NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 101/2013
ze dne 4. února 2013
o použití kyseliny mléčné ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace u jatečně upravených těl skotu
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 853/2004 ze dne 29. dubna 2004, kterým se stanoví zvláštní hygienická pravidla pro potraviny živočišného původu (1), a zejména na čl. 3 odst. 2 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 852/2004 ze dne 29. dubna 2004 o hygieně potravin (2) stanoví obecná pravidla pro hygienu potravin vztahující se na provozovatele potravinářských podniků, přičemž přihlíží především k zásadě týkající se všeobecného používání postupů založených na analýze rizik a kritických kontrolních bodech (dále jen „HACCP“).
(2)
Nařízení (ES) č. 853/2004 stanoví zvláštní pravidla pro hygienu potravin živočišného původu vztahující se na provozovatele potravinářských podniků. Stanoví, že provozovatelé potravinářských podniků nepoužijí k odstranění povrchového znečištění produktů živočišného původu žádnou jinou látku než pitnou vodu, pokud nebylo použití dotyčné látky schváleno v souladu s uvedeným nařízením.
(3)
Dále nařízení Komise (ES) č. 2073/2005 ze dne 15. listopadu 2005 o mikrobiologických kritériích pro potraviny (3) stanoví mikrobiologická kritéria pro některé mikroorganismy a prováděcí pravidla, která musí provozovatelé potravinářských podniků dodržovat při provádění obecných a zvláštních hygienických opatření podle nařízení (ES) č. 852/2004. Stanoví, že provozovatelé potravinářských podniků musí zajistit, aby potraviny splňovaly uvedená mikrobiologická kritéria.
(4)
Dne 14. prosince 2010 Komise obdržela žádost o povolení použití kyseliny mléčné ke snižování povrchové kontaminace u jatečně upravených těl skotu a masa.
(5)
Dne 26. července 2011 přijal Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „EFSA“) vědecké stanovisko týkající se hodnocení bezpečnosti a účinnosti kyseliny mléčné pro odstraňování povrchové mikrobiální kontaminace z jatečně upravených těl skotu, výsekových částí a výrobního masa (ořezu) (Scientific Opinion on the evaluation of the safety and efficacy of lactic acid for the removal of microbial surface contamination from beef carcases, cuts and trimmings) (4).
(6)
Ve svém stanovisku dospěl úřad EFSA k závěru, že ošetření, při nichž se k dekontaminaci používá kyselina mléčná, nepředstavují žádné bezpečnostní riziko, pakliže je použitá látka v souladu se specifikacemi Unie pro potravinářské přídatné látky. Dále úřad EFSA dospěl k závěru, že ošetření kyselinou mléčnou dosahují zásadního snížení mikrobiální kontaminace oproti situaci, kdy není použito žádné ošetření, nebo ve srovnání s ošetřením pitnou vodou, a že je nepravděpodobné, že by taková ošetření přispívala k rozvoji rezistence mikroorganismů.
(7)
Úřad EFSA doporučuje, aby provozovatelé potravinářských podniků potvrdili antimikrobiální účinnost těchto ošetření při svých specifických podmínkách zpracování a ověřili koncentraci kyseliny mléčné, teplotu aplikace a další faktory, které ovlivňují její účinnost ve funkci dekontaminačního činidla. Úřad EFSA ve svém stanovisku dále dospěl k závěru, že z tohoto použití kyseliny mléčné neplynou žádné negativní dopady na životní prostředí.
(8)
Podle stanoviska EFSA nebude zbytkové množství, které se v souvislosti s ošetřením kyselinou mléčnou vstřebá do hovězího masa, převyšovat 190 mg/kg. Takovéto množství se považuje za zbytkové ve srovnání s aktivním množstvím, jehož je třeba ke snížení povrchové mikrobiální kontaminace. Nemá ani žádný technologický účinek na konečný produkt. Zbytkové množství kyseliny mléčné použité ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace je zanedbatelné ve srovnání s množstvím kyseliny mléčné, která se v hovězím mase přirozeně vyskytuje, a nepředstavuje žádné bezpečnostní riziko. V některých masných polotovarech jsou jako potravinářské přídatné látky pro účely konzervace povoleny soli kyseliny mléčné. Pro tyto účely se běžně používají hodnoty 20 000 mg/kg. Použití kyseliny mléčné pro účely snižování povrchové mikrobiální kontaminace se tudíž jasně odlišuje od jejího použití jakožto potravinářské přídatné látky.
(9)
S ohledem na stanovisko EFSA a vzhledem ke schopnosti kyseliny mléčné zásadním způsobem snižovat možnou mikrobiální kontaminaci je vhodné povolit její použití ke snižování povrchové kontaminace. Takovéto použití by však mělo podléhat určitým podmínkám. Mělo by být omezeno na použití na úrovni jatek u jatečně upravených těl, jejich půlek či čtvrtí a mělo by být začleněno do správné hygienické praxe a systémů založených na HACCP.
(10)
Nařízení Komise (EU) č. 231/2012 ze dne 9. března 2012, kterým se stanoví specifikace pro potravinářské přídatné látky uvedené v přílohách II a III nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008 (5), stanoví specifikace pro potravinářské přídatné látky, a to zejména takové, které se týkají původu, kritérií pro čistotu a jakýchkoli dalších nezbytných informací.
(11)
Podle stanoviska EFSA by kyselina mléčná používaná ke snižování povrchové kontaminace u jatečně upravených těl skotu měla být v souladu se specifikacemi pro kyselinu mléčnou stanovenými právními předpisy Unie. V případě, že se kyselina mléčná používá ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace podle tohoto nařízení, bylo by tudíž vhodné, aby taková kyselina mléčná byla v souladu se specifikacemi stanovenými nařízením (EU) č. 231/2012.
(12)
Použití kyseliny mléčné ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace u jatečně upravených těl skotu, jejich půlek či čtvrtí nesmí mít vliv na povinnost provozovatelů potravinářských podniků dodržovat požadavky právních předpisů Unie týkajících se hygieny potravin, jak je stanoví nařízení (ES) č. 852/2004, (ES) č. 853/2004 a (ES) č. 2073/2005, a nemělo by být v žádném případě považováno za náhradu správné hygienické praxe na jatkách a provozních postupů či za alternativu při plnění požadavků uvedených nařízení.
(13)
Stálý výbor pro potravinový řetězec a zdraví zvířat nezaujal stanovisko ve lhůtě stanovené předsedou. Komise proto předložila Radě návrh týkající se tohoto opatření a předala jej současně i Evropskému parlamentu.
(14)
S ohledem na skutečnost, že ve stanovených lhůtách Rada nerozhodla a Evropský parlament nevyjádřil s opatřením nesouhlas, měla by Komise opatření přijmout,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Provozovatelé potravinářských podniků mohou na úrovni jatek používat kyselinu mléčnou ke snižování povrchové mikrobiální kontaminace u jatečně upravených těl skotu, jejich půlek či čtvrtí v souladu s podmínkami stanovenými v příloze tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 4. února 2013.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 101/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 4ης Φεβρουαρίου 2013
σχετικά με τη χρήση γαλακτικού οξέος για τη μείωση της μικροβιολογικής επιφανειακής μόλυνσης σφαγίων βοοειδών
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 853/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον καθορισμό ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, περί της υγιεινής των τροφίμων (2) θεσπίζει γενικούς κανόνες για τους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων σε θέματα υγιεινής των τροφίμων, λαμβάνοντας ειδικότερα υπόψη την αρχή αναφορικά με τη γενική εφαρμογή διαδικασιών βασισμένων στην ανάλυση κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP).
(2)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 853/2004 επιβάλλει στους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων ειδικούς κανόνες υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Προβλέπει ότι οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων δεν πρέπει να χρησιμοποιούν άλλες ουσίες πλην του πόσιμου νερού για την εξάλειψη επιφανειακής μόλυνσης από προϊόντα ζωικής προέλευσης, εκτός εάν η χρήση της συγκεκριμένης ουσίας έχει εγκριθεί σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό.
(3)
Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2073/2005 της Επιτροπής, της 15ης Νοεμβρίου 2005, περί μικροβιολογικών κριτηρίων για τα τρόφιμα καθορίζει τα μικροβιολογικά κριτήρια (3) όσον αφορά ορισμένους μικροοργανισμούς και τους κανόνες εφαρμογής προς τους οποίους πρέπει να συμμορφώνονται οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων κατά την εφαρμογή των γενικών και ειδικών απαιτήσεων υγιεινής που αναφέρονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 852/2004. Προβλέπει ότι οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων πρέπει να εξασφαλίζουν ότι όλα τα τρόφιμα συμμορφώνονται με τα εν λόγω μικροβιολογικά κριτήρια.
(4)
Στις 14 Δεκεμβρίου 2010 η Επιτροπή έλαβε αίτηση για έγκριση της χρήσης γαλακτικού οξέος για τη μείωση της επιφανειακής μόλυνσης των σφαγίων και του κρέατος βοοειδών.
(5)
Στις 26 Ιουλίου 2011 η ευρωπαϊκή αρχή για την ασφάλεια των τροφίμων («EFSA») εξέδωσε επιστημονική γνώμη ως προς την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας του γαλακτικού οξέος όσον αφορά την αφαίρεση της μικροβιακής επιφανειακής μόλυνσης από σφάγια, τεμάχια και υπολείμματα βοείου κρέατος (4).
(6)
Στη γνώμη της, η EFSA συμπεραίνει ότι οι διαδικασίες επεξεργασίας που χρησιμοποιούν γαλακτικό οξύ για απολύμανση δεν παρουσιάζουν πρόβλημα ασφάλειας, με την προϋπόθεση ότι η ουσία που χρησιμοποιείται συμμορφώνεται προς τις προδιαγραφές της Ένωσης σχετικά με τα πρόσθετα τροφίμων. Επιπλέον, η EFSA συμπεραίνει ότι οι διαδικασίες επεξεργασίας με γαλακτικό οξύ προσφέρουν σε σημαντικό βαθμό μείωση της μικροβιολογικής μόλυνσης σε σύγκριση με τη μη επεξεργασία ή την επεξεργασία με πόσιμο νερό και ότι δεν είναι πιθανό οι εν λόγω επεξεργασίες να συμβάλλουν στην ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής.
(7)
Η EFSA συνιστά την, από μέρους των υπευθύνων επιχειρήσεων τροφίμων, επικύρωση της αντιμικροβιακής αποτελεσματικότητας των εν λόγω επεξεργασιών κάτω από τις συγκεκριμένες τους συνθήκες επεξεργασίας και τον έλεγχο της συγκέντρωσης του γαλακτικού οξέος, της θερμοκρασίας εφαρμογής και άλλων παραγόντων που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητά του ως παράγοντα απολύμανσης. Η γνώμη της EFSA καταλήγει επίσης στο συμπέρασμα ότι δεν υφίστανται αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον από την εν λόγω χρήση του γαλακτικού οξέος.
(8)
Σύμφωνα με τη γνώμη της EFSA, η υπολειμματική ποσότητα που απορροφάται από το βόειο κρέας κατά την επεξεργασία με γαλακτικό οξύ δεν θα είναι υψηλότερη των 190 mg/kg. Η εν λόγω ποσότητα θεωρείται ως υπολειμματική συγκρινόμενη με την ενεργό ποσότητα που απαιτείται για τους σκοπούς εξάλειψης της μικροβιακής επιφανειακής μόλυνσης. Περαιτέρω, δεν έχει καμιά τεχνολογική επίδραση στο τελικό προϊόν. Επιπλέον, η υπολειμματική ποσότητα γαλακτικού οξέος που χρησιμοποιείται για τη μείωση της μικροβιακής επιφανειακής μόλυνσης είναι αμελητέα συγκρινόμενη με την ποσότητα γαλακτικού οξέος που είναι φυσικά παρούσα στο βόειο κρέας και δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας όσον αφορά την ασφάλεια. Σε ορισμένα παρασκευάσματα κρέατος τα άλατα του γαλακτικού οξέος είναι εγκεκριμένα ως πρόσθετα τροφίμων με σκοπό τη συντήρησή τους. Για τον σκοπό αυτό, συνήθως εφαρμόζονται επίπεδα 20 000 mg/kg. Επομένως, η χρήση του γαλακτικού οξέος για τους σκοπούς μείωσης της μικροβιακής επιφανειακής μόλυνσης είναι σαφώς διακριτή από τη χρήση του ως πρόσθετου τροφίμων.
(9)
Ενόψει της γνώμης της EFSA, λαμβάνοντας υπόψη ότι το γαλακτικό οξύ δύναται να παράσχει σημαντικό βαθμό μείωσης ενδεχόμενης μικροβιολογικής μόλυνσης, ενδείκνυται η έγκριση της χρήσης του για τη μείωση της επιφανειακής μόλυνσης. Η εν λόγω χρήση θα πρέπει, ωστόσο, να υπόκειται σε ορισμένους όρους. Η χρήση του θα πρέπει να περιορίζεται σε σφάγια ή ημισφάγια ή τεταρτημόρια σφαγίων στο επίπεδο του σφαγείου και θα πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιο ορθών υγιεινών πρακτικών και συστημάτων βασισμένων στην HACCP.
(10)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 231/2012 της Επιτροπής, της 9ης Μαρτίου 2012, που θεσπίζει προδιαγραφές για πρόσθετα τροφίμων αναφερόμενα στα παραρτήματα II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) θεσπίζει προδιαγραφές για πρόσθετα τροφίμων σχετικά, ειδικότερα, με την προέλευση, κριτήρια καθαρότητας και οιαδήποτε άλλη αναγκαία πληροφορία.
(11)
Σύμφωνα με τη γνώμη της EFSA, το γαλακτικό οξύ που χρησιμοποιείται για τη μείωση της επιφανειακής μόλυνσης σε σφάγια βοοειδών θα πρέπει να είναι σύμφωνο με προδιαγραφές για το γαλακτικό οξύ που ορίζονται στη νομοθεσία της Ένωσης. Επομένως, όπου χρησιμοποιείται το γαλακτικό οξύ για τη μείωση της μικροβιολογικής επιφανειακής μόλυνσης σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, ενδείκνυται το εν λόγω γαλακτικό οξύ να είναι σύμφωνο προς τις προδιαγραφές που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 231/2012.
(12)
Η χρήση του γαλακτικού οξέος για τη μείωση της μικροβιολογικής επιφανειακής μόλυνσης σε σφάγια ή ημισφάγια ή τεταρτημόρια σφαγίων δεν θα πρέπει να επηρεάζει την υποχρέωση του υπεύθυνου επιχείρησης τροφίμων να συμμορφώνεται προς τις απαιτήσεις της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με την υγιεινή των τροφίμων, όπως ορίζεται στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 852/2004, (ΕΚ) αριθ. 853/2004 και (ΕΚ) αριθ. 2073/2005 και δεν πρέπει κατ’ ουδένα τρόπο να θεωρείται ως υποκατάσταση των ορθών υγιεινών πρακτικών σφαγής και διαδικασιών λειτουργίας ή ως εναλλακτική λύση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις των εν λόγω κανονισμών.
(13)
Η μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων δεν διατύπωσε γνώμη εντός της προθεσμίας που καθορίστηκε από τον πρόεδρό της. Η Επιτροπή υπέβαλε, επομένως, στο Συμβούλιο πρόταση σχετική με το εν λόγω μέτρο και συγχρόνως την προώθησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
(14)
Ενόψει του γεγονότος ότι το Συμβούλιο δεν ενήργησε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν αντιτάχθηκε στο μέτρο εντός των προβλεπόμενων χρονικών περιόδων, η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει το μέτρο,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων δύνανται να χρησιμοποιούν γαλακτικό οξύ για τη μείωση της μικροβιολογικής επιφανειακής μόλυνσης σε σφάγια ή ημισφάγια ή τεταρτημόρια σφαγίων στο επίπεδο του σφαγείου σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 4 Φεβρουαρίου 2013.