PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 788/2012
ze dne 31. srpna 2012
o koordinovaném víceletém kontrolním programu Unie pro roky 2013, 2014 a 2015 s cílem zajistit dodržování maximálních limitů reziduí pesticidů v potravinách rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a vyhodnotit expozici spotřebitelů těmto reziduím pesticidů
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 396/2005 ze dne 23. února 2005 o maximálních limitech reziduí pesticidů v potravinách a krmivech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a o změně směrnice Rady 91/414/EHS (1), a zejména na články 28 a 29 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízením Komise (ES) č. 1213/2008 (2) byl zřízen první koordinovaný víceletý kontrolní program Společenství pro roky 2009, 2010 a 2011. Uvedený program dále fungoval na základě dalších nařízení Komise. Posledním z nich bylo prováděcí nařízení Komise (EU) č. 1274/2011 ze dne 7. prosince 2011 o koordinovaném víceletém kontrolním programu Unie pro roky 2012, 2013 a 2014 s cílem zajistit dodržování maximálních limitů reziduí pesticidů v potravinách rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a vyhodnotit expozici spotřebitelů těmto reziduím pesticidů (3).
(2)
Hlavní složky stravy v Unii tvoří třicet až čtyřicet potravin. Vzhledem k tomu, že se v průběhu tří let výrazně změnilo využití pesticidů, měly by být pesticidy v těchto potravinách kontrolovány v řadě tříletých cyklů, čímž se umožní vyhodnocování expozice spotřebitelů a používání právních předpisů Unie.
(3)
Na základě binomického rozdělení pravděpodobnosti lze vypočítat, že zkoumání 642 vzorků umožní s více než 99 % jistotou odhalit vzorek obsahující rezidua pesticidů, která překračují mez stanovitelnosti, pokud nejméně 1 % produktů obsahuje rezidua překračující tuto mez. Odběr těchto vzorků by měl být rozdělen mezi členské státy podle počtu jejich obyvatel, přičemž by mělo být pro každý produkt odebráno nejméně dvanáct vzorků ročně.
(4)
Z výsledků analýzy provedené v rámci úředního kontrolního programu Unie z roku 2010 (4) vyplývá, že určité pesticidy jsou v zemědělských produktech přítomny častěji než dříve, což naznačuje změny ve způsobu použití uvedených pesticidů. Kromě pesticidů, které byly do kontrolního programu zahrnuty podle nařízení (EU) č. 1274/2011, by do něj měly být zahrnuty i uvedené pesticidy, aby se zajistilo, že škála pesticidů, na které se kontrolní program vztahuje, odpovídá skutečně používaným pesticidům.
(5)
Analýza určitých pesticidů, zejména pesticidů doplněných do kontrolního programu tímto nařízením nebo pesticidů, u nichž je definice reziduí velmi obtížná, by měla být v roce 2013 nepovinná, aby ty úřední laboratoře, které ještě nemají pro analýzu uvedených pesticidů validovanou požadovanou metodu, mohly tuto metodu validovat.
(6)
Pokud jsou do definice reziduí pesticidů zahrnuty jiné účinné látky, metabolity nebo rozkladné produkty, měly by být takové metabolity vykazovány zvlášť.
(7)
Pokyny týkající se postupů validace metod a řízení jakosti analýzy reziduí pesticidů v potravinách a krmivech („Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed“) jsou zveřejněny na internetových stránkách Komise (5). Členským státům by mělo být povoleno za určitých podmínek používat kvalitativní screeningové metody.
(8)
Členské státy, Komise a Evropský úřad pro bezpečnost potravin se dohodly na prováděcích opatřeních týkajících se podávání informací členskými státy, jako je standardní popis vzorku (Standard Sample Description) (6) pro předkládání výsledků analýzy reziduí pesticidů.
(9)
Pokud jde o postupy odběru vzorků, měla by se používat směrnice Komise 2002/63/ES ze dne 11. července 2002, kterou se stanoví metody Společenství pro odběr vzorků určených k úřední kontrole reziduí pesticidů v produktech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a kterou se zrušuje směrnice 79/700/EHS (7), která začleňuje metody a postupy odběru vzorků doporučené Komisí pro Codex Alimentarius.
(10)
Je také nezbytné vyhodnotit, zda jsou dodržovány maximální limity reziduí v příkrmech pro kojence stanovené v článku 10 směrnice Komise 2006/141/ES ze dne 22. prosince 2006 o počáteční a pokračovací kojenecké výživě (8) a v článku 7 směrnice Komise 2006/125/ES ze dne 5. prosince 2006 o obilných a ostatních příkrmech pro kojence a malé děti (9), pouze za použití definic reziduí stanovených v nařízení (ES) č. 396/2005.
(11)
Jakmile bude k dispozici příslušná metodika, je rovněž třeba vyhodnotit možné agregované, kumulativní a synergické účinky pesticidů. Začít by se mělo hodnocením některých organofosfátů, karbamátů, triazolů a pyretroidů, uvedených v příloze I.
(12)
V případě metod k prokázání jediného rezidua mohou členské státy splnit své povinnosti týkající se analýzy tím, že se obrátí na úřední laboratoře, které již mají požadované metody validované.
(13)
Členské státy by měly do 31. srpna každého roku předložit informace za předchozí kalendářní rok.
(14)
Aby v souvislosti s časovým přesahem jednoho víceletého programu do dalšího nedocházelo k nejasnostem, mělo by se v zájmu právní jistoty zrušit nařízení (EU) č. 1274/2011. Nařízení by se však dále mělo používat pro vzorky testované v roce 2012.
(15)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Členské státy odeberou v letech 2013, 2014 a 2015 vzorky pro kombinace pesticidů/produktů uvedené v příloze I a provedou jejich analýzu.
Počet vzorků každého produktu je uveden v příloze II.
Článek 2
1. Šarže, která má být zařazena do vzorku, musí být vybrána náhodně.
Postup odběru vzorků, včetně počtu jednotek, musí být v souladu se směrnicí 2002/63/ES.
2. Analýza vzorků musí být provedena v souladu s definicemi reziduí stanovenými v nařízení (ES) č. 396/2005. Pokud v uvedeném nařízení není stanovena pro určitý pesticid žádná výslovná definice reziduí, použije se definice reziduí stanovená v příloze I tohoto nařízení.
Článek 3
1. Členské státy předloží výsledky analýzy vzorků testovaných v letech 2013, 2014 a 2015 vždy do 31. srpna následujícího roku. Tyto výsledky se předloží v souladu se standardním popisem vzorku (SSD) stanoveným v příloze III.
2. Pokud jsou do definice reziduí pesticidů zahrnuty účinné látky, metabolity a/nebo rozkladné či reakční produkty, podají členské státy zprávu o výsledcích analýzy v souladu s právní definicí reziduí. Výsledky každého z hlavních izomerů nebo metabolitů uvedených v definici reziduí se předloží zvlášť, pokud jsou měřeny individuálně.
Článek 4
Nařízení (EU) č. 1274/2011 se zrušuje.
Dále se však použije na vzorky testované v roce 2012.
Článek 5
Toto nařízení vstupuje v platnost dne 1. ledna 2013.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 31. srpna 2012.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 788/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 31ης Αυγούστου 2012
για ένα συντονισμένο πολυετές πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για τα έτη 2013, 2014 και 2015 ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Φεβρουαρίου 2005, για τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων μέσα ή πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και τροποποιώντας την οδηγία 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 28 και το άρθρο 29,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1213/2008 της Επιτροπής (2) θεσπίστηκε το πρώτο συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα για τα έτη 2009, 2010 και 2011. Το εν λόγω πρόγραμμα συνέχισε στο πλαίσιο διαδοχικών κανονισμών της Επιτροπής. Ο πιο πρόσφατος ήταν ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1274/2011 της Επιτροπής, της 7ης Δεκεμβρίου 2011, για ένα συντονισμένο πολυετές πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για τα έτη 2012, 2013 και 2014 ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης (3).
(2)
Τριάντα έως σαράντα τρόφιμα αποτελούν τα κύρια συστατικά του διαιτολογίου στην Ένωση. Εφόσον οι χρήσεις των φυτοφαρμάκων παρουσιάζουν σημαντικές αλλαγές σε περίοδο τριών χρόνων, τα τρόφιμα αυτά πρέπει να ελέγχονται ανά τριετία για φυτοφάρμακα, με σκοπό να αξιολογηθεί η έκθεση των καταναλωτών και η εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης.
(3)
Βάσει διωνυμικής κατανομής πιθανοτήτων μπορεί να υπολογιστεί ότι η εξέταση 642 δειγμάτων επιτρέπει με βεβαιότητα μεγαλύτερη του 99 % την ανίχνευση δείγματος που περιέχει υπολείμματα φυτοφαρμάκων άνω του ορίου προσδιορισμού (LOD), με την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον το 1 % των προϊόντων περιέχει υπολείμματα άνω του ορίου αυτού. Η συλλογή των εν λόγω δειγμάτων πρέπει να κατανεμηθεί μεταξύ των κρατών μελών με βάση τον πληθυσμό, με ελάχιστο όριο 12 δείγματα ανά προϊόν και ανά έτος.
(4)
Τα αποτελέσματα των αναλύσεων του επίσημου προγράμματος ελέγχου της Ένωσης για το 2010 (4) έδειξαν ότι ορισμένα φυτοφάρμακα εμφανίζονται πιο συχνά στα αγροτικά προϊόντα σε σύγκριση με το παρελθόν, γεγονός που υποδεικνύει αλλαγές στον τρόπο χρήσης των εν λόγω φυτοφαρμάκων. Αυτά τα φυτοφάρμακα θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα ελέγχου πέραν εκείνων που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1274/2011 για να εξασφαλιστεί ότι το εύρος των φυτοφαρμάκων που καλύπτεται από το πρόγραμμα ελέγχου είναι αντιπροσωπευτικό των χρησιμοποιούμενων φυτοφαρμάκων.
(5)
Η ανάλυση ορισμένων φυτοφαρμάκων, ιδιαίτερα αυτών που προστέθηκαν στο πρόγραμμα ελέγχου με τον παρόντα κανονισμό ή αυτών που έχουν πολύ δύσκολο ορισμό υπολειμμάτων, θα πρέπει να είναι προαιρετική το 2013, ούτως ώστε τα επίσημα εργαστήρια να έχουν αρκετό χρόνο για να επικυρώσουν τις απαιτούμενες μεθόδους ανάλυσης αυτών των φυτοφαρμάκων, σε περίπτωση που δεν το έχουν κάνει ακόμα.
(6)
Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει άλλες δραστικές ουσίες, μεταβολίτες ή προϊόντα αποδόμησης, τα στοιχεία για τους μεταβολίτες αυτούς θα πρέπει να αναφέρονται ξεχωριστά.
(7)
Οι οδηγίες σχετικά με τη «μέθοδο επικύρωσης και τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου για την ανάλυση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές» (Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed) δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής (5). Πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη, κάτω από ορισμένες συνθήκες, να χρησιμοποιούν ποιοτικές μεθόδους διαλογής.
(8)
Η εφαρμογή μέτρων, όπως η Τυπική Περιγραφή Δείγματος (SSD) (6) για την υποβολή των αποτελεσμάτων των αναλύσεων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, σχετικά με την υποβολή πληροφοριών από τα κράτη μέλη έχει συμφωνηθεί από τα κράτη μέλη, την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων.
(9)
Για τις διαδικασίες δειγματοληψίας εφαρμόζεται η οδηγία 2002/63/ΕΚ της Επιτροπής, της 11ης Ιουλίου 2002, για την καθιέρωση κοινοτικών μεθόδων δειγματοληψίας για τον επίσημο έλεγχο των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω σε προϊόντα φυτικής και ζωικής προέλευσης και την κατάργηση της οδηγίας 79/700/ΕΟΚ (7), η οποία ενσωματώνει τις δειγματοληπτικές μεθόδους και τις διαδικασίες που συνιστά η Επιτροπή του Κώδικα Τροφίμων.
(10)
Είναι επίσης αναγκαίο να εξεταστεί κατά πόσον τηρούνται τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων για τις παιδικές τροφές που προβλέπονται στο άρθρο 10 της οδηγίας 2006/141/ΕΚ της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τα παρασκευάσματα για βρέφη και τα παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας (8), και που προβλέπονται στο άρθρο 7 της οδηγίας 2006/125/ΕΚ της Επιτροπής, της 5ης Δεκεμβρίου 2006, για τις μεταποιημένες τροφές με βάση τα δημητριακά και τις παιδικές τροφές για βρέφη και παιδιά μικρής ηλικίας (9), λαμβάνοντας υπόψη μόνο τους ορισμούς των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
(11)
Είναι επίσης αναγκαίο να εκτιμηθούν τυχόν αθροιστικές, σωρευτικές και συνεργειακές επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων όταν δημιουργείται μια τέτοια μεθοδολογία. Η εκτίμηση αυτή πρέπει να αρχίσει με ορισμένες οργανοφωσφορικές, καρβαμιδικές, τριαζολικές ενώσεις καθώς και με ορισμένα πυρεθροειδή, όπως ορίζονται στο παράρτημα I.
(12)
Όσον αφορά τις μεθόδους που εφαρμόζονται σε ένα μόνο υπόλειμμα, τα κράτη μέλη μπορούν να ανταποκρίνονται στην υποχρέωση ανάλυσης ανατρέχοντας σε επίσημα εργαστήρια που διαθέτουν ήδη τις αναγκαίες επικυρωμένες μεθόδους.
(13)
Τα κράτη μέλη υποβάλλουν έως τις 31 Αυγούστου κάθε έτους τις πληροφορίες για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
(14)
Προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση λόγω της επικάλυψης των διαδοχικών πολυετών προγραμμάτων, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1274/2011 θα πρέπει να καταργηθεί για λόγους ασφάλειας δικαίου. Ωστόσο, θα πρέπει να εξακολουθήσει να ισχύει για τα δείγματα που ελέγχθηκαν το 2012.
(15)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Τα κράτη μέλη, τα έτη 2013, 2014 και 2015, λαμβάνουν και αναλύουν δείγματα για τους συνδυασμούς φυτοφαρμάκων/προϊόντων, όπως ορίζεται στο παράρτημα I.
Ο αριθμός των δειγμάτων κάθε προϊόντος ορίζεται στο παράρτημα II.
Άρθρο 2
1. Η παρτίδα προς δειγματοληψία επιλέγεται τυχαία.
Η δειγματοληπτική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των μονάδων, είναι σύμφωνη με την οδηγία 2002/63/ΕΚ.
2. Τα δείγματα αναλύονται σύμφωνα με τους ορισμούς υπολειμμάτων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005. Όταν δεν υπάρχει συγκεκριμένος ορισμός υπολειμμάτων στον εν λόγω κανονισμό για κάποιο συγκεκριμένο φυτοφάρμακο, ισχύει ο ορισμός υπολειμμάτων που ορίζεται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 3
1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τα αποτελέσματα της ανάλυσης των δειγμάτων που υποβλήθηκαν σε δοκιμές το 2013, 2014 και 2015 έως την 31η Αυγούστου 2014, 2015 και 2016 αντίστοιχα. Τα εν λόγω αποτελέσματα υποβάλλονται σύμφωνα με την Τυπική Περιγραφή Δείγματος (SSD), όπως ορίζεται στο παράρτημα III.
2. Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκου περιλαμβάνει δραστικές ουσίες, μεταβολίτες ή/και προϊόντα αποδόμησης ή αντίδρασης, τα κράτη μέλη αναφέρουν τα αποτελέσματα των αναλύσεων σύμφωνα με τον νόμιμο ορισμό του υπολείμματος. Τα αποτελέσματα κάθε κύριου ισομερούς ή μεταβολίτη που αναφέρεται στον ορισμό του υπολείμματος υποβάλλονται ξεχωριστά, με την προϋπόθεση ότι μετριούνται ξεχωριστά.
Άρθρο 4
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1274/2011 καταργείται.
Ωστόσο, εξακολουθεί να ισχύει για τα δείγματα που ελέγχθηκαν το 2012.
Άρθρο 5
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2013.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 31 Αυγούστου 2012.