ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 541/2014/EU
ze dne 16. dubna 2014,
kterým se zřizuje rámec pro podporu pozorování a sledování vesmíru
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 189 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Ve svém sdělení ze dne 4. dubna 2011 nazvaném „Na cestě ke kosmické strategii Evropské unie sloužící občanům“ Komise zdůraznila, že sdílená pravomoc v oblasti vesmíru, kterou Unii uděluje Smlouva o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“), jde ruku v ruce s posíleným partnerstvím s členskými státy. Dále Komise zdůraznila, že všechna nová opatření se musí opírat o stávající kapacity a o společně stanovené potřeby nových kapacit.
(2)
Rada v usnesení ze dne 26. září 2008 nazvaném „Dosažení pokroku v evropské politice pro oblast vesmíru“ (3) připomíná, že vesmírné prostředky se staly nepostradatelnou součástí naší ekonomiky a že je nutné zajistit jejich bezpečnost. Zdůraznila, že „… Evropa potřebuje rozvíjet svou schopnost pozorování a monitorování své vesmírné infrastruktury a vesmírného odpadu, zpočátku na základě stávajících národních a evropských prostředků, s využitím výhod vztahů, které mohou být navázány s dalšími partnerskými státy a jejich kapacitami“.
(3)
Rada v usnesení ze dne 25. listopadu 2010 nazvaném „Globální výzvy: maximální využití evropských vesmírných systémů“ uznává, že je třeba, aby budoucí kapacita pro získávání poznatků o situaci ve vesmíru (Space Situational Awareness - dále jen „SSA“) jakožto činnost prováděná na evropské úrovni rozvíjela a používala stávající národní i evropské civilní a vojenské kapacity, a vyzývá Komisi a Radu, aby navrhly systém řízení a politiku pro nakládání s údaji, které by umožnily členským státům přispívat vhodnými národními kapacitami v souladu s použitelnými bezpečnostními požadavky a předpisy. Dále vyzývá „všechny zúčastněné evropské orgány, aby prozkoumaly příslušná opatření“, která by vycházela ze stanovených požadavků civilních i vojenských uživatelů, využívala vhodné kapacity v souladu s příslušnými bezpečnostními požadavky a využívala výsledky přípravného programu SSA Evropské kosmické agentury (dále jen „ESA“).
(4)
Rada v závěrech ze dne 31. května 2011 ke sdělení Komise nazvanému „Na cestě ke kosmické strategii Evropské unie sloužící občanům“ a v usnesení ze dne 6. prosince 2011 nazvaném „Hlavní směry týkající se přidané hodnoty a přínosů vesmíru pro bezpečnost evropských občanů“ (4) opětovně poukazuje na „potřebu účinného programu SSA jako činnosti na evropské úrovni“ a vyzývá Unii, aby co nejvíce využila „kapacit, schopností a dovedností, které jsou již k dispozici nebo jsou vyvíjeny v členských státech, na evropské úrovni a případně jinde ve světě“. Vzhledem k charakteru dvojího užití takového systému a s ohledem na jeho zvláštní bezpečnostní rozměr vyzvala Rada Komisi a Evropskou službu pro vnější činnost (ESVČ), aby v úzké spolupráci s vysokým představitelem Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku (dále jen „vysoký představitel“), v úzké spolupráci s ESA a členskými státy, které tyto kapacity vlastní a disponují těmito schopnostmi, a v konzultaci se všemi zainteresovanými stranami předložily návrhy, jak tyto kapacity a schopnosti v plném rozsahu využívat a stavět na nich za účelem rozvoje schopnosti získávání poznatků o situaci ve vesmíru (SSA) jakožto činnosti na evropské úrovni, a aby v této souvislosti vymezily odpovídající politiku řízení a nakládání s údaji, která ochrání vysoce citlivé údaje SSA.
(5)
Obecně se má za to, že SSA zahrnuje tři hlavní oblasti, totiž: pozorování a sledování vesmíru (Space Surveillance and Tracking, dále jen „SST“), sledování a předpovědi vesmírného počasí a sledování objektů v blízkosti Země. Cílem činnosti v těchto oblastech je ochrana infrastruktur ve vesmíru i z vesmíru. Toto rozhodnutí, které se vztahuje na SST, by mělo podporovat synergie napříč uvedenými oblastmi.
(6)
V zájmu snížení rizika kolize by Unie rovněž měla usilovat o synergie s iniciativami pro aktivní odstraňování kosmického smetí a opatření pro jeho neutralizaci, jako jsou iniciativy a opatření vypracované ESA.
(7)
Kosmické smetí se stalo závažnou hrozbou pro ochranu, bezpečnost a udržitelnost činností ve vesmíru. Proto by měl být zřízen rámec pro podporu SST, jehož prostřednictvím bude podporováno zřízení a provoz služeb sledování a průzkumu kosmických objektů s cílem předejít škodám na celistvých kosmických objektech v důsledku kolizí a šíření kosmického smetí. Rámec pro podporu SST by měl usnadňovat předpovídat trajektorie a dráhy vstupů kosmických objektů zpět do atmosféry a zajišťovat tak pro státní orgány a služby civilní ochrany co nejkvalitnější informace pro případ nekontrolovaného vstupu celistvých kosmických objektů nebo jejich částí v podobě kosmického smetí zpět do zemské atmosféry.
(8)
Rámec pro podporu SST by měl přispět k zabezpečení dlouhodobé dostupnosti evropských a národních kosmických infrastruktur, zařízení a služeb nezbytných pro bezpečnost a ochranu hospodářství, společností a občanů v Evropě.
(9)
Z poskytování služeb SST budou mít prospěch všichni veřejní a soukromí provozovatelé kosmických infrastruktur včetně Unie vzhledem k její odpovědnosti za kosmické programy Unie, zejména evropské programy družicové navigace Galileo a EGNOS, zřízené nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1285/2013 (5), jakož i program Copernicus zavedený nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 377/2014 (6).Varovná hlášení o nekontrolovaném vstupu kosmických objektů zpět do atmosféry a odhad doby a místa dopadu bude přínosem i pro veřejné orgány členských států činné v oblasti civilní ochrany. Tyto služby by mohly být rovněž užitečné pro další uživatele, jako jsou soukromí pojistitelé, při odhadování případné odpovědnosti vyplývající z kolize v době životnosti družice. V dlouhodobém horizontu by měla být dále naplánována bezplatně přístupná a opakovaně využitelná služba poskytující informace o kosmických tělesech nacházejících se na oběžné dráze Země.
(10)
Služby SST by měly být doplňkem výzkumných činností souvisejících s ochranou kosmické infrastruktury, které jsou prováděny v rámci Horizontu 2020 zavedeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1291/2013 (7), stěžejních kosmických programů Unie, Copernicus a Galileo, iniciativy Digitální agenda, jak je vymezena ve sdělení Komise ze dne 26. srpna 2010 nazvaném „Digitální agenda pro Evropu“, dalších telekomunikačních infrastruktur, jež pomáhají k rozvoji informační společnosti, s iniciativami souvisejících s bezpečností, jakož i činností ESA.
(11)
Rámec pro podporu SST by měl přispět k zajištění mírového využití a průzkumu vesmíru.
(12)
Rámec pro podporu SST by měl zohledňovat spolupráci s mezinárodními partnery, především se Spojenými státy americkými, mezinárodními organizacemi a dalšími třetími stranami, zejména s cílem předcházet kolizím ve vesmíru a zabránit šíření kosmického smetí. Navíc by měl rovněž doplňovat stávající zmírňující opatření, jako například pokyny OSN pro snižování množství kosmického odpadu a další iniciativy, s cílem zajistit ochranu, bezpečnost a udržitelnost činností ve vesmíru. Tento rámec by měl být rovněž v souladu s návrhem Unie týkajícím se mezinárodního kodexu chování pro činnosti v kosmickém prostoru.
(13)
Rámec pro podporu SST by měl spočívat ve vytváření sítí kapacit a prostředků SST jednotlivých členských států a jejich využívání, a to za účelem poskytování služeb SST. Jakmile tohoto cíle bude dosaženo, měl by se podpořit rozvoj nových senzorů nebo vylepšení stávajících senzorů provozovaných členskými státy.
(14)
Komise a konsorcium SST zřízené podle této směrnice by měly v úzké spolupráci s ESA a dalšími zúčastněnými stranami pokračovat ve vedení technických dialogů v oblasti SST s příslušnými strategickými partnery v souladu s jejich příslušnými pravomocemi.
(15)
Požadavky uživatelů na SSA z civilního a vojenského hlediska byly vymezeny ve schváleném pracovním dokumentu útvarů Komise nazvaném „Obecné požadavky uživatelů na získávání poznatků o situaci ve vesmíru z civilního a vojenského hlediska“. Poskytování služeb SST by mělo vycházet z požadavků civilních uživatelů. Čistě vojenské účely by neměly být předmětem tohoto rozhodnutí. Komise by měla zajistit mechanismus pravidelného přezkumu požadavků uživatelů a jejich případné aktualizace, a to za účasti zástupců uživatelské komunity. Za tímto účelem by měl pokračovat nutný dialog s relevantními aktéry, jako jsou Evropská obranná agentura a ESA.
(16)
Provoz služeb SST by měl být založen na partnerství mezi Unií a členskými státy a měl by využívat stávající i budoucí vnitrostátní odborné poznatky a prostředky, včetně těch, které budou vypracovány prostřednictvím ESA. Členské státy by si měly ponechat ve vlastnictví své prostředky a mít i nadále kontrolu nad nimi a být odpovědný za jejich provoz, údržbu a obnovu. Rámec pro podporu SST by neměl poskytovat finanční podporu pro rozvoj nových senzorů SST. Vyvstane-li s ohledem na požadavky uživatelů potřeba nových senzorů, bylo by možno tuto otázku řešit na úrovni jednotlivých členských států nebo případně v rámci některého evropského programu pro výzkum a vývoj. Komise a členské státy by měly podporovat a usnadňovat zapojení maximálního počtu členských států do rámce pro podporu SST, pokud splní kritéria pro účast.
(17)
K poskytování služeb SST by mohlo přispívat Satelitní středisko Evropské unie (dále jen „SATCEN“) - agentura Unie zřízená společnou akcí Rady 2001/555/SZBP (8), která civilním a vojenským uživatelům poskytuje informační služby a produkty v oblasti geoprostorových snímků s různými úrovněmi důvěrnosti informací. Výhodou, která provoz a realizaci služeb SST usnadní, jsou odborné kompetence této agentury, pokud jde o nakládání s utajovanými informacemi v bezpečném prostředí, a její těsné institucionální vazby na členské státy. Aby mohlo středisko SATCEN plnit svou úlohu v kontextu rámce pro podporu SST, je nutné provést změnu výše zmíněné společné akce Rady, jejíž současné znění zapojení střediska SATCEN do oblasti SST nestanovuje. Komise by ve vhodných případech měla spolupracovat s ESVČ, a to s ohledem na její roli v podporování vysokého představitele Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku, kterou plní ve vztahu k operačnímu řízení střediska SATCEN.
(18)
Přesné informace o charakteru, specifikacích a poloze některých vesmírných objektů mohou mít dopad na bezpečnost Unie nebo jejích členských států a třetích zemí. Při zřizování a provozu sítě příslušných kapacit, včetně senzorů SST, kapacity pro zpracování a analýzu údajů SST a poskytování služeb SST, by proto měly být členskými státy a případně prostřednictvím Bezpečnostního výboru Rady (dále jen „bezpečnostní výbor“) přiměřeným způsobem zohledněny bezpečnostní aspekty. Proto je nezbytné, aby toto rozhodnutí obsahovalo obecná ustanovení o používání a bezpečné výměně informací SST mezi členskými státy, příjemci služeb SST a případně střediskem SATCEN. Kromě toho by Komise, ESVČ a členské státy měly vymezit koordinační mechanismy nutné k řešení záležitostí týkajících se bezpečnosti rámce na podporu SST.
(19)
Zúčastněné členské státy by měly mezi sebou vyjednat ustanovení týkající se používání údajů SST a používání výměny informací SST a tato ustanovení provádět. Ustanovení týkající se používání údajů SST a používání a výměny informací SST obsažená v tomto rozhodnutí a v dohodě mezi zúčastněnými členskými státy a případně střediskem SATCEN by měla zohledňovat potvrzená doporučení ohledně bezpečnosti údajů SST.
(20)
Vzhledem k tomu, že údaje SST mohou být citlivé povahy, je nutná spolupráce založená na účinnosti a vzájemné důvěře, mimo jiné ohledně způsobu, jakým jsou údaje SST zpracovávány a analyzovány. K tomuto cíli by mělo přispět případné používání softwaru s otevřeným zdrojovým kódem (open software), který by oprávněným poskytovatelům údajů SST umožňoval bezpečný přístup ke zdrojovému kódu za účelem provádění operačních úprav a zlepšení.
(21)
Bezpečnostní výbor doporučil vytvořit strukturu řízení rizik, která by zajistila řádné zohlednění otázek bezpečnosti údajů při provádění rámce na podporu SST. Za tímto účelem by zúčastněné členské státy a případně SATCEN měly s přihlédnutím k doporučením bezpečnostního výboru vytvořit vhodné struktury a postupy řízení rizik.
(22)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto rozhodnutí by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (9).
(23)
Jelikož cílů tohoto rozhodnutí, kterými jsou zejména podpora opatření zaměřených na zřízení a provoz sítě senzorů, zřízení kapacity pro zpracovávání a analýzu údajů SST a zřízení a provoz služeb SST, nemůže být dosaženo uspokojivě jednotlivými členskými státy, neboť z poskytování těchto služeb konsorciem zúčastněných členských států by měla prospěch Unie, zejména s ohledem na svou roli významného vlastníka kosmických prostředků, ale spíše jich, z důvodu rozsahu tohoto rozhodnutí může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto rozhodnutí rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů.
(24)
Cíle tohoto rozhodnutí jsou podobné cílům vymezeným v programech zřízených: nařízením (EU) č. 1285/2013, a sice v článku 1, čl. 3 odst. c) a d) a článku 4; rozhodnutím Rady 2013/743/EU (10), a sice v článku 2 odst. 2 písm. b) a c), příloze I části II bodu 1.6.2 písm. d) a příloze I části III bodech 7.5 a 7.8 a nařízením (EU) č. 377/2014, které v čl. 8 odst. 2 písm. b), přiděluje částku až do výše 26,5 milionu EUR v běžných cenách. Celková finanční pomoc pro provádění cílů rámce pro podporu SST, zejména na vytvoření sítě stávajících prostředků, se odhaduje na 70 milionů EUR. Vzhledem k podobnosti cílů tohoto rozhodnutí a výše uvedených programů mělo by být možné financovat akce podle tohoto rozhodnutí prostřednictvím uvedených programů v plném souladu s jejich základním právním aktem.
(25)
Zajištění přijatelné úrovně evropské autonomie v činnostech SST by mohlo vyžadovat přijetí základního aktu ve smyslu nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (11) pro SST. Tato možnost by se měla přezkoumat v rámci přezkumu v polovině období stávajícího víceletého finančního rámce.
(26)
Vzhledem k citlivé povaze SSA by provoz senzorů a zpracování údajů, na jejichž základě jsou služby SST poskytovány, měly být ponechány v odpovědnosti zúčastněných členských států. Národní prostředky SST by měly zůstat v pravomoci členských států odpovědných za jejich kontrolu a provoz,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Zřízení rámce
Zřizuje se rámec pro podporu pozorování a sledování vesmíru (dále jen „SST“).
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto rozhodnutí se rozumí:
1)
„kosmickým objektem“ jakýkoli člověkem vytvořený objekt v kosmickém prostoru;
2)
„celistvým kosmickým objektem“ jakýkoli kosmický objekt sloužící ke konkrétnímu účelu, včetně aktivních umělých družic a horních stupňů nosných raket;
3)
„kosmickým smetím“ veškeré kosmické objekty včetně celistvých kosmických objektů nebo jejich částí či prvků, jež se nacházejí na oběžné dráze Země nebo jež vstoupí zpět do atmosféry a které jsou nefunkční nebo již neslouží k žádnému konkrétnímu účelu, včetně částí raket nebo umělých družic nebo z provozu vyřazených umělých družic;
4)
„senzorem SST“ zařízení nebo kombinace zařízení, jako jsou pozemní radary a teleskopy, nebo radary a teleskopy v kosmickém prostoru, které jsou schopny měřit fyzikální parametry kosmických objektů, jako je velikost, poloha a rychlost;
5)
„údaji SST“ fyzikální parametry kosmických objektů získané senzory SST nebo orbitální parametry kosmických objektů získané z pozorování těmito senzory;
6)
„informacemi SST“ údaje SST zpracované tak, aby byly bezprostředně srozumitelné příjemci.
Článek 3
Cíle rámce pro podporu SST
1. Obecným cílem rámce pro podporu SST je přispívat k zajištění dlouhodobé dostupnosti evropských a národních kosmických infrastruktur, zařízení a služeb nezbytných pro bezpečnost a ochranu hospodářství, společností a občanů v Evropě.
2. Specifické cíle rámce pro podporu SST jsou:
a)
posuzovat a snižovat rizika kolizí při provozu evropských celistvých kosmických objektů na oběžné dráze a umožňovat jejich provozovatelům účinnější plánování a provádění opatření zmírňující rizika;
b)
snižovat rizika spojená s vypouštěním evropských celistvých kosmických objektů do vesmíru;
c)
zkoumat nekontrolované vstupy celistvých kosmických objektů nebo kosmického smetí zpět do zemské atmosféry a vydávat přesnější a účinnější včasná varování s cílem snížit možná rizika pro bezpečnost a zdraví občanů Unie a zmírnit potenciální škody na pozemní infrastruktuře;
d)
snažit se zabránit šíření kosmického smetí.
Článek 4
Akce podporované rámcem pro podporu SST
1. Za účelem dosažení cílů stanovených v článku 3 podpoří rámec pro podporu SST tyto akce, jejichž účelem je zřízení kapacity SST na evropské úrovni, jež Evropě zajistí náležitou míru autonomie:
a)
zřízení a provoz monitorovací funkce sestávající ze sítě pozemních nebo vesmírných senzorů náležících jednotlivým členským státům, včetně národních senzorů vyvinutých v rámci ESA s cílem zkoumat a sledovat kosmické objekty a vytvořit jejich databázi;
b)
zřízení a provoz vyhodnocovací funkce za účelem zpracování a analýzy údajů SST na národní úrovni s cílem vytvářet informace a služby SST, jež budou postoupeny pro účely funkce poskytování služeb SST;
c)
zřízení funkce sloužící k poskytování služeb SST podle čl. 5 odst. 1 subjektům uvedeným v čl. 5 odst. 2.
2. Rámec pro podporu SST se nevztahuje na vývoj nových senzorů SST.
Článek 5
Služby SST
1. Služby SST podle článku 4 jsou civilní povahy a zahrnují následující služby:
a)
posuzování rizika vzájemných kolizí celistvých kosmických objektů nebo kolizí celistvých kosmických objektů s kosmickým smetím a vydávání varovných upozornění na riziko kolize během fáze startu, vstupu na oběžnou dráhu, provozu na oběžné dráze a během fáze vedoucí k ukončení kosmické mise;
b)
detekce a charakterizace fragmentace, rozlomení či kolizí těles na oběžné dráze;
c)
posuzování rizika nekontrolovaného vstupu kosmických objektů a kosmického smetí zpět do zemské atmosféry a vypracování souvisejících informací včetně odhadu doby a pravděpodobného místa možného dopadu.
2. Služby SST se poskytují:
a)
všem členským státům;
b)
Radě;
c)
Komisi;
d)
ESVČ;
e)
veřejným a soukromým vlastníkům a provozovatelům celistvých kosmických objektů;
f)
veřejným orgánům činným v oblasti civilní ochrany.
Služby SST se poskytují v souladu s ustanoveními o využívání a výměně údajů a informací SST uvedenými v článku 9.
3. Zúčastněné členské státy, Komise a v příslušných případech ani SATCEN nejsou odpovědné za:
a)
škody způsobené neposkytnutím služeb SST a jejich přerušením;
b)
zpožděné poskytnutí služeb SST;
c)
poskytnutí nepřesných informací v rámci služeb SST nebo
d)
jakákoli opatření přijatá v reakci na poskytnuté služby SST.
Článek 6
Úloha Komise
1. Komise:
a)
spravuje rámec pro podporu SST a zajišťuje jeho provádění;
b)
přijímá opatření nezbytná k identifikaci, řízení, zmírňování a sledování rizik spojených s rámcem pro podporu SST;
c)
zajišťuje potřebné aktualizace požadavků uživatelů SST;
d)
vymezuje obecné zásady řízení rámce pro podporu SST, zejména s cílem usnadnit zřízení a provozování konsorcia uvedeného v čl. 7 odst. 3;
e)
ve všech vhodných případech podporuje co nejširší účast členských států v souladu s článkem 7.
2. Komise přijme prováděcí akty, kterými pro účely činností rámce pro podporu SST stanoví plán koordinace a příslušná technická opatření. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 12 odst. 2.
3. Komise včas předkládá Evropskému parlamentu a Radě všechny důležité informace související s prováděním rámce pro podporu SST, zejména s cílem zajistit transparentnost a jasnost, pokud jde o:
a)
orientační úsilí a různé zdroje Unie v oblasti financování;
b)
účast v rámci na podporu SST a na akcích podporovaných tímto rámcem;
c)
vývoj ve vytváření sítí kapacit SST členských států a v poskytování služeb SST;
d)
výměnu a využívání informací SST.
Článek 7
Účast členských států
1. Členské státy, které si přejí účastnit se provádění akcí uvedených v článku 4, musí Komisi předložit žádost, v níž prokážou, že:
a)
vlastní:
i)
odpovídající senzory SST, které jsou k dispozici nebo se vyvíjejí, nebo mají přístup k odpovídajícím senzorům SST, a mají dostatečné technické a personální zdroje pro jejich provoz, nebo
ii)
dostatečné kapacity pro operativní analýzu a zpracování dat, které jsou zvlášť určeny pro SST, nebo mají přístup k dostatečným kapacitám tohoto druhu;
b)
disponují akčním plánem pro provádění opatření stanovených v článku 4 zahrnujícím úpravu spolupráce s jinými členskými státy.
2. Komise přijme prováděcí akty, pokud jde o postupy pro předkládání žádostí a plnění kritérií stanovených v odstavci 1 ze strany členských států. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 12 odst. 2.
3. Každý členský stát, který splňuje kritéria uvedená v odstavci 1, pověří jeden subjekt na národní úrovni, aby jej zastupoval. Pověřené národní subjekty vytvoří konsorcium a uzavřou dohodu uvedenou v článku 10.
4. Seznam zúčastněných členských států zveřejní Komise na svých internetových stránkách a aktualizuje jej.
5. Odpovědnost za provoz senzorů, zpracování údajů a uplatňování politiky nakládání s těmito údaji nesou zúčastněné členské státy. Zúčastněné členské státy si ponechávají plnou kontrolu nad svými prostředky.
Článek 8
Úloha Satelitního střediska Evropské unie
Satelitní středisko Evropské unie (SATCEN) může spolupracovat s konsorciem vytvořeným podle čl. 7 odst. 3. V takovém případě uzavře se zúčastněnými členskými státy potřebná prováděcí ujednání.
Článek 9
Údaje SST a informace SST
Na využití a výměnu informací SST poskytovaných konsorciem a využití údajů SST v kontextu rámce pro podporu SST pro účely provedení akcí uvedených v článku 4 se použijí tato pravidla:
a)
je nezbytné zamezit neoprávněnému zpřístupnění údajů a informací, zároveň však umožnit efektivní provoz a využití vytvořených informací v co největším rozsahu;
b)
je třeba zajistit zabezpečení údajů SST;
c)
informace a služby SST se zpřístupňují příjemcům služeb SST vymezeným v čl. 5 odst. 2 podle zásady „vědět jen to nejnutnější“, v souladu s pokyny a bezpečnostními pravidly stanovenými původcem informací a vlastníkem dotyčného kosmického objektu.
Článek 10
Koordinace operativních činností
Pověřené národní subjekty tvořící konsorcium uvedené v čl. 7 odst. 3 uzavřou dohodu, která stanoví pravidla a mechanismy pro jejich spolupráci při provádění akcí uvedených v článku 4. Tato dohoda musí obsahovat zejména ustanovení týkající se:
a)
využívání a výměny informací SST s ohledem na potvrzená doporučení obsažená v dokumentu nazvaném „Politika pro nakládání s údaji v rámci získávání poznatků o situaci ve vesmíru - doporučení ohledně bezpečnostních aspektů“;
b)
vytvoření struktury řízení rizik, která zajistí provádění ustanovení o využívání a bezpečné výměně údajů a informací SST;
c)
spolupráce se střediskem SATCEN za účelem provádění akce uvedené v čl. 4 odst. 1 písm. c).
Článek 11
Sledování a hodnocení
1. Provádění rámce na podporu SST sleduje Komise.
2. Do 1. července 2018 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o provádění rámce pro podporu SST, jež bude pojednávat o plnění cílů stanovených tímto rozhodnutím z hlediska výsledků i dopadů, o účinnosti využívání zdrojů a o evropské přidané hodnotě.
Tato zpráva může být případně doplněna návrhy změn, včetně případného základního aktu pro SST ve smyslu nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Článek 12
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento článek, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 13
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 14
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
Ve Štrasburku dne 16. dubna 2014.
ΑΠΌΦΑΣΗ αριθ. 541/2014/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 16ης Απριλίου 2014
για τη θέσπιση πλαισίου για τη στήριξη της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 189 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Μετά τη διαβίβαση του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζήτησε τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της, της 4ης Απριλίου 2011, με τίτλο «Προς μια διαστημική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπηρεσία του πολίτη», υπογράμμισε ότι η συντρέχουσα αρμοδιότητα στον τομέα του διαστήματος που ανέθεσε στην Ένωση η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) συνοδεύεται από ενισχυμένη σύμπραξη με τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι κάθε νέα δράση πρέπει να βασίζεται στους υφιστάμενους πόρους και ότι πρέπει να καθοριστούν από κοινού οι ανάγκες για νέους πόρους.
(2)
Το Συμβούλιο, στο ψήφισμά του της 26ης Σεπτεμβρίου 2008 με τίτλο «Για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Πολιτικής» (3), υπενθύμισε ότι οι διαστημικοί πόροι είναι πλέον απαραίτητοι για την οικονομία μας και ότι πρέπει να κατοχυρωθεί η ασφάλειά τους. Υπογράμμισε «ότι η Ευρώπη […] πρέπει να αναπτύξει ευρωπαϊκή δυνατότητα για την εποπτεία και παρακολούθηση της διαστημικής της υποδομής και των διαστημικών αποβλήτων, αρχικά με βάση τους υφιστάμενους εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, αξιοποιώντας τις σχέσεις που μπορεί να αναπτυχθούν με άλλα κράτη εταίρους και τις δυνατότητές τους».
(3)
Το Συμβούλιο, στο ψήφισμά του της 25ης Νοεμβρίου 2010 με τίτλο «Παγκόσμιες προκλήσεις: πλήρης εκμετάλλευση των ευρωπαϊκών διαστημικών συστημάτων», αναγνώρισε ότι χρειάζεται μια μελλοντική ικανότητα αντίληψης των καταστάσεων στο διάστημα (SSA) σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία θα αναπτύξει και θα αξιοποιήσει υφιστάμενα εθνικά και ευρωπαϊκά στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, και κάλεσε την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προτείνουν σύστημα διαχείρισης και πολιτική δεδομένων που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να συμβάλλουν με τις ανάλογες εθνικές ικανότητές τους και σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις και τους κανόνες ασφαλείας. Κάλεσε περαιτέρω «όλους τους ευρωπαϊκούς θεσμικούς φορείς να διερευνήσουν κατάλληλα μέτρα» τα οποία να βασίζονται σε καθορισμένες απαιτήσεις για τους χρήστες του στρατιωτικού και μη στρατιωτικού τομέα, να κάνουν χρήση του συναφούς υλικού σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις ασφαλείας και να αξιοποιήσουν τα αποτελέσματα του προπαρασκευαστικού προγράμματος SSA του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).
(4)
Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 31ης Μαΐου 2011 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής «Προς μια διαστημική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπηρεσία του πολίτη» και το ψήφισμα του Συμβουλίου της 6ης Δεκεμβρίου 2011 με τίτλο «Προσανατολισμοί σχετικά με την προστιθέμενη αξία και οφέλη του διαστήματος για την ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών» (4) επανέλαβαν την «ανάγκη να αναπτυχθεί αποτελεσματική δυνατότητα SSA ως δραστηριότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο» και κάλεσαν την Ένωση να «χρησιμοποιήσει με όσο το δυνατόν ευρύτερο τρόπο τους πόρους, τις ικανότητες και τις δεξιότητες που ήδη υπάρχουν ή αναπτύσσονται στα κράτη μέλη, σε ευρωπαϊκό και, κατά περίπτωση, διεθνές επίπεδο». Αναγνωρίζοντας τον διττό χαρακτήρα της χρήσης ενός τέτοιου συστήματος και λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη διάστασή του όσον αφορά την ασφάλεια, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), σε στενή συνεργασία με τον ΕΟΔ και τα κράτη μέλη που διαθέτουν τέτοιους πόρους και ικανότητες, και σε συνεννόηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, να υποβάλουν προτάσεις για την πλήρη αξιοποίηση και ανάπτυξη των πόρων και των ικανοτήτων αυτών, προκειμένου να αναπτυχθεί μια δυνατότητα SSA ως δραστηριότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, στο πλαίσιο αυτό, να καθορίσουν μια κατάλληλη πολιτική διαχείρισης και δεδομένων που να λαμβάνει υπόψη την υψηλή ευαισθησία των δεδομένων SSA.
(5)
Η SSA θεωρείται γενικώς ότι καλύπτει τρεις κύριους τομείς, δηλαδή την επιτήρηση και παρακολούθηση του διαστήματος (SST), την παρακολούθηση και πρόβλεψη διαστημικών καιρικών φαινομένων και τα πλησίον της γης αντικείμενα. Οι δραστηριότητες στους τομείς αυτούς αποσκοπούν στην προστασία των υποδομών στο διάστημα καθώς και στην προστασία υποδομών εδάφους από διαστημικά υπολείμματα. Η παρούσα απόφαση, η οποία καλύπτει την SST, θα πρέπει να προάγει τις συνέργειες μεταξύ αυτών των τομέων.
(6)
Για τον περιορισμό των κινδύνων συγκρούσεων η Ένωση θα επιδιώξει επίσης συνέργειες με πρωτοβουλίες για την ενεργό εξάλειψη και εξουδετέρωση των διαστημικών υπολειμμάτων, όπως αυτές που αναπτύσσει ο ΕΟΔ.
(7)
Τα διαστημικά υπολείμματα αποτελούν σοβαρή απειλή για την ασφάλεια, την προστασία και τη βιωσιμότητα των διαστημικών δραστηριοτήτων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεσπιστεί πλαίσιο στήριξης της SST με σκοπό την υποστήριξη της δημιουργίας και της λειτουργίας υπηρεσιών που αφορούν την παρακολούθηση και τη χαρτογράφηση διαστημικών αντικειμένων, προκειμένου να αποτρέπονται ζημίες διαστημικών οχημάτων λόγω συγκρούσεων και πολλαπλασιασμού των διαστημικών υπολειμμάτων και με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόβλεψης των τροχιών και των διαδρομών επανεισόδου, ώστε να παρέχεται η καλύτερη δυνατή ενημέρωση σε κυβερνητικές υπηρεσίες και σε υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, σε περίπτωση ανεξέλεγκτων επανεισόδων ολόκληρων διαστημικών οχημάτων ή των διαστημικών υπολειμμάτων τους στην ατμόσφαιρα της Γης.
(8)
Το πλαίσιο στήριξης της SST πρέπει να συμβάλει στην εξασφάλιση μακροπρόθεσμης διαθεσιμότητας των ευρωπαϊκών και εθνικών διαστημικών υποδομών, μέσων και υπηρεσιών απαραίτητων για την ασφάλεια της οικονομίας, της κοινωνίας και των πολιτών της Ευρώπης.
(9)
Η παροχή υπηρεσιών SST θα ωφελήσει όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς διαχείρισης διαστημικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις αρμοδιότητες της Ένωσης όσον αφορά τα διαστημικά προγράμματα της Ένωσης, ιδίως τα ευρωπαϊκά συστήματα δορυφορικής πλοήγησης Galileo και EGNOS που έχουν θεσπιστεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1285/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), καθώς και του προγράμματος Copernicus που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 377/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6). Οι πρόωρες ειδοποιήσεις ανεξέλεγκτης επανεισόδου και η εκτίμηση του χρονικού πλαισίου και του σημείου πρόσκρουσης θα ωφελήσουν επίσης τις εθνικές δημόσιες αρχές που είναι αρμόδιες για την προστασία των πολιτών. Ακόμη, αυτές οι υπηρεσίες θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν άλλους χρήστες, όπως ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, για να εκτιμήσουν τις ενδεχόμενες ευθύνες που απορρέουν από σύγκρουση κατά τη διάρκεια της ζωής ενός δορυφόρου. Επιπλέον, θα πρέπει μακροπρόθεσμα να προβλεφθεί μια ελεύθερα διαθέσιμη και επαναχρησιμοποιήσιμη δημόσια υπηρεσία, η οποία θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με τα τροχιακά στοιχεία των διαστημικών αντικειμένων που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη.
(10)
Οι υπηρεσίες SST θα πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά στις ερευνητικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την προστασία διαστημικών υποδομών και εκτελούνται στο πλαίσιο του «Ορίζοντα 2020», που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), σε εμβληματικά διαστημικά προγράμματα της Ένωσης, όπως τα Copernicus και Galileo, στην πρωτοβουλία του ψηφιακού θεματολογίου της Ένωσης, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 26ης Αυγούστου 2010 με τίτλο «Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη», σε άλλες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που συντελούν στην υλοποίηση της κοινωνίας της πληροφορίας, σε δραστηριότητες που αφορούν την ασφάλεια καθώς και στις δραστηριότητες του ΕΟΔ στον συγκεκριμένο τομέα.
(11)
Το πλαίσιο στήριξης SST θα πρέπει να συμβάλλει στη διασφάλιση της χρήσης και εξερεύνησης του απώτερου διαστήματος για ειρηνικούς σκοπούς.
(12)
Το πλαίσιο στήριξης SST θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους, ιδίως τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με διεθνείς οργανισμούς και άλλες τρίτες πλευρές, ιδίως με σκοπό την αποφυγή συγκρούσεων στο διάστημα και την παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού διαστημικών υπολειμμάτων. Επιπλέον, θα πρέπει να συμπληρώνει τα υφιστάμενα μέτρα μετριασμού, όπως είναι οι κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τον περιορισμό των διαστημικών υπολειμμάτων, ή άλλες πρωτοβουλίες, να διασφαλίζει την ασφάλεια, την προστασία και τη βιωσιμότητα δραστηριοτήτων στο απώτερο διάστημα. Θα πρέπει επίσης να συνάδει με την πρόταση της Ένωσης για έναν διεθνή κώδικα συμπεριφοράς για τις δραστηριότητες στο διάστημα.
(13)
Το πλαίσιο στήριξης SST θα πρέπει να συνίσταται στη διασύνδεση και στη χρήση εθνικών πόρων SST για την παροχή υπηρεσιών SST. Μόλις αυτό επιτευχθεί, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη νέων αισθητήρων ή η αναβάθμιση των υφιστάμενων αισθητήρων τους οποίους χειρίζονται τα κράτη μέλη.
(14)
Η Επιτροπή και η κοινοπραξία SST που θεσπίζεται με την παρούσα απόφαση, σε στενή συνεργασία με τον ΕΟΔ και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, θα πρέπει να συνεχίσουν να καθοδηγούν τον τεχνικό διάλογο για την SST με τους στρατηγικούς εταίρους, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.
(15)
Οι απαιτήσεις πολιτικών και στρατιωτικών χρηστών του συστήματος SSA ορίστηκαν στο εγκριθέν έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Απαιτήσεις υψηλού επιπέδου πολιτικών και στρατιωτικών χρηστών του ευρωπαϊκού συστήματος γνώσης της κατάστασης στο διάστημα». Η παροχή υπηρεσιών SST θα πρέπει να καθορίζεται από μη στρατιωτικές απαιτήσεις. Αμιγώς στρατιωτικοί σκοποί δεν εμπίπτουν στην παρούσα απόφαση. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει μηχανισμό τακτικής επανεξέτασης και επικαιροποίησης των απαιτήσεων των χρηστών εφόσον είναι αναγκαίο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από την κοινότητα των χρηστών. Προς τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να συνεχίσει τον απαραίτητο διάλογο με σχετικούς παράγοντες, όπως είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας και ο ΕΟΔ.
(16)
Η λειτουργία των υπηρεσιών SST θα πρέπει να βασίζεται σε σύμπραξη μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών και να χρησιμοποιεί υφιστάμενη και μελλοντική εθνική εμπειρογνωμοσύνη και υφιστάμενους και μελλοντικούς εθνικούς πόρους, καθώς και αυτούς που αναπτύσσονται από τον ΕΟΔ. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρούν την κυριότητα και τον έλεγχο των οικείων πόρων τους και παραμένουν υπεύθυνα για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την ανανέωσή τους. Το πλαίσιο στήριξης SST δεν θα πρέπει να παρέχει οικονομική στήριξη για την ανάπτυξη νέων αισθητήρων SST. Αν ανακύψει ανάγκη για νέους αισθητήρες προς ικανοποίηση των απαιτήσεων των χρηστών, το ζήτημα αυτό θα μπορούσε να εξεταστεί είτε σε εθνικό επίπεδο είτε μέσω ενός ευρωπαϊκού προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης, κατά περίπτωση. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να προάγουν και να διευκολύνουν τη συμμετοχή του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού κρατών μελών στο πλαίσιο στήριξης SST, υπό τον όρο ότι αυτά συμμορφώνονται με τα κριτήρια συμμετοχής.
(17)
Το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (SATCEN), ένας οργανισμός της Ένωσης που ιδρύθηκε από την κοινή δράση 2001/555/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου (8) και παρέχει υπηρεσίες πληροφόρησης με γεωχωρικές εικόνες και προϊόντα με ποικίλα επίπεδα διαβάθμισης σε μη στρατιωτικούς και στρατιωτικούς χρήστες, θα μπορούσε να συμβάλει στην παροχή υπηρεσιών SST. Η εμπειρογνωμοσύνη του Δορυφορικού Κέντρου όσον αφορά τον χειρισμό διαβαθμισμένων πληροφοριών σε ασφαλές περιβάλλον και οι στενοί θεσμικοί δεσμοί του με τα κράτη μέλη διευκολύνουν τον χειρισμό και την παροχή υπηρεσιών SST. Προϋπόθεση για τον ρόλο του SATCEN στο πλαίσιο στήριξης SST είναι η τροποποίηση της εν λόγω κοινής δράσης που επί του παρόντος δεν προβλέπει δράση του SATCEN στον τομέα SST. Η Επιτροπή θα πρέπει, κατά περίπτωση, να συνεργαστεί με την ΕΥΕΔ, δεδομένου ότι η ΕΥΑΕΔ έχει αναλάβει ρόλο στήριξης της Υπάτης Εκπροσώπου της Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας στην επιχειρησιακή διεύθυνση του SATCEN.
(18)
Ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τη φύση, τις προδιαγραφές και τη θέση ορισμένων διαστημικών αντικειμένων ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια της Ένωσης ή των κρατών μελών της καθώς και τρίτων χωρών. Τα κράτη μέλη και, κατά περίπτωση, μέσω της Επιτροπής Ασφάλειας του Συμβουλίου (Επιτροπή Ασφάλειας) θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους επαρκείς προβληματισμούς ασφάλειας, όσον αφορά τη δημιουργία και τη λειτουργία του δικτύου των σχετικών δυνατοτήτων, περιλαμβανομένων των αισθητήρων SST, της ικανότητας επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων SST και της παροχής υπηρεσιών SST. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να θεσπιστούν στην παρούσα απόφαση γενικές διατάξεις σχετικά με τη χρήση και την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών SST μεταξύ των κρατών μελών, των αποδεκτών των υπηρεσιών SST και, κατά περίπτωση, του SATCEN. Επιπλέον, η Επιτροπή, η ΕΥΕΔ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν τους μηχανισμούς συντονισμού που είναι απαραίτητοι για την αντιμετώπιση θεμάτων που αφορούν την ασφάλεια του πλαισίου στήριξης της SST.
(19)
Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι υπεύθυνα για τη διαπραγμάτευση και την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τη χρήση δεδομένων SST και σχετικά με τη χρήση και την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών SST. Οι διατάξεις σχετικά με τη χρήση και την ανταλλαγή πληροφοριών SST που ορίζονται στην παρούσα απόφαση και στη συμφωνία μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών μελών και, κατά περίπτωση, του SATCEN θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εγκεκριμένες συστάσεις για την ασφάλεια των δεδομένων SST.
(20)
Λόγω του δυνητικά ευαίσθητου χαρακτήρα των δεδομένων SST απαιτείται συνεργασία βασισμένη στην αποτελεσματικότητα και την εμπιστοσύνη όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τον τρόπο επεξεργασίας και ανάλυσης των δεδομένων SST. Η δυνητική χρήση λογισμικού ανοικτού κώδικα που επιτρέπει σε εξουσιοδοτημένους συνεισφέροντες δεδομένων SST την ασφαλή πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα για λειτουργικές τροποποιήσεις και βελτιώσεις θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου αυτού.
(21)
Η επιτροπή ασφάλειας συνέστησε να δημιουργηθεί μια δομή διαχείρισης κινδύνου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ζητήματα ασφάλειας δεδομένων λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά την υλοποίηση του πλαισίου στήριξης της SST. Προς τον σκοπό αυτό, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και, κατά περίπτωση, το SATCEN θα πρέπει να θεσπίσουν τις κατάλληλες δομές και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις της επιτροπής ασφάλειας.
(22)
Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες. Οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).
(23)
Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας απόφασης, συγκεκριμένα η στήριξη δράσεων που αποσκοπούν στη δημιουργία και λειτουργία του δικτύου αισθητήρων, η δημιουργία της ικανότητας επεξεργασίας και ανάλυσης δεδομένων SST καθώς και η σύσταση και λειτουργία υπηρεσιών SST, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη ενεργούντα μόνα τους, μιας και η παροχή τέτοιων υπηρεσιών από μια κοινοπραξία συμμετεχόντων κρατών μελών θα ωφελήσει την Ένωση με την ιδιότητα του κύριου ιδιοκτήτη διαστημικών πόρων, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της παρούσας απόφασης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού.
(24)
Οι στόχοι της παρούσας απόφασης είναι όμοιοι με τους στόχους που προβλέπονται στα προγράμματα που θεσπίζονται με: τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1285/2013, στα άρθρα 1, 3 στοιχεία γ) και δ) και 4 αυτού· την απόφαση 2013/743/ΕΕ του Συμβουλίου (10), στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχεία β) και γ) αυτής, στο παράρτημα I μέρος II σημείο 1.6.2 στοιχείο δ) αυτής και στο παράρτημα I μέρος III σημεία 7.5 και 7.8 αυτής· τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 377/2014, στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχείο β) αυτού, το οποίο προβλέπει ποσό έως 26,5 εκατ. EUR σε τρέχουσες τιμές. Η συνολική οικονομική προσπάθεια για την υλοποίηση των στόχων του πλαισίου στήριξης SST, ιδίως η διασύνδεση των υφιστάμενων πόρων, εκτιμάται στο ύψος των 70 εκατ. EUR. Λαμβανομένης υπόψη της ομοιότητας των στόχων της παρούσας απόφασης και εκείνων των εν λόγω προγραμμάτων, οι δράσεις που θεσπίζει η παρούσα απόφαση θα πρέπει να μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τα εν λόγω προγράμματα, κάτι που είναι απόλυτα συμβατό με τη βασική τους πράξη.
(25)
Για να εξασφαλιστεί αποδεκτό επίπεδο ευρωπαϊκής αυτονομίας στις δραστηριότητες SST, ενδέχεται να απαιτηθεί η έκδοση βασικής πράξης κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) για την SST. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης του τρέχοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
(26)
Αναγνωρίζοντας τον ευαίσθητο χαρακτήρα της SSA, η λειτουργία των αισθητήρων και η επεξεργασία των δεδομένων που οδηγεί στην παροχή υπηρεσιών SST θα παραμείνει στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Οι εθνικοί πόροι SST θα πρέπει να παραμείνουν υπό την εποπτεία των κρατών μελών που είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο και τη λειτουργία τους,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Θέσπιση πλαισίου στήριξης
Η παρούσα απόφαση θεσπίζει πλαίσιο στήριξης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος (SST).
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «διαστημικό αντικείμενο»: κάθε τεχνητό αντικείμενο που υπάρχει στο διάστημα·
2) «διαστημικό σκάφος»: κάθε διαστημικό αντικείμενο που εξυπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό, συμπεριλαμβανομένων των ενεργών τεχνητών δορυφόρων και των ανώτερων ορόφων των πυραύλων·
3) «διαστημικά υπολείμματα»: όλα τα διαστημικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων των διαστημικών σκαφών ή τμημάτων και στοιχείων διαστημικών σκαφών, που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη ή σε επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, που είναι μη λειτουργικά ή που δεν εξυπηρετούν πλέον έναν συγκεκριμένο σκοπό, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων πυραύλων ή τεχνητών δορυφόρων, ή ανενεργοί τεχνητοί δορυφόροι·
4) «αισθητήρας SST»: συσκευή ή συνδυασμός συσκευών, όπως επίγεια ή διαστημικά ραντάρ ή τηλεσκόπια, η οποία δύναται να μετρήσει φυσικές παραμέτρους σχετικά με διαστημικά αντικείμενα, όπως το μέγεθος, τη θέση και την ταχύτητα·
5) «δεδομένα SST»: φυσικές παράμετροι διαστημικών αντικειμένων που λαμβάνονται μέσω αισθητήρων SST ή παράμετροι τροχιάς διαστημικών αντικειμένων που προκύπτουν από παρατηρήσεις αισθητήρων SST.
6) «πληροφορίες SST»: δεδομένα SST που έχουν υποστεί επεξεργασία και γίνονται εύκολα κατανοητά από τον παραλήπτη.
Άρθρο 3
Στόχοι του πλαισίου στήριξης της SST
1. Γενικός στόχος του πλαισίου στήριξης της SST είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης διαθεσιμότητας των ευρωπαϊκών και εθνικών διαστημικών υποδομών, μέσων και υπηρεσιών απαραίτητων για την ασφάλεια της οικονομίας, της κοινωνίας και των πολιτών της Ευρώπης.
2. Ειδικοί στόχοι του πλαισίου στήριξης της SST είναι:
α)
η αξιολόγηση και η μείωση των κινδύνων σύγκρουσης που απειλούν λειτουργίες ευρωπαϊκών διαστημικών σκαφών σε τροχιά, καθώς και η παροχή στους φορείς διαχείρισης διαστημικών σκαφών της δυνατότητας να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν αποτελεσματικότερα τα μέτρα μετριασμού·
β)
η μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με την εκτόξευση ευρωπαϊκών διαστημικών σκαφών·
γ)
η παρακολούθηση μη ελεγχόμενων επανεισόδων διαστημικών σκαφών ή των υπολειμμάτων τους στην ατμόσφαιρα της Γης και η παροχή ακριβέστερων και αποτελεσματικότερων έγκαιρων προειδοποιήσεων, με σκοπό τη μείωση των πιθανών κινδύνων για την ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών, καθώς και ο περιορισμός πιθανών ζημιών σε καίριες επίγειες υποδομές·
δ)
η πρόληψη του πολλαπλασιασμού των διαστημικών υπολειμμάτων.
Άρθρο 4
Δράσεις που υποστηρίζονται από το πλαίσιο στήριξης της SST
1. Προς επίτευξη των στόχων που προβλέπονται στο άρθρο 3, το πλαίσιο στήριξης της SST στηρίζει τις εξής δράσεις που αποσκοπούν στη δημιουργία ικανότητας SST σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με επαρκές επίπεδο ευρωπαϊκής αυτονομίας:
α)
δημιουργία και διαχείριση λειτουργίας ανίχνευσης, αποτελούμενης από δίκτυο επίγειων και/ή διαστημικών αισθητήρων των κρατών μελών, περιλαμβανομένων εθνικών αισθητήρων που αναπτύσσονται από τον ΕΟΔ για τη χαρτογράφηση και την παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων και τη δημιουργία βάσης δεδομένων·
β)
δημιουργία και διαχείριση λειτουργίας επεξεργασίας για την επεξεργασία και την ανάλυση των δεδομένων SST σε εθνικό επίπεδο, ώστε να παρέχονται πληροφορίες και υπηρεσίες SST για διαβίβαση στη λειτουργία παροχής υπηρεσιών SSΤ·
γ)
δημιουργία μιας λειτουργίας παροχής υπηρεσιών SST όπως ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στις οντότητες του άρθρου 5 παράγραφος 2.
2. Το πλαίσιο στήριξης της SST δεν καλύπτει την ανάπτυξη νέων αισθητήρων SST.
Άρθρο 5
Υπηρεσίες SST
1. Οι υπηρεσίες SST που αναφέρονται στο άρθρο 4 είναι μη στρατιωτικής φύσης. Συνίστανται στις εξής υπηρεσίες:
α)
αξιολόγηση κινδύνου σύγκρουσης μεταξύ διαστημικών σκαφών ή μεταξύ διαστημικών σκαφών και διαστημικών υπολειμμάτων και έκδοση προειδοποιήσεων αποφυγής σύγκρουσης κατά το στάδιο εκτόξευσης, κατά το αρχικό στάδιο θέσης σε τροχιά, κατά το στάδιο λειτουργίας σε τροχιά, και κατά το στάδιο θέσης εκτός λειτουργίας των αποστολών διαστημικών σκαφών·
β)
εντοπισμός και χαρακτηρισμός θραύσεων, αποκολλήσεων ή συγκρούσεων σε τροχιά·
γ)
αξιολόγηση κινδύνου σχετικά με την ανεξέλεγκτη επανείσοδο διαστημικών αντικειμένων και διαστημικών υπολειμμάτων στην ατμόσφαιρα της Γης, και παραγωγή των σχετικών πληροφοριών, περιλαμβανομένης της εκτίμησης του χρονικού πλαισίου και του πιθανού σημείου ενδεχόμενης σύγκρουσης.
2. Οι υπηρεσίες SST παρέχονται:
α)
σε όλα τα κράτη μέλη·
β)
στο Συμβούλιο·
γ)
στην Επιτροπή·
δ)
στην ΕΥΕΔ·
ε)
στους δημόσιους και ιδιωτικούς ιδιοκτήτες και φορείς διαχείρισης διαστημικών σκαφών·
στ)
στις δημόσιες αρχές που ασχολούνται με την προστασία των πολιτών.
Οι υπηρεσίες SST παρέχονται σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις του άρθρου 9 για τη χρήση και την ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών SST.
3. Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, η Επιτροπή και, κατά περίπτωση, το SATCEN, δεν φέρουν ευθύνη για:
α)
τυχόν ζημίες που προκαλούνται από τη μη παροχή υπηρεσιών SST ή από τη διακοπή της·
β)
οποιαδήποτε καθυστερημένη παροχή υπηρεσιών SST·
γ)
οποιεσδήποτε ανακριβείς πληροφορίες που παρέχονται μέσω των υπηρεσιών SST· ή
δ)
οποιεσδήποτε άλλες ενέργειες που πραγματοποιούνται ως ανταπόκριση στην παροχή υπηρεσιών SST.
Άρθρο 6
Ρόλος της Επιτροπής
1. Η Επιτροπή:
α)
διαχειρίζεται το πλαίσιο στήριξης της SST και διασφαλίζει την εφαρμογή του·
β)
λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για τον προσδιορισμό, τον έλεγχο, τον μετριασμό και την παρακολούθηση των κινδύνων που σχετίζονται με το πλαίσιο στήριξης της SSΤ·
γ)
διασφαλίζει την επικαιροποίηση των απαιτήσεων χρήστη της SST, εφόσον απαιτείται·
δ)
ορίζει τις γενικές αρχές για τη διακυβέρνηση του πλαισίου στήριξης της SST, ιδίως προς διευκόλυνση της σύστασης και λειτουργίας της κοινοπραξίας που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 3·
ε)
διευκολύνει την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή των κρατών μελών, εφόσον προσήκει, σύμφωνα με το άρθρο 7.
2. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για την κατάρτιση σχεδίου συντονισμού και των σχετικών τεχνικών μέτρων για το πλαίσιο στήριξης της SST. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 12 παράγραφος 2.
3. Η Επιτροπή παρέχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκαίρως όλες τις σχετικές πληροφορίες που άπτονται της εφαρμογής του πλαισίου στήριξης SST, ιδίως για την εξασφάλιση διαφάνειας και σαφήνειας όσον αφορά:
α)
τις ενδεικτικές προσπάθειες και τις διάφορες ενωσιακές πηγές χρηματοδότησης·
β)
τη συμμετοχή στο πλαίσιο στήριξης SST και τις δράσεις που αυτό στηρίζει·
γ)
την εξέλιξη της διασύνδεσης των πόρων SST των κρατών μελών και της παροχής υπηρεσιών SST·
δ)
την ανταλλαγή και χρήση πληροφοριών SST.
Άρθρο 7
Συμμετοχή κρατών μελών
1. Το κράτος μέλος που επιθυμεί να συμμετέχει στην υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4 υποβάλλει αίτηση στην Επιτροπή αποδεικνύοντας τη συμμόρφωσή του προς τα εξής κριτήρια:
α)
κατοχή ή πρόσβαση σε:
i)
κατάλληλους αισθητήρες SST, οι οποίοι είτε είναι διαθέσιμοι είτε βρίσκονται σε στάδιο κατασκευής, καθώς και σε τεχνικούς και ανθρώπινους πόρους για τη λειτουργία τους, ή
ii)
κατάλληλη επιχειρησιακή ανάλυση και ικανότητες επεξεργασίας δεδομένων που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για το SST·
β)
κατάρτιση σχεδίου δράσης για την υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4, καθώς και των όρων συνεργασίας με τα άλλα κράτη μέλη.
2. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σχετικά με τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και τη συμμόρφωση των κρατών μελών προς τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 12 παράγραφος 2.
3. Όλα τα κράτη μέλη που πληρούν τα κριτήρια της παραγράφου 1 ορίζουν εθνικό φορέα που τα εκπροσωπεί. Οι ορισθέντες εθνικοί φορείς συστήνουν κοινοπραξία και συνάπτουν τη συμφωνία του άρθρου 10.
4. Η Επιτροπή δημοσιεύει και επικαιροποιεί στον δικτυακό τόπο της τον κατάλογο των συμμετεχόντων κρατών μελών.
5. Η ευθύνη για τη λειτουργία των αισθητήρων, την επεξεργασία δεδομένων και την υλοποίηση της πολιτικής δεδομένων ανήκει στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Οι πόροι των συμμετεχόντων κρατών μελών παραμένουν υπό πλήρη εθνικό έλεγχο.
Άρθρο 8
Ρόλος του Δορυφορικού Κέντρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (SATCEN) μπορεί να συνεργάζεται με την κοινοπραξία που συστήνεται βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 3. Στην περίπτωση αυτή, συνάπτει τις αναγκαίες εκτελεστικές συμφωνίες με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη.
Άρθρο 9
Δεδομένα SST και πληροφορίες SST
Η χρήση και η ανταλλαγή πληροφοριών SST που διαβιβάζονται από την κοινοπραξία και η χρήση δεδομένων SST βάσει του πλαισίου στήριξης SST προς υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4 υπόκεινται στους εξής κανόνες:
α)
αποκλείεται η μη εγκεκριμένη κοινοποίηση δεδομένων και πληροφοριών, ενώ παράλληλα επιτρέπονται οι αποτελεσματικές ενέργειες και η μεγιστοποίηση της χρήσης των παραγόμενων πληροφοριών·
β)
κατοχυρώνονται η ασφάλεια των δεδομένων SSΤ·
γ)
οι πληροφορίες και οι υπηρεσίες SST διατίθενται, με βάση την ανάγκη γνώσης, στους αποδέκτες των υπηρεσιών SST οι οποίοι ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2, σύμφωνα με τις οδηγίες και τους κανόνες ασφάλειας του φορέα προέλευσης των πληροφοριών και του κατόχου του συγκεκριμένου διαστημικού αντικειμένου.
Άρθρο 10
Συντονισμός των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων
Οι ορισθέντες εθνικοί φορείς που συναποτελούν την κοινοπραξία του άρθρου 7 παράγραφος 3 συνάπτουν συμφωνία στην οποία καθορίζονται οι κανόνες και οι μηχανισμοί της μεταξύ τους συνεργασίας για την υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 4. Συγκεκριμένα, η εν λόγω συμφωνία περιλαμβάνει διατάξεις για:
α)
τη χρήση και ανταλλαγή πληροφοριών SST λαμβανομένων υπόψη των εγκεκριμένων συστάσεων με τίτλο «Πολιτική δεδομένων του συστήματος γνώσης της κατάστασης στο διάστημα - Συστάσεις για πτυχές ασφάλειας»·
β)
τη δημιουργία δομής διαχείρισης κινδύνου προς διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων σχετικά με τη χρήση και την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων SST και πληροφοριών SSΤ·
γ)
τη συνεργασία με το SATCEN προκειμένου να υλοποιηθεί η δράση του άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο γ).
Άρθρο 11
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί την υλοποίηση του πλαισίου στήριξης της SST.
2. Έως την 1η Ιουλίου 2018, η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση ως προς την υλοποίηση του πλαισίου στήριξης της SST όσον αφορά την επίτευξη των στόχων της παρούσας απόφασης, από τη σκοπιά τόσο των αποτελεσμάτων όσο και των επιπτώσεων, την αποτελεσματικότητα της χρήσης των πόρων και την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.
Η εν λόγω έκθεση μπορεί να συνοδεύεται, κατά περίπτωση, από προτάσεις για τροποποιήσεις, περιλαμβανομένης της δυνατότητας έκδοσης βασικής πράξης κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 για τη SST.
Άρθρο 12
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 13
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 14
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 16 Απριλίου 2014.