků, které banka FIH obdržela od společnosti Newco podle dohody o správě za rok 2012. Banka FIH snížila rovněž poplatky za správu a zajištění účtované společnosti Newco za rok 2013 na 0,05 % hodnoty portfolia nesplacených úvěrů.
(59)
Banka FIH mimoto ode dne 1. ledna 2014 sníží poplatky za správu a zajištění účtované společnosti Newco na 0,05 % hodnoty portfolia nesplacených úvěrů ročně.
(60)
Banka FIH bude hradit společnosti FSC dodatečný roční poplatek ve výši 47,2 milionu DKK (6,29 milionu EUR) v případě, že orgán dohledu změní svůj postoj s ohledem na regulatorní kapitálové požadavky na úrovni holdingu, takže úvěrová kapacita banky FIH již nebude omezena kapitálovou pozicí společnosti FIH Holding.
(61)
Podle závazků opustí banka FIH některé oblasti podnikání (financování nákupu nemovitostí, soukromý vlastní kapitál, správa soukromého majetku) a bude se na ní vztahovat rovněž soubor omezení týkajících se chování, včetně zákazu cenového vedení u vkladů, zákazu agresivních obchodních praktik a zákazu akvizic, a musí zlikvidovat společnost FIH Realkredit A/S, což byla hypoteční banka ve skupině FIH. Společnost FIH Realkredit A/S byla zlikvidována v roce 2013.
(62)
Úplný soubor závazků (45) je uveden v příloze.
4. POSTOJ DÁNSKÝCH ORGÁNŮ
(63)
Při oznámení opatření Komisi zastávalo Dánsko původně názor (46), že převod vlastního kapitálu na společnost Newco zahrnuje státní podporu pro Newco, tato podpora je však slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy.
(64)
V témže podání Dánsko uvedlo, že skupina FIH neobdržela žádnou státní podporu, jelikož společnost FSC zaplatí za společnost Newco tržní cenu. Ačkoli Dánsko toto tvrzení nedoložilo kvantitativně, a to buď odkazem na příslušné tržní údaje, nebo vysvětlením nákladů transakce, zdůraznilo, že:
a)
byly zavedeny postupy za účelem stanovení tržní ceny převodu;
b)
skupina FIH poskytla počáteční financování a záruky;
c)
skupina FIH musí uhradit veškeré náklady na transakci a likvidaci a
d)
skupina FIH přijala v souvislosti s převodem dodatečné závazky, zejména povinnost předložit obchodní plán.
(65)
V tomto kontextu dospělo Dánsko k závěru, že banka FIH nezískala žádnou výhodu. Pokud by Komise měla na věc jiný názor, Dánsko uvedlo, že by případnou podporu pro banku FIH bylo možno prohlásit za slučitelnou s vnitřním trhem jako opatření představující restrukturalizaci banky FIH v souladu se sdělením o restrukturalizaci (47).
(66)
Po počátečním podání předložilo Dánsko dne 20. března 2012 (48) prezentaci, v níž uvedlo, že banka FIH opatření nepožadovala a že v době, kdy banka FIH tato opatření sjednala, měla alternativní možnosti snížení zadlužení, což podporuje tvrzení, že transakce byla sjednána za tržních podmínek. Dánsko rovněž uvedlo, že počáteční odpis účetní hodnoty aktiv ve výši 1,4 miliardy DKK a další snížení hodnoty ve výši 1,3 miliardy DKK v důsledku úpravy o úvěrové riziko odpovídaly tržní ceně. Případné ztráty v podobě podílu z budoucích výnosů („earn-out“) budou odstraněny prostřednictvím vzorce pro výpočet pohyblivé kupní ceny v dohodě o koupi akcií, takže účinný mechanismus úpravy ex post zajistí stanovení ceny v souladu s tržními podmínkami. Dánsko se blíže nezabývalo výší navrhovaného snížení ceny a úpravy o úvěrové riziko ani důvody, proč toto povede k tržní ceně.
(67)
V následné korespondenci s Komisí (49) Dánsko tvrdilo, že maximální ztráta, jíž byla společnost FSC vystavena, činila 1,05 miliardy DKK, tj. rozdíl mezi půjčkou absorbující ztráty ve výši 1,65 miliardy DKK na straně jedné a součtem odpisu účetní hodnoty a předběžné částky úpravy o úvěrové riziko pro společnost FSC na straně druhé, což činí celkem 2,7 miliardy DKK. Dánsko rovněž tvrdilo, že stát využívá značného snížení rizika v souvislosti s půjčkami banky FIH se státní zárukou a splacením předchozí kapitálové injekce ve výši 1,9 miliardy DKK bankou FIH.
(68)
V memorandu ze dne 23. dubna 2012 (50) Dánsko Komisi informovalo, že „v této chvíli nepředloží Komisi další argumenty ohledně použití zásady tržně jednajícího investora“. Současně poskytlo určitá vysvětlení týkající se metodik oceňování, které použil právní poradce společnosti FSC.
(69)
Dne 16. května 2012 Dánsko následně uvedlo, že se společnosti FIH Holding a FSC dohodly na podmínkách transakce, pokud jde o sdílení rizika a zisku, na běžném obchodním základě, a tvrdilo, že se transakce uskutečnila za tržních podmínek. Toto prohlášení potvrdila účetní firma společnosti FSC, KPMG (51).
(70)
Dne 7. června 2012 předložilo Dánsko zprávu společnosti KPMG, v níž jsou opatření posouzena na základě uvážení všech prvků současně. Společnost KPMG neviděla „důvod pro vyvození závěru, že podmínky dohody neodpovídají rizikům pro společnost FSC“, a citovala vysokou úroveň kolaterálu, možné použití krytých dluhopisů, půjčku absorbující ztráty a 25 % podíl společnosti FSC na budoucích výnosech (earn-out).
(71)
Dne 11. září 2012 Dánsko ve své odpovědi na zahájení řízení přímo nezpochybnilo názor Komise, že opatření představují státní podporu, poukázalo však na svou argumentaci ze dne 29. března 2012 (52) a tvrdilo, že převod převyšující tržní hodnotu bude vyrovnán půjčkou absorbující ztráty a zárukou týkající se úpravy ceny, kterou poskytla společnost FIH Holding. Jako příklady, které podporují tento názor, zmínilo Dánsko zvýšení marže při prodloužení a vyšší sazbu při splacení oproti očekáváním, aniž však výslovně zopakovalo, že by se měla použít zásada tržně jednajícího hospodářského subjektu (53).
(72)
Místo toho Dánsko uvedlo, že opatření jsou slučitelná, a předložilo argumenty s cílem prokázat, že jsou přiměřená, že podpora je omezená na nezbytné minimum a že je omezeno narušení hospodářské soutěže (54).
(73)
Dánské orgány svůj postoj zopakovaly rovněž ve sdělení ze dne 23. dubna 2012, v němž uvedly, že opatření byla výsledkem jednání mezi bankou FIH a společností FSC (55), a tvrdily, že si některé z pokynů uvedených ve sdělení o bankovnictví (56) vyžádaly určitou složitost opatření (57), přičemž odmítly, že by jejich složitost mohla vést k závěru, že nejsou přiměřená.
(74)
Když Komise Dánsko informovala o znaleckém posudku týkajícím se tržní hodnoty a reálné ekonomické hodnoty opatření, Dánsko výsledky zpochybnilo a v období od 7. února do 11. září 2013 předložilo řadu otázek a vysvětlení.
(75)
Dánsko uvedlo, že podpora byla omezena na nezbytné minimum (58), jelikož se předpokládalo, že převodní hodnota nepřesáhne reálnou ekonomickou hodnotu, dodalo však, že tuto skutečnost může potvrdit pouze konečné ocenění ze strany Komise.
(76)
Kromě aspektů týkajících se ocenění zmínilo Dánsko pozitivní dopady převodu na regulatorní pozici banky FIH v souladu s cílem týkajícím se obnovení dlouhodobé životaschopnosti, který byl stanoven v plánu restrukturalizace.
(77)
Dánsko rovněž tvrdilo, že strategie banky FIH týkající se získávání vkladů není závislá na opatření státní podpory a nepředpokládá „cenové vedení“, nýbrž je nedílnou součástí strategie financování. K zmírnění obav Komise však Dánsko přijalo závazek, že banka FIH bude dodržovat zákaz cenového vedení.
5. POSOUZENÍ
5.1. EXISTENCE STÁTNÍ PODPORY
(78)
V čl. 107 odst. 1 Smlouvy je stanoveno, že podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem.
(79)
Komise se domnívá, že opatření ve prospěch banky FIH, která byla popsána v oddíle 2.3, je nutno posoudit společně jako balíček. Opatření jsou součástí jediné transakce, jelikož jejich prvky jsou vzájemně závislé (časově a z hlediska struktury) a byla navržena společně s cílem vyřešit problémy banky FIH v oblasti financování.
5.1.1 Státní prostředky
(80)
Opatření popsaná v oddíle 2.3 zahrnují státní prostředky, jelikož je přímo financovala společnost FSC, kterou vlastní stát (prostřednictvím dánského Ministerstva obchodu) a která odpovídá za provádění různých druhů opatření ve prospěch dánských bank v souvislosti s finanční krizí (59). Společnost FSC poskytla za prvé společnosti Newco podle dohody o koupi akcií částku v hotovosti ve výši 2 miliardy DKK. Společnost FSC se za druhé zavázala financovat aktiva společnosti Newco, přičemž banka FIH splatí půjčky se státní zárukou. Tento závazek může přesáhnout 13 miliard DKK. Společnost FSC se za třetí vzdala částky úroků s ohledem na zaplacení záruky společnosti FIH Holding.
5.1.2 Existence výhody
(81)
Opatření popsaná v oddíle 2.3 poskytují výhodu, jelikož mají za následek záchranu aktiv banky FIH, a zlepšují tudíž kapitálové poměry skupiny, přičemž současně umožňují bance lépe řešit problémy s financováním.
(82)
Dánské orgány uvedly, že opatření jsou v souladu se zásadou tržně jednajícího hospodářského subjektu, a nepředstavují proto státní podporu pro skupinu FIH.
(83)
Komise tudíž posoudí, zda opatření ve prospěch skupiny FIH splňují kritérium tržně jednajícího hospodářského subjektu. Toto kritérium zkoumá, zda by se účastník trhu podílel na dané transakci za stejných podmínek jako veřejný investor v době, kdy bylo přijato rozhodnutí o poskytnutí veřejných prostředků. O státní podporu se nejedná, jsou-li veřejné prostředky poskytnuty v situaci a za podmínek, které odpovídají tržním podmínkám.
(84)
V tomto ohledu se Komise ve zvláštním případě skupiny FIH domnívá, že je důležité posoudit i) zda na počátku existoval soukromý investor, který byl ochoten financovat opatření za stejných podmínek jako členský stát, ii) pokud ano, jaká byla návratnost investice, kterou požadoval, v porovnání s návratností pro stát, a iii) pokud soukromý sektor neprojevil zájem, jaká bude očekávaná návratnost (60) a rozdělení případných výnosů z opatření pro stát v porovnání s tím, co by očekával tržně jednající investor, pokud by opatření provedl za běžných tržních podmínek. Pokud jsou podmínky pro stát stejné nebo lepší, lze mít za to, že opatření byla provedena za tržních podmínek. Zejména je důležité ověřit, zda celá transakce zajišťuje kladný peněžní tok, jelikož žádný soukromý investor, který se snaží maximalizovat zisk, by neprovedl ztrátovou transakci.
(85)
Nejjednoznačnějším důkazem, který prokazuje, že transakce je v souladu se zásadou tržně jednajícího hospodářského subjektu, je skutečnost, že nejenže jsou podmínky obchodu přijatelné pro hypotetický tržně jednající hospodářský subjekt, nýbrž že skutečně existuje takovýto subjekt podílející se na téže investici za stejných podmínek jako stát. Přítomnost dalších investorů poskytuje Komisi měřítko při posuzování použitelnosti zásady tržně jednajícího hospodářského subjektu.
(86)
V době, kdy Dánsko opatření provedlo, nebyl žádný účastník trhu ochoten provést ve prospěch banky FIH podobná opatření, jako byla opatření, která provedly subjekty ovládané státem. Konsorcium vlastníků ani žádná třetí strana neprojevily úmysl investovat do banky FIH. Komise nemá žádný důvod pro vyvození závěru, že by za těchto okolností byl tržně jednající hospodářský subjekt ochoten podílet se na opatřeních. Neexistence zájmu ze strany soukromých subjektů naznačuje finanční potíže a slabou pozici banky.
(87)
Pokud neexistuje subjekt, který by investoval za stejných podmínek jako stát, lze mít za to, že opatření nezahrnuje státní podporu, pokud by soukromý subjekt poskytl stejné financování za podobné situace a požadoval by návratnost přinejmenším stejně vysokou, jakou získal stát. Toto posouzení by mělo v zásadě vycházet z obchodního plánu s přihlédnutím k dostupným informacím a předvídatelnému vývoji v době, kdy byly finanční prostředky z veřejných zdrojů poskytnuty, a nemělo by se opírat o analýzy založené na pozdějším stavu.
(88)
Jednou ze situací, v nichž je použití zásady tržně jednajícího hospodářského subjektu nejtěžší, je případ, kdy již je společnost příjemcem státní podpory. V tomto případě obdržela banka FIH dne 30. června 2009 prostředky na rekapitalizaci, které byly splaceny dne 2. července 2012. Za hybridní nástroje použité při rekapitalizaci bylo poskytnuto protiplnění ve výši […] (61) %. Banka FIH se účastnila rovněž dánského systému záruk. Ačkoli tyto skutečnosti samy o sobě nevylučují použití zásady tržně jednajícího hospodářského subjektu, naznačují potíže, jimž banka FIH čelila a které ovlivnily ochotu soukromých investorů investovat do opatření. Předchozí podpora již narušuje hospodářskou situaci a vytváří dojem další státní podpory. Ve svém hodnocení vzala Komise v úvahu nahrazení těchto výhod novými výhodami.
(89)
Orgán dohledu zastával názor, že se banka FIH nachází v nejisté situaci, jelikož existovalo značné riziko, že nebude schopna splnit zákonné požadavky vztahující se na likviditu, jakmile bude splatný dluh se státní zárukou. Tato situace proto mohla vést k odebrání bankovní licence banky FIH (62). Stanovisko orgánu dohledu proto podporuje hodnocení Komise, že není pravděpodobné, že by účastník trhu do banky FIH investoval. Ačkoli lze tvrdit, že zpráva orgánu dohledu nebyla veřejně přístupná, účastník trhu by měl přístup k profilu doby splatnosti dluhu banky FIH se státní zárukou, a byl by proto schopen dospět k témuž závěru.
(90)
Jelikož neexistoval skutečný soukromý investor, musela Komise v zájmu ověření použitelnosti zásady tržně jednajícího hospodářského subjektu posoudit, zda je celková návratnost opatření ve prospěch banky FIH stejná nebo vyšší než očekávaná návratnost, kterou by požadoval hypotetický soukromý investor, aby investici uskutečnil. Očekávaná návratnost opatření závisí na budoucích příjmech z peněžních toků, jež je nutno diskontovat k danému dni, aby se odvodila čistá současná hodnota, a to pomocí odpovídající diskontní sazby.
(91)
S využitím odborného poradenství odhadla Komise tržní hodnotu aktiv společnosti Newco a modelovala očekávanou návratnost pro společnost FSC pro celé rozdělení likvidačních hodnot majetku společnosti Newco. Komise přitom vzala v úvahu všechny prvky dohody o koupi akcií, jako je čistá likvidační hodnota, příjmy a náklady, které vznikly společnosti FSC a skupině FIH, a úprava kupní ceny, která zahrnovala půjčku absorbující ztráty. Použití modelu rozdělení je nezbytné pro výpočet čisté současné hodnoty výhod plynoucích z 25 % podílu na výnosech akcií a negativních účinků vyplývajících z kombinace velkých ztrát aktiv ve společnosti Newco a selhání společnosti FIH Holding, pokud by nastal tento scénář (63).
Graf 1
Čistá současná hodnota opatření pro společnost FSC.
(92)
Graf č. 1 ukazuje pro různé likvidační hodnoty aktiv společnosti Newco (v rozmezí od 5,1 miliardy DKK do 28,3 miliardy DKK) čistou současnou hodnotu dohody o koupi akcií. Ke každému ze scénářů dojde s pravděpodobností, která je označena tečkovanou čarou naproti stupnice vpravo (0,1 % až 7,5 %). V nejpravděpodobnějších scénářích je návratnost mírně záporná.
(93)
Jak je patrné z grafu č. 1, průměrná čistá současná hodnota dohody o koupi akcií vážená celkovou pravděpodobností je rovněž záporná. Odborný výpočet ukazuje, že činí 726 milionů DKK. Dohoda o koupi akcií proto vytváří namísto zisku ztrátu. Tržně jednající hospodářský subjekt by u podobné investice ve výši 2 miliardy DKK požadoval protiplnění za vlastní kapitál ve výši nejméně 10 % (64) ročně, což by během sedmileté doby existence společnosti Newco činilo přibližně 1,33 miliardy DKK. Komise proto dospěla k závěru, že by žádný tržně jednající hospodářský subjekt nebyl ochoten investovat za podmínek, které by odpovídaly dohodě o koupi akcií. Opatření proto nejsou v souladu se zásadou tržně jednajícího hospodářského subjektu (65).
(94)
Je třeba uvést, že ve výpočtu v 91. až 93. bodě odůvodnění vzala Komise v úvahu korespondenci Dánska ze dne 7. února a 11. března 2013 a rovněž následnou korespondenci (66), v níž Dánsko předložilo dříve nezveřejněné údaje, například konkrétní výklad jednotlivých složek pohyblivé kupní ceny, referenční datum úvěrových expozic, které byly vyčleněny pro převod z banky FIH na společnost Newco, vývoj kvality úvěrového portfolia v období od prosince 2011 do září 2012 a strukturovanější analýzu „nepřidělených úvěrových linek“ v portfoliu.
(95)
Kvantifikace uvedená v tvrzeních Dánska (67) při ověření neobstála. Za prvé, výše odpisů ex ante a rezervy na rizika není podložena nezávislou zprávou o ocenění (68). Vezme-li se v úvahu možnost, že by skupina FIH nebyla schopna dostát zárukám ex post, neexistuje důvod, proč by ztráty společnosti Newco nemohly přesáhnout 2,7 miliardy DKK, přičemž v tomto případě by společnost FSC (a tudíž dánská vláda) měla smluvní povinnost společnost Newco před její konečnou likvidací rekapitalizovat. Komise proto vyvozuje závěr, že tvrzení, že by případné ztráty z investic byly omezeny na částku ve výši 1,05 miliardy DKK, není podložené.
(96)
Skutečnost, že podmínky opatření byly sjednány mezi společnostmi FSC a FIH Holding, nutně neznamená, že opatření byla provedena za tržních podmínek. Pokud Dánsko zamýšlelo poskytnout bance potýkající se s vážnými problémy s likviditou značnou částku další podpory, nevylučuje tato skutečnost jednání mezi orgány a dotyčnou bankou ohledně konkrétních bodů transakce. Kvůli dvoustrannému aspektu jednání, která se uskutečnila, chyběly charakteristiky jako v případě otevřeného nediskriminačního nabídkového řízení nebo porovnání s podobnými tržními transakcemi. Ze skutečnosti, že se uskutečnila jednání, proto nevyplývá automaticky soulad opatření s tržními podmínkami.
(97)
Co se týká zprávy společnosti KPMG ze dne 7. června 2012, Komise souhlasí s tím, že kvůli složitosti opatření by jejich podmínky měly být posouzeny jako celek, jelikož neexistují jednotlivá ustanovení, jež by bylo možno přidělit protiplnění za každý jednotlivý prvek. Analýza obsažená ve zprávě společnosti KMPG však přehlédla možnost extremnějších scénářů nepříznivého vývoje, podle nichž by společnost FIH Holding nemusela být s to dostát svým závazkům. Analýza se mimoto nezabývá protiplněním za investovaný kapitál ve výši 2,0 miliardy DKK. Jak je uvedeno v 95. bodě odůvodnění, soulad s tržním chováním nemůže existovat, jelikož za kapitál není poskytnuto roční protiplnění a jelikož se během sedmiletého investičního období předpokládá pouze 25 % podíl na případných výnosech akcií, a to jak samostatně, tak i jako parametr v celkovém modelu protiplnění (69).
(98)
V této souvislosti Komise podotýká, že v rámci předchozí rekapitalizace v podobě hybridního kapitálu tier 1 (70) musela banka FIH platit kupón ve výši […] % ročně. Počátkem března 2012 byl prioritní dluh banky FIH na trhu kotován s implicitním výnosem přesahujícím 10 %. Odůvodnění Komise, že protiplnění za kapitál mělo činit nejméně 10 %, je proto opodstatněné. Účastník trhu by pravděpodobně vyžadoval protiplnění přesahující tuto výši, a to vzhledem k zvláštním rizikům souvisejícím s koncentrací a nízkou kvalitou (71) portfolia nemovitostí společnosti Newco navíc k druhořadému úvěrovému postavení kapitálové investice. Protiplnění ve výši 6,5 %, jak uvedlo Dánsko (72), proto jednoznačně nepostačuje. Je třeba rovněž uvést, že transakce vytváří zápornou očekávanou návratnost.
(99)
Komise vyvozuje závěr, že opatření ve prospěch banky FIH nejsou v souladu se zásadou tržně jednajícího hospodářského subjektu.
5.1.3 Selektivita
(100)
Použití opatření se týká pouze skupiny FIH a společnosti Newco. Opatření je proto selektivní.
5.1.4 Narušení hospodářské soutěže a ovlivnění obchodu mezi členskými státy
(101)
Opatření pomohla bance FIH posílit kapitálovou a likvidní pozici v porovnání se situací jejích konkurentů, kteří nemohli využívat podobných opatření. Opatření proto bance FIH umožnilo zlepšit její postavení na trhu. Opatření tudíž může vést k narušení hospodářské soutěže.
(102)
Vzhledem k integraci bankovního trhu na evropské úrovni pocítili výhodu, která byla bance FIH poskytnuta, jak její konkurenti v Dánsku (v němž působí banky z ostatních členských států), tak i v jiných členských státech. Je proto nutno mít za to, že opatření mohla ovlivnit obchod mezi členskými státy.
5.2. VÝŠE PODPORY
(103)
Celková výše podpory v opatřeních (73) je vypočítána přibližně na 2,25 miliardy DKK (přibližně 300 milionů EUR). Za účelem vyčíslení výše podpory Komise uvážila:
a)
výhodu související se vzorcem v dohodě o koupi akcií (0,73 miliardy DKK) (74);
b)
ušlé protiplnění za kapitálovou investici (1,33 miliardy DKK) (75);
c)
nadměrné platby úroků ze strany společnosti Newco za půjčku 1, půjčku absorbující ztráty, a počáteční financování (0,33 miliardy DKK) a
d)
nadměrné správní poplatky (0,14 miliardy DKK).
(104)
Jako zmirňující faktor vzala Komise v úvahu předčasné zrušení státních záruk ve výši 0,28 miliardy DKK a tato částka by měla být od celkové výše podpory odečtena.
(105)
Jak je uvedeno v oddíle 5.1, Komise přijala při ocenění všech úroků a jiných peněžních toků, poplatků a poskytnutých záruk komplexní přístup a vzala v úvahu:
a)
obavu Dánska, že Komise nevěnuje dostatečnou pozornost ekonomické realitě všech aspektů opatření, jako je půjčka absorbující ztráty, a
b)
skutečnost, že ne všechny prvky transakce lze spojit s konkrétní položkou ve vzorci pro výpočet protiplnění.
(106)
V souladu se sdělením o znehodnocených aktivech využila Komise při oceňování pomoc externích odborníků (76).
5.3. SLUČITELNOST
5.3.1. Právní základ slučitelnosti podpory
(107)
Podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy lze státní podpory považovat za slučitelné s vnitřním trhem, pokud mají „napravit vážnou poruchu v hospodářství některého členského státu“. Vzhledem k současné situaci a rovněž k situaci na finančních trzích v době přijetí rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení se Komise domnívá, že opatření lze posoudit na základě tohoto ustanovení.
(108)
Komise uznává, že finanční krize vytvořila mimořádnou situaci, kdy úpadek jedné banky může narušit důvěru v celý finanční systém, a to na vnitrostátní i na mezinárodní úrovni. Tak tomu může být i v případě malé banky, která nemá bezprostřední problémy, je však pod zpřísněným dohledem regulátora finančního trhu, jak tomu bylo v případě banky FIH. Dvou- až čtyřleté dluhopisy této banky byly v době vydání rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení oceněny s marží ve výši 600-700 bazických bodů nad sazbou EURIBOR. Tato úroveň ceny jednoznačně naznačuje blížící se problémy. V těchto případech může být nezbytný včasný zásah s cílem zamezit nestabilitě dotyčné instituce, aby nedošlo k ohrožení finanční stability. Tak je tomu zejména v případě malé ekonomiky jako je Dánsko, kde protistrany nemusí mezi jednotlivými bankami rozlišovat, nýbrž mohou rozšířit nedůvěru vyvolanou selháním jedné banky na celý sektor. Právním základem pro posouzení slučitelnosti všech opatření, jichž se týká toto rozhodnutí, je proto čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy.
(109)
Co se týká konkrétně slučitelnosti převodu aktiv na společnost FSC, Komise posoudí opatření na základě sdělení o znehodnocených aktivech.
(110)
Poté Komise posoudí slučitelnost restrukturalizačních opatření na základě sdělení o restrukturalizaci.
5.3.2. Slučitelnost opatření se sdělením o znehodnocených aktivech
(111)
Sdělení o znehodnocených aktivech stanoví zásady týkající se ocenění a převodu znehodnocených aktiv a slučitelnosti opatření se Smlouvou. Je nutno posoudit, zda byla podpora omezena na minimum a zda existuje dostatečný vlastní příspěvek banky a jejích akcionářů.
(112)
Podle bodu 21 sdělení o znehodnocených aktivech by banky měly nést ztráty spojené se znehodnocenými aktivy v maximálním rozsahu. Bod 21 vyžaduje přiměřené protiplnění poskytnuté státu za opatření na záchranu aktiv, ať už v jakékoliv formě, aby se zajistila rovnocenná odpovědnost akcionářů a rovnocenné sdílení nákladů bez ohledu na konkrétní zvolený model.
(113)
Ve své původní podobě zajišťovala opatření protiplnění odpovídající nákladům dánské vlády na financování s navýšením pouze o 100 bazických bodů za likviditu. U kapitálové investice se nepředpokládalo žádné protiplnění kromě částečného (25 %) podílu na výnosech v případě, že likvidace přinese přebytek, a to prostřednictvím mechanismu úpravy ceny. Ve scénáři nepříznivého vývoje, kdy by se hodnota portfolia aktiv společnosti Newco významně snížila, by společnosti FSC poskytla náhradu společnost FIH Holding, která by v tomto případě pravděpodobně nebyla schopna splnit své závazky. Zdá se proto nepravděpodobné (jak je uvedeno v 66. až 73. bodě odůvodnění rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení), že protiplnění a vlastní příspěvek jsou dostatečné, aby byla podpora slučitelná s vnitřním trhem podle pokynů uvedených ve sdělení o znehodnocených aktivech.
(114)
V souladu s bodem 39 sdělení o znehodnocených aktivech proto Komise důkladně analyzovala tržní hodnotu opatření. S pomocí externího odborníka odhadla pravděpodobnostní rozdělení výsledků u portfolia aktiv společnosti Newco a vypočítala účinek na pravděpodobné hodnoty aktiv při konečné likvidaci prostřednictvím dohody o koupi akcií.
(115)
Ve svém hodnocení zjistila Komise výhody v podobě ušlého protiplnění za vlastní kapitál a možných ztrát spojených s úvěrovou kvalitou společnosti FIH Holding, nadměrných úroků u půjčky absorbující ztráty, nadměrných marží u financování, které banka FIH poskytla společnosti Newco, a nadměrných poplatků za správu a derivátové zajištění. Komise rovněž zjistila zmírňující faktory, jako je předčasné zrušení státních záruk. Opatření obsahovala prvek státní podpory v celkové výši přibližně 2,25 miliardy DKK.
(116)
S přihlédnutím k bodům 40 a 41 sdělení o znehodnocených aktivech byl posouzen rozdíl mezi převodní hodnotou a reálnou ekonomickou hodnotou, a to provedením stejného výpočtu jako při stanovení tržní hodnoty s dvěma úpravami. Za prvé, rozdělení výsledků bylo založeno na reálných ekonomických hodnotách portfolia aktiv místo na tržních hodnotách. Za druhé, požadované protiplnění za vlastní kapitál vycházelo ze skutečného čistého snížení kapitálových požadavků plynoucího z opatření. Na základě prohlášení orgánu dohledu odhadla Komise hrubý účinek snížení kapitálových požadavků plynoucího z opatření na 375 milionů DKK (77) a odpovídající převodní hodnotu, která je o 254 milionů DKK vyšší než reálná ekonomická hodnota (78), přičemž za tuto částku je nutno poskytnout protiplnění a získat ji zpět. Mimoto je třeba získat zpět nadměrné poplatky ve výši 143,2 milionu DKK.
(117)
Předběžná platba ve výši 254 milionů DKK (den připsání 1. března 2012) snížila čistý účinek snížení kapitálových požadavků z 375 milionů DKK na 121 milionů DKK. Aby byla opatření v souladu se sdělením o znehodnocených aktivech, byla by zapotřebí jednorázová prémie ve výši 310,25 milionu DKK (79) se dnem připsání 30. září 2013 a roční platba ve výši 12,1 milionu DKK (odpovídající ročnímu protiplnění za snížení kapitálových požadavků ve výši 10 %), a to kromě vrácení nadměrných správních poplatků (80).
(118)
Dánsko zajistilo, aby banka FIH tyto částky (81) zaplatila a rovněž aby dodržela všechny dohody podle konečných dokumentů týkajících se opatření.
(119)
Dánsko se zavázalo, že banka FIH nebude do konečného vypořádání účtů společnosti Newco podle dohody o koupi akcií vyplácet dividendy, aby se zmírnilo úvěrové riziko společnosti FIH Holding pro společnost FSC.
(120)
Závěrem se uvádí, že opatření jako celek jsou přiměřená, omezená na minimum a zajišťují dostatečný vlastní příspěvek banky FIH. Vzhledem k platbě pro společnost FSC ve výši 310,25 milionu DKK plus úroky (82) a dodatečným závazkům týkajícím se protiplnění a poplatků (83) zajišťují opatření přiměřené protiplnění v souladu se sdělením o znehodnocených aktivech.
5.3.3. Slučitelnost podpory se sdělením o restrukturalizaci a sdělením o prodloužení z roku 2011 (84)
(121)
Ve sdělení o restrukturalizaci je uvedeno, že aby byla restrukturalizace finanční instituce v současné finanční krizi slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy, musí i) vést k obnovení životaschopnosti banky, nebo její řádné likvidaci; ii) zajistit, aby byla podpora omezena na nezbytné minimum, a zahrnovat dostatečný vlastní příspěvek příjemce (sdílení nákladů) a iii) obsahovat dostatečná opatření omezující narušení hospodářské soutěže.
i) Životaschopnost
(122)
Podle sdělení o restrukturalizaci musí členský stát předložit komplexní plán restrukturalizace, z nějž je patrné, jak bude obnovena dlouhodobá životaschopnost příjemce bez státní podpory, a to v přiměřené lhůtě nepřesahující pět let. Dlouhodobé životaschopnosti je dosaženo, je-li banka schopna soutěžit na kapitálovém trhu na základě svých vlastních schopností a v souladu s požadavky vyplývajícími z příslušných právních předpisů. Aby tak mohla banka činit, musí být - s přihlédnutím ke svému rizikovému profilu - schopna pokrýt veškeré své náklady a vykazovat přiměřenou návratnost vlastního kapitálu. Obnovení životaschopnosti by mělo vycházet hlavně z interních opatření a být založeno na hodnověrném plánu restrukturalizace.
(123)
Plán restrukturalizace, který Dánsko předložilo s ohledem na banku FIH, se vztahuje na období do 31. prosince 2016 a prokazuje obnovení životaschopnosti na konci období restrukturalizace. Očekává se, že banka zůstane zisková a zlepší své roční výsledky zejména v období 2013-2016, s přiměřenou návratností vlastního kapitálu u nově založeného podniku. Podle pesimistického scénáře by banka byla i nadále zisková, přičemž čistý zisk by se zvýšil z 51 milionů DKK (6,8 milionu EUR) v roce 2013 na 122 milionů DKK (16,27 milionu EUR) v roce 2016.
(124)
Podle plánu restrukturalizace bude do 31. prosince 2016 celkový kapitálový poměr banky FIH činit 19,6 % a ukazatel likvidity podle zákonných požadavků má podle předpokladů dosáhnout 160 %. Všechny tyto ukazatele významně přesahují minimální regulatorní požadavky. Zdá se proto, že skupina je náležitě kapitalizována a má uspokojivou likvidní pozici.
(125)
Na základě opatření, zejména převodu úvěrů, byla banka FIH nejenže schopna splatit v roce 2013 dluhopisy se státní zárukou, nýbrž dne 2. července 2013 splatit i hybridní kapitál, který obdržela od státu.
(126)
Opatření zlepšila likvidní profil banky FIH, která byla s to dosáhnout ke dni 31. prosince 2012 ukazatele likvidity podle zákonných požadavků ve výši 214 %, a očekávalo se, že ke dni 31. prosince 2013 (85) dosáhne tento ukazatel hodnoty 239,7 %, a tudíž značně přesáhne regulatorní požadavky na likviditu.
(127)
Nedostatek financování, jenž dříve bance FIH hrozil, byl odstraněn vyčleněním aktiv za pomoci úvěrové facility ve výši 13 miliard DKK, kterou společnost FSC poskytla společnosti Newco. Společnost FSC se mimoto zavázala v případě potřeby společnost Newco během doby platnosti opatření rekapitalizovat (86). Předešlo se proto případným bezprostředním problémům s rekapitalizací banky FIH.
(128)
Zdá se, že se zajištěnou ziskovostí i likviditou a dostatečným vlastním kapitálem má banka FIH dobrou pozici, aby samotná dosáhla dlouhodobé životaschopnosti.
(129)
Ačkoli podle pesimistického scénáře má návratnost normalizovaného vlastního kapitálu před zdaněním ke dni 31. prosince 2013 činit pouze 0,9 % a ke dni 31. prosince 2016 pak 2,0 % (87), podle optimistických předpokladů má návratnost normalizovaného vlastního kapitálu v roce 2013 dosáhnout 10,3 % a v roce 2016 pak 11,2 %.
(130)
Komise obvykle nepoužívá pojem „normalizovaný vlastní kapitál“, jelikož zpravidla vede k vyšší návratnosti vlastního kapitálu než v případě, jsou-li výpočty založeny na skutečném vlastním kapitálu. V tomto případě však Dánsko přijalo závazek, že společnosti FIH Holding a FIH ponechají akumulovaný zisk na vysoké úrovni, aby byla lépe zaručena odpovídající platba pro společnost FSC. Pokud společnost Newco dosáhne podstatně nižších výnosů, než banka FIH plánovala, ponese banka FIH (prostřednictvím půjčky absorbující ztráty) a společnost FIH Holding (prostřednictvím záruky, kterou poskytla společnosti FSC) náklady, aby bylo zajištěno protiplnění poskytnuté bankou FIH na úrovni odpovídající pravidlům státní podpory. Akumulace nerozděleného zisku však zvyšuje vlastní kapitál na poměrně vysokou úroveň (8,4 miliardy DKK podle optimistického scénáře, 7,3 miliardy DKK podle pesimistického scénáře), což snižuje návratnost vlastního kapitálu. Banka FIH není schopna toto vyrovnat, pokud nevykáže ztráty (což se nepředpokládá, ani to není žádoucí). Pojem „normalizovaný kapitál“ je proto v daném případě vhodnější, aby mohla Komise náležitě posoudit ziskovost banky, přičemž se nepřihlíží k výsledkům akumulace nerozděleného zisku.
(131)
Banka FIH mimoto opustí poměrně rizikové podnikání v oblasti financování akvizic, což povede k snížení rizika jejích obchodních činností a postaví její obchodní model na pevnější základy. Zdá se, že s celkovým kapitálovým poměrem ve výši 20,8 % (88) na konci období restrukturalizace je banka FIH s ohledem na svůj obchodní model překapitalizovaná (89), a je tudíž mnohem méně než kdy dříve vystavena tržním rizikům, která by mohla ohrozit její dlouhodobou existenci.
(132)
Komise se proto domnívá, že plán restrukturalizace je schopen obnovit dlouhodobou životaschopnost banky FIH.
ii) Sdílení nákladů
(133)
Banka FIH se zavázala, že ve fázi restrukturalizace nebude vyplácet dividendy a splatí státní prostředky ve výši 1,9 miliardy DKK poskytnuté v rámci předchozí rekapitalizace. Banka FIH nebude vyplácet ani kupóny investorům do hybridních či jiných nástrojů, u nichž mohou finanční instituce podle svého uvážení rozhodnout o výplatě kupónu či splacení, a to bez ohledu na jejich regulační klasifikaci, včetně podřízených dluhových nástrojů, pokud neexistuje právní povinnost provést tyto platby.
(134)
Jak je objasněno v oddíle 5.4.1, protiplnění za opatření týkající se znehodnocených aktiv je stanoveno v přiměřené výši.
(135)
Komise se proto domnívá, že se plán restrukturalizace zabývá dostatečně požadavkem na sdílení nákladů.
iii) Narušení hospodářské soutěže
(136)
Plán restrukturalizace stanoví, že banka FIH opustí určité oblasti podnikání (financování nákupu nemovitostí, soukromý vlastní kapitál a správa soukromého majetku). Aktiva v oblasti financování nákupu nemovitostí v hodnotě 15,4 miliardy DKK (25 % bilanční sumy v roce 2012) byla vyčleněna do společnosti Newco.
(137)
Pozměněný soubor podmínek obsahuje rovněž zákaz cenového vedení u vkladů, pokud podíl banky FIH na trhu přesáhne 5 %. Tento závazek bance FIH umožňuje dále zlepšovat svou pozici financování získáváním vkladů na trhu, přičemž současně stanoví prahovou hodnotu, která zamezuje nekalým praktikám. Mimoto bude existovat zákaz agresivních obchodních praktik, který konkurenty chrání před nepřiměřeným chováním na trhu. Je třeba uvést, že se poté, co Komise zahájila řízení v této záležitosti, žádný účastník trhu nevyjádřil k politice banky FIH týkající úročení vkladů.
(138)
Banka FIH odprodá rovněž své investice ve fondech soukromého kapitálu a jiné kapitálové investice a od 31. prosince 2014 nebude mít ve své struktuře hypoteční ústav. Tyto oblasti podnikání budou tudíž rovněž přenechány konkurentům a v souladu s tím bude omezena přítomnost banky FIH na trhu.
(139)
Společnost FIH Realkredit (90) bude zlikvidována a obchodní činnosti v oblasti financování akvizic budou ukončeny. Podle údajů na konci roku 2012 má společnost FIH Realkredit aktiva v hodnotě přibližně 300 milionů DKK (40,3 milionu EUR), takže její význam pro celou skupinu FIH byl omezený.
(140)
Banka FIH již snížila svá celková aktiva z hodnoty ve výši 109,3 miliardy DKK (14,67 miliardy EUR) ke dni 31. prosince 2010 na 60,80 miliardy DKK (8,16 miliardy EUR) ke dni 31. prosince 2012, což odpovídá snížení o 44 %.
(141)
Tyto závazky vedou celkově k dostatečnému zmírnění narušení hospodářské soutěže, jelikož obchodní příležitosti, které mohly být pro banku FIH potenciálně ziskové, budou opuštěny a přenechány jejím konkurentům.
5.4. ZÁVĚR A UKONČENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
(142)
V rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení vyslovila Komise pochybnosti ohledně toho, zda jsou dotyčná opatření dobře cílená, jak se vyžaduje ve sdělení o bankovnictví z roku 2008 (91). V této fázi nebylo zejména jasné, zda by investoři měli za to, že je banka FIH zcela zbavena svých nejhorších aktiv, a zda by byli ochotni poskytnout financování za přijatelných podmínek. Plán restrukturalizace banky FIH prokazuje, že banka má i podle scénáře nepříznivého vývoje dostatečnou kapitálovou rezervu a že i v případě nepříznivého makroekonomického vývoje zůstane pravděpodobně životaschopná.
(143)
V rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení vyslovila Komise rovněž pochybnosti ohledně toho, zda byla opatření omezena na minimum a zda se předpokládal dostatečný vlastní příspěvek (92), zejména vzhledem ke složitosti opatření.
(144)
Po podrobném posouzení jednotlivých prvků a jejich souvislostí se Komise domnívá, že protiplnění, které banka FIH poskytne za opatření, slouží jako dostatečný vlastní příspěvek a je v souladu se sdělením o znehodnocených aktivech. Komise vítá „jednorázovou“ platbu (ve výši 310,25 milionu DKK) pro společnost FSC a závazky, které byly v tomto ohledu přijaty. Komise bere rovněž na vědomí, že opatření zlepšila likvidní profil banky, která zůstane podle všech scénářů likvidní a podle plánu restrukturalizace bude životaschopná.
(145)
V rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení vyslovila Komise dále pochybnosti ohledně toho, zda byl splněn požadavek, aby bylo omezeno narušení hospodářské soutěže. Na banku FIH se nyní vztahuje zákaz vyplácení kupónů, zákaz vyplácení dividend, zákaz cenového vedení (včetně u vkladů) a zákaz agresivních obchodních praktik, jakož i závazky týkající se odprodeje.
(146)
Komise bere na vědomí, že se plán restrukturalizace, který Dánsko předložilo, zabývá náležitě otázkami životaschopnosti, sdílení nákladů a narušení hospodářské soutěže, a je tudíž v souladu s požadavky sdělení o restrukturalizaci a sdělení o znehodnocených aktivech.
(147)
Na základě výše uvedeného posouzení Komise konstatuje, že opatření jsou dobře cílená, omezená na minimum a zajišťují omezené narušení hospodářské soutěže. Pochybnosti Komise týkající se slučitelnosti opatření, které byly původně uvedeny v rozhodnutí o podpoře na záchranu a o zahájení řízení, byly proto rozptýleny.
Závěr
(148)
Na základě oznámení a vzhledem k závazkům, které Dánsko předložilo, se vyvozuje závěr, že opatření podpory jsou slučitelná s vnitřním trhem. Zdá se, že přiměřenost opatření, jakož i životaschopnost banky a vlastní příspěvky společně s opatřeními k zmírnění narušení hospodářské soutěže jsou dostačující. Opatření by proto měla být schválena podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy a zahájené řízení by mělo být ukončeno,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Převod aktiv ze skupiny FIH na dánskou Společnost pro finanční stabilitu společně s vedlejšími dohodami představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie.
Tato státní podpora je vzhledem k plánu restrukturalizace a závazkům uvedeným v příloze slučitelná s vnitřním trhem.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Dánskému království.
V Bruselu dne 11. března 2014.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 11ης Μαρτίου 2014
σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις SA.34445 (12/C) τις οποίες χορήγησε η Δανία για τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων από την FIH στην FSC
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 1280]
(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/884/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα κράτη μέλη και τους λοιπούς ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 30 Ιουνίου 2009, η Δανία εισέφερε υβριδικά κεφάλαια κατηγορίας 1 (βασικά ίδια κεφάλαια) ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας στην FIH Erhvervsbank A/S, συμπεριλαμβανομένων των θυγατρικών της («FIH»), στο πλαίσιο του νόμου της Δανίας για τις κρατικά χρηματοδοτούμενες εισφορές κεφαλαίων (2).
(2)
Στις 6 Μαρτίου 2012, η Δανία κοινοποίησε μια δέσμη μέτρων υπέρ της FIH. Με απόφαση της 29ης Ιουνίου 2012 («απόφαση για τη διάσωση και για την κίνηση της διαδικασίας») (3), η Επιτροπή ενέκρινε τα μέτρα αυτά (4), σε προσωρινή βάση, διαπιστώνοντας ότι είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά.
(3)
Ταυτόχρονα, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («η Συνθήκη»), λόγω αμφιβολιών ως προς την καταλληλότητα των μέτρων, τον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο και την ίδια συμμετοχή της τράπεζας, ιδίως ενόψει του δυνητικά χαμηλού τιμήματος των μέτρων περιουσιακών στοιχείων απομειωμένης αξίας που χορηγήθηκαν υπέρ της FIH.
(4)
Στις 2 Ιουλίου 2012, η FIH αποπλήρωσε το κεφάλαιο ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας που είχε λάβει το 2009 στο πλαίσιο του δανικού νόμου για τις κρατικά χρηματοδοτούμενες εισφορές κεφαλαίων (5).
(5)
Σύμφωνα με την απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, η Δανία υπέβαλε σχέδιο αναδιάρθρωσης, στις 4 Ιανουαρίου 2013 (6), το οποίο στη συνέχεια τροποποίησε. Στις 24 Ιουνίου 2013, η Δανία υπέβαλε την τελική επικαιροποίηση του εν λόγω σχεδίου («σχέδιο αναδιάρθρωσης»).
(6)
Στις 3 Φεβρουαρίου 2014, η Δανία υπέβαλε έγγραφο για τον καθορισμό των όρων αναδιάρθρωσης της FIH, το οποίο δεσμεύτηκε να εφαρμόσει («οι δεσμεύσεις»).
(7)
Οι δανικές αρχές διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες κατά την περίοδο μεταξύ 30 Ιουνίου 2012 και 3 Φεβρουαρίου 2014.
(8)
Για λόγους επείγουσας ανάγκης, η Δανία δέχεται κατ’ εξαίρεση η έκδοση της απόφασης αυτής να γίνει στην αγγλική γλώσσα (7).
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
2.1. Ο ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ
(9)
Η FIH είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, η οποία υπόκειται στις ρυθμίσεις της δανικής τραπεζικής νομοθεσίας και εποπτεύεται από την Εποπτική Αρχή Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών («FSA») της Δανίας. Ιδρύθηκε το 1958 και έχει την έδρα της στην Κοπεγχάγη, Δανία. Ανήκει εξ ολοκλήρου στην FIH Holding A/S («FIH Holding»).
(10)
Ο όμιλος FIH αποτελείται από την FIH Holding και την FIH Erhvervsbank, καθώς και τις θυγατρικές, οι οποίες ανήκουν στην τελευταία εξ ολοκλήρου. Οι εν λόγω θυγατρικές είναι η FIH Partners A/S (που καλύπτει το τμήμα της χρηματοδότησης επιχειρήσεων), η FIH Kapital Bank A/S («FIH Kapital Bank») (8), η FIH Realkredit A/S, η οποία αποτελεί ίδρυμα ενυπόθηκης πίστης και οι FIH Leasing και Finans A/S. Η FIH δραστηριοποιείται σε τρεις τομείς: τον τραπεζικό τομέα (9), τις αγορές (10) και τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων (corporate finance) (11).
(11)
Την 31η Δεκεμβρίου 2012, η FIH Holding ανήκε στο Danish Labour Market Supplementary Pension Fund (ταμείο επικουρικών συντάξεων της Δανίας), το οποίο κατείχε 48,8 % των μετοχών της FIH Holding, στην PF I A/S (12), η οποία κατείχε το 48,8 % των μετοχών, καθώς και στην εκτελεστικό συμβούλιο και στα διευθυντικά στελέχη που κατείχαν το 2,3 % των μετοχών, με την FIH Holding να κατέχει το 0,1 % των μετοχών.
(12)
Στο τέλος του 2011, ο όμιλος FIH είχε ισολογισμό της τάξης των 84,16 δισεκατ. κορονών Δανίας (11,28 δισεκατ. ευρώ) και ο συνολικός δείκτης κεφαλαίων του (13) ήταν 17,8 %, ποσοστό που αυξήθηκε σε 21,2 % από τις 31 Δεκεμβρίου 2012. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012, η FIH είχε ισολογισμό της τάξης των 60,76 δισεκατ. κορονών Δανίας (8,1 δισεκατ. ευρώ) (14) και σταθμισμένα βάσει κινδύνου περιουσιακά στοιχεία («RWA») ύψους 29,84 δισεκατ. κορονών Δανίας (3,98 δισεκατ. ευρώ).
(13)
Η FIH είναι τράπεζα παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών (niche bank), η οποία ειδικεύεται στη μεσοπρόθεσμη χρηματοδότηση, καθώς και σε συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης κινδύνου και υπηρεσίες χρηματοδότησης επιχειρήσεων για τις δανικές επιχειρήσεις με ισολογισμό που υπερβαίνει τα 10 εκατ. κορόνες Δανίας (1,34 εκατ. ευρώ). Αρχικά, οι τραπεζικές δραστηριότητες της FIH αφορούσαν τρεις τομείς: Τη χρηματοδότηση ακινήτων (property finance), τη χρηματοδότηση εξαγορών (acquisition finance) και την επιχειρηματική τραπεζική (corporate banking).
(14)
Η FIH αποτελούσε την έκτη μεγαλύτερη τράπεζα της Δανίας ως προς τα κεφάλαια κίνησης (15), όταν ελήφθη η απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, εξυπηρετώντας πάνω από 2 000 τραπεζικούς πελάτες σε επίπεδο ομίλου. Το μερίδιο αγοράς της FIH σε τραπεζικά και στεγαστικά δάνεια κατά την περίοδο αυτή υπολογιζόταν σε 1,7 %. Διέθετε μερίδιο αγοράς σε ΜΜΕ / εταιρικά δάνεια ύψους 2,5 %. Τον Ιούνιο του 2012, η FIH διέθετε μερίδιο αγοράς ύψους 2,1 % της συνολικής αγοράς για τον δανεισμό επιχειρήσεων (τόσο σε τραπεζικά όσο και στεγαστικά δάνεια).
(15)
Ο όμιλος FIH παρουσίασε ικανοποιητικά αποτελέσματα κατά τα τελευταία έτη. Στις 25 Ιουνίου 2009, υπέβαλε αίτηση υπαγωγής στο δανικό καθεστώς ανακεφαλαιοποίησης (16) και, στις 30 Ιουνίου 2009, έλαβε εισφορά κρατικών υβριδικών κεφαλαίων κατηγορίας 1 ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας, με τη μορφή ομολόγου. Το τοκομερίδιο του ομολόγου αυτού ανήλθε σε 11,46 % ετησίως. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2009, ο όμιλος FIH ανακοίνωσε ζημίες προ φόρων ύψους 148 εκατ. κορονών Δανίας (19,9 εκατ. ευρώ).
(16)
Παρόλο που ο όμιλος FIH είχε κέρδη προ φόρων ύψους 316 εκατ. κορονών Δανίας (42,5 εκατ. ευρώ), το 2010, το κέρδος προήλθε κυρίως από μη επαναλαμβανόμενες θετικές προσαρμογές της αγοραίας αξίας, συμπεριλαμβανομένων των μη πραγματοποιηθέντων κερδών σε μια έμμεση συμμετοχή. Το 2011 ο όμιλος FIH ανακοίνωσε ζημίες προ φόρων ύψους 1,27 δισεκατ. κορονών Δανίας (170 εκατ. ευρώ) λόγω δαπανών απομείωσης δανείων και αρνητικών προσαρμογών της αγοραίας αξίας. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012 είχε ζημία προ φόρων ύψους 47 εκατ. κορονών Δανίας (6,4 εκατ. ευρώ). Για το τέλος του 2013 προβλέπονται κέρδη προ φόρων ύψους 95 εκατ. κορονών Δανίας (12,8 εκατ. ευρώ). Το 2013 τα καθαρά κέρδη του τρίτου τριμήνου από συνεχιζόμενες δραστηριότητες προ φόρων ήταν 23,2 εκατ. κορόνες Δανίας (3,09 εκατ. ευρώ). Για το σύνολο των δραστηριοτήτων της μετά τη φορολόγηση, η FIH εμφάνισε ζημίες ύψους 20,1 εκατ. κορονών Δανίας (2,71 εκατ. ευρώ) το 2012.
(17)
Το 2009 και το 2010, η Moody’s υποβάθμισε την αξιολόγηση της FIH από Α2 σε Baa3. Το 2010, οι κάτοχοι της FIH (η Ισλανδική Αρχή Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας και η Κεντρική Τράπεζα της Ισλανδίας) (17) συμφώνησαν να πωλήσουν τις μετοχές που διέθεταν στην FIH στους σημερινούς ιδιοκτήτες. Η νέα ιδιοκτησία αναμενόταν να βελτιώσει σημαντικά την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της FIH, καθώς η προηγούμενη ιδιοκτησία από την Kaupthing Bank hf αποτελούσε μία από τις κύριες ανησυχίες της Moody’s σχετικά με την FIH. Ωστόσο, κυρίως λόγω των περιστάσεων που προσιδιάζουν στην περίπτωση της FIH, όπως η αναχρηματοδότηση κρατικά εγγυημένων εκδόσεων ομολόγων, η πιστωτική ποιότητα και το άνοιγμα στον τομέα των ακινήτων, το 2011, η Moody’s υποβάθμισε περαιτέρω την FIH σε B1 με αρνητική προοπτική.
(18)
Η υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης, το 2011, συνήδε με τις τιμές της αγοράς, την περίοδο εκείνη, για τα ομόλογα της FIH που δεν έλαβαν κρατική εγγύηση: Το χρέος διάρκειας 2-4 ετών της FIH αποτιμήθηκε σε spreads των 600-700 μονάδων βάσης («bps») επί της ισοδύναμης διάρκειας σύμβασης ανταλλαγής (swap) σνδεδεμένης με το Euribor.
2.2. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΟΥΝ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(19)
Το 2011 και το 2012 η FIH προανήγγειλε δυσκολίες όσον αφορά το χρέος που θα έληγε το 2012 και το 2013. Η προκύπτουσα χρηματοδοτική δυσκολία προκλήθηκε κυρίως από την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της FIH και άλλαξε τις συνθήκες της κεφαλαιαγοράς (18). Τον Ιούλιο του 2009 η FIH είχε ήδη λάβει ενίσχυση ρευστότητας υπό τη μορφή κρατικής εγγύησης συνολικού ύψους 50 δισεκατ. κορονών Δανίας (6,31 δισεκατ. ευρώ), η οποία χρησιμοποιήθηκε εξ ολοκλήρου. Επιπλέον, έλαβε εισφορά υβριδικών κεφαλαίων κατηγορίας 1 ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας (255 εκατ. ευρώ) από το κράτος, στο πλαίσιο του συστήματος εγγύησης της Δανίας. Στις 31 Δεκεμβρίου 2011 η FIH διέθετε κρατικά εγγυημένα ομόλογα ύψους 41,7 δισεκατ. κορονών Δανίας (5,56 δισεκατ. ευρώ), τα οποία αποτελούσαν το 49,94 % του ισολογισμού της τράπεζας.
(20)
Με τα εν λόγω κρατικά εγγυημένα ομόλογα που έληγαν το 2012 και το 2013, η FIH επρόκειτο να αντιμετωπίσει το κενό χρηματοδότησης. Η FSA εκτίμησε, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2011, ότι υπήρχε σχετικά υψηλός κίνδυνος αδυναμίας της FIH να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις ρευστότητας στους ακόλουθους 12-18 μήνες, ως αποτέλεσμα της επαπειλούμενης αδυναμίας της να αντλήσει κεφάλαια από τις ανοικτές αγορές.
(21)
Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα αναδυόμενα προβλήματα ρευστότητας, η FIH επρόκειτο να πραγματοποιήσει σημαντική μείωση του ισολογισμού της.
2.3. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(22)
Για την επίλυση των αναμενόμενων προβλημάτων ρευστότητας της FIH, τον Ιούλιο του 2012, η Δανία πρότεινε ένα σύνθετο μέτρο απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων για να μεταφέρει τη χρηματοδότηση περιουσιακών στοιχείων χρηματοδότησης προβληματικών ακινήτων της FIH σε μια νέα θυγατρική της FIH Holding (τη «Newco»). Ταυτόχρονα, η Δανία δεσμεύτηκε να παράσχει στη Newco χρηματοδότηση και ανακεφαλαιοποίηση, εφόσον χρειαζόταν.
(23)
Τα «μέτρα» (19) αποτελούνταν από τα δύο στάδια μιας συμφωνίας αγοράς μετοχών (20) και αρκετές δευτερεύουσες συμφωνίες βάσει των οποίων τα στοιχεία ενεργητικού του ομίλου FIH, τα οποία ανέρχονταν σε περίπου 17,1 δισεκατ. κορόνες Δανίας (2,3 δισεκατ. ευρώ ή 28 % του συνολικού ενεργητικού της FIH κατά τον χρόνο της μεταβίβασης), μεταφέρθηκαν στη Newco. Η Newco (21), στη συνέχεια, αγοράστηκε από την Εταιρεία Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («FSC») της Δανίας (22), και έπειτα θα εκκαθαριζόταν με μεθοδευμένο τρόπο, στο πλαίσιο του εγκεκριμένου δανικού καθεστώτος εκκαθάρισης (23), σύμφωνα με τις αρχές του καθεστώτος (24). Η διαδικασία εκκαθάρισης αναμένεται να διαρκέσει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016, αλλά θα μπορούσε να παραταθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2019. Η FSC ήταν σε θέση να χρηματοδοτήσει το σύνολο σχεδόν του κεφαλαίου ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας για την αγορά της Newco μέσω της πρόωρης εξόφλησης του δανειακού ομολόγου υβριδικών κεφαλαίων κατηγορίας 1 ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας που είχαν χορηγηθεί στην FIH (25) από το κράτος, το 2009. Η FSA ενέκρινε την αποπληρωμή από την FIH της εισφοράς κρατικών κεφαλαίων, στις 2 Ιουλίου 2012, με βάση την ανάλυση φερεγγυότητας και ρευστότητας που περιελάμβανε το μέτρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων (26).
(24)
Στο στάδιο 1, έγινε διαχωρισμός των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού της FIH Erhvervsbank και της FIH Kapital Bank στην Newco, της νέας θυγατρικής της FIH Holding. Τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στη Newco ήταν τα δάνεια ακινήτων και χρεογράφων ύψους 15,2 δισεκατ. κορονών Δανίας (2,1 δισεκατ. ευρώ) και τα παράγωγά του ύψους 1,6 δισεκατ. κορονών Δανίας (215 εκατ. ευρώ). Τα στοιχεία παθητικού της Newco αποτελούνταν από δύο δάνεια (Δάνειο Ένα και Δάνειο Δύο) με υπολειπόμενα ίδια κεφάλαια ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας.
(25)
Το Δάνειο Ένα ήταν δάνειο απορρόφησης ζημιών από την FIH προς τη Newco ύψους 1,65 δισεκατ. κορονών Δανίας (221 εκατ. ευρώ). Το δάνειο αυτό θα αποπληρωθεί από τη Newco στην FIH μόνο εάν η διαδικασία εκκαθάρισης των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στη Newco δημιουργήσει έσοδα που υπερβαίνουν την τιμή αγοράς της FSC ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας (268 εκατ. ευρώ). Όσον αφορά την αποπληρωμή του Δανείου Ένα, η Newco πρόκειται να πληρώσει το επιτόκιο του δανικού κρατικού ομολόγου πενταετούς διάρκειας πλέον 1,15 % (27).
(26)
Το Δάνειο Δύο ήταν ένα δάνειο της FIH Erhvervsbank προς τη Newco ύψους 13,45 δισεκατ. κορονών Δανίας (1,8 δισεκατ. ευρώ). Για την αποπληρωμή του Δανείου Δύο, η Newco πρόκειται να καταβάλει στην FIH το επιτόκιο CIBOR διάρκειας τριών μηνών πλέον 1,12 %. Η διάρκεια του Δανείου Δύο συνάδει με τη διάρκεια των δανείων που είχαν προηγουμένως εκδοθεί από την FIH υπό την εγγύηση του κράτους. Το Δάνειο Δύο και τα σχετικά με αυτό δάνεια έληξαν στα μέσα του 2013 και συμφωνήθηκε συμβατικά ότι, καθώς η Newco θα αποπλήρωνε τα δάνεια προς την FIH, η FIH θα επέστρεφε τα ανεξόφλητα δάνεια που είχαν κρατική εγγύηση. Καθώς το ονομαστικό ποσό του Δανείου Δύο επεστράφη από τη Newco προς την FIH, η FSC παρείχε την αναγκαία χρηματοδότηση στη Newco για την αναχρηματοδότηση των στοιχείων ενεργητικού της.
(27)
Στο στάδιο 2, το οποίο εκτελέστηκε αμέσως μετά την ολοκλήρωση του σταδίου 1, η FSC αγόρασε όλες τις μετοχές της Newco από την FIH Holding. Η τιμή που καταβλήθηκε αρχικά (28) από την FSC προς την FIH Holding για τη Newco ήταν τα ίδια κεφάλαια (καθαρή αξία), όπως ήταν διαμορφωμένα την 1η Ιανουαρίου 2012, τα οποία ανήλθαν σε 2 δισεκατ. κορόνες Δανίας.
(28)
Η FIH Holding θα μπορούσε, στη συνέχεια, να χρησιμοποιήσει τα έσοδα σε μετρητά ως άμεση ρευστότητα για την αποπληρωμή τμήματος της εγγύησης του χρέους. Την ίδια στιγμή, η μεταβίβαση των στοιχείων ενεργητικού οδήγησε σε αντικατάσταση δανείων ακινήτων από δάνεια σε μια κρατικά χρηματοδοτούμενη οντότητα, μειώνοντας έτσι τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού της FIH κατά περίπου 10 δισεκατ. κορόνες Δανίας (29).
(29)
Εκτός από τη συμφωνία αγοράς μετοχών, τα μέτρα περιλαμβάνουν αρκετές παρεπόμενες συμφωνίες μεταξύ της FIH Holding και της FSC:
α)
Την 1η Ιουλίου 2012 (30) η FIH Holding χορήγησε απεριόριστη εγγύηση ζημιών στην FSC διασφαλίζοντας ότι, κατά τη διάλυση της Newco, η FSC θα ανακτούσε πλήρως το σύνολο της χρηματοδότησής της και το κεφάλαιο που είχε διαθέσει στη Newco. Το τίμημα της εγγύησης αυτής περιλαμβάνεται στη μεταβλητή τιμή αγοράς της συμφωνίας αγοράς μετοχών.
β)
Την 1η Ιουλίου 2012 η FSC δεσμεύτηκε να παράσχει χρηματοδότηση προς τη Newco, καθώς το Δάνειο Δύο είχε λήξει (στα μέσα του 2013). Η FSC εισπράττει τόκους από τη Newco που ισοδυναμούν με το βασικό επιτόκιο της ΕΕ συν 100 μονάδες βάσης. Για την υλοποίηση αυτής της δέσμευσης, η FSC παρείχε δάνειο στη Newco ύψους 13 δισεκατ. κορονών Δανίας (1,64 δισεκατ. ευρώ), για το οποίο δεν θα λάμβανε καμία αμοιβή εγκατάστασης.
γ)
Η FSC έχει δεσμευτεί να χρηματοδοτήσει και να ανακεφαλαιοποιήσει τη Newco, εφόσον κριθεί αναγκαίο, πριν από την τελική διαδικασία εκκαθάρισης.
(30)
Σε περίπτωση διάλυσης της Newco, η FSC φέρει το συμβατικό δικαίωμα να ανακτήσει τουλάχιστον τις αρχικές επενδυτικές δαπάνες ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας της FIH και FSC στη συναλλαγή. Εάν η διαδικασία εκκαθάρισης παράγει έσοδα χαμηλότερα από την τιμή αγοράς ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας, η FIH θα καλύψει τη διαφορά με το Δάνειο Ένα, το δάνειο απορρόφησης ζημιών, καθώς και με την εγγύηση, αντίστοιχα. Εάν τα έσοδα από τη διαδικασία εκκαθάρισης υπερβούν το 1,5 δισεκατ. κορόνες Δανίας, ένα επιπλέον 25 % για κάθε επιπλέον ποσό θα πρέπει να καταβληθεί στην FSC εκτός από το ελάχιστο ποσό 2 δισεκατ. κορονών Δανίας που πρόκειται να λάβει. Κάθε επιπλέον υπέρβαση του ποσού θα καταβληθεί στην FIH Holding. Στην πράξη, εάν τα τελικά ποσά είναι κάτω από 1,5 δισεκατ. κορόνες Δανίας, η FSC θα λάβει 2 δισεκατ. κορόνες Δανίας· εάν, για παράδειγμα, τα τελικά έσοδα είναι 1,9 δισεκατ. κορόνες Δανίας, η FSC θα λάβει 2,1 δισεκατ. κορόνες Δανίας.
2.4. Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ
(31)
Στην απόφαση διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς την αναλογικότητα των μέτρων, τον περιορισμό τους στο ελάχιστο αναγκαίο, την ύπαρξη επαρκούς ίδιας συμμετοχής του ομίλου FIH και την ύπαρξη επαρκούς περιορισμού των στρεβλώσεων ανταγωνισμού.
(32)
Οι ανησυχίες αυτές προκλήθηκαν από την υψηλή πολυπλοκότητα των μέτρων που αποδείχθηκαν αναίτια περίπλοκα για επίλυση των μελλοντικών προβλημάτων ρευστότητας της FIH. Ειδικότερα, δεν ήταν σαφές σε ποιον βαθμό οι διάφορες δευτερεύουσες συμφωνίες και η διασύνδεση στον τύπο της αμοιβής ήταν αναγκαίες, κατάλληλες και καλά στοχευμένες για τους σκοπούς της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008 (31).
(33)
Περαιτέρω, κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η FIH επρόκειτο να εισέλθει δυναμικά στη διαδικτυακή αγορά των καταθέσεων λιανικής επιδιώκοντας μια ηγετική θέση σε θέματα τιμών. Η είσοδος στη διαδικτυακή αγορά των καταθέσεων λιανικής αποτελούσε μια βασική συνιστώσα της στρατηγικής της FIH για την αντιμετώπιση των προβλημάτων χρηματοδότησής της.
(34)
Επιπλέον, η προταθείσα αμοιβή που θα καταβληθεί στην FSC για τα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις, φαίνεται πολύ απίθανο να ανταποκρίνεται στο επίπεδο αμοιβής που αναφέρεται στο σημείο 21 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων (32), σύμφωνα με την οποία οι τράπεζες οφείλουν να επωμίζονται στον μέγιστο βαθμό τις ζημίες που συνδέονται με απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Το σημείο 21 προβλέπει ότι απαιτείται κατάλληλη αμοιβή του κράτους ως αντάλλαγμα για τα μέτρα αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ισοδύναμη ευθύνη των μετόχων και καταμερισμός του κόστους, ανεξαρτήτως του συγκεκριμένου μοντέλου που επιλέγεται.
3. ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
3.1. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ
(35)
Στις 24 Ιουνίου 2013, η Δανία παρουσίασε την τελική επικαιροποιημένη έκδοση του σχεδίου αναδιάρθρωσης του ομίλου FIH για την περίοδο 2012-2016. Το σχέδιο περιλαμβάνει τόσο το βέλτιστο όσο και το δυσμενέστερο σενάριο (33) με σκοπό να αποδείξει την ικανότητα της FIH να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της, να διασφαλίσει την επαρκή κατανομή των βαρών και κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.
(36)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται σε υποθέσεις όσον αφορά τον ρυθμό ανάπτυξης του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος («ΑΕΠ»), όπως προβλέπεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο («ΔΝΤ»), και την εξέλιξη των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων επιτοκίων, σύμφωνα με την εκτίμηση του Υπουργείου Επιχειρήσεων και Ανάπτυξης της Δανίας, όσον αφορά τις εξελίξεις στις τιμές των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων μέχρι το 2014. Το σχέδιο προβλέπει τη μέτρια ανάκαμψη του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ από το 2013 και εξής.
(37)
Σύμφωνα με το βέλτιστο σενάριο (34), η FIH αναμένεται να βελτιώνει συνεχώς τα αποτελέσματά της μέχρι το 2016. Η προ φόρων κανονικοποιμένη απόδοση επί των ιδίων κεφαλαίων (35) σε επίπεδο ομίλου προϋπολογίζεται να είναι 10,3 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013 και 11,2 % (36) στις 31 Δεκεμβρίου 2016.
(38)
Το δυσμενέστερο σενάριο (37) προκύπτει από λιγότερο ευνοϊκές παραδοχές για την αγορά. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, την επιδείνωση των συνθηκών της αγοράς ως προς τη χρηματοδότηση των τραπεζών, τόσο όσον αφορά τον όγκο όσο και την αξία, τη χαμηλότερη ζήτηση για δάνεια και συμβουλευτικές υπηρεσίες, δυσμενείς διακυμάνσεις στις τιμές συναλλάγματος, τα επιτόκια κ.λπ., καθώς και δαπάνες απομείωσης που παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα μέσω του επιχειρηματικού κύκλου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της FIH, οι εξελίξεις αυτές οδηγούν συνολικά σε προ φόρων ομαλοποιημένη απόδοση ιδίων κεφαλαίων σε επίπεδο ομίλου της τάξης του 0,9 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2013, και 2,0 % στις 31 Δεκεμβρίου 2016.
(39)
Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, υπάρχει ένα σχετικά χαμηλό επίπεδο απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων που οφείλεται κυρίως στην απαγόρευση του μερίσματος και την απαγόρευση των τοκομεριδίων, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Δανίας στο πλαίσιο της έρευνας για τις κρατικές ενισχύσεις. Ως αποτέλεσμα των εν λόγω δεσμεύσεων, ο όμιλος FIH θα διατηρούσε τα κέρδη μέχρι το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης και την καθιέρωση των μέτρων.
(40)
Αρχικά, οι τραπεζικές δραστηριότητες της FIH αφορούσαν τρεις τομείς: Τη χρηματοδότηση ακινήτων (property finance), τη χρηματοδότηση εξαγορών (acquisition finance) και την επιχειρηματική τραπεζική (corporate banking). Ο τομέας της χρηματοδότησης ακινήτων καταργήθηκε, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της FIH, καθώς τα δάνεια του τομέα χρηματοδότησης ακινήτων πωλήθηκαν στην FSC το 2012. Επιπλέον, τα δάνεια της μονάδας χρηματοδότησης εξαγορών θα καταργηθούν σταδιακά. Συνεπώς, μόνο το τμήμα επιχειρηματικής τραπεζικής θα εξακολουθήσει να υφίσταται. Από τον Μάρτιο του 2013, οι εργαζόμενοι με πλήρη απασχόληση δεν μειώθηκαν σε 214.
(41)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, ο ισολογισμός επρόκειτο να μειωθεί σε 27,68 δισεκατ. κορόνες Δανίας (3,74 δισεκατ. ευρώ) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013. Στις 31 Δεκεμβρίου 2016, η FIH προβλέπει συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας 19,6 %.
(42)
Ο νόμιμος δείκτης ρευστότητας (38) ο οποίος στις 31 Δεκεμβρίου 2012 ήταν 214 %, αναμένεται να είναι 239,7 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013.
(43)
Κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης, ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας αναμένεται να ανέλθει στο 19,6 % και ο νόμιμος δείκτης ρευστότητας στο 175 % και, συνεπώς, να υπερβαίνει σημαντικά τις κανονιστικές απαιτήσεις.
(44)
Η προ φόρων απόδοση των λεγόμενων ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων (39), σύμφωνα με το βέλτιστο σενάριο (40) του σχεδίου αναδιάρθρωσης, προϋπολογίζεται σε 9 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2013, και σε 10,1 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2016. Τα στοιχεία αυτά είναι 0,9 % και 4,7 %, αντίστοιχα, στο δυσμενέστερο σενάριο (41).
(45)
Η κατάσταση της τράπεζας βελτιώθηκε σημαντικά από τα μέσα του 2011, όταν η FSA προέβλεψε ότι η FIH θα αντιμετώπιζε μεγάλες ανάγκες ρευστότητας που δεν θα ήταν σε θέση να καλύψει. Η FIH αποπλήρωσε τα εναπομένοντα εκκρεμή κρατικά εγγυημένα ομόλογα και το πρόβλημα αναχρηματοδότησης είχε αντιμετωπιστεί έως τις 13 Ιουνίου 2013. Επιπλέον, η FIH αποπλήρωσε τα κρατικά υβριδικά κεφάλαια κατηγορίας 1 στις 2 Ιουλίου 2013.
(46)
Επί του παρόντος, η FIH συμμορφώνεται τόσο με τις κανονιστικές απαιτήσεις φερεγγυότητας όσο και με τις απαιτήσεις ρευστότητας.
3.2. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΕ Η ΔΑΝΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΙΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΠΟΥ ΕΞΕΦΡΑΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ
(47)
Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που εξέφρασε η Επιτροπή, στο πλαίσιο της απόφασης για τη διάσωση και για την κίνηση της διαδικασίας, η Δανία και ο όμιλος FIH προέβησαν σε μια σειρά από ενέργειες.
(48)
Η FIH προέβη σε «εφάπαξ» καταβολή προς την FSC ύψους 310,25 εκατ. κορονών Δανίας (39,12 εκατ. ευρώ), με ημερομηνία αξίας την 4η Δεκεμβρίου 2013 (42).
(49)
Η FIH κατέβαλε, με ημερομηνία αξίας στις 18 Δεκεμβρίου 2013, το ποσό των 61,7 εκατ. κορονών Δανίας για τη Newco ως μερική επιστροφή των τελών που εισέπραξε στο πλαίσιο της συμφωνίας διαχείρισης για το 2012, και αναδρομικά μείωσε τα διοικητικά έξοδα για τη διαχείριση και την αντιστάθμιση κινδύνων για το 2013 με τα οποία επιβαρύνεται η Newco στο 0,05 % του χαρτοφυλακίου ανεξόφλητων δανείων.
(50)
Η FIH μείωσε το σύνολο του ενεργητικού της από 109,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας (14,67 δισεκατ. ευρώ), στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 60,80 δισεκατ. κορόνες Δανίας (8,16 δισεκατ. ευρώ) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012, το οποίο αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 44 %.
(51)
Η FIH προέβη σε περαιτέρω μείωση του δανειακού χαρτοφυλακίου της από 58,0 δισεκατ. κορόνες Δανίας (7,79 δισεκατ. ευρώ), στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 16,2 δισεκατ. κορόνες Δανίας (2,17 δισεκατ. ευρώ) στις 31 Δεκεμβρίου 2012, δηλαδή, κατά 41,8 δισεκατ. κορόνες Δανίας συνολικά, το οποίο αντιστοιχεί σε μείωση 72 %.
(52)
Επιπλέον, η FIH μείωσε σημαντικά τα όρια κινδύνου στις Αγορές. (43)
(53)
Η FIH μείωσε τον αριθμό των εργαζομένων της με πλήρη απασχόληση από 356, στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 214 έως τις 31 Μαρτίου 2013, γεγονός που αντιστοιχεί σε μείωση κατά 41 %.
(54)
Επιπλέον, η FIH μείωσε τη γεωγραφική παρουσία της, καθώς δύο από τα τέσσερα περιφερειακά γραφεία της έχουν κλείσει.
3.3. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕ Η ΔΑΝΙΑ
(55)
Λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας και προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμβατότητα με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, ιδίως όσον αφορά την κατάλληλη αμοιβή των μέτρων μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων, η Δανία παρείχε πρόσθετες δεσμεύσεις, οι οποίες αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 55 έως 62.
(56)
Η FIH θα καταβάλλει ετήσια πληρωμή ύψους 12,1 εκατ. κορονών Δανίας (1,61 εκατ. ευρώ) προς την FSC από τις 30 Σεπτεμβρίου 2014 έως τον οριστικό διακανονισμό της συναλλαγής με πληρωμές ACT/ACT pro rata temporis (44) για την τελευταία περίοδο κατά την ημερομηνία διακανονισμού (έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019).
(57)
Η FIH θα μειώσει τα έξοδα διαχείρισης όσον αφορά την FSC ή θα προβεί σε εφάπαξ πληρωμή προς την FSC, με παρούσα αξία μείωσης ή αμοιβής ίση με 143,2 εκατ. κορόνες Δανίας (19,09 εκατ. ευρώ).
(58)
Για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, η FIH κατέβαλε το ποσό των 61,7 εκατ. κορονών Δανίας στη Newco ως μερική επιστροφή των τελών που εισέπραξε η FIH από την Newco βάσει της συμφωνίας διαχείρισης για το 2012. Η FIH έχει, επίσης, μειώσει τα έξοδα διαχείρισης για τη διοίκηση και την αντιστάθμιση κινδύνου, με τα οποία επιφορτίζεται η Newco, σε 0,05 % επί του οφειλόμενου δανειακού χαρτοφυλακίου για το έτος 2013.
(59)
Επιπλέον, η FIH θα μειώσει τα διοικητικά έξοδα διαχείρισης και αντιστάθμισης κινδύνου, με τα οποία επιβαρύνεται η Newco, σε 0,05 % ετησίως του χαρτοφυλακίου οφειλόμενων δανείων, από την 1η Ιανουαρίου 2014.
(60)
Η FIH θα καταβάλλει πρόσθετη ετήσια αμοιβή στην FSC ύψους 47,2 εκατ. κορονών Δανίας (6,29 εκατ. ευρώ), σε περίπτωση που η FSA αλλάξει το ρυθμιστικό καθεστώς της όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις σε επίπεδο ελέγχουσας εταιρείας (holding)), έτσι ώστε η ρυθμιστική ικανότητα δανεισμού της FIH να μην περιορίζεται από την κεφαλαιακή θέση της FIH Holding.
(61)
Οι δεσμεύσεις προβλέπουν επίσης την απόσυρση της FIH από ορισμένους επιχειρηματικούς κλάδους (χρηματοδότηση ακινήτων, ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, ιδιωτική διαχείριση περιουσίας), καθώς και για μια σειρά από περιορισμούς συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών για τις καταθέσεις, της απαγόρευσης των επιθετικών πρακτικών στο εμπόριο και την απαγόρευση των εξαγορών, καθώς και την εκκαθάριση της FIH Realkredit A/S, η οποία αποτελούσε την τράπεζα ενυπόθηκων δανείων του ομίλου FIH. Η FIH Realkredit A/S εκκαθαρίστηκε το 2013.
(62)
Ο πλήρης κατάλογος των δεσμεύσεων (45) παρατίθεται στο παράρτημα.
4. ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΑΝΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ
(63)
Όταν κοινοποιήθηκαν τα μέτρα στην Επιτροπή, η αρχική θέση της Δανίας (46) ήταν ότι η μεταβίβαση των μετοχών της Newco εμπεριέκλειε κρατικές ενισχύσεις προς τη Newco, αλλά ότι οποιαδήποτε τέτοια ενίσχυση θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης.
(64)
Στην ίδια ανακοίνωση, η Δανία υποστήριξε ότι ο όμιλος FIH δεν είχε λάβει καμία κρατική ενίσχυση, καθώς η FSC θα πλήρωνε την αγοραία τιμή για την Newco. Αν και δεν θεμελιώνει ποσοτικά αυτόν τον ισχυρισμό, είτε κάνοντας αναφορά στα σχετικά δεδομένα της αγοράς είτε εξηγώντας το σκεπτικό σχετικά με το κόστος της συναλλαγής, η Δανία υπογράμμισε ότι:
α)
υπήρχαν διαδικασίες για τον καθορισμό της αγοραίας αξίας της μεταβίβασης·
β)
δόθηκαν αρχική χρηματοδότηση και εγγυήσεις από τον όμιλο FIH·
γ)
ο όμιλος FIH οφείλει να πληρώσει όλα τα έξοδα της συναλλαγής και της εκκαθάρισης· και
δ)
ο όμιλος FIH ανέλαβε πρόσθετες δεσμεύσεις όσον αφορά τη μεταβίβαση και ιδίως την υποχρέωση υποβολής επιχειρηματικού σχεδίου.
(65)
Στο πλαίσιο αυτό, η Δανία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η FIH δεν θα απολάμβανε κανένα πλεονέκτημα. Σε περίπτωση που η Επιτροπή διατύπωνε διαφορετική άποψη για το εν λόγω θέμα, η Δανία υποστήριξε ότι οποιαδήποτε ενίσχυση προς την FIH θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβατή με την εσωτερική αγορά, καθώς η ρύθμιση κατέληξε σε αναδιάρθρωση της FIH, σύμφωνα με την ανακοίνωση για την αναδιάρθρωση (47).
(66)
Σε συνέχεια της αρχικής της θέσης, η Δανία, σε παρουσίασή της, στις 20 Μαρτίου 2012 (48), επεσήμανε ότι η FIH δεν ζήτησε τα μέτρα και ότι όταν η FIH έλαβε τα εν λόγω μέτρα είχε εναλλακτικές λύσεις απομόχλευσης, γεγονός που ενίσχυε τον ισχυρισμό ότι η διαπραγμάτευση της συναλλαγής έγινε με τους όρους της αγοράς. Ισχυρίστηκε, επίσης, ότι η αρχική απομείωση της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων ύψους 1,4 δισεκατ. κορονών Δανίας και η επιπλέον μείωση προσαρμογής κινδύνου ύψους 1,3 δισεκατ. κορονών Δανίας αντιστοιχούσε στην αξία της αγοράς. Επιπλέον, τυχόν ζημίες επί μελλοντικών κερδών (earn-out losses) θα πρέπει να διορθωθούν μέσω του μεταβλητού τύπου συμφωνίας αγοράς μετοχών, έτσι ώστε ένας αποτελεσματικός εκ των υστέρων μηχανισμός προσαρμογής θα διασφάλιζε την τιμολόγηση σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς. Η Δανία δεν επεκτάθηκε όσον αφορά το ποσό της προτεινόμενης έκπτωσης και την προσαρμογή στον κίνδυνο ή τους λόγους οι οποίοι θα οδηγούσαν σε τιμή βάσει των συνθηκών της αγοράς.
(67)
Σε επόμενη αλληλογραφία με την Επιτροπή (49), η Δανία υποστήριξε ότι η μέγιστη ζημία στην οποία εκτέθηκε η FSC ήταν 1,05 δισεκατ. κορόνες Δανίας, δηλαδή, η διαφορά μεταξύ, αφενός, ενός δανείου απορρόφησης ζημιών (loss-absorbing loan) ύψους 1,65 δισεκατ. κορονών Δανίας και, αφετέρου, του αθροίσματος της απομείωσης της λογιστικής αξίας και του προκαταρκτικού ποσού προσαρμογής στον κίνδυνο της FSC, το οποίο ανέρχεται συνολικά σε 2,7 δισεκατ. κορόνες Δανίας. Ισχυρίστηκε, επίσης, ότι ο κίνδυνος για το δημόσιο όσον αφορά τα κρατικά εγγυημένα δάνεια της FIH έχει μειωθεί σημαντικά και ότι η FIH αποπληρώνει την προηγούμενη εισφορά κεφαλαίου ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας.
(68)
Με υπόμνημα που υπέβαλε στις 23 Απριλίου 2012 (50), η Δανία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι «δεν θα παρείχε προς το παρόν στην Επιτροπή περαιτέρω επιχειρήματα σχετικά με τη χρήση της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς». Συγχρόνως, έδωσε κάποιες εξηγήσεις όσον αφορά τις μεθόδους αποτίμησης που χρησιμοποιούνται από τον νομικό σύμβουλο της FSC.
(69)
Στη συνέχεια, στις 16 Μαΐου 2012, η Δανία υποστήριξε ότι η FIH Holding και η FSC είχαν διαπραγματευθεί τους όρους της συναλλαγής με βάση συνήθεις εμπορικές εκτιμήσεις όσον αφορά τον επιμερισμό των κινδύνων και κερδών και υποστήριξε ότι η συναλλαγή είχε γίνει με τους όρους της αγοράς. Η δήλωση αυτή πιστοποιήθηκε από την KPMG, εταιρεία ορκωτών λογιστών-ελεγκτών που παρέχει υπηρεσίες στην FSC (51).
(70)
Στις 7 Ιουνίου 2012, η Δανία υπέβαλε έκθεση της KPMG στην οποία γίνεται αξιολόγηση των μέτρων λαμβάνοντας υπόψη ταυτοχρόνως όλα τα συναφή στοιχεία. Η KPMG έκρινε ότι «δεν υπάρχει λόγος να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι όροι της συμφωνίας δεν θα αντιστοιχούν στους κινδύνους για την FSC», επικαλούμενη το υψηλό επίπεδο των εξασφαλίσεων, τη δυνητική χρήση των καλυμμένων ομολόγων, το δάνειο απορρόφησης ζημιών και 25 % ενδεχόμενα κέρδη για την FSC.
(71)
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2012 στην απάντησή της για την κίνηση της διαδικασίας, η Δανία δεν αμφισβήτησε ευθέως την άποψη της Επιτροπής ότι τα μέτρα συνιστούν κρατικές ενισχύσεις, αλλά ανέφερε την επιχειρηματολογία της 29ης Μαρτίου 2012 (52), υποστηρίζοντας ότι κάθε μεταβίβαση άνω της αγοραίας αξίας θα αντισταθμιζόταν από το δάνειο απορρόφησης ζημιών και την εγγύηση προσαρμογής της τιμής που χορηγήθηκε από την FIH Holding. Επιπλέον, η Δανία προέβαλε την αύξηση των περιθωρίων στις ανανεώσεις και ένα υψηλότερο από το αναμενόμενο ποσοστό εξαγοράς ως παραδείγματα για να υποστηρίξει την άποψη αυτή, χωρίς, ωστόσο, να επαναλαμβάνει ρητά την ανάγκη εφαρμογής της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς (53).
(72)
Αντ’ αυτού, η Δανία υποστήριξε ότι τα μέτρα είναι συμβατά, παρέχοντας επιχειρήματα ώστε να αποδείξει ότι είναι κατάλληλα, ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο και ότι η στρέβλωση του ανταγωνισμού είναι περιορισμένη (54).
(73)
Οι αρχές της Δανίας επανέλαβαν, επίσης, στο σημείωμα της 23ης Απριλίου 2012 τη θέση τους ότι τα μέτρα ήταν το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων μεταξύ FIH και FSC (55) και υποστήριξαν ότι ορισμένες από τις οδηγίες στην τραπεζική ανακοίνωση (56) απαιτούσαν κάποιον βαθμό πολυπλοκότητας στα μέτρα (57), αμφισβητώντας ότι η πολυπλοκότητα θα μπορούσε να τα καταστήσει ακατάλληλα.
(74)
Όταν η Επιτροπή ενημέρωσε τη Δανία σχετικά με την εκτίμηση των εμπειρογνωμόνων όσον αφορά την αγοραία αξία και την πραγματική οικονομική αξία των μέτρων, η Δανία αμφισβήτησε τα αποτελέσματα και υπέβαλε μια σειρά από ερωτήσεις και διευκρινíσεις μεταξύ 7ης Φεβρουαρίου και 11ης Σεπτεμβρίου 2013.
(75)
Η Δανία σχολίασε ότι η ενίσχυση περιοριζόταν στο ελάχιστο αναγκαίο (58), λόγω του ότι έκρινε ότι η αξία μεταβίβασης δεν θα υπερέβαινε την πραγματική οικονομική αξία, αλλά πρόσθεσε ότι μόνο μια τελική αποτίμηση από την Επιτροπή θα μπορούσε να επιβεβαιώσει το γεγονός αυτό.
(76)
Εκτός από τα θέματα αξιολόγησης, η Δανία σημείωσε τις θετικές επιπτώσεις της μεταβίβασης όσον αφορά την κανονιστική θέση της FIH, σύμφωνα με τον στόχο της αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας που περιέχει το σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(77)
Η Δανία υποστήριξε, επίσης, ότι η στρατηγική εξαγοράς καταθέσεων της FIH είναι ανεξάρτητη του μέτρου κρατικής ενίσχυσης και δεν μεταφέρει την πρόθεση της απόκτησης ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών, αλλά αποτελεί ουσιαστικό μέρος της στρατηγικής χρηματοδότησης. Παρ’ όλα αυτά, για να αρθούν οι επιφυλάξεις της Επιτροπής, η Δανία δεσμεύτηκε ότι η FIH θα τηρούσε την απαγόρευση της ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών.
5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
5.1. ΥΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(78)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης, ως κρατικές ενισχύσεις ορίζονται οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που στρεβλώνουν ή απειλούν να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(79)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα υπέρ της FIH που περιγράφονται στην παράγραφο 2.3 θα πρέπει να εξεταστούν από κοινού ως μια δέσμη. Τα μέτρα αυτά αποτελούν τμήμα μιας ενιαίας συναλλαγής, καθώς τα στοιχεία τους είναι αλληλένδετα (χρονολογικά και από την άποψη της δομής) και έχουν στο σύνολό τους ως στόχο την αντιμετώπιση του προβλήματος της χρηματοδότησης της FIH.
5.1.1. Κρατικοί πόροι
(80)
Τα μέτρα που περιγράφονται στην ενότητα 2.3 αφορούν κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι χρηματοδοτούνται απευθείας από την FSC, η οποία είναι κρατική εταιρεία (μέσω του Υπουργείου Εμπορίου της Δανίας), υπεύθυνη για την παροχή διαφόρων ειδών μέτρων στήριξης σε δανικές τράπεζες στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης. (59) Πρώτον, η FSC παρέχει 2 δισεκατ. κορόνες Δανίας σε μετρητά για τη συμφωνία αγοράς μετοχών της Newco. Δεύτερον, η FSC έχει δεσμευτεί να χρηματοδοτήσει τα στοιχεία ενεργητικού της Newco, ενόσω η FIH αποπληρώνει τα κρατικά εγγυημένα δάνειά της. Η δέσμευση αυτή μπορεί να υπερβαίνει τα 13 δισεκατ. κορόνες Δανίας. Τρίτον, η FSC παραιτείται ποσού τόκων, προκειμένου να πληρώσει για μια εγγύηση από την FIH Holding.
5.1.2. Ύπαρξη πλεονεκτήματος
(81)
Τα μέτρα που περιγράφονται στην ενότητα 2.3 παρέχουν πλεονέκτημα, δεδομένου ότι οδηγούν σε αρωγή για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία προς την FIH, βελτιώνοντας έτσι τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας του ομίλου, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στην τράπεζα να αντιμετωπίσει καλύτερα τα προβλήματα χρηματοδότησής της.
(82)
Οι δανικές αρχές υποστήριξαν ότι τα μέτρα συνάδουν με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση υπέρ του ομίλου FIH.
(83)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα εκτιμήσει κατά πόσον τα μέτρα υπέρ του ομίλου FIH πληρούν το κριτήριο της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς. Το εν λόγω κριτήριο, ωστόσο, εξετάζει κατά πόσον ένας ιδιώτης επενδυτής θα συμμετείχε σε συγκεκριμένη πράξη με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις όπως ο δημόσιος επενδυτής κατά τη στιγμή κατά την οποία ελήφθη η απόφαση για τη διάθεση δημοσίων πόρων. Δεν υφίσταται κρατική ενίσχυση όταν τα δημόσια κονδύλια χορηγούνται σε περιστάσεις και υπό όρους που αντιστοιχούν στους όρους της αγοράς.
(84)
Από την άποψη αυτή, στη συγκεκριμένη περίπτωση του ομίλου FIH, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σημαντικό να εξετάσει i) αν αρχικά υπήρξε ιδιώτης επενδυτής πρόθυμος να χρηματοδοτήσει τα μέτρα με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις με τους οποίους χρηματοδότησε το κράτος μέλος, ii) εάν ναι, ποια ήταν η απόδοση της επένδυσης που ζητούσε, σε σύγκριση με αυτήν που ζήτησε το κράτος, και iii) σε περίπτωση απουσίας ιδιωτικού ενδιαφέροντος, ποια θα ήταν η αναμενόμενη απόδοση (60) και η κατανομή των δυνητικών αποδόσεων των μέτρων για το κράτος, σε σύγκριση με εκείνες που θα ανέμενε ένας επενδυτής στην αγορά, εάν επρόκειτο να λάβει μέτρα υπό κανονικές συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Εάν το κράτος αποδέχεται αυτούς τους όρους ή καλύτερους, μπορεί να θεωρηθεί ότι τα μέτρα πρέπει να χορηγούνται σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Ειδικότερα, είναι σημαντικό να ελεγχθεί αν η συναλλαγή στο σύνολό της παράγει θετικές ταμειακές ροές, γιατί κανένας ιδιώτης επενδυτής, ο οποίος έχει ως στόχο τη μεγιστοποίηση των κερδών του, δεν θα αναλάμβανε μια ζημιογόνο δραστηριότητα.
(85)
Τα πιο ισχυρά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η συναλλαγή είναι σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς είναι ότι οι όροι της συμφωνίας δεν θα ήταν μόνο αποδεκτοί από έναν υποθετικό επενδυτή της οικονομίας της αγοράς, αλλά και ότι υπάρχει πράγματι ένας τέτοιος επενδυτής που συμμετέχει στην ίδια επένδυση με τους ίδιους όρους με τους οποίους συμμετείχε το κράτος. Η παρουσία των άλλων επενδυτών παρέχει ένα σημείο αναφοράς προκειμένου η Επιτροπή να αξιολογήσει τη δυνατότητα εφαρμογής της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς.
(86)
Την περίοδο που η Δανία χορήγησε τα μέτρα, δεν υπήρχε φορέας της αγοράς, διατεθειμένος να χορηγήσει μέτρα προς την FIH παρόμοια με εκείνα που χορηγούνται από κρατικά ελεγχόμενους φορείς. Ειδικότερα, ούτε η κοινοπραξία ιδιοκτητών ούτε κάποιος τρίτος εξέφρασαν την πρόθεση να επενδύσουν στην FIH. Η Επιτροπή δεν έχει λόγους να συμπεράνει ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, ένας φορέας της οικονομίας της αγοράς θα ήταν πρόθυμος να συμμετάσχει στα μέτρα. Η απουσία ιδιωτικού ενδιαφέροντος, είναι μια ένδειξη των οικονομικών δυσκολιών και της αδύναμης θέσης της τράπεζας.
(87)
Σε περίπτωση απουσίας ενός φορέα που να προτίθεται να επενδύσει με τους ίδιους όρους με τους οποίους επενδύει το κράτος, μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα μέτρο δεν περιέχει ενίσχυση εάν σε παρόμοιες περιστάσεις, ένας ιδιώτης επενδυτής χορηγούσε την ίδια χρηματοδότηση, ζητώντας απόδοση τουλάχιστον τόσο υψηλή όσο η απόδοση που έλαβε το κράτος. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει, καταρχήν, να βασίζεται σε ένα επιχειρηματικό σχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις προβλεπόμενες εξελίξεις κατά την περίοδο χορήγησης της δημόσιας χρηματοδότησης και να μην στηρίζεται σε οποιαδήποτε ανάλυση με βάση μεταγενέστερες καταστάσεις.
(88)
Επιπλέον, μία από τις καταστάσεις στις οποίες είναι πιο δύσκολο να εφαρμοστεί η αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς είναι όταν μια εταιρεία είναι ήδη δικαιούχος κρατικής ενίσχυσης. Στην προκειμένη περίπτωση, η FIH είχε ήδη λάβει επιπλέον κεφάλαια, στις 30 Ιουνίου 2009, τα οποία εξόφλησε στις 2 Ιουλίου 2012. Τα υβριδικά μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανακεφαλαιοποίηση αποπληρώθηκαν με […] (61) %. Η FIH συμμετείχε επίσης στο καθεστώς εγγυήσεων της Δανίας. Αν και τα στοιχεία αυτά δεν αποκλείουν την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς στην περίπτωση αυτή καθαυτή, είναι ενδεικτικά των δυσκολιών που αντιμετώπισε η FIH και θα μπορούσε να επηρεάσει την προθυμία των ιδιωτών επενδυτών να επενδύσουν στα μέτρα. Η προηγούμενη ενίσχυση στρεβλώνει ήδη τις οικονομικές συνθήκες, δημιουργώντας μια αίσθηση διαρκούς κρατικής στήριξης. Στην αξιολόγησή της, η Επιτροπή έλαβε υπόψη την αντικατάσταση των πλεονεκτημάτων αυτών με νέα.
(89)
Η FSA θεωρούσε ότι η FIH βρισκόταν σε επισφαλή θέση, δεδομένου ότι υπήρχε σημαντικός κίνδυνος για την FIH να μην είναι ικανή να ανταποκριθεί στις νόμιμες απαιτήσεις ρευστότητας κατά τη λήξη του κρατικά εγγυημένου χρέους. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε, ως εκ τούτου, να έχει οδηγήσει σε απόσυρση της τραπεζικής άδειας της FIH (62). Ως εκ τούτου, η θέση της FSA συνάδει με την εκτίμηση της Επιτροπής ότι ένας ιδιώτης επενδυτής θα ήταν απίθανο να επενδύσει στην FIH. Παρά το γεγονός ότι θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η έκθεση της FSA δεν δημοσιοποιήθηκε, ο ιδιώτης επενδυτής θα είχε πρόσβαση στο προφίλ ληκτότητας του κρατικά εγγυημένου χρέους της FIH και, συνεπώς, θα ήταν σε θέση να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα.
(90)
Σε περίπτωση απουσίας ενός πραγματικού ιδιώτη επενδυτή, για τον περαιτέρω έλεγχο της εφαρμογής της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει κατά πόσον η συνολική απόδοση των μέτρων υπέρ της FIH είναι ίση ή μεγαλύτερη από την αναμενόμενη απόδοση που ένας υποθετικός ιδιώτης επενδυτής θα απαιτούσε ώστε να προβεί σε αυτή την επένδυση. Η αναμενόμενη απόδοση των μέτρων εξαρτάται από τη μελλοντική ροή εσόδων από ταμιακές ροές, οι οποίες θα πρέπει να προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους, ώστε να προσδιοριστεί η καθαρή παρούσα αξία της («ΚΠΑ») χρησιμοποιώντας ένα κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο.
(91)
Στηριζόμενη στις συμβουλές εμπειρογνωμόνων, η Επιτροπή υπολόγισε την αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων της Newco και διατύπωσε σε μοντέλο την αναμενόμενη απόδοση για την FSC για ολόκληρη την κατανομή της αξίας εκκαθάρισης των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της Newco. Με τον τρόπο αυτόν, έλαβε υπόψη όλα τα στοιχεία της συμφωνίας αγοράς μετοχών, όπως την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία, τα έσοδα και τα έξοδα της FSC και του ομίλου FIH και την προσαρμογή της τιμής αγοράς, η οποία περιελάμβανε το δάνειο απορρόφησης ζημιών. Η χρήση ενός μοντέλου κατανομής είναι απαραίτητη για τον υπολογισμό της ΚΠΑ τόσο των οφελών που απορρέουν από συμμετοχή κατά 25 % στην αύξηση της αξίας των ιδίων κεφαλαίων όσο και των αρνητικών επιπτώσεων από τον συνδυασμό μεγάλων απωλειών περιουσιακών στοιχείων της Newco και αθέτησης της FIH Holding, αν ένα τέτοιο σενάριο επρόκειτο να υλοποιηθεί (63).
Γράφημα 1
Καθαρή παρούσα αξία του μέτρου για την FSC
(92)
Το διάγραμμα 1 καταδεικνύει, για τις διαφορετικές τιμές ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της Newco (από 5,1 δισεκατ. κορόνες Δανίας σε 28,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας), την ΚΠΑ της συμφωνίας αγοράς μετοχών. Η πιθανότητα υλοποίησης του κάθε σεναρίου υποδεικνύεται με τη διακεκομμένη γραμμή κατά τη δεξιά κλίμακα (0,1 % έως 7,5 %). Σύμφωνα με τα πιο πιθανά σενάρια, η απόδοση είναι ελαφρώς αρνητική.
(93)
Όπως παρατηρείται από το διάγραμμα 1, η συνολική σταθμισμένη με την πιθανότητα ΚΠΑ της συμφωνίας αγοράς μετοχών είναι επίσης αρνητική. Ο υπολογισμός των εμπειρογνωμόνων δείχνει ότι ανέρχεται σε 726 εκατ. κορόνες Δανίας. Ως εκ τούτου, η συμφωνία αγοράς μετοχών δημιουργεί ζημία αντί για κέρδος. Ένας επενδυτής σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς θα απαιτούσε απόδοση ιδίων κεφαλαίων τουλάχιστον 10 % (64) ετησίως για μια παρόμοια επένδυση ύψους 2 δισεκατ. κορονών Δανίας, το οποίο θα απέδιδε περίπου 1,33 δισεκατ. κορόνες Δανίας κατά την επταετία της νέας επιχείρησης. Συνεπώς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κανένας επενδυτής σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς δεν θα ήταν πρόθυμος να επενδύσει με όρους και προϋποθέσεις ισοδύναμες με εκείνες της συμφωνίας αγοράς μετοχών. Ως εκ τούτου, τα μέτρα δεν είναι σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς (65).
(94)
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, κατά τον υπολογισμό που αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 91 έως 93, η Επιτροπή έλαβε υπόψη την αλληλογραφία από τη Δανία στις 7 Φεβρουαρίου και στις 11 Μαρτίου 2013, καθώς και μεταγενέστερη αλληλογραφία (66) στην οποία η Δανία υπέβαλε προηγουμένως μη δημοσιοποιηθέντα στοιχεία, όπως ειδικές ερμηνείες των συνιστωσών της μεταβλητής τιμής της αγοράς, την ημερομηνία αναφοράς των μητρώων δανείων που επρόκειτο να μεταβιβαστούν από την FIH στη Newco, την εξέλιξη της πιστωτικής ποιότητας του χαρτοφυλακίου μεταξύ Δεκεμβρίου 2011 και Σεπτεμβρίου 2012 και μια πιο διεξοδική ανάλυση των «αδιάθετων πιστωτικών ορίων» στο χαρτοφυλάκιο.
(95)
Επιπλέον, οι ποσοτικοί προσδιορισμοί που περιέχονται στα επιχειρήματα της Δανίας (67) δεν αντέχουν σε έλεγχο. Πρώτον, τα ποσά των εκ των προτέρων απομειώσεων και των προβλέψεων κινδύνων δεν τεκμηριώνονται από ανεξάρτητη έκθεση αξιολόγησης (68). Επιπλέον, κατά την εξέταση του ενδεχομένου να μην είναι ο όμιλος FIH σε θέση να καταβάλει τις εκ των υστέρων εγγυήσεις, δεν προκύπτει κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει ότι οι απώλειες της Newco δεν θα υπερβούν τα 2,7 δισεκατ. κορόνες Δανίας, περίπτωση στην οποία η FSC (και ως εκ τούτου, την κυβέρνηση της Δανίας) θα ήταν συμβατικά υποχρεωμένη να προβεί σε ανακεφαλαιοποίηση της Newco πριν από την τελική εκκαθάριση της. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο ισχυρισμός ότι τυχόν επενδυτικές ζημίες θα περιορίζονταν στο 1,05 δισεκατ. κορόνες Δανίας δεν τεκμηριώνεται.
(96)
Το γεγονός ότι οι όροι των μέτρων αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ της FSC και της FIH Holding δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα μέτρα εκτελέστηκαν σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Εάν η Δανία σκόπευε να χορηγήσει ένα σημαντικό ποσό συμπληρωματικής ενίσχυσης σε μια τράπεζα η οποία αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες ρευστότητας, το γεγονός αυτό από μόνο του δεν θα απέκλειε τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ των αρχών και της εν λόγω τράπεζας για συγκεκριμένα σημεία της συναλλαγής. Λόγω του διμερούς χαρακτήρα των διαπραγματεύσεων, δεν είχαν χαρακτηριστικά ανοικτού διαγωνισμού χωρίς διακρίσεις ούτε μπορούν να συγκριθούν με παρόμοιες συναλλαγές της αγοράς. Ως εκ τούτου, η συμμόρφωση των μέτρων με τις συνθήκες της αγοράς δεν προκύπτει αυτόματα από το γεγονός ότι έγιναν διαπραγματεύσεις.
(97)
Όσον αφορά την έκθεση της KPMG της 7ης Ιουνίου 2012, η Επιτροπή συμφωνεί ότι, λόγω της πολυπλοκότητας των μέτρων, οι όροι και οι προϋποθέσεις τους θα πρέπει να αξιολογούνται στο σύνολό τους, γιατί δεν υπάρχουν επιμέρους διατάξεις οι οποίες αφορούν την αμοιβή του κάθε επιμέρους στοιχείου. Ωστόσο, η ανάλυση που περιέχει η εν λόγω έκθεση KPMG παραβλέπει τη δυνατότητα πιο ακραίων δυσμενών σεναρίων σύμφωνα με τα οποία η FIH Holding μπορεί να μην είναι σε θέση να τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Επιπλέον, η ανάλυση δεν εξέτασε το ζήτημα της αμοιβής σχετικά με το κεφάλαιο των 2 δισεκατ. κορονών Δανίας που επενδύθηκε. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 95, δεν υφίσταται συμμόρφωση με τη συμπεριφορά της αγοράς, δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία ετήσια αμοιβή επί του κεφαλαίου και δεδομένης της απλής συμμετοχής 25 % σε αύξηση της αξίας των μετοχών κατά τη διάρκεια μιας επενδυτικής περιόδου επτά ετών, τόσο σε αυτόνομη βάση όσο και ως παράμετρος σε ολόκληρο το μοντέλο αμοιβών (69).
(98)
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή σημειώνει ότι, σύμφωνα με την προηγούμενη υβριδική ανακεφαλαιοποίηση κατηγορίας 1 (70), η FIH όφειλε να καταβάλει ετήσιο τοκομερίδιο […]% ετησίως. Επιπλέον, στις αρχές Μαρτίου 2012, τα δάνεια της FIH με εξοφλητική προτεραιότητα ήταν εισηγμένα στην αγορά με τεκμαρτή απόδοση που υπερέβαινε το 10 %. Ως εκ τούτου, δικαιολογείται η συλλογιστική της Επιτροπής ότι η αποζημίωση για το κεφάλαιο πρέπει να είναι τουλάχιστον 10 %. Ένας ιδιώτης επενδυτής θα απαιτούσε πιθανώς μια αμοιβή που υπερβαίνει αυτό το επίπεδο, ενόψει των ιδιαίτερων κινδύνων που συνδέονται με τη συγκέντρωση και την κατώτερη ποιότητα (71) του χαρτοφυλακίου ακινήτων της Newco εκτός από την κατώτερη πιστωτική κατάταξη της επένδυσης σε μετοχικό κεφάλαιο (δευτερεύουσας εξοφλητικής προτεραιότητας). Ως εκ τούτου, η αμοιβή του 6,5 %, όπως προτάθηκε από τη Δανία (72) είναι σαφώς ανεπαρκής. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η συναλλαγή παράγει αρνητική αναμενόμενη απόδοση.
(99)
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα υπέρ της FIH δεν συνάδουν με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας αγοράς.
5.1.3. Επιλεκτικότητα
(100)
Η χρήση των μέτρων αφορούν μόνο τον όμιλο FIH και τη Newco. Ως εκ τούτου, το μέτρο είναι επιλεκτικό.
5.1.4. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επίπτωση στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών
(101)
Τα μέτρα βοήθησαν την FIH να ενισχύσει τη θέση της ως προς την κεφαλαιακή επάρκεια και τη ρευστότητά της σε σχέση με τους ανταγωνιστές της, οι οποίοι δεν θα επωφεληθούν από παρόμοια μέτρα. Συνεπώς, το μέτρο επέτρεψε στην FIH να βελτιώσει τη θέση της στην αγορά. Το μέτρο αυτό, ως εκ τούτου, μπορεί να οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισμού.
(102)
Δεδομένης της ολοκλήρωσης της τραπεζικής αγοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πλεονέκτημα που παρέχει στην FIH γίνεται αισθητό από τους ανταγωνιστές, τόσο στη Δανία (όπου λειτουργούν τράπεζες άλλων κρατών μελών) όσο και σε άλλα κράτη μέλη. Πρέπει συνεπώς να θεωρηθεί ότι τα μέτρα επηρεάζουν δυνητικά το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.
5.2. ΠΟΣΟ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(103)
Το συνολικό ποσό της ενίσχυσης των μέτρων (73) υπολογίζεται ότι είναι περίπου 2,25 δισεκατ. κορόνες Δανίας (περίπου 300 εκατ. ευρώ). Για να ποσοτικοποιήσει το ποσό της ενίσχυσης, η Επιτροπή έλαβε υπόψη υπόψη:
α)
το όφελος που προκύπτει από τον τύπο συμφωνίας αγοράς μετοχών (0,73 δισεκατ. κορόνες Δανίας) (74),
β)
παραίτηση από αμοιβή επενδύσεων σε μετοχικό κεφάλαιο (1,33 δισεκατ. κορόνες Δανίας) (75),
γ)
την καταβολή υπερβάλλοντος ποσού τόκων από τη Newco σχετικά με το Δάνειο Ένα, το δάνειο απορρόφησης ζημιών και την αρχική χρηματοδότηση (0,33 δισεκατ. κορόνες Δανίας)· και
δ)
την καταβολή υπερβολικών διοικητικών εξόδων (0,14 δισεκατ. κορόνες Δανίας).
(104)
Ως ελαφρυντικό, η Επιτροπή έκρινε ότι το ποσόν της πρόωρης ακύρωση κρατικών εγγυήσεων ύψους 0,28 δισεκατ. κορονών Δανίας πρέπει να αφαιρεθεί από το συνολικό ποσό της ενίσχυσης.
(105)
Όπως αναφέρεται στην ενότητα 5.1, η Επιτροπή υιοθέτησε μια ολιστική προσέγγιση στην αποτίμηση όλων των τόκων και άλλων ταμειακών ροών, εξόδων και εγγυήσεων, λαμβάνοντας υπόψη:
α)
την ανησυχία της Δανίας ότι η Επιτροπή δεν θα απέδιδε τη δέουσα προσοχή στην οικονομική πραγματικότητα όλων των πτυχών των μέτρων, όπως το δάνειο απορρόφησης ζημιών· και
β)
το γεγονός ότι δεν θα μπορούσαν όλα τα στοιχεία της συναλλαγής να συνδεθούν με ένα συγκεκριμένο στοιχείο στον τύπο υπολογισμού της αμοιβής.
(106)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών, η Επιτροπή βασίστηκε σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες για την παροχή συμβουλών αποτίμησης (76).
5.3. ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ
5.3.1. Νομική βάση για τη συμβατότητα της ενίσχυσης
(107)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι οι ενισχύσεις δύνανται να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά, εάν χορηγούνται για «την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους». Λαμβάνοντας υπόψη τις παρούσες συνθήκες, αλλά και τις συνθήκες στις χρηματοπιστωτικές αγορές κατά τη λήψη της απόφασης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να εξεταστούν στο πλαίσιο της διατάξεως αυτής.
(108)
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει εξαιρετικές περιστάσεις, κατά τις οποίες η πτώχευση μιας τράπεζας μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα στο σύνολό του, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Αυτό μπορεί να ισχύει ακόμη και για μια μικρή τράπεζα, η οποία δεν αντιμετωπίζει άμεση δυσκολία, αλλά βρίσκεται υπό αυστηρότερη εποπτεία από τη ρυθμιστική αρχή του χρηματοπιστωτικού τομέα, όπως η FIH. Το χρέος διάρκειας 2-4 ετών της τράπεζας αυτής αποτιμήθηκε σε spreads των 600-700 μονάδων βάσης («bps») επιπλέον του Euribor κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας. Αυτό το επίπεδο αποτίμησης αποτελεί σαφή ένδειξη του επικείμενου κινδύνου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορεί να κριθεί αναγκαία η έγκαιρη παρέμβαση προκειμένου να αποφευχθεί η αστάθεια του οικείου ιδρύματος και ο κίνδυνος για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Αυτό ισχύει ειδικότερα στην περίπτωση μιας μικρής οικονομίας, όπως η Δανία, όπου οι αντισυμβαλλόμενοι έχουν την τάση να μη διακρίνουν μεταξύ μεμονωμένων τραπεζών, επεκτείνοντας έτσι την έλλειψη εμπιστοσύνης που δημιουργείται από την πτώχευση μιας τράπεζας σε ολόκληρο τον τομέα. Ως εκ τούτου, η νομική βάση για την αξιολόγηση της συμβατότητας όλων των μέτρων που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης.
(109)
Όσον αφορά ειδικότερα τη συμβατότητα της μεταβίβασης των στοιχείων ενεργητικού της FSC, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τα μέτρα σε σχέση με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
(110)
Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα των μέτρων αναδιάρθρωσης σε σχέση με την ανακοίνωση για την αναδιάρθρωση.
5.3.2. Συμβατότητα των μέτρων με την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία
(111)
Η ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων καθορίζει τις αρχές σχετικά με την αποτίμηση και τη μεταβίβαση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων και τη συμβατότητα των μέτρων με τη Συνθήκη. Πρέπει να εκτιμηθεί κατά πόσον η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο και υπάρχει επαρκής ιδία συνεισφορά της τράπεζας και των μετόχων της.
(112)
Σύμφωνα με το σημείο 21 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, οι τράπεζες θα πρέπει να επωμιστούν, στον μέγιστο βαθμό, τις ζημίες που συνδέονται με απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Το σημείο 21 προβλέπει ότι απαιτείται κατάλληλη αμοιβή του κράτους ως αντάλλαγμα για τα μέτρα αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, οποιαδήποτε μορφή και αν έχουν, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ισοδύναμη ευθύνη των μετόχων και καταμερισμός του κόστους, ανεξαρτήτως του συγκεκριμένου μοντέλου που επιλέγεται.
(113)
Στην αρχική τους μορφή, τα μέτρα προέβλεπαν αμοιβή ίση με το κόστος χρηματοδότησης της δανικής κυβέρνησης, συν 100 μονάδες βάσης για τη ρευστότητα. Δεν προβλεπόταν, ωστόσο, αμοιβή για την επένδυση σε μετοχικό κεφάλαιο, εκτός από μερική άνοδο (25 %) σε περίπτωση που, κατά το κλείσιμο, υπήρχε πλεόνασμα μέσω του μηχανισμού αναπροσαρμογής της τιμής. Επιπλέον, σε ένα αρνητικό σενάριο, όπου το χαρτοφυλάκιο των περιουσιακών στοιχείων της Newco θα επιδεινωνόταν σημαντικά, η αποζημίωση για την FSC θα παρεχόταν από τη FIH Holding η οποία, υπό αυτές τις συνθήκες, πιθανόν να μην ήταν σε θέση να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Φαινόταν επομένως μάλλον απίθανο, σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 66 έως 73 της απόφασης διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας, η αμοιβή και η ίδια συμμετοχή να ήταν αρκετές για να καταστήσουν τις ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές στην ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία.
(114)
Σύμφωνα με το σημείο 39 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, η Επιτροπή έχει, ως εκ τούτου, αναλύσει διεξοδικά την αγοραία αξία των μέτρων. Με τη βοήθεια ενός εξωτερικού εμπειρογνώμονα, εκτίμησε μια πιθανολογική κατανομή των αποτελεσμάτων για το χαρτοφυλάκιο των περιουσιακών στοιχείων της Newco και υπολόγισε το αποτέλεσμα για τις πιθανές τελικές αξίες εκκαθάρισης των περιουσιακών στοιχείων, μέσω της συμφωνίας αγοράς μετοχών.
(115)
Στην αξιολόγησή της, η Επιτροπή διαπίστωσε πλεονεκτήματα μέσω παραίτησης αμοιβής του μετοχικού κεφαλαίου και πιθανές ζημίες που συνδέονται με την πιστωτική ποιότητα της FIH Holding, υπερβάλλοντες τόκους για το δάνειο απορρόφησης ζημιών, υπερβάλλοντα περιθώρια (spreads) για τη χρηματοδότηση της Newco από τη FIH και υπερβάλλοντα διοικητικά έξοδα για τη διαχείριση και τα παράγωγα μέσα αντιστάθμισης. Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ελαφρυντικές περιστάσεις, όπως η πρόωρη ακύρωση των κρατικών εγγυήσεων. Συνολικά, τα μέτρα περιείχαν ένα στοιχείο κρατικής ενίσχυσης ύψους περίπου 2,25 δισεκατ. κορονών Δανίας.
(116)
Λαμβάνοντας υπόψη τα σημεία 40 και 41 της ανακοίνωσης περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, η διαφορά μεταξύ της τιμής μεταβίβασης και της πραγματικής οικονομικής αξίας εκτιμήθηκε με την εκτέλεση του ίδιου υπολογισμού όπως για την εκτίμηση της αγοραίας αξίας με δύο προσαρμογές. Πρώτον, η κατανομή των αποτελεσμάτων βασίστηκε στις πραγματικές οικονομικές αξίες του χαρτοφυλακίου των περιουσιακών στοιχείων, αντί για τις τιμές της αγοράς. Δεύτερον, η απαιτούμενη αμοιβή για τις μετοχές βασίστηκε στην πραγματική καθαρή μείωση της κεφαλαιακής απαίτησης των μέτρων. Ύστερα από μια δήλωση που πραγματοποίησε η FSA, η Επιτροπή εκτίμησε ότι η ακαθάριστη μείωση της κεφαλαιακής απαίτησης των μέτρων είναι 375 εκατ. κορόνες Δανίας (77), και η ισοδύναμη αξία μεταβίβασης είναι 254 εκατ. κορόνες Δανίας πάνω από την πραγματική οικονομική αξία (78), η οποία έπρεπε να λάβει τη δέουσα αμοιβή και να ανακτηθεί. Επιπλέον, 143,2 εκατ. κορόνες Δανίας σε υπερβάλλοντα τέλη έπρεπε να επιστραφούν.
(117)
Μια προκαταβολή της τάξης των 254 εκατ. κορονών Δανίας (με ημερομηνία αξίας 1 Μαρτίου 2012) μείωσε το καθαρό αποτέλεσμα μείωσης της κεφαλαιακής απαίτησης από 375 εκατ. κορόνες Δανίας σε 121 εκατ. κορόνες Δανίας. Ως εκ τούτου, ένα εφάπαξ ασφάλιστρο ύψους 310,25 εκατ. κορονών Δανίας (79), με ημερομηνία αξίας 30 Σεπτεμβρίου 2013, καθώς και ετήσια καταβολή ύψους 12,1 εκατ. κορονών Δανίας (που αντιστοιχεί σε ετήσια αμοιβή 10 % της μείωσης της κεφαλαιακής απαίτησης), μαζί με την ανάκτηση των υπερβαλλόντων διοικητικών τελών (80) θα καταχτούσε τα μέτρα συμβατά με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
(118)
Η Δανία έχει εξασφαλίσει ότι η FIH θα καταβάλει τα ποσά αυτά (81) και θα τηρήσει όλες τις συμφωνίες βάσει των εγγράφων τερματισμού των μέτρων.
(119)
Η Δανία δεσμεύεται ότι η FIH δεν θα καταβάλει μερίσματα μέχρι την τελική εκκαθάριση των λογαριασμών της Newco βάσει της συμφωνίας αγοράς μετοχών, έτσι ώστε να περιορίσει τον πιστωτικό κίνδυνο που αντιμετωπίζει η FIH Holding για την FSC.
(120)
Εν κατακλείδι, τα μέτρα στο σύνολό τους είναι ανάλογα, περιορίζονται στο ελάχιστο και παρέχουν επαρκή ιδία συμμετοχή από την FIH. Επιπλέον, λόγω της καταβολής των 310,25 εκατ. κορονών Δανίας συν τους τόκους (82) στην FSC, καθώς και τις πρόσθετες δεσμεύσεις όσον αφορά τις αμοιβές και τα τέλη (83), τα μέτρα προβλέπουν κατάλληλη αποζημίωση, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.
5.3.3. Συμβατότητα της ενίσχυσης με την ανακοίνωση για την αναδιάρθρωση και την ανακοίνωση παράτασης του 2011 (84)
(121)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, προκειμένου να είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά, βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, η αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στο πλαίσιο της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής κρίσης θα πρέπει i) να οδηγήσει σε αποκατάσταση της βιωσιμότητας της τράπεζας, ή την ομαλή εκκαθάριση αυτής, ii) να εξασφαλίζει ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο και περιλαμβάνει επαρκή ίδια συμμετοχή του δικαιούχου (επιμερισμός των βαρών) και iii) να περιέχει επαρκή μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.
i) Βιωσιμότητα
(122)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, ένα κράτος μέλος πρέπει να παράσχει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο να καταδεικνύει πως θα αποκατασταθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του δικαιούχου χωρίς κρατική ενίσχυση, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και το αργότερο εντός πέντε ετών. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα επιτυγχάνεται όταν μια τράπεζα είναι σε θέση να ανταγωνιστεί στην αγορά για άντληση κεφαλαίων με τις δικές της δυνάμεις, σύμφωνα με τις σχετικές ρυθμιστικές απαιτήσεις. Προς τον σκοπό αυτό μια τράπεζα θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψει όλα τα έξοδα και να επιτύχει κατάλληλη αμοιβή για τα ίδια κεφάλαιά της δεδομένου του προφίλ κινδύνου της. Η επιστροφή στη βιωσιμότητα θα πρέπει να προέρχεται κυρίως από εσωτερικά μέτρα και να βασίζεται σε ένα αξιόπιστο σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(123)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Δανία όσον αφορά την FIH, το οποίο καλύπτει την περίοδο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2016, δείχνει επιστροφή στη βιωσιμότητα στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η τράπεζα αναμένεται να παραμείνει κερδοφόρα και να βελτιώσει τα ετήσια αποτελέσματά της, ιδίως κατά την περίοδο 2013-2016, με επαρκή απόδοση των ιδίων κεφαλαίων σε νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με το δυσμενέστερο σενάριο, η τράπεζα θα εξακολουθεί να δημιουργεί κέρδη, με τα καθαρά κέρδη να παρουσιάζουν βελτίωση από 51 εκατ. κορόνες Δανίας (6,8 εκατ. ευρώ) το 2013 σε 122 εκατ. κορόνες Δανίας (16,27 εκατ. ευρώ) το 2016.
(124)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, την 31η Δεκεμβρίου 2016, ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας της FIH θα ανέλθει στο 19,6 % και ο νόμιμος δείκτης ρευστότητας αναμένεται τότε να είναι 160 %. Όλοι αυτοί οι δείκτες υπερβαίνουν σημαντικά τις κανονιστικές ελάχιστες απαιτήσεις. Ως εκ τούτου, ο όμιλος φαίνεται καλά κεφαλαιοποιημένος και εφοδιασμένος με ικανοποιητική ρευστότητα.
(125)
Μετά τα μέτρα, ιδίως τη μεταβίβαση των δανείων, η FIH ήταν σε θέση όχι μόνο να εξαγοράσει τα κρατικά εγγυημένα ομόλογα, το 2013, σε εύθετο χρόνο, αλλά και να αποπληρώσει, στις 2 Ιουλίου 2013, το υβριδικό κεφάλαιο που είχε λάβει από την κυβέρνηση.
(126)
Τα μέτρα έχουν βελτιώσει το προφίλ ρευστότητας της FIH, η οποία ήταν σε θέση να αποκτήσει νόμιμο δείκτη ρευστότητας 214 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2012, και αναμενόταν να έχει δείκτη 239,7 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013 (85), υπερβαίνοντας, συνεπώς. σημαντικά τις κανονιστικές απαιτήσεις ρευστότητας.
(127)
Ειδικότερα, το κενό χρηματοδότησης που στο παρελθόν απείλησε την FIH έπαψε να υπάρχει με τον διαχωρισμό των περιουσιακών στοιχείων, με τη βοήθεια χρηματοδότησης ύψους 13 δισεκατ. κορονών Δανίας που δόθηκαν από την FSC στη Newco. Επιπλέον, η FSC έχει δεσμευτεί για την ανακεφαλαιοποίηση της Newco κατά τη διάρκεια εφαρμογής των μέτρων, εφόσον απαιτείται (86). Κατά συνέπεια, έχουν προβλεφθεί τα τυχόν άμεσα προβλήματα ανακεφαλαιοποίησης για την FIH.
(128)
Εν ολίγοις, με τη διασφάλιση τόσο της κερδοφορίας όσο και της ρευστότητας και με επαρκή κεφαλαιακή βάση, η FIH φαίνεται να είναι σε καλή θέση για την επίτευξη μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας σε αυτόνομη βάση.
(129)
Παρά το γεγονός ότι, στη χειρότερη περίπτωση, η προ φόρων απόδοση ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων προβλέπεται να είναι μόνο 0,9 %, στις 31 Δεκεμβρίου 2013 και 2,0 % (87), στις 31 Δεκεμβρίου 2016, στην καλύτερη περίπτωση αναμένεται απόδοση ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων 10,3 % και 11,2 % για το 2013 και το 2016 αντίστοιχα.
(130)
Η Επιτροπή συνήθως δεν χρησιμοποιεί την έννοια των «ομαλοποιημένων ίδιων κεφαλαίων», διότι συχνά οδηγεί σε υψηλότερη απόδοση ιδίων κεφαλαίων από ό, τι εάν οι υπολογισμοί γίνονταν με βάση την πραγματική καθαρή θέση. Σε αυτήν την περίπτωση, όμως, η Δανία ανέλαβε τη δέσμευση ότι η FIH Holding και η FIH θα διατηρήσουν συσσωρευμένα κέρδη σε υψηλό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται καλύτερα μια κατάλληλη πληρωμή στην FSC. Ειδικότερα εάν η Newco πραγματοποιεί σημαντικά χαμηλότερα έσοδα από τα προβλεπόμενα από την FIH, η FIH (μέσω του δανείου απορρόφησης ζημιών) και η FIH Holding (μέσω της εγγύησης που δίδεται στην FSC) επιβαρύνονται με το κόστος για την εξασφάλιση της αμοιβής της FIH σε επίπεδο ανάλογο με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Η συσσώρευση των κερδών εις νέον, ωστόσο, αυξάνει τα ίδια κεφάλαια σε ένα σχετικά υψηλό επίπεδο (8,4 δισεκατ. κορόνες Δανίας, στην καλύτερη περίπτωση, 7,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας στη χειρότερη περίπτωση) που μειώνει τον δείκτη απόδοσης ιδίων κεφαλαίων. Η FIH δεν είναι σε θέση να εμποδίσει την εν λόγω διαδικασία, εκτός εάν εμφανίσει ζημίες (οι οποίες δεν είναι ούτε επιθυμητές ούτε προβλέπονται). Η έννοια των «ομαλοποιημένων ιδίων κεφαλαίων» είναι προτιμότερο, κατά συνέπεια, στην παρούσα περίπτωση να δώσει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να εκτιμήσει σωστά την κερδοφορία της τράπεζας, μη λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της συσσώρευσης των κερδών εις νέον.
(131)
Περαιτέρω, η FIH θα αποχωρήσει από το σχετικά επικίνδυνο πεδίο της χρηματοδότησης εξαγορών, γεγονός που οδηγεί σε μείωση του κινδύνου των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της και τοποθετεί το επιχειρηματικό μοντέλο της σε μια πιο σταθερή βάση. Επιπλέον, με το συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας στο 20,8 % (88) στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, η FIH φαίνεται υπερκεφαλαιοποιημένη (89) ενόψει του επιχειρηματικού της μοντέλου και έτσι πολύ λιγότερο εκτεθειμένη σε κινδύνους της αγοράς που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ύπαρξή της ως συνεχιζόμενης δραστηριότητας, σε σχέση με το παρελθόν.
(132)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι ικανό να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της FIH.
ii) Καταμερισμός βαρών
(133)
Η FIH έχει δεσμευθεί να μην καταβάλλει μερίσματα κατά τη φάση της αναδιάρθρωσης και να επιστρέψει προηγούμενη κρατική ανακεφαλαιοποίηση ύψους 1,9 δισεκατ. κορονών Δανίας. Περαιτέρω, η FIH δεν θα προβεί σε πληρωμές τοκομεριδίων στους επενδυτές σε υβριδικά μέσα ή μέσα για τα οποία τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν την ευχέρεια να πληρώνουν τοκομερίδια ή να ζητούν, ανεξάρτητα από την κανονιστική ταξινόμησή τους, συμπεριλαμβανομένων των χρεογράφων μειωμένης εξασφάλισης, εάν δεν υπάρχει νομική υποχρέωση για την καταβολή πληρωμών.
(134)
Επιπλέον, όπως εξηγείται στο τμήμα 5.4.1, η αμοιβή των μέτρων απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στο κατάλληλο επίπεδο.
(135)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης αντιμετωπίζει επαρκώς την απαίτηση κατανομής των βαρών.
iii) Στρέβλωση του ανταγωνισμού
(136)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι η FIH θα αποσυρθεί από ορισμένους τομείς δραστηριοτήτων (χρηματοδότηση ακινήτων, ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια και διαχείριση ιδιωτικής περιουσίας). Συγκεκριμένα, 15,4 δισεκατ. κορόνες εκ των περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με χρηματοδοτήσεις ακινήτων (25 % του ισολογισμού του 2012) έχουν μεταβιβαστεί στη Newco στο πλαίσιο του διαχωρισμού.
(137)
Το τροποποιημένο έγγραφο καθορισμού όρων προβλέπει, επίσης, την απαγόρευση ηγεσίας των τιμών για τις καταθέσεις εάν το μερίδιο αγοράς της FIH υπερβαίνει το 5 %. Αυτή η δέσμευση επιτρέπει στην FIH να βελτιώσει περαιτέρω τη χρηματοδοτική θέση της με την άντληση καταθέσεων στην αγορά, ενώ την ίδια στιγμή θέτει όριο το οποίο εμποδίζει τις υπερβολικές πρακτικές. Επιπλέον, θα υπάρξει απαγόρευση των εμπορικών επιθετικών πρακτικών για τη διαφύλαξη των ανταγωνιστών από την υπερβολική συμπεριφορά της αγοράς. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κανένας συμμετέχων στην αγορά δεν σχολίασε την πολιτική της FIH σχετικά με την τιμολόγηση των καταθέσεων αφότου η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία επί του ζητήματος αυτού.
(138)
Περαιτέρω, η FIH θα εκποιήσει τις τοποθετήσεις της σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια και άλλες επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου και δεν θα διαθέτει πλέον ίδρυμα ενυπόθηκων δανείων στη δομή της εταιρείας μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2014. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω επιχειρηματικοί τομείς θα αφεθούν επίσης στους ανταγωνιστές και η παρουσία της FIH στην αγορά θα μειωθεί αναλόγως.
(139)
Επιπλέον, η FIH Realkredit (90) θα ρευστοποιηθεί και όλες οι επιχειρηματικές δραστηριότητες στον τομέα της χρηματοδότησης εξαγορών θα παύσουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία του τέλους του 2012, η FIH Realkredit εξακολουθούσε να κατέχει στοιχεία ενεργητικού ύψους περίπου 300 εκατ. κορονών Δανίας (40,3 εκατ. ευρώ) και, ως εκ τούτου, ήταν περιορισμένης σημασίας για τον συνολικό όμιλο της FIH.
(140)
Επιπλέον, η FIH έχει ήδη μειώσει το σύνολο του ενεργητικού της από 109,3 δισεκατ. κορόνες Δανίας (14,67 δισεκατ. ευρώ), στις 31 Δεκεμβρίου 2010, σε 60,80 δισεκατ. κορόνες Δανίας (8,16 δισεκατ. ευρώ) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012, το οποίο αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 44 %.
(141)
Συνολικά, οι δεσμεύσεις αυτές οδηγούν σε επαρκή μετριασμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, επειδή οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που θα μπορούσαν ενδεχομένως να είναι κερδοφόρες για την FIH θα εγκαταλειφθούν και θα αφεθούν στους ανταγωνιστές της.
5.4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
(142)
Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες στην απόφαση διάσωσης και κίνησης της διαδικασίας ως προς το αν τα επίμαχα μέτρα είναι καλά στοχευμένα, όπως απαιτείται από την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 (91). Ειδικότερα, σε αυτό το στάδιο, δεν ήταν σαφές εάν οι επενδυτές θα θεωρούσαν την FIH ως πλήρως απαλλαγμένη από τα χειρότερα στοιχεία ενεργητικού της, και αν θα ήταν έτοιμοι να παράσχουν χρηματοδότηση στο πλαίσιο ανεκτών συνθηκών. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της FIH καταδεικνύει ότι η τράπεζα έχει επαρκή κεφαλαιακή εφεδρεία ακόμη και υπό απαισιόδοξο σενάριο και ότι πιθανώς θα παραμείνει βιώσιμη υπό δυσμενείς μακροοικονομικές εξελίξεις.
(143)
Στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον τα μέτρα αυτά περιορίστηκαν στο ελάχιστο και αν προέβλεπαν επαρκή ίδια συμμετοχή (92), ιδίως ενόψει της πολυπλοκότητας των μέτρων.
(144)
Κατόπιν λεπτομερούς αξιολόγησης των στοιχείων και των δεσμών τους, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αμοιβή που η FIH θα πληρώσει για τα μέτρα χρησιμεύει ως επαρκής ιδία συμμετοχή και είναι σύμφωνη με την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την «εφάπαξ» ενίσχυση (ύψους 310,25 εκατ. κορονών Δανίας) προς την FSC και για τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο αυτό. Η Επιτροπή σημειώνει ακόμη ότι τα μέτρα έχουν βελτιώσει το προφίλ ρευστότητας της τράπεζας η οποία, σύμφωνα με όλα τα σενάρια, διαθέτει ρευστότητα και παραμένει βιώσιμη, σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(145)
Στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε περαιτέρω αμφιβολίες σε σχέση με το αν είχε εκπληρωθεί η απαίτηση για τον περιορισμό της στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Η FIH υπόκειται, επί του παρόντος, σε απαγόρευση τοκομεριδίου, απαγόρευση μερίσματος, απαγόρευση της κατοχής ηγετικής θέσης σε θέματα τιμών (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων) και απαγόρευση εμπορικών πρακτικών και υπόκειται σε δεσμεύσεις εκποίησης.
(146)
Συνολικά, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Δανία αντιμετωπίζει επαρκώς τα ζητήματα της βιωσιμότητας, της κατανομής των βαρών και της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και, ως εκ τούτου, είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και απομειωμένων στοιχείων ενεργητικού.
(147)
Με βάση την ως άνω αξιολόγηση, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά είναι καλά στοχευμένα, περιορίζονται στο ελάχιστο και διασφαλίζουν περιορισμένη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, έχουν αμβλυνθεί οι αμφιβολίες της Επιτροπής σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων, που είχε αρχικά εγείρει στην απόφαση για τη διάσωση και την κίνηση της διαδικασίας.
Συμπέρασμα
(148)
Με βάση την κοινοποίηση και ενόψει των δεσμεύσεων που υπέβαλε η Δανία, συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα ενίσχυσης είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά. Η καταλληλότητα των μέτρων, καθώς και η βιωσιμότητα της τράπεζας και οι ίδιες συνεισφορές, σε συνδυασμό με τα μέτρα για τον περιορισμό της στρέβλωσης του ανταγωνισμού φαίνονται επαρκή. Κατά συνέπεια, τα μέτρα θα πρέπει να εγκριθούν σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης και οι κινηθείσες διαδικασίες πρέπει να περατωθούν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων από τον όμιλο FIH στη δανική εταιρεία χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, μαζί με τις δευτερεύουσες συμφωνίες, συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εν λόγω κρατική ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, υπό το πρίσμα του σχεδίου αναδιάρθρωσης και των δεσμεύσεων που καθορίζονται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Δανίας.
Βρυξέλλες, 11 Μαρτίου 2014.