NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 991/2014
ze dne 19. září 2014,
kterým se mění příloha III nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 396/2005, pokud jde o maximální limity reziduí pro fosetyl v některých produktech a na jejich povrchu
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 396/2005 ze dne 23. února 2005 o maximálních limitech reziduí pesticidů v potravinách a krmivech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a o změně směrnice Rady 91/414/EHS (1), a zejména na čl. 14 odst. 1 písm. a) a čl. 16 odst. 1 písm. a) uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Pro fosetyl byly maximální limity reziduí (MLR) stanoveny v části A přílohy III nařízení (ES) č. 396/2005.
(2)
Definice reziduí pro monitorování fosetylu zahrnuje původní sloučeninu fosetyl, produkt rozkladu kyselinu fosforitou a jejich soli. Soli kyseliny fosforité se nazývají fosforitany.
(3)
Komise obdržela od členských států a provozovatelů podniků informace o přítomnosti fosforitanů v některých produktech či na jejich povrchu, vedoucí k reziduím přesahujícím maximální limit reziduí 2 mg/kg stanovený pro tyto produkty v nařízení (ES) č. 396/2005 a odpovídající mezi stanovitelnosti.
(4)
Komise v roce 2014 shromáždila údaje z monitorování za účelem prošetření přítomnosti fosforitanů v potravinách. Tyto údaje poskytnuté provozovateli potravinářských podniků ukazují, že fosforitany se v potravinách vyskytují v množstvích, jež se liší v závislosti na zdroji a produktu, avšak často přesahují maximální limit reziduí odpovídající mezi stanovitelnosti 2 mg/kg. Z podrobnější analýzy údajů vyplynulo, že naprostá většina nevyhovujících vzorků obsahuje rezidua kyseliny fosforité a jejích solí v míře, jež překračuje mez stanovitelnosti, zatímco rezidua fosetylu a jeho solí zůstávají pod mezí stanovitelnosti.
(5)
Přestože fosforitany nebyly zařazeny do přílohy I nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 2003/2003 (2) podle článku 14 uvedeného nařízení, mohly by být obsaženy v hnojivech povolených na vnitrostátní úrovni, zejména v některých hnojivech aplikovaných na listy rostlin (listová hnojiva). Vzhledem k absenci příslušných povolení pro přípravky na ochranu rostlin obsahující fosetyl jak v Unii, tak ve třetích zemích, jež jsou významnými vývozci dotčených potravinářských produktů do Unie, k výjimečnosti výskytu zjistitelných reziduí fosetylu a jeho solí a k používání fosforitanů v listových hnojivech lze důvodně předpokládat, že rezidua jsou důsledkem aplikace listových hnojiv obsahujících fosforitany.
(6)
Komise požádala Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „úřad“) o vydání stanoviska k riziku, jež představují rezidua fosforitanů v některých produktech nebo na jejich povrchu pro veřejné zdraví. Vzhledem k naléhavosti této záležitosti úřad vydal místo odůvodněného stanoviska prohlášení s odkazem na některé přetrvávající nejistoty (3). Toto prohlášení bylo předáno Komisi a členským státům a zpřístupněno veřejnosti.
(7)
Úřad ve svém prohlášení dospěl k závěru, že u navrhovaných dočasných maximálních limitů reziduí lze očekávat, že dostatečně ochrání spotřebitele. Při posouzení celoživotní expozice reziduím fosforitanů prostřednictvím konzumace všech potravinářských produktů, jež je mohou obsahovat, nebylo prokázáno riziko, že by byl překročen přijatelný denní příjem (ADI). Vzhledem k nízké akutní toxicitě fosforitanu úřad neprovedl hodnocení akutní expozice spotřebitelů. Úřad upozornil na to, že jeho prohlášení je ovlivněno určitými nejistotami, a navrhl změnit definici reziduí.
(8)
Aby se předešlo zásadnímu narušení trhu při obchodování s dotčenými produkty a vzhledem ke skutečnosti, že podle stávajících vědeckých údajů neexistuje žádné riziko pro spotřebitele, je namístě stanovit dočasné maximální limity reziduí pro fosetyl založené na dostupných údajích z monitorování a na prohlášení úřadu. Tyto dočasné maximální limity reziduí by se měly používat pouze do té doby, než nabydou účinku opatření k zamezení výskytu reziduí fosforitanů v dotčených plodinách v nadcházejících vegetačních obdobích.
(9)
Na základě prohlášení úřadu a s přihlédnutím k faktorům významným pro posuzovanou záležitost splňují příslušné změny maximálních limitů reziduí požadavky čl. 14 odst. 2 nařízení (ES) č. 396/2005.
(10)
Nařízení (ES) č. 396/2005 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno.
(11)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Příloha III nařízení (ES) č. 396/2005 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 19. září 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 991/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 19ης Σεπτεμβρίου 2014
για την τροποποίηση του παραρτήματος III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα ανώτατα όρια καταλοίπων για την ουσία fosetyl μέσα ή πάνω σε ορισμένα προϊόντα
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Φεβρουαρίου 2005, για τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων μέσα ή πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και για την τροποποίηση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο α) και το άρθρο 16 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Για την ουσία fosetyl έχουν καθοριστεί ανώτατα όρια καταλοίπων (ΑΟΚ) στο μέρος A του παραρτήματος III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
(2)
Ο καθορισμός των καταλοίπων για την παρακολούθηση της ουσίας fosetyl περιλαμβάνει τη μητρική ουσία fosetyl, το προϊόν αποδόμησης φωσφορώδες οξύ και τα άλατά τους. Τα άλατα του φωσφορώδους οξέος αποκαλούνται φωσφονικά.
(3)
Η Επιτροπή έλαβε πληροφορίες από κράτη μέλη και επιχειρήσεις που καταδεικνύουν την ύπαρξη φωσφονικών μέσα ή πάνω σε ορισμένα προϊόντα η οποία οδηγεί σε υψηλότερα επίπεδα καταλοίπων από το ΑΟΚ ύψους 2 mg/kg, τα οποία ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 για τα εν λόγω προϊόντα, επίπεδο που αντιστοιχεί στο όριο προσδιορισμού.
(4)
Η Επιτροπή συγκέντρωσε στοιχεία παρακολούθησης το 2014, προκειμένου να διερευνηθεί η παρουσία φωσφονικών στα τρόφιμα. Τα στοιχεία αυτά που παρείχαν οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων τροφίμων έδειξαν ότι τα φωσφονικά είναι παρόντα σε επίπεδα που ποικίλλουν ανάλογα με την πηγή και το προϊόν, αλλά συχνά υπερβαίνουν το ΑΟΚ του ορίου προσδιορισμού ύψους 2 mg/kg. Από την περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων προέκυψε ότι η συντριπτική πλειονότητα των μη συμμορφούμενων δειγμάτων περιέχει κατάλοιπα φωσφορώδους οξέος και των αλάτων του που υπερβαίνουν το όριο προσδιορισμού, ενώ τα κατάλοιπα της ουσίας fosetyl και των αλάτων της παραμένουν κάτω από το όριο προσδιορισμού.
(5)
Μολονότι τα φωσφονικά δεν έχουν περιληφθεί στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) δυνάμει του άρθρου 14 του εν λόγω κανονισμού, μπορούν να περιέχονται στα προϊόντα λιπασμάτων που εγκρίνονται σε εθνικό επίπεδο, ιδίως σε ορισμένα λιπάσματα που εφαρμόζονται στα φύλλα των φυτών (διαφυλλικά λιπάσματα). Δεδομένης της έλλειψης σχετικών εγκρίσεων για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα που περιέχουν την ουσία fosetyl, τόσο στην Ένωση όσο και σε τρίτες χώρες που είναι σημαντικοί εξαγωγείς των οικείων προϊόντων διατροφής στην Ένωση, της έλλειψης ανιχνεύσιμων καταλοίπων της ουσίας fosetyl και των αλάτων της, καθώς και της χρήσης φωσφονικών ως συστατικού προϊόντος σε διαφυλλικά λιπάσματα, μπορεί εύλογα να υποτεθεί ότι τα κατάλοιπα αποτελούν συνέπεια της εφαρμογής προϊόντων διαφυλλικού λιπάσματος που περιέχουν φωσφονικά.
(6)
Η Επιτροπή ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, στο εξής «η Αρχή», να γνωμοδοτήσει σχετικά με κινδύνους για τη δημόσια υγεία από τα κατάλοιπα φωσφονικών μέσα ή πάνω σε ορισμένα προϊόντα. Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα του θέματος η Αρχή, αντί για αιτιολογημένη γνώμη, εξέδωσε «δήλωση», στην οποία επεσήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετά αβέβαια σημεία ως προς το θέμα αυτό (3). Διαβίβασε την εν λόγω δήλωση στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη και τη δημοσιοποίησε.
(7)
Η Αρχή συμπέρανε στη δήλωσή της ότι τα προτεινόμενα προσωρινά ΑΟΚ αναμένεται να προστατεύουν επαρκώς τους καταναλωτές. Η εκτίμηση της ισόβιας έκθεσης σε κατάλοιπα φωσφονικών μέσω της κατανάλωσης όλων των τροφίμων που ενδέχεται να τα περιέχουν δεν έδειξε ότι υπάρχει κίνδυνος υπέρβασης της αποδεκτής ημερήσιας δόσης (ADI). Η Αρχή δεν προέβη σε εκτίμηση της οξείας έκθεσης των καταναλωτών λόγω της χαμηλής οξείας τοξικότητας των φωσφονικών. Η Αρχή επεσήμανε ότι η δήλωσή της επηρεάζεται από αβεβαιότητες και πρότεινε να αλλάξει ο ορισμός των καταλοίπων.
(8)
Για να αποφευχθούν σημαντικές διαταραχές των αγορών στην εμπορία των οικείων προϊόντων και, καθώς δεν συντρέχει κίνδυνος για τους καταναλωτές με βάση τα σημερινά επιστημονικά στοιχεία, είναι σκόπιμο να καθοριστούν προσωρινά ΑΟΚ για την ουσία fosetyl, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία παρακολούθησης και τη δήλωση της Αρχής. Αυτά τα προσωρινά ΑΟΚ θα πρέπει να ισχύουν μόνο μέχρι να παραγάγουν αποτελέσματα τα μέτρα για την πρόληψη της εμφάνισης καταλοίπων φωσφονικών στις σχετικές καλλιέργειες σε καλλιεργητικές περιόδους στο μέλλον.
(9)
Με βάση τη δήλωση της Αρχής και λαμβανομένων υπόψη των συναφών με το θέμα που εξετάζεται παραγόντων, η ενδεικνυόμενη τροποποίηση του ΑΟΚ πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 14 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
(10)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 396/2005 θα πρέπει συνεπώς να τροποποιηθεί αναλόγως.
(11)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Το παράρτημα III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005 τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 19 Σεπτεμβρίου 2014.