SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) 2015/2302
ze dne 25. listopadu 2015
o souborných cestovních službách a spojených cestovních službách, o změně nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 2006/2004 a směrnice Evropského parlamentu a Rady 2011/83/EU a o zrušení směrnice Rady 90/314/EHS
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 114 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice Rady 90/314/EHS (3) stanoví řadu důležitých práv spotřebitelů, pokud jde o souborné služby pro cesty, zejména s ohledem na požadavky na informace, odpovědnost obchodníků ve vztahu k poskytování souborných služeb a ochraně pro případ platební neschopnosti pořadatele nebo prodejce. Legislativní rámec je však třeba přizpůsobit tržnímu vývoji, aby lépe vyhovoval vnitřnímu trhu, a odstranit nejasnosti a mezery v legislativě.
(2)
Cestovní ruch hraje v hospodářství Unie důležitou úlohu a souborné služby pro cesty, pobyty a zájezdy (dále jen „souborné služby“) mají na trhu cestovního ruchu velký podíl. Od přijetí směrnice 90/314/EHS doznal tento trh značných změn. Vedle tradičních způsobů prodeje výrazně vzrostl význam internetu coby prostředku k nabízení či prodeji cestovních služeb. Kombinace cestovních služeb již nemají podobu pouze tradičních předem stanovených souborných služeb, naopak jsou často sestavovány podle potřeb zákazníka. Právní status mnohých z těchto kombinací cestovních služeb je buď nejasný, nebo se na ně směrnice 90/314/EHS jednoznačně nevztahuje. Cílem této směrnice je přizpůsobit rozsah ochrany tomuto vývoji, zvětšit transparentnost a poskytnout cestujícím a obchodníkům větší právní jistotu.
(3)
Podle čl. 169 odst. 1 a odst. 2 písm. a) Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) přispívá Unie k dosažení vysoké úrovně ochrany spotřebitele prostřednictvím opatření přijatých podle článku 114 Smlouvy o fungování EU.
(4)
Směrnice 90/314/EHS ponechává členským státům široký prostor, pokud jde o provedení ve vnitrostátním právu. Mezi jejich právními předpisy proto přetrvávají výrazné rozdíly. Právní roztříštěnost zvyšuje náklady podniků a ztěžuje situaci těm, které hodlají podnikat v zahraničí, což ve svém důsledku pro spotřebitele znamená užší výběr.
(5)
Podle čl. 26 odst. 2 a článku 49 Smlouvy o fungování EU zahrnuje vnitřní trh prostor bez vnitřních hranic, v němž je zajištěn volný pohyb zboží a služeb a svoboda usazování. Harmonizace práv a povinností, jež vyplývají ze smluv o souborných službách pro cesty a o spojených cestovních službách, je nutná k tomu, aby byl pro spotřebitele v této oblasti vytvořen skutečný vnitřní trh se správně nastavenou rovnováhou mezi vysokou úrovní ochrany spotřebitele a konkurenceschopností podniků.
(6)
Přeshraniční potenciál trhu se soubornými službami pro cesty není v současné době v Unii bezezbytku využit. Rozdíly v pravidlech pro ochranu cestujících v různých členských státech odrazují jak cestující od koupě souborných služeb a spojených cestovních služeb v jiném členském státě, tak pořadatele a prodejce od prodeje těchto služeb v jiném členském státě. Aby mohli cestující a obchodníci plně využívat výhod vnitřního trhu a zároveň byl zajištěn vysoký stupeň ochrany spotřebitele v celé Unii, je nutné více sblížit právní předpisy členských států o souborných službách a spojených cestovních službách.
(7)
Většina cestujících, kteří si pořizují souborné služby nebo spojené cestovní služby, jsou spotřebitelé ve smyslu práva Unie na ochranu spotřebitele. Není ovšem vždy snadné rozlišit mezi spotřebiteli a zástupci malých podniků nebo profesionály, kteří si cesty pro účely svého podnikání či profese rezervují týmiž rezervačními prostředky jako běžní spotřebitelé. Tito cestující mnohdy vyžadují podobný stupeň ochrany. Naopak existují společnosti nebo organizace, které zařizují cesty na základě obecné smlouvy, která je často uzavírána pro řadu cestovních služeb na konkrétní období, například s cestovní agenturou. U cest tohoto typu se nevyžaduje týž stupeň ochrany jako u spotřebitelů. Neuskutečňuje-li se tedy cesta na základě obecné smlouvy, měla by se tato směrnice vztahovat na osoby na pracovních cestách, včetně osob vykonávajících svobodná povolání, osob samostatně výdělečně činných nebo jiných fyzických osob. S cílem zamezit záměně s definicí výrazu „spotřebitel“ používaného v jiných právních předpisech Unie, by se osoby chráněné podle této směrnice měly označovat jako „cestující“.
(8)
Cestovní služby lze kombinovat mnoha různými způsoby, za souborné služby je proto vhodné považovat veškeré kombinace cestovních služeb vykazující znaky, které si cestující obvykle spojují se soubornými službami, zejména situace, kdy jsou samostatné cestovní služby kombinovány do jediného cestovního produktu, za jehož řádné poskytnutí odpovídá pořadatel. Podle judikatury Soudního dvora Evropské unie (4) by nemělo hrát roli, zda ke kombinaci cestovních služeb došlo před vlastním kontaktem s cestujícím, na jeho žádost či na základě jím provedeného výběru. Tytéž zásady by měly platit bez ohledu na to, zda je rezervace provedena obchodníkem v obchodních prostorech, nebo přes Internet.
(9)
Pro přehlednost by se mělo rozlišovat mezi na jedné straně soubornými službami a na druhé straně spojenými cestovními službami, u nichž obchodníci přes Internet nebo v obchodních prostorech cestujícímu pomáhají opatřit si cestovní služby, v důsledku čehož cestující uzavře smlouvy s různými poskytovateli cestovních služeb, a to i pomocí propojených rezervačních procesů, přičemž taková služba nevykazuje znaky souborných služeb a nebylo by namístě u ní uplatňovat veškeré povinnosti, které se na souborné služby vztahují.
(10)
S ohledem na vývoj na trhu je třeba upřesnit definici souborných služeb na základě alternativních objektivních kritérií, která se převážně týkají způsobu, jakým jsou cestovní služby nabízeny nebo pořizovány a kdy mohou cestující důvodně předpokládat, že budou touto směrnicí chráněni. Jedná se například o situaci, kdy jsou pro tutéž cestu nebo pobyt kupovány na jediném prodejním místě různé typy cestovních služeb a tyto služby byly vybrány předtím, než cestující souhlasí se zaplacením, to jest v rámci téhož rezervačního procesu, nebo kdy jsou takové služby nabízeny nebo účtovány za souhrnnou nebo celkovou cenu, jakož i o situaci, kdy jsou takové služby inzerovány nebo prodávány pod názvem „souborné služby“ nebo pod podobným názvem naznačujícím úzkou vazbu mezi danými cestovními službami. Za takový podobný název by bylo možné považovat například spojení „kombinovaná nabídka“, „all inclusive“ či „vše v jednom“.
(11)
Mělo by se též jasně stanovit, že cestovní služby kombinované po uzavření smlouvy, jíž obchodník opravňuje cestujícího, aby si zvolil z nabídky různých typů cestovních služeb - jak tomu bývá například u dárkových poukazů na souborné služby -, jsou soubornými službami. Kombinace cestovních služeb by se dále měla považovat za souborné služby, při nichž si obchodníci předávají jméno cestujícího, jeho platební údaje a e-mailovou adresu a kdy je jiná smlouva uzavřena do 24 hodin po potvrzení rezervace první cestovní služby.
(12)
Zároveň by se měly spojené cestovní služby odlišovat od cestovních služeb, které si cestující rezervují nezávisle, mnohdy v různé době, byť pro účely stejné cesty či pobytu. Spojené cestovní služby on-line by se rovněž měly odlišovat od propojených internetových stránek, jejichž účelem není uzavření smlouvy s cestujícím, a od odkazů, jimiž jsou cestující pouze obecně informováni o dalších cestovních službách, například když hotel nebo pořadatel akce na svých internetových stránkách uvede seznam všech subjektů poskytujících přepravu do místa konání zcela bez souvislosti s jakoukoli konkrétní rezervací, nebo když se používají k umístění reklamy na internetové stránky „cookies“ nebo metadata.
(13)
Měla by se stanovit zvláštní pravidla pro obchodníky v obchodních prostorech i přes Internet, kteří jsou cestujícím během jediné návštěvy či kontaktu s jejich prodejním místem nápomocni s uzavřením samostatných smluv s jednotlivými poskytovateli služeb, i pro internetové obchodníky, kteří například prostřednictvím propojených on-line rezervačních procesů cíleným způsobem zprostředkovávají pořízení alespoň jedné dodatečné cestovní služby od jiného prodejce, je-li smlouva uzavřena do 24 hodin po potvrzení první cestovní služby. Toto zprostředkování se bude často zakládat na obchodní vazbě mezi obchodníkem, který pořízení dodatečných cestovních služeb zprostředkovává, a jiným obchodníkem a zahrnovat finanční odměnu bez ohledu na metodu jejího výpočtu, jež se může zakládat například na počtu kliknutí nebo na obratu. Tato pravidla by se vztahovala například na situaci, kdy cestující při potvrzení rezervace první cestovní služby, například letu nebo jízdy vlakem, obdrží nabídku k rezervaci dodatečné cestovní služby, která je k dispozici ve zvolené destinaci, například hotelového ubytování, s odkazem na webovou stránku jiného poskytovatele služeb nebo zprostředkovatele, na níž lze rezervaci provést. Přestože tento způsob pořádání cest by neměl být soubornými službami ve smyslu této směrnice, při nichž za řádné poskytnutí všech cestovních služeb přebírá odpovědnost jediný pořadatel, představují takové spojené cestovní služby alternativní obchodní model, který často souborným službám blízce konkuruje.
(14)
Aby byla zajištěna spravedlivá hospodářská soutěž a ochrana cestujících, měla by se i na spojené cestovní služby vztahovat povinnost prokazatelně poskytnout dostatečné záruky, že budou vráceny platby a bude zajištěna repatriace cestujících v případě platební neschopnosti.
(15)
Koupě samostatné cestovní služby jako takové by neměla představovat souborné služby ani spojené cestovní služby.
(16)
Aby byla situace pro cestující přehlednější a mohli se informovaně rozhodovat mezi různými nabízenými cestovními režimy, mělo by se od obchodníků vyžadovat, aby jasným a výrazným způsobem uvedli, zda nabízejí souborné služby nebo spojené cestovní služby, a informovali o odpovídajícím stupni ochrany předtím, než cestující souhlasí se zaplacením. Obchodníkovo prohlášení o právní formě nabízeného cestovního produktu by mělo odpovídat skutečnosti. Neposkytují-li obchodníci cestujícím přesné informace, měly by zasáhnout příslušné kontrolní orgány.
(17)
Při určování toho, zda se jedná o souborné služby nebo spojené cestovní služby, by se měla posuzovat pouze kombinace různých typů cestovních služeb, například ubytování, přepravy osob autobusem, vlakem, lodí či letadlem a pronájmu motorových vozidel nebo některých typů motocyklů. Ubytování za účelem bydlení, i při dlouhodobých jazykových kurzech, by se nemělo považovat za ubytování ve smyslu této směrnice. Finanční služby jako například cestovní pojištění by neměly být považovány za samostatné cestovní služby. Kromě toho by se za samostatné cestovní služby neměly považovat služby, které jsou z podstaty součástí jiné cestovní služby. Jedná se například o přepravu zavazadel poskytovanou jako součást přepravy osob, drobné dopravní služby, jako je přeprava cestujících v rámci prohlídky s průvodcem nebo přeprava mezi hotelem a letištěm nebo železniční stanicí, strava, nápoje a úklid poskytované jako součást ubytování nebo přístup do místních zařízení určených pro hotelové hosty, jako je bazén, sauna, lázně nebo posilovna. Rovněž to znamená, že v případech, kdy je, na rozdíl od okružní plavby, poskytován nocleh jako součást přepravy cestujících po silnici, vlakem, lodí či letadlem, by se ubytování nemělo považovat za samostatnou cestovní službu, je-li hlavní složkou jednoznačně doprava.
(18)
Jinými službami cestovního ruchu, které z podstaty nejsou součástí přepravy osob, ubytování ani pronájmu motorových vozidel nebo některých typů motocyklů, mohou být například vstupenky na koncerty, sportovní události, výlety nebo akce zábavních parků, prohlídky s průvodcem, skipasy a pronájem sportovního vybavení, jako je lyžařská výstroj, nebo lázeňské procedury. Pokud jsou však tyto služby kombinovány pouze s jedním dalším typem cestovní služby, například s ubytováním, mělo by k vytvoření souborné služby nebo spojené cestovní služby dojít pouze tehdy, jestliže tyto služby představují významnou část hodnoty souborné nebo spojené cestovní služby, jsou inzerovány jako podstatná část cesty nebo pobytu nebo jiným způsobem představují podstatnou část cesty nebo pobytu. Pokud jiné služby cestovního ruchu tvoří alespoň 25 % hodnoty dané kombinace, měly by být považovány za významnou část hodnoty souborných služeb nebo spojených cestovních služeb. Je třeba upřesnit, že v případě doplnění dalších služeb cestovního ruchu, například k hotelovému ubytování rezervovaných jako samostatné služby po příjezdu cestujícího do hotelu, by se nemělo jednat o souborné služby. Nemělo by to vést k obcházení této směrnice v tom smyslu, že by pořadatelé nebo prodejci nabízeli cestujícím, aby si napřed zvolili další služby cestovního ruchu a poté jim bylo nabídnuto, že smlouva na tyto služby bude uzavřena až po zahájení poskytování první cestovní služby.
(19)
Vzhledem k tomu, že u krátkodobých cest potřeba ochrany cestujících tolik nevyvstává, a aby byli obchodníci ušetřeni zbytečné zátěže, neměla by se směrnice vztahovat na cesty trvající méně než 24 hodin, které nezahrnují ubytování, ani na souborné služby či spojené cestovní služby nabízené nebo zprostředkované příležitostně a na neziskovém základě pouze omezenému počtu cestujících. Do druhé jmenované skupiny mohou spadat například cesty, které pouze několikrát ročně organizují charitativní organizace, sportovní kluby nebo školy pro své členy a nejsou nabízeny široké veřejnosti. Náležité informace o této výjimce by měly být veřejně zpřístupněny, aby se zajistilo, že obchodníci a cestující budou řádně informováni o skutečnosti, že se tato směrnice na uvedené souborné služby nebo spojené cestovní služby nevztahuje.
(20)
Touto směrnicí by nemělo být dotčeno vnitrostátní smluvní právo v případě aspektů, které nejsou touto směrnicí upraveny.
(21)
Členským státům by v souladu s právem Unie měla být i nadále ponechána pravomoc uplatňovat ustanovení této směrnice v oblastech, které do oblasti její působnosti nespadají. Členské státy mohou ponechat v platnosti nebo přijmout vnitrostátní právní předpisy, které odpovídají této směrnici nebo některým z jejích ustanovení, vztahující se na smlouvy, které nespadají do oblasti působnosti této směrnice. Členské státy mohou například ponechat v platnosti nebo přijmout odpovídající ustanovení týkající se určitých samostatných smluv na jednotlivé cestovní služby (například pronájem rekreačních obydlí) nebo souborných služeb a spojených cestovních služeb nabízených nebo zprostředkovávaných na neziskovém základě, omezené skupině cestujících a pouze příležitostně nebo souborných služeb a spojených cestovních služeb, které jsou poskytovány po dobu kratší než 24 hodin a které nezahrnují ubytování.
(22)
Hlavním určujícím znakem souborné služby je to, že jeden z obchodníků jakožto pořadatel odpovídá za řádné a úplné poskytnutí souborných služeb. Obchodník by měl vystupovat výhradně jako prodejce či prostředník bez pořadatelské odpovědnosti pouze v případech, kdy jako pořadatel souborných služeb vystupuje jiný obchodník, obvykle cestovní agentura s obchodními prostory nebo internetová cestovní agentura. Zda obchodník vystupuje u daných souborných služeb jako pořadatel, by se mělo odvíjet od jeho účasti na vytvoření souborných služeb, nikoli od toho, jak obchodník svou činnost označuje. Při rozhodování o tom, zda je obchodník pořadatelem nebo prodejcem, by nemělo být určující, zda obchodník vystupuje na straně dodávky, nebo jako zástupce jednající za cestujícího.
(23)
Směrnice 90/314/EHS umožnila členským státům určit, zda mají za řádné poskytování souborných služeb nést odpovědnost prodejci, pořadatelé, nebo prodejci i pořadatelé. Tato flexibilita vedla v některých členských státech k nejasnostem, pokud jde o to, který obchodník nese odpovědnost za řádné poskytování příslušných cestovních služeb. V této směrnici by proto mělo být vyjasněno, že za poskytování cestovních služeb zahrnutých do smlouvy o souborných službách pro cesty nesou odpovědnost pořadatelé, pokud vnitrostátní právní předpisy nestanoví, že odpovědnost nesou pořadatel i prodejce.
(24)
Za poskytnutí informací o souborných službách ještě před uzavřením smlouvy by měli společně s pořadatelem odpovídat i prodejci. Pro usnadnění komunikace, zejména v případech s přeshraničním prvkem, by cestující měli být schopni obrátit se na pořadatele i prostřednictvím prodejce, u nějž souborné služby zakoupili.
(25)
Před zakoupením souborných služeb by se cestujícím mělo dostat veškerých nutných informací, ať už prodej probíhá na dálku, v obchodních prostorech či jiným způsobem. Obchodník by měl při poskytování těchto informací brát ohled na zvláštní potřeby cestujících zranitelnějších v důsledku svého věku nebo zdravotního stavu, mohl-li takové potřeby důvodně předpokládat.
(26)
Klíčové informace, například o hlavních vlastnostech cestovních služeb nebo o cenách, uváděné v inzertních materiálech, na internetových stránkách pořadatele nebo v katalozích v rámci poskytování informací před uzavřením smlouvy, by měly být závazné, pokud si pořadatel nevyhradí právo tyto prvky změnit a pokud tyto změny jasným, srozumitelným a výrazným způsobem nesdělí cestujícímu ještě před uzavřením smlouvy o souborných službách pro cesty. S novými komunikačními technologiemi, které umožňují snadnou aktualizaci, již není nutné, aby byla konkrétní pravidla stanovena v katalozích, je však třeba zajistit, aby změny informací poskytnutých před uzavřením smlouvy byly sděleny cestujícímu. Vždy by mělo být možné informace před uzavřením smlouvy o souborných službách pro cesty změnit, pokud s tím obě strany výslovně souhlasí.
(27)
Požadavky na informace jsou v této směrnici stanoveny taxativně, avšak neměly by jimi být dotčeny požadavky na informace stanovené v jiných použitelných právních předpisech Unie (5).
(28)
Pořadatelé by měli poskytovat obecné informace o vízových požadavcích země určení. Informace o přibližných lhůtách pro vyřízení víz lze poskytnout odkazem na úřední informace země určení.
(29)
S ohledem na zvláštnosti smluv o souborných službách pro cesty by práva a povinnosti smluvních stran měly být stanoveny na období před poskytováním souborných služeb a po jeho zahájení, zejména pro případ, že by souborné služby nebyly poskytnuty řádně nebo by nastala změna okolností.
(30)
Vzhledem k tomu, že se souborné služby často nakupují s velkým předstihem, mohou nastat nepředvídané okolnosti. Cestující by proto měl mít právo převést za určitých podmínek smlouvu o souborných službách pro cesty na jiného cestujícího. V takových situacích by měl mít pořadatel možnost získat zpět náklady, například požaduje-li subdodavatel poplatky za změnu jména cestujícího nebo za zrušení přepravního dokladu a vystavení nového.
(31)
Cestující by dále měli mít možnost smlouvu o souborných službách pro cesty ukončit kdykoli před zahájením poskytování souborných služeb proti zaplacení přiměřeného a zdůvodnitelného storno poplatku, se zohledněním očekávané úspory nákladů a příjmů z alternativního využití cestovních služeb. Měli by mít rovněž právo na ukončení smlouvy o souborných službách pro cesty bez zaplacení jakéhokoli storno poplatku, nastanou-li nevyhnutelné a mimořádné okolnosti mající zásadní vliv na poskytování souborných služeb. Může sem patřit například válečný konflikt, jiné závažné bezpečnostní problémy jako terorismus, významná rizika pro lidské zdraví, například výskyt ohniska závažného onemocnění v cestovní destinaci, nebo přírodní katastrofy, jako například záplavy, zemětřesení či povětrnostní podmínky, jež znemožňují bezpečně se dopravit do místa určení, jak bylo dohodnuto ve smlouvě o souborných službách pro cesty.
(32)
I pořadatel by měl mít za zvláštních okolností právo ukončit smlouvu o souborných službách pro cesty bez finanční náhrady před zahájením poskytování souborných služeb, například nedosáhlo-li se minimálního počtu účastníků a pořadatel si tuto možnost vyhradil ve smlouvě. Pořadatel by měl v takovém případě vrátit všechny platby uskutečněné v souvislosti s těmito soubornými službami.
(33)
V určitých případech by pořadateli mělo být umožněno, aby provedl ve smlouvě o souborných službách pro cesty jednostranné změny. Cestující by ovšem měli mít právo smlouvu o souborných službách pro cesty ukončit, jestliže změny výrazným způsobem mění některou z hlavních vlastností příslušných cestovních služeb. Tím by například mohla být situace, kdy dojde ke snížení kvality nebo hodnoty cestovních služeb. Změny časů odjezdu nebo příjezdu uvedené ve smlouvě o souborných službách pro cesty by měly být považovány za významné, pokud by například cestujícímu způsobily značné nesnáze nebo další náklady, například v případě změn v přepravě nebo ubytování. Zvýšení cen by mělo být možné pouze tehdy, došlo-li ke změně nákladů na pohonné hmoty nebo na jiné zdroje energie k přepravě osob, výše daní nebo poplatků uložených třetí stranou, která se přímo nepodílí na poskytování cestovních služeb zahrnutých ve smlouvě o souborných službách pro cesty, nebo ke změně směnných kurzů souvisejících se soubornými službami, a pouze pokud smlouva výslovně uvádí možnost takovéhoto zvýšení ceny a uvádí, že cestující má právo na slevu odpovídající snížení uvedených nákladů. Pokud pořadatel navrhuje zvýšení ceny o více než 8 % celkové ceny, měl by mít cestující možnost smlouvu o souborných službách pro cesty ukončit bez zaplacení storno poplatku.
(34)
Je vhodné stanovit zvláštní pravidla týkající se prostředků pro zjednání nápravy při neplnění podmínek smlouvy o souborných službách pro cesty. Cestující by měl mít nárok na odstranění problémů, a pokud nelze podstatnou část cestovních služeb zahrnutých ve smlouvě o souborných službách pro cesty poskytnout, mělo by mu být nabídnuto vhodné náhradní řešení. Pokud pořadatel nápravu neplnění smluvních podmínek nesjedná v přiměřené lhůtě stanovené cestujícím, měl by mít cestující možnost učinit tak sám a požadovat náhradu nezbytných nákladů. V některých případech by nemělo být stanovení lhůty třeba, zejména je-li zapotřebí okamžité nápravy. O takovou situaci by se například mohlo jednat, pokud by z důvodu zpoždění autobusu poskytovaného pořadatelem musel cestující využít taxislužby, aby stihl svůj let. Cestující by rovněž měli mít právo na slevu, ukončení smlouvy o souborných službách pro cesty nebo náhradu škody. Náhrada by se měla vztahovat také na nehmotné škody, například na zkažený zážitek z cesty či pobytu v důsledku podstatných problémů při poskytování příslušných cestovních služeb. Cestující by měl mít povinnost informovat pořadatele bez zbytečného prodlení, s ohledem na okolnosti daného případu, o jakémkoli neplnění smluvních podmínek, jež zaznamená v průběhu poskytování cestovní služby zahrnuté ve smlouvě o souborných službách pro cesty. Pokud tak neučiní, může to být zohledněno při stanovování vhodné výše slevy nebo náhrady škody, pokud by takové oznámení škodě zabránilo nebo ji snížilo.
(35)
V zájmu jednotnosti je třeba ustanovení této směrnice provázat s mezinárodními úmluvami upravujícími cestovní služby a s právními předpisy Unie o právech cestujících. Nese-li odpovědnost za neposkytnutí nebo nesprávné poskytnutí cestovních služeb zahrnutých ve smlouvě o souborných službách pro cesty pořadatel, měl by mít možnost odvolat se na omezení odpovědnosti poskytovatelů služeb uvedená v mezinárodních úmluvách, jako je Montrealská úmluva o sjednocení některých pravidel pro mezinárodní leteckou dopravu z roku 1999 (6), Úmluva o mezinárodní železniční přepravě z roku 1980 (COTIF) (7) a Athénská úmluva o přepravě cestujících a jejich zavazadel po moři z roku 1974 (8). Nelze-li v důsledku nevyhnutelných a mimořádných okolností zajistit včasný návrat cestujícího do místa odjezdu, měl by pořadatel nést náklady na nezbytné ubytování nejvýše za tři noci na jednoho cestujícího, nestanoví-li stávající či budoucí právní předpisy Unie o právech cestujících delší období.
(36)
Tato směrnice by se neměla dotknout práv cestujících na uplatnění nároků podle této směrnice ani podle jiných příslušných právních předpisů Unie či mezinárodních úmluv; cestující tudíž mají nadále možnost vznést nárok vůči pořadateli, dopravci nebo jiné odpovědné osobě či případně několika osobám. Je třeba upřesnit, že s cílem zabránit nadměrné náhradě škody by se náhrady škody nebo slevy poskytnuté na základě této směrnice měly odečítat od náhrad škod nebo slev poskytnutých na základě jiných příslušných právních předpisů Unie či mezinárodních úmluv. Odpovědností pořadatele by nemělo být dotčeno právo požadovat regres od třetích stran, včetně poskytovatelů služeb.
(37)
Ocitne-li se cestující během cesty nebo pobytu v obtížích, měl by být pořadatel povinen poskytnout mu bez zbytečného prodlení náležitou pomoc. Taková pomoc by měla podle dané situace spočívat hlavně v poskytnutí informací například o zdravotní péči, místních orgánech a konzulární pomoci, jakož i v poskytnutí praktické pomoci, například pokud jde o komunikaci na dálku a náhradní cestovní řešení.
(38)
Komise ve sdělení ze dne 18. března 2013 nazvaném „Ochrana cestujících v případě úpadku leteckého dopravce“ uvedla opatření pro zdokonalení ochrany cestujících v případě úpadku leteckého dopravce, včetně lepšího prosazování nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 261/2004 (9) a nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1008/2008 i prostřednictvím spolupráce se zúčastněnými stranami z řad tohoto odvětví, a pokud by tyto kroky nepostačovaly, bylo by možné zvážit i legislativní opatření. Zmíněné sdělení se týká nákupu jednotlivého prvku, totiž služeb letecké dopravy, a není jím proto dotčena ochrana pro případ platební neschopnosti týkající se souborných služeb a spojených cestovních služeb.
(39)
Členské státy by měly zajistit, aby cestující, kteří si zakoupí souborné služby, byli plně chráněni proti platební neschopnosti pořadatele. Členské státy, v nichž jsou pořadatelé usazeni, by měly zajistit, aby tito pořadatelé poskytli záruku, že v případě jejich platební neschopnosti budou vráceny veškeré platby již provedené cestujícími nebo v jejich prospěch, a pokud souborné služby zahrnují přepravu osob, že bude zajištěna repatriace cestujících. Nicméně by měla existovat možnost nabídnout cestujícím pokračování poskytování souborných služeb. Členské státy si mohou samy zvolit, jakým způsobem má být poskytnuta ochrana pro případ platební neschopnosti, měly by však zajistit, aby tato ochrana byla účinná. Účinností je myšleno, že ochrana by měla být k dispozici, jakmile v důsledku platební neschopnosti pořadatele cestovní služby nejsou nebo nebudou poskytnuty nebo budou poskytnuty pouze částečně nebo jakmile poskytovatelé služeb požadují zaplacení po cestujících. Členské státy by měly mít možnost požadovat, aby pořadatelé cestujícím vystavili osvědčení dokládající přímý nárok vůči poskytovateli ochrany pro případ platební neschopnosti.
(40)
Aby byla ochrana proti platební neschopnosti účinná, měla by pokrývat předvídatelné množství plateb zasažených platební neschopností pořadatele a ve vhodných případech i předvídatelné náklady na repatriaci. To znamená, že by ochrana měla být dostatečně vysoká, aby pokryla všechny předvídatelné platby uskutečněné cestujícími nebo v jejich prospěch v rámci souborných služeb v hlavní sezóně, přičemž se zohlední období mezi obdržením takových plateb a dokončením cest či pobytů, jakož i případné předvídatelné náklady na repatriaci. To bude obecně znamenat, že záruka musí pokrýt dostatečně vysoké procento obratu pořadatele, co se týče souborných služeb, a může záviset na faktorech, jako je typ prodaných souborných služeb, včetně způsobu přepravy či cestovní destinace, a na jakýchkoliv právních omezeních nebo závazcích pořadatele, pokud jde o výše záloh, které může přijmout, a načasování jejich zaplacení před zahájením poskytování souborných služeb. Vzhledem k tomu, že nezbytné pokrytí lze vypočítat na základě nejnovějších obchodních údajů, například obratu dosaženého za poslední obchodní rok, měli by mít pořadatelé povinnost přizpůsobit ochranu proti platební neschopnosti v případě zvýšeného rizika, včetně výrazného nárůstu prodaných souborných služeb. Nemělo by však být třeba, aby účinná ochrana proti platební neschopnosti zohledňovala velmi vzdálená rizika, jako je například platební neschopnost vyhlášená několika největšími pořadateli zároveň, pokud by zohlednění takových rizik mělo nepřiměřený vliv na náklady na tuto ochranu, a tím by bránilo její účinnosti. V takových případech může být záruka pro náhradu uskutečněných plateb omezena.
(41)
S ohledem na rozdíly mezi vnitrostátními právními řády a zvyklostmi, pokud jde o strany smlouvy o souborných službách pro cesty a přijímání plateb uskutečněných cestujícími nebo v jejich prospěch, by měly mít členské státy možnost požadovat, aby si ochranu pro případ platební neschopnosti opatřili i prodejci.
(42)
V souladu se směrnicí 2006/123/ES je vhodné stanovit pravidla, kterými se zabrání, aby povinnosti týkající se ochrany pro případ platební neschopnosti překážely volnému pohybu služeb a svobodě usazování. Členské státy by proto měly mít povinnost uznat ochranu pro případ platební neschopnosti zřízenou podle práva členského státu usazení. K usnadnění správní spolupráce a dohledu v oblasti ochrany pro případ platební neschopnosti nad pořadateli a tam, kde je to relevantní, prodejci, kteří působí v různých členských státech, by měly mít členské státy povinnost určit ústřední kontaktní místa.
(43)
Obchodníci, kteří zprostředkovávají spojené cestovní služby, by měli mít povinnost informovat cestující, že si nekupují souborné služby a že za řádné plnění jejich smluv odpovídají výhradně jednotliví poskytovatelé cestovních služeb. Obchodníci, kteří zprostředkovávají spojené cestovní služby, by navíc měli mít povinnost poskytnout ochranu pro případ platební neschopnosti pro účely vrácení plateb, které přijali, a jsou-li odpovědní za přepravu osob, pro účely repatriace cestujících, a měli by v tom smyslu cestující informovat. Na obchodníky, kteří odpovídají za plnění jednotlivých smluv tvořících součást spojených cestovních služeb, se vztahují obecné právní předpisy Unie na ochranu spotřebitele i její právní předpisy pro konkrétní odvětví.
(44)
Při stanovování pravidel pro režimy ochrany v případě platební neschopnosti v souvislosti se soubornými službami a spojenými cestovními službami by členským státům nemělo být bráněno, aby zohlednily zvláštní situaci menších společností při zajištění stejné úrovně ochrany cestujících.
(45)
Cestující by měli být chráněni před chybami v průběhu rezervačních procesů týkajících se souborných služeb a spojených cestovních služeb.
(46)
Je třeba potvrdit, že se cestující nemohou vzdát práv vyplývajících z této směrnice a pořadatelé nebo obchodníci zprostředkovávající spojené cestovní služby se nemohou vyvázat ze svých povinností tvrzením, že vystupují pouze v roli poskytovatele cestovních služeb, prostředníka či jiného subjektu.
(47)
Členské státy by měly stanovit sankce za porušení vnitrostátních předpisů, kterými provedou tuto směrnici, a zajistit jejich uplatňování. Tyto sankce by měly být účinné, přiměřené a odrazující.
(48)
V důsledku přijetí této směrnice je nutné přizpůsobit některé legislativní akty Unie v oblasti ochrany spotřebitele. Je třeba zejména objasnit, že na porušování této směrnice se vztahuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 2006/2004 (10). Navíc vzhledem k tomu, že se směrnice Evropského parlamentu a Rady 2011/83/EU (11) ve své stávající podobě nevztahuje na smlouvy spadající do působnosti směrnice 90/314/EHS, je nutno směrnici 2011/83/EU změnit, aby bylo zajištěno, že se bude i nadále vztahovat na jednotlivé cestovní služby, jež jsou součástí spojených cestovních služeb, pokud tyto jednotlivé služby nejsou jinak vyňaty z oblasti působnosti směrnice 2011/83/EU, a aby se některá práva spotřebitelů stanovená v uvedené směrnici vztahovala rovněž na souborné služby.
(49)
Touto směrnicí nejsou dotčena pravidla na ochranu osobních údajů stanovená ve směrnici Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES (12) ani pravidla Unie v oblasti mezinárodního práva soukromého, včetně nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 593/2008 (13).
(50)
Je třeba upřesnit, že by se regulatorní požadavky této směrnice na ochranu v případě platební neschopnosti a informace v souvislosti se spojenými cestovními službami měly vztahovat i na obchodníky, kteří nejsou usazeni v členském státě a kteří jakýmikoli prostředky směřují svou činnost ve smyslu nařízení (ES) č. 593/2008 a nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1215/2012 (14) do jednoho nebo více členských států.
(51)
Jelikož cíle této směrnice, totiž přispět k řádnému fungování vnitřního trhu a k dosažení co nejjednotnější vysoké úrovně ochrany spotřebitele, nelze uspokojivě dosáhnout na úrovni členských států, ale může jej být z důvodu rozsahu lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje tato směrnice rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(52)
Tato směrnice ctí základní práva a dodržuje zásady uznané Listinou základních práv Evropské unie. Tato směrnice především respektuje svobodu podnikání stanovenou v článku 16 Listiny a zároveň zajišťuje vysokou úroveň ochrany spotřebitele v Unii, ve shodě s článkem 38 Listiny.
(53)
Členské státy se v souladu se společným politickým prohlášením členských států a Komise ze dne 28. září 2011 o informativních dokumentech (15) zavázaly, že v odůvodněných případech doplní oznámení o opatřeních přijatých za účelem provedení směrnice ve vnitrostátním právu o jeden či více dokumentů s informacemi o vztahu mezi jednotlivými složkami směrnice a příslušnými částmi vnitrostátních nástrojů přijatých za účelem provedení směrnice ve vnitrostátním právu. Ve vztahu k této směrnici považuje normotvůrce předložení těchto dokumentů za odůvodněné.
(54)
Směrnice 90/314/EHS by proto měla být zrušena,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
KAPITOLA I
PŘEDMĚT, OBLAST PŮSOBNOSTI, DEFINICE A ÚROVEŇ HARMONIZACE
Článek 1
Předmět
Účelem této směrnice je přispět k řádnému fungování vnitřního trhu a k dosažení co možná nejjednotnější vysoké úrovně ochrany spotřebitele sblížením některých aspektů právních a správních předpisů členských států, pokud jde o smlouvy mezi cestujícími a obchodníky o souborných službách pro cesty o spojených cestovních službách.
Článek 2
Oblast působnosti
1. Tato směrnice se vztahuje na souborné služby, které obchodníci nabízejí k prodeji nebo prodávají cestujícím, a na spojené cestovní služby, které obchodníci zprostředkovávají cestujícím.
2. Tato směrnice se nepoužije na souborné služby a spojené cestovní služby:
a)
na dobu kratší než 24 hodin, jestliže nezahrnují nocleh;
b)
nabízené nebo zprostředkovávané příležitostně, na neziskovém základě a pouze omezené skupině cestujících;
c)
zakoupené na základě obecné smlouvy o pořádání pracovních cest mezi obchodníkem a jinou fyzickou či právnickou osobou, která jedná za účelem souvisejícím s její obchodní činností, podnikáním, řemeslem nebo povoláním.
3. Touto směrnicí není dotčeno obecné vnitrostátní smluvní právo, například pravidla týkající se platnosti, vzniku nebo účinnosti smluv, pokud nejsou aspekty obecného smluvního práva upraveny touto směrnicí.
Článek 3
Definice
Pro účely této směrnice se rozumí:
1)
„cestovní službou“:
a)
přeprava osob;
b)
ubytování, které z podstaty není součástí přepravy cestujících a není k účelům bydlení;
c)
pronájem automobilů, jiných motorových vozidel ve smyslu čl. 3 bodu 11 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2007/46/ES (16) nebo motocyklů, pro něž se podle čl. 4 odst. 3 písm. c) směrnice Evropského parlamentu a Rady 2006/126/ES (17) vyžaduje řidičský průkaz kategorie A;
d)
jakákoli jiná služba cestovního ruchu, která není z podstaty součástí jiné cestovní služby ve smyslu písmen a), b) nebo c);
2)
„soubornými službami“ kombinace alespoň dvou rozdílných typů cestovních služeb pro účely téže cesty nebo pobytu, pokud:
a)
kombinaci těchto služeb provádí jeden obchodník, a to i na žádost nebo podle výběru cestujícího, ještě před uzavřením jediné smlouvy o veškerých službách; nebo
b)
bez ohledu na to, zda jsou uzavřeny samostatné smlouvy s jednotlivými poskytovateli cestovních služeb, jsou tyto služby:
i)
zakoupeny na jediném prodejním místě a byly vybrány předtím, než cestující souhlasí se zaplacením,
ii)
nabízeny, prodávány nebo účtovány za souhrnnou nebo celkovou cenu,
iii)
pro účely inzerce nebo prodeje označeny jako „souborné služby“ či obdobně,
iv)
kombinovány po uzavření smlouvy, jíž obchodník opravňuje cestujícího k výběru z různých typů cestovních služeb, nebo
v)
zakoupeny od samostatných obchodníků prostřednictvím propojených on-line rezervačních procesů, při nichž obchodník, s nímž byla uzavřena první smlouva, předá jméno, platební údaje a e-mailovou adresu cestujícího dalšímu obchodníkovi nebo dalším obchodníkům a s tímto obchodníkem nebo obchodníky je uzavřena smlouva do 24 hodin po potvrzení rezervace první cestovní služby.
Kombinace cestovních služeb, pří níž se nanejvýš jeden typ cestovní služby podle bodu 1 písm. a), b) nebo c) kombinuje s jednou nebo více službami cestovního ruchu podle bodu 1 písm. d), nepředstavuje souborné služby, pokud tyto služby cestovního ruchu:
a)
nepředstavují významnou část hodnoty dané kombinace, nejsou inzerovány jako podstatná část kombinace ani jiným způsobem nepředstavují podstatnou část kombinace; nebo
b)
jsou vybrány a zakoupeny až po zahájení poskytování cestovní služby ve smyslu bodu 1 písm. a), b) nebo c);
3)
„smlouvou o souborných službách pro cesty“ smlouva o souborných službách jako celku nebo, poskytují-li se souborné služby na základě samostatných smluv, všechny smlouvy, které se vztahují na cestovní služby zahrnuté do souboru;
4)
„zahájením poskytování souborných služeb“ začátek poskytování cestovních služeb zahrnutých do souborných služeb;
5)
„spojenými cestovními službami“ alespoň dva různé typy cestovních služeb zakoupené pro účely téže cesty nebo pobytu, které nejsou soubornými službami, jejichž vyústěním je uzavření samostatných smluv s jednotlivými poskytovateli cestovních služeb, jestliže obchodník zprostředkovává:
a)
cestujícím při jediné návštěvě či kontaktu se svým prodejním místem samostatný výběr a samostatnou platbu každé jednotlivé cestovní služby; nebo
b)
cíleným způsobem pořízení alespoň jedné další cestovní služby od jiného obchodníka a pokud je smlouva s tímto jiným obchodníkem uzavřena do 24 hodin po potvrzení rezervace první cestovní služby.
Pokud je zakoupen pouze jeden typ cestovní služby podle bodu 1 písm. a), b) nebo c) a jedna nebo více služeb cestovního ruchu podle bodu 1 písm. d), nejedná se o spojenou cestovní službu, pokud posledně jmenované služby nepředstavují významnou část hodnoty dané kombinace služeb a nejsou inzerovány jako podstatná část cesty nebo pobytu ani jiným způsobem nepředstavují jejich podstatnou část;
6)
„cestujícím“ každá osoba, která má v úmyslu uzavřít smlouvu v oblasti působnosti této směrnice nebo má právo cestovat na základě takovéto smlouvy;
7)
„obchodníkem“ fyzická nebo právnická osoba, bez ohledu na to, zda je v soukromém nebo veřejném vlastnictví, která jedná, i prostřednictvím jiné osoby jednající jejím jménem nebo v její prospěch, za účelem, který lze považovat za její obchodní činnost, podnikání, řemeslo nebo povolání v souvislosti se smlouvami, na které se vztahuje tato směrnice, ať už vystupuje jako pořadatel, prodejce, obchodník zprostředkovávající spojené cestovní služby nebo poskytovatel cestovních služeb;
8)
„pořadatelem“ obchodník, který kombinuje a prodává nebo nabízí k prodeji souborné služby, ať už bezprostředně, či prostřednictvím jiného obchodníka, anebo společně s jiným obchodníkem, nebo obchodník, který předává údaje o cestujícím jinému obchodníkovi v souladu s bodem 2 písm. b) podbodem v);
9)
„prodejcem“ obchodník jiný než pořadatel, který prodává nebo k prodeji nabízí souborné služby kombinované pořadatelem;
10)
„usazením“ usazení ve smyslu čl. 4 bodu 5 směrnice 2006/123/ES;
11)
„trvalým nosičem“ jakýkoli nástroj, který umožňuje cestujícímu nebo obchodníkovi ukládat informace určené jemu osobně způsobem vhodným pro jejich budoucí použití po dobu přiměřenou jejich účelu a který umožňuje reprodukci uložených informací v nezměněném stavu;
12)
„nevyhnutelnými a mimořádnými okolnostmi“ situace, již strana, která se jí dovolává, nemůže ovlivnit a jejímž důsledkům nelze zabránit ani přijetím veškerých přiměřených opatření;
13)
„neplněním smluvních podmínek“ neposkytnutí nebo nesprávné poskytnutí cestovních služeb, které jsou součástí souborných služeb;
14)
„nezletilou osobou“ každá osoba mladší 18 let;
15)
„prodejním místem“ jakékoli prodejní prostory, movité i nemovité, nebo prodejní internetová stránka nebo podobné on-line prodejní zařízení, včetně případů, kdy jsou prodejní internetové stránky nebo on-line prodejní zařízení cestujícím prezentovány jako jedno zařízení, včetně telefonní služby;
16)
„repatriací“ návrat cestujícího do místa odjezdu nebo do jiného místa, na němž se smluvní strany dohodnou.
Článek 4
Úroveň harmonizace
Členské státy nesmějí v rámci svého vnitrostátního práva ponechat v platnosti ani zavádět ustanovení odchylná od ustanovení této směrnice, včetně více či méně přísných ustanovení, za účelem zajištění odlišné úrovně ochrany cestujícího, pokud není v této směrnici stanoveno jinak.
KAPITOLA II
INFORMAČNÍ POVINNOSTI A OBSAH SMLOUVY O SOUBORNÝCH SLUŽBÁCH PRO CESTY
Článek 5
Informace před uzavřením smlouvy
1. Členské státy zajistí, aby předtím, než bude cestující vázán smlouvou o souborných službách pro cesty či odpovídající smluvní nabídkou, poskytl pořadatel a, prodávají-li se souborné služby prostřednictvím prodejce, rovněž prodejce cestujícímu standardní informace na příslušném formuláři uvedeném v části A nebo B přílohy I a, je-li to pro dané souborné služby relevantní, tyto informace:
a)
hlavní náležitosti cestovních služeb:
i)
cestovní destinace, trasa a délka pobytu, včetně termínů a, je-li součástí ubytování, počet zahrnutých nocí;
ii)
dopravní prostředky, jejich vlastnosti a kategorie, místa, data a časy odjezdu a návratu, trvání a místa zastávek a dopravní spojení.
Není-li přesný čas ještě stanoven, informuje pořadatel a tam, kde je to relevantní, prodejce cestujícího o přibližném čase odjezdu a návratu;
iii)
umístění, hlavní rysy a případná turistická kategorie, do níž je podle pravidel země destinace ubytování zařazeno;
iv)
stravování;
v)
návštěvy, výlety nebo jiné služby zahrnuté v celkové ceně sjednané za souborné služby;
vi)
pokud to není patrné ze souvislostí, informace o tom, zda některá z cestovních služeb bude cestujícímu poskytována v rámci skupiny a, je-li tomu tak a je-li to možné, přibližná velikost skupiny;
vii)
závisí-li využití dalších služeb cestovního ruchu cestujícím na efektivní ústní komunikaci, jazyk, v němž se tyto služby budou poskytovat, a
viii)
zda jsou cesta nebo pobyt obecně vhodné pro osoby s omezenou schopností pohybu, a na žádost cestujícího přesné informace o vhodnosti cesty nebo pobytu s ohledem na potřeby cestujícího;
b)
obchodní firma a zeměpisná adresa pořadatele a tam, kde je to relevantní, rovněž adresa prodejce, jejich telefonní čísla a případné e-mailové adresy;
c)
celková cena za souborné služby včetně daní a veškerých případných dalších poplatků i jiných nákladů nebo, nelze-li tyto náklady přiměřeným způsobem vyčíslit před uzavřením smlouvy, uvedení druhu dalších nákladů, jež mohou cestujícímu ještě vzniknout;
d)
způsob platby, včetně částky nebo procenta z ceny, jež mají být zaplaceny jako záloha, a časový rozvrh pro zaplacení zbývající části ceny, nebo finanční záruky, které musí cestující uhradit nebo poskytnout;
e)
minimální počet osob nutný k uskutečnění souborných služeb a lhůta uvedená v čl. 12 odst. 3 písm. a), během níž lze před zahájením poskytování souborných služeb smlouvu případně ukončit, nedosáhne-li se požadovaného počtu;
f)
obecné informace o pasových a vízových požadavcích, včetně přibližných lhůt pro vyřízení víz, a informace o zdravotních formalitách země určení;
g)
informace o tom, že cestující může smlouvu ukončit kdykoli před zahájením poskytování souborných služeb proti zaplacení přiměřeného storno poplatku nebo případně standardních storno poplatků požadovaných pořadatelem v souladu s čl. 12 odst. 1;
h)
informace o nepovinném nebo povinném pojištění nákladů na ukončení smlouvy cestujícím nebo nákladů na pomoc, včetně repatriace, v případě nehody, nemoci či smrti.
U smluv o souborných službách pro cesty uzavřených po telefonu poskytne pořadatel a tam, kde je to relevantní, prodejce cestujícímu standardní informace uvedené v části B přílohy I a informace uvedené v písmenech a) až h) prvního pododstavce.
2. U souborných služeb vymezených v čl. 3 bodě 2 písm. b) podbodě v) zajistí pořadatel i obchodník, kterému jsou údaje předány, aby předtím, než je cestující smlouvou nebo jakoukoli odpovídající smluvní nabídkou zavázán, oba poskytli informace uvedené v odst. 1 prvním pododstavci písm. a) až h) tohoto článku, jsou-li relevantní pro cestovní služby, které nabízejí. Pořadatel současně také poskytne standardní informace na formuláři uvedeném v části C přílohy I.
3. Informace uvedené v odstavcích 1 a 2 musí být poskytnuty jasným, srozumitelným a výrazným způsobem. Jsou-li poskytovány písemně, musí být čitelné.
Článek 6
Závaznost informací před uzavřením smlouvy a uzavření smlouvy o souborných službách pro cesty
1. Členské státy zajistí, aby informace poskytnuté cestujícímu podle čl. 5 odst. 1 prvního pododstavce písm. a), c), d), e) a g) tvořily nedílnou součást smlouvy o souborných službách pro cesty a aby nebyly měněny, ledaže se smluvní strany výslovně dohodnou jinak. Veškeré změny informací poskytnutých před uzavřením smlouvy pořadatel a tam, kde je to relevantní, prodejce cestujícímu jasným, srozumitelným a výrazným způsobem sdělí ještě před uzavřením smlouvy o souborných službách pro cesty.
2. Nesplnil-li pořadatel a tam, kde je to relevantní, prodejce požadavky týkající se informování cestujícího o dalších poplatcích nebo jiných nákladech podle čl. 5 odst. 1 prvního pododstavce písm. c) před uzavřením smlouvy o souborných službách pro cesty, cestující tyto poplatky nebo jiné náklady nehradí.
Článek 7
Obsah smlouvy o souborných službách pro cesty a dokumentace, která musí být poskytnuta před zahájením poskytování souborných služeb
1. Členské státy zajistí, aby smlouvy o souborných službách pro cesty byly formulovány jasným a srozumitelným jazykem a aby byly čitelné, jsou-li písemné. Při uzavření smlouvy o souborných službách pro cesty nebo bez zbytečného prodlení poté poskytne pořadatel nebo prodejce cestujícímu kopii nebo potvrzení smlouvy na trvalém nosiči. Je-li smlouva o souborných službách pro cesty uzavřena za současné fyzické přítomnosti stran, je cestující oprávněn vyžádat si kopii v papírové podobě.
V případě smluv uzavřených mimo obchodní prostory, jak jsou definovány v čl. 2 bodě 8 směrnice 2011/83/EU, musí být kopie nebo potvrzení smlouvy o souborných službách pro cesty cestujícímu poskytnuta v papírové podobě, nebo pokud s tím cestující souhlasí, na jiném trvalém nosiči.
2. Ve smlouvě o souborných službách pro cesty nebo potvrzení o jejím uzavření musí být uveden úplný obsah dohody, jež musí zahrnovat všechny informace uvedené v čl. 5 odst. 1 prvním pododstavci písm. a) až h) a tyto informace:
a)
zvláštní požadavky cestujícího, které pořadatel přijal;
b)
informace, že pořadatel:
i)
odpovídá za řádné poskytování všech sjednaných cestovních služeb uvedených ve smlouvě v souladu s článkem 13 a
ii)
má povinnost poskytnout pomoc v souladu s článkem 16, pokud se cestující ocitne v obtížích;
c)
název a kontaktní údaje subjektu, který má poskytnout ochranu pro případ platební neschopnosti, včetně jeho zeměpisné adresy, a tam, kde je to relevantní, název příslušného orgánu určeného daným členským státem pro tento účel a jeho kontaktní údaje;
d)
jméno, adresa, telefonní číslo, e-mailová adresa a případně faxové číslo místního zástupce pořadatele, kontaktního místa nebo jiné služby, které cestujícímu umožní urychleně pořadatele kontaktovat a účinně s ním komunikovat, požádat o pomoc, ocitne-li se cestující v obtížích, nebo podat stížnost na jakékoli neplnění smluvních podmínek, které při poskytování souborných služeb zaznamená;
e)
informace, že cestující musí v souladu s čl. 13 odst. 2 upozornit na jakékoli neplnění smluvních podmínek, které při poskytování souborných služeb zaznamená;
f)
cestuje-li na základě smlouvy o souborných službách pro cesty, která zahrnuje ubytování, nezletilá osoba bez doprovodu některého z rodičů nebo jiné oprávněné osoby, informace umožňující přímý kontakt s nezletilým nebo s osobou, která za nezletilého odpovídá v místě jeho pobytu;
g)
informace o dostupných interních postupech vyřizování stížností a o mechanismech alternativního řešení sporů podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2013/11/EU (18) a případně o subjektu alternativního řešení sporů, který se na obchodníka vztahuje, a informace o platformě pro řešení sporů on-line podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 524/2013 (19);
h)
informace o právu cestujícího převést smlouvu na jiného cestujícího v souladu s článkem 9.
3. U souborných služeb vymezených v čl. 3 bodě 2 písm. b) podbodě v) informuje obchodník, jemuž jsou údaje poskytnuty, pořadatele o uzavření smlouvy vedoucí k vytvoření souborných služeb. Obchodník poskytne pořadateli informace nezbytné pro splnění jeho povinností spojených s funkcí pořadatele.
Jakmile je pořadatel informován o vytvoření souborných služeb, poskytne cestujícímu na trvalém nosiči informace uvedené v odst. 2 písm. a) až h).
4. Informace uvedené v odstavcích 2 a 3 musí být poskytnuty jasným, srozumitelným a výrazným způsobem.
5. S dostatečným předstihem před zahájením poskytování souborných služeb předá pořadatel cestujícímu nezbytné stvrzenky, poukázky nebo přepravní doklady a podá mu informace o plánovaných časech odjezdu a případné lhůtě pro odbavení, jakož i o plánovaných časech zastávek, dopravních spojeních a příjezdu.
Článek 8
Důkazní břemeno
Důkazní břemeno ohledně plnění požadavků na informace uvedených v této kapitole nese obchodník.
KAPITOLA III
ZMĚNY SMLOUVY O SOUBORNÝCH SLUŽBÁCH PRO CESTY PŘED ZAHÁJENÍM POSKYTOVÁNÍ SOUBORNÝCH SLUŽEB
Článek 9
Převod smlouvy o souborných službách pro cesty na jiného cestujícího
1. Členské státy zajistí, aby cestující poté, co pořadateli s přiměřeným předstihem před zahájením poskytování souborných služeb a na trvalém nosiči předal oznámení, mohl svou smlouvu o souborných službách pro cesty převést na jinou osobu, která splňuje všechny podmínky, jež se na danou smlouvu vztahují. Oznámení předané nejpozději sedm dní před zahájením poskytování souborných služeb je v každém případě považováno za přiměřené.
2. Převodce smlouvy o souborných službách pro cesty i osoba, na niž se smlouva převádí, odpovídají společně a nerozdílně za uhrazení doplatku ceny i za dodatečné poplatky nebo jiné náklady, jež převod obnáší. Pořadatel informuje převodce o skutečných nákladech spojených s převodem. Tyto náklady nesmějí být nepřiměřené a nesmějí překročit náklady skutečně pořadatelem vynaložené v důsledku převodu smlouvy o souborných službách pro cesty.
3. Pořadatel převodci doloží dodatečné poplatky nebo jiné náklady, které mu vzniknou v důsledku převodu smlouvy o souborných službách pro cesty.
Článek 10
Změna ceny
1. Členské státy zajistí, aby po uzavření smlouvy o souborných službách pro cesty mohly být ceny zvýšeny pouze za předpokladu, že smlouva tuto možnost výslovně uvádí a stanoví, že cestující má právo na snížení ceny podle odstavce 4. V takovém případě musí být ve smlouvě o souborných službách pro cesty stanoven způsob výpočtu cenových úprav. Cenu lze zvýšit výhradně v bezprostředním důsledku změny:
a)
ceny přepravy cestujících vyplývající z nákladů na pohonné hmoty nebo jiné zdroje energie;
b)
výše daní nebo poplatků z cestovních služeb zahrnutých ve smlouvě uložených třetími stranami, které se přímo nepodílejí na poskytování souborných služeb, včetně daní z pobytu a letištních a přístavních poplatků na letištích a v přístavech; nebo
c)
směnných kurzů souvisejících se soubornými službami.
2. Jestliže zvýšení ceny podle odstavce 1 tohoto článku překročí 8 % celkové ceny souborných služeb, použije se čl. 11 odst. 2 až 5.
3. Bez ohledu na svou výši je cenové zvýšení možné pouze tehdy, předá-li pořadatel cestujícímu nejpozději 20 dnů před zahájením poskytování souborných služeb na trvalém nosiči jasné a srozumitelné oznámení se zdůvodněním a výpočtem tohoto zvýšení.
4. Je-li ve smlouvě o souborných službách pro cesty stanovena možnost zvýšení ceny, má cestují právo na snížení ceny odpovídající případnému snížení nákladů uvedených v odst. 1 písm. a), b) a c), ke kterému dojde v době mezi uzavřením smlouvy a zahájením poskytování souborných služeb.
5. V případě snížení ceny má pořadatel právo na odečtení skutečných administrativních výdajů od částky, jež má být cestujícímu vrácena. Na žádost cestujícího pořadatel tyto administrativní výdaje doloží.
Článek 11
Změna jiných podmínek smluv o souborných službách pro cesty
1. Členské státy zajistí, aby pořadatel před zahájením poskytování souborných služeb nesměl jednostranně změnit podmínky smluv o souborných službách pro cesty s výjimkou ceny v souladu s článkem 10, ledaže:
a)
si pořadatel toto právo vyhradil ve smlouvě;
b)
změna je nevýznamná a
c)
pořadatel poskytne cestujícímu jasným, srozumitelným a výrazným způsobem informace o změně, zaznamenané na trvalém nosiči.
2. Je-li před zahájením poskytování souborných služeb pořadatel nucen podstatným způsobem změnit některou z hlavních náležitostí cestovních služeb uvedených v čl. 5 odst. 1 prvním pododstavci písm. a), nemůže-li splnit zvláštní požadavky uvedené v čl. 7 odst. 2 písm. a), nebo navrhuje-li zvýšit cenu souborných služeb o více než 8 % v souladu s čl. 10 odst. 2, může cestující v přiměřené lhůtě určené pořadatelem:
a)
navrhovanou změnu přijmout, nebo
b)
smlouvu ukončit bez zaplacení storno poplatku.
Pokud cestující smlouvu o souborných službách pro cesty ukončí, může přijmout náhradní souborné služby, jestliže mu to pořadatel nabídne, pokud možno v rovnocenné nebo vyšší kvalitě.
3. Pořadatel poskytne cestujícímu bez zbytečného prodlení jasným, srozumitelným a výrazným způsobem informace, zaznamenané na trvalém nosiči, o:
a)
navrhovaných změnách uvedených v odstavci 2 a v souladu s odstavcem 4, je-li to relevantní, o jejich dopadu na cenu souborných služeb;
b)
přiměřené lhůtě, během níž musí cestující pořadatele informovat o svém rozhodnutí podle odstavce 2;
c)
důsledcích, které to bude pro cestujícího mít, pokud ve lhůtě uvedené v písmeni b) neodpoví, v souladu s platnými vnitrostátními právními předpisy a
d)
případných nabízených náhradních souborných službách a jejich ceně.
4. Jestliže se v důsledku změn smlouvy o souborných službách pro cesty podle odst. 2 prvního pododstavce nebo náhradních souborných služeb podle odst. 2 druhého pododstavce sníží kvalita souborných služeb nebo náklady na ně, má cestující nárok na přiměřenou slevu.
5. Je-li smlouva o souborných službách pro cesty podle odst. 2 prvního pododstavce písm. b) tohoto článku ukončena a cestující nepřijme náhradní souborné služby, vrátí pořadatel bez zbytečného prodlení a v každém případě do 14 dnů od ukončení smlouvy veškeré platby uskutečněné cestujícím nebo v jeho prospěch. Ustanovení čl. 14 odst. 2, 3, 4, 5 a 6 se použijí přiměřeně.
Článek 12
Ukončení smlouvy o souborných službách pro cesty a právo na odstoupení před zahájením poskytování souborných služeb
1. Členské státy zajistí, aby cestující mohl smlouvu o souborných službách pro cesty před zahájením poskytování souborných služeb kdykoli ukončit. Ukončí-li cestující smlouvu o souborných službách pro cesty podle tohoto odstavce, může po něm být požadováno zaplacení přiměřeného a zdůvodnitelného storno poplatku pořadateli. Smlouva o souborných službách pro cesty může stanovit přiměřené standardní storno poplatky odvíjející se od doby mezi ukončením smlouvy před zahájením poskytování souborných služeb a očekávaných úspor nákladů a příjmů z alternativního využití cestovních služeb. Nejsou-li stanoveny standardní storno poplatky, odpovídá výše storno poplatku ceně za souborné služby snížené o úspory nákladů a příjmy z alternativního využití cestovních služeb. Pořadatel na žádost cestujícího výši storno poplatků odůvodní.
2. Bez ohledu na odstavec 1 má cestující právo ukončit smlouvu o souborných službách pro cesty před zahájením poskytování souborných služeb bez zaplacení storno poplatku, jestliže v destinaci nebo jejím bezprostředním okolí nastaly nevyhnutelné a mimořádné okolnosti, které mají výrazný dopad na poskytování souborných služeb nebo na přepravu osob do destinace. V případě ukončení smlouvy o souborných službách pro cesty podle tohoto odstavce má cestující nárok na vrácení veškerých uskutečněných plateb ve prospěch souborných služeb, avšak nemá nárok na dodatečné odškodnění.
3. Pořadatel může smlouvu o souborných službách pro cesty ukončit a vrátit cestujícímu veškeré platby uskutečněné ve prospěch souborných služeb, avšak není povinen poskytnout dodatečné odškodnění, jestliže:
a)
počet osob přihlášených k souborným službám je nižší než minimální počet stanovený ve smlouvě a pořadatel oznámí ukončení smlouvy cestujícímu ve smluvně stanovené lhůtě, avšak nejpozději:
i)
20 dní před zahájením poskytování souborných služeb v případě cest trvajících déle než šest dní,
ii)
sedm dní před zahájením poskytování souborných služeb v případě cest trvajících dva až šest dní,
iii)
48 hodin před zahájením poskytování souborných služeb v případě cest trvajících méně než dva dny;
nebo
b)
mu v plnění smlouvy brání nevyhnutelné a mimořádné okolnosti a o ukončení smlouvy uvědomí cestujícího bez zbytečného odkladu ještě před zahájením poskytování souborných služeb.
4. Pořadatel vrátí veškeré platby podle odstavců 2 a 3, nebo v případě použití odstavce 1 vrátí veškeré platby uskutečněné cestujícím nebo v jeho prospěch na souborné služby, snížené o přiměřené storno poplatky. Tyto platby musí být cestujícímu vráceny bez zbytečného prodlení a v každém případě do 14 dnů po ukončení smlouvy o souborných službách pro cesty.
5. Členské státy mohou ve vnitrostátních právních předpisech stanovit, že cestující má právo odstoupit od smlouvy o souborných službách pro cesty uzavřené mimo obchodní prostory bez udání důvodu ve lhůtě 14 dnů.
KAPITOLA IV
POSKYTOVÁNÍ SOUBORNÝCH SLUŽEB
Článek 13
Odpovědnost za poskytování souborných služeb
1. Členské státy zajistí, aby odpovědnost za poskytování cestovních služeb zahrnutých ve smlouvě o souborných službách pro cesty nesl pořadatel bez ohledu na to, zda služby poskytuje sám, nebo prostřednictvím jiných poskytovatelů cestovních služeb.
Členské státy mohou ve svých vnitrostátních právních předpisech ponechat v platnosti nebo zavést ustanovení, podle nichž za poskytování souborných služeb odpovídá též prodejce. V tomto případě se ustanovení článku 7, kapitoly III, této kapitoly a kapitoly V vztahující se na pořadatele použijí přiměřeně rovněž na prodejce.
2. Cestující pořadatele bez zbytečného prodlení a při zohlednění příslušných okolností uvědomí o neplnění smluvních podmínek, které při poskytování cestovních služeb zahrnutých do smlouvy o souborných službách pro cesty zaznamená.
3. Není-li některá cestovní služba poskytována v souladu se smlouvou o souborných službách pro cesty, zjedná pořadatel nápravu neplnění smluvních podmínek, ledaže to:
a)
není možné, nebo
b)
vyžaduje nepřiměřené náklady s ohledem na rozsah neplnění smluvních podmínek a hodnotu dotčených cestovních služeb.
Pokud pořadatel v souladu s prvním pododstavcem písm. a) nebo b) tohoto odstavce neplnění smluvních podmínek nenapraví, použije se článek 14.
4. Aniž jsou dotčeny výjimky stanovené v odstavci 3, pokud pořadatel nápravu neplnění smluvních podmínek nezjedná v přiměřené lhůtě stanovené cestujícím, může tak cestující učinit sám a požadovat náhradu nezbytných nákladů. Cestující není povinen stanovit lhůtu, odmítne-li pořadatel zajistit nápravu neplnění smluvních podmínek nebo je-li zapotřebí okamžité nápravy.
5. Nelze-li poskytnout podstatnou část cestovních služeb v souladu se smlouvou o souborných službách pro cesty, nabídne pořadatel bez dodatečných nákladů pro cestujícího vhodné náhradní řešení pokud možno v rovnocenné nebo vyšší kvalitě, než jaká byla sjednána ve smlouvě, aby poskytování souborných služeb mohlo pokračovat, včetně situace, kdy se návrat cestujícího do místa odjezdu neuskuteční sjednaným způsobem.
Pokud navrhované náhradní řešení představuje ve srovnání se smlouvou o souborných službách pro cesty nižší kvalitu souborných služeb, poskytne pořadatel cestujícímu přiměřenou slevu.
Cestující může navrhované náhradní řešení odmítnout pouze tehdy, pokud není srovnatelné s tím, co bylo ve smlouvě o souborných službách pro cesty sjednáno, nebo pokud poskytnutá sleva není dostatečná.
6. Pokud neplnění smluvních podmínek výrazně ovlivňuje poskytování souborných služeb a pořadatel nezjednal nápravu v přiměřené lhůtě stanovené cestujícím, může cestující smlouvu o souborných službách pro cesty ukončit bez zaplacení storno poplatku a případně v souladu s článkem 14 žádat o slevu, náhradu škody nebo obojí.
Pokud není možné nabídnout náhradní řešení nebo pokud cestující navrhované náhradní řešení odmítne v souladu s odst. 5 třetím pododstavcem tohoto článku, má cestující tam, kde je to vhodné, právo na snížení ceny, náhradu škody nebo obojí v souladu s článkem 14 bez ukončení smlouvy o souborných službách pro cesty.
Pokud souborné služby zahrnují přepravu osob, pořadatel navíc v případech uvedených v prvním i druhém pododstavci poskytne cestujícímu bez zbytečného prodlení a bez dodatečných nákladů pro cestujícího repatriaci s rovnocennou dopravou.
7. Nelze-li v důsledku nevyhnutelných a mimořádných okolností zajistit návrat cestujícího v souladu se smlouvou o souborných službách pro cesty, nese pořadatel náklady na nezbytné ubytování, pokud možno v rovnocenné kategorii, a to nejvýše za tři noci na jednoho cestujícího. Pokud jsou v právních předpisech Unie o právech cestujících vztahujících se k příslušnému dopravnímu prostředku stanovena pro návrat cestujícího delší období, uplatní se tato období.
8. Omezení výše nákladů podle odstavce 7 tohoto článku se nevztahuje na osoby s omezenou schopností pohybu ve smyslu čl. 2 písm. a) nařízení (ES) č. 1107/2006 a na všechny osoby, které je doprovázejí, těhotné ženy a nezletilé osoby bez doprovodu, jakož i na osoby, které potřebují zvláštní lékařskou pomoc, za předpokladu, že byl pořadatel o jejich zvláštních potřebách informován alespoň 48 hodin před zahájením poskytování souborných služeb. Pořadatel se nemůže odvolat na nevyhnutelné a mimořádné okolnosti ve snaze omezit odpovědnost podle odstavce 7 tohoto článku, jestliže se na takové okolnosti nemůže podle platných právních předpisů Unie odvolat příslušný dopravce.
Článek 14
Slevy a náhrada škody
1. Členské státy zajistí, aby měl cestující nárok na přiměřenou slevu za dobu neplnění smluvních podmínek, ledaže pořadatel prokáže, že lze toto neplnění přičíst cestujícímu.
2. Pořadatel cestujícímu poskytne přiměřenou náhradu za veškerou škodu, která cestujícímu vznikla v důsledku neplnění smluvních podmínek. Náhrada škody musí být poskytnuta bez zbytečného prodlení.
3. Nárok na náhradu škody cestujícímu nevzniká, pokud pořadatel prokáže, že neplnění smluvních podmínek:
a)
lze přičíst cestujícímu;
b)
lze přičíst třetí straně, která se nepodílí na poskytování cestovních služeb zahrnutých do smlouvy o souborných službách pro cesty, a nebylo je možné předvídat ani odvrátit; nebo
c)
vzniklo v důsledku nevyhnutelných a mimořádných okolností.
4. Pokud mezinárodní úmluvy, jimiž je Unie vázána, omezují rozsah náhrady škody nebo podmínky, za nichž má poskytovatel cestovní služby tvořící součást souborných služeb náhradu škody zaplatit, vztahují se táž omezení i na pořadatele. Pokud mezinárodní úmluvy, jimiž Unie vázána není, omezují výši náhrady škody, kterou má platit poskytovatel služby, mohou členské státy odpovídajícím způsobem omezit výši náhrady škody, kterou má platit pořadatel. V ostatních případech může být náhrada škody, kterou má platit pořadatel, ve smlouvě o souborných službách pro cesty omezena, avšak toto omezení se nesmí týkat škody na zdraví, úmyslně způsobené škody ani škody z nedbalosti a výše náhrady škody musí činit alespoň trojnásobek celkové ceny za souborné služby.
5. Právem na náhradu škody nebo slevu podle této směrnice nejsou dotčena práva cestujících podle nařízení (ES) č. 261/2004, nařízení (ES) č. 1371/2007, nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 392/2009 (20), nařízení (EU) č. 1177/2010 a nařízení (EU) č. 181/2011 a podle mezinárodních úmluv. Cestující mají právo uplatňovat nároky podle této směrnice a podle uvedených nařízení a mezinárodních úmluv. Náhrada škody nebo sleva poskytnuté podle této směrnice a náhrada škody nebo sleva poskytnuté podle uvedených nařízení a mezinárodních úmluv se navzájem odečítají, aby se zabránilo nadměrné náhradě škody.
6. Promlčecí lhůta nároků podle tohoto článku nesmí být kratší než dva roky.
Článek 15
Možnost spojit se s pořadatelem prostřednictvím prodejce
Aniž je dotčen čl. 13 odst. 1 druhý pododstavec, zajistí členské státy, aby cestující mohl podat zprávy, žádosti nebo stížnosti týkající se poskytování souborných služeb přímo prodejci, jehož prostřednictvím služby zakoupil. Prodejce tyto zprávy, žádosti nebo stížnosti předá bez zbytečného prodlení pořadateli.
Pro účely lhůt nebo promlčecích lhůt se za obdržení zpráv, žádostí nebo stížností uvedených v prvním pododstavci pořadatelem považuje jejich obdržení prodejcem.
Článek 16
Povinnost poskytnout pomoc
Členské státy zajistí, aby pořadatel bez zbytečného prodlení poskytl náležitou pomoc cestujícímu v obtížích, i v situacích podle čl. 13 odst. 7, zejména tím, že mu:
a)
podá náležité informace o zdravotnických službách, místních orgánech a konzulární pomoci a
b)
je nápomocen se zprostředkováním komunikace na dálku a pomůže najít náhradní cestovní řešení.
Způsobil-li cestující obtíže úmyslně nebo z nedbalosti, může si pořadatel za svou pomoc účtovat přiměřený poplatek. Takový poplatek nesmí v žádném případě přesáhnout skutečné náklady, které pořadatel vynaložil.
KAPITOLA V
OCHRANA PRO PŘÍPAD PLATEBNÍ NESCHOPNOSTI
Článek 17
Účinek a rozsah ochrany pro případ platební neschopnosti
1. Členské státy zajistí, aby pořadatelé usazení na jejich území poskytli záruku vrácení veškerých plateb uskutečněných cestujícími nebo v jejich prospěch, nejsou-li příslušné služby poskytnuty v důsledku platební neschopnosti pořadatele. Je-li součástí smlouvy o souborných službách pro cesty i přeprava osob, poskytnou pořadatelé záruku rovněž pro repatriaci cestujících. Lze nabídnout pokračování souborných služeb.
Pořadatelé, kteří nejsou usazeni v členském státě a kteří souborné služby prodávají nebo nabízejí k prodeji v některém členském státě nebo kteří jakýmkoli způsobem směřují tyto činnosti do některého členského státu, jsou povinni poskytnout záruku v souladu s právními předpisy daného členského státu.
2. Záruka uvedená v odstavci 1 musí být účinná a musí se vztahovat na důvodně předvídatelné náklady. Musí se vztahovat na částky plateb uskutečněné cestujícími nebo v jejich prospěch za souborné služby, přičemž se zohlední období mezi obdržením záloh a konečných plateb a dokončením souborných služeb, jakož i odhadované náklady na repatriaci v případě platební neschopnosti pořadatele.
3. Ochrana pro případ platební neschopnosti pořadatele se na cestující musí vztahovat bez ohledu na jejich bydliště, místo odjezdu nebo místo, kde byly souborné služby prodány, a bez ohledu na členský stát, ve kterém se subjekt poskytující ochranu pro případ platební neschopnosti nachází.
4. Je-li poskytování souborných služeb dotčeno platební neschopností pořadatele, musí být záruka bez poplatku k dispozici pro účely repatriace a v nezbytných případech k financování ubytování před repatriací.
5. Uskutečněné platby za cestovní služby, jež nebyly poskytnuty, musí být na žádost cestujícího bez zbytečného prodlení vráceny.
Článek 18
Vzájemné uznávání ochrany pro případ platební neschopnosti a správní spolupráce
1. Ochranu pro případ platební neschopnosti, kterou pořadatel poskytuje podle předpisů členského státu, v němž je usazen, uzná členský stát za odpovídající požadavkům svých vnitrostátních předpisů provádějících článek 17.
2. Členské státy určí ústřední kontaktní místa pro usnadnění správní spolupráce a dohledu nad pořadateli, kteří působí v různých členských státech. Kontaktní údaje těchto kontaktních míst oznámí ostatním členským státům a Komisi.
3. Ústřední kontaktní místa si vzájemně umožní přístup k veškerým nutným informacím o svých vnitrostátních požadavcích na ochranu pro případ platební neschopnosti a uvedou totožnost subjektu nebo subjektů poskytujících takovou ochranu konkrétním pořadatelům, kteří jsou usazeni na jejich území. Tato kontaktní místa si vzájemně umožní přístup k veškerým dostupným seznamům pořadatelů, kteří splňují povinnosti týkající se ochrany pro případ platební neschopnosti. Všechny takové seznamy musí být veřejně dostupné, a to i on-line.
4. Má-li členský stát pochybnosti o ochraně některého pořadatele pro případ platební neschopnosti, požádá o objasnění členský stát, v němž je pořadatel usazen. Členské státy odpovídají na žádosti z jiných členských států co nejrychleji s ohledem na naléhavost a složitost případu. První odpověď v každém případě poskytnou do 15 pracovních dnů od obdržení žádosti.
KAPITOLA VI
SPOJENÉ CESTOVNÍ SLUŽBY
Článek 19
Požadavky na ochranu v případě platební neschopnosti a informace v případě spojených cestovních služeb
1. Členské státy zajistí, aby obchodníci zprostředkovávající spojené cestovní služby poskytli záruku, že budou vráceny veškeré platby, které obdrží od cestujících, pokud cestovní služba, která je součástí spojených cestovních služeb, nebyla v důsledku jejich platební neschopnosti poskytnuta. Jsou-li tito obchodníci odpovědní za přepravu osob, musí se záruka vztahovat i na repatriaci cestujících. Ustanovení čl. 17 odst. 1 druhého pododstavce a odstavců 2 až 5 a článku 18 se použijí přiměřeně.
2. Předtím, než bude cestující vázán smlouvou vedoucí ke sjednání spojené cestovní služby či jakoukoli odpovídající smluvní nabídkou, obchodník zprostředkovávající spojené cestovní služby, a to i v případě, kdy není usazen ve členském státě, ale jakýmikoli prostředky směřuje tyto činnosti do některého členského státu, jasným, srozumitelným a výrazným způsobem uvede, že se na cestujícího:
a)
nebude vztahovat žádné z práv, která se vztahují výhradně na souborné služby podle této směrnice, a že každý poskytovatel služeb odpovídá výlučně za řádné poskytování služeb s ním sjednaných, a
b)
bude vztahovat ochrana pro případ platební neschopnosti v souladu s odstavcem 1.
Za účelem dosažení souladu s tímto odstavcem poskytne obchodník zprostředkovávající spojené cestovní služby tyto informace cestujícímu na příslušném standardním formuláři uvedeném v příloze II, nebo pokud se na konkrétní typ spojené cestovní služby žádný z formulářů uvedených ve zmíněné příloze nevztahuje, poskytne informace v nich obsažené.
3. Pokud obchodník zprostředkovávající spojené cestovní služby nesplní požadavky uvedené v odstavcích 1 a 2 tohoto článku, platí ve vztahu k cestovním službám, které jsou součástí spojených cestovních služeb, práva a povinnosti stanovené v článcích 9 a 12 a v kapitole IV.
4. Pokud spojené cestovní služby vyplývají ze smlouvy uzavřené mezi cestujícím a obchodníkem, který nezprostředkovává spojené cestovní služby, informuje tento obchodník o uzavření příslušné smlouvy obchodníka zprostředkovávajícího tyto spojené cestovní služby.
KAPITOLA VII
Obecná ustanovení
Článek 20
Zvláštní povinnosti prodejce v případě, že je pořadatel usazen mimo Evropský hospodářský prostor
Aniž je dotčen čl. 13 odst. 1 druhý pododstavec, je-li pořadatel usazen mimo Evropský hospodářský prostor, má prodejce usazený v členském státě povinnosti stanovené pro pořadatele v kapitolách IV a V, ledaže prokáže, že pořadatel splňuje uvedené kapitoly.
Článek 21
Právní odpovědnost za chyby při rezervaci
Členské státy zajistí, aby obchodník nesl odpovědnost za jakékoli chyby v důsledku technických závad rezervačního systému, které mu lze přičíst, a pokud obchodník souhlasil, že provede rezervaci souborných služeb nebo cestovních služeb, které jsou součástí spojených cestovních služeb, za chyby, k nimž došlo během rezervace.
Obchodník nenese odpovědnost za chyby v rezervaci, které lze přičíst cestujícímu nebo které byly způsobeny nevyhnutelnými a mimořádnými okolnostmi.
Článek 22
Právo regresu
Členské státy zajistí, aby v případech, kdy pořadatel nebo, v souladu s čl. 13 odst. 1 druhým pododstavcem nebo článkem 20, prodejce zaplatil náhradu, poskytl slevu nebo splnil jinou povinnost, kterou mu tato směrnice ukládá, měl tento pořadatel nebo prodejce právo požadovat náhradu od třetích stran, jež přispěly k události, která vedla k zaplacení náhrady, poskytnutí slevy či splnění jiné povinnosti.
Článek 23
Kogentní povaha směrnice
1. Prohlášení pořadatele souborné služby nebo obchodníka zprostředkovávajícího spojené cestovní služby, že vystupuje výlučně jako poskytovatel cestovní služby, prostředník nebo jiný subjekt nebo že souborné služby nebo spojené cestovní služby nejsou soubornými službami nebo spojenými cestovními službami, neosvobozuje tohoto pořadatele nebo obchodníka od povinností, které mu tato směrnice ukládá.
2. Cestující se nemohou vzdát práv, která jim přiznávají vnitrostátní předpisy, jimiž se provádí tato směrnice.
3. Veškerá smluvní ujednání nebo prohlášení cestujícího, jejichž účelem je přímé nebo nepřímé vzdání se nebo omezení práv přiznaných cestujícím podle této směrnice nebo vyhnutí se uplatňování této směrnice, nejsou pro cestujícího závazná.
Článek 24
Prosazování
Členské státy zajistí přiměřené a účinné prostředky k zajištění dodržování této směrnice.
Článek 25
Sankce
Členské státy stanoví pravidla pro sankce za porušení vnitrostátních předpisů přijatých na základě této směrnice a přijmou veškerá nezbytná opatření k zajištění jejich uplatňování. Stanovené sankce musí být účinné, přiměřené a odrazující.
Článek 26
Zprávy Komise a přezkum
Do 1. ledna 2019 předloží Komise zprávu Evropskému parlamentu a Radě o ustanoveních této směrnice týkajících se on-line rezervací provedených na různých prodejních místech a kvalifikace těchto rezervací jakožto souborných služeb, spojených cestovních služeb nebo samostatných cestovních služeb, a zejména o definici souborných služeb uvedené v čl. 3 bodě 2 písm. b) podbodě v) a o tom, zda je vhodné tuto definici upravit nebo rozšířit.
Do 1. ledna 2021 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě obecnou zprávu o uplatňování této směrnice.
Ke zprávám uvedeným v prvním a druhém pododstavci v případě potřeby připojí legislativní návrhy.
Článek 27
Změna nařízení (ES) č. 2006/2004 a směrnice 2011/83/EU
1. V příloze nařízení (ES) č. 2006/2004 se bod 5 nahrazuje tímto:
„5.
Směrnice Evropského parlamentu a Rady (EU) 2015/2302 (21)
2. V čl. 3 odst. 3 směrnice 2011/83/EU se písmeno g) nahrazuje tímto:
„g)
o souborných službách, jak jsou definovány v čl. 3 bodě 2 směrnice Evropského parlamentu a Rady (EU) 2015/2302 (22).
Ustanovení čl. 6 odst. 7, čl. 8 odst. 2 a 6 a článků 19, 21 a 22 této směrnice se přiměřeně použijí na souborné služby ve smyslu čl. 3 bodu 2 směrnice (EU) 2015/2302, pokud jde o cestující ve smyslu čl. 3 bodu 6 uvedené směrnice.
KAPITOLA VIII
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 28
Provedení
1. Členské státy přijmou a zveřejní právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 1. ledna 2018. Znění těchto předpisů sdělí neprodleně Komisi.
2. Použijí tyto předpisy ode dne 1. července 2018.
3. Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
4. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 29
Zrušení
Směrnice 90/314/EHS se zrušuje s účinkem ode dne 1. července 2018.
Odkazy na zrušenou směrnici se považují za odkazy na tuto směrnici v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze III.
Článek 30
Vstup v platnost
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 31
Určení
Tato směrnice je určena členským státům.
Ve Štrasburku dne 25. listopadu 2015.
ΟΔΗΓΊΑ (EE) 2015/2302 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 25ης Νοεμβρίου 2015
σχετικά με τα οργανωμένα ταξίδια και τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς, η οποία τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 και την οδηγία 2011/83/ΕΕτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καταργεί την οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συμβουλίου
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 114,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζήτησαν τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συμβουλίου (3) θεσπίζει ορισμένα σημαντικά δικαιώματα των καταναλωτών όσον αφορά τα οργανωμένα ταξίδια, ιδίως σχετικά με τις απαιτήσεις πληροφόρησης, την ευθύνη των εμπόρων ταξιδιωτικών υπηρεσιών όσον αφορά την εκτέλεση του πακέτου και την προστασία κατά της αφερεγγυότητας ενός διοργανωτή ή πωλητή. Ωστόσο, είναι απαραίτητη η προσαρμογή του νομοθετικού πλαισίου στις εξελίξεις της αγοράς, ούτως ώστε να είναι καταλληλότερο για την εσωτερική αγορά, να αρθούν οι ασάφειες και να καλυφθούν τα νομοθετικά κενά.
(2)
Ο τουρισμός παίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία της Ένωσης και τα οργανωμένα ταξίδια, οι οργανωμένες διακοπές και οι οργανωμένες περιηγήσεις («πακέτα») αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό της ταξιδιωτικής αγοράς. Από την έκδοση της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ, στην αγορά αυτή έχουν επέλθει σημαντικές αλλαγές. Πέραν των παραδοσιακών αλυσίδων διανομής, το διαδίκτυο καθίσταται ολοένα και πιο σημαντικό μέσο για την παροχή ή την πώληση ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες δεν συνδυάζονται μόνον ως παραδοσιακά προκαθορισμένα πακέτα, αλλά συχνά συνδυάζονται με εξατομικευμένο τρόπο. Πολλοί από αυτούς τους συνδυασμούς ταξιδιωτικών υπηρεσιών βρίσκονται νομικά σε γκρίζα ζώνη ή σαφώς δεν καλύπτονται από την οδηγία 90/314/ΕΟΚ. Η παρούσα οδηγία έχει ως στόχο την προσαρμογή του πεδίου προστασίας, ώστε να ληφθούν υπόψη οι εν λόγω εξελίξεις, την αύξηση της διαφάνειας και την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου για τους ταξιδιώτες και τους εμπόρους.
(3)
Το άρθρο 169 παράγραφος 1 και το άρθρο 169 παράγραφος 2 στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ορίζουν ότι η Ένωση οφείλει να συμβάλλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών, με μέτρα που θεσπίζει σύμφωνα με το άρθρο 114 ΣΛΕΕ.
(4)
Η οδηγία 90/314/ΕΟΚ παρέχει ευρεία διακριτική ευχέρεια στα κράτη μέλη όσον αφορά τη μεταφορά της. Ως εκ τούτου, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών μελών. Ο νομικός κατακερματισμός οδηγεί σε υψηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις και δημιουργεί εμπόδια σε όσους επιθυμούν να λειτουργούν διασυνοριακά, περιορίζοντας με αυτόν τον τρόπο τις επιλογές των καταναλωτών.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 2 και το άρθρο 49 ΣΛΕΕ, η εσωτερική αγορά περιλαμβάνει χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών, καθώς και η ελευθερία εγκατάστασης. Η εναρμόνιση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που προκύπτουν από συμβάσεις οργανωμένων ταξιδιών και συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς είναι αναγκαία για τη δημιουργία μιας πραγματικής εσωτερικής αγοράς των καταναλωτών στον εν λόγω τομέα, επιτυγχάνοντας τη σωστή ισορροπία μεταξύ μιας υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
(6)
Επί του παρόντος, το διασυνοριακό δυναμικό της αγοράς οργανωμένων ταξιδιών στην Ένωση δεν αξιοποιείται πλήρως. Οι διαφορές στους κανόνες προστασίας των ταξιδιωτών στα διάφορα κράτη μέλη λειτουργούν ως αντικίνητρο για τους ταξιδιώτες σε ένα κράτος μέλος για την αγορά πακέτων και συνδεδεμένων ταξιδιωτικών διακανονισμών σε άλλο κράτος μέλος και, ομοίως, αντικίνητρο για τους διοργανωτές και τους πωλητές σε ένα κράτος μέλος για την πώληση αυτών των υπηρεσιών σε άλλο κράτος μέλος. Για να δοθεί η δυνατότητα σε ταξιδιώτες και στους εμπόρους ταξιδιωτικών υπηρεσιών να επωφεληθούν πλήρως από την εσωτερική αγορά, εξασφαλίζοντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών σε ολόκληρη την Ένωση, είναι αναγκαία η περαιτέρω προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα πακέτα και τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς.
(7)
Η πλειονότητα των ταξιδιωτών που αγοράζουν πακέτα ή συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς είναι καταναλωτές κατά την έννοια του δικαίου καταναλωτών της Ένωσης. Συγχρόνως όμως, δεν είναι πάντα εύκολη η διάκριση μεταξύ καταναλωτών και αντιπροσώπων μικρών επιχειρήσεων ή ελεύθερων επαγγελματιών οι οποίοι κάνουν κρατήσεις για ταξίδια που σχετίζονται με την επιχειρηματική ή την επαγγελματική τους δραστηριότητα με τους ίδιους τρόπους κράτησης που χρησιμοποιούν οι καταναλωτές. Για τους εν λόγω ταξιδιώτες απαιτείται συχνά παρόμοιο επίπεδο προστασίας. Αντίθετα, υπάρχουν εταιρείες ή οργανισμοί οι οποίοι προβαίνουν σε ταξιδιωτικούς διακανονισμούς βάσει γενικής συμφωνίας, η οποία συχνά συνάπτεται για πολλαπλές ταξιδιωτικές υπηρεσίες για συγκεκριμένη περίοδο, για παράδειγμα με ταξιδιωτικό γραφείο. Η τελευταία αυτή κατηγορία ταξιδιωτικών διακανονισμών δεν απαιτεί το επίπεδο προστασίας που ισχύει για τους καταναλωτές. Ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται σε επιχειρηματίες ταξιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων ελεύθερων επαγγελματιών ή αυτοαπασχολουμένων ή άλλων φυσικών προσώπων, εφόσον δεν προβαίνουν σε ταξιδιωτικούς διακανονισμούς βάσει γενικής συμφωνίας. Για να αποφευχθεί η σύγχυση με τον ορισμό του όρου «καταναλωτής» που χρησιμοποιείται σε άλλες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης, τα πρόσωπα που προστατεύονται βάσει της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να αναφέρονται ως «ταξιδιώτες».
(8)
Εφόσον οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες μπορούν να συνδυάζονται με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, είναι σκόπιμο να θεωρούνται πακέτα όλοι οι συνδυασμοί ταξιδιωτικών υπηρεσιών που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά τα οποία οι ταξιδιώτες συνδέουν κατά κανόνα με πακέτα, ιδίως όταν χωριστές ταξιδιωτικές υπηρεσίες συνδυάζονται σε ενιαίο ταξιδιωτικό προϊόν, για την ορθή εκτέλεση του οποίου αναλαμβάνει την ευθύνη ο διοργανωτής. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (4), δεν θα πρέπει να υπάρχει διαφορά αν οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες συνδυάζονται πριν από οιαδήποτε επαφή με τον ταξιδιώτη ή κατόπιν αιτήματός του ή βάσει επιλογής του ίδιου του ταξιδιώτη. Οι ίδιες αρχές θα πρέπει να εφαρμόζονται ανεξάρτητα από το κατά πόσον η κράτηση γίνεται μέσω εμπόρου σε γραφείο ταξιδίων ή στο διαδίκτυο.
(9)
Για λόγους διαφάνειας, τα πακέτα θα πρέπει να διακρίνονται από τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς, στην περίπτωση των οποίων έμποροι, είτε μέσω του διαδικτύου είτε σε γραφείο ταξιδίων, διευκολύνουν την αγορά ταξιδιωτικών υπηρεσιών από ταξιδιώτες, οδηγώντας τους ταξιδιώτες στη σύναψη συμβάσεων με διαφόρους παρόχους ταξιδιωτικών υπηρεσιών, μεταξύ άλλων και μέσω συνδεδεμένων διαδικασιών κράτησης· εφόσον οι εν λόγω συνδεδεμένοι ταξιδιωτικοί διακανονισμοί δεν παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά πακέτου, δεν είναι σκόπιμο να υπόκεινται στο σύνολο των υποχρεώσεων που ισχύουν για τα πακέτα.
(10)
Λόγω των εξελίξεων στην αγορά, είναι σκόπιμο να διευκρινιστεί καλύτερα ο ορισμός του πακέτου με βάση εναλλακτικά αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία αφορούν κυρίως τον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες παρουσιάζονται ή αγοράζονται και χάρη στα οποία οι ταξιδιώτες μπορούν ευλόγως να αναμένουν προστασία από αυτή την οδηγία. Αυτό ισχύει, για παράδειγμα, όταν αγοράζονται διαφορετικά είδη ταξιδιωτικών υπηρεσιών για το ίδιο ταξίδι ή τις ίδιες διακοπές από ένα μόνο σημείο πώλησης και αυτές οι υπηρεσίες έχουν επιλεγεί πριν ο ταξιδιώτης συμφωνήσει να πληρώσει, δηλαδή κατά τη διάρκεια της ίδιας διαδικασίας κράτησης ή όταν οι υπηρεσίες αυτές προσφέρονται, πωλούνται ή χρεώνονται με μία κατ' αποκοπή ή συνολική τιμή, καθώς και όταν οι υπηρεσίες αυτές διαφημίζονται ή πωλούνται με τον όρο «πακέτο» ή με παρεμφερή όρο ο οποίος υποδηλώνει άμεση σχέση μεταξύ των σχετικών ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Τέτοιοι παρεμφερείς όροι μπορούν να είναι, για παράδειγμα, οι εξής: «συνδυασμένη συμφωνία (“combined deal”), “συνολικό ταξιδιωτικό πακέτο” (“all-inclusive”) ή “συνολικός διακανονισμός” (“al”l-in arrangement»).
(11)
Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι ταξιδιωτικές υπηρεσίες που συνδυάζονται μετά τη σύναψη σύμβασης με την οποία ο έμπορος παρέχει το δικαίωμα στον ταξιδιώτη να επιλέξει μεταξύ διαφόρων ειδών ταξιδιωτικών υπηρεσιών, όπως στην περίπτωση δώρων («gift box») για οργανωμένα ταξίδια, αποτελούν πακέτο. Επίσης, συνδυασμός ταξιδιωτικών υπηρεσιών θα πρέπει να θεωρείται πακέτο όταν το όνομα του ταξιδιώτη, οι λεπτομέρειες της πληρωμής και η ηλεκτρονική διεύθυνση διαβιβάζονται μεταξύ των εμπόρων και όταν άλλη σύμβαση συνάπτεται το αργότερο 24 ώρες αφότου επιβεβαιωθεί η κράτηση της πρώτης ταξιδιωτικής υπηρεσίας.
(12)
Ταυτόχρονα, οι συνδεδεμένοι ταξιδιωτικοί διακανονισμοί θα πρέπει να διακρίνονται από τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες για τις οποίες οι ταξιδιώτες πραγματοποιούν ανεξάρτητες κρατήσεις, συχνά σε διαφορετική χρονική στιγμή, ακόμη και στο πλαίσιο του ίδιου ταξιδιού ή των ίδιων διακοπών. Οι συνδεδεμένοι ταξιδιωτικοί διακανονισμοί μέσω διαδικτύου θα πρέπει επίσης να διακρίνονται από τους συνδεδεμένους δικτυακούς τόπους που δεν στοχεύουν στη σύναψη σύμβασης και από τους διαδικτυακούς συνδέσμους μέσω των οποίων οι ταξιδιώτες απλώς ενημερώνονται σχετικά με άλλες ταξιδιωτικές υπηρεσίες κατά γενικό τρόπο, για παράδειγμα όταν ένα ξενοδοχείο ή ο διοργανωτής μιας εκδήλωσης περιλαμβάνει στον ιστότοπό του κατάλογο όλων των παρόχων μεταφορικών υπηρεσιών στην περιοχή του, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε κράτηση ή αν χρησιμοποιούνται «cookies» ή μεταδεδομένα για την ένταξη διαφημίσεων σε δικτυακούς τόπους.
(13)
Θα πρέπει να θεσπιστούν συγκεκριμένοι κανόνες, αφενός για τους εμπόρους, είτε σε γραφείο ταξιδίων είτε στο διαδίκτυο, οι οποίοι βοηθούν τους ταξιδιώτες να συνάψουν, με μία μόνον επίσκεψη ή επαφή με το σημείο πώλησης, χωριστές συμβάσεις με παρόχους επιμέρους υπηρεσιών και, αφετέρου, για τους ταξιδιωτικούς πράκτορες μέσω διαδικτύου οι οποίοι, για παράδειγμα, διευκολύνουν στοχευμένα μέσω συνδεδεμένων ηλεκτρονικών διαδικασιών κράτησης την αγορά τουλάχιστον μιας πρόσθετης ταξιδιωτικής υπηρεσίας από άλλον έμπορο με στοχευμένο τρόπο, όταν οι συμβάσεις συνάπτονται το αργότερο 24 ώρες μετά την επιβεβαίωση κράτησης της πρώτης ταξιδιωτικής υπηρεσίας. Η εν λόγω διευκόλυνση θα βασίζεται συχνά σε εμπορική σχέση με αμοιβή μεταξύ του εμπόρου που διευκολύνει την αγορά πρόσθετων ταξιδιωτικών υπηρεσιών και του άλλου εμπόρου, ανεξάρτητα από τη μέθοδο υπολογισμού της αμοιβής, η οποία μπορεί να καθορίζεται, για παράδειγμα, με βάση τον αριθμό των χτυπημάτων των συνδέσμων (κλικ) ή του κύκλου εργασιών. Οι κανόνες αυτοί θα εφαρμόζονται, για παράδειγμα, όταν, ταυτόχρονα με την επιβεβαίωση της κράτησης μιας πρώτης ταξιδιωτικής υπηρεσίας, όπως μιας πτήσης ή ενός σιδηροδρομικού ταξιδιού, ο ταξιδιώτης λαμβάνει πρόσκληση για αγορά πρόσθετης ταξιδιωτικής υπηρεσίας διαθέσιμης στον επιλεγέντα ταξιδιωτικό προορισμό, για παράδειγμα κράτηση ξενοδοχείου, με σύνδεσμο προς τον ιστότοπο κρατήσεων άλλου παρόχου υπηρεσιών ή μεσάζοντα. Ενώ οι εν λόγω διακανονισμοί δεν θα πρέπει να συνιστούν πακέτα κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, σύμφωνα με την οποία ένας μόνο διοργανωτής έχει αναλάβει την ευθύνη για τη σωστή διεξαγωγή όλων των ταξιδιωτικών υπηρεσιών, οι εν λόγω συνδεδεμένοι ταξιδιωτικοί διακανονισμοί αποτελούν εναλλακτικό επιχειρηματικό μοντέλο που συχνά ανταγωνίζεται στενά τα πακέτα.
(14)
Για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού και προστασίας των ταξιδιωτών, η υποχρέωση παροχής επαρκών εγγυήσεων για επιστροφή των ποσών και επαναπατρισμό των ταξιδιωτών σε περίπτωση αφερεγγυότητας θα πρέπει να εφαρμόζεται και στους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς.
(15)
Η αυτοτελής αγορά μιας μεμονωμένης ταξιδιωτικής υπηρεσίας δεν θα πρέπει να αποτελεί ούτε πακέτο ούτε συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό.
(16)
Προκειμένου να αυξηθεί η σαφήνεια για τους ταξιδιώτες και για να διευκολυνθεί η δυνατότητά τους να επιλέγουν όντας ενήμεροι ως προς τα διαφορετικά είδη προσφερόμενων ταξιδιωτικών διακανονισμών, θα πρέπει να ζητείται από τους εμπόρους να αναφέρουν σαφώς και εμφανώς αν προσφέρουν πακέτο ή συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό και να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το παρεχόμενο επίπεδο προστασίας, πριν ο ταξιδιώτης συμφωνήσει να πληρώσει. Η δήλωση ενός εμπόρου όσον αφορά τη νομική φύση του ταξιδιωτικού προϊόντος που εμπορεύεται θα πρέπει να αντιστοιχεί στην πραγματική νομική φύση του εν λόγω προϊόντος. Οι αρμόδιες αρχές εφαρμογής νομοθεσίας θα πρέπει να παρεμβαίνουν στις περιπτώσεις που οι έμποροι δεν παρέχουν ακριβείς πληροφορίες στους ταξιδιώτες.
(17)
Μόνον ο συνδυασμός διαφορετικών ειδών ταξιδιωτικών υπηρεσιών, όπως η παροχή καταλύματος, η μεταφορά επιβατών με λεωφορείο, σιδηρόδρομο, πλοίο ή αεροσκάφος, καθώς και η ενοικίαση μηχανοκίνητου οχήματος ή ορισμένων μοτοσικλετών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να καθορίζεται αν πρόκειται για πακέτο ή συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό. Η παροχή στέγης ως κατοικίας, μεταξύ άλλων για μαθήματα γλωσσών μακράς διαρκείας, δεν θα πρέπει να θεωρείται παροχή καταλύματος κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας. Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, όπως οι ασφάλειες ταξιδίου, δεν θα πρέπει να θεωρούνται ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Επιπροσθέτως, οι υπηρεσίες που αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα άλλης ταξιδιωτικής υπηρεσίας δεν θα πρέπει να λογίζονται ως αυτοτελείς ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τη μεταφορά αποσκευών που παρέχεται στο πλαίσιο της μεταφοράς επιβατών, τις μικρές μεταφορικές υπηρεσίες όπως η μεταφορά επιβατών στο πλαίσιο ξενάγησης ή η μετάβαση από το ξενοδοχείο σε αερολιμένα ή σε σιδηροδρομικό σταθμό, τα ποτά, τα γεύματα και τον καθαρισμό που παρέχονται ως μέρος της διαμονής, ή η πρόσβαση σε επιτόπιες εγκαταστάσεις όπως πισίνα, σάουνα, λουτρά ή γυμναστήριο για τους πελάτες του ξενοδοχείου. Αυτό σημαίνει επίσης ότι, αντίθετα με ό,τι ισχύει στην περίπτωση της κρουαζιέρας, στις περιπτώσεις όπου παρέχεται κατάλυμα για διανυκτέρευση ως τμήμα της μεταφοράς επιβατών οδικώς, σιδηροδρομικώς, ακτοπλοϊκώς ή αεροπορικώς, η παροχή καταλύματος δεν θα πρέπει να λογίζεται αυτοτελής ταξιδιωτική υπηρεσία εάν είναι σαφές ότι το κύριο στοιχείο είναι η μεταφορά.
(18)
Άλλες τουριστικές υπηρεσίες οι οποίες δεν αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της μεταφοράς επιβατών, της παροχής καταλύματος ή της ενοικίασης μηχανοκίνητων οχημάτων ή ορισμένων μοτοσικλετών μπορεί να είναι, για παράδειγμα, το δικαίωμα εισόδου σε συναυλίες, σε αθλητικές εκδηλώσεις ή σε θεματικά πάρκα, καθώς και οι εκδρομές, οι ξεναγήσεις, οι είσοδοι σε πίστες σκι και η ενοικίαση αθλητικού εξοπλισμού όπως εξοπλισμού για σκι, ή οι λουτροθεραπείες. Εντούτοις, εάν τέτοιες υπηρεσίες συνδυάζονται με ένα μόνον άλλο είδος ταξιδιωτικής υπηρεσίας, για παράδειγμα την παροχή καταλύματος, θα πρέπει να θεωρείται ότι αποτελούν πακέτο ή συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό μόνον εάν αντιπροσωπεύουν σημαντικό μέρος της τιμής του πακέτου ή του συνδεδεμένου ταξιδιωτικού διακανονισμού, ή εάν διαφημίζονται ή εάν αποτελούν με άλλον τρόπο βασικό χαρακτηριστικό του ταξιδιού ή των διακοπών. Εάν άλλες τουριστικές υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν το 25 % ή περισσότερο της αξίας του συνδυασμού, οι υπηρεσίες αυτές θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αντιπροσωπεύουν σημαντικό τμήμα της τιμής του πακέτου ή των συνδεδεμένων ταξιδιωτικών διακανονισμών. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι, εάν προστεθούν άλλες τουριστικές υπηρεσίες, για παράδειγμα σε διαμονή σε ξενοδοχείο για την οποία η κράτηση είχε γίνει μεμονωμένα, μετά από την άφιξη του ταξιδιώτη στο ξενοδοχείο, αυτό δεν συνιστά πακέτο. Αυτό δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε παράκαμψη της παρούσας οδηγίας και οι διοργανωτές ή οι πωλητές να προτείνουν στον ταξιδιώτη να επιλέξει επιπλέον τουριστικές υπηρεσίες εκ των προτέρων και στη συνέχεια να προσφέρουν τη σύναψη της σύμβασης για τις εν λόγω υπηρεσίες μόνον αφού έχει αρχίσει η εκτέλεση της πρώτης ταξιδιωτικής υπηρεσίας.
(19)
Δεδομένου ότι υπάρχει μικρότερη ανάγκη προστασίας των ταξιδιωτών στην περίπτωση των βραχυχρόνιων ταξιδιών και προκειμένου να αποφευχθεί περιττή επιβάρυνση για τους εμπόρους, τα ταξίδια που διαρκούν λιγότερο από 24 ώρες και δεν περιλαμβάνουν παροχή καταλύματος, καθώς και τα πακέτα ή οι συνδεδεμένοι ταξιδιωτικοί διακανονισμοί που προσφέρονται ή διευκολύνονται περιστασιακά και επί μη κερδοσκοπικής βάσης και μόνο για περιορισμένη ομάδα ταξιδιωτών θα πρέπει να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Η τελευταία περίπτωση μπορεί να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, ταξίδια που οργανώνονται όχι συχνότερα από μερικές φορές τον χρόνο από φιλανθρωπικά ιδρύματα, αθλητικούς συλλόγους ή σχολεία για τα μέλη τους, χωρίς να προσφέρονται στο ευρύτερο κοινό. Θα πρέπει να δημοσιοποιούνται επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την εξαίρεση αυτή, προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι έμποροι και οι ταξιδιώτες είναι επαρκώς ενημερωμένοι ότι τα εν λόγω πακέτα ή οι συνδεδεμένοι ταξιδιωτικοί διακανονισμοί δεν καλύπτονται από την παρούσα οδηγία.
(20)
Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του εθνικού δικαίου περί συμβάσεων, για εκείνες τις πτυχές που δεν ρυθμίζονται από αυτήν.
(21)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παραμένουν αρμόδια, σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης, να εφαρμόζουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας σε τομείς που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Τα κράτη μέλη δύνανται κατά συνέπεια να διατηρούν ή να θεσπίζουν διατάξεις στην εθνική νομοθεσία αντίστοιχες προς τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας ή προς ορισμένες από αυτές, για συμβάσεις που βρίσκονται εκτός του πεδίου της παρούσας οδηγίας. Για παράδειγμα, τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρούν ή να θεσπίζουν αντίστοιχες διατάξεις για ορισμένες μεμονωμένες συμβάσεις που αφορούν μία μόνο ταξιδιωτική υπηρεσία (όπως την ενοικίαση κατοικιών διακοπών) ή για πακέτα και συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς που προσφέρονται ή διευκολύνονται αφιλοκερδώς σε περιορισμένη ομάδα ταξιδιωτών και μόνο περιστασιακά ή για πακέτα και συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς που καλύπτουν περίοδο μικρότερη των 24 ωρών και δεν περιλαμβάνουν παροχή καταλύματος.
(22)
Το κύριο χαρακτηριστικό ενός πακέτου είναι ότι υπάρχει τουλάχιστον ένας έμπορος ο οποίος είναι υπεύθυνος ως διοργανωτής για την ορθή εκτέλεση του πακέτου στο σύνολό του. Μόνο σε περιπτώσεις όπου ένας άλλος έμπορος είναι ο διοργανωτής ενός πακέτου θα μπορεί ένας έμπορος, συνήθως ταξιδιωτικός πράκτορας μέσω γραφείου ταξιδίων ή μέσω διαδικτύου, να ενεργεί ως απλός πωλητής ή ως μεσάζων και να μην φέρει ευθύνη ως διοργανωτής. Το κατά πόσον ένας έμπορος ενεργεί ως διοργανωτής για ένα συγκεκριμένο πακέτο θα πρέπει να εξαρτάται από τη συμμετοχή του εμπόρου στην οργάνωση του πακέτου, και όχι από την ονομασία με την οποία ο έμπορος περιγράφει τις δραστηριότητές του. Το ότι ο έμπορος ενεργεί από την πλευρά της προσφοράς ή ότι παρουσιάζεται ως πράκτορας που ενεργεί εξ ονόματος του ταξιδιώτη δεν επηρεάζει την αξιολόγηση του κατά πόσον ένας έμπορος είναι διοργανωτής ή πωλητής.
(23)
Η οδηγία 90/314/ΕΟΚ παρέχει στα κράτη μέλη τη διακριτική ευχέρεια να καθορίζουν αν η ευθύνη για την ορθή εκτέλεση του πακέτου ανήκει στους πωλητές ή τους διοργανωτές, ή από κοινού στους πωλητές και τους διοργανωτές. Η ευελιξία αυτή έχει οδηγήσει σε ασάφεια σε ορισμένα κράτη μέλη ως προς το ποιος έμπορος είναι υπεύθυνος για την εκτέλεση των σχετικών ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να διευκρινίζεται στην παρούσα οδηγία ότι οι διοργανωτές είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, εκτός εάν η εθνική νομοθεσία προβλέπει ότι θεωρούνται υπεύθυνοι τόσο ο διοργανωτής όσο και ο πωλητής.
(24)
Όσον αφορά τα πακέτα, οι πωλητές θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι από κοινού με τον διοργανωτή για την παροχή πληροφοριών πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Προκειμένου να διευκολυνθεί η επικοινωνία, ιδίως σε διασυνοριακές υποθέσεις, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να έρχονται σε επαφή με τον διοργανωτή μέσω του πωλητή από τον οποίο αγόρασαν το πακέτο.
(25)
Ο ταξιδιώτης θα πρέπει να λαμβάνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες πριν από την αγορά ενός πακέτου, είτε αυτό πωλείται εξ αποστάσεως είτε σε γραφείο ταξιδίων είτε με άλλες μορφές διανομής. Όταν παρέχει τις πληροφορίες αυτές, ο έμπορος θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις συγκεκριμένες ανάγκες των ταξιδιωτών που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι λόγω ηλικίας ή φυσικής αναπηρίας, τις οποίες ο έμπορος θα μπορούσε ευλόγως να προβλέψει.
(26)
Οι βασικές πληροφορίες, για παράδειγμα σχετικά με τα κύρια χαρακτηριστικά των ταξιδιωτικών υπηρεσιών ή τις τιμές, που περιέχονται σε διαφημίσεις, στον δικτυακό τόπο του διοργανωτή ή σε φυλλάδια ως μέρος της πληροφόρησης πριν τη σύναψη της σύμβασης, θα πρέπει να είναι δεσμευτικές, εκτός αν ο διοργανωτής διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει τα εν λόγω στοιχεία και εάν οι εν λόγω αλλαγές κοινοποιούνται σαφώς, εκτενώς και ευκρινώς στον ταξιδιώτη πριν από τη σύναψη της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας επιτρέπουν την εύκολη ενημέρωση, δεν είναι πλέον αναγκαίο να καθορίζονται ειδικοί κανόνες για τα φυλλάδια, ενώ είναι σκόπιμο να εξασφαλίζεται ότι οι αλλαγές στις πληροφορίες που παρέχονται πριν από τη σύναψη της σύμβασης κοινοποιούνται στον ταξιδιώτη. Θα πρέπει να είναι πάντοτε δυνατό να γίνονται αλλαγές στις πληροφορίες που παρέχονται πριν από τη σύναψη της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού, εφόσον και τα δύο συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ρητά ως προς αυτό.
(27)
Οι οριζόμενες στην παρούσα οδηγία υποχρεώσεις ενημέρωσης είναι εξαντλητικές, εντούτοις εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων ενημέρωσης που ορίζονται σε άλλες εφαρμοστέες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης (5).
(28)
Οι διοργανωτές θα πρέπει να παρέχουν γενικές πληροφορίες για τις απαιτήσεις θεωρήσεων της χώρας προορισμού. Οι πληροφορίες σχετικά με τις κατά προσέγγιση περιόδους για την απόκτηση θεώρησης μπορούν να παρέχονται ως παραπομπές στις επίσημες πληροφορίες της χώρας προορισμού.
(29)
Λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των συμβάσεων οργανωμένων ταξιδιών, θα πρέπει να καθορισθούν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των συμβαλλόμενων μερών για τη χρονική περίοδο πριν και μετά την έναρξη του πακέτου, ιδίως εάν το πακέτο δεν εκτελείται σωστά ή εάν αλλάζουν ορισμένες συνθήκες.
(30)
Δεδομένου ότι τα πακέτα αγοράζονται συχνά πολύν καιρό πριν από την εκτέλεσή τους, ενδέχεται να συμβούν απρόβλεπτα γεγονότα. Ως εκ τούτου, ο ταξιδιώτης θα πρέπει, υπό ορισμένους όρους, να έχει το δικαίωμα να εκχωρεί μία σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού σε άλλον ταξιδιώτη. Στις περιπτώσεις αυτές, ο διοργανωτής θα πρέπει να είναι σε θέση να ανακτήσει τις δαπάνες του, για παράδειγμα αν ένας υπεργολάβος απαιτεί την καταβολή ποσού για την αλλαγή του ονόματος του ταξιδιώτη ή την ακύρωση εισιτηρίου μεταφοράς και την έκδοση νέου.
(31)
Οι ταξιδιώτες θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να λύουν τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού ανά πάσα στιγμή πριν από την έναρξη του πακέτου, έναντι καταβολής εύλογης και δικαιολογημένης χρέωσης καταγγελίας, στην οποία συνυπολογίζεται η αναμενόμενη εξοικονόμηση κόστους και τα έσοδα από την εναλλακτική αξιοποίηση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Θα πρέπει επίσης να έχουν το δικαίωμα να λύουν τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού χωρίς χρέωση καταγγελίας όταν αναπόφευκτες και έκτακτες περιστάσεις επηρεάζουν σημαντικά την εκτέλεση του πακέτου. Αυτό μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, πόλεμο, άλλα σοβαρά προβλήματα ασφάλειας, όπως η τρομοκρατία, σημαντικούς κίνδυνους για την ανθρώπινη υγεία, όπως η εκδήλωση κρουσμάτων σοβαρής ασθένειας στον ταξιδιωτικό προορισμό, ή φυσικές καταστροφές όπως πλημμύρες, σεισμοί ή καιρικές συνθήκες που καθιστούν αδύνατη την ασφαλή μετάβαση στον προορισμό κατά τα συμφωνηθέντα στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού.
(32)
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ο διοργανωτής θα πρέπει επίσης να δικαιούται να λύσει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού πριν από την έναρξη του πακέτου, χωρίς να καταβάλει αποζημίωση, για παράδειγμα, εάν δεν συμπληρωθεί ο ελάχιστος αριθμός συμμετεχόντων και εφόσον προβλέπεται αυτή η δυνατότητα στη σύμβαση. Στην περίπτωση αυτή, ο διοργανωτής θα πρέπει να επιστρέφει όλα τα ποσά που έχει λάβει για το πακέτο.
(33)
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διοργανωτές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν μονομερείς αλλαγές στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού. Ωστόσο, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να λύσουν τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού εάν οι αλλαγές τροποποιούν σε σημαντικό βαθμό οποιοδήποτε από τα κύρια χαρακτηριστικά των ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Αυτό μπορεί, για παράδειγμα, να συμβεί εάν επιδεινωθεί η ποιότητα ή μειωθεί η αξία των ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Οι αλλαγές στην ώρα αναχώρησης ή άφιξης που αναφέρεται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού θα πρέπει, για παράδειγμα, να θεωρούνται σημαντικές όταν συνεπάγονται για τον ταξιδιώτη σοβαρή ταλαιπωρία ή πρόσθετο κόστος, για παράδειγμα τη μετάθεση της μεταφοράς ή της διαμονής. Αυξήσεις της τιμής θα πρέπει να είναι δυνατές μόνον όταν υπάρχει αλλαγή στο κόστος των καυσίμων ή άλλων πηγών ενέργειας για τη μεταφορά επιβατών, στους φόρους ή τις χρεώσεις που επιβάλλονται από τρίτο που δεν συμμετέχει άμεσα στην εκτέλεση των συμπεριλαμβανόμενων στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού ή στις συναλλαγματικές ισοτιμίες που αφορούν το πακέτο και μόνον εφόσον στη σύμβαση προβλέπεται ρητά η δυνατότητα αύξησης της τιμής, καθώς και το δικαίωμα του ταξιδιώτη για μείωση της τιμής η οποία να αντιστοιχεί σε μείωση των εν λόγω χρεώσεων. Αν ο διοργανωτής προτείνει αύξηση της τιμής άνω του 8 % της συνολικής τιμής, ο ταξιδιώτης θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα λύσης της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού χωρίς χρέωση καταγγελίας.
(34)
Είναι σκόπιμο να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες για διορθωτικά μέτρα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τους όρους της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού. Ο ταξιδιώτης θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να απαιτεί επίλυση των προβλημάτων και, όταν σημαντικό μέρος των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που προβλέπονται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού δεν μπορεί να παρασχεθεί, θα πρέπει να προσφέρεται στον ταξιδιώτη κατάλληλοι εναλλακτικοί διακανονισμοί. Αν ο διοργανωτής δεν αποκαταστήσει την έλλειψη συμμόρφωσης εντός εύλογης προθεσμίας που τάσσει ο ταξιδιώτης, θα πρέπει να δύναται να το πράξει ο ίδιος ο ταξιδιώτης και να ζητήσει επιστροφή των αναγκαίων δαπανών. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν θα πρέπει να είναι αναγκαίος ο καθορισμός προθεσμίας, κυρίως όταν απαιτείται άμεση αποκατάσταση. Αυτό θα ίσχυε, για παράδειγμα, όταν ο ταξιδιώτης αναγκάζεται να πάρει ταξί για να προλάβει εγκαίρως την πτήση του λόγω καθυστέρησης του λεωφορείου που παρέχει ο διοργανωτής. Οι ταξιδιώτες θα πρέπει επίσης να δικαιούνται μείωση της τιμής, λύση της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού και/ή αποζημίωση. Αποζημίωση θα πρέπει να παρέχεται επίσης για μη υλικές ζημίες, όπως η απώλεια απόλαυσης του ταξιδιού ή των διακοπών λόγω σοβαρών προβλημάτων κατά την τέλεση των σχετικών ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Ο ταξιδιώτης θα πρέπει να ενημερώσει τον διοργανωτή χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, λαμβάνοντας υπόψη τα περιστατικά της υπόθεσης, για οιαδήποτε έλλειψη συμμόρφωσης διαπιστώσει κατά την παροχή ταξιδιωτικής υπηρεσίας που περιλαμβάνεται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού. Η παράλειψη να το πράξει μπορεί να λαμβάνεται υπόψη κατά τον καθορισμό της αρμόζουσας μείωσης της τιμής ή της αποζημίωσης εάν η σχετική γνωστοποίηση θα είχε ως αποτέλεσμα την αποτροπή ή τον περιορισμό της ζημίας.
(35)
Για λόγους συνοχής, είναι σκόπιμο να ευθυγραμμιστούν οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας με τις διεθνείς συμβάσεις που ρυθμίζουν τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες και με την ενωσιακή νομοθεσία για τα δικαιώματα των επιβατών. Σε περίπτωση που ο διοργανωτής είναι υπεύθυνος για τη μη εκτέλεση ή την πλημμελή εκτέλεση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, ο διοργανωτής θα πρέπει να μπορεί να επικαλεσθεί τους περιορισμούς της ευθύνης των φορέων παροχής υπηρεσιών που θεσπίζονται σε διεθνείς συμβάσεις, όπως η σύμβαση του Μόντρεαλ του 1999 για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές (6), η σύμβαση του 1980 για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές (COTIF) (7) και η σύμβαση των Αθηνών του 1974 σχετικά με τη μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους διά θαλάσσης (8). Όταν είναι αδύνατον, λόγω αναπόφευκτων και έκτακτων περιστάσεων, να εξασφαλιστεί η έγκαιρη επιστροφή του ταξιδιώτη στον τόπο αναχώρησης, ο διοργανωτής θα πρέπει να επωμισθεί το κόστος διαμονής των ταξιδιωτών, για περίοδο που δεν υπερβαίνει τις τρεις διανυκτερεύσεις ανά ταξιδιώτη, εκτός εάν προβλέπονται μεγαλύτερες περίοδοι στην υφιστάμενη ή τη μελλοντική νομοθεσία της Ένωσης για τα δικαιώματα των επιβατών.
(36)
Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να επηρεάσει τα δικαιώματα των ταξιδιωτών να προβάλλουν αξιώσεις τόσο δυνάμει της παρούσας οδηγίας όσο και δυνάμει άλλης σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης ή διεθνούς σύμβασης, ούτως ώστε οι ταξιδιώτες να εξακολουθήσουν να έχουν τη δυνατότητα να προβάλλουν αξιώσεις έναντι του διοργανωτή, του μεταφορέα ή άλλου υπεύθυνου μέρους ή, κατά περίπτωση, έναντι περισσοτέρων του ενός μερών. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι, προκειμένου να αποφευχθεί η υπέρ το δέον αποζημίωση, η αποζημίωση ή η μείωση της τιμής που προβλέπει η παρούσα οδηγία και η αποζημίωση ή η μείωση της τιμής που προβλέπουν η λοιπή οικεία νομοθεσία της Ένωσης ή διεθνείς συμβάσεις συμψηφίζονται. Η ευθύνη του διοργανωτή δεν θα πρέπει να θίγει το δικαίωμα να ζητηθεί αποζημίωση από τρίτα μέρη, περιλαμβανομένων των παρόχων υπηρεσιών.
(37)
Αν ο ταξιδιώτης αντιμετωπίσει προβλήματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή των διακοπών, ο διοργανωτής θα πρέπει να υποχρεούται να παρέχει κατάλληλη βοήθεια χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Η βοήθεια αυτή θα πρέπει να συνίσταται κυρίως στην παροχή, κατά περίπτωση, πληροφοριών σχετικά με θέματα όπως οι υπηρεσίες υγείας, οι τοπικές αρχές και η προξενική συνδρομή, καθώς και στην παροχή πρακτικής βοήθειας, για παράδειγμα όσον αφορά τις επικοινωνίες εξ αποστάσεως και τους εναλλακτικούς ταξιδιωτικούς διακανονισμούς.
(38)
Στην ανακοίνωσή της, της 18ης Μαρτίου 2013, με τίτλο «Προστασία των επιβατών σε περίπτωση αφερεγγυότητας αεροπορικής εταιρείας», η Επιτροπή καθόρισε μέτρα για τη βελτίωση της προστασίας των επιβατών σε περίπτωση αφερεγγυότητας αεροπορικής εταιρείας, όπως καλύτερη εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008, καθώς και θέσπιση διαλόγου με τους ενδιαφερόμενους φορείς του κλάδου, διαφορετικά θα μπορούσε να αναληφθεί νομοθετική πρωτοβουλία. Η εν λόγω ανακοίνωση αφορά την αγορά ενός μεμονωμένου στοιχείου, συγκεκριμένα αεροπορικές υπηρεσίες, και, ως εκ τούτου, δεν παρέχει προστασία κατά της αφερεγγυότητας για πακέτα και για συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς ταξιδιωτικών υπηρεσιών.
(39)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι ταξιδιώτες που αγοράζουν ένα πακέτο προστατεύονται πλήρως κατά της αφερεγγυότητας του διοργανωτή. Τα κράτη μέλη στα οποία είναι εγκατεστημένοι οι διοργανωτές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι διοργανωτές παρέχουν εγγύηση για την επιστροφή του συνόλου των ποσών που έχουν καταβάλει οι ταξιδιώτες ή έχουν καταβληθεί εκ μέρους τους και, στον βαθμό που το πακέτο περιλαμβάνει τη μεταφορά ταξιδιωτών, για τον επαναπατρισμό των ταξιδιωτών σε περίπτωση αφερεγγυότητας των διοργανωτών. Εντούτοις, θα πρέπει να προσφέρεται στους ταξιδιώτες η δυνατότητα συνέχισης του πακέτου. Ενώ διατηρούν διακριτική ευχέρεια ως προς τον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζεται η προστασία κατά της αφερεγγυότητας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η εν λόγω προστασία είναι αποτελεσματική. Η αποτελεσματικότητα σημαίνει ότι η προστασία θα πρέπει να είναι διαθέσιμη αμέσως στις περιπτώσεις που, συνεπεία των προβλημάτων ρευστότητας του διοργανωτή, οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες δεν εκτελούνται ή δεν θα εκτελεστούν ή θα εκτελεστούν μερικώς ή σε περιπτώσεις που οι πάροχοι υπηρεσιών απαιτούν από τους ταξιδιώτες να πληρώσουν για τις υπηρεσίες αυτές. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να απαιτούν από τους διοργανωτές να παρέχουν στους ταξιδιώτες πιστοποιητικό που θεμελιώνει άμεση αξίωση έναντι του παρόχου της προστασίας κατά της αφερεγγυότητας.
(40)
Για να είναι αποτελεσματική η προστασία κατά της αφερεγγυότητας, θα πρέπει να καλύπτει τα προβλέψιμα ποσά των πληρωμών που θίγονται από την αφερεγγυότητα του διοργανωτή και, κατά περίπτωση, το προβλέψιμο κόστος των επαναπατρισμών. Αυτό σημαίνει ότι η προστασία θα πρέπει να είναι επαρκής για να καλύπτει όλες τις προβλέψιμες πληρωμές που γίνονται από ή για λογαριασμό ταξιδιωτών για πακέτα σε περίοδο αιχμής, λαμβάνοντας υπόψη την περίοδο μεταξύ της είσπραξης των εν λόγω πληρωμών και της ολοκλήρωσης του ταξιδιού ή των διακοπών, καθώς και, κατά περίπτωση, το προβλέψιμο κόστος των επαναπατρισμών. Κατά γενικό κανόνα, αυτό σημαίνει ότι η ασφάλεια πρέπει να καλύπτει επαρκώς υψηλό ποσοστό του κύκλου εργασιών του διοργανωτή σε ό,τι αφορά τα πακέτα και ότι ενδέχεται να εξαρτάται από παράγοντες όπως το είδος των πωληθέντων πακέτων, περιλαμβανομένου του μέσου μεταφοράς, τον ταξιδιωτικό προορισμό και τους νομικούς περιορισμούς ή τις δεσμεύσεις του διοργανωτή σε ό,τι αφορά τα ποσά των προπληρωμών που μπορεί να δεχθεί και τη χρονική στιγμή της πραγματοποίησής τους πριν από την έναρξη του πακέτου. Παρότι η αναγκαία κάλυψη μπορεί να υπολογίζεται βάσει των πλέον πρόσφατων επιχειρηματικών δεδομένων, για παράδειγμα βάσει του κύκλου εργασιών του τελευταίου οικονομικού έτους, οι διοργανωτές θα πρέπει να υποχρεούνται να προσαρμόζουν την προστασία κατά της αφερεγγυότητας σε περίπτωση αυξημένων κινδύνων, μεταξύ άλλων σε περίπτωση σημαντικής αύξησης των πωλήσεων πακέτων. Εντούτοις, για την αποτελεσματική προστασία κατά της αφερεγγυότητας δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη ιδιαίτερα αμυδροί κίνδυνοι, για παράδειγμα η ταυτόχρονη αφερεγγυότητα αρκετών από τους μεγαλύτερους διοργανωτές, όταν η εν λόγω πράξη θα επηρέαζε δυσανάλογα το κόστος της προστασίας, εις βάρος της αποτελεσματικότητάς της. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εγγύηση όσον αφορά τις επιστροφές χρημάτων μπορεί να είναι περιορισμένη.
(41)
Δεδομένων των διαφορών στο εθνικό δίκαιο και τις πρακτικές όσον αφορά τα συμβαλλόμενα μέρη σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού και την είσπραξη πληρωμών που γίνονται από ή για λογαριασμό ταξιδιωτών, θα πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να απαιτούν και από τους πωλητές να συνάπτουν σύμβαση προστασίας κατά της αφερεγγυότητας.
(42)
Σύμφωνα με την οδηγία 2006/123/ΕΚ, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν κανόνες, προκειμένου να αποτραπεί το ενδεχόμενο οι υποχρεώσεις προστασίας κατά της αφερεγγυότητας να λειτουργήσουν ως εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών και την ελευθερία εγκατάστασης. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποχρεούνται να αναγνωρίζουν την προστασία κατά της αφερεγγυότητας που προβλέπεται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους εγκατάστασης. Για τη διευκόλυνση της διοικητικής συνεργασίας και της εποπτείας των διοργανωτών και, όπου εφαρμόζεται, των πωλητών που δραστηριοποιούνται σε διάφορα κράτη μέλη όσον αφορά την προστασία κατά της αφερεγγυότητας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποχρεούνται να ορίσουν κεντρικά σημεία επαφής.
(43)
Οι έμποροι που διευκολύνουν συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς θα πρέπει να υποχρεούνται να ενημερώνουν τους ταξιδιώτες για το γεγονός ότι δεν αγοράζουν πακέτο και ότι οι πάροχοι επιμέρους ταξιδιωτικών υπηρεσιών είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι για τη δέουσα εκτέλεση των δικών τους συμβατικών υποχρεώσεων. Οι έμποροι που διευκολύνουν συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς θα πρέπει επιπροσθέτως να υπέχουν υποχρέωση παροχής προστασίας κατά της αφερεγγυότητας ως προς την επιστροφή των ποσών που λαμβάνουν και, στον βαθμό που είναι υπεύθυνοι για τη μεταφορά επιβατών, ως προς τον επαναπατρισμό τους, ενώ θα πρέπει να ενημερώνουν σχετικά τους ταξιδιώτες. Οι έμποροι που είναι υπεύθυνοι για την εκτέλεση των επιμέρους συμβάσεων, οι οποίες αποτελούν τμήμα συνδεδεμένου ταξιδιωτικού διακανονισμού, υπόκεινται στη γενική νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με την προστασία των καταναλωτών και στις τομεακές νομοθετικές ρυθμίσεις της Ένωσης.
(44)
Κατά τη θέσπιση κανόνων για συστήματα προστασίας κατά της αφερεγγυότητας που αφορούν τα πακέτα και τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση των μικρότερων επιχειρήσεων και ταυτόχρονα να διασφαλίζουν το ίδιο επίπεδο προστασίας στους ταξιδιώτες.
(45)
Θα πρέπει να προστατεύονται οι ταξιδιώτες από σφάλματα που προκύπτουν κατά τη διαδικασία της κράτησης για πακέτα και συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς.
(46)
Θα πρέπει επίσης να επιβεβαιωθεί ότι οι ταξιδιώτες δεν μπορούν να παραιτηθούν από τα δικαιώματα που απορρέουν από την παρούσα οδηγία και ότι οι διοργανωτές ή οι έμποροι που διευκολύνουν συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς δεν μπορούν να απαλλαγούν από τις υποχρεώσεις τους ισχυριζόμενοι ότι ενεργούν απλώς ως πάροχοι ταξιδιωτικών υπηρεσιών, μεσάζοντες ή υπό οιαδήποτε άλλη ιδιότητα.
(47)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κανόνες για τις κυρώσεις για παραβάσεις των εθνικών διατάξεων για τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας και να εξασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι εν λόγω κυρώσεις θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
(48)
Η έκδοση της παρούσας οδηγίας καθιστά αναγκαία την προσαρμογή ορισμένων νομοθετικών πράξεων της Ένωσης για την προστασία των καταναλωτών. Ειδικότερα, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) εφαρμόζεται για παραβάσεις της παρούσας οδηγίας. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) στην τρέχουσα μορφή της δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που καλύπτονται από την οδηγία 90/314/ΕΟΚ, είναι απαραίτητο να τροποποιηθεί η οδηγία 2011/83/ΕΕ ώστε να εξασφαλιστεί ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται στις επιμέρους ταξιδιωτικές υπηρεσίες που αποτελούν μέρος συνδεδεμένου ταξιδιωτικού διακανονισμού, εφόσον αυτές οι επιμέρους υπηρεσίες δεν εξαιρούνται άλλως από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2011/83/ΕΕ, και ότι ορισμένα δικαιώματα των καταναλωτών που καθορίζονται στην εν λόγω οδηγία ισχύουν επίσης για τα πακέτα.
(49)
Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των κανόνων περί προστασίας προσωπικών δεδομένων που θεσπίζει η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), και των κανόνων της Ένωσης για το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο, καθώς και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 593/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13).
(50)
Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι ρυθμιστικές απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας όσον αφορά την προστασία κατά της αφερεγγυότητας και την ενημέρωση σε σχέση με τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς θα πρέπει να εφαρμόζονται επίσης στους εμπόρους που δεν είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος και που με οιονδήποτε τρόπο κατευθύνουν τις δραστηριότητές τους κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 593/2008 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14) σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη.
(51)
Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή να συμβάλλει στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην επίτευξη υψηλού και όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφου επιπέδου προστασίας των καταναλωτών, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακάς τους, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας η οποία διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού.
(52)
Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρούσα οδηγία, ειδικότερα, συνάδει με την επιχειρηματική ελευθερία που αναφέρεται στο άρθρο 16 του Χάρτη, εξασφαλίζοντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών στην Ένωση, σύμφωνα με το άρθρο 38 του Χάρτη.
(53)
Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση της 28ης Σεπτεμβρίου 2011 των κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα (15), τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει να συνοδεύουν, σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, την κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς της οδηγίας με ένα ή περισσότερα έγγραφα που εξηγούν τη σχέση μεταξύ των διατάξεων της οδηγίας και των αντίστοιχων διατάξεων των εθνικών πράξεων μεταφοράς. Όσον αφορά την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης κρίνει ότι η διαβίβαση των εγγράφων αυτών δικαιολογείται.
(54)
Η οδηγία 90/314/ΕΟΚ θα πρέπει επομένως να καταργηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ, ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Στόχος της παρούσας οδηγίας είναι να συμβάλλει στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην επίτευξη υψηλού και όσο το δυνατόν ομοιόμορφου επιπέδου προστασίας των καταναλωτών με την προσέγγιση ορισμένων πτυχών των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά τις συμβάσεις μεταξύ των ταξιδιωτών και των εμπόρων ταξιδιωτικών υπηρεσιών για τα οργανωμένα ταξίδια και τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στα πακέτα που προσφέρονται προς πώληση ή πωλούνται από εμπόρους σε ταξιδιώτες και στους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς από εμπόρους για ταξιδιώτες.
2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:
α)
στα πακέτα και στους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς που καλύπτουν περίοδο μικρότερη των 24 ωρών, εκτός εάν περιλαμβάνεται διανυκτέρευση·
β)
στα πακέτα που προσφέρονται και στους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς που πραγματοποιούνται περιστασιακά και επί μη κερδοσκοπικής βάσης και μόνο σε περιορισμένη ομάδα ταξιδιωτών·
γ)
στα πακέτα και τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς που αγοράζονται βάσει γενικής συμφωνίας για τον διακανονισμό επαγγελματικού ταξιδιού μεταξύ εμπόρου και άλλου φυσικού η νομικού προσώπου, το οποίο ενεργεί για σκοπούς που αφορούν την εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή επαγγελματική του δραστηριότητα.
3. Η παρούσα οδηγία δεν θίγει το εθνικό γενικό δίκαιο περί συμβάσεων, όπως τους κανόνες εγκυρότητας, διαμόρφωσης ή αποτελέσματος μιας σύμβασης, στον βαθμό που στην παρούσα οδηγία δεν ρυθμίζονται γενικές έννοιες του δικαίου των συμβάσεων.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
ως «ταξιδιωτική υπηρεσία» νοείται:
α)
η μεταφορά επιβατών·
β)
η παροχή καταλύματος που δεν αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της μεταφοράς επιβατών και δεν παρέχεται για σκοπούς κατοικίας·
γ)
η ενοικίαση αυτοκινήτων, άλλων μηχανοκίνητων οχημάτων κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 11 της οδηγίας 2007/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16) ή μοτοσικλετών που απαιτούν άδεια οδήγησης κατηγορίας Α σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της οδηγίας 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17)·
δ)
τυχόν άλλες τουριστικές υπηρεσίες που δεν είναι αναπόσπαστο τμήμα της ταξιδιωτικής υπηρεσίας κατά την έννοια των στοιχείων α), β) ή γ)·
2)
ως «πακέτο» νοείται ο συνδυασμός τουλάχιστον δύο διαφορετικών ειδών ταξιδιωτικών υπηρεσιών στο πλαίσιο του ίδιου ταξιδιού ή των ίδιων διακοπών, εάν:
α)
οι εν λόγω υπηρεσίες έχουν συνδυαστεί από έναν έμπορο, ακόμη και κατόπιν αιτήματος ή σύμφωνα με την επιλογή του ταξιδιώτη, πριν από τη σύναψη ενιαίας σύμβασης που περιλαμβάνει όλες τις εν λόγω υπηρεσίες· ή
β)
ανεξάρτητα από το αν συνάπτονται χωριστές συμβάσεις με παρόχους επιμέρους ταξιδιωτικών υπηρεσιών, οι υπηρεσίες αυτές:
i)
αγοράζονται από ένα μόνο σημείο πώλησης και έχουν επιλεγεί πριν ο ταξιδιώτης συμφωνήσει να πληρώσει,
ii)
προσφέρονται, πωλούνται ή χρεώνονται σε τιμή όπου συνυπολογίζονται όλες οι εν λόγω υπηρεσίες ή σε μία συνολική τιμή,
iii)
διαφημίζονται ή πωλούνται με τον όρο «πακέτο» ή με παρεμφερή όρο,
iv)
συνδυάζονται μετά τη σύναψη σύμβασης με την οποία ένας έμπορος προσφέρει το δικαίωμα στον ταξιδιώτη να επιλέξει μεταξύ διαφόρων τύπων ταξιδιωτικών υπηρεσιών, ή
v)
αγοράζονται από χωριστούς εμπόρους μέσω συνδεδεμένων διαδικασιών κράτησης στο διαδίκτυο όπου το όνομα, τα στοιχεία πληρωμών και η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου διαβιβάζονται από τον έμπορο με τον οποίο συνάπτεται η πρώτη σύμβαση σε άλλον έμπορο ή εμπόρους και μια σύμβαση με τον τελευταίο έμπορο ή εμπόρους συνάπτεται το αργότερο 24 ώρες μετά την επιβεβαίωση κράτησης της πρώτης ταξιδιωτικής υπηρεσίας.
Ο συνδυασμός ταξιδιωτικών υπηρεσιών όπου μόνο ένα είδος ταξιδιωτικής υπηρεσίας, όπως αναφέρεται στο σημείο 1) στοιχείο α), β) ή γ), συνδυάζεται με μία ή περισσότερες τουριστικές υπηρεσίες, όπως αναφέρεται στο σημείο 1) στοιχείο δ), δεν αποτελεί πακέτο εφόσον οι τελευταίες αυτές υπηρεσίες:
α)
δεν αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό της αξίας του συνδυασμού και δεν διαφημίζονται ούτε με άλλον τρόπο αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό του συνδυασμού· ή
β)
επιλέγονται και αγοράζονται μόνον αφού έχει αρχίσει η εκτέλεση ταξιδιωτικής υπηρεσίας κατά την έννοια του σημείου 1) στοιχείο α), β) ή γ)·
3)
ως «σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού» νοείται η σύμβαση για το σύνολο του πακέτου ή, εάν το πακέτο παρέχεται βάσει χωριστών συμβάσεων, όλες οι συμβάσεις που καλύπτουν ταξιδιωτικές υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο πακέτο·
4)
ως «έναρξη του πακέτου» νοείται η αρχή εκτέλεσης των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο πακέτο·
5)
ως «συνδεδεμένος ταξιδιωτικός διακανονισμός» νοείται η αγορά τουλάχιστον δύο διαφορετικών ειδών ταξιδιωτικών υπηρεσιών για το ίδιο ταξίδι ή τις ίδιες διακοπές, που δεν αποτελούν πακέτο, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη σύναψη χωριστών συμβάσεων με τους παρόχους των επιμέρους ταξιδιωτικών υπηρεσιών, αν ο έμπορος διευκολύνει:
α)
στο πλαίσιο μιας και μόνον επίσκεψης ή επαφής με το σημείο πώλησής του, τη χωριστή επιλογή και χωριστή πληρωμή κάθε ταξιδιωτικής υπηρεσίας από τους ταξιδιώτες· ή
β)
με στοχευμένο τρόπο, την προμήθεια τουλάχιστον μιας πρόσθετης ταξιδιωτικής υπηρεσίας από άλλον έμπορο όταν η σύμβαση με τον έμπορο αυτόν συνάπτεται το αργότερο 24 ώρες μετά την επιβεβαίωση κράτησης της πρώτης ταξιδιωτικής υπηρεσίας.
Όταν αγοράζονται μόνο ένα είδος ταξιδιωτικής υπηρεσίας, όπως αναφέρεται στο σημείο 1) στοιχείο α), β) ή γ), και μία ή περισσότερες τουριστικές υπηρεσίες, όπως αναφέρεται στο σημείο 1) στοιχείο δ), δεν αποτελούν έναν συνδεόμενο ταξιδιωτικό διακανονισμό εφόσον οι τελευταίες υπηρεσίες δεν αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό της συνολικής αξίας των υπηρεσιών και δεν διαφημίζονται ούτε με άλλον τρόπο αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό του ταξιδιού ή των διακοπών·
6)
ως «ταξιδιώτης» νοείται κάθε πρόσωπο που επιθυμεί να συνάψει σύμβαση που εμπίπτει στο πλαίσιο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ή έχει δικαίωμα να ταξιδέψει βάσει μιας τέτοιας σύμβασης·
7)
ως «έμπορος» νοείται κάθε φυσικό πρόσωπο ή κάθε νομικό πρόσωπο, ανεξάρτητα από το εάν διέπεται από το ιδιωτικό ή δημόσιο δίκαιο, το οποίο ενεργεί, ακόμη και μέσω κάθε άλλου προσώπου ενεργούντος εξ ονόματός του ή για λογαριασμό του, για σκοπούς οι οποίοι σχετίζονται με τις εμπορικές, επιχειρηματικές, βιοτεχνικές ή επαγγελματικές δραστηριότητές του σε σχέση με συμβάσεις καλυπτόμενες από την παρούσα οδηγία, ανεξαρτήτως αν ενεργεί υπό την ιδιότητα του διοργανωτή, πωλητή, εμπόρου που διευκολύνει τον συνδεόμενο ταξιδιωτικό διακανονισμό ή του παρόχου ταξιδιωτικής υπηρεσίας·
8)
ως «διοργανωτής» νοείται ο έμπορος που συνδυάζει και πωλεί ή προσφέρει προς πώληση πακέτα, είτε απευθείας είτε μέσω άλλου εμπόρου είτε από κοινού με άλλον έμπορο ή ο έμπορος ο οποίος διαβιβάζει τα στοιχεία του ταξιδιώτη σε άλλον έμπορο σύμφωνα με το σημείο 2) στοιχείο β) σημείο v)·
9)
ως «πωλητής» νοείται ο έμπορος εκτός από τον διοργανωτή ο οποίος πωλεί ή προσφέρει προς πώληση πακέτα που συνδυάζονται από διοργανωτή·
10)
ως «εγκατάσταση» νοείται η εγκατάσταση κατά την έννοια του άρθρου 4 σημείο 5) της οδηγίας 2006/123/ΕΚ·
11)
ως «σταθερό μέσο» νοείται κάθε μέσο που επιτρέπει στον ταξιδιώτη ή στον έμπορο να αποθηκεύει πληροφορίες που απευθύνονται προσωπικά σε αυτόν, κατά τρόπο προσπελάσιμο για μελλοντική αναφορά επί χρονικό διάστημα επαρκές για τους σκοπούς που εξυπηρετούν οι πληροφορίες και που επιτρέπει την ακριβή αναπαραγωγή των αποθηκευμένων πληροφοριών·
12)
ως «αναπόφευκτες και έκτακτες περιστάσεις» νοούνται καταστάσεις που εκφεύγουν από τον έλεγχο του μέρους που επικαλείται τέτοια κατάσταση, και οι συνέπειες της οποίας δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα·
13)
ως «έλλειψη συμμόρφωσης» νοείται η μη εκτέλεση ή η πλημμελής εκτέλεση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται σε πακέτο·
14)
ως «ανήλικοι» νοούνται τα πρόσωπα ηλικίας κάτω των 18 ετών·
15)
ως «σημείο πώλησης» νοείται οποιοδήποτε κατάστημα λιανικής πώλησης, είτε κινητό είτε ακίνητο, ή δικτυακός τόπος λιανικής πώλησης ή παρόμοιο διαδικτυακό μέσο πώλησης, περιλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου οι δικτυακοί τόποι λιανικής πώλησης ή τα διαδικτυακά μέσα πώλησης παρουσιάζονται στους ταξιδιώτες ως ένα μόνο μέσο, συμπεριλαμβανομένης τηλεφωνικής υπηρεσίας·
16)
ως «επαναπατρισμός» νοείται η επιστροφή των ταξιδιωτών στον τόπο αναχώρησης ή σε άλλον τόπο που συμφωνείται από τα συμβαλλόμενα μέρη.
Άρθρο 4
Επίπεδο εναρμόνισης
Τα κράτη μέλη δεν διατηρούν ούτε εισάγουν στο εθνικό τους δίκαιο διατάξεις που παρεκκλίνουν από αυτές που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, συμπεριλαμβανομένων περισσότερο ή λιγότερο αυστηρών διατάξεων που θα εξασφάλιζαν διαφορετικό επίπεδο προστασίας του ταξιδιώτη, εκτός εάν άλλως προβλέπεται στην παρούσα οδηγία.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ
Άρθρο 5
Πληροφορίες πριν από τη σύναψη της σύμβασης
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, πριν δεσμευθεί ο ταξιδιώτης με σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού ή με οποιαδήποτε αντίστοιχη προσφορά, ο διοργανωτής και, όταν το πακέτο πωλείται μέσω πωλητή, επίσης ο πωλητής παρέχουν στον ταξιδιώτη τις σχετικές τυποποιημένες πληροφορίες μέσω του σχετικού εντύπου ως έχει στο παράρτημα I μέρος Α ή Β και, εφόσον αφορούν το πακέτο, τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
τα κύρια χαρακτηριστικά των ταξιδιωτικών υπηρεσιών:
i)
τον ταξιδιωτικό προορισμό ή προορισμούς, το δρομολόγιο και τις περιόδους παραμονής, με ημερομηνίες, καθώς και τον αριθμό των διανυκτερεύσεων που περιλαμβάνουν, εφόσον περιλαμβάνεται παροχή καταλύματος,
ii)
τα μέσα μεταφοράς, τα χαρακτηριστικά και τις κατηγορίες των μέσων μεταφοράς, τους τόπους, τις ημερομηνίες και τις ώρες αναχώρησης και επιστροφής, τη διάρκεια και τις ενδιάμεσες στάσεις και ανταποκρίσεις.
Αν δεν έχει οριστεί ακόμη η ακριβής ώρα, ο διοργανωτής και, κατά περίπτωση, ο πωλητής ενημερώνουν τον ταξιδιώτη σχετικά με την κατά προσέγγιση ώρα αναχώρησης και επιστροφής,
iii)
τον τόπο, τα κύρια χαρακτηριστικά και, κατά περίπτωση, την τουριστική κατηγορία του καταλύματος σύμφωνα με τους κανόνες της χώρας προορισμού,
iv)
τα παρεχόμενα γεύματα,
v)
τις επισκέψεις, την εκδρομή ή εκδρομές ή άλλες υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στη συμφωνηθείσα συνολική τιμή του πακέτου,
vi)
όταν δεν είναι εμφανές από τις περιστάσεις, κατά πόσον οποιαδήποτε ταξιδιωτική υπηρεσία θα παρέχεται στον ταξιδιώτη στο πλαίσιο ομάδας και, αν ναι, όπου αυτό είναι δυνατόν, το κατά προσέγγιση μέγεθος της ομάδας,
vii)
εάν η ωφέλεια των ταξιδιωτών από άλλες τουριστικές υπηρεσίες εξαρτάται από την αποτελεσματική προφορική επικοινωνία, τη γλώσσα στην οποία θα εκτελεστούν οι εν λόγω υπηρεσίες, και
viii)
εάν το ταξίδι ή οι διακοπές είναι γενικώς κατάλληλα για άτομα με μειωμένη κινητικότητα και, κατόπιν αιτήματος του ταξιδιώτη, ακριβείς πληροφορίες σχετικά με την καταλληλότητα του ταξιδιού η των διακοπών, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες του ταξιδιώτη·
β)
την εμπορική επωνυμία και τη γεωγραφική διεύθυνση του διοργανωτή και, ανάλογα με την περίπτωση, του λιανοπωλητή, καθώς και τους αντίστοιχους αριθμούς τηλεφώνου και, κατά περίπτωση, διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου·
γ)
τη συνολική τιμή του πακέτου, συμπεριλαμβανομένων των φόρων και, κατά περίπτωση, όλες τις πρόσθετες χρεώσεις, επιβαρύνσεις και άλλα κόστη ή, σε περίπτωση που τα κόστη αυτά δεν είναι ευλόγως δυνατό να υπολογιστούν πριν από τη σύναψη της σύμβασης, ένδειξη του είδους του τυχόν πρόσθετου κόστους το οποίο ο ταξιδιώτης ενδέχεται να υποχρεωθεί να αναλάβει επιπλέον·
δ)
τους τρόπους πληρωμής, περιλαμβανομένου οποιουδήποτε ποσού ή ποσοστού της τιμής που πρέπει να καταβληθεί ως προκαταβολή και του χρονοδιαγράμματος για την πληρωμή του υπολοίπου, ή τις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις που πρέπει να καταβληθούν ή να παρασχεθούν από τον ταξιδιώτη·
ε)
τον ελάχιστο αριθμό ατόμων που απαιτείται για την πραγματοποίηση του πακέτου, καθώς και την προθεσμία που αναφέρεται στο άρθρο 12 παράγραφος 3 στοιχείο α) πριν από την έναρξη του πακέτου για την πιθανή καταγγελία της σύμβασης, εάν ο αριθμός αυτός δεν έχει επιτευχθεί·
στ)
γενικές πληροφορίες για τις απαιτήσεις για τα διαβατήρια και τις θεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των κατά προσέγγιση περιόδων για την απόκτηση θεωρήσεων και των πληροφοριών σχετικά με τις υγειονομικές διατυπώσεις, της χώρας προορισμού·
ζ)
ενημέρωση σχετικά με τη δυνατότητα του ταξιδιώτη να καταγγείλει τη σύμβαση ανά πάσα στιγμή πριν από την έναρξη του πακέτου έναντι κατάλληλης χρέωσης καταγγελίας ή, κατά περίπτωση, της τυποποιημένης χρέωσης καταγγελίας που ζητείται από τον διοργανωτή, σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1·
η)
πληροφορίες σχετικά με την προαιρετική ή υποχρεωτική ασφάλιση που θα καλύπτει το κόστος σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης από τον ταξιδιώτη ή το κόστος της βοήθειας, περιλαμβανομένου του επαναπατρισμού του, σε περίπτωση ατυχήματος, ασθένειας ή θανάτου.
Για τις συμβάσεις οργανωμένου ταξιδιού που συνάπτονται τηλεφωνικά, ο διοργανωτής, και, κατά περίπτωση, ο πωλητής παρέχει στον ταξιδιώτη τις τυποποιημένες πληροφορίες του παραρτήματος I μέρος Β και την ενημέρωση που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α) έως η).
2. Αναφορικά με τα πακέτα όπως ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 2) στοιχείο β) σημείο v), ο διοργανωτής και ο έμπορος προς τους οποίους διαβιβάζονται τα δεδομένα εξασφαλίζουν την παροχή, πριν δεσμευθεί ο ταξιδιώτης με σύμβαση ή με οποιαδήποτε αντίστοιχη προσφορά, των πληροφοριών που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως η) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου στο μέτρο που αφορούν τις αντίστοιχες ταξιδιωτικές υπηρεσίες που αυτοί προσφέρουν. Ο διοργανωτής παρέχει επίσης, ταυτόχρονα, τις τυποποιημένες πληροφορίες μέσω του εντύπου που καθορίζεται στο παράρτημα I μέρος Γ.
3. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 παρέχονται με σαφή, κατανοητό και ευδιάκριτο τρόπο. Όταν οι εν λόγω πληροφορίες παρέχονται γραπτώς, είναι ευανάγνωστες.
Άρθρο 6
Δεσμευτικός χαρακτήρας των πληροφοριών που παρέχονται πριν από τη σύναψη της σύμβασης και σύναψη της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες που παρέχονται στον ταξιδιώτη σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχεία α), γ), δ), ε) και ζ) αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού και δεν τροποποιούνται, εκτός αν τα συμβαλλόμενα μέρη ρητώς συμφωνήσουν διαφορετικά. Ο διοργανωτής και, κατά περίπτωση, ο πωλητής κοινοποιούν κάθε αλλαγή των πληροφοριών πριν από τη σύναψη της σύμβασης στον ταξιδιώτη με σαφή, κατανοητό και ευδιάκριτο τρόπο πριν από τη σύναψη της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού.
2. Αν ο διοργανωτής και, κατά περίπτωση, ο πωλητής δεν έχει συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις για πληροφόρηση σχετικά με πρόσθετες χρεώσεις, επιβαρύνσεις ή άλλα κόστη όπως αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) πριν από τη σύναψη της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού, ο ταξιδιώτης δεν καταβάλλει τις εν λόγω χρεώσεις, επιβαρύνσεις ή άλλα κόστη.
Άρθρο 7
Περιεχόμενο της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού και έγγραφα που πρέπει να παρέχονται πριν από την έναρξη του πακέτου
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι συμβάσεις οργανωμένων ταξιδιών συντάσσονται σε απλή και κατανοητή γλώσσα και, εάν έχουν συνταχθεί εγγράφως, είναι ευανάγνωστες. Κατά τη σύναψη της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού ή, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, μετά από αυτήν, ο διοργανωτής ή ο πωλητής παρέχουν στον ταξιδιώτη αντίγραφο ή επιβεβαίωση της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού σε σταθερό μέσο. Ο ταξιδιώτης δικαιούται να ζητήσει αντίγραφο σε έντυπη μορφή, αν η σύμβαση ταξιδιωτικού πακέτου έχει συναφθεί με ταυτόχρονη φυσική παρουσία των μερών.
Όσον αφορά τις συμβάσεις εκτός εμπορικού καταστήματος όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 8) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ, παρέχεται αντίγραφο ή επιβεβαίωση της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού στον ταξιδιώτη σε χαρτί ή, εάν συμφωνεί ο ταξιδιώτης, σε άλλο σταθερό μέσο.
2. Η σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού ή η επιβεβαίωση της σύμβασης περιγράφει το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας το οποίο περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) έως η) και τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
τις ειδικές απαιτήσεις του ταξιδιώτη που αποδέχτηκε ο διοργανωτής·
β)
ενημέρωση για το ότι ο διοργανωτής:
i)
είναι υπεύθυνος για την ορθή εκτέλεση του συνόλου των προβλεπόμενων ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στη σύμβαση σύμφωνα με το άρθρο 13, και
ii)
υποχρεούται να παρέχει βοήθεια, αν ο ταξιδιώτης αντιμετωπίσει πρόβλημα σύμφωνα με το άρθρο 16·
γ)
το όνομα της οντότητας που παρέχει προστασία κατά της αφερεγγυότητας και τα στοιχεία επικοινωνίας της, συμπεριλαμβανομένης της γεωγραφικής της διεύθυνσης, και, όπου απαιτείται, το όνομα της προς τον σκοπό αυτόν ορισμένης από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη αρμόδιας αρχής και των στοιχείων επικοινωνίας της·
δ)
το όνομα, τη διεύθυνση, τον αριθμό τηλεφώνου, τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, κατά περίπτωση, τον αριθμό τηλεομοιοτυπίας του τοπικού αντιπροσώπου του διοργανωτή, ενός σημείου επαφής ή μιας άλλης υπηρεσίας που επιτρέπει στον ταξιδιώτη να επικοινωνήσει με τον διοργανωτή γρήγορα και αποτελεσματικά, να ζητήσει βοήθεια σε περίπτωση δυσκολίας του ταξιδιώτη ή να διαμαρτυρηθεί για κάθε έλλειψη συμμόρφωσης που διαπιστώνεται κατά την εκτέλεση του πακέτου·
ε)
ενημέρωση για το ότι ο ταξιδιώτης οφείλει να κοινοποιεί οποιαδήποτε έλλειψη συμμόρφωσης την οποία διαπιστώνει κατά την εκτέλεση του πακέτου σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2·
στ)
όταν ανήλικοι, μη συνοδευόμενοι από γονέα ή άλλο εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, συμμετέχουν σε ταξιδιωτικό πακέτο βάσει σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού που περιλαμβάνει παροχή καταλύματος, πληροφορίες που επιτρέπουν την άμεση επαφή με τον ανήλικο ή το πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για τον ανήλικο στον τόπο παραμονής του ανηλίκου·
ζ)
πληροφορίες σχετικά με τις υπάρχουσες εσωτερικές διαδικασίες διερεύνησης καταγγελιών και τους εναλλακτικούς μηχανισμούς επίλυσης διαφορών («ΕΕΔ») σύμφωνα με την οδηγία 2013/11/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) και, κατά περίπτωση, σχετικά με τον φορέα ΕΕΔ ο οποίος καλύπτει τον έμπορο και με την πλατφόρμα ηλεκτρονικής επίλυσης διαφορών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 524/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19)·
η)
πληροφορίες για το δικαίωμα του ταξιδιώτη να εκχωρήσει τη σύμβαση σε άλλον ταξιδιώτη σύμφωνα με το άρθρο 9.
3. Αναφορικά με τα πακέτα όπως ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 2) στοιχείο β) σημείο v), ο έμπορος στον οποίο διαβιβάζονται τα δεδομένα ενημερώνει τον διοργανωτή για τη σύναψη της σύμβασης η οποία καταλήγει στη δημιουργία ενός πακέτου. Ο έμπορος παρέχει στο διοργανωτή τις πληροφορίες που απαιτούνται για τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις του ως διοργανωτή.
Μόλις ο διοργανωτής πληροφορηθεί ότι έχει δημιουργηθεί ένα πακέτο, ο διοργανωτής διαβιβάζει στον ταξιδιώτη τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχεία α) έως η) σε σταθερό μέσο.
4. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 παρέχονται με σαφή, κατανοητό και ευδιάκριτο τρόπο.
5. Σε εύθετο χρόνο πριν από την έναρξη του πακέτου, ο διοργανωτής δίνει στον ταξιδιώτη τις απαιτούμενες αποδείξεις, κουπόνια και εισιτήρια, πληροφορίες σχετικά με τις προγραμματισμένες ώρες αναχώρησης και, κατά περίπτωση, σχετικά με το χρονικό όριο για τον έλεγχο εισιτηρίων καθώς και τις προγραμματισμένες ώρες των ενδιάμεσων στάσεων, των ανταποκρίσεων και της άφιξης.
Άρθρο 8
Βάρος της απόδειξης
Ως προς την εκπλήρωση των υποχρεώσεων ενημέρωσης που ορίζονται στο παρόν κεφάλαιο, το βάρος απόδειξης το έχει ο έμπορος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ
Άρθρο 9
Εκχώρηση της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού σε άλλον ταξιδιώτη
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ένας ταξιδιώτης μπορεί, αφού προειδοποιήσει έγκαιρα τον διοργανωτή σε σταθερό μέσο και πριν από την έναρξη του πακέτου, να εκχωρήσει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού σε πρόσωπο το οποίο πληροί όλους τους όρους που εφαρμόζονται στην εν λόγω σύμβαση. Ειδοποίηση που δίνεται το αργότερο επτά ημέρες πριν από την έναρξη του πακέτου θεωρείται σε κάθε περίπτωση εύλογη.
2. Ο εκχωρητής της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού και ο εκδοχέας εξακολουθούν να ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον για την καταβολή του οφειλόμενου υπολοίπου, καθώς και για τυχόν πρόσθετες χρεώσεις, επιβαρύνσεις ή άλλες δαπάνες που προκύπτουν από την εκχώρηση. Ο διοργανωτής ενημερώνει τον εκχωρητή σχετικά με το πραγματικό κόστος της εκχώρησης. Οι εν λόγω δαπάνες πρέπει να είναι εύλογες και να μην υπερβαίνουν το πραγματικό κόστος που βαρύνει τον διοργανωτή λόγω της εκχώρησης της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού.
3. Ο διοργανωτής προσκομίζει στον εκχωρητή αποδεικτικά στοιχεία για τα πρόσθετα τέλη, επιβαρύνσεις ή άλλες δαπάνες που προκύπτουν από την εκχώρηση της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού.
Άρθρο 10
Αλλαγή των τιμών
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι μετά τη σύναψη της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού, οι τιμές μπορούν να αυξηθούν μόνον εάν η σύμβαση προβλέπει ρητά αυτήν τη δυνατότητα και ορίζει ότι ο ταξιδιώτης έχει δικαίωμα μείωσης της τιμής σύμφωνα με την παράγραφο 4. Σε αυτήν την περίπτωση, η σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού ορίζει τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι αναθεωρήσεις των τιμών. Αυξήσεις των τιμών είναι δυνατές αποκλειστικά και μόνον ως άμεση συνέπεια αλλαγών σχετικά με τα εξής:
α)
την τιμή της μεταφοράς επιβατών που προκύπτει από το κόστος των καυσίμων ή άλλων πηγών ενέργειας·
β)
το επίπεδο των φόρων ή τελών στις περιλαμβανόμενες στη σύμβαση ταξιδιωτικές υπηρεσίες που επιβάλλονται από τρίτους οι οποίοι δεν εμπλέκονται άμεσα στην εκτέλεση του πακέτου, συμπεριλαμβανομένων των τουριστικών φόρων, των φόρων αεροδρομίου, των τελών επιβίβασης ή αποβίβασης σε λιμένες και αερολιμένες· ή
γ)
τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που αφορούν το πακέτο.
2. Εάν η αύξηση της τιμής που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου υπερβαίνει το 8 % της συνολικής τιμής του πακέτου, εφαρμόζεται το άρθρο 11 παράγραφοι 2 έως 5.
3. Ασχέτως του εύρους της, η αύξηση της τιμής είναι δυνατή μόνον εφόσον ο διοργανωτής κοινοποιήσει την αύξηση αυτή με σαφή και κατανοητό τρόπο, στον ταξιδιώτη επί σταθερού μέσου μαζί με την αιτιολόγηση για αυτή την αύξηση και παρέχει υπολογισμό της, το αργότερο 20 ημέρες πριν από την έναρξη του πακέτου.
4. Αν η σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού προβλέπει τη δυνατότητα αύξησης της τιμής, ο ταξιδιώτης δικαιούται μείωση της τιμής αντίστοιχη προς οποιαδήποτε μείωση του κόστους που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχεία α), β) και γ), η οποία προκύπτει μετά τη σύναψη της σύμβασης πριν την έναρξη του πακέτου.
5. Σε περίπτωση μείωσης της τιμής, ο διοργανωτής έχει το δικαίωμα να αφαιρεί τις πραγματικές διοικητικές δαπάνες από το ποσό επιστροφής που οφείλει στον ταξιδιώτη. Κατόπιν αιτήματος του ταξιδιώτη, ο διοργανωτής υποχρεούται να προσκομίσει αποδείξεις για αυτές τις διοικητικές δαπάνες.
Άρθρο 11
Τροποποίηση άλλων όρων της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, πριν από την έναρξη του πακέτου, ο διοργανωτής δεν μπορεί να μεταβάλει μονομερώς συμβατικούς όρους οργανωμένου ταξιδιού εκτός της τιμής σύμφωνα με το άρθρο 10, εκτός εάν:
α)
ο διοργανωτής έχει εξασφαλίσει το δικαίωμα αυτό στη σύμβαση·
β)
η μεταβολή είναι ασήμαντη· και
γ)
ο διοργανωτής ενημερώνει τον ταξιδιώτη για τη μεταβολή με σαφή, κατανοητό και ευδιάκριτο τρόπο, σε σταθερό μέσο.
2. Εάν, πριν από την έναρξη του πακέτου, ο διοργανωτής υποχρεωθεί να τροποποιήσει, σε σημαντικό βαθμό, οποιοδήποτε από τα κύρια χαρακτηριστικά των ταξιδιωτικών υπηρεσιών, όπως αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο α), ή αδυνατεί να εκπληρώσει τις ειδικές απαιτήσεις, όπως αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο α), ή προτείνει να αυξήσει την τιμή του πακέτου κατά ποσοστό που υπερβαίνει το 8 % σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2, ο ταξιδιώτης δύναται εντός εύλογης προθεσμίας που τάσσει ο διοργανωτής:
α)
να αποδεχτεί την προτεινόμενη τροποποίηση· ή
β)
να καταγγείλει τη σύμβαση χωρίς την καταβολή χρέωσης καταγγελίας.
Εάν ο ταξιδιώτης καταγγείλει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, τότε ο ταξιδιώτης δύναται να δεχθεί άλλο πακέτο εφόσον αυτό προσφέρεται από τον διοργανωτή, ει δυνατόν ισοδύναμης ή ανώτερης ποιότητας.
3. Ο διοργανωτής ενημερώνει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση τον ταξιδιώτη με σαφή, κατανοητό και ευδιάκριτο τρόπο και σε σταθερό μέσο, σχετικά με τα εξής:
α)
τις προτεινόμενες αλλαγές που αναφέρονται στην παράγραφο 2 και, κατά περίπτωση, σύμφωνα με την παράγραφο 4, τις επιπτώσεις τους στη τιμή του πακέτου·
β)
μια εύλογη προθεσμία, εντός της οποίας ο ταξιδιώτης οφείλει να ενημερώσει τον διοργανωτή για την απόφασή του σύμφωνα με την παράγραφο 2·
γ)
τις συνέπειες εάν ο ταξιδιώτης δεν απαντήσει εντός της προθεσμίας που αναφέρεται στο στοιχείο β), σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο· και
δ)
κατά περίπτωση, το αντ' αυτού προσφερόμενο πακέτο και την τιμή του.
4. Εάν οι αλλαγές στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού που αναφέρονται στην παράγραφο 2 πρώτο εδάφιο ή στο άλλο πακέτο που αναφέρονται στην παράγραφο 2 δεύτερο εδάφιο έχουν ως αποτέλεσμα πακέτο χαμηλότερης ποιότητας ή κόστους, ο ταξιδιώτης δικαιούται κατάλληλη μείωση της τιμής.
5. Σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού σύμφωνα με το στοιχείο β) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου και αν ο ταξιδιώτης δεν δεχθεί άλλο πακέτο, ο διοργανωτής υποχρεούται να επιστρέψει όλα τα ποσά που έλαβε από ή εκ μέρους του ταξιδιώτη χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός 14 ημερών από την καταγγελία της σύμβασης. Εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 14 παράγραφοι 2, 3, 4, 5 και 6.
Άρθρο 12
Καταγγελία της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού και δικαίωμα υπαναχώρησης πριν από την έναρξη του πακέτου
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο ταξιδιώτης μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού ανά πάσα στιγμή πριν από την έναρξη του πακέτου. Αν ο ταξιδιώτης καταγγείλει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού δυνάμει της παρούσας παραγράφου, μπορεί να του ζητηθεί η καταβολή εύλογης και δικαιολογημένης χρέωσης καταγγελίας στον διοργανωτή. Η σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού μπορεί να καθορίζει εύλογη τυποποιημένη χρέωση καταγγελίας της σύμβασης με βάση τον χρόνο της καταγγελίας της σύμβασης πριν από την έναρξη του πακέτου και την αναμενόμενη εξοικονόμηση κόστους και τα αναμενόμενα έσοδα από την εναλλακτική αξιοποίηση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Εάν δεν προβλέπεται τυποποιημένη χρέωση καταγγελίας, το ποσό της χρέωσης καταγγελίας αντιστοιχεί στην τιμή του πακέτου μείον την εξοικονόμηση κόστους και τα έσοδα από την εναλλακτική αξιοποίηση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών. Κατόπιν αιτήματος του ταξιδιώτη, ο διοργανωτής αιτιολογεί το ποσό που χρεώνει για την καταγγελία της σύμβασης.
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, ο ταξιδιώτης έχει το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού πριν από την έναρξη του πακέτου χωρίς την καταβολή οποιασδήποτε χρέωσης καταγγελίας σε περίπτωση αναπόφευκτων και έκτακτων περιστάσεων στον τόπο προορισμού ή πολύ κοντά σε αυτόν, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά την εκτέλεση του πακέτου ή επηρεάζουν σημαντικά τη μεταφορά των επιβατών στον προορισμό. Σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο, ο ταξιδιώτης δικαιούται την πλήρη επιστροφή όλων των ποσών που κατέβαλε για το πακέτο, αλλά δεν δικαιούται πρόσθετη αποζημίωση.
3. Ο διοργανωτής δύναται να καταγγείλει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού και να επιστρέψει στον ταξιδιώτη το σύνολο των ποσών που κατέβαλε για το πακέτο, αλλά δεν υποχρεούται να καταβάλει πρόσθετη αποζημίωση, εάν:
α)
ο αριθμός των εγγεγραμμένων προσώπων για το πακέτο είναι μικρότερος από τον ελάχιστο αριθμό που καθορίζεται στη σύμβαση και ο διοργανωτής κοινοποιήσει στον ταξιδιώτη την καταγγελία της σύμβασης, εντός της προθεσμίας που τάσσεται στη σύμβαση, αλλά όχι αργότερα από:
i)
20 ημέρες πριν από την έναρξη του πακέτου στην περίπτωση ταξιδιών που διαρκούν περισσότερο από έξι ημέρες,
ii)
επτά ημέρες πριν από την έναρξη του πακέτου στην περίπτωση ταξιδιών που διαρκούν μεταξύ δύο και έξι ημερών,
iii)
48 ώρες πριν από την έναρξη του πακέτου στην περίπτωση ταξιδιών που διαρκούν λιγότερο από δύο ημέρες·
ή
β)
ο διοργανωτής δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τη σύμβαση λόγω αναπόφευκτων και έκτακτων περιστάσεων και κοινοποιήσει στον ταξιδιώτη την καταγγελία της σύμβασης χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση πριν από την έναρξη του πακέτου.
4. Ο διοργανωτής πραγματοποιεί τις επιστροφές που απαιτούνται σύμφωνα με τις παραγράφους 2 και 3 ή, σε ό,τι αφορά την παράγραφο 1, επιστρέφει κάθε ποσό που έχει καταβληθεί από ή εκ μέρους του ταξιδιώτη για το πακέτο μείον την κατάλληλη χρέωση καταγγελίας. Οι επιστροφές των εν λόγω ποσών στον ταξιδιώτη πραγματοποιούνται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός 14 ημερών μετά την καταγγελία της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού.
5. Σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις εκτός εμπορικού καταστήματος, τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέπουν στην εθνική τους νομοθεσία ότι ο ταξιδιώτης έχει το δικαίωμα να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού εντός προθεσμίας 14 ημερών χωρίς να αναφέρει τους λόγους.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ
Άρθρο 13
Ευθύνη για την εκτέλεση του πακέτου
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο διοργανωτής είναι υπεύθυνος για την εκτέλεση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, ανεξάρτητα από το εάν οι υπηρεσίες αυτές πρόκειται να εκτελεστούν από τον διοργανωτή ή από άλλους παρόχους ταξιδιωτικών υπηρεσιών.
Τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρούν ή να θεσπίζουν στην εθνική τους νομοθεσία διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες για την εκτέλεση του πακέτου ευθύνεται και ο πωλητής. Στην περίπτωση αυτή, οι διατάξεις του άρθρου 7 και του κεφαλαίου III, του παρόντος κεφαλαίου και του κεφαλαίου V που ισχύουν για το διοργανωτή ισχύουν κατ' αναλογία και για τον πωλητή.
2. Ο ταξιδιώτης ενημερώνει τον διοργανωτή χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, λαμβάνοντας υπόψη τις συγκεκριμένες περιστάσεις, σχετικά με οποιαδήποτε έλλειψη συμμόρφωσης διαπιστώνει κατά την εκτέλεση ταξιδιωτικής υπηρεσίας που περιλαμβάνεται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού.
3. Εάν κάποια από τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες δεν εκτελείται σύμφωνα με τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, ο διοργανωτής υποχρεούται να αποκαταστήσει την έλλειψη συμμόρφωσης, εκτός εάν αυτό:
α)
είναι αδύνατον· ή
β)
συνεπάγεται δυσανάλογες δαπάνες, λαμβανομένης υπόψη της έκτασης της μη συμμόρφωσης και της αξίας των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που θίγονται.
Εάν ο διοργανωτής, σύμφωνα με το στοιχείο α) ή β) του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου, δεν αποκαταστήσει την έλλειψη συμμόρφωσης, τότε εφαρμόζεται το άρθρο 14.
4. Με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 3, αν ο διοργανωτής δεν αποκαταστήσει την έλλειψη συμμόρφωσης εντός εύλογης προθεσμίας που τάσσει ο ταξιδιώτης, ο ταξιδιώτης δύναται να το πράξει ο ίδιος και να απαιτήσει αποζημίωση για τις αναγκαίες δαπάνες. Δεν είναι αναγκαίο να ορίσει ο ταξιδιώτης προθεσμία εάν ο διοργανωτής αρνηθεί να αποκαταστήσει την έλλειψη συμμόρφωσης ή εάν απαιτείται άμεση αποκατάσταση.
5. Όταν ένα μεγάλο ποσοστό των ταξιδιωτικών υπηρεσιών δεν μπορεί να παρασχεθεί όπως συμφωνήθηκε στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, ο διοργανωτής προσφέρει χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση του ταξιδιώτη, κατάλληλους εναλλακτικούς διακανονισμούς, ει δυνατόν ισοδύναμης ή ανώτερης ποιότητας από τους οριζόμενους στη σύμβαση, για τη συνέχιση του πακέτου, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης στην οποία η επιστροφή του ταξιδιώτη στον τόπο αναχώρησης δεν πραγματοποιείται όπως έχει συμφωνηθεί.
Όταν οι προτεινόμενοι εναλλακτικοί διακανονισμοί καταλήγουν σε πακέτο που είναι κατώτερης ποιότητας από το οριζόμενο στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, τότε ο διοργανωτής προσφέρει στον ταξιδιώτη κατάλληλη μείωση της τιμής.
Ο ταξιδιώτης δύναται να απορρίψει τους προτεινόμενους εναλλακτικούς διακανονισμούς, μόνο αν δεν είναι συγκρίσιμοι προς αυτό που συμφωνήθηκε στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού ή αν η προτεινόμενη μείωση της τιμής είναι ανεπαρκής.
6. Όταν η έλλειψη συμμόρφωσης επηρεάζει ουσιωδώς την εκτέλεση του πακέτου και ο διοργανωτής δεν την αποκαταστήσει εντός εύλογης προθεσμίας που καθορίζει ο ταξιδιώτης, ο τελευταίος δύναται να καταγγείλει τη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού χωρίς χρέωση καταγγελίας και, κατά περίπτωση, να απαιτήσει, σύμφωνα με το άρθρο 14, μείωση της τιμής και/ή αποζημίωση.
Σε περίπτωση αδυναμίας εναλλακτικών διακανονισμών ή εάν ο ταξιδιώτης απορρίψει τους προτεινόμενους εναλλακτικούς διακανονισμούς σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παραγράφου 5 του παρόντος άρθρου, ο ταξιδιώτης δικαιούται, κατά περίπτωση, μείωση της τιμής και/ή αποζημίωση σύμφωνα με το άρθρο 14 χωρίς την καταγγελία της σύμβασης οργανωμένου ταξιδιού.
Εάν το πακέτο περιλαμβάνει μεταφορά επιβατών, ο διοργανωτής, στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο πρώτο και στο δεύτερο εδάφιο, μεριμνά επίσης για τον επαναπατρισμό του ταξιδιώτη με ανάλογο μεταφορικό μέσο χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και χωρίς πρόσθετο κόστος για τον ταξιδιώτη.
7. Αν είναι αδύνατον να διασφαλιστεί η επιστροφή του ταξιδιώτη όπως συμφωνήθηκε στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού λόγω αναπόφευκτων και έκτακτων περιστάσεων, ο διοργανωτής φέρει το κόστος της αναγκαίας παροχής καταλύματος, ει δυνατόν ισοδύναμης κατηγορίας, για περίοδο όχι πέραν των τριών διανυκτερεύσεων ανά ταξιδιώτη. Εφόσον στη νομοθεσία της Ένωσης περί των δικαιωμάτων των επιβατών η οποία ισχύει για το συγκεκριμένο μέσο μεταφοράς για την επιστροφή του ταξιδιώτη, προβλέπονται μεγαλύτεροι περίοδοι, αυτές και εφαρμόζονται.
8. Ο περιορισμός του κόστους που αναφέρεται στην παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζεται για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2006, και κάθε πρόσωπο που τα συνοδεύει, τις εγκύους και τους ασυνόδευτους ανήλικους, καθώς και για τα άτομα που έχουν ανάγκη από ειδική ιατρική βοήθεια, εφόσον ο διοργανωτής έχει ειδοποιηθεί σχετικά με τις ιδιαίτερες ανάγκες τους τουλάχιστον 48 ώρες πριν από την έναρξη του πακέτου. Ο διοργανωτής δεν δύναται να επικαλεσθεί αναπόφευκτες και έκτακτες περιστάσεις για να περιορίσει την ευθύνη σύμφωνα με την παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου, αν ο σχετικός πάροχος μεταφορικών υπηρεσιών δεν δύναται να βασιστεί σε αυτές τις περιστάσεις, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας της Ένωσης.
Άρθρο 14
Μείωση της τιμής και αποζημίωση
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο ταξιδιώτης δικαιούται κατάλληλη μείωση της τιμής για οποιαδήποτε περίοδο έλλειψης συμμόρφωσης, εκτός εάν ο διοργανωτής αποδείξει ότι η έλλειψη συμμόρφωσης καταλογίζεται στον ταξιδιώτη.
2. Ο ταξιδιώτης δικαιούται να λάβει κατάλληλη αποζημίωση από τον διοργανωτή για οποιαδήποτε ζημία υφίσταται λόγω τυχόν έλλειψης συμμόρφωσης. Η αποζημίωση καταβάλλεται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
3. Ο ταξιδιώτης δεν έχει δικαίωμα αποζημίωσης, εάν ο διοργανωτής αποδείξει ότι η έλλειψη συμμόρφωσης:
α)
καταλογίζεται στον ταξιδιώτη·
β)
καταλογίζεται σε τρίτο πρόσωπο ξένο προς την παροχή των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού και έχει απρόβλεπτο ή αναπότρεπτο χαρακτήρα· ή
γ)
οφείλεται σε αναπόφευκτες και έκτακτες περιστάσεις.
4. Στον βαθμό που διεθνείς συμβάσεις που δεσμεύουν την Ένωση περιορίζουν την έκταση της αποζημίωσης ή τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες καταβάλλεται αποζημίωση από πάροχο που εκτελεί ταξιδιωτική υπηρεσία που περιλαμβάνεται σε πακέτο, οι ίδιοι περιορισμοί ισχύουν για τον διοργανωτή. Στον βαθμό που διεθνείς συμβάσεις που δεν δεσμεύουν την Ένωση περιορίζουν την αποζημίωση που καταβάλλεται από πάροχο υπηρεσιών, τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίζουν την αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί από τον διοργανωτή αναλόγως. Σε άλλες περιπτώσεις, η σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού μπορεί να περιορίζει την αποζημίωση που πρέπει να καταβάλει ο διοργανωτής, εφόσον ο εν λόγω περιορισμός δεν ισχύει για σωματική βλάβη ή ζημία που προκαλείται εκ προθέσεως ή εξ αμελείας και δεν ανέρχεται σε λιγότερο από το τριπλάσιο της συνολικής τιμής του πακέτου.
5. Τυχόν δικαίωμα αποζημίωσης ή μείωσης της τιμής βάσει της παρούσας οδηγίας δεν θίγει τα δικαιώματα των ταξιδιωτών βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1371/2007, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 392/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1177/2010 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 181/2011, καθώς και βάσει διεθνών συμβάσεων. Οι ταξιδιώτες δικαιούνται να προβάλουν αξιώσεις βάσει της παρούσας οδηγίας και βάσει των εν λόγω κανονισμών και διεθνών συμβάσεων. Η αποζημίωση ή η μείωση της τιμής που προβλέπει η παρούσα οδηγία και η αποζημίωση ή η μείωση της τιμής που προβλέπουν οι εν λόγω κανονισμοί και διεθνείς συμβάσεις συμψηφίζονται προκειμένου να αποφευχθεί η υπέρ το δέον αποζημίωση.
6. Η περίοδος παραγραφής για την υποβολή των αξιώσεων δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν μπορεί να είναι συντομότερη από δύο έτη.
Άρθρο 15
Δυνατότητα επικοινωνίας με τον διοργανωτή μέσω του πωλητή
Με την επιφύλαξη του άρθρου 13 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο ταξιδιώτης μπορεί να απευθύνει μηνύματα, αιτήματα ή καταγγελίες σχετικά με την εκτέλεση του πακέτου απευθείας στον πωλητή μέσω του οποίου το αγόρασε. Ο πωλητής διαβιβάζει αυτά τα μηνύματα, αιτήματα ή καταγγελίες στον διοργανωτή χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
Για τη συμμόρφωση με τις προθεσμίες ή τις περιόδους παραγραφής, η παραλαβή των μηνυμάτων, αιτημάτων ή καταγγελιών που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο από τον πωλητή θεωρείται παραλαβή από τον διοργανωτή.
Άρθρο 16
Υποχρέωση παροχής βοήθειας
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο διοργανωτής παρέχει κατάλληλη συνδρομή, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, στον ταξιδιώτη που αντιμετωπίζει πρόβλημα, μεταξύ άλλων και στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 13 παράγραφος 7, ιδίως δε με τους εξής τρόπους:
α)
με την παροχή κατάλληλων πληροφοριών για τις υγειονομικές υπηρεσίες, τις τοπικές αρχές και την προξενική συνδρομή· και
β)
με την παροχή συνδρομής στον ταξιδιώτη για εξ αποστάσεως επικοινωνία και εξεύρεση εναλλακτικών ταξιδιωτικών διακανονισμών.
Ο διοργανωτής δύναται να επιβάλει εύλογη χρέωση για τέτοιου είδους συνδρομή σε περίπτωση που το πρόβλημα προκλήθηκε από πρόθεση του ταξιδιώτη ή λόγω αμελείας του ταξιδιώτη. Η χρέωση αυτή δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση το πραγματικό κόστος που επωμίστηκε ο διοργανωτής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑΣ
Άρθρο 17
Αποτελεσματικότητα και πεδίο εφαρμογής της προστασίας κατά της αφερεγγυότητας
1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι διοργανωτές που είναι εγκατεστημένοι στο έδαφός τους παρέχουν εγγύηση για την επιστροφή του συνόλου των ποσών που έχουν καταβληθεί από ή για λογαριασμό των ταξιδιωτών, στον βαθμό που οι σχετικές υπηρεσίες δεν εκτελούνται λόγω αφερεγγυότητας των διοργανωτών. Εφόσον η μεταφορά επιβατών περιλαμβάνεται στη σύμβαση οργανωμένου ταξιδιού, οι διοργανωτές παρέχουν επίσης εγγύηση για τον επαναπατρισμό των ταξιδιωτών. Μπορεί να προσφέρεται η δυνατότητα συνέχισης του πακέτου.
Οι διοργανωτές οι οποίοι δεν είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος και πωλούν ή προσφέρουν προς πώληση πακέτα σε κράτος μέλος ή οι οποίοι κατευθύνουν με οποιοδήποτε μέσο τέτοιες δραστηριότητες προς ένα κράτος μέλος υποχρεούνται να παρέχουν εγγύηση σύμφωνα με τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους.
2. Η εγγύηση της παραγράφου 1 είναι αποτελεσματική και καλύπτει τις ευλόγως προβλέψιμες δαπάνες. Καλύπτει τα ποσά των πληρωμών που καταβλήθηκαν από ή για λογαριασμό των ταξιδιωτών αναφορικά με πακέτα, λαμβανομένης υπόψη της διάρκειας της περιόδου μεταξύ της είσπραξης των προκαταβολών και των τελικών πληρωμών και της ολοκλήρωσης των πακέτων καθώς και του εκτιμώμενου κόστους των επαναπατρισμών σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή.
3. Οι ταξιδιώτες ωφελούνται από την προστασία κατά της αφερεγγυότητας του διοργανωτή ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους, τον τόπο αναχώρησης ή τον τόπο πώλησης του πακέτου, καθώς και ανεξάρτητα από το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται η οντότητα που παρέχει την προστασία κατά της αφερεγγυότητας.
4. Όταν η εκτέλεση του πακέτου επηρεάζεται από την αφερεγγυότητα του διοργανωτή, η εγγύηση ενεργοποιείται χωρίς επιβάρυνση για να διασφαλιστούν οι επαναπατρισμοί και, εφόσον είναι αναγκαίο, για τη χρηματοδότηση της διαμονής πριν από τον επαναπατρισμό.
5. Για τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες που δεν εκτελέστηκαν, οι επιστροφές πραγματοποιούνται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μετά από αίτημα του ταξιδιώτη.
Άρθρο 18
Αμοιβαία αναγνώριση της προστασίας κατά της αφερεγγυότητας και διοικητική συνεργασία
1. Τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν ότι πληροί τις απαιτήσεις των εθνικών μέτρων για τη μεταφορά του άρθρου 17 στην εθνική νομοθεσία κάθε προστασία κατά της αφερεγγυότητας την οποία παρέχει ένας διοργανωτής βάσει τέτοιων μέτρων του κράτους μέλους εγκατάστασής του.
2. Τα κράτη μέλη ορίζουν κεντρικά σημεία επαφής για τη διευκόλυνση της διοικητικής συνεργασίας και την εποπτεία των διοργανωτών που δραστηριοποιούνται σε διάφορα κράτη μέλη, και κοινοποιούν τα στοιχεία επικοινωνίας των εν λόγω σημείων επαφής σε όλα τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή.
3. Τα κεντρικά σημεία επαφής κοινοποιούν μεταξύ τους όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τις απαιτήσεις των εθνικών τους συστημάτων προστασίας κατά της αφερεγγυότητας, καθώς και την ταυτότητα της οντότητας ή των οντοτήτων που παρέχουν προστασία κατά της αφερεγγυότητας για συγκεκριμένους διοργανωτές εγκατεστημένους στο έδαφός τους. Τα εν λόγω σημεία επαφής παρέχουν αμοιβαία πρόσβαση σε κάθε διαθέσιμο κατάλογο στον οποίο απαριθμούνται οι διοργανωτές που πληρούν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την προστασία κατά της αφερεγγυότητας. Το κοινό έχει πρόσβαση σε κάθε τέτοιο κατάλογο, μεταξύ άλλων μέσω του διαδικτύου.
4. Εάν ένα κράτος μέλος έχει αμφιβολίες σχετικά με την προστασία κατά της αφερεγγυότητας ενός διοργανωτή, ζητεί διευκρινίσεις από το κράτος μέλος εγκατάστασης του διοργανωτή. Τα κράτη μέλη απαντούν στα αιτήματα άλλων κρατών μελών το συντομότερο δυνατόν λαμβανομένου υπόψη του επείγοντος και πολύπλοκου χαρακτήρα της υπόθεσης. Σε κάθε περίπτωση μια πρώτη απάντηση δίδεται το αργότερο εντός 15 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή του αιτήματος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΟΙ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ
Άρθρο 19
Απαιτήσεις σχετικά με την προστασία κατά της αφερεγγυότητας και την παροχή πληροφοριών για τους συνδεδεμένους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι έμποροι που διευκολύνουν συνδεόμενους ταξιδιωτικούς διακανονισμούς να παρέχουν εγγύηση για την επιστροφή όλων των ποσών που λαμβάνουν από τους ταξιδιώτες, εφόσον η ταξιδιωτική υπηρεσία που αποτελεί τμήμα συνδεδεμένου ταξιδιωτικού διακανονισμού δεν εκτελείται λόγω αφερεγγυότητάς τους. Αν οι εν λόγω έμποροι είναι εκείνοι που ευθύνονται για τη μεταφορά των επιβατών, η εγγύηση θα πρέπει επίσης να καλύπτει τον επαναπατρισμό του ταξιδιώτη. Το άρθρο 17 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, το άρθρο 17 παράγραφοι 2 έως 5 και το άρθρο 18 εφαρμόζονται αναλόγως.
2. Πριν δεσμευθεί ο ταξιδιώτης από οιαδήποτε σύμβαση που οδηγεί σε συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό ή οποιαδήποτε αντίστοιχη προσφορά, ο έμπορος που διευκολύνει την παροχή συνδεδεμένων ταξιδιωτικών διακανονισμών, μεταξύ άλλων και όταν ο έμπορος δεν είναι εγκατεστημένος σε κράτος μέλος αλλά κατευθύνει με οιοδήποτε μέσον τέτοιες δραστηριότητες προς κράτος μέλος, αναφέρει κατά τρόπο σαφή, κατανοητό και ευδιάκριτο ότι ο ταξιδιώτης:
α)
δεν θα απολαύει κανενός από τα δικαιώματα που παρέχονται αποκλειστικά σε πακέτα που η παρούσα οδηγία προβλέπει και ότι κάθε πάροχος υπηρεσιών θα είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για τη δέουσα συμβατική εκτέλεση της δικής του υπηρεσίας· και
β)
θα απολαύει της προστασίας κατά της αφερεγγυότητας σύμφωνα με την παράγραφο 1.
Προκειμένου να συμμορφωθεί με την παρούσα παράγραφο, ο έμπορος που διευκολύνει συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό παρέχει στον ταξιδιώτη στοιχεία μέσω του τυποποιημένου εντύπου που παρατίθεται στο παράρτημα II ή, στην περίπτωση που το συγκεκριμένο είδος συνδεδεμένου ταξιδιωτικού διακανονισμού δεν καλύπτεται από κανένα έντυπο που ορίζεται στο εν λόγω παράρτημα, παρέχει τις πληροφορίες που περιέχονται σε αυτό.
3. Σε περίπτωση που ο έμπορος που διευκολύνει την παροχή συνδεδεμένων ταξιδιωτικών διακανονισμών δεν έχει συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου, ισχύουν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 9 και 12, καθώς και στο κεφάλαιο IV, σε σχέση με τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στον συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό.
4. Εάν ένας συνδεδεμένος ταξιδιωτικός διακανονισμός είναι αποτέλεσμα της σύναψης σύμβασης μεταξύ ταξιδιώτη και εμπόρου που δεν διευκολύνει την παροχή του συνδεδεμένου ταξιδιωτικού διακανονισμού, ο εν λόγω έμπορος ενημερώνει τον έμπορο που διευκολύνει τον συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό για τη σύναψη της σχετικής σύμβασης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 20
Ειδικές υποχρεώσεις του πωλητή σε περίπτωση που ο διοργανωτής είναι εγκατεστημένος εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου
Με την επιφύλαξη του άρθρου 13 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο, εφόσον ο διοργανωτής είναι εγκατεστημένος εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ο πωλητής που είναι εγκατεστημένος σε κράτος μέλος υπάγεται στις υποχρεώσεις που προβλέπονται για τους διοργανωτές στα κεφάλαια IV και V, εκτός εάν ο πωλητής παράσχει αποδεικτικά στοιχεία ότι ο διοργανωτής συμμορφώνεται με τις διατάξεις των εν λόγω κεφαλαίων.
Άρθρο 21
Ευθύνη για σφάλματα κρατήσεων
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι ο έμπορος ευθύνεται για τυχόν σφάλματα που οφείλονται σε τεχνικά προβλήματα του συστήματος κρατήσεων που καταλογίζονται σε αυτόν και, σε περίπτωση που ο έμπορος έχει συμφωνήσει να μεριμνήσει για την κράτηση πακέτου ή ταξιδιωτικών υπηρεσιών που αποτελούν μέρος συνδεδεμένων ταξιδιωτικών διακανονισμών, για τα σφάλματα κατά τη διαδικασία κράτησης.
Ο έμπορος δεν ευθύνεται για τα σφάλματα κρατήσεων τα οποία καταλογίζονται στον ταξιδιώτη ή προκαλούνται από αναπόφευκτες και έκτακτες περιστάσεις.
Άρθρο 22
Δικαίωμα αποζημίωσης
Σε περίπτωση που ο διοργανωτής ή, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο ή το άρθρο 20, ο πωλητής καταβάλει αποζημίωση, παράσχει μείωση των τιμών ή εκπληρώσει τις λοιπές υποχρεώσεις που του επιβάλλονται από την παρούσα οδηγία. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο διοργανωτής ή ο πωλητής έχει το δικαίωμα αποζημίωσης από τυχόν τρίτους που συνέβαλαν στο συμβάν από το οποίο προέκυψε η ανάγκη αποζημίωσης, μείωσης των τιμών ή άλλες υποχρεώσεις.
Άρθρο 23
Αναγκαστικός χαρακτήρας της παρούσας οδηγίας
1. Δήλωση του διοργανωτή πακέτου ή εμπόρου που διευκολύνει συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό ότι ενεργεί αποκλειστικά ως πάροχος ταξιδιωτικής υπηρεσίας, ως μεσάζων ή υπό οιαδήποτε άλλη ιδιότητα ή ότι ένα πακέτο ή ένας συνδεδεμένος ταξιδιωτικός διακανονισμός δεν συνιστά πακέτο ή συνδεδεμένο ταξιδιωτικό διακανονισμό δεν απαλλάσσει τον εν λόγω διοργανωτή ή έμπορο από τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται σε αυτούς βάσει της παρούσας οδηγίας.
2. Οι ταξιδιώτες δεν μπορούν να παραιτηθούν των δικαιωμάτων που τους αναγνωρίζουν τα εθνικά μέτρα για τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας.
3. Οποιαδήποτε συμβατική ρύθμιση ή δήλωση του ταξιδιώτη με την οποία, άμεσα ή έμμεσα, παραιτείται των δικαιωμάτων που αναγνωρίζει στους ταξιδιώτες ή περιορίζονται τα δικαιώματα που του παρέχονται από την παρούσα οδηγία ή η οποία έχει ως στόχο την καταστρατήγηση της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας δεν είναι δεσμευτική για τον ταξιδιώτη.
Άρθρο 24
Εφαρμογή
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την ύπαρξη κατάλληλων και αποτελεσματικών μέσων ώστε να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 25
Κυρώσεις
Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που προβλέπονται για τις παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί βάσει της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή τους. Οι κυρώσεις που προβλέπονται πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
Άρθρο 26
Υποβολή εκθέσεων από την Επιτροπή και αναθεώρηση
Έως την 1η Ιανουαρίου 2019, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας που εφαρμόζονται για τις κρατήσεις μέσω διαδικτύου, οι οποίες πραγματοποιούνται σε διάφορα σημεία πώλησης και με τον χαρακτηρισμό των εν λόγω κρατήσεων ως πακέτων, συνδεδεμένων ταξιδιωτικών διακανονισμών ή μεμονωμένων ταξιδιωτικών υπηρεσιών, ειδικότερα δε σχετικά με τον ορισμό του πακέτου που περιέχεται στο άρθρο 3 σημείο 2) στοιχείο β) σημείο v) και σχετικά με το κατά πόσον η προσαρμογή ή διεύρυνση του ορισμού αυτού είναι κατάλληλη.
Έως την 1η Ιανουαρίου 2021, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο γενική έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.
Οι εκθέσεις που αναφέρονται στο πρώτο και το δεύτερο εδάφιο συνοδεύονται, αν είναι απαραίτητο, από νομοθετικές προτάσεις.
Άρθρο 27
Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 και της οδηγίας 2011/83/ΕΕ
1. Το σημείο 5 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«5.
Οδηγία (ΕΕ) 2015/2302 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21).
2. Το άρθρο 3 παράγραφος 3 στοιχείο ζ) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«ζ)
σχετικά με τα πακέτα, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 2) της οδηγίας (ΕΕ) 2015/2302 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22).
Το άρθρο 6 παράγραφος 7, το άρθρο 8 παράγραφοι 2 και 6 και τα άρθρα 19, 21 και 22 της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται τηρουμένων των αναλογιών στα πακέτα όπως ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 2) της οδηγίας (ΕΕ) 2015/2302 όσον αφορά τους ταξιδιώτες κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 6) της εν λόγω οδηγίας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 28
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν, έως την 1η Ιανουαρίου 2018, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία. Κοινοποιούν πάραυτα στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω μέτρων.
2. Εφαρμόζουν τα μέτρα αυτά από την 1η Ιουλίου 2018.
3. Τα μέτρα αυτά, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, παραπέμπουν στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.
4. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 29
Κατάργηση
Η οδηγία 90/314/ΕΟΚ καταργείται με ισχύ από την 1η Ιουλίου 2018.
Οι παραπομπές στην καταργούμενη οδηγία νοούνται ως παραπομπές στην παρούσα οδηγία και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος III.
Άρθρο 30
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 31
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 25 Νοεμβρίου 2015.