ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 20. listopadu 2013
o státní podpoře SA.16237 (C58/02) (ex N118/02) poskytnuté Francií ve prospěch společnosti SNCM
(oznámeno pod číslem C(2013) 7066)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/882/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 (1) odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s těmito články (2), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
1.
Dne 18. února 2002 oznámila Francie Komisi plán podpory na restrukturalizaci ve prospěch společnosti Société Nationale Maritime Corse-Méditerranée (dále jen „SNCM“), který byl doplněn dne 3. července 2002 (3). Tento plán restrukturalizace následoval po oznámení francouzských orgánů ze dne 20. prosince 2001 o poskytnutí finanční zálohy společností Compagnie Générale Maritime (dále jen „CGMF“) (4) společnosti SNCM ve výši 22,5 milionu EUR jakožto podpory na záchranu. Rozhodnutím ze dne 17. července 2002 (5) (dále jen „rozhodnutí z roku 2002“) Komise schválila podporu na záchranu ve prospěch společnosti SNCM v rámci předběžného vyšetřovacího řízení týkajícího se podpor podle čl. 88 odst. 3 Smlouvy o ES. Oznámená podpora na restrukturalizaci spočívala v navýšení kapitálu SNCM společností CGMF ve výši 76 milionů EUR.
2.
Dopisem ze dne 19. srpna 2002 Komise oznámila francouzským orgánům rozhodnutí zahájit formální vyšetřovací řízení (6) podle čl. 88 odst. 2 Smlouvy o ES a článku 6 nařízení Rady (ES) č. 659/1999 (7).
3.
Dne 8. října 2002 (8) sdělily francouzské orgány Komisi své připomínky k rozhodnutí ze dne 19. srpna 2002 (9).
4.
Na žádost francouzských orgánů proběhla pracovní jednání s útvary Komise ve dnech 24. října 2002, 3. prosince 2002 a 25. února 2003.
5.
V rámci zahájení vyšetřovacího řízení Komise obdržela připomínky od dvou podniků, a to od společnosti Corsica Ferries France (dále jen „CFF“) dne 8. ledna 2003 (10) a od společnosti STIM d’Orbigny ze skupiny Stef-TFE (dále jen „STIM“) dne 7. ledna 2003, a také od různých francouzských územních celků dne 18. prosince 2002, 9. a 10. ledna 2003. Dopisy ze dne 13. a 16. ledna a ze dne 5. a 21. února 2003 předala Komise Francii tyto připomínky k vyjádření.
6.
Francouzské orgány poskytly Komisi svá vyjádření k připomínkám společností CFF a STIM dne 13. února 2003 (11) a dne 27. května 2003 (12).
7.
Dne 16. ledna 2003 útvary Komise zaslaly žádost o dodatečné informace, na kterou francouzské orgány odpověděly dne 21. února 2003.
8.
V dopise ze dne 10. února 2003 (13) předložily francouzské orgány argumenty s cílem prokázat, že plán podpory dodržuje ve všech bodech pokyny Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích (14) (dále jen „pokyny z roku 1999“).
9.
Na žádost Komise předložily francouzské orgány dne 25. února 2003 (15) kopii akcionářské dohody, která váže společnost SNCM a společnost STIM.
10.
Rozhodnutím 2004/166/ES (16) (dále jen „rozhodnutí z roku 2003“) schválila Komise, za určitých podmínek, poskytnutí podpory na restrukturalizaci ve prospěch společnosti SNCM splatnou ve dvou částech. První splátka činila 66 milionů EUR a druhá, v maximální výši 10 milionů EUR, se měla určit v závislosti na čistém výnosu z prodeje aktiv, ke kterému mělo dojít po přijetí rozhodnutí z roku 2003.
11.
Dne 13. října 2003 podala společnost CFF u Soudu prvního stupně ES (dále jen „Tribunál“) žalobu na neplatnost rozhodnutí z roku 2003 (věc T-349/03).
12.
Rozhodnutím 2005/36/ES (17) (dále jen „rozhodnutí z roku 2004“) se Komise rozhodla považovat změny požadované Francií v dopise ze dne 23. června 2004, tj. nahrazení plavidla Aliso plavidlem Asco na seznamu plavidel, která je společnost SNCM oprávněna provozovat na základě rozhodnutí z roku 2003, a prodej plavidla Aliso místo plavidla Asco, za změny, které nezpochybňují slučitelnost podpory na restrukturalizaci povolené rozhodnutím z roku 2003 s vnitřním trhem.
13.
Rozhodnutím ze dne 16. března 2005 (dále jen „rozhodnutí z roku 2005“) (18) Komise souhlasila s vyplacením druhé části podpory na restrukturalizaci ve výši 3,3 milionů EUR, čímž celková výše povolené podpory na restrukturalizaci dosáhla částky 69,3 milionu EUR.
14.
Dne 15. června 2005 zrušil Tribunál rozsudkem ve věci T-349/03 (19) rozhodnutí z roku 2003 z důvodu chybného posouzení minimální výše podpory.
15.
Dne 25. října 2005 (20) předaly francouzské orgány Komisi informace o vývoji finanční situace společnosti od oznámení plánu podpory na restrukturalizaci ze dne 18. února 2002.
16.
Dne 17. listopadu 2005 (21) poskytly francouzské orgány podklady o aktualizaci plánu restrukturalizace z roku 2002 a o opětovném vytvoření vlastního kapitálu společnosti SNCM (22).
17.
Dne 15. března 2006 předložily francouzské orgány Komisi souhrnnou zprávu o trhu, obchodní plán (příjmová část) a výhledový účet zisku a ztrát (23). Další podklady byly předány útvarům Komise dne 28. března 2006 a 7. dubna 2006 (24). V tomto dopise francouzské orgány mimo jiné vyzvaly Komisi, aby vzhledem ke své povaze „vyrovnání za veřejnou službu“ nebyla část podpory na restrukturalizaci z roku 2002, a to především částka ve výši 53,48 milionu EUR, považována za opatření přijaté v rámci restrukturalizačního plánu, ale za částku, která není na základě judikatury ve věci Altmark (25) podporou, nebo za samostatné opatření bez spojení s restrukturalizačním plánem podle čl. 86 odst. 2 Smlouvy o ES.
18.
Dne 21. dubna 2006 byl podle článku 4 nařízení Rady (ES) č. 139/2004 ze dne 20. ledna 2004 o kontrole spojování podniků (26) oznámen Komisi návrh spojení, při kterém společnosti Veolia Transport (dále jen „VT“) (27) a Butler Capital Partners (dále jen „BCP“) společně převezmou kontrolu nad společností SNCM (28). Komise se rozhodla nevznést proti oznámenému spojení námitky a prohlásila jej rozhodnutím ze dne 29. května 2006 (29) za slučitelné s vnitřním trhem.
19.
Dne 21. června 2006 (30) předaly francouzské orgány Komisi vyhlášku ministerstva hospodářství, financí a průmyslu ze dne 26. května 2006, kterou se schvalují finanční operace rozhodnuté společností Société nationale des chemins de fer français (dále jen „SNCF“), a legislativní nařízení č. 2006-606 ze dne 26. května 2006, kterým se společnost SNCM převádí do soukromého sektoru.
20.
Informace o pověření veřejnou službou a o podporách sociální povahy při zajišťování dopravní obslužnosti Korsiky byly Komisi předány dne 7. června 2006 (31).
21.
Dopisem ze dne 13. září 2006 oznámila Komise francouzským orgánům své rozhodnutí zahájit formální vyšetřovací řízení podle čl. 88 odst. 2 Smlouvy o ES a podle článku 6 nařízení (ES) č. 659/1999 ve věci nových opatření přijatých ve prospěch společnosti SNCM a ve věci plánu restrukturalizace oznámeného v roce 2002 (32) (dále jen „rozhodnutí z roku 2006“).
22.
Dne 16. listopadu 2006 zaslala Francie Komisi své připomínky v rámci rozhodnutí z roku 2006 (33).
23.
Protože některé zúčastněné strany požádaly Komisi o prodloužení lhůty pro předložení vlastních připomínek (34), Komise rozhodla poskytnout tuto prodlouženou lhůtu všem zúčastněným stranám (35).
24.
Komise obdržela připomínky od společností CFF (36) a STIM (37) a předala je francouzským orgánům dopisem ze dne 20. února 2007. Jistá zúčastněná třetí strana rovněž zaslala své připomínky, které byly také předány francouzským orgánům, ale nakonec je dne 28. května 2008 vzala zpět.
25.
Francouzské orgány sdělily své připomínky k vyjádřením zúčastněných stran dne 30. dubna 2007 (38).
26.
Dne 20. prosince 2007 podala společnost CFF na společnost SNCM stížnost Komisi kvůli státní podpoře, která doplňuje informace zaslané dne 15. června 2007 a 30. listopadu 2007. Stížnost se týká článku 3 nové smlouvy o pověření veřejnou službou podepsané v červnu roku 2007 mezi korsickou územní samosprávou a seskupením Compagnie Méridionale de Navigation - SNCM na období 2007-2013. Podle společnosti CFF by provádění této doložky přineslo společnosti SNCM v roce 2007 nové finanční zdroje ve výši 10 milionů EUR. Kromě toho se má u vyrovnání vyplácenému společnosti SNCM za závazky vyplývající ze zajišťování veřejné služby jednat o státní podporu, která je navíc protiprávní, protože nebyla oznámena Komisi.
27.
Komise informovala zúčastněné strany o svém rozhodnutí prodloužit lhůtu pro podání připomínek třetích stran do 14. března 2008.
28.
Komise předala dne 26. března 2008 připomínky zúčastněných třetích stran Francii, která zaslala svá vyjádření dne 28. března 2008, 10. dubna 2008 a 28. dubna 2008.
29.
Rozhodnutím ze dne 8. července 2008 Komise usoudila, že nová opatření z roku 2006 nepředstavují státní podporu ve smyslu čl. 87 odst. 1 Smlouvy o ES a že se u opatření oznámených v roce 2002 jedná o podpory slučitelné s vnitřním trhem.
30.
Dne 11. září 2012 Tribunál toto rozhodnutí částečně zrušil (39). Tribunál usoudil, že závěry Komise ohledně opatření provedených v roce 2006 jsou výsledkem zjevně nesprávného posouzení. Pokud jde o restrukturalizační opatření z roku 2002, Tribunál shledal, že je nutno provést jejich novou analýzu, protože zrušené rozhodnutí vycházelo ze skutečnosti, že opatření z roku 2006 neobsahují žádný prvek podpory.
31.
Zrušení se netýká pouze prohlášení o slučitelnosti podpory ve výši 53,48 milionu EUR v podobě příspěvku na vyrovnání za závazky veřejné služby společnosti SNCM za období 1991-2001. Toto rozhodnutí se proto nebude tímto bodem zabývat.
32.
Komise tak musí přijmout nové konečné rozhodnutí. Není důvod vyhledávat skutečnosti, k nimž došlo po dnu přijetí zrušeného rozhodnutí. Následkem zrušení musí Komise na jedné straně posoudit, zda některá předmětná opatření odpovídají chování investora v tržním hospodářství, a na straně druhé, pokud posuzovaná opatření představují státní podporu, zda jsou splněny podmínky slučitelnosti stanovené příslušnými pokyny. V souladu s judikaturou Tribunálu (40) smí Komise u obou přezkumů zohlednit pouze informace, které měla k dispozici v den přijetí zrušeného rozhodnutí, tj. dne 8. července 2008 (41).
33.
Dne 13. listopadu 2012 došlo k pracovnímu jednání za účasti Komise, francouzských orgánů a zástupců společnosti SNCM.
34.
Dopisy ze dne 6. prosince 2012 a 5. února 2013 požádaly francouzské orgány dvakrát, aby se rozhodlo o opětovném zahájení řízení, a to z těchto důvodů: Tribunál tím, že upřesnil kritéria zkoušky informovaného investora v tržním hospodářství, údajně vynesl z hlediska judikatury novátorský rozsudek, čímž je prý nutno zahájit znovu kontradiktorní řízení. Dopisy ze dne 15. ledna a 13. února 2013 Komise tyto žádosti odmítla, když zdůraznila, že řízení může být znovu zahájeno v bodě, ve kterém došlo k protiprávnímu jednání, a připomněla, že rozhodnutí o zahájení řízení z roku 2006 nebylo jako takové v žádném ohledu protiprávní. Zároveň ale informovala francouzské orgány, že jí mohou zcela podle vlastního uvážení předkládat doplňující informace pro úvahy a analýzy či jakýkoli dokument, který se jim bude zdát vhodný.
35.
Dne 16. května 2013 zaslaly francouzské orgány Komisi informační zprávu.
36.
Dopisem ze dne 19. června 2013 požádala společnost SNCM o rozhodnutí o opětovném zahájení formálního vyšetřovacího řízení z podobných důvodů jako francouzské orgány. Komise odmítla tuto žádost dopisem ze dne 10. července 2013. Zároveň ale rovněž informovala společnost SNCM, že jí může zcela podle vlastního uvážení předkládat doplňující informace pro úvahy a analýzy či jakýkoli dokument, který se jí bude zdát vhodný.
37.
Dne 27. srpna 2013 zaslala společnost SNCM informační zprávu a novou zprávu o prodeji SNCM.
II. POPIS
2.1. PŘÍJEMCE OPATŘENÍ, KTERÁ JSOU PŘEDMĚTEM TOHOTO ROZHODNUTÍ
38.
Příjemcem opatření, která jsou předmětem tohoto rozhodnutí, je společnost SNCM, která zahrnuje několik dceřiných společností v námořním odvětví a která se zabývá námořní přepravou osob, automobilů a nákladních vozidel na trasách mezi kontinentální Francií a Korsikou, Itálií (Sardinie) a zeměmi Maghrebu (Alžírsko a Tunisko).
39.
Společnost SNCM je akciovou společností, která vznikla v roce 1969 spojením společností Compagnie générale transatlantique a Compagnie de navigation mixte, jež byly obě založeny v roce 1850. Svůj původní název Compagnie générale transméditerranéenne si změnila v roce 1976 na Société nationale maritime Corse-Méditerranée poté, co železniční společnost Société nationale des chemins de fer (SNCF) získala podíl v jejím kapitálu. Francouzská vláda si totiž tuto společnost vybrala pro zajištění zásady územní návaznosti s Korsikou, to znamená vyrovnání sazeb za námořní dopravu s cenami společnosti SNCF pro železniční dopravu, na základě úmluvy uzavřené dne 31. března 1976 na dvacet pět let. Společnost Compagnie générale transatlantique byla již předtím pověřena francouzskou vládou zajištěním dopravní obslužnosti Korsiky na základě dřívější smlouvy uzavřené dne 23. prosince 1948.
40.
V okamžiku oznámení navýšení kapitálu v roce 2002 vlastnila společnost SNCF 20 % podílů a společnost CGMF 80 % podílů v kapitálu společnosti SNCM. Po otevření kapitálu společnosti SNCM dne 30. května 2006 (viz bod 18 tohoto rozhodnutí) patří společnosti BCP, respektive VT 38 % a 28 % kapitálu společnosti SNCM, přičemž společnost CGMF zůstává podílníkem ve výši 25 % (9 % kapitálu je vyhrazeno zaměstnancům).
41.
V roce 2008 byly hlavními dceřinými společnostmi SNCM společnosti Compagnie Méridionale de Navigation (dále jen „CMN“) (42), Compagnie Générale de Tourisme et d’Hôtellerie (CGTH) (43), Aliso Voyage (44), Sud-Cargos (45), Société Aubagnaise de Restauration et d’Approvisionnement (SARA) (46), Ferrytour (47) a Les Comptoirs du Sud (48).
42.
Po prodeji vysokorychlostních plavidel Aliso v září 2004 a Asco (49) v květnu 2005 se flotila společnosti SNCM skládá z deseti lodí (pět trajektových lodí s přepravou automobilů (50), čtyři víceúčelová plavidla (přeprava nákladu a pasažérů) (51) a jedno vysokorychlostní plavidlo (NGV), jež vyplouvá převážně z Nice (52)), z nichž sedm přímo vlastní (53).
43.
Pro úplnost je nutno připomenout, že pravidelná námořní přeprava mezi přístavy kontinentální Francie a Korsiky byla od roku 1948 zajišťována v rámci veřejné služby, pro kterou společnosti SNCM a CMN byly v létech 1976 až 2001 koncesionáři na základě rámcové úmluvy uzavřené původně na dvacet pět let. V souladu s platnými předpisy Společenství (54) a na základě evropského nabídkového řízení (55) vyhlášeného korsickými samosprávnými orgány (56) získaly společnosti SNCM a CMN společně pověření veřejnou službou (dále jen „DSP“) pro dopravní obsluhu Korsiky z Marseille oproti finančnímu vyrovnání, a to na období 2002-2006.
44.
Jelikož platnost pověření veřejnou službou končila koncem roku 2006, stala se výše uvedená námořní veřejná služba předmětem nového nabídkového řízení vyhlášeného na celoevropské úrovni (57) a pověření bylo uděleno seskupení SNCM-CMN na období od 1. května 2007 do 31. prosince 2013 s roční dotací přibližně 100 milionů EUR.
45.
Souběžně mají všichni provozovatelé zajišťující přepravu na ostrov z Toulonu a z Nice stanovenou četnost spojení. Na těchto spojeních jsou obyvatelé Korsiky a také ostatní kategorie cestujících od roku 2002 až do roku 2013 příjemci sociálních podpor zavedených na základě rozhodnutí Komise ze dne 2. července 2002 (58) a 24. dubna 2007 (59).
2.2. KONKURENČNÍ PROSTŘEDÍ
46.
Společnost SNCM vyvíjí činnost převážně ve dvou odlišných oblastech, a to v oblasti přepravy cestujících a v oblasti přepravy zboží. Zajišťuje dopravní spojení na jedné straně z Francie na Korsiku a do Maghrebu a na druhé straně okrajově do Itálie a Španělska.
2.2.1. Doprava na Korsiku
2.2.1.1. Přeprava cestujících
47.
Přeprava cestujících na Korsiku je výrazně sezónním trhem. Zahrnuje špičky sezónní návštěvnosti, které mohou být až desetkrát větší než počet cestujících v měsících mimo sezónu. To od provozovatelů dopravy vyžaduje, aby vlastnili takovou flotilu lodí, která bude schopna tyto sezónní špičky zvládnout. Poloviny obratu se dosahuje v měsících červenci a srpnu. Mimoto existuje nerovnováha podle směru přepravy, a to i během sezónních špiček: například v červenci jsou plavidla při odjezdu z kontinentálních přístavů plná, zatímco při návratu poloprázdná. Roční průměrné míry obsazení plavidel jsou proto poměrně nízké.
48.
Společnost SNCM je tradičním provozovatelem spojení mezi Korsikou a kontinentální Francií. Zhruba platí, že dvě třetiny své činnosti provozuje mezi Marseille a Korsikou v rámci pověření veřejnou službou a zbývající třetinu představují spojení mezi jinými výchozími nebo cílovými místy (Nice-Korsika, Toulon-Korsika, mezinárodní spoje na Sardinii nebo do zemí Maghrebu).
49.
Společnost SNCM měla na svoji hlavní činnost dlouhá léta monopol. Od roku 1996 ale musí čelit konkurenci, která se velmi rychle rozvinula. Společnost CFF je tak dnes dominantním subjektem, pokud jde o námořní spojení mezi kontinentální Francií a Korsikou, a její podíl na trhu neustále roste. Ačkoliv na trhu působí teprve od roku 1996, její přeprava cestujících rostla v období 2000 až 2005 každým rokem o 44 % a tento růst pokračuje. V roce 2008 tak téměř […] (60) % osob cestujících mezi kontinentální Francií a Korsikou po moři zvolilo plavidlo společnosti CFF, zatímco jen […] (60) % použilo plavidlo společnosti SNCM a zbylých […] (60) % připadlo na společnost CMN.
50.
Postavení, které společnost CFF získala na předmětném trhu od roku 2000, se projevuje také v počtu cestujících přepravených během sezóny mezi Korsikou a kontinentální Francií. Z níže uvedeného diagramu vyplývá, že podíl společnosti CFF na trhu se zvýšil ze 45 % v roce 2000 na 70 % v roce 2007 a podíl společnosti SNCM se ve stejném období klesl z 53 % na 26 %, což představuje rozdíl více než jednoho milionu přepravených cestujících.
Diagram
Počet cestujících přepravených během sezóny (květen až září) mezi kontinentální Francií a Korsikou - sezóny 2000 až 2007
Zdroj:
Observatoire régional des transports de la Corse.
51.
Dalšími menšími konkurenty společnosti SNCM při dopravě na Korsiku jsou Compagnie Méridionale de Navigation (CMN), Moby Lines, Happy Lines a TRIS.
52.
Od roku 2006 se nabídka společnosti SNCM a její podíl na trhu dopravního spojení s Korsikou snížily: došlo k omezení nabídky míst o 8 % (- 20 % u spojení z Nice a - 3 % u spojení z Marseille).
53.
Pokračující snižování tržního podílu ukazuje, že důvěra uživatelů se zpět získává velmi obtížně poté, co byla silně otřesena stávkami a zmatky, které provázely sociální konflikty v létech 2004 a 2005, a to především u příležitosti privatizace společnosti.
54.
Trh námořní přepravy cestujících mezi kontinentální Francií a Korsikou rostl od roku 1993 průměrně o 4 % ročně. Tento růst měl pokračovat také v roce 2008 (tedy v období rozhodujícím pro přezkum skutečností), kdy se očekávalo zvýšení o […] (60) %, a v následujících letech měl být mírnější. Přesto se nezdá, že by se nové subjekty snažily na tento trh proniknout. Do veřejné soutěže vyhlášené Korsickým dopravním úřadem (Office des Transports de Corse) o pověření veřejnou službou na období 2007-2013 pro námořní dopravu do určitých přístavů na Korsice se kromě společností CFF a SNCM-CMN nepřihlásil žádný další uchazeč, a to i přesto, že bylo možné ucházet se pouze o určité dopravní trasy.
55.
Pokud jde o hlavního konkurenta společnosti SNCM, tak společnost CFF mezi lety 1999 a 2007 zvýšila výrazně svou nabídku míst z 500 000 na 4,5 milionu (z toho o 30 % jen v roce 2007 v porovnání s rokem 2006), což jí umožnilo zvýšit počet přepravených cestujících (z 1,3 milionu v roce 2005 na 1,6 milionu v roce 2007) a svůj podíl na trhu. Tato obchodní politika se ale projevuje strukturálně nižší mírou obsazenosti u CFF než u SNCM s rozdílem deseti procentních bodů v roce 2007. U společnosti SNCM dosahovala průměrná míra obsazenosti v roce 200748 %, což je u trhu s takovými sezónními výkyvy běžné (viz výše).
2.2.1.2. Nákladní doprava
56.
Pokud jde o nákladní dopravu, byl v roce 2005 podíl společnosti SNCM na trhu na trase mezi Marseille či Toulonem a Korsikou přibližně 45 %.
57.
Pokud jde o dopravu obecného zboží (bez doprovodu), nacházejí se společnosti SNCM a CMN de facto v téměř monopolním postavení. V rámci smlouvy o pověření veřejnou službou zajišťují obě společnosti v častých intervalech přepravu zboží z Marseille do všech přístavů na Korsice.
58.
Pokud jde o doprovázené přívěsy nakládané na trajekty, což představuje celkově 24 % přepravy zboží měřené v běžných metrech, existuje mezi všemi přepravci cestujících hospodářská soutěž. Společnosti SNCM a CMN zajišťují většinu této přepravy doprovázeného zboží. Ostatní provozovatelé, a to především společnost CFF, mají 10 % podíl, což představuje 2 % celkového trhu.
59.
Pokud jde o doprovázené vozidlové soupravy (61) nakládané na trajekty (přibližně 24 % přepravy obecného zboží v roce 2003), mají společnosti SNCM a CMN také většinový podíl na dotčeném trhu. Ovšem od roku 2002 rozšířila společnost CFF svou nabídku a získala přibližně 15 % podílu na trhu.
2.2.2. Doprava do zemí Maghrebu
60.
Tunisko a Alžírsko představují důležitý trh s přibližně 5 miliony cestujících, přičemž převládá letecká přeprava. V těchto souvislostech zajišťuje námořní přeprava přibližně 15 % přesunů. Zatímco Alžírsko představuje významný námořní trh s řádově 560 000 cestujících, je Tunisko s řádově 250 000 cestujících trhem méně významným.
61.
Trh námořní dopravy mezi Francií a zeměmi Maghrebu vykazoval v období mezi roky 2001 a 2005 trvalý růst, a to řádově o 13 %. Vzhledem k výhledům růstu turistiky do této oblasti se očekávalo (v období rozhodujícím pro přezkum skutečností), že námořní doprava zaznamená okolo roku 2010 roční míru růstu řádově o 4 %.
62.
V Alžírsku zaujímá společnost SNCM druhé místo na trhu za alžírským veřejným podnikem Entreprise Nationale de Transport Maritime de Voyageurs (ENTMV). V roce 2005 vzrostl podíl společnosti SNCM na trhu z 24 % (2001) na 35 %.
63.
Na trhu dopravy do Tuniska je společnost SNCM na druhém místě za společností Compagnie tunisienne de navigation (CTN). Ačkoli společnost SNCM ztratila od roku 2001 podíl na trhu ve prospěch společnosti CTN, když její podíl klesl ze 44 % na 39 % v roce 2004, v roce 2005 došlo k určitému zlepšení (40 %).
2.3. POPIS OPATŘENÍ, KTERÁ JSOU PŘEDMĚTEM TOHOTO ROZHODNUTÍ
2.3.1. Navýšení kapitálu společnosti SNCM v roce 2002
64.
Po rozhodnutí Komise ze dne 17. července 2002 o schválení podpory na záchranu ve prospěch společnosti SNCM (62) oznámily francouzské orgány Komisi dne 18. února 2002 plán podpory na restrukturalizaci ve prospěch společnosti SNCM. Opatření spočívalo v navýšení kapitálu společnosti SNCM prostřednictvím mateřské společnosti CGMF, a to ve výši 76 milionů EUR, přičemž 46 milionů EUR mělo být poskytnuto na náklady spojené s restrukturalizací (63). Navýšení kapitálu mělo za cíl zvýšit vlastní finanční prostředky společnosti SNCM z 30 milionů na 106 milionů EUR.
65.
V souladu s hlavními pokyny z roku 1999 předložily francouzské orgány Komisi plán restrukturalizace (64) společnosti SNCM v pěti bodech:
i)
snížení počtu plaveb a reorganizace plavidel mezi různými spoji (snížení počtu spojů na Korsiku a posílení přepravy do zemí Maghrebu). Plán restrukturalizace počítal se snížením počtu plaveb z 4 138 (3 835 pro SNCM a 303 pro její dceřinou společnost Corsica Marittima) na 3 410 v roce 2003 s následujícími změnami v přepravě:
-
změna námořních spojení mezi Marseille a Korsikou podle zadávacích podmínek smlouvy o veřejné službě na období 2001-2006;
-
téměř úplné zrušení spojů mezi Toulonem a Korsikou;
-
omezení spojů mezi Nice a Korsikou;
-
zrušení linky mezi Livornem a Bastií provozované s vyhrazeným vybavením - skutečně zrušena v roce 2003;
-
posílení přepravy do Alžírska a Tuniska plavidly „Méditerranée“, „Ile de Beauté“ a „Corse“ a pozastavení spojení mezi Janovem a Tunisem.
ii)
snížení počtu plavidel o čtyři lodě, což mělo přinést 21 milionů EUR v hotovosti;
iii)
prodej části nemovitého majetku;
iv)
snížení počtu zaměstnanců (65) o přibližně 12 %, což ve spojení s rozumnou mzdovou politikou mělo snížit náklady na lodní personál z 61,8 milionu EUR v roce 2001 na průměrně 54,8 milionu EUR v letech 2003 až 2006 a pozemní náklady z 50,3 milionu EUR v roce 2001 na 45,8 milionu EUR ve stejném období;
v)
zrušení dvou z dceřiných společností, a to společností Compagnie Maritime Toulonnaise a Corsica Marittima, jejichž zbývající činnosti měla převzít společnost SNCM.
66.
Po připomínkách Komise uvedených v jejím rozhodnutí ze dne 19. srpna 2002 francouzské orgány popsaly v dopise ze dne 31. ledna 2003 vylepšení plánu restrukturalizace v následujících bodech:
-
závazky a upřesnění v oblasti mzdové politiky;
-
plán snížení nákladů u zprostředkovatelských nákupů;
-
závazek, že společnost SNCM nevyvolá cenovou válku se svými konkurenty v dopravě na Korsiku.
67.
Ohledně posledního bodu francouzské orgány upřesňují, že společnost „SNCM se k tomu zavazuje bez výhrad, protože vyvolání cenové války z jejího podnětu by nebylo v souladu ani s jejími strategickými záměry, ani s jejím zájmem, protože by vedlo ke snížení jejích příjmů, a ani s jejími obvyklými pracovními postupy a s jejím know-how“.
68.
Ve svém plánu restrukturalizace francouzské orgány předložily Komisi podrobnou tabulku finančních výhledů na období 2002-2007 založených na středních předpokladech pro celou řadu proměnných (66). Finanční výhledy mimo jiné vykazují návrat ke kladným běžným výsledkům hospodaření počínaje rokem 2003.
Tabulka 1
Finanční tabulka pro období 2002-2007
v milionech EUR
2000 Skutečnost
2001 Skuteč.
2002 Plán
2002 Skuteč.
2003 Plán
2004 Plán
2005 Plán
2006 Plán
2007 Plán
Obrat
204,9
204,1
178
205,8
190,4
192,9
195,2
197,1
193,9
Provozní dotace
85,4
86,7
74,5
77,7
69,9
68,8
68,4
67
68,5
Běžný výsledek
-14,7
-5,1
1,2
-5,8
6,8
10,6
10,7
8,1
9
Čistý výsledek
-6,2
-40,4
23
4,2
12
14
1
3
3
Vlastní kapitál
67,5
29,7
119
33,8
124
134
145
160
169
Čisté finanční zadlužení (bez leasingu)
135,8
134,5
67,7
144,8
55,2
38,2
57,1
115,7
228,1
Finanční ukazatele
Běžný výsledek/obrat + dotace
-5 %
-2 %
0 %
-2 %
3 %
4 %
4 %
3 %
3 %
Vlastní kapitál/zadlužení v rozvaze
50 %
22 %
176 %
23 %
225 %
351 %
254 %
138 %
74 %
Údaje za roky 2000, 2001 a 2002 jsou převzaty z výročních zpráv 2001 a 2002 společnosti SNCM
69.
Podle francouzských orgánů mělo navýšení kapitálu o 76 milionů EUR a návrat k provozní ziskovosti, který se předpokládal počínaje rokem 2003, umožnit zvýšit vlastní kapitál z 30 milionů EUR v roce 2001 na 120 milionů EUR v krátkém časovém horizontu (2003) a na 160 až 170 milionů EUR na konci plánu (2006-2007). Zvýšení vlastního kapitálu mělo umožnit snížení finanční zadluženosti ze 145 milionů EUR v roce 2002 na úroveň 40 až 55 milionů EUR v letech 2003 až 2005. V posledních letech plánu společnost předpokládala zvýšení zadlužení kvůli výměně jednoho nebo dvou plavidel v plném vlastnictví.
70.
Francouzské orgány také předložily studii citlivosti předpokládaných výsledků vůči pracovním předpokladům vývoje přepravy na různých dopravních spojích. Různé simulace prováděné na tomto základě ukázaly, že by se společnost SNCM měla vrátit k ziskovosti ve všech uvažovaných případech.
71.
Francouzské orgány nejprve zmínily dvě alternativní metody, které ale odmítly jako příliš nákladné.
i)
První metoda posouzení spočívala v sečtení nákladů všech restrukturalizačních opatření. Umožnila dojít ke stanovení finančních potřeb ve výši 90,9 milionu EUR zahrnutím:
-
celkové ztráty za období 1991-2001, tedy 41,7 milionu EUR (tzn. 29 milionů EUR, což je částka schválená rozhodnutím 2002/149/ES ze dne 30. října 2001 (Úř. věst. L 50, 21.2.2002, s. 66), 6,1 milionu EUR za rok 2000 a 6,6 milionu EUR za rok 2001 před zahrnutím restrukturalizačních výdajů);
-
snížení zdroje tvořeného zvláštními odpisy ve stejném období, tedy 24 milionů EUR (v rozvaze za toto období se příslušná položka snížila z 86 na 62 milionů EUR z důvodu prodloužení doby odpisu z dvanácti na dvacet let, menšího využívání tohoto zdroje a využívání „leasingu“ u posledních dodaných plavidel);
-
výnosu z prodeje uskutečněného během této restrukturalizace, tedy 21 milionů EUR, snižujícího finanční potřeby a
-
kumulativního důsledku restrukturalizačních nákladů ve výši 46,2 milionu EUR (viz poznámka pod čarou 58).
ii)
Druhá metoda posouzení spočívala ve stanovení výše vlastního kapitálu, který by požadovaly banky pro celou flotilu, při zohlednění skutečnosti, že banky pro úvěrování nákupu plavidla obvykle požadují vlastní příspěvek ve výši 20 až 25 % hodnoty plavidla. Výpočet provedený francouzskými orgány na základě historické pořizovací ceny flotily plavidel ve výši 843 milionů EUR vedl k výsledku potřeb vlastního kapitálu ve výši 157 až 196 milionů EUR. Po odečtení stávajícího vlastního kapitálu ke konci roku 2001 se došlo touto metodou ke stanovení potřeby navýšení kapitálu o 101 až 140 milionů EUR.
72.
Metoda, kterou nakonec zvolily francouzské orgány k určení výše navýšení kapitálu, spočívá ve výpočtu finančních potřeb na základě středního poměru mezi vlastními zdroji a finančními dluhy zjištěném v roce 2000 u pěti evropských námořních společností. Bez ohledu na odlišnosti účetních rozvah těchto podniků zvolily francouzské orgány jako průměr hodnotu 79 %. Francouzské orgány tvrdí, že finanční výhledy na období od roku 2002 až do roku 2007 vedou k průměrnému poměru mezi vlastním kapitálem a finančním zadlužením v hodnotě 77 %, přičemž vlastní kapitál dosáhne v roce 2007 výše 169 milionů EUR. Taková výše vlastních zdrojů měla být dosažena navýšením kapitálu o 76 milionů EUR a úspěšným provedením opatření, která byla součástí plánu restrukturalizace.
2.3.2. Opatření po navýšení kapitálu v roce 2002
2.3.2.1. Předběžná poznámka
73.
Navýšení kapitálu a plán restrukturalizace z roku 2002 nepřinesly očekávané výsledky a počínaje rokem 2004 se finanční a hospodářská situace společnosti SNCM prudce zhoršila. Ke zhoršení přispěly jak vnitřní faktory (sociální konflikty, pozdní a nedostatečné plnění cílů v oblasti produktivity, ztráta podílů na trhu), tak faktory nezávislé na společnosti SNCM (oslabení přitažlivosti Korsiky jako destinace, zvýšení podílu na trhu společnosti CFF, chyby v řízení ze strany státu (67)) a zvýšení ceny pohonných hmot.
74.
Běžný výsledek hospodaření společnosti SNCM tak byl - 32,6 milionu EUR v roce 2004 a - 25,8 milionu EUR v roce 2005. Čistý hospodářský výsledek potom činil - 29,7 milionu EUR v roce 2004 a - 28,8 milionu EUR v roce 2005.
75.
Zhoršení hospodářské a finanční situace společnosti SNCM donutilo francouzské orgány k většímu převedení aktiv, než předpokládal plán restrukturalizace z roku 2002 a než požadovalo rozhodnutí z roku 2003, a zahájit vyhledávání partnerů ze soukromého sektoru.
Tabulka 2
Seznam aktiv postoupených společností SNCM od roku 2002
Čistý výnos prodeje
Datum
Prodeje navržené v oznámení z roku 2002 (v tisících EUR)
25 165
Aliso
(místo plavidla Asco v souladu s rozhodnutím Komise ze dne 8. září 2004)
(315)
30.9.2004
Napoléon
6 396
6.5.2002
Monte Rotondo
591
31.7.2002
Liberté
10 088
27.1.2003
Komplex nemovitostí Schuman
8 405
20.1.2003
Dodatečné prodeje vyžadované Komisí v jejím rozhodnutí ze dne 9. července 2003 (v tisících EUR)
5 022
SCI Espace Schuman
765,7
24.6.2003
Southern Trader
2 153
22.7.2003
Someca
1 423,9
30.4.2004
Amadeus
680
12.10.2004
CCM
-
(68)
-
Dodatečné prodeje provedené od rozhodnutí z července 2003 (v tisících EUR)
12 600
Asco
7 100
24.5.2005
Sud Cargos
4 300
15.9.2005
Prodej bytů z bytového fondu společnosti SNCM
(dříve obývaných zaměstnanci společnosti SNCM)
1 200
září 2003 až 2006
CELKEM (v tisících EUR)
42 385
2.3.2.2. Opatření po navýšení kapitálu v roce 2002
76.
Výběrové řízení soukromých partnerů proběhlo od 26. ledna 2005 do konce září 2005.
77.
Francouzská vláda oznámila dne 26. ledna a 17. února 2005, že začne hledat soukromého partnera, který by vstoupil do kapitálu společnosti SNCM s cílem posílit její finanční strukturu a doprovázet ji v krocích nutných pro její další rozvoj.
78.
Agentura státních podílů (Agence des Participations de l'Etat - APE) nejprve jmenovala nezávislou osobnost k dohledu nad celým vyhledávacím řízením, a poté pověřila poradenskou banku („HSBC“) oslovit možné nabyvatele.
79.
V tomto rámci bylo osloveno sedmdesát dva odvětvových a finančních investorů s cílem stanovit finanční podmínky nabídky, která by měla za cíl posílit podnikatelský plán společnosti, zachovat pracovní místa a zajistit řádné plnění veřejné služby. Dvacet tři z nich projevilo zájem, bylo podepsáno patnáct dohod o důvěrnosti informací a rozesláno patnáct informačních memorand. Šest podniků předložilo své nabídky v prvním kole dne 5. dubna 2005 a tři nabídky (společnost Connex, která se od té doby stala společností Veolia Transdev (VT), Caravelle a BCP) se dostaly do druhého kola dne 17. června 2005 stejně jako zájemce o menšinový podíl (Comanav). Ve třetím kole dne 28. července 2005 se objevily tři nabídky.
80.
Dne 14. září 2005 byla každá společnost vyzvána k předložení pevné a konečné nabídky do 15. září 2005. Jelikož k tomuto datu společnost Connex odstoupila, státní orgány dostaly dvě pevné nabídky navýšení kapitálu a převzetí celého kapitálu předložené skupinami BCP a Caravelle.
81.
Dne 27. září 2005 vydala Francie tiskové prohlášení, ve kterém oznámila, že na základě podrobného prověření obou nabídek byla vybrána nabídka skupiny BCP, protože je nejenom nejpřijatelnější z finančního hlediska, ale také nejlépe odpovídá zájmům společnosti, veřejné služby a zaměstnanosti. V původní nabídce skupina BCP navrhovala zápornou cenu ve výši 113 milionů EUR, a nabídka tak představovala nejnižší odhad záporné ceny.
82.
Tato původní nabídka možných nabyvatelů výslovně předpokládala možnost její úpravy podle výsledků provedených auditů. Francouzské orgány uvedly, že původní cena byla zvýšena po auditech předložených dne 16. prosince 2005 kvůli objektivním prvkům s vlivem na právní a hospodářský rámec, v němž podniká společnost SNCM, které vznikly po odevzdání nabídky dne 15. září 2005. Záporná cena tak byla změněna na 200 milionů EUR.
83.
Jednání mezi francouzskými orgány a budoucími nabyvateli, tj. skupinou BCP ve spojení se společností Connex, která se následně stala společností Veolia Transdev jako dceřiná společnost společnosti Veolia, umožnily snížit tuto částku na 142,5 milionu EUR navýšených o převzetí části výdajů spojených s připojištěním důchodců společnosti SNCM (tj. o 15,5 milionu EUR).
84.
Po otevřeném, transparentním a nediskriminačním výběrovém řízení bylo nakonec dne 13. října 2005 za velmi obtížných finančních a sociálních okolností dosaženo shody mezi státem a společnostmi BCP a VT. Společnost VT je tak odvětvovým provozovatelem společnosti SNCM (s podílem 28 %), zatímco skupina BCP je hlavním akcionářem s podílem 38 %. Především vůči zaměstnancům se stát zavázal zůstat akcionářem společnosti s podílem ve výši 25 % (69). Společnosti BCP a VT vypracovaly pro společnost SNCM podnikatelský plán, který byl sdělen Evropské komisi dne 7. dubna 2006.
a) Obsah memoranda o porozumění
85.
Memorandum o porozumění, na jehož základě se 75 % kapitálu společnosti převádí na soukromé nabyvatele, bylo podepsáno mezi zúčastněnými stranami (BCP, VT a CGMF) dne 16. května 2006.
86.
V části II memoranda o porozumění se uvádí, že se společnost CGMF zavazuje schválit, upsat a plně splatit navýšení kapitálu společnosti SNCM v celkové výši 142,5 milionu EUR.
87.
Jako doplněk navýšení kapitálu se společnost CGMF zavazuje dát k dispozici společnosti SNCM částku 38,5 milionu EUR formou zálohy na běžný účet. Tato záloha na běžný účet, kterou předá společnost SNCM do rukou správce vázaného účtu (banka CIC), je určena na financováni části nákladů zvaných „na velkorysost“, které doplní částky vyplácené uplatněním zákonných a smluvních opatření v případě plánu snižování počtu zaměstnanců provedeného nabyvateli. Vyplácení vyrovnání nad náhrady stanovené právními a smluvními ustanoveními probíhá na individuálním a jmenovitém základě a týká se zaměstnanců, kteří opustili podnik a jejichž pracovní smlouva byla vypovězena.
88.
Tento mechanismus je uveden v článku II.2 protokolu o postoupení ze dne 16. května 2006, který stanoví, že tento účet je určen „k financování části nákladů spojených s dobrovolnými odchody nebo s vypovězením pracovní smlouvy […] a představuje přídavek k různým částkám povinně vyplácených zaměstnavatelem na základě zákonných a smluvních ustanovení“. Správce vázaného účtu má „za úkol uvolňovat prostředky postupně podle toho, jak dotčení zaměstnanci, kteří nejsou převedeni na jiná pracovní místa v rámci skupiny SNCM, budou skutečně opouštět společnost a uvolnit zůstatek spravované částky v okamžiku, kdy skončí jeho úloha správce“. Fungování tohoto účtu je předmětem dohody o správě účtu, která je přílohou memoranda o porozumění. Použití vázaného účtu vyžaduje, aby společnost SNCM předala předsedovi správní rady CGMF jmenovitý seznam osob, jejichž pracovní smlouva byla vypovězena a pro něž se žádá o použití vázaného účtu, a rovněž měsíční přehled čistých výdajů, jenž představuje podrobné vyúčtování všech náhrad a nákladů vyplacených dotčeným zaměstnancům. Společnost SNCM souběžně oznamuje správci účtu „skutečné dodatečné měsíční náklady“ na zaměstnance, které odpovídají přídavku k různým částkám povinně vyplácených zaměstnavatelem na základě zákonných a smluvních ustanovení. Celková výše dodatečných opatření „z velkorysosti“ státu nesmí v žádném případě přesáhnout částku 38,5 milionu EUR, a pokud by tato dodatečná sociální opatření nedosáhla do tří roků od postoupení společnosti této hranice, bude zůstatek vrácen státu.
89.
Po těchto krocích část III memoranda o porozumění stanoví, že společnost CGMF postoupí soukromým nabyvatelům své akcie, které představují 75 % podílů základního kapitálu společnosti, a vázaný účet určený na financování té části sociálního plánu, která přesahuje zákonné a smluvní povinnosti.
90.
Část III memoranda o porozumění rovněž stanoví, že společnosti BCP a VT přistoupí k dodatečnému navýšení kapitálu ve výši 8,75 milionu EUR a že z této částky bude společnost SNCM čerpat podle svých potřeb hotovosti. V části III odst. 2.7 memoranda o porozumění se stanoví, že hodnota akcií společnosti CGMF se v každém okamžiku rovná jejich původní jmenovité hodnotě zvýšené o […] (60) % jejich splacené jmenovité hodnoty vynásobené součinitelem D/365, přičemž D představuje počet dní od data uplatnění, s odečtením všech vyplacených částek (např. dividend). Tato ustanovení se neuplatňují v případě soudního vyrovnání nebo likvidace společnosti.
91.
Memorandum o porozumění (část III.5) obsahuje zrušující doložku k postoupení společnosti SNCM, která může být uplatněna současně nabyvateli v případě, že dojde k jedné z následujících událostí, protože tyto události by mohly zpochybnit jejich podnikatelský záměr a obnovení životaschopnosti společnosti:
-
nepřidělení smlouvy o pověření veřejnou službou pro námořní dopravu na Korsiku pro období, které začíná dnem 1. ledna 2007, nebo její přidělení za značně zhoršených podmínek;
-
jakékoli záporné rozhodnutí Evropské komise nebo rozsudek Tribunálu či Soudního dvora, jako je například odmítnutí postoupení nebo stanovení podmínek se zásadním dopadem na hodnotu společnosti, a to do šesti roků ode dne, kdy partneři nabudou práv nad společností.
92.
Část VII memoranda o porozumění stanoví, že společnost CGMF převezme část sociálních závazků společnosti SNCM týkajících se nákladů na zdravotní připojištění jejích důchodců, které byly odhadnuty na 15,5 milionu EUR počínaje dnem převedení vlastnictví podniku.
93.
Způsoby správy a řízení podniku jsou upřesněny v části IV memoranda o porozumění. Je zde uvedeno, že dojde ke změně způsobu řízení společnosti SNCM, která se přemění v akciovou společnost s představenstvem a dozorčí radou. Dozorčí rada se bude skládat z 10 a později ze 14 členů. Přechodně jí bude předsedat zástupce státu. Pokud bude společnosti SNCM přiděleno pověření veřejnou službou, předsedu dozorčí rady nahradí zástupce společnosti BCP. Představenstvo má potom za úkol zajistit provozní řízení společnosti SNCM.
94.
Dne 26. května 2006 schválila francouzská vláda postoupení SNCM a výše uvedená opatření.
b) Opatření
95.
S ohledem na výše uvedené skutečnosti obsahuje memorandum o porozumění tři druhy státních opatření, a jsou proto důvodem pro jejich posouzení z hlediska pravidel Společenství pro státní podporu:
-
postoupení 75 % podílu ve společnosti SNCM za zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR (kapitálový vklad ve výši 142,5 milionu EUR a převzetí nákladů na zdravotní připojištění ve výši 15,5 milionu EUR);
-
záloha na běžný účet poskytnutá společností CGMF ve výši 38,5 milionu EUR ve prospěch propuštěných zaměstnanců společnosti SNCM;
-
navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR upsané společností CGMF společně a současně se vkladem ve výši 26,25 milionu EUR provedeným společnostmi VT a BCP.
-
zrušující doložka postoupení (70).
2.4. OBLAST PŮSOBNOSTI TOHOTO ROZHODNUTÍ
96.
Toto konečné rozhodnutí se týká opatření, která provedla Francie ve prospěch společnosti SNCM od 18. února 2002, a to:
-
zůstatku vkladu kapitálu ve prospěch společnosti SNCM společností CGMF ve výši 76 milionů EUR poskytnutých v roce 2002, tj. částky 15,81 milionu EUR;
-
záporné ceny při prodeji společnosti SNCM společností CGMF ve výši 158 milionů EUR;
-
zálohy na běžný účet poskytnuté společností CGMF ve výši 38,5 milionu EUR ve prospěch propuštěných zaměstnanců společnosti SNCM;
-
navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, které upsala společnost CGMF.
97.
Toto rozhodnutí se netýká vyrovnání za závazky veřejné služby společnosti SNCM za období 1991-2001, jehož slučitelnost potvrdil rozsudek Tribunálu ze dne 11. září 2012 (71).
98.
Netýká se rovněž přezkumu minulých a budoucích finančních vyrovnání ve prospěch společnosti SNCM za závazky veřejné služby v období 2007-2013, která jsou předmětem samostatného řízení (72).
99.
Dále je nutno připomenout, že proti rozsudku ze dne 11. listopadu 2012 byla u Soudu podána dvě odvolání, a to společností SNCM a Francií ve spojených věcech C-533/12 P a C-536/12 P. Toto rozhodnutí je ale přijímáno z důvodu provedení napadeného rozsudku a pouze proto, že tento rozsudek zrušil rozhodnutí ze dne 8. července 2008. Pokud by za těchto okolností měl přezkum odvolání vést k částečnému nebo úplnému zrušení rozsudku ze dne 11. listopadu 2012 a vyvolat obnovení platnosti některých částí rozhodnutí ze dne 8. července 2008, které tento rozsudek zrušil, stalo by se toto rozhodnutí neplatným již z důvodu těchto odvolacích rozsudků, pokud by se týkalo opatření, jejichž platnost byla tímto způsobem obnovena.
2.5. DŮVODY, KTERÉ VEDLY K ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ V ROCE 2002 A K JEHO ROZŠÍŘENÍ V ROCE 2006
2.5.1. Zahájení formálního vyšetřovacího řízení v roce 2002
100.
Ve svém rozhodnutí ze dne 19. srpna 2002 o zahájení řízení Komise sice uznala, že společnost SNCM je podnikem v obtížích, ale vyjádřila také pochybnosti o souladu oznámených opatřeních s kritérii uvedenými v bodě 3.2.2 pokynů z roku 1999, které v té době platily.
101.
Komise vyjádřila určité pochybnosti o plánu restrukturalizace vzhledem k tomu, že chyběl rozbor příčin ztrát podniku. Obzvláště si pak Komise kladla otázky o spojitosti mezi ztrátami a závazky veřejné služby, o dopadech politiky nákupů plavidel společností SNCM na výsledkové účty a o plánovaných opatřeních na zvýšení produktivity podniku.
102.
Kromě toho Komise zdůraznila určité nedostatky plánu restrukturalizace, a to především nepřítomnost konkrétních opatření ke snížení mezispotřeby a nepřítomnost informací o budoucí cenové politice společnosti SNCM.
103.
Komise si rovněž kladla otázky o účinnosti metody výpočtu, kterou zvolily francouzské orgány ke stanovení částky navýšení kapitálu, a o předpokladech zvolených pro vypracování finančních simulací.
2.5.2. Rozšíření formálního vyšetřovacího řízení v roce 2006
104.
Rozhodnutím ze dne 13. září 2006 se Komise rozhodla rozšířit formální vyšetřovací řízení z roku 2002 na opatření plánovaná v rámci převedení společnosti SNCM do soukromého sektoru.
105.
V případě, že by toto navýšení kapitálu bylo označeno za slučitelnou státní podporu podle čl. 86 odst. 2 Smlouvy o ES, Komise soudila, že by mělo být posuzováno podle pokynů Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích (dále jen „pokyny z roku 2004“) (73). Vzhledem k tomu, že výše podpory na restrukturalizaci by měla být výrazně nižší než částka oznámená v roce 2002 a schválená v roce 2003, vyjádřila Komise pochybnosti o vhodnosti zachovat všechna protiplnění uložená společnosti SNCM v rozhodnutí z roku 2003.
106.
Komise rovněž vyjádřila pochybnosti o dodržování podmínek stanovených rozhodnutím z roku 2003, a to zásady price leadership a počtu zpátečních plaveb na Korsiku.
107.
Pokud jde o zápornou cenu postoupení společnosti SNCM, vyjádřila Komise pochybnosti o souladu navýšení kapitálu státem před postoupením společnosti SNCM se zásadou soukromého investora v tržním hospodářství. Komise vyjádřila zejména své pochybnosti, pokud jde o platnost výpočtu nákladů na vyrovnání, které by měl stát jako akcionář uhradit v případě úpadku společnosti SNCM.
108.
Komise zpochybnila skutečnost, že lze finanční opatření odůvodnit na základě pokynů z roku 2004.
109.
Komise také vyjádřila pochybnosti ohledně druhého navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, pokud jde o dodržení zásady souběžnosti soukromého a veřejného investování a o stejné podmínky úpisu ve smyslu judikatury.
110.
Komise nakonec vyjádřila pochybnosti v tom smyslu, že dodatečná sociální opatření ve výši 38,5 milionu EUR určená na podporu pro jednotlivce mohou představovat nepřímé zvýhodnění podniku. Zdůraznila také riziko možného rozporu při zahrnutí dodatečných náhrad za propuštění do rizik nesených informovaným investorem.
III. PŘIPOMÍNKY FRANCOUZSKÝCH ORGÁNŮ K ROZHODNUTÍ O ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
3.1. NAVÝŠENÍ KAPITÁLU V ROCE 2002
111.
Plán restrukturalizace oznámený v roce 2002 spočíval ve vkladu kapitálu ve výši 76 milionů EUR, z nichž 53,48 milionu EUR odpovídalo vyrovnání za veřejnou službu. Při zohlednění prodejů aktiv, ke kterým přistoupila společnost SNCM (74), skutečně vyplacená částka podpory dosahuje výše 69 292 400 EUR. Pokud se u částky 53,48 milionu EUR jedná o slučitelnou podporu, francouzské orgány soudí, že částka, která se má považovat za podporu na restrukturalizaci na základě oznámení z roku 2002, dosahuje údajně výše 15,81 milionu EUR.
3.2. OPATŘENÍ PO NAVÝŠENÍ KAPITÁLU V ROCE 2002
112.
Francie úvodem připomíná, že závažnost stávek v období 2004-2005 a zhoršení ekonomické a finanční situace společnosti SNCM přiměly v lednu 2005 akcionářský stát k vyhlášení výběrového řízení pro soukromé investory a k zavedení nouzových opatření (zejména prodej plavidla Asco a podílu ve společnosti Sud-Cargos (75)).
3.2.1. Záporná prodejní cena společnosti SNCM
113.
Na základě tehdy platné judikatury Společenství v této oblasti francouzské orgány vyzývají Komisi, aby vzala v úvahu, že záporná prodejní cena společnosti SNCM ve výši 158 milionů EUR neobsahuje žádné opatření označitelné za podporu ve smyslu čl. 87 odst. 1 Smlouvy o ES, protože se francouzský stát údajně choval jako soukromý investor v tržním hospodářství.
114.
Francie úvodem upozorňuje, že konečná cena ve výši 158 milionů EUR, která je nižší než záporná cena, kterou původně požadovali nabyvatelé na základě svého auditu společnosti SNCM, je výsledkem vyjednávání o postoupení kontroly probíhajícího v rámci volné, transparentní a nediskriminační hospodářské soutěže, a představuje proto tržní cenu.
115.
Francie se domnívá, že pokud hledání soukromého partnera společnosti SNCM proběhlo v rámci otevřené, transparentní a nediskriminační hospodářské soutěže, na jejímž základě byla vybrána nejlepší nabídka, je prodejní cena cenou tržní.
116.
Podle francouzských orgánů měl prodej za zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR proběhnout v souladu s tehdy platnou judikaturou Společenství a s rozhodovací praxí Komise za co nejvýhodnějších podmínek pro stát, a neobsahuje tak údajně žádný prvek podpory. Francie se domnívá, že tato záporná cena je nižší než náklady na likvidaci, které by stát musel zaplatit v případě likvidace podniku.
117.
K tomuto závěru by se údajně došlo jak uplatněním přístupu podle judikatury Soudního dvora Evropských společenství (dále jen „judikatura ve věci Gröditzer“ (76)), tak uplatněním přístupu založeného na analýze skutečných nákladů na likvidaci společnosti SNCM (rozhodnutí ABX (77)).
118.
Pokud jde o první metodu založenou na judikatuře ve věci Gröditzer, Francie uvádí, že tento rozsudek potvrdil posouzení Komise v jejím rozhodnutí ze dne 8. července 1999, podle nějž „pouze likvidační hodnota […] aktiv, […], musí být zohledněna jako likvidační náklady“ (78).
119.
V tomto ohledu zprávy společnosti CGMF (79) a kabinetu Oddo-Hastings (80) odhadují likvidační hodnotu aktiv na minimálně 190,3 milionu EUR ke dni 30. září 2005 (81).
120.
Pokud proto „stát jako vlastník podílů určité společnosti nese odpovědnost za její dluhy jen do výše likvidační hodnoty jejích aktiv“ (judikatura ve věci Hytasa (82)), Francie tvrdí, že likvidační hodnota aktiv společnosti odhadovaná na minimálně 190,3 milionu EUR je podstatně vyšší než záporná prodejní cena ve výši 158 milionů EUR.
121.
K druhé metodě Francie uvádí, že vychází z rozhodnutí Komise o státní podpoře, kterou poskytla Belgie společnosti ABX Logistics, v němž Komise prověřila zápornou prodejní cenu, která stejně jako v tomto konkrétním případě měla povahu tržní ceny, tím, že ji porovnala s náklady, které by akcionářský stát skutečně nesl v rámci smírné nebo soudní likvidace, tak jak bylo znalecky posouzeno nezávislou třetí stranou. Podle Francie Komise v tomto rozhodnutí uznává zejména platnost určitého počtu nákladů, které mohly být výsledkem žaloby věřitelů na vyrovnání pasiv nebo likvidace v jiných odvětvích skupiny likvidující svoji dceřinou společnost.
122.
Na základě zpráv společnosti CGMF a kabinetu Oddo-Hastings se francouzské orgány domnívají, že by se všechny skutečné náklady, které by musela nést Francouzská republiky jako akcionář, pohybovaly ke dni 30. září 2005 mezi 312,1 a 361 miliony EUR. Tato částka se skládá z:
-
Ø [70-80] (60) milionů EUR na základě sociálního plánu v rámci kolektivní dohody, jenž zahrnuje všechny náklady spojené se zrušením pracovní smlouvy a které nese podle kolektivní smlouvy podnik;
-
Ø [30-40] (60) milionů EUR na základě sociálního plánu mimo rámec kolektivní dohody, jenž zahrnuje všechny náklady spojené s průvodními opatřeními vyplývajícími ze zákonných a předpisových povinností společnosti SNCM v případě propouštění a nepřímé náklady spojené se sociálním plánem v rámci kolektivní smlouvy;
-
Ø [200-210] (60) až [250-260] (60) milionů EUR na základě doplňkových náhrad za propuštění, k jejichž úhradě, jakožto doplňku k náhradám vyplaceným na základě sociálního plánu v rámci a mimo rámec kolektivní dohody, by soud uplatněním judikatury rozsudku odvolacího soudu ve městě Rouen ze dne 22. března 2005 ve věci Aspocomp Group Oyj údajně odsoudil stát.
123.
Tato metoda zohledňuje zejména riziko, že by byl francouzský stát vyzván k „vyrovnání pasiv“, pokud by ho soud musel považovat za skutečný řídící orgán společnosti SNCM. Francouzské orgány se domnívají, že riziko žaloby na vyrovnání pasiv nelze vyloučit, a to zejména s ohledem na předchozí případ, o kterém rozhodoval ve Francii Kasační soud (83). Francouzské orgány tak v několika dopisech zaslaných Komisi tvrdily, že předpoklad odsouzení státu vnitrostátním soudcem k vyrovnání pasiv podniku, který řídí, by byl více než pravděpodobným scénářem a že by měl být zohledněn při výpočtu skutečných nákladů případné likvidace společnosti SNCM.
124.
Ke dni 30. září 2005 by zbytková hodnota aktiv společnosti SNCM (tedy 190,3 milionu EUR) po zaplacení přednostních pohledávek údajně činila 36,5 milionu EUR. Ostatní náklady zohledněné v rámci žaloby na stát kvůli vyrovnání pasiv zahrnují zejména náklady spojené s vypovězením hlavních smluv o provozování, náklady spojené s ukončením leasingu plavidel a uhrazení dluhů vázaných podpisem, což by vedlo k nedostatečnosti aktiv ve výši 134,4 milionu EUR. Francouzské orgány se domnívají, že stát by byl odsouzen k uhrazení 85 až 100 % této částky.
125.
Francouzské orgány se mimoto domnívají, že v důsledku svého propojení se společností SNCM a podle jiné francouzské judikatury (84) by likvidace podniku mohla vést k tomu, že by soud nařídil vyplatit zaměstnancům odškodnění. Francouzské orgány se na základě této judikatury domnívají, že by bylo více než pravděpodobné, že by soud stanovil výši dodatečné náhrady na základě náhrady, která by byla vyplacena v rámci sociálního plánu předloženého před likvidací.
126.
Podle tohoto přístupu prokazuje analýza skutečných nákladů, které by musel uhradit akcionářský stát, že náklady pro stát při prodeji společnosti SNCM za zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR jsou nižší než skutečné náklady, které by stát musel uhradit v případě soudní likvidace společnosti.
127.
V důsledku toho se francouzské orgány domnívají, že tato částka nemůže být označena za státní podporu.
3.2.2. Společný kapitálový vklad akcionářů
128.
Francie se domnívá, že se touto účastí zachovala jako informovaný investor, neboť na jedné straně zasáhla souběžně a minoritně po boku společností BCP a VT a na druhé straně jí tato účast přináší odměnu ve formě fixního kapitálu ve výši […] (60) % ročně, což stát zbavuje rizik spojených s prováděním podnikatelského plánu. Francie vysvětluje, že tato míra výnosnosti je pro soukromého investora velmi uspokojivá (85). Francie nicméně upřesňuje, že v případě konkurzního řízení, právní likvidace společnosti SNCM nebo uplatnění zrušující doložky nabyvateli by neměla nárok na žádnou odměnu.
3.2.3. Doplňková sociální opatření (podpora pro jednotlivce)
129.
Francie se odvolává na rozhodovací praxi Komise, a to zejména v případě společnosti SFP - Société française de production (86), a domnívá se, že toto financování představuje podporu pro jednotlivce, ze které nemá prospěch podnik. Provádění doplňkových sociálních opatření ve prospěch propuštěných osob z veřejných prostředků, aniž by tato opatření zaměstnavateli snížila jeho běžné náklady, tak spadá údajně do sociální politiky členských států a nepředstavuje státní podporu.
3.2.4. Odstranění omezení stanovených zrušeným rozhodnutím z roku 2003
130.
Francouzské orgány na jedné straně připomínají, že v období 2003-2006 byly provedeny a dodrženy všechny podmínky uložené rozhodnutím z roku 2003. Na druhé straně se francouzské orgány domnívají, že tato opatření již nejsou nutná k tomu, aby se předešlo narušení hospodářské soutěže, a že jejich zachování by bylo v rozporu se zásadou proporcionality s ohledem na omezení částky podpory na restrukturalizaci, která je nyní snížena na 15,81 milionu EUR. Francouzské orgány se především domnívají, že je nutno zrušit podmínky, které by stále ještě mohly být uplatňovány, tedy podmínky ohledně zákazu modernizovat flotilu lodí společnosti SNCM, ohledně dodržování zásady price leadership v případě sazeb a ohledně zachování určité četnosti spojení.
3.3. ZÁVĚR
131.
Pokud by Komise přesto měla všechna nová opatření nebo jejich část označit za státní podporu, Francie upozorňuje Komisi na skutečnost, že nová opatření tím, že zajistí životaschopnost společnosti SNCM, umožní údajně zachovat konkurenční prostředí na dotčených trzích, a to zejména na trhu dopravní obslužnosti Korsiky. Podle Francie je právě tento prvek jednou ze zásad pokynů pro záchranu podniku v obtížích, jak připomněla Komise v této věci (283. bod odůvodnění jejího zrušeného rozhodnutí) a Tribunál ve svém rozsudku ze dne 15. června 2005 (117. bod odůvodnění). Tribunál zejména připomněl, že Komise při výkonu své široké posuzovací pravomoci může usoudit, že přítomnost určitého podniku je nutná, aby se zabránilo vzniku posílené oligopolní struktury na předmětných trzích.
132.
Pokud jde o stanovení případných protiplnění požadovaných po společnosti SNCM, Francie navrhuje, aby Komise zohlednila strukturu trhu. Snížení kapacit společnosti SNCM by totiž posílilo nyní dominantní postavení společnosti CFF na trhu dopravní obslužnosti Korsiky (87).
133.
Podle francouzských orgánů odpovídá údajně plán restrukturalizace ve své aktualizované podobě kritériím slučitelnosti stanoveným Komisí v pokynech z roku 1999 a 2004. Všechna opatření uvedená v souvislosti s privatizací společnosti SNCM mají také podle těchto orgánů umožnit od konce roku 2009 obnovení životaschopnosti společnosti SNCM v dlouhodobém výhledu a jsou omezena na minimum nutné pro návrat k této životaschopnosti.
IV. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
4.1. ROZHODNUTÍ Z ROKU 2002 O ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
4.1.1. Připomínky společnosti Corsica Ferries (CFF)
134.
Společnost CFF nejprve popírá, že by společnost SNCM byla podnikem v obtížích ve smyslu pokynů (88), a poté se zabývá otázkou schopnosti společnosti SNCM stát se ziskovou na spojích bez dotací. Společnost CFF také uvádí, že v rozporu s tím, co je uvedeno v plánu restrukturalizace (89), je spojení do Livorna stále zajišťováno.
135.
Ohledně otázky snížení nákladů společnost CFF lituje, že nemá přístup k některým prvkům plánu restrukturalizace, k němuž její zástupci vznesli kritické připomínky (90).
136.
Společnost CFF se domnívá, že francouzskými orgány vypočítaná částka ve výši 76 milionů EUR je čistě fiktivní (91), zatímco poměr 79 % mezi vlastním kapitálem a finančním zadlužením stanovený francouzskými orgány jí připadá nadhodnocený (92). Pokud jde o účasti společnosti SNCM, společnost CFF poznamenává, že některé dceřiné společnosti nejsou pro činnosti námořní společnosti nutné (93).
137.
Společnost CFF uzavírá, že cílem plánu podpory je obejít nařízení o kabotáži a zbavit smyslu veřejnou soutěž na zajištění dopravní obslužnosti Korsiky z Marseille. Společnost CFF naléhá, aby navrhovaná státní podpora neumožnila společnosti SNCM agresivnější komerční nabídku. Navrhuje, aby státní podpora na restrukturalizaci byla poskytnuta jen v roce 2007 a pouze v případě, pokud by společnost SNCM prohrála příští veřejnou soutěž v roce 2006, což je podle ní jediná situace, která by veřejné námořní společnosti skutečně způsobila obtíže.
4.1.2. Připomínky společnosti STIM
138.
Společnost STIM, která je hlavním akcionářem společnosti SMN, zdůrazňuje, že podíly společnosti SNCM ve společnosti CMN je nutno analyzovat jako výlučně finanční aktiva. Podle společnosti STIM jsou společnosti CMN a SNCM nezávislé a kromě spoje z Marseille si konkurují na ostatních trasách, přestože jsou obě společnými smluvními stranami v rámci smlouvy o pověření veřejnou službou.
139.
Dopis uvádí, že by se společnost STIM se zavázala „k odkoupení části nebo pokud možno celého podílu společnosti SNCM ve společnosti CMN“, jehož cenu odhaduje na 15 až 17 milionů EUR, pokud by Komise v podmínkách uložených ve svém konečném rozhodnutí došla k závěru, že „takovýto prodej je nutný pro dobré vyvážení plánu restrukturalizace“.
4.1.3. Připomínky zástupců místních samospráv
140.
Primátor města Marseille, předseda generální rady departementu Bouches-du-Rhône a předseda rady regionu Provence-Alpes-Côte d’Azur zdůrazňují hospodářský význam společnosti SNCM pro regionální hospodářství.
141.
Předseda rady regionu Provence-Alpes-Côte d’Azur doplňuje, že existují všechny předpoklady k tomu, aby plán restrukturalizace společnosti SNCM zaručil životaschopnost podniku.
142.
Předseda výkonné rady Korsického shromáždění předal usnesení uvedeného orgánu ze dne 18. prosince 2002, během nějž Korsické shromáždění vydalo „kladné stanovisko“ k projektu navýšení kapitálu společnosti SNCM.
4.1.4. Připomínky Korsického dopravního úřadu (OTC)
143.
OTC uvádí, že společnost SNCM je dnes jedinou společností schopnou plnit požadavky smlouvy ohledně přepravy cestujících a že její zánik by tak „okamžitě vyvolal výrazné omezení služeb“. Kromě toho připomíná význam společnosti SNCM pro hospodářství Korsiky.
4.2. ROZHODNUTÍ Z ROKU 2006 O ROZŠÍŘENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
4.2.1. Připomínky společnosti Corsica Ferries (CFF)
144.
Společnost CFF zdůrazňuje, že dotčené finanční částky jsou vysoké, neúměrné ve vztahu k obratu společnosti SNCM a že byly společnosti SNCM vyplaceny ještě předtím, než se Komise vyjádřila k jejich kvalifikaci podle čl. 87 odst. 1 Smlouvy o ES.
145.
Společnost CFF upozorňuje Komisi na skutečnost, že podpora francouzského státu určená společnosti SNCM má strategický význam pro rozvoj společnosti CFF. Tato nepovolená opatření údajně umožňují společnosti SNCM velmi agresivní cenovou politiku na spojích, kde společnost CFF působí již 10 let a kde poprvé od začátku svého působení ztrácí část trhu.
146.
Pokud jde o postup při veřejné soutěži na prodej společnosti, společnost CFF se domnívá, že nebyl zcela transparentní, protože vybraná společnost, konkrétně společnost BCP, již nevykonává provozní řízení společnosti SNCM, neboť svoje místo postoupila skupině VT. Jelikož se finanční okolnosti změnily a staly se mnohem příznivějšími pro nabyvatele, společnost CFF si klade otázku uplatnění zásady rovného zacházení s investory, kterou by se celá transakce měla řídit.
147.
Pokud jde o zápornou prodejní cenu ve výši 158 milionů EUR, společnost CFF pochybuje, že bylo v tomto konkrétním případě uplatněno měřítko informovaného investora v tržním hospodářství. Společnost CFF si na jedné straně klade otázku, zda je opravdu možné považovat danou transakci za zásah státu, který proběhl souběžně s výrazným a současným zásahem dotčených soukromých subjektů za srovnatelných podmínek, když stát navýšil kapitál před společným navýšením ze strany akcionářů a novým plánem restrukturalizace. Na straně druhé se domnívá, že informovaný investor by ve vážné finanční situaci společnosti SNCM zasáhl dříve, aby zabránil znehodnocení své investice (94).
148.
Společnost CFF se domnívá, že odkaz na věc „ABX Logistics“ není relevantní. Kromě skutečnosti, že okolnosti této záležitosti nejsou přenesitelné na tento konkrétní případ, společnost CFF zdůrazňuje významný příspěvek příjemce podpory v uvedené záležitosti, což zjevně není případ společnosti SNCM. Podle společnosti CFF rozhodnutí Komise z roku 2006 nezohlednilo náklady spojené s rizikem soudních řízení v rámci likvidace dotčeného podniku. V této souvislosti se společnost CFF domnívá, že vnitrostátní judikatura, na kterou se odvolává Francie, aby odůvodnila náklady spojené s likvidací společnosti SNCM, se na tento konkrétní případ nevztahuje. Podle společnost CFF Kasační soud ve věci „Mines et produits chimiques de Salsignes“ vůbec neuvádí přímou zodpovědnost státu v případě likvidace podniku, jehož je stát akcionářem, ale zmiňuje spíše možnost podat kvůli uhrazení sociálních závazků žalobu na veřejnoprávní instituci průmyslové a obchodní povahy a nemožnost jejího vedení vymanit se ze svých povinností odkazem na zásah veřejné moci.
149.
Pokud jde o možnost uplatnění judikatury odvolacího soudu v městě Rouen ve věci Aspocomp na tento konkrétní případ, společnost CFF zdůrazňuje, že případ, který je předmětem této judikatury, jež spočívá v odsouzení mateřské společnosti k vyplacení sociálního odškodnění zaměstnancům dceřiné společnosti za „nedodržení dohody“ schválené mateřskou společností, je značně vzdálen od okolností případu společnosti SNCM. Neexistuje tedy jisté riziko, že by společnost CGMF nebo stát byly odsouzeny k úhradě odstupného při výpovědích v případě soudní likvidace. Společnost CFF vyjadřuje pochybnosti o vyčísleném odhadu ostatních sociálních nákladů, neboť se zřejmě liší podle jednotlivých znalců, kteří byli vyzváni k jejich odhadnutí.
150.
Společnost CFF se domnívá, že uplatnění judikatury Společenství ve věci „Gröditzer“ a „Hytasa“ na tento konkrétní případ může vést pouze k závěru, že se stát nechoval jako soukromý investor, jelikož v souladu s uvedenou judikaturou svůj kapitálový vklad spojil s prodejem 75 % svého podílu ve společnosti SNCM, a tím si stejnou měrou snížil výhledy na budoucí zisk.
151.
Společnost CFF se domnívá, že srovnání nákladů na likvidaci a nákladů na navýšení kapitálu by mělo zohlednit hodnotu aktiv, která je v obou případech převedena na nabyvatele. Společnost CFF odhaduje hodnotu aktiv postoupených nabyvatelům na 640 až 755 milionů EUR (95), a to vzhledem k tržní hodnotě plavidel společnosti SNCM, kterou společnost CFF odhaduje na 644 až 664 milionů EUR k srpnu roku 2006.
152.
Pokud jde o posouzení opatření přijatých po navýšení kapitálu v roce 2002 jako podpory na restrukturalizaci, společnost CFF se domnívá, že společnost SNCM sice splňovala podmínky podniku v obtížích podle pokynů z roku 2004 v období před prvním navýšením kapitálu ve výši 142,5 milionu EUR, avšak toto označení je značně sporné pro období, které předcházelo druhému navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, protože došlo k obnově vlastního kapitálu.
153.
Pokud jde o životaschopnost podniku, společnost CFF zdůrazňuje, že prodej společnosti SNCM je jen částečný a není neodvolatelný vzhledem na zrušující doložky vyjednané s nabyvateli. Tato skutečnost je důležitým prvkem nejistoty ohledně vůle a schopnosti nabyvatelů ozdravit společnost SNCM a zdrojem pochybností o trvalé životaschopnosti podniku. Společnost CFF také uvádí, že v rozporu s požadavky pokynů z roku 2004 francouzské orgány neplánovaly ukončit činnosti, které by i po restrukturalizaci zůstaly strukturálně ztrátové (96). Společnost CFF se dále vyjadřuje skepticky k plánu snížení nákladů, protože údajně došlo k rozrůstání flotily plavidel společnosti SNCM (97), a k plánu snížení počtu zaměstnanců vzhledem k neúspěchu sociálního plánu z roku 2002.
154.
Společnost CFF pochybuje, že by nové státní podpory byly omezeny na nezbytné minimum, a to jednak kvůli nejasnosti ohledně toho, na co se vlastně vztahují sociální náklady, a jednak kvůli obsahu zápisu z valné hromady společnosti SNCM dne 28. dubna 2006, z něhož vyplývá, že část této státní podpory údajně sloužila ke krytí provozních ztrát společnosti v roce 2006 a 2007. Společnost CFF se rovněž domnívá, že nabyvatelé společnosti SNCM nepřispívají výrazným způsobem k restrukturalizaci podniku.
155.
Aby se zabránilo neoprávněnému narušování hospodářské soutěže, společnost CFF považuje za nutné obnovit a upřesnit protiplnění uložená společnosti SNCM v roce 2003 a přidat nová týkající se omezení přítomnosti společnosti SNCM na trhu (98). Společnost CFF se také domnívá, že nebyla dodržena část opatření uložená společnosti SNCM rozhodnutím z roku 2003. Společnost SNCM údajně zakoupila nová plavidla v rozporu s článkem 2 rozhodnutí Komise z roku 2003. Společnost SNCM dále nepostoupila svůj podíl ve společnosti CCM v rozporu s článkem 3 rozhodnutí Komise. A konečně společnost SNCM vedla od roku 2003 agresivní cenovou politiku a její ceny byly v rozporu s článkem 4 uvedeného rozhodnutí nižší než ceny společnosti CFF (jízdenky byly při stejných nebo srovnatelných službách až o 30 % levnější).
156.
Pokud jde o povahu druhého navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, společnost CFF se domnívá, že kromě souběžnosti veřejných a soukromých investic musí být soukromý zásah významný a uskutečněný ve srovnatelných podmínkách, aby bylo možné uznat zásah státu za platný. V tomto konkrétním případě nebyly tyto dvě podmínky splněny. Na jedné straně vklad nabyvatelů, který je striktně vázán na první navýšení kapitálu o 142,5 milionu EUR, nebyl významný. Na druhé straně zásah nabyvatelů nebyl proveden za podmínek srovnatelných s podmínkami státu, a to zejména kvůli zrušující doložce a očekávané výnosnosti minoritního podílu společnosti CGMF.
157.
Pokud jde o opatření sociální povahy ve výši 38,5 milionu EUR, společnost CFF napadá označení této částky jako podpory pro jednotlivce. Je sice pravda, že tuto částku využívají přímo zaměstnanci společnosti SNCM, ale společnost CFF zdůrazňuje, že uvedené opatření by mohlo mít pro společnost SNCM nepřímé pozitivní účinky, a to zejména v podobě uklidnění sociálních vztahů.
4.2.2. Připomínky společnosti STIM
4.2.2.1. Opatření po navýšení kapitálu v roce 2002
158.
Pokud jde o negativní prodejní cenu ve výši 158 milionů EUR, společnost STIM se domnívá, že nejde o tržní cenu vytvořenou na základě otevřené a nediskriminující hospodářské soutěže, protože k navýšení kapitálu došlo za podmínek odlišných od podmínek, které mají být pro soukromého investora obvykle směrodatné. Společnost STIM se totiž domnívá, že nové ocenění čistých účetních aktiv by umožnilo likvidaci v nejhorším případě bez nákladů pro stát, ale možná i ziskovou, že prodejní cena je v poměru k hodnotě podniku směšná (společnost STIM tuto hodnotu odhaduje na 350 milionů EUR) a že státní podpora je neúměrná potřebám podniku.
159.
Společnost STIM také upozorňuje Komisi na nepřiměřenost zrušující doložky převodu společnosti SNCM do soukromého sektoru.
160.
Společnost STIM napadá odůvodnění prodeje za zápornou cenu, které vychází z málo realistického předpokladu, že se jedná ze sociálního hlediska o obtížnou likvidaci.
161.
Pokud jde o druhé navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, společnost STIM se domnívá, že tento kapitálový vklad nedodržuje zásadu soukromého investora v tržním hospodářství z důvodu nedostatečných záruk návratnosti investic. Společnost STIM nesouhlasí s argumentem souběžnosti soukromých a veřejných investic, který byl použit, aby se popřelo, že se u tohoto vkladu jedná o státní podporu. Takováto souběžnost, pokud bude vůbec prokázána, je pouze příznakem a sama o sobě nemůže být kritériem pro posouzení (99). Společnost STIM tvrdí, že tento vklad údajně představuje záruku francouzské vlády nabyvatelům, že společnosti SNCM bude přiděleno pověření veřejnou službou pro dopravní obslužnost Korsiky.
162.
Pokud jde o 38,5 milionu EUR podpory pro jednotlivce, společnost STIM se domnívá, že ve skutečnosti je účelem této částky poskytnout společnosti SNCM prostředky, aby mohla dodržet některé podstatné aspekty ozdravného plánu předloženého Komisi, které nebyly provedeny, a to zejména snížení počtu zaměstnanců.
4.2.2.2. Slučitelnost s pokyny z roku 2004
163.
Společnost STIM se domnívá, že podpory poskytnuté společnosti SNCM nejsou omezeny na nezbytné minimum. Příspěvek společnosti SNCM a nabyvatelů k plánu restrukturalizace je údajně nedostatečný vzhledem k podmínkám stanoveným pokyny z roku 2004 a není prokázáno, že situace společnosti SNCM byla natolik výjimečná, aby bylo možno odůvodnit méně vysoký vlastní příspěvek. Společnost STIM dále poukazuje na neúměrnost podpor přidělených v roce 2006, protože společnosti SNCM umožnily vytvořit rezervy na uhrazení budoucích ztrát. Společnost SNCM k tomu neplánovala postoupit aktiva, která nebyla nezbytná pro přežití podniku, což je v rozporu s požadavky pokynů z roku 2004.
164.
Společnost STIM se domnívá, že k vyplacení částek došlo v rozporu se zásadou jednotnosti stanovenou pokyny z roku 2004. Zhoršení finanční situace podniku a sociální konflikty nelze analyzovat jako výjimečné a nepředvídatelné okolnosti, které nelze přičíst podniku přijímajícímu podporu.
165.
Společnost STIM tedy žádá dodatečné vyrovnání ve výši poloviny poskytnuté podpory, což představuje částku 98,25 milionu EUR, a to prodejem dalšího plavidla a přímé a nepřímé účasti společnosti SNCM ve společnosti CMN. V tomto ohledu společnost STIM tvrdí, že tato účast není strategická ve smyslu pokynů pro podpory na restrukturalizaci z roku 2004, neboť není „nezbytně nutná pro další existenci podniku“ a ani nemá povahu nepřevoditelného aktiva.
166.
Společnost STIM dále tvrdí, že údajná součinnost společností SNCM a CMN neexistuje, jelikož společnost SNCM nehraje žádnou skutečnou úlohu v řízení a rozvoji společnosti CMN. Společnost STIM zdůrazňuje, že smlouva akcionářů spojující tyto dva podniky již neexistuje od 15. března 2006, kdy byla vypovězena společností CMN, jak potvrdil odvolací soud v Paříži.
4.2.3. Připomínky společnosti SNCM
167.
Společnost SNCM poskytla Komisi spis shrnující její hospodářskou a konkurenční situaci a přiložila právní konzultaci hodnotící v rámci likvidačního řízení riziko spojené s právním posouzením zásahu státu jakožto skutečného řídícího orgánu společnosti v období před privatizací.
168.
Právní kancelář Baker & McKenzie, kterou konzultovala společnost SNCM, dospívá k závěru, že na základě dokumentů společnosti doplněných o korespondenci, informace o zásazích a zápisy ze schůzí kontrolních orgánů francouzský stát […] (60) rozhodnutí (100), […] (60) orgánů (101), […] (60) sociálních orgánů (102). Zpráva dále zdůrazňuje, že […] (60) SNCM (103). Ve stejné zprávě se píše, že […] (60) SNCM.
169.
Na tomto základě odborný znalec společnosti SNCM dospívá k závěru, že by obchodní soud v Marseille s největší pravděpodobností označil francouzský stát za skutečného jednatele společnosti.
170.
Kromě toho ze skutečností obsažených ve zprávách Účetního dvora údajně vyplývá, že chyby v řízení přičitatelné francouzskému státu jakožto skutečnému manažerovi společnosti SNCM přispěly ke zjištěnému nedostatku aktiv společnosti SNCM. Zpráva vyzdvihuje mimo jiné tyto chyby řízení: volba obchodního […] (60). Újma, kterou způsobily chyby státu při řízení, je odhadována na […] (60).
171.
V této souvislosti není podle odborného znalce společnosti SNCM pochyb o tom, že by byl francouzský stát odsouzen v rámci žaloby na vyrovnání pasiv k částečné nebo celkové úhradě nedostatečnosti aktiv vzhledem k jeho silnému zapojení do řízení společnosti SNCM, jeho zjevným chybám v řízení a s ohledem na rozsah jeho finančních zdrojů.
172.
Na základě příslušné judikatury dochází odborný znalec společnosti SNCM k závěru, že pokud by bývalo došlo k likvidaci společnosti SNCM, stát by byl velmi pravděpodobně odsouzen k uhrazení všech sociálních závazků společnosti SNCM. Následkem uvedeného by stát jakožto akcionář musel uhradit odhadem 85 % až 100 % zjištěné nedostatečnosti aktiv (tedy částku od 316,6 milionu EUR do 385,7 milionu EUR). Tím, že se rozhodl společnost SNCM privatizovat a předtím navýšit její vlastní kapitál o 158 milionů EUR, se francouzský stát zachoval jako informovaný investor.
V. VYJÁDŘENÍ FRANCOUZSKÝCH ORGÁNŮ K PŘIPOMÍNKÁM ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
5.1. VYJÁDŘENÍ FRANCIE K PŘIPOMÍNKÁM ZÚČASTNĚNÝCH STRAN TÝKAJÍCÍM SE ROZHODNUTÍ O ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ Z ROKU 2002
5.1.1. Připomínky společnosti CFF
173.
Francouzské orgány uvedly, že některé údaje předložené společností CFF o nabídce společnosti SNCM jsou nepřesné.
174.
V rozporu s tvrzeními společnosti CFF se francouzský stát domnívá, že plán restrukturalizace byl vypracován tak, aby umožnil co nejrychlejší ozdravení společnosti SNCM a vytvořil podmínky pro její střednědobou a dlouhodobou životaschopnost. Francouzské orgány upřesňují, že velká část programu snižování nákladů byla již provedena. Plavební prostředky byly omezeny a program prodeje aktiv probíhá v souladu s podnikatelským záměrem. Dopravní trasy byly přeorganizovány a akční plán snížení mezispotřeby přináší první výsledky. Postupně je prováděna část podnikatelského záměru věnovaná zaměstnanosti. Kromě toho si společnost SNCM v roce 2001 vytvořila rezervy ve výši 21,3 milionu EUR na financování restrukturalizačních opatření, a to zejména plánu na záchranu pracovních míst.
175.
Pokud jde o určení výše podpory, francouzské orgány potvrzují, že poměr ve výši 0,79 mezi vlastním kapitálem a celkovým zadlužením je s výjimkou zvláštních případů typický pro účetní rozvahy většiny námořních společností. Pokud jde o poměr ve výši 0,497 udávaný společností Corsica Ferries pro společnost CMN v roce 2001, jedná se o nepřesný údaj, protože v aktivech rozvahy nezohledňuje disponibilní prostředky. Po opravě tohoto nedostatku dosáhne tento poměr u společnosti CMN výše 0,557. Podle francouzských orgánů je i tak tato výše pro společnost CMN nedostatečná, jak ukazují finanční potíže společnosti v roce 2002. Společnost CMN si tak musela u společnosti STIM vypůjčit až 8 milionů EUR na financování finančního schodku, který nepokryly její banky.
5.1.2. Připomínky společnosti STIM
176.
Francouzské orgány trvají na tom, že účast společnosti SNCM na kapitálu společnosti CMN nelze brát jako čistě finanční aktivum, jak zřejmě tvrdí společnost STIM. Francie zastává stanovisko, že účast společnosti SNCM ve společnosti CMN je vysoce strategické povahy. Jeho prodej by podle Francie nebyl jen podnikatelsky nesprávný, ale také základní strategickou chybou.
5.1.3. Připomínky zástupců místních samospráv
177.
Francie sice obecně souhlasí s obsahem dopisu předsedy regionu Provence-Alpes-Côte d’Azur, ale chtěla by přesto uvést, že narozdíl od toho, co je uvedeno v bodě 2 dotčeného dopisu (104), není nabídka přepravy mezi kontinentální Francií a Korsikou „vzhledem k poptávce předimenzovaná“ a že cenová politika společnosti SNCM odpovídá jejím závazkům, že nevyvolá cenovou válku a že se nestane společností určující cenu („price leader“).
5.2. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN K ROZHODNUTÍ Z ROKU 2006
178.
Francie poznamenává, že obecně je celá řada připomínek společností STIM a CFF stejná jako připomínky, které tyto společnosti předložily Komisi již v roce 2003. Zejména zdůrazňuje, že připomínky společnosti CFF byly předneseny před Soudem prvního stupně v rámci řízení o zrušení rozhodnutí Komise ze dne 9. července 2003 a že většina z nich byla zamítnuta jak Komisí, tak Tribunálem.
5.2.1. Předčasné provedení opatření stanovených prvním plánem restrukturalizace a jeho změnami
179.
K obecné poznámce o předčasném provedení opatření, jež lze označit za podpory, Francií, francouzské orgány odpovídají, že uvedené provedení je odůvodněno zvláštními okolnostmi postupu, to znamená zrušením schvalovacího rozhodnutí Komise ze dne 9. července 2003 v roce 2005, a ne vůlí francouzských orgánů neuznávat povinnosti, které pro ně vyplývají ze Smlouvy o ES. Francie upřesňuje, že Komisi vždy informovala o vývoji záležitosti a o různých opatřeních přijímaných od ledna 2005 v souladu se zásadou loajální spolupráce mezi členskými státy a Komisí.
180.
Pokud jde o tato poslední opatření, francouzské orgány se domnívají, že se na ně v konečném důsledku čl. 88 odst. 3 Smlouvy o ES nevztahuje vzhledem k tomu, že žádné z nich nepředstavuje podporu, a není proto důvod pozastavit jejich provádění.
5.2.2. Opatření po navýšení kapitálu v roce 2002
181.
Pokud jde o průběh postoupení společnosti, Francie upřesňuje, že od samého začátku plánovala klasická kritéria výběru založená zejména na ceně nabídnuté pro zhodnocení cenných papírů společnosti SNCM a následně na ostatních parametrech (podnikatelský záměr, sociální projekt atd.), mezi kterými byla i částka, kterou kandidáti byli ochotni investovat do společnosti v rámci navýšení kapitálu. Francie důsledně popírá argument předložený třetí stranou, podle něhož postup při prodeji nebyl transparentní, a připomíná, že v tomto konkrétním případě stát šel dokonce nad své již beztak náročné a přísné zákonné a předpisové povinnosti stanovené pro prodej veřejných účastí. Francie připomíná, že vývoj po nabídce společnosti BCP převzít 100 % cenných papírů společnosti SNCM probíhal za velmi složitých finančních a sociálních souvislostí a že přidružení společnosti VT k nabídce společnosti BCP nezměnilo obchodní a finanční podmínky transakce (kromě rozdělení kapitálu).
182.
Pokud jde o zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR, francouzské orgány připomínají, že s ohledem na finanční situaci společnosti SNCM k 30. září 2005 byl podnik prodán za tržní cenu a že prodej byl ekonomicky výhodnější než likvidace podniku. V tomto ohledu francouzské orgány upřesňují, že uplatňování kritéria soukromého investora v případě prodeje podniku na pokraji likvidace nelze považovat za úsilí o „ziskovost zásahu veřejných orgánů“, ale za zabránění vzniku větších ztrát, které by musel nést akcionář v případě nákladnější likvidace.
183.
Pokud jde o zaplacenou cenu, Francie nesouhlasí s argumentem, podle kterého měla být společnost SNCM prodána za cenu neodpovídající její skutečné hodnotě. Nesouhlasí zejména s odhadem hodnoty podniku na přibližně 350 milionů EUR provedeným společností STIM. Její odhad zohledňuje pouze ty údaje v rozvaze, které zlepšují valorizaci na základě vlastního kapitálu (odchylné odpisy, zbytkový výnos z lodí atd.), a nezohledňuje pasiva, která ji snižují. Tato čistě účetní metoda výpočtu údajně neodpovídá hospodářské skutečnosti námořní společnosti, jako je společnost SNCM, která má hodnotná aktiva uváděná v rozvaze ale zároveň také omezenou výnosnost a důležitá podrozvahová pasiva.
184.
Francouzské orgány rovněž odmítají argument společnosti CFF, že podcenily prodejní hodnotu flotily plavidel společnosti SNCM, kterou společnost CFF vyčíslila na 406,5 milionu EUR až 426,5 milionu EUR. Francouzské orgány vysvětlují, že plavidla zohledněná ve výpočtu společnosti CFF neodpovídají plavidlům, která společnost SNCM měla k 30. září 2005 v přímém vlastnictví. Neuplatněním určité srážky z prodejní hodnoty plavidel se údajně nezohledňují souvislosti, v nichž by proběhla případná soudní likvidace těchto aktiv, a dále pak datum zvolené k výpočtu zmíněné prodejní hodnoty, to znamená srpen roku 2006, neodpovídá datu případné likvidace společnosti SNCM, k němuž je třeba odkazovat, to znamená dne 30. září 2005. Francie poznamenává, že pokud by byl výpočet navržený společností CFF přijat, byla by záporná cena třikrát nižší než hodnota likvidace aktiv požadovaná podle judikatury Gröditzer, což by bylo příznivější než předpoklady předložené Komisi francouzskými orgány.
185.
K argumentu společnosti CFF zpochybňujícímu uplatňování judikatury Gröditzer odkazem na skutečnost, že kapitálový vklad státu do společnosti SNCM byl spojen s prodejem 75 % jeho účasti, čímž se ve stejné míře snížily výhledy na budoucí zisk, francouzské orgány připomínají, že záporná prodejní cena ve výši 158 milionů EUR odpovídá prodeji všech podílů společnosti SNCM, po němž následovala nová investice státu ve výši 25 % s návratností […] (60) % ročně. Francie se tudíž domnívá, že návratnost investic je zaručena, protože Francie zůstává akcionářem společnosti ve výši 25 % a protože tato účast představuje záruku vysoké návratnosti.
186.
Francie rovněž nesouhlasí s argumentem předloženým společností CFF, že v tomto konkrétním případě není použitelný přístup ABX, který je založen zejména na analýze skutečných nákladů likvidace společnosti SNCM a na riziku, že by stát mohl být považován za odpovědného za pasiva podniku v rámci žaloby na vyrovnání pasiv v souladu s vnitrostátními kolektivními postupy, což potvrzuje vnitrostátní judikatura (rozsudek odvolacího soudu v městě Rouen ze dne 22. března 2005). Ačkoliv se francouzské orgány domnívají, že jejich jednání jakožto manažera společnosti SNCM by nemohlo být v tomto soudním řízení označeno za „chybné“, zdůrazňují velké riziko odsouzení státu vnitrostátním soudcem pro nedostatečná aktiva společnosti SNCM z důvodu pružných kritérií při posuzování chyby řízení ve smyslu článku L. 651-2 obchodního zákoníku a na základě výše uvedené judikatury, která by byla na tento případ použitelná.
187.
Pokud jde o navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, Francie připomíná, že v rozporu s tvrzením společností CFF a STIM není tento kapitálový vklad státní podporou z důvodu souběžnosti této investice, podobnosti podmínek úpisu a odměny vyšší než průměrná odměna, kterou stát obdržel přes společnost CGMF.
188.
Francouzské orgány zejména upřesňují, že zásada rovného zacházení s investory nemůže být zpochybňována kvůli existenci zrušujících doložek, protože tyto doložky byly stanoveny v rámci prodeje 100 % podílu ve společnosti SNCM a nikoliv v rámci navýšení kapitálu o 35 milionů EUR, které následovalo.
189.
Francie dále připomíná, že její investice je mnohem nižší než investice nabyvatelů, jelikož s jejich investicí (26,25 milionu EUR) lze porovnávat pouze částku 8,75 milionu EUR. Přezkum prvního navýšení o 142,5 milionu EUR lze údajně provádět pouze v rámci srovnání s likvidační cenou.
190.
Francie zpochybňuje argument předložený společností STIM a týkající se skutečnosti, že tento vklad údajně představuje záruku pro nové soukromé nabyvatele, že společnosti SNCM bude přiděleno pověření veřejnou službou pro zajištění dopravní obslužnosti Korsiky. Francouzské orgány tvrdí, že toto navýšení kapitálu je uvážlivé a nezávislé na výkonnosti podniku a že pověření společnosti SNCM veřejnou službou neumožňuje zvýšit očekávanou výnosnost této investice.
191.
Pokud jde o částku 38,5 milionu EUR na opatření sociální povahy, Francie opakuje argument, podle nějž jsou tato opatření podporou pro jednotlivce, a jejich uhrazení státem nelze považovat za nepřímou výhodu pro podnik, jelikož se jedná o doplněk zákonných a smluvních povinností společnosti SNCM. Francie dále připomíná, že tato opatření by neumožnila odchod zaměstnanců, a náklady s nimi spojené by v případě jejich neexistence i nadále hradila společnost SNCM.
192.
V rozporu s argumentem společnosti CFF francouzské orgány upřesňují, že částka 38,5 milionu EUR neodpovídá provedení plánovaného snížení počtu zaměstnanců v rámci sociálního plánu z roku 2003, neboť toto snížení bylo již přes zpoždění provedeno. Nový sociální plán je tedy doplňkem prvních sociálních opatření z roku 2003.
5.2.3. Slučitelnost s pokyny
193.
Vzhledem k předcházejícímu se Francie domnívá, že výše podpory, kterou je nutno analyzovat, odpovídá částce 15,81 milionu EUR.
194.
V protikladu k tvrzením společnosti CFF se francouzské orgány domnívají, že s ohledem na bod 11 pokynů z roku 2004 sice první navýšení kapitálu umožnilo společnosti SNCM obnovit vlastní kapitál, ale společnost přesto nepřestala být podnikem v obtížích, protože cílem navýšení bylo udržet společnost v činnosti.
195.
Francie odmítá tvrzení společnosti CFF, podle nějž neměla podniku poskytnout nové finanční příspěvky vzhledem k tomu, že společnost SNCM mohla údajně požádat o bankovní úvěr. V tomto ohledu francouzské orgány upřesňují, že dne 24. srpna 2005 banky odmítly poskytnout společnosti SNCM nové finanční prostředky, a proto se tak jedinými možnostmi stala privatizace nebo likvidace podniku.
196.
Francie nesouhlasí s tvrzeními společností CFF a STIM o neúspěchu plánu restrukturalizace z roku 2002, který byl i přes určité zpoždění proveden a umožnil dosáhnout v roce 2005 stanovených cílů. Zhoršení hospodářské a finanční situace společnosti SNCM bylo způsobeno faktory nezávislými na podniku a údajně si vyžádalo prodloužení plánu oznámeného v roce 2002 a přijetí nových opatření.
197.
Francie se domnívá, že společnost SNCM má dobré vyhlídky na ozdravení a že opatření plánovaná novými akcionáři, a to zejména provedení sociálního plánu, ozdravení jednotlivých spojů a obnova některých plavidel, umožní obnovení životaschopnosti podniku. V tomto ohledu Francie poznamenává, že z důvodu příjmů z pověření veřejnou službou (přibližně [50-70] (60) % obratu společnosti SNCM), s ohledem na výraznou výši fixních nákladů a na potíže s přesunutím 6 lodí používaných na spoji Marseille-Korsika je pověření veřejnou službou zásadním prvkem strategie podniku a jeho životaschopnosti.
198.
Pokud jde o omezení podpory na nezbytné minimum, Francie se domnívá, že omezila náklady na restrukturalizaci na minimum nezbytné pro provedení restrukturalizace. V tomto ohledu francouzské orgány připomínají, že podnik sám dostatečně přispěl k plánu restrukturalizace ze svých vlastních zdrojů prodejem aktiv v hodnotě 30,2 milionu EUR, jak uznala sama Komise ve svém rozhodnutí z roku 2003. S ohledem na ostatní prodeje uskutečněné společností SNCM ve výši 12,2 milionu EUR dosahuje údajně celkový vlastní příspěvek podniku částky 42,38 milionu EUR. Francie se domnívá, že tato částka je výrazně vyšší než vlastní příspěvek nutný ke schválení podpory na restrukturalizaci, jejíž výše nakonec údajně činí 15,81 milionu EUR, jelikož ostatní opatření nepředstavují státní podporu.
5.2.4. Podmínky uložené rozhodnutím Komise z roku 2003 a případná nová protiplnění
199.
V rozporu s tvrzeními společností STIM a CFF francouzské orgány tvrdí, že dodržely všechny podmínky uložené rozhodnutím z roku 2003, které byly pro ně závazné až do konce roku 2006, a to zejména zachování flotily plavidel v počtu 11 lodí a uplatňování nižších cen než konkurence.
200.
Francie se také domnívá, že v rámci nového konečného rozhodnutí by úroveň protiplnění uložená společnosti SNCM měla být přizpůsobena, protože částka podpor na restrukturalizaci údajně nadále činí 15,81 milionu EUR místo 69,3 milionu EUR.
201.
V tomto ohledu Francie odmítá připomínky společnosti STIM ohledně možnosti, že by Komise uložila společnosti SNCM jako protiplnění prodej jejího podílu ve společnosti CMN. Francie odmítá tvrzení společnosti STIM, podle nějž definice strategických aktiv byla zpochybněna v pokynech z roku 2004 oproti pokynům z roku 1999.
202.
Pokud jde o opatření zmíněná společností CFF, jejichž cílem je omezit přítomnost společnosti SNCM na trhu, francouzské orgány připomínají, jak to ostatně učinila také Komise ve svém rozhodnutí z roku 2003 (bod 87), že dotčené trhy (Francie - Korsika a Francie - země Maghrebu) netrpí nadměrnou kapacitou a že nové uspořádání spojů na Korsiku jak v rámci, tak mimo rámec pověření veřejnou službou by ohrozilo životaschopnost podniku.
203.
Pokud jde o tvrzení společnosti CFF, podle nějž provádění výše popsaných opatření ve prospěch společnosti SNCM představuje vážné riziko, že z trhu spojení kontinentální Francie - Korsika zmizí její hlavní konkurent, to znamená společnost CFF, francouzské orgány uvádějí, že s ohledem na současné uspořádání tohoto trhu, na němž má dnes společnost CFF většinový podíl, závisí zachování konkurenční struktury na schválení plánu restrukturalizace společnosti SNCM a na její přítomnosti na předmětném trhu.
VI. POSOUZENÍ OPATŘENÍ
6.1. EXISTENCE PODPORY VE SMYSLU ČL. 107 ODST. 1 SFEU
204.
V čl. 107 odst. 1 SFEU se stanoví, že „podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem, nestanoví-li tato smlouva jinak“.
205.
Označení vnitrostátního opatření za státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU předpokládá splnění následujících kumulativních podmínek, a to: 1) dotčené opatření poskytuje selektivní hospodářské zvýhodnění; 2) toto zvýhodnění je financováno ze státních prostředků; 3) toto zvýhodnění narušuje nebo může narušit hospodářskou soutěž; a konečně 4) toto zvýhodnění ovlivňuje obchod mezi členskými státy (105).
206.
Komise konstatuje, že společnost SNCM obdržela státní prostředky v celkové výši 274,54 milionu EUR (106) prostřednictvím společnosti CGMF, kterou vlastní ze 100 % francouzský stát.
207.
Vzhledem k tomu, že společnost SNCM působí v oblasti námořní dopravy otevřené mezievropské hospodářské soutěži, může poskytnuté hospodářské zvýhodnění narušit hospodářskou soutěž a ovlivnit obchod mezi členskými státy.
208.
Okolnost, že trh kabotážní dopravy na středomořské ostrovy byl až do 1. ledna 1999 dočasně vyňat z uplatňování nařízení (EHS) č. 3577/92, neumožňuje předem vyloučit, že dotace vyplácené za kabotážní dopravu na ostrovy ve Středozemním moři v rámci pověření veřejnou službou nemohly ovlivnit obchod mezi členskými státy a narušit hospodářskou soutěž.
209.
V každém případě, i kdyby dotace poskytnuté na zajištění kabotážních spojů před 1. lednem 1999 obchod neovlivnily a hospodářskou soutěž nenarušily, situace se od tohoto dne změnila, protože podle nařízení (EHS) č. 3577/92 je kabotáž nyní otevřena pro všechny provozovatele Evropské unie. Je třeba zdůraznit, že společnost SNCM nevykonává pouze kabotážní přepravu, ale působí i na trhu mezinárodní námořní přepravy, který byl liberalizován nařízením Rady (EHS) č. 4055/86 (107).
210.
Komise se tak domnívá, že v tomto konkrétním případě jsou tři poslední kritéria čl. 107 odst. 1 SFEU uvedená v bodě 205 tohoto rozhodnutí splněna. V souladu s rozsudkem Tribunálu ze dne 11. září 2012 musí proto postupně u každého opatření přezkoumat, zda obsahuje selektivní hospodářské zvýhodnění.
6.1.1. Časový rámec analýzy
211.
V souladu s judikaturou Tribunálu (108) musí Komise po zrušení jednoho ze svých rozhodnutí založit svou novou analýzu výhradně na informacích, které měla k dispozici v době přijetí zrušeného rozhodnutí, to znamená v tomto konkrétním případě ke dni 8. července 2008.
212.
Události, ke kterým mohlo dojít po 8. červenci 2008, tak nesmí být zohledněny. Změny nebo vývoje na trhu či týkající se situace příjemce podpory musí být z analýzy vyloučeny. Stejně tak Komise nebere v úvahu období provádění plánu restrukturalizace po červenci roku 2008 (109).
213.
Komise není rovněž povinna provést znovu šetření případu a ani ho doplnit novými technickými znaleckými posudky (110). Zrušení určitého aktu, kterým končí správní řízení zahrnující několik fází, nezpůsobuje nezbytně zrušení celého řízení. Pokud se i přes skutečnost, že vyšetřovací opatření umožňují vyčerpávající analýzu slučitelnosti podpory, jeví, jak je tomu v tomto konkrétním případě, že analýza provedená Komisí není úplná, a způsobuje tak protiprávnost rozhodnutí, řízení směřující k nahrazení tohoto rozhodnutí může být znovu provedeno na základě již provedených vyšetřovacích opatření (111).
214.
Protože Komise musí založit svou novou analýzu výlučně na informacích, které měla k dispozici v červenci roku 2008, to znamená na informacích, ke kterým se francouzské orgány a společnost SNCM již vyjádřily, není nutno je znovu konzultovat (112). Konečně právo třetích zúčastněných stran uplatnit své připomínky bylo zajištěno zveřejněním rozhodnutí o zahájení řízení v Úředním věstníku (113) a žádné ustanovení nařízení Rady (ES) č. 659/1999 neukládá povinnost jim opět nabídnout tuto možnost, pokud je původní plán restrukturalizace během vyšetřování změněn (114).
215.
Toto rozhodnutí se tak v zásadě zakládá výlučně na informacích, které byly k dispozici ke dni 8. července 2008. Komise přesto podpůrně prokáže, že případné zohlednění informační zprávy francouzských orgánů ze dne 16. května 2013 u skutečností uvedených před dnem 8. července 2008 a zohlednění informací poskytnutých společností SNCM dne 27. srpna 2013 nejsou takové povahy, aby dokázala změnit její závěry.
6.1.2. Postoupení společnosti SNCM za zápornou prodejní cenu ve výši 158 milionů EUR
216.
Komise musí v tomto konkrétním případě přezkoumat, zda kapitálový vklad státu ve výši 158 milionů EUR poskytnutý před postoupením společnosti SNCM soukromým nabyvatelům, to znamená v konečném důsledku „záporná prodejní cena“ podniku ve stejné výši, je prosta prvků státní podpory.
217.
Otevřené, transparentní a nediskriminační veřejné výběrové řízení, na jehož základě stát prodává podnik poté, co došlo k navýšení kapitálu (v částce přesahující prodejní cenu), nevylučuje nutně přítomnost podpory ve prospěch jak privatizovaného podniku, tak jeho kupce (115).
218.
Za účelem ověření, zda podnik nezískal navýšením kapitálu státem hospodářské zvýhodnění, používá Komise v zásadě kritérium „soukromého investora v tržním hospodářství“ (dále jen „kritérium soukromého investora“) za podmínky, že příjemce není povinen vrátit jiné státní podpory a že lze tento vklad z hlediska tohoto kritéria analyzovat. Kritérium soukromého investora vychází ze zásady rovného zacházení s veřejným a soukromým sektorem podle článku 345 SFEU. Podle této zásady nelze kapitál poskytnutý, ať již přímo či nepřímo, státem podniku za okolností, které odpovídají obvyklým tržním podmínkám, považovat za státní podporu (116).
219.
Za tímto účelem může Komise zejména posoudit, zda se dodavatel zdrojů choval jako soukromý investor uplatňující globální nebo odvětvovou strukturální politiku a zda se řídil dlouhodobými výhledy na návratnost investovaného kapitálu. Platnost tohoto přístupu uznal soudce Evropské unie v rámci několika věcí (117).
220.
Podle ustálené judikatury představuje kapitálový vklad poskytnutý veřejným investorem bez jakékoliv, i dlouhodobého, výhledu na zisk státní podporu (118).
221.
Soudce Evropské unie rovněž stanovil, že soukromý investor uplatňující globální nebo odvětvovou strukturální politiku a řídící se dlouhodobými výhledy na výnosnost by si nemohl rozumně dovolit, aby po letech neustálých ztrát přistoupil ke kapitálovému vkladu, který se z ekonomického hlediska jeví jako nákladnější než likvidace aktiv, a je k tomu spojen s prodejem podniku, čímž přichází o veškerou naději na zisk, a to i z dlouhodobého hlediska (119).
222.
Přesněji řečeno, Soudní dvůr ve svém rozsudku „Gröditzer“ rozhodl, že k určení, zda privatizace podniku za zápornou prodejní cenu obsahuje prvky státní podpory, „je nutno posoudit, zda by za podobných okolností přistoupil soukromý investor co do velikosti srovnatelný s orgány spravujícími státní sektor ke stejně významnému vkladu kapitálu v rámci prodeje uvedeného podniku nebo zda by se rozhodl pro jeho likvidaci“ (120).
223.
S ohledem na výše uvedené a za účelem určení povahy podpory dotčeného opatření musí Komise „vyhodnotit, zda státem zvolené řešení je nepodmíněně a vzhledem k ostatním řešením, včetně řešení nezasáhnout, řešením nejlevnějším, což by v takovém případě vedlo k závěru, že stát jednal jako soukromý investor“ (121).
224.
Jinými slovy, Komise musí ověřit, zda rozhodnutí přistoupit k tak významnému kapitálovému vkladu je skutečně méně nákladným řešením než likvidace.
6.1.2.1. Posouzení nákladů likvidace
a) Zohlednění vyplacení dodatečného odstupného za propuštění
225.
Při vyčíslení nákladů likvidace pro akcionáře se francouzské orgány domnívají, že se velké skupiny podniků nemohou v současné době při zavírání závodů a rušení dceřiných společností nezajímat o sociální důsledky způsobené takovým zavřením nebo zrušením. Proto nejčastěji přistupují k sociálním plánům, které mohou zahrnovat opatření na přeškolení zaměstnanců, pomoc při hledání zaměstnání, odstupné při výpovědích či akce v oblasti místního hospodářství, což jde často nad rámec stanovený zákonem a kolektivními smlouvami.
226.
V těchto souvislostech francouzské orgány vycházejí na základě sociálního plánu z roku 2005, jež sám vychází ze sociálního plánu z roku 2002, z rozpětí od [90 000 až 100 000] (60) do [120 000 až 130 000] (60) EUR na zaměstnance, což představuje celkovou částku ve výši od [200 až 210] (60) milionů EUR do [250 až 260] (60) milionů EUR. Francouzské orgány upřesňují, že spodní hranice výše uvedeného rozpětí zohledňuje skutečnost, že náklady referenčního sociálního plánu jsou navýšeny z důvodu velkého podílu zaměstnanců blížících se důchodovému věku, jejichž odchod probíhá za mimořádně výhodných podmínek. Zohledněna je také skutečnost, že okolnosti likvidace společnosti a propouštění všech zaměstnanců nelze srovnávat s okolnostmi přizpůsobení počtu zaměstnanců, které umožňují pokračovat v činnosti, jak tomu je v případě referenčního sociálního plánu.
227.
Francouzské orgány se také domnívají, že i při uplatnění kritérií analýzy stanovených Tribunálem v jeho rozsudku ze dne 15. září 2012 neobsahovalo postoupení kontroly nad společností SNCM za zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR prvky státní podpory. Domnívají se totiž, že Komise má k dispozici všechny nutné podklady, aby mohla odpovědět na kritiku Tribunálu.
228.
Komise v tomto konkrétním případě tuto analýzu nesdílí.
229.
Podle rozsudku Tribunálu (122) může vyplacení dodatečného odstupného za propuštění podle okolností konkrétního případu v zásadě představovat vhodný a oprávněný postup s cílem podpořit klidný sociální dialog a zachovat dobrou pověst značky společnosti nebo skupiny společností. Na základě zásady o rovném zacházení se soukromým a veřejným sektorem je členským státům umožněno v případě likvidace veřejného podniku poskytnout dodatečné odstupné, i když jejich povinnosti a priori nemohou přesahovat striktní zákonné a smluvní minimum. Tribunál ale upřesňuje, že „(…) převzetí těchto dodatečných nákladů vzhledem k oprávněným důvodům nemůže sledovat výhradně sociální nebo dokonce politické cíle, neboť pak by nemohly být splněny podmínky testu soukromého investora (…). Neodpovídají-li náklady jdoucí nad rámec zákonných a smluvních povinností, byť posuzovány v dlouhodobém horizontu, jakékoli ekonomické logice, musí být považovány za státní podporu ve smyslu čl. 87 odst. 1 ES“ (123).
230.
Pokud jde o argument dobré pověsti státu, který zdůrazňují francouzské orgány, Tribunál se domnívá, že „(…) ochrana pověsti členského státu jakožto globálního investora v tržním hospodářství nemůže bez výjimečných okolností a obzvláště přesvědčivého odůvodnění představovat dostatečný důvod pro prokázání ekonomické logiky převzetí dodatečných nákladů, jako je dodatečné odstupné, nahlížené v dlouhodobém horizontu“ (124). Avšak podobné výjimečné okolnosti v tomto konkrétním případě neexistují.
231.
Komise shledává, že francouzské orgány neurčily po zahájení řízení hospodářské činnosti francouzského státu, a to zejména na zeměpisné a sektorové úrovni, vůči nimž je nutno posuzovat dlouhodobou ekonomickou logiku předmětných opatření, ačkoli ve svém dopise ze dne 16. května 2013 nakonec uvedly, že chování státu je nutno srovnávat s chováním diverzifikované holdingové společnosti, která se snaží maximalizovat své zisky a chránit dobrou pověst své značky jakožto globálního podnikatele, a to zejména v oblasti řízení svých zaměstnanců.
232.
Pokud jde o dobrou pověst značky CGMF, Komise zaznamenává, že tato společnost nevlastní v oblasti námořní dopravy kromě společnosti SNCM žádný jiný majetek. Tento argument se jí proto nemůže týkat.
233.
Pokud jde o dobrou pověst státu jakožto akcionáře, francouzské orgány uvedly zvýšené riziko sociálních konfliktů v podnicích kontrolovaných státem, a to nejenom v oblastech, které jsou zeměpisně blízké oblastem, ve kterých vykonává svou činnost společnost SNCM, ale také bez ohledu na hospodářské odvětví, a zejména pak v odvětví dopravy. Komise na jedné straně poznamenává, že francouzské orgány neprokázaly skutečnou existenci uvedeného rizika šíření nákazy na všechny veřejné podniky, a na druhé straně se domnívá, že tyto orgány rovněž neprokázaly, že vyplacení dotčených dodatečných odstupných údajně umožnilo zabránit novým stávkám. Komise dále zastává názor, že výlučně sociální odůvodnění převzetí uvedených dodatečných odstupných státem nestačí, aby se dala vyloučit přítomnost státní podpory.
234.
Komise se také domnívá, že francouzské orgány nepředložily dostatečně objektivní a ověřitelné podklady, které by umožnily prokázat, že by vyplácení dodatečného odstupného za propuštění bylo za podobných okolností ustáleným postupem soukromých podnikatelů ve stejném odvětví. Komise zjišťuje, že pouhý odkaz na omezený počet sociálních plánů nestačí k prokázání existence dostatečně ustáleného postupu v případech srovnatelných s tímto konkrétním případem, že sociální plány, které francouzské orgány uvádějí, se týkají plánů restrukturalizace a nikoliv plánů likvidace a že značný počet z nich se týká odvětví, která nemají a priori nic společného s dopravní infrastrukturou, jako je odvětví kosmetiky (Yves Saint-Laurent Haute couture), zemědělsko-potravinářské odvětví (Danone) či odvětví elektroniky (Hewlett Packard). Kromě toho tabulka se seznamem sociálních plánů vypracovaná francouzskými orgány v jejich zprávě ze dne 16. května 2013 uvádí šest plánů, ke kterým došlo až po privatizaci společnosti SNCM, a které proto nelze zohlednit v rámci odůvodnění převzetí dodatečného odstupného za propuštění.
235.
Společnost SNCM předložila ve zprávě ze dne 27. srpna 2013 nový seznam pěti sociálních plánů. Komise soudí, že tento seznam neumožňuje prokázat, že by vyplácení dodatečného odstupného za propuštění bylo za podobných okolností ustáleným postupem soukromých podnikatelů ve stejném odvětví. Komise nejprve zjišťuje, že se dva z uvedených pěti plánů týkají společnosti SNCM, z nichž jeden je předmětem tohoto rozhodnutí. Tyto dva plány proto nemohou sloužit jako objektivní srovnávací podklad ze dvou důvodů: na jedné straně se společnost SNCM nemůže odvolávat na své vlastní předchozí postupy v této oblasti, aby dostatečným způsobem odůvodnila ustálenou povahu tohoto postupu, a na druhé straně sociální plán z roku 2002 odpovídá období, ve kterém byla společnost SNCM stále veřejným podnikem, zatímco Tribunál stanovil jako kritérium srovnání soukromé podniky stejného odvětví. V tomto ohledu Komise poznamenává, že sociální plán přístavu v Marseille nelze přijmout, protože v roce 2004 byl tento přístav veřejnoprávní organizací a nikoliv soukromým podnikem. Pokud jde o dva poslední uváděné plány, tj. plány společností Air Lib a Eurostar, Komise zjišťuje, že se jedná o plány restrukturalizace a nikoliv o plány likvidace. Komise na okraj zaznamenává, že průměrná výše dodatečného odstupného je u těchto dvou plánů o více než polovinu nižší než průměrná výše dodatečného odstupného u společnosti SNCM.
236.
Komise dále zjišťuje, že francouzské orgány neprokázaly, že by francouzský stát byl při svém jednání, tzn. zabráněním dalšího zhoršení sociálních vztahů v podniku, veden přiměřeně pravděpodobným výhledem na nepřímý materiální zisk, byť v dlouhodobém horizontu, protože právě v případě likvidace by podnik přestal existovat. Pokud jde o předpoklad rozsáhlejšího příznivého dopadu u zaměstnanců jiných veřejných podniků, není dostatečné prokázán. Uvedené platí o to více, že poskytnutí velmi vysokého odstupného zaměstnancům jedné společnosti, i kdyby k němu mělo dojít v rámci uvažování globálního investora, které zmiňují francouzské orgány, může ztížit případné restrukturalizace jiných společností stejného investora. Francouzské orgány kromě toho nevyčíslily výraznou míru případných sociálních nákladů, které uvádějí jako odůvodnění vyplacení dodatečného odstupného za propuštění.
237.
Francouzské orgány rovněž uvedly, že ve srovnání s postoupením společnosti SNCM za zápornou cenu by bylo likvidační řízení delší a mohlo by pro stát jakožto akcionáře představovat větší riziko. Komise zaznamenává, že francouzské orgány nepředložily žádný důkaz existence tohoto rizika a nevysvětlily, proč by soukromý akcionář bral ohled na dobu trvání likvidačního řízení. Věc Frucona Košice (125), kterou zmiňují francouzské orgány, není v tomto konkrétním případě relevantní, protože se jedná o test soukromého věřitele. Doba trvání likvidačního řízení je relevantní pro analýzu, zda stát v postavení věřitele společnosti Frucona Košice maximalizoval uhrazení svých pohledávek tím, že souhlasil s částečnou, leč okamžitou splátkou, nebo zda měl počkat na výsledek likvidace podniku. Tento konkrétní případ je odlišný, protože se stát nachází v postavení akcionáře společnosti SNCM a nikoliv v postavení soukromého věřitele. Stát by nemohl získat zpět svůj vklad, protože v případě likvidace společnosti SNCM by aktiva nestačila na pokrytí pasiv. Uvádět dobu trvání likvidačního řízení proto není v tomto konkrétním případě relevantní.
238.
Francouzské orgány proto neprokázaly, že převzetí nákladů na toto dodatečné odstupné státem jednajícím ve scénáři likvidace jako soukromý investor bylo oprávněné.
239.
V této fázi analýzy musí Komise nyní stanovit likvidační hodnotu společnosti SNCM bez dodatečného odstupného za propuštění.
b) Likvidační hodnota společnosti SNCM
240.
Podle metody nově posouzeného čistého aktiva je nedostatečnost aktiv shledána v případě, kdy ekonomická hodnota skutečných aktiv (obvykle přesahující čistou účetní hodnotu) nepokrývá ekonomickou hodnotu skutečných dluhů.
241.
Za účelem zjištění nedostatečnosti aktiv v tomto konkrétním případě Komise ověřila za pomoci svého odborného znalce (126), jak je vysvětleno dále, že ke dni 30. září 2005 nebyla hodnota aktiv společnosti SNCM dostatečná, aby mohlo dojít k vyrovnání s přednostními a nepřednostními věřiteli.
242.
Komise se domnívá, že metoda zhodnocení čistých aktiv je metodou běžně používanou k vyhodnocení společností v odvětví námořní dopravy. Dále soudí, že tato metoda je mimořádně vhodná pro posouzení situace společnosti SNCM, protože jejímu hlavnímu akcionáři nezbývá jako alternativní řešení k postoupení společnosti než její likvidace.
243.
Pokud jde o další metody vyhodnocení, a to zejména o metodu aktualizovaných volných provozních peněžních toků, Komise se domnívá, že se pro tento konkrétní případ nehodí, protože předpokládá pokračování činnosti společnosti, což by nebyl při uvažovaném předpokladu likvidace případ společnosti SNCM.
244.
Komise bere za referenční datum pro posouzení hodnoty společnosti SNCM den 30. září 2005 vzhledem k tomu, že jde o den, kdy bylo skutečně rozhodnuto, zda bude přijata nabídka převzetí nebo zda dojde k likvidaci společnosti, přičemž o výběru společnosti BCP bylo rozhodnuto dne 27. září 2005.
i) Hodnota aktiv společnosti SNCM
245.
Komise především zjišťuje, že akcionář společnosti SNCM provedl ve spolupráci s kanceláří Ernst & Young vyčíslení nákladů na likvidaci podniku (výše uvedená zpráva CGNF) ke dni 30. září 2005, kterou znalecky posoudila společnost Oddo Corporate Finance a kabinet Paul Hastings. Komise připomíná, že výše uvedená zpráva Oddo-Hastings ocenila aktiva společnosti SNCM na 190,3 milionu EUR.
246.
Pokud jde o ocenění flotily plavidel v přímém vlastnictví (127), byla hrubá prodejní hodnota plavidel společnosti SNCM ohodnocena specializovaným makléřem BRS na 224 milionů EUR ke dni 30. září 2005, zatímco zpráva Oddo ocenila flotilu společnosti SNCM na 150,7 milionu EUR po diskontu (128), provizi za zprostředkování (129) a nákladech spojených s právním rizikem (130).
Tabulka 3
Scénáře vyhodnocení aktiv společnosti SNCM ke dni 30. září 2005
Hodnota aktiva
zpráva Oddo
v milionech EUR
Hodnota aktiva
znalec Komise
v milionech EUR
Nehmotný investiční majetek
-
-
Hmotný investiční majetek
Přímo vlastněná plavidla
150,7
151,7
Budovy
(131)
11,2
11,2
Finanční majetek
(132)
32,7
38,3
Dlouhodobá aktiva
194,6
201,2
Zásoby
-
-
Poskytnuté zálohy
-
-
Pohledávky u zákazníků
0,8
0,8
Ostatní pohledávky
(133)
9,4
9,4
Čistá finanční disponibilita
-14,5
-
Přechodné účty
-
-
Ostatní aktiva
-4,3
10,20
Aktiva celkem
190,3
211,4
Zdroje:
zpráva Oddo-Hastings, zpráva odborného znalce Komise.
247.
Na základě výše uvedené tabulky Komise shledává, že rozhodujícím prvkem zhodnocení aktiv podniku je jeho flotila plavidel. V tomto ohledu znalec Komise po provedení, v rámci možností, srovnávací analýzy usoudil, že diskont uplatněný na hrubou prodejní hodnotu plavidel a náklady spojené s právním rizikem jsou v logickém souladu. Na tomto základě dospěl k závěru, že nemá argumenty, aby odmítl ocenění hodnoty flotily plavidel, které vypracoval francouzský stát.
248.
Pokud jde o diskont, Komise se domnívá, že jeho míra odpovídá míře diskontů zaznamenané při prodeji lodí v rámci soudní likvidace. Podle znalce Komise státní belgická společnost Régie des Transports Maritimes, která provozuje spoj Ostende-Ramsgate, prodala v roce 1997 dva trajekty s diskontem odhadovaným na 35 % a 45 %. Společnost Festival Cruises nedávno prodala tři výletní lodě s průměrným diskontem 20 %. Diskonty zaznamenané v podobných případech odpovídají řádově diskontům uplatněným francouzskými orgány v tomto konkrétním případě.
249.
Pokud jde o právní rizika a vzhledem k tomu, že na trhu neproběhla žádná srovnatelná transakce, se Komise domnívá, že argumenty odůvodňující uplatnění právního rizika jsou v logickém souladu s omezením trhu v případě určitého typu plavidel projektovaných pro specifické využití.
250.
Komise poznamenává, že její nezávislý odborník zvýšil ocenění finančního majetku, a to zejména podílů společnosti SNCM ve společnosti CMN (z 21,8 milionu EUR na 28 milionů EUR). V tomto ohledu a vzhledem k nabídce koupě tohoto podílu společností Stef-TFE za 35,2 milionu EUR, která byla předána Komisi v rámci tohoto šetření, se Komise domnívá, že ocenění podílu společnosti SNCM ve společnosti CMN na částku 28 milionů EUR je v podmínkách likvidace společnosti přiměřené.
251.
Znalec Komise neměl zvláštní výhrady, pokud jde o ohodnocení ostatních položek aktiv. Nepřijal ale jako aktivum položku „čistá finanční disponibilita“, protože vykazuje schodek. Komise se domnívá, že tato položka má být přeřazena do pasiv společnosti SNCM.
252.
S ohledem na provedené úpravy oceňuje Komise aktiva společnosti SNCM ke dni 30. září 2005 na 211,4 milionu EUR.
ii) Ocenění pasiv společnosti SNCM
253.
Komise shledává, že francouzské orgány vyčíslily částku související s přednostními pohledávkami na 153,8 milionu EUR a na 170,9 milionu EUR částku související s nepřednostními pohledávkami (mimo dodatečného odstupného za propuštění).
254.
Pokud jde o sociální pasiva, francouzské orgány odhadují náklady na sociální plán v rámci kolektivní dohody na [70 až 80] (60) milionů EUR. Náklady související se sociálním plánem v rámci kolektivní dohody byly stanoveny na individuálním základě při zohlednění druhu pracovní smlouvy (na dobu neurčitou a určitou), statutu a uplatňovaných kolektivních smluv (plavební personál, pozemský personál a vedení), odpracované doby, zařazení a výdělku každého zaměstnance. Tato částka zahrnuje odškodnění za výpovědní lhůtu ([20 až 30] (60) milionů EUR), uhrazení nároku na placenou dovolenou za dobu výpovědní lhůty ([0 až 10] (60) milionů EUR), smluvní odškodnění za propuštění ([30 až 40] (60) milionů EUR) a příspěvek Delalande ([0 až 10] milionů EUR) (134).
255.
Náklady sociálního plánu nad rámec kolektivní dohody odhadují francouzské orgány na [30 až 40]* milionů EUR. Tento sociální plán zahrnuje všechna průvodní opatření prováděná v rámci zákonných a předpisových povinností společnosti SNCM v případě propouštění (135) a nepřímé náklady spojené se sociálním plánem v rámci kolektivní dohody (136).
256.
Náklady spojené s vypovězením nejdůležitějších smluv o provozu se týkají hlavně uplatnění bankovní kauce ve výši 7,4 milionu EUR, kterou společnost SNCM dala jako záruku řádného plnění závazků vyplývajících z pověření veřejnou službou, k níž je nutné připočíst penále stanovené dotčenou úmluvou pro případ, že by pověřený subjekt nedostál svým závazkům, a které se rovná 2 % referenčního finančního vyrovnání za rok 2005 ve výši 63 milionů EUR, to znamená přibližně 1,2 milionu EUR.
257.
Pokud jde o čisté pasivum spojené s postoupením plavidel provozovaných v rámci leasingu (137), francouzské orgány zdůrazňují, že na základě několika předpokladů (138) je čistý výtěžek z prodeje po diskontu, provizi za zprostředkování a odečtení finančních nákladů za převod oceněn specializovaným makléřem BRS ke dni 30. září 2005 na 144,8 milionu EUR. Při zohlednění úspor na daních a bankovním zadlužení ve výši 193,5 milionu EUR zůstává zůstatek bankovního zadlužení kvůli plavidlům provozovaným v rámci leasingu, který je nutno splatit, ve výši 48,7 milionu EUR.
Tabulka 4
Scénáře ocenění pasiv společnosti SNCM ke dni 30. září 2005
Hodnota pasiva
zpráva Oddo
v milionech EUR
Hodnota pasiva
znalec Komise
v milionech EUR
Přednostní závazky, z nichž
sociální a daňové závazky
[20-30]*
[20-30]*
Finanční závazky ručené aktivy
(139)
15,9
15,9
Náklady na sociální plán v rámci kolektivní smlouvy
[70-80]*
[70-80]*
Náklady na připojištění důchodců
(140)
10,2
10,2
Náklady na likvidační řízení
4,7
4,7
Provozní ztráty z odstavení lodí
(141)
26,5
26,5
Vyrovnání s přednostními věřiteli
153,8
153,8
Závazky s preferenčním právem vymáhání
(142)
69,7
84,2
Náklady sociálního plánu nad rámec kolektivní smlouvy
[30-40]*
[30-40]*
Náklady spojené s vypovězením nejdůležitějších smluv o provozu
[10-20]*
[10-20]*
Dodatečné náklady spojené s postoupením plavidel provozovaných v rámci leasingu
48,7
48,7
Vyrovnání s nepřednostními věřiteli
170,9
181,1
Zdroje:
zpráva Oddo-Hastings, zpráva odborného znalce Komise.
258.
Komise zaznamenává, že sociální pasivum je hlavním prvkem pasiva společnosti SNCM. Pokud jde o náklady na sociální plán v rámci kolektivní smlouvy, znalec Komise ověřil výpočtový vzorec pro všechny součásti plánu na základě namátkové kontroly a neshledal ani neobvyklosti, ani chyby. S ohledem na toto ověření Komise považuje částku [70 až 80] (60) milionů EUR, kterou francouzské orgány uvedly pro sociální plán v rámci kolektivní smlouvy, za přiměřenou.
259.
Pokud jde o ztráty způsobené odstavením plavidel, Komise se domnívá, že odhad je opatrný s ohledem na právní předpisy, a to zejména na články L 622-10 obchodního zákoníku a 119-2 nařízení č. 85-1388 ze dne 27. prosince 1985, podle nichž by příslušný obchodní soud mohl společnosti SNCM přikázat, aby pokračovala ve své činnosti další dva měsíce s možností prodloužení na základě žádosti vnitrostátních orgánů a z důvodu svých závazků při zajišťování veřejné služby.
260.
Znalec Komice neměl zvláštní výhrady, pokud jde o závazky s preferenčním právem vymáhání. Upravil ale částku 69,7 milionu EUR o částku 14,5 milionu EUR, která vznikla přepracováním položky aktiv „čistá finanční disponibilita“. Komise se domnívá, že toto přepracování je v souladu se změnami ohodnocení aktiv společnosti SNCM.
261.
Pokud jde o náklady na sociální plán mimo rámec kolektivní smlouvy (kromě dodatečného odstupného za propuštění), znalec Komise se domnívá, že vyčíslení nákladů na právní spory by mělo být sníženo na [0 až 5] (60) milionů EUR místo částky [0 až 10] (60) milionů EUR uváděné francouzskými orgány. Ohledně tohoto bodu se Komise domnívá, že odborové organizace by sice jistě požádaly o překvalifikování smluv na dobu určitou na smlouvy na dobu neurčitou (143), ale že do vyčíslení by měli být zahrnuti pouze ti zaměstnanci se smlouvou na dobu určitou, u nichž se tento postup dá předpokládat téměř s jistotou (což představuje 150 pracovníků se smlouvou na dobu určitou). Vezme-li se v úvahu hrubá měsíční mzda ve výši [2 000 až 2 500] (60) EUR s odstupným odpovídajícím devítiměsíčnímu platu u prvních [100 až 120] (60) pracovníků s pracovní smlouvou na dobu určitou a šestiměsíčnímu platu u [50 až 70] (60) dalších, vychází celková částka ve výši [0 až 10] (60) milionů EUR.
262.
Pokud jde o čisté pasivum spojené s postoupením plavidel provozovaných v rámci leasingu, Komise se domnívá, že předpoklady, na nichž je postaven výpočet, jsou oprávněné, a to zejména kvůli smluvnímu formalismu sdružení ekonomického zájmu GIE, které omezuje možnosti nahrazení společnosti SNCM třetí stranou a podmiňuje daňové úlevy provozováním plavidel pod francouzskou vlajkou. Je také oprávněné, že právní riziko neplatí pro plavidla provozovaná v rámci leasingu, protože tato plavidla jsou prodávána bankami, které úvěrují GIE. V těchto souvislostech se Komise domnívá, že je oprávněné zohlednit finanční náklady převodu vzniklé mezi 30. zářím 2005 a dnem skutečného prodeje.
263.
Vzhledem k výše uvedenému se Komise domnívá, že ke dni 30. září 2005 přednostní pasiva společnosti SNCM činila 153,8 milionu EUR a nepřednostní pasiva společnosti SNCM činila 181,1 milionu EUR.
iii) Zjištění nedostatečnosti aktiv
264.
Vzhledem k výše uvedenému se Komise domnívá, že ke dni 30. září 2005 nebyla hodnota aktiv společnosti SNCM (to znamená 211,4 milionu EUR) dostatečná, aby mohlo dojít k vyrovnání s přednostními věřiteli (153,8 milionu EUR) a nepřednostními věřiteli (181,1 milionu EUR), což představuje celkovou částku ve výši 334,9 milionu EUR. Nedostatečnost aktiv proto dosahuje částky ve výši přibližně 123,5 milionu EUR.
c) Zohlednění řízení o vyrovnání pasiv
265.
Komise rovněž posoudila argument francouzských orgánů a společnosti SNCM, podle nějž by stát jakožto majoritní akcionář mohl být vyzván k vyrovnání pasiv v případě likvidace podniku. Jedna ze zúčastněných stran, a to společnost CFF, napadla použitelnost vnitrostátní judikatury zmiňované francouzskými orgány na tento konkrétní případ. Společnost CFF se domnívá, že v případě judikatury odvolacího soudu ve městě Rouen ve věci Aspocom Group Oyj soudce odsoudil finskou mateřskou společnost k uhrazení odstupného zaměstnancům její francouzské dceřiné společnosti, protože toto odstupné, které nebylo nakonec vyplaceno, stanovil sociální plán na základě podnikové smlouvy schválené mateřskou společností.
266.
Francouzské orgány odhadují, že celkové skutečné náklady, které by musel nést stát jakožto akcionář prostřednictvím společnosti CGMF, by k 30. září 2005 dosáhly výše 312,1 milionu až 361 milionů EUR. Podle stejných orgánů zohledňuje tento odhad zejména riziko, že by francouzský stát mohl být vyzván k „vyrovnání pasiv“, pokud by ho soud musel považovat za skutečného manažera společnosti SNCM, a riziko odsouzení státu k platbě dodatečného odstupného za propuštění propuštěným zaměstnancům. Francouzské orgány mají za to, že zmíněná rizika je nutno zahrnout do výpočtu skutečných nákladů případné likvidace společnosti SNCM.
267.
Vyvstává proto otázka vyhodnocení všech skutečných nákladů, které by pravděpodobně musela uhradit Francie jakožto akcionář v případě soudní likvidace společnosti SNCM, aby bylo možno rozhodnout, zda by informovaný soukromý akcionář dal vzhledem k riziku odsouzení k uhrazení zmíněných nákladů a s ohledem na jejich rozsah raději přednost okamžitému prodeji své dceřiné společnosti za zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR, než aby toto riziko podstoupil.
268.
Ve francouzském právu má správce konkurzní podstaty společnosti v likvidaci možnost podat žalobu ve věci odpovědnosti proti bývalému vedení společnosti, tzv. „žalobu na vyrovnání pasiv“, v rámci plánu záchrany společnosti, nuceného vyrovnání nebo konkurzního řízení (144).
269.
Podání žaloby na vyrovnání pasív vůči bývalým vedoucím manažerům společnosti v konkurzním řízení je odůvodněno nutností obnovit majetek společnosti, což je jedním z úkolů správce konkurzní podstaty.
270.
Francouzské orgány zastávaly v řadě dopisů Komisi názor, že předpoklad odsouzení státu vnitrostátním soudcem k vyrovnání pasiv podniku, který řídí, je nejpravděpodobnějším scénářem a že tento předpoklad je nutno zahrnout do výpočtu skutečných nákladů v případě likvidace společnosti SNCM.
271.
Společnost SNCM zaslala v písemných materiálech ze dne 28. února 2008 zprávu právní kanceláře Baker & McKenzie, která vyhodnocovala právní důsledky řízení o vyrovnání pasiv vedenému proti francouzskému státu. Zpráva dochází k závěru, že obchodní soud pověřený touto věcí by s velkou pravděpodobností rozhodl v tomto bodě o odpovědnosti státu a odsoudil by ho k uhrazení všech sociálních závazků společnosti SNCM.
272.
Příslušné právní předpisy stanoví, že sociální závazky společnosti v likvidaci mohou být uloženy k uhrazení bývalým skutečným nebo zákonným vedoucím s výhradou kumulativního splnění čtyř podmínek.
i) Uznání státu za skutečného nebo zákonného vedoucího podniku v konkurzním řízení
273.
Zpráva právní kanceláře Baker & McKenzie, kterou předala společnost SNCM, poskytla Komisi analýzu, jež dospívá k závěru, že […] (60). Výše uvedená znalecká zpráva se snaží v souladu s příslušnou judikaturou (145) prokázat, že stát opakovaně […] (60). Podle stejné zprávy stát údajně přijal […] (60) rozhodnutí. Dále se zdá, že vedoucí orgány […] (60) podnik. Stát také údajně […] (60).
274.
Komise shledává, že francouzské orgány ve svých písemných materiálech ze dne 28. března 2008 nevznesly výhrady […] (60). V dopise ze dne 20. listopadu 2006 francouzské orgány samy uvádějí, že soudce […] (60) podnik.
275.
Komise nicméně zastává názor, že prohlášení francouzských orgánů ze dne 20. listopadu 2006 učiněné v rámci řízení o státních podporách nemůže samo o sobě stačit k právní jistotě, že by soudce považoval vnitrostátní orgány za skutečný řídící orgán podniku přijímajícího předmětná opatření, a zejména ke stanovení míry pravděpodobnosti této možnosti.
276.
Zejména pokud jde o kontroverzní rozhodnutí, není zdaleka prokázáno, že se konečné rozhodnutí státu výrazně vzdaluje od praxe státu při správě jeho účastí. Sama zpráva právní kanceláře Baker & McKenzie připomíná existenci opakující se polemiky o míře žádoucího zasahování státu do správy jeho účastí a zmiňuje velmi rozsáhlou úlohu obecně hranou […] (60).
277.
Avšak příklady vnitrostátní judikatury uváděné francouzským státem a společností SNCM se takovéto situace přímo netýkají. Hlavní použité případy se týkají územní samosprávy a rozsudek ve věci BRGM ze dne 6. února 2001 se týká obchodního a průmyslového veřejnoprávního subjektu.
278.
V každém případě není zdaleka prokázáno, že by stát jednající jako veřejná moc byl považován za skutečný řídící orgán.
ii) Existence jedné nebo více chyb v řízení podniku francouzským státem jakožto skutečným řídícím orgánem společnosti v konkurzním řízení
279.
V tomto konkrétním případě Komise zjišťuje, že zpráva znalce společnosti SNCM uvádí na základě nevyčerpávajícího seznamu faktických podkladů řadu prvků, aby prokázala, že se stát […] (60) dopustil chyb v řízení.
280.
Zejména se uvádí, že se francouzský stát údajně dopustil chyb v investicích […] (60) spojených se společností SNCM. Stát se údajně také dopustil mnoha chyb při řízení v oblasti rozsahu […] (60) společnosti SNCM.
281.
V dopise ze dne 30. dubna 2007 francouzské orgány označily riziko odsouzení státu za jeho odpovědnost za velmi vysoké vzhledem ke kritériím posuzování chyb v řízení ve smyslu článku L. 651-2 obchodního zákoníku.
282.
Komise se opět domnívá, že toto prohlášení ze dne 30. dubna 2007 učiněné v rámci řízení o státních podporách nemůže samo o sobě stačit k právní jistotě, že by soudce usoudil, že se vnitrostátní orgány dopustily uvedených chyb, a zejména ke stanovení míry pravděpodobnosti této možnosti. Je tomu tak tím spíše, že francouzské orgány popírají samu existenci chyb v řízení, které jsou přesto nutné k vyvolání řízení o vyrovnání pasiv.
283.
Ze zásadnějšího hlediska lze konstatovat, že se jak společnost SNCM, tak francouzské orgány ve velké míře odvolávají na velmi stará rozhodnutí v oblasti řízení. Zpráva právní kanceláře Baker & McKenzie se tak zaměřuje na […] (60), ke kterým došlo v roce 2000. Neváhá se odvolávat na zprávy Účetního dvora za účetní období 1993-1999. K hlavním uváděným chybám v řízení tak údajně došlo uprostřed devadesátých let minulého století. Avšak věřitelé společnosti SNCM byli o tomto způsobu řízení v okamžiku, kdy společnosti poskytovali úvěr, informováni. Přijímali tak implicitně riziko spojené s tímto druhem řízení společnosti. Nic nenaznačuje, že by stát mohl být za podobné situace volán účinně k odpovědnosti z důvodu vyrovnání pasiv.
284.
Tyto údajné chyby v řízení lze navíc údajně vysvětlit politickými rozhodnutími orgány veřejné moci a nic opět nenaznačuje, že lze tato politická rozhodnutí označit za chyby v řízení ve smyslu judikatury v oblasti vyrovnání pasiv.
285.
Zpráva právní kanceláře Baker & McKenzie není dostatečně důvěryhodná, a to zejména když se domnívá, že situace společnosti SNCM je údajně přičitatelná chybám v externí komunikaci, kterých se dopustil francouzský stát při informování o situaci společnosti SNCM. Z této zprávy ve skutečnosti pouze vyplývá, že se francouzský stát zmínil o situaci, která již byla obecně známá. Chování francouzského státu se proto nepodobá chybě v řízení.
iii) Zjištění nedostatečnosti aktiv
286.
V tomto konkrétním případě Komise shledává, že zpráva kabinetu Oddo-Hastings zjišťuje nedostatečnost aktiv ve výši 134,4 milionu EUR ke dni 30. září 2005, vypočítanou jako rozdíl mezi na jedné straně hodnotou aktiv společnosti SNCM (190,3 milionu EUR) a na druhé straně hodnotou pasiv podniku (přednostní závazky oceněné na 153,8 milionů EUR a nepřednostní na 170,9 milionu EUR).
287.
Komise výše odhadla nedostatečnost aktiv společnosti SNCM ke dni 30. září 2005 na 123,5 milionu EUR (viz 264. bod odůvodnění).
iv) Existence příčinné souvislosti mezi chybami a zjištěnou nedostatečností aktiv
288.
Podle francouzských orgánů může být řídící orgán právnické osoby na základě článku L 624-3 obchodního zákoníku prohlášen za odpovědného, i když chyba, které se dopustil, je pouze jednou z příčin nedostatečnosti aktiv, a může být odsouzen k uhrazení všech nebo části sociálních závazků, přestože jeho chyba měla za následek pouze část z nich (146). Podle francouzských orgánů by byl francouzský stát údajně nucen nést část odhadovanou na 85 % až 100 % zjištěné nedostatečnosti aktiv, to znamená 114,3 milionu až 134,4 milionu EUR.
289.
Tato analýza nespočívá na žádném pevném základě. Je totiž velmi obtížné vidět v každém opatření, u nějž údajné chyby v řízení spočívají na rozhodnutích přijatých v devadesátých letech minulého století a které vyvolalo okamžité nadnáklady pro společnost SNCM, příčinu nedostatečnosti aktiv v roce 2005, když k tomu mezi oběma obdobími došlo k řadě dalších událostí.
290.
Pokud se sice skutečně jeví, že neexistuje automatická vazba mezi výší odškodnění poskytnutého na základě vyrovnání pasiv a výší zhoršení pasiv vyvolaného chybou řídícího orgánu při řízení společnosti (za předpokladu jejího prokázání), znamená to také, že soudce může stanovit částku, ke které odsoudí řídící orgán, na částku podstatně nižší, než činí zjištěná nedostatečnost aktiv (147).
291.
Avšak na rozdíl od toho, co se zřejmě domnívají francouzské orgány (a společnost SNCM), nic nenaznačuje, že by soudce pověřený vyrovnáním pasiv považoval předmětná rozhodnutí za tak vážná, že by odůvodňovala převedení podstatné části zjištěného pasiva na veřejné orgány. Podle šetřených tvrzení by se tak jednalo o rozhodnutí s protekcionistickým záměrem, která byla přijata v politickém rámci (a u většiny z nich dokonce před deseti roky), nebo o novější rozhodnutí, která byla přijata, aby zaměstnanci nemuseli zvyšovat produktivitu, nebo jako pokus o obnovení lepších sociálních vztahů.
v) Určení případného převzetí dodatečného odstupného za propuštění v případě vyhlášení konkurzu společnosti SNCM
292.
Kromě nedostatečnosti aktiv by podle francouzských orgánů soudce s ohledem na judikaturu v této oblasti (148) údajně s jistotou odsoudil francouzský stát k uhrazení dodatečného odstupného za propuštění (tzn. k částce od [200 až 210] (60) do [250 až 260] (60) milionů EUR). Podle francouzských orgánů by se celkové skutečné náklady, které by musel nést francouzský stát jakožto akcionář, pohybovaly od 212,1 milionu do 361 milionů EUR.
293.
Francouzské orgány upřesňují, že v nedávných rozsudcích francouzské soudy odsoudily skutečný nebo zákonný řídící orgán k převzetí kromě nedostatečnosti aktiv také dodatečného odstupného za propuštění, jehož výše byla vypočítána na základě sociálního plánu sestaveného podnikem před vyhlášením konkurzního řízení.
294.
Francouzské orgány zejména uvádějí, že ve věci Aspocomp francouzská společnost Aspocomp SAS, která byla z 99 % dceřinou společností finské společnosti Aspocomp Group Oyj, podepsala dne 18. ledna 2002 podnikovou dohodu, jíž se stanovily podmínky odstupného v rámci sociální plánu, který se týkal 210 zaměstnanců z celkového počtu 550. Tato dohoda pojednávala zejména o částkách vyrovnávacích a dodatečných náhrad a o podporách při dobrovolném odchodu. V návaznosti na změnu strategie skupiny se mateřská společnost Aspocomp Group Oyj dne 21. února 2002 rozhodla, že již nebude dále financovat svoji dceřinou společnost Aspocomp SAS, která se tak musela vyhlásit v úpadku. Toto rozhodnutí zabránilo de facto dceřiné společnosti splnit závazky přijaté v rámci podnikové dohody a vedlo k propuštění všech ostatních zaměstnanců.
295.
V této souvislosti rozsudek odvolacího soudu ve městě Rouen potvrdil rozhodnutí pracovního soudu (Conseil des Prud’hommes) v Evreux, a odsoudil tak společnost Aspocomp Group Oyj, která z 99 % kontrolovala svou dceřinou společnost, k vyplacení: i) zaměstnancům, na něž se vztahovala podniková dohoda, veškerých vyrovnávacích a dodatečných náhrad stanovených v této jediné podnikové dohodě a také odškodnění za propuštění bez skutečných a závažných důvodů a ii) zaměstnancům propuštěným v rámci vyhlášení úpadku společnosti Aspocomp odpovídající náhrady. Soud se domníval, že nesplněním přijatých závazků se mateřská společnost zachovala neloajálně a jednala s lehkomyslností hodnou pokárání.
296.
Ačkoli Francie uvedla na podporu svých tvrzení rovněž rozsudek obchodní komory Kasačního soudu (149) ze dne 19. dubna 2005, Komise nenalézá v tomto rozsudku žádný prvek, který by byl z hlediska této polemiky rozhodující. Kasační soud se totiž omezuje na zjištění, že se odvolací soud nevyjádřil s dostatečnou právní jistotou k rozdělení majetku mezi mateřskou společností a její dceřinou společností. Komise v každém případě shledává, že skutečnosti, které spadají do rámce judikatury ve věci Aspocomp, nejsou stejné jako v tomto konkrétním případě. V tomto konkrétním případě totiž nedošlo k tomu, že by společnost CGMF nesplnila svůj závazek vyplatit dodatečné odstupné za propuštění.
297.
Je nutno zaznamenat, že jak společnost SNCM, tak francouzské orgány zřejmě přikládají význam skutečnosti, že sociální plán […] (60). Je mimořádně pochybné, že by šlo […] (60) považovat za chybu v řízení, za kterou by mohli zaměstnanci […] (60) volat francouzský stát k odpovědnosti. I za nanejvýše nepravděpodobného předpokladu […] (60), že by se francouzský stát mohl u zaměstnanců zavázat a přiznat jim nárok na odstupné hrazené státem (150), poskytnutí takového nároku by samo o sobě přestavovalo zvýhodnění poskytnuté podniku SNCM, a tudíž státní podporu, a to z podobných důvodů, jako jsou důvody uvedené níže ohledně opatření podpory pro jednotlivce ve výši 38,5 milionu EUR. Toto opatření mohlo totiž částečně uklidnit sociální vztahy v podniku.
vi) Závěr ohledně zohlednění řízení o vyrovnání pasiv
298.
Není prokázáno s právní jistotou, že by francouzské orgány byly s dostatečnou pravděpodobností odsouzeny vnitrostátním soudem k odškodnění v rámci vyrovnání pasiv, a je ještě méně prokázáno, že by takové odsouzení přesáhlo zápornou cenu, za niž byla společnost SNCM „prodána“.
299.
Je rovněž nutno zohlednit skutečnost, že údajným záměrem jednání francouzského státu, a to i za předpokladu, že by byl v tomto konkrétním případě špatným hospodářem, bylo chránit vnitrostátní průmysl a služby, včetně společnosti SNCM a jejích zaměstnanců, tím, že nemusely projít vývojem, který by mohl být sociálně přijatelný jen obtížně. I když veřejné subjekty včetně státu lze považovat za určitých okolností za skutečný řídící orgán určitého podniku, nic ve skutečnosti nenaznačuje, že by šlo použít řízení o vyrovnání pasiv k pochopení politických rozhodnutí státu, a to zejména za podobných okolností. Tento případ je velmi vzdálen okolnostem věci Aspocomp, která se této otázky vůbec netýkala.
300.
Komise se v každém případě domnívá, že francouzské orgány se dnes nemohou odvolávat na minulá politická rozhodnutí, aby odůvodnily veřejné zásahy prováděné za účelem vyřešení důsledků zásahů předchozích. Tyto dva zásahy, tzn. vměšování v minulosti a nové zásahy veřejných orgánů, je naopak nutno analyzovat jako dvě kumulativní narušení hospodářské soutěže. Přijmout odpovědnost státu při vyrovnání pasiv by totiž znamenalo umožnit mu, aby uznáním, že se dopustil chyb při řízení podniku, odůvodňoval finanční vklad jako opatření, jež nepředstavuje státní podporu, což by mělo za následek nové narušení hospodářské soutěže. Stát by se v takovém případě odvolával na vlastní chyby v řízení, aby odůvodnil dodatečný finanční vklad, což by bylo v rozporu s obecnou zásadou, podle níž se nikdo nemůže odvolávat na vlastní chybu (151).
301.
Bylo by rovněž zcela umělé rozdělovat chování státu jakožto „špatného hospodáře“ (za předpokladu, že je to prokázáno) a chování státu, jenž zachraňuje podnik, který špatně spravoval. Chyba v řízení však není součástí běžného chování informovaného soukromého investora v tržním hospodářství. Mechanizmus záchrany, který je od této chyby neoddělitelný, proto také nespadá do rámce tohoto chování.
302.
Přijetí teorie francouzských orgánů a společnosti SNCM by kromě toho mělo za následek, že by se státu umožnilo poskytnout určitému podniku záruku úmyslným spácháním „chyby v řízení“, což je z hlediska discipliny podpor zcela nepřijatelné.
303.
V tomto konkrétním případě by chování, které podle teorie zastávané společností SNCM a francouzskými orgány údajně zavazuje stát, bylo ve skutečnosti chováním státu, jenž jedná jako veřejná moc a nikoli jako akcionář. Vzhledem k tomu, že informovaný soukromý akcionář by nepřijal rozhodnutí založená na těchto politických a veřejných ohledech, nelze riziko vyrovnání pasiv, které z těchto rozhodnutí vyplývá, zohlednit v rámci testu informovaného soukromého investora v tržním hospodářství (152).
304.
Francouzské orgány připomínají, že v rozhodnutí Komise ze dne 7. prosince 2005 o podpoře, kterou poskytla Belgie společnost ABX Logistics, Komise uvažovala o zohlednění skutečnosti, že „v některých výjimečných případech některé národní právní předpisy uvádějí, že se třetí osoby mohou obrátit proti akcionářům společnosti v likvidaci, zejména pokud lze uvažovat, že jsou akcionáři [vypuštěno ve znění rozhodnutí] a/nebo že se dopustili chyb v řízení“ (153).
305.
Komise ale připomíná, že pojem podpory je nutno posuzovat objektivně, a poznamenává, že rozhodnutí o zahájení řízení ve stejné věci upřesnilo, že „i za málo pravděpodobného předpokladu splnění všech podmínek vyžadovaných vnitrostátním právem ohledně odpovědnosti […] by tato skutečnost přesto nevylučovala povahu státní podpory těchto zásahů ve prospěch dceřiné společnosti“ (154).
306.
V tomto konkrétním případě se Komise domnívá, že francouzské orgány nevyvrátily dostatečným způsobem pochybnosti Komise ohledně skutečnosti, že by se akcionář společnosti SNCM s dostatečnou jistotou vystavil zpochybnění své odpovědnosti.
307.
Za těchto podmínek a při odmítnutí zohlednění dodatečného odstupného za propuštění (viz 225. bod odůvodnění a následující) dospívá Komise k závěru, že likvidace společnosti SNCM by pro francouzský stát nepředstavovala žádné náklady. Komise totiž soudí, že státu jakožto akcionáři nelze přisoudit náklady na likvidaci, protože vystavení akcionáře je vázáno na hodnotu jeho vkladu do základního kapitálu podniku.
6.1.2.2. Závěr
308.
Komise tak soudí, že soukromý investor by dal přednost méně nákladnému řešení, což znamená likvidaci společnosti SNCM. Komise proto dospívá k závěru, že záporná cena ve výši 158 milionů EUR představuje státní podporu.
6.1.3. Kapitálový vklad společnosti CGMF ve výši 8,75 milionu EUR
309.
Ve svých připomínkách po rozhodnutí o zahájení řízení se francouzské orgány domnívají, že navýšení kapitálu ve výši 8,75 milionu EUR provedené francouzským státem proběhlo souběžně se vkladem soukromých investorů. Vysvětlují, že souběžnost posiluje minoritní podíl, který převzal francouzský stát, zatímco většinu prostředků poskytl trh. Kromě toho se domnívají, že míra výnosnosti vkladu státu ve výši […] (60) % ročně představuje pro soukromého investora odpovídající výnosnost investovaného kapitálu v dlouhodobém horizontu. V informační zprávě ze dne 16. května 2013 se dále domnívají, že rizika spojená se zrušující doložkou jsou vyrovnána možností odkupu soukromými akcionáři.
310.
Vklad státu je nyní nutno porovnat se vkladem soukromých nabyvatelů, tj. s částkou 26,25 milionu EUR. Jak bylo ale prokázáno v oddíle 6.1.2, vklad státu dosahuje výše 158 milionů EUR, ke kterým je nutno přidat 38,5 milionu EUR podpor pro jednotlivce a 15,81 milionu EUR vyplacených na základě plánu z roku 2002, jak bude prokázáno v oddílech 6.1.4 a 6.1.5.
311.
Všechna opatření z roku 2006 jsou obsažena v memorandu o porozumění. Strany tohoto memoranda, tzn. společnosti CGMF, BCP a VT, se v tomto stejném dokumentu dohodly na vkladu ve výši 158 milionů EUR, záloze na běžný účet ve výši 38,5 milionu EUR a navýšení kapitálu ve výši 8,75 milionu EUR. V tomto konkrétním případě představují tato tři opatření jednu a tutéž transakci provedenou s cílem privatizovat společnost SNCM. Jak zdůrazňuje Tribunál v bodě 125 rozsudku ze dne 11. září 2012, „k tomuto kapitálovému vkladu [ve výši 8,75 milionu EUR] totiž došlo v rámci globálního memoranda o prodeji vzešlého z výhradního jednávání, kde vklady nabyvatelů představují protiplnění za tíživé závazky francouzského státu různých forem“. Tři výše uvedená opatření je proto nutno považovat globálně za vklad finančních prostředků do společnosti SNCM státem a porovnat je se vkladem soukromých investorů za účelem posouzení, zda jejich zásah byl či nebyl významný.
312.
Na základě předcházejícího dospívá Komise k závěru, že vklad soukromých akcionářů, který představoval 10,6 % celkového vkladu, nelze považovat za významný.
313.
Jak již bylo shledáno v 311. bodě odůvodnění, tři opatření tohoto konkrétního případu představují jedinou privatizační transakci. Komise se domnívá, že soukromé a veřejné kapitálové vklady lze proto považovat za souběžné.
314.
Pokud jde o kritérium vkladů provedených za srovnatelných podmínek, Komise nejprve zaznamenává, že zúčastněné strany, tj. společnosti CCF a STIM, zpochybnily významnou povahu soukromého zásahu, a zejména pak existenci srovnatelných podmínek mezi veřejnou investicí a soukromými investory z důvodu zrušující doložky.
315.
Komise se domnívá, že podmínky tohoto navýšení kapitálu samy o sobě prokazují, že rizika nejsou pro soukromé a veřejné investory stejná. Existence a podmínky zrušující doložky postoupení společnosti prokazují samy o sobě, že v případě splnění podmínek uvedených v doložce není postavení soukromých investorů a veřejného investora z hlediska rizika stejné. Podle memoranda o porozumění mají soukromí investoři možnost se stáhnout a získat zpět svůj vklad v případě záporného rozhodnutí Komise, Tribunálu nebo Soudního dvora či v případě neobnovení pověření veřejnou službou. Tato poslední část zrušující doložky se týká jádra činnosti společnosti SNCM, a má proto pro stát o to větší negativní dopad. Společnost SNCM je totiž tradičním provozovatelem spojení mezi Korsikou a kontinentální Francií. Zhruba dvě třetiny její činnosti se uskutečňuje mezi Marseille a Korsikou v rámci pověření veřejnou službou. Zrušující doložka tak chrání soukromé investory před obchodním rizikem u většiny činností společnosti SNCM. Toto riziko nese ve skutečnosti pouze stát.
316.
Uplatnění výše uvedené zrušující doložky by mělo na jedné straně za následek, že by společnost SNCM byla povinna vrátit soukromým investorům veškeré vklady nabyvatelů. Na druhé straně by společnost CGMF vlastnila znovu 100 % kapitálu společnosti SNCM v situaci, kdy by výrazně vzrostlo riziko likvidace a tím ztráty významné části veřejných investic.
317.
Pokud jde o slib koupě soukromými akcionáři, společnost CGMF ho může využít pouze v případě, že se společnost SNCM ocitne v nuceném vyrovnání nebo konkurzním řízení. Uvedené potvrzuje, že v případě potíží nelze této opce použít a že rizika nese v zásadě společnost CGMF, to znamená francouzský stát. Komise se proto domnívá, že tento slib koupě nelze analyzovat jako protiplnění ke zrušující doložce.
318.
Komise kromě toho nemůže přijmout tvrzení francouzských orgánů, podle nějž obsahovalo memorandum o porozumění řadu záruk chránících investici státu. Povinnosti uložené nabyvatelům totiž pro ně nepředstavují dodatečná rizika či omezení, která by je postavila do situace srovnatelné se situací společnosti CGMF. Cílem těchto povinností je pouze zajistit, aby během období, kdy soukromí nabyvatelé mohou uplatnit zrušující doložku, tito nabyvatelé nepřistoupili k žádné právní úpravě společnosti SNCM a uskutečňovali pouze úkony nutné pro provedení podnikatelského záměru a sociální dohody.
319.
Kromě toho, a jak zdůrazňuje Tribunál v rozsudku ze dne 11. září 2012, pouhá analýza očekávané výnosnosti nestačí k závěru, že stát provedl investici za tržních podmínek, protože soukromí investoři a veřejný investor nesdílejí rizika vyrovnaným způsobem.
320.
Opatření může být stále v souladu se zásadou soukromého investora v tržním hospodářství i při nesplnění podmínky investice pari passu. V takovém případě by ale bylo nutno prokázat, že chování státu odpovídá tomu, jak by se v podobné situaci zachoval informovaný soukromý investor, například pomocí analýz ex ante výnosnosti investice. Avšak francouzské orgány nepředložily žádný důkaz provedení takovéto analýzy ex ante. Francouzské orgány se ve svých připomínkách pouze domnívaly ex post, že fixní míra odměny ve výši […] (60) % by byla pro soukromého investora přiměřená, a použily k tomu srovnání s mírou výnosnosti francouzského státního dluhopisu OAT (Obligation Assimilable du Trésor) emitovaného státem, jehož výnosnost se v té době pohybovala mezi 3,72 % a 3,95 %. Neposkytly ale žádnou analýzu, která by prokazovala, že míra 10 % by byla pro soukromého investora přijatelná vzhledem k rizikům nesených státem, jako je například zrušující doložka nebo rizika spojená se situací podniku.
321.
Hlavně se ale míra […] (60) % vztahuje pouze na kapitálový vklad ve výši 8,75 milionů EUR a zmíněná analýza by musela zohlednit celkový vklad státu, se kterým stát v memorandu souhlasil. Jelikož se zápornou cenou ve výši 158 milionů EUR nebo se zálohou na běžný účet ve výši 38,5 milionu EUR není spojena žádná výnosnost, byla by míra výnosnosti celkové investice státu do společnosti SNCM v okamžiku její privatizace v roce 2006 zřetelně nižší než míra výnosnosti státního dluhopisu OAT. Z důvodu návazných rizik by soukromý investor v tržním hospodářství podobnou míru nepřijal.
322.
Vzhledem k výše uvedenému se Komise domnívá, že nejsou splněna kritéria stanovená judikaturou, aby šlo rovnou vyloučit povahu podpory předmětného opatření. Komise se proto domnívá, že kapitálový vklad francouzského státu ve výši 8,75 milionu EUR poskytuje společnosti SNCM ekonomickou výhodu, protože tento vklad proběhl souběžně se vkladem soukromého kapitálu za podmínek, které nejsou ve smyslu judikatury Unie srovnatelné. Předmětné opatření proto představuje státní podporou podle čl. 107 odst. 1 SFEU.
6.1.4. Opatření podpory pro jednotlivce (38,5 milionu EUR)
323.
Francouzské orgány se domnívají, že toto financování představuje podporu pro jednotlivce, z níž podnik nemá žádný prospěch, a že se tak nejedná o státní podporu. Zúčastněné strany, společnosti CCF a STIM, napadaly označení tohoto opatření za podporu pro jednotlivce, protože se mimo jiné domnívají, že toto opatření může mít pro společnost SNCM nepřímé pozitivní důsledky.
324.
Komise se domnívá, že na prokázání nepřítomnosti podpory ve prospěch zaměstnavatele nestačí skutečnost, že přímými příjemci podpory pro jednotlivce jsou jeho zaměstnanci. Tribunál totiž upřesňuje, že „[…] skutečnost, že přímými příjemci podpory pro jednotlivce jsou zaměstnanci, nemůže stačit k vyloučení existence podpory ve prospěch jejich zaměstnavatele“ (155).
325.
Jak rovněž uvádí Tribunál v bodě 138 rozsudku ze dne 11. září 2012, „[k] přezkoumání, zda tyto podpory pro jednotlivce představují podporu ve smyslu čl. 87 odst. 1 Smlouvy o ES, je […] třeba určit, zda společnosti SNCM vzniká nepřímé ekonomické zvýhodnění, jež jí umožňuje vyhnout se nákladům, které by normálně zatěžovaly její finanční zdroje, a zabraňuje tedy tomu, aby tržní mechanizmy vedly ke svým přirozeným důsledkům“.
326.
Komise dále zaznamenává, že podle memoranda o porozumění představuje toto opatření závazek státu vůči soukromým partnerům, že bude financovat „část nákladů spojených s případnými dobrovolnými odchody či vypovězením pracovních smluv (bez ohledu na jejich povahu) zvaných „na velkorysost“, které by doplnily částky všeho druhu, jež musí zaměstnavatel zaplatit (…)“. Jak zdůrazňuje Tribunál v bodě 145 rozsudku ze dne 11. září 2012, skutečnost, že jsou tyto podpory pro jednotlivce součástí memoranda „o prodeji“, nasvědčuje tomu, že z nich plyne zvýhodnění. Strany se k nim uchýlily, protože z nich mohly mít určitý prospěch.
327.
Tyto podpory proto mohou ekonomicky zvýhodnit společnost SNCM tím, že jí umožňují nenést všechny náklady spojené s případným a budoucím odchodem některých zaměstnanců. Pokud stát zbaví podnik těchto nákladů, představuje to pro podnik zvýhodnění. Komise připomíná, že tato doplňková opatření sociální povahy mají za cíl usnadnit provádění plánů propouštění, které jsou nutné pro dosažení cílů podniku, a že tato opatření nevyplývají ze zákonné povinnosti. V tomto konkrétním případě prokazuje četnost sociálních konfliktů v rámci společnosti SNCM, že provádění sociálního plánu vyvolává téměř systematicky stávky a jiné akce odborů. Tato doplňková opatření sociální povahy představují bez pochyby pro společnost SNCM výhodu.
328.
Komise proto zastává názor, že toto opatření představuje státní podporou podle čl. 107 odst. 1 SFEU.
6.1.5. Zůstatek ve výši 15,81 milionu EUR vyplacený jako podpora na restrukturalizaci z roku 2002
329.
Opatření z roku 2006 podstatným způsobem zvyšují částku podpory na restrukturalizaci posuzovanou v rámci plánu z roku 2002, jejíž výše dosahuje 69,29 milionu EUR a již lze analyzovat jako změnu plánu restrukturalizace a nákladů s ním spojených. Plán restrukturalizace totiž probíhal ještě v době, kdy se začalo uvažovat o privatizaci. Společnost SNCM ale dosáhla jeho cílů ohledně obnovení životaschopnosti. Tribunál upřesnil, že „[v] tomto ohledu je totiž třeba podotknout, že rozhodnutí z roku 2006 výslovně stanoví, že pokud bude plán z roku 2006 obsahovat prvky podpory na restrukturalizaci, měly by být tyto posuzovány společně s podporou na restrukturalizaci plánu z roku 2002 (…)“ (156). Tribunál zdůrazňuje, že tato analýza byla provedena „oprávněně“. Částka ve výši 69,29 milionu EUR odpovídá částce ve výši 66 milionů EUR, jež byla poskytnuta v roce 2002 jako první část plánu restrukturalizace, a částce ve výši 3,29 milionu EUR podpory, jež byla poskytnuta v roce 2005 jako druhá část.
330.
Z této částky podpory poskytnuté na základě plánu restrukturalizace z roku 2002 se částka 53,4 milionu EUR ve skutečnosti týká pověření veřejnou službou. Protože zákonnost této podpory potvrdil rozsudek Tribunálu ze dne 11. září 2012, musí Komise přezkoumat současně slučitelnost vlastní podpory na restrukturalizaci, tzn. částku 15,81 milionu EUR poskytnutou během restrukturalizace z roku 2002, a na základě pokynů z roku 2004 slučitelnost všech opatření z roku 2006.
6.2. PŘEZKUM SLUČITELNOSTI PODPOR NA RESTRUKTURALIZACI VYPLACENÝCH V ROCE 2002 A V ROCE 2006
6.2.1. Příslušné pokyny
331.
Komise poznamenává, že plán restrukturalizace z roku 2002 byl přezkoumáván v rámci pokynů z roku 1999. Poznamenává rovněž, že nová opatření z roku 2006, která zahrnují plán z roku 2002, byla přijata po vstupu v platnost nových pokynů z roku 2004 a provedena před tím, než je Komise schválila.
332.
V souladu s přechodnými pravidly stanovenými pokyny z roku 2004 (157) vztahují se tyto pokyny na protiprávní podporu, jejíž část byla poskytnuta po jejich vstupu v platnost.
333.
Jelikož opatření z roku 2006 představují podporu, spadají tak do rámce restrukturalizačních akcí zahájených v roce 2002 a je nutno je analyzovat s nimi jako celek. Slučitelnost všech těchto podpor bude proto analyzována v rámci pokynů z roku 2004.
6.2.2. Podnik v obtížích
334.
Podnik je způsobilý pro poskytnutí podpory na restrukturalizaci, pokud ho lze označit za podnik v obtížích ve smyslu pokynů.
335.
V tomto konkrétním případě Komise připomíná, že shledala dodržení tohoto kritéria jak v rozhodnutí Komise ze dne 17. července 2002 o podpoře na záchranu společnosti SNCM (158), tak v rozhodnutí ze dne 19. srpna 2002 o zahájení formálního vyšetřovacího řízení plánu navýšení kapitálu na základě roční účetní uzávěrky společnosti SNCM za rok 2001.
336.
Pro účely tohoto rozhodnutí Komise ověřila na základě účetní uzávěrky podniku za rok 2002, zda společnost SNCM tuto podmínku splňuje. Vlastní kapitál kromě předepsaných rezerv (159) zůstával i v roce 2002 nadále záporný ve výši - 26,5 milionu EUR po schodku - 30,7 milionu EUR v roce 2001. Tato čísla představují více než poloviční snížení základního kapitálu podniku, přičemž více jak čtvrtina snížení připadá na období dvanácti měsíců po oznámení. Tím byla ověřena podmínka obsažená v bodě 10 písm. a) pokynů.
337.
Kromě vývoje základního kapitálu Komise shledává, že:
-
v období 2001-2002 se běžný hospodářský výsledek před zdaněním snížil z hodnoty -5,1 milionu EUR v roce 2001 na hodnotu -5,8 milionu EUR v roce 2002 a ke zmírnění čistých ztrát v roce 2002 došlo pouze díky prodeji některých plavidel;
-
schopnost samofinancování společnosti SNCM, která byla 39,2 milionu EUR na konci roku 2001, se na konci roku 2002 snížila na 35,7 milionu EUR;
-
čisté finanční závazky kromě leasingu se v období 2000-2002 zvýšily ze 135,8 milionu EUR na 144,8 milionu EUR;
-
finanční náklady (úroky a podobné náklady) se zvýšily ze 7,0 milionu EUR v roce 2000 na 9,503 milionu EUR v roce 2002.
338.
Francouzské orgány ostatně Komisi potvrdily, že banky nadále odmítají půjčovat společnosti SNCM peníze kvůli jejímu zadlužení, a to přesto, že jim společnost SNCM nabídla jako záruku svá poslední plavidla nezatížená hypotékou nebo podobnými břemeny.
339.
Smlouva o pověření veřejnou službou na této analýze nic nezměnila. Tato smlouva měla sice ve spojení s úspěšně provedeným plánem restrukturalizace umožnit společnosti SNCM dosáhnout v dlouhodobém výhledu kladných provozních výsledků, zůstává ale skutečností, že akutní nedostatek vlastních finančních prostředků, rostoucí zadlužení a náklady na prováděcí opatření restrukturalizačního plánu by musely společnost SNCM přivést za určitou dobu do stavu platební neschopnosti.
340.
Jelikož období restrukturalizace trvalo od roku 2002 do roku 2006, je nutno ověřit, zda společnost SNCM splňovala tuto podmínku po celé toto období, a zejména v okamžiku rozhodnutí o nových vkladech veřejných prostředků.
341.
Rozhodnutí z roku 2003 shledalo, že společnost SNCM splňovala toto kritérium za účetní období 2001 a 2002 (160).
342.
Nyní je nutno ověřit, zda společnost SNCM splňovala stále tuto podmínku v účetních obdobích 2003 až 2005, což je poslední úplné účetní období před zavedením nových opatření z roku 2006 ohledně privatizace společnosti SNCM.
343.
Jak již bylo uvedeno v 73. bodě odůvodnění a následujících, situace společnosti SNCM se v roce 2004 a 2005 prudce zhoršila. Běžný výsledek hospodaření společnosti SNCM tak dosáhl částky - 32,6 milionu EUR v roce 2004 a částky - 25,8 milionu EUR v roce 2005. Pokud jde o čistý výsledek, dosáhl v roce 2004 částky - 29,7 milionu EUR a v roce 2005 částky - 28,8 milionu EUR. Vlastní kapitál v roce 2005 (- 1,7 milionu EUR) vykázal oproti roku 2004 snížení o 25,5 milionu EUR. Toto snížení odpovídá více než poloviční ztrátě základního kapitálu, přičemž více než čtvrtina připadá na období posledních dvanácti měsíců. Tím byla ověřena dostatečná podmínka obsažená v bodě 10 písm. a) pokynů z roku 2004.
344.
Na základě předcházejícího se Komise domnívá, že společnost SNCM lze označit za podnik v obtížích ve smyslu pokynů z roku 2004.
6.2.2.1. Vlastní příspěvek
345.
Podle bodu 43 pokynů se „výše a míra podpory musí omezit na úplné minimum restrukturalizačních nákladů nutných k provedení restrukturalizace s ohledem na stávající finanční zdroje podniku, jeho akcionářů či společníků nebo obchodní skupiny, ke které náleží. Při posuzování tohoto aspektu bude vzata v úvahu jakákoli dříve poskytnutá podpora na záchranu. Od příjemců podpory se očekává, že k plánu restrukturalizace přispějí významným dílem z vlastních zdrojů, včetně prodeje aktiv, která nejsou nezbytně nutná pro přežití podniky, nebo z vnějších zdrojů za tržních podmínek. Toto přispění bude svědčit o tom, že jsou hospodářské subjekty přesvědčeny o možnosti opětovné životaschopnosti daného podniku. Takové přispění musí být skutečné, tj. opravdové, bez všech očekávaných budoucích výnosů, jako je peněžní tok, a musí být co nejvyšší“.
346.
V bodě 44 pokynů je upřesněno, že „následující příspěvky(1) na restrukturalizaci bude Komise za normálních okolností považovat za přiměřené: alespoň 25 % v případě malých podniků, alespoň 40 % u středních podniků a alespoň 50 % u velkých podniků. Za výjimečných okolností a v případě zvlášť závažných problémů, které musí členský stát prokázat, se Komise může spokojit i s nižším příspěvkem“.
347.
V bodě 7 pokynů je rovněž upřesněno, že „je vhodné znovu a jasněji potvrdit zásadu, že toto přispění [významný příspěvek příjemce k restrukturalizaci] musí být skutečné a nesmí obsahovat žádný prvek podpory. Příspěvek ze strany příjemce má dvojí význam: na jedné straně vyjadřuje, že subjekty na trhu (vlastníci, věřitelé) jsou přesvědčeni o tom, že se podnik může v přiměřené lhůtě stát opět životaschopným. Na druhé straně je tento příspěvek zárukou toho, že je podpora na restrukturalizaci omezena na minimum nutné k obnovení životaschopnosti, což snižuje narušení hospodářské soutěže. […]“.
348.
Judikatura rovněž zdůraznila, že vlastní příspěvek musí vyjadřovat, že subjekty na trhu jsou přesvědčeny o tom, že obnovení životaschopnosti je proveditelné (161). Komise zdůrazňuje, že tento požadavek je mimořádně důležitý v případě společnosti SNCM kvůli situaci, v níž se nacházela od roku 2002. Komise připomíná, že původní restrukturalizační opatření z roku 2002 nevedla k očekávaným výsledkům. Některá z nich nebyla dodržena nebo nebylo dosaženo jejich cílů (viz 351. bod odůvodnění). Protože společnost SNCM nebyla schopna provést v celém rozsahu tato první restrukturalizační opatření, její ekonomická a finanční situace se počínaje rokem 2004 nadále zhoršovala (viz 73. až 75. bod odůvodnění).
349.
V roce 2002 dosáhly náklady na restrukturalizaci výše 46 milionů EUR. Pokud jde o opatření z roku 2006, Komise se domnívá, že výše nákladů na restrukturalizaci odpovídala částce podpory (162) ve výši 202,5 milionu EUR, ke které je nutno přičíst navýšení kapitálu soukromými partnery, tzn. částku 26,25 milionu EUR, což dává celkovou částku ve výši 274,8 milionu EUR. Vlastní příspěvek se skládá z částky 42,385 milionu EUR za čistý prodej aktiv a z částky 26,25 milionu EUR v podobě navýšení kapitálu soukromými partnery, což představuje celkový vlastní příspěvek ve výši 68,635 milionu EUR. Při zohlednění nových opatření z roku 2006 tak vlastní příspěvek dosahuje výše 25 %, zatímco pokyny vyžadují příspěvek ve výši nejméně 50 %. Komise upřesňuje, že francouzské orgány neuvedly žádné výjimečné okolnosti a zvlášť závažné problémy, aby se Komise mohla spokojit s nižším skutečným vlastním příspěvkem. Komise se v každém případě domnívá, že v tomto konkrétním případě neexistují žádné výjimečné okolnosti, které by odůvodňovaly sníženou míru vlastního příspěvku vyžadovaného pokyny z roku 2004.
350.
Komise proto zastává názor, že vlastní příspěvek společnosti SNCM k restrukturalizaci je z hlediska ustanovení pokynů nedostatečný.
6.2.2.2. Obnovení životaschopnosti v dlouhodobém výhledu
351.
V rozhodnutí o zahájení řízení vyjádřila Komise pochybnosti o obnovení životaschopnosti společnosti SNCM v dlouhodobém výhledu, a to zejména z těchto důvodů:
-
společnost SNCM neuvažovala o zrušení všech svých ztrátových činností;
-
úspěch plánu restrukturalizace úzce závisel na přidělení pověření veřejnou službou mezi Marseille a Korsikou na období mezi 1. lednem 2007 a 31. prosincem 2012;
-
nebyly dodrženy prognózy snížení počtu zaměstnanců plavících se na lodích stanovené v plánu z roku 2002 a nebylo dosaženo zvýšení produktivity o 10 %;
-
snížení počtu zaměstnanců o 400 pracovních míst vyjádřených v ekvivalentech plného pracovního úvazku nebylo dostatečné stejně jako opatření na zvýšení produktivity stanovené v plánu z roku 2006, a to kvůli odchylkám oproti plánu z roku 2002.
352.
Francouzské orgány odpověděly, že změna akcionářů a provedení tří opatření privatizačního plánu umožní společnosti SNCM rozvíjet svou činnost na zdravém základě, a že ztrátovost některých odvětví její činnosti tak není ničím, co by nešlo napravit.
353.
Komise zjišťuje, že opatření stanovená plánem restrukturalizace z roku 2002 nemohla být provedena do konce, což vedlo k prudkému zhoršení výsledku hospodaření společnosti v roce 2004 a 2005. V roce 2006 zvýšení obratu o 20 milionů EUR a navýšení vyrovnání za veřejnou službu o 9 milionů neumožnily ozdravění provozního výsledku, protože růst cen pohonných hmot a zvýšení provozních nákladů značně převýšily prognózy. Znalec Komise zjistil, že několik událostí (163) výrazně zpomalilo provádění podnikatelského plánu nabyvatelů společnosti, a na tomto základě dospěl k závěru, že nahromaděné ztráty mohou být podstatně vyšší, než se na rok 2007 původně předpokládalo.
354.
Komise se proto domnívá, že odpovědi francouzských orgánů neodstranily všechny její pochybnosti. Vázat totiž obnovení životaschopnosti na přidělení pověření veřejnou službou na období 2007-2013 a na provedení tří opatření privatizačního plánu, jehož zákonnost a slučitelnost s vnitřním trhem nebyla zatím potvrzena, se jeví jako riskantní. Věrohodnost plánu obnovení životaschopnosti podniku v dlouhodobém výhledu přepokládá přinejmenším, že zvolené předpoklady jsou realistické. Avšak v tomto konkrétním případě závisí úspěch plánu téměř výlučně na tom, že dojde k hypotetickým událostem, na které společnost SNCM nemá žádný vliv. Vzhledem k finanční situaci společnosti SNCM v dotčené době si Komise dále klade otázku o jejích schopnostech financovat nutné obnovení některých jejích trajektů. Francouzské orgány toto obnovení přitom uvádějí jako krok, který umožní dosáhnout cíle obnovení životaschopnosti.
355.
Komise proto zastává názor, že není splněna podmínka obnovení životaschopnosti v dlouhodobém výhledu stanovená pokyny.
6.2.2.3. Zamezení narušení hospodářské soutěže (vyrovnávací opatření)
356.
Zrušené rozhodnutí z roku 2008 uvádělo čtyři vyrovnávací opatření:
-
uzavření dceřiné společnosti Corsica Marittima (82 000 cestujících v roce 2000), která zajišťovala spojení mezi Itálií a Korsikou, a tedy odchod skupiny SNCM z trhu dopravní obslužnosti mezi Itálií a Korsikou;
-
téměř úplný odchod společnosti SNCM ze spoje mezi Toulonem a Korsikou, tedy z trhu, který v roce 2002 představoval ne méně než 460 000 cestujících;
-
omezení nabídky celkového počtu míst a rotací zajišťovaných od roku 2003 každoročně společností SNCM, a to zejména na spoji mezi Nice a Korsikou;
-
prodej čtyř plavidel.
357.
Komise připomíná, že uvedená opatření navrhly francouzské orgány vzhledem k podpoře ve výši 15,81 milionů EUR, což je částka, která odpovídá výši podpory na restrukturalizaci poskytnuté v roce 2002.
358.
Po zrušení rozhodnutí z roku 2008 rozsudkem ze dne 11. září 2012 přesahuje nyní celková výše podpory částku 210 milionů EUR. Komise zastává názor, že její pochybnosti nemohly být odstraněny z následujících důvodů.
359.
Pokud jde o prodej čtyř pravidel, s nímž počítala restrukturalizace z roku 2002, Komise zaznamenává, že tato postoupení byla částečně vyrovnána dodáním plavidla Danielle Casanova v červnu roku 2002 a smíšených plavidel Paglia Orba a Pascal Paoli v roce 2003.
360.
Pokud jde o uzavření společnosti Corsica Marittima, v bodě 40 pokynů je zejména upřesněno, že „[o]dpisy a ukončení ztrátových činností, které by bylo v každém případě nutné pro obnovení životaschopnosti podniku, nebude za účelem posouzení kompenzačních opatření považováno za snížení kapacity nebo omezení působnosti na trhu“. Uzavření společnosti Corsica Marittima, která byla ztrátová od doby svého založení v roce 1990, nelze proto označit za vyrovnávací opatření, ale spíše za opatření, jež se podílí na obnovení životaschopnosti v dlouhodobém výhledu.
361.
Stejné uvažování platí také pro dopravní obslužnost mezi Korsikou a Nice. Komise zaznamenává, že společnost SNCM má minoritní podíl na trhu, zatímco společnost Corsica Ferries France má 70 % podíl na trhu (164). Podle Stephensovy zprávy je po přepravě z Nice silná poptávka, a to zejména v hlavní sezóně. Poptávka po přepravě na tomto spoji existuje ostatně i mimo hlavní sezónu. Přesto běžný výsledek na tomto spoji vykazoval v období 2004-2007 ztrátu. Toto opatření proto nelze označit za vyrovnávací, ale spíše za opatření, jež přispívá k obnovení životaschopnosti v dlouhodobém výhledu.
362.
Komise rovněž zaznamenává, že přeprava cestujících mezi Korsikou a přístavem města Toulon výrazně vzrostla a zvýšila se z 200 000 cestujících v roce 1999 na téměř 1 milion v roce 2007 (165). Téměř úplný odchod společnosti SNCM z tohoto spoje by proto šlo označit za vyrovnávací opatření. Komise ale bere na vědomí, že z hlediska počtu cestujících představuje spoj mezi městem Toulon a Korsikou pro společnost SNCM nejméně důležitý spoj.
363.
Pokud by toto opatření bylo přesto označeno za vyrovnávací, Komise zastává názor, že by bylo výrazně nedostatečné. V bodě 40 pokynů se totiž uvádí, že „[o]patření musejí být úměrná rušivým účinkům podpory (…)“. Jak již bylo připomenuto v 341. a 342. bodu odůvodnění, Komise zjišťuje, že předmětná opatření navrhly francouzské orgány vzhledem k podpoře ve výši 15,81 milionů EUR, což je částka, která odpovídá výši podpory na restrukturalizaci poskytnuté v roce 2002. Jelikož ale celková částka podpory nyní dosahuje přibližně výše 218 milionů EUR, Komise zastává názor, že navrhovaná opatření jsou nedostatečná vzhledem k narušení hospodářské soutěže vyvolanému poskytnutím těchto podpor.
364.
Komise proto zjišťuje, že se nepodařilo odstranit pochybnosti ohledně označení těchto opatření, a to buď za vyrovnávací, nebo za opatření nutná pro obnovení životaschopnosti. V každém případě zůstávají navrhovaná opatření výrazně nedostatečná.
365.
Francouzské orgány zdůraznily riziko monopolního postavení společnosti CFF v případě zániku společnosti SNCM. Komise se domnívá, že francouzské orgány neprokázaly dostatečným způsobem existenci tohoto rizika. Přeprava cestujících a nákladu mezi kontinentální Francií a Korsikou je totiž konkurenční trh otevřený všem provozovatelům působícím v oblasti Středozemního moře. Tento trh se rovněž vyznačuje neexistencí překážek vstupu. V každém případě není postavení společnosti Corsica Ferries takové, aby odůvodňovalo tvrzení o narušení hospodářské soutěže spornými opatřeními.
366.
Vzhledem k předcházejícímu dospívá Komise k závěru, že navrhovaná opatření nesplňují kritéria uvedená v bodě 38 až 42 pokynů.
VII. ZÁVĚR
7.1. NESLUČITELNOST A VRÁCENÍ KAPITÁLOVÉHO VKLADU, KTERÝ FRANCOUZSKÉ ORGÁNY OZNÁMILY V ROCE 2002, A TŘÍ NOVÝCH OPATŘENÍ PROVEDENÝCH FRANCOUZSKÝMI ORGÁNY V ROCE 2006
367.
Kapitálový vklad ve výši 15,81 milionu EUR, který francouzské orgány oznámily v roce 2002, a tři nová opatření, která provedly v roce 2006, tj. postoupení 75 % společnosti SNCM za zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR, navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, které upsala společnost CGMF, a záloha na běžný účet ve výši 38,5 milionu EUR ve prospěch zaměstnanců společnosti SNCM, představují podpory ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU. Tyto podpory jsou neslučitelné s vnitřním trhem.
368.
Komise připomíná, že podle čl. 14 odst. 1 nařízení Rady (ES) č. 659/1999, musí být jakákoliv protiprávní podpora neslučitelná s vnitřním trhem získána od jejího příjemce zpět.
369.
Pro účely tohoto zpětného získání francouzské orgány v souladu s kapitolou V nařízení Komise (ES) č. 794/2004 (166), připočtou navíc k výši podpory úroky z navrácení, které se účtují ode dne, kdy byla podniku předmětná podpora dána k dispozici, a to až do dne skutečného zpětného získání (167).
7.2. NESLUČITELNOST A ZPĚTNÉ ZÍSKÁNÍ PODPORY NA ZÁCHRANU
370.
V okamžiku, kdy opatření oznámená jako podpora na restrukturalizaci nesplňují podmínky slučitelnosti stanovené pokyny, je obvyklé vyvodit důsledky z této neslučitelnosti, pokud jde o podporu na záchranu schválenou společnosti SNCM francouzskými orgány, která byla předmětem rozhodnutí Komise ze dne 17. července 2002, a vynutit její zpětné získání.
371.
Dne 19. listopadu 2002 předložily francouzské orgány Komisi kopie úmluv o zálohách uzavřených mezi společnostmi SNCM a CGMF s doklady o splacení zálohy společnosti CGMF společností SNCM dvěma bankovními převody provedenými 13. května a 14. června 2002.
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Kapitálový vklad ve výši 15,81 milionu EUR a tři nová opatření, která provedly francouzské orgány v roce 2006, tj. postoupení 75 % společnosti SNCM za zápornou cenu ve výši 158 milionů EUR, navýšení kapitálu o 8,75 milionu EUR, které upsala společnost CGMF, a záloha na běžný účet ve výši 38,5 milionu EUR ve prospěch zaměstnanců společnosti SNCM, která provedla Francie v rozporu s čl. 108 odst. 3 SFEU ve prospěch společnosti SNCM, představují protiprávní státní podporu neslučitelnou s vnitřním trhem.
Článek 2
1. Francie je povinna získat od příjemců zpět podpory uvedené v článku 1.
2. K částkám, které je nutno získat zpět, se přičítají úroky počínaje dnem, kdy byly částky dány k dispozici příjemci, až do jejich skutečného zpětného získání.
3. Úroky se počítají ze základu složeného v souladu s kapitolou V nařízení (ES) č. 794/2004 a nařízením Komise (ES) č. 271/2008 (168), kterým se mění nařízení (ES) č. 794/2004.
Článek 3
1. Zpětné získání podpor uvedených v článku 1 se provede s okamžitým účinkem.
2. Francie zajistí, aby toto rozhodnutí bylo provedeno ve lhůtě čtyř měsíců ode dne jeho oznámení.
Článek 4
1. Do dvou měsíců od oznámení tohoto rozhodnutí poskytne Francie Komisi tyto informace:
a)
celkovou částku (jistina a úroky), kterou je třeba od příjemce získat zpět;
b)
podrobný popis již přijatých nebo plánovaných opatření pro splnění tohoto rozhodnutí;
c)
doklady prokazující, že příjemci bylo nařízeno podporu vrátit.
2. Francie bude Komisi informovat o vývoji vnitrostátních opatření přijatých s cílem vykonat toto rozhodnutí až do úplného zpětného získání podpor uvedených v článku 1. Na žádost Komise předloží Francie neprodleně informace o již přijatých a plánovaných opatřeních pro splnění tohoto rozhodnutí. Rovněž poskytne podrobné informace o částkách podpory a úroků, které již byly získány od příjemce zpět.
Článek 5
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 20. listopadu 2013.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Νοεμβρίου 2013
σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις αριθ. SA.16237 (C58/02) (πρώην N118/02) που εφάρμοσε η Γαλλία υπέρ της SNCM
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2013) 7066]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/882/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερθέντων άρθρων (2) και έλαβε υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 18 Φεβρουαρίου 2002 η Γαλλία κοινοποίησε στην Επιτροπή σχέδιο ενίσχυσης για την αναδιάρθρωση της εταιρείας Société nationale maritime Corse-Méditerranée (στη συνέχεια «η SNCM»), το οποίο συμπληρώθηκε στις 3 Ιουλίου 2002 (3). Το εν λόγω σχέδιο αναδιάρθρωσης υποβλήθηκε μετά την κοινοποίηση από τις γαλλικές αρχές, στις 20 Δεκεμβρίου 2001, χρηματικής προκαταβολής που πραγματοποίησε η Compagnie générale maritime et financière (στη συνέχεια «η CGMF») (4) στην SNCM ποσού 22,5 εκατ. ευρώ ως ενίσχυσης διάσωσης. Με απόφαση της 17ης Ιουλίου 2002 (5) (στη συνέχεια «η απόφαση του 2002»), η Επιτροπή επέτρεψε την ενίσχυση διάσωσης υπέρ της SNCM στο πλαίσιο μιας προκαταρκτικής διαδικασίας εξέτασης των ενισχύσεων που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΚ. Η κοινοποιηθείσα ενίσχυση αναδιάρθρωσης συνίστατο στη ανακεφαλαιοποίηση της SNCM μέσω της CGMF για ποσό 76 εκατ. EUR.
(2)
Με επιστολή της 19ης Αυγούστου 2002 η Επιτροπή κοινοποίησε στις γαλλικές αρχές την απόφασή της να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας (6) κατ’ εφαρμογή του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου (7).
(3)
Στις 8 Οκτωβρίου 2002 (8) οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης της 19ης Αυγούστου 2002 (9).
(4)
Με αίτηση των γαλλικών αρχών, διοργανώθηκαν συνεδριάσεις εργασίας με τις υπηρεσίες της Επιτροπής στις 24 Οκτωβρίου 2002, στις 3 Δεκεμβρίου 2002 και στις 25 Φεβρουαρίου 2003.
(5)
Στο πλαίσιο της κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις εκ μέρους δύο επιχειρήσεων, της Corsica Ferries France (στη συνέχεια «CFF») στις 8 Ιανουαρίου 2003 (10) και της STIM d’Orbigny του ομίλου STEF-TFE (στη συνέχεια «STIM») στις 7 Ιανουαρίου 2003, καθώς και από διάφορους γαλλικούς οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακής διοίκησης, στις 18 Δεκεμβρίου 2002 και στις 9 και 10 Ιανουαρίου 2003. Διαβίβασε τις παρατηρήσεις αυτές στη Γαλλία για να υποβάλει σχόλια, με επιστολές στις 13 και 16 Ιανουαρίου και στις 5 και 21 Φεβρουαρίου 2003.
(6)
Οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή τα σχόλιά τους επί των παρατηρήσεων της CFF και της STIM στις 13 Φεβρουαρίου 2003 (11) και στις 27 Μαΐου 2003 (12).
(7)
Στις 16 Ιανουαρίου 2003 οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέστειλαν αίτηση συμπληρωματικών πληροφοριών στην οποία οι γαλλικές αρχές απάντησαν στις 21 Φεβρουαρίου 2003.
(8)
Με επιστολή της 10ης Φεβρουαρίου 2003 (13) οι γαλλικές αρχές ανέπτυξαν επιχειρήματα για να αποδείξουν ότι το σχέδιο ενίσχυσης ήταν σε όλα απολύτως σύμφωνο με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης των προβληματικών επιχειρήσεων (14) (στη συνέχεια «οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999»).
(9)
Στις 25 Φεβρουαρίου 2003 (15) οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν, μετά από αίτημα της Επιτροπής, αντίγραφο του συμφώνου συμμετοχής που συνδέει την SNCM με την STIM.
(10)
Με την απόφαση 2004/166/ΕΚ (16) (στη συνέχεια «η απόφαση του 2003»), η Επιτροπή ενέκρινε, με ορισμένους όρους, τη χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης υπέρ της SNCM καταβλητέας σε δύο δόσεις, η μία ύψους 66 εκατ. EUR και η άλλη ανώτατου ποσού 10 εκατ. EUR που θα καθοριζόταν σε συνάρτηση με το καθαρό προϊόν εκποίησης στοιχείων ενεργητικού η οποία θα γινόταν μετά την έκδοση της απόφασης του 2003. Η καταβολή της πρώτης δόσης εγκρίθηκε με την απόφαση του 2003.
(11)
Στις 13 Οκτωβρίου του 2003 η CFF υπέβαλε προσφυγή ακυρώσεως της απόφασης του 2003 στο Πρωτοδικείο των ΕΚ (στη συνέχεια «το Πρωτοδικείο») (υπόθεση T-349/03).
(12)
Με την απόφαση 2005/36/ΕΚ (17) (στη συνέχεια «η απόφαση του 2004»), η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι τροποποιήσεις που ζήτησε η Γαλλία στις 23 Ιουνίου 2004, συγκεκριμένα η αντικατάσταση του πλοίου Aliso με το πλοίο Asco στον στόλο των πλοίων που επιτρεπόταν να χρησιμοποιήσει η SNCM μετά την απόφαση του 2003 και η πώληση του πλοίου Aliso αντί του πλοίου Asco, δεν έθεταν υπό αμφισβήτηση τη συμβατότητα με την κοινή αγορά της επιτραπείσας με την απόφαση του 2003 ενίσχυσης αναδιάρθρωσης.
(13)
Με απόφαση της 16ης Μαρτίου 2005 (στη συνέχεια «απόφαση του 2005») (18) η Επιτροπή ενέκρινε την καταβολή δεύτερης δόσης της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, ποσού 3,3 εκατ. EUR, και έτσι το συνολικό ποσό της επιτρεπόμενης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης ανήλθε σε 69,3 εκατ. EUR.
(14)
Στις 15 Ιουνίου 2005, στην υπόθεση Τ-349/03 (19), το Πρωτοδικείο ακύρωσε την απόφαση του 2003 λόγω εσφαλμένης εκτίμησης του ελάχιστου χαρακτήρα της ενίσχυσης.
(15)
Στις 25 Οκτωβρίου 2005 (20) οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή στοιχεία σχετικά με τη δημοσιονομική κατάσταση της εταιρείας μετά την κοινοποίηση του σχεδίου ενίσχυσης αναδιάρθρωσης της 18ης Φεβρουαρίου 2002.
(16)
Στις 17 Νοεμβρίου 2005 (21) οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν στοιχεία σχετικά με την επικαιροποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2002 και την ανασύσταση των ιδίων κεφαλαίων της SNCM (22).
(17)
Στις 15 Μαρτίου 2006 οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή συνοπτική περίληψη σχετικά με την αγορά, το επιχειρηματικό σχέδιο (μέρος που αφορά τα έσοδα) και τα προβλεπόμενα αποτελέσματα χρήσης (23). Στις 28 Μαρτίου 2006 και στις 7 Απριλίου 2006 (24) διαβιβάστηκαν και άλλα έγγραφα στις υπηρεσίες της Επιτροπής. Με τα τελευταία έγγραφα, οι γαλλικές αρχές καλούσαν την Επιτροπή να θεωρήσει ότι, λόγω του εικαζόμενου χαρακτήρα της ως «αποζημίωσης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας», μέρος της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης του 2002, ιδίως το ποσό των 53,48 εκατ. EUR, δεν συνιστά μέτρο που ελήφθη στο πλαίσιο ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης, αλλά μη ενίσχυση βάσει της απόφασης στην υπόθεση Altmark (25) ή αυτόνομο και ανεξάρτητο μέτρο του σχεδίου αναδιάρθρωσης βάσει του άρθρου 86 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ.
(18)
Στις 21 Απριλίου 2006 σχέδιο συγκέντρωσης με το οποίο οι επιχειρήσεις Veolia Transport (στη συνέχεια «VT») (26) και Butler Capital Partners (στη συνέχεια «BCP») απέκτησαν από κοινού τον έλεγχο της SNCM (27) κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή βάσει του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (28). Η Επιτροπή αποφάσισε να μην αντιταχθεί στη συγκεκριμένη πράξη και την κήρυξε συμβατή προς την κοινή αγορά με απόφασή της στις 29 Μαΐου 2006 (29).
(19)
Στις 21 Ιουνίου 2006 (30) οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή την απόφαση της 26ης Μαΐου 2006 του Υπουργείου Οικονομίας, Οικονομικών και Βιομηχανίας για την έγκριση των χρηματοπιστωτικών πράξεων που είχε αποφασίσει η Société nationale des chemins de fer français (στη συνέχεια «η SNCF») και το διάταγμα αριθ. 2006-606 της 26ης Μαΐου 2006 για την ιδιωτικοποίηση της SNCM.
(20)
Στοιχεία σχετικά με τη σύμβαση ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας και τις ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα όσον αφορά τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Κορσικής διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή στις 7 Ιουνίου 2006 (31).
(21)
Με επιστολή της 13ης Σεπτεμβρίου 2006 η Επιτροπή κοινοποίησε στις γαλλικές αρχές την απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας όπως προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ και στο άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 όσον αφορά τα νέα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή υπέρ της SNCM και το σχέδιο αναδιάρθρωσης που κοινοποιήθηκε το 2002 (32) (στη συνέχεια «η απόφαση του 2006»).
(22)
Στις 16 Νοεμβρίου 2006 η Γαλλία κοινοποίησε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις της σε συνέχεια της απόφασης του 2006 (33).
(23)
Κατόπιν αιτήματος ορισμένων ενδιαφερόμενων μερών να παραταθεί κατά ένα μήνα η προθεσμία υποβολής των παρατηρήσεών τους (34), η Επιτροπή αποφάσισε να χορηγήσει αυτή την πρόσθετη προθεσμία σε όλους τους ενδιαφερομένους (35).
(24)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από μέρους της CFF (36) και της STIM (37) που διαβιβάστηκαν στις γαλλικές αρχές με επιστολή της 20ής Φεβρουαρίου 2007. Ένας τρίτος ενδιαφερόμενος κοινοποίησε επίσης παρατηρήσεις, οι οποίες διαβιβάστηκαν και αυτές στις γαλλικές αρχές, αλλά τις ανακάλεσε στις 28 Μαΐου 2008.
(25)
Οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν τις παρατηρήσεις τους για τα σχόλια των ενδιαφερόμενων τρίτων μερών στις 30 Απριλίου 2007 (38).
(26)
Στις 20 Δεκεμβρίου 2007 η CFF υπέβαλε ενώπιον της Επιτροπής καταγγελία κατά της SNCM συμπληρωματικά προς τις πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν στις 15 Ιουνίου 2007 και στις 30 Νοεμβρίου 2007. Η καταγγελία αυτή αφορά το άρθρο 3 της νέας σύμβασης ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας που υπεγράφη τον Ιούνιο του 2007 μεταξύ της περιφερειακής αρχής της Κορσικής και του ομίλου Compagnie méridionale de navigation - SNCM για την περίοδο 2007-2013. Κατά την άποψη της CFF, η εφαρμογή αυτής της ρήτρας συνεπαγόταν τη διάθεση νέων χρηματοδοτικών πόρων για την SNCM της τάξης των 10 εκατ. EUR για το έτος 2007. Επιπλέον, η καταβληθείσα στην SNCM αποζημίωση για τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας ισοδυναμούσε με κρατική ενίσχυση, παράνομη και για τον πρόσθετο λόγο ότι δεν κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή.
(27)
Η Επιτροπή ενημέρωσε τα ενδιαφερόμενα μέρη για την απόφασή της να παρατείνει την προθεσμία υποβολής των παρατηρήσεων των τρίτων μερών στις 14 Μαρτίου 2008.
(28)
Η Επιτροπή διαβίβασε στις 26 Μαρτίου 2008 τις παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων τρίτων στη Γαλλία, η οποία κοινοποίησε τα σχόλιά της στις 28 Μαρτίου 2008, στις 10 Απριλίου 2008 και τις 28 Απριλίου 2008.
(29)
Με απόφαση της 8ης Ιουλίου 2008, η Επιτροπή έκρινε ότι τα νέα μέτρα του 2006 δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, και ότι τα μέτρα που κοινοποιήθηκαν το 2002 ήταν ενισχύσεις συμβατές προς την κοινή αγορά.
(30)
Η απόφαση αυτή ακυρώθηκε μερικώς από το Πρωτοδικείο στις 11 Σεπτεμβρίου 2012 (39). Το Πρωτοδικείο έκρινε ότι τα συμπεράσματα της Επιτροπής όσον αφορά τα μέτρα που εφαρμόστηκαν το 2006 περιείχαν καταφανή σφάλματα εκτίμησης. Αναφορικά με τα μέτρα αναδιάρθρωσης του 2002, έκρινε ότι η ανάλυσή τους έπρεπε να επανεξεταστεί καθώς η ακυρούμενη απόφαση θεμελιωνόταν στην παραδοχή ότι τα μέτρα του 2006 ήταν απαλλαγμένα ενισχύσεων.
(31)
Το μόνο σημείο που δεν ακυρώθηκε είναι η δήλωση συμβατότητας της εισφοράς ύψους 53,4 εκατ. EUR εν είδει αποζημίωσης έναντι των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας της SNCM κατά την περίοδο 1991-2001. Ως εξ αυτού, η παρούσα απόφαση δεν εξετάζει το συγκεκριμένο σημείο.
(32)
Η Επιτροπή οφείλει, κατόπιν τούτου, να εκδώσει νέα οριστική απόφαση. Δεν χρειάζεται να διερευνηθούν στοιχεία μεταγενέστερα της ημερομηνίας έκδοσης της ακυρωθείσας απόφασης. Πράγματι, ως αποτέλεσμα της ακύρωσης, η Επιτροπή υποχρεώθηκε, αφενός, να εξετάσει αν ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα προσιδιάζουν στη συμπεριφορά ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς και, αφετέρου, εφόσον τα εξεταζόμενα μέτρα συνιστούν κρατικές ενισχύσεις, εάν πληρούνται οι όροι συμβατότητας που ορίζονται από τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές. Για κάθε μία από τις δύο αυτές έρευνες, σύμφωνα με τη νομολογία του Πρωτοδικείου (40), η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη μόνο τα στοιχεία που είχε στη διάθεσή της κατά την ημερομηνία έκδοσης της ακυρωθείσας απόφασης, στην προκειμένη περίπτωση στις 8 Ιουλίου 2008 (41).
(33)
Στις 13 Νοεμβρίου 2012 πραγματοποιήθηκε συνάντηση, παρουσία εκπροσώπου της Επιτροπής, μεταξύ των γαλλικών αρχών και εκπροσώπων της SNCM.
(34)
Με τις επιστολές της 6ης Δεκεμβρίου 2012 και της 5ης Φεβρουαρίου 2013, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν δύο φορές αίτημα για απόφαση εκ νέου κίνησης της διαδικασίας με το εξής σκεπτικό: καθορίζοντας τα κριτήρια προσδιορισμού του συνετού επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς, το Δικαστήριο εξέδωσε μια απόφαση που άνοιγε νέους δρόμους στη νομολογία και καθιστούσε αναγκαία την εκ νέου κίνηση της κατ’ αντιμωλία διαδικασίας. Με τις επιστολές της 15ης Ιανουαρίου και της 13ης Φεβρουαρίου 2013, η Επιτροπή απέρριψε τα δύο αιτήματα, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία ήταν δυνατό να κινηθεί εκ νέου μόνον εφόσον διαπιστωνόταν παρανομία και υπενθυμίζοντας ότι η απόφαση του 2006 για κίνηση της διαδικασίας δεν συνδεόταν, κατά την Επιτροπή, με καμία παρανομία. Ωστόσο, ενημέρωσε επίσης τις γαλλικές αρχές ότι είχαν δικαίωμα να προσκομίσουν κάθε συμπληρωματικό στοιχείο μελέτης ή ανάλυσης και κάθε έγγραφο το οποίο μπορεί να θεωρούσαν κατάλληλο.
(35)
Οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή ενημερωτικό σημείωμα στις 16 Μαΐου 2013.
(36)
Με την επιστολή της 19ης Ιουνίου 2013, η SNCM υπέβαλε επίσης αίτημα για απόφαση εκ νέου κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας με σκεπτικό ανάλογο με εκείνο των γαλλικών αρχών. Η Επιτροπή απέρριψε το αίτημα αυτό με έγγραφο της 10ης Ιουλίου 2013. Ωστόσο, ενημέρωσε επίσης την SNCM ότι είχε δικαίωμα να προσκομίσει κάθε συμπληρωματικό στοιχείο μελέτης ή ανάλυσης και κάθε έγγραφο το οποίο μπορεί να θεωρούσε κατάλληλο.
(37)
Στις 27 Αυγούστου 2013, η SNCM απέστειλε ενημερωτικό σημείωμα και νέα έκθεση με αντικείμενο τη μεταβίβαση της SNCM.
II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
2.1. Ο ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ
(38)
Ο δικαιούχος των καλυπτόμενων από την παρούσα απόφαση μέτρων είναι η SNCM η οποία έχει διάφορες θυγατρικές στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών και η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της θαλάσσιας μεταφοράς επιβατών, αυτοκινήτων και βαρέων οχημάτων στις θαλάσσιες συνδέσεις μεταξύ της ηπειρωτικής Γαλλίας και της Κορσικής, της Ιταλίας (Σαρδηνία) και των χωρών του Μαγκρέμπ (Αλγερία και Τυνησία).
(39)
Η SNCM είναι ανώνυμη εταιρεία που δημιουργήθηκε το 1969 από τη συγχώνευση της Compagnie générale transatlantique και της Compagnie de navigation mixte, οι οποίες είχαν ιδρυθεί και οι δύο το 1 850. Την εποχή εκείνη ονομαζόταν Compagnie générale transméditerranéenne, μετονομάστηκε σε Société nationale maritime Corse-Méditerranée το 1976, αφού προηγουμένως η Société nationale des chemins de fer (SNCF) απέκτησε συμμετοχή στο κεφάλαιό της. Πράγματι, η εταιρεία είχε επιλεγεί από τη γαλλική κυβέρνηση να υλοποιήσει την αρχή της εδαφικής συνοχής με την Κορσική, δηλαδή την ευθυγράμμιση των ναύλων των θαλάσσιων μεταφορών με τις τιμές των σιδηροδρομικών μεταφορών της SNCF, με σύμβαση που υπεγράφη στις 31 Μαρτίου 1976 για διάρκεια 25 ετών. Η γαλλική κυβέρνηση είχε ήδη αναθέσει στην Compagnie générale transatlantique τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Κορσικής με προγενέστερη σύμβαση της 23ης Δεκεμβρίου 1948.
(40)
Όταν κοινοποιήθηκε η ανακεφαλαιοποίηση το 2002, η SNCM είχε το 20 % και η CGMF το 80 % του μετοχικού κεφαλαίου της SNCM. Μετά την προσφορά μετοχών της SNCM στους υπαλλήλους της, στις 30 Μαΐου 2006 (βλέπε σημείο 18 της παρούσας απόφασης), η BCP και η VT κατέχουν αντίστοιχα το 38 % και το 28 % του κεφαλαίου της SNCM, ενώ η CGMF συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο με 25 % (9 % του κεφαλαίου κατέχεται από τους μισθωτούς).
(41)
Το 2008, οι βασικές θυγατρικές της SNCM είναι η Compagnie méridionale de navigation (στη συνέχεια «CMN») (42), η Compagnie générale de tourisme et d’hôtellerie (CGTH) (43), οι εταιρείες Aliso Voyage (44), Sud-Cargos (45), Société aubagnaise de restauration et d’approvisionnement (SARA) (46), Ferrytour (47) και Les Comptoirs du Sud (48).
(42)
Μετά την πώληση των πλοίων υψηλής ταχύτητας Aliso τον Σεπτέμβριο του 2004 και Asco (49) τον Μάιο του 2005, ο στόλος της SNCM αποτελείται από δέκα πλοία [πέντε οχηματαγωγά (50), τέσσερα μεικτής χρήσης (μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών) (51) και ένα πλοίο μεγάλης ταχύτητας (NGV) που εκτελεί δρομολόγια κυρίως από τον λιμένα της Νίκαιας (52) ], επτά εκ των οποίων είναι της απόλυτης ιδιοκτησίας της (53).
(43)
Για να συμπληρωθεί η εικόνα, υπενθυμίζεται ότι οι υπηρεσίες τακτικών θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ των λιμένων της ηπειρωτικής Γαλλίας και της Κορσικής παρέχονται από το 1948 στο πλαίσιο δημόσιας υπηρεσίας, της οποίας η SNCM και CMN ήταν παραχωρησιούχοι από το 1976 έως το 2001 με σύμβαση-πλαίσιο που είχε αρχικά συναφθεί για εικοσιπέντε έτη. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κοινοτικούς κανόνες (54) και στο πλαίσιο ευρωπαϊκού διαγωνισμού (55) που οργάνωσε η Περιφέρεια της Κορσικής (56), κατακυρώθηκε από κοινού στις SNCM και CMN η Ανάθεση Δημόσιας Υπηρεσίας - ΑΔΥ (délégation de service public - DSP) για τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Κορσικής από το λιμένα της Μασσαλίας έναντι οικονομικής αποζημίωσης για την περίοδο 2002-2006.
(44)
Επειδή η ΑΔΥ έληξε στα τέλη του 2006, η προαναφερθείσα δημόσια υπηρεσία θαλάσσιων μεταφορών, για την οποία διενεργήθηκε νέος διαγωνισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο (57), ανατέθηκε στον όμιλο SNCM-CMN από την 1η Μαΐου 2007 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2013 με επιδότηση περίπου 100 εκατ. EUR ετησίως.
(45)
Παράλληλα, επιβλήθηκαν υποχρεώσεις ως προς τη συχνότητα των δρομολογίων σε όλες τις επιχειρήσεις οι οποίες εξυπηρετούν το νησί από τους λιμένες της Τουλόν και της Νίκαιας. Σε αυτές τις γραμμές, οι μόνιμοι κάτοικοι της Κορσικής καθώς και άλλες κατηγορίες επιβατών λαμβάνουν από το 2002 και μέχρι το 2013 κοινωνικά επιδόματα που έχουν τεθεί σε εφαρμογή βάσει των αποφάσεων της Επιτροπής της 2ας Ιουλίου 2002 (58) και της 24ης Απριλίου 2007 (59).
2.2. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
(46)
Η SNCM δραστηριοποιείται κυρίως σε δύο χωριστούς τομείς, τον τομέα της μεταφοράς επιβατών και τον τομέα της μεταφοράς εμπορευμάτων. Εξυπηρετεί τις θαλάσσιες μεταφορές με την Κορσική και τις χώρες του Μαγκρέμπ με αφετηρία τη Γαλλία, αφενός, και, δευτερευόντως, τις θαλάσσιες μεταφορές με την Ιταλία και την Ισπανία.
2.2.1. Οι θαλάσσιες μεταφορές με την Κορσική
2.2.1.1. Η μεταφορά επιβατών
(47)
Η συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Κορσικής για τη μεταφορά επιβατών είναι αγορά με έντονα εποχικό χαρακτήρα. Πράγματι, κύριο χαρακτηριστικό της είναι οι περίοδοι αιχμής κατά τις οποίες ο αριθμός επιβατών μπορεί να είναι έως και δεκαπλάσιος από τον αριθμό επιβατών κατά τους άλλους μήνες, γεγονός που επιβάλλει στους επιχειρηματίες να διαθέτουν στόλο ικανό να καλύπτει τις περιόδους αιχμής. Το ήμισυ του κύκλου εργασιών πραγματοποιείται τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Επιπλέον, υπάρχει ανισορροπία όσον αφορά την κατεύθυνση της διαδρομής, ακόμη και σε περιόδους αιχμής: τον Ιούλιο, παραδείγματος χάρη, κατά την αναχώρηση από την ηπειρωτική χώρα τα πλοία είναι πλήρη, ενώ κατά την επιστροφή είναι σχεδόν άδεια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα μέσα ποσοστά ετήσιας πληρότητας να είναι σχετικά χαμηλά.
(48)
Η SNCM είναι ο φορέας που κατά παράδοση συνδέει την Κορσική με την ηπειρωτική Γαλλία. Σχηματικά, τα δύο τρίτα της δραστηριότητάς της αφορούν τη σύνδεση μεταξύ Μασσαλίας και Κορσικής στο πλαίσιο ΑΔΥ· το υπόλοιπο ένα τρίτο της δραστηριότητάς της συνίσταται σε συνδέσεις μεταξύ άλλων σημείων αφετηρίας ή προορισμού (Νίκαια - Κορσική, Τουλόν - Κορσική, διεθνείς συνδέσεις προς τη Σαρδηνία ή τις χώρες του Μαγκρέμπ).
(49)
Η SNCM επωφελούνταν για μεγάλο διάστημα από κατάσταση μονοπωλίου στην κύρια δραστηριότητά της. Από το 1996, ωστόσο, αντιμετωπίζει ταχύτατα αναπτυσσόμενο ανταγωνισμό. Έτσι, η εταιρεία CFF κυριαρχεί στις θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ της ηπειρωτικής χώρας και της Κορσικής, με συνεχώς αυξανόμενο μερίδιο αγοράς. Ενώ η παρουσία της σε αυτή την αγορά άρχισε μόλις το 1996, η δραστηριότητα μεταφοράς επιβατών της CFF αυξανόταν κατά 44 % ετησίως από το 2000 έως το 2005 και η αύξηση αυτή συνεχίζεται. Έτσι, το 2008, περίπου […] (60) % επιβάτες μεταφέρθηκαν μεταξύ ηπειρωτικής Γαλλίας και Κορσικής διά θαλάσσης με πλοία της CFF, ενώ μόνο […] (60) % επιβάτες χρησιμοποίησαν πλοία της SNCM, ενώ η CMN μετέφερε τους υπόλοιπους επιβάτες, δηλαδή […] (60) %.
(50)
Η θέση που έχει κατακτήσει η CFF από το 2000 στην εξεταζόμενη αγορά προκύπτει και από τον αριθμό των μεταφερόμενων επιβατών ανά εποχική περίοδο μεταξύ Κορσικής και ηπειρωτικής Γαλλίας. Από το κατωτέρω διάγραμμα προκύπτει ότι το μερίδιο αγοράς της CFF αυξήθηκε από 45 % το 2000 σε 70 % το 2007 και ότι το μερίδιο της SNCM μειώθηκε από 53 % σε 26 % κατά την ίδια περίοδο, με διαφορά που υπερβαίνει το ένα εκατ. επιβάτες.
Διάγραμμα
Αριθμός μεταφερθέντων επιβατών ανά εποχική περίοδο (Μάιος - Σεπτέμβριος) μεταξύ ηπειρωτικής Γαλλίας και Κορσικής: περίοδοι 2000 έως 2007
Πηγή:
Observatoire régional des transports de la Corse.
(51)
Οι άλλοι ήσσονος σημασίας ανταγωνιστές της SNCM στα δρομολόγια της Κορσικής είναι οι εταιρείες Compagnie méridionale de navigation (CMN), Moby Lines, Happy Lines και TRIS.
(52)
Από το 2006, η προσφορά της SNCM και τα μερίδια αγοράς της για τις συνδέσεις με την Κορσική μειώθηκαν κατά 8 % σε προσφορά θέσεων (- 20 % για τα δρομολόγια από Νίκαια και - 3 % για τα δρομολόγια από τη Μασσαλία).
(53)
Εντούτοις, η συνεχιζόμενη μείωση των μεριδίων αγοράς δείχνει ότι η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των επιβατών, η οποία είχε πληγεί σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις απεργίες και τα προβλήματα που προκλήθηκαν από τις διαφορές με το προσωπικό της περιόδου 2004-2005, ιδίως λόγω της ιδιωτικοποίησης της επιχείρησης, πραγματοποιείται με πολύ αργό ρυθμό.
(54)
Η αγορά των θαλάσσιων μεταφορών επιβατών μεταξύ ηπειρωτικής Γαλλίας και Κορσικής παρουσίαζε μέση αύξηση κατά 4 % από το 1993· η αύξηση αυτή εκτιμάται ότι θα συνεχιζόταν, κατά […] (60) % το 2008 (εξεταζόμενη περίοδος) και στη συνέχεια κατά μικρότερο ποσοστό τα επόμενα έτη. Παρ’ όλα αυτά, δεν φαίνεται να υπάρχουν νέες επιχειρήσεις που να επιδιώκουν να δραστηριοποιηθούν σε αυτή την αγορά. Επ’ ευκαιρία της πρόσκλησης υποβολής προσφορών που προκήρυξε η Υπηρεσία μεταφορών της Κορσικής για να αναθέσει για την περίοδο 2007-2013 την παροχή δημόσιας υπηρεσίας θαλάσσιων μεταφορών σε ορισμένους λιμένες της Κορσικής, καμία άλλη εταιρεία εκτός από την CFF και την SNCM-CMN δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον, ενώ υπήρχε δυνατότητα ακόμη και για μερική συμμετοχή σε μία συγκεκριμένη γραμμή.
(55)
Όσον αφορά τον κύριο ανταγωνιστή της SNCM, την CFF, η προσφορά θέσεων αυτής της εταιρείας σημείωσε μεγάλη αύξηση από 500 000 θέσεις σε 4,5 εκατ. από το 1999 έως το 2007 (εκ των οποίων 30 % αύξηση μεταξύ του 2006 και του 2007), γεγονός που της επέτρεψε να αυξήσει τα έσοδα από ναύλους (από 1,3 εκατ. το 2005 σε 1,6 εκατ. το 2007) και το μερίδιο αγοράς της. Η πολιτική αυτή εκφράζεται, ωστόσο, με χαμηλότερα από διαρθρωτική άποψη ποσοστά πληρότητας για την CFF και για την SNCM, με διαφορά της τάξης των 10 εκατοστιαίων μονάδων. Για την SNCM, το μέσο ποσοστό πληρότητας το 2007 ανερχόταν σε 48 %, το οποίο είναι φυσιολογικό, εάν ληφθεί υπόψη ο έντονα εποχικός χαρακτήρας της αγοράς (βλέπε ανωτέρω).
2.2.1.2. Η μεταφορά εμπορευμάτων
(56)
Όσον αφορά τη μεταφορά εμπορευμάτων στην Κορσική, η SNCM κατείχε το 2005 περίπου το 45 % της αγοράς στις γραμμές Μασσαλίας-Τουλόν προς την Κορσική.
(57)
Για τη μεταφορά γενικών εμπορευμάτων (ασυνόδευτων), η SNCM και η CMN κατέχουν οιονεί μονοπώλιο εκ των πραγμάτων. Στο πλαίσιο της σύμβασης ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας, οι δύο εταιρείες πραγματοποιούν τακτικά δρομολόγια από τη Μασσαλία προς όλους τους λιμένες της Κορσικής.
(58)
Για τα συνοδευόμενα ρυμουλκούμενα που φορτώνονται στα οχηματαγωγά, τα οποία αντιπροσωπεύουν συνολικά το 24 % της μεταφοράς γενικής φύσεως εμπορευμάτων μετρούμενης σε γραμμικά μέτρα, υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ όλων των εταιρειών μεταφοράς επιβατών. Η SNCM και η CMN κατέχουν επίσης το μεγαλύτερο μερίδιο στις μεταφορές συνοδευόμενων εμπορευμάτων. Οι άλλες επιχειρήσεις, ιδίως η CFF, κατέχουν το 10 %, που αντιστοιχεί στο 2 % των συνολικών μεταφορών.
(59)
Όσον αφορά τα συνοδευόμενα αυτοκίνητα (61), που φορτώνονται στα οχηματαγωγά (περίπου το 24 % της κίνησης γενικής φύσεως εμπορευμάτων το 2003), η SNCM και η CMN κατέχουν επίσης το μεγαλύτερο μερίδιο της εν λόγω αγοράς. Όμως, από το 2002 και μετά, η CFF ανέπτυξε προσφορά και κατέχει περίπου το 15 % της αγοράς.
2.2.2. Η συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση των χωρών του Μαγκρέμπ
(60)
Η Τυνησία και η Αλγερία αποτελούν σημαντική αγορά, περίπου 5 εκατ. επιβατών, στην οποία κυριαρχούν οι αεροπορικές μεταφορές. Οι θαλάσσιες μεταφορές αντιπροσωπεύουν περίπου το 15 % των επιβατικών ροών. Ενώ η Αλγερία αντιπροσωπεύει σημαντική αγορά θαλάσσιων μεταφορών της τάξης των 560 000 επιβατών, η Τυνησία είναι λιγότερο σημαντική αγορά της τάξης των 250 000 επιβατών.
(61)
Η αγορά των θαλάσσιων μεταφορών της Γαλλίας προς τις χώρες του Μαγκρέμπ εμφάνισε σταθερή αύξηση της τάξης του 13 % από το 2001 έως το 2005. Λαμβάνοντας υπόψη τις προοπτικές ανάπτυξης του τουρισμού προς αυτή την περιοχή, διατυπωνόταν η εκτίμηση (κατά την εξεταζόμενη περίοδο) ότι οι θαλάσσιες μεταφορές θα παρουσίαζαν ετήσια αύξηση της τάξης του 4 % μέχρι το 2010.
(62)
Στην Αλγερία, η SNCM κατέχει τη δεύτερη θέση στην εξεταζόμενη αγορά μετά την Entreprise nationale de transport maritime de voyageurs (ENTMV), αλγερινή δημόσια επιχείρηση. Το μερίδιο αγοράς της SNCM αυξήθηκε από 24 % το 2001 σε 35 % το 2005.
(63)
Η SNCM κατέχει τη δεύτερη θέση στην αγορά θαλάσσιων μεταφορών προς την Τυνησία μετά την Compagnie tunisienne de navigation (CTN). Αν και, από το 2001, η SNCM έχει απολέσει μερίδιο αγοράς προς όφελος της CTN από 44 % σε 39 % το 2004, το 2005 παρουσίασε ωστόσο αύξηση (40 %).
2.3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ
2.3.1. Η ανακεφαλαιοποίηση της SNCM του 2002
(64)
Μετά την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής της 17ης Ιουλίου 2002 η οποία επέτρεπε τη χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης στην SNCM (62), οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή, στις 18 Φεβρουαρίου 2002, σχέδιο ενίσχυσης αναδιάρθρωσης υπέρ της SNCM. Το μέτρο συνίστατο στην ανακεφαλαιοποίηση της SNCM μέσω της μητρικής της εταιρείας, της CGMF, για ποσό 76 εκατ. EUR, εκ των οποίων τα 46 εκατ. EUR ως έξοδα αναδιάρθρωσης (63). Αυτή η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου είχε στόχο την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων της SNCM από 30 εκατ. EUR σε 106 εκατ. EUR.
(65)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1999, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης (64) για την SNCM που αφορά πέντε σημεία:
i)
μείωση του αριθμού των δρομολογίων και αναδιάταξη των πλοίων της σε διαφορετικές γραμμές (μείωση των δρομολογίων προς την Κορσική και ενίσχυση των δρομολογίων με τις χώρες του Μαγκρέμπ). Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προέβλεπε μείωση του αριθμού των δρομολογίων από 4 138 (3 835 της SNCM και 303 της θυγατρικής της Corsica Marittima) σε 3 410 το 2003 με τις ακόλουθες τροποποιήσεις στα δρομολόγια:
-
τροποποίηση των δρομολογίων μεταξύ Μασσαλίας και Κορσικής σύμφωνα με τη συγγραφή υποχρεώσεων της σύμβασης ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας 2001-2006,
-
οιονεί κατάργηση των συνδέσεων μεταξύ Τουλόν και Κορσικής,
-
μείωση των δρομολογίων μεταξύ Νίκαιας και Κορσικής,
-
κατάργηση της γραμμής Λιβόρνο-Bastia και του σχετικού υλικού, η οποία έκλεισε οριστικά το 2003,
-
ενίσχυση της συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης της Αλγερίας και της Τυνησίας με τα πλοία Méditerranée, Île de Beauté και Corse και κατάργηση της γραμμής Γένοβα - Τύνιδα·
ii)
μείωση του στόλου κατά τέσσερα πλοία, γεγονός που θα της απέφερε ρευστότητα 21 εκατ. EUR·
iii)
την πώληση ορισμένων ακινήτων·
iv)
μείωση του προσωπικού (65) κατά 12 % περίπου η οποία, σε συνδυασμό με μια ορθολογική μισθολογική πολιτική, θα επέτρεπε να μειωθούν τα έξοδα πληρωμάτων από 61,8 εκατ. EUR το 2001 σε 54,8 εκατ. EUR κατά μέσο όρο από το 2003 έως το 2006 και τα έξοδα χερσαίων υπηρεσιών από 50,3 εκατ. EUR το 2001 σε 45,8 εκατ. EUR κατά την ίδια περίοδο·
v)
η κατάργηση δύο από τις θυγατρικές της, της Compagnie maritime toulonnaise και της εταιρείας Corsica Marittima, τις υπολειπόμενες δραστηριότητες των οποίων θα αναλάμβανε η SNCM.
(66)
Μετά τις παρατηρήσεις της Επιτροπής στην απόφαση της 19ης Αυγούστου 2002, οι γαλλικές αρχές περιέγραψαν, στην επιστολή τους της 31ης Ιανουαρίου 2003, τις βελτιώσεις που επήλθαν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης ως προς τα ακόλουθα σημεία:
-
δεσμεύσεις και διευκρινίσεις σχετικά με τη μισθολογική πολιτική,
-
σχέδιο περικοπής δαπανών σε ενδιάμεσες αγορές,
-
ανάληψη της δέσμευσης ότι η SNCM δεν θα ξεκινούσε πόλεμο τιμών με τους ανταγωνιστές της στα δρομολόγια της Κορσικής.
(67)
Ως προς το τελευταίο σημείο, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι «η SNCM αναλαμβάνει αυτή τη δέσμευση ανεπιφύλακτα, διότι θεωρεί ότι ένας πόλεμος τιμών από την πλευρά της δεν θα ήταν σύμφωνος ούτε με τη στρατηγική της θέση, ούτε τα συμφέροντά της θα εξυπηρετούσε, διότι θα προκαλούσε μείωση των εσόδων της, αλλά ούτε και με τις συνήθεις πρακτικές της και με την τεχνογνωσία της».
(68)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές στην Επιτροπή περιλάμβανε αναλυτικό οικονομικό σχέδιο για την περίοδο 2002-2007 βάσει διάμεσων παραδοχών για μια σειρά μεταβλητών (66). Από τις χρηματοοικονομικές προβολές συνάγεται, μεταξύ άλλων, επάνοδος σε θετικά τρέχοντα αποτελέσματα από το 2003.
Πίνακας 1
Οικονομικό σχέδιο περιόδου 2002-2007
σε εκατ. EUR
2000 εκτελεσθέν
2001 εκτελεσθέν
2002 πρόβλεψη
2002 εκτελεσθέν
2003 πρόβλεψη
2004 πρόβλεψη
2005 πρόβλεψη
2006 πρόβλεψη
2007 πρόβλεψη
Κύκλος εργασιών
204,9
204,1
178
205,8
190,4
192,9
195,2
197,1
193,9
Επιδοτήσεις λειτουργίας
85,4
86,7
74,5
77,7
69,9
68,8
68,4
67
68,5
Τρέχον αποτέλεσμα
-14,7
-5,1
1,2
-5,8
6,8
10,6
10,7
8,1
9
Καθαρό αποτέλεσμα
-6,2
-40,4
23
4,2
12
14
1
3
3
Ίδια κεφάλαια
67,5
29,7
119
33,8
124
134
145
160
169
Καθαρά χρέη (πλην χρηματοδοτικής μίσθωσης)
135,8
134,5
67,7
144,8
55,2
38,2
57,1
115,7
228,1
Οικονομικοί δείκτες
Τρέχον αποτέλεσμα/Κύκλος εργασιών + επιδοτήσεις
-5 %
-2 %
0 %
-2 %
3 %
4 %
4 %
3 %
3 %
Ίδια κεφάλαια / Χρέη ισολογισμού
50 %
22 %
176 %
23 %
225 %
351 %
254 %
138 %
74 %
Στοιχεία για τα έτη 2000, 2001 και 2002 προερχόμενα από τις ετήσιες εκθέσεις 2001 και 2002 της SNCM.
(69)
Η εισροή κεφαλαίου 76 εκατ. EUR καθώς και η αποκατάσταση της κερδοφορίας που είχε προβλεφθεί ήδη από το 2003 εκτιμάται ότι θα επιτρέψουν, κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων από το επίπεδο των 30 εκατ. EUR περίπου στο τέλος του 2001 σε 120 εκατ. EUR βραχυπρόθεσμα (2003) και στη συνέχεια σε 160-170 εκατ. EUR στη λήξη του σχεδίου (2006-2007). Εκτιμάται ότι αυτό θα συμβάλει στη μείωση του χρέους από 145 εκατ. EUR το 2002 σε 40 έως 55 εκατ. EUR από το 2003 έως το 2005. Κατά τα τελευταία έτη του σχεδίου, η εταιρεία είχε προβλέψει αύξηση του χρέους για την ανανέωση ενός ή δύο πλοίων της (σε βάση αποκλειστικής ιδιοκτησίας).
(70)
Οι γαλλικές αρχές κοινοποίησαν επίσης μελέτη ευαισθησίας των αναμενόμενων αποτελεσμάτων σε σχέση με τις παραδοχές όσον αφορά την κίνηση στις διάφορες γραμμές θαλάσσιων μεταφορών. Σε αυτή τη βάση, από τις διάφορες προσομοιώσεις προέκυπτε ότι η SNCM θα επανερχόταν σε τροχιά αποδοτικότητας με βάση τα μελετώμενα σενάρια.
(71)
Αρχικά, οι γαλλικές αρχές επικαλέστηκαν δύο εναλλακτικές μεθόδους τις οποίες απέκλεισαν λόγω υπερβολικά μεγάλου κόστους.
i)
Η πρώτη μέθοδος αξιολόγησης συνίστατο στην πρόσθεση του κόστους του συνόλου των μέτρων αναδιάρθρωσης. Είχε ως αποτέλεσμα την ανάγκη χρηματοδότησης κατά 90,9 εκατ. EUR, λαμβάνοντας υπόψη τα εξής:
-
τις συσσωρευμένες ζημίες της περιόδου 1991 - 2001, ήτοι 41,7 εκατ. EUR (29 εκατ. EUR - ποσό που επικυρώθηκε με την απόφαση 2002/149/ΕΚ της 30ής Οκτωβρίου 2001 (ΕΕ L 50 της 21.2.2002, σ. 66), 6,1 εκατ. EUR για το 2000 και 6,6 εκατ. EUR προ των εξόδων αναδιάρθρωσης, για το 2001),
-
τη μείωση του πόρου που αποτελείται από έκτακτες αποσβέσεις κατά τις ίδιες περιόδους, ήτοι 24 εκατ. EUR (το κονδύλιο μειώνεται από 86 σε 62 εκατ. EUR κατά την εν λόγω περίοδο, γεγονός που οφείλεται στην παράταση από 12 σε 20 έτη της περιόδου απόσβεσης, στη μικρότερη χρήση του πόρου αυτού και στη χρήση της μεθόδου «leasing» για τις τελευταίες παραδοθείσες μονάδες),
-
την υπεραξία μεταβίβασης κατά την αναδιάρθρωση που ανέρχεται σε 21 εκατ. EUR, που μειώνει τις ανάγκες χρηματοδότησης, και
-
το συνολικό αποτέλεσμα των δαπανών αναδιάρθρωσης που ανέρχεται σε 46,2 εκατ. EUR (βλέπε υποσημείωση 58).
ii)
Η δεύτερη μέθοδος αξιολόγησης συνίστατο στον καθορισμό του ύψους ιδίων κεφαλαίων που απαιτούν οι τράπεζες για το σύνολο του στόλου, γνωρίζοντας ότι οι τράπεζες γενικά για τη χρηματοδότηση της αγοράς πλοίου απαιτούν ίδια κεφάλαια που αντιστοιχούν στο 20 έως 25 % της αξίας του πλοίου. Με βάση τον υπολογισμό των γαλλικών αρχών, βάσει ιστορικού κόστους κτήσης του στόλου ύψους 843 εκατ. EUR, οι ανάγκες για ίδια κεφάλαια ανέρχονταν σε 157 έως 196 εκατ. EUR. Εάν αφαιρεθούν τα διαθέσιμα ίδια κεφάλαια στο τέλος του έτους 2001, βάσει αυτής της μεθόδου η ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης κυμαινόταν από 101 έως 140 εκατ. EUR.
(72)
Η μέθοδος που επέλεξαν τελικά οι γαλλικές αρχές για να καθορίσουν το ποσό της ανακεφαλαιοποίησης συνίσταται στον υπολογισμό της ανάγκης χρηματοδότησης με βάση τη μέση αναλογία ιδίων κεφαλαίων προς χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που διαπιστώθηκε το 2000 σε πέντε ευρωπαϊκές εταιρείες θαλάσσιων μεταφορών. Παρά τις διαφορές στους ισολογισμούς αυτών των επιχειρήσεων, ο μέσος όρος ανέρχεται σε 79 % κατά τις γαλλικές αρχές. Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι από τις δημοσιονομικές προβολές στην περίοδο από το 2002 έως το 2007 προκύπτει μέση αναλογία ιδίων κεφαλαίων προς οφειλές 77 % με ίδια κεφάλαια ύψους169 εκατ. EUR το 2007. Αυτό το επίπεδο ιδίων κεφαλαίων θα έπρεπε να ληφθεί με την ανακεφαλαιοποίηση των 76 εκατ. EUR και με την επιτυχία των ενεργειών που προβλέπει το σχέδιο αναδιάρθρωσης.
2.3.2. Μέτρα μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2002
2.3.2.1. Προκαταρκτική παρατήρηση
(73)
Η ανακεφαλαιοποίηση και το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2002 δεν είχαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα και, από το 2004, η οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση της SNCM επιδεινώθηκε σοβαρά. Η επιδείνωση αυτή οφείλεται τόσο σε εσωτερικούς (διαφορές με το προσωπικό, ανεπαρκής και καθυστερημένη επίτευξη των στόχων παραγωγικότητας, απώλεια μεριδίων αγοράς) όσο και εξωγενείς παράγοντες της SNCM (μείωση της ελκυστικότητας της Κορσικής ως τόπου προορισμού, απώλεια μεριδίων αγοράς προς όφελος της CFF, διαχειριστικά σφάλματα εκ μέρους του κράτους (67)) καθώς και η αύξηση του κόστους των καυσίμων.
(74)
Έτσι, το τρέχον αποτέλεσμα της SNCM διαμορφώθηκε σε - 32,6 εκατ. EUR το 2004 και σε - 25,8 εκατ. EUR το 2005. Το καθαρό αποτέλεσμα ήταν - 29,7 εκατ. EUR το 2004 και - 28,8 εκατ. EUR το 2005.
(75)
Η υποβάθμιση της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης της SNCM ανάγκασε τις γαλλικές αρχές να εκποιήσουν στοιχεία ενεργητικού πέρα από αυτά που είχαν αρχικά προβλεφθεί στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2002 και απαιτήθηκαν με την απόφαση του 2003 καθώς και στο να κινήσουν διαδικασία αναζήτησης ιδιωτικών εταίρων.
Πίνακας 2
Κατάλογος εκποιηθέντων στοιχείων ενεργητικού της SNCM από το 2002
Καθαρό προϊόν εκχωρήσεων
Ημερομηνία
Προταθείσες εκποιήσεις στην κοινοποίηση του 2002 (σε χιλ. EUR)
25 165
Aliso
(σε αντικατάσταση του Asco, σύμφωνα με την απόφαση της 8.9.2004 της Επιτροπής)
(315)
30.9.2004
Napoléon
6 396
6.5.2002
Monte Rotondo
591
31.7.2002
Liberté
10 088
27.1.2003
Ensemble immobilier Schuman
8 405
20.1.2003
Πρόσθετες εκποιήσεις που επέβαλε η Επιτροπή στη απόφασή της 9.7.2003 (σε χιλ. EUR)
5 022
SCI Espace Schuman
765,7
24.6.2003
Southern Trader
2 153
22.7.2003
Someca
1 423,9
30.4.2004
Amadeus
680
12.10.2004
CCM
-
(68)
-
Πρόσθετες εκποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν από την απόφαση του Ιουλίου 2003 και μετά (σε χιλ. EUR)
12 600
Asco
7 100
24.5.2005
Sud Cargos
4 300
15.9.2005
Πώληση διαμερισμάτων από το σύνολο των ακινήτων της SNCM
(όπου στο παρελθόν διέμενε το προσωπικό της SNCM)
1 200
9.2003 έως 2006
ΣΥΝΟΛΟ (σε χιλιάδες EUR)
42 385
2.3.2.2. Τα μέτρα μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2002
(76)
Η διαδικασία επιλογής ιδιωτικών εταίρων πραγματοποιήθηκε από τις 26 Ιανουαρίου 2005 έως τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2005.
(77)
Στις 26 Ιανουαρίου και 17 Φεβρουαρίου 2005, η γαλλική κυβέρνηση ανήγγειλε ότι επρόκειτο να αναζητήσει ιδιωτικό εταίρο για εγγραφή στο κεφάλαιο της SNCM, με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής της διάρθρωσης και την πλαισίωσή της ώστε να προβεί στις αναγκαίες για την ανάπτυξή της αλλαγές.
(78)
Αφού διόρισε μια ανεξάρτητη προσωπικότητα για την επίβλεψη της διαδικασίας αναζήτησης, η Agence des participation de l’État («APE») έδωσε εντολή σε μια τράπεζα-σύμβουλο («HSBC») να έλθει σε επαφή με δυνητικούς αγοραστές.
(79)
Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκαν επαφές με 72 βιομηχανικούς και χρηματοοικονομικούς επενδυτές, με στόχο τον καθορισμό των χρηματοοικονομικών όρων μιας προσφοράς που αποσκοπεί στην υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου της εταιρείας και τη διατήρηση της απασχόλησης και της σωστής εκτέλεσης της δημόσιας υπηρεσίας. Από αυτούς 23 εξέφρασαν ενδιαφέρον, υπεγράφησαν 15 συμφωνίες εμπιστευτικότητας και απεστάλησαν 15 ενημερωτικά υπομνήματα. Έξι επιχειρήσεις υπέβαλαν προσφορές στον πρώτο γύρο, στις 5 Απριλίου 2005, και τρεις προσφορές [Connex, η οποία στο μεταξύ είχε μετονομαστεί σε Veolia Transdev (VT), Caravelle και BCP] ελήφθησαν στον δεύτερο γύρο, στις 17 Ιουνίου 2005, καθώς και εκδήλωση ενδιαφέροντος για την απόκτηση συμμετοχής μειοψηφίας (Comanav). Κατά τον τρίτο γύρο ελήφθησαν τρεις προσφορές στις 28 Ιουλίου 2005.
(80)
Στις 14 Σεπτεμβρίου 2005, κλήθηκε κάθε επιχείρηση να υποβάλει τη σταθερή και οριστική προσφορά της πριν τις 15 Σεπτεμβρίου 2005. Επειδή η εταιρεία Connex παραιτήθηκε μέχρι εκείνη την ημερομηνία, οι υπηρεσίες του κράτους έλαβαν δύο σταθερές προσφορές εισφοράς κεφαλαίου και αγοράς του συνόλου του κεφαλαίου των γαλλικών ομίλων BCP και Caravelle.
(81)
Στις 27 Σεπτεμβρίου 2005, η Γαλλία εξέδωσε ανακοίνωση τύπου που ανέφερε ότι, βάσει διεξοδικής εξέτασης των δύο προσφορών, επελέγη η προσφορά που υπέβαλε ο όμιλος BCP διότι, εκτός του ότι ήταν οικονομικά η πλέον συμφέρουσα, ανταποκρινόταν καλύτερα και στα συμφέροντα της εταιρείας, της δημόσιας υπηρεσίας και της απασχόλησης. Η αρχική προσφορά της BCP πρότεινε αρνητική τιμή 113 εκατ. EUR και αποτελούσε την ασθενέστερη εκτίμηση της αρνητικής τιμής.
(82)
Η εν λόγω αρχική προσφορά των δυνητικών αγοραστών προέβλεπε ρητά τη δυνατότητα προσαρμογής της προσφοράς τους κατά τη λήξη των διενεργηθέντων ελέγχων. Οι γαλλικές αρχές ανέφεραν ότι η αρχική αρνητική τιμή αναθεωρήθηκε προς τα πάνω μετά τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στις 16 Δεκεμβρίου 2005 λόγω αντικειμενικών στοιχείων που επηρεάζουν το κανονιστικό και οικονομικό πλαίσιο στο οποίο δραστηριοποιείται η SNCM τα οποία προέκυψαν μετά την υποβολή της προσφοράς στις 15 Σεπτεμβρίου 2005. Έτσι, η αρνητική τιμή αναθεωρήθηκε σε 200 εκατ. EUR.
(83)
Οι διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν ανάμεσα στις γαλλικές αρχές και τους μελλοντικούς αγοραστές, ήτοι την BCP, εταιρεία συνδεδεμένη με τον όμιλο Connex, που ακολούθως μετονομάστηκε σε Veolia Transdev, θυγατρική της Veolia, συνέβαλαν στο να μειωθεί το ποσό σε 142,5 εκατ. EUR, προσαυξημένο κατά την επιβάρυνση με ένα μέρος των δαπανών που σχετίζονταν με τα ταμεία συνταξιοδότησης των εργαζομένων της SNCM (δηλαδή 15,5 εκατ. EUR).
(84)
Μετά από την εν λόγω διαδικασία ανοικτής, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις επιλογής, επιτεύχθηκε τελικά συμφωνία, στις 13 Οκτωβρίου 2005, μεταξύ του κράτους, της BCP και της VT σε ένα εξαιρετικά δυσμενές κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο. Η VT είναι ο βιομηχανικός φορέας της SNCM (συμμετοχή κατά 28 %) ενώ η BCP είναι ο μέτοχος αναφοράς με συμμετοχή 38 %. Το κράτος δεσμεύθηκε, κυρίως έναντι του προσωπικού, να παραμείνει μέτοχος της εταιρείας κατά το 25 % (69). Η BCP και η VT εκπόνησαν επιχειρηματικό σχέδιο για την SNCM το οποίο κοινοποιήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 7 Απριλίου 2006.
a) Το περιεχόμενο του πρωτοκόλλου συμφωνίας
(85)
Το πρωτόκολλο συμφωνίας, βάσει του οποίου το 75 % του κεφαλαίου της SNCM παραχωρήθηκε σε ιδιώτες, υπεγράφη στις 16 Μαΐου 2006 μεταξύ των μερών (BCP, VT και CGMF).
(86)
Το τμήμα II του πρωτοκόλλου συμφωνίας περιέχει δέσμευση της CGMF να εγκρίνει, να εγγράψει και να αποδεσμεύσει εξ ολοκλήρου αύξηση κεφαλαίου της SNCM, συνολικού ποσού 142,5 εκατ. EUR.
(87)
Εκτός από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, η CGMF δεσμεύθηκε να διαθέσει στην SNCM, υπό μορφή προκαταβολής σε λογαριασμό όψεως, το ποσό των 38,5 εκατ. EUR. Η εν λόγω προκαταβολή σε λογαριασμό όψεως, η οποία θα κατατεθεί από την SNCM σε μεσεγγυούχο (την τράπεζα CIC), προορίζεται για χρηματοδότηση του μέρους του επονομαζόμενου κόστους «γενναιοδωρίας», το οποίο θα καταβληθεί επιπλέον των οφειλομένων ποσών σύμφωνα με τις νομικές και συμβατικές διατάξεις, εάν οι αγοραστές προβούν σε μείωση του προσωπικού. Η καταβολή των πρόσθετων αποζημιώσεων εκτός από τις εισπραττόμενες αποζημιώσεις κατ’ εφαρμογή των νομικών και συμβατικών διατάξεων γίνεται σε ατομική και ονομαστική βάση και αντιστοιχεί σε μισθωτούς οι οποίοι έχουν φύγει από την επιχείρηση και των οποίων η σύμβαση εργασίας έχει λυθεί.
(88)
Ο μηχανισμός αυτός προβλέπεται στο άρθρο ΙΙ.2 το πρωτοκόλλου εκχώρησης της 16ης Μαΐου 2006, το οποίο ορίζει ότι ο λογαριασμός αυτός προορίζεται «για τη χρηματοδότηση του μέρους του κόστους των ενδεχόμενων εθελούσιων συνταξιοδοτήσεων ή λύσεων συμβάσεων εργασίας […] συμπληρωματικά προς τα πάσης φύσεως ποσά που θα έπρεπε να καταβάλει ο εργοδότης κατ’ εφαρμογή των νόμιμων και συμβατικών διατάξεων». Ο μεσεγγυούχος «έχει αποστολή να καταβάλει τα κεφάλαια σε περίπτωση που οι εν λόγω μισθωτοί μη υπαγόμενοι σε διαδικασία εσωτερικής μετάταξης στον όμιλο SNCM εγκαταλείψουν πράγματι την εταιρεία και να αποδεσμεύσει το υπόλοιπο του δεσμευμένου ποσού με τη λήξη της αποστολής του ως μεσεγγυούχου». Η λειτουργία αυτού του λογαριασμού αποτελεί αντικείμενο σύμβασης μεσεγγυούχου η οποία προσαρτάται στο πρωτόκολλο συμφωνίας. Για να επιτραπεί η ενεργοποίηση του μεσεγγυούχου, η SNCM πρέπει να υποβάλει στον πρόεδρο της CGMF τον ονομαστικό κατάλογο των προσώπων η σύμβαση εργασίας των οποίων έχει λυθεί και για τα οποία ζητείται η ενεργοποίηση του μεσεγγυούχου, καθώς και μηνιαία κατάσταση καθαρών δαπανών η οποία συνίσταται στη διεξοδική αναφορά όλων των αποζημιώσεων και εξόδων που καταβάλλονται στους εν λόγω εργαζομένους. Ταυτοχρόνως, η SNCM κοινοποιεί στον μεσεγγυούχο το «πρόσθετο πραγματικό μηνιαίο κόστος» ανά εργαζόμενο, το οποίο αντιστοιχεί στα συμπληρωματικά ποσά πέραν των πάσης φύσεως ποσών που πρέπει να καταβάλει ο εργοδότης κατ’ εφαρμογή των νόμιμων και συμβατικών διατάξεων. Το συνολικό ύψος των συμπληρωματικών μέτρων «γενναιοδωρίας» του κράτους δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβεί τα 38,5 εκατ. EUR και στην περίπτωση που τα εν λόγω συμπληρωματικά μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα δεν καλύψουν αυτό το κατώτατο όριο εντός τριών ετών από την πραγματοποίηση της μεταβίβασης, το υπόλοιπο επιστρέφεται στο κράτος.
(89)
Μετά από αυτές τις πράξεις, το τμήμα III του πρωτοκόλλου συμφωνίας προβλέπει την εκχώρηση των μετοχών της CGMF στους ιδιώτες αγοραστές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 75 % των μετοχών που αποτελούν το εταιρικό κεφάλαιο της επιχείρησης, και του δεσμευμένου λογαριασμού που προορίζεται για τη χρηματοδότηση του σκέλους του σχεδίου κοινωνικών μέτρων της επιχείρησης πέρα από τις συμβατικές και νομικές υποχρεώσεις της.
(90)
Το τμήμα III του πρωτοκόλλου συμφωνίας προβλέπει επίσης συμπληρωματική αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 8,75 εκατ. EUR από την BCP/VT, που τίθεται στη διάθεση της SNCM για την κάλυψη ταμειακών αναγκών της. Η παράγραφος ΙΙΙ.2.7 του πρωτοκόλλου συμφωνίας προβλέπει ότι η αξία των μετοχών της CGMF είναι ίση, ανά πάσα στιγμή, με την αρχική ονομαστική αξία τους προσαυξημένη κατά το […] (60) % της αποδεσμευθείσας ονομαστικής της αξίας, πολλαπλασιασμένης επί J/365, όπου J είναι ο αριθμός ημερών από την ημέρα της υλοποίησης, αφού αφαιρεθούν όλα τα εισπραχθέντα ποσά (όπως τα μερίσματα). Οι διατάξεις αυτές δεν εφαρμόζονται σε περίπτωση διαδικασίας εξυγίανσης ή εκκαθάρισης της εταιρείας με δικαστική απόφαση.
(91)
Το πρωτόκολλο συμφωνίας (τμήμα III.5) περιέχει ρήτρα υπαναχώρησης ως προς τη μεταβίβαση της SNCM, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί ταυτόχρονα από τους αγοραστές, εάν συμβεί κάποιο από τα ακόλουθα γεγονότα, εφόσον αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να τεθεί υπό αμφισβήτηση η αξιοπιστία του επιχειρηματικού τους σχεδίου και η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της εταιρείας:
-
η μη ανάθεση της σύμβασης δημόσιας υπηρεσίας θαλάσσιας συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης της Κορσικής για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2007, ή η ανάθεσή της υπό πολύ δυσμενέστερους όρους,
-
οποιαδήποτε αρνητική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή απόφαση του Πρωτοδικείου ή του Δικαστηρίου των ΕΚ, όπως η απόρριψη της πράξης ή η επιβολή όρων που θα είχαν σημαντική επίπτωση στην αξία της εταιρείας, για περίοδο έξι ετών από την ημερομηνία απόκτησης από τους εταίρους των δικαιωμάτων επί της εταιρείας.
(92)
Το τμήμα VII του πρωτοκόλλου συμφωνίας προβλέπει ότι η CGMF αναλαμβάνει μέρος των κοινωνικών υποχρεώσεων της SNCM για δαπάνες ταμείων αλληλοβοήθειας των συνταξιούχων της για ποσό που εκτιμάται σε 15,5 εκατ. EUR από την ημέρα μεταβίβασης της ιδιοκτησίας της επιχείρησης.
(93)
Οι λεπτομέρειες εταιρικής διακυβέρνησης της επιχείρησης ορίζονται στο τμήμα IV του πρωτοκόλλου συμφωνίας. Προβλέπεται τροποποίηση του τρόπου διαχείρισης της SNCM, η οποία θα μετατραπεί σε ανώνυμη εταιρεία με διευθυντικά και εποπτικά όργανα. Το εποπτικό συμβούλιο θα αποτελείται αρχικά από 10 και στη συνέχεια από 14 μέλη. Χρέη προέδρου θα εκτελεί προσωρινά εκπρόσωπος του κράτους. Εάν η ΑΔΥ ανατεθεί στην SNCM, ο πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου θα αντικατασταθεί από αντιπρόσωπο της BCP. Αποστολή του διοικητικού συμβουλίου είναι η διασφάλιση της επιχειρησιακής διαχείρισης της SNCM.
(94)
Στις 26 Μαΐου 2006, η γαλλική κυβέρνηση ενέκρινε τη μεταβίβαση της SNCM καθώς και τα προαναφερθέντα μέτρα.
β) Τα μέτρα
(95)
Με βάση τα ανωτέρω, το πρωτόκολλο συμφωνίας περιέχει τρεις τύπους κρατικών μέτρων που δικαιολογούν τη διενέργεια έρευνας σε σχέση με τους κανόνες της Ένωσης στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων:
-
η εκχώρηση του 75 % της SNCM σε αρνητική τιμή 158 εκατ. EUR (εισφορά κεφαλαίου 142,5 εκατ. EUR και ανάληψη δαπανών κοινωνικής ασφάλισης για ποσό 15,5 εκατ. EUR),
-
η προκαταβολή σε λογαριασμό όψεως από την CGMF ποσού 38,5 εκατ. EUR υπέρ των απολυμένων της SNCM,
-
η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 8,75 εκατ. EUR που ενέγραψε από κοινού και ταυτόχρονα η CGMF στην εισφορά των 26,25 εκατ. EUR που πραγματοποίησαν οι VT και BCP,
-
η ρήτρα υπαναχώρησης ως προς τη μεταβίβαση (70).
2.4. ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
(96)
Η παρούσα τελική απόφαση αφορά τα μέτρα που έθεσε σε εφαρμογή η Γαλλία υπέρ της SNCM από τις 18 Φεβρουαρίου 2002 και μετά, και συγκεκριμένα:
-
το υπόλοιπο της εισφοράς κεφαλαίου της CGMF στην SNCM ύψους 76 εκατ. ευρώ που πραγματοποιήθηκε το 2002, δηλαδή 15,81 εκατ. EUR,
-
την τιμή αρνητικής πώλησης της SNCM από την CGMF για ποσό 158 εκατ. EUR,
-
την προκαταβολή σε λογαριασμό όψεως από την CGMF ποσού 38,5 εκατ. EUR υπέρ του απολυθέντος προσωπικού της SNCM,
-
την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 8,75 εκατ. EUR που ενέγραψε η CGMF.
(97)
Η παρούσα απόφαση δεν αφορά την αποζημίωση έναντι των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας της SNCM κατά την περίοδο 1991-2001 η συμβατότητα της οποίας επιβεβαιώθηκε από την απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Σεπτεμβρίου 2012 (71).
(98)
Δεν αφορά επίσης την εξέταση των οικονομικών αποζημιώσεων που εισέπραξε ή θα εισπράξει η SNCM για υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας την περίοδο 2007-2013, οι οποίες αποτέλεσαν αντικείμενο χωριστής διαδικασίας (72).
(99)
Εξάλλου, πρέπει να επισημανθεί ότι η απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 2012 αποτελεί αντικείμενο δύο αναιρέσεων ενώπιον του Δικαστηρίου εκ μέρους της SNCM και της Γαλλίας στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-533/12 P και C-536/12 P. Η παρούσα απόφαση λαμβάνεται σε εφαρμογή της προσβαλλόμενης απόφασης, μόνον στο μέτρο που η εν λόγω απόφαση του Πρωτοδικείου ακύρωσε την απόφαση της 8ης Ιουλίου 2008. Υπό αυτές τις συνθήκες, αν η εξέταση των αναιρέσεων καταλήξει σε μερική ή ολική ακύρωση της απόφασης της 11ης Νοεμβρίου 2012 και έχει ως αποτέλεσμα την επαναφορά ορισμένων τμημάτων του διατακτικού της απόφασης της 8ης Ιουλίου 2008 τα οποία ακύρωσε η προσβαλλόμενη απόφαση του Πρωτοδικείου, η παρούσα απόφαση καταργείται, ακριβώς λόγω αυτών των αναιρετικών αποφάσεων, εφόσον έχει ως αντικείμενο μέτρα που έχουν αποκατασταθεί.
2.5. ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ 2002 ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΤΟ 2006
2.5.1. Η κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας του 2002
(100)
Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας της 19ης Αυγούστου 2002, η Επιτροπή, αν και αναγνώρισε τη δυσχερή θέση στην οποία βρισκόταν η SNCM, εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο του κοινοποιηθέντος μέτρου με τα κριτήρια που παρατίθενται στο σημείο 3.2.2 των κατευθυντήριων γραμμών του 1999 που ίσχυαν εκείνη την εποχή.
(101)
Η Επιτροπή διατύπωσε ορισμένες αμφιβολίες σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, δεδομένης της έλλειψης ανάλυσης των αιτίων για τις ζημίες της επιχείρησης. Ειδικότερα, η Επιτροπή έθεσε ερωτήματα όσον αφορά τη σχέση ανάμεσα στις ζημίες και τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, την επίπτωση που είχε στους ισολογισμούς της SNCM η πολιτική αγοράς πλοίων και τα προβλεπόμενα μέτρα για την αύξηση της παραγωγικότητας της επιχείρησης.
(102)
Επίσης, η Επιτροπή επισήμανε ορισμένες ελλείψεις του σχεδίου αναδιάρθρωσης, ιδίως την έλλειψη συγκεκριμένων μέτρων για τη μείωση του ποσού της ενδιάμεσης κατανάλωσης και την απουσία αναφοράς στη μελλοντική τιμολογιακή πολιτική της SNCM.
(103)
Η Επιτροπή διερωτήθηκε επίσης σχετικά με την καταλληλότητα της μεθόδου υπολογισμού που επέλεξαν οι κρατικές αρχές για να καθορίσουν το ύψος της ανακεφαλαιοποίησης, καθώς και σχετικά με ορισμένες παραδοχές ως προς τον καθορισμό των χρηματοοικονομικών προσομοιώσεων.
2.5.2. Η επέκταση του πεδίου της επίσημης διαδικασίας έρευνας του 2006
(104)
Με την απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2006 η Επιτροπή αποφάσισε να επεκτείνει το πεδίο της επίσημης διαδικασίας έρευνας του 2002 για να περιληφθούν τα μέτρα που είχαν προβλεφθεί στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης της SNCM.
(105)
Στην περίπτωση που το ποσό αυτό θα χαρακτηριζόταν κρατική ενίσχυση συμβατή βάσει του άρθρου 86 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή έκρινε ότι έπρεπε να υπολογιστεί με βάση τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων (στη συνέχεια «οι κατευθυντήριες γραμμές του 2004») (73). Εφόσον το ποσό της ενίσχυσης στην αναδιάρθρωση θα ήταν σημαντικά χαμηλότερο από αυτό που κοινοποιήθηκε το 2002 και εγκρίθηκε το 2003, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τη σκοπιμότητα διατήρησης του συνόλου των αντισταθμιστικών μέτρων που επιβλήθηκαν στην SNCM με την απόφαση του 2003.
(106)
Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς την τήρηση των όρων που επιβλήθηκαν με την απόφαση του 2003, δηλαδή με την αρχή του «πρώτου στις τιμές» και του αριθμού των δρομολογίων με επιστροφή στην Κορσική.
(107)
Όσον αφορά την αρνητική τιμή πώλησης της SNCM, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν η ανακεφαλαιοποίηση από το κράτος πριν από την εκχώρηση της SNCM είναι σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε καθεστώς οικονομίας της αγοράς. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για την εγκυρότητα του υπολογισμού του κόστους εκκαθάρισης το οποίο θα όφειλε να καταβάλει το κράτος ως μέτοχος σε περίπτωση εκκαθάρισης της SNCM.
(108)
Η Επιτροπή αμφισβήτησε το γεγονός ότι τα οικονομικά μέτρα μπορούν να αιτιολογηθούν βάσει των κατευθυντήριων γραμμών του 2004.
(109)
Εξάλλου, εξέφρασε τις αμφιβολίες της και για τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση κατά 8,75 εκατ. EUR όσον αφορά την τήρηση των αρχών της χρονικής σύμπτωσης ανάμεσα στην ιδιωτική και τη δημόσια επένδυση και την ταυτότητα των όρων εγγραφής κατά την έννοια της νομολογίας.
(110)
Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν τα πρόσθετα κοινωνικά μέτρα της βοήθειας των 38,5 εκατ. EUR στο προσωπικό μπορούν να αποτελέσουν έμμεσο πλεονέκτημα υπέρ της επιχείρησης. Επισήμανε επίσης τον κίνδυνο ο συνυπολογισμός των συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης να μην είναι συμβατός με τους κινδύνους που αναλαμβάνει ένας συνετός επενδυτής.
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
3.1. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ 2002
(111)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που κοινοποιήθηκε το 2002 συνίστατο σε εισφορά κεφαλαίου ύψους 76 εκατ. EUR, από τα οποία 53,48 εκατ. EUR αποτελούσαν αποζημίωση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Συνυπολογίζοντας τις μεταβιβάσεις στοιχείων ενεργητικού που πραγματοποίησε η SNCM (74), το πραγματικό ύψος της χορηγηθείσας ενίσχυσης ανέρχεται πλέον σε 69 292 400 EUR. Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι αν το ποσό των 53,48 εκατ. EUR συνιστά συμβατή ενίσχυση, το ποσό της ενίσχυσης που πρέπει να θεωρηθεί ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης βάσει της κοινοποίησης του 2002 ανέρχεται τελικά σε 15,81 εκατ. EUR.
3.2. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ 2002
(112)
Η Γαλλία υπενθυμίζει, εξαρχής, ότι η σοβαρότητα των κινητοποιήσεων του προσωπικού της περιόδου 2004-2005 και η υποβάθμιση της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης της SNCM ανάγκασαν το κράτος να κινήσει τον Ιανουάριο του 2005 διαδικασία επιλογής ιδιωτών επενδυτών και να θέσει σε εφαρμογή επείγοντα μέτρα (ιδίως την πώληση του Asco και της συμμετοχής στη Sud Cargos (75)).
3.2.1. Σχετικά με την αρνητική τιμή πώλησης της SNCM
(113)
Κατ’ εφαρμογή της τότε ισχύουσας κοινοτικής νομολογίας επί του θέματος, οι γαλλικές αρχές καλούν την Επιτροπή να θεωρήσει ότι η αρνητική τιμή πώλησης της SNCM των 158 εκατ. EUR δεν περιέχει κανένα μέτρο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, αφού το γαλλικό κράτος ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία της αγοράς.
(114)
Ως προεισαγωγική παρατήρηση, η Γαλλία δηλώνει ότι η τελική τιμή των 158 εκατ. EUR, η οποία είναι κατώτερη από την αρνητική τιμή που ζητούσαν αρχικά οι αγοραστές μετά τον έλεγχο που διενήργησαν στην SNCM, είναι αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης για τη μεταβίβαση του ελέγχου η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ανοικτού, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις διαγωνισμού και, ως και τούτου, αποτελεί αγοραία τιμή.
(115)
Η Γαλλία θεωρεί ότι, εφόσον η αναζήτηση ιδιώτη εταίρου για την SNCM πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας διαδικασίας ανοικτού, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις διαγωνισμού, κατά το πέρας της οποίας επελέγη η πλέον συμφέρουσα προσφορά, η τιμή πώλησης αποτελεί αγοραία τιμή.
(116)
Κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, η πώληση στην αρνητική τιμή των 158 εκατ. EUR πραγματοποιήθηκε με τους ευνοϊκότερους δυνατούς όρους για το κράτος, σύμφωνα με την τότε ισχύουσα κοινοτική νομολογία και την πρακτική λήψης αποφάσεων της Επιτροπής και δεν περιέχει κανένα στοιχείο ενίσχυσης. Πράγματι, η Γαλλία θεωρεί ότι η εν λόγω αρνητική τιμή είναι κατώτερη από το κόστος εκκαθάρισης με το οποίο θα επιβαρυνόταν το κράτος σε περίπτωση εκκαθάρισης της επιχείρησης.
(117)
Το συμπέρασμα αυτό θα ήταν επιβεβλημένο τόσο με βάση την προσέγγιση που προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (εφεξής νομολογία «Gröditzer» (76)) όσο και με την προσέγγιση που βασίζεται στην ανάλυση του πραγματικού κόστους εκκαθάρισης της SNCM (απόφαση «ΑΒΧ» (77)).
(118)
Όσον αφορά την πρώτη μέθοδο που βασίζεται στην απόφαση Gröditzer, η Γαλλία υποστηρίζει ότι η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει την εκτίμηση της απόφασης της Επιτροπής της 8ης Ιουλίου 1999 σύμφωνα με την οποία «μόνο η τιμή εκκαθάρισης […] των στοιχείων ενεργητικού, πρέπει να ληφθεί υπόψη ως κόστος εκκαθάρισης» (78).
(119)
Ως προς αυτό, οι εκθέσεις της CGMF (79) και Oddo-Hastings (80) υπολογίζουν την τιμή εκκαθάρισης των στοιχείων ενεργητικού σε τουλάχιστον 190,3 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005 (81).
(120)
Κατά συνέπεια, εφόσον το κράτος ως μέτοχος μιας εταιρείας είναι υπεύθυνο για τα χρέη της μόνο μέχρι την τιμή εκκαθάρισης των περιουσιακών στοιχείων της (απόφαση «Hytasa» (82)), η Γαλλία ισχυρίζεται ότι η τιμή εκκαθάρισης των στοιχείων ενεργητικού της εταιρείας, που εκτιμάται τουλάχιστον σε 190,3 εκατ. EUR, είναι σαφώς ανώτερη από την αρνητική τιμή πώλησης των 158 εκατ. EUR.
(121)
Ως προς τη δεύτερη μέθοδο, η Γαλλία αναφέρει ότι αυτή απορρέει από την απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την κρατική ενίσχυση που χορήγησε το Βέλγιο υπέρ της ABX Logistics, στην οποία η Επιτροπή εξέτασε μια αρνητική τιμή πώλησης η οποία έχει, όπως και στην παρούσα περίπτωση, τον χαρακτήρα μιας αγοραίας τιμής, σε σύγκριση με το κόστος το οποίο θα βάρυνε πραγματικά το κράτος ως μέτοχο στο πλαίσιο μιας φιλικής ή δικαστικής εκκαθάρισης, όπως αυτό εκτιμήθηκε από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Κατά τη Γαλλία, η Επιτροπή αναγνωρίζει ιδίως σε αυτή την απόφαση την εγκυρότητα ορισμένων εξόδων που θα μπορούσαν να προκύψουν από μια αγωγή εκ μέρους των πιστωτών για κάλυψη του παθητικού ή από την εκποίηση στους άλλους κλάδους δραστηριότητας του ομίλου ο οποίος προβαίνει στην εκκαθάριση της θυγατρικής του.
(122)
Με βάση τις προαναφερθείσες εκθέσεις της CGMF και της Oddo-Hastings, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι συνολικά τα πραγματικά έξοδα με τα οποία θα ήταν αναγκασμένη να επιβαρυνθεί ως μέτοχος η Γαλλική Δημοκρατία θα ανέρχονταν από 312,1 έως 361 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, ποσό που αναλύεται ως εξής:
-
[70-80] (60) εκατ. EUR για το συμβατικό σχέδιο κοινωνικών μέτρων, το οποίο καλύπτει το σύνολο των δαπανών που συνδέονται με τη λύση συμβάσεων εργασίας και βαρύνουν συμβατικά την επιχείρηση,
-
[30-40] (60) εκατ. EUR για το εξωσυμβατικό σχέδιο κοινωνικών μέτρων, το οποίο καλύπτει το σύνολο των δαπανών σε σχέση με τα μέτρα πλαισίωσης που συνδέονται με τις νομικές και κανονιστικές υποχρεώσεις της SNCM σε θέματα απολύσεων και των έμμεσων δαπανών που συνδέονται με το συμβατικό σχέδιο κοινωνικών μέτρων,
-
μεταξύ [200-210] (60) και [250-260] (60) εκατ. EUR για την καταβολή πρόσθετων αποζημιώσεων απόλυσης τις οποίες ο δικαστής θα επέβαλε στο κράτος, επιπλέον των αποζημιώσεων που καταβάλλονται στο πλαίσιο του συμβατικού και του εξωσυμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων, σε εφαρμογή της νομολογίας του Cour d’appel (Εφετείου) της Rouen της 22ας Μαρτίου 2005 επί της υπόθεσης Aspocomp Group Oyj.
(123)
Η μέθοδος αυτή λαμβάνει ιδίως υπόψη τον κίνδυνο καταδίκης του γαλλικού κράτους να «καλύψει το παθητικό», σε περίπτωση που κάποιο δικαστήριο αποφαινόταν ότι αποτελούσε εκ των πραγμάτων τον διαχειριστή της SNCM. Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι ο κίνδυνος να ασκηθεί αγωγή για κάλυψη του παθητικού δεν μπορεί να αποκλειστεί, ιδίως με βάση προηγούμενη απόφαση του Cour de cassation (Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου) της Γαλλίας (83). Έτσι, σε πολλές επιστολές προς την Επιτροπή, οι γαλλικές αρχές υποστήριξαν ότι μια καταδίκη του κράτους από ένα εθνικό δικαστήριο για κάλυψη του παθητικού της επιχείρησης την οποία διαχειρίζεται ήταν κάτι περισσότερο από πιθανή υπόθεση και ότι αυτό θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό του πραγματικού κόστους μιας ενδεχόμενης εκκαθάρισης της SNCM.
(124)
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, η υπολειμματική αξία του ενεργητικού της SNCM (190,3 εκατ. EUR) ήταν, μετά την εξυπηρέτηση προνομιακών απαιτήσεων, 36,5 εκατ. EUR. Τα άλλα στοιχεία του κόστους που λαμβάνονται υπόψη σε περίπτωση αγωγής κατά του κράτους για να καλύψει το παθητικό περιλαμβάνουν ιδίως τα έξοδα λύσης των βασικών συμβάσεων εκμετάλλευσης, τα έξοδα που συνδέονται με την ακύρωση της χρηματοδοτικής μίσθωσης πλοίων και την εξυπηρέτηση απαιτήσεων μειωμένης προτεραιότητας· αυτό θα οδηγούσε σε ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού ύψους 134,4 εκατ. EUR. Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι το κράτος θα καταδικαζόταν να επιβαρυνθεί με το 85 έως 100 % αυτού του ποσού.
(125)
Εξάλλου, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι, λόγω της σχέσης εξάρτησης με την SNCM και σύμφωνα με άλλη γαλλική νομολογία (84), η εκκαθάριση της επιχείρησης θα οδηγούσε ενδεχομένως τον δικαστή να διατάξει την καταβολή αποζημιώσεων και τόκων στους μισθωτούς. Με βάση αυτή τη νομολογία, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι κατά πάσα πιθανότητα ένας δικαστής θα καθόριζε το ποσό των πρόσθετων αποζημιώσεων με βάση τις αποζημιώσεις που θα καταβάλλονταν στο πλαίσιο ενός κοινωνικού σχεδίου που υποβάλλεται πριν από την εκκαθάριση.
(126)
Σύμφωνα με αυτή τη διαδικασία, από την ανάλυση των πραγματικών δαπανών με τις οποίες θα επιβαρυνόταν το κράτος μέτοχος συνάγεται ότι το κόστος για το κράτος από την πώληση της SNCM σε αρνητική τιμή 158 εκατ. EUR είναι κατώτερο από το πραγματικό κόστος με το οποίο θα επιβαρυνόταν σε περίπτωση δικαστικής εκκαθάρισης της επιχείρησης.
(127)
Εν κατακλείδι, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι το ποσό αυτό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση.
3.2.2. Σχετικά με την κοινή εισφορά κεφαλαίου των μετόχων
(128)
Η Γαλλία θεωρεί ότι, μέσω αυτής της απόκτησης συμμετοχής, ενήργησε ως συνετός επενδυτής διότι, αφενός, παρενέβη ταυτόχρονα και μειοψηφικά μαζί με την BCP και την VT και, αφετέρου, η συμμετοχή αυτή έχει απόδοση επί του παγίου κεφαλαίου […] (60) % ετησίως, γεγονός που απαλλάσσει το κράτος από τον κίνδυνο εκτέλεσης του επιχειρηματικού σχεδίου. Πράγματι, η Γαλλία υποστηρίζει ότι αυτό το ποσοστό απόδοσης είναι πολύ ικανοποιητικό για έναν ιδιώτη επενδυτή (85). Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι καμία αμοιβή δεν θα οφειλόταν σε περίπτωση εξυγίανσης ή εκκαθάρισης της SNCM κατόπιν δικαστικής αποφάσεως ή εφαρμογής της ρήτρας υπαναχώρησης εκ μέρους των αγοραστών.
3.2.3. Σχετικά με τα πρόσθετα κοινωνικά μέτρα (ενίσχυση στο προσωπικό)
(129)
Επικαλούμενη το σκεπτικό των αποφάσεων της Επιτροπής, η Γαλλία θεωρεί, ιδίως στην υπόθεση SFP (Société française de production) (86), ότι η χρηματοδότηση αυτή συνιστά ενίσχυση σε πρόσωπα και όχι προς όφελος της επιχείρησης. Συνεπώς, η εφαρμογή με δημόσια κεφάλαια συμπληρωματικών μέτρων κοινωνικού χαρακτήρα υπέρ των απολυθέντων, χωρίς τα μέτρα αυτά να απαλλάσσουν τον εργοδότη από τις κανονικές του υποχρεώσεις, εντάσσονται στην κοινωνική πολιτική των κρατών μελών και δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση.
3.2.4. Σχετικά με την άρση των περιορισμών που επιβλήθηκαν με την καταργηθείσα απόφαση του 2003
(130)
Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν, αφενός, ότι όλοι οι όροι που επέβαλε η απόφαση του 2003 εφαρμόστηκαν και τηρήθηκαν κατά την περίοδο 2003-2006. Αφετέρου, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι τα μέτρα αυτά δεν είναι πλέον απαραίτητα για την πρόληψη στρέβλωσης του ανταγωνισμού και η διατήρησή τους θα ήταν αντίθετη με την αρχή της αναλογικότητας, δεδομένου του περιορισμού του ποσού των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης, το οποίο έχει μειωθεί σε 15,81 εκατ. EUR. Συγκεκριμένα, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι πρέπει να αρθούν οι όροι που εξακολουθούν ενδεχομένως να εφαρμόζονται, δηλαδή οι όροι που αφορούν την απαγόρευση του εκσυγχρονισμού του στόλου της SNCM, την τήρηση της αρχής του «πρώτου στις τιμές» σε θέματα τιμολογιακής πολιτικής και τη διατήρηση συγκεκριμένου αριθμού δρομολογίων.
3.3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(131)
Ωστόσο, σε περίπτωση που η Επιτροπή χαρακτήριζε ως κρατική ενίσχυση το σύνολο ή μέρος των νέων μέτρων, η Γαλλία εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι τα νέα μέτρα, τα οποία εξασφαλίζουν την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της SNCM, θα επέτρεπαν να διατηρηθεί ο ανταγωνισμός στις εξεταζόμενες αγορές, και ιδίως στην αγορά των θαλάσσιων μεταφορών με την Κορσική. Το στοιχείο αυτό, κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, αποτελεί βασική αρχή των κατευθυντήριων γραμμών για τη διάσωση μιας προβληματικής επιχείρησης, όπως ανέφεραν η Επιτροπή στην παρούσα υπόθεση (αιτιολογική σκέψη 283 της ακυρωθείσας απόφασής της) και το Πρωτοδικείο στην απόφασή του της 15ης Ιουνίου 2005 (αιτιολογική σκέψη 117). Συγκεκριμένα, το Πρωτοδικείο υπενθύμισε ότι η Επιτροπή μπορούσε να κρίνει, ασκώντας την ευρεία διακριτική της ευχέρειας, ότι η παρουσία μιας επιχείρησης ήταν απαραίτητη για να προληφθεί η δημιουργία μιας ενισχυμένης ολιγοπωλιακής διάρθρωσης στις εν λόγω αγορές.
(132)
Όσον αφορά τον καθορισμό των τυχόν επιβλητέων αντισταθμιστικών μέτρων στην SNCM, η Γαλλία προτείνει να λάβει υπόψη η Επιτροπή τη διάρθρωση της αγοράς. Έτσι, μία μείωση του δυναμικού της SNCM θα ενίσχυε τη δεσπόζουσα θέση που κατέχει πλέον η CFF στην αγορά των θαλάσσιων μεταφορών με την Κορσική (87).
(133)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, το επικαιροποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι σύμφωνο με τα κριτήρια συμβατότητας που όρισε η Επιτροπή στις κατευθυντήριες γραμμές του 1999 και του 2004. Το σύνολο των μέτρων που έχουν αναφερθεί στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης της SNCM προσδοκάται, σύμφωνα με τις εν λόγω αρχές, ότι θα επιτρέψουν επίσης να αποκατασταθεί από τα τέλη του 2009 η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της SNCM και θα περιοριστούν στο ελάχιστο απαραίτητο για την επιστροφή στη βιωσιμότητα.
IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ
4.1. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ 2002
4.1.1. Παρατηρήσεις της Corsica Ferries (CFF)
(134)
Αμφισβητώντας καταρχάς ότι ή SNCM είναι προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών (88), η CFF διερωτάται αν η SNCM είναι ικανή να καταστεί κερδοφόρα στις μη επιδοτούμενες γραμμές της. Ακόμη, η CFF αμφισβητεί, σε αντίθεση με όσα αναφέρονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης (89), ότι εξακολουθεί να υφίσταται η σύνδεση με το Λιβόρνο.
(135)
Σχετικά με το ζήτημα της μείωσης του κόστους, η CFF εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι δεν έχει πρόσβαση σε ορισμένα στοιχεία του σχεδίου αναδιάρθρωσης για το οποίο οι αντιπρόσωποί της διατύπωσαν επικρίσεις (90).
(136)
Η CFF έχει την άποψη ότι ο υπολογισμός των γαλλικών αρχών που οδηγεί στο ποσό των 76 εκατ. EUR είναι καθαρά εικονικός (91), ενώ η ύψους 79 % αναλογία ιδίων κεφαλαίων προς τις χρηματοοικονομικές οφειλές που καθόρισαν οι γαλλικές αρχές είναι υπερβολική (92). Όσον αφορά τις συμμετοχές της SNCM, η CFF επισημαίνει ότι ορισμένες θυγατρικές δεν είναι χρήσιμες για τις δραστηριότητες μιας ναυτιλιακής εταιρείας (93).
(137)
Εν κατακλείδι, κατά την άποψη της CFF, το σχέδιο ενίσχυσης αποσκοπεί στην καταστρατήγηση του κανονισμού για τις εσωτερικές μεταφορές (καμποτάζ) και καθιστά άσκοπο το διαγωνισμό που προκηρύχθηκε για τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Κορσικής από τη Μασσαλία. Η CFF επιμένει ότι η προτεινόμενη ενίσχυση δεν πρέπει τελικά να επιτρέψει μια περισσότερο επιθετική εμπορική προσφορά εκ μέρους της SNCM. Η ίδια προτείνει τη χορήγηση ενίσχυσης για αναδιάρθρωση μόνο το 2007 και μόνο αν η SNCM δεν αναδειχθεί ανάδοχος κατά τον προσεχή διαγωνισμό του 2006, μοναδική εκδοχή που κατ’ αυτήν θα μπορούσε να προκαλέσει πραγματικές δυσχέρειες στη δημόσια ναυτιλιακή εταιρεία.
4.1.2. Παρατηρήσεις της STIM
(138)
Η STIM, ο μέτοχος αναφοράς της CMN, υποστηρίζει ότι οι συμμετοχές της SNCM στην CΜΝ πρέπει να αναλυθούν ως καθαρά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού. Κατά την άποψη της STIM, η CMN και η SNCM είναι ανεξάρτητες και ανταγωνιστικές σε άλλες γραμμές εκτός από αυτές με αφετηρία τη Μασσαλία, παρά το γεγονός ότι και οι δύο είναι από κοινού ανάδοχοι της σύμβασης παροχής δημόσιας υπηρεσίας.
(139)
Η επιστολή αναφέρει ότι η STIM θα αναλάμβανε τη δέσμευση «να εξαγοράσει, το σύνολο ή μέρος, και κατά προτίμηση το σύνολο των συμμετοχών της SNCM στην CΜΝ», την αξία των οποίων εκτιμά σε 15 έως 17 εκατ. EUR, εάν η Επιτροπή έκρινε, με τους όρους που θα μπορούσε να επιβάλει στην τελική απόφασή της, ότι «αυτή η μεταβίβαση είναι απαραίτητη για την ισορροπία του σχεδίου αναδιάρθρωσης».
4.1.3. Παρατηρήσεις των εκπροσώπων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης
(140)
Ο δήμαρχος της Μασσαλίας, ο πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου της περιφέρειας Bouches-du-Rhône και ο πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου της περιφέρειας Provence-Alpes-Côte d’Azur επισημαίνουν την οικονομική σημασία της SNCM για την περιφερειακή οικονομία.
(141)
Ο πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου Provence-Alpes-Côte d’Azur αναφέρει ότι, κατά την άποψή του, πληρούνται οι όροι ώστε το σχέδιο αναδιάρθρωσης της SNCM να εγγυηθεί τη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
(142)
Ο πρόεδρος του εκτελεστικού συμβουλίου της Συνέλευσης της Κορσικής διαβίβασε απόφασή της, της 18ης Δεκεμβρίου 2002, στην οποία η Συνέλευση της Κορσικής διατύπωσε «ευνοϊκή γνώμη» για το σχέδιο ανακεφαλαιοποίησης της SNCM.
4.1.4. Παρατηρήσεις της Υπηρεσίας Μεταφορών της Κορσικής
(143)
Η OTC ανέφερε ότι, εφόσον η SNCM είναι σήμερα η μόνη εταιρεία που μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της σύμβασης όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών, η εξαφάνισή της «θα προκαλούσε άμεσα σημαντική μείωση των παρεχόμενων υπηρεσιών». Υπενθυμίζει επίσης το βάρος της SNCM στην οικονομία της Κορσικής.
4.2. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΤΟΥ 2006
4.2.1. Παρατηρήσεις της Corsica Ferries France (CFF)
(144)
Η CFF επισημαίνει τη σημασία των υπό εξέταση χρηματικών ποσών, τη δυσαναλογία τους σε σχέση με τον κύκλο εργασιών της SNCM και το γεγονός ότι καταβλήθηκαν στην SNCM πριν η Επιτροπή λάβει απόφαση βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.
(145)
Η CFF εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι η στήριξη του γαλλικού κράτους προς την SNCM έχει στρατηγική σημασία για την ανάπτυξη της CFF. Τα μη επιτρεπόμενα αυτά μέτρα θα έδιναν στη SNCM τη δυνατότητα να ακολουθήσει μια επιθετικότατη τιμολογιακή πολιτική στις γραμμές στις οποίες έχει κατακτήσει θέση η CFF εδώ και 10 έτη και στις οποίες, για πρώτη φορά από την εγκατάστασή της, θα έχανε μερίδια αγοράς.
(146)
Όσον αφορά τη διαδικασία ανοιχτού διαγωνισμού για τη μεταβίβαση της εταιρείας, η CFF θεωρεί ότι αυτή δεν ήταν πλήρως διαφανής, εφόσον η επιχείρηση που επελέγη, δηλαδή η BCP, δεν είναι πλέον υπό τον επιχειρησιακό έλεγχο της SNCM, έχοντας εκχωρήσει τη θέση της στον όμιλο VT. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι οικονομικοί όροι έχουν γίνει πολύ ευνοϊκότεροι για τους αγοραστές, η CFF διερωτάται αν τηρήθηκε η αρχή της ίσης μεταχείρισης των επενδυτών που θα έπρεπε να διέπει την όλη διαδικασία.
(147)
Όσον αφορά την αρνητική τιμή πώλησης των 158 εκατ. EUR, η CFF αμφιβάλλει αν εφαρμόστηκε στην προκειμένη περίπτωση το κριτήριο του συνετού επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Αφενός, η CFF διερωτάται αν μπορεί να θεωρηθεί ότι η εν λόγω συναλλαγή διεκπεραιώθηκε από το κράτος παράλληλα με μια σημαντική και ταυτόχρονη παρέμβαση των εμπλεκόμενων ιδιωτικών επιχειρήσεων σε όρους συγκρίσιμους, ενώ το κράτος προέβη σε ανακεφαλαιοποίηση της εταιρείας πριν την κοινή ανακεφαλαιοποίηση από μέρους των μετόχων και το νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Αφετέρου, η CFF θεωρεί ότι, λόγω της σοβαρής οικονομικής κατάστασης της SNCM, ένας συνετός επενδυτής θα είχε παρέμβει νωρίτερα για να αποτρέψει την απαξίωση της επένδυσής του (94).
(148)
Η CFF θεωρεί ότι η παραπομπή στην υπόθεση «ΑΒΧ Logistics» δεν είναι σωστή. Εκτός από το γεγονός ότι οι περιστάσεις εκείνης της υπόθεσης δεν έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση, η CFF επισημαίνει τη σημαντική συνεισφορά του δικαιούχου των ενισχύσεων σε αυτή την υπόθεση, πράγμα το οποίο είναι προφανές ότι δεν υφίσταται στην περίπτωση της SNCM. Εξάλλου, κατά την άποψη της CFF, η απόφαση της Επιτροπής του 2006 δεν έλαβε υπόψη το κόστος που συνδέεται με τον κίνδυνο άσκησης δικαστικών αγωγών στο πλαίσιο μιας εκκαθάρισης της εν λόγω επιχείρησης. Ως προς αυτό, η CFF θεωρεί ότι η εθνική νομολογία την οποία επικαλείται η Γαλλία για να δικαιολογήσει το κόστος το οποίο θα συνδεόταν με την εκκαθάριση της SNCM δεν ισχύει στην προκειμένη περίπτωση. Πράγματι, κατά την CFF, στην υπόθεση Mines et produits chimiques de Salsignes, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο δεν επικαλείται πουθενά την άμεση ευθύνη του κράτους μετόχου σε περίπτωση εκκαθάρισης μιας επιχείρησης της οποίας είναι μέτοχος, αλλά τη δυνατότητα άσκησης αγωγής για την καταβολή των κοινωνικής φύσεως οφειλών κατά μιας δημόσιας οντότητας βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα και την αδυναμία των διαχειριστών να αποποιηθούν τις υποχρεώσεις τους επικαλούμενοι την παρέμβαση των δημόσιων αρχών.
(149)
Όσον αφορά το εφαρμοστέο στην προκειμένη περίπτωση της νομολογίας του Εφετείου της Rouen στην περίπτωση Aspocomp, η CFF υποστηρίζει ότι το αντικείμενο αυτής της απόφασης, που αφορά την καταδίκη μιας μητρικής εταιρείας να καταβάλει στους μισθωτούς μιας θυγατρικής αποζημιώσεις κοινωνικού χαρακτήρα λόγω «μη τήρησης μιας συμφωνίας» που επικυρώθηκε από τη μητρική διαφέρει πολύ από τις περιστάσεις της υπόθεσης SNCM. Δεν υφίσταται, συνεπώς, βέβαιος κίνδυνος να καταδικαστεί η CGMF ή να καταβάλει το κράτος αποζημιώσεις απόλυσης σε περίπτωση δικαστικής εκκαθάρισης. Εξάλλου, η CFF αμφισβητεί τον υπολογισμό των άλλων κοινωνικών δαπανών, επειδή οι διάφοροι εμπειρογνώμονες που καλούνται να τις υπολογίσουν παρουσιάζουν διαφορετικά στοιχεία.
(150)
Η CFF θεωρεί ότι η εφαρμογή στην παρούσα περίπτωση της κοινοτικής νομολογίας στις υποθέσεις «Gröditzer» και «Hytasa» θα οδηγούσε αναγκαστικά στο συμπέρασμα ότι το κράτος δεν ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής εφόσον, σύμφωνα με την εν λόγω νομολογία, η εισφορά κεφαλαίου του κράτους συνδέθηκε με την πώληση του 75 % της συμμετοχής του στην SNCM, μειώνοντας κατά το ίδιο ποσοστό τις προοπτικές απόδοσης της επένδυσης.
(151)
Τέλος, η CFF θεωρεί ότι η σύγκριση ανάμεσα στο κόστος εκκαθάρισης και το κόστος μιας ανακεφαλαιοποίησης πρέπει να λαμβάνει υπόψη την αξία των στοιχείων ενεργητικού η οποία, και στις δύο περιπτώσεις, μεταβιβάζεται στον αγοραστή. Η CFF θεωρεί ότι η αξία των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού στους αγοραστές κυμαινόταν μεταξύ 640 εκατ. EUR και 755 εκατ. EUR (95), λαμβανομένης υπόψη της αγοραίας αξίας του στόλου που χρησιμοποιεί η SNCM, την οποία η CFF εκτιμά μεταξύ 644 και 664 εκατ. EUR τον Αύγουστο του 2006.
(152)
Όσον αφορά την εκτίμηση ότι τα μέτρα που ελήφθησαν μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2006 συνιστούν ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η CFF εκτιμά ότι, εάν η SNCM πληροί τους όρους για να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές του 2004 κατά την περίοδο πριν από την πρώτη ανακεφαλαιοποίηση, ύψους 142,5 εκατ. EUR, ο χαρακτηρισμός αυτός είναι εξαιρετικά αμφισβητήσιμος όσον αφορά την περίοδο πριν από τη δεύτερη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 8,75 εκατ. EUR, εφόσον έγινε ανασύσταση ιδίων κεφαλαίων της επιχείρησης.
(153)
Αναφορικά με τη βιωσιμότητα της επιχείρησης, η CFF επισημαίνει ότι η μεταβίβαση της SNCM είναι μερική και δεν είναι αμετάκλητη, εάν ληφθούν υπόψη οι ρήτρες υπαναχώρησης που συμφωνήθηκαν με τους αγοραστές. Τα στοιχεία αυτά αντιπροσωπεύουν μεγάλη αβεβαιότητα ως προς τη βούληση και την ικανότητα των αγοραστών να εξυγιάνουν την SNCM και υπονομεύουν εξαρχής τις προοπτικές μιας μακροχρόνιας βιωσιμότητας της επιχείρησης. Επιπλέον, η CFF αναφέρει ότι, σε αντίθεση με τις απαιτήσεις των κατευθυντήριων γραμμών του 2004, οι γαλλικές αρχές δεν προέβλεψαν εγκατάλειψη των δραστηριοτήτων που θα εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν διαρθρωτικά ελλείμματα ακόμη και μετά την αναδιάρθρωση (96). Επιπλέον, η CFF εκφράζει επιφυλάξεις για το σχέδιο μείωσης του κόστους τη στιγμή που ο στόλος της SNCM θα αυξανόταν (97) και για το σχέδιο μείωσης του προσωπικού, κυρίως λόγω της αποτυχίας του κοινωνικού σχεδίου του 2002.
(154)
Η CFF εκφράζει τις αμφιβολίες της ότι οι νέες ενισχύσεις περιορίζονται στο ελάχιστο λόγω, αφενός, έλλειψης σαφήνειας ως προς το τι καλύπτουν οι κοινωνικές δαπάνες και, αφετέρου, του περιεχομένου των πρακτικών της Συνέλευσης της SNCM της 28ης Απριλίου 2006, από το οποίο προκύπτει ότι μέρος αυτών των ενισχύσεων θα χρησιμοποιούνταν για την κάλυψη λειτουργικών ζημιών της εταιρείας το 2006 και το 2007. Η CFF θεωρεί επίσης ότι οι αγοραστές της SNCM δεν συμβάλλουν ουσιαστικά στην αναδιάρθρωση της επιχείρησης.
(155)
Για να αποτραπούν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, η CFF θεωρεί απαραίτητο να παραταθούν και να διευκρινιστούν τα αντισταθμιστικά μέτρα που επιβλήθηκαν στην SNCM το 2003 και να προστεθούν νέα μέτρα για τη μείωση της παρουσίας της SNCM στην αγορά (98). Η CFF θεωρεί επίσης ότι ορισμένα από τα μέτρα που επιβλήθηκαν στην SNCM με την απόφαση του 2003 δεν τηρήθηκαν. Η SNCM προέβη στην αγορά νέων πλοίων κατά παράβαση του άρθρου 2 της απόφασης της Επιτροπής του 2003. Εξάλλου, η SNCM δεν εκποίησε τη συμμετοχή της στην CCM παραβιάζοντας το άρθρο 3 της απόφασης της Επιτροπής. Τέλος η SNCM εφαρμόζει από το 2003 επιθετική πολιτική τιμών με τιμές κατώτερες από αυτές που εφάρμοζε η CFF, κατά παράβαση του άρθρου 4 της ίδιας απόφασης (εισιτήρια έως 30 % φθηνότερα για την παροχή ταυτόσημων ή συγκρίσιμων υπηρεσιών).
(156)
Όσον αφορά τον χαρακτήρα της δεύτερης ανακεφαλαιοποίησης κατά 8,75 εκατ. EUR, η CFF θεωρεί ότι, εκτός από την ταυτόχρονη δημόσια και ιδιωτική επένδυση, η ιδιωτική παρέμβαση πρέπει να είναι σημαντική και να υλοποιείται με όρους συγκρίσιμους ούτως ώστε να δικαιώνεται η παρέμβαση του κράτους. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν πληρούνται αυτοί οι δύο όροι. Αφενός, η συμμετοχή των αγοραστών, που συνδέεται αυστηρά με την πρώτη αύξηση κεφαλαίου κατά 142,5 εκατ. EUR, δεν είναι σημαντική. Αφετέρου, η παρέμβαση των αγοραστών δεν πραγματοποιήθηκε με όρους συγκρίσιμους με αυτούς του κράτους, κυρίως εξαιτίας των ακυρωτικών ρητρών και της προσδοκώμενης αποδοτικότητας της μειοψηφικής συμμετοχής της CGMF.
(157)
Ως προς τα κοινωνικά μέτρα ποσού 38,5 εκατ. EUR η CFF αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό αυτού του ποσού ως ενίσχυσης σε πρόσωπα. Πράγματι, αν και το ποσό αυτό ευεργετεί άμεσα τους απασχολούμενους της SNCM, η CFF επισημαίνει ότι το μέτρο αυτό θα μπορούσε να έχει έμμεσα θετικά αποτελέσματα για την SNCM, ιδίως από άποψη κατευνασμού του κοινωνικού κλίματος.
4.2.2. Παρατηρήσεις της STIM
4.2.2.1. Όσον αφορά τα μέτρα μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2002
(158)
Όσον αφορά την αρνητική τιμή πώλησης των 158 εκατ. EUR, η STIM θεωρεί ότι η τιμή αυτή δεν συνιστά αγοραία αξία που προέκυψε μετά από διαδικασία ανοικτού και χωρίς διακρίσεις διαγωνισμού, διότι η ανακεφαλαιοποίηση έγινε με διαφορετικούς όρους από αυτούς που θα έπρεπε φυσιολογικά να καθοδηγούν έναν ιδιώτη επενδυτή. Η STIM θεωρεί πράγματι ότι η επανεκτιμηθείσα καθαρή λογιστική αξία ενεργητικού θα επέτρεπε, στη χειρότερη περίπτωση, εκκαθάριση χωρίς κόστος για το κράτος, ακόμα και την ύπαρξη υπεραξίας από την εκκαθάριση, ότι η τιμή πώλησης είναι ευτελής σε σχέση με την αξία της επιχείρησης (την οποία η STIM εκτιμά σε 350 εκατ. EUR) και ότι το ύψος της ενίσχυσης είναι δυσανάλογο σε σχέση με τις ανάγκες της επιχείρησης.
(159)
Η STIM εφιστά επίσης την προσοχή της Επιτροπής στον εξωφρενικό χαρακτήρα της ακυρωτικής ρήτρας της μεταβίβασης στον ιδιωτικό τομέα.
(160)
Τέλος, η STIM αμφισβητεί την αιτιολόγηση της πώλησης σε αρνητική τιμή με το ελάχιστα πειστικό επιχείρημα ότι η εκκαθάριση θα ήταν από κοινωνική άποψη δύσκολη.
(161)
Όσον αφορά τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση κατά 8,75 εκατ. EUR, η STIM θεωρεί ότι αυτή η εισφορά κεφαλαίου δεν τηρεί την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς, λόγω ανεπάρκειας των εγγυήσεων απόδοσης της επένδυσης. Η STIM αμφισβητεί το επιχείρημα ότι η χρονική σύμπτωση της ιδιωτικής και της δημόσιας επένδυσης αφαιρεί από αυτή την εισφορά κεφαλαίου την ιδιότητα της κρατικής ενίσχυσης. Μια τέτοια χρονική σύμπτωση, εφόσον διαπιστωθεί, δεν είναι τίποτα περισσότερο από απλή ένδειξη και δεν είναι δυνατό να αποτελέσει από μόνη της κριτήριο χαρακτηρισμού (99). Τέλος, η STIM ισχυρίζεται ότι η εν λόγω εισφορά κεφαλαίου ισοδυναμούσε με παροχή εγγύησης εκ μέρους της γαλλικής κυβέρνησης προς τους αγοραστές ότι η SNCM θα ήταν πράγματι ο ανάδοχος της ΑΔΥ για τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Κορσικής.
(162)
Όσον αφορά τις ενισχύσεις των 38,5 εκατ. EUR σε πρόσωπα, η STIM θεωρεί ότι το ποσό αυτό στην πραγματικότητα έχει στόχο να παράσχει στην SNCM τα μέσα για να τηρήσει ορισμένα βασικά στοιχεία του σχεδίου εξυγίανσης που υποβλήθηκε στην Επιτροπή, ιδίως τη μείωση του προσωπικού, τα οποία δεν τηρήθηκαν.
4.2.2.2. Όσον αφορά τη συμβατότητα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2004
(163)
Η STIM θεωρεί ότι οι ενισχύσεις που εισέπραξε η SNCM δεν περιορίζονται στο ελάχιστο. Η συνεισφορά της SNCM και των αγοραστών στο σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι ανεπαρκής σε σχέση με τους όρους που επιβάλλουν οι κατευθυντήριες γραμμές του 2004 και δεν αποδεικνύεται ότι η SNCM βρισκόταν σε τόσο έκτακτη κατάσταση που να δικαιολογεί χαμηλότερο επίπεδο ίδιας συνεισφοράς. Επίσης, η STIM επισημαίνει τον δυσανάλογο χαρακτήρα των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν το 2006, στο μέτρο που αυτές επέτρεψαν στην SNCM να συστήσει αποθεματικά για να καλύψει μελλοντικές απώλειες. Τέλος, το γεγονός ότι ή SNCM δεν εκποίησε στοιχεία ενεργητικού τα οποία δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωσή της είναι αντίθετο προς τις απαιτήσεις των κατευθυντήριων γραμμών του 2004.
(164)
Η STIM θεωρεί ότι η καταβολή αυτών των ποσών παραβιάζει την αρχή του ενιαίου συστήματος που θέσπισαν οι κατευθυντήριες γραμμές του 2004. Η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης και οι κοινωνικές συγκρούσεις δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν ως περιστάσεις έκτακτες, μη προβλέψιμες και μη καταλογιστέες στη δικαιούχο επιχείρηση.
(165)
Κατά συνέπεια, η STIM απαιτεί πρόσθετες αποζημιώσεις μέχρι το ήμισυ του ποσού των ενισχύσεων οι οποίες χορηγήθηκαν, ήτοι 98,25 εκατ. EUR μέσω της μεταβίβασης ενός ακόμη πλοίου καθώς και των άμεσων και έμμεσων συμμετοχών της SNCM στην CMN. Ως προς αυτό, η STIM ισχυρίζεται ότι οι συμμετοχές αυτές δεν είναι στρατηγικού χαρακτήρα με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές του 2004 για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, διότι δεν είναι «απαραίτητες για την επιβίωση της επιχείρησης» ούτε έχουν χαρακτήρα αναπαλλοτρίωτου στοιχείου ενεργητικού.
(166)
Η STIM ισχυρίζεται επίσης ότι οι εικαζόμενες συνέργειες ανάμεσα στην SNCM και την CMN δεν υφίστανται, εφόσον η SNCM δεν έχει καμία πραγματική συμμετοχή στη διαχείριση και την εξέλιξη της CMN. Τέλος, η STIM επισημαίνει ότι η σύμβαση μετόχων που συνδέει τις δύο επιχειρήσεις δεν υφίσταται πλέον από τις 15 Μαρτίου 2006, ημερομηνία κατά την οποία την κατήγγειλε η CMN, όπως διαπίστωσε το Εφετείο των Παρισίων.
4.2.3. Παρατηρήσεις της SNCM
(167)
Η SNCM κοινοποίησε στην Επιτροπή φάκελο με τα στοιχεία της τρέχουσας οικονομικής και ανταγωνιστικής της κατάστασης· ο φάκελος συνοδεύεται με νομική γνωμοδότηση η οποία εκτιμά ότι υπήρχε κίνδυνος, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας εκκαθάρισης, να χαρακτηριστεί το κράτος με δικαστική απόφαση ως εκ των πραγμάτων διαχειριστής της εταιρείας κατά την περίοδο πριν από την ιδιωτικοποίηση.
(168)
Η εταιρεία νομικών συμβούλων Baker & McKenzie τη γνώμη της οποίας ζήτησε η SNCM, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, με βάση τα έγγραφα της εταιρείας, τις σχετικές επιστολές, τις εισηγήσεις και τα πρακτικά των συνεδριάσεων των ελεγκτικών οργάνων, το γαλλικό κράτος […] (60) αποφάσεις (100) […] (60) όργανα (101), […] (60) κοινωνικά όργανα (102). Η έκθεση επισημαίνει ακόμα ότι […] (60) SNCM (103). Τέλος, η ίδια έκθεση αναφέρει ότι […] (60) SNCM.
(169)
Με βάση τα ανωτέρω, ο εμπειρογνώμονας της SNCM συμπεραίνει ότι κατά πάσα πιθανότητα το Εμποροδικείο της Μασσαλίας θα υιοθετούσε το χαρακτηρισμό του κράτους ως εκ των πραγμάτων διαχειριστή της εταιρείας.
(170)
Επιπλέον, από τα πραγματικά περιστατικά, όπως αυτά παρουσιάζονται ιδίως στις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνάγεται ότι διαχειριστικά λάθη που διέπραξε το γαλλικό κράτος, ως εκ των πραγμάτων διαχειριστής της SNCM, συνέβαλαν στη διαπιστωθείσα ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού της SNCM. Η έκθεση επισημαίνει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα διαχειριστικά σφάλματα: την επιλογή […] (60) εμπορικού χαρακτήρα. Η ζημία που οφείλεται σε διαχειριστικά λάθη του κράτους ανέρχεται σε […] (60).
(171)
Με αυτά τα δεδομένα, κατά την άποψη του εμπειρογνώμονα της SNCM δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι, εάν ασκείτο αγωγή για κάλυψη παθητικού, το κράτος θα καταδικαζόταν να αναλάβει το σύνολο ή μέρος της ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού λόγω της ισχυρής συμμετοχής του στη διαχείριση της SNCM, των πρόδηλων διαχειριστικών σφαλμάτων και του μεγέθους των οικονομικών πόρων του κράτους.
(172)
Με βάση τη σχετική νομολογία, ο εμπειρογνώμονας της SNCM συμπεραίνει ότι, εάν είχε γίνει εκκαθάριση της SNCM, το κράτος θα καταδικαζόταν οπωσδήποτε να αναλάβει το σύνολο των κοινωνικών υποχρεώσεων της SNCM. Αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί το κράτος μέτοχος κατά ποσοστό 85 έως 100 % της διαπιστωθείσας ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού (δηλαδή από 316,6 έως 385,7 εκατ. EUR). Κατά συνέπεια, με την απόφασή του να ιδιωτικοποιήσει την SNCM, αφού προηγουμένως προέβη σε αύξηση των ιδίων κεφαλαίων της κατά 158 εκατ. EUR, το κράτος ενήργησε ως συνετός επενδυτής.
V. ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
5.1. ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ 2002
5.1.1. Σχετικά με τις παρατηρήσεις της CFF
(173)
Οι γαλλικές αρχές ανέφεραν ότι ορισμένα από τα στοιχεία που προσκόμισε η CFF σχετικά με την προσφορά της SNCM είναι ανακριβή.
(174)
Το κράτος κρίνει, σε αντίθεση με όσα ισχυρίζεται η CFF, ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης καταρτίστηκε έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η εξυγίανση της SNCM το συντομότερο δυνατό και να δημιουργηθούν οι όροι της μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς της. Οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι σημαντικό μέρος του προγράμματος περικοπής δαπανών έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή. Τα θαλάσσια μεταφορικά μέσα έχουν περιοριστεί και το πρόγραμμα εκποίησης στοιχείων ενεργητικού εξελίσσεται σύμφωνα με το βιομηχανικό σχέδιο. Υπήρξε αναδιάταξη των δρομολογίων και το σχέδιο δράσης για τη μείωση των ενδιάμεσων αναλώσεων παράγει τα πρώτα αποτελέσματα. Τέλος, το σκέλος απασχόλησης του βιομηχανικού σχεδίου τίθεται σταδιακά σε εφαρμογή. Ακόμη, η SNCM διέθεσε το 2001 ποσό 21,3 εκατ. EUR για τη χρηματοδότηση μέτρων αναδιάρθρωσης, και ιδίως για το σχέδιο διασφάλισης των θέσεων απασχόλησης.
(175)
Αναφορικά με τον καθορισμό του ποσού της ενίσχυσης, οι γαλλικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι η αναλογία 0,79 των ιδίων κεφαλαίων προς τις συνολικές οφειλές είναι πολύ συνήθης στους ισολογισμούς των περισσότερων ναυτιλιακών εταιρειών, πλην εκτάκτων καταστάσεων. Η αναλογία 0,497 που δήλωσε η CFF για τη CMN το 2001 είναι ανακριβής κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, διότι δεν λαμβάνει υπόψη τα ρευστά διαθέσιμα στο ενεργητικό του ισολογισμού. Εάν συνεκτιμηθεί και αυτό το στοιχείο, η αναλογία της CMN είναι 0,557. Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, αυτό το επίπεδο εξακολουθεί να είναι σε κάθε περίπτωση ανεπαρκές για τη CMN και καταδεικνύει τη δυσχερή ταμειακή κατάσταση που αντιμετώπιζε η CMN το 2002. Η CMN αναγκάστηκε, πράγματι, να δανειστεί 8 εκατ. EUR από την STIM για την κάλυψη ταμειακού ελλείμματος που δεν κάλυψαν οι τράπεζές της.
5.1.2. Σχετικά με τις παρατηρήσεις της STIM
(176)
Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή της SNCM στο κεφάλαιο της CMN δεν μπορεί να θεωρηθεί αμιγώς χρηματοοικονομικό στοιχείο ενεργητικού, όπως φαίνεται να ισχυρίζεται η STIM. Η Γαλλία υποστηρίζει ότι οι συμμετοχές της SNCM στην CMN έχουν εξόχως στρατηγικό χαρακτήρα. Η εκποίησή τους θα ήταν, κατά την άποψή της, όχι μόνο αντίθετη με την επιχειρηματική λογική αλλά θα αποτελούσε πράγματι και μείζον στρατηγικό λάθος.
5.1.3. Σχετικά με τις παρατηρήσεις των αντιπροσώπων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης
(177)
Αν και η Γαλλία συμφωνεί συνολικά το περιεχόμενο της επιστολής του προέδρου της Περιφέρειας Προβηγκίας - Άλπεων - Κυανής Ακτής, οφείλει ωστόσο να δηλώσει ότι, σε αντίθεση με τα όσα αναφέρονται στο σημείο 2 της εν λόγω επιστολής (104), η προσφορά για τη συγκοινωνιακή σύνδεση της ηπειρωτικής Γαλλίας με την Κορσική δεν είναι «υπερβολική σε σχέση με τη ζήτηση» και ότι η τιμολογιακή πολιτική της SNCM είναι σύμφωνη με τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει να μην ξεκινήσει η ίδια πόλεμο τιμών και να μην διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στον καθορισμό τιμών («price leader»).
5.2. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ 2006
(178)
Γενικά, η Γαλλία επισημαίνει ότι πολλές από τις παρατηρήσεις της SNCM και της CFF είναι ταυτόσημες με τις παρατηρήσεις που οι ίδιες εταιρείες είχαν ήδη διατυπώσει στην Επιτροπή το 2003. Συγκεκριμένα, αναφέρουν ότι οι παρατηρήσεις της CFF υποβλήθηκαν στο Πρωτοδικείο στο πλαίσιο της προσφυγής αναιρέσεως της απόφασης της Επιτροπής της 9ης Ιουλίου 2003 και, κατά το μεγαλύτερο μέρος τους, απορρίφθηκαν τόσο από την Επιτροπή όσο και από το Πρωτοδικείο.
5.2.1. Σχετικά με την πρόωρη εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονταν στο πρώτο σχέδιο αναδιάρθρωσης και τις τροποποιήσεις του
(179)
Στη γενική παρατήρηση σχετικά με την πρόωρη εφαρμογή από τη Γαλλία των μέτρων που χαρακτηρίζονται ενισχύσεις, οι γαλλικές αρχές απαντούν ότι η εν λόγω εφαρμογή δικαιολογείται λόγω της ιδιαιτερότητας της διαδικασίας, δηλαδή της ακύρωσης το 2005 της εγκριτικής απόφασης της Επιτροπής της 9ης Ιουλίου 2003 και όχι από την πρόθεση των γαλλικών αρχών να αθετήσουν τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τη συνθήκη ΕΚ. Επίσης, η Γαλλία διευκρινίζει ότι ενημέρωνε πάντοτε την Επιτροπή σχετικά με την εξέλιξη της υπόθεσης και για τα διάφορα μέτρα που λαμβάνονταν από τον Ιανουάριο του 2005, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας ανάμεσα στα κράτη μέλη και την Επιτροπή.
(180)
Όσον αφορά τα τελευταία μέτρα, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι, εφόσον κανένα από αυτά δεν συνιστά ενίσχυση, δεν εφαρμόζεται in fine σε αυτά το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ και, ως εκ τούτου, δεν υφίσταται καμία απολύτως υποχρέωση αναστολής της εκτέλεσής τους.
5.2.2. Όσον αφορά τα μέτρα μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2002
(181)
Όσον αφορά τη διαδικασία μεταβίβασης, η Γαλλία διευκρινίζει ότι προέβλεψε ήδη εξαρχής κλασικά κριτήρια επιλογής βασιζόμενη κυρίως στην προταθείσα τιμή για να αποτιμήσει τους τίτλους της SNCM και επικουρικά σε άλλες παραμέτρους (βιομηχανικό σχέδιο, σχέδιο κοινωνικών μέτρων κ.λπ.)· ένα από τα κριτήρια ήταν και το ποσό που οι υποψήφιοι αγοραστές ήταν διατεθειμένοι να επενδύσουν στην εταιρεία στο πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης. Η Γαλλία αμφισβητεί κατηγορηματικά το επιχείρημα τρίτων ότι η διαδικασία πώλησης δεν ήταν διαφανής και υπενθυμίζει ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το κράτος τήρησε με το παραπάνω τις ήδη ισχυρές και δεσμευτικές νομικές και κανονιστικές υποχρεώσεις που προβλέπονται για την εκποίηση συμμετοχών του δημοσίου. Η Γαλλία υπενθυμίζει ότι η εξέλιξη που υπήρξε μετά την προσφορά της BCP να αγοράσει το 100 % των τίτλων της SNCM σημειώθηκε σε δυσχερέστατο οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο και ότι η σύνδεση της VT με την προσφορά της BCP δεν μετέβαλε τους εμπορικούς και οικονομικούς όρους της συναλλαγής (πλην της κατανομής του κεφαλαίου).
(182)
Όσον αφορά την αρνητική τιμή πώλησης των 158 εκατ. EUR, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής κατάστασης της SNCM στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, η επιχείρηση πωλήθηκε σε τιμή της αγοράς και ότι η πώληση ήταν οικονομικά συμφερότερη από την εκκαθάριση της επιχείρησης. Ως προς αυτό, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι η εφαρμογή του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή σε περίπτωση μεταβίβασης μιας επιχείρησης που πλησιάζει την εκκαθάριση δεν πρέπει να θεωρείται ως επιδίωξη της «αποδοτικότητας της δημόσιας παρέμβασης» αλλά ως αποτροπή σημαντικότερων απωλειών τις οποίες θα υφίστατο ο μέτοχος μέσω μιας επαχθέστερης εκκαθάρισης.
(183)
Όσον αφορά το καταβληθέν τίμημα, η Γαλλία αμφισβητεί τον ισχυρισμό ότι η τιμή πώλησης της SNCM δεν αντιστοιχούσε στην πραγματική της αξία. Συγκεκριμένα, απορρίπτει την εκτίμηση της αξίας της επιχείρησης από τη STIM σε περίπου 350 εκατ. EUR, η οποία λαμβάνει υπόψη μόνο τα στοιχεία του ισολογισμού που αυξάνουν την αξία με βάση τη λογιστική θέση της επιχείρησης (έκτακτες αποσβέσεις, υπολειμματική υπεραξία των πλοίων κ.λπ.), χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα στοιχεία παθητικού που τη μειώνουν. Αυτή η καθαρά λογιστική μέθοδος υπολογισμού δεν ανταποκρίνεται στην οικονομική πραγματικότητα μιας εταιρείας θαλάσσιων μεταφορών, όπως η SNCM, η οποία διαθέτει στοιχεία ενεργητικού που καταγράφονται στον ισολογισμό, αλλά παρουσιάζει επίσης μειωμένη αποδοτικότητα και σημαντικά στοιχεία παθητικού εκτός ισολογισμού.
(184)
Οι γαλλικές αρχές απορρίπτουν επίσης τον ισχυρισμό της CFF ότι υποεκτιμήθηκε η αγοραία αξία του στόλου της SNCM, την οποία η CFF εκτιμά μεταξύ 406,5 εκατ. EUR και 426,5 εκατ. EUR. Οι γαλλικές αρχές δηλώνουν ότι τα πλοία που έλαβε υπόψη η CFF για τον υπολογισμό της δεν είναι εκείνα που είχε στην αποκλειστική της κυριότητα η SNCM στις 30 Σεπτεμβρίου 2005. Η μη εφαρμογή εκπτώσεων στην αγοραία αξία των πλοίων δεν ελάμβανε υπόψη το πλαίσιο στο οποίο θα διεξαγόταν μια ενδεχόμενη δικαστική εκκαθάριση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων και, τέλος, η ημερομηνία που επελέγη για τον υπολογισμό αυτής της αγοραίας αξίας, δηλαδή ο Αύγουστος του 2006, δεν είναι η ημερομηνία δυνητικής εκκαθάρισης της SNCM η οποία θα έπρεπε να ληφθεί ως ημερομηνία αναφοράς, εφόσον αυτή ήταν η 30ή Σεπτεμβρίου 2005. Εξάλλου, η Γαλλία επισημαίνει ότι, εάν επιλεγόταν η ημερομηνία που προτείνει η CFF, η αρνητική τιμή θα ήταν τρεις φορές χαμηλότερη από την τιμή εκκαθάρισης των στοιχείων ενεργητικού με βάση την απόφαση Gröditzer, η οποία θα ήταν ευνοϊκότερη από τις παραδοχές που υπέβαλαν στην Επιτροπή οι γαλλικές αρχές.
(185)
Στο επιχείρημα της CFF που αμφισβητεί ότι εφαρμόστηκε η απόφαση Gröditzer, αναφερόμενη στο γεγονός ότι η εισφορά κεφαλαίου του κράτους στην SNCM ήταν συνδεδεμένη με την πώληση του 75 % της συμμετοχής του, με αποτέλεσμα την αντίστοιχη μείωση των προοπτικών απόδοσης της επένδυσης, οι γαλλικές αρχές απαντούν ότι η αρνητική τιμή πώλησης των 158 εκατ. EUR αντιστοιχεί πράγματι στη μεταβίβαση του συνολικού κεφαλαίου της SNCM που ακολουθήθηκε από νέα επένδυση του κράτους ύψους 25 % με απόδοση […] (60) % ετησίως. Συνεπώς, η Γαλλία θεωρεί ότι η απόδοση της επένδυσης εξακολουθεί να είναι εγγυημένη λόγω της συμμετοχής της στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας κατά 25 %, εφόσον η συμμετοχή αυτή έχει την εγγύηση πολύ υψηλής απόδοσης.
(186)
Η Γαλλία αμφισβητεί επίσης το επιχείρημα της CFF ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην παρούσα περίπτωση το σκεπτικό της απόφασης ΑΒΧ, που βασίζεται κυρίως στην ανάλυση των πραγματικών εξόδων εκκαθάρισης της SNCM και στον κίνδυνο να θεωρηθεί το κράτος υπεύθυνο για το παθητικό της επιχείρησης σε περίπτωση αγωγής για κάλυψη παθητικού, όπως προβλέπουν οι συλλογικές διαδικασίες της Γαλλίας και σύμφωνα με την εθνική νομολογία (απόφαση του Εφετείου της Ρουέν της 22ας Μαρτίου 2005). Αν και οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι η συμπεριφορά τους ως διαχειριστές της SNCM δεν μπορούσε να χαρακτηριστεί «πλημμελής» στο πλαίσιο αυτού του μέτρου, επιμένουν ότι υπήρχε πολύ υψηλός κίνδυνος καταδίκης του κράτους από ένα εθνικό δικαστήριο για έλλειμμα στοιχείων ενεργητικού της SNCM λόγω ελαστικών κριτηρίων χαρακτηρισμού της πλημμελούς διαχείρισης κατά την έννοια του άρθρου L.651-2 του εμπορικού κώδικα και βάσει της προαναφερθείσας νομολογίας η οποία θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην προκειμένη περίπτωση.
(187)
Όσον αφορά την ανακεφαλαιοποίηση κατά 8,75 εκατ. EUR, η Γαλλία υπενθυμίζει ότι, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της CFF και της STIM, η εν λόγω εισφορά κεφαλαίου δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση λόγω της χρονικής σύμπτωσης αυτής της επένδυσης, της ομοιότητας των όρων εγγραφής και της υψηλότερης από τον μέσο όρο μέση αμοιβής που έλαβε το κράτος μέσω της CGMF.
(188)
Ειδικότερα, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι η παρουσία ακυρωτικών ρητρών δεν θα μπορούσε να διακυβεύσει την αρχή της ισότητας των επενδυτών, εφόσον οι ρήτρες αυτές είχαν προβλεφθεί στο πλαίσιο της μεταβίβασης του 100 % της SNCM και όχι στο πλαίσιο της μεταγενέστερης ανακεφαλαιοποίησης των 35 εκατ. EUR.
(189)
Επιπλέον, η Γαλλία υπενθυμίζει ότι η επένδυσή της είναι σαφώς κατώτερη από την επένδυση των αγοραστών, εφόσον μόνο το ποσό των 8,75 εκατ. EUR πρέπει να συγκριθεί με την επένδυση των αγοραστών (26,25 εκατ. EUR). Πράγματι, η εξέταση της πρώτης ανακεφαλαιοποίησης των 142,5 εκατ. EUR θα έπρεπε να γίνει μόνο στο πλαίσιο της σύγκρισης με την τιμή εκκαθάρισης.
(190)
Τέλος, η Γαλλία αμφισβητεί τον ισχυρισμό της STIM ότι αυτή η εισφορά κεφαλαίου συνιστούσε παροχή εγγύησης στους ιδιώτες αγοραστές ότι η SNCM θα ήταν ο ανάδοχος της ΑΔΥ για τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της Κορσικής. Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η εν λόγω αύξηση κεφαλαίου είναι πράξη συνετή και ανεξάρτητη από τις επιδόσεις της επιχείρησης και ότι η ανάθεση της ΑΔΥ στην SNCM δεν θα βελτίωνε την αναμενόμενη αποδοτικότητα αυτής της επένδυσης.
(191)
Όσον αφορά το ποσό των 38,5 εκατ. EUR για μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα, η Γαλλία επαναλαμβάνει το επιχείρημα ότι τα μέτρα αυτά συνιστούν ενισχύσεις σε πρόσωπα και ότι το γεγονός ότι το κράτος ανέλαβε την εκτέλεσή τους δεν μπορεί να θεωρηθεί ως παροχή έμμεσου πλεονεκτήματος στην επιχείρηση, εφόσον τα μέτρα αυτά έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα προς τις νομικές και συμβατικές υποχρεώσεις της SNCM. Ακόμη, η Γαλλία υπενθυμίζει ότι τα μέτρα αυτά δεν επέτρεπαν την απόλυση των εργαζομένων διότι, και χωρίς τη λήψη των μέτρων, η SNCM θα διατηρούσε την ευθύνη της απέναντί τους.
(192)
Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό της CFF, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι το ποσό των 38,5 εκατ. EUR δεν αντιστοιχεί στο κόστος της μείωσης προσωπικού που προβλεπόταν στο πλαίσιο του κοινωνικού σχεδίου του 2003, διότι αυτές οι περικοπές προσωπικού είχαν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, παρά την καθυστέρηση. Το νέο κοινωνικό σχέδιο έχει, συνεπώς, συμπληρωματικό χαρακτήρα προς τα πρώτα κοινωνικά μέτρα του 2003.
5.2.3. Σχετικά με τη συμβατότητα με τις κατευθυντήριες γραμμές
(193)
Η Γαλλία θεωρεί ότι, σύμφωνα με τα ανωτέρω, το ποσό της ενίσχυσης που πρέπει να αναλυθεί είναι 15,81 εκατ. EUR.
(194)
Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της CFF, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι, με βάση το σημείο 11 των κατευθυντήριων γραμμών του 2004, αν και η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση επέτρεψε την ανασύσταση των ιδίων κεφαλαίων της SNCM, δεν είχε σαν αποτέλεσμα να πάψει να θεωρείται πλέον προβληματική επιχείρηση, εφόσον αυτή η ανακεφαλαιοποίηση είχε στόχο να διασφαλίσει τη διατήρηση της δραστηριότητας της εταιρείας.
(195)
Η Γαλλία αρνείται τους ισχυρισμούς της CFF ότι δεν έπρεπε να κάνει νέες εισφορές κεφαλαίου στην επιχείρηση, διότι η SNCM θα μπορούσε να προσφύγει στον τραπεζικό δανεισμό. Ως προς αυτό, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι, στις 24 Αυγούστου 2005, οι τράπεζες είχαν αρνηθεί να χορηγήσουν στην SNCM νέα πιστωτικά όρια και, ως εκ τούτου, οι μοναδικές εναλλακτικές δυνατότητες που απέμεναν ήταν η ιδιωτικοποίηση ή η εκκαθάριση της επιχείρησης.
(196)
Η Γαλλία αμφισβητεί τους ισχυρισμούς της CFF και της STIM περί αποτυχίας του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2002 το οποίο, παρά τη σχετική καθυστέρηση, τέθηκε σε εφαρμογή και συνέβαλε στο να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι στόχοι το 2005. Το γεγονός ότι στη συνέχεια επιδεινώθηκε η οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση της SNCM εξαιτίας παραγόντων εξωγενών προς την επιχείρηση κατέστησε αναγκαία την παράταση της εφαρμογής του σχεδίου που κοινοποιήθηκε το 2002 και τη θέσπιση νέων μέτρων.
(197)
Η Γαλλία θεωρεί ότι η SNCM έχει καλές προοπτικές εξυγίανσης και ότι τα μέτρα που προέβλεψαν οι νέοι μέτοχοι, ιδίως η εφαρμογή του κοινωνικού σχεδίου, η αναδιάταξη των δρομολογίων και η ανανέωση ορισμένων πλοίων, θα συμβάλουν στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης. Ως προς αυτό, η Γαλλία παρατηρεί ότι, λόγω των εσόδων που προέρχονται από την ΑΔΥ (περίπου [50-70] (60) % του κύκλου εργασιών της SNCM) και λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των πάγιων εξόδων και των δυσκολιών αναδιάταξης των έξι πλοίων που χρησιμοποιούνται στα δρομολόγια Μασσαλίας-Κορσικής, η ΑΔΥ αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της στρατηγικής της επιχείρησης και της βιωσιμότητάς της.
(198)
Όσον αφορά τον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο, η Γαλλία θεωρεί ότι περιόρισε στο απολύτως ελάχιστο το κόστος της αναγκαίας αναδιάρθρωσης ώστε αυτή να καταστεί εφικτή. Σχετικά, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι, όπως αναγνώρισε η Επιτροπή στην απόφασή της του 2003, η ίδια η επιχείρηση συνεισέφερε επαρκώς στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με δικούς της πόρους εκποιώντας περιουσιακά στοιχεία της αξίας 30,2 εκατ. EUR. Επιπλέον, λαμβανομένων υπόψη και άλλων μεταβιβάσεων που πραγματοποίησε η SNCM συνολικού ύψους 12,2 εκατ. EUR, το σύνολο των ιδίων συνεισφορών της επιχείρησης ανέρχεται σε 42,38 εκατ. EUR. Η Γαλλία θεωρεί ότι το ποσό αυτό είναι κατά πολύ υψηλότερο από το ποσό των ίδιων συνεισφορών που απαιτούνται για την έγκριση ενισχύσεων αναδιάρθρωσης, οι οποίες ανήλθαν τελικά σε 15,81 εκατ. EUR, εφόσον τα άλλα μέτρα δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση.
5.2.4. Σχετικά με τους όρους που επιβλήθηκαν με την απόφαση της Επιτροπής του 2003 και με τις ενδεχόμενες νέες αντισταθμίσεις
(199)
Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της STIM και της CFF, οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι τήρησαν όλους τους όρους που επιβλήθηκαν με την απόφαση του 2003, στους οποίους ήταν προσηλωμένες μέχρι τα τέλη του 2006, και συγκεκριμένα τη διατήρηση του στόλου των 11 πλοίων και την εφαρμογή χαμηλότερων τιμών έναντι των ανταγωνιστών.
(200)
Εξάλλου, η Γαλλία θεωρεί ότι, στο πλαίσιο της νέας τελικής απόφασης, το επίπεδο των αντισταθμιστικών μέτρων που θα επιβληθούν στην SNCM πρέπει να είναι προσαρμοσμένο, εφόσον το ποσό των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης ανέρχεται πλέον σε 15,81 εκατ. EUR και όχι σε 69,3 εκατ. EUR.
(201)
Ως προς αυτό, η Γαλλία αμφισβητεί τις παρατηρήσεις της STIM σχετικά με την πιθανότητα να επιβάλει η Επιτροπή στην SNCM ως αντιστάθμιση τη μεταβίβαση της συμμετοχής της στην CMN. Η Γαλλία αμφισβητεί το επιχείρημα της STIM ότι οι κατευθυντήριες γραμμές του 2004 αμφισβήτησαν τον ορισμό των στρατηγικών στοιχείων ενεργητικού σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1999.
(202)
Όσον αφορά τα μέτρα που επικαλείται η CFF, τα οποία αποσκοπούν στη μείωση της παρουσίας της SNCM στην αγορά, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι, όπως εξάλλου αναφέρει και η Επιτροπή στην απόφασή της του 2003 (σημείο 87), δεν υφίσταται υπερβάλλουσα ικανότητα στις σχετικές αγορές (Γαλλία - Κορσική - Μαγκρέμπ) και ότι μια αναδιάταξη των δρομολογίων που εξυπηρετούν την Κορσική στο πλαίσιο και εκτός της ΑΔΥ θα έθετε σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
(203)
Αναφορικά με το επιχείρημα της CFF ότι η εφαρμογή των ανωτέρω μέτρων προς όφελος της SNCM ενείχε σοβαρό κίνδυνο να εξαλειφθεί ο βασικός ανταγωνιστής της, δηλαδή η CFF, από την αγορά των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ της ηπειρωτικής Γαλλίας και της Κορσικής, οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι, με βάση τη σημερινή κατάσταση σε αυτή την αγορά στην οποία η CFF κατέχει πλέον μεγαλύτερο μερίδιο, η διατήρηση μιας ανταγωνιστικής δομής εξαρτάται από την έγκριση του σχεδίου αναδιάρθρωσης της SNCM και την παρουσία της εταιρείας στην εξεταζόμενη αγορά.
VI. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ
6.1. ΥΠΑΡΞΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΛΕΕ
(204)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός αν η παρούσα συνθήκη ορίζει άλλως».
(205)
Ο χαρακτηρισμός ενός εθνικού μέτρου ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προϋποθέτει ότι πληρούνται συγκεντρωτικά οι ακόλουθοι όροι: 1) το εξεταζόμενο μέτρο παρέχει επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα· 2) το πλεονέκτημα αυτό πρέπει να χρηματοδοτείται με πόρους του κράτους· 3) το πλεονέκτημα αυτό νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό· και, τέλος, 4) το πλεονέκτημα αυτό επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών (105).
(206)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η SNCM εισέπραξε κρατικούς πόρους συνολικού ποσού 274,54 εκατ. EUR (106) μέσω της CGMF η οποία ανήκει κατά 100 % στο κράτος.
(207)
Εφόσον η SNCM δραστηριοποιείται στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, ο οποίος είναι ανοικτός στον ενδοκοινοτικό ανταγωνισμό, το δυνητικό οικονομικό πλεονέκτημα που έλαβε είναι δυνατό να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.
(208)
Το γεγονός ότι η αγορά των θαλάσσιων ενδομεταφορών (καμποτάζ) με τα νησιά της Μεσογείου είχε προσωρινά εξαιρεθεί, μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1999, από την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3577/92 δεν επιτρέπει να αποκλειστεί εκ προοιμίου το ενδεχόμενο ότι οι προηγούμενες επιδοτήσεις για την εξυπηρέτηση εσωτερικών γραμμών με τα νησιά της Μεσογείου στο πλαίσιο της ΑΔΥ θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών και να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό.
(209)
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν οι χορηγούμενες επιδοτήσεις για την εξυπηρέτηση εσωτερικών γραμμών θα μπορούσαν να μην επηρεάσουν τις συναλλαγές και να μη προκαλέσουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού πριν την 1η Ιανουαρίου 1999, η κατάσταση μετά από την ημερομηνία εκείνη άλλαξε, εφόσον, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3577/92, οι δραστηριότητες ενδομεταφοράς είναι πλέον ανοικτές για όλες τις επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, πρέπει να επισημανθεί ότι η SNCM δεν ασκεί αποκλειστικά δραστηριότητες εσωτερικών μεταφορών, αλλά δραστηριοποιείται και στην αγορά των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών η οποία απελευθερώθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4055/86 του Συμβουλίου (107).
(210)
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι στην προκειμένη περίπτωση πληρούνται τα τρία τελευταία κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ για τα οποία γίνεται λόγος στην παράγραφο 205 της παρούσας απόφασης. Ως εκ τούτου, οφείλει να εξετάσει διαδοχικά για κάθε μέτρο την ύπαρξη επιλεκτικού οικονομικού πλεονεκτήματος, σύμφωνα με την απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Σεπτεμβρίου 2012.
6.1.1. Χρονικό πλαίσιο της ανάλυσης
(211)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Πρωτοδικείου (108), η Επιτροπή οφείλει, μετά την ακύρωση απόφασής της, να βασίσει τη νέα ανάλυσή της αποκλειστικά στα στοιχεία που διέθετε τη στιγμή της έκδοσης της ακυρωθείσας απόφασης, στην προκειμένη περίπτωση στις 8 Ιουλίου 2008.
(212)
Τα γεγονότα που συνέβησαν μετά τις 8 Ιουλίου 2008, κατά συνέπεια, δεν θα πρέπει να ληφθούν υπόψη. Οι αλλαγές ή εξελίξεις της αγοράς ή η κατάσταση του δικαιούχου της ενίσχυσης, δεν πρέπει ληφθούν υπόψη στην ανάλυση. Επίσης, η Επιτροπή δεν λαμβάνει υπόψη την περίοδο εκτέλεσης του σχεδίου αναδιάρθρωσης μετά τον Ιούλιο 2008 (109).
(213)
Ομοίως, η Επιτροπή δεν υποχρεούται να επαναλάβει την εξέταση της υπόθεσης, ούτε να τη συμπληρώσει με νέες τεχνικές μελέτες (110). Η ακύρωση πράξης που περατώνει διοικητική διαδικασία η οποία περιλαμβάνει διάφορα στάδια δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την ακύρωση του συνόλου της διαδικασίας. Σε περιπτώσεις, όπως στην προκειμένη περίπτωση, που παρά τις διερευνητικές ενέργειες που επιτρέπουν ενδελεχή ανάλυση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης, η ανάλυση από μέρους της Επιτροπής αποδεικνύεται ατελής συνεπαγόμενη, ως εκ τούτου, τον παράνομο χαρακτήρα της απόφασης, η διαδικασία με σκοπό την αντικατάσταση της απόφασης αυτής μπορεί να επαναληφθεί βάσει των ήδη πραγματοποιηθεισών διερευνητικών ενεργειών (111).
(214)
Εξάλλου, δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να βασίσει τη νέα ανάλυσή της αποκλειστικά σε πληροφορίες που διέθετε τον Ιούλιο του 2008, πληροφορίες ως προς τις οποίες οι γαλλικές αρχές και η SNCM έχουν ήδη τοποθετηθεί, δεν υπάρχει λόγος να γίνει εκ νέου διαβούλευση με αυτές (112). Τέλος, το δικαίωμα τρίτων ενδιαφερομένων να διατυπώσουν παρατηρήσεις εξασφαλίστηκε με τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας (113) και καμία διάταξη του κανονισμού αριθ. 659/1999 δεν επιβάλλει να τους δοθεί εκ νέου αυτή η δυνατότητα αφού το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης τροποποιήθηκε κατά τη διάρκεια της εξέτασης (114).
(215)
Η παρούσα απόφαση βασίζεται συνεπώς, κατά κύριο λόγο, μόνο στα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στις 8 Ιουλίου 2008. Εντούτοις, επικουρικά, η Επιτροπή θα αποδείξει ότι η ενδεχόμενη συνεκτίμηση του σημειώματος των γαλλικών αρχών, της 16ης Μαΐου 2013, σε σχέση με τα προ της 8ης Ιουλίου 2008 γεγονότα, καθώς και των πληροφοριών που προσκόμισε η SNCM στις 27 Αυγούστου 2013, δεν θα διαφοροποιούσαν τα συμπεράσματά της.
6.1.2. Η μεταβίβαση της SNCM με αρνητική τιμή πώλησης 158 εκατ. EUR
(216)
Στην εξεταζόμενη περίπτωση, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει αν η κρατική εισφορά κεφαλαίου των 158 εκατ. EUR πριν από τη μεταβίβαση της SNCM στους ιδιώτες αγοραστές, δηλαδή αν η «αρνητική τιμή πώλησης» της επιχείρησης προς ισοδύναμο ποσό είναι απαλλαγμένη από στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
(217)
Μια ανοικτή, διαφανής και χωρίς διακρίσεις διαδικασία επιλογής με την οποία το κράτος μεταβιβάζει την επιχείρηση, προηγηθείσης μιας ανακεφαλαιοποίησης, (ύψους μεγαλύτερου από την τιμή πώλησης) δεν αποκλείει κατ’ ανάγκην την ύπαρξη ενίσχυσης που θα ωφελούσε ταυτόχρονα τόσο την ιδιωτικοποιηθείσα επιχείρηση όσο και τον αγοραστή της (115).
(218)
Για να επαληθεύσει αν μια επιχείρηση έχει επωφεληθεί από οικονομικό πλεονέκτημα από εισφορά κεφαλαίου του κράτους, η Επιτροπή εφαρμόζει, κατά κανόνα, το κριτήριο του «ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς» (στη συνέχεια «το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή») εφόσον ο δικαιούχος δεν υπέχει υποχρέωση επιστροφής άλλων κρατικών ενισχύσεων και η εν λόγω εισφορά δύναται να αναλυθεί με βάση αυτό το κριτήριο. Το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή είναι εκπορεύεται από την αρχή της ίσης μεταχείρισης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, η οποία απορρέει από το άρθρο 345 της ΣΛΕΕ. Βάσει αυτής της αρχής, τα κεφάλαια που διαθέτει το κράτος σε μια επιχείρηση, άμεσα ή έμμεσα, υπό συνθήκες που αντιστοιχούν στους συνήθεις όρους της αγοράς, δεν δύνανται να χαρακτηριστούν κρατικές ενισχύσεις (116).
(219)
Προς τούτο, η Επιτροπή μπορεί ιδίως να αξιολογήσει αν ο φορέας που διαθέτει τους πόρους έχει ενεργήσει ως ιδιώτης επενδυτής που εφαρμόζει μια διαρθρωτική πολιτική, συνολική ή τομεακή, με γνώμονα τις προοπτικές μακροπρόθεσμης απόδοσης των επενδεδυμένων κεφαλαίων. Η ορθότητα αυτής της προσέγγισης έχει αναγνωρισθεί από τον ενωσιακό δικαστή σε διάφορες υποθέσεις (117).
(220)
Κατά πάγια νομολογία, η εισφορά κεφαλαίου από δημόσιο επενδυτή χωρίς καμία προοπτική κέρδους, έστω και μακροπρόθεσμη, συνιστά κρατική ενίσχυση (118).
(221)
Ο ενωσιακός δικαστής έκρινε επίσης ότι ένας ιδιώτης επενδυτής που εφαρμόζει σφαιρικά ή σε συγκεκριμένο τομέα μια διαρθρωτική πολιτική στηριζόμενη σε προοπτικές μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας, δεν μπορεί λογικά να επιτρέψει στον εαυτό του, μετά από συνεχείς ζημίες επί σειρά ετών, να προβεί σε εισφορά κεφαλαίου η οποία όχι μόνον αποδεικνύεται από οικονομική άποψη περισσότερο ζημιογόνα από την εκποίηση του ενεργητικού, αλλά επιπλέον συνδέεται και με την πώληση της επιχείρησης, γεγονός που αφαιρεί κάθε προοπτική, έστω και μελλοντική, επίτευξης κέρδους (119).
(222)
Ειδικότερα, στην απόφαση Gröditzer το Δικαστήριο έκρινε ότι για να προσδιοριστεί αν η ιδιωτικοποίηση μιας επιχείρησης σε αρνητική τιμή πώλησης περιλαμβάνει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης: «πρέπει να εξακριβωθεί αν, υπό παρόμοιες περιστάσεις, ένας ιδιώτης επιχειρηματίας μεγέθους συγκρίσιμου προς το μέγεθος των οργανισμών που διαχειρίζονται τον δημόσιο τομέα θα μπορούσε να λάβει την απόφαση να προβεί σε εισφορές κεφαλαίων τέτοιας εκτάσεως στο πλαίσιο της πωλήσεως της εν λόγω επιχειρήσεως ή θα επιθυμούσε τη θέση της υπό εκκαθάριση» (120).
(223)
Με βάση τα ανωτέρω, για να προσδιορίσει αν το εν λόγω μέτρο συνιστά ενίσχυση, η Επιτροπή οφείλει «να εξετάσει εάν η λύση που επέλεξε το κράτος είναι η λιγότερο δαπανηρή, τόσο σε απόλυτες τιμές, όσο και σε σχέση με κάθε άλλη λύση, συμπεριλαμβανομένης της μη παρέμβασης. Εφόσον η απάντηση είναι θετική, το συμπέρασμα που εξάγεται είναι το κράτος ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής» (121).
(224)
Με άλλα λόγια, η Επιτροπή πρέπει να εξακριβώσει αν η επιλογή της εισφοράς κεφαλαίου τόσο μεγάλου ύψους αποδεικνύεται στην πράξη λιγότερο ζημιογόνα από μια εκκαθάριση.
6.1.2.1. Σχετικά με το κόστος εκκαθάρισης
a) Σχετικά με τον συνυπολογισμό της καταβολής των συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης
(225)
Για να προσδιορίσουν ποσοτικά το κόστος εκκαθάρισης για τον μέτοχο, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι οι μεγάλοι όμιλοι επιχειρήσεων δεν θα μπορούσαν να μην ενδιαφέρονται σήμερα, κατά το κλείσιμο εγκαταστάσεων ή την εκκαθάριση θυγατρικών, για τις κοινωνικές συνέπειες από το κλείσιμο ή την εκκαθάριση επιχειρήσεων. Για τον λόγο αυτό εφαρμόζουν συνήθως προγράμματα κοινωνικών μέτρων που περιλαμβάνουν ενδεχομένως η αλλαγή δραστηριότητας του προσωπικού, ενισχύσεις για την αναζήτηση απασχόλησης, αποζημιώσεις απόλυσης, ακόμη και δράσεις σε επίπεδο τοπικού οικονομικού ιστού, που υπερβαίνουν τα επιβαλλόμενα από το νόμο και τις συλλογικές συμβάσεις.
(226)
Στο πλαίσιο αυτό, οι γαλλικές αρχές έλαβαν υπόψη, βάσει του σχεδίου κοινωνικών μέτρων του 2005, το οποίο βασιζόταν στο σχέδιο κοινωνικών μέτρων του 2002, ένα φάσμα που κυμαίνεται από [90 000-100 000] (60) έως [120 000-130 000] (60) EUR ανά μισθωτό, ήτοι συνολικό ποσό που κυμαίνεται μεταξύ [200-210] (60) εκατ. EUR και [250-260] (60) εκατ. EUR. Οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι το κατώτερο όριο του προαναφερόμενου φάσματος λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι το κόστος του κοινωνικού σχεδίου αναφοράς προσαυξάνεται λόγω του σημαντικότατου ποσοστού των μισθωτών που πλησιάζουν την ηλικία συνταξιοδότησης, η αποχώρηση των οποίων πραγματοποιείται υπό ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες. Εξ άλλου, λαμβάνεται επίσης υπόψη το γεγονός ότι το πλαίσιο εκκαθάρισης της εταιρείας και απόλυσης του συνόλου των απασχολουμένων της δεν είναι συγκρίσιμο με αυτό της προσαρμογής του προσωπικού κατά τρόπο που να επιτρέπει τη συνέχιση των δραστηριοτήτων, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του κοινωνικού σχεδίου αναφοράς.
(227)
Τέλος, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι, ακόμη και με εφαρμογή του πλαισίου ανάλυσης που ορίζει το Πρωτοδικείο στην απόφασή του της 15ης Σεπτεμβρίου 2012, η μεταβίβαση του ελέγχου της SNCM έναντι αρνητικής τιμής 158 εκατ. EUR δεν ενείχε στοιχεία κρατικής ενίσχυσης. Θεωρούν πράγματι ότι η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της όλα τα στοιχεία που χρειάζεται προκειμένου να απαντήσει στις επικρίσεις του Πρωτοδικείου.
(228)
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται εν προκειμένω αυτή την ανάλυση.
(229)
Σύμφωνα με την απόφαση του Πρωτοδικείου (122), η καταβολή συμπληρωματικών αποζημιώσεων απολύσεως ενδέχεται, καταρχήν, να αποτελεί νόμιμη και εύλογη πρακτική, αναλόγως των περιστάσεων, με σκοπό τον ειρηνικό κοινωνικό διάλογο και τη διαφύλαξη του καλού ονόματος της εταιρείας ή του ομίλου εταιρειών. Βάσει της αρχής της ίσης μεταχείρισης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα καταβολής συμπληρωματικών αποζημιώσεων απολύσεως σε περίπτωση εκκαθάρισης δημόσιας επιχείρησης, έστω και αν οι υποχρεώσεις τους δεν μπορούν a priori να υπερβούν τις ελάχιστες απαιτούμενες εκ του νόμου ή εκ της συμβάσεως υποχρεώσεις. Εντούτοις, το Πρωτοδικείο διευκρινίζει ότι «[…] η ανάληψη του πρόσθετου αυτού κόστους, λόγω εύλογων ανησυχιών, δεν μπορεί να γίνεται για αποκλειστικά κοινωνικό, ή ακόμα και πολιτικό, σκοπό, διότι τότε εκφεύγει από το πλαίσιο του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή […]. Επομένως, η ανάληψη κόστους που υπερβαίνει τις αναγκαίες εκ του νόμου και εκ της συμβάσεως υποχρεώσεις, εάν δεν δικαιολογείται οικονομικά, έστω και μακροπρόθεσμα, πρέπει να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, ΕΚ» (123).
(230)
Όσον αφορά το επιχείρημα σχετικά με την εικόνα του κράτους, το οποίο προέβαλαν οι γαλλικές αρχές, το Δικαστήριο θεωρεί ότι «[…] αν δεν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις και δεν υφίσταται ιδιαίτερα πειστική αιτιολογία, η προστασία της καλής εικόνας του κράτους μέλους που ενεργεί ως παγκόσμιος επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν μπορεί να αποτελεί επαρκή δικαιολογία για τη μακροπρόθεσμη οικονομική ορθολογικότητα της αναλήψεως πρόσθετου κόστους, όπως οι συμπληρωματικές αποζημιώσεις απολύσεως» (124). Όμως αυτές οι εξαιρετικές περιστάσεις δεν υφίστανται στην προκειμένη περίπτωση.
(231)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι γαλλικές αρχές δεν μπόρεσαν να προσδιορίσουν μετά την κίνηση της διαδικασίας τις οικονομικές δραστηριότητες, ιδίως σε γεωγραφικό και κλαδικό επίπεδο, του γαλλικού κράτους ως προς τις οποίες πρέπει να εκτιμηθεί ο μακροπρόθεσμος οικονομικός ορθολογισμός των εξεταζόμενων μέτρων, παρά το γεγονός ότι στην επιστολή τους της 16ης Μαΐου 2013 διαπίστωναν τελικώς ότι οι ενέργειες του κράτους έπρεπε να συγκριθούν με εκείνες μιας διαφοροποιημένης εταιρείας συμμετοχών, η οποία επιδιώκει να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της ως παγκόσμιος οικονομικός παράγοντας, ιδίως σε επίπεδο διαχείρισης του προσωπικού της.
(232)
Όσον αφορά την εικόνα της CGMF, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εν λόγω εταιρεία δεν κατείχε κανένα άλλο στοιχείο ενεργητικού πλην της SNCM στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Συνεπώς, το συγκεκριμένο επιχείρημα δεν την αφορά.
(233)
Όσον αφορά την εικόνα του κράτους ως μετόχου, οι γαλλικές αρχές υποστήριξαν ότι υπήρχε αυξημένος κίνδυνος κοινωνικών συγκρούσεων στις κρατικά ελεγχόμενες επιχειρήσεις, όχι μόνο σε γεωγραφική γειτνίαση με τη SNCM αλλά και σε οποιονδήποτε τομέα, ιδίως δε στον τομέα των μεταφορών. Η Επιτροπή επισημαίνει, αφενός, ότι οι γαλλικές αρχές δεν απέδειξαν την ύπαρξη αυτού του κινδύνου μετάδοσης σε όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις και θεωρεί, αφετέρου, ότι οι γαλλικές αρχές δεν απέδειξαν με πειστικό τρόπο ούτε ότι η καταβολή αυτών των συμπληρωματικών αποζημιώσεων θα είχε ως αποτέλεσμα την αποτροπή νέων απεργιών. Τέλος, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι η αιτιολόγηση της ανάληψης από το κράτος αυτών των συμπληρωματικών αποζημιώσεων με επιχειρήματα αμιγώς κοινωνικού χαρακτήρα δεν επαρκεί για να αποκλείσει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης.
(234)
Εξάλλου, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι γαλλικές αρχές δεν προσκόμισαν επαρκώς αντικειμενικά και επαληθεύσιμα στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι η καταβολή συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης, σε ανάλογες συνθήκες, αποτελεί καθιερωμένη πρακτική μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων του κλάδου. Η Επιτροπή πράγματι επισημαίνει ότι η απλή παραπομπή σε έναν μικρό αριθμό σχεδίων κοινωνικών μέτρων δεν αποδεικνύει την ύπαρξη μιας επαρκώς εδραιωμένης πρακτικής σε συγκρίσιμες με την προκείμενη περιπτώσεις, ότι τα σχέδια κοινωνικών μέτρων που αναφέρουν οι γαλλικές αρχές αφορούν σχέδια αναδιάρθρωσης και όχι εκκαθάρισης και ότι πολλά από αυτά σχετίζονται με τομείς οι οποίοι δεν έχουν εκ προοιμίου κανένα κοινό με τις υποδομές των μεταφορών, όπως τα καλλυντικά (Yves Saint-Laurent Haute Couture), τα γεωργικά προϊόντα διατροφής (Danone) ή τα ηλεκτρονικά προϊόντα (Hewlett Packard). Εκτός αυτού, ο πίνακας που κατέθεσαν οι γαλλικές αρχές στο σημείωμα της 16ης Μαΐου 2013, στον οποίο απαριθμείται σειρά σχεδίων κοινωνικών μέτρων, επικαλείται έξι σχέδια τα οποία τέθηκαν σε εφαρμογή μετά την ιδιωτικοποίηση της SNCM και, συνεπώς, δεν είναι δυνατό να ληφθούν υπόψη προκειμένου να δικαιολογηθεί η ανάληψη των συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης.
(235)
Η SNCM κατέθεσε νέο κατάλογο πέντε σχεδίων κοινωνικών μέτρων στο σημείωμα της 27ης Αυγούστου 2013. Η Επιτροπή εκτιμά ότι ο κατάλογος αυτός δεν αποδεικνύει ότι η καταβολή συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης, σε ανάλογες συνθήκες, αποτελεί καθιερωμένη πρακτική μεταξύ των ιδιωτικών επιχειρήσεων του κλάδου. Πράγματι, η Επιτροπή παρατηρεί καταρχάς ότι από τα πέντε σχέδια που αναφέρονται, τα δύο αφορούν τη SNCM, μεταξύ αυτών και το σχέδιο που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης. Τα δύο αυτά σχέδια δεν μπορούν, συνεπώς, να χρησιμοποιηθούν ως αντικειμενικά στοιχεία σύγκρισης για δύο λόγους: αφενός, η SNCM δεν μπορεί να χρησιμοποιεί τις δικές της παρελθούσες πρακτικές στον τομέα αυτό για να αποδείξει επαρκώς τον εδραιωμένο χαρακτήρα αυτής της πρακτικής και αφετέρου το σχέδιο κοινωνικών μέτρων του 2002 αφορά μια περίοδο κατά την οποία η SNCM ήταν ακόμη δημόσια επιχείρηση, ενώ το Πρωτοδικείο έθεσε ως κριτήριο σύγκρισης ιδιωτικές επιχειρήσεις του συγκεκριμένου κλάδου. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σχέδιο κοινωνικών μέτρων για τον λιμένα της Μασσαλίας δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη καθώς το 2004 ο λιμένας ήταν δημόσιος οργανισμός και όχι ιδιωτική επιχείρηση. Τέλος, όσον αφορά τα δύο τελευταία αναφερόμενα σχέδια κοινωνικών μέτρων, εκείνα της Air Lib και της Eurostar, η Επιτροπή παρατηρεί ότι πρόκειται για σχέδια αναδιάρθρωσης και όχι για σχέδια εκκαθάρισης. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η μέση συμπληρωματική αποζημίωση των δύο αυτών σχεδίων υπολείπεται κατά το ήμισυ και πλέον της μέσης συμπληρωματικής αποζημίωσης που έλαβε υπόψη η SNCM.
(236)
Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι γαλλικές αρχές δεν απέδειξαν ότι οι ενέργειες του γαλλικού κράτους υποκινούνταν από την εύλογη πιθανότητα επίτευξης έμμεσου υλικού κέρδους, έστω και μακροπρόθεσμα, αποφεύγοντας την περαιτέρω επιδείνωση του κοινωνικού κλίματος στους κόλπους της επιχείρησης, αφού στην περίπτωση ακριβώς μιας εκκαθάρισης, η επιχείρηση θα έπαυε να υπάρχει. Όσον αφορά την παραδοχή ότι οι εργαζόμενοι άλλων δημόσιων επιχειρήσεων αποκόμισαν μεγαλύτερα οφέλη, αυτή δεν θεμελιώνεται επαρκώς. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στον βαθμό που, ακόμη και στο πλαίσιο μιας επιχειρηματολογίας περί παγκόσμιου επενδυτή όπως αυτή που προβάλλουν οι γαλλικές αρχές, η χορήγηση πολύ υψηλών αποζημιώσεων συνταξιοδότησης στους εργαζομένους μιας εταιρείας είναι δυνατό να δυσχεράνει την ενδεχόμενη αναδιάρθρωση άλλων εταιρειών που ανήκουν στον ίδιο επενδυτή. Εξάλλου, οι γαλλικές αρχές δεν προσδιόρισαν το μέγεθος του ενδεχόμενου κοινωνικού κόστους το οποίο επικαλούνται για να αιτιολογήσουν την καταβολή συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης.
(237)
Οι γαλλικές αρχές ισχυρίστηκαν επίσης ότι μια διαδικασία εκκαθάρισης θα ήταν πιο χρονοβόρα και θα ενείχε ενδεχομένως μεγαλύτερο κίνδυνο για το κράτος μέτοχο, σε σχέση με την πώληση της SNCM σε αρνητική τιμή. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι γαλλικές αρχές δεν προσκόμισαν καμία απόδειξη για τον κίνδυνο αυτό και δεν εξήγησαν γιατί ένας ιδιώτης επενδυτής θα λάμβανε υπόψη τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθάρισης. Η υπόθεση Frucona Kosice (125) την οποία αναφέρουν οι γαλλικές αρχές δεν είναι συναφής στην προκειμένη περίπτωση αφού αφορά το κριτήριο του ιδιώτη πιστωτή. Η διάρκεια μιας διαδικασίας εκκαθάρισης έχει σημασία προκειμένου να αναλυθεί αν το κράτος, ως πιστωτής της Frucona Kosice, μεγιστοποίησε την εξόφληση των απαιτήσεών του αποδεχόμενο μια μερική αλλά άμεση εξόφληση ή αν θα έπρεπε να περιμένει το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης της επιχείρησης. Η κατάσταση είναι διαφορετική στην προκειμένη περίπτωση, καθώς το κράτος βρίσκεται στη θέση του μετόχου της SNCM και όχι του ιδιώτη πιστωτή. Δεδομένου ότι σε περίπτωση εκκαθάρισης της SNCM τα στοιχεία ενεργητικού θα ήταν σαφώς ανεπαρκή για την κάλυψη των στοιχείων παθητικού, το κράτος θα αδυνατούσε να ανακτήσει την εισφορά του. Επομένως, η επίκληση της διάρκειας μιας διαδικασίας εκκαθάρισης είναι άνευ νοήματος στην προκειμένη περίπτωση.
(238)
Οι γαλλικές αρχές δεν κατέδειξαν, συνεπώς, ότι η ανάληψη του κόστους αυτών των συμπληρωματικών αποζημιώσεων από το κράτος υπό την ιδιότητα του ιδιώτη επενδυτή στην υποθετική περίπτωση μιας εκκαθάρισης ήταν δικαιολογημένη.
(239)
Στο παρόν στάδιο της ανάλυσης, η Επιτροπή οφείλει πλέον να καθορίσει την αξία εκκαθάρισης της SNCM χωρίς τις συμπληρωματικές αποζημιώσεις για απολύσεις.
β) Σχετικά με την τιμή εκκαθάρισης της SNCM
(240)
Σύμφωνα με τη μέθοδο αναπροσαρμογής της αξίας των καθαρών στοιχείων ενεργητικού, η ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού διαπιστώνεται όταν η οικονομική αξία των πραγματικών στοιχείων ενεργητικού (που γενικά είναι ανώτερη από την καθαρή λογιστική αξία) δεν καλύπτει την οικονομική αξία των πραγματικών οφειλών.
(241)
Για να διαπιστώσει την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή επαλήθευσε, με τη βοήθεια του εμπειρογνώμονά της (126), όπως εξηγείται στη συνέχεια, ότι στις 30 Σεπτεμβρίου 2005 η αξία των περιουσιακών στοιχείων της SNCM δεν ήταν αρκετή για την ικανοποίηση των αξιώσεων των προνομιακών πιστωτών και των μη προνομιακών πιστωτών.
(242)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αποτίμηση της αξίας του καθαρού ενεργητικού είναι μια μέθοδος που εφαρμόζεται κατά κόρον για την αποτίμηση των εταιρειών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Εξάλλου, κρίνει ότι η μέθοδος αυτή ενδείκνυται κατ’ εξοχήν στην περίπτωση της SNCM, εφόσον η μόνη εναλλακτική επιλογή του μετόχου αναφοράς της εκτός από τη μεταβίβαση της επιχείρησης είναι η εκκαθάρισή της.
(243)
Όσον αφορά τις άλλες μεθόδους αποτίμησης, ιδίως τη μέθοδο της παρούσας αξίας των ελεύθερων λειτουργικών ταμειακών ροών, η Επιτροπή θεωρεί ότι, λόγω του ότι προϋποθέτει τη συνέχιση της δραστηριότητας της εταιρείας, πράγμα που δεν θα ίσχυε στην εξεταζόμενη υποθετική περίπτωση εκκαθάρισης της SNCM, δεν είναι κατάλληλη για την προκειμένη περίπτωση.
(244)
Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την ημερομηνία της 30ής Σεπτεμβρίου 2005 ως ημερομηνία αναφοράς για την αποτίμηση της SNCM, εφόσον είναι η ημερομηνία κατά την οποία έγινε πράγματι η επιλογή ανάμεσα στην αποδοχή της προσφοράς εξαγοράς ή της εκκαθάρισης της εταιρείας, ενώ η επιλογή της BCP είχε αποφασιστεί στις 27 Σεπτεμβρίου 2005.
i) Σχετικά με την αξία του ενεργητικού της SNCM
(245)
Η Επιτροπή παρατηρεί ιδίως ότι ο μέτοχος της SNCM προέβη, σε συνεργασία με την εταιρεία συμβούλων Ernst & Young, σε ποσοτικό υπολογισμό του κόστους εκκαθάρισης της επιχείρησης (η προαναφερθείσα έκθεση της CGMF) στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, και σε μια δεύτερη πραγματογνωμοσύνη από την Oddo Corporate Finance και την εταιρεία συμβούλων Paul Hastings. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η προαναφερθείσα έκθεση της Oddo-Hastings αποτίμησε την αξία των στοιχείων ενεργητικού της SNCM σε 190,3 εκατ. EUR.
(246)
Όσον αφορά την αποτίμηση του στόλου αποκλειστικής ιδιοκτησίας (127), εφόσον η ακαθάριστη αγοραία αξία των πλοίων της SNCM είχε αξιολογηθεί από την ειδικευμένη μεσιτική εταιρεία BRS σε 224 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, ο στόλος της SNCM αποτιμήθηκε από την έκθεση Oddo σε 150,7 εκατ. EUR λαμβάνοντας υπόψη από έκπτωση (128), προμήθεια μεσιτείας (129) και πρόβλεψη αστάθμητου δικαστικού παράγοντα (130).
Πίνακας 3
Εναλλακτικές υποθέσεις αποτίμησης των στοιχείων ενεργητικού της SNCM στις 30 Σεπτεμβρίου 2005
Αξία ενεργητικού
έκθεση Oddo
σε εκατ. EUR
Αξία ενεργητικού
σύμβουλος της Επιτροπής
σε εκατ. EUR
Άυλα στοιχεία ενεργητικού
-
-
Υλικά πάγια στοιχεία ενεργητικού
Στόλος αποκλειστικής κατοχής
150,7
151,7
Κτίρια
(131)
11,2
11,2
Πάγια χρηματοπιστωτικά στοιχεία
(132)
32,7
38,3
Πάγια στοιχεία ενεργητικού
194,6
201,2
Αποθέματα
-
-
Προκαταβολές και χρηματικές διευκολύνσεις
-
-
Απαιτήσεις κατά πελατών
0,8
0,8
Άλλες απαιτήσεις
(133)
9,4
9,4
Καθαρή ταμειακή κατάσταση
-14,5
-
Λογαριασμοί τάξεως
-
-
Άλλα στοιχεία ενεργητικού
-4,3
10,20
Σύνολο στοιχείων ενεργητικού
190,3
211,4
Πηγές:
Έκθεση Oddo-Hastings, Έκθεση του συμβούλου της Επιτροπής.
(247)
Από την ανάγνωση του ανωτέρω πίνακα η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο στόλος των πλοίων αποτελεί το βασικό στοιχείο ενεργητικού της επιχείρησης. Ως προς αυτό, ο εμπειρογνώμονας της Επιτροπής έκρινε, αφού πραγματοποίησε εφόσον ήταν εφικτό, συγκριτική ανάλυση, ότι η έκπτωση που εφαρμόστηκε στην ακαθάριστη αγοραία αξία των πλοίων και ο αστάθμητος δικαστικός παράγοντας ήταν συνεπή. Σε αυτή τη βάση, θεώρησε ότι δεν είχε επιχειρήματα για να απορρίψει την αποτίμηση της αξίας του στόλου που πραγματοποίησε το κράτος.
(248)
Όσον αφορά την έκπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι το επίπεδό της είναι σύμφωνο με τις εκπτώσεις που παρατηρούνται κατά τις πωλήσεις πλοίων σε περίπτωση ρευστοποίησης ενεργητικού. Σύμφωνα με τον εμπειρογνώμονα της Επιτροπής, η Régie des transports maritimes, βελγική εθνική εταιρεία που εκμεταλλεύεται τη γραμμή Οστάνδης-Ramsgate, μεταβίβασε δύο οχηματαγωγά το 1997 με μειώσεις που εκτιμώνται σε 35 % και 45 %. Πιο πρόσφατα, η εταιρεία Festival Cruises μεταβίβασε τρία κρουαζιερόπλοια με μέση έκπτωση 20 %. Οι παρατηρούμενες εκπτώσεις σε παρόμοιες περιπτώσεις είναι ανάλογες με τις εκπτώσεις που εφάρμοσαν οι γαλλικές αρχές στην προκειμένη περίπτωση.
(249)
Όσον αφορά τον αστάθμητο δικαστικό παράγοντα, επειδή δεν υπήρξε στην αγορά καμία συγκρίσιμη συναλλαγή, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα επιχειρήματα που δικαιολογούν τη συνεκτίμηση αυτού του παράγοντα είναι συνεπή με τη στενότητα της αγοράς για τυποποιημένα πλοία που σχεδιάζονται για ειδική εκμετάλλευση.
(250)
Η Επιτροπή επισημαίνει, εξάλλου, ότι ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονάς της αναθεώρησε προς τα άνω την αποτίμηση των πάγιων χρηματοπιστωτικών στοιχείων, ιδίως της συμμετοχής της SNCM στην CMN (από 21,8 εκατ. EUR έως 28 εκατ. EUR). Από αυτή την άποψη, λαμβανομένης υπόψη της προσφοράς των 35,2 εκατ. EUR για την εξαγορά αυτής της συμμετοχής από την Stef-TFE, η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αποτίμηση της συμμετοχής της SNCM στην CMN σε 28 εκατ. EUR είναι λογική στο πλαίσιο εκκαθάρισης μιας εταιρείας.
(251)
Όσον αφορά την αποτίμηση των άλλων στοιχείων ενεργητικού, ο εμπειρογνώμονας της Επιτροπής δεν εξέφρασε κάποια ειδική αντίρρηση. Δεν ενέκρινε, ωστόσο, τη θέση «καθαρή ταμειακή κατάσταση» του ενεργητικού, εφόσον αυτή ήταν ελλειμματική. Η Επιτροπή πράγματι θεωρεί ότι η θέση αυτή πρέπει να αναταξινομηθεί στο παθητικό της SNCM.
(252)
Λαμβανομένων υπόψη των προσαρμογών που πραγματοποιήθηκαν, η Επιτροπή αποτιμά το ενεργητικό της SNCM σε 211,4 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005.
ii) Σχετικά με την αξιολόγηση του παθητικού της SNCM
253)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι γαλλικές αρχές υπολογίζουν το οφειλόμενο ποσό για προνομιακές αξιώσεις σε 153,8 εκατ. EUR και το οφειλόμενο ποσό για μη προνομιακές απαιτήσεις σε 170,9 εκατ. EUR (πλην των συμπληρωματικών αποζημιώσεων για απολύσεις).
(254)
Ειδικότερα όσον αφορά το παθητικό εταιρικού κεφαλαίου, οι γαλλικές αρχές αξιολογούν το κόστος του συμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων σε [70-80] (60) εκατ. EUR. Οι συναφείς δαπάνες με το συμβατικό σχέδιο κοινωνικών μέτρων καθορίστηκαν σε ατομική βάση, αφού ελήφθη υπόψη ο τύπος σύμβασης (σύμβαση αορίστου χρόνου - ΣΑΧ και σύμβαση ορισμένου χρόνου - ΣΟΧ), οι υπηρεσιακές καταστάσεις και οι εφαρμοστέες συλλογικές συμβάσεις (προσωπικό πλοίων, προσωπικό ξηράς και διοικητικό προσωπικό), ο βαθμός αρχαιότητας, η κατηγορία του προσωπικού και η αμοιβή του κάθε μισθωτού. Το ποσό αυτό καλύπτει τις αποζημιώσεις λόγω καταγγελίας ([20-30] (60) εκατ. EUR), τις αποζημιώσεις άδειας ([0-10] (60) εκατ. EUR), τις συμβατικές αποζημιώσεις απόλυσης ([30-40] (60) εκατ. EUR) και τη συνεισφορά Delalande ([0-10] (60) εκατ. EUR) (134).
(255)
Το κόστος του εξωσυμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων αποτιμήθηκε από τις γαλλικές αρχές σε [30-40]* εκατ. EUR. Το εν λόγω σχέδιο κοινωνικών μέτρων καλύπτει το σύνολο των μέτρων πλαισίωσης που συνδέονται με τις νομικές και κανονιστικές υποχρεώσεις της SNCM σε θέματα απολύσεων (135) και των έμμεσων δαπανών που συνδέονται με το συμβατικό σχέδιο κοινωνικών μέτρων (136).
(256)
Το κόστος καταγγελίας των βασικών συμβάσεων εκμετάλλευσης αφορά κυρίως την κατάπτωση της τραπεζικής εγγύησης ύψους 7,4 εκατ. EUR που παρέχεται για την ορθή εκπλήρωση από την SNCM των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, στην οποία προστίθενται η προβλεπόμενη στην εν λόγω σύμβαση χρηματική ποινή, ίση προς το 2 % της χρηματικής αποζημίωσης αναφοράς ύψους 63 εκατ. EUR για το έτος 2005, δηλαδή περίπου 1,2 εκατ. EUR σε περίπτωση αδυναμίας εκπλήρωσης υποχρεώσεων του αναδόχου.
(257)
Όσον αφορά το παθητικό που συνδέεται με τη μεταβίβαση των πλοίων υπό χρηματοδοτική μίσθωση (137), οι γαλλικές αρχές επισημαίνουν ότι, βάσει ορισμένων παραδοχών (138), το καθαρό προϊόν της εκποίησης εκτιμάται, από τον ειδικευμένο χρηματιστή BRS, σε 144,8 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005 μετά την έκπτωση, την προμήθεια μεσιτείας και το χρηματοοικονομικό κόστος εκχώρησης. Δεδομένου ότι οι εξοικονομήσεις φόρων και τα τραπεζικά χρέη ανέρχονται σε 193,5 εκατ. EUR, παραμένει υπόλοιπο τραπεζικών χρεών προς αποπληρωμή για πλοία σε χρηματοδοτική μίσθωση ύψους 48,7 εκατ. EUR.
Πίνακας 4
Εναλλακτικές υποθέσεις αποτίμησης του παθητικού της SNCM στις 30 Σεπτεμβρίου 2005
Αξία παθητικού
έκθεση Oddo
σε εκατ. EUR
Αξία παθητικού
εμπειρογνώμονας της Επιτροπής
σε εκατ. EUR
Προνομιακές οφειλές εκ των οποίων:
Κοινωνικές και φορολογικές οφειλές
[20-30]*
[20-30]*
Χρηματοπιστωτικές οφειλές εξασφαλισμένες με στοιχεία ενεργητικού
(139)
15,9
15,9
Κόστος του συμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων
[70-80]*
[70-80]*
Κόστος των ταμείων αλληλοβοήθειας των συνταξιούχων
(140)
10,2
10,2
Κόστος της διαδικασίας εκκαθάρισης
4,7
4,7
Πρόσθετες λειτουργικές απώλειες
(141)
26,5
26,5
Ικανοποίηση των αξιώσεων των προνομιακών πιστωτών
153,8
153,8
Οφειλές μειωμένης προτεραιότητας
(142)
69,7
84,2
Κόστος του εξωσυμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων
[30-40]*
[30-40]*
Κόστος καταγγελίας των κύριων συμβάσεων εκμετάλλευσης
[10-20]*
[10-20]*
Πρόσθετο κόστος που συνδέεται με τη μεταβίβαση πλοίων σε χρηματοδοτική μίσθωση
48,7
48,7
Ικανοποίηση των αξιώσεων των μη προνομιακών μισθωτών
170,9
181,1
Πηγές:
Έκθεση Oddo-Hastings, Έκθεση του εμπειρογνώμονα της Επιτροπής.
(258)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το παθητικό εταιρικού κεφαλαίου αποτελεί βασικό στοιχείο του παθητικού της SNCM. Όσον αφορά το κόστος του συμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων, ο εμπειρογνώμονας της Επιτροπής επαλήθευσε τους μαθηματικούς τύπους υπολογισμού όλων των συνιστωσών του σχεδίου με δειγματοληπτικές μετρήσεις και δεν διαπίστωσε ούτε ανωμαλίες ούτε σφάλματα. Λαμβανομένης υπόψη αυτής της επαλήθευσης, η Επιτροπή θεωρεί εύλογο το ποσό των [70-80] (60) εκατ. EUR που προκατέβαλαν οι γαλλικές αρχές στο πλαίσιο συμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων.
(259)
Όσον αφορά τις πρόσθετες λειτουργικές ζημίες, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εκτίμηση είναι συνεπής με τη νομοθεσία, ιδίως τα άρθρα L.622-10 του εμπορικού κώδικα και 119-2 του διατάγματος αριθ. 85-1388 της 27ης Δεκεμβρίου 1985, βάσει των οποίων η SNCM ενδέχεται να υποχρεωθεί από το αρμόδιο Εμποροδικείο να συνεχίσει τη λειτουργία της για περίοδο δύο μηνών ανανεώσιμη μετά από αίτηση της εισαγγελικής αρχής λόγω της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας που έχει αναλάβει.
(260)
Όσον αφορά τις οφειλές μειωμένης προτεραιότητας, ο εμπειρογνώμονας της Επιτροπής δεν εξέφρασε ειδική αντίρρηση. Διόρθωσε, ωστόσο, το ποσό των 69,7 εκατ. EUR κατά 14,5 εκατ. EUR μετά από νέα επεξεργασία της θέσης του ενεργητικού «καθαρή ταμειακή κατάσταση». Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η νέα επεξεργασία είναι σύμφωνη με τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά την αποτίμηση των στοιχείων ενεργητικού της SNCM.
(261)
Όσον αφορά το κόστος του εξωσυμβατικού σχεδίου κοινωνικών μέτρων (πλην των συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης) ο εμπειρογνώμονας της Επιτροπής θεωρεί ότι το κόστος των δικαστικών διαφορών πρέπει να μειωθεί σε [0-5] (60) εκατ. EUR αντί των [0-10] (60) εκατ. EUR που προκατάβαλαν οι γαλλικές αρχές. Ως προς αυτό, εάν η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι βέβαιο ότι οι συνδικαλιστικές οργανώσεις θα ζητήσουν μετατροπή των συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε συμβάσεις αορίστου χρόνου (143), πιστεύει ότι τα αριθμητικά στοιχεία πρέπει να αφορούν μόνο τους μισθωτούς με σύμβαση ορισμένου χρόνου για τους οποίους ο κίνδυνος αυτός είναι σχεδόν βέβαιος (δηλαδή 150 ΣΟΧ). Εάν ληφθεί ως βάση μεικτός μηνιαίος μισθός [2 000-2 500] (60) EUR με αποζημίωση ίση προς τους μισθούς 9 μηνών για τις [100-120] (60) πρώτες ΣΟΧ και 6 μηνών για τις επόμενες [50-70] (60), το ποσό διαμορφώνεται σε [0-10] (60) εκατ. EUR.
(262)
Σχετικά με το καθαρό παθητικό που συνδέεται με τη μεταβίβαση των πλοίων με χρηματοδοτική μίσθωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι παραδοχές στις οποίες βασίστηκε ο υπολογισμός είναι δικαιολογημένες, ιδίως λόγω του συμβατικού τύπου των GIE, που περιορίζει κάθε δυνατότητα υποκατάστασης της SNCM με τρίτους και ρυθμίζει τα φορολογικά πλεονεκτήματα της εκμετάλλευσης πλοίων υπό γαλλική σημαία. Είναι επίσης εξίσου δικαιολογημένο ο αστάθμητος δικαστικός παράγοντας να μην εφαρμοστεί στην περίπτωση πλοίων η εκμετάλλευση των οποίων πραγματοποιείται στο πλαίσιο χρηματοδοτικής μίσθωσης, διότι τα πλοία αυτά εκποιούνται από τις πιστώτριες τράπεζες των GIE. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι δικαιολογημένο να ληφθεί υπόψη ένα χρηματοοικονομικό κόστος εκχώρησης από τις 30 Σεπτεμβρίου 2005 μέχρι την ημερομηνία πραγματικής μεταβίβασης του πλοίου.
(263)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι στις 30 Σεπτεμβρίου 2005 το προνομιακό παθητικό της SNCM ανερχόταν σε 153,8 εκατ. EUR και το μη προνομιακό παθητικό της σε 181,1 εκατ. EUR.
iii) Σχετικά με τη διαπίστωση της ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού
(264)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι στις 30 Σεπτεμβρίου 2005 η αξία του ενεργητικού της SNCM (ήτοι 211,4 εκατ. EUR) δεν ήταν επαρκής για την ικανοποίηση των αξιώσεων των προνομιακών πιστωτών (153,8 εκατ. EUR) και των μη προνομιακών πιστωτών (181,1 εκατ. EUR), συνολικού ύψους 334,9 εκατ. EUR. Η ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού ανέρχεται, συνεπώς, σε περίπου 123,5 εκατ. EUR.
γ) Σχετικά με τη συνεκτίμηση ενδεχόμενης αγωγής για κάλυψη του παθητικού
(265)
Η Επιτροπή εξέτασε επίσης το επιχείρημα των γαλλικών αρχών και της SNCM ότι, σε περίπτωση εκκαθάρισης της επιχείρησης, ήταν πιθανό να ασκηθεί αγωγή για κάλυψη του παθητικού κατά του κράτους ως μετόχου πλειοψηφίας. Ένα από τα ενδιαφερόμενα μέρη, η CFF, αμφισβήτησε την εφαρμογή της εθνικής νομολογίας στην οποία παραπέμπουν οι γαλλικές αρχές στην προκειμένη περίπτωση. Πράγματι, η CFF θεωρεί ότι όσον αφορά τη νομολογία του Cour d’appel (Εφετείου) της Rouen στην υπόθεση της Aspocom Group Oyj, το δικαστήριο καταδίκασε τη φινλανδική μητρική εταιρεία σε καταβολή αποζημιώσεων προς τους εργαζομένους της γαλλικής θυγατρικής της η οποία είχε τεθεί εκκαθάριση, επειδή οι εν λόγω αποζημιώσεις προβλέπονταν από ένα σχέδιο κοινωνικών μέτρων βάσει επιχειρηματικής συμφωνίας που είχε επικυρωθεί από τη μητρική εταιρεία και δεν είχαν τελικώς καταβληθεί.
(266)
Οι γαλλικές αρχές εκτιμούν ότι το σύνολο των πραγματικών εξόδων με τα οποία θα επιβαρυνόταν το κράτος ως μέτοχος, μέσω της CGMF, θα ανέρχονταν από 312,1 έως 361 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005. Πάντα κατά τις γαλλικές αρχές, η εκτίμηση αυτή λαμβάνει ιδίως υπόψη τον κίνδυνο να ασκηθεί κατά του κράτους αγωγή για «κάλυψη παθητικού», εάν ένα δικαστήριο έκρινε ότι αποτελούσε τον εκ των πραγμάτων διαχειριστή της SNCM, και τον κίνδυνο να καταδικαστεί το κράτος να καταβάλει πρόσθετες αποζημιώσεις στο απολυθέν προσωπικό. Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι οι κίνδυνοι αυτοί πρέπει να ληφθούν υπόψη στον υπολογισμό του πραγματικού κόστους μιας ενδεχόμενης εκκαθάρισης της SNCM.
(267)
Έτσι τίθεται το ζήτημα της αξιολόγησης του συνόλου των πραγματικών εξόδων τα οποία θα έπρεπε, κατά πάσα πιθανότητα, να καταβάλει η Γαλλία ως μέτοχος σε περίπτωση δικαστικής εκκαθάρισης της SNCM, προκειμένου να καθοριστεί αν, με βάση τον κίνδυνο να καταδικαστεί να αναλάβει αυτό το κόστος και με βάση το ύψος αυτών των εξόδων, ένας συνετός ιδιώτης μέτοχος θα είχε επιλέξει την άμεση πώληση της θυγατρικής του σε αρνητική τιμή 158 εκατ. EUR αντί να αναλάβει τον κίνδυνο αυτόν.
(268)
Βάσει του γαλλικού δικαίου, ο εντολοδόχος εκκαθαριστής μιας εταιρείας υπό δικαστική εκκαθάριση μπορεί να ασκήσει αγωγή για αστική ευθύνη κατά της παλαιάς διοίκησης της εταιρείας, τη λεγόμενη «αγωγή για κάλυψη παθητικού» (action en comblement de passif), σε περίπτωση σχεδίου διάσωσης ή εξυγίανσης με δικαστική απόφαση καθώς και σε περίπτωση δικαστικής εκκαθάρισης (144).
(269)
Η άσκηση αγωγής για την κάλυψη παθητικού σε βάρος των παλαιών διαχειριστών της υπό εκκαθάριση εταιρείας αιτιολογείται από την ανάγκη ανασύστασης των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, που αποτελεί ένα από τα καθήκοντα του εντολοδόχου εκκαθαριστή.
(270)
Σε διάφορες επιστολές που απέστειλαν οι γαλλικές αρχές στην Επιτροπή υποστηρίζουν ότι η περίπτωση της καταδίκης του κράτους από ένα εθνικό δικαστήριο να καλύψει το παθητικό της επιχείρησης την οποία διοικεί, αποτελούσε πολύ πιθανό ενδεχόμενο το οποίο έπρεπε να ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό του πραγματικού κόστους μιας ενδεχόμενης εκκαθάρισης της SNCM.
(271)
Μαζί με τα έγγραφα της 28ης Φεβρουαρίου 2008, η SNCM υπέβαλε και την έκθεση Baker & McKenzie που αξιολογεί τις συνέπειες μιας δικαστικής αγωγής για κάλυψη παθητικού κατά του γαλλικού κράτους. Η έκθεση αυτή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένα δικαστήριο αρμόδιο για εμπορικές υποθέσεις που θα εκδίκαζε την εν λόγω υπόθεση θα θεωρούσε κατά πάσα πιθανότητα υπεύθυνο το κράτος και θα το καταδίκαζε να αναλάβει στο ακέραιο τις κοινωνικές οφειλές της SNCM.
(272)
Η σχετική νομοθεσία προβλέπει ότι οι κοινωνικές οφειλές της υπό εκκαθάριση εταιρείας μπορούν να καταλογιστούν στους εκ του νόμου ή εκ των πραγμάτων διαχειριστές της επιχείρησης, εφόσον πληρούνται σωρευτικά τέσσερις όροι.
i) Η αναγνώριση του κράτους ως εκ του νόμου ή εκ των πραγμάτων διαχειριστή της υπό δικαστική εκκαθάριση επιχείρησης
(273)
Η έκθεση Baker & McKenzie, την οποία της διαβίβασε η SNCM, έδωσε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να προβεί σε ανάλυση που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι […] (60). Στην ουσία, η προαναφερόμενη έκθεση πραγματογνωμοσύνης κατέδειξε σύμφωνα με τη σχετική νομολογία (145), ότι το κράτος είχε λάβει […] (60) σε διαρκή βάση. Ειδικότερα, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, το κράτος είχε λάβει […] (60) αποφάσεις. Επιπλέον, φαίνεται ότι τα διευθυντικά όργανα […] (60) της επιχείρησης. Τέλος, το κράτος […] (60).
(274)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι γαλλικές αρχές, στα έγγραφά τους της 28ης Μαρτίου 2008, δεν διατύπωσαν επιφυλάξεις […] (60). Στην επιστολή τους της 20ής Νοεμβρίου 2006, οι ίδιες οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι ο δικαστής […] (60) της επιχείρησης.
(275)
Εντούτοις, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η δήλωση των γαλλικών αρχών της 20ής Νοεμβρίου 2006, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας για κρατικές ενισχύσεις, δεν μπορεί να είναι από μόνη της αρκετή για να αποδειχθεί επαρκώς κατά τον νόμο αν ένας δικαστής θα είχε θεωρήσει τις εθνικές αρχές εκ των πραγμάτων διαχειριστές της επιχείρησης δικαιούχου των εξεταζόμενων μέτρων και, κυρίως, τον βαθμό πιθανότητας ενός τέτοιου ενδεχομένου.
(276)
Κυρίως όμως, όσον αφορά τις αμφισβητούμενες αποφάσεις, δεν αποδεικνύεται σε καμία περίπτωση ότι η τελική απόφαση του κράτους διαφέρει σημαντικά από την πρακτική που ακολουθεί το κράτος στη διαχείριση των συμμετοχών του. Ακόμη και η έκθεση Baker & McKenzie υπενθυμίζει την ύπαρξη μόνιμης διαφωνίας σχετικά με τον βαθμό της επιθυμητής παρέμβασης του κράτους στη διαχείριση των συμμετοχών του και αναφέρει τον πολύ ευρύ ρόλο, στη γενική περίπτωση, […] (60).
(277)
Τα στοιχεία εθνικής νομολογίας που επικαλούνται το κράτος και η SNCM δεν άπτονται άμεσα του συγκεκριμένου είδους κατάστασης. Οι κυριότερες εξεταζόμενες περιπτώσεις αφορούν οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και η απόφαση του BRMG της 6ης Φεβρουαρίου 2001 αφορά έναν δημόσιο οργανισμό βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα.
(278)
Σε κάθε περίπτωση δεν αποδεικνύεται ότι το κράτος ενεργώντας ως φορέας άσκησης δημόσιας εξουσίας θα θεωρούνταν ως εκ των πραγμάτων διαχειριστής.
ii) Η διάπραξη ενός ή περισσότερων διαχειριστικών λαθών από το γαλλικό κράτος, εκ των πραγμάτων διαχειριστή της υπό δικαστική εκκαθάριση επιχείρησης
(279)
Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι η έκθεση του εμπειρογνώμονα της SNCM παραθέτει, βάσει μη εξαντλητικού καταλόγου πραγματολογικών στοιχείων, ένα σύνολο στοιχείων για να αποδείξει ότι το κράτος, […] (60), διέπραξε διαχειριστικά λάθη.
(280)
Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι το γαλλικό κράτος διέπραξε επενδυτικά λάθη που συνδέονται […] (60) SNCM. Το κράτος διέπραξε επίσης πολλά διαχειριστικά λάθη όσον αφορά τον υπολογισμό των μεγεθών […] (60) SNCM.
(281)
Στην επιστολή τους της 30ής Απριλίου 2007, οι γαλλικές αρχές χαρακτήρισαν εξαιρετικά υψηλό τον κίνδυνο καταδίκης του κράτους για αστική ευθύνη με βάση τα κριτήρια χαρακτηρισμού ως διαχειριστικού σφάλματος κατά την έννοια του άρθρου L. 651-2 του εμπορικού κώδικα.
v282)
Και εδώ, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η δήλωση της 30ής Απριλίου 2007, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο μιας διαδικασίας για κρατικές ενισχύσεις, δεν αρκεί από μόνη της για να αποδειχθεί επαρκώς κατά το νόμο αν ένας δικαστής θα είχε θεωρήσει ότι οι γαλλικές αρχές διέπραξαν τα εικαζόμενα σφάλματα και, κυρίως, τον βαθμό πιθανότητας ενός τέτοιου ενδεχομένου. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στον βαθμό που οι γαλλικές αρχές αμφισβητούν την ίδια την ύπαρξη διαχειριστικών σφαλμάτων, τα οποία είναι ωστόσο αναγκαία για την άσκηση αγωγής για κάλυψη του παθητικού.
(283)
Σε ένα πιο θεμελιώδες επίπεδο, παρατηρείται ότι η SNCM, όπως και οι γαλλικές αρχές, στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε πολύ παλαιότερες διαχειριστικές αποφάσεις. Έτσι η έκθεση Baker &Mc Kenzie εστιάζει σε […] (60) που υλοποιήθηκαν ώς το 2000. Δεν διστάζει να παραπέμψει σε εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις χρήσεις 1993-1999. Τα κυριότερα εικαζόμενα διαχειριστικά σφάλματα χρονολογούνται γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ‘90. Εξάλλου, οι πιστωτές της SNCM ήταν ενήμεροι για τον τρόπο διαχείρισης όταν της χορηγούσαν πίστωση. Αποδέχονταν, συνεπώς, τουλάχιστον εμμέσως τον κίνδυνο που ενέχει ο συγκεκριμένος τρόπος διαχείρισης. Κανείς δεν θα μπορούσε να επικαλεστεί την ευθύνη του κράτους για την κάλυψη του παθητικού σε μια τέτοια περίπτωση.
(284)
Επιπλέον, τα εν λόγω υποτιθέμενα διαχειριστικά σφάλματα οφείλονται σε πολιτικές επιλογές των δημόσιων αρχών, οπότε και πάλι δεν είναι δυνατόν να χαρακτηριστούν οι εν λόγω πολιτικές επιλογές ως διαχειριστικά λάθη κατά την έννοια της νομολογίας για την κάλυψη του παθητικού.
(285)
Τέλος, η έκθεση Baker &Mc Kenzie παρουσιάζει έλλειμμα αξιοπιστίας κυρίως όταν εκτιμά ότι η κατάσταση της SNCM αποδίδεται σε σφάλματα εξωτερικής επικοινωνίας τα οποία διέπραξε το κράτος σε σχέση με την κατάσταση της SNCM. Το μόνο που πραγματικά προκύπτει από την εν λόγω έκθεση είναι ότι το κράτος επικαλέστηκε μια κατάσταση που ήταν ήδη γνωστή σε όλους. Οι ενέργειες του κράτους δεν προσιδιάζουν συνεπώς σε διαχειριστικό σφάλμα.
iii) Η διαπίστωση ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού
(286)
Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η έκθεση Oddo-Hastings εκτιμά την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού σε 134,4 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, η οποία υπολογίστηκε ως διαφορά ανάμεσα στην αξία του ενεργητικού της SNCM (190,3 εκατ. EUR), αφενός, και στην αξία του παθητικού της επιχείρησης, αφετέρου (οφειλές σε προνομιακούς και σε μη προνομιακούς πιστωτές που αποτιμώνται σε 153,8 εκατ. EUR και σε 170,9 εκατ. EUR αντίστοιχα).
(287)
Η Επιτροπή είχε υπολογίσει προηγουμένως την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού της SNCM σε 123,5 εκατ. EUR στις 30 Σεπτεμβρίου 2005 (πρβλ. αιτιολογική σκέψη 264).
iv) Η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας ανάμεσα στα σφάλματα και τη διαπιστωθείσα ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού
(288)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, ο διαχειριστής ενός νομικού προσώπου μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος, βάσει του άρθρου L.624-3 του εμπορικού κώδικα, ακόμη και αν το διαχειριστικό λάθος που διέπραξε είναι μία μόνο από τις αιτίες της ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού και μπορεί να καταδικαστεί να καλύψει το σύνολο ή μέρος των κοινωνικών οφειλών, έστω και αν μόνο ένα μέρος αυτών των οφειλών είναι αποτέλεσμα του δικού του σφάλματος. (146) Κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, το γαλλικό κράτος θα καταδικαζόταν να καλύψει ποσοστό από 85 έως 100 % της διαπιστωθείσας ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού, πράγμα που αντιστοιχεί σε ποσό κυμαινόμενο από 114,3 εκατ. EUR έως 134,4 εκατ. EUR.
(289)
Η ανάλυση αυτή δεν θεμελιώνεται πουθενά. Πράγματι, στο μέτρο που τα εικαζόμενα διαχειριστικά σφάλματα βασίζονται σε αποφάσεις που ελήφθησαν στα μέσα της δεκαετίας του ‘90 και προκάλεσαν άμεσο επιπλέον κόστος για τη SNCM, είναι πολύ δύσκολο να θεωρηθεί ότι δικαιολογούν την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού το 2005, τη στιγμή μάλιστα που μεταξύ των δύο ημερομηνιών μεσολάβησε σειρά γεγονότων.
(290)
Επιπλέον, αν όπως πράγματι φαίνεται δεν υπάρχει αυτόματη σύνδεση ανάμεσα στο ύψος της αποζημίωσης που χορηγείται ως κάλυψη του παθητικού και στο ποσό κατά το οποίο αυξάνεται το παθητικό εξαιτίας του διαχειριστικού σφάλματος του διαχειριστή (εφόσον έχει αποδειχθεί), αυτό σημαίνει επίσης ότι το δικαστήριο δύναται να καταδικάσει τον διαχειριστή σε ποσό πολύ μικρότερο της διαπιστωθείσας ανεπάρκειας στοιχείων ενεργητικού (147).
(291)
Ωστόσο, αντίθετα με όσα φαίνεται να πιστεύουν οι γαλλικές αρχές (και η SNCM), δεν είναι βέβαιο ότι οι αμφισβητούμενες αποφάσεις θα θεωρούνταν από το δικαστήριο που θα εκδίκαζε την κάλυψη του παθητικού τόσο σοβαρές ώστε να δικαιολογούν την επιβάρυνση των δημόσιων αρχών με σημαντικό μέρος του διαπιστωθέντος παθητικού. Σύμφωνα με τους υπό εξέταση ισχυρισμούς, επρόκειτο στην πραγματικότητα για αποφάσεις υπό το πνεύμα του προστατευτισμού οι οποίες ελήφθησαν μέσα σε πολιτικό πλαίσιο (και μάλιστα, ως επί το πλείστον δέκα χρόνια νωρίτερα) ή για πιο πρόσφατες αποφάσεις που είχαν ως στόχο να απαλλάξουν τους εργαζόμενους από την υποχρέωση να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους ή να συμβάλουν στην αποκατάσταση ενός καλύτερου κοινωνικού κλίματος.
v) Καθορισμός μιας ενδεχόμενης επιβάρυνσης με πρόσθετες αποζημιώσεις απόλυσης σε περίπτωση δικαστικής εκκαθάρισης της SNCM
(292)
Πέρα από την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού, με βάση τη σχετική νομολογία (148), οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι ένας δικαστής θα καταδίκαζε οπωσδήποτε το γαλλικό κράτος να καταβάλει τις πρόσθετες αποζημιώσεις απόλυσης (δηλαδή ποσό από [200-210] (60) έως [250-260] (60) εκατ. EUR). Κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, το σύνολο των πραγματικών εξόδων με τα οποία θα επιβαρυνόταν το κράτος ως μέτοχος θα κυμαινόταν από 212,1 εκατ. EUR έως 361 εκατ. EUR.
(293)
Οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι, σε πρόσφατες αποφάσεις, γαλλικά δικαστήρια καταδίκασαν τον εκ του νόμου ή εκ των πραγμάτων διαχειριστή να αναλάβει, εκτός από την ανεπάρκεια στοιχείων ενεργητικού, και την καταβολή των συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης που υπολογίζονται βάσει σχεδίου κοινωνικών μέτρων που κατήρτισε η επιχείρηση πριν την εκκαθάρισή της.
(294)
Συγκεκριμένα, οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι, στην υπόθεση Aspocomp, η γαλλική εταιρεία Aspocomp SAS, θυγατρική κατά 99 % της φινλανδικής εταιρείας Aspocomp Group Oyj, συνήψε στις 18 Ιανουαρίου 2002 επιχειρηματική συμφωνία που περιείχε τους όρους αποζημίωσης βάσει προγράμματος κοινωνικών μέτρων 210 μισθωτών επί συνόλου 550. Η συμφωνία αυτή περιέγραφε ιδίως το ποσό των αντισταθμιστικών και συμπληρωματικών αποζημιώσεων καθώς και τις ενισχύσεις για εθελούσια αποχώρηση. Όμως, μετά από αλλαγή της στρατηγικής του ομίλου, η μητρική εταιρεία Aspocomp Group Oyj αποφάσισε, στις 21 Φεβρουαρίου 2002, να διακόψει τη χρηματοδότηση της Aspocomp SAS, προκαλώντας με τον τρόπο αυτό την αίτηση αυτής της εταιρείας να κηρυχθεί σε πτώχευση. Η απόφαση αυτή εμπόδισε εκ των πραγμάτων τη θυγατρική να τηρήσει τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει στο πλαίσιο της επιχειρηματικής συμφωνίας και την ανάγκασε να απολύσει όλο το υπόλοιπο προσωπικό της.
(295)
Σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση του Εφετείου της Ρουέν επικύρωσε την απόφαση του Εργατοδικείου του Evreux και καταδίκασε την εταιρεία Aspocomp Group Oyj η οποία έλεγχε το 99 % της θυγατρικής της να καταβάλει: i) στους μισθωτούς, που καλύπτονταν από την επιχειρηματική συμφωνία, το σύνολο των αντισταθμιστικών και συμπληρωματικών αποζημιώσεων που προέβλεπε μόνον αυτή η επιχειρηματική συμφωνία, καθώς και αποζημιώσεις για απόλυση χωρίς πραγματική και σοβαρή αιτία και ii) στους μισθωτούς, που απολύθηκαν στο πλαίσιο της αίτησης για κήρυξη σε πτώχευση της Aspocomp, ισοδύναμες αποζημιώσεις, κρίνοντας ότι με το να μην τηρήσει τις ανειλημμένες δεσμεύσεις της η μητρική εταιρεία επέδειξε αθέμιτη συμπεριφορά και απαράδεκτη επιπολαιότητα.
(296)
Αν και η Γαλλία επικαλέστηκε επίσης απόφαση της 19ης Απριλίου 2005 του Τμήματος Εμπορικών Υποθέσεων του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου (149) προς επίρρωση της θεωρίας της, η Επιτροπή δεν διακρίνει στη συγκεκριμένη απόφαση κάποιο καθοριστικό στοιχείο σε σχέση με την παρούσα αντιδικία. Πράγματι, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο περιορίζεται στο να παρατηρήσει ότι ένα εφετείο δεν προσδιόρισε επαρκώς κατά τον νόμο τα χαρακτηριστικά της σύγχυσης των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ μιας μητρικής εταιρείας και της θυγατρικής της. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα γεγονότα που σχετίζονται με τη νομολογία Aspocomp δεν είναι ίδια με τα γεγονότα στην προκειμένη περίπτωση. Πράγματι, στην προκειμένη περίπτωση, δεν υπήρξε ασυνέπεια της CGMF στην τήρηση των δεσμεύσεών της για καταβολή των συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης.
(297)
Επισημαίνεται ότι τόσο η SNCM όσο και οι γαλλικές αρχές φαίνεται να αποδίδουν σημασία στο γεγονός ότι ένα σχέδιο κοινωνικών μέτρων […] (60). Είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν […] (60) θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διαχειριστικό σφάλμα που θα οδηγούσε στην ανάληψη ευθύνης από μέρους του κράτους έναντι των εργαζομένων […] (60). Ακόμη και αν υποτεθεί ότι, παραδόξως, […] (60), το κράτος μπορούσε να αναλάβει ευθύνη έναντι των εργαζομένων και να τους παράσχει δικαίωμα αποζημίωσης από το κράτος (150), η παροχή ενός τέτοιου δικαιώματος θα αποτελούσε από μόνη της πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην SNCM, και, επομένως, κρατική ενίσχυση, για λόγους ανάλογους με αυτούς που παρατίθενται κατωτέρω σε σχέση με τα μέτρα ενίσχυσης σε πρόσωπα, ύψους 38,5 εκατ. EUR. Πράγματι, το μέτρο αυτό θα μπορούσε να κατευνάσει κάπως το κοινωνικό κλίμα στους κόλπους της επιχείρησης.
vi) Συμπέρασμα σε σχέση με τη συνεκτίμηση ενδεχομένης αγωγής για κάλυψη παθητικού
(298)
Δεν αποδείχθηκε επαρκώς κατά τον νόμο ότι οι γαλλικές αρχές θα καταδικάζονταν, με επαρκή βαθμό πιθανότητας, από εθνικό δικαστήριο να καταβάλουν αποζημιώσεις και τόκους για κάλυψη παθητικού, και ακόμη λιγότερο ότι μια τέτοια καταδίκη θα υπερέβαινε την αρνητική τιμή «πώλησης» της SNCM.
(299)
Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η δράση του κράτους, ακόμη και αν υποτεθεί ότι στην προκειμένη περίπτωση υπήρξε κακός διαχειριστής, αποσκοπούσε στην προστασία των εθνικών βιομηχανιών και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της SNCM και των εργαζομένων της, αποφεύγοντας κυρίως να τους επιβάλει μια εξέλιξη η οποία πιθανόν να αντιμετωπιζόταν δυσμενώς σε κοινωνικό επίπεδο. Στην πραγματικότητα, ακόμη και αν οι δημόσιοι οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένου του κράτους, μπορούν να θεωρηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις ως εκ των πραγμάτων διαχειριστές μιας επιχείρησης, τίποτε δεν συνηγορεί ότι η αγωγή για κάλυψη του παθητικού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ερμηνεία των πολιτικών επιλογών ιδίως του κράτους σε ανάλογες περιπτώσεις. Η εξεταζόμενη περίπτωση απέχει πολύ από τις συνθήκες της υπόθεσης Aspocomp η οποία ουδόλως αφορούσε μια τέτοια προβληματική.
(300)
Η Επιτροπή θεωρεί σε κάθε περίπτωση ότι οι γαλλικές αρχές δεν μπορούν σήμερα να επικαλούνται πολιτικές επιλογές του παρελθόντος για να δικαιολογήσουν πολιτικές παρεμβάσεις που σκοπό είχαν να αποκαταστήσουν τις επιπτώσεις προηγούμενων παρεμβάσεων. Αντιθέτως, οι δύο αυτές παρεμβάσεις, δηλαδή τα διαχειριστικά σφάλματα του παρελθόντος και οι πρόσφατες κρατικές παρεμβάσεις, αναλύονται ως δύο σωρευτικές περιπτώσεις στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Πράγματι, η αποδοχή της ευθύνης του κράτους για την κάλυψη του παθητικού θα συνεπαγόταν ότι παρέχεται στο κράτος η δυνατότητα να παραδεχθεί ότι διέπραξε σφάλματα στη διαχείριση της επιχείρησης προκειμένου να δικαιολογήσει μια οικονομική εισφορά ως μη κρατική ενίσχυση, γεγονός που θα προκαλούσε νέα στρέβλωση του ανταγωνισμού. Το κράτος θα χρησιμοποιούσε τότε τα δικά του διαχειριστικά σφάλματα προκειμένου να δικαιολογήσει μια πρόσθετη οικονομική εισφορά, αντιβαίνοντας στη γενική αρχή σύμφωνα με την οποία κανείς δεν μπορεί να επωφεληθεί από το δικό του σφάλμα (151).
(301)
Θα ήταν επίσης τελείως αφύσικο να αποσυνδεθούν οι ενέργειες του κράτους ως «κακού διαχειριστή» (εφόσον αυτό έχει αποδειχθεί) από τις ενέργειες του κράτους για τη διάσωση/ενίσχυση της επιχείρησης που το ίδιο κακοδιαχειρίστηκε. Αλλά, το διαχειριστικό σφάλμα δεν προσιδιάζει κανονικά στη συμπεριφορά ενός συνετού ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Συνεπώς, ο μηχανισμός ενίσχυσης που είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με αυτό το σφάλμα δεν συνάδει επίσης με αυτή τη συμπεριφορά.
(302)
Η αποδοχή της θεωρίας που υποστήριξαν οι γαλλικές αρχές και η SNCM θα συνεπαγόταν εξάλλου ότι παρέχεται στο κράτος η δυνατότητα να χορηγεί εγγύηση σε μια επιχείρηση διαπράττοντας εν γνώσει του «διαχειριστικό σφάλμα», πράγμα που δεν είναι σε καμία περίπτωση αποδεκτό όσον αφορά τη δεοντολογία στον τομέα των ενισχύσεων.
(303)
Στην προκειμένη περίπτωση, οι ενέργειες που θα ενεργοποιούσαν την ευθύνη του κράτους, σύμφωνα με τη θεωρία που υποστηρίζεται από την SNCM και τις γαλλικές αρχές, θα ήταν στην πραγματικότητα ενέργειες του κράτους ως φορέα άσκησης δημόσιας εξουσίας και όχι ως μετόχου. Με δεδομένο ότι ένας συνετός ιδιώτης μέτοχος δεν θα λάμβανε αποφάσεις με βάση αυτές τις πολιτικού και δημόσιου χαρακτήρα παραμέτρους, ο κίνδυνος κάλυψης του παθητικού ως αποτέλεσμα τέτοιων αποφάσεων δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την εφαρμογή του κριτηρίου του συνετού ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς (152).
(304)
Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι στην απόφαση της 7ης Δεκεμβρίου 2005 επί της υπόθεσης ABX, η Επιτροπή εξέτασε το ενδεχόμενο να λάβει υπόψη το γεγονός ότι «σε ορισμένες έκτακτες περιστάσεις, ορισμένες εθνικές νομοθεσίες προβλέπουν τη δυνατότητα για τρίτους να στραφούν κατά των μετόχων μιας εκκαθαριζόμενης επιχείρησης, ειδικότερα αν οι μέτοχοι αυτοί μπορούν να θεωρηθούν [έχει διαγραφεί στο κείμενο] ή/και ότι έχουν διαπράξει διαχειριστικά λάθη» (153).
(305)
Ωστόσο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η έννοια της ενίσχυσης πρέπει να εκτιμάται με αντικειμενικότητα και επισημαίνει ότι η απόφαση για κίνηση της διαδικασίας σε σχέση με την ίδια υπόθεση όριζε ότι «[τ]έλος, ακόμη και στη μάλλον απίθανη υπόθεση κατά την οποία όλες οι προϋποθέσεις που ορίζονται από το εθνικό δίκαιο για την ανάληψη ευθύνης […] πληρούνταν, αυτό δεν θα απέκλειε παρά ταύτα οι εν λόγω παρεμβάσεις υπέρ της μητρικής εταιρείας της να είχαν χαρακτήρα κρατικής παρέμβασης» (154).
(306)
Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι γαλλικές αρχές δεν έχουν άρει επαρκώς τις αμφιβολίες της ως προς το γεγονός ότι ο μέτοχος της SNCM θα μπορούσε, με επαρκή βαθμό βεβαιότητας, να κριθεί υπεύθυνος.
(307)
Σε αυτές τις συνθήκες και έχοντας απορρίψει τον συνυπολογισμό των συμπληρωματικών αποζημιώσεων απόλυσης (πρβλ. αιτιολογικές σκέψεις 225 και εξής), η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κόστος εκκαθάρισης της SNCM θα ήταν μηδενικό για το κράτος. Πράγματι, η Επιτροπή θεωρεί ότι το κράτος ως μέτοχος δεν μπορεί να επιβαρυνθεί με το κόστος εκκαθάρισης καθώς η έκθεση του μετόχου συνδέεται με την αξία της εισφοράς του στο εταιρικό κεφάλαιο της επιχείρησης.
6.1.2.2. Συμπέρασμα
(308)
Έτσι, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε επιλέξει τη λιγότερο ζημιογόνα λύση, δηλαδή την εκκαθάριση της SNCM. Η Επιτροπή καταλήγει, συνεπώς, ότι η αρνητική τιμή των 158 εκατ. EUR συνιστά κρατική ενίσχυση.
6.1.3. Η εισφορά κεφαλαίου της CGMF ποσού 8,75 εκατ. EUR
(309)
Στις παρατηρήσεις τους μετά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι η ανακεφαλαιοποίηση των 8,75 εκατ. EUR από το κράτος συνέπεσε με την εισφορά των ιδιωτών επενδυτών. Εξηγούν ότι η χρονική σύμπτωση ενισχύεται από τον μειοψηφικό χαρακτήρα της εισφοράς του κράτους, καθώς η πλειοψηφία των κεφαλαίων προήλθε από την αγορά. Επίσης, θεωρούν ότι το ποσοστό απόδοσης της εισφοράς του κράτους, δηλαδή […] (60) % ετησίως, αποτελεί επαρκή μακροπρόθεσμη απόδοση των επενδεδυμένων κεφαλαίων για έναν ιδιώτη επενδυτή. Τέλος, στο σημείωμα της 16ης Μαΐου 2013, εκτιμούν επίσης ότι οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη ρήτρα υπαναχώρησης αντισταθμίζεται από το δικαίωμα προαίρεσης εξαγοράς από τους ιδιώτες μετόχους.
(310)
Η εισφορά κεφαλαίων του κράτους πρέπει τώρα να συγκριθεί με την εισφορά των ιδιωτών αγοραστών, ήτοι 26,25 εκατ. EUR. Όπως αποδείχθηκε στην παράγραφο 6.1.2, η εισφορά του κράτους ανέρχεται σε 158 εκατ. EUR στα οποία πρέπει να προστεθούν τα 38,5 εκατ. ενισχύσεων σε πρόσωπα και τα 15,81 εκατ. που καταβλήθηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου του 2002 όπως θα αποδειχθεί στις παραγράφους 6.1.4 και 6.1.5.
(311)
Πράγματι, το σύνολο των μέτρων του 2006 περιέχονται στο πρωτόκολλο συμφωνίας. Τα μέρη αυτού του πρωτοκόλλου, η CGMF, η BCP και η VT, συνομολόγησαν την υλοποίηση της εισφοράς των 158 εκατ. EUR, της προκαταβολής σε λογαριασμό όψεως ποσού 38,5 εκατ. EUR και της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ύψους 8,75 εκατ. EUR στο ίδιο αυτό έγγραφο. Στην προκειμένη περίπτωση, τα τρία αυτά μέτρα συνιστούν μία και την αυτή πράξη, πράξη που αποσκοπούσε στην ιδιωτικοποίηση της SNCM. Όπως τονίζει το Πρωτοδικείο στη σκέψη 125 της απόφασης της 11ης Σεπτεμβρίου 2012, «αυτή η εισφορά κεφαλαίου [των 8, 75 εκατ. EUR] τοποθετείται στο πλαίσιο ενός συνολικού πρωτοκόλλου πώλησης, προϊόν ενιαίας διαπραγμάτευσης, στο οποίο οι εισφορές των αγοραστών αποτελούν αντιστάθμιση επαχθών δεσμεύσεων, σε διάφορες μορφές, του γαλλικού κράτους». Τα τρία αυτά προαναφερόμενα μέτρα πρέπει λοιπόν να θεωρηθούν συνολικά ως εισφορά κεφαλαίου από το κράτος στην SNCM και να συγκριθούν με την εισφορά των ιδιωτών επενδυτών ώστε να προσδιοριστεί ο σημαίνων ή μη χαρακτήρας της παρέμβασής τους.
(312)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η εισφορά των ιδιωτών μετόχων, ήτοι 10,6 % της συνολικής εισφοράς, δεν μπορεί να θεωρηθεί σημαντική.
(313)
Όπως έχει ήδη διαπιστωθεί στην αιτιολογική σκέψη 311, τα τρία μέτρα στην προκειμένη περίπτωση συνιστούν μία και μόνη πράξη ιδιωτικοποίησης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εισφορές δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων πραγματοποιήθηκαν με χρονική σύμπτωση.
(314)
Τέλος, όσον αφορά το κριτήριο των εισφορών που πραγματοποιήθηκαν με συγκρίσιμους όρους, η Επιτροπή επισημαίνει καταρχάς ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη, η CCF και η STIM, έχουν αμφισβητήσει τον σημαίνοντα χαρακτήρα της ιδιωτικής παρέμβασης και κυρίως την ύπαρξη συγκρίσιμων όρων ανάμεσα στη δημόσια επένδυση και στους ιδιώτες επενδυτές, λόγω της υφιστάμενης ρήτρας υπαναχώρησης.
(315)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι όροι αυτής της αύξησης κεφαλαίου αρκούν για να καταδειχθεί ότι οι κίνδυνοι που διατρέχουν ο δημόσιος και οι ιδιώτες επενδυτές δεν είναι οι ίδιοι. Και μόνον η ύπαρξη και οι όροι της ρήτρας υπαναχώρησης ως προς τη μεταβίβαση αποδεικνύουν ότι οι ιδιώτες επενδυτές δεν έχουν την ίδια μεταχείριση με τον δημόσιο επενδυτή όσον αφορά τους κινδύνους σε περίπτωση ενεργοποίησης των όρων της ρήτρας. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο συμφωνίας, οι ιδιώτες επενδυτές μπορούν εύκολα να αποσυρθούν και να ανακτήσουν τα κεφάλαιά τους σε περίπτωση αρνητικής απόφασης της Επιτροπής, του Πρωτοδικείου ή του Δικαστηρίου, ή μη ανανέωσης της ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας. Αυτό το τελευταίο μέρος της ρήτρας υπαναχώρησης έχει ιδιαίτερα τιμωρητικό χαρακτήρα για το κράτος στο μέτρο που αφορά τον πυρήνα των δραστηριοτήτων της SNCM. Η SNCM είναι πράγματι ο φορέας που κατά παράδοση συνδέει την Κορσική με την ηπειρωτική Γαλλία. Σχηματικά, τα δύο τρίτα της δραστηριότητάς της αφορούν τη σύνδεση μεταξύ Μασσαλίας και Κορσικής στο πλαίσιο ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας. Οι ιδιώτες επενδυτές προστατεύονται συνεπώς με τη ρήτρα υπαναχώρησης έναντι του εμπορικού κινδύνου για την πλειονότητα των δραστηριοτήτων της SNCM. Ο κίνδυνος αυτός απειλεί ουσιαστικά μόνο το κράτος.
(316)
Η ενεργοποίηση της προαναφερόμενης ρήτρας υπαναχώρησης θα συνεπαγόταν, αφενός, υποχρέωση επιστροφής από τη SNCΜ του συνόλου των εισφορών των αγοραστών υπέρ αυτών των ιδιωτών επενδυτών. Αφετέρου, η CGMF θα βρισκόταν εν νέου κάτοχος του 100 % του κεφαλαίου της SNCM, ενώ ο κίνδυνος εκκαθάρισης και, συνεπώς, απώλειας σημαντικού μέρους των δημόσιων επενδύσεων θα αυξανόταν σημαντικά.
(317)
Όσον αφορά την υπόσχεση αγοράς από τους ιδιώτες μετόχους, δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί από τη CGMF σε περίπτωση εξυγίανσης με δικαστική απόφαση ή εκκαθάρισης της SNCM. Αυτό επιβεβαιώνει ότι, σε περίπτωση δυσχερειών, η εναλλακτική αυτή λύση δεν είναι δυνατό να ενεργοποιηθεί και ότι οι ενεχόμενοι κίνδυνοι απειλούν κατά βάση την CGMF, δηλαδή το κράτος. Η Επιτροπή θεωρεί συνεπώς ότι αυτή η υπόσχεση αγοράς δεν μπορεί να αναλυθεί ως αντιστάθμιση της ρήτρας υπαναχώρησης.
(318)
Εξάλλου, η Επιτροπή δεν μπορεί να λάβει υπόψη το επιχείρημα των γαλλικών αρχών σύμφωνα με το οποίο το πρωτόκολλο συμφωνίας περιείχε σειρά εγγυήσεων που αποσκοπούσαν στην προστασία της επένδυσης του κράτους. Στην πραγματικότητα, οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους αγοραστές δεν συνιστούν κινδύνους ή πρόσθετους περιορισμούς για τους αγοραστές που θα τους έφεραν σε θέση ανάλογη με εκείνη της CGMF. Μοναδικός στόχος τους είναι να διασφαλίσουν ότι στο διάστημα κατά το οποίο μπορεί να ενεργοποιηθεί η ρήτρα υπαναχώρησης από τους ιδιώτες αγοραστές, αυτοί δεν θα προκαλέσουν μεταβολή νομικής κατάστασης στην SNCM και θα προβούν μόνο στις ενέργειες που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή του επιχειρηματικού σχεδίου και του κοινωνικού συμφώνου.
(319)
Εξάλλου, όπως υπογραμμίζει το Πρωτοδικείο στην απόφαση της 11ης Σεπτεμβρίου 2012, η ανάλυση της αναμενόμενης αποδοτικότητας και μόνο δεν αρκεί για να καταλήξει κανείς στο συμπέρασμα ότι η επένδυση έγινε από το κράτος σε συνθήκες αγοράς, στο μέτρο που οι κίνδυνοι δεν μοιράζονται ισοδικαίως μεταξύ του δημόσιου και των ιδιωτών επενδυτών.
(320)
Ακόμη και αν ο όρος της επένδυσης pari passu δεν πληρούται, το μέτρο μπορεί πάντα να είναι σύμφωνο με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Θα έπρεπε λοιπόν να αποδειχθεί ότι οι ενέργειες του κράτους προσιδίαζαν στις ενέργειες συνετού ιδιώτη επενδυτή σε ανάλογη κατάσταση, π.χ. με τις εκ των προτέρων αναλύσεις της αποδοτικότητας της επένδυσης. Ωστόσο, οι γαλλικές αρχές δεν προσκόμισαν καμία απόδειξη μιας τέτοιας εκ των προτέρων ανάλυσης. Οι γαλλικές αρχές αρκέστηκαν σε μια εκ των υστέρων εκτίμηση, στις παρατηρήσεις τους, ότι το σταθερό ποσοστό απόδοσης […] (60) % ήταν επαρκές για έναν ιδιώτη επενδυτή, συγκρίνοντάς το με τα ποσοστά απόδοσης μιας ΟΑΤ (Obligation assimilable du Trésor, ομολογίας που εκδίδει το γαλλικό κράτος), που εκείνη την εποχή κυμαίνονταν μεταξύ 3,72 % και 3,95 %. Ωστόσο, δεν παρουσίασαν καμία ανάλυση που να αποδεικνύει ότι το ποσοστό του 10 % θα ήταν αποδεκτό για έναν ιδιώτη επενδυτή με δεδομένους των κινδύνων που καλείται να αντιμετωπίσει το κράτος, π.χ. τον κίνδυνο της ρήτρας υπαναχώρησης και τους κινδύνους που συνδέονται με την κατάσταση της επιχείρησης.
(321)
Πρωτίστως, το ποσοστό […] (60) % ισχύει μόνο για την εισφορά κεφαλαίου 8,75 εκατ. EUR αλλά μια τέτοια ανάλυση θα έπρεπε να λαμβάνει υπόψη το σύνολο της εισφοράς του κράτους που αναφέρεται στο Πρωτόκολλο. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία απόδοση συνδεόμενη με την αρνητική τιμή των 158 εκατ. EUR ή με την προκαταβολή σε λογαριασμό όψεως ύψους 38,5 εκατ. EUR, το ποσοστό απόδοσης για το σύνολο της επένδυσης του κράτους στη SNCM κατά τη χρονική στιγμή της ιδιωτικοποίησης του 2006 θα ήταν σαφώς μικρότερο του ποσοστού απόδοσης μιας ομολογίας OAT. Λόγω των ενεχόμενων κινδύνων, ένας ιδιώτης επενδυτής σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς δεν θα δεχόταν ένα τέτοιο ποσοστό.
(322)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν πληρούνται τα κριτήρια που θέσπισε η νομολογία για να αποκλειστεί εξαρχής ο χαρακτήρας ενίσχυσης του εν λόγω μέτρου. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εισφορά κεφαλαίου του κράτους ύψους 8,75 εκατ. EUR παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στην SNCM, εφόσον η εισφορά αυτή πραγματοποιήθηκε παράλληλα με εισφορά ιδιωτικών κεφαλαίων υπό συγκρίσιμους όρους κατά την έννοια της ενωσιακής νομολογίας. Κατά συνέπεια, το εν λόγω μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
6.1.4. Τα μέτρα ενίσχυσης σε πρόσωπα (38,5 εκατ. EUR)
(323)
Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι αυτή η χρηματοδότηση συνιστά ενίσχυση σε πρόσωπα από την οποία η επιχείρηση δεν αποκομίζει όφελος και άρα δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. Τα ενδιαφερόμενα μέρη, η CCF και η STIM, αμφισβήτησαν τον χαρακτηρισμό του συγκεκριμένου μέτρου ως ενίσχυσης σε πρόσωπα επειδή θεωρούν κυρίως ότι το μέτρο αυτό μπορεί να έχει έμμεσα θετικά αποτελέσματα για την SNCM.
(324)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το γεγονός ότι οι άμεσοι δικαιούχοι της ενίσχυσης σε πρόσωπα είναι εργαζόμενοι δεν θεωρείται επαρκής απόδειξη για απουσία ενίσχυσης υπέρ του εργοδότη τους. Το Πρωτοδικείο αναφέρει πράγματι αυτολεξεί τα εξής: «το γεγονός ότι οι άμεσοι δικαιούχοι της ενίσχυσης σε πρόσωπα είναι απασχολούμενοι δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής απόδειξη για απουσία ενίσχυσης υπέρ του εργοδότη τους» (155).
(325)
Όπως υποδεικνύει επίσης το Πρωτοδικείο στη σκέψη 138 της απόφασης της 11ης Σεπτεμβρίου 2012, «[γ]ια να εξεταστεί αν αυτές οι ενισχύσεις σε πρόσωπα συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, πρέπει […] να προσδιοριστεί αν η SNCM αντλεί έμμεσο οικονομικό όφελος το οποίο την απαλλάσσει από την υποχρέωση να αναλάβει το κόστος που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα όφειλε να καταβάλει από τους ίδιους οικονομικούς πόρους της, εμποδίζοντας με τον τρόπο αυτό τις δυνάμεις της αγοράς να έχουν τις φυσιολογικές επιπτώσεις τους».
(326)
Εξάλλου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το Πρωτόκολλο συμφωνίας, αυτό το μέτρο αποτελεί δέσμευση του κράτους έναντι των ιδιωτών εταίρων για τη χρηματοδότηση «του μέρους του κόστους των ενδεχόμενων εθελούσιων συνταξιοδοτήσεων ή λύσεων συμβάσεων εργασίας (οποιασδήποτε φύσης), του επονομαζόμενου κόστους “γενναιοδωρίας” συμπληρωματικά προς τα πάσης φύσεως ποσά που θα έπρεπε να καταβάλει ο εργοδότης». Όπως τονίζει το Πρωτοδικείο στη σκέψη 145 της απόφασης της 11ης Σεπτεμβρίου 2012, η ύπαρξη αυτών των ενισχύσεων σε πρόσωπα στο πρωτόκολλο «πώλησης» συνηγορεί στο ότι δημιουργούν ένα πλεονέκτημα. Τα μέρη προσέφυγαν σε αυτές επειδή μπορούσαν να αποκομίσουν κάποιο όφελος.
(327)
Οι εν λόγω ενισχύσεις μπορούν συνεπώς να δημιουργήσουν οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της SNCM παρέχοντάς της τη δυνατότητα να μην επιβαρυνθεί με το σύνολο του κόστους της ενδεχόμενης ή μελλοντικής συνταξιοδότησης ορισμένων εργαζομένων. Αν το κράτος απαλλάξει μια επιχείρηση από ένα τέτοιο κόστος, αυτό συνιστά πλεονέκτημα για την εν λόγω επιχείρηση. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι αυτά τα συμπληρωματικά μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα αποσκοπούν στο να διευκολύνουν την εκτέλεση των σχεδίων απολύσεων που είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων της επιχείρησης και δεν απορρέουν από κάποια νομική υποχρέωση. Στην προκειμένη περίπτωση, η συχνότητα των κοινωνικών προβλημάτων στους κόλπους της SNCM καταδεικνύει ότι η εφαρμογή ενός σχεδίου κοινωνικών μέτρων στην εν λόγω επιχείρηση προκαλεί σχεδόν συστηματικά εκδήλωση απεργιών και άλλων μορφών συνδικαλιστικής δράσης. Τα εν λόγω συμπληρωματικά μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα αποτελούν αναμφισβήτητα πλεονέκτημα για την SNCM.
(328)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι το εν λόγω μέτρο συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
6.1.5. Το υπόλοιπο των 15,81 εκατ. EUR που καταβλήθηκε στο πλαίσιο των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης του 2002
(329)
Τα μέτρα του 2006 προβλέπουν σημαντική αύξηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης που εξετάστηκε στο πλαίσιο του σχεδίου του 2002 το ύψος της οποίας ανέρχεται σε 69,29 εκατ. EUR και αναλύεται ως τροποποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης και του κόστους του. Πράγματι, όταν σχεδιάστηκε η ιδιωτικοποίηση, το σχέδιο αναδιάρθρωσης βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη. Αλλά οι στόχοι του για αποκατάσταση της βιωσιμότητας της SNCM δεν επιτεύχθηκαν. Το Πρωτοδικείο διευκρίνισε ότι «[σ]υναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι η απόφαση του 2006 είναι σαφής όσον αφορά το γεγονός ότι, εφόσον υπάρχουν στοιχεία ενισχύσεως αναδιάρθρωσης στο σχέδιο του 2006, θα πρέπει να αναλυθούν από κοινού με την ενίσχυση αναδιάρθρωσης του σχεδίου του 2002» (156). Το Πρωτοδικείο υπογραμμίζει ότι αυτή η ανάλυση έγινε «δικαίως». Το ύψος των 69,29 εκατ. είναι το άθροισμα του ποσού των 66 εκατ. EUR που χορηγήθηκαν το 2002 ως πρώτη δόση του σχεδίου αναδιάρθρωσης και των 3,29 εκατ. EUR που χορηγήθηκαν το 2005 ως δεύτερη δόση.
(330)
Από αυτό το ποσό των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2002, τα 53,4 εκατ. αφορούν στην πραγματικότητα την ανάθεση παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Δεδομένου ότι η νομιμότητα αυτής της ενίσχυσης επιβεβαιώθηκε από την απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Σεπτεμβρίου 2012, η Επιτροπή οφείλει να συνεξετάσει τη συμβατότητα της καθαυτό ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, δηλαδή των 15,81 εκατ. EUR που χορηγήθηκαν κατά την αναδιάρθρωση του 2002 και τη συμβατότητα του συνόλου των μέτρων του 2006, στη βάση των κατευθυντήριων γραμμών του 2004.
6.2. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΛΗΘΗΚΑΝ ΤΟ 2002 ΚΑΙ ΤΟ 2006
6.2.1. Κατευθυντήριες γραμμές που πρέπει να ληφθούν υπόψη
(331)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2002 εξετάστηκε στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών του 1999. Σημειώνει επίσης ότι τα νέα μέτρα του 2006 που ενσωματώνουν το σχέδιο του 2002 είναι μεταγενέστερα της έναρξης ισχύος των νέων κατευθυντήριων γραμμών του 2004 και εφαρμόστηκαν χωρίς την άδεια της Επιτροπής.
(332)
Σύμφωνα με τους κανόνες μετάβασης που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές του 2004 (157), οι τελευταίες εφαρμόζονται, εφόσον πρόκειται για παράνομη ενίσχυση μέρος της οποίας καταβλήθηκε μετά την έναρξη ισχύος τους.
(333)
Κατά συνέπεια, εφόσον τα μέτρα του 2006 συνιστούν ενισχύσεις, εντάσσονται στο πλαίσιο των πράξεων αναδιάρθρωσης που άρχισαν το 2002 και αναλύονται από κοινού με τις τελευταίες. Η συμβατότητα του συνόλου αυτών των ενισχύσεων θα αναλυθεί συνεπώς στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών του 2004.
6.2.2. Χαρακτηρισμός προβληματικών επιχειρήσεων
(334)
Για να είναι επιλέξιμη για ενίσχυση αναδιάρθρωσης, μια επιχείρηση πρέπει να μπορεί να χαρακτηρισθεί προβληματική κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών.
(335)
Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, όπως διαπίστωσε, ο όρος αυτός τηρήθηκε τόσο στην απόφαση της Επιτροπής της 17ης Ιουλίου 2002 σχετικά με την ενίσχυση διάσωσης υπέρ της SNCM (158) όσο και στην απόφαση της 19ης Αυγούστου 2002 για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας σχετικά με το σχέδιο ανακεφαλαιοποίησης, βάσει των ετήσιων λογαριασμών της SNCM του έτους 2001.
(336)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή επαλήθευσε ότι η SNCM πληρούσε αυτόν τον όρο βάσει των ετήσιων λογαριασμών της επιχείρησης για το έτος 2002. Έτσι, τα ίδια κεφάλαια εκτός από τις καταλογισθείσες επιβαρύνσεις (159) εξακολουθούσαν να είναι αρνητικά κατά - 26,5 εκατ. EUR το 2002 έναντι - 30,7 εκατ. EUR το 2001. Το επίπεδο αυτό αντικατοπτρίζει την εξαφάνιση περισσότερου από το ήμισυ του εταιρικού κεφαλαίου της επιχείρησης, ποσοστό άνω του 25 % του οποίου εξανεμίστηκε κατά τη διάρκεια των 12 μηνών μετά την κοινοποίηση, επιβεβαιώνοντας έτσι την προϋπόθεση που περιγράφεται στο σημείο 5 α) των κατευθυντήριων γραμμών.
(337)
Πέρα από την εξέλιξη του εταιρικού κεφαλαίου, η Επιτροπή διαπιστώνει μεταξύ άλλων ότι:
-
από το 2001 έως το 2002, το τρέχον αποτέλεσμα προ φόρων από - 5,1 εκατ. EUR το 2001 ανήλθε σε - 5,8 εκατ. EUR το 2002, ενώ οι καθαρές ζημίες το 2002 μειώθηκαν μόνο χάρη στην πώληση ορισμένων πλοίων,
-
η ικανότητα αυτοχρηματοδότησης της SNCM που προσέγγιζε τα 39,2 εκατ. EUR το 2002, μειώθηκε σε 35,7 εκατ. EUR στα τέλη του 2001,
-
οι καθαρές χρηματοοικονομικές οφειλές, πλην των χρηματοδοτικών μισθώσεων, αυξήθηκαν από 135,8 εκατ. EUR σε 144,8 εκατ. EUR από το 2000 έως το 2002,
-
τα χρηματοοικονομικά έξοδα (τόκοι και εξομοιώσιμες επιβαρύνσεις) αυξήθηκαν από 7,0 εκατ. EUR το 2000 σε 9,503 εκατ. EUR το 2002.
(338)
Οι γαλλικές αρχές επιβεβαίωσαν εξάλλου στην Επιτροπή ότι οι τράπεζες αρνούνται πλέον να χορηγήσουν δάνεια στην SNCM λόγω του χρέους της, αν και εκείνη πρότεινε να θέσει ως εγγύηση τα τελευταία πλοία της που δεν βαρύνονται με υποθήκες ή άλλες παρόμοιες δουλείες.
(339)
Τέλος, η σύμβαση ΑΔΥ δεν μεταβάλλει στο παραμικρό αυτή την ανάλυση. Αν και η εν λόγω σύμβαση θα επέτρεπε αναμφίβολα στην SNCM, σε συνδυασμό με την επιτυχία του σχεδίου αναδιάρθρωσης, να επιτύχει μακροπρόθεσμα θετικά αποτελέσματα εκμετάλλευσης, παρ’ όλα αυτά η σοβαρή έλλειψη ιδίων κεφαλαίων, το αυξανόμενο χρέος της και το κόστος των λειτουργικών μέτρων του σχεδίου αναδιάρθρωσης θα οδηγούσαν την SNCM, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, σε παύση πληρωμών.
(340)
Επειδή η περίοδος αναδιάρθρωσης εκτείνεται από το 2002 ως το 2006, είναι αναγκαίο να εξακριβωθεί αν η SNCM πληροί αυτή τη συνθήκη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και κυρίως κατά τη χρονική στιγμή στην οποία αποφασίστηκαν νέες εισφορές δημόσιων κεφαλαίων.
(341)
Η απόφαση του 2003 παρατηρούσε ότι η SNCM πληρούσε αυτό το κριτήριο για τις χρήσεις 2001 και 2002 (160).
(342)
Πρέπει τώρα να εξακριβωθεί αν η SNCM συνέχιζε να πληροί το εν λόγω κριτήριο κατά τις χρήσεις 2003 έως 2005, δηλαδή την τελευταία ακέραιη λογιστική χρήση πριν από την εφαρμογή των νέων μέτρων του 2006 σε σχέση με την ιδιωτικοποίηση της SNCM.
(343)
Όπως έχει ήδη αναφερθεί στις αιτιολογικές σκέψεις 73 και επ., η κατάσταση της SNCM επιδεινώθηκε σοβαρά στη διάρκεια του 2004 και του 2005. Έτσι, το τρέχον αποτέλεσμα της SNCM διαμορφώθηκε σε - 32,6 εκατ. EUR το 2004 και σε - 25,8 εκατ. EUR το 2005. Το καθαρό αποτέλεσμα ήταν - 29,7 εκατ. EUR το 2004 και - 28,8 εκατ. EUR το 2005. Τα ίδια κεφάλαια το 2005 (- 1,7 εκατ.) κατέγραψαν μείωση της τάξης των 25,5 εκατ. σε σχέση με το 2004. Αυτή η μείωση αντιστοιχεί σε απώλεια του ημίσεως και πλέον του εταιρικού κεφαλαίου της, ποσοστό άνω του 25 % του οποίου εξανεμίστηκε κατά τη διάρκεια των 12 τελευταίων μηνών, επιβεβαιώνοντας έτσι την επαρκή προϋπόθεση που περιγράφεται στο σημείο 10 α) των κατευθυντήριων γραμμών του 2004.
(344)
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η SNCM είναι δυνατό να χαρακτηριστεί προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών του 2004.
6.2.2.1. Ίδια συνεισφορά
(345)
Δυνάμει του σημείου 43 των κατευθυντήριων γραμμών, «[τ]ο ποσό και η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως ελάχιστο των εξόδων αναδιάρθρωσης που απαιτούνται για την υλοποίηση της αναδιάρθρωσης με βάση τους διαθέσιμους χρηματοοικονομικούς πόρους της επιχείρησης, των μετόχων της ή του επιχειρηματικού ομίλου στον οποίο ανήκει. Αυτή η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη οποιαδήποτε προηγουμένως χορηγηθείσα ενίσχυση διάσωσης. Οι αποδέκτες της ενίσχυσης πρέπει καταρχήν να συμβάλλουν σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με δικούς τους πόρους, περιλαμβανομένης της πώλησης στοιχείων του ενεργητικού που δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωση της επιχείρησης, ή με εξωτερική χρηματοδότηση που εξασφαλίζουν υπό όρους της αγοράς. Αυτή η συμβολή αποτελεί ένδειξη ότι οι αγορές πιστεύουν στο εφικτό της επιστροφής σε βιωσιμότητα. Αυτή η συμβολή πρέπει να είναι πραγματική, δηλαδή ουσιαστική, αποκλείοντας κάθε μελλοντικά προσδοκώμενα κέρδη όπως οι ταμειακές εισροές, και να είναι όσο το δυνατόν υψηλότερη».
(346)
Το σημείο 44 των κατευθυντήριων γραμμών ορίζει ότι «[η] Επιτροπή καταρχήν θα θεωρεί ότι οι ακόλουθες συμμετοχές (19) στην αναδιάρθρωση είναι οι δέουσες: αυτές που ανέρχονται σε τουλάχιστον 25 % στην περίπτωση μικρών επιχειρήσεων, σε τουλάχιστον 40 % για τις μεσαίες επιχειρήσεις και σε τουλάχιστον 50 % για τις μεγάλες επιχειρήσεις. Σε εξαιρετικές περιστάσεις και σε περιπτώσεις ιδιαίτερης δυσκολίας, οι οποίες πρέπει να αποδεικνύονται από το κράτος μέλος, η Επιτροπή μπορεί να δέχεται χαμηλότερη ίδια συνεισφοράς».
(347)
Το σημείο 7 των κατευθυντήριων γραμμών ορίζει επίσης ότι «είναι ενδεδειγμένο να επιβεβαιωθεί εκ νέου με μεγαλύτερη σαφήνεια η αρχή ότι [η σημαντική συμβολή του δικαιούχου της αναδιάρθρωσης] πρέπει να είναι πραγματική και απαλλαγμένη ενίσχυσης. Η συμβολή του δικαιούχου εξυπηρετεί ένα διττό στόχο: από τη μία πλευρά, θα καταδεικνύει ότι οι αγορές (ιδιοκτήτες, πιστωτές) πιστεύουν στο εφικτό της επιστροφής σε βιωσιμότητα εντός εύλογης χρονικής περιόδου. Από την άλλη πλευρά, θα εξασφαλίζει ότι η ενίσχυση αναδιάρθρωσης περιορίζεται στο ελάχιστο απαιτούμενο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας, ενώ περιορίζει τη νόθευση του ανταγωνισμού».
(348)
Η νομολογία υπογράμμισε επίσης ότι η ίδια συνεισφορά πρέπει να δείχνει ότι οι αγορές πιστεύουν στο εφικτό της επιστροφής στη βιωσιμότητα (161). Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι αυτή η απαίτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση της SNCM λόγω της κατάστασής της μετά το 2002. Πράγματι, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι τα αρχικά μέτρα αναδιάρθρωσης του 2002 δεν είχαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Ορισμένα από αυτά είτε δεν τηρήθηκαν είτε δεν πέτυχαν τον σκοπό τους (βλέπε αιτιολογική σκέψη 351). Επειδή η SNCM δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσει στο σύνολό τους αυτά τα πρώτα μέτρα αναδιάρθρωσης, από το 2004, η οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάστασή της συνέχισε να επιδεινώνεται (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 73 έως 75).
(349)
Τα έξοδα αναδιάρθρωσης ανέρχονταν το 2002 σε 46 εκατ. EUR. Όσον αφορά τα μέτρα του 2006, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ύψος των εξόδων αναδιάρθρωσης αντιστοιχούσε στο ποσό της ενίσχυσης (162), δηλαδή σε 202,55 εκατ. EUR στα οποία πρέπει να προστεθεί η αύξηση κεφαλαίου των ιδιωτών εταίρων, ήτοι 26,25 εκατ. EUR, δηλαδή συνολικά σε 274,8 εκατ. EUR. Η ίδια συνεισφορά συνίσταται σε 42,385 εκατ. καθαρής μεταβίβασης στοιχείων ενεργητικού και σε 26,25 εκατ. αύξησης κεφαλαίου από μέρους των ιδιωτών εταίρων, ανέρχεται δηλαδή συνολικά σε 68,635 εκατ. EUR. Κατά συνέπεια, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα μέτρα του 2006, η ίδια συνεισφορά ανέρχεται στο 25 % ενώ οι κατευθυντήριες γραμμές προϋποθέτουν συνεισφορά τουλάχιστον της τάξης του 50 %. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι γαλλικές αρχές δεν επικαλέστηκαν εξαιρετικές περιστάσεις ή περιπτώσεις ιδιαίτερης δυσκολίας προκειμένου να δεχθεί η Επιτροπή χαμηλότερη ίδια συνεισφορά. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υφίστανται εξαιρετικές περιστάσεις οι οποίες να δικαιολογούν μείωση του επιπέδου ίδιας συνεισφοράς που απαιτείται από τις κατευθυντήριες γραμμές του 2004.
(350)
Κατόπιν τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ίδια συνεισφορά της SNCM στην προσπάθεια αναδιάρθρωσης παραμένει ανεπαρκής όσον αφορά τις διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών.
6.2.2.2. Επιστροφή στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα
(351)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή είχε εκφράσει αμφιβολίες όσον αφορά την επιστροφή στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της SNCM, ιδίως όσον αφορά τις εξής παραμέτρους:
-
η SNCM δεν σχεδίαζε την κατάργηση όλων των ζημιογόνων δραστηριοτήτων της,
-
η επιτυχία του σχεδίου αναδιάρθρωσης ήταν στενά συνδεδεμένη με την ανάθεση της ΑΔΥ στις συνδέσεις μεταξύ Μασσαλίας και Κορσικής για το διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 2007 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012,
-
οι δεσμεύσεις για μείωση του προσωπικού πλοίων που προβλεπόταν από το σχέδιο του 2002 δεν τηρήθηκαν και η αύξηση της παραγωγικότητας του 10 % δεν επετεύχθη,
-
ο ανεπαρκής χαρακτήρας της μείωσης 400 θέσεων εργασίας σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης και των μέτρων παραγωγικότητας που προβλέπει το σχέδιο του 2006 λόγω των αποκλίσεων με το σχέδιο του 2002.
(352)
Οι γαλλικές αρχές απάντησαν ότι η αλλαγή μετόχων και η εφαρμογή των τριών μέτρων του σχεδίου ιδιωτικοποίησης θα προσέφεραν στη SNCM τη δυνατότητα να αναπτύξει τη δραστηριότητά της σε υγιείς βάσεις και ότι ο ζημιογόνος χαρακτήρας ορισμένων πτυχών της δραστηριότητάς της δεν ήταν, συνεπώς, μη επανορθώσιμος.
(353)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα μέτρα που προβλέπει το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2002 δεν ολοκληρώθηκαν, με αποτέλεσμα τη σοβαρή επιδείνωση των αποτελεσμάτων της εταιρείας το 2004 και το 2005. Το 2006, η αύξηση του κύκλου εργασιών κατά 20 εκατ. EUR και η αύξηση της αποζημίωσης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας κατά 9 εκατ. EUR δεν ήταν αρκετές για την αποκατάσταση του αποτελέσματος εκμετάλλευσης επειδή η άνοδος της τιμής των καυσίμων και η αύξηση των δαπανών εκμετάλλευσης υπερέβησαν κατά πολύ τις προβλέψεις. Ο εμπειρογνώμονας της Επιτροπής διαπίστωσε ότι η εφαρμογή του επιχειρηματικού σχεδίου των αγοραστών επιβραδύνθηκε σημαντικά λόγω διαφόρων γεγονότων (163) και διατύπωσε το συμπέρασμα ότι υπήρχε κίνδυνος οι συσσωρευμένες ζημίες να είναι πολύ μεγαλύτερες από τις αρχικά προβλεπόμενες για το 2007.
(354)
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι απαντήσεις των γαλλικών αρχών δεν κατάφεραν να άρουν όλες τις αμφιβολίες της. Πράγματι, η σύνδεση της επιστροφής στη βιωσιμότητα με την ανάθεση παροχής δημόσιας υπηρεσίας για την περίοδο 2007-2013 και την εφαρμογή των τριών μέτρων του σχεδίου ιδιωτικοποίησης των οποίων η νομιμότητα και η συμβατότητα με την εσωτερική αγορά δεν είχαν επιβεβαιωθεί, μοιάζει παρακινδυνευμένη. Η αξιοπιστία ενός σχεδίου για την επιστροφή μιας επιχείρησης στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα προϋποθέτει τουλάχιστον ότι οι παραδοχές στις οποίες βασίζεται είναι ρεαλιστικές. Στην προκειμένη περίπτωση, η επιτυχία του σχεδίου στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην πραγματοποίηση δύο υποθετικών γεγονότων τα οποία δεν ελέγχει η SNCM. Εξάλλου, δεδομένης της χρηματοπιστωτικής κατάστασης της SNCM εκείνη την εποχή, η Επιτροπή διερωτάται για τη δυνατότητά της να χρηματοδοτήσει την αναγκαία ανανέωση ορισμένων από τα οχηματαγωγά της. Αλλά η ανανέωση αυτή παρουσιάστηκε από τις γαλλικές αρχές ως το στοιχείο που θα επέτρεπε την επίτευξη των στόχων επιστροφής στη βιωσιμότητα.
(355)
Η Επιτροπή θεωρεί συνεπώς ότι η προϋπόθεση της επιστροφής στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα που θέτουν οι κατευθυντήριες γραμμές δεν ικανοποιείται.
6.2.2.3. Αποφυγή αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού (αντισταθμιστικά μέτρα)
(356)
Η ακυρωθείσα απόφαση του 2008 ανέφερε τέσσερα αντισταθμιστικά μέτρα:
-
το κλείσιμο της θυγατρικής Corsica Marittima (82 000 επιβάτες το 2000), η οποία εκτελούσε τις συνδέσεις μεταξύ Ιταλίας και Κορσικής, και συνεπώς την αποχώρηση του ομίλου SNCM από την αγορά των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ της Ιταλίας και της Κορσικής,
-
την οιονεί εγκατάλειψη από την SNCM των δρομολογίων μεταξύ Τουλόν και Κορσικής, αγορά που αντιπροσώπευε το 2002 τουλάχιστον 460 000 επιβάτες,
-
τον περιορισμό του συνολικού αριθμού προσφερόμενων θέσεων και του αριθμού των εκτελούμενων ετησίως δρομολογίων της SNCM από το 2003, ιδίως στη γραμμή Νίκαιας - Κορσικής,
-
την πώληση τεσσάρων πλοίων.
(357)
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι αυτά τα μέτρα είχαν προταθεί από τις γαλλικές αρχές σε σχέση με το ποσό των 15,81 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχούσε στην ενίσχυση αναδιάρθρωσης που χορηγήθηκε το 2002.
(358)
Μετά την ακύρωση της απόφασης του 2008 με την απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Σεπτεμβρίου 2012, το συνολικό ύψος της ενίσχυσης ανέρχεται πλέον σε περισσότερα από 210 εκατ. EUR. Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν αίρονται οι αμφιβολίες της για τους εξής λόγους.
(359)
Όσον αφορά την πώληση των τεσσάρων πλοίων που προβλεπόταν στην αναδιάρθρωση του 2002, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εν λόγω μεταβιβάσεις αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την παράδοση του Danielle Casanova τον Ιούνιο του 2002, του πλοίου μεικτών μεταφορών Paglia Orba και του πλοίου μεικτών μεταφορών Pascal Paoli, το 2003.
(360)
Αναφορικά με το κλείσιμο της Corsica Marittima, το σημείο 40 των κατευθυντήριων γραμμών ορίζει ειδικά ότι «[η] παύση και το κλείσιμο ζημιογόνων δραστηριοτήτων που είναι οπωσδήποτε απαραίτητες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας δεν θεωρούνται ως μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά για τους σκοπούς της αξιολόγησης των αντισταθμιστικών μέτρων». Κατά συνέπεια, το κλείσιμο της Corsica Marittima που ήταν ζημιογόνα από τη σύστασή της το 1990 δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αντισταθμιστικό μέτρο, αλλά μάλλον ως μέτρο που συμβάλλει στην επιστροφή στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
(361)
Η ίδια συλλογιστική εφαρμόζεται επίσης στα δρομολόγια μεταξύ Κορσικής και Νίκαιας. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η SNCM κατέχει μειοψηφικό μερίδιο αγοράς, ενώ η Corsica Ferries France κατέχει μερίδιο 70 % της αγοράς (164). Σύμφωνα με την έκθεση Stephens, οι υπηρεσίες μεταφοράς από τον λιμένα της Νίκαιας, ιδίως κατά την καλοκαιρινή περίοδο, παρουσιάζουν μεγάλη ζήτηση. Εξάλλου, η συγκεκριμένη γραμμή έχει ζήτηση και εκτός της καλοκαιρινής περιόδου. Ωστόσο, το τρέχον αποτέλεσμα σε αυτή τη γραμμή ήταν ελλειμματικό μεταξύ του 2004 και του 2007. Συνεπώς, το μέτρο αυτό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αντισταθμιστικό μέτρο, αλλά μάλλον ως μέτρο που συμβάλλει στην επιστροφή στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
(362)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η επιβατική κίνηση αυξήθηκε σημαντικά μεταξύ της Κορσικής και του λιμένα της Toulon, περνώντας από 200 000 επιβάτες ετησίως το 1999 σε σχεδόν 1 εκατ. το 2007 (165). Συνεπώς, η οιονεί εγκατάλειψη από τη SNCM αυτού του δρομολογίου θα μπορούσε να θεωρηθεί ως αντισταθμιστικό μέτρο. Η Επιτροπή επισημαίνει ωστόσο ότι η γραμμή Toulon-Κορσικής είναι η λιγότερο σημαντική γραμμή της SNCM από άποψη επιβατικής κίνησης.
(363)
Ωστόσο, ακόμη και αν αυτό το μέτρο χαρακτηριζόταν ως αντισταθμιστικό μέτρο, η Επιτροπή θεωρεί ότι ήταν σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκές. Πράγματι, το σημείο 40 των κατευθυντήριων γραμμών ορίζει ότι «[τ]α μέτρα πρέπει να είναι ανάλογα με τις στρεβλωτικές επιπτώσεις που έχει η ενίσχυση». Όπως προαναφέρθηκε στις αιτιολογικές σκέψεις (341) και (342), η Επιτροπή διαπιστώνει ότι αυτά τα μέτρα είχαν προταθεί από τις γαλλικές αρχές σε σχέση με το ποσό των 15,81 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχούσε στην ενίσχυση αναδιάρθρωσης που χορηγήθηκε το 2002. Καθώς το συνολικό ποσό της ενίσχυσης ανέρχεται πλέον σε περίπου 218 εκατ. EUR, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι τα προτεινόμενα μέτρα είναι ανεπαρκή σε σχέση με τη στρέβλωση του ανταγωνισμού που προκλήθηκε με τη χορήγηση αυτών των ενισχύσεων.
(364)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι δεν υπήρξε άρση των αμφιβολιών σχετικά με τον χαρακτηρισμό αυτών των μέτρων, είτε ως αντισταθμιστικών, είτε ως μέτρων αναγκαίων για την επιστροφή στη βιωσιμότητα. Σε κάθε περίπτωση, τα προτεινόμενα μέτρα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκή.
(365)
Οι γαλλικές αρχές επέσεισαν τον κίνδυνο δημιουργίας μονοπωλιακών συνθηκών υπέρ της SFF, αν η SNCM έπαυε να υπάρχει. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι γαλλικές αρχές δεν απέδειξαν επαρκώς την ύπαρξη και το μέγεθος αυτού του κινδύνου. Στην πραγματικότητα, η μεταφορά επιβατών και φορτίων μεταξύ της ηπειρωτικής Γαλλίας και της Κορσικής είναι μια αγορά ανοικτή και ανταγωνιστική για όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη Μεσόγειο. Αυτή η αγορά χαρακτηρίζεται επίσης από την απουσία φραγμών εισόδου στην αγορά. Σε κάθε περίπτωση, η θέση της Corsica Ferries δεν είναι τέτοια που να αποδεικνύει ότι υπήρξε στρέβλωση του ανταγωνισμού από τα αμφισβητούμενα μέτρα.
(366)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα προτεινόμενα μέτρα δεν πληρούν τα κριτήρια που απαριθμούνται στα σημεία 38 έως 42 των κατευθυντήριων γραμμών.
VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
7.1. ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΚΑΙ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΣΦΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΟΥ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΙΣ ΓΑΛΛΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟ 2002 ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΝΕΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΑΝ ΟΙ ΓΑΛΛΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟ 2006
(367)
Η εισφορά κεφαλαίου ύψους 15,81 εκατ. EUR που κοινοποιήθηκε το 2002 και τα τρία νέα μέτρα που εφάρμοσαν οι γαλλικές αρχές το 2006, δηλαδή η πώληση του 100 % της SNCM στην αρνητική τιμή των 158 εκατ. EUR, η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 8,75 εκατ. EUR που ενέγραψε η CGMF και η προκαταβολή σε λογαριασμό όψεως από την CGMF ποσού 38,5 εκατ. EUR υπέρ των απολυμένων της SNCM συνιστούν ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Οι εν λόγω ενισχύσεις είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά.
(368)
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, κάθε παράνομη και ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά ενίσχυση πρέπει να ανακτηθεί από τον δικαιούχο.
(369)
Εν όψει αυτής της ανάκτησης, οι γαλλικές αρχές πρέπει εξάλλου να προσθέσουν στο ποσό της ενίσχυσης τους τόκους ανάκτησης αρχής γενομένης από την ημερομηνία διάθεσης της εν λόγω ενίσχυσης στην επιχείρηση, και έως την πραγματική ανάκτησή της (166), σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (167).
7.2. ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΚΑΙ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ
(370)
Εφόσον τα μέτρα που κοινοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συμβατότητας που ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές, πρέπει κανονικά να προσδιοριστούν οι επιπτώσεις αυτού του ασυμβίβαστου σε σχέση με την ενίσχυση διάσωσης που εγκρίθηκε για την SNCM από τις γαλλικές αρχές η οποία αποτελούσε το αντικείμενο της απόφασης της Επιτροπής της 17ης Ιουλίου 2002, και να ζητηθεί η ανάκτησή της.
(371)
Στις 19 Νοεμβρίου 2002, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή αντίγραφο των συμβάσεων χρηματικών προκαταβολών μεταξύ της SNCM και της CGMF καθώς και τις αποδείξεις απόδοσης της προκαταβολής της CGMF στην SNCM με δύο εμβάσματα στις 13 Μαΐου και 14 Ιουνίου 2002,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η εισφορά κεφαλαίου ύψους 15,81 εκατ. EUR και τα τρία νέα μέτρα που εφάρμοσαν οι γαλλικές αρχές το 2006, δηλαδή η πώληση του 75 % της SNCM στην αρνητική τιμή των 158 εκατ. EUR, η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 8,75 εκατ. EUR που ενέγραψε η CGMF και η προκαταβολή σε λογαριασμό όψεως από την CGMF ποσού 38,5 εκατ. EUR υπέρ του απολυθέντος προσωπικού της SNCM, κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, υπέρ της SNCM συνιστούν κρατικές ενισχύσεις παράνομες και ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 2
1. Η Γαλλία υποχρεούται να ανακτήσει από τον δικαιούχο τις ενισχύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1.
2. Τα προς ανάκτηση ποσά περιλαμβάνουν τόκους παραγόμενους από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την ημερομηνία της πραγματικής ανάκτησής τους.
3. Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 και αυτές του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 271/2008 της Επιτροπής (168), ο οποίος τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 794/2004.
Άρθρο 3
1. Η ανάκτηση των ενισχύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 1 είναι άμεση και πραγματική.
2. Η Γαλλία μεριμνά για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.
Άρθρο 4
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Γαλλία υποβάλλει στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
το συνολικό ποσό (κεφάλαιο και τόκους) προς ανάκτηση από τον δικαιούχο·
β)
λεπτομερή περιγραφή των ήδη ληφθέντων μέτρων και των σχεδιαζόμενων μέτρων για τη συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση·
γ)
τα έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στους δικαιούχους να επιστρέψουν την ενίσχυση.
2. Η Γαλλία τηρεί ενήμερη την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που ελήφθησαν για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάκτηση των ενισχύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 1. Διαβιβάζει πάραυτα, με απλή αίτηση της Επιτροπής, τα στοιχεία σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει και προβλέψει για να συμμορφωθεί προς την παρούσα απόφαση. Υποβάλλει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα ποσά της ενίσχυσης και τους τόκους ανάκτησης που έχουν ήδη επιστραφεί από τον αποδέκτη.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 20 Νοεμβρίου 2013.