ROZHODNUTÍ KOMISE (EU) 2015/508
ze dne 1. října 2014
o údajné infrastrukturální podpoře ve prospěch podniku Propapier PM2 GmbH poskytnuté Německem - Státní podpora - SA.36147 (C 30/10) (ex NN 45/10; ex CP 327/08)
(oznámeno pod číslem C(2014) 6847)
(Pouze německé znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
s ohledem na nařízení Rady (ES) č. 659/1999 ze dne 22. března 1999, kterým se stanoví prováděcí pravidla k článku 108 smlouvy o fungování Evropské unie (1),
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s uvedenými články (2), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Dopisem ze dne 29. října 2008 podala Smurfit Kappa Group (dále jen „skupina Smurfit Kappa“ nebo „stěžovatel“) u Komise stížnost, podle níž získal podnik Propapier PM2 GmbH infrastrukturální podporu. Stížnost byla zaregistrována pod číslem jednacím CP 327/08 a (pod číslem NN 45/10) zanesena do rejstříku protiprávní podpory.
(2)
Dopisem ze dne 27. října 2010 informovala Komise Německo o svém rozhodnutí zahájit v souvislosti s údajnou podporou řízení na základě čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie.
(3)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (3). Komise vyzvala všechny zúčastněné strany, aby k údajné podpoře podaly své připomínky.
(4)
Dopisem ze dne 28. ledna 2011 podalo Německo své připomínky (znění připomínek, z nějž byly vypuštěny důvěrné údaje, bylo doručeno dne 31. ledna 2011). Připomínky obdržela Komise rovněž od těchto zúčastněných stran: dne 11. února 2011 společné připomínky od Německého městského sněmu (Deutscher Städtetag), Německého okresního sněmu (Deutscher Landkreistag), Německého sdružení měst a obcí (Deutscher Städte- a Gemeindebund) a Sdružení komunálních podniků (Verband kommunaler Unternehmen, zkr. VKU) a dne 14. února 2011 připomínky stěžovatele (znění připomínek, z nějž byly vypuštěny důvěrné údaje, bylo doručeno dne 1. března 2011). Komise předala tyto připomínky německým orgánům, aby jim umožnila vyjádřit jejich stanovisko; v návaznosti na to obdržela dne 13. dubna 2011 připomínky Německa (znění připomínek, z nějž byly vypuštěny důvěrné údaje, bylo doručeno dne 26. dubna 2011).
(5)
Dne 17. ledna 2013 se uskutečnila schůzka zástupců útvarů Komise a Německa. V dopise ze dne 25. února 2013 předložilo Německo doplňující informace. Dopisem ze dne 26. dubna 2013, na který Německo odpovědělo dopisem ze dne 14. května 2013, si útvary Komise vyžádaly další informace.
(6)
Prostřednictvím emailu ze dne 23. května 2013 si Komise vyžádala další informace, které Německo poskytlo prostřednictvím emailů ze dne 24. května 2013, 27. května 2013 a 28. května 2013.
(7)
V návaznosti na schůzku zástupců útvarů Komise, Německa, zvýhodněného podniku a znalců, která se konala dne 6. června 2013, oznámilo Německo možnost předložení doplňujícího písemného vyjádření. Na základě další žádosti o sdělení informací ze dne 15. října 2013 poskytlo Německo prostřednictvím emailu ze dne 4. listopadu 2013, 13. prosince 2013, 18. prosince 2013, 6. ledna 2014 a 24. dubna 2014 další obsáhlé připomínky.
2. POPIS OPATŘENÍ
(8)
Podnik Propapier PM2 GmbH (dále jen „podnik Propapier“) patří do skupiny Progroup AG (dále jen „skupina Progroup“). Skupina Progroup vyrábí a prostřednictvím svých dceřiných společností distribuuje podkladové papíry z vlnité lepenky a vlnitou lepenku. Stěžovatel, skupina Smurfit Kappa, je jedním z největších výrobců papíru v Evropské unii.
(9)
Dne 2. dubna 2008 schválila (4) Komise veřejnou regionální podporu podniku Propapier na zřízení papírny na výrobu podkladového papíru z vlnité lepenky a přidružené elektrárny v nově otevřeném areálu, který vznikl jako rozšíření stávající průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva v Eisenhüttenstadtu ve spolkové zemi Braniborsko - tato oblast připadala v této době v úvahu jako možný příjemce veřejné regionální podpory podle čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU.
(10)
Stěžovatel zastával názor, že některé projekty výstavby infrastruktury financované státem v novém areálu průmyslové oblasti, kde se nachází nové výrobní zařízení podniku Propapier, mají sloužit výhradně této papírně, a musí být proto klasifikovány jako vyhrazená infrastruktura a státní podpora ve prospěch podniku Propapier.
(11)
Stěžovatel mezi ně zařadil navíc i tyto infrastrukturální projekty (viz oddíl 2.1): vybudování čističky odpadních vod, výstavba parkoviště a nové spojovací komunikace a rozšíření a prohloubení kanálu Odra-Spréva.
(12)
Stěžovatel kromě toho tvrdil, že podnik Propapier je zvýhodňován rovněž nepřiměřeně nízkými poplatky za využívání čističky odpadních vod (viz oddíl 2.2).
2.1. PODPORA V SOUVISLOSTI S BUDOVÁNÍM ČISTIČKY ODPADNÍCH VOD A DALŠÍ INFRASTRUKTURY
(13)
V červenci 2008 poskytla spolková země Braniborsko z prostředků programu pro rozvoj komunální hospodářské infrastruktury v rámci společného programu (SP)“Zlepšování regionálních hospodářských struktur“ (dále jen „režim SP“ (5)) přímý příspěvek ve výši 33 808 200 EUR (6) na vybudování nové čističky odpadních vod v novém areálu eisenhüttenstadtské průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva. V této souvislosti je třeba poznamenat, že režim SP ve vztahu k financování zřízení či výstavby zařízení pro čištění odpadních vod byl předmětem rozhodnutí ve věci státní podpory N 644e/02 (7), v níž Komise v roce 2003 s platností pro programové období 2004-2006 došla k závěru, že podpora poskytnutá v rámci tohoto režimu nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU ve prospěch vlastníka a provozovatele čističky odpadních vod.
(14)
Komise v tomto rozhodnutí z roku 2003 zastávala názor, že příspěvky vyplacené na základě režimu platného v letech 2004-2006 je třeba chápat jako vnitřní převod státních prostředků, a nikoli jako státní podporu ve prospěch vlastníka a provozovatele, protože jejími příjemci nejsou hospodářské podniky. V daném případě se jedná o plnění, které je tradičním úkolem veřejné služby zajišťované obecními subjekty. Z definice tohoto režimu plyne, že příjemcem musí být místní úřad nebo sdružení zřízené pro zvláštní účely (Zweckverband) podléhající obecnímu dozoru. Podporu lze poskytnout jen tehdy, když mezi příjemcem daného opatření, tj. čističky odpadních vod, a uživatelem tohoto zařízení neexistuje žádné právní, osobní ani hospodářské propojení.
(15)
Příspěvek ve výši 42 260 340 EUR představoval 80 % celkových uznatelných nákladů. Příjemcem tohoto příspěvku je Trinkwasser- und Abwasserzweckverband Oderaue Eisenhüttenstadt (dále jen „sdružení TAVZ“), což je mezikomunální veřejnoprávní sdružení zřízené pro zvláštní účely, pověřené zajišťováním dodávek pitné vody a zpracování odpadních vod. Sdružení TAZV je zároveň vlastníkem i provozovatelem čističky odpadních vod a hradilo zbývajících 20 % celkových veřejných investičních nákladů.
(16)
Podpora byla poskytnuta pod podmínkou, že do 15. srpna 2008 budou prokazatelně splněny právní a finanční předpoklady pro nastěhování hlavního investora (v tomto případě podniku Propapier). Výstavba zařízení byla zahájena v říjnu 2008, do provozu bylo zařízení uvedeno v březnu 2010.
(17)
Stěžovatel zastává názor, že zařízení sdružení TAZV představuje vyhrazenou infrastrukturu, protože prakticky celou kapacitu této čističky odpadních vod využívá podnik Propapier. Tvrdí, že zařízení bylo od začátku koncipováno jako čistička odpadních vod, která bude sloužit podniku Propapier, a že představovalo podmínku, bez jejíhož splnění by se papírna v tomto regionu nemohla usadit (jelikož výroba papíru vyžaduje velké množství vody).
(18)
O vyhrazená infrastrukturální opatření přijatá ve prospěch podniku Propapier se podle stěžovatelova názoru jedná i v případě dalších infrastrukturálních projektů: stavby parkoviště v blízkosti areálu podniku Propapier a nové vozovky spojující průmyslovou oblast se státní vozovkou č. 112 a rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva. V rozhodnutí o zahájení řízení došla Komise k předběžnému závěru, že tyto projekty nepředstavují selektivní výhodu ve prospěch podniku Propapier, a nelze je proto také považovat za vyhrazenou infrastrukturu. I přesto však vyzvala třetí strany, aby k těmto opatřením podaly své připomínky.
2.2. NIŽŠÍ POPLATKY ZA POUŽÍVÁNÍ ČISTIČKY ODPADNÍCH VOD
(19)
Dalším bodem stížnosti týkajícím se čističky odpadních vod je tvrzení, že podnik Propapier za používání tohoto zařízení platí o 0,95 EUR za m3 méně, než kolik by si za takovou službu účtoval soukromý investor.
(20)
Výše uživatelských poplatků je stanovena na základě příslušného právního předpisu, tj. zákona o místních poplatcích ve spolkové zemi Braniborsko (8) (dále jen „KAG Brandenburg“). Podle § 6 KAG Brandenburg se poplatek vypočítá tak, aby pokrýval, ale nepřevyšoval veškeré uplatnitelné náklady na příslušnou čističku odpadních vod (náklady na výstavbu, správu, údržbu, provoz, obsluhu a odvody), předpokládané úroky a předpokládané odpisy. Prostředky podpory, které obec obdrží z jiných státních zdrojů (v tomto případě příspěvek ve výši 33,8 milionu EUR z režimu SP), se při stanovení výše předpokládaných úroků z vlastního vloženého kapitálu nezohledňují. (9) Stěžovatel zastává názor, že prostředky podpory, které sdružení TAZV obdrželo z režimu SP, byly jejich příjemcem, tj. sdružením TAZV, v podobě nižších poplatků za zpracování odpadních vod předány uživateli čističky.
3. DŮVODY PRO ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ (10)
(21)
Předmětná opatření je třeba klasifikovat jako státní podporu tehdy, když jsou splněny tyto předpoklady: i) opatření musí představovat podporu poskytovanou státem nebo ze státních prostředků, ii) danému podniku musí díky těmto opatřením vzniknout určitá hospodářská výhoda, iii) tato výhoda musí být selektivní, a iv) opatření musejí nebo mohou narušit hospodářskou soutěž a ovlivňovat obchod mezi členskými státy. O státní podporu se jedná tehdy, když jsou současně splněny všechny předpoklady uvedené v čl. 107 odst. 1 SFEU.
(22)
Rozhodnutí o zahájení řízení nijak nezpochybňuje, že v rámci všech opatření byly použity státní prostředky a že by případně mohlo dojít k narušení hospodářské soutěže na vnitřním trhu.
(23)
Komise k příslušným bodům stížnosti uvedla, že je nutno rozlišovat mezi 1) údajnou státní podporou na vybudování čističky odpadních vod poskytnutou ve prospěch sdružení TAZV a 2) údajnou podporou poskytnutou podniku Propapier v podobně nižších poplatků za zpracování odpadních vod.
(24)
V rozhodnutí o zahájení řízení se kromě toho zkoumá otázka, zda podnik Propapier
i.
vybudováním čističky odpadních vod
či prostřednictvím jiných infrastrukturních projektů pro nový areál průmyslové oblasti, ve kterém se nachází nové výrobní prostory podniku Propapier, jmenovitě
ii.
nového parkoviště,
iii.
nové vozovky a
iv.
rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva,
získal selektivní výhodu, nebo zda se jedná o vyhrazené projekty ve prospěch podniku Propapier. (11) Jelikož opatření podle čl. 107 odst. 1 může být jako státní podpora klasifikováno jen tehdy, když je selektivní (tzn. když podnikům nacházejícím se v situaci, která je z právního i věcného hlediska vzhledem k cíli tohoto opatření srovnatelná, ukládá odlišné podmínky), musela Komise přezkoumat, zda podnik Propapier získal díky uvedeným opatřením selektivní výhodu.
(25)
Veřejnou regionální investiční podporu ve prospěch podniku Propapier Komise již schválila. Jelikož opatření vztahující se na ostatní infrastrukturální projekty jsou prováděna v podporované oblasti, která je podle čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU způsobilá pro regionální podporu, a jelikož tato opatření mají mít údajně těsnou spojitost s investičním záměrem, který je předmětem regionální podpory, případně jsou na tento záměr výhradně vázaná, dospěla Komise k předběžnému závěru, že pokud by tato opatření prokazatelně přinášela selektivní zvýhodnění podniku Propapier, byla by součástí investičního záměru podniku Propapier, a musela by tudíž splňovat požadavky pokynů k státní regionální podpoře na období 2007-2013 (12) (dále jen „pokyny k regionální podpoře“). Komise vyslovila pochybnost ohledně slučitelnosti investiční podpory v podobě vyhrazené infrastruktury, a to zejména s ohledem na dodržení vysoké míry podpory a motivačního účinku.
(26)
Podle pokynů k regionální podpoře smějí podniky, jimž byla poskytnuta investiční podpora, získat navíc i podporu na provoz. Slučitelnost podpory na provoz s vnitřním trhem pak ale musí být přezkoumána nezávisle na slučitelnosti investiční podpory, a to za použití kritérií uvedených v oddíle 5 pokynů k regionální podpoře. Komise ve svém rozhodnutí o zahájení řízení dospěla k závěru, že pokud by podniku Propapier byla formou nižších poplatků za zpracování odpadních vod poskytnuta podpora na provoz, která by nebyla slučitelná se zásadou účastníka trhu v tržním hospodářství, musela by být tato podpora na provoz klasifikována jako neslučitelná s pokyny k regionální podpoře a příslušnou schvalovací praxí Komise při poskytování podpory na provoz. Uvádí se v něm, že sídlo příjemce podpory se sice totiž nachází v regionu, který je způsobilý pro regionální podporu (region způsobilý pro regionální podporu podle čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU), nejsou však splněny jiné důležité předpoklady pro slučitelnost podpory na provoz s vnitřním trhem. Nic tak podle tohoto rozhodnutí nenasvědčuje tomu, že by podpora na provoz byla odůvodněná, ať už sama o sobě, nebo s ohledem na podporu regionálního rozvoje, nebo že by její výše byla úměrná kompenzovaným nevýhodám. Upozorňuje navíc, že poskytování podpory na provoz není časově omezeno a její výše se postupem času nesnižuje. Komise proto vyslovila pochybnost ohledně základní slučitelnosti podpory na provoz poskytované formou nižších poplatků s vnitřním trhem.
3.1. PŘÍSPĚVKY NA INFRASTRUKTURÁLNÍ PROJEKTY VČETNĚ ČISTIČKY ODPADNÍCH VOD PODPOROVANÉ Z VEŘEJNÝCH PROSTŘEDKŮ
3.1.1. Parkoviště, rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva, nová vozovka
(27)
V rámci předběžného přezkumu bylo zjištěno, že kapacita parkoviště neodpovídá stavu, který popisuje stěžovatel, a že toto parkoviště se nenachází v bezprostřední blízkosti výrobních prostor podniku Propapier. Zjištěno bylo rovněž to, že parkovací místa jsou obecně přístupná a slouží nejen průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva, ale i dalším průmyslovým oblastem ve městě a že počet těchto parkovacích míst by mohl obci umožnit zrušení parkovacích míst pro nákladní vozidla uvnitř města. Podnik Propapier si proto postavil i vlastní parkovací místa, kde mohou parkovat i nákladní vozidla. Komise tak dospěla k závěru, že výstavbou parkoviště podniku Propapier žádná selektivní výhoda pravděpodobně nevznikla.
(28)
Ohledně nové spojovací vozovky vybudované mezi průmyslovou oblastí a státní silnicí č. 112 Komise shledala, že díky výstavbě této vozovky se omezila hustota dopravního provozu a znečištění ovzduší v centru Eisenhüttenstadtu, protože nákladní vozidla jedoucí do průmyslové oblasti se mohou nyní městskému středu vyhnout, a zkrátila se rovněž doba dojezdnosti do nejbližšího regionálního střediska. Komise proto dospěla k závěru, že výstavbou nové vozovky podniku Propapier žádná selektivní výhoda pravděpodobně nevznikla.
(29)
Co se týče prací na rozšíření a prohloubení kanálu Odra-Spréva, Komise shledala, že práce nebyly uskutečněny za účelem selektivního zvýhodnění podniku Propapier, nýbrž tvoří součást nezbytné a pravidelné péče o udržování vodních cest. Komise proto dospěla k závěru, že rozšířením a prohloubením kanálu Odra-Spréva podniku Propapier žádná selektivní výhoda pravděpodobně nevznikla.
(30)
V té době však Komise nemohla zcela vyloučit možnost, že uvedená infrastrukturální opatření přinášejí podniku Propapier větší prospěch než ostatním podnikům.
(31)
Komise si proto vyžádala připomínky od třetích stran s tím, že svůj konečný názor na to, zda předmětná opatření představují státní podporu, si utvoří teprve po jejich obdržení. Současně tehdy vyzvala Německo, aby během formálního vyšetřovacího řízení poskytlo další informace o výstavbě parkoviště, nové vozovky a rozšíření a prohloubení kanálu Odra-Spréva.
3.1.2. Příspěvek na výstavbu čističky odpadních vod
(32)
Ve svém rozhodnutí o zahájení řízení došla Komise k závěru, že pokud by bylo v důsledku vývoje na vnitřním trhu nutné začít považovat režim podpor N 644e/02 za státní podporu, pak by za státní podporu musela být považována rovněž existující podpora ve prospěch sdružení TAZV.
(33)
Komise nicméně vyjádřila pochyby o tom, že čistička odpadních vod představuje vyhrazenou infrastrukturu. V této souvislosti bylo zjištěno, že kromě podniku Propapier využívají toto zařízení jen dva další uživatelé: kanadský podnik 5N PV, který je dodavatelem fotovoltaických materiálů, a podnik EnBW, který je dodavatelem energie. Zároveň však nebylo známo, jaký podíl kapacity čističky odpadních vod na oba tyto zákazníky fakticky připadá. Na základě informací, o které se v té době mohl přezkum opírat, nemohla Komise posoudit, zda by výstavba nové čističky odpadních vod byla nutná i za předpokladu, že by sloužila jen těmto dva podnikům. Jeden z obou zmíněných uživatelů, jmenovitě elektrárna provozovaná podnikem EnBW, byl navíc do projektu podniku Propapier přímo zapojen, protože svou elektrickou energii dodává tato elektrárna podniku Propapier, který ji využívá pro svůj výrobní proces. (13)
(34)
Jestliže podnik Propapier využívá kapacitu čističky odpadních vod z 90 %, jak tvrdí stěžovatel, bylo by podle názoru Komise třeba zvážit, zda tato skutečnost sama o sobě není dostatečným důkazem toho, že výhradním nebo alespoň převážným uživatelem této čističky měl být podnik Propapier (a jedná se tudíž o výhradní zařízení vybudované ve prospěch podniku Propapier). V souvislosti s tím bylo nutno důkladněji přezkoumat argument Německa, že o využívání této čističky odpadních vod by měli mít v budoucnu zájem i další uživatelé.
(35)
Komise kromě toho konstatovala, že je třeba vzít v úvahu, jaký velký počet investorů se může v průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva usídlit a jak velkou část kapacity čističky by tito investoři v průměru využívali. V souvislosti s touto otázkou vyzvala Komise Německo, aby dodalo podrobnější informace o celkové koncepci rozvoje této průmyslové oblasti a o nevyužitých kapacitách čističky odpadních vod, které by mohly být přiděleny potenciálním uživatelům. Německo kromě toho mělo předložit i další informace o technické proveditelnosti modulového přístupu při výstavbě čističky odpadních vod. (14)
(36)
Jak již bylo řečeno, Komise dospěla k předběžnému závěru, že pokud by se prokázalo, že opatření týkající se infrastrukturálních projektů jsou selektivní, znamenalo by to, že jsou součástí investičního záměru podniku Propapier, a musela by tudíž splňovat požadavky pokynů k regionální podpoře, zvláště pak ustanovení týkající se maximální míry podpory a motivačního účinku.
3.2. NIŽŠÍ POPLATKY ZA POUŽÍVÁNÍ ČISTIČKY ODPADNÍCH VOD
(37)
Stejně jako v případě opatření týkajících se výstavby čističky odpadních vod zastávalo i v této věci Německo názor, že pokud by poplatky stanovené podniku Propapier obsahovaly prvky podpory, jednalo by se o existující podporu. Podle názoru Německa se rozhodnutí Komise ve věci N 644e/02, kterým byl schválen režim SP, vztahuje i na nepřímé účinky tohoto programu.
(38)
Komise nicméně ve svém rozhodnutí o zahájení řízení dospěla k závěru, že případnou podporu v podobě nižších poplatků za čištění odpadních vod rozhodnutí N 644e/02 nezahrnuje, a že pokud by měla být výše poplatků kvalifikována jako podpora, jednalo by se o novou podporu.
(39)
V rámci posouzení otázky, zda zmíněné poplatky představují pro podnik Propapier hospodářskou výhodu, vyjádřila Komise ve svém rozhodnutí o zahájení řízení pochybnost ohledně toho, zda poplatky, které si účtuje sdružení TAZV, odrážejí celkovou výši nákladů a zda by soukromý investor stanovil poplatky ve stejné výši.
(40)
Komise zastávala názor, že poplatky uložené podniku Propapier nepokrývají náklady na čištění odpadních vod v celé jejich výši, protože Německo samo připustilo, že tyto poplatky pokrývají pouze 20 % předpokládaného úroku z vlastního kapitálu, neboť příspěvek ve výši 80 %, který obec na vybudování zařízení obdržela z dalších veřejných zdrojů, nelze brát při kalkulaci předpokládaných úroků v úvahu. Komise k tomu ve svém rozhodnutí o zahájení řízení uvedla především to, že jak směrnice 2000/60/ES (dále jen „rámcová směrnice EU o vodě“), (15) tak i KAG Brandenburg stanoví, že poplatky za používání čističky odpadních vod musí pokrývat veškeré náklady. (16) V rozhodnutí o zahájení řízení se navíc odkazuje na věci InfraLeuna (17) a Kimberly-Clark/Scott (18), v nichž Komise zastává názor, že poplatky, které je podnik za normálních okolností povinen hradit, odpovídají plné výši nákladů.
(41)
Stěžovatel argumentoval tím, že aby bylo možné určit, zda se jedná o výhodu, je zapotřebí srovnat výši poplatků, které podnik Propapier skutečně hradí, s výší poplatků, které si by na místě sdružení TAZV účtoval soukromý investor.
(42)
Německo navrhlo, aby poplatky hrazené podnikem Propapier byly srovnány s průměrnými sazbami evidovanými v rámci daného odvětví, a poukázalo na studii, podle níž se tato průměrná sazba pohybuje mezi 0,24 EUR a 1 EUR za m3. (19)
(43)
Komise ve svém rozhodnutí o zahájení řízení konstatuje, že zásada soukromého investora se zdá být v daném případě použitelná. Vyslovila nicméně pochybnost ohledně toho, zda je existenci státní podpory možné vyloučit na základě uvedené referenční hodnoty, navíc když jsou příslušné údaje očividně zkreslené. I když uvedené poplatky jiných obcí odrážejí plnou výši nákladů, je zjevné, že rozdílné sazby jsou důsledkem rozdílných místních podmínek, které by pro soukromého investora byly důvodem pro různou výši sazeb. Komise proto ve svém rozhodnutí o zahájení řízení vyslovila pochybnost o tom, že by na základě těchto údajů bylo možné zvýhodnění podniku Propapier vyloučit.
(44)
Jak je vyloženo ve 26. bodě odůvodnění, v případě, že opatření skutečně představují novou podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, pochybuje Komise o jejich slučitelnosti s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 SFEU. Kdyby se mělo ukázat, že poplatky představují veřejnou regionální podporu na provoz, bylo na místě o jejich slučitelnosti s vnitřním trhem pochybovat, protože tato podpora není časově omezená, její výše se postupem času nesnižuje a není zaměřena na kompenzaci specifických (nedoložených) nevýhod regionu.
4. PŘIPOMÍNKY NĚMECKA A PŘIPOMÍNKY TŘETÍCH STRAN K ROZHODNUTÍ O ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
4.1. PŘEDSTAVUJÍ INFRASTRUKTURÁLNÍ PROJEKTY FINANCOVANÉ Z VEŘEJNÝCH PROSTŘEDKŮ VYHRAZENOU INFRASTRUKTURU VE PROSPĚCH PODNIKU PROPAPIER?
4.1.1. Parkoviště
Vyjádření stěžovatele
(45)
Komise ve svém rozhodnutí o zahájení řízení neuznala stěžovatelem uvedený počet parkovacích míst. Podle stěžovatelova vyjádření pocházejí uvedené údaje (parkovací místa pro 186 osobních a 71 nákladních vozidel) z předběžného plánu rozvoje, který si nechal vypracovat Eisenhüttenstadt.
(46)
Podle vyjádření stěžovatele se v původních stavebních plánech podniku Propapier nepočítalo s výstavbou soukromého parkoviště, a i když si podnik Propapier staví své vlastní parkoviště, je to právě tento podnik, jenž má z tzv. veřejného parkoviště přednostní prospěch: podle dopravního značení jsou parkovací místa pro nákladní automobily vyhrazena elektrárně a podniku Propapier. Parkoviště se navíc nachází v bezprostřední blízkosti výrobních prostor podniku Propapier (sahá až k hranicím papírny a sousedí i s elektrárnou, která byla původně součástí záměru podniku Propapier). Součástí parkoviště nejsou žádné odpočinkové prostory, které lze u veřejného parkoviště tohoto druhu zpravidla očekávat.
(47)
Stěžovatel tvrdí, že poloha parkoviště je nepříznivá a příliš odlehlá na to, aby parkoviště mohly využívat i jiné městské firmy a aby městu umožnila zrušit parkovací místa pro nákladní vozidla v městském centru.
Vyjádření Německa
(48)
Podle vyjádření Německa nepředstavuje parkoviště žádnou selektivní výhodu ve prospěch podniku Propapier. Parkoviště je obecně přístupné a neslouží pouze průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva. Podnik Propapier má navíc k dispozici vlastní parkovací místa (213 míst pro osobní vozidla a 27 míst pro nákladní vozidla) a údajně mu právě bylo uděleno stavební povolení na zřízení dalších parkovacích ploch pro 120 osobních vozidel.
(49)
Německo nesouhlasí s názorem stěžovatele, že parkoviště slouží přednostně podniku Propapier a že má nepříznivou polohu a příliš odlehlou na to, aby mohlo nahradit parkovací místa v městském centru.
(50)
Podle Německa bylo stěžovatelem zmiňované dopravní značení vyhrazující parkovací místa pro nákladní vozidla pracovníkům elektrárny pouze přechodné a odůvodněné stavebními pracemi v elektrárně. Tyto práce byly podle Německa ukončeny na konci března roku 2011. Na nové vozovce je vjezd na parkoviště označen a značení se nevztahuje na žádný jednotlivý podnik či zařízení.
4.1.2. Vozovka
Vyjádření stěžovatele
(51)
Stěžovatel nesouhlasí s tvrzením Německa, že nová vozovka má sloužit jako spojení průmyslové oblasti se státní silnicí B 112; podle vyjádření stěžovatele končí vozovka několik metrů za papírnou a nic nenasvědčuje tomu, že by měla někam pokračovat; ale i kdyby měla vést někam dál, nebude sloužit žádnému jinému podniku, protože tímto směrem se už žádný jiný podnik nenachází.
(52)
Stěžovatel se proto domnívá, že parkoviště i vozovka přinášejí selektivní výhodu ve prospěch podniku Propapier a jejich používání je vyhrazeno tomuto podniku.
Vyjádření Německa
(53)
Podle Německa bude nová vozovka spojovat stávající průmyslovou oblast na kanálu Odra-Spréva a její novou severní část se státní vozovkou B 112. Německo tvrdí, že vozovka sníží hustotu dopravního provozu a znečištění ovzduší v centru Eisenhüttenstadtu, nákladním vozidlům umožní vyhnout se městskému centru a průmyslovým a obchodním podnikům zkrátí dobu dojezdnosti do Frankfurtu nad Odrou přinejmenším o jednu třetinu. Vozovka je součástí celkového rozvoje průmyslové oblasti, který je naplánován už od roku 1993, a podnikům ve Frankfurtu nabízí lepší dopravní spojení s říčním přístavem v Eisenhüttenstadtu. Německo tvrdí, že vozovka byla naplánována již v rámci oderského programu zemské vlády.
(54)
Vozovka nabízí další možnosti rozvoje pro průmyslové oblasti ArcelorMittal a některé další. Její výstavba probíhala ve dvou fázích; její poslední úsek byl po určitém zpoždění, které bylo způsobeno technickými problémy, dobudován v roce 2013.
4.1.3. Rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva
(55)
V roce 2008 rozšířilo město Eisenhüttenstadt průmyslovou oblast na kanálu Odra-Spréva, aby přilákalo nové podniky. Práce na rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva byly podle vyjádření Německa prováděny v rámci nezbytné a pravidelné péče o udržování vodní cesty, která je součástí transevropské sítě (TEN). Od roku 2003 jsou po celé délce kanálu budována zdymadla (v současnosti probíhá výstavba zdymadla v Kersdorfu, novostavba zdymadla ve Fürstenwalde byla odložena). Německo uvádí, že tyto práce nijak nesouvisejí s příchodem podniku Propapier a že tomuto podniku nepřinášejí žádnou selektivní výhodu.
4.1.4. Jedná se v případě čističky odpadních vod o infrastrukturu vyhrazenou podniku Propapier?
Vyjádření stěžovatele
(56)
Stěžovatel tvrdí, že podpora nemůže být součástí režimu, který podle rozhodnutí ve věci N 644e/02 žádnou podporu nepředstavuje, protože tento režim skončil na konci roku 2006, a v době přidělení investiční podpory na výstavbu čističky odpadních vod sdružení TAZV už tudíž neexistoval.
(57)
Stěžovatel dále tvrdí, že na režim se nelze odvolávat i proto, že čistička odpadních vod neposkytuje žádné veřejné služby, nýbrž byla zřízena pouze k přednostnímu užívání podnikem Propapier.
(58)
Podle stěžovatele je v papírenském průmyslu - a to i v Německu - pravidlem, že recyklační papírny mají svá vlastní zařízení na čištění odpadních vod, takže argument Německa, že podniky musejí být připojeny k veřejnému systému čištění odpadních vod, nemá oporu.
(59)
Podle vyjádření stěžovatele není předmětná čistička odpadních vod součástí celkového hospodářského plánu dané průmyslové oblasti, který se vztahuje na všechny potenciální investory, nýbrž plán její výstavby byl vypracován a předložen až v roce 2007, tedy zároveň s plánem výstavby papírny podniku Propapier a zmíněné elektrárny. Návrh usnesení o rozvoji průmyslové oblasti, který město Eisenhüttenstadt předložilo dne 7. listopadu 2007, se podle stěžovatele týká pouze dvou nebo tří investorů. Stěžovatel tvrdí, že město Eisenhüttenstadt začalo svou průmyslovou oblast propagovat teprve v roce 2010, a naznačuje, že k hledání dalších investorů přistoupilo teprve v návaznosti na stížnost skupiny Smurfit Kappa.
(60)
Podle stěžovatelova názoru je z konkrétních stavebních parametrů zařízení sdružení TAZV jednoznačně zřejmé, že toto zařízení bylo budováno přesně tak, aby vyhovovalo potřebám podniku Propapier. Technické vlastnosti čističek odpadních vod jsou zcela specifické pro dané odvětví. Čističky odpadních vod z recyklačních papíren mají zpravidla anaerobní a aerobní fázi čištění, zatímco běžné čističky komunálních odpadních vod vystačí většinou jen s fází aerobního čištění. Okolnost, že čistička odpadních vod sdružení TAZV má fáze obě, představuje doplňující argument ve prospěch tvrzení, že toto zařízení neslouží veřejnému zájmu, nýbrž představuje infrastrukturu vyhrazenou podniku Propapier.
(61)
Podle názoru stěžovatele je velmi nepravděpodobné, že by se při plánování zařízení braly v úvahu jiné kapacitní nároky než nároky papírny podniku Propapier (a k němu přidružené elektrárny, která je nyní ve vlastnictví podniku EnBW). Stěžovatel argumentuje tím, že podnik EnBW není žádným nezávislým uživatelem, protože investice do elektrárny úzce souvisí s projektem papírny a bez této výroby provozované podnikem Propapier by na její realizaci nedošlo.
(62)
Stěžovatel podotýká, že jeden investor, který se v průmyslové oblasti usídlil, podnik 5N PV, využívá jen velmi malé procento dostupné kapacity čističky odpadních vod sdružení TAZV a že jeho nároky na čištění odpadních vod by mohlo uspokojit již dříve existující zařízení tohoto druhu. Jelikož podnik společnosti 5N PV zahájil svůj provoz údajně už v květnu 2008, tj. dva roky před zprovozněním nové čističky odpadních vod sdružení TAZV, využíval zprvu tohoto již dříve existujícího zařízení.
(63)
Stěžovatel uvádí, že neexistovaly žádné prognózy, na jejichž základě by bylo možné očekávat, že přijdou noví potenciální investoři a spolu s tím vzroste i poptávka po zpracování odpadních vod, a že nebyly k dispozici žádné informace o tom, zda a kdy bude možné tyto nové kapacity využívat. V současnosti údajně nejsou k dispozici téměř žádné volné kapacity. Stěžovatel se kromě toho odvolává i na jeden článek z tisku (uveřejněný dne 3. února 2011 v Märkische Oderzeitung), který přináší zprávu o technické závadě na aktivační nádrži a konstatuje, že všechny volné nádrže již využívají stávající průmysloví uživatelé.
(64)
Německo podle stěžovatelova názoru implicite potvrzuje, že čističku odpadních vod nebude používat už žádný další podnik, a sice svým tvrzením, že poplatky za používání nové čističky odpadních vod sdružení TAZV jsou ve srovnání s poplatky za používání staršího zařízení nižší díky tomu, že nové zařízení nevyžaduje výstavbu nákladného kanalizačního systému mezi jednotlivými uživateli (tím potvrdilo, že k čističce nebude připojen žádný další uživatel).
(65)
Podle stěžovatele je z údajů sdružení TAZV zřejmé, že podnik Propapier využívá nejméně 90 % denní kapacity zařízení.
(66)
Stěžovatel uvádí, že Německem zmiňovaná modulární konstrukce čističky odpadních vod má ryze teoretický charakter a nepřinesla úspory z rozsahu, neboť druhý modul stojí 80 % až 90 % prvního. Poměrně vysoké náklady na připojení modulů svědčí o tom, že vstupní investice ve výši 42 milionů EUR představují selektivní opatření, které přináší prospěch v první řadě podniku Propapier.
(67)
Podle vyjádření stěžovatele může podnik Propapier díky okolnosti, že se nové zařízení sdružení TAZV nachází v bezprostřední blízkosti zařízení podniku Propapier vedle elektrárny a papírny, opětovně využívat bioplyn vznikající při anaerobním zpracování jeho odpadních vod.
(68)
Na základě tohoto tvrzení vyvozuje stěžovatel závěr, že zařízení sdružení TAZV je vyhrazenou infrastrukturou sloužící ve prospěch podniku Propapier a že financování výstavby čističky odpadních vod z veřejných prostředků představuje investiční podporu tohoto podniku. Podle názoru stěžovatele by proto Komise měla přezkoumat, zda toto opatření ve spojení s regionální investiční podporou poskytnutou papírně podniku Propapier (státní podpora SA.23827) splňuje všechny podmínky pokynů k regionální podpoře.
Vyjádření Německa
(69)
Podle Německa nepředstavují opatření žádnou podporu, protože byla vydána v rámci režimu N 644e/02, který žádnou podporu neobsahuje.
Veřejnou infrastrukturu mohou využívat všichni za stejných podmínek
(70)
Německo tvrdí, že čistička odpadních vod nepředstavuje vyhrazenou infrastrukturu sloužící ve prospěch podniku Propapier: jedná se podle něho o veřejnou infrastrukturu, která spadá do oblasti zabezpečení a slouží ochraně životního prostředí a zdraví obyvatel. Všechny podniky, které nyní sídlí v průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva nebo se tam v budoucnu usadí, by měly nárok na připojení k této veřejné čističce odpadních vod a na její využívání za stejných podmínek. Výše poplatků by byla vypočítána podle týchž zákonem stanovených zásad. Čistění odpadních vod spadá v Německu do působnosti obcí, přičemž připojení k čističce odpadních vod a její používání je povinné. Uživatelé neměli možnost rozhodnout se pro jiného poskytovatele této služby, protože ji poskytuje pouze obec.
(71)
Německo odmítá stěžovatelův výrok, že papírny mají zpravidla své vlastní systémy zpracování odpadních vod, a proto nemusejí být připojeny k systémům obecním, přičemž konstatuje, že připojení k zařízení sdružení TAZV a jeho používání je pro podnik Propapier jeho zákonnou povinností. (20) Výjimky z této povinnosti připojení jsou podle Německa velmi omezené (pouze na případy, kdy připojení není možné nebo prakticky uskutečnitelné). O tom, jakým způsobem výrobci papíru zpracovávají odpadní vodu, existuje jen omezené množství volně přístupných údajů, z těchto údajů nicméně vyplývá, že na obecní čističky odpadních vod jsou připojeny mnohé papírny.
Infrastruktura nebyla vybudována výlučně pro podnik Propapier
(72)
Německo nesouhlasí s tvrzení stěžovatele, že zařízení sdružení TAZV byla budováno tak, aby odpovídalo technickým potřebám podniku Propapier: dvoufázový proces čištění odpadních vod není ničím specifickým pro papírenský průmysl, je obvyklý v řadě různých odvětví a dvoustupňové čištění odpadních vod provádí i velký počet obecních čističek odpadních vod. Technické vlastnosti zařízení sdružení TAZV (dvoufázový biologický proces) údajně odpovídají aktuálně platné technické normě, přičemž byla zohledněna okolnost, že velká část odpadní vody bude silně znečištěná. Německo připouští, že obecní čističky odpadních vod, které zpracovávají výlučně odpadní vodu ze sanitárních zařízení nebo vodu jen mírně znečištěnou, zpravidla nemívají zvláštní fázi vstupní úpravy, zdůrazňuje však, že v zařízeních, která musejí zpracovávat odpadní vodu z průmyslové výroby, je dvoufázové zpracování běžné. Německo předložilo seznam 18 německých papíren vyrábějících recyklovaný papír, které jsou připojeny k obecním čističkám odpadních vod, a konstatuje, že v papírenském průmyslu se používají oba druhy obecních čističek odpadních vod (jednofázové i dvoufázové).
(73)
Podle vyjádření Německa je čistička odpadních vod součástí balíku obecných infrastrukturálních opatření, která byla přijata za účelem rozvoje průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva. Žádné z těchto opatření není vyhrazeno ve prospěch nějakého jednotlivého podniku. Rozhodnutí o výstavbě čističky, připojení k tomuto zařízení a jeho používání nebylo v pravomoci ani podniku Propapier, ani žádného jiného potenciálního uživatele.
(74)
Německo odmítá výklad, podle něhož byla čistička odpadních vod sdružení TAZV vybudována výlučně pro podnik Propapier. Příslušné orgány prohlašují, že její výstavba byla plánována už v rámci jiných potenciálních investic v letech 2004-2006, dlouho před příchodem podniku Propapier.
(75)
Německo uvádí, že kapacita infrastruktury pro čištění odpadních vod, která je k dispozici mimo průmyslovou oblast, je omezená a zbývající použitelná kapacita nemůže uspokojit více než potřeby jednoho dalšího (menšího) investora; Německo potvrdilo, že podnik 5N PV byl zprvu skutečně připojen k již existujícímu zařízení.
(76)
Okolnost, že příchod podniku Propapier zavdal podnět k zahájení výstavby dlouho plánované čističky odpadních vod, nelze podle Německa vykládat jako selektivní zvýhodnění podniku Propapier. Německo se odvolává na stanovisko generálního advokáta Van Grevena, který ve věci C-225/91 (Matra v. Komise) (21) potvrdil, že je nevyhnutelné, aby infrastrukturu ze začátku využíval hlavně podnik, který se v nově vybudované průmyslové oblasti usadí jako první. Jakmile ovšem rozvoj regionu očekávaným způsobem pokročí, tak se tento stav změní.
(77)
Německo sdělilo, že všechny tři podniky, které v současnosti v průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva sídlí, tj. Propapier, 5N PV a elektrárna společnosti EnBW, jsou k čističce odpadních vod připojeny a toto zařízení používají. Německo dále uvádí, že v průběhu času se uvažovalo i příchodu některých dalších společností (jedno nebo dvě zařízení na výrobu alternativních paliv, továrna na výrobu fotovoltaického skla, nabídky investic do různých odvětví, které předložilo několik investorů, průmyslovou oblast navštívilo také několik potenciálních investorů, aby si toto místo prohlédli), ale že další rozvoj průmyslové oblasti bude, zvláště pak v důsledku krize, která měla obzvláště nepříznivé dopady ve znevýhodněných oblastech, vyžadovat čas.
Současná kapacita
(78)
Německo odmítá stěžovatelovy úvahy, z nichž má vyplývat, že Německo neuvedlo, jakou kapacitu čistička odpadních vod sdružení TAZV nabízí uživatelům, že podnik Propapier využívá nejméně 90 % její dostupné kapacity a že žádná volná kapacita už nezbývá.
(79)
Podle Německa má čistička odpadních vod sdružení TAZV ve své stávající podobě volnou kapacitu, kterou mohou využít noví potenciální investoři. Tři stávající uživatelé podle Německa dohromady využívají kapacitu [ 500] (22) m3/h, přičemž maximální kapacita zařízení sdružení TAZV je 638 m3/h. Celková míra vytížení tohoto zařízení je tudíž asi [60-80] % a k dispozici je volná kapacita odpovídající zhruba [150-250] m3/h. Podnik Propapier využívá průměrnou kapacitu [300-500] m3/h, maximální hodnota se pohybuje kolem [400-500] m3/h. Průměrně tedy podnik Propapier využívá [ 70] % a maximálně [ 70] % celkové kapacity zařízení sdružení TAZV.
Modulární konstrukce zařízení sdružení TAZV
(80)
Německo tvrdí, že koncepce zařízení sdružení TAZV od začátku počítala s jeho modulárním rozšiřováním, úměrným postupnému rozvoji průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva. Modulární koncepce zařízení je podle Německa zřejmá ze stručného popisu zařízení sdružení TAZV z roku 2007, ve kterém se hovoří o potenciálně silně znečištěné vodě z papírenského průmyslu, výroby bioetanolu a dalších průmyslových odvětví.
(81)
Německo uvádí, že hlavní konstrukční části zařízení jsou již v této fázi výstavby dimenzovány tak, aby po jeho rozšíření umožňovaly zajišťovat maximální kapacitu. Tak například jmenovitá světlost pětikilometrového potrubí, jímž se odvádí zpracovaná voda z čističky do Odry, je údajně více než trojnásobkem hodnoty odpovídající potřebám zařízení v jeho nynější fázi výstavby (potrubí je schopno pojmout 1 945 m3/h, zatímco v současnosti je objem vypouštěné vody ve špičce pouze 638 m3/h), a sdružení TAZV má podle Německa navíc možnost rozšířit svou čističku odpadních vod na sousední pozemek a zvětšit tak její plochu o další 3,3 ha. Potenciální uživatelé by po takovém modulárním rozšíření čističky odpadních vod měli rovnocennou možnost využívání její kapacity.
(82)
Německo je proto přesvědčeno, že nynější vysoký podíl podniku Propapier na využívání celkové kapacity čističky odpadních vod neopravňuje k tvrzení, že se jedná o selektivní výhodu v jeho prospěch, nýbrž představuje pouze momentální stav, protože předmětná infrastruktura je koncipována tak, aby - po svém modulárním rozšíření - byla schopna uspokojit za stejných podmínek i potřeby dalších uživatelů. K tomu dojde teprve postupem času, protože čistička odpadních vod je součástí celkového hospodářského plánu pro daný region, který zahrnuje několik takových postupně rozšiřovaných oblastí nacházejících se v různých fázích rozvoje. Nynější situace, kdy v této průmyslové oblasti sídlí pouze tři investoři, je jen přechodným stadiem rozvoje oblasti, která v tomto regionu vznikla již v roce 1994. Přibližně polovina průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva (35 ha) je stále ještě volná a k dispozici dalším investorům. V roce 2011 Německo odhadovalo, že tato plocha bude obsazena během 5 let, a dodává k tomu, že areál se může rozrůstat ještě i dál, do oblastí „Severovýchod“ (40 ha) a „Sever“ (160 ha).
(83)
Německo odmítá stěžovatelův názor, že modulární konstrukce zařízení sdružení TAZV nepovede k úsporám z rozsahu. Německé orgány tvrdí, že modulární rozšíření zařízení sdružení TAZV je realizovatelné ve třech fázích, a to za podstatně nižších nákladů na kapacitu na m3 než při vstupní investici:
-
Fáze 1 (nárůst kapacity o 33 %, zvýšení objemu odpadní vody o 213 m3) je realizovatelná během několika málo měsíců a náklady by při rozšíření průmyslové oblasti zhruba o 19 ha činily 1,2 až 1,5 milionu EUR,
-
Fáze 2 (nárůst kapacity o 69 %, zvýšení objemu odpadní vody o 426 m3) je realizovatelná během několika málo měsíců a náklady by při rozšíření průmyslové oblasti zhruba o 38 ha činily 5,3 až 5,6 milionu EUR,
-
Fáze 3 (rozšíření na sousední pozemek; nárůst kapacity o 100 %, zvýšení objemu odpadní vody o 638 m3) by při rozšíření průmyslové oblasti zhruba o 57 ha stála 17 až 18 milionů EUR. Zvýšení kapacity o 100 % by vyžadovalo realizaci možnosti počítající s rozšířením na sousední pozemek, přičemž náklady by nepřesáhly 18 milionů EUR.
(84)
Německo argumentuje tím, že modulární konstrukce čističky odpadních vod odpovídá požadavku hospodárného a úsporného investování prostředků a musí být chápána v souvislosti s tím, že v nových spolkových zemích bývaly dříve čističky odpadních vod naddimenzované. Sankcionování tohoto modulární dimenzování jako selektivního zvýhodňování by ve svých praktických důsledcích vedlo tomu, že infrastruktury budou od začátku neekonomicky předimenzované. Na pokrytí nákladů takto předimenzovaných zařízení by navíc nestačily poplatky.
(85)
Hodnocení současné omezené kapacity zařízení jako selektivní výhody by působilo jako pobídka k budování neekonomicky předimenzované infrastruktury.
(86)
Článek z tisku, na který poukázal stěžovatel (srov. 63. bod odůvodnění), není podle názoru Německa relevantní. Podle příslušných orgánů by vybudování dodatečné nádrže, která by kromě mimořádných událostí technického rázu nebyla využívána, bylo v rozporu s pravidly hospodárného a úsporného plánování platnými v rámci společného programu (SP).
(87)
Podle vyjádření stěžovatele platí uživatelé nového zařízení sdružení TAZV nižší poplatky, než jaké se platí za stávající obecní zařízení, protože nové zařízení nevyžaduje rozsáhlý potrubní systém potřebný k propojení všech jednotlivých uživatelů. Německo odmítá závěr stěžovatele, že k novému zařízení se kvůli tomu nemohou připojit žádní další uživatelé. Podle vyjádření Německa je možnost připojení dalších komerčních uživatelů bezproblémová, přičemž omezení je podmíněno v první řadě velikostí potrubí, které odvádí zpracovanou vodu do Odry.
(88)
Německo odmítá tvrzení stěžovatele, že podnik Propapier může využívat bioplyn produkovaný zařízením sdružení TAZV. Možnost využívat tento bioplyn uživatelé čističky odpadních vod podle Německa nemají. Bioplyn využívá sdružení TAZV ve své vlastní třímegawattové elektrárně.
(89)
Německo odmítá tvrzení, že se sháněním dalších potenciálních investorů, kteří by se chtěli usadit v průmyslové oblasti, se začalo teprve poté, co skupina Smurfit Kappa podala svou stížnost. Úkolem zajistit ekonomické využití průmyslových a komerčních prostor, mj. průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva, pověřilo město Eisenhüttenstadt již v roce 1998 investora Center Ostbrandenburg. Podklady pro plánování průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva existují už od roku 1995.
(90)
Německo z toho vyvozuje závěr, že zařízení sdružení TAZV nepředstavuje vyhrazenou infrastrukturu sloužící ve prospěch podniku Propapier.
(91)
Německo dospělo rovněž k závěru, že infrastrukturní opatření týkající se nově vybudované části průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva (výstavba a zprovoznění čističky odpadních vod a další stavební opatření - parkoviště, vozovka, rozšíření/prohloubení kanálu) představují obecná rozvojová opatření, která nepřinášejí podniku Propapier žádnou selektivní výhodu a neslouží k výhradnímu užívání ze strany podniku Propapier. Okolnost, že tuto infrastrukturu v současnosti využívá jen několik málo podniků, které se v průmyslové oblasti usadily jako první, představuje podle vyjádření Německa přechodné stádium, které je neodmyslitelnou součástí perspektivy rozvoje dané oblasti.
4.2. PŘEDSTAVUJÍ NIŽŠÍ POPLATKY ZA POUŽÍVÁNÍ ČISTIČKY ODPADNÍCH VOD VÝHODU VE PROSPĚCH PODNIKU PROPAPIER?
Vyjádření stěžovatele
(92)
Stěžovatel souhlasí s postojem Komise vyjádřeným v rozhodnutí o zahájení řízení (srov. 63. bod odůvodnění rozhodnutí o zahájení řízení a 38. bod odůvodnění tohoto rozhodnutí), že rozhodnutí ve věci N 644e/02 se na poplatky za používání čističky odpadních vod nevztahuje. Výše poplatků by proto měla odrážet celkovou výši nákladů spojených s jejím používáním. Okolnost, že kalkulace výše poplatků se řídí zákonem o místních poplatcích (Kommunalabgabengesetz), nižší poplatky a z toho plynoucí zvýhodnění podniku Propapier neospravedlňuje.
(93)
Stěžovatel argumentuje tím, že čistička odpadních vod neposkytuje žádné veřejné služby, nýbrž byla vybudována pouze proto, aby ji mohl přednostně využívat podnik Propapier.
(94)
Podle stěžovatele se na základě všech tří metod, které Komise ve svém rozhodnutí o zahájení řízení navrhla (zohlednění plné výše nákladů, cena soukromého poskytovatele, referenční cena), ukázalo, že stanovená výše poplatků podnik Propapier zvýhodňuje.
Zohlednění plné výše nákladů
(95)
Stěžovatel argumentuje dále tím, že nejen článek 9 rámcové směrnice EU o vodě, ale i skutečnost, že většina recyklačních papíren používá vlastní čističku odpadních vod, svědčí pro výpočet zohledňující plnou výši nákladů. Poplatky, které platí podnik Propapier, pokrývají podle stěžovatele pouze 20 % předpokládaného úroku z použitého vlastního kapitálu a nezohledňují tu část vlastního kapitálu, kterou tvoří 80 % příspěvek poskytnutý z veřejných prostředků na úhradu nákladů spojených s výstavbou čističky odpadních vod.
Cena soukromého poskytovatele (test soukromého investora)
(96)
Podle stěžovatelova vyjádření chce mít soukromý hospodářský subjekt nebo vlastník papírny pokryté přinejmenším celkové náklady, takže tato metoda je v souladu s výše uvedeným zohledněním plné výše nákladů.
Referenční cena
(97)
Stěžovatel souhlasí s výkladem Komise obsaženým v rozhodnutí o zahájení řízení, že na základě srovnání s referenčními cenami nelze pravděpodobně existenci podpory vyloučit. Srovnání zohledňující pouze papírny, které používají obecní systém pro zpracování odpadních vod, není podle stěžovatele reprezentativní, protože většina papíren by měla svou vlastní čističku odpadních vod.
(98)
Stěžovatel tvrdí, že Německo předložilo o poplatcích, které platí za čištění odpadních vod jiné papírny, jen velmi selektivní informace (jednu studii, srovnání se sazbami v průmyslové oblasti Spreetal/Schwarze Pumpe a jedno staré rozhodnutí z roku 1990) a že tyto příklady nemohou sloužit jako základ pro výpočet referenční ceny mimo jiné proto, že výše poplatků závisí na výši dotací a investičních nákladů a že v různých regionech mohou platit různé právní předpisy. Stěžovatel nabízí srovnání se svým vlastním zařízením, které využívá obecní systém čištění odpadních vod v (důvěrná informace), a ve svém výpočtu dochází k závěru, že podnik Propapier by za předpokladu stavebních investic ve výši 42 miliony EUR (jako v Eisenhüttenstadtu) musel hradit 4 EUR/m3, což je vysoko nad úrovní poplatků, které v současnosti podnik Propapier platí.
(99)
Stěžovatel tvrdí, že Německem uvedený článek byl uveřejněn v roce 2004 a vychází ze studie uveřejněné v roce 2002, která čerpá z údajů z let 2001-2002. Poukazuje v této souvislosti na přílohu 6 písemného prohlášení Německa ze dne 30. ledna 2009, jehož součástí byl článek z jednoho internetového zpravodajského serveru, který nesl název „Das Papier 2004-T174“. (23) Tato studie zahrnuje podle vyjádření stěžovatele sedm anonymních papíren, přičemž není jasné, zda tyto papírny provozují svou vlastní čističku odpadních vod, nebo jsou připojeny ke komunálnímu systému čištění odpadních vod, a zda zohledněné náklady zahrnovaly pouze náklady na provoz (bez kapitálových nákladů či případných dalších neprovozních nákladů). Pokud by studie srovnávala pouze papírny s vlastní čističkou odpadních vod, měla by brát v úvahu i kapitálové náklady.
Vyjádření Německa
(100)
Německo trvá na svém stanovisku, že případná výhoda vyplývající z výše poplatků za používání zařízení sdružení TAZV by nepředstavovala žádnou státní podporu, protože rozhodnutí Komise ve věci N 644e/02 se podle názoru Německa vztahuje i na nepřímé účinky režimu SP, tj. i na poplatky. Německo argumentuje rovněž tím, že jelikož opatření ve věci N 644e/02 bylo prohlášeno za opatření, které žádnou podporu neobsahuje, nemůže představovat státní podporu na úrovni uživatele. Podle názoru Německa změnila Komise svůj postoj k otázce, zda podpora poskytnutá jednomu provozovateli infrastruktury může být dále předána uživateli infrastruktury, teprve poté, co Tribunál vydal rozsudek ve věci Flughafen Leipzig-Halle GmbH (24).
(101)
Německo připouští, že platnost rozhodnutí ve věci N 644e/02 ohledně poskytnutí investiční podpory pro sdružení TAZV skončila. Německé orgány nicméně zdůrazňují, že příslušný právní předpis, který je základem rozhodnutí ve věci N 644e/02, se shoduje s tím, na jehož základě bylo přijato opatření ve prospěch sdružení TAZV. Právní základ byl pouze aktualizován, po stránce obsahové však zůstal beze změn. Německo proto argumentuje tím, že ze samotné aktualizace právního základu nelze automaticky vyvozovat, že se jedná o státní podporu.
(102)
Německo zdůrazňuje, že kalkulace nákladů je transparentní a v souladu s právními předpisy.
Podnik Propapier není hospodářsky zvýhodňován
(103)
Německo zaujalo stanovisko ke třem možnostem vypočítání výše poplatků, které by měl hradit podnik využívající služby v oblasti zpracování odpadních vod (68. bod odůvodnění rozhodnutí o zahájení řízení): zohlednění plné výše nákladů, cena soukromého poskytovatele, referenční cena.
Zohlednění plné výše nákladů o žádném zvýhodnění nesvědčí
(104)
Německo nesouhlasí s názorem, že poplatky hrazené podnikem Propapier nepokrývají plnou výši nákladů. Postup výpočtu výše nákladů je stanoven zákonem (a řídí se zásadou návratnosti nákladů s tou výjimkou, že při stanovení výše předpokládaných úroků se neberou v úvahu dotace třetích stran (25)). Podle právních předpisů by náklady měly být pokryty, nikoli však překročeny. Sdružení TAZV má pokryty všechny náklady, které mu vznikají, a to včetně úroků z podílu sdružení TAZV na investovaném kapitálu. Kalkulace fiktivních úroků z dotací, které poskytla spolkové země, je neoprávněná, protože sdružení TAZV tyto náklady nevznikly.
(105)
Podnik Propapier nebyl nijak selektivně zvýhodněn, protože poplatky jsou pro všechny uživatele nově vybudovaného zařízení stejné.
(106)
Odpověď, zda by bez příspěvku poskytnutého na vybudování čističky odpadních vod v rámci režimu SP byly vyšší, závisí podle Německa na mnoha faktorech, například na dostupnosti jiných finančních prostředků.
(107)
Zásada, že znečišťovatel platí, ani rámcová směrnice EU o vodě údajně nezavazuje příslušné orgány k tomu, aby do výše úroků z použitého kapitálu započítávaly i dotace. Rámcová směrnice EU o vodě podle nich předepisuje, že musejí být pokryty náklady na vodohospodářské služby, avšak pokud jde o provedení tohoto předpisu, ponechává členským státům volný prostor. V daném případě jsou údajně veškeré náklady sdružení TAZV (na vodohospodářské služby) pokryty. Zásada, že znečišťovatel platí, nemá podle nich absolutní platnost, nýbrž musí být „zohledněna“. V daném případě byla tato zásada zohledněna tak, že kalkulace zahrnula veškeré náklady sdružení TAZV.
(108)
V rámcové směrnici EU o vodě je řeč o „přiměřené“ výši příspěvku. Německo k tomu uvádí, že poplatky, které hradí podnik Propapier, jsou ve srovnání s jinými oblastmi Německa či Evropské unie srovnatelně vysoké. Německé orgány dále konstatují, že podle rámcové směrnice EU o vodě mohou členské státy přihlédnout k sociálním, environmentálním a ekonomickým důsledkům úhrady, jakož i ke geografickým a klimatickým podmínkám dotčených oblastí.
(109)
Německo uvádí, že srovnání s věcmi Kimberly-Clark či InfraLeuna (viz 70. bod odůvodnění rozhodnutí o zahájení řízení) není na místě. Ve věci Kimberly-Clark je předmětem sporu to, že určitému podniku byla poskytnuta zvýhodněná sazba, která zavdala důvod k podezření, že je možné, že nejsou pokryty veškeré náklady. V daném případě jsou však veškeré náklady pokryty a sazební podmínky jsou pro všechny uživatele stejné. Ve věci Kimberly-Clark jde podle Německa o to, že průmyslová oblast byla zpřístupněna s ohledem na zvláštní potřeby jednoho jediného podniku, kdežto v daném případě je průmyslová oblast přístupná většímu počtu příchozích investorů.
(110)
Ve věci InfraLeuna je předmětem rozhodnutí výše cen za používání soukromých infrastruktur stanovená soukromými podniky, zatímco v dané věci se jedná o využívání komunální infrastruktury a o poplatky, jejichž výši neurčuje trh, nýbrž zákon. V daném případě nesli uživatelé údajně všechny náklady, které za normálních okolností musí nést společnost provozující čističku odpadních vod. Na neliberalizovaném trhu se službami v oblasti zpracování odpadních vod jsou podle Německa nákladové faktory, které musí být zohledněny, stanoveny zákonem, a to pro všechny podniky stejně (KAG Brandenburg).
(111)
Rozhodnutí ve věcech Wagner a Weida Leder, která jsou uvedena v rozhodnutí o zahájení řízení (71. bod odůvodnění a poznámka pod čarou č. 19), se týkala dotací na vybudování soukromých čističek odpadních vod. V daném případě však podnik Propapier nezískal žádné dotace na dobrovolné soukromé investice, nýbrž hradil poplatky za užívání, které mu ukládal zákon.
Test soukromého investora není použitelný
(112)
Voda není podle názoru Německa běžné zboží. Odvětví zpracování odpadních vod je v Německu rozčleněno na regionální monopoly, které drží obce jako veřejnoprávní subjekty plnící úkoly v oblasti zpracování odpadních vod. Zpracování odpadních vod proto v Německu nemá podobu hospodářské činnosti, nýbrž je výkonem veřejné správy, který je povinností obcí. Sdružení TAZV je činné jako veřejný orgán, a nikoli jako podnik, jehož chování lze prověřovat testem tržního investora. V Německu je připojení k čističce odpadních vod a její používání povinné. Uživatelé by neměli možnost volby jiného poskytovatele této služby, protože tuto službu poskytuje pouze obec. Poplatky ukládá zákon, schválily je příslušné orgány a nesmějí být vyšší než náklady.
(113)
Odvětví zpracování odpadních vod je v Německu soukromému podnikání otevřeno jen v omezené míře. Soukromé podniky by se na činnosti v tomto odvětví mohly podílet pouze na základě provozovatelských či podnikových smluv týkajících se technické stránky plnění zákonných povinností obcí vztahujících se na čištění odpadních vod. Odpovědnost za plnění daného úkolu nese nicméně obec, kterou k vypsání takové zakázky žádný právní předpis nezavazuje. Soukromé podniky by kromě toho mohly zajišťovat plnění technických úkolů (ve výjimečných případech též účtovat poplatky), avšak ani v takovém případě nesmí výše poplatků překročit jejich náklady. Sdružení TAZV žádnou třetí stranu plněním technických úkolů nepověřilo.
(114)
Vzhledem k tomu, že poplatky jsou stanoveny zákonem a nesmějí přesáhnout výši nákladů na infrastrukturu, neexistuje žádný trh, na kterém by nějaké soukromé podniky mohly určovat výši poplatků za využívání služeb v oblasti zpracování odpadních vod s cílem dosahování zisku. K hospodářské soutěži mezi soukromými podniky nebo mezi soukromými a veřejnoprávními podniky o koncového spotřebitele tu nedochází.
(115)
Podle názoru Německa není v takovém případě možné srovnávat chování dotyčného provozovatele s chováním soukromého investora. Test soukromého investora není tudíž použitelný
Referenční ceny
(116)
Vzhledem k tomu, že připojení k čističce odpadních vod je povinné, neexistuje v tomto odvětví žádná hospodářská soutěž, a tedy ani tvorba tržních cen, které by byly použitelné jako referenční hodnoty pro přezkoumání výhody z hlediska právních předpisů v oblasti státní podpory.
(117)
Německo odmítá stěžovatelův výklad, že komunální systém pro zpracování odpadních vod využívá jen několik málo papíren, a že referenční hodnoty pro toto odvětví, opírající se pouze o údaje z těchto papíren, nejsou tudíž reprezentativní.
(118)
Ve svých připomínkách označilo Německo za nesprávné tvrzení, že podnik Propapier platí poplatek ve výši 0,95 EUR/m3 (jak se uvádí v 72. a 80. bodě odůvodnění rozhodnutí o zahájení řízení), a tvrdí, že od roku 2010 hradí poplatek ve výši 1,18 EUR/m3. Tento poplatek je srovnatelně vysoký s jinými lokalitami v Evropské unii, anebo alespoň není neobvyklý. Podle průzkumu Svazu německých papíren (VDP), kterého se zúčastnilo 77 podniků z německého papírenského odvětví představujících 68 % tohoto odvětví, byla průměrná výše poplatků v roce 2007 údajně 1,12 EUR/m3 (v rozpětí od 0,31 EUR/m3 do 2,20 EUR/m3). Poplatek hrazený podnikem Propapier tudíž ležel uvnitř tohoto rozpětí a převyšoval průměrnou hodnotu zjištěnou v rámci tohoto sondování.
(119)
V pozdějších připomínkách Německo Komisi sdělilo, že v roce 2012 se poplatek zvýšil na 1,41 EUR/m3, aby se kompenzovaly ztráty z počáteční provozní fáze čističky odpadních vod. Vzhledem k úsporám na nákladech za energii byl poplatek na začátku roku 2013 v souladu s právně závazným požadavkem, že poplatky musejí pokrývat náklady, nesmí však překročit jejich výši, snížen na 1,39 EUR/m3. Podnik Propapier musel kromě toho svou odpadní vodu před jejím vypuštěním do zařízení sdružení TAZV začít upravovat. Náklady na tuto vstupní úpravu se údajně pohybovaly okolo […] EUR/m3, což celkové náklady podniku Propapier na zpracování odpadní vody zvýšilo na […] EUR/m3; průměrné náklady v tomto odvětví se (v roce 2010) oproti tomu pohybovaly kolem 1,27 EUR/m3.
(120)
Německo uvádí, že srovnání s poplatky, které hradí jiní výrobci papíru v Evropské unii, představuje správné referenční kritérium, na jehož základě si lze ověřit, že k žádnému hospodářskému zvýhodnění nedochází a že námitky, které Komise vznesla proti takovému srovnávání, nejsou zcela přesvědčivé.
(121)
Podle vyjádření Německa představují příklady, které byly Komisi předloženy, průměrné ceny zohledňující plnou výši nákladů. Německo tvrdí, že nemá žádné údaje, které by svědčily o tom, že by tyto poplatky zahrnovaly státní podporu.
(122)
Německo uvádí, že příklad Lenzing Lyocell (26) je velmi přesvědčivý, a to i přesto, že skutkový stav spadá do doby před deseti lety (podnik Propapier platí podle Německa více než dvojnásobný poplatek, poplatky za zpracování odpadních vod se však během posledních 10 let údajně nezvýšily o více než 100 %).
Existující podpora
(123)
Německo předneslo dva argumenty, které mají zdůvodňovat, proč by poplatky v případě, že by představovaly podporu, měly být považovány za existující podporu ve smyslu čl. 1 písm. b) bodu v) nařízení č. 659/1999.
(124)
Německo prohlašuje, že v roce 2003 dospěla Komise ve svém rozhodnutí ve věci N 644e/02 k závěru, že je-li příjemcem sdružení zřízené pro zvláštní účely (Zweckverband), jako je tomu v případě sdružení TAZV, pak režim SP žádnou státní podporu ve prospěch provozovatelů čističek odpadních vod nepředstavuje. Komise opřela tento svůj závěr o skutečnost, že sdružení zřízené pro zvláštní účely podléhá obecnímu dozoru a zajišťuje poskytování služby obecného hospodářského zájmu. Německo poukazuje na to, že Komise sama v 57. bodě odůvodnění svého rozhodnutí o zahájení řízení konstatovala, že předmětný režim by i za předpokladu, že by v důsledku vývoje vnitřního trhu začal představovat podporu, měl být klasifikován jako existující podpora podle čl. 1 písm. b) bodu v) nařízení (ES) č. 659/1999.
(125)
Jak se uvádí ve 100. bodě odůvodnění tohoto rozhodnutí, rozhodnutí ve věci N 644e/02 se podle vyjádření Německa vztahuje i na nepřímé účinky společného programu, tzn. i na poplatky. Poplatky nemusejí být oznamovány, protože metoda stanovení jejich výše je součástí provádění režimu SP.
(126)
Na podporu svého argumentu, že se v případě těchto poplatků jedná o existující podporu, Německo uvádí, že podpora tvořící součást poplatků byla zavedena ještě předtím, než vstoupila dne 1. ledna 1958 v platnost Smlouva o založení Evropského hospodářského společenství. Podpora zavedená předtím, než vstoupila v platnost Smlouva o založení Evropského hospodářského společenství, zůstává i v případě pozdějších úprav existující podporou, pokud se nezmění „jádro“ původního režimu. (27) Upřesnění všeobecného právního předpisu, který platil už před 1. lednem 1958, nepředstavuje novou podporu podléhající oznamovací povinnosti. (28)
(127)
Německo prohlašuje, že zákony o místních poplatcích platily již před rokem 1958, kdy vstoupila v platnost Smlouva o založení Evropského hospodářského společenství, a použitelné byly i po tomto datu. Ustanovení § 6 odst. 2 KAG Brandenburg v platném znění na základě skutečnosti, že Braniborsko zaujímá část bývalého Pruského království, navazuje na pruský zákon o místních poplatcích ze dne 14. července 1893 (PrKAG) a na bavorský zákon o místních poplatcích (BayGAG). Německo svůj argument podpírá těmito dílčími argumenty:
a)
Uvedené zákony platily bez přerušení i v letech 1919-1933 i v letech 1933-1945.
b)
Současné zákony starých spolkových zemí o místních poplatcích navazují na PrKAG.
c)
KAG Brandenburg zachovává - bez ohledu na zvláštní postavení nových spolkových zemí v důsledku rozdělení Německa - historickou kontinuitu s PrKAG.
Dílčí argument a:
(128)
Již PrKAG počítá s možností obcí vybírat poplatky za využívání veřejných infrastruktur. Zákon o místních poplatcích, který platí od roku 1938 v Bavorsku (a který se stal základem řady podobných zákonů v dalších spolkových zemí v jižním Německu), nabízí tuto možnost také. (29) Podle PrKAG mají být sazby poplatků stanoveny zpravidla tak, aby byly pokryty náklady na správu a údržbu daného zařízení, včetně výdajů na úroky a umoření použitého kapitálu. Ačkoli podle PrKAG musely poplatky pokrývat pouze výdaje na úroky z použitého kapitálu (na infrastrukturu), z rozsudků vydaných na základě PrKAG v poválečné době vyplývá, že v době platnosti PrKAG nebylo úročení dotací třetích stran předepsaným požadavkem.
(129)
PrKAG, popřípadě srovnatelné platné zákony spolkových zemí, nepřestaly platit ani v době Výmarské republiky, ani po uchvácení moci národními socialisty. Zůstaly tedy v platnosti i po roce 1918.
Dílčí argument b:
(130)
Po II. světové válce platil PrKAG jako zemský zákon v rámci právní úpravy, kterou určil Základní zákon z roku 1949 (dále jen „GG“), podle něhož zákony, které s ním nejsou v rozporu, zůstávají v platnosti (článek 123 GG), a prostřednictvím ustanovení, která spolkovým zemím umožňovala vydávat v určitých oblastech vlastní zákony, zůstal v platnosti. Je tudíž zřejmé, že PrKAG platil ve spolkových zemích už předtím, že vstoupila v platnost Smlouva o založení Evropského hospodářského společenství.
(131)
Po vzniku Spolkové republiky Německo v roce 1949 byl PrKAG v některých západních spolkových zemích postupně nahrazen jednotlivými zákony o místních poplatcích. V souvislosti s tím, jak byl v 60. a 70. letech 20. století PrKAG nahrazován těmito zemskými zákony, došlo k upřesnění této právní úpravy a jejímu terminologickému sjednocení, nicméně jádro tohoto zákona zůstalo zachováno. V platnosti zůstalo především ustanovení, že na dotace třetích stran se nevztahují žádné předpokládané úroky. (30) Úročen byl podle PrKAG pouze cizí kapitál. Podle zemských zákonů se úroky vztahovaly pouze na vlastní kapitál; ani PrKAG, ani tyto zemské zákony však neukládaly předpokládané úroky z dotací.
(132)
Německo je tudíž toho názoru, že současné zákony starých spolkových zemí o místních poplatcích navazují na PrKAG. V daném případě je podle vyjádření Německa důležité zejména zohlednit KAG Severního Porýní-Vestfálska z roku 1969, (31) který byl vzorem pro KAG Brandenburg a který nahradil PrKAG z roku 1906; jakkoli došlo k určitým nezbytným pojmovým úpravám, po stránce obsahové si KAG Severního Porýní-Vestfálska a PrKAG odpovídají (viz 128. bod odůvodnění tohoto rozhodnutí). Také v dalších spolkových zemích (například Porýní-Falc, Šlesvicko-Holštýnsko a Hesensko) je základem zákonů o místních poplatcích PrKAG, na který navazují.
Dílčí argument c:
(133)
Německo tvrdí, že v důsledku rozdělení Německa po II. světové válce získal KAG Brandenburg zvláštní postavení. V letech, které následovaly po vzniku NDR, byla obecní samospráva mající svou vlastní oblast působnosti jak v Braniborsku, tak i v ostatních východoněmeckých spolkových zemích zrušena. Byly přijaty právní předpisy v duchu centralistického státního řízení. Zákon o organizaci a správě obcí ze dne 17. května 1990 (32) (které vydala Lidová komora NDR před znovusjednocením Německa dne 3. října 1990) obecní samosprávu opět obnovilo a stanovilo, že za své finanční hospodaření nesou odpovědnost samy obce. Obce kromě toho získaly obce právo vybírat úplaty a poplatky za obecní služby.
(134)
KAG Brandenburg ze dne 27. června 1991 vychází z KAG Severního Porýní-Vestfálska, a téměř se s ním tedy shoduje.
(135)
I přesto, že právní vývoj byl v mezidobí daném existencí NDR odlišný, v úpravě zákonů o místních poplatcích ve východoněmeckých a západoněmeckých spolkových zemích se tato odlišnost neprojevuje. KAG Brandenburg navazuje na právní tradici PrKAG a stojí mimo právní tradici tehdejší NDR. Mezi vodohospodářskou soustavou NDR (a jejím systémem zpracování odpadních vod) a současným systémem zpracování odpadních vod spolkové země Braniborsko neexistuje navíc žádná institucionální kontinuita. Základním kamenem pro vydávání zákonů o místních poplatcích v nových spolkových zemích položil zákon o organizaci a správě obcí ze dne 17. května 1990. Zákony nových spolkových zemí o místních poplatcích po obsahové stránce navazují na zákony o místních poplatcích platné ve starých spolkových zemích, které jsou zase pokračováním PrKAG. Tento stav je nevyhnutelným důsledkem skutečnosti, že přistoupení nových spolkových zemí ke Spolkové republice Německo probíhalo v souladu se Základním zákonem. (33) Tato skutečnost je obzvláště patrná na vzniku a vývoji KAG Brandenburg. KAG Brandenburg patří do právní tradice KAG Severního Porýní-Vestfálska a PrKAG. Rozdělení Německa a přetržení kontinuity právní tradice ve východoněmeckých spolkových zemích, které bylo jeho důsledkem, nesmí vést při výkladu KAG Brandenburg k nevýhodě.
(136)
KAG Brandenburg má historickou kontinuitu s PrKAG.
(137)
Německo argumentuje dále tím, že zásada přiměřenosti a zásada návratnosti nákladů platily už předtím, než v roce 1958 vstoupila v platnost Smlouva o založení Evropského hospodářského společenství. Zásada přiměřenosti vyžaduje, aby výše poplatku nebyla zjevně neúměrná hodnotě takto zpoplatněné služby orgánu veřejné správy. Tato zásada je nedílnou součástí zásady právního státu, která je zakotvena v ústavě. Zásada návratnosti nákladů přímo navazuje na PrKAG. Tato zásada nebyla sice uplatňována důsledně ve všech kalkulacích poplatků, příjmy obce z poplatků však přesto nesměly výrazněji překračovat výši jejích výdajů.
Zachování zásady ochrany legitimního očekávání a obecné zásady rovného zacházení
(138)
Německo dále tvrdí, že pokud by došlo k tomu, že Komise bude považovat poplatky vyměřené podniku Propapier za podporu na provoz, byl by požadavek vrácení prostředků podpory v rozporu se zásadou ochrany legitimního očekávání a obecnou zásadou rovného zacházení.
(139)
Zásada ochrany legitimního očekávání stanoví, že 1) orgán Unie musí u dotčeného subjektu vyvolat podložená očekávání a 2) že opatrný a obezřetný hospodářský subjekt nesmí být v situaci, kdy může předvídat vydání opatření, které se může dotýkat jeho zájmů.
(140)
Jelikož režim SP (schválený rozhodnutím ve věcí N 644e/2002) nebyl považován za státní podporu, může na straně podniku Propapier vzniknout podložené očekávání, že v jeho prospěch není poskytována žádná podpora. O slučitelnosti tohoto režimu s právem Unie nebyly dříve žádné pochybnosti, protože Evropská komise podobné režimy dosud nepřezkoumávala.
(141)
V případě, že by Komise usoudila, že se jedná o podporu na provoz, požadavek vrácení prostředků podpory, které nejsou součástí poplatků, by byl také v rozporu se zásadou rovného zacházení, podle níž musejí být stejné skutkové situace předmětem stejného zacházení. Požadavek vracení prostředků by zvýhodnil konkurenty podniku Propapier.
4.3. PŘIPOMÍNKY NĚMECKÝCH SDRUŽENÍ OBCÍ A SDRUŽENÍ KOMUNÁLNÍCH PODNIKŮ (VERBAND KOMMUNALER UNTERNEHMEN, ZKR. VKU)
(142)
Německá sdružení obcí a VKU vítají připomínky Německa ze dne 28. ledna 2011, na jejichž formulaci se samy podílely. Odvolávají se zejména na argument, že zpracování odpadních vod v Německu je úkolem obcí, které tím vykonávají veřejnou správu, a nikoli hospodářskou činnost. Závazek zajištění organizace a financování této činnosti na sebe obce berou v rámci své odpovědnosti za výkon povinnosti obecní samosprávy v zájmu občanů.
(143)
Německá sdružení obcí a VKU prohlašují, že ustanovení § 6 odst. 2 věta 5 KAG Brandenburg, podle nějž poplatky za používání čističky odpadních vod musejí pokrývat náklady, předpokládané úroky a předpokládané odpisy, avšak dotace se při stanovení výše předpokládaných úroků z použitého kapitálu nezohledňují, je v zájmu spotřebitelů. Jelikož příspěvky třetích stran nepředstavují prostředky, které by obce investovaly jako svůj vlastní kapitál, neměli by mít spotřebitelé povinnost platit z těchto příspěvků obcím úroky.
5. POSOUZENÍ OPATŘENÍ
(144)
Předmětná opatření je třeba klasifikovat jako státní podporu tehdy, když jsou splněny následující předpoklady: i) opatření musí představovat podporu poskytovanou státem nebo ze státních prostředků, ii) danému podniku musí díky těmto opatřením vzniknout určitá hospodářská výhoda, iii) tato výhoda musí být selektivní, a iv) opatření musejí nebo mohou narušit hospodářskou soutěž a ovlivňovat obchod mezi členskými státy. O státní podporu se jedná tehdy, když jsou současně splněny všechny předpoklady uvedené v čl. 107 odst. 1 SFEU.
(145)
Již rozhodnutí o zahájení nijak nezpochybňuje, že v rámci všech předmětných opatření byly použity státní prostředky a že by mohlo dojít k narušení hospodářské soutěže a obchodu na vnitřním trhu.
(146)
Komise k příslušným bodům stížnosti uvedla, že je nutno rozlišovat mezi 1) údajnou státní podporou poskytnutou ve prospěch podniku Propapier v podobě vyhrazených infrastrukturálních opatření (vybudování čističky odpadních vod a některé další infrastrukturní projekty v novém areálu průmyslové oblasti, v němž se nachází nová provozovna podniku Propapier) a 2) údajnou podporou poskytnutou podniku Propapier v podobně nižších poplatků za zpracování odpadních vod.
5.1. PŘEDSTAVUJÍ INFRASTRUKTURNÍ PROJEKTY FINANCOVANÉ Z VEŘEJNÝCH PROSTŘEDKŮ OBECNOU INFRASTRUKTURU NEBO INFRASTRUKTURU VYHRAZENOU VÝLUČNĚ PODNIKU PROPAPIER?
(147)
Komise v minulosti zastávala názor, že veřejná správa může na území své působnosti realizovat činnosti stanovené v rámci územního plánování. V této souvislosti může financovat infrastruktury, z nichž budou mít prospěch všichni obyvatelé. Komise rovněž zastává názor, že není podstatné, z jakého důvodu jsou tyto infrastruktury budovány, děje-li se tak k celkovému obecnému užitku. Pakliže však infrastruktury tohoto druhu slouží pouze jednomu soukromému podniku, musí jejich financování převzít tento podnik. Z toho vyplývá, že Komise musí u státních podpor zkoumat konkrétní účinky opatření, a nikoli sledované cíle. V daném případě se proto Komise domnívá, že je třeba prověřit, které infrastruktury mají obecný užitek (včetně podniku Propapier) a které slouží pouze podniku Propapier. Neboť podnik Propapier musí financovat pouze tyto druhé. (34)
(148)
Komise konstatuje, že parkoviště, vozovku a kanál Odra-Spréva podnik neprovozuje ve smyslu právních předpisů Unie v oblasti hospodářské soutěže, protože jejich využívání je bezplatné. V daném případě tudíž nevzniká otázka, zda tyto infrastruktury představují státní podpory ve prospěch jejich vlastníka a provozovatele.
5.1.1. Parkoviště
(149)
Stěžovatel tvrdí, že parkoviště je na nepříznivém místě a příliš odlehlé na to, aby ho mohly využívat i jiné městské firmy a aby městu umožnilo zrušit parkovací místa pro nákladní vozidla v městském centru. Německo fakticky neprokázalo opak. Ovšem sama skutečnost, že se v bezprostřední blízkosti nějakého podniku nachází parkoviště, nemůže automaticky znamenat to, že toto parkoviště je parkovištěm vyhrazeným pro tento podnik nebo že tomuto podniku přednostně slouží. Stěžovatelem zmiňované dopravní značení (viz 46. bod odůvodnění), které vyhrazovalo parkovací místa pro nákladní vozidla pracovníkům elektrárny, bylo pouze přechodné a zdůvodněné stavebními pracemi v elektrárně, které byly koncem března 2011 ukončeny. Komise konstatuje, že parkoviště je volně přístupné a označené na veřejné vozovce, aniž by na této značce bylo uvedeno, že parkoviště je vyhrazeno nějakému jednotlivému podniku. Otázka, jestli jsou součástí parkoviště odpočinkové prostory, nemá z hlediska klasifikace tohoto parkoviště jako obecné infrastruktury žádný význam.
(150)
Německo předložilo dostatečné důkazy pro to, že parkoviště nebylo budováno výlučně pro podnik Propapier, nýbrž bylo součástí celkového hospodářského plánu dané průmyslové oblasti. Podnik Propapier kromě toho používá i svá vlastní parkovací místa pro 27 nákladních vozidel a 213 osobních vozidel. Plánuje rovněž výstavbu dalších parkovacích ploch pro 120 nákladních vozidel (stavební povolení bylo již uděleno). Německo již v době, kdy bylo přijato rozhodnutí o zahájení řízení, potvrdilo, že vlastní parkovací plochy podniku Propapier nabízejí dostatečný počet parkovacích míst pro vozidla jeho pracovníků, dodavatelů a návštěvníků.
(151)
Na základě výše uvedených důvodů Komise potvrzuje svůj předběžný názor, který vyslovila v rozhodnutí o zahájení řízení, že parkoviště není výlučně vyhrazeno podniku Propapier a nezahrnuje žádnou státní podporu.
5.1.2. Vozovka
(152)
V případě vozovky se jedná o vozovku veřejnou. Je součástí celkové koncepce rozvoje této průmyslové oblasti, která vznikla již v roce 1993, dlouho předtím, než se podnik Propapier rozhodl v této oblasti usadit. Není pravda, že vozovka končí několik metrů za papírnou podniku Propapier, jak uvádí stěžovatel, nýbrž spojuje stávající průmyslovou oblast na kanálu Odra-Spréva a její severní část, kam se bude tato průmyslová oblast rozšiřovat, se státní vozovkou B 112. Poslední úsek byl dokončen v roce 2013. Nová vozovka může sloužit i dalším podnikům, protože průmyslové oblasti ArcelorMittal i dalším průmyslovým oblastem nabízí nové možnosti rozvoje. Tato vozovka umožňuje průmyslovým a obchodním podnikům zkrátit dobu dojezdnosti do Frankfurtu nad Odrou a frankfurtským podnikům nabízí lepší dopravní spojení s říčním přístavem v Eisenhüttenstadtu.
(153)
Komise proto potvrzuje svůj předběžný názor, který vyslovila v rozhodnutí o zahájení řízení, že vozovka není vyhrazena podniku Propapier a nezahrnuje žádnou státní podporu.
5.1.3. Rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva
(154)
Stěžovatel ve své stížnosti uvedl, že infrastrukturální opatření přijatá v rámci rozšíření a prohloubení kanálu Odra-Spréva byla vyhrazena výlučně podniku Propapier a zahrnovala státní podporu ve prospěch podniku Propapier. V roce 2008 rozšířilo město Eisenhüttenstadt průmyslovou oblast na kanálu Odra-Spréva, aby přilákalo nové podniky. Od roku 2003 jsou po celé délce kanálu (který je součástí transevropské sítě (TEN)) budována zdymadla. Žádná skutečnost však nesvědčí o tom, že by mezi těmito infrastrukturálními opatřeními a příchodem podniku Propapier existovala příčinná souvislost, ani o tom, že by v rámci těchto opatření byla podniku Propapier poskytnuta nějaká selektivní výhoda; Komise je s Německem zajedno rovněž v názoru, že rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva je součástí nezbytné a pravidelné péče o udržování kanálu.
(155)
Komise proto potvrzuje svůj předběžný názor, který vyslovila v rozhodnutí o zahájení řízení, že rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva nepředstavuje selektivní výhodu ve prospěch podniku Propapier a nezahrnuje žádnou státní podporu.
5.1.4. Čistička odpadních vod
(156)
Komise konstatuje, že kapacita stávající infrastruktury pro zpracování odpadních vod, která se nachází mimo novou část průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva, je omezená. Zbývající kapacita stávající čističky odpadních vod v Eisenhüttenstadtu by mohla uspokojit leda potřeby nového menšího investora. V případě, že by do nové průmyslové oblasti přišel jeden větší nebo několik menších investorů, přestala by dostačovat.
(157)
Komise dále konstatuje, že čistička odpadních vod sdružení TAZV nebyla vybudována výlučně pro podnik Propapier. Její výstavba byla plánována už v rámci jiných potenciálních investic v letech 2004-2006, dlouho před příchodem podniku Propapier. Německo předložilo důkazy o tom, že s čističkou odpadních vod se počítalo již v rámci plánu hospodářského rozvoje průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva. Německo přineslo rovněž důkazy o tom, že proběhlo několik informačních kampaní, které měly získat pro nový areál průmyslové oblasti na kanálu Odra-Spréva investory, které však byly až dosud neúspěšné, protože nové investory (kromě podniku Propapier, EnWB a 5N PV) se regionálním orgánům doposud přilákat nepodařilo.
(158)
Ačkoli je čistička odpadních vod - díky své vstupní anaerobní fázi čištění - technicky uzpůsobena tak, aby umožňovala zpracování silně znečištěné vody z průmyslové výroby, jako je výroba podkladových papírů z vlnité lepenky za použití starého papíru, mohla by být tato vstupní anaerobní fáze čištění zajímavá i pro jiné uživatele produkující vysoce znečištěnou vodu z průmyslové výroby obsahující organické složky, jako jsou výrobci nápojů a potravin. Z hlediska zpracování průmyslově znečištěné vody, která obsahuje vysoký podíl znečišťujících organických složek, kromě toho čističky odpadních vod se vstupní anaerobní fází čištění nabízejí celou řadu ekonomických a ekologických výhod.
(159)
I když zařízení sdružení TAZV při své stávající velikosti slouží hlavně k pokrytí potřeb podniku Propapier, je využíváno rovněž, a to za stejných podmínek, oběma dalšími podniky, které se v této oblasti usadily. Modulární konstrukce zařízení umožňuje jeho další rozšiřování, aby mohlo zpracovávat odpadní vodu od dalších uživatelů. Ale i bez tohoto modulárního rozšíření tvoří současné kapacitní rezervy zhruba [20-40] %, které mohou být využity pro zpracovávání odpadních vod od dalších uživatelů, přičemž aktuální celkovou kapacitu by bylo možno zvýšit na dvojnásobek (viz 80. až 84. bod odůvodnění). Čistička odpadních vod je bez jakékoli diskriminace přístupná všem uživatelům (pro nové investory, kteří se v této průmyslové oblasti usadí, je připojení k čističce a její používání povinné) a může zpracovávat odpadní vodu i od jiných než papírenských podniků.
(160)
Skutečnost, že zařízení sdružení TAZV je v současné době využíváno převážně (v průměru [ 70] % a maximálně [ 70] %) podnikem Propapier, nemusí podle názoru Komise nutně znamenat to, že se jedná o zařízení představující vyhrazenou infrastrukturu, neboť z hospodářského hlediska je jeho modulární konstrukce v době, kdy je k dispozici jen omezené množství veřejných rozpočtových prostředků, smysluplná. Náklady, které by vyžadovalo zdvojnásobení kapacity zařízení sdružení TAZV a které by podle odhadu Německa tvořily méně než 50 % vstupních investičních nákladů, svědčí v rozporu s tvrzením stěžovatele, že modulární konstrukce zařízení umožňuje úspory z rozsahu.
(161)
Skutečnost, že veřejná regionální podpora na vybudování předmětného zařízení byla poskytnuta pod podmínkou, že se hlavní investor (v tomto případě podnik Propapier) usadí v novém areálu průmyslové oblasti, považuje Komise za postup odpovídající řádnému veřejnému hospodaření s prostředky, jejichž množství je omezené, neboť budovat hned od začátku rozsáhlou veřejnou infrastrukturu, která nemá dosud zajištěné využití nebo jejíž kapacita je naddimenzovaná, postrádá rozumný smysl.
(162)
Argument, že papírny zpravidla využívají své vlastní čističky odpadních vod, lze na základě číselných údajů, které předložilo Německo, odmítnout. I když některé podniky v papírenském odvětví, jakož i v jiných odvětví průmyslu, využívají svých vlastních zařízení na čištění (nebo předčištění) odpadní vody, sama tato skutečnost ještě nesvědčí o tom, že v případech, kdy průmysloví uživatelé využívají veřejných čističek odpadních vod, jsou ze strany státu tímto způsobem zvýhodňováni, neboť tito uživatelé platí poplatky, a průběžně tak hradí příslušné náklady.
(163)
Komise proto dospěla k závěru, že čistička odpadních vod je obecnou infrastrukturou, a dotace poskytnuté sdružení TAZV tudíž nepředstavují investiční podporu ve prospěch podniku Propapier. Na rozdíl od parkoviště, vozovky a kanálu Odra-Spréva je provoz čističky odpadních vod hospodářskou činností, protože její provozovatel nabízí službu (zpracování odpadních vod) za úplatu jiným účastníkům trhu. Komise nicméně konstatovala, že případná podpora ve prospěch sdružení TAZV by v každém případě představovala existující podporu (51. až 57. bod odůvodnění rozhodnutí o zahájení řízení). Případné podpory ve prospěch sdružení TAZV proto nemusejí být v tomto rozhodnutí dále přezkoumávány.
(164)
Souhrnný závěr, k němuž Komise dospěla, je tedy takový, že projekty budování infrastruktury v novém areálu průmyslové oblasti, kde se nachází nové výrobní zařízení podniku Propapier, nejsou určeny výhradně pro tuto papírnu, a nemohou být proto klasifikovány jako vyhrazená infrastruktura a státní podpora ve prospěch podniku Propapier. To znamená, že podpořené investice nepředstavují jednu investici ve smyslu 60. bodu pokynů k regionální podpoře, která by zahrnovala veřejnou regionální investiční podporu ve prospěch papírny podniku Propapier, již Komise schválila ve svém konečném rozhodnutí ve věci SA.23827 (2013/C) (viz poznámku pod čarou č. 4). Hodnocení investiční podpory ve prospěch podniku Propapier, které bylo předmětem uvedeného rozhodnutí, se tedy tímto rozhodnutím nemění.
5.2. MAJÍ BÝT NIŽŠÍ POPLATKY ZA POUŽÍVÁNÍ ČISTIČKY ODPADNÍCH VOD POVAŽOVÁNY ZA STÁTNÍ PODPORU?
(165)
Co se týče argumentu Německa, že v případě opatření, jež bylo přijato ve prospěch daného provozovatele v rámci režimu, který Komise nepovažovala za podporu, nelze uvažovat o žádné „podpoře“, jež by mohla být uživateli příslušné infrastruktury předána, chtěla by Komise znovu poukázat na to, že rozhodnutí o režimu podpor N 644e/02 neobsahuje žádný výrok o tom, jestli poplatky za používání infrastruktury nemohou za určitých okolností představovat podporu ve prospěch uživatele této infrastruktury. Komise trvá na tom, co konstatovala ve svém konečném rozhodnutí, že nebyla informována o žádném režimu poplatků, který by se týkal dotací poskytnutých v rámci ohlášeného režimu SP; rozhodnutí o schválení tohoto režimu nelze tudíž chápat jako schválení implicitně přípustných podpor, jejichž právním základem by byl zákon o místních poplatcích.
(166)
Podle čl. 107 odst. 1 SFEU „podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou neslučitelné s vnitřním trhem, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy“.
(167)
Skutečnost poskytnutí státní podpory musí být stanovena nezávisle na tom, 1) zda rámcová směrnice EU o vodě a německé právní předpisy, které tuto směrnici provádějí, vyžadují úplné krytí nákladů spojených s poskytováním služeb v oblasti zpracování odpadních vod a 2) zda poplatky jsou v souladu s tím, co tyto právní předpisy stanoví. Jinak řečeno, opatření, která jsou v souladu s rámcovou směrnicí EU o vodě i s platnými německými právními předpisy, mohou i přesto představovat státní podporu, pakliže jsou splněny všechny podmínky čl. 107 odst. 1 SFEU (viz 144. bod odůvodnění).
Státní prostředky a přičitatelnost
(168)
Poplatky, které mají být hrazeny za používání čističky odpadních vod, určuje a vybírá obec v souladu s § 6 zákona o místních poplatcích ve spolkové zemi Braniborsko. Je-li stanovená výše poplatků nižší, než by byla výše poplatků soukromého investora, znamená to pro obec ztrátu příjmů.
(169)
Opatření by pak bylo financováno státem nebo ze státních prostředků ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, protože příjem obce by byl v důsledku výhody poskytnuté podniku Propapier nižší.
(170)
Je-li výše poplatků stanovena tak, že z toho určitému podniku vzniká výhoda, bylo by to nutné přičítat také státu, protože stanovení výše poplatků je úkolem veřejnoprávní instituce - města Eisenhüttenstadt.
Hospodářská výhoda
(171)
Jak bylo objasněno v rozhodnutí o zahájení řízení, (35) Komise musela přezkoumat, zda stanovené poplatky, které byly uloženy podniku Propapier za využívání čističky odpadních vod, představují pro podnik Propapier (selektivní) hospodářskou výhodu.
(172)
Podle ustálené judikatury Soudního dvora zahrnuje pojem „výhody“ nejen pozitivní plnění, jako jsou dotace, ale rovněž opatření, která různým způsobem snižují náklady, jež obvykle nese podnik, a která tak, aniž by byla subvencemi v užším slova smyslu, mají tutéž povahu a stejné účinky. (36)
(173)
Uplatní-li se tento přístup na případ, který je předmětem tohoto rozhodnutí, vzniká otázka, zda jsou poplatky uložené podniku Propapier za využívání čističky odpadních vod nižší než náklady, které by za normálních tržních podmínek musel nést srovnatelný podnik, tj. zda výše poplatků je v souladu se zásadou účastníka trhu v tržním hospodářství. Tuto otázku lze podle názoru Komise přezkoumat dvojím způsobem:
-
srovnáním ceny, kterou platí podnik Propapier, s referenční výší poplatků, které se za zpracování odpadních vod v příslušném členském státě obvykle účtují,
-
na základě analýzy ziskovosti ex ante, z níž vyplyne, že soukromý poskytovatel by si účtoval poplatky ve stejné výši.
Referenční cena
(174)
Vzhledem k Německem popsanému způsobu, jakým je organizován trh (viz 112. a 113. bod odůvodnění), a vzhledem ke skutečnosti, že (ani soukromí) provozovatelé si za své služby nemohou účtovat ceny podle svého vlastního uvážení, jelikož ceny předepisuje zákon (KAG Brandenburg), je Komise toho názoru, že není možné stanovit referenční ceny, které by si za obvyklých tržních podmínek účtoval soukromý provozovatel.
(175)
Komise dále konstatuje, že Německo předložilo údaje o cenách, které v odvětví, v němž působí podnik Propapier, platí jiné podniky. Ačkoli Německo tvrdí, že předložené referenční ceny představují průměrné ceny odrážející plnou výši nákladů, nelze na jejich základě poznat, zda tyto poplatky obsahují státní podporu. Pochybnost Komise ohledně použitelnosti těchto údajů jako východiska srovnání se nepodařilo rozptýlit. Důvodem toho je především skutečnost, že tyto ceny mohou podle názoru Komise odrážet různé nákladové položky a není jisté, zda neobsahují státní podporu.
Analýza ziskovosti ex ante
(176)
Vzhledem k tomu, že nejsou k dispozici spolehlivé referenční tržní hodnoty, je Komise toho názoru, že k odpovědi na otázku, zda uskutečněný právní úkon odpovídá obvyklým tržním podmínkám, lze dojít za pomoci jiné obecně uznávané standardní metody posuzování cen. V případě infrastruktur, které nejsou vyhrazeny žádnému jednotlivému uživateli, nýbrž jsou k dispozici všem uživatelům, lze podle názoru Komise soudit, že zásada investora/účastníka trhu v tržním hospodářství je dodržena tehdy, když uživatelé dané infrastruktury, nahlíženo z hlediska ex ante, dodatečně přispívají k ziskovosti provozovatele. (37)
(177)
Tato skutečnost nastává v případě, že dohoda provozovatele s jednotlivým spotřebitelem umožňuje tomuto provozovateli pokrytí nákladů vyplývajících z této dohody a dosažení přiměřeného zisku na základě spolehlivých střednědobých vyhlídek. (38)
(178)
V této analýze by kromě toho měly být zohledněny veškeré příjmy a očekávané dodatečné výdaje, které provozovateli v souvislosti s činností daného uživatele vzniknou. (39)
(179)
Tyto dodatečné náklady zahrnují veškeré kategorie výdajů či případných investic, jako například dodatečné personální, technické a investiční náklady, které jsou spojeny s přítomností uživatele. (40) Náklady, které by provozovatel musel nést v každém případě, tedy i mimo rámec dohody s uživatelem, se naopak nezohledňují.
(180)
Vzhledem k těmto faktorům je Komise toho názoru, že zásada investora/účastníka trhu v tržním hospodářství je dodržena, tzn. že nižší poplatek nepředstavuje výhodu ve prospěch podniku Propapier, a to z následujících důvodů:
a)
Čistička odpadních vod je k dispozici všem uživatelům a její užívání není vyhrazeno podniku Propapier.
b)
Poplatek hrazený podnikem Propapier zahrnuje náklady na provoz, správu, údržbu, obsluhu a odvody, předpokládané odpisy a předpokládané úroky z 20 % vlastního kapitálu, který byl do čističky odpadních vod investován. Tento poplatek tudíž pokrývá veškeré dodatečné náklady, které provozovateli čističky odpadních vod v souvislosti s činností podniku Propapier vznikají.
(181)
Co se týče přiměřenosti zisku, který by měly poplatky kromě pokrytí dodatečných nákladů přinášet, je třeba konstatovat, že poplatky v daném případě pokrývají nejen dodatečné náklady, ale i předpokládané úroky z 20 % investovaného vlastního kapitálu. Podle výše definovaného způsobu výpočtu dodatečných nákladů to sice nelze výslovně označit za přiměřený zisk, pro provozovatele jsou nicméně tyto poplatky zdrojem dodatečného příjmu, jak by tomu bylo i v případě přiměřeného zisku.
(182)
Vzhledem k tomu, že poplatky nejsou pro podnik Propapier žádnou výhodou, a nepředstavují tudíž státní podporu, nemusela se Komise již zabývat otázkou, zda se jedná o podporu existující (viz 123. až 137. bod odůvodnění) nebo podporu na provoz (viz 26. bod odůvodnění), anebo zda je taková případná podpora na provoz slučitelná s vnitřním trhem. Vzhledem k tomuto zjištění může Komise ponechat otevřenu také otázku, zda by byl požadavek vracení poplatků (v případě, že by byly klasifikovány jako podpora na provoz) v rozporu se zásadou ochrany legitimního očekávání a se zásadou rovného zacházení.
6. ZÁVĚR
(183)
Komise tudíž dospěla k závěru, že vybudování čističky odpadních vod sdružením TAZV, stejně jako výstavba parkoviště, nové vozovky a rozšíření/prohloubení kanálu Odra-Spréva nepředstavují vyhrazená infrastrukturní opatření.
(184)
Komise dále dospěla rovněž k závěru, že poplatky účtované za zpracování odpadních vod nepředstavují státní podporu. Zásada investora/účastníka trhu v tržním hospodářství je dodržena, a podniku Propapier PM2 GmbH tudíž nevzniká žádná hospodářská výhoda.
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Německem realizovaná infrastrukturní opatření nepředstavují infrastrukturu vyhrazenou podniku Propapier PM2 GmbH. Poplatky, které podniku Propapier za používání čističky odpadních vod účtuje sdružení TAZV, neobsahují státní podporu. Infrastrukturní opatření a sazební režimy poplatků proto nepředstavují státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Spolkové republice Německo.
V Bruselu dne 1. října 2014.
ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/508 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 1ης Οκτωβρίου 2014
σχετικά με την εικαζόμενη ενίσχυση υποδομής της Γερμανίας υπέρ της Propapier PM2 GmbH κρατική ενίσχυση SA.36147 (C 30/10) (πρώην NN 45/10, πρώην CP 327/08)
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6847]
(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 108 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις (2) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 2008, ο όμιλος Smurfit Kappa Group (εφεξής «Smurfit Kappa» ή «καταγγέλλων») υπέβαλε καταγγελία στην Επιτροπή, βάσει της οποίας η Propapier PM2 GmbH είχε λάβει ενίσχυση υποδομής. Η καταγγελία πρωτοκολλήθηκε υπό τον αριθ. CP 327/2008 και (υπό τον αριθ. NN 45/2010) μεταβιβάστηκε στο μητρώο παράνομων ενισχύσεων.
(2)
Με επιστολή της 27ης Οκτωβρίου 2010 η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γερμανία ότι, όσον αφορά την εικαζόμενη ενίσχυση, είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(3)
Η απόφαση της Επιτροπής για κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3). Η Επιτροπή κάλεσε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εικαζόμενη ενίσχυση.
(4)
Με επιστολή της 28ης Ιανουαρίου 2011 η Γερμανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της (η μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεων αυτών υποβλήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2011). Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις από τα παρακάτω ενδιαφερόμενα μέρη: στις 11 Φεβρουαρίου 2011 κοινές παρατηρήσεις από το Deutscher Städtetag (Συμβούλιο Γερμανικών Πόλεων), το Deutscher Landkreistag (Συμβούλιο Γερμανικών Διοικητικών Περιφερειών), το Deutscher Städte- und Gemeindebund (Συμβούλιο Γερμανικών Δήμων και Κοινοτήτων) και από την Verband kommunaler Unternehmen (Ένωση δημοτικών επιχειρήσεων) και στις 14 Φεβρουαρίου 2011 τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος (η μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεων αυτών υποβλήθηκε την 1η Μαρτίου 2011). Η Επιτροπή διαβίβασε τις εν λόγω παρατηρήσεις στις γερμανικές αρχές προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα διατύπωσης των παρατηρήσεων τους. Οι σχετικές παρατηρήσεις της Γερμανίας υποβλήθηκαν στην Επιτροπή στις 13 Απριλίου 2011 (η μη εμπιστευτική έκδοση στις 26 Απριλίου 2011).
(5)
Στις 17 Ιανουαρίου 2013 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ αντιπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής και αντιπροσώπων της Γερμανίας. Με επιστολή της 25ης Φεβρουαρίου 2013 η Γερμανία διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες. Με επιστολή της 26ης Απριλίου 2013, στην οποία η Γερμανία απάντησε με επιστολή της 14ης Μαΐου 2013, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν επιπλέον πληροφορίες.
(6)
Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 23ης Μαΐου 2013 η Επιτροπή ζήτησε επιπλέον πληροφορίες, τις οποίες η Γερμανία διαβίβασε με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 24 Μαΐου 2013, στις 27 Μαΐου 2013 και στις 28 Μαΐου 2013.
(7)
Κατόπιν συνεδρίασης της 6ης Ιουνίου 2013 εκπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής, της Γερμανίας, της δικαιούχου επιχείρησης και εμπειρογνωμόνων, η Γερμανία γνωστοποίησε πιθανά συμπληρωματικά έγγραφα. Σε πρόσθετη αίτηση παροχής πληροφοριών της 15ης Οκτωβρίου 2013 η Γερμανία διαβίβασε πολλές πρόσθετες παρατηρήσεις με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 4 Νοεμβρίου 2013, στις 13 Δεκεμβρίου 2013, στις 18 Δεκεμβρίου 2013, στις 6 Ιανουαρίου 2014 και στις 24 Απριλίου 2014.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ
(8)
Η Propapier PM2 GmbH (εφεξής «Propapier») ανήκει στην Progroup AG (εφεξής «Progroup»). Η Progroup κατασκευάζει και διαθέτει στο εμπόριο κυματοειδή προϊόντα συσκευασίας και συμπαγές κυματιστό χαρτόνι μέσω των θυγατρικών εταιρειών της. Ο καταγγέλλων, Smurfit Kappa, είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χαρτιού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(9)
Στις 2 Απριλίου 2008 η Επιτροπή (4) ενέκρινε μια ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα για την κατασκευή μιας χαρτοποιίας για κυματοειδή προϊόντα συσκευασίας και ενός σχετικού σταθμού παραγωγής ενέργειας από την Propapier σε μια νέα επέκταση της υπάρχουσας βιομηχανικής περιοχής «Industriegebiet am Oder-Spree-Kanal» στο Eisenhüttenstadt στο ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου - περιοχή που ήταν επιλέξιμη για ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα την περίοδο εκείνη σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.
(10)
Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι ορισμένα έργα υποδομής που χρηματοδοτήθηκαν με κρατικούς πόρους στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το νέο εργοστάσιο της Propapier, προορίζονται αποκλειστικά για τη χαρτοποιία και, ως εκ τούτου, πρέπει να χαρακτηρίζονται ως υποδομές αποκλειστικής χρήσης και κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier.
(11)
Στο πλαίσιο αυτό, ο καταγγέλλων ανέφερε τα παρακάτω έργα υποδομής (βλέπε τμήμα 2.1): κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, κατασκευή χώρου στάθμευσης και νέας οδού, καθώς και διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε.
(12)
Επίσης, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων είναι πολύ χαμηλά προς όφελος της Propapier (βλέπε τμήμα 2.2).
2.1. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ
(13)
Τον Ιούλιο του 2008 το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου χορήγησε από πόρους του προγράμματος για την επέκταση των δημοτικών υποδομών στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του κοινού καθεστώτος ενισχύσεων (Gemeinschaftsausgabe) «Βελτίωση της περιφερειακής οικονομικής διάρθρωσης» (εφεξής «ρύθμιση GA» (5)) μια άμεση επιχορήγηση ύψους 33 808 200 ευρώ (6) για την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων σε μια επέκταση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε στο Eisenhüttenstadt. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ρύθμιση GA για τη χρηματοδότηση της κατασκευής και της επέκτασης μονάδων επεξεργασίας λυμάτων αποτελούσε αντικείμενο της υπόθεσης κρατικής ενίσχυσης N 644e/02 (7), για την οποία η Επιτροπή είχε επισημάνει το 2003, για την περίοδο προγραμματισμού 2004-2006, ότι η στήριξη που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του εν λόγω σχεδίου δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ υπέρ του ιδιοκτήτη και φορέα εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων.
(14)
Στην εν λόγω απόφαση του 2003 η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι επιχορηγήσεις βάσει του σχεδίου που ίσχυε από το 2004 έως το 2006 πρέπει να θεωρούνται εσωτερική μεταφορά κρατικών πόρων και δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση υπέρ των ιδιοκτητών και φορέων εκμετάλλευσης, διότι οι αποδέκτες δεν είναι εμπορικές επιχειρήσεις και η υπηρεσία έπρεπε να παρέχεται ως τυπική δημόσια υπηρεσία από τους δήμους. Σύμφωνα με τις διατάξεις του σχεδίου, ο αποδέκτης πρέπει να είναι πάντα ένας οργανισμός της τοπικής αυτοδιοίκησης ή μια ένωση ειδικού σκοπού που υπόκειται στην εποπτεία του δήμου. Η στήριξη είναι δυνατή μόνο εφόσον δεν υπάρχουν νομικές, προσωπικές ή οικονομικές σχέσεις μεταξύ του αποδέκτη του μέτρου, ήτοι της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, και του χρήστη της μονάδας.
(15)
Η επιχορήγηση ανήλθε στο 80 % των επιλέξιμων συνολικών δαπανών σε 42 260 340 ευρώ. Αποδέκτης της επιχορήγησης είναι η ένωση Trinkwasser- und Abwasserzweckverband Oderaue Eisenhüttenstadt (εφεξής «TAZV»), μια διαδημοτική ένωση δημοσίου δικαίου, η οποία ασχολείται με την εξασφάλιση πόσιμου νερού και την επεξεργασία λυμάτων. Η TAZV είναι ταυτόχρονα ιδιοκτήτης και φορέας εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Η ένωση κάλυψε το υπόλοιπο 20 % του συνολικού δημόσιου επενδυτικού κόστους.
(16)
Η ενίσχυση χορηγήθηκε υπό τον όρο ότι έως τις 15 Αυγούστου 2008 θα πληρούνται αποδεδειγμένα οι νομικές και οικονομικές προϋποθέσεις για την εγκατάσταση ενός βασικού επενδυτή (στην προκειμένη περίπτωση της Propapier). Η κατασκευή της μονάδας ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2008 και η μονάδα άρχισε να λειτουργεί τον Μάρτιο του 2010.
(17)
Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η μονάδα TAZV αποτελεί υποδομή αποκλειστικής χρήσης, διότι στην πράξη η συνολική ικανότητα επεξεργασίας λυμάτων της μονάδας χρησιμοποιείται από την Propapier. Ισχυρίζεται ότι η μονάδα σχεδιάστηκε από την αρχή ως μονάδα επεξεργασίας λυμάτων για την Propapier και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εγκατάσταση μιας χαρτοποιίας στην περιοχή (δεδομένου ότι για την παραγωγή χαρτιού απαιτούνται μεγάλες ποσότητες νερού).
(18)
Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, και τα υπόλοιπα έργα υποδομής - η κατασκευή χώρου στάθμευσης δίπλα στις εγκαταστάσεις της Propapier και νέας οδού για τη σύνδεση της βιομηχανικής ζώνης με τον αυτοκινητόδρομο 112, καθώς και η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε - αποτελούν μέτρα υποδομής που παραχωρούνται στην Propapier. Στο στάδιο αυτό της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα παραπάνω δεν συνιστούν επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και συνεπώς δεν θεωρούνται υποδομές αποκλειστικής χρήσης. Εντούτοις, κάλεσε τρίτα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα εν λόγω μέτρα.
2.2. ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ
(19)
Άλλο στοιχείο της καταγγελίας σε σχέση με τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι ότι το τέλος ύψους 0,95 ευρώ ανά κυβικό μέτρο που καλείται να καταβάλει η Propapier για τη χρήση της μονάδας είναι μικρότερο από τη χρέωση ενός ιδιώτη επενδυτή για αντίστοιχη υπηρεσία.
(20)
Το ύψος των τελών χρήσης προκύπτει από τον αντίστοιχο νόμο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη (Kommunalabgabengesetz für das Land Brandenburg (8), εφεξής «KAG Brandenburg»). Σύμφωνα με το άρθρο 6 του KAG Brandenburg, τα τέλη πρέπει να υπολογίζονται με τέτοιον τρόπο ώστε να καλύπτεται το συνολικό εύλογο κόστος της αντίστοιχης μονάδας επεξεργασίας λυμάτων (δαπάνες για κατασκευή, συντήρηση και επισκευή, λειτουργία, προσωπικό και διοικητικές εισφορές), οι τεκμαρτοί τόκοι και οι τεκμαρτές αποσβέσεις, αλλά να μην γίνεται υπέρβαση αυτών. Ωστόσο, η χρηματοδότηση που λαμβάνει ο δήμος από άλλες κρατικές πηγές (στην προκειμένη περίπτωση, επιχορήγηση ύψους 33,8 εκατ. ευρώ από τη ρύθμιση GA), δεν λαμβάνεται υπόψη (9) για τους τεκμαρτούς τόκους του απασχολούμενου κεφαλαίου. Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η χρηματοδότηση που έλαβε η TAZV από τη ρύθμιση GA μεταβιβάστηκε από τον αποδέκτη TAZV με τη μορφή μειωμένων τελών στον χρήστη της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων.
3. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ (10)
(21)
Τα επίμαχα μέτρα θεωρούνται κρατικές ενισχύσεις, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: i) το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση ή ενίσχυση που χορηγείται με κρατικούς πόρους, ii) προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση, iii) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, και iv) το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης επιβεβαιώνεται όταν πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(22)
Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας δεν αμφισβητήθηκε το γεγονός ότι όλα τα μέτρα περιλαμβάνουν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά.
(23)
Η Επιτροπή διαπίστωσε σε σχέση με τα σημεία της καταγγελίας ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ 1) μιας εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης υπέρ της TAZV για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και 2) μιας εικαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της Propapier υπό τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων.
(24)
Επίσης, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας εξετάστηκε κατά πόσον για την εταιρεία Propapier
i.
με την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων
καθώς και με τα άλλα έργα υποδομών στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της Propapier, και ειδικότερα με
ii.
τον νέο χώρο στάθμευσης,
iii.
τη νέα οδό και
iv.
τη διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε
προκύπτει επιλεκτικό πλεονέκτημα ή πρόκειται για υποδομή αποκλειστικής χρήσης της Propapier. (11) Δεδομένου ότι ένα μέτρο σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 μπορεί να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση μόνο εφόσον είναι επιλεκτικό (ήτοι όταν μεταχειρίζεται διαφορετικά μια επιχείρηση, η οποία βρίσκεται σε παρόμοια έννομη και πραγματική κατάσταση σε σχέση με τον στόχο που επιδιώκεται με το μέτρο), η Επιτροπή έπρεπε να εξετάσει κατά πόσο από τα μέτρα προέκυψε επιλεκτικό πλεονέκτημα για την Propapier.
(25)
Η Επιτροπή έχει ήδη χορηγήσει μία επενδυτική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα υπέρ της Propapier. Δεδομένου ότι τα μέτρα για τα άλλα έργα υποδομής εκτελούνται σε μια ενισχυόμενη περιοχή, η οποία είναι επιλέξιμη για περιφερειακές ενισχύσεις σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) ΣΛΕΕ, και τα εν λόγω μέτρα ενδέχεται να συνδέονται στενά με ένα έργο υποδομής ή να αφορούν αποκλειστικά αυτό, σε αυτό το στάδιο η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα μέτρα, εάν αποδεικνύεται ότι είναι επιλεκτικά υπέρ της Propapier, θα αποτελούσαν μέρος του επενδυτικού έργου της Propapier, με αποτέλεσμα να πρέπει να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2007-2013 (12) (εφεξής «ΚΓΠΕ»). Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σε σχέση με τη συμβατότητα των επενδυτικών ενισχύσεων με τη μορφή υποδομών αποκλειστικής χρήσης, ιδίως σε σχέση με την τήρηση της μέγιστης έντασης της ενίσχυσης και της δημιουργίας κινήτρου.
(26)
Σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ οι επιχειρήσεις στις οποίες χορηγήθηκε μια επενδυτική ενίσχυση, μπορούν να λάβουν και μια λειτουργική ενίσχυση. Ωστόσο, η συμβατότητα της λειτουργικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά πρέπει να εξετάζεται ανεξάρτητα από τη συμβατότητα της επενδυτικής ενίσχυσης και ειδικότερα με βάση τα κριτήρια της παραγράφου 5 των ΚΓΠΕ. Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι εάν υπήρχε λειτουργική ενίσχυση της Propapier με τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων, η οποία δεν θα ήταν συμβατή με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, αυτή η λειτουργική ενίσχυση θα χαρακτηριζόταν ασύμβατη με τις ΚΓΠΕ και την αντίστοιχη διαδικασία έγκρισης της Επιτροπής σε σχέση με τις λειτουργικές ενισχύσεις. Διότι ο τόπος εγκατάστασης του αποδέκτη της ενίσχυσης βρίσκεται μεν σε μια περιφέρεια επιλέξιμη για λειτουργικές ενισχύσεις (ενισχυόμενη περιοχή σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ), αλλά δεν πληρούνται άλλες σημαντικές προϋποθέσεις για τη συμβατότητα της λειτουργικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά. Επομένως, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη λειτουργική ενίσχυση ως προς το είδος της ή σε σχέση με τη στήριξη της περιφερειακής ανάπτυξης ή ότι το ύψος της είναι ανάλογο με τα μειονεκτήματα που εξαλείφει. Επιπλέον, οι λειτουργικές ενισχύσεις δεν είναι ούτε προσωρινές ούτε μειώνονται με τον χρόνο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αναφορικά με τη συμβατότητα των λειτουργικών ενισχύσεων με τη μορφή μειωμένων τελών με την εσωτερική αγορά.
3.1. ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΜΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ
3.1.1. Χώρος στάθμευσης, διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε, κατασκευή νέας οδού
(27)
Στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης διαπιστώθηκε ότι η χωρητικότητα του χώρου στάθμευσης δεν ταυτίζεται με την περιγραφή του καταγγέλλοντος και ότι ο χώρος στάθμευσης δεν βρίσκεται σε άμεση γειτονία με τις εγκαταστάσεις της Propapier. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η πρόσβαση στον χώρο είναι ελεύθερη και δεν εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, αλλά και άλλους επαγγελματικούς χώρους εντός της πόλης και ότι ο αριθμός των θέσεων του χώρου στάθμευσης θα επέτρεπε στον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών εντός της πόλης. Συνεπώς, η Propapier κατασκευάζει έτσι τις δικές θέσεις στάθμευσης που είναι προσβάσιμες και σε φορτηγά. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή συμπέρανε ότι με την κατασκευή του χώρου στάθμευσης πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier.
(28)
Αναφορικά με την κατασκευή νέας οδού για τη σύνδεση της βιομηχανικής ζώνης με τον αυτοκινητόδρομο 112, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι με την κατασκευή της οδού μειώνεται ο κυκλοφοριακός φόρτος και η ατμοσφαιρική ρύπανση στο κέντρο του Eisenhüttenstadt, διότι τα φορτηγά που κατευθύνονται προς τη βιομηχανική ζώνη μπορούν να παρακάμψουν το κέντρο της πόλης και μειώνεται ο χρόνος οδήγησης προς το πλησιέστερο κέντρο της περιφέρειας. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή συμπέρανε ότι με την κατασκευή της νέας οδού πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier.
(29)
Αναφορικά με τα έργα διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν εκτελέστηκαν για να παρέχουν επιλεκτικό πλεονέκτημα στην Propapier, αλλά ότι αποτελούν τμήμα των έργων τακτικής συντήρησης των πλωτών οδών. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή συμπέρανε ότι με τη διαπλάτυνση και εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier.
(30)
Ωστόσο, στο σημείο αυτό η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει τελείως το γεγονός ότι η Propapier επωφελείται από τα επίμαχα μέτρα υποδομής σε μεγαλύτερο βαθμό από οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση.
(31)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κάλεσε τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους πριν τη διαμόρφωση τελικής γνώμης σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης όσον αφορά τα επίμαχα μέτρα. Επίσης την ίδια περίοδο κάλεσε τη Γερμανία, κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, να διαβιβάσει πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την κατασκευή του χώρου στάθμευσης και της νέας οδού, καθώς και σχετικά με τη διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε.
3.1.2. Επιχορήγηση για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων
(32)
Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι εάν το καθεστώς ενίσχυσης N 644e/2002 στο μεταξύ θεωρηθεί ενίσχυση λόγω της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς, θα θεωρείται υφιστάμενη ενίσχυση υπέρ της TAZV.
(33)
Ωστόσο, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το γεγονός ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί υποδομή αποκλειστικής χρήσης. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώθηκε ότι, εκτός από την Propapier, υπάρχουν άλλοι δύο χρήστες της μονάδας: η καναδική εταιρεία προμήθειας φωτοβολταϊκών συστημάτων 5N PV και ο προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας EnBW. Επίσης, δεν ήταν γνωστό ποιο μέρος του δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αντιστοιχεί πραγματικά στους δύο αυτούς πελάτες. Με βάση τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες έως τη στιγμή της έρευνας, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αξιολογήσει κατά πόσο η κατασκευή μιας νέας μονάδας επεξεργασίας λυμάτων ήταν απαραίτητη σε σχέση με τις δύο αυτές επιχειρήσεις. Επιπλέον, ένας από αυτούς τους δύο χρήστες, ήτοι ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης της EnBW, συμμετέχει άμεσα στο έργο της Propapier, δεδομένου ότι η επιχείρηση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προμηθεύει το ρεύμα για την παραγωγική διαδικασία της χαρτοποιίας. (13)
(34)
Εάν η Propapier χρησιμοποιεί πράγματι το 90 % του δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, όπως ισχυρίζεται ο καταγγέλλων, τότε κατά την άποψη της Επιτροπής τίθεται το ερώτημα κατά πόσο αυτό το γεγονός από μόνο του δεν αποτελεί επαρκή απόδειξη ότι η μονάδα προορίζεται αποκλειστικά ή τουλάχιστον κατά προτεραιότητα για χρήση από την Propapier (και συνεπώς για αποκλειστική χρήση της Propapier). Κατά συνέπεια, το επιχείρημα της Γερμανίας ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων θα χρησιμοποιείται στο μέλλον και από άλλους χρήστες, έπρεπε να εξεταστεί πιο διεξοδικά.
(35)
Επίσης, διαπιστώθηκε ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ο μέγιστος αριθμός επενδυτών που μπορούν να εγκατασταθούν στη βιομηχανική ζώνη της διώρυγας Όντερ-Σπρέε και ποιο μέρος του δυναμικού της μονάδας θα χρησιμοποιούσαν κατά μέσο όρο. Στο πλαίσιο αυτό, ζητήθηκε από τη Γερμανία να παράσχει αναλυτικότερες πληροφορίες σχετικά με το συνολικό σχέδιο αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης και το εναπομείναν δυναμικό της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων που θα μπορούσε να αντιστοιχεί στους πιθανούς χρήστες. Η Γερμανία θα πρέπει επίσης να προσκομίσει περισσότερα στοιχεία σχετικά με την τεχνική σκοπιμότητα της σπονδυλωτής προσέγγισης κατά την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. (14)
(36)
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Επιτροπή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι τα μέτρα των έργων υποδομής, στον βαθμό που αποδείχτηκαν ως επιλεκτικά, θα αποτελούσαν μέρος του έργου υποδομής της Propapier, ώστε να χρειάζεται να ικανοποιούν τις απαιτήσεις των ΚΓΠΕ και ιδίως τις διατάξεις σε σχέση με τη μέγιστη ένταση της ενίσχυσης και τη δημιουργία κινήτρου.
3.2. ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ
(37)
Η Γερμανία υποστήριξε την ίδια άποψη όπως με το μέτρο για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, ότι εφόσον τα τέλη που έπρεπε να καταβάλει η Propapier περιείχαν στοιχεία ενίσχυσης, επρόκειτο για υφιστάμενη ενίσχυση. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση N 644e/2002, με την οποία εγκρίθηκε η ρύθμιση GA, καλύπτει και τα έμμεσα αποτελέσματα της ρύθμισης.
(38)
Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πιθανή ενίσχυση με τη μορφή μειωμένων τελών για τα λύματα δεν συμπεριλήφθηκε στην απόφαση N 644e/2002 και, εφόσον τα τέλη χαρακτηρίζονταν ως ενίσχυση, η ενίσχυση αυτή θα ήταν μια νέα ενίσχυση.
(39)
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ζητήματος κατά πόσο τα τέλη συνιστούν οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο τα τέλη που επιβάλλει η TAZV αντικατοπτρίζουν το πλήρες κόστος και κατά πόσο ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε καθορίσει το ίδιο ποσό τελών.
(40)
Η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλει η Propapier δεν καλύπτουν το πλήρες κόστος της επεξεργασίας λυμάτων, δεδομένου ότι η ίδια η Γερμανία έχει παραδεχτεί ότι τα τέλη αυτά καλύπτουν μόνο το 20 % των τεκμαρτών τόκων του απασχολούμενου κεφαλαίου, διότι η επιχορήγηση ύψους 80 %, την οποία έχει λάβει ο δήμος από άλλους κρατικούς πόρους για την κατασκευή της μονάδας, δεν λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων. Συνεπώς, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή αρχικά διαπίστωσε ότι τόσο η οδηγία 2000/60/ΕΚ (εφεξής «οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα») (15) όσο και ο KAG Brandenburg προβλέπουν ότι τα τέλη χρήσης μιας μονάδας επεξεργασίας λυμάτων πρέπει να καλύπτουν το συνολικό κόστος. (16) Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας γίνεται επίσης παραπομπή στις υποθέσεις InfraLeuna (17) και Kimberly-Clark/Scott (18), στις οποίες η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα τέλη που καθορίζονται στο επίπεδο του πλήρους κόστους αντιστοιχούν στο κόστος με το οποίο συνήθως επιβαρύνεται μια επιχείρηση.
(41)
Ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι για να επαληθευτεί η ύπαρξη πλεονεκτήματος πρέπει να γίνει σύγκριση μεταξύ του ποσού των τελών που καταβάλλονται στην πραγματικότητα από την Propapier με το ποσό των τελών που θα χρέωνε ένας ιδιώτης επενδυτής στη θέση του TAZV.
(42)
Η Γερμανία πρότεινε τη σύγκριση των τελών που καταβάλλονται από την Propapier με το μέσο τιμολόγιο του κλάδου και ανέφερε μια έρευνα, σύμφωνα με την οποία το μέσο τιμολόγιο κυμαίνεται από 0,24 έως 1 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. (19)
(43)
Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή διαπίστωσε ότι στην προκειμένη περίπτωση η αρχή του ιδιώτη επενδυτή φαίνεται εφαρμόσιμη. Ωστόσο, εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο η εφαρμογή μιας τέτοιας τιμής αναφοράς αποκλείει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, αφού τα δεδομένα είναι εμφανώς διαστρεβλωμένα. Έστω και αν τα αναφερθέντα τέλη άλλων δήμων αντιστοιχούν στο πλήρες κόστος, τα διαφορετικά τιμολόγια προκύπτουν προφανώς από διαφορετικά τοπικά δεδομένα, τα οποία δικαιολογούν για κάθε ιδιώτη επενδυτή διαφορετικά τιμολογιακά επίπεδα. Ως εκ τούτου, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη δυνατότητα αποκλεισμού της ύπαρξης πλεονεκτήματος υπέρ της Propapier βάσει των δεδομένων αυτών.
(44)
Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 26, εφόσον το μέτρο αποτελεί στην πραγματικότητα μια νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή διατυπώνει αμφιβολίες για τη συμβατότητά του με την αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ. Εάν αποδεικνυόταν ότι τα τέλη αποτελούν περιφερειακή λειτουργική ενίσχυση, τότε θα υπήρχαν αμφιβολίες για τη συμβατότητά τους με την εσωτερική αγορά, δεδομένου ότι η ενίσχυση αυτή δεν είναι προσωρινή ούτε μειώνεται με τον χρόνο και ούτε προορίζεται να ισοσταθμίσει συγκεκριμένα (μη αποδεδειγμένα) μειονεκτήματα της περιφέρειας.
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
4.1. ΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ PROPAPIER
4.1.1. Χώρος στάθμευσης
Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος
(45)
Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή δεν παραδέχτηκε τον αριθμό των θέσεων στάθμευσης που ανέφερε ο καταγγέλλων. Σύμφωνα με δηλώσεις του καταγγέλλοντος, τα αναφερθέντα στοιχεία (θέσεις στάθμευσης για 186 Ι.Χ. και 71 φορτηγά) προέρχονταν από το προσωρινό σχέδιο αξιοποίησης που ανατέθηκε από το Eisenhüttenstadt.
(46)
Σύμφωνα με δηλώσεις του καταγγέλλοντος, τα αρχικά κατασκευαστικά σχέδια της Propapier δεν προβλέπουν έναν ιδιωτικό χώρο στάθμευσης και έστω και αν η Propapier κατασκευάσει τον δικό της χώρο στάθμευσης, από τον δημόσιο χώρο στάθμευσης θα επωφελείται κυρίως η Propapier: υπάρχει μια πινακίδα που δείχνει τις θέσεις στάθμευσης για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και για τη χαρτοποιία. Επίσης, ο χώρος στάθμευσης βρίσκεται πολύ κοντά στις εγκαταστάσεις της Propapier (φτάνει ως τα σύνορα της χαρτοποιίας και συνορεύει με τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που αρχικά ήταν μέρος του έργου της Propapier). Ο χώρος στάθμευσης δεν προσφέρει χώρο ανάπαυσης που ήταν αναμενόμενο να υπάρχει σε ένα τέτοιου είδους δημόσιο χώρο στάθμευσης.
(47)
Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η τοποθεσία του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες επιχειρήσεις στο κέντρο της πόλης και να οδηγήσει τον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών στο κέντρο της πόλης.
Παρατηρήσεις της Γερμανίας
(48)
Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, ο χώρος στάθμευσης δεν παρέχει στην Propapier κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα. Είναι γενικά προσβάσιμος και δεν εξυπηρετεί μόνο τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Επιπλέον, η Propapier διαθέτει δικές της θέσεις στάθμευσης (213 για Ι.Χ. και 27 για φορτηγά) και έχει χορηγηθεί οικοδομική άδεια για συμπληρωματικούς χώρους στάθμευσης για 120 Ι.Χ.
(49)
Η Γερμανία δεν συμμερίζεται την άποψη που εκφράζεται από τον καταγγέλλοντα, ότι από τον χώρο στάθμευσης επωφελείται κυρίως η Propapier και ότι η τοποθεσία του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη για να μπορεί να εξυπηρετεί άλλες επιχειρήσεις εντός του Eisenhüttenstadt.
(50)
Σύμφωνα με τη Γερμανία, η πινακίδα που ανέφερε ο καταγγέλλων και αποδεικνύει τις θέσεις στάθμευσης Ι.Χ. για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, είναι προσωρινή και αφορά τις κατασκευαστικές εργασίες στον σταθμό. Οι εν λόγω εργασίες ολοκληρώθηκαν στα τέλη Μαΐου 2011. Οι πινακίδες που δείχνουν την είσοδο στον χώρο στάθμευσης τοποθετήθηκαν στον νέο δρόμο και οι πινακίδες δεν αφορούν συγκεκριμένη επιχείρηση ή εγκατάσταση.
4.1.2. Οδός
Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος
(51)
Ο καταγγέλλων δεν συμμερίζεται τους ισχυρισμούς της Γερμανίας ότι η νέα οδός συνδέει τη βιομηχανική ζώνη με τον αυτοκινητόδρομο B 112· σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, η οδός τελειώνει λίγα μέτρα πίσω από τη χαρτοποιία, χωρίς να υπάρχει εμφανής πρόθεση να συνεχιστεί· ωστόσο, εάν συνεχιστεί, δεν θα εξυπηρετεί άλλες επιχειρήσεις, διότι στην περιοχή της προέκτασης δεν υπάρχει καμία επιχείρηση.
(52)
Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων θεωρεί ότι ο χώρος στάθμευσης και η οδός προσφέρουν στην Propapier ένα επιλεκτικό πλεονέκτημα και η χρήση τους προορίζεται για την Propapier.
Παρατηρήσεις της Γερμανίας
(53)
Σύμφωνα με τη Γερμανία, η νέα οδός συνδέει την εν λόγω βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε και τις βόρειες προεκτάσεις της με τον αυτοκινητόδρομο B 112. Μειώνει τον κυκλοφοριακό φόρτο και την ατμοσφαιρική ρύπανση στο κέντρο του Eisenhüttenstadt, επιτρέπει στα φορτηγά να αποφεύγουν το κέντρο και θα μειώσει τον χρόνο οδήγησης προς τη Φρανκφούρτη (Όντερ) κατά τουλάχιστον 1/3 για την κίνηση που αφορά τη βιομηχανία και το εμπόριο. Αποτελεί τμήμα της συνολικής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης που σχεδιάστηκε ήδη από το 1993 και προσφέρει στις επιχειρήσεις στη Φρανκφούρτη καλύτερη πρόσβαση στο εσωτερικό λιμάνι του Eisenhüttenstadt. Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η οδός είχε ήδη σχεδιαστεί στο πρόγραμμα της κυβέρνησης του ομόσπονδου κράτους για τον Όντερ.
(54)
Για τη βιομηχανική ζώνη ArcelorMittal και άλλες βιομηχανικές ζώνες προσφέρει δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Η οδός έχει κατασκευαστεί σε δύο στάδια· μετά από συγκεκριμένη καθυστέρηση λόγω τεχνικών δυσκολιών το τελευταίο μέρος ολοκληρώθηκε το 2013.
4.1.3. Διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε
(55)
Το 2008 το Eisenhüttenstadt επέκτεινε τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, προκειμένου να προσελκύσει επιχειρήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, οι εργασίες διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της απαραίτητης τακτικής συντήρησης των πλωτών οδών που αποτελούν τμήμα των διευρωπαϊκών δικτύων. Από το 2003 κατασκευάστηκαν στο συνολικό μήκος της διώρυγας υδατοφράκτες (επί του παρόντος ο υδατοφράκτης Kersdorf, η ανακατασκευή του υδατοφράκτη Fürstenwalde αναβλήθηκε). Η Γερμανία εξηγεί ότι δεν υφίσταται καμία σχέση με την εγκατάσταση της Propapier και ότι η Propapier δεν θα έχει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα.
4.1.4. Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι υποδομή που προορίζεται ειδικά για την Propapier;
Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος
(56)
Ο καταγγέλλων εξηγεί ότι η ενίσχυση δεν μπορεί να εμπίπτει στη ρύθμιση που δεν συνιστά ενίσχυση βάσει της απόφασης στην υπόθεση N 644e/2002, δεδομένου ότι η διάρκεια ισχύος της εν λόγω ρύθμισης έληξε στο τέλος του 2006 και επομένως κατά τον χρόνο χορήγησης της επενδυτικής ενίσχυσης για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της TAZV η ρύθμιση είχε πάψει να ισχύει.
(57)
Επιπλέον, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η ρύθμιση δεν μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί, διότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν παρέχει καμία δημόσια υπηρεσία, αλλά κατασκευάστηκε πρωτίστως για αποκλειστική χρήση από την Propapier.
(58)
Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η χαρτοβιομηχανία - και στη Γερμανία - διαθέτει κατά κανόνα δικές της μονάδες επεξεργασίας λυμάτων για εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού, συνεπώς, το επιχείρημα της Γερμανίας ότι οι επιχειρήσεις έχουν την υποχρέωση σύνδεσης με το δημόσιο αποχετευτικό σύστημα, είναι αβάσιμο.
(59)
Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν αποτελεί τμήμα ενός συνολικού οικονομικού σχεδιασμού για τη βιομηχανική ζώνη που αφορά όλους τους πιθανούς επενδυτές, αλλά αναπτύχθηκε και παρουσιάστηκε ήδη από το 2007, ταυτόχρονα με τη χαρτοποιία Propapier και τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρόταση απόφασης του Eisenhüttenstadt σχετικά με την αξιοποίηση της βιομηχανικής ζώνης της 7ης Νοεμβρίου 2007 αφορά μόνο δύο ή τρεις επενδυτές. Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι το Eisenhüttenstadt άρχισε να διαφημίζει τη βιομηχανική ζώνη μόλις το 2010 και επισημαίνει ότι ο δήμος ξεκίνησε την αναζήτηση κι άλλων επενδυτών μόνο κατόπιν της καταγγελίας από την Smurfit Kappa.
(60)
Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, από τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της μονάδας της TAZV προκύπτει με σαφήνεια ότι είναι προσαρμοσμένα αποκλειστικά στις ανάγκες της Propapier. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων αφορούν κατά κύριο λόγο τον τομέα. Οι μονάδες επεξεργασίας λυμάτων για εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού περιελάμβαναν κατά κανόνα ένα στάδιο αναερόβιου και ένα στάδιο αερόβιου καθαρισμού, ενώ τα παραδοσιακά αποχετευτικά συστήματα του δήμου συνήθως χρησιμοποιούσαν μόνο το αερόβιο στάδιο καθαρισμού. Το γεγονός ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV περιλαμβάνει αμφότερα τα στάδια, αποτελεί ένα επιπλέον επιχείρημα υπέρ του ότι δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, αλλά αποτελεί υποδομή της Propapier.
(61)
Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, είναι πολύ απίθανο κατά τον σχεδιασμό της μονάδας να λήφθηκαν υπόψη ανάγκες χωρητικότητας διαφορετικές από εκείνες της χαρτοποιίας Propapier (και του συμπληρωματικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ο οποίος πλέον αποτελεί ιδιοκτησία της EnWB). Ο καταγγέλλων επιχειρηματολογεί ότι η EnWB δεν είναι ανεξάρτητος χρήστης, δεδομένου ότι η επένδυση στον σταθμό συνδέεται στενά με την κατασκευή της χαρτοποιίας και χωρίς αυτή δεν θα λειτουργούσε το εργοστάσιο Propapier.
(62)
Ο καταγγέλλων παρατηρεί ότι η άλλη επενδυτική εταιρεία που είναι εγκατεστημένη στη βιομηχανική ζώνη, η 5N PV, χρησιμοποιεί πολύ μικρό ποσοστό του διαθέσιμου δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της TAZV και ότι οι ανάγκες της στον τομέα της επεξεργασίας λυμάτων θα μπορούσαν να είχαν καλυφτεί από την ήδη υπάρχουσα μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. Δεδομένου ότι η 5N PV ξεκίνησε να δραστηριοποιείται τον Μάιο του 2008, δηλαδή δύο χρόνια πριν την έναρξη λειτουργίας της νέας μονάδας της TAZV, χρησιμοποίησε αρχικά την υφιστάμενη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων.
(63)
Ο καταγγέλλων αναφέρει ότι δεν υπάρχουν προβλέψεις για πιθανούς άλλους επενδυτές που θα καλύψουν τις εκτιμώμενες ανάγκες επεξεργασίας λυμάτων και δεν υπάρχουν πληροφορίες κατά πόσο και πότε θα προκύψει το πρόσθετο αυτό δυναμικό. Επί του παρόντος πάντως δεν υπάρχει διαθέσιμο δυναμικό. Επίσης, ο καταγγέλλων αναφέρεται σε ένα άρθρο του τύπου (Märkische Oderzeitung της 3ης Φεβρουαρίου 2011), το οποίο αφορά ένα τεχνικό ελάττωμα σε λεκάνη αερισμού και στο οποίο διαπιστώθηκε ότι ο χρήστης κατά την περίοδο εκείνη θα χρειαζόταν όλες τις διαθέσιμες δεξαμενές.
(64)
Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, η Γερμανία επιβεβαίωσε εμμέσως ότι καμία άλλη επιχείρηση δεν θα χρησιμοποιήσει τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, όταν διαπίστωσε ότι τα τέλη της νέας μονάδας της TAZV ήταν χαμηλότερα από τα τέλη της υφιστάμενης μονάδας, διότι για τη νέα μονάδα δεν χρειαζόταν ακριβό σύστημα αποχετευτικών αγωγών μεταξύ των μεμονωμένων χρηστών (και συνεπώς επιβεβαίωσε ότι δεν θα προστεθεί άλλος χρήστης).
(65)
Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, από τα στοιχεία της TAZV προκύπτει ότι η Propapier χρησιμοποιεί τουλάχιστον το 90 % του ημερήσιου δυναμικού της μονάδας.
(66)
Ο καταγγέλλων εξηγεί ότι ο σπονδυλωτός τρόπος κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, υπέρ του οποίου επιχειρηματολόγησε η Γερμανία, έχει μόνο θεωρητικό χαρακτήρα και δεν επιφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς η δεύτερη μονάδα κοστίζει από 80 % έως 90 % της πρώτης. Το εξίσου υψηλό κόστος για την προσθήκη μονάδων συνηγορεί υπέρ του ότι η αρχική επένδυση ύψους 42 δισεκατ. ευρώ αποβαίνει προς όφελος κυρίως της Propapier ως επιλεκτικό μέτρο.
(67)
Σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, η Propapier δεδομένου του γεγονότος ότι η νέα μονάδα της TAZV βρίσκεται πολύ κοντά στη μονάδα της Propapier δίπλα στον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και στη χαρτοποιία, μπορεί να επαναχρησιμοποιεί το βιοαέριο που προκύπτει κατά την αναερόβια επεξεργασία των λυμάτων της.
(68)
Με βάση τα παραπάνω, ο καταγγέλλων συμπεραίνει ότι η μονάδα της TAZV αποτελεί υποδομή που παραχωρείται υπέρ της Propapier και ότι η δημόσια χρηματοδότηση της κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί επενδυτική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, η Επιτροπή συνεπώς πρέπει να εξετάσει κατά πόσο το εν λόγω μέτρο σε συνδυασμό με την επενδυτική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα που χορηγήθηκε υπέρ του εργοστασίου της Propapier (υπόθεση ενίσχυσης SA.23827) πληροί όλες τις προϋποθέσεις των ΚΓΠΕ.
Παρατηρήσεις της Γερμανίας
(69)
Τα μέτρα που εξασφαλίστηκαν στο πλαίσιο της ρύθμισης N 644e/02, η οποία δεν συνεπάγεται ενίσχυση, δεν αποτελούν ενισχύσεις.
Οι δημόσιες υποδομές είναι διαθέσιμες σε όλους υπό τις ίδιες προϋποθέσεις
(70)
Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν αφορά ειδικά την Propapier: είναι δημόσια υποδομή που εμπίπτει στον τομέα της αποτροπής κινδύνων και συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και στην προστασία του πληθυσμού από ασθένειες. Όλες οι επιχειρήσεις οι οποίες σήμερα είναι εγκατεστημένες στη βιομηχανική ζώνη της διώρυγας Όντερ-Σπρέε ή πρόκειται να εγκατασταθούν εκεί στο μέλλον, θα έχουν το δικαίωμα να συνδεθούν στη δημόσια μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και να τη χρησιμοποιήσουν υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Τα τέλη υπολογίστηκαν σύμφωνα με τις ίδιες αρχές που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων εμπίπτει στον τομέα αρμοδιοτήτων των δήμων της Γερμανίας, ενώ υφίσταται επίσης η υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης. Οι χρήστες δεν μπορούν να επιλέξουν άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών εκτός από τον δήμο.
(71)
Η Γερμανία απορρίπτει το επιχείρημα του καταγγέλλοντος ότι τα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού κατά κανόνα έχουν το δικό τους σύστημα επεξεργασίας λυμάτων και δεν είναι υποχρεωμένα να συνδεθούν στο αποχετευτικό σύστημα του δήμου και επισημαίνει ότι η Propapier εκ του νόμου διατηρεί την υποχρέωση (20) σύνδεσης με τη μονάδα της TAZV και χρήσης αυτής. Οι εξαιρέσεις από την εν λόγω υποχρέωση σύνδεσης είναι πολύ περιορισμένες (μόνο εάν η σύνδεση δεν είναι εφικτή ή μη ρεαλιστική). Γενικά προσβάσιμα στοιχεία σχετικά με την επεξεργασία λυμάτων των εργοστασίων παραγωγής χαρτιού υπάρχουν μόνο σε περιορισμένο βαθμό, αλλά από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι μεγάλος αριθμός εργοστασίων έχει συνδεθεί με μονάδες επεξεργασίας λυμάτων του δήμου.
Οι υποδομές δεν κατασκευάστηκαν ειδικά για την Propapier
(72)
Η Γερμανία δεν συμφωνεί με τη δήλωση του καταγγέλλοντος ότι η μονάδα της TAZV έχει προσαρμοστεί στις τεχνικές ανάγκες της Propapier: Η επεξεργασία λυμάτων σε δύο στάδια δεν αφορά μόνο τη χαρτοβιομηχανία, αλλά χρησιμοποιείται σε πολλές διαφορετικές βιομηχανίες και σε πολλές δημοτικές μονάδες επεξεργασίας λυμάτων η επεξεργασία λυμάτων εκτελείται σε δύο στάδια. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά της μονάδας της TAZV (βιολογική διαδικασία σε δύο στάδια) στηρίζονταν στα ισχύοντα τεχνικά πρότυπα, ενώ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι μεγάλο μέρος των λυμάτων είναι άκρως μολυσμένο. Η Γερμανία παραδέχεται ότι οι δημοτικές μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, οι οποίες επεξεργάζονται μόνο λύματα από εγκαταστάσεις υγιεινής ή ελαφρώς μολυσμένα ύδατα, δεν έχουν κατά κανόνα ξεχωριστό προκαταρκτικό στάδιο επεξεργασίας, αλλά επισημαίνει ότι η επεξεργασία σε δύο στάδια συνηθίζεται για μονάδες επεξεργασίας βιομηχανικών λυμάτων. Η Γερμανία προσκόμισε κατάλογο με 18 εργοστάσια παραγωγής χαρτιού, τα οποία παράγουν ανακυκλωμένα χαρτί και είναι συνδεδεμένα στο δημοτικό αποχετευτικό δίκτυο, και διαπιστώνει ότι τα δύο είδη δημοτικών αποχετευτικών συστημάτων (ενός και δύο επιπέδων) χρησιμοποιήθηκαν στη χαρτοβιομηχανία.
(73)
Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί τμήμα μιας δέσμης συνολικών μέτρων υποδομής τα οποία λήφθηκαν με σκοπό την αξιοποίηση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Κανένα από τα εν λόγω μέτρα δεν αφορά αποκλειστικά μία επιχείρηση. Οι αποφάσεις σχετικά με την κατασκευή της μονάδας, τη σύνδεση με τη μονάδα και τη χρήση της μονάδας δεν υπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια της Propapier ή πιθανών χρηστών.
(74)
Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier. Οι αρχές εξηγούν ότι η κατασκευή είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο άλλων πιθανών επενδύσεων κατά τα έτη 2004-2006, καιρό πριν την εγκατάσταση της Propapier.
(75)
Η Γερμανία αναφέρει ότι το υπάρχον δυναμικό της υποδομής επεξεργασίας λυμάτων εκτός της βιομηχανικής ζώνης είναι περιορισμένο και το διαθέσιμο εναπομείναν δυναμικό επαρκεί προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες ενός επιπρόσθετου (μικρότερου) επενδυτή· η Γερμανία επιβεβαιώνει ότι η 5N PV στην πραγματικότητα ήταν αρχικά συνδεδεμένη με την υφιστάμενη μονάδα.
(76)
Το γεγονός ότι η εγκατάσταση της Propapier ήταν η αφορμή για την εγκατάσταση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων που είχε σχεδιαστεί πριν καιρό, σύμφωνα με τη Γερμανία, δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier. Η Γερμανία παραπέμπει στις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα van Greven, ο οποίος στην υπόθεση C-255/91 (Matra κατά Επιτροπής) (21) επιβεβαίωσε ότι είναι αναπόφευκτη η χρήση της υποδομής κατά τον χρόνο προσαρμογής κυρίως από την πρώτη επιχείρηση, η οποία έχει εγκατασταθεί στη νεόκτιστη βιομηχανική ζώνη. Ωστόσο, αυτό αλλάζει εάν η ανάπτυξη της περιφέρειας ακολουθήσει την προσδοκώμενη πορεία.
(77)
Η Γερμανία κοινοποιεί ότι και οι τρεις επιχειρήσεις, οι οποίες επί του παρόντος είναι εγκατεστημένες στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, ήτοι η Propapier, η 5N PV και ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας EnBW-Kraftwerk, είναι συνδεδεμένες στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και τη χρησιμοποιούν. Η Γερμανία αναφέρει επίσης ότι σε διαφορετικές ημερομηνίες εξετάστηκαν πολλές ακόμα εγκαταστάσεις (μία ή δύο μονάδες παραγωγής υποκατάστατων καυσίμων, ένα εργοστάσιο φωτοβολταϊκών υαλοπινάκων, επενδυτικές προτάσεις τις οποίες υπέβαλαν πολλοί επενδυτές από διάφορους τομείς και επίσκεψη της τοποθεσίας από πολλούς πιθανούς επενδυτές), αλλά για την περαιτέρω ανάπτυξη της βιομηχανικής ζώνης, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη την κρίση, η οποία έχει πλήξει σημαντικά κυρίως τις μειονεκτούσες περιοχές, θα χρειαστεί χρόνος.
Τρέχουσα παραγωγική ικανότητα
(78)
Η Γερμανία απορρίπτει τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος, σύμφωνα με τους οποίους η Γερμανία δεν είχε δηλώσει την ικανότητα επεξεργασίας λυμάτων για τους χρήστες της μονάδας της TAZV, ότι η Propapier χρησιμοποιεί τη διαθέσιμη ικανότητα κατά τουλάχιστον 90 % και δεν υπάρχει πλεονάζουσα ικανότητα.
(79)
Σύμφωνα με τη Γερμανία, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV στην παρούσα κατάστασή της διαθέτει πλεονάζουσα ικανότητα για πιθανούς νέους επενδυτές. Οι τρεις παρόντες χρήστες χρησιμοποιούν από κοινού ικανότητα [ 500] (22) m3/h, ενώ η μέγιστη ικανότητα της μονάδας TAZV ανέρχεται σε 638 m3/h. Επομένως, η συνολική ικανότητα ανέρχεται σε περ. [60-80] % και υπάρχει πλεονάζουσα ικανότητα περ. [150-250] m3/h. Η μέση ικανότητα που χρησιμοποιείται από την Propapier ανέρχεται σε [300-500] m3/h και η μέγιστη τιμή ανέρχεται σε [400-500] m3/h. Συνεπώς, η Propapier χρησιμοποιεί κατά μέσο όρο το [ 70] % και έως το [ 70] % της συνολικής ικανότητας της μονάδας της TAZV.
Σπονδυλωτός σχεδιασμός κατασκευής της μονάδας της TAZV
(80)
Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η μονάδα της TAZV σχεδιάστηκε από την αρχή με σκοπό τη σπονδυλωτή επέκταση στο πλαίσιο της σταδιακής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Ο σπονδυλωτός σχεδιασμός της μονάδας προκύπτει από τη συνοπτική περιγραφή της TAZV του 2007, στην οποία γίνεται λόγος για το πιθανώς άκρως μολυσμένο νερό από τη χαρτοβιομηχανία, την παραγωγή βιοαιθανόλης και άλλους τομείς της βιομηχανίας.
(81)
Η Γερμανία αναφέρει ότι τα βασικά κατασκευαστικά μέρη της μονάδας στο τρέχον στάδιο έχουν ήδη σχεδιαστεί για μέγιστη ικανότητα μετά από επέκταση. Έτσι, η ονομαστική διάμετρος του αποχετευτικού αγωγού μήκους 5 km έως τον ποταμό Όντερ είναι, για παράδειγμα, περισσότερο από τρεις φορές μεγαλύτερος από ό,τι απαιτείται στο τρέχον στάδιο κατασκευής (μπορεί να χωρέσει όγκο 1 945 m3/h, ενώ η σημερινή μέγιστη εκροή είναι μόνο 638 m3/h) και η TAZV έχει την επιλογή να επεκτείνει την επιφάνεια της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων κατά 3,3 εκτάρια στο μεγάλο γειτονικό οικόπεδο. Μετά από τέτοια σπονδυλωτή επέκταση και οι πιθανοί χρήστες θα έχουν ίση πρόσβαση στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων.
(82)
Ως εκ τούτου, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι το τρέχον υψηλό ποσοστό της Propapier στη συνολική ικανότητα της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων δεν αιτιολογεί κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα, απλώς αποτελεί μια προσωρινή εικόνα, δεδομένου ότι οι υποδομές έχουν σχεδιαστεί - με σπονδυλωτή επέκταση - ώστε να εξυπηρετούν περισσότερους χρήστες υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Για αυτό θα χρειαστεί χρόνος, διότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί τμήμα ενός οικονομικού συνολικού σχεδίου ανάπτυξης της περιοχής, το οποίο περιλαμβάνει επεκτάσεις σε διαφορετικά στάδια. Η σημερινή κατάσταση με τρεις μόνο εγκατεστημένους επενδυτές αποτελεί ένα μεταβατικό στάδιο αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στην εν λόγω περιοχή από το 1994. Περίπου το μισό της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε (35 εκτάρια) διατίθεται ακόμα για άλλους επενδυτές. Η Γερμανία εκτίμησε το 2011 ότι η έκταση αυτή θα είναι κατειλημμένη εντός 5 ετών, και προσθέτει ότι είναι πιθανή επιπλέον επέκταση στις άλλες περιοχές «Nordost» (40 εκτάρια) και «Nord» (160 εκτάρια).
(83)
Η Γερμανία απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας της TAZV δεν θα οδηγήσει σε οικονομίες κλίμακας. Οι γερμανικές αρχές εξηγούν ότι η σπονδυλωτή επέκταση της μονάδας της TAZV είναι εφικτή σε τρία στάδια και ειδικότερα για σημαντικά χαμηλότερο κόστος ανά προστιθέμενη χωρητικότητα σε m3 σε σύγκριση με την αρχική επένδυση:
-
Το στάδιο 1 (αύξηση ικανότητας κατά 33 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 213 m3) είναι υλοποιήσιμο εντός λίγων μηνών και θα κοστίσει από 1,2 έως 1,5 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 19 εκταρίων·
-
Το στάδιο 2 (αύξηση ικανότητας κατά 69 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 426 m3) είναι υλοποιήσιμο εντός λίγων μηνών και θα κοστίσει από 5,3 έως 5,6 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 38 εκταρίων·
-
Το στάδιο 3 (επέκταση σε γειτονικό οικόπεδο· αύξηση ικανότητας κατά 100 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 638 m3) θα κοστίσει από 17 έως 18 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 57 εκταρίων. Μια αύξηση της ικανότητας κατά 100 % θα απαιτούσε την άσκηση του δικαιώματος επιλογής στο γειτονικό οικόπεδο και θα κόστιζε έως 15 εκατ. ευρώ.
(84)
Η Γερμανία υποστηρίζει ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αντιστοιχεί στην απαίτηση της αποδοτικής και οικονομικής χρήσης των πόρων και πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της προηγούμενης υπερδιαστασιολόγησης των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στα νέα ομόσπονδα κράτη. Η έγκριση μιας τέτοιας σπονδυλωτής διαστασιολόγησης ως επιλεκτικού πλεονεκτήματος θα οδηγούσε στην πραγματικότητα στην υπερδιαστασιολόγηση υποδομών που θα ήταν εκ των προτέρων μη αποδοτικές. Επιπλέον, τα τέλη δεν θα κάλυπταν το κόστος μιας τέτοιας υπερδιαστασιολόγησης.
(85)
Ο χαρακτηρισμός του σημερινού περιορισμού της μονάδας ως επιλεκτικού πλεονεκτήματος θα παρακινούσε τη μη αποδοτική υπερδιαστασιολόγηση της υποδομής.
(86)
Κατά την άποψη της Γερμανίας, το άρθρο του τύπου που αναφέρθηκε από τον καταγγέλλοντα (πρβ. αιτιολογική σκέψη 63) δεν είναι συναφές. Σύμφωνα με τις αρχές, η δημιουργία μιας πρόσθετης μη χρησιμοποιούμενης δεξαμενής μόνο για τεχνικές περιπτώσεις θα αντέβαινε τις προδιαγραφές ενός οικονομικού και αποδοτικού σχεδιασμού, όπως προβλέπεται στο πλαίσιο του σχεδίου κοινού ενδιαφέροντος (Gemeinschaftsaufgabe).
(87)
Σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, οι χρήστες της νέας μονάδας της TAZV καταβάλλουν χαμηλότερα τέλη από ό,τι αυτοί της υφιστάμενης δημοτικής μονάδας, διότι στη νέα μονάδα δεν είναι απαραίτητο κανένα σύστημα αγωγών προκειμένου να συνδέονται μεταξύ τους όλοι οι χρήστες. Η Γερμανία απορρίπτει το συμπέρασμα του καταγγέλλοντος ότι δεν είναι δυνατή η προσθήκη άλλων χρηστών στη νέα μονάδα. Η Γερμανία κρίνει ότι είναι δυνατή η ανεμπόδιστη σύνδεση κι άλλων βιομηχανικών χρηστών, ενώ ο περιορισμός καθορίζεται κυρίως από το μέγεθος του αγωγού ο οποίος μεταφέρει το επεξεργασμένο νερό στον Όντερ.
(88)
Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ότι η Propapier μπορεί να χρησιμοποιήσει το βιοαέριο που παράγεται από τη μονάδα της TAZV. Οι χρήστες της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων δεν έχουν τη δυνατότητα χρήσης του βιοαερίου. Η TAZV χρησιμοποιεί το βιοαέριο στον δικό της σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 3 MW.
(89)
Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι αμέσως μετά την καταγγελία από την Smurfit Kappa άρχισε να διαφημίζεται η βιομηχανική ζώνη σε άλλους πιθανούς επενδυτές: ήδη από το 1998 το Eisenhüttenstadt ανέθεσε στο Investor Center Ostbrandenburg τη διάθεση βιομηχανικών και επαγγελματικών χώρων, μεταξύ άλλων στη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Από το 1995 υπήρχαν έγγραφα σχεδιασμού για τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε.
(90)
Η Γερμανία συμπεραίνει ότι η μονάδα της TAZV δεν αποτελεί ειδική υποδομή της Propapier.
(91)
Η Γερμανία συμπεραίνει επίσης ότι τα μέτρα υποδομής στην επεκτεινόμενη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε (κατασκευή και διάθεση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και τα λοιπά κατασκευαστικά μέτρα - χώρος στάθμευσης, οδός, εκβάθυνση/διαπλάτυνση της διώρυγας) συνιστούν γενικά μέτρα αξιοποίησης τα οποία δεν δημιουργούσαν κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και δεν επιφυλάσσονταν για χρήση από την Propapier. Κατά την άποψη της Γερμανίας, το γεγονός ότι η υποδομή χρησιμοποιείται επί του παρόντος μόνο από λίγες επιχειρήσεις που εγκαταστάθηκαν αρχικά, αποτελεί φυσιολογικό μεταβατικό στάδιο στην προοπτική ανάπτυξης.
4.2. ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ PROPAPIER ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ
Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος
(92)
Ο καταγγέλλων συμφωνεί με τη θέση που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (πρβ. αιτιολογική σκέψη 63 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας και αιτιολογική σκέψη 38 της ίδιας απόφασης) που αναφέρει ότι η απόφαση στην υπόθεση N 644e/02 δεν καλύπτει τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Ως εκ τούτου, τα τέλη πρέπει να αντιστοιχούν στο συνολικό κόστος της χρήσης. Το γεγονός ότι ο υπολογισμός των τελών στηρίζεται στον νόμο για τα δημοτικά τέλη δεν δικαιολογεί χαμηλότερα τέλη και το πλεονέκτημα που προκύπτει υπέρ της Propapier.
(93)
Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν παρέχει καμία δημόσια υπηρεσία, αλλά κατασκευάστηκε πρωτίστως για αποκλειστική χρήση από την Propapier.
(94)
Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, οι τρεις μέθοδοι που προτείνονται από την Επιτροπή στην αντίστοιχη απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (μέθοδος ολικής κοστολόγησης, τιμή ιδιώτη επενδυτή, τιμή αναφοράς) καταλήγουν στο ότι από τα επιβαλλόμενα τέλη προκύπτει πλεονέκτημα για την Propapier.
Μέθοδος ολικής κοστολόγησης
(95)
Επιπλέον, ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι όχι μόνο το άρθρο 9 της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα ύδατα, αλλά και το γεγονός ότι τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού διέθεταν τη δική τους μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, συνηγορούν υπέρ του υπολογισμού του πλήρους κόστους. Το τέλος που καταβάλλεται από την Propapier καλύπτει μόνο το 20 % των τεκμαρτών τόκων των κεφαλαιουχικών δαπανών και δεν λαμβάνει υπόψη το ποσοστό του ιδίου κεφαλαίου το οποίο αντιστοιχεί στο 80 % της δημόσιας συνεισφοράς σε σχέση με το κόστος κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων.
Τιμή ενός ιδιώτη επενδυτή (Κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή)
(96)
Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, ένας οικονομικός φορέας του ιδιωτικού τομέα ή ένας ιδιοκτήτης χαρτοποιίας προτίθεται να καλύψει τουλάχιστον το συνολικό κόστος και, συνεπώς, αυτή η μέθοδος ταυτίζεται με την προαναφερθείσα μέθοδο ολικής κοστολόγησης.
Τιμές αναφοράς
(97)
Ο καταγγέλλων συμφωνεί με την άποψη που εκφράστηκε από την Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση των τιμών αναφοράς πιθανώς δεν μπορεί να αποκλείσει την ύπαρξη ενισχύσεων. Μόνο η σύγκριση εργοστασίων παραγωγής χαρτιού που χρησιμοποιούν δημοτικά αποχετευτικά συστήματα δεν είναι αντιπροσωπευτική, διότι τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού έχουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων.
(98)
Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η Γερμανία έχει υποβάλει μόνο πολύ επιλεκτικές πληροφορίες σε σχέση με τα τέλη για τα λύματα που καταβάλλονται από άλλα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού (μια έρευνα, σύγκριση με τα τιμολόγια της βιομηχανικής ζώνης Spreetal/Schwarze Pumpe και μια παλιά απόφαση του 1990) και ότι συνεπώς τα παραδείγματα αυτά μεταξύ άλλων δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση υπολογισμού, διότι τα τέλη εξαρτώνται από επιχορηγήσεις και το επενδυτικό κόστος και η νομοθεσία μπορεί να διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Ο καταγγέλλων συγκρίνει με τη δική του μονάδα που χρησιμοποιεί το δημοτικό αποχετευτικό σύστημα σε (εμπιστευτικές πληροφορίες) και υπολογίζει ότι η Propapier, λαμβάνοντας υπόψη τις επενδύσεις για την κατασκευή ύψους 42 εκατ. ευρώ (όπως στο Eisenhüttenstadt) θα έπρεπε να καταβάλει 4 ευρώ/m3, το οποίο απέχει κατά πολύ από το ποσό που καταβάλλει επί του παρόντος η Propapier.
(99)
Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι το άρθρο που ανέφερε η Γερμανία δημοσιεύθηκε το 2004 και στηρίζεται σε μια έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2002, η οποία χρησιμοποιεί στοιχεία του 2000/2001. Εδώ ο καταγγέλλων αναφέρεται στο παράρτημα 6 του δικογράφου της Γερμανίας της 30ής Ιανουαρίου 2009, το οποίο περιείχε ένα άρθρο από τη διαδικτυακή πηγή ειδήσεων «Das Papier 2004-T174» (23). Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η έρευνα αφορά μόνο επτά εργοστάσια παραγωγής χαρτιού που διατηρούν την ανωνυμία τους και δεν καθίσταται σαφές κατά πόσο λειτουργούν με δική τους μονάδα επεξεργασίας λυμάτων ή είναι συνδεδεμένα στο δημοτικό σύστημα και κατά πόσο το κόστος που εξετάζεται περιλαμβάνει μόνο το λειτουργικό κόστος (χωρίς το κεφαλαιουχικό ή άλλο μη λειτουργικό κόστος). Όταν η έρευνα συγκρίνει μόνο εργοστάσια παραγωγής χαρτιού με δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το κεφαλαιουχικό κόστος.
Παρατηρήσεις της Γερμανίας
(100)
Η Γερμανία διατηρεί την άποψή της ότι ενδεχόμενο πλεονέκτημα, το οποίο προκύπτει από τα τέλη που επιβάλλονται για τη χρήση της μονάδας της TAZV, δεν θα αποτελούσε κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι η απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση N 644e/2002 κατά την άποψη της Γερμανίας καλύπτει και τις έμμεσες επιπτώσεις της ρύθμισης GA, δηλαδή τα τέλη. Η Γερμανία υποστηρίζει επίσης ότι το μέτρο, το οποίο στην υπόθεση N 644e/2002 θεωρήθηκε ότι δεν συνεπάγεται ενίσχυση, δεν μπορεί να αποτελεί κρατική ενίσχυση στο επίπεδο του χρήστη. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η Επιτροπή τροποποίησε τη θέση της αναφορικά με το ζήτημα κατά πόσο είναι δυνατή η μεταβίβαση ενίσχυσης για έναν διαχειριστή υποδομής σε έναν χρήστη υποδομής, αμέσως μετά την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου στην υπόθεση Flughafen Leipzig-Halle GmbH (24).
(101)
Η Γερμανία παραδέχεται ότι η ισχύς της απόφασης στην υπόθεση N 644e/2002 είχε λήξει κατά τον χρόνο χορήγησης της επενδυτικής ενίσχυσης υπέρ της TAZV. Ωστόσο, οι γερμανικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η αντίστοιχη νομοθετική διάταξη, στην οποία βασίζεται η απόφαση στην υπόθεση N 644e/2002, συμφωνεί με τις διατάξεις βάσει των οποίων χορηγήθηκε το μέτρο υπέρ της TAZV. Η νομική βάση απλώς ενημερώθηκε, ωστόσο το περιεχόμενό της παρέμεινε αμετάβλητο. Ως εκ τούτου, η Γερμανία υποστηρίζει ότι από μόνη της η ενημέρωση μιας νομικής βάσης δεν δημιουργεί αυτόματα τον χαρακτηρισμό ως κρατική ενίσχυση.
(102)
Η Γερμανία υπογραμμίζει ότι ο υπολογισμός του κόστους είναι διαφανής και προβλέπεται εκ του νόμου.
Κανένα οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier
(103)
Η Γερμανία υποβάλλει τις παρατηρήσεις της σχετικά με τις τρεις δυνατότητες υπολογισμού των τελών για μια επιχείρηση που χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες επεξεργασίας λυμάτων (αιτιολογική σκέψη 68 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας): μέθοδος ολικής κοστολόγησης, τιμή ιδιώτη επενδυτή, τιμή αναφοράς.
Κατά την εφαρμογή της μεθόδου ολικής κοστολόγησης δεν προέκυψε κανένα πλεονέκτημα
(104)
Η Γερμανία απορρίπτει την άποψη ότι τα τέλη που κατέβαλε η Propapier δεν καλύπτουν το πλήρες κόστος. Ο υπολογισμός του κόστους προβλέπεται εκ του νόμου (και πρέπει κατά βάση να καλύπτει το κόστος, με εξαίρεση το γεγονός ότι δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιχορηγήσεις τρίτων κατά τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων (25)). Σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις, το κόστος πρέπει να καλύπτεται, αλλά να μην γίνεται υπέρβαση αυτού. Το συνολικό κόστος που προκύπτει από την TAZV καλύπτεται, συμπεριλαμβανομένων των τόκων στο ποσοστό του επενδυμένου κεφαλαίου της TAZV. Ο υπολογισμός πλασματικών τόκων σε επιχορηγήσεις από το ομόσπονδο κράτος δεν δικαιολογείται, δεδομένου ότι αυτό το κόστος δεν δημιουργήθηκε από την TAZV.
(105)
Δεν προκύπτει επιλεκτικό πλεονέκτημα για την Propapier, δεδομένου ότι τα τέλη είναι ίδια για όλους τους χρήστες της νεόκτιστης μονάδας.
(106)
Το κατά πόσον τα τέλη θα ήταν υψηλότερα χωρίς τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο της ρύθμισης GA για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, π.χ. από τη διαθεσιμότητα άλλων χρηματοδοτικών πόρων.
(107)
Οι αρχές δεν είναι υποχρεωμένες ούτε με βάση την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ούτε με βάση την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα να συμπεριλάβουν επιχορηγήσεις στον υπολογισμό των τόκων για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες. Η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα προβλέπει ότι πρέπει να καλύπτεται το κόστος των υπηρεσιών ύδατος, ωστόσο, αφήνει ένα περιθώριο ελιγμών στα κράτη μέλη για τον καθορισμό του τρόπου υλοποίησης. Στην προκειμένη περίπτωση καλύπτεται το συνολικό κόστος της TAZV (της υπηρεσίας ύδατος). Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» δεν ισχύει απόλυτα, αλλά πρέπει να «λαμβάνεται υπόψη». Στην προκειμένη περίπτωση η αρχή αυτή λαμβάνεται υπόψη μέσω του υπολογισμού του συνολικού κόστους της TAZV.
(108)
Στην οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα γίνεται λόγος για «κατάλληλη» συμβολή. Η Γερμανία εξηγεί ότι τα τέλη για την Propapier είναι υψηλά συγκριτικά με άλλες περιοχές στη Γερμανία ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι γερμανικές αρχές διαπιστώνουν επίσης ότι τα κράτη μέλη σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν υπόψη τις κοινωνικές, οικολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της κάλυψης του κόστους, καθώς και τα γεωγραφικά και κλιματικά δεδομένα των θιγόμενων περιφερειών.
(109)
Η Γερμανία αναφέρει ότι δεν είναι βάσιμη η σύγκριση με τις υποθέσεις Kimberly-Clark ή InfraLeuna (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 70 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας). Αντικείμενο της υπόθεσης Kimberly-Clark είναι ένα προνομιακό τιμολόγιο υπέρ μιας επιχείρησης, βάσει του οποίου δημιουργήθηκε η υπόνοια ότι ενδεχομένως δεν καλύφθηκε το συνολικό κόστος. Στην προκειμένη περίπτωση καλύφθηκε το συνολικό κόστος και οι τιμολογιακοί όροι ήταν ίδιοι για όλους τους χρήστες. Στην υπόθεση Kimberly-Clark έχει αναπτυχθεί μια βιομηχανική ζώνη σύμφωνα για τις ιδιαίτερες ανάγκες μιας επιχείρησης, ενώ η βιομηχανική ζώνη στην προκειμένη περίπτωση έχει αναπτυχθεί για πολλές επιχειρήσεις.
(110)
Αντικείμενο της απόφασης στην υπόθεση InfraLeuna είναι η διαμόρφωση των τιμών ιδιωτικών επιχειρήσεων για τη χρήση ιδιωτικών υποδομών, ενώ η παρούσα υπόθεση αναφέρεται στη χρήση δημοτικών υποδομών εκ του νόμου προβλεπόμενων τελών που δεν συνδέονται με την αγορά. Στην προκειμένη περίπτωση οι χρήστες επιβαρύνθηκαν με το συνολικό κόστος, το οποίο πρέπει κανονικά να καλύπτεται από την εταιρεία παροχής υπηρεσιών για τα λύματα. Σε μια μη απελευθερωμένη αγορά λυμάτων οι προς εξέταση παράγοντες κόστους προβλέπονται εκ του νόμου και είναι ίδιοι για όλες τις επιχειρήσεις (KAG Brandenburg).
(111)
Οι αποφάσεις που αναφέρονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας στις υποθέσεις Wagner και Weida Leder (αιτιολογική σκέψη 71 και υποσημείωση 20) αφορούν επιχορηγήσεις για την κατασκευή ιδιωτικών μονάδων επεξεργασίας λυμάτων. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, η Propapier δεν λαμβάνει επιχορηγήσεις για εκούσιες ιδιωτικές επενδύσεις, αλλά καταβάλλει τα τέλη χρήσης που επιβάλλονται εκ του νόμου.
Δεν μπορεί να εφαρμοστεί το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή
(112)
Κατά την άποψη της Γερμανίας, το νερό δεν είναι ένα σύνηθες εμπορικό προϊόν. Ο τομέας επεξεργασίας λυμάτων στη Γερμανία κατανέμεται σε περιφερειακά μονοπώλια των δημόσιων φορέων του δήμου. Επομένως, η επεξεργασία λυμάτων στη Γερμανία δεν αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, αλλά υποχρεωτικό καθήκον των δήμων. Η TAZV ενεργεί ως επίσημη αρχή και όχι ως επιχείρηση της οποίας οι ενέργειες εξετάζονται σύμφωνα με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή. Στη Γερμανία υπάρχει μια υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης. Οι χρήστες δεν μπορούν να επιλέξουν άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών εκτός από τον δήμο. Τα τέλη προβλέπονται εκ του νόμου, αποφασίζονται από τις αρχές και δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν το κόστος.
(113)
Ο τομέας επεξεργασίας λυμάτων στη Γερμανία είναι προσβάσιμος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Μπορούν να συμμετέχουν μόνο βάσει των συμβάσεων διαχείρισης ή εκμετάλλευσης στην τεχνική εκπλήρωση των νόμιμων υποχρεώσεων για την αποχέτευση. Ωστόσο, η ευθύνη του καθήκοντος εναπόκειται στον δήμο, ο οποίος από τον νόμο δεν υποχρεούται να δημοσιεύσει τη σύμβαση. Επίσης, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να εκτελούν τεχνικά καθήκοντα (ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις να εισπράττουν τα τέλη), αλλά και σε αυτήν την περίπτωση δεν επιτρέπεται τα τέλη να υπερβαίνουν το κόστος. Η TAZV δεν έχει αναθέσει τεχνικά καθήκοντα σε τρίτους.
(114)
Δεδομένου ότι τα τέλη προβλέπονται εκ του νόμου και δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του κόστους της υποδομής, δεν υπάρχει καμία αγορά στην οποία οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να καθορίσουν τα τέλη για τα λύματα με στόχο την επίτευξη κέρδους. Δεν πραγματοποιείται διαγωνισμός μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων ή μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων δημοσίου δικαίου για τον τελικό χρήστη.
(115)
Κατά την άποψη της Γερμανίας, σε μια τέτοια περίπτωση δεν είναι δυνατή η σύγκριση της συμπεριφοράς του φορέα εκμετάλλευσης με τη συμπεριφορά ενός ιδιώτη επενδυτή. Ως εκ τούτου, το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί.
Τιμές αναφοράς
(116)
Αναφορικά με την υποχρέωση για σύνδεση στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν υπάρχει κανένας ανταγωνισμός και συνεπώς καμία τιμή της αγοράς η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δείκτης σύγκρισης (benchmark) για τον έλεγχο του πλεονεκτήματος σύμφωνα με τους κανόνες περί ενισχύσεων.
(117)
Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ότι μόνο λίγα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού χρησιμοποιούν δημοτικά αποχετευτικά συστήματα και επομένως τα μοναδικά δεδομένα από τα εν λόγω εργοστάσια δεν είναι αντιπροσωπευτικά ως δείκτης σύγκρισης του τομέα.
(118)
Στις παρατηρήσεις της η Γερμανία διόρθωσε ότι η Propapier δεν καταβάλλει τέλος ύψους 0,95 ευρώ/m3 (όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 72 και 80 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας), αλλά από το 2010 καταβάλλει τέλος ύψους 1,18 ευρώ/m3. Το τέλος αυτό είναι υψηλό σε σύγκριση με άλλες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε κάθε περίπτωση δεν είναι ασυνήθιστο. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της γερμανικής ένωσης χαρτοποιίας σε 77 επιχειρήσεις της γερμανικής χαρτοβιομηχανίας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 68 % του κλάδου, το 2007 τα τέλη ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε 1,12 ευρώ/m3 (εύρος από 0,31 ευρώ/m3 έως 2,20 ευρώ/m3). Τα τέλη που καταβλήθηκαν από την Propapier κυμαίνονται εντός του εύρους αυτού και πάνω από το μέσο όρο του δείγματος.
(119)
Σε μεταγενέστερες παρατηρήσεις η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι τα τέλη για το έτος 2012 αυξήθηκαν σε 1,41 ευρώ/m3, προκειμένου να καλύψουν τις απώλειες κατά το στάδιο της έναρξης λειτουργίας της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Λόγω περικοπών δαπανών στον τομέα της ενέργειας, στις αρχές του 2013 τα τέλη καθορίστηκαν σε 1,39 ευρώ/m3, σε συμφωνία με τη νομική υποχρέωση ότι τα τέλη πρέπει να καλύπτουν το κόστος, αλλά δεν πρέπει να το υπερβαίνουν. Επίσης, η Propapier πρέπει να υποβάλει το νερό σε προκαταρκτική επεξεργασία πριν τη διοχέτευσή του στη μονάδα της TAZV. Το κόστος της προκαταρκτικής επεξεργασίας ανέρχεται περίπου σε […] ευρώ/m3, το οποίο κάνει το συνολικό κόστος της επεξεργασίας λυμάτων για την Propapier να ανέρχεται σε […] ευρώ/m3, σε σύγκριση με το μέσο κόστος του κλάδου που ανήλθε (το 2010) σε 1,27 ευρώ/m3.
(120)
Η Γερμανία αναφέρει ότι η σύγκριση με τα τέλη που καταβάλλουν άλλες χαρτοβιομηχανίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον σωστό δείκτη σύγκρισης για τον έλεγχο ύπαρξης οικονομικού πλεονεκτήματος και ότι οι ενδοιασμοί της Επιτροπής αναφορικά με μια τέτοια σύγκριση είναι αβάσιμοι.
(121)
Σύμφωνα με τη Γερμανία, τα παραδείγματα που διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή αποτελούν μέσες τιμές βάσει ολικού κόστους. Η Γερμανία δεν έχει στοιχεία ότι τα εν λόγω τέλη περιείχαν κρατικές ενισχύσεις.
(122)
Η Γερμανία αναφέρει ότι το παράδειγμα Lenzing Lyocell (26) είναι βάσιμο, έστω και εάν τα περιστατικά συνέβησαν πριν δέκα χρόνια (η Propapier πληρώνει περισσότερο από το διπλάσιο των τελών, αλλά τα τέλη για τα λύματα τα τελευταία 10 χρόνια δεν αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 100 %).
Υφιστάμενη ενίσχυση
(123)
Η Γερμανία προβάλλει δύο επιχειρήματα που εξηγούν γιατί τα τέλη, εφόσον αποτελούν ενισχύσεις, πρέπει να θεωρούνται υφιστάμενες ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο β) σημείο v του κανονισμού αριθ. 659/1999.
(124)
Η Γερμανία εξηγεί ότι η Επιτροπή το 2003 στην απόφασή της στην υπόθεση N 644e/02 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ρύθμιση GA δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση για τους φορείς εκμετάλλευσης των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων, εφόσον ο φορέας - όπως στην περίπτωση της TAZV - αποτελεί ένωση σκοπού. Η Επιτροπή στήριξε αυτή τη διαπίστωση στο γεγονός ότι μια ένωση σκοπού υπόκειται στην εποπτεία του δήμου και παρέχει υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος. Εντούτοις, όπως διαπίστωσε και η ίδια η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 57 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η ρύθμιση, έστω και εάν αποτελούσε εν τω μεταξύ ενίσχυση λόγω της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς, σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο β) σημείο v του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 θα έπρεπε να χαρακτηριστεί ως υφιστάμενη ενίσχυση.
(125)
Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 100 της παρούσας απόφασης, η απόφαση για την υπόθεση N 644e/02 σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας περιλαμβάνει και έμμεσες επιπτώσεις του έργου κοινού ενδιαφέροντος, ήτοι τα τέλη. Τα τέλη δεν απαιτούσαν ξεχωριστή κοινοποίηση, δεδομένου ότι η μέθοδος υπολογισμού των τελών αποτελεί τμήμα της υλοποίησης της ρύθμισης.
(126)
Αναφορικά με την επιχειρηματολογία ότι τα τέλη αποτελούν υφιστάμενη ενίσχυση, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τα τέλη αποτελούν ενίσχυση η οποία υπήρχε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας την 1η Ιανουαρίου 1958. Μια ενίσχυση που υφίσταται πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ παραμένει υφιστάμενη ενίσχυση ακόμα και στην περίπτωση μεταγενέστερων τροποποιήσεων, εφόσον διατηρείται η «ουσία» του αρχικού καθεστώτος. (27) Η διευκρίνιση μιας γενικής διάταξης που ίσχυε ήδη πριν από την 1η Ιανουαρίου 1958 δεν αποτελεί νέα ενίσχυση η οποία χρειάζεται να κοινοποιηθεί. (28)
(127)
Η Γερμανία εξηγεί ότι η νομοθεσία για τα δημοτικά τέλη υπήρχε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ το 1958 και συνέχισε να ισχύει. Το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ισχύοντος KAG Brandenburg, λόγω του γεγονότος ότι το Βρανδεμβούργο βρισκόταν στην επικράτεια του πρώην Βασιλείου της Πρωσίας, παραπέμπει στον νόμο για τα δημοτικά τέλη του Βασιλείου της Πρωσίας της 14ης Ιουλίου 1893 (PrKAG) και στον νόμο για τα κοινοτικά τέλη της Βαυαρίας (BayGAG). Η Γερμανία στήριξε αυτό το επιχείρημα στα εξής δευτερεύοντα επιχειρήματα:
α)
Οι νόμοι αυτοί διατήρησαν την ισχύ τους και στην περίοδο από το 1919 έως το 1933 και από το 1933 έως το 1945.
β)
Οι σημερινοί νόμοι για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών ανάγονται στον PrKAG.
γ)
Ο KAG Brandenburg βρίσκεται - παρά την ειδική θέση των νέων ομόσπονδων κρατών λόγω της διαίρεσης της Γερμανίας - σε ιστορική συνέχεια με τον PrKAG.
Υποεπιχείρημα α:
(128)
Ο PrKAG περιλαμβάνει ήδη τη δυνατότητα είσπραξης τελών από τους δήμους για τη χρήση δημόσιων υποδομών. Ο νόμος για την εισφορά τελών (Gebührenabgabengesetz), ο οποίος ισχύει στη Βαυαρία από το 1938 (και αποτελεί τη βάση για μια σειρά παρόμοιων νόμων σε άλλα ομόσπονδα κράτη της νότιας Γερμανίας), προσφέρει επίσης αυτή τη δυνατότητα. (29) Σύμφωνα με τον PrKAG, τα τέλη υπολογίζονται πάντα με τρόπο ώστε να καλύπτεται το κόστος διαχείρισης και συντήρησης της εγκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για επιτόκια και απόσβεση των κεφαλαιουχικών δαπανών. Παρόλο που τα τέλη σύμφωνα με τον PrKAG θα έπρεπε να καλύπτουν μόνο τις δαπάνες των επιτοκίων του κεφαλαίου που δαπανήθηκε (για την υποδομή), αποφάσεις της μεταπολεμικής περιόδου που αφορούν τον PrKAG υποδηλώνουν ότι σύμφωνα με τον PrKAG δεν προβλεπόταν απόδοση τόκων για επιχορηγήσεις τρίτων.
(129)
Ο PrKAG ή παρόμοιοι υφιστάμενοι νόμοι του ομόσπονδου κράτους δεν τέθηκαν εκτός ισχύος ούτε στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης ούτε μετά την άνοδο στην εξουσία των εθνικοσοσιαλιστών. Συνεπώς, συνέχισαν να ισχύουν και μετά το 1918.
Υποεπιχείρημα β:
(130)
Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ο PrKAG συνέχισε να ισχύει ως δίκαιο των ομόσπονδων κρατών στο πλαίσιο του Συντάγματος του 1949 (Grundgesetz, εφεξής «GG»), με νόμους που επέτρεπαν τη συνέχιση της ισχύος των νόμων που δεν αντέβαιναν το Σύνταγμα (άρθρο 123 GG) και διατάξεις που έδιναν τη δυνατότητα σε ομόσπονδα κράτη να εκδίδουν νόμους σε ορισμένους τομείς. Έτσι καθίσταται σαφές ότι ο PrKAG ίσχυε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της σύμβασης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στα γερμανικά ομόσπονδα κράτη.
(131)
Μετά την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας το 1949 ο PrKAG σταδιακά αντικαταστάθηκε από τους αντίστοιχους νόμους για τα δημοτικά τέλη σε ορισμένα ομόσπονδα κράτη της Δυτικής Γερμανίας. Με την αντικατάσταση του PrKAG με τους παρόντες νόμους του ομόσπονδου κράτους κατά τις δεκαετίες του 1960 και 1970 η ρύθμιση έγινε πιο συγκεκριμένη και προσαρμόστηκε ως προς την ορολογία, ενώ η ουσία του νόμου παρέμεινε η ίδια. Ειδικότερα, εξακολούθησε να ισχύει ότι σε επιχορηγήσεις τρίτων δεν υπολογίζονται τεκμαρτοί τόκοι. (30) Σύμφωνα με τον PrKAG, η απόδοση τόκων ισχύει μόνο για το δανειακό κεφάλαιο. Σύμφωνα με τους νόμους του ομόσπονδου κράτους, η απόδοση τόκων εφαρμόζεται στο ίδιο κεφάλαιο· ωστόσο, ούτε ο PrKAG ούτε οι εν λόγω νόμοι του ομόσπονδου κράτους δεν είχαν προβλέψει τεκμαρτούς τόκους σε επιχορηγήσεις.
(132)
Ως εκ τούτου, η Γερμανία υποστηρίζει την άποψη ότι οι σημερινοί νόμοι για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών παραπέμπουν στον PrKAG. Κατά τη Γερμανία στην προκειμένη περίπτωση είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εξεταστεί ο νόμος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη του 1969 (31), ο οποίος αποτέλεσε το υπόδειγμα για τον αντίστοιχο νόμο του Βρανδεμβούργου και αντικατέστησε τον νόμο PrKAG του 1906. Παρά τις απαιτούμενες προσαρμογές της ορολογίας το περιεχόμενο του νόμου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη είναι αντίστοιχο με του PrKAG (βλέπε αιτιολογική σκέψη 128 της παρούσας απόφασης). Οι νόμοι για τα δημοτικά τέλη άλλων ομόσπονδων κρατών (π.χ. Ρηνανία-Παλατινάτο, Σλέσβιχ-Χόλσταϊν και Έσση) χρησιμοποίησαν επίσης τον PrKAG ως βάση και τον αντικατέστησαν.
Υποεπιχείρημα γ:
(133)
Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι ο νόμος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη κατέχει ειδική θέση που προκύπτει από τη μεταπολεμική διαίρεση της Γερμανίας. Στα χρόνια μετά την ίδρυση της ΛΔΓ καταργήθηκαν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις με τον δικό τους κύκλο δράσης στο Βρανδεμβούργο και σε άλλα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας. Οι ρυθμίσεις θεσπίζονταν σε συγκεντρωτικό επίπεδο διακυβέρνησης. Με το καθεστώς δήμων και κοινοτήτων (Kommunalverfassung) της 17ης Μαΐου 1990 (32) (που θεσπίστηκε από τη βουλή της ΛΔΓ πριν την επανένωση της 3ης Οκτωβρίου 1990) επανήλθε η τοπική αυτοδιοίκηση και ορίστηκε ότι οι δήμοι θα ρυθμίζουν τις δημοσιονομικές υποθέσεις τους με δική τους ευθύνη. Στο πλαίσιο αυτό απέκτησαν το δικαίωμα είσπραξης αμοιβών και τελών για την παροχή δημοτικών υπηρεσιών.
(134)
Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη της 27ης Ιουνίου 1991 στηρίζεται στον νόμο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη και σχεδόν ταυτίζεται με αυτόν.
(135)
Παρά τη διαφοροποιημένη εξέλιξη του δικαίου στη ΛΔΓ δεν υποδεικνύεται διαφορετική μεταχείριση των νόμων για τα δημοτικά τέλη των ομόσπονδων κρατών της Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας. Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη συνεχίζει τη νομική παράδοση του PrKAG και απομακρύνεται από τη νομική παράδοση της πρώην ΛΔΓ. Επίσης, δεν υπάρχει θεσμική συνέχεια μεταξύ του συστήματος επεξεργασίας υδάτων (λυμάτων) της ΛΔΓ και του σημερινού συστήματος επεξεργασίας λυμάτων του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου. Με το καθεστώς δήμων και κοινοτήτων (Kommunalverfassung) της 17ης Μαΐου 1990 τέθηκε ο θεμέλιος λίθος για την έκδοση των νόμων για τα δημοτικά τέλη στα νέα ομόσπονδα κράτη. Το περιεχόμενο των νόμων για τα δημοτικά τέλη των νέων ομόσπονδων κρατών συνδέονταν με τους νόμους για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών, οι οποίοι ανάγονταν στον PrKAG. Αυτό αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια του γεγονότος ότι τα νέα ομόσπονδα κράτη προσχώρησαν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας σύμφωνα με το Σύνταγμα. (33) Αυτό καθίσταται σαφές ιδίως από την εξέλιξη του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη. Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη συνδυάζει τη νομική παράδοση του αντίστοιχου νόμου για τη Βόρεια Ρηνανία Παλατινάτο και τον PrKAG. Η διαίρεση της Γερμανίας και η διακοπή της νομικής παράδοσης στα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας δεν πρέπει να οδηγήσει σε μειονέκτημα σε σχέση με την ερμηνεία του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη.
(136)
Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη αποτελεί την ιστορική συνέχεια του PrKAG.
(137)
Επίσης, η Γερμανία υποστηρίζει ότι και η αρχή της ισοδυναμίας και της κάλυψης των δαπανών ίσχυε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ το 1958. Η αρχή της ισοδυναμίας προβλέπει ότι ένα τέλος είναι αναλογικό προς την τιμή της υπηρεσίας που παρέχεται από τον δημόσιο τομέα. Αποτελεί βασικό στοιχείο της αρχής του κράτους δικαίου που κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα. Η αρχή της κάλυψης των δαπανών προκύπτει άμεσα από τον PrKAG. Έστω και αν η εν λόγω αρχή δεν εφαρμόζεται αυστηρά σε όλους τους υπολογισμούς τελών, τα έσοδα ενός δήμου από τέλη δεν πρέπει να υπερβαίνουν σημαντικά τις δαπάνες του.
Τήρηση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής ίσης μεταχείρισης
(138)
Επιπλέον, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τυχόν ανάκτηση των στοιχείων της ενίσχυσης για την περίπτωση που η Επιτροπή θεωρούσε τα τέλη που υπολογίστηκαν για την Propapier ως λειτουργική ενίσχυση, θα παραβίαζε την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
(139)
Η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης αναφέρει ότι 1) ένα θεσμικό όργανο της Ένωσης πρέπει να έχει προκαλέσει δικαιολογημένες προσδοκίες και2) ένας προσεκτικός και συνετός φορέας εκμετάλλευσης δεν επιτρέπεται να είναι σε θέση να προβλέπει την έκδοση ενός μέτρου που μπορεί να θίξει τα συμφέροντά του.
(140)
Δεδομένου ότι η ρύθμιση GA (που εγκρίθηκε με την απόφαση στην υπόθεση N 644e/02) δεν θεωρήθηκε κρατική ενίσχυση, η Propapier μπορεί να έχει τη δικαιολογημένη προσδοκία ότι καμία ενίσχυση δεν αποβαίνει προς όφελός της. Η συμβατότητα της εν λόγω ρύθμισης με τη νομοθεσία της Ένωσης δεν είχε αμφισβητηθεί ποτέ, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είχε εξετάσει παρόμοια μέτρα.
(141)
Τυχόν ανάκτηση του στοιχείου της ενίσχυσης που δεν περιέχεται στα τέλη στην περίπτωση χαρακτηρισμού από την Επιτροπή ως λειτουργικής ενίσχυσης αντιβαίνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με την οποία τα ίδια περιστατικά πρέπει να τυγχάνουν ίδιας μεταχείρισης. Τυχόν ανάκτηση θα παρείχε πλεονέκτημα στους ανταγωνιστές της Propapier.
4.3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (VKU)
(142)
Οι γερμανικές ενώσεις δήμων και η γερμανική ένωση δημοτικών επιχειρήσεων επιδοκιμάζουν τις παρατηρήσεις της Γερμανίας της 28ης Ιανουαρίου 2011, για τις οποίες συνεργάστηκαν. Ειδικότερα αναφέρονται στο επιχείρημα ότι η επεξεργασία λυμάτων στη Γερμανία αποτελεί μη οικονομικό καθήκον που ανήκει κυρίαρχα στις αρμοδιότητες των δήμων. Οι δήμοι αναλαμβάνουν την οργάνωση και χρηματοδότηση αυτής της δραστηριότητας στο πλαίσιο των αυτοδιοικητικών υποχρεωτικών καθηκόντων του δήμου προς όφελος των πολιτών.
(143)
Οι γερμανικές ενώσεις δήμων και η γερμανική ένωση δημοτικών επιχειρήσεων εξηγούν ότι το άρθρο 6 παράγραφος 2 εδάφιο 5 του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη, σύμφωνα με τον οποίο τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων πρέπει να καλύψουν το κόστος, τους τεκμαρτούς τόκους και τις τεκμαρτές αποσβέσεις, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιχορηγήσεις κατά τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων του επενδυμένου ιδίου κεφαλαίου, είναι προς το συμφέρον των καταναλωτών. Δεδομένου ότι οι επιχορηγήσεις τρίτων δεν αποτελούσαν ίδιο κεφάλαιο επενδυμένο από τους δήμους, οι καταναλωτές δεν χρειάζεται επίσης να καταβάλουν τόκους στους δήμους για αυτές τις επιχορηγήσεις.
5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ
(144)
Τα επίμαχα μέτρα θεωρούνται κρατική ενίσχυση, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: i) Το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση ή ενίσχυση που χορηγείται με κρατικούς πόρους, ii) προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση, iii) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, και iv) το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης επιβεβαιώνεται όταν πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(145)
Ήδη στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ήταν αναμφισβήτητο το γεγονός ότι όλα τα επίμαχα μέτρα περιλαμβάνουν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι θα μπορούσαν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές στην εσωτερική αγορά.
(146)
Αναφορικά με τα σημεία της καταγγελίας η Επιτροπή διαπιστώνει ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ 1) μιας εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης υπέρ της Propapier με ειδικά μέτρα υποδομής (κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και ορισμένα άλλα έργα υποδομής στην περιοχή επέκτασης της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το εργοστάσιο της Propapier), καθώς και 2) μιας εικαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της Propapier υπό τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων.
5.1. ΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΚΡΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Η ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ PROPAPIER
(147)
Κατά το παρελθόν η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι οι κρατικές αρχές μπορούν να εκτελούν χωροταξικά έργα στην επικράτειά τους. Έτσι μπορούν να χρηματοδοτούν τις υποδομές που θα ωφελήσουν ενδεχομένως το σύνολο του πληθυσμού. Επιπλέον, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι αδιάφορος ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιούνται οι εν λόγω υποδομές, αφού γίνονται προς όφελος του συνόλου. Αντιθέτως, η Επιτροπή εκτιμά ότι εάν παρόμοιες υποδομές είναι χρήσιμες μόνο για μια ιδιωτική επιχείρηση, τότε εκείνη οφείλει να αναλάβει τη χρηματοδότησή τους. Συνεπώς, προκύπτει ότι όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, η Επιτροπή οφείλει να εξετάζει αναλυτικά τις συγκεκριμένες επιπτώσεις του μέτρου και όχι τους επιδιωκόμενους στόχους. Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι πρέπει να εξεταστεί ποιες υποδομές ωφελούν το κοινωνικό σύνολο (συμπεριλαμβανομένης της Propapier) και ποιες μόνο την Propapier. Διότι μόνο η τελευταία κατηγορία πρέπει να χρηματοδοτηθεί από την Propapier. (34)
(148)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο χώρος στάθμευσης, η οδός και η διώρυγα Όντερ-Σπρέε δεν αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης επιχειρήσεων, δεδομένου ότι η χρήση τους είναι δωρεάν. Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται το ζήτημα κρατικών ενισχύσεων υπέρ ιδιοκτητών και φορέων εκμετάλλευσης αυτών των υποδομών.
5.1.1. Χώρος στάθμευσης
(149)
Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η θέση του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες επιχειρήσεις στο κέντρο της πόλης και να οδηγήσει τον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών στο κέντρο της πόλης. Η Γερμανία δεν απέδειξε στην πραγματικότητα το αντίθετο. Ωστόσο, το ίδιο το γεγονός ότι ένας χώρος στάθμευσης βρίσκεται πολύ κοντά σε μια επιχείρηση δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι ο χώρος στάθμευσης κατασκευάστηκε ειδικά για αυτήν την επιχείρηση ή ότι επωφελείται κυρίως αυτή. Η πινακίδα που ανέφερε ο καταγγέλλων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 46) και αποδεικνύει τις θέσεις στάθμευσης Ι.Χ. για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ήταν μόνο προσωρινή και αφορούσε τις κατασκευαστικές εργασίες στον σταθμό, οι οποίες ολοκληρώθηκαν στα τέλη Μαρτίου 2011. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η πρόσβαση στον χώρο στάθμευσης είναι δωρεάν και από τις δημόσιες οδούς υπάρχουν πολλές πινακίδες, χωρίς να παραπέμπουν σε μια συγκεκριμένη επιχείρηση. Το κατά πόσον ο χώρος στάθμευσης διαθέτει χώρο ανάπαυσης δεν είναι συναφές για τον χαρακτηρισμό του ως γενική υποδομή.
(150)
Η Γερμανία έχει υποβάλει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι ο χώρος στάθμευσης δεν κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier, αλλά ότι αποτελεί τμήμα του οικονομικού συνολικού σχεδίου ανάπτυξης της βιομηχανικής ζώνης. Επιπλέον, η Propapier διαθέτει δικές της θέσεις στάθμευσης για 27 φορτηγά και 213 Ι.Χ. Έχουν σχεδιαστεί επίσης θέσεις στάθμευσης για 120 φορτηγά (η οικοδομική άδεια έχει χορηγηθεί ήδη). Κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η Γερμανία έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι οι θέσεις στάθμευσης που ανήκουν στην Propapier για τη στάθμευση οχημάτων των συνεργατών, προμηθευτών και επισκεπτών της επαρκούσαν.
(151)
Βάσει των προηγούμενων εκτιμήσεων, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση του χώρου στάθμευσης δεν προορίζεται αποκλειστικά για την Propapier και δεν περιέχει καμία κρατική ενίσχυση.
5.1.2. Οδός
(152)
Η οδός είναι δημόσια. Αποτελεί τμήμα του συνολικού έργου αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης το οποίο σχεδιάστηκε ήδη από το 1993, πολύ πριν η Propapier αποφασίσει να εγκατασταθεί στην τοποθεσία αυτή. Σε αντίθεση με τα στοιχεία του καταγγέλλοντος, η οδός δεν σταματάει λίγα μέτρα πίσω από τη χαρτοποιία της Propapier, αλλά συνδέει την παρούσα βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε και τη βόρεια επεκτεινόμενη περιοχή με τον αυτοκινητόδρομο B 112. Το τελευταίο τμήμα ολοκληρώθηκε το 2013. Η νέα οδός μπορεί επίσης να λειτουργήσει προς όφελος και άλλων επιχειρήσεων, δεδομένου ότι παρέχει δυνατότητες ανάπτυξης για τη βιομηχανική ζώνη ArcelorMittal και άλλες βιομηχανικές ζώνες. Η οδός μπορεί να μειώσει τον χρόνο οδήγησης για την κίνηση που αφορά τη βιομηχανία και το εμπόριο προς Φρανκφούρτη (Όντερ) και παρέχει στις επιχειρήσεις της Φρανκφούρτης καλύτερη πρόσβαση στο εσωτερικό λιμάνι του Eisenhüttenstadt.
(153)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση της οδού δεν προορίζεται αποκλειστικά για την Propapier και δεν περιέχει καμία κρατική ενίσχυση.
5.1.3. Διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε
(154)
Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε στην καταγγελία του ότι τα μέτρα υποδομής στο πλαίσιο της διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αφορούν αποκλειστικά την Propapier και περιέχουν κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Το 2008 το Eisenhüttenstadt επέκτεινε τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, προκειμένου να προσελκύσει επιχειρήσεις. Από το 2003 κατασκευάστηκαν στο συνολικό μήκος της διώρυγας (η οποία αποτελεί τμήμα των διευρωπαϊκών δικτύων) υδατοφράκτες. Εντούτοις, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο αιτιώδους συνάφειας μεταξύ αυτών των μέτρων υποδομής και της εγκατάστασης της Propapier ή παροχής επιλεκτικού πλεονεκτήματος υπέρ της Propapier στο πλαίσιο των μέτρων αυτών. Επιπλέον, η Επιτροπή συμφωνεί με τη Γερμανία ότι η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αποτελεί τμήμα της απαιτούμενης τακτικής συντήρησης της διώρυγας.
(155)
Επομένως, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε δεν αποτελεί επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και δεν περιέχει καμία ενίσχυση.
5.1.4. Μονάδα επεξεργασίας λυμάτων
(156)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η ικανότητα της υφιστάμενης υποδομής επεξεργασίας λυμάτων εκτός της επεκταθείσας βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε είναι περιορισμένη. Η εναπομείνασα ικανότητα της υφιστάμενης μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στο Eisenhüttenstadt θα μπορούσε να καλύψει μόνο τις ανάγκες ενός μικρού ακόμα επενδυτή, ενώ στην περίπτωση εγκατάστασης ενός μεγαλύτερου ή περισσότερων μικρών επενδυτών στη νέα βιομηχανική ζώνη δεν θα επαρκούσε.
(157)
Επίσης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV δεν κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier. Η κατασκευή είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο άλλων πιθανών επενδύσεων κατά τα έτη 2004-2006, καιρό πριν την εγκατάσταση της Propapier. Η Γερμανία προσκόμισε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο της οικονομικής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Επίσης, η Γερμανία προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία για πολλές διαφημιστικές εκστρατείες που στόχευαν στην προσέλκυση επενδυτών για την επέκταση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, οι οποίες όμως απέβησαν άκαρπες μέχρι εκείνη τη στιγμή, διότι οι περιφερειακές αρχές δεν είχαν καταφέρει να προσελκύσουν άλλους επενδυτές (εκτός από την Propapier, την EnWB και την 5N PV).
(158)
Ενώ η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων από τεχνικής πλευράς - με το πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού - έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορεί να επεξεργαστεί τα λύματα της βαριάς βιομηχανίας όπως τα λύματα των εργοστασίων παραγωγής χαρτονιού για κιβώτια από ανακυκλωμένες ίνες, ένα πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού θα ενδιέφερε και άλλους χρήστες οι οποίοι παράγουν βιομηχανικά λύματα που έχουν μολυνθεί από οργανικές ουσίες, όπως επιχειρήσεις της βιομηχανίας ποτών και τροφίμων. Επίσης, οι μονάδες επεξεργασίας υδάτων με πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού για βιομηχανικά λύματα τα οποία έχουν μολυνθεί σημαντικά από οργανικές ουσίες, προσφέρουν πολυάριθμα οικονομικά και οικολογικά πλεονεκτήματα.
(159)
Έστω και αν η μονάδα της TAZV με το σημερινό της μέγεθος καλύπτει κυρίως τις ανάγκες της Propapier, χρησιμοποιείται επίσης - υπό τις ίδιες προϋποθέσεις - από αμφότερες τις εγκατεστημένες στην περιοχή επιχειρήσεις. Η σπονδυλωτή κατασκευή της δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της μονάδας για την επεξεργασία των λυμάτων άλλων χρηστών. Ακόμα και χωρίς σπονδυλωτή επέκταση υφίστανται επί του παρόντος αποθέματα ικανότητας ύψους [20-40] %, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λύματα άλλων επιχειρήσεων, ενώ η τρέχουσα συνολική ικανότητα θα μπορούσε να αυξηθεί στο διπλάσιο (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 84). Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι διαθέσιμη αδιακρίτως για όλους τους χρήστες (οι νέοι επενδυτές που εγκαθίστανται στη βιομηχανική ζώνη υπόκεινται σε υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης) και η μονάδα έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας λυμάτων και από επιχειρήσεις που δεν δραστηριοποιούνται στη χαρτοποιία.
(160)
Κατά την άποψη της Επιτροπής, το γεγονός ότι η μονάδα της TAZV επί του παρόντος χρησιμοποιείται κυρίως (κατά μέσο όρο [ 70] % και έως [ 70] %) από την Propapier δεν σημαίνει οπωσδήποτε ότι η μονάδα αποτελεί ειδική υποδομή, δεδομένου ότι η σπονδυλωτή κατασκευή είναι εύλογη από οικονομικής πλευράς σε περιόδους περιορισμένου δημόσιου προϋπολογισμού. Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος, από το αναγκαίο κόστος για τον διπλασιασμό της ικανότητας της μονάδας της TAZV, το οποίο εκτιμάται από τη Γερμανία σε λιγότερο από το 50 % του αρχικού επενδυτικού κόστους, προκύπτει ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας επιτρέπει οικονομίες κλίμακας.
(161)
Το γεγονός ότι η περιφερειακή ενίσχυση για την κατασκευή της μονάδας χορηγήθηκε υπό τον όρο να εγκατασταθεί ένας βασικός επενδυτής (στην προκειμένη περίπτωση η Propapier) στην περιοχή επέκτασης της βιομηχανικής ζώνης, θεωρείται από την Επιτροπή χρηστή δημόσια διοίκηση ανεπαρκών πόρων, δεδομένου ότι δεν είναι εύλογο να ξεκινήσει η κατασκευή μιας μεγάλης δημόσιας υποδομής πριν την εξασφάλιση της χρήσης της, ούτε η υπερδιαστασιολόγησή της.
(162)
Το επιχείρημα ότι οι χαρτοποιίες κατά κανόνα διαθέτουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων απορρίπτεται με βάση τα αριθμητικά στοιχεία που προσκόμισε η Γερμανία. Έστω και αν ορισμένες επιχειρήσεις της χαρτοβιομηχανίας, όπως και σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους, διαθέτουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, το γεγονός αυτό από μόνο του δεν υποδεικνύει ότι σε περιπτώσεις, στις οποίες οι χρήστες της βιομηχανίας χρησιμοποιούν τη δημόσια μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, το κράτος παρέχει πλεονέκτημα στους χρήστες, διότι οι χρήστες καλύπτουν το κόστος με τα τέλη που καταβάλλουν.
(163)
Συνεπώς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί μια γενική υποδομή και συνεπώς η επιχορήγηση για τη μονάδα της TAZV δεν αποτελεί επενδυτική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Σε αντίθεση με τον χώρο στάθμευσης, την οδό και τη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, η λειτουργία της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, δεδομένου ότι ο φορέας εκμετάλλευσης παρέχει στην αγορά μια υπηρεσία (επεξεργασία λυμάτων) έναντι αμοιβής. Εντούτοις, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οποιαδήποτε ενίσχυση υπέρ της TAZV θα αποτελούσε σε κάθε περίπτωση υφιστάμενη ενίσχυση (αιτιολογικές σκέψεις 51 έως 57 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας). Συνεπώς, στην παρούσα απόφαση δεν είναι απαραίτητη η περαιτέρω αξιολόγηση οποιασδήποτε ενίσχυσης υπέρ της TAZV.
(164)
Συνοψίζοντας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα έργα υποδομής που χρηματοδοτήθηκαν με κρατικούς πόρους στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το νέο εργοστάσιο της Propapier, δεν προορίζονται αποκλειστικά για τη χαρτοποιία και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται ως υποδομές αποκλειστικής χρήσης και ως κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοτούμενες επενδύσεις δεν αποτελούν ενιαία επένδυση κατά την έννοια της παραγράφου 60 των ΚΓΠΕ με την περιφερειακή επενδυτική ενίσχυση για τη χαρτοποιία της Propapier, η οποία εγκρίθηκε στην τελική της απόφαση σχετικά με την υπόθεση SA.23827 (2013/C) (βλέπε υποσημείωση 4). Συνεπώς, η αξιολόγηση της επενδυτικής ενίσχυσης υπέρ της Propapier, η οποία ήταν το αντικείμενο της αναφερθείσας απόφασης, παραμένει άθικτη από την παρούσα απόφαση.
5.2. ΤΑ ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΟΥΝ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ
(165)
Αναφορικά με το επιχείρημα της Γερμανίας ότι εάν στο πλαίσιο μιας ρύθμισης χορηγήθηκε στον φορέα εκμετάλλευσης ένα μέτρο που δεν χαρακτηρίστηκε από την Επιτροπή ως ενίσχυση, δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση καμίας «ενίσχυσης» στον χρήστη της αντίστοιχης υποδομής, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει εκ νέου ότι στην απόφαση σχετικά με το καθεστώς ενισχύσεων N 644e/2002 δεν αναφέρεται κατά πόσο τα τέλη που εισπράττονται για τη χρήση της υποδομής αποτελούν σε ορισμένες περιπτώσεις ενίσχυση υπέρ των χρηστών της υποδομής. Η Επιτροπή εμμένει στη διαπίστωσή της από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι δεν έλαβε υπόψη καμία ρύθμιση τελών που θα ίσχυε για τις επιχορηγήσεις που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο της κοινοποιηθείσας ρύθμισης. Συνεπώς, η απόφαση για έγκριση της ρύθμισης δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκριση για ρητώς επιτρεπόμενες ενισχύσεις, η νομική βάση των οποίων θα ήταν ο νόμος για τα δημοτικά τέλη.
(166)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(167)
Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης πρέπει να διαπιστωθεί ανεξάρτητα από το 1) κατά πόσον η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα και οι γερμανικές νομοθετικές διατάξεις για την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας απαιτούν πλήρη κάλυψη του κόστους για τη διάθεση των υπηρεσιών επεξεργασίας λυμάτων και 2) κατά πόσον τα τέλη είναι συμβατά με τις διατάξεις αυτών των νομοθετικών διατάξεων. Με άλλα λόγια, ακόμα και τα μέτρα τα οποία είναι συμβατά τόσο με την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα όσο και με τις ισχύουσες γερμανικές νομοθετικές διατάξεις μπορούν να αποτελούν κρατικές ενισχύσεις, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 144).
Κρατικοί πόροι και καταλογισμός
(168)
Τα τέλη που πρέπει να καταβάλλονται για τη χρήση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων καθορίζονται και εισπράττονται από τον δήμο σύμφωνα με το άρθρο 6 του νόμου για τα δημοτικά τέλη του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου. Ο καθορισμός των τελών κάτω από το επίπεδο που θα επέλεγε ένας ιδιώτης επενδυτής συνεπάγεται απώλεια εσόδων για τον δήμο.
(169)
Συνεπώς, το μέτρο κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ χορηγείται από το κράτος ή από κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι το εισόδημα των δήμων θα μειωνόταν από το πλεονέκτημα που παρέχεται στην Propapier.
(170)
Ο καθορισμός των τελών σε επίπεδο πλεονεκτικό για μια επιχείρηση θα καταλογιζόταν επίσης στο κράτος, διότι ο καθορισμός των τελών αποδίδεται σε μια δημόσια αρχή - την πόλη Eisenhüttenstadt.
Οικονομικό πλεονέκτημα
(171)
Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (35), η Επιτροπή θα έπρεπε να εξετάσει κατά πόσον τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλονται από την Propapier καθορίστηκαν με τρόπο ώστε να παρέχουν (επιλεκτικό) οικονομικό πλεονέκτημα στην Propapier.
(172)
Υπενθυμίζω, συγκεκριμένα ότι, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η έννοια του «πλεονεκτήματος» περιλαμβάνει όχι μόνο θετικές παροχές, όπως είναι οι επιδοτήσεις, αλλά και τις παρεμβάσεις εκείνες οι οποίες, ανεξαρτήτως μορφής, ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που βαρύνουν κανονικά τον προϋπολογισμό μιας επιχειρήσεως και οι οποίες, κατά συνέπεια, χωρίς να είναι επιδοτήσεις υπό τη στενή έννοια του όρου, είναι της ιδίας φύσεως ή έχουν τα ίδια αποτελέσματα (36).
(173)
Αναφορικά με την παρούσα περίπτωση, τίθεται το ζήτημα κατά πόσο τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλονται από την Propapier είναι χαμηλότερα από το κόστος που θα βάραινε μια συγκρίσιμη επιχείρηση υπό φυσιολογικές συνθήκες, ήτοι κατά πόσο το ύψος των τελών συμφωνεί με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτό μπορεί να εξεταστεί με δύο τρόπους:
-
Σύγκριση της τιμής που καταβάλλεται από την Propapier με μια τιμή αναφοράς, η οποία χρεώνεται συνήθως στο αντίστοιχο κράτος μέλος για την επεξεργασία λυμάτων.
-
Εκ των προτέρων ανάλυση αποδοτικότητας από την οποία προκύπτει ότι ένας ιδιώτης προμηθευτής θα χρέωνε ανάλογα τέλη.
Τιμές αναφοράς
(174)
Με βάση την οργάνωση της αγοράς που περιγράφηκε από τη Γερμανία (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 112-113) και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι φορείς εκμετάλλευσης (ακόμα και οι ιδιώτες) δεν μπορούν να καθορίσουν ελεύθερα τις τιμές για τις υπηρεσίες τους, καθώς οι τιμές προβλέπονται από τη νομοθεσία (με τον νόμο του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη), η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός τιμών αναφοράς, τις οποίες έχει ζητήσει ένας φορέας εκμετάλλευσης του ιδιωτικού τομέα σύμφωνα με τους συνήθεις όρους της αγοράς.
(175)
Επίσης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Γερμανία προσκόμισε στοιχεία για τιμές τις οποίες χρεώνουν οι άλλες επιχειρήσεις του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιείται η Propapier. Παρόλο που η Γερμανία ισχυρίζεται ότι οι υποβληθείσες τιμές αναφοράς είναι μέσες τιμές που αντικατοπτρίζουν το πλήρες κόστος, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να υποδεικνύει κατά πόσο τα τέλη αυτά περιέχουν κρατικές ενισχύσεις. Η Επιτροπή δεν μπόρεσε να άρει τις αμφιβολίες της για τη χρησιμότητα των στοιχείων αυτών ως βάσης σύγκρισης. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι τιμές αυτές, κατά την άποψη της Επιτροπής, κατά περίπτωση αντικατοπτρίζουν διαφορετικό πραγματικό κόστος και δεν είναι βέβαιο κατά πόσο περιέχουν κρατικές ενισχύσεις.
Εκ των προτέρων ανάλυση αποδοτικότητας
(176)
Δεδομένης της έλλειψης αξιόπιστων τιμών αναγωγής της αγοράς, η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι με βάση μια άλλη, γενικά αναγνωρισμένη μέθοδο τυποποιημένης αξιολόγησης μπορεί να διαπιστωθεί κατά πόσον μια δικαιοπραξία είναι συμβατή με τους συνήθεις όρους της αγοράς. Κατά την άποψη της Επιτροπής, για τις υποδομές που είναι διαθέσιμες σε όλους τους χρήστες και δεν αφορούν αποκλειστικά συγκεκριμένους χρήστες, μπορεί να θεωρηθεί ότι τηρείται η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, εφόσον οι χρήστες της υποδομής συμβάλλουν από μια εκ των προτέρων θέση αυξητικά στην αποδοτικότητα του φορέα εκμετάλλευσης. (37)
(177)
Αυτό ισχύει όταν η συμφωνία του φορέα εκμετάλλευσης με έναν χρήστη επιτρέπει στον φορέα εκμετάλλευσης να καλύψει το κόστος από τη συμφωνία με εύλογο περιθώριο κέρδους βάσει σταθερών μεσοπρόθεσμων προοπτικών (38).
(178)
Η ανάλυση αυτή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη το σύνολο των εσόδων και του αναμενόμενου επαυξητικού κόστους που βαρύνει τον φορέα εκμετάλλευσης σε σχέση με τις δραστηριότητες του αντίστοιχου χρήστη. (39)
(179)
Το εν λόγω επαυξητικό κόστος περιλαμβάνει όλες τις κατηγορίες δαπανών και επενδύσεων, όπως για παράδειγμα επαυξητικό κόστος προσωπικού, εξοπλισμού και επενδύσεων, που προκύπτουν λόγω της παρουσίας του χρήστη (40). Αντιθέτως, δεν λαμβάνεται υπόψη το κόστος το οποίο θα βάραινε ούτως ή άλλως τον φορέα εκμετάλλευσης, ανεξάρτητα από τη συμφωνία με τον χρήστη.
(180)
Με βάση τους παράγοντες αυτούς, η Επιτροπή θεωρεί ότι τηρείται η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ήτοι ότι τα μειωμένα τέλη δεν παρέχουν κανένα πλεονέκτημα στην Propapier για τους εξής λόγους:
α)
Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι διαθέσιμη για όλους τους χρήστες και δεν αφορά αποκλειστικά την Propapier.
β)
Τα τέλη που καταβάλλονται από την Propapier περιλαμβάνουν το κόστος λειτουργίας, επισκευής, συντήρησης, προσωπικού και διοικητικών εισφορών, τεκμαρτών αποσβέσεων και τεκμαρτών τόκων στο 20 % του ιδίου κεφαλαίου που επενδύθηκε στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. Συνεπώς, τα τέλη καλύπτουν το σύνολο του επαυξητικού κόστους που βαρύνει τον φορέα εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων σε σχέση με τις δραστηριότητες της Propapier.
(181)
Αναφορικά με το εύλογο περιθώριο κέρδους, το οποίο πρέπει να καλύπτεται από τα τέλη εκτός από το επαυξητικό κόστος, πρέπει να διαπιστωθεί ότι τα τέλη στην παρούσα περίπτωση καλύπτουν όχι μόνο το επαυξητικό κόστος, αλλά και τους τεκμαρτούς τόκους στο 20 % του ιδίου κεφαλαίου που επενδύθηκε. Έστω και αν αυτό δεν έχει καθοριστεί ρητώς ως εύλογο κέρδος σύμφωνα με τη μέθοδο που ορίζεται παραπάνω για τον υπολογισμό του επαυξητικού κόστους, αποτελεί πρόσθετο εισόδημα για τον φορέα εκμετάλλευσης, όπως θα ίσχυε και για ένα εύλογο κέρδος.
(182)
Δεδομένου ότι τα τέλη δεν παρέχουν στην Propapier κανένα πλεονέκτημα και επομένως δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή δεν χρειαζόταν να εξετάσει κατά πόσο αποτελούν υφιστάμενη ενίσχυση (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 123 έως 137) ή λειτουργική ενίσχυση (βλέπε αιτιολογική σκέψη 26) ή κατά πόσον μια τέτοια λειτουργική ενίσχυση θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά. Με βάση τη διαπίστωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί επίσης να αφήσει ανοιχτό το ζήτημα κατά πόσον η κάλυψη των τελών (στην περίπτωση χαρακτηρισμού ως λειτουργικής ενίσχυσης) αντιβαίνει την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(183)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ούτε η κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας υδάτων της TAZV, η κατασκευή του χώρου στάθμευσης, η νέα οδός, ούτε η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αποτελούν αποκλειστικά μέτρα υποδομής.
(184)
Επιπλέον, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα τέλη που εισπράττονται για την επεξεργασία λυμάτων δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση. Η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς τηρείται και, κατά συνέπεια, δεν παρέχεται κανένα οικονομικό πλεονέκτημα στην Propapier PM2 GmbH.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Τα μέτρα υποδομής που υλοποιήθηκαν από τη Γερμανία δεν αποτελούν αποκλειστικά μέτρα υποδομής για την Propapier PM2 GmbH. Τα τέλη που χρεώνει η TAZV στην Propapier για τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν περιέχουν καμία κρατική ενίσχυση. Κατά συνέπεια, τα μέτρα υποδομής και οι κανόνες για τον καθορισμό των τελών δεν αποτελούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Βρυξέλλες, 1 Οκτωβρίου 2014.