NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 505/2014
ze dne 15. května 2014,
kterým se mění příloha II nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008, pokud jde o používání karamelových barviv (E 150a-d) v pivu a sladových nápojích
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008 ze dne 16. prosince 2008 o potravinářských přídatných látkách (1), a zejména na čl. 10 odst. 3 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 stanoví seznam potravinářských přídatných látek Unie schválených pro použití v potravinách a podmínky jejich použití.
(2)
Tento seznam lze aktualizovat v souladu s jednotným postupem uvedeným v čl. 3 odst. 1 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1331/2008 (2) buď z podnětu Komise, nebo na základě podání žádosti.
(3)
Karamelové barvivo je potravinářské barvivo, které je schváleno pro použití a je uvedeno na seznamu v příloze II nařízení (ES) č. 1333/2008. Dané schválení zohledňuje přijatelný denní příjem (ADI) stanovený Vědeckým výborem pro potraviny v letech 1987, 1990 a 1996.
(4)
Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „úřad“) vydal dne 3. února 2011 stanovisko týkající se nového posouzení bezpečnosti karamelového barviva jako potravinářské přídatné látky (3). Úřad v tomto stanovisku stanovil přijatelný denní příjem (ADI) skupiny ve výši 300 mg/kg tělesné hmotnosti na den. V tomto přijatelném denní příjmu (ADI) skupiny byl stanoven individuální přijatelný příjem pro amoniakový karamel E 150c na 100 mg/kg tělesné hmotnosti na den. Úřad uzavřel, že v případě karamelu (E 150a), amoniakového karamelu (E 150c) a amoniak-sulfitového karamelu (E 150d) může předpokládaná dietární expozice dětské a dospělé populace překročit přijatelný denní příjem (ADI).
(5)
Dne 3. prosince 2012 vydal úřad prohlášení o podrobnějším posouzení expozice u karamelových barviv E 150a, E 150c a E 150d a konstatoval, že předpokládaná dietární expozice byla značně nižší než expozice odhadovaná v předchozím stanovisku (4). Úřad však konstatoval, že v případě amoniakového karamelu (E 150c) může stále dojít k překročení přijatelného denní příjmu (ADI) u batolat a dospělých osob. Zatímco v případě batolat došlo k lehkému překročení (6 %) přijatelného denního příjmu (ADI) na vysokých úrovních v jednom členském státě, v případě dospělých osob byl přijatelný denní příjem (ADI) překročen o 5 % až 51 % v pěti členských státech. Dotčené členské státy doložily, po posouzení podrobnějších vnitrostátních informací o skutečném použití amoniakového karamelu (E 150c), že skutečný denní příjem (ADI) byl podstatně nižší. Vzhledem k tomu, že k expozici dospělých osob nejvíce přispívá pivo, je vhodné změnit podmínky použití a stanovit maximální úroveň používání pro amoniakový karamel (E 150c) v podkategorii potravin 14.2.1 „Pivo a sladové nápoje“, aby byla zaručena vysoká úroveň ochrany lidského zdraví.
(6)
Podle čl. 11 odst. 4 nařízení (ES) č. 1333/2008 se maximální množství pro barviva použijí na množství barvicího principu obsaženého v barvicím přípravku, není-li uvedeno jinak. Komplexní povaha a omezené znalosti chemického složení karamelových barviv však činí jejich identifikaci v potravinářských výrobcích komplikovanou. Při provádění oficiálních kontrol mohou proto příslušné orgány rovněž zvážit, že ověří úroveň 2-acetyl-4-tetrahydroxy-butylimidazolu, tj. nečistoty, kterou lze analyticky určit a která byla zohledněna při stanovování individuální hodnoty přijatelného denního příjmu (ADI) amoniakového karamelu (E 150c).
(7)
Dne 4. června 2013 byla podána žádost o povolení použití karamelová barviva (E 150a-d) ve sladových nápojích, která byla zpřístupněna členských státům podle článku 4 nařízení (ES) č. 1331/2008.
(8)
V právních předpisech Unie není pivo definováno, přičemž definice piva se v členských státech značně liší. Konkrétní produkt, který je v jednom členském státě klasifikován jako pivo, může být v jiném členském státě sladovým nápojem. Jelikož existuje technická potřeba pro karamelové barvivo (E 150a-d) ve sladových nápojích a použití karamelových barviv je povoleno pouze v pivu, má stávající situace negativní vliv na vnitřní trh a brání volnému pohybu těchto výrobků. Je proto vhodné tuto situaci napravit.
(9)
Společnou charakteristikou sladových nápojů je, že v konečném výrobku není obsažen slad jako takový a technologie a potřeba potravinářských přídatných látek jsou obdobné jako u piva. Karamelové barvivo je potřeba pro obnovu konzistentní barvy, ovlivněné výrobními postupy, nebo pro zvýšení vizuální přitažlivosti sladových nápojů vyrobených ze světlého sladu. Pro vytvoření tmavé barvy nelze použít pražený slad, neboť silně ovlivňuje aroma, což není pro tyto výrobky žádoucí.
(10)
Sladové nápoje jsou okrajové výrobky, které jsou alternativou k výrobkům, ve kterých je použití karamelových barviv v současnosti povoleno (tj. ochucené nápoje a piva). Neočekává se proto, že by povolení použití karamelových barviv ve sladových nápojích mělo významný dopad na celkovou expozici karamelovým barvivům.
(11)
Podle čl. 3 odst. 2 nařízení (ES) č. 1331/2008 je Komise povinna požádat o stanovisko úřadu za účelem aktualizace seznamu potravinářských přídatných látek Unie stanoveného v příloze II nařízení (ES) č. 1333/2008, s výjimkou případů, kdy tato aktualizace pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví. Vzhledem k tomu, že rozšíření používání karamelových barviv (E 150a-d) na sladové nápoje představuje aktualizaci tohoto seznamu, která pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví, není nutné žádat úřad o stanovisko.
(12)
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna.
(13)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 15. května 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 505/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 15ης Μαΐου 2014
για την τροποποίηση του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη χρήση καραμελοχρωμάτων (E 150a-d) στην μπίρα και τα ποτά βύνης
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 10 παράγραφος 3,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 θεσπίζει ενωσιακό κατάλογο προσθέτων τροφίμων που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται σε τρόφιμα και καθορίζει τους όρους χρήσης τους.
(2)
Ο εν λόγω ενωσιακός κατάλογος μπορεί να τροποποιηθεί σύμφωνα με την ενιαία διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1331/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) είτε με πρωτοβουλία της Επιτροπής είτε ύστερα από αίτηση.
(3)
Τα καραμελοχρώματα είναι χρωστικές ουσίες τροφίμων που επιτρέπεται σήμερα να χρησιμοποιούνται σε τρόφιμα και περιλαμβάνονται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008. Η έγκριση αυτή λαμβάνει υπόψη τις αποδεκτές ημερήσιες προσλήψεις (ΑΗΠ) που καθορίστηκαν από την επιστημονική επιτροπή τροφίμων (SCF) το 1987, το 1990 και το 1996.
(4)
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων («η Αρχή») γνωμοδότησε στις 3 Φεβρουαρίου 2011 όσον αφορά την επαναξιολόγηση της ασφάλειας των καραμελοχρωμάτων ως προσθέτων τροφίμων (3). Στην εν λόγω γνώμη η Αρχή καθόρισε μια ομάδα ΑΗΠ 300 mg/kg σωματικού βάρους/ημέρα. Σ' αυτήν την ομάδα ΑΗΠ καθορίστηκε επιμέρους ΑΗΠ 100 mg/kg σωματικού βάρους/ημέρα για το εναμμώνιο καραμελόχρωμα (E 150c). Η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προβλεπόμενη διατροφική έκθεση των παιδιών και των ενηλίκων μπορεί να υπερβεί τις ΑΗΠ για το απλό καραμελόχρωμα (E 150a), το εναμμώνιο καραμελόχρωμα (E 150c) και το εναμμώνιο θειώδες καραμελόχρωμα (E 150d).
(5)
Στις 3 Δεκεμβρίου 2012, η Αρχή δημοσίευσε δήλωση που παρέχει ακριβή εκτίμηση της έκθεσης για τα καραμελοχρώματα E 150a, E 150c και E 150d και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προβλεπόμενη διατροφική έκθεση ήταν σημαντικά χαμηλότερη από αυτήν που είχε εκτιμηθεί στην προηγούμενη γνωμοδότηση (4). Εντούτοις, η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα νήπια και οι ενήλικοι ενδέχεται, παρ' όλα αυτά, να υπερβούν την ΑΗΠ για το εναμμώνιο καραμελόχρωμα (E 150c). Ενώ η υπέρβαση της ΑΗΠ ήταν μόνο ελάχιστη (6 %) στα υψηλά επίπεδα σε νήπια σε ένα κράτος μέλος, για τους ενηλίκους η υπέρβαση της ΑΗΠ ήταν κατά 5-51 % σε πέντε κράτη μέλη. Μετά την εξέταση πιο αναλυτικών εθνικών πληροφοριών σχετικά με τις πραγματικές χρήσεις του εναμμώνιου καραμελοχρώματος (E 150c), τα οικεία κράτη μέλη κατέδειξαν ότι η πραγματική πρόσληψη είναι σημαντικά χαμηλότερη. Ωστόσο, λαμβανομένου υπόψη ότι η μπίρα είναι η κύρια πηγή έκθεσης για τους ενηλίκους, ενδείκνυται να τροποποιηθούν οι όροι χρήσης και να θεσπιστούν μέγιστα επίπεδα χρήσης για το εναμμώνιο καραμελόχρωμα (E 150c) στην υποκατηγορία τροφίμων 14.2.1 «Μπίρες και ποτά βύνης», ώστε να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας.
(6)
Σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008, τα ανώτατα επίπεδα χρήσης για χρωστικές ουσίες ισχύουν για τις ποσότητες του χρωστικού στοιχείου που περιέχεται στο χρωστικό παρασκεύασμα, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά. Ωστόσο, η σύνθετη φύση και η περιορισμένη γνώση της χημικής σύνθεσης των καραμελοχρωμάτων δυσχεραίνουν την ταυτοποίησή τους στα τρόφιμα. Ως εκ τούτου, κατά τη διεξαγωγή των επίσημων ελέγχων, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούσαν ενδεχομένως να εξετάσουν επίσης το επίπεδο του 2-ακετυλο-4-τετραϋδροξυ-βουτυλιμιδαζολίου, δηλαδή της πρόσμειξης η οποία μπορεί να καθοριστεί αναλυτικά και η οποία ελήφθη υπόψη για τον καθορισμό της επιμέρους ΑΗΠ για το εναμμώνιο καραμελόχρωμα (E 150c).
(7)
Στις 4 Ιουνίου 2013, υποβλήθηκε αίτηση για την έγκριση της χρήσης καραμελοχρωμάτων (E 150 a-d) σε ποτά βύνης, η οποία γνωστοποιήθηκε στα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1331/2008.
(8)
Η μπίρα δεν ορίζεται στη νομοθεσία της ΕΕ και οι εθνικοί ορισμοί διαφέρουν μεταξύ τους. Κατά συνέπεια, ένα συγκεκριμένο προϊόν που ταξινομείται ως μπίρα σε ένα κράτος μέλος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ποτό βύνης σε ένα άλλο. Επειδή υπάρχει τεχνολογική ανάγκη για καραμελοχρώματα (E 150a-d) σε ποτά βύνης και η χρήση καραμελοχρωμάτων επιτρέπεται μόνο στις μπίρες, η σημερινή κατάσταση έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά, γεγονός που παρεμποδίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των εν λόγω προϊόντων. Επομένως, είναι σκόπιμο να διορθωθεί η κατάσταση αυτή.
(9)
Το κοινό χαρακτηριστικό των ποτών βύνης είναι η απουσία της βύνης ως τέτοιας στο τελικό προϊόν και οι ομοιότητες με τις μπίρες στην τεχνολογία και στην ανάγκη για πρόσθετα τροφίμων. Τα καραμελοχρώματα χρειάζονται για να αποκατασταθεί το σταθερό χρώμα το οποίο επηρεάστηκε από τις παραγωγικές διεργασίες και/ή να καταστούν οπτικά πιο ελκυστικά τα ποτά βύνης από ωχρή βύνη. Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν καβουρδισμένες βύνες για να δώσουν το σκούρο χρώμα, διότι προσδίδουν έντονη γεύση, η οποία δεν είναι κατάλληλη για τα εν λόγω προϊόντα.
(10)
Τα ποτά βύνης είναι εξειδικευμένα προϊόντα που παρέχουν μια εναλλακτική λύση για τα προϊόντα στα οποία επιτρέπεται σήμερα η χρήση καραμελοχρωμάτων (δηλαδή αρωματισμένα ποτά και μπίρες). Συνεπώς, η έγκριση της χρήσης καραμελοχρωμάτων σε ποτά βύνης δεν προβλέπεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη συνολική έκθεση σε καραμελοχρώματα.
(11)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1331/2008, η Επιτροπή πρέπει να ζητά τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων για την επικαιροποίηση του ενωσιακού καταλόγου προσθέτων τροφίμων ο οποίος αναφέρεται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008, εκτός από τις περιπτώσεις που η εν λόγω επικαιροποίηση δεν πρόκειται να έχει επίδραση στην ανθρώπινη υγεία. Επειδή η επέκταση της χρήσης καραμελοχρωμάτων (E 150a-d) σε ποτά βύνης αποτελεί επικαιροποίηση του εν λόγω καταλόγου η οποία δεν πρόκειται να έχει επίδραση στην ανθρώπινη υγεία, δεν κρίνεται αναγκαίο να ζητηθεί η γνώμη της Αρχής.
(12)
Ως εκ τούτου, το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.
(13)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 15 Μαΐου 2014.