NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1382/2013
ze dne 17. prosince 2013,
kterým se zavádí program Spravedlnost na období 2014 až 2020
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 81 odst. 1 a 2, čl. 82 odst. 1 a článek 84 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Smlouva o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) předpokládá vytvoření prostoru svobody, bezpečnosti a práva, v němž se osoby mohou volně pohybovat. Za tímto účelem může Unie přijmout opatření k rozvoji justiční spolupráce v občanských a trestních věcech a podporovat akce členských států v oblasti předcházení trestné činnosti. Při dalším rozvíjení evropského prostoru práva je třeba zajistit dodržování základních práv a obecných zásad, jako jsou zákaz diskriminace, rovnost žen a mužů, účinný přístup ke spravedlnosti pro všechny, právní stát a dobře fungující nezávislý soudní systém.
(2)
Ve Stockholmském programu (4) Evropská rada znovu potvrdila prioritu, kterou představuje budování prostoru svobody, bezpečnosti a práva, a za svou politickou prioritu vyhlásila vytvoření Evropy práva a spravedlnosti. Financování bylo označeno jako jeden z významných nástrojů pro úspěšné provádění politických priorit Stockholmského programu. Ambiciózních cílů stanovených ve Smlouvách a Stockholmském programu je třeba dosáhnout mimo jiné zřízením flexibilního a účinného programu Spravedlnost na období 2014 až 2020 (dále jen „program“), který usnadní plánování a provádění. Obecné a specifické cíle programu by měly být vykládány v souladu s odpovídajícími strategickými hlavními směry stanovenými Evropskou radou.
(3)
Sdělení Komise ze dne 3. března 2010 o strategii „Evropa 2020“stanoví strategii pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění. Dobře fungující prostor práva, v němž jsou odstraněny překážky bránící přeshraničním soudním řízením a přístupu ke spravedlnosti v přeshraničních situacích, by se měl stát klíčovým prvkem při podpoře specifických cílů a hlavních iniciativ strategie Evropa 2020 a při usnadnění mechanismů určených na podporu růstu.
(4)
Pro účely tohoto nařízení by pojem „soudci a soudní zaměstnanci“ měl být vykládán tak, aby zahrnoval soudce, státní zástupce a soudní úředníky, jakož i jiné právní odborníky spojené se soudnictvím, jako jsou advokáti, notáři, soudní vykonavatelé, probační úředníci, mediátoři a soudní tlumočníci.
(5)
Justiční vzdělávání je zásadním prvkem při budování vzájemné důvěry a zlepšování spolupráce mezi justičními orgány a právními odborníky v různých členských státech. Justiční vzdělávání by mělo být považováno za základní prvek při podpoře skutečně evropské justiční kultury v souvislosti se sdělením Komise ze dne 13. září 2011 s názvem „Budování důvěry v celoevropskou justici. Nový rozměr evropského justičního vzdělávání.“, usnesením Rady o dalším vzdělávání soudců, státních zástupců a soudních zaměstnanců v Evropské unii (5), závěry Rady ze dne 27. a 28. října 2011 o evropském justičním vzdělávání a usnesením Evropského parlamentu ze dne 14. března 2012 o justičním vzdělávání.
(6)
Na justičním vzdělávání se mohou podílet různí aktéři, jako jsou právní, soudní a správní orgány členských států, akademické instituce, vnitrostátní subjekty odpovědné za justiční vzdělávání, organizace nebo sítě poskytující vzdělávání na evropské úrovni či sítě soudních koordinátorů práva Unie. Orgány a subjekty sledující cíl obecného evropského zájmu v oblasti vzdělávání soudců, jako jsou Evropská síť pro justiční vzdělávání (EJTN), Akademie evropského práva (ERA), Evropská síť rad pro justici (ENCJ), Sdružení státních rad a nejvyšších správních soudů Evropské unie (ACA-Europe), Síť předsedů nejvyšších soudů Evropské unie (RPCSJUE) a Evropský institut veřejné správy (EIPA), by měly i nadále plnit svou úlohu při podpoře vzdělávacích programů pro soudce a soudní zaměstnance, které mají skutečný evropský rozměr, a měla by jim tudíž být poskytována přiměřená finanční podpora v souladu s postupy a kritérii stanovenými v ročních pracovních programech přijatých Komisí podle tohoto nařízení.
(7)
Unie by měla usnadnit vzdělávací činnosti zaměřené na provádění práva Unie tím, že platy účastnících se soudců a soudních zaměstnanců vyplácené orgány členských států bude považovat za způsobilé náklady nebo za spolufinancování formou věcných příspěvků, v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (6) (dále jen „finanční nařízení“).
(8)
Přístup ke spravedlnosti by měl zejména zahrnovat přístup k soudům, k alternativním metodám urovnávání sporů a k osobám zastávajícím veřejnou funkci, které mají podle zákona povinnost poskytovat stranám nezávislé a nestranné právní poradenství.
(9)
Rada v prosinci roku 2012 potvrdila Protidrogovou strategii EU (2013-2020) (7), jejímž cílem je zaujmout vyvážený přístup založený na současném snižování poptávky po drogách a nabídky drog, přičemž uznala, že snižování poptávky po drogách a snižování nabídky drog jsou vzájemně se posilujícími prvky politiky boje proti zakázaným drogám. Jedním z hlavních cílů uvedené strategie je nadále přispívat k měřitelnému snížení poptávky po drogách, drogové závislosti a zdravotních a sociálních rizik a škod spojených s užíváním drog. Zatímco program Drogová prevence a informovanost o drogách, zavedený rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1150/2007/ES (8), vycházel z právního základu pro oblast veřejného zdraví a vztahoval se na tyto aspekty, tento program vychází z různých právních základů a jeho cílem by měl být další rozvoj evropského prostoru práva založeného na vzájemném uznávání a vzájemné důvěře, zejména prosazováním justiční spolupráce. V reakci na potřebu zjednodušení a v souladu s právním základem každého programu může tedy program Zdraví pro růst podporovat opatření doplňující činnost členských států při dosahování cíle, jímž je snížení škodlivých účinků drog na zdraví, a to i v oblasti informovanosti a prevence.
(10)
Dalším důležitým prvkem Protidrogové strategie EU (2013-2020) je omezení nabídky drog. Zatímco nástroj pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost by měl podporovat činnosti zaměřené na předcházení a boj proti obchodu s drogami a jiným formám trestné činnosti a zejména opatření zaměřená na výrobu, zhotovování, extrahování, prodej, přepravu, dovoz a vývoz nedovolených drog, včetně držení a nákupu s cílem zapojit se do činností spojených s obchodem s drogami, měl by se tento program vztahovat na ty aspekty protidrogové politiky, na které se nevztahuje nástroj pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost ani program Zdraví pro růst a které úzce souvisejí s obecným cílem tohoto programu.
(11)
V každém případě je třeba zajistit trvalé financování priorit programového období 2007-2013, které byly zachovány jako cíle v rámci nové Protidrogové strategie EU (2013-2020), a proto by měly být k dispozici finanční prostředky z programu Zdraví pro růst, nástroje pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost a tohoto programu v souladu s jejich příslušnými prioritami a právními základy a při vyloučení dvojího financování.
(12)
Podle čl. 3 odst. 3 Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“), článku 24 Listiny základních práv Evropské unie (dále jen „Listina“) a Úmluvy OSN o právech dítěte z roku 1989 by měl program podporovat ochranu práv dítěte, včetně práva na řádný proces, práva porozumět průběhu soudního řízení, práva na respektování soukromého a rodinného života a práva na integritu a důstojnost. Program by měl být zaměřen zejména na zvýšení ochrany dítěte v rámci jednotlivých soudních systémů a na zlepšení přístupu dětí k spravedlnosti a prosazování práv dítěte by mělo být součástí provádění všech jeho činností.
(13)
Podle článků 8 a 10 Smlouvy o fungování EU by tento program měl podporovat zohlednění rovnosti žen a mužů a cílů v oblasti zákazu diskriminace ve všech svých činnostech. Mělo by být prováděno pravidelné sledování a hodnocení, které umožní posoudit, jak činnosti programu reagují na otázky rovnosti žen a mužů a zákazu diskriminace.
(14)
Ze zkušeností s činností na úrovni Unie vyplývá, že plnění cílů programu v praxi vyžaduje spojení jednotlivých nástrojů, včetně právních předpisů, politických iniciativ a financování. Financování je důležitý nástroj, který doplňuje legislativní opatření.
(15)
Ve svých závěrech přijatých ve dnech 22. a 23. září 2011 o zlepšení účinnosti budoucích finančních programů Unie na podporu justiční spolupráce Rada zdůraznila významnou úlohu finančních programů Unie v účinném provádění acquis Unie a opětovně vyjádřila potřebu transparentnějšího, flexibilnějšího, soudržnějšího a jednoduššího přístupu k těmto programům.
(16)
Sdělení Komise nazvané „Rozpočet - Evropa 2020“ze dne 29. června 2011 zdůrazňuje potřebu racionalizovat a zjednodušit financování Unie. Zejména vzhledem ke stávající hospodářské krizi je nanejvýš důležité, aby finanční prostředky Unie byly strukturovány a spravovány co nejsvědomitěji. Smysluplného zjednodušení a účinného řízení financování lze dosáhnout snížením počtu programů a racionalizací, zjednodušením a harmonizací pravidel a postupů v oblasti financování.
(17)
V reakci na potřebu zjednodušit a účinně řídit poskytování finančních prostředků a usnadnit přístup k nim by tento program měl pokračovat v činnostech prováděných v minulosti na základě tří programů zavedených rozhodnutím Rady 2007/126/SVV (9), rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1149/2007/ES (10) a rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 1150/2007/ES a rozvíjet tyto činnosti. Hodnocení těchto programů v polovině období zahrnují doporučení s cílem zlepšit jejich provádění. Výsledky těchto hodnocení v polovině období, jakož i výsledky příslušných hodnocení ex post je třeba zohlednit při provádění tohoto programu.
(18)
Sdělení Komise nazvané „Přezkum rozpočtu EU“ ze dne 19. října 2010 a sdělení Komise nazvané „Rozpočet - Evropa 2020“ ze dne 29. června 2011 rovněž zdůrazňují potřebu zacílit financování na činnosti, které mají zřejmou evropskou přidanou hodnotu, tj. na případy, kdy zásah Unie může oproti opatřením na úrovni členských států přinést přidanou hodnotu. Akce, na něž se vztahuje toto nařízení, by měly přispívat k vytvoření evropského prostoru práva tím, že podpoří zásadu vzájemného uznávání, posílí vzájemnou důvěru mezi členskými státy, zdokonalí přeshraniční spolupráci a vytváření sítí a umožní správné, soudržné a jednotné uplatňování práva Unie. Činnosti v oblasti financování by měly rovněž přispívat k tomu, aby všichni zúčastnění získávali účinnější a lepší znalosti o právu a politikách Unie, a měly by poskytovat stabilní analytický základ pro podporu a rozvoj práva a politik Unie, a přispívat tak k jejich vymáhání a řádnému provádění. Opatření na úrovni Unie umožní, aby tyto akce byly prováděny jednotně v rámci celé Unie a aby přinášely úspory z rozsahu. Kromě toho může Unie lépe reagovat na přeshraniční situace, než mohou členské státy, a může poskytnout evropskou platformu pro vzájemné čerpání zkušeností.
(19)
Při výběru akcí, jež mají být financovány z programu, by Komise měla návrhy posuzovat podle předem určených kritérií. Tato kritéria by měla zahrnovat posouzení evropské přidané hodnoty navrhovaných akcí. I u vnitrostátních projektů a projektů malého rozsahu lze prokázat, že obsahují evropskou přidanou hodnotu.
(20)
Orgány a subjekty, které mají přístup k programu, by měly zahrnovat celostátní, regionální a místní orgány.
(21)
Toto nařízení stanoví finanční krytí pro celou dobu trvání programu, které představuje pro Evropský parlament a Radu hlavní referenční částku při ročním rozpočtovém procesu ve smyslu bodu 17 interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (11).
(22)
S cílem zajistit, aby byl program dostatečně pružný na to, aby reagoval na měnící se potřeby a odpovídající politické priority během svého trvání, by měla by být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o změnu procentních podílů stanovených v příloze tohoto nařízení pro každý specifický cíl, která by tyto podíly přesáhla o více než 5 procentních bodů. K posouzení potřeby takového aktu v přenesené pravomoci by se tyto procentní podíly měly vypočítat na základě finančního krytí programu pro celou dobu jeho trvání, a nikoli na základě ročních prostředků. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(23)
Toto nařízení by mělo být prováděno v plném souladu s finančním nařízením. Zejména pokud jde o podmínky způsobilosti daně z přidané hodnoty (DPH), kterou platí příjemci grantů, by způsobilost DPH neměla záviset na právním postavení příjemců pro činnosti, jež mohou provádět soukromé a veřejné orgány a subjekty za stejných právních podmínek. S ohledem na zvláštní povahu cílů a činností, na něž se vztahuje toto nařízení, je ve výzvách k podávání návrhů třeba upřesnit, že pro činnosti, jež mohou provádět veřejné i soukromé orgány a subjekty, má být za způsobilou považována neodpočitatelná DPH odváděná veřejnými orgány a subjekty, pokud je placena v souvislosti s prováděním činností jako odborné vzdělávání nebo zvyšování informovanosti, které nelze považovat za výkon veřejné moci. Toto nařízení by mělo rovněž využívat nástroje pro zjednodušení, které byly zavedeny finančním nařízením. Cílem kritérií pro určování akcí, jež mají být podporovány, by navíc mělo být poskytování dostupných finančních prostředků na akce, jež mají největší dopad na sledované cíle politiky.
(24)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci pro schvalování ročních pracovních programů. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (12).
(25)
Roční pracovní programy přijímané Komisí podle tohoto nařízení by měly zajistit vhodné rozdělení finančních prostředků mezi granty a veřejné zakázky. Program by měl nejprve přidělit finanční prostředky na granty a zároveň zachovat dostatečné úrovně financování pro zakázky. Minimální podíl ročních výdajů, které mají být přiděleny na granty, by měl být stanoven v ročním pracovním programu a neměl by být nižší než 65 %. Pro usnadnění plánování projektů a spolufinancování zúčastněnými stranami by Komise měla stanovit jasný harmonogram pro výzvy k podávání návrhů, výběr projektů a rozhodnutí o přidělení finančních prostředků.
(26)
Aby se zajistilo účinné přidělování finančních prostředků ze souhrnného rozpočtu Unie, je zapotřebí dodržovat celkový soulad, doplňkovost a součinnost mezi finančními programy, které podporují vzájemně související oblasti politiky, a to zejména v případě tohoto programu a programu Práva, rovnost a občanství, zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1381/2013 (13), nástroje pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součásti Fondu pro vnitřní bezpečnost programu Zdraví pro růst, programu Erasmus+, zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1288/2013 (14), rámcového programu Horizont 2020, zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1291/2013 (15), a nástroje předvstupní pomoci (NPP II).
(27)
Finanční zájmy Unie by měly být chráněny přiměřenými opatřeními v celém výdajovém cyklu, včetně opatření pro prevenci, odhalování a vyšetřování nesrovnalostí, zpětného získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých finančních prostředků a případných správních a finančních sankcí v souladu s finančním nařízením.
(28)
V zájmu uplatňování zásady řádného finančního řízení by toto nařízení mělo upravovat vhodné nástroje pro posouzení jeho výsledků. Za tímto účelem by mělo definovat obecné a specifické cíle. Aby bylo možné posoudit plnění těchto specifických cílů, je zapotřebí vytvořit soubor konkrétních a měřitelných ukazatelů, které by měly zůstat v platnosti po celou dobu trvání programu. Komise by měla každoročně podávat Evropskému parlamentu a Radě zprávu o sledování, která by se měla zakládat mimo jiné na ukazatelích stanovených v tomto nařízení a která by měla podat informace o využití dostupných finančních prostředků.
(29)
Program by měl být prováděn účinným způsobem, který by dodržoval zásadu řádného finančního řízení a zároveň by umožnil účinný přístup k programu potenciálním žadatelům. S cílem podpořit účinný přístup k programu by Komise měla vyvinout maximální úsilí zaměřené na zjednodušení a harmonizaci postupů podávání žádostí a dokumentů, správních formalit a požadavků v oblasti finančního řízení, na odstranění administrativní zátěže a na podporu žádostí o poskytnutí grantu podávaných subjekty, které se nacházejí v členských státech, jež jsou v programu nedostatečně zastoupeny. Informace o programu, jeho cílech, jednotlivých výzvách k podávání návrhů a jejich harmonogramu by měla Komise zveřejnit na zvláštní internetové stránce. Základní dokumenty a pokyny týkající se výzev k podávání návrhů by měly být k dispozici ve všech úředních jazycích orgánů Unie.
(30)
V souladu s čl. 180 odst. 1 písm. l) nařízení Komise v přenesené pravomoci (EU) č. 1268/2012 (16) (dále jen „prováděcí pravidla“) by grantová dohoda měla obsahovat ustanovení, jimiž se řídí zviditelnění finanční podpory, kterou Unie poskytuje, s výjimkou řádně odůvodněných případů, kdy její prezentace vůči veřejnosti není možná či vhodná.
(31)
V souladu s čl. 35 odst. 2 a 3 finančního nařízení a článkem 21 prováděcích pravidel by Komise měla vhodným způsobem včas zpřístupnit informace o příjemcích finančních prostředků a o povaze a účelu opatření financovaných ze souhrnného rozpočtu Unie. Při zpřístupnění těchto informací by měly být řádně dodrženy požadavky na zachování důvěrnosti a bezpečnosti, zejména pokud je o ochranu osobních údajů.
(32)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž konkrétně přispět k dalšímu rozvoji evropského prostoru práva, založeného na vzájemném uznávání a vzájemné důvěře, zejména podporou justiční spolupráce v civilních a trestních věcech, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jej může být dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o EU. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(33)
V souladu s článkem 3 Protokolu č. 21 o postavení Spojeného království a Irska s ohledem na prostor svobody, bezpečnosti a práva, připojeného k Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, oznámilo Irsko své přání účastnit se přijímání a používání tohoto nařízení.
(34)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 21 o postavení Spojeného království a Irska s ohledem na prostor svobody, bezpečnosti a práva, připojeného k Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, a aniž je dotčen článek 4 uvedeného protokolu, se Spojené království neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(35)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 22 o postavení Dánska, připojeného k Smlouvě o EU a ke Smlouvě o fungování EU, se Dánsko neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(36)
S cílem zabezpečit kontinuitu financování činností dříve prováděných na základě rozhodnutí 2007/126/SVV, rozhodnutí č. 1149/2007/ES a rozhodnutí č. 1150/2007/ES by toto nařízení mělo vstoupit v platnost prvním dnem po vyhlášení,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Zavedení a doba trvání programu
1. Toto nařízení zavádí program Spravedlnost (dále jen „program“).
2. Program zahrnuje období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020.
Článek 2
Evropská přidaná hodnota
1. Z programu jsou financovány akce s evropskou přidanou hodnotou, které přispívají k dalšímu rozvoji evropského prostoru práva. Komise za tímto účelem zajistí, že akce vybrané k financování mají přinést výsledky s evropskou přidanou hodnotou.
2. Evropská přidaná hodnota akcí, včetně akcí malého rozsahu a vnitrostátních akcí, se posuzuje na základě kritérií, jako je jejich přispění k důslednému a jednotnému provádění práva Unie a k širokému povědomí veřejnosti o právech z něj vyplývajících, jejich potenciál k rozvíjení vzájemné důvěry mezi členskými státy a zlepšení přeshraniční spolupráce, jejich nadnárodní dopad, jejich podíl na vypracování a šíření osvědčených postupů a jejich potenciál k vytváření praktických nástrojů a řešení zaměřených na přeshraniční nebo celounijní problémy.
Článek 3
Obecný cíl
Obecným cílem programu je přispět k dalšímu rozvoji evropského prostoru práva založeného na vzájemném uznávání a vzájemné důvěře, a to zejména podporou justiční spolupráce v občanských a trestních věcech.
Článek 4
Specifické cíle
1. K dosažení obecného cíle stanoveného v článku 3 jsou v programu stanoveny tyto specifické cíle:
a)
usnadnění a podpora justiční spolupráce v občanských a trestních věcech;
b)
podpora a prosazování justičního vzdělávání, včetně jazykového vzdělávání v oblasti právní terminologie, s cílem podporovat společnou právní a justiční kulturu;
c)
usnadnění účinného přístupu ke spravedlnosti pro všechny, včetně prosazování a podpory práv obětí trestných činů, při respektování práv na obhajobu;
d)
podpora iniciativ v oblasti protidrogové politiky, pokud jde o aspekty spojené s justiční spoluprací a předcházením trestné činnosti, které úzce souvisejí s obecným cílem programu, pokud se na ně nevztahuje nástroj pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost nebo program Zdraví pro růst.
2. Specifických cílů programu se dosahuje zejména:
a)
zlepšováním veřejného povědomí a znalostí o právu a politikách Unie;
b)
s cílem zajistit účinnou justiční spolupráci v občanských a trestních věcech, zlepšováním znalostí o právu Unie, včetně hmotného a procesního práva, nástrojů justiční spolupráce a příslušné judikatury Soudního dvora Evropské unie, a o srovnávacím právu;
c)
podporou účinného, uceleného a jednotného provádění a používání nástrojů Unie v členských státech a jejich sledováním a hodnocením;
d)
podporou přeshraniční spolupráce, zlepšováním vzájemných znalostí a porozumění v oblasti občanského a trestního práva a právních a justičních systémů členských států a posilováním vzájemné důvěry;
e)
zdokonalováním znalostí a porozumění ohledně případných překážek pro řádné fungování evropského prostoru práva;
f)
zlepšováním účinnosti justičních systémů a jejich spolupráce prostřednictvím informačních a komunikačních technologií, včetně přeshraniční interoperability systémů a aplikací.
Článek 5
Začleňování
Program při provádění všech svých činností usiluje o podporu rovnosti žen a mužů a práv dítěte, a to i prostřednictvím justice vstřícné k dětem. Program dodržuje rovněž zákaz diskriminace z kteréhokoli z důvodů uvedených v článku 21 Listiny, v souladu s článkem 51 Listiny a v mezích v něm stanovených.
Článek 6
Druhy akcí
1. Z programu jsou mimo jiné financovány tyto druhy akcí:
a)
analytické činnosti, jako je shromažďování údajů a statistik; rozvoj společných metodik a případně ukazatelů nebo měřítek; studie, výzkum, analýzy a průzkumy; hodnocení; příprava a publikace pokynů, zpráv a vzdělávacích materiálů; workshopy, semináře, setkání odborníků a konference;
b)
vzdělávací činnosti, jako jsou například výměny zaměstnanců, workshopy, semináře, školící programy pro školitele, včetně jazykového vzdělávání v oblasti právní terminologie, a rozvíjení internetových a dalších vzdělávacích modulů pro soudce a soudní zaměstnance;
c)
vzájemná výměna zkušeností, spolupráce, zvyšování povědomí a šíření informací, jako je například identifikace a výměna osvědčených postupů, inovativních přístupů a zkušeností; organizace vzájemného hodnocení a vzájemné výměny zkušeností; pořádání konferencí, seminářů, informačních kampaní včetně institucionální komunikace o politických prioritách Unie, pokud souvisejí s cíli programu; shromažďování a zveřejňování materiálů pro šíření informací o programu a jeho výsledcích; rozvíjení, provozování a údržba systémů a nástrojů využívajících informační a komunikační technologie, včetně dalšího rozvoje portálu evropské e-justice jako nástroje ke zlepšení přístupu občanů ke spravedlnosti;
d)
podpora hlavních aktérů, jejichž činnosti přispívají k provádění cílů programu, jako je podpora pro členské státy při provádění práva a politik Unie, podpora klíčových evropských aktérů a sítí na evropské úrovni, včetně sítí v oblasti justičního vzdělávání; a podpora činností sítí na evropské úrovni mezi specializovanými orgány a subjekty, jakož i celostátními, regionálními a místními orgány a nevládními organizacemi.
2. Evropská síť pro justiční vzdělávání obdrží grant na provozní náklady umožňující spolufinancování výdajů souvisejících s jejím stálým pracovním programem.
Článek 7
Účast
1. Přístup k tomuto programu je otevřen všem orgánům a subjektům, které jsou právně usazeny v:
a)
členských státech,
b)
zemích Evropského sdružení volného obchodu (ESVO), které jsou členy Dohody o Evropském hospodářském prostoru, v souladu s podmínkami stanovenými v uvedené dohodě;
c)
kandidátských zemích, potenciálních kandidátech a zemích přistupujících k Unii, v souladu s obecnými zásadami a obecnými podmínkami stanovenými pro účast těchto zemí na programech Unie zavedených v příslušných rámcových dohodách a rozhodnutích rad přidružení nebo podobných dohodách.
2. Orgány a subjekty zaměřené na zisk mají přístup k programu pouze ve spojení s neziskovými nebo veřejnými organizacemi.
3. Orgány a subjekty právně usazené v jiných třetích zemích než těch, které se účastní programu v souladu s odst. 1 písm. b) a c), a zejména v zemích, na něž se vztahuje evropská politika sousedství, se mohou do akcí v rámci programu zapojit na vlastní náklady, pokud to poslouží účelu těchto akcí.
4. Komise může spolupracovat s mezinárodními organizacemi za podmínek stanovených v příslušném ročním pracovním programu. Přístup k programu je otevřen mezinárodním organizacím působícím v oblastech, na něž se program vztahuje, v souladu s finančním nařízením a příslušným ročním pracovním programem.
Článek 8
Rozpočet
1. Finanční krytí pro provádění programu na období 2014 až 2020 se stanoví na 377 604 000 EUR.
2. Z finančních prostředků programu lze rovněž hradit výdaje související s činnostmi v rámci přípravy, sledování, kontroly, auditu a hodnocení, které jsou potřebné pro řízení programu a posouzení týkající se dosažení jeho cílů. Z finančních prostředků programu lze hradit výdaje spojené s nezbytnými studiemi, setkáními odborníků, informačními a komunikačními akcemi včetně institucionální komunikace o politických prioritách Unie, pokud souvisejí s obecnými cíli tohoto nařízení, jakož i výdaje spojené se sítěmi informačních technologií zaměřenými na zpracování a výměnu informací, a jiné výdaje na technickou a správní pomoc, potřebnou v souvislosti s řízením programu Komisí.
3. Roční rozpočtové prostředky schvaluje Evropský parlament a Rada v mezích stanovených víceletým finančním rámcem zřízeným nařízením Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013 (17)
4. V rámci finančního krytí programu se částky na každý specifický cíl přidělují v souladu s procentními podíly stanovenými v příloze.
5. Komise se od přidělených procentních podílů finančního krytí, jak jsou stanoveny v příloze, nesmí odchýlit o více než 5 procentních bodů pro každý specifický cíl. Pro případ, že je nezbytné tento limit překročit, je Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 9 za účelem změny každého z podílů uvedených v příloze o více než 5 a nejvýše 10 procentních bodů.
Článek 9
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci podle čl. 8 odst.5 je svěřena Komisi na dobu trvání programu.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v čl. 8 odst. 5 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 8 odst. 5 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 10
Prováděcí opatření
1. Komise provádí program v souladu s finančním nařízením.
2. Komise za účelem provádění programu přijme roční pracovní programy ve formě prováděcích aktů. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 11 odst. 2.
3. Každý roční pracovní program provede cíle programu tím, že určí:
a)
akce, jež mají být uskutečněny v souladu s obecnými a specifickými cíli stanovenými v článku 3 a čl. 4 odst. 1, včetně orientačního přidělení finančních zdrojů;
b)
základní kritéria způsobilosti, výběru a udělování grantů, podle nichž se vybírají návrhy, které mají obdržet finanční příspěvky v souladu s článkem 84 finančního nařízení a článkem 94 prováděcích pravidel;
c)
minimální procentní podíl ročních výdajů, které mají být přiděleny na granty.
4. Zajistí se vhodné a spravedlivé rozdělování finanční podpory mezi různé oblasti, na něž se vztahuje toto nařízení. Při rozhodování o přidělení prostředků do těchto oblastí v ročních pracovních programech zohlední Komise potřebu zachovat dostatečné úrovně financování jak pro oblast civilního a trestního soudnictví, tak pro oblast justičního vzdělávání a iniciativy v oblasti protidrogové politiky spadající do působnosti programu.
5. Výzvy k podávání návrhů se uveřejňují jednou ročně.
6. Pro usnadnění činností v oblasti justičního vzdělávání se v souladu s finančním nařízením při poskytování odpovídajícího financování zohlední náklady spojené s účastí soudců a soudních zaměstnanců na těchto činnostech, které vzniknou orgánům členských států.
Článek 11
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 12
Doplňkovost
1. Komise ve spolupráci s členskými státy zajistí celkový soulad, doplňkovost a součinnost s ostatními nástroji Unie, včetně mimo jiné s programem Práva, rovnost a občanství, nástrojem pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí jako součástí Fondu pro vnitřní bezpečnost, programem Erasmus+, rámcovým programem Horizont 2020 a nástrojem předvstupní pomoci (NPP II).
2. Komise rovněž zajistí celkový soulad, doplňkovost a součinnost s činností subjektů Unie působících v oblastech, na něž se vztahují cíle programu, jako jsou Eurojust, zřízený rozhodnutím Rady 2002/187/SVV (18), a Evropské monitorovací centrum pro drogy a drogovou závislost, zřízené nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1920/2006 (19).
3. Program může sdílet zdroje s ostatními nástroji Unie, zejména s programem Práva, rovnost a občanství, za účelem provádění akcí odpovídajících cílům obou programů. Na akci financovanou z programu lze rovněž čerpat prostředky z programu Práva, rovnost a občanství, pokud se financování netýká stejné nákladové položky.
Článek 13
Ochrana finančních zájmů Unie
1. Komise přijme vhodná opatření, která zajistí, aby byly při provádění akcí financovaných z programu finanční zájmy Unie chráněny prevencí podvodů, korupce a jiného protiprávního jednání, účinnými kontrolami, a jsou-li zjištěny nesrovnalosti, zpětným získáním neoprávněně vyplacených částek a případně účinnými, přiměřenými a odrazujícími správními a finančními sankcemi.
2. Komise nebo její zástupci a Účetní dvůr mají pravomoc provádět kontrolu veškerých dokladů i kontrolu na místě u všech příjemců grantů, dodavatelů a subdodavatelů, kteří obdrželi finanční prostředky Unie v rámci programu.
3. Evropský úřad pro boj proti podvodům (dále jen „OLAF“) může provádět vyšetřování, včetně kontrol a inspekcí na místě, v souladu s ustanoveními a postupy stanovenými v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 883/2013 (20) a v nařízení Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 (21) s cílem zjistit, zda v souvislosti s grantovou dohodou, rozhodnutím o grantu nebo smlouvou financovanou v rámci programu nedošlo k podvodu, korupci nebo jinému protiprávnímu jednání ohrožujícímu finanční zájmy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 1, 2 a 3, musí dohody o spolupráci se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi, grantové dohody, rozhodnutí o grantu a smlouvy, které vyplývají z provádění programu, obsahovat ustanovení, která výslovně zmocňují Komisi, Účetní dvůr a OLAF k provádění auditů a vyšetřování zmíněných v uvedených odstavcích v souladu s jejich pravomocemi.
Článek 14
Sledování a hodnocení
1. Komise program každoročně sleduje tak, aby bylo možné sledovat provádění akcí v jeho rámci a plnění specifických cílů stanovených v článku 4. Sledování zároveň umožní posoudit, jak byly v rámci akcí programu řešeny otázky rovnosti žen a mužů a zákazu diskriminace.
2. Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě
a)
výroční zprávu o sledování na základě ukazatelů stanovených v čl. 15 odst. 2 a o využití dostupných finančních prostředků;
b)
průběžnou hodnotící zprávu do 30. června 2018;
c)
zprávu o hodnocení ex post do 31. prosince 2021.
3. Průběžná hodnotící zpráva posoudí pokrok dosažený při plnění cílů programu, účinnost využívaných zdrojů a evropskou přidanou hodnotu programu s cílem určit, zda je financování v oblastech, na které se program vztahuje, třeba po roce 2020 prodloužit, upravit nebo ukončit. Zároveň se prověří, zda je možné program ještě zjednodušit, zda je vnitřně i navenek soudržný a zda jsou všechny jeho cíle a akce stále relevantní. Ve zprávě se zohlední výsledky hodnocení ex post předchozích programů na období 2007-2013 zavedených rozhodnutími uvedenými v článku 16.
4. Zpráva o hodnocení ex post, která se použije při rozhodování o následném programu, posoudí dlouhodobý dopad programu a udržitelnost jeho účinků.
5. Hodnocení zároveň umožní posoudit, jak byly v rámci akcí programu řešeny otázky rovnosti žen a mužů a zákazu diskriminace.
Článek 15
Ukazatele
1. V souladu s článkem 14 slouží ukazatele stanovené v odstavci 2 tohoto článku jako základ pro sledování a hodnocení rozsahu, ve kterém bylo akcemi stanovenými v článku 6 dosaženo každého ze specifických cílů programu stanovených v článku 4. Měří se na základě předem stanovených základních hodnot, které odrážejí situaci před prováděním. Ukazatele se případně člení podle pohlaví, věku a postižení.
2. Ukazatele uvedené v odstavci 1 zahrnují mimo jiné:
a)
počet a procentní podíl osob v cílové skupině, které byly osloveny činnostmi na zvyšování povědomí financovanými z programu;
b)
počet a procentní podíl soudců a soudních zaměstnanců v cílové skupině, kteří se zúčastnili činností v oblasti vzdělávání, výměn, studijních pobytů, workshopů a seminářů financovaných z programu;
c)
zvýšení úrovně znalostí o právu a politikách Unie ve skupinách účastnících se činností financovaných z programu ve srovnání s celou cílovou skupinou;
d)
počet případů, činnosti a výsledky v oblasti přeshraniční spolupráce, mimo jiné prostřednictvím nástrojů informačních technologií a postupů zavedených na úrovni Unie;
e)
hodnocení účastníků činností, jichž se zúčastnili, a jejich (očekávané) udržitelnosti;
f)
zeměpisné pokrytí činností financovaných z programu.
3. Kromě ukazatelů stanovených v odstavci 2 se v průběžné zprávě i ve zprávě o hodnocení programu ex post zhodnotí mimo jiné:
a)
vnímaný dopad programu na otázku přístupu ke spravedlnosti na základě kvalitativních a kvantitativních údajů shromážděných na evropské úrovni;
b)
počet a kvalita nástrojů a prostředků vypracovaných prostřednictvím akcí financovaných programem;
c)
evropská přidaná hodnota programu, včetně zhodnocení činností programu s přihlédnutím k podobným iniciativám vytvořeným na vnitrostátní či evropské úrovni a bez finanční podpory Unie a k jejich (očekávaným) výsledkům a výhody či nevýhody financování Unií ve srovnání s vnitrostátním financováním dotyčného druhu činnosti;
d)
úroveň financování v poměru k dosaženým výsledkům (účinnost);
e)
případné administrativní, organizační nebo strukturální překážky bránící hladšímu, účinnějšímu a účelnějšímu provádění programu (prostor pro zjednodušení).
Článek 16
Přechodná opatření
Na akce zahájené na základě rozhodnutí 2007/126/SVV, rozhodnutí 1149/2007/ES nebo rozhodnutí 1150/2007/ES se až do jejich ukončení vztahují ustanovení těchto rozhodnutí. Vzhledem k těmto akcím se odkazy na výbory uvedené v článku 9 rozhodnutí 2007/126/SVV, v článcích 10 a 11 rozhodnutí 1149/2007/ES a v článku 10 rozhodnutí 1150/2007/ES považují za odkazy na výbor uvedený v čl. 11 odst. 1 tohoto nařízení.
Článek 17
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 17. prosince 2013.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 17ης Δεκεμβρίου 2013
για τη θέσπιση του Προγράμματος «Δικαιοσύνη», για την περίοδο 2014-2020
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 81 παράγραφοι 1 και 2, το άρθρο 82 παράγραφος 1 και το άρθρο 84,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Μετά τη διαβίβαση του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτρoπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης εντός του οποίου τα άτομα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα. Προς τον σκοπό αυτό, η Ένωση δύναται να θεσπίζει μέτρα για την ανάπτυξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, καθώς επίσης και την προώθηση της δράσης των κρατών μελών στον τομέα της πρόληψης του εγκλήματος. Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και κοινών αρχών όπως η απαγόρευση των διακρίσεων, η ισότητα των φύλων, η αποτελεσματική πρόσβαση όλων στη δικαιοσύνη, το κράτος δικαίου και ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα που λειτουργεί σωστά πρέπει να εξασφαλιστεί στο πλαίσιο της περαιτέρω ανάπτυξης ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης.
(2)
Στο Πρόγραμμα της Στοκχόλμης (4) το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε την προτεραιότητα της εγκαθίδρυσης ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, και μνημόνευσε ως πολιτική του προτεραιότητα την επίτευξη μιας Ευρώπης του δικαίου και της δικαιοσύνης. Η χρηματοδότηση κατονομάσθηκε ως ένα από τα σημαντικά εργαλεία για την επιτυχή υλοποίηση των πολιτικών προτεραιοτήτων του Προγράμματος της Στοκχόλμης. Οι φιλόδοξοι στόχοι των Συνθηκών και του Προγράμματος της Στοκχόλμης πρέπει να επιτευχθούν, μεταξύ άλλων, με τη θέσπιση, για την περίοδο 2014 έως 2020, ευέλικτου και αποτελεσματικού προγράμματος «Δικαιοσύνη» («Πρόγραμμα») που θα διευκολύνει τον προγραμματισμό και την υλοποίηση. Οι γενικοί και οι ειδικοί στόχοι του Προγράμματος θα πρέπει να ερμηνεύονται σύμφωνα με τις σχετικές στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές που έχει ορίσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
(3)
Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2010 με θέμα τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» καθορίζει μια στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Ένας χώρος δικαιοσύνης ο οποίος λειτουργεί εύρυθμα και στον οποίο έχουν εξαλειφθεί τα εμπόδια για τις διασυνοριακές δικαστικές διαδικασίες και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε υποθέσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα είναι σκόπιμο να αναπτυχθεί ως πρωταρχικής σημασίας στοιχείο για τη στήριξη των ειδικών στόχων και των εμβληματικών πρωτοβουλιών της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και για τη διευκόλυνση των μηχανισμών που έχουν σχεδιαστεί για την προαγωγή της ανάπτυξης.
(4)
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ο όρος «μέλη του δικαστικού σώματος και άλλους λειτουργούς και υπαλλήλους του τομέα απονομής δικαιοσύνης» περιλαμβάνει δικαστές, εισαγγελείς και δικαστικοί υπάλληλοι, καθώς και άλλοι ασκούντες νομικά επαγγέλματα σχετικά με τον δικαστικό τομέα, λ.χ. δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, δικαστικοί επιμελητές, επιμελητές κοινωνικής αρωγής, διαμεσολαβητές και διερμηνείς δικαστηρίων.
(5)
Η κατάρτιση των δικαστικών έχει καίρια σημασία για την οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και βελτιώνει τη συνεργασία μεταξύ των δικαστικών αρχών και των ασκούντων τα σχετικά επαγγέλματα στα διάφορα κράτη μέλη. Η κατάρτιση των δικαστικών πρέπει να θεωρείται ουσιώδες στοιχείο στην προαγωγή ενός πραγματικά ευρωπαϊκού δικαστικού πνεύματος στο πλαίσιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 13ης Σεπτεμβρίου 2011 με τίτλο «Εμπιστοσύνη στην πανευρωπαϊκή δικαιοσύνη. Μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή δικαστική κατάρτιση», του ψηφίσματος του Συμβουλίου για την κατάρτιση των δικαστών, των εισαγγελέων και των δικαστικών υπαλλήλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (5), των συμπερασμάτων του Συμβουλίου της 27ης και της 28ης Οκτωβρίου 2011 για την κατάρτιση των δικαστικών στην Ευρώπη και του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2012, για την κατάρτιση των δικαστικών.
(6)
Στην κατάρτιση των δικαστικών μπορούν να συμμετάσχουν διάφοροι παράγοντες, όπως οι νομικές, δικαστικές και διοικητικές αρχές των κρατών μελών, ακαδημαϊκά ιδρύματα, εθνικοί φορείς υπεύθυνοι για την κατάρτιση των δικαστικών, εκπαιδευτικοί οργανισμοί ή δίκτυα ευρωπαϊκού επιπέδου ή δίκτυα δικαστικών συντονιστών ενωσιακής νομοθεσίας. Οργανισμοί και φορείς που επιδιώκουν στόχους γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα της κατάρτισης των δικαστικών, όπως το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κατάρτισης Δικαστικών (ΕΔΚΔ), η Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου (ERA), το Ευρωπαϊκό Δίκτυο των Δικαστικών Συμβουλίων (ENCJ), η Ένωση των Συμβουλίων Επικρατείας και Ανώτατων Διοικητικών Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ACA-Ευρώπη), το Δίκτυο των Προέδρων των Ανώτατων Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (RPCSJUE) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δημόσιας Διοίκησης (EIPA), πρέπει να συνεχίσουν να παίζουν ρόλο στην προώθηση προγραμμάτων κατάρτισης με πραγματική ευρωπαϊκή διάσταση για μέλη του δικαστικού σώματος και άλλους λειτουργούς και υπαλλήλους του τομέα απονομής δικαιοσύνης· συνεπώς θα μπορούσε να τους χορηγηθεί επαρκής οικονομική στήριξη σύμφωνα με τις διαδικασίες και τα κριτήρια που ορίζονται στα ετήσια προγράμματα εργασίας που εκδίδονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
(7)
Η Ένωση θα πρέπει να διευκολύνει τις δραστηριότητες κατάρτισης σχετικά με την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου θεωρώντας τις αμοιβές των συμμετεχόντων μελών του δικαστικού σώματος και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής δικαιοσύνης που καταβάλλονται από τις αρχές των κρατών μελών ως επιλέξιμες δαπάνες ή ως συγχρηματοδότηση σε είδος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) («δημοσιονομικός κανονισμός»).
(8)
Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη πρέπει να περιλαμβάνει, ιδίως, πρόσβαση σε δικαστήρια, σε εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών καθώς και σε αξιωματούχους που υποχρεώνονται από τον νόμο να παράσχουν στα μέρη ανεξάρτητες και αμερόληπτες νομικές συμβουλές.
(9)
Τον Δεκέμβριο του 2012, το Συμβούλιο ενέκρινε τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά (2013-20) (7), στόχος της οποίας είναι να υιοθετήσει μια ισορροπημένη προσέγγιση με βάση την ταυτόχρονη μείωση της ζήτησης και της προσφοράς ναρκωτικών, αναγνωρίζοντας ότι η μείωση της ζήτησης ναρκωτικών και η μείωση της προσφοράς ναρκωτικών συνιστούν αλληλενισχυόμενα στοιχεία της πολιτικής για τις παράνομες ναρκωτικές ουσίες. Η στρατηγική αυτή διατηρεί ως έναν από τους πρωταρχικούς στόχους της τη συμβολή σε μια μετρήσιμη μείωση της ζήτησης ναρκωτικών, της εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες και των κινδύνων για την υγεία και των κοινωνικών κινδύνων που συνδέονται με τα ναρκωτικά. Ενώ το πρόγραμμα «Πρόληψη των ναρκωτικών και σχετική ενημέρωση», που θεσπίστηκε με την απόφαση 1150/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), είχε ως νομική βάση τη δημόσια υγεία και κάλυπτε σχετικές πτυχές, το Πρόγραμμα έχει διαφορετική νομική βάση και θα πρέπει να στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης βασισμένου στην αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως με την προώθηση της δικαστικής συνεργασίας. Συνεπώς, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για απλούστευση και σύμφωνα με τη νομική βάση κάθε προγράμματος, το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη» μπορεί να στηρίξει μέτρα που θα συμπληρώσουν τη δράση των κρατών μελών για την επίτευξη του στόχου να μειωθούν οι βλάβες της υγείας που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, συμπεριλαμβανομένης της πληροφόρησης και της πρόληψης.
(10)
Μια άλλη σημαντική πτυχή της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά (2013-2020) είναι η μείωση της προσφοράς ναρκωτικών. Ενώ το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια θα πρέπει να στηρίζει δράσεις που αποσκοπούν στην πρόληψη και την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών και άλλων μορφών εγκλήματος, και ιδίως μέτρα που έχουν ως στόχο την παραγωγή, παρασκευή, εκχύλιση, πώληση, μεταφορά, εισαγωγή και εξαγωγή παράνομων ναρκωτικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένης της κατοχής και αγοράς με σκοπό τη συμμετοχή σε δραστηριότητες λαθρεμπορίου ναρκωτικών, το Πρόγραμμα πρέπει να καλύψει τις πτυχές εκείνες της πολιτικής για τα ναρκωτικά που δεν καλύπτονται από το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια ή από το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη» και οι οποίες συνδέονται στενά με τον γενικό στόχο του Προγράμματος.
(11)
Εν πάση περιπτώσει πρέπει να εξασφαλιστεί η συνεχιζόμενη χρηματοδότηση των προτεραιοτήτων κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 που έχουν διατηρηθεί ως στόχοι της νέας στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά (2013-20), και, συνεπώς, θα πρέπει να διατεθούν πόροι από το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη», το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια και το Πρόγραμμα σύμφωνα με τις αντίστοιχες προτεραιότητες και τις νομικές βάσεις τους, αποφεύγοντας παράλληλα κάθε διπλή χρηματοδότηση.
(12)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), το άρθρο 24 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («Χάρτης») και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού του 1989, το Πρόγραμμα θα πρέπει να στηρίζει την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, του δικαιώματος κατανόησης της διαδικασίας, του δικαιώματος να γίνει σεβαστή η ιδιωτική και η οικογενειακή ζωή, καθώς και του δικαιώματος στην ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια. Το Πρόγραμμα θα πρέπει να αποσκοπεί, ιδίως, στην αύξηση της προστασίας των παιδιών στο πλαίσιο των δικαστικών συστημάτων και της πρόσβασης των παιδιών στη δικαιοσύνη και πρέπει να ενσωματώνει την προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού στην υλοποίηση όλων των δράσεών του.
(13)
Κατ’ εφαρμογή των άρθρων 8 και 10 ΣΛΕΕ, το Πρόγραμμα θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τους στόχους της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και της απαγόρευσης των διακρίσεων σε όλες του τις δραστηριότητες. Είναι σκόπιμη η τακτική διενέργεια παρακολούθησης και αξιολόγησης, προκειμένου να εκτιμάται ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα θέματα της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Προγράμματος.
(14)
Η πείρα από την ανάληψη δράσης σε ενωσιακό επίπεδο καταδεικνύει ότι η επίτευξη των στόχων του Προγράμματος στην πράξη απαιτεί έναν συνδυασμό μέσων, ο οποίος περιλαμβάνει τις νομικές πράξεις, τις πρωτοβουλίες πολιτικής και τη χρηματοδότηση. Η χρηματοδότηση αποτελεί σημαντικό εργαλείο, το οποίο συμπληρώνει τα νομοθετικά μέτρα.
(15)
Στα συμπεράσματά του της 22ας και 23ης Σεπτεμβρίου 2011 για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Ένωσης στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας, το Συμβούλιο τόνισε τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα χρηματοδοτικά προγράμματα της Ένωσης στην αποτελεσματική εφαρμογή του ενωσιακού κεκτημένου και υπογράμμισε εκ νέου την ανάγκη πιο διαφανούς, ευέλικτης, συνεκτικής και ορθολογικής πρόσβασης στα προγράμματα αυτά.
(16)
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2011, με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020» τονίζεται η ανάγκη εξορθολογισμού και απλούστευσης της ενωσιακής χρηματοδότησης. Ιδίως υπό το πρίσμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης, έχει μέγιστη σημασία η διάρθρωση και η διαχείριση των κονδυλίων της Ένωσης να πραγματοποιούνται με τη μεγαλύτερη δυνατή επιμέλεια. Η ουσιαστική απλούστευση και η αποτελεσματική διαχείριση της χρηματοδότησης είναι δυνατό να επιτευχθούν μέσω της μείωσης του αριθμού των προγραμμάτων, καθώς και μέσω του εξορθολογισμού, της απλούστευσης και της εναρμόνισης των κανόνων και των διαδικασιών χρηματοδότησης.
(17)
Με γνώμονα την ανάγκη απλούστευσης, αποτελεσματικής διαχείρισης της χρηματοδότησης και ευχερέστερης πρόσβασης σε αυτήν, το Πρόγραμμα θα πρέπει να συνεχίσει και να αναπτύξει τις δραστηριότητες που είχαν αναληφθεί προηγουμένως βάσει τριών προγραμμάτων, τα οποία θεσπίστηκαν με την απόφαση 2007/126/ΔΕΥ του Συμβουλίου (9), την απόφαση 1149/20077ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), και την απόφαση 1150/2007/ΕΚ. Οι μεσοπρόθεσμες αξιολογήσεις των εν λόγω προγραμμάτων περιλαμβάνουν συστάσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής των εν λόγω προγραμμάτων. Τα συμπεράσματα των εν λόγω μεσοπρόθεσμων αξιολογήσεων, καθώς και τα συμπεράσματα των σχετικών εκ των υστέρων αξιολογήσεων χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή του Προγράμματος.
(18)
Οι ανακοινώσεις της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2010 με θέμα «Επανεξέταση του προϋπολογισμού της ΕΕ» και της 29ης Ιουνίου 2011 με τίτλο «Προϋπολογισμός για την «Ευρώπη 2020»« υπογραμμίζουν επίσης ότι είναι σημαντικό να επικεντρωθεί η χρηματοδότηση σε δραστηριότητες με αδιαμφισβήτητη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, δηλαδή σε τομείς όπου η παρέμβαση της Ένωσης είναι ικανή να προσπορίσει πρόσθετη αξία σε σύγκριση με την ανάληψη δράσης μόνο από τα κράτη μέλη. Οι δραστηριότητες που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό πρέπει να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, μέσω της προώθησης της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης, της ανάπτυξης αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, της ενίσχυσης της διασυνοριακής συνεργασίας και δικτύωσης και της επίτευξης ορθής, συνεκτικής και συνεπούς εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης. Οι δραστηριότητες χρηματοδότησης θα πρέπει επίσης να συντελούν στην ουσιαστική και καλύτερη γνώση του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης από όλους τους ενδιαφερομένους και θα πρέπει να παρέχουν μια αξιόπιστη βάση ανάλυσης για τη στήριξη και την ανάπτυξη του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης, ώστε με τον τρόπο αυτό να συμβάλουν στην εκτέλεσή τους και την ορθή εφαρμογή τους. Η παρέμβαση της Ένωσης καθιστά δυνατή τη συνεπή εκτέλεση των εν λόγω δραστηριοτήτων σε όλη την Ένωση. Περαιτέρω, η Ένωση είναι σε καλύτερη θέση από τα κράτη μέλη προκειμένου να ανταπεξέρχεται σε διασυνοριακές περιπτώσεις και να παρέχει μία πλατφόρμα για αμοιβαία εκμάθηση.
(19)
Κατά την επιλογή δράσεων προς χρηματοδότηση βάσει του προγράμματος, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί τις προτάσεις με βάση προκαθορισμένα κριτήρια. Στα κριτήρια αυτά πρέπει να περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας των προτεινόμενων δράσεων. Μπορεί επίσης να αναδειχθεί η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των εθνικών σχεδίων και των σχεδίων μικρής κλίμακας.
(20)
Στους φορείς και τις οντότητες που έχουν πρόσβαση στο Πρόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές.
(21)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει ένα χρηματοδοτικό κονδύλι για όλη τη διάρκεια του Προγράμματος το οποίο θα αποτελεί το πρωταρχικό ποσό αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 17 της Διοργανικής Συμφωνίας, της 2ας Δεκεμβρίου 2013, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, σχετικά με τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (11), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία έγκρισης του προϋπολογισμού.
(22)
Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι το πρόγραμμα είναι επαρκώς ευέλικτο για να ανταποκριθεί στις ανάγκες που αλλάζουν και στις αντίστοιχες προτεραιότητες των πολιτικών καθ’ όλη τη διάρκειά του, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή όσον αφορά τις τροποποιήσεις των ποσοστών που καθορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού για κάθε ομάδα ειδικών στόχων που θα υπερέβαινε τα εν λόγω ποσοστά για παραπάνω από πέντε ποσοστιαίες μονάδες. Για να εκτιμηθεί η ανάγκη παρόμοιας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, τα εν λόγω ποσοστά θα πρέπει να υπολογίζονται βάσει του χρηματοδοτικού κονδυλίου του προγράμματος καθ’ όλη τη διάρκειά του και όχι βάσει ετήσιων πιστώσεων. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν προετοιμάζει και καταρτίζει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(23)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμοστεί σε πλήρη συμμόρφωση με τον δημοσιονομικό κανονισμό. Ιδίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) που καταβάλλουν οι δικαιούχοι επιχορηγήσεων, η επιλεξιμότητα του ΦΠΑ δεν θα πρέπει να εξαρτάται από το νομικό καθεστώς των δικαιούχων για δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να πραγματοποιηθούν από ιδιωτικές και δημόσιες οντότητες και φορείς υπό τις ίδιες νομικές προϋποθέσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τη συγκεκριμένη φύση των στόχων και των δραστηριοτήτων που καλύπτει ο παρών κανονισμός, θα πρέπει να καθίσταται σαφές στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ότι για δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιηθούν από ιδιωτικές και δημόσιες οντότητες και φορείς, ο ΦΠΑ που δεν εκπίπτει και βαρύνει τις δημόσιες οντότητες και φορείς θα είναι επιλέξιμος στον βαθμό που καταβάλλεται για την πραγματοποίηση δραστηριοτήτων όπως η κατάρτιση και η αύξηση της ευαισθητοποίησης, οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν άσκηση δημόσιας εξουσίας. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να κάνει χρήση των μηχανισμών απλούστευσης οι οποίοι θεσπίστηκαν με τον δημοσιονομικό κανονισμό. Πέραν αυτού, τα κριτήρια που ισχύουν για τον προσδιορισμό των προς στήριξη δράσεων πρέπει να στοχεύουν στη διοχέτευση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων σε δράσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο σε συνάρτηση με τον επιδιωκόμενο στόχο πολιτικής.
(24)
Προκειμένου να διασφαλισθούν ομοιόμορφες συνθήκες για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, είναι σκόπιμο να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες σε σχέση με την έγκριση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12).
(25)
Τα ετήσια προγράμματα εργασίας που εκδίδονται από την Επιτροπή βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να εξασφαλίζουν την προσήκουσα κατανομή των πόρων μεταξύ επιδοτήσεων και δημόσιων συμβάσεων. Το πρόγραμμα θα πρέπει να προβλέπει τη διάθεση πόρων πρωτίστως για επιδοτήσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα επαρκή επίπεδα χρηματοδότησης για δημόσιες συμβάσεις. Το ελάχιστο επίπεδο ετήσιων δαπανών που θα χορηγείται για επιδοτήσεις πρέπει να ορίζεται στα ετήσια προγράμματα εργασίας και δεν πρέπει να είναι κατώτερο του 65%. Για να διευκολυνθεί ο σχεδιασμός και η συγχρηματοδότηση των σχεδίων από τους φορείς, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει σαφές χρονοδιάγραμμα για τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, την επιλογή των σχεδίων και τις αποφάσεις ανάθεσης.
(26)
Προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική διάθεση κονδυλίων από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, πρέπει να επιδιωχθούν συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες μεταξύ των χρηματοδοτικών προγραμμάτων τα οποία στηρίζουν τομείς πολιτικής που συνδέονται στενά μεταξύ τους, ιδίως δε μεταξύ του παρόντος Προγράμματος και του Προγράμματος «Δικαιώματα, Ισότητα και ιθαγένεια», το οποίο έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13), του Μέσου χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια του Προγράμματος «Υγεία για την ανάπτυξη», του Προγράμματος «Erasmus +», το οποίο έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020», το οποίο έχει θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) και του Μέσου προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ ΙΙ).
(27)
Τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης θα πρέπει να προστατευθούν μέσω αναλογικών μέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου δαπανών, μεταξύ των οποίων η πρόληψη, η ανίχνευση και η διερεύνηση παρατυπιών, η ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων χρημάτων και, εφόσον χρειάζεται, η επιβολή διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
(28)
Με στόχο την εφαρμογή της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ο παρών κανονισμός πρέπει να προβλέπει κατάλληλους μηχανισμούς για την εκτίμηση της αποδοτικότητάς του. Προς τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να καθορίζει γενικούς και ειδικούς στόχους. Προκειμένου να μετριέται η επίτευξη των εν λόγω ειδικών στόχων, είναι σκόπιμο να θεσπιστεί μια σειρά συγκεκριμένων και ποσοτικών δεικτών, οι οποίοι θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ για όλη τη διάρκεια εφαρμογής του Προγράμματος. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει ετησίως εκθέσεις ελέγχου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο που θα βασίζονται μεταξύ άλλων στους δείκτες που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό και που θα πρέπει να πληροφορούν για τη χρήση των διαθέσιμων πόρων.
(29)
Το Πρόγραμμα θα πρέπει να υλοποιηθεί με αποτελεσματικό τρόπο, με σεβασμό της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, επιτρέποντας ταυτόχρονα την αποτελεσματική πρόσβαση των πιθανών υποψηφίων στο Πρόγραμμα. Προκειμένου να εξασφαλίσει την αποτελεσματική πρόσβαση στο Πρόγραμμα, η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να απλουστεύσει και να εναρμονίσει τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και τα σχετικά έγγραφα, τις διοικητικές διατυπώσεις και τις απαιτήσεις οικονομικής διαχείρισης, να άρει τις διοικητικές επιβαρύνσεις και να ενθαρρύνει την υποβολή αιτήσεων από οντότητες που βρίσκονται σε κράτη μέλη τα οποία δεν εκπροσωπούνται επαρκώς στο Πρόγραμμα. Η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύει σε ειδική ιστοσελίδα πληροφορίες σχετικά με το Πρόγραμμα, τους στόχους του, τις διάφορες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και τα χρονοδιαγράμματά τους. Τα βασικά έγγραφα και οι κατευθυντήριες γραμμές που αφορούν τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων θα πρέπει να διατίθενται σε όλες τις επίσημες γλώσσες των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.
(30)
Σύμφωνα με το άρθρο 180 παράγραφος 1 στοιχείο ιβ) του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1268/2012 της Επιτροπής (16) (οι «κανόνες εφαρμογής»), η συμφωνία επιχορήγησης θα πρέπει να ορίζει διατάξεις που να διέπουν την αναγνωρισιμότητα της χρηματοδοτικής στήριξης από την Ένωση, εκτός από δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις εάν αυτό δεν είναι δυνατό ή σκόπιμο.
(31)
Σύμφωνα με το άρθρο 35 παράγραφοι 2 και 3 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 21 των κανόνων εφαρμογής, η Επιτροπή θα πρέπει να καθιστά διαθέσιμες, με τον κατάλληλο τρόπο και σε εύθετο χρόνο, πληροφορίες για τους αποδέκτες καθώς και τη φύση και τον σκοπό των μέτρων που χρηματοδοτούνται από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να διατίθενται τηρουμένων δεόντως των απαιτήσεων εμπιστευτικότητας και ασφάλειας, ιδίως δε της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
(32)
Εφόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, βασισμένου στην αμοιβαία αναγνώριση και στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως με την προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις,, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα, λόγω κλίμακας και των αποτελεσμάτων του, στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή καθορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του προαναφερθέντος στόχου.
(33)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, η Ιρλανδία δήλωσε ότι επιθυμεί να συμμετάσχει στην έκδοση και την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
(34)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω Πρωτοκόλλου, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(35)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(36)
Προκειμένου να διασφαλισθεί η συνέχεια της χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων που προηγουμένως πραγματοποιούνταν βάσει της απόφασης 2007/126/ΔΥΑ, της απόφασης αριθ. 1149/2007/ΕΚ και της απόφασης αριθ. 1150/2007/ΕΚ, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα της δημοσίευσής του,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Θέσπιση και διάρκεια του Προγράμματος
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» («Πρόγραμμα»).
2. Το Πρόγραμμα καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Άρθρο 2
Ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία
1. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτεί δράσεις με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία οι οποίες συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. Προς τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι δράσεις οι οποίες επιλέγονται προς χρηματοδότηση αποσκοπούν στην επίτευξη αποτελεσμάτων με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.
2. Η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των δράσεων, περιλαμβανομένης αυτής των δράσεων μικρής κλίμακας και των εθνικών δράσεων, αξιολογείται βάσει κριτηρίων όπως η συμβολή τους στη συνεκτική και συνεπή εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης και η ευρεία ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν, η δυνατότητά τους να συμβάλουν στην ανάπτυξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης ανάμεσα στα κράτη μέλη και στη βελτίωση της διασυνοριακής συνεργασίας, ο διακρατικός τους αντίκτυπος, η συμβολή τους στην επεξεργασία και διάδοση βέλτιστων πρακτικών ή η δυνατότητά τους να δημιουργήσουν πρακτικά εργαλεία και λύσεις που αντιμετωπίζουν διασυνοριακές προκλήσεις ή ζητήματα που αφορούν όλα τα κράτη μέλη.
Άρθρο 3
Γενικός στόχος
Γενικός στόχος του Προγράμματος είναι η συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης βασισμένου στην αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως μέσω της προώθησης της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις.
Άρθρο 4
Ειδικοί στόχοι
1. Προκειμένου να επιτευχθεί ο γενικός στόχος του άρθρου 3, το Πρόγραμμα κατατείνει στην επίτευξη των ακόλουθων ειδικών στόχων:
α)
διευκόλυνση και στήριξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις·
β)
στήριξη και προώθηση της κατάρτισης των δικαστικών, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης σε νομική ορολογία, με σκοπό τη διαμόρφωση ενός κοινού νομικού και δικαστικού πνεύματος·
γ)
διευκόλυνση της αποτελεσματικής πρόσβασης για όλους στη δικαιοσύνη, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης και της στήριξης των δικαιωμάτων των θυμάτων της εγκληματικότητας, με τον παράλληλο σεβασμό των δικαιωμάτων της υπεράσπισης·
δ)
στήριξη πρωτοβουλιών στον τομέα της πολιτικής για τα ναρκωτικά σε ό,τι αφορά πλευρές δικαστικής συνεργασίας και πρόληψης εγκλημάτων που συνδέονται στενά με τον γενικό στόχο του Προγράμματος, στον βαθμό που δεν καλύπτονται από το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου για την Εσωτερική Ασφάλεια ή το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη».
2. Οι ειδικοί στόχοι του Προγράμματος επιδιώκονται ιδίως με τα εξής:
α)
ενίσχυση της ενημέρωσης των πολιτών και της γνώσης του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης·
β)
με σκοπό τη διασφάλιση αποτελεσματικής δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, βελτίωση της γνώσης του δικαίου της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων του ουσιαστικού και του δικονομικού δικαίου, των μέσων δικαστικής συνεργασίας και της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του συγκριτικού δικαίου·
γ)
στήριξη της αποτελεσματικής, συνολικής και συνεκτικής υλοποίησης και εφαρμογής των μέσων της Ένωσης στα κράτη μέλη, καθώς και παρακολούθηση και αξιολόγησή τους·
δ)
προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας, βελτίωση της αμοιβαίας γνώσης και κατανόησης του αστικού και ποινικού δικαίου και των νομικών και δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών, καθώς και ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης·
ε)
βελτίωση της γνώσης και της κατανόησης ενδεχόμενων εμποδίων στην ομαλή λειτουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης·
στ)
βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δικαστικών συστημάτων και της μεταξύ τους συνεργασίας μέσω της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένης της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας συστημάτων και εφαρμογών.
Άρθρο 5
Επικρατούσες τάσεις
Κατά την υλοποίηση όλων των δράσεών του, το Πρόγραμμα επιδιώκει να προωθήσει την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών και των δικαιωμάτων του παιδιού, μεταξύ άλλων με μια φιλική προς το παιδί δικαιοσύνη. Συμμορφώνεται επίσης με την απαγόρευση των διακρίσεων βάσει οποιουδήποτε από τους λόγους που απαριθμούνται στο άρθρο 21 του Χάρτη, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη και εντός των ορίων που θέτει το εν λόγω άρθρο.
Άρθρο 6
Τύποι δράσεων
1. Το Πρόγραμμα χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους τύπους δράσεων:
α)
εργασίες ανάλυσης, όπως η συλλογή δεδομένων και στατιστικών· η ανάπτυξη κοινών μεθοδολογιών και, εφόσον απαιτείται, δεικτών ή σημείων αναφοράς για συγκριτική αξιολόγηση· μελέτες, έρευνες, αναλύσεις και επισκοπήσεις· αξιολογήσεις· η κατάρτιση και δημοσίευση οδηγών, εκθέσεων και εκπαιδευτικού υλικού· εργαστήρια, σεμινάρια, συναντήσεις εμπειρογνωμόνων και συνέδρια ·
β)
δραστηριότητες κατάρτισης, όπως ανταλλαγές προσωπικού, εργαστήρια, σεμινάρια, εκδηλώσεις για την εκπαίδευση εκπαιδευτών, συμπεριλαμβανομένης της γλωσσικής κατάρτισης σε νομική ορολογία, και ανάπτυξη εργαλείων ηλεκτρονικής μάθησης ή άλλου τύπου ενοτήτων κατάρτισης για μέλη του δικαστικού σώματος και άλλους λειτουργούς και υπαλλήλους του τομέα απονομής δικαιοσύνης·
γ)
αλληλοδιδασκαλία, συνεργασία, δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και διάδοσης, όπως εντοπισμός και ανταλλαγή ορθών πρακτικών, καινοτόμων μεθόδων και εμπειριών · διοργάνωση αξιολογήσεων από ομολόγους και δράσεων αλληλοδιδασκαλίας· διοργάνωση συνεδρίων, σεμιναρίων, εκστρατειών ενημέρωσης συμπεριλαμβανομένης της θεσμικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης στον βαθμό που σχετίζονται με τους στόχους του Προγράμματος· συλλογή και δημοσίευση υλικού για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με το Πρόγραμμα και τα αποτελέσματά του· ανάπτυξη, λειτουργία και συντήρηση συστημάτων και εργαλείων με τη χρήση τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω ανάπτυξης της ευρωπαϊκής διαδικτυακής πύλης της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης ως εργαλείου βελτίωσης της πρόσβασης των πολιτών στη δικαιοσύνη·
δ)
στήριξη των κύριων παραγόντων των οποίων οι δράσεις συμβάλλουν στην εφαρμογή των στόχων του Προγράμματος, όπως στήριξη των κρατών μελών κατά την εφαρμογή του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης, στήριξη των βασικών ευρωπαϊκών παραγόντων και δικτύων ευρωπαϊκού επιπέδου, μεταξύ άλλων στον τομέα της κατάρτισης των δικαστικών· και στήριξη δραστηριοτήτων δικτύωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ εξειδικευμένων φορέων και οργανισμών, καθώς και εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών και μη κυβερνητικών οργανώσεων.
2. Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κατάρτισης Δικαστικών λαμβάνει επιδότηση λειτουργίας για τη συγχρηματοδότηση των δαπανών που συνδέονται με το μόνιμο πρόγραμμα εργασίας του.
Άρθρο 7
Συμμετοχή
1. Πρόσβαση στο Πρόγραμμα έχουν όλοι οι φορείς και όλες οι οντότητες που είναι εγκατεστημένοι νομίμως:
α)
στα κράτη μέλη·
β)
σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων συναλλαγών (ΕΖΕΣ) οι οποίες είναι μέρη της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, σύμφωνα με τη Συμφωνία αυτής·
γ)
σε υποψήφιες χώρες, σε δυνάμει υποψήφιους και σε προσχωρούσες χώρες, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται για τη συμμετοχή των χωρών αυτών στα προγράμματα της Ένωσης που θεσπίζονται στις οικείες συμφωνίες-πλαίσιο και στις αποφάσεις σύνδεσης του Συμβουλίου, ή παρόμοιες συμφωνίες.·
2. Οι κερδοσκοπικοί φορείς και οργανισμοί έχουν πρόσβαση στο Πρόγραμμα μόνο σε συνδυασμό με μη κερδοσκοπικούς ή κρατικούς οργανισμούς.
3. Φορείς και οντότητες που είναι εγκατεστημένοι νομίμως σε τρίτες χώρες, εκτός όσων συμμετέχουν στο πρόγραμμα σύμφωνα με τα στοιχεία β) και γ) της παραγράφου 1, ιδίως χώρες όπου εφαρμόζεται η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, μπορούν να μετέχουν σε δράσεις του Προγράμματος με δικές τους δαπάνες, αν αυτό εξυπηρετεί τον σκοπό των εν λόγω δράσεων.
4. Η Επιτροπή μπορεί να συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο αντίστοιχο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας. Η πρόσβαση στο Πρόγραμμα είναι ανοικτή σε διεθνείς οργανισμούς οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτει το Πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και τα σχετικά ετήσια προγράμματα εργασίας.
Άρθρο 8
Προϋπολογισμός
1. Το χρηματοδοτικό κονδύλι για την υλοποίηση του Προγράμματος, για την περίοδο 2014 έως 2020, ανέρχεται σε 377 604 000EUR.
2. Η χρηματοδότηση του Προγράμματος μπορεί επίσης να καλύπτει δαπάνες που αφορούν δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη διαχείριση του Προγράμματος και την αξιολόγηση της επίτευξης των στόχων του. Η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει δαπάνες που αφορούν τις απαραίτητες μελέτες, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, δράσεις πληροφόρησης και επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της θεσμικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης, στον βαθμό που σχετίζονται με τους γενικούς στόχους του παρόντος κανονισμού, καθώς και δαπάνες για δίκτυα τεχνολογίας πληροφορικής που επικεντρώνονται στην επεξεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών· και άλλη τεχνική και διοικητική βοήθεια που είναι απαραίτητη σε σχέση με τη διαχείριση του Προγράμματος από την Επιτροπή.
3. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που θεσπίζει ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (17).
4. Εντός του χρηματοδοτικού κονδυλίου για το Πρόγραμμα, τα ποσά κατανέμονται σύμφωνα με τα ποσοστά που καθορίζονται στο Παράρτημα για κάθε ειδικό στόχο.
5. Η Επιτροπή δεν παρεκκλίνει από τα κατανεμηθέντα ποσοστά του χρηματοδοτικού κονδυλίου, όπως καθορίζονται στο παράρτημα, κατά περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες για κάθε ειδικό στόχο. Εάν αποδειχθεί αναγκαία η υπέρβαση του ορίου αυτού, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, σύμφωνα με το άρθρο9, για την τροποποίηση κάθε αριθμού στο Παράρτημα για περισσότερες από 5 και έως 10 ποσοστιαίες μονάδες.
Άρθρο 9
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η αρμοδιότητα έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 5 εκχωρείται στην Επιτροπή για τη διάρκεια του Προγράμματος.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 5 μπορεί να ανακληθεί, ανά πάσα στιγμή, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που καθορίζεται στην απόφαση αυτή. Ισχύει από την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που διευκρινίζεται στην απόφαση. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα οποιασδήποτε ήδη ισχύουσας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης.
4. Μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 5 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Αυτή η περίοδος παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 10
Εκτελεστικά μέτρα
1. Η Επιτροπή υλοποιεί το Πρόγραμμα σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.
2. Με στόχο την υλοποίηση του Προγράμματος, η Επιτροπή θεσπίζει ετήσια προγράμματα εργασίας υπό τη μορφή εκτελεστικών πράξεων. Οι εκτελεστικές αυτές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2.
3. Κάθε ετήσιο πρόγραμμα εργασίας υλοποιεί τους στόχους του Προγράμματος καθορίζοντας τα ακόλουθα:
α)
τις δράσεις που πρέπει να αναληφθούν, σύμφωνα με τους γενικούς και τους ειδικούς στόχους που ορίζονται στο άρθρο 3 και στο άρθρο 4 παράγραφος 1, συμπεριλαμβανομένης της ενδεικτικής κατανομής των χρηματοδοτικών πόρων·
β)
τα ουσιαστικά κριτήρια επιλεξιμότητας, επιλογής και ανάθεσης που θα χρησιμοποιηθούν για την επιλογή των προτάσεων οι οποίες θα λάβουν χρηματοδοτική συνεισφορά σύμφωνα με το άρθρο 84 του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 94 των κανόνων εφαρμογής του·
γ)
το ελάχιστο ποσοστό ετήσιων δαπανών που θα χορηγείται σε επιδοτήσεις.
4. Εξασφαλίζεται κατάλληλη και δίκαιη κατανομή της χρηματοδοτικής στήριξης μεταξύ των διαφόρων τομέων που καλύπτει ο παρών κανονισμός. Όταν αποφασίζει σχετικά με τη διάθεση των πόρων στους τομείς αυτούς στα ετήσια προγράμματα εργασίας, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την ανάγκη να διατηρηθούν επαρκή επίπεδα χρηματοδότησης για τους τομείς τόσο της αστικής όσο και της ποινικής δικαιοσύνης, καθώς για την κατάρτιση των δικαστικών και για πρωτοβουλίες στον τομέα της πολιτικής για τα ναρκωτικά εντός του πεδίου εφαρμογής του Προγράμματος.
5. Προσκλήσεις προς υποβολή προτάσεων δημοσιεύονται σε ετήσια βάση.
6. Προκειμένου να διευκολυνθούν οι δραστηριότητες κατάρτισης των δικαστικών, οι δαπάνες της συμμετοχής μελών του δικαστικού σώματος και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής δικαιοσύνης στις δραστηριότητες αυτές, οι οποίες επιβαρύνουν τις αρχές των κρατών μελών, λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό κατά την παροχή της αντίστοιχης χρηματοδότησης.
Άρθρο 11
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 12
Συμπληρωματικότητα
1. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με άλλα μέσα της Ένωσης, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Πρόγραμμα «Δικαιώματα, ισότητα και ιθαγένεια», το Μέσο χρηματοδοτικής στήριξης για την αστυνομική συνεργασία, την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότηταςκαι τη διαχείριση της κρίσεως, ως μέρος του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, το Πρόγραμμα «Υγεία για την ανάπτυξη», το Πρόγραμμα «Erasmus +», το Πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων 2020» και το Μέσο Προενταξιακής Βοήθειας(IPA II).
2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει επίσης συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με το έργο των οργανισμών, γραφείων και υπηρεσιών της Ένωσης που δραστηριοποιούνται στους τομείς οι οποίοι καλύπτονται από τους στόχους του Προγράμματος, όπως η Eurojust που θεσπίσθηκε με την απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου (18) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1920/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19).
3. Για το Πρόγραμμα είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν πόροι οι οποίοι προορίζονται για άλλα μέσα της Ένωσης, όπως ιδίως το Πρόγραμμα «Δικαιώματα, ισότητα και ιθαγένεια», με στόχο την υλοποίηση δράσεων οι οποίες εξυπηρετούν τους στόχους και των δύο προγραμμάτων. Μια δράση για την οποία έχει εγκριθεί χρηματοδότηση βάσει του Προγράμματος μπορεί επίσης να λάβει έγκριση χρηματοδότησης και βάσει του Προγράμματος «Δικαιώματα, ισότητα και ιθαγένεια», υπό την προϋπόθεση ότι η χρηματοδότηση δεν προορίζεται να καλύψει τα ίδια στοιχεία δαπάνης.
Άρθρο 13
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος Προγράμματος, η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης ενέργειας, με τη διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων και, αν διαπιστωθούν παρατυπίες, με την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και, εφόσον απαιτείται, με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές διοικητικές και οικονομικές κυρώσεις.
2. Η Επιτροπή ή οι αντιπρόσωποί της και το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουν την εξουσία να ελέγχουν, βάσει δικαιολογητικών καθώς και επιτόπιων ελέγχων, όλους τους δικαιούχους επιχορηγήσεων, τους εργολάβους και τους υπεργολάβους που έχουν λάβει πόρους της Ένωσης κατ’ εφαρμογή του Προγράμματος.
3. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, μεταξύ των οποίων και επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) και τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (21) για τη διαπίστωση απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης δραστηριότητας κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, σε σχέση με συμφωνία ή απόφαση επιχορήγησης ή σύμβαση που χρηματοδοτείται δυνάμει του Προγράμματος.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1, 2 και 3, οι συμφωνίες συνεργασίας με τρίτες χώρες και με διεθνείς οργανισμούς, οι συμβάσεις, οι συμφωνίες επιχορήγησης και οι αποφάσεις επιχορήγησης και συμβάσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του παρόντος Προγράμματος περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητά την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διεξαγάγουν τους λογιστικούς ελέγχους και επιθεωρήσεις που αναφέρονται στις εν λόγω παραγράφους, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
Άρθρο 14
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί το Πρόγραμμα ετησίως προκειμένου να εποπτεύει την υλοποίηση των δράσεων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιό του και την επίτευξη των ειδικών στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 5. Η παρακολούθηση παρέχει επίσης μέσο εκτίμησης του τρόπου αντιμετώπισης των ζητημάτων της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων στο πλαίσιο των δράσεων του Προγράμματος.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο:
α)
ετήσια έκθεση παρακολούθησης βασισμένη στους δείκτες που αναφέρονται στο άρθρο 13α παράγραφος 1a και τη χρήση των διαθέσιμων πόρων·
β)
ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης, έως τις 30 Ιουνίου 2018·
γ)
εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.
3. Η ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης εξετάζει την επίτευξη των στόχων του Προγράμματος, την αποδοτική χρήση των σχετικών πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του Προγράμματος, προκειμένου να αποφασιστεί κατά πόσον επιβάλλεται ανανέωση, τροποποίηση ή αναστολή, μετά το 2020, της χρηματοδότησης σε τομείς οι οποίοι καλύπτονται από το Πρόγραμμα. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης αυτής εξετάζονται επίσης οι δυνατότητες απλούστευσης του Προγράμματος, η εσωτερική και εξωτερική του συνοχή και κατά πόσον διατηρούν την επικαιρότητά τους όλοι οι στόχοι και δράσεις. Λαμβάνονται υπόψη τα πορίσματα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων των προηγούμενων προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 που θεσπίζονται με τις αποφάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 16.
4. Η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης εξετάζει τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο και τη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων του Προγράμματος, βάσει των οποίων θα ληφθεί απόφαση σχετικά με επακόλουθο πρόγραμμα.
5. Οι αξιολογήσεις εκτιμούν επίσης τον τρόπο αντιμετώπισης των ζητημάτων της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων στο πλαίσιο των δράσεων του Προγράμματος.
Άρθρο 15
Δείκτες
1. Σύμφωνα με το άρθρο 14, οι δείκτες που καθορίζονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου αποτελούν μια βάση για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχει επιτευχθεί καθένας από τους ειδικούς στόχους του Προγράμματος που καθορίζονται στο άρθρο 4 μέσω των δράσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται σε σχέση με προκαθορισμένες τιμές αναφοράς, οι οποίες αντικατοπτρίζουν την κατάσταση πριν από την υλοποίηση. Στις περιπτώσεις που κρίνεται σκόπιμο, οι σχετικοί δείκτες πρέπει να παρουσιάζονται αναλυτικά, μεταξύ άλλων, κατά φύλο, ηλικία και αναπηρία.
2. Οι δείκτες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
α)
αριθμό και ποσοστό των μελών της ομάδας-στόχου στα οποία απευθύνθηκαν οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα·
β)
αριθμό και ποσοστό των μελών του δικαστικού σώματος και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής δικαιοσύνης της ομάδας-στόχου που συμμετείχαν σε δραστηριότητες κατάρτισης, ανταλλαγές προσωπικού, επισκέψεις μελέτης, σεμινάρια και εργαστήρια που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα·
γ)
βελτίωση των γνώσεων όσον αφορά το δίκαιο και τις πολιτικές της Ένωσης στις ομάδες των συμμετεχόντων σε δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα σε σύγκριση με ολόκληρη την ομάδα-στόχο·
δ)
αριθμό των περιπτώσεων, δραστηριοτήτων και αποτελεσμάτων διασυνοριακής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας μέσω εργαλείων τεχνολογίας και πληροφορικής και διαδικασιών που θεσπίζονται σε επίπεδο Ένωσης·
ε)
απόψεις των συμμετεχόντων όσον αφορά τις δραστηριότητες στις οποίες έλαβαν μέρος και την (αναμενόμενη) βιωσιμότητά τους·
στ)
γεωγραφική κάλυψη των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτεί το Πρόγραμμα.
3. Πέρα από τους καθοριζόμενους στην παράγραφο 2 δείκτες, η ενδιάμεση και η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης του Προγράμματος εξετάζουν, μεταξύ άλλων:
α)
τον αντίκτυπο που θεωρείται ότι έχει το Πρόγραμμα στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη βάσει ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων που συλλέγονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο·
β)
τον αριθμό και την ποιότητα των μέσων και εργαλείων που διαμορφώθηκαν μέσω δράσεων οι οποίες χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα·
γ)
την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του Προγράμματος, περιλαμβανομένης της αξιολόγησης των δραστηριοτήτων του Προγράμματος βάσει ανάλογων πρωτοβουλιών που έχουν αναπτυχθεί σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο χωρίς στήριξη από την Ένωση, και των (αναμενόμενων) αποτελεσμάτων τους, και τα πλεονεκτήματα και/ή μειονεκτήματα της χρηματοδότησης από την Ένωση σε σύγκριση με την εθνική χρηματοδότηση αυτού του είδους δραστηριότητας·
δ)
το ύψος της χρηματοδότησης σε σχέση με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα (αποδοτικότητα)·
ε)
τα ενδεχόμενα διοικητικά, οργανωτικά και/ ή διαρθρωτικά εμπόδια σε μια πιο ομαλή, αποτελεσματική και αποδοτική υλοποίηση του Προγράμματος (περιθώριο απλούστευσης).
Άρθρο 16
Μεταβατικά μέτρα
Οι δράσεις οι οποίες εγκαινιάζονται με βάση την απόφαση 2007/126/ΔΕΥ, την απόφαση 1149/2007/ΕΚ, ή την απόφαση 1150/2007/ΕΚ εξακολουθούν να διέπονται από τις διατάξεις των εν λόγω αποφάσεων έως την ολοκλήρωσή τους. Σε σχέση με τις εν λόγω δράσεις, κάθε αναφορά στις επιτροπές οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 9 της απόφασης 2007/126/ΔΕΥ, στα άρθρα 10 και 11 της απόφασης 1149/2007/ΕΚ, και στο άρθρο 10 της απόφασης 1150/2007/ΕΚ νοείται ως αναφορά στην επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 10 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 17
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός στο σύνολό του και εφαρμόζεται άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Βρυξέλλες, 17 Δεκεμβρίου 2013.