NAŘÍZENÍ RADY (EU) č. 390/2014
ze dne 14. dubna 2014,
kterým se zavádí program „Evropa pro občany“ na období 2014-2020
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 352 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na souhlas Evropského parlamentu,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu se zvláštním legislativním postupem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V souladu s články 10 a 11 Smlouvy o Evropské unii má každý občan právo podílet se na demokratickém životě Unie a orgány Unie by měly občanům a reprezentativním sdružením dávat možnost projevovat a veřejně si vyměňovat své názory na všechny oblasti činnosti Unie a měly by udržovat otevřený, transparentní a pravidelný dialog s reprezentativními sdruženími a občanskou společností.
(2)
Prostřednictvím sdělení Komise ze dne 3. března 2010 nazvaným „Evropa 2020 - Strategie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění“ se Unie a členské státy snaží zajistit růst, zaměstnanost, produktivitu a sociální soudržnost pro nadcházející desetiletí.
(3)
Ačkoli být občanem Unie s pevně stanovenými právy objektivně představuje přidanou hodnotu, Unie ne vždy účinně poukazuje na souvislost mezi řešením celé řady hospodářských a sociálních problémů a svými politikami. Působivé úspěchy, pokud jde o mír a stabilitu v Evropě, dlouhodobě udržitelný růst, stabilní ceny, účinnou ochranu spotřebitelů a životního prostředí a prosazování základních práv, tudíž ne vždy vedly k silnému pocitu sounáležitosti občanů s Unií.
(4)
Je zapotřebí nejrůznějších opatření a koordinovaného úsilí prostřednictvím činností na nadnárodní úrovni a na úrovni Unie, aby se Evropa přiblížila jejím občanům a umožnilo se jim plně se podílet na budování stále semknutější Unie. Evropská občanská iniciativa je jedinečnou příležitostí, jak občanům umožnit podílet se přímo na vytváření právních předpisů EU (3).
(5)
Rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 1904/2006/ES (4), vytyčilo akční program, jenž potvrdil potřebu prosazovat trvalý dialog s organizacemi občanské společnosti a městy či obcemi a potřebu podporovat aktivní účast občanů ve veřejném životě.
(6)
Průběžná hodnotící zpráva programu Evropa pro občany (2017-2013), spolu s veřejnou internetovou konzultací a dvěmi po sobě jdoucími konzultačními setkáními zúčastněných stran potvrdily, že je nový program „Evropa pro pro občany“ považován za důležitý jak organizacemi občanské společnosti, tak zúčastněnými jednotlivci. Bylo také potvrzeno, že by měl být stanoven tak, aby měl dopad na organizační úrovni, pokud jde o budování kapacit, i na osobní úrovni, pokud jde o zvyšování zájmu o problematiku Unie. Toto nařízení by tedy mělo zřídit program „Evropa pro občany“ na období 2014 až 2020 (dále jen „program“).
(7)
S ohledem na témata projektů, jejich začlenění do místních a regionálních souvislostí a na složení zúčastněných stran by měly existovat důležité synergie s dalšími programy Unie, zejména v oblastech vzdělávání, odborné přípravy a mládeže, sportu, kultury a audiovizuálního odvětví, základních práv a svobod, sociálního začleňování, rovnosti žen a mužů, boje proti diskriminaci, výzkumu a inovací, informační společnosti, rozšíření Unie a vnější činnosti Unie.
(8)
Program by měl pokrývat široké spektrum nejrůznějších akcí, mimo jiné setkání občanů, kontakty a debaty o otázkách občanství, akce na úrovni Unie, iniciativy určené ke zvyšování povědomí o významných okamžicích v evropských dějinách a k podpoře reflexe těchto okamžiků, iniciativy zaměřené na informování evropských občanů, zejména mladých lidí, o dějinách Unie a o fungování jejích orgánů, a rozpravy o otázkách evropské politiky s cílem oživit všechny aspekty veřejného života.
(9)
V usnesení Evropského parlamentu ze dne 2. dubna 2009 o svědomí Evropy a totalitě a v závěrech Rady ze zasedání ve dnech 9. a 10. června 2011 o povědomí o zločinech spáchaných totalitními režimy v Evropě se zdůrazňuje význam uchování vzpomínek v živé paměti jako prostředku k překonání minulostí a vytváření budoucnosti a je vyzdvižen význam úlohy Unie při zprostředkovávání, sdílení a uchovávání kolektivní paměti týkající se těchto zločinů. Je proto zapotřebí vzít v úvahu rovněž význam historických, kulturních a mezikulturních aspektů, jakož i stávající vazby mezi historickým povědomím a evropskou identitou.
(10)
Horizontální rozměr programu by měl zajistit zhodnocení a přenositelnost výsledků umožňující lepší dopad a dlouhodobou udržitelnost. Pořádané činnosti by proto měly mít vazbu na politický program Unie a občané by o nich měli být vhodným způsobem informováni.
(11)
Zvláštní pozornost je třeba věnovat vyváženému začleňování občanů a organizací občanské společnosti ze všech členských států do nadnárodních projektů a činností a jejich účasti na těchto projektech a činnostech při zohlednění mnohojazyčné povahy Unie a potřeby začlenit nedostatečně zastoupené skupiny.
(12)
Za možné účastníky programů Unie jsou považovány na jedné straně přistupující země, kandidátské a potenciální kandidátské země, jež využívají předvstupní strategie, a na straně druhé země ESVO, které jsou stranami Dohody o EHP, a to v souladu s dohodami, jež s nimi byly uzavřeny. Podle článku rozhodnutí Rady 2001/822/ES (5) se programu mohou účastnit i zámořské země a území.
(13)
Vytvoření pevné a udržitelné demokracie a rozvoj prosperující občanské společnosti by měly být společnými cíli programu i nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 232/2014 (6). Unie nabízí zemím, kterým je evropský nástroj sousedství určen, privilegovaný vztah založený na oboustranném odhodlání prosazovat společné hodnoty a zásady.
(14)
Prostředky určené na komunikační akce podle tohoto nařízení by mohly rovněž přispět k institucionální komunikaci o politických prioritách Unie, pokud souvisejí s obecnými cíli tohoto nařízení.
(15)
Program by měl být pravidelně sledován a nezávisle hodnocen ve spolupráci s Komisí a členskými státy tak, aby bylo možné provádět úpravy nezbytné pro řádné plnění opatření.
(16)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny prostřednictvím přiměřených opatření v celém výdajovém cyklu, včetně prevence, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případných správních a finančních sankcí, a to podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (7) (dále „finanční nařízení“) a nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (8).
(17)
Přednost by měly mít granty na projekty, u nichž nebude rozhodující jejich rozsah, které však budou mít vysoký dopad, zejména ty, které přímo souvisejí s politikami Unie a jejichž cílem je podílet se na formování politického programu Unie. V souladu se zásadou řádného finančního řízení by se kromě toho mělo provádění programu dále zjednodušit používáním paušálních částek, paušálním financováním a uplatňováním sazeb jednotkových nákladů.
(18)
V zájmu zajištění kontinuity finanční podpory poskytované v rámci programu by toto nařízení mělo být použitelné ode dne 1. ledna 2014. Vzhledem k naléhavosti situace by toto nařízení tudíž mělo vstoupit v platnost bezprostředně po vyhlášení.
(19)
Jelikož cílů tohoto nařízení, totiž přispívat k tomu, aby občané chápali Unii, její dějiny a rozmanitost, podporovat evropské občanství a zlepšovat podmínky aktivního občanství a demokratické angažovanosti, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jich může být z důvodu nadnárodní a vícestranné povahy programu lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů.
(20)
Finanční referenční částka programu ve smyslu bodu 18 interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (9) je zahrnuta v tomto nařízení po celou dobu trvání programu, aniž jsou tím dotčeny rozpočtové pravomoci Evropského parlamentu a Rady vymezené Smlouvou o fungování Evropské unie.
(21)
Toto nařízení stanoví přechodná opatření pro sledování akcí zahájených před 31. prosincem 2013 podle rozhodnutí č. 1904/2006/ES.
(22)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci v rámci oblasti působnosti a cílů programu. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (10),
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Tímto nařízením se na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 zavádí program „Evropa pro občany“ (dále jen „program“).
2. V rámci celkového cíle přiblížit Unii občanům jsou obecné cíle programu tyto:
a)
přispívat k tomu, aby občané chápali Unii, její dějiny a rozmanitost;
b)
podporovat evropské občanství a zlepšovat podmínky aktivního občanství a demokratické angažovanosti na úrovni Unie.
Článek 2
Konkrétní cíle programu
Program má tyto konkrétní cíle, uskutečňované prostřednictvím akcí, které jsou pořádány na nadnárodní úrovni nebo mají evropský rozměr:
a)
prostřednictvím podněcování diskusí, úvah a vytváření sítí zvyšovat historické povědomí, povědomí o společných dějinách a hodnotách Unie a o cíli Unie, jímž je podpora míru, prosazování hodnot Unie a blahobyt jejích obyvatel;
b)
podporovat demokratickou angažovanost občanů a aktivní občanství na úrovni Unie, a to zvyšováním míry, v jaké občané chápou proces tvorby politik Unie, a podporou příležitostí ke společenské a mezikulturní angažovanosti a dobrovolnictví na úrovni Unie.
Článek 3
Struktura programu a podporované akce
1. Program, podporující evropské občanství v souladu s obecnými cíli uvedenými v čl. 1 odst. 2, je rozdělen do těchto dvou oddílů:
a)
„Evropské historické povědomí“;
b)
„Demokratická angažovanost a aktivní občanství“.
Tyto dva oddíly jsou doplněny horizontálními akcemi určenými k analýze, šíření a využívání výsledků projektů (akce „Zhodnocování“).
2. Za účelem dosažení svých cílů program financuje mimo jiné tyto druhy akcí, které jsou pořádány na nadnárodní úrovni nebo mají evropský rozměr:
a)
činnosti zaměřené na vzájemné učení a spolupráci, jako jsou:
-
setkávání občanů, partnerství měst, sítě partnerských měst,
-
projekty prováděné v rámci nadnárodních partnerství, včetně různých kategorií zúčastněných stran uvedených v článku 6,
-
projekty zaměřené na historické povědomí s evropským rozměrem,
-
výměny založené mimo jiné na využívání informačních a komunikačních technologií nebo sociálních médií;
b)
strukturální podpora organizací, jako jsou:
-
subjekty, jež sledují cíl v obecném zájmu Unie, jak jsou vymezeny v článku 177 nařízení (EU) č. 1268/2012,
-
kontaktní místa pro program Evropa pro občany;
c)
analytické činnosti na úrovni Unie, jako jsou:
-
studie zaměřené na otázky týkající se cílů programu;
d)
činnosti zaměřené na zvyšování informovanosti a šíření informací a určené k využívání a dalšímu zhodnocení výsledků podporovaných iniciativ a k upozorňování na osvědčené postupy, jako jsou:
-
akce na úrovni Unie, včetně konferencí, vzpomínkových akcí a slavnostního předávání cen,
-
vzájemná hodnocení, jednání odborníků a semináře.
3. Iniciativy související s akcemi uvedenými v odstavci 2 jsou popsány v příloze tohoto nařízení.
Článek 4
Opatření Unie
1. Opatření Unie mohou mít podobu grantů nebo veřejných zakázek.
2. Granty Unie mohou být poskytovány formou provozních grantů nebo grantů na akce.
3. Zadávání veřejných zakázek se týká pořizování služeb, například za účelem pořádání akcí, studií a výzkumu, nástrojů pro poskytování a šíření informací, sledování a hodnocení.
Článek 5
Účast v programu
Programu se mohou účastnit tyto země:
a)
členské státy EU;
b)
přistupující, kandidátské a potenciální kandidátské země v souladu s obecnými zásadami a podmínkami pro účast těchto zemí v programech Unie stanovenými v příslušných rámcových dohodách, rozhodnutích Rady přidružení nebo obdobných dohodách;
c)
země ESVO, které jsou stranami Dohody o EHP, v souladu s uvedenou dohodou.
Článek 6
Přístup k programu
Program je otevřen všem zúčastněným subjektům podporujícím evropské občanství a integraci, zejména místním a regionálním orgánům a organizacím, partnerským výborům, organizacím zabývajícím se výzkumem v oblasti evropské veřejné politiky (nezávislým skupinám odborníků), organizacím občanské společnosti (včetně sdružení přeživších) a kulturním, mládežnickým, vzdělávacím a výzkumným organizacím.
Článek 7
Spolupráce s mezinárodními organizacemi
Program může podporovat společné činnosti v oblasti své působnosti s příslušnými mezinárodními organizacemi, jako je Rada Evropy a UNESCO, na základě společných příspěvků a v souladu s finančním nařízením.
Článek 8
Provádění programu
1. Komise provádí program v souladu s finančním nařízením.
2. Za účelem provádění programu přijme Komise roční pracovní programy prostřednictvím prováděcích aktů v souladu s poradním postupem uvedeným v čl. 9 odst. 2. Roční pracovní programy stanoví sledované cíle, očekávané výsledky, způsob provádění a celkovou částku finančního plánu. Obsahují rovněž popis akcí, které mají být financovány, údaj o částce přidělené na každou akci a orientační harmonogram provádění. V případě grantů zahrnují roční pracovní programy také priority, základní kritéria hodnocení a nejvyšší možnou míru spolufinancování.
Článek 9
Výbor
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 4 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 10
Konzultace se zúčastněnými stranami
Komise udržuje pravidelný dialog s příjemci prostředků z programu a příslušnými partnery a odborníky.
Článek 11
Soudržnost s jinými nástroji Unie
Komise zajistí soudržnost a doplňkovost programu s nástroji v jiných oblastech činnosti Unie, zejména v oblasti vzdělávání, odborné přípravy a mládeže, sportu, kultury a audiovizuálního odvětví, základních práv a svobod, sociálního začleňování, rovnosti žen a mužů, boje proti diskriminaci, výzkumu a inovací, informační společnosti, rozšíření Unie a vnější činnosti Unie.
Článek 12
Rozpočet
1. Finanční referenční částka pro provádění programu na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 se stanoví na 185 468 000 EUR.
2. Roční prostředky schvalují Evropský parlament a Rada v mezích finančního rámce.
3. Prostředky určené na komunikační akce podle tohoto nařízení mohou rovněž přiměřeně přispět ke krytí nákladů na institucionální komunikaci o politických prioritách Unie, pokud se týkají obecných cílů tohoto nařízení.
Článek 13
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise zajistí, aby byly při provádění akcí financovaných podle tohoto nařízení finanční zájmy Unie chráněny uplatňováním preventivních opatření proti podvodům, korupci a jakémukoli jinému protiprávnímu jednání, účinnými kontrolami a v případě zjištění nesrovnalostí zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek, případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími správními a finančními sankcemi.
2. Komise nebo její zástupci a Účetní dvůr mají pravomoc provádět na základě dokumentů i inspekce na místě audit u všech příjemců grantů, dodavatelů a subdodavatelů, kteří podle tohoto programu obdrželi finanční prostředky Unie.
3. Evropský úřad pro boj proti podvodům (OLAF) může provádět vyšetřování, včetně kontrol a inspekcí na místě, u hospodářských subjektů, jichž se toto financování přímo nebo nepřímo týká, v souladu s ustanoveními a postupy stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1073/1999 (11) a v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (12), s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou, rozhodnutím o grantu nebo smlouvou, které jsou financovány v rámci programu, nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání ohrožujícímu finanční zájmy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 1, 2 a 3, dohody o spolupráci se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi, smlouvy, grantové dohody a rozhodnutí o grantu, jež vyplývají z provádění tohoto nařízení, obsahují ustanovení, která výslovně zmocňují Komisi, Účetní dvůr a úřad OLAF k provádění těchto kontrol a vyšetřování v souladu s jejich příslušnými pravomocemi.
Článek 14
Sdělování
Informace o projektech, jež získaly finanční prostředky Unie, poskytne Komise členským státům tak, že jim svá rozhodnutí o výběru sdělí do dvou týdnů po jejich přijetí.
Článek 15
Sledování a hodnocení
1. Komise zajistí pravidelné sledování programu z hlediska plnění jeho cílů za použití výkonnostních ukazatelů. Výsledky sledování a hodnocení se využijí při provádění programu. Sledování zahrnuje zejména vypracování zpráv uvedených v odst. 4 písm. a) a c).
V případě potřeby se ukazatele rozčlení podle pohlaví a věku.
2. Pokud jde o konkrétní cíle uvedené v článku 2, pokrok je měřen pomocí ukazatelů stanovených v příloze tohoto nařízení.
3. Komise zajistí pravidelné vnější a nezávislé hodnocení programu a pravidelně předkládá zprávy Evropskému parlamentu.
4. Komise předloží Evropskému parlamentu, Radě, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů:
a)
do 31. prosince 2017 průběžnou hodnotící zprávu o dosažených výsledcích a o kvalitativních a kvantitativních aspektech provádění programu;
b)
do 31. prosince 2018 sdělení o pokračování programu;
c)
do 1. července 2023 zprávu o následném hodnocení.
Článek 16
Přechodné ustanovení
Rozhodnutí č. 1904/2006/ES se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
Akce zahájené podle rozhodnutí č. 1904/2006/ES před 31. prosincem 2013 se i nadále až do svého dokončení řídí uvedeným rozhodnutím.
Podle článku 21 finančního nařízení mohou být rozpočtové položky odpovídající účelově vázaným příjmům ze zpětné úhrady částek, které byly vyplaceny neoprávněně podle rozhodnutí č. 1904/2006/ES, poskytnuty pro účely programu.
Článek 17
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Lucemburku dne 14. dubna 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (EE) αριθ. 390/2014 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 14ης Απριλίου 2014
για τη θέσπιση του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες» για την περίοδο 2014-2020
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 352,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με την ειδική νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 11 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να μετέχει στον δημοκρατικό βίο της Ένωσης και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης θα πρέπει να παρέχουν στους πολίτες και στις αντιπροσωπευτικές ενώσεις την ευκαιρία να δημοσιοποιούν και να ανταλλάσσουν δημοσίως απόψεις για όλους τους τομείς δράσης της Ένωσης, καθώς και να διατηρούν ανοικτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με τις αντιπροσωπευτικές ενώσεις και την κοινωνία των πολιτών.
(2)
Με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2010 με τίτλο «Ευρώπη 2020 - Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη», η Ένωση και τα κράτη μέλη αποσκοπούν στην επίτευξη ανάπτυξης, απασχόλησης, παραγωγικότητας και κοινωνικής συνοχής για την ερχόμενη δεκαετία.
(3)
Παρά το γεγονός ότι αντικειμενικά η ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης με κατοχυρωμένα δικαιώματα ενέχει προστιθέμενη αξία, η Ένωση δεν τονίζει πάντοτε αποτελεσματικά τη σύνδεση ανάμεσα στην επίλυση ενός μεγάλου εύρους οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων και τις ενωσιακές πολιτικές. Ως εκ τούτου, τα εντυπωσιακά επιτεύγματα όσον αφορά την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ευρώπη, τη μακρόχρονη βιώσιμη ανάπτυξη, τις σταθερές τιμές, την αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος και την προαγωγή των θεμελιωδών δικαιωμάτων, δεν κατέληγαν πάντα στην ανάπτυξη ισχυρού αισθήματος των πολιτών ότι μετέχουν στην Ένωση.
(4)
Προκειμένου η Ευρώπη να έρθει πιο κοντά στους πολίτες της και να τους δώσει τη δυνατότητα να συμμετέχουν πλήρως στην οικοδόμηση μιας ακόμη στενότερα δεμένης Ένωσης, απαιτείται ποικιλία δράσεων και συντονισμένων προσπαθειών μέσω δραστηριοτήτων σε διακρατικό και ενωσιακό επίπεδο. Ο θεσμός της πρωτοβουλίας των ευρωπαίων πολιτών παρέχει μια μοναδική ευκαιρία να δοθεί η δυνατότητα στους πολίτες να συμμετέχουν άμεσα στην εκπόνηση της νομοθεσίας της ΕΕ (3).
(5)
Στην απόφαση αριθ. 1904/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) καθορίζεται ένα πρόγραμμα δράσης με το οποίο επιβεβαιώνεται η ανάγκη για προώθηση διαρκούς διαλόγου με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τους δήμους και για υποστήριξη της ενεργού συμμετοχής των πολιτών.
(6)
Η ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες» (2007-2013) μαζί με μια δημόσια διαβούλευση μέσω διαδικτύου και δύο διαδοχικές συναντήσεις διαβούλευσης μεταξύ ενδιαφερομένων επιβεβαίωσαν ότι ένα νέο πρόγραμμα «Ευρώπη για τους πολίτες» θεωρείται σημαντικό τόσο από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών όσο και από μεμονωμένους συμμετέχοντες. Επιβεβαιώθηκε επίσης ότι θα πρέπει να θεσπιστεί προκειμένου να υπάρξουν αποτελέσματα σε οργανωτικό επίπεδο, όσον αφορά την ενίσχυση της ικανότητας και, σε ατομικό επίπεδο, όσον αφορά την ενίσχυση του ενδιαφέροντος για ζητήματα της Ένωσης. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επομένως να θεσπίσει ένα πρόγραμμα «Ευρώπη για τους πολίτες» για την περίοδο από το 2014 έως το 2020 (το πρόγραμμα).
(7)
Σε ό,τι αφορά τα θέματα των σχεδίων, την ενσωμάτωσή τους στο τοπικό και περιφερειακό πλαίσιο και τη σύνθεση των ενδιαφερομένων θα πρέπει να δημιουργηθούν σημαντικές συνέργειες με άλλα προγράμματα της Ένωσης, ιδιαίτερα στους τομείς της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της νεολαίας, του αθλητισμού, του πολιτισμού και του τομέα των οπτικοακουστικών μέσων, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, της κοινωνικής ένταξης, της ισότητας των φύλων, της καταπολέμησης των διακρίσεων, της έρευνας και καινοτομίας, της κοινωνίας των πληροφοριών, της πολιτικής για τη διεύρυνση και της εξωτερικής δράσης της Ένωσης.
(8)
Το πρόγραμμα θα πρέπει να καλύπτει ευρύ φάσμα διαφόρων δράσεων και να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συναντήσεις, επαφές και συζητήσεις πολιτών για ζητήματα που έχουν σχέση με τη συμμετοχή των πολιτών, εκδηλώσεις σε επίπεδο Ένωσης, πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης και να προωθήσει τον προβληματισμό σχετικά με καθοριστικές στιγμές στην ευρωπαϊκή ιστορία, πρωτοβουλίες προκειμένου να αποκτήσουν οι ευρωπαίοι πολίτες, ιδίως οι νέοι, επίγνωση της ιστορίας της Ένωσης και της λειτουργίας των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, καθώς και συζητήσεις επί ζητημάτων ευρωπαϊκής πολιτικής, με σκοπό την τόνωση όλων των πτυχών της δημόσιας ζωής.
(9)
Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 2ας Απριλίου 2009 με θέμα «Ευρωπαϊκή συνείδηση και ολοκληρωτισμός» και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 9ης-10ης Ιουνίου 2011 σχετικά με τη μνήμη των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα στην Ευρώπη υπογραμμίζουν τη σημασία της διατήρησης στη μνήμη των γεγονότων του παρελθόντος ως μέσο υπέρβασης του παρελθόντος και οικοδόμησης του μέλλοντος, και τονίζουν την αξία του ρόλου της Ένωσης στη διευκόλυνση, την ανταλλαγή και την προώθηση της συλλογικής μνήμης αυτών των εγκλημάτων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη η σημασία των ιστορικών, πολιτιστικών και διαπολιτισμικών πτυχών, καθώς και οι υφιστάμενοι δεσμοί μεταξύ της μνήμης και της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
(10)
Η οριζόντια διάσταση του προγράμματος θα πρέπει να εξασφαλίζει την αξιοποίηση και τη δυνατότητα για μεταφορά των αποτελεσμάτων, ώστε να επιτευχθεί ισχυρότερος αντίκτυπος και μακροχρόνια βιωσιμότητα. Για τον σκοπό αυτόν, οι δρομολογούμενες δραστηριότητες θα πρέπει να έχουν σύνδεση με το πολιτικό θεματολόγιο της Ένωσης και να χαίρουν της δέουσας προβολής.
(11)
Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δίδεται στην ισόρροπη ενσωμάτωση και συμμετοχή των πολιτών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών από όλα τα κράτη μέλη στα διακρατικά σχέδια και δραστηριότητες, λαμβανομένου υπόψη του πολυγλωσσικού χαρακτήρα της Ένωσης και της ανάγκης να μετέχουν υποεκπροσωπούμενες ομάδες.
(12)
Οι προσχωρούσες χώρες, οι υποψήφιες χώρες και οι δυνάμει υποψήφιες χώρες, αφενός, που ωφελούνται από την προενταξιακή στρατηγική, και οι χώρες ΕΖΕΣ, αφετέρου, που είναι μέλη της συμφωνίας ΕΟΧ αναγνωρίζονται ως δυνητικοί συμμετέχοντες σε προγράμματα της Ένωσης, σύμφωνα με τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί. Επιπλέον, δυνάμει της απόφασης 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου (5), οι υπερπόντιες χώρες και εδάφη μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
(13)
Οι στόχοι της ίδρυσης ουσιαστικής και βιώσιμης δημοκρατίας και της ανάπτυξης ευημερούσας κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει να είναι κοινοί για το πρόγραμμα και για τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 232/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6). Η Ένωση προσφέρει μια προνομιούχο σχέση, οικοδομώντας επάνω σε αμοιβαία δέσμευση για κοινές αξίες και αρχές στις χώρες που καλύπτονται από το Ευρωπαϊκό Μέσο.
(14)
Τα κονδύλια που δεσμεύονται για δράσεις προβολής υπό τον παρόντα κανονισμό μπορούν επίσης να συμβάλλουν στην κάλυψη της θεσμικής επικοινωνίας των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ένωσης, στον βαθμό που αυτές σχετίζονται με τους γενικούς στόχους του παρόντος κανονισμού.
(15)
Το πρόγραμμα θα πρέπει να υπόκειται σε τακτική παρακολούθηση και ανεξάρτητη αξιολόγηση, σε συνεργασία με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, ώστε να δίδεται η δυνατότητα για τις αναπροσαρμογές που είναι αναγκαίες για την ορθή εφαρμογή των μέτρων.
(16)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης, της ανίχνευσης και της διερεύνησης των παρατυπιών, της ανάκτησης των απολεσθέντων, των αχρεωστήτως καταβληθέντων ή των κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, εφόσον απαιτείται, με την επιβολή διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) (εφεξής «δημοσιονομικός κανονισμός») και τον κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής (8).
(17)
Προτίμηση θα πρέπει να δίδεται σε επιχορηγήσεις για σχέδια ανεξαρτήτως του μεγέθους τους αλλά με μεγάλο αντίκτυπο, ιδίως σχέδια που σχετίζονται άμεσα με τις πολιτικές της Ένωσης και αποσκοπούν στη συμμετοχή στη διαμόρφωση του πολιτικού θεματολογίου της Ένωσης. Επιπλέον, σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, η υλοποίηση του προγράμματος θα πρέπει να απλοποιηθεί περαιτέρω με εφάπαξ χρηματοδότηση, χρηματοδότηση κατ' αποκοπή και με την εφαρμογή πινάκων κόστους ανά μονάδα.
(18)
Προκειμένου να εξασφαλισθεί η συνέχεια της χρηματοδοτικής στήριξης που προβλέπεται να καλυφθεί από το πρόγραμμα, ο παρών κανονισμός δέον να εφαρμοσθεί από 1ης Ιανουαρίου 2014. Για λόγους επείγοντος, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει αμέσως μετά τη δημοσίευσή του.
(19)
Επειδή οι επιδιώξεις της παρούσας οδηγίας, ήτοι να συμβάλει στην κατανόηση των πολιτών όσον αφορά την Ένωση, την ιστορία και την πολυμορφία της, να προαγάγει την ευρωπαϊκή ιθαγένεια και να βελτιώσει τις συνθήκες δημοκρατικής συμμετοχής στα κοινά, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και, λόγω του διακρατικού και πολυμερούς χαρακτήρα του προγράμματος, είναι δυνατόν συνεπώς να επιτευχθούν με καλύτερο τρόπο σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να εγκρίνει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που καθορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, του ίδιου άρθρου, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.
(20)
Δημοσιονομικό ποσό αναφοράς για το πρόγραμμα, κατά την έννοια του σημείου 18 της διοργανικής συμφωνίας της 2ας Δεκεμβρίου 2013 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (9), περιλαμβάνεται στον παρόντα κανονισμό, για όλη τη διάρκεια του προγράμματος, χωρίς να επηρεάζονται οι αρμοδιότητες για τον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως καθορίζονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(21)
Ο παρών κανονισμός προβλέπει μεταβατικά μέτρα για την παρακολούθηση δράσεων που ξεκινούν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2013, δυνάμει της απόφασης αριθ. 1904/2006/ΕΚ.
(22)
Για την εξασφάλιση ομοιόμορφων όρων εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής και των στόχων του προγράμματος. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10),
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο και εύρος
1. Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται το πρόγραμμα «Ευρώπη για τους πολίτες» για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 («το πρόγραμμα»).
2. Στο πλαίσιο του συνολικού στόχου της μεγαλύτερης προσέγγισης της Ένωσης προς τους πολίτες της, οι γενικές επιδιώξεις του προγράμματος είναι οι ακόλουθες:
α)
να συμβάλει στην κατανόηση των πολιτών όσον αφορά την Ένωση, την ιστορία και την πολυμορφία της,
β)
να προαγάγει την ευρωπαϊκή ιθαγένεια και να βελτιώσει τις συνθήκες συμμετοχής των πολιτών στις δημοκρατικές διαδικασίες και στα κοινά σε επίπεδο Ένωσης.
Άρθρο 2
Ειδικοί στόχοι του προγράμματος
Το πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους, οι οποίοι υλοποιούνται μέσα από την ανάληψη δράσεων σε διακρατικό επίπεδο ή με ευρωπαϊκή διάσταση:
α)
Ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη μνήμη, την κοινή ιστορία και τις κοινές αξίες και τον σκοπό της Ένωσης· ήτοι να προάγει την ειρήνη, τις αξίες της και την ευημερία των λαών της, μέσα από τη διέγερση του διαλόγου, του προβληματισμού και της ανάπτυξης δικτύων.
β)
Ενθάρρυνση της συμμετοχής των πολιτών στις δημοκρατικές διαδικασίες και τα κοινά σε επίπεδο Ένωσης, μέσα από την ενίσχυση της κατανόησης των πολιτών όσον αφορά τις διαδικασίες χάραξης πολιτικής της Ένωσης και την προώθηση ευκαιριών για κοινωνική και διαπολιτισμική δέσμευση και εθελοντισμό σε επίπεδο Ένωσης.
Άρθρο 3
Διάρθρωση του προγράμματος και υποστηριζόμενες δράσεις
1. Το πρόγραμμα, κατά την προώθηση της ευρωπαϊκής ιθαγένειας σύμφωνα με τους γενικούς στόχους που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, διαρθρώνεται διττώς:
α)
«Ευρωπαϊκή μνήμη»
β)
«Συμμετοχή στις δημοκρατικές διαδικασίες και στα κοινά».
Τα δύο σκέλη θα συμπληρώνονται από οριζόντιες δράσεις για την ανάλυση, τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των σχεδίων (δράσεις για την «Αξιοποίηση»).
2. Προς εκπλήρωση των στόχων του, το πρόγραμμα χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες μορφές δράσεων, οι οποίες υλοποιούνται σε διακρατική βάση ή έχουν ευρωπαϊκή διάσταση:
α)
Δραστηριότητες αμοιβαίας μάθησης και συνεργασίας, όπως:
-
συναντήσεις πολιτών, αδελφοποιήσεις πόλεων, δίκτυα αδελφοποιημένων πόλεων,
-
εφαρμογή σχεδίων μέσω διακρατικών εταιρικών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών που προσδιορίζονται στο άρθρο 6,
-
σχέδια εκδηλώσεων μνήμης με ευρωπαϊκή διάσταση,
-
ανταλλαγές που βασίζονται, μεταξύ άλλων, στη χρήση τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) ή/και μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
β)
Διαρθρωτική στήριξη οργανώσεων όπως:
-
οργανισμών που επιδιώκουν σκοπούς γενικού ενδιαφέροντος της Ένωσης όπως ορίζονται στο άρθρο 177 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012,
-
σημεία επαφής του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες».
γ)
Αναλυτικές δραστηριότητες σε επίπεδο Ένωσης, όπως:
-
μελέτες επικεντρωμένες σε θέματα που αφορούν τους στόχους του προγράμματος.
δ)
Δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και διάδοσης σχεδιασμένες για τη χρησιμοποίηση και περαιτέρω αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των υποστηριζόμενων πρωτοβουλιών και για την προβολή των ορθών πρακτικών, όπως:
-
εκδηλώσεις σε επίπεδο Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων διασκέψεων, εορτασμών επετείων και απονομών βραβείων,
-
αξιολογήσεις από ομοτίμους, συνεδριάσεις και σεμινάρια εμπειρογνωμόνων.
3. Στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού παρατίθενται πρωτοβουλίες που αφορούν δράσεις οι οποίες απαριθμούνται στην παράγραφο 2.
Άρθρο 4
Μέτρα της Ένωσης
1. Τα μέτρα της Ένωσης μπορούν να έχουν τη μορφή επιχορήγησης ή σύμβασης δημόσιων προμηθειών:
2. Οι επιχορηγήσεις της Ένωσης μπορούν να χορηγούνται μέσω επιχορηγήσεων λειτουργίας ή επιχορηγήσεων δράσεων.
3. Οι δημόσιες συμβάσεις καλύπτουν την αγορά υπηρεσιών, π.χ. τη διοργάνωση εκδηλώσεων, μελετών και έρευνας, εργαλεία πληροφόρησης και διάδοσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Άρθρο 5
Συμμετοχή στο πρόγραμμα
Το πρόγραμμα είναι ανοικτό στη συμμετοχή των ακόλουθων χωρών:
α)
τα κράτη μέλη,
β)
οι προσχωρούσες χώρες, οι υποψήφιες χώρες και οι δυνάμει υποψήφιες χώρες, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις για τη συμμετοχή των χωρών αυτών στα προγράμματα της Ένωσης που έχουν οριστεί στις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια, τις αποφάσεις για τα Συμβούλια Σύνδεσης ή παρόμοιες συμφωνίες,
γ)
οι χώρες ΕΖΕΣ που συμμετέχουν στη συμφωνία για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με την εν λόγω συμφωνία.
Άρθρο 6
Πρόσβαση στο πρόγραμμα
Το πρόγραμμα είναι ανοικτό σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη που προωθούν την ευρωπαϊκή ιθαγένεια και ολοκλήρωση, ιδίως στις τοπικές και περιφερειακές αρχές και οργανισμούς, τις επιτροπές αδελφοποίησης, τους ερευνητικούς οργανισμούς στον τομέα των ευρωπαϊκών δημόσιων πολιτικών (ομάδες προβληματισμού), τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (μεταξύ άλλων ενώσεις επιζώντων) καθώς και σε οργανώσεις πολιτισμού, νεολαίας, εκπαίδευσης και έρευνας.
Άρθρο 7
Συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς
Το πρόγραμμα μπορεί να στηρίζει κοινές δραστηριότητες στον τομέα που καλύπτει, οι οποίες αναλαμβάνονται από κοινού με συναφείς διεθνείς οργανισμούς, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και η Unesco, βάσει κοινών συνεισφορών και σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό.
Άρθρο 8
Υλοποίηση του προγράμματος
1. Η Επιτροπή υλοποιεί το πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
2. Προς εφαρμογή του προγράμματος, η Επιτροπή εγκρίνει τα ετήσια προγράμματα εργασίας μέσω εκτελεστικών πράξεων σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία του άρθρου 9 παράγραφος 2. Τα ετήσια προγράμματα εργασίας καθορίζουν τους επιδιωκόμενους στόχους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τη μέθοδος εφαρμογής και το συνολικό ύψος του χρηματοδοτικού σχεδίου. Περιέχουν επίσης περιγραφή των δράσεων που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν, ένδειξη του ποσού που δεσμεύεται για κάθε δράση καθώς και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Τα ετήσια προγράμματα εργασίας περιλαμβάνουν τις προτεραιότητες, τα βασικά κριτήρια αξιολόγησης και το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης.
Άρθρο 9
Επιτροπή
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 10
Διαβούλευση με ενδιαφερόμενα μέρη
Η Επιτροπή διατηρεί τακτικό διάλογο με τους δικαιούχους του προγράμματος και αρμόδιους εταίρους και εμπειρογνώμονες.
Άρθρο 11
Συνοχή με άλλα νομοθετικά μέσα της Ένωσης
Η Επιτροπή εξασφαλίζει τη συνοχή και τη συμπληρωματικότητα του προγράμματος με νομοθετικά μέσα σε άλλους τομείς δράσης της Ένωσης, ιδιαίτερα στους τομείς της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης, της νεολαίας, του αθλητισμού, του πολιτισμού και του τομέα των οπτικοακουστικών μέσων, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, της κοινωνικής ένταξης, της ισότητας των φύλων, της καταπολέμησης των διακρίσεων, της έρευνας και καινοτομίας, της κοινωνίας των πληροφοριών, της πολιτικής για τη διεύρυνση και της εξωτερικής δράσης της Ένωσης.
Άρθρο 12
Προϋπολογισμός
1. Το δημοσιονομικό ποσό αναφοράς για την εφαρμογή του προγράμματος, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020, ανέρχεται σε 185 468 000 EUR.
2. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
3. Τα κονδύλια που δεσμεύονται για δράσεις προβολής υπό τον παρόντα κανονισμό είναι δυνατόν να συμβάλλουν επίσης αναλογικά στην κάλυψη της θεσμικής επικοινωνίας για τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης, στο βαθμό που αυτές είναι σχετικές με τους γενικούς στόχους του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 13
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή εξασφαλίζει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης ενέργειας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και με την ανάκτηση, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών καθώς επίσης, οσάκις κρίνεται σκόπιμο, και με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων.
2. Η Επιτροπή ή οι εκπρόσωποί της και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν εξουσία λογιστικού ελέγχου, βάσει δικαιολογητικών και επιτόπιων ελέγχων, η οποία ασκείται σε όλους τους δικαιούχους επιχορηγήσεων, αντισυμβαλλομένους και υπεργολάβους που έλαβαν χρηματοδότηση από την Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος.
3. Η ευρωπαϊκή υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, μεταξύ άλλων επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις στους οικονομικούς παράγοντες που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τη χρηματοδότηση αυτή, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (11) και του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (12) με στόχο τη διαπίστωση απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης ενέργειας σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με συμφωνία ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση χρηματοδοτούμενη στο πλαίσιο του προγράμματος.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και με διεθνείς οργανισμούς, οι συμβάσεις, οι συμφωνίες επιχορήγησης και οι αποφάσεις επιχορήγησης που προκύπτουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διεξάγουν τους εν λόγω λογιστικούς ελέγχους και έρευνες, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
Άρθρο 14
Γνωστοποίηση
Η Επιτροπή παρέχει στα κράτη μέλη πληροφορίες σχετικά με τα σχέδια τα οποία έλαβαν χρηματοδότηση από την Ένωση μέσω της υποβολής των αποφάσεων επιλογής εντός δύο εβδομάδων από την έκδοσή τους.
Άρθρο 15
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική παρακολούθηση του προγράμματος ως προς τους στόχους του με τη χρήση δεικτών που σχετίζονται με την επίδοση. Τα αποτελέσματα της διαδικασίας παρακολούθησης και αξιολόγησης αξιοποιούνται κατά την υλοποίηση του προγράμματος. Ειδικότερα, η παρακολούθηση περιλαμβάνει τη σύνταξη των εκθέσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 4 στοιχεία α) και γ).
Όπου αρμόζει, οι δείκτες διαχωρίζονται ανά φύλο και ηλικία.
2. Όσον αφορά τους ειδικούς στόχους του άρθρου 2, η πρόοδος αποτιμάται με δείκτες που περιέχονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
3. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την τακτική, εξωτερική και ανεξάρτητη αξιολόγηση του προγράμματος και υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε τακτική βάση.
4. Η Επιτροπή υποβάλλει τα εξής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών:
α)
έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017,ενδιάμεση έκθεση για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται και των ποσοτικών και ποιοτικών πτυχών της εφαρμογής του παρόντος προγράμματος το αργότερο,
β)
31 Δεκεμβρίου 2018,ανακοίνωση για τη συνέχιση του παρόντος προγράμματος το αργότερο,
γ)
έως την 1η Ιουλίου 2023, έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης.
Άρθρο 16
Μεταβατική διάταξη
Η απόφαση αριθ. 1904/2006/ΕΚ καταργείται από 1ης Ιανουαρίου 2014.
Οι δράσεις που άρχισαν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2013 δυνάμει της απόφασης αριθ. 1904/2006/ΕΚ συνεχίζουν να διέπονται από την εν λόγω απόφαση ως την ολοκλήρωσή τους.
Όπως προβλέπεται στο άρθρο 21 του δημοσιονομικού κανονισμού, οι πιστώσεις που αντιστοιχούν σε έσοδα για ειδικό προορισμό που προέρχονται από επιστροφές αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1904/2006/ΕΚ μπορούν να διατίθενται για το πρόγραμμα.
Άρθρο 17
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Λουξεμβούργο, 14 Απριλίου 2014.