PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 12. prosince 2014
o některých ochranných opatřeních v souvislosti s potvrzeným výskytem lesknáčka úlového v Itálii
(oznámeno pod číslem C(2014) 9415)
(Pouze italské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/909/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Rady 89/662/EHS ze dne 11. prosince 1989 o veterinárních kontrolách v obchodu uvnitř Společenství s cílem dotvoření vnitřního trhu (1), a zejména na čl. 9 odst. 4 uvedené směrnice,
s ohledem na směrnici Rady 90/425/EHS ze dne 26. června 1990 o veterinárních a zootechnických kontrolách v obchodu s některými živými zvířaty a produkty uvnitř Společenství s cílem dotvoření vnitřního trhu (2), a zejména na čl. 10 odst. 4 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Lesknáček úlový (Aethina tumida) je parazit včel. Je endemický v subsaharské Africe a je schopen se rychle množit v přítomnosti včelího plodu a plástečkového medu. Dospělí jedinci mohou uletět až několik kilometrů, aby napadli jiná taková místa. Lesknáček úlový je podle směrnice Rady 92/65/EHS (3) v Unii chorobou povinnou hlášením.
(2)
Dne 11. září 2014 oznámila Itálie Komisi výskyt lesknáčka úlového v nukleové kolonii zřízené univerzitním oddělením v regionu Kalábrie.
(3)
Itálie neprodleně přijala opatření za účelem eradikace a zabránění šíření lesknáčka úlového a rovněž zahájila průzkum míry výskytu uvedeného parazita v oblastech v okolí ohniska v Kalábrii. Konkrétně bylo v okruhu od místa ohniska vymezeno ochranné pásmo o poloměru 20 km a pásmo dozoru o poloměru 100 km. Oblasti o poloměru 100 km zasahují rovněž provincie Messina a Catania na Sicílii.
(4)
Po zjištění výskytu lesknáčka úlového v jiných včelínech blízko místa prvního výskytu rozšířila Itálie působnost opatření, mimo jiné vymezila pásmo dozoru a zavedla zákaz přemísťování včel a čmeláků (Bombus spp.) týkající se celého regionu Kalábrie.
(5)
Od data prvního výskytu lesknáčka úlového v Kalábrii bylo potvrzeno dalších 35 případů jeho výskytu ve včelínech nacházejících se v bezprostřední blízkosti v ochranném pásmu o poloměru 20 km. Kontroly, které byly dosud provedeny v jiných částech Kalábrie, zatím vykázaly negativní výsledky, pokud jde o výskyt tohoto parazita.
(6)
Dne 7. listopadu 2014 oznámila Itálie nový výskyt lesknáčka úlového v sicilské provincii Siracusa, která se nachází mimo oblasti, na něž se původně vztahovalo omezení. Tento výskyt byl zjištěn ve včelíně, který byl přesunut z ochranného pásma v Kalábrii na konci srpna 2014, tj. před zavedením omezujících opatření.
(7)
Ve všech pozitivních případech byly zasažené včelíny zničeny; šíření lesknáčka úlového z postižené oblasti v Itálii by však mohlo znamenat vážné ohrožení včel a čmeláků v Unii.
(8)
Aby se předešlo jakémukoli zbytečnému narušení obchodu uvnitř Unie a zamezilo kladení neopodstatněných překážek pro obchod ze strany třetích zemí a rovněž aby se zabránilo šíření lesknáčka úlového do ostatních částí Unie, je nutné vytvořit na úrovni Unie seznam oblastí v Itálii, které by měly být předmětem určitých omezení pohybu komodit v souvislosti s výskytem lesknáčka úlového.
(9)
Kromě toho je třeba tyto oblasti uvést jako referenci i v osvědčeních pro obchod uvnitř EU, jelikož veterinární osvědčení pro obchod se včelami a čmeláky stanovené v části 2 přílohy E směrnice 92/65/EHS stanoví, že včely a čmeláci musí pocházet z oblasti o průměru alespoň 100 km, na kterou se nevztahují žádná omezení související s podezřením výskytu či potvrzeným výskytem lesknáčka úlového a kde se tyto nákazy nevyskytují.
(10)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím by měla být přezkoumána s ohledem na vývoj epizootologické situace v souvislosti s lesknáčkem úlovým v Itálii do osmi měsíců ode dne přijetí tohoto rozhodnutí.
(11)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro rostliny, zvířata, potraviny a krmiva,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Toto rozhodnutí stanoví ochranná opatření, která přijme Itálie po potvrzení výskytu lesknáčka úlového (Aethina tumida) u včel (Apis mellifera) v oblastech uvedených v příloze.
Článek 2
Pro účely tohoto rozhodnutí se použijí tyto definice:
a)
„úlem“ se rozumí:
i)
přístřešek zbudovaný pro včely;
ii)
přístřešek kolonie čmeláků (Bombus spp.);
b)
„včelínem“ se rozumí skupina úlů a prostory nebo zařízení v rámci jedné geografické lokality, kde je nebo byla tato skupina úlů držena;
c)
„nezpracovanými vedlejšími produkty včelařství“ se rozumí med, včelí vosk, mateří kašička, propolis nebo pyl neurčené k lidské spotřebě podle definice v bodě 10 přílohy I nařízení Komise (EU) č. 142/2011 (4), které nebyly podrobeny žádnému zpracování, jak je uvedeno v řádku 10 ve sloupci 4 tabulky 2 stanovené v oddíle 1 kapitoly II přílohy XIV uvedeného nařízení;
d)
„vybavením pro chov včel“ se rozumí použité úly, části úlů a potřeby používané při včelařských činnostech.
Článek 3
1. Itálie zajistí, aby se v oblastech uvedených v příloze prováděla tato ochranná opatření:
a)
zákaz odesílání zásilek následujících komodit z oblastí uvedených v příloze do jiných oblastí Unie:
i)
včely;
ii)
čmeláci;
iii)
nezpracované vedlejší produkty včelařství;
iv)
vybavení pro chov včel;
v)
plástečkový med určený k lidské spotřebě;
b)
okamžité provádění kontrol a epizootologických šetření, včetně:
i)
identifikace a sledování přesunů komodit uvedených v čl. 3 odst. 1 písm. a) do včelínů a stáčíren medu nacházejících se v okruhu 20 km v okolí úlu (úlů), kde byl potvrzen výskyt lesknáčka úlového, a z těchto včelínů a stáčíren medu;
ii)
oznámení výsledků těchto okamžitých kontrol a epizootologických šetření Komisi.
2. Itálie provede další kontroly a epizootologická šetření, včetně sledování předchozích přesunů komodit uvedených v čl. 3 odst. 1 písm. a) z oblastí uvedených v příloze a do těchto oblastí.
3. Na základě výsledků kontrol a epizootologických šetření stanovených v odst. 1 písm. b) a v odstavci 2 může Itálie v případě nutnosti provést vhodná dodatečná ochranná opatření.
4. Itálie informuje Komisi a členské státy o provádění ochranných opatření stanovených v odstavcích 1, 2 a 3.
Článek 4
Toto rozhodnutí se použije do 31. května 2015.
Článek 5
Toto rozhodnutí je určeno Italské republice.
V Bruselu dne 12. prosince 2014.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 12ης Δεκεμβρίου 2014
για ορισμένα προστατευτικά μέτρα σχετικά με την επιβεβαιωμένη εμφάνιση του μικρού κανθάρου των κυψελών στην Ιταλία
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 9415]
(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/909/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1989, σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 4,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 90/425/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1990, σχετικά με τους κτηνιατρικούς και ζωοτεχνικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο ορισμένων ζώντων ζώων και προϊόντων με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς (2), και ιδίως το άρθρο 10 παράγραφος 4,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο μικρός κάνθαρος των κυψελών (Aethina tumida) είναι ένα παράσιτο των μελισσών. Είναι ενδημικός στην υποσαχάρια Αφρική και έχει την ικανότητα να πολλαπλασιάζεται ταχέως με την παρουσία γόνων μελισσών και μελιού κηρήθρας. Τα ενήλικα δείγματα δύνανται να ίπτανται έως αρκετά χιλιόμετρα για να εισβάλουν σε άλλα παρόμοια μέρη. Ο μικρός κάνθαρος των κυψελών είναι νόσος που πρέπει να δηλώνεται υποχρεωτικά στην Ένωση σύμφωνα με την οδηγία 92/65/ΕΟΚ του Συμβουλίου (3).
(2)
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2014 η Ιταλία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με την εμφάνιση του μικρού κανθάρου των κυψελών σε αποικία-πυρήνα, που δημιουργήθηκε από πανεπιστημιακό τμήμα της περιφέρειας της Καλαβρίας.
(3)
Η Ιταλία εφάρμοσε αμέσως μέτρα για την εξάλειψη και την πρόληψη της εξάπλωσης του μικρού κανθάρου των κυψελών, καθώς και για την εξακρίβωση της έκτασης της εμφάνισης του εν λόγω παρασίτου στις περιοχές γύρω από την εστία στην Καλαβρία. Ειδικότερα, καθορίστηκαν ζώνη προστασίας με ακτίνα 20 km και ζώνη επιτήρησης με ακτίνα 100 km από τον τόπο της εστίας. Οι περιοχές σε ακτίνα 100 km αφορούν επίσης τις επαρχίες Μεσίνα και Κατάνια της Σικελίας.
(4)
Μετά τη διαπίστωση της εμφάνισης του μικρού κανθάρου των κυψελών σε άλλα μελισσοκομεία κοντά στον τόπο της πρώτης εμφάνισης, η Ιταλία επεξέτεινε τα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων της δημιουργίας ζώνης επιτήρησης και της απαγόρευσης της μετακίνησης των μελιτοφόρων μελισσών και των αγριομελισσών (Bombus spp.), ώστε να καλυφθεί ολόκληρη η περιφέρεια της Καλαβρίας.
(5)
Μετά την ημερομηνία της πρώτης εμφάνισης του μικρού κανθάρου των κυψελών στην Καλαβρία, επιβεβαιώθηκαν άλλες 35 περιπτώσεις εμφάνισης του εν λόγω παρασίτου σε μελισσοκομεία που βρίσκονται πολύ κοντά στη ζώνη προστασίας ακτίνας 20 km Οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν σε άλλα μέρη της Καλαβρίας έχουν δώσει, μέχρι σήμερα, αρνητικά αποτελέσματα όσον αφορά την παρουσία του παρασίτου.
(6)
Στις 7 Νοεμβρίου 2014 η Ιταλία ενημέρωσε σχετικά με νέα εμφάνιση του μικρού κανθάρου των κυψελών στην επαρχία Σιρακούσα της Σικελίας, που βρίσκεται εκτός των περιοχών που υπόκεινταν σε περιορισμούς. Η εμφάνιση εντοπίστηκε σε μελισσοκομείο που μετακινήθηκε από τη ζώνη προστασίας της Καλαβρίας στα τέλη Αυγούστου του 2014, πριν από την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων.
(7)
Σε όλες τις θετικές περιπτώσεις, τα πληγέντα μελισσοκομεία καταστράφηκαν· ωστόσο, η εξάπλωση του μικρού κανθάρου των κυψελών από την πληγείσα περιοχή της Ιταλίας θα μπορούσε να αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τις μελιτοφόρες μέλισσες και τις αγριομέλισσες στην Ένωση.
(8)
Για να προληφθεί τυχόν περιττή διαταραχή στο εμπόριο εντός της Ένωσης και να αποφευχθεί η επιβολή αδικαιολόγητων φραγμών στο εμπόριο από τρίτες χώρες, καθώς και για να προληφθεί η εξάπλωση του μικρού κανθάρου των κυψελών σε άλλα μέρη της Ένωσης, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί σε επίπεδο Ένωσης κατάλογος των περιοχών της Ιταλίας που θα πρέπει να υπόκεινται σε ορισμένους περιορισμούς μετακίνησης όσον αφορά τα βασικά προϊόντα σε σχέση με την εμφάνιση του μικρού κανθάρου των κυψελών.
(9)
Επιπλέον, αυτές οι περιοχές πρέπει να ληφθούν υπόψη ως στοιχείο αναφοράς και στην πιστοποίηση του ενδοενωσιακού εμπορίου, αφού το υγειονομικό πιστοποιητικό για το εμπόριο μελισσών και αγριομελισσών που παρατίθεται στο μέρος 2 του παραρτήματος Ε της οδηγίας 92/65/ΕΟΚ ορίζει ότι οι εν λόγω μέλισσες πρέπει να προέρχονται από περιοχή σε ακτίνα τουλάχιστον 100 km, η οποία δεν υπόκειται σε περιορισμούς σχετικούς με την υπόνοια ή την επιβεβαίωση εμφάνισης του μικρού κανθάρου των κυψελών και δεν έχει προσβληθεί από το εν λόγω παράσιτο.
(10)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση θα πρέπει να επανεξεταστούν βάσει της εξέλιξης της επιδημιολογικής κατάστασης του μικρού κανθάρου των κυψελών στην Ιταλία εντός περιόδου οκτώ μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.
(11)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η παρούσα απόφαση ορίζει τα προστατευτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν από την Ιταλία μετά την επιβεβαιωμένη εμφάνιση του μικρού κανθάρου των κυψελών (Aethina tumida) στις μελιτοφόρες μέλισσες (Apis mellifera), στις περιοχές που απαριθμούνται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
«κυψέλη» :
i)
καταφύγιο που κατασκευάζεται για τις μελιτοφόρες μέλισσες·
ii)
περιέκτης ή αποικία αγριομελισσών (Bombus spp.)·
β) «μελισσοκομείο»: ομάδα κυψελών και ο χώρος ή οι εγκαταστάσεις σε γεωγραφική τοποθεσία στην οποία διατηρείται ή διατηρήθηκε η εν λόγω ομάδα κυψελών·
γ) «μη μεταποιημένα υποπροϊόντα μελισσοκομίας»: το μέλι, ο κηρός μελισσών, ο βασιλικός πολτός, η πρόπολη ή η γύρη που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, όπως ορίζονται στο σημείο 10 του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 142/2011 της Επιτροπής (4), τα οποία δεν έχουν υποβληθεί σε καμία διαδικασία μεταποίησης, όπως αναφέρεται στη σειρά 10 της στήλης 4 του πίνακα 2 στο τμήμα 1 του κεφαλαίου II του παραρτήματος XIV του εν λόγω κανονισμού·
δ) «μελισσοκομικός εξοπλισμός»: οι κυψέλες, τα μέρη κυψελών και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στις μελισσοκομικές δραστηριότητες.
Άρθρο 3
1. Η Ιταλία εξασφαλίζει ότι τα ακόλουθα προστατευτικά μέτρα εφαρμόζονται στις περιοχές που απαριθμούνται στο παράρτημα:
α)
απαγόρευση της αποστολής φορτίων των ακόλουθων προϊόντων από τις περιοχές που απαριθμούνται στο παράρτημα προς άλλες περιοχές της Ένωσης:
i)
μελιτοφόρες μέλισσες·
ii)
αγριομέλισσες·
iii)
μη μεταποιημένα υποπροϊόντα μελισσοκομίας·
iv)
μελισσοκομικός εξοπλισμός·
v)
μέλι κηρήθρας που προορίζεται για κατανάλωση από τον άνθρωπο·
β)
διενέργεια άμεσων επιθεωρήσεων και επιδημιολογικών ερευνών, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
i)
αναγνώριση και εντοπισμός των μετακινήσεων των εμπορευμάτων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α) προς και από τα μελισσοκομεία και τις εγκαταστάσεις συλλογής μελιού που βρίσκονται σε ακτίνα 20 km γύρω από την/τις κυψέλη/-ες όπου έχει επιβεβαιωθεί η εμφάνιση του μικρού κανθάρου των κυψελών·
ii)
κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των εν λόγω άμεσων επιθεωρήσεων και επιδημιολογικών ερευνών στην Επιτροπή.
2. Η Ιταλία διεξάγει περαιτέρω επιθεωρήσεις και επιδημιολογικές έρευνες, συμπεριλαμβανομένου του εντοπισμού των προηγούμενων μετακινήσεων των εμπορευμάτων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α) από και προς τις περιοχές που απαριθμούνται στο παράρτημα.
3. Με βάση τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων και των επιδημιολογικών ερευνών που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) και στην παράγραφο 2, η Ιταλία ενδέχεται να εφαρμόσει πρόσθετα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα, κατά περίπτωση.
4. Η Ιταλία ενημερώνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή των προστατευτικών μέτρων που προβλέπονται στις παραγράφους 1, 2 και 3.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση εφαρμόζεται έως την 31η Μαΐου 2015.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 12 Δεκεμβρίου 2014.