PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) 2015/595
ze dne 15. dubna 2015
o koordinovaném víceletém kontrolním programu Unie pro roky 2016, 2017 a 2018 s cílem zajistit dodržování maximálních limitů reziduí pesticidů v potravinách rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a vyhodnotit expozici spotřebitelů těmto reziduím pesticidů
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 396/2005 ze dne 23. února 2005 o maximálních limitech reziduí pesticidů v potravinách a krmivech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a o změně směrnice Rady 91/414/EHS (1), a zejména na čl. 29 odst. 2 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízením Komise (ES) č. 1213/2008 (2) byl zřízen první koordinovaný víceletý program Společenství pro roky 2009, 2010 a 2011. Uvedený program dále fungoval na základě dalších nařízení Komise. Posledním z nich bylo prováděcí nařízení Komise (EU) č. 400/2014 (3).
(2)
Hlavní složky stravy v Unii tvoří třicet až čtyřicet potravin. Vzhledem k tomu, že v průběhu tří let dochází k výrazným změnám využití pesticidů, měly by být pesticidy v těchto potravinách kontrolovány v řadě tříletých cyklů, díky čemuž bude možné vyhodnotit expozici spotřebitelů a používání právních předpisů Unie.
(3)
Na základě binomického rozdělení pravděpodobnosti lze vypočítat, že zkoumání 654 vzorků umožní s více než 99 % jistotou odhalit vzorek obsahující rezidua pesticidů, která překračují mez stanovitelnosti, pokud nejméně 1 % produktů obsahuje rezidua překračující tuto mez (4). Odběr těchto vzorků by měl být rozdělen mezi členské státy podle počtu jejich obyvatel, přičemž by mělo být pro každý produkt odebráno nejméně dvanáct vzorků ročně.
(4)
Byly zohledněny výsledky analýzy provedené v rámci předchozích úředních kontrolních programů Unie, aby se zajistilo, že škála pesticidů, na které se kontrolní program vztahuje, odpovídá skutečně používaným pesticidům.
(5)
Pokyny týkající se řízení jakosti analýzy a postupů validace reziduí pesticidů v potravinách a krmivech („Analytical quality control and validation procedures for pesticide residues analysis in food and feed“) jsou zveřejněny na internetových stránkách Komise (5).
(6)
Pokud jsou do definice reziduí pesticidů zahrnuty jiné účinné látky, metabolity a rozkladné či reakční produkty, měly by být takové sloučeniny vykazovány zvlášť, jsou-li měřeny individuálně.
(7)
Členské státy, Komise a Evropský úřad pro bezpečnost potravin se dohodly na prováděcích opatřeních týkajících se podávání informací členskými státy, jako je standardní popis vzorku (SSD) (6) (7) pro předkládání výsledků analýzy reziduí pesticidů.
(8)
Na postupy odběru vzorků by se měla použít směrnice Komise 2002/63/ES (8), která obsahuje metody a postupy odběru vzorků doporučené Komisí pro Codex Alimentarius.
(9)
Je nezbytné vyhodnotit, zda jsou dodržovány maximální limity reziduí v příkrmech pro kojence stanovené v článku 10 směrnice Komise 2006/141/ES (9) a v článku 7 směrnice Komise 2006/125/ES (10), a to pouze s ohledem na definice reziduí stanovené v nařízení (ES) č. 396/2005.
(10)
V případě metod k prokázání jediného rezidua mohou členské státy splnit své povinnosti týkající se analýzy tím, že se obrátí na úřední laboratoře, které již mají požadované metody validovány.
(11)
Členské státy by měly do 31. srpna každého roku předložit informace za předchozí kalendářní rok.
(12)
Aby v souvislosti s časovým přesahem jednoho víceletého programu do dalšího nedocházelo k nejasnostem, mělo by se v zájmu právní jistoty zrušit prováděcí nařízení (EU) č. 400/2014. Nařízení by se však dále mělo používat pro vzorky odebrané v roce 2015.
(13)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro rostliny, zvířata, potraviny a krmiva,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Členské státy odeberou v letech 2016, 2017 a 2018 vzorky pro kombinace pesticidů/produktů uvedené v příloze I a provedou jejich analýzu.
Počet vzorků každého produktu, včetně potravin pro kojence a malé děti a produktů ekologického zemědělství, je stanoven v příloze II.
Článek 2
1. Šarže, která má být zařazena do vzorku, musí být vybrána náhodně.
Postup odběru vzorků, včetně počtu jednotek, musí být v souladu se směrnicí 2002/63/ES.
2. Všechny vzorky, včetně vzorků potravin pro kojence a malé děti, se podrobí analýze na pesticidy stanovené v příloze I v souladu s definicemi reziduí stanovenými v nařízení (ES) č. 396/2005.
3. U potravin pro kojence a malé děti se hodnotí vzorky produktů určených k přímé spotřebě nebo ke spotřebě po rekonstituování podle pokynů výrobce, přičemž se přihlédne k maximálním limitům reziduí stanoveným ve směrnicích 2006/125/ES a 2006/141/ES. V případech, kde tyto potraviny mohou být spotřebovány jak přímo, tak po rekonstituování, se vykázané výsledky vztáhnou na nerekonstituovaný produkt určený k přímé spotřebě.
Článek 3
Členské státy předloží výsledky analýzy vzorků testovaných v letech 2016, 2017 a 2018 vždy do 31. srpna následujícího roku. Tyto výsledky se předloží v souladu se standardním popisem vzorku.
Pokud definice reziduí pesticidů zahrnuje více než jednu sloučeninu (účinné látky, metabolity a/nebo rozkladné či reakční produkty), podají členské státy zprávu o výsledcích analýzy v souladu s úplnou definicí reziduí. Výsledky pro každý z analytů uvedených v definici reziduí se předloží zvlášť, pokud jsou měřeny individuálně.
Článek 4
Prováděcí nařízení (EU) č. 400/2014 se zrušuje.
Dále se však použije na vzorky testované v roce 2015.
Článek 5
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem 1. ledna 2016.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 15. dubna 2015.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) 2015/595 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 15ης Απριλίου 2015
για ένα συντονισμένο πολυετές πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για τα έτη 2016, 2017 και 2018 ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Φεβρουαρίου 2005, για τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων μέσα ή πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και για την τροποποίηση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 29 παράγραφος 2,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1213/2008 της Επιτροπής (2) θεσπίστηκε το πρώτο συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα για τα έτη 2009, 2010 και 2011. Το εν λόγω πρόγραμμα συνεχίστηκε στο πλαίσιο διαδοχικών κανονισμών της Επιτροπής. Ο πιο πρόσφατος ήταν ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 400/2014 της Επιτροπής (3).
(2)
Τριάντα έως σαράντα τρόφιμα αποτελούν τα κύρια συστατικά του διαιτολογίου στην Ένωση. Εφόσον οι χρήσεις των φυτοφαρμάκων παρουσιάζουν σημαντικές αλλαγές σε περίοδο τριών ετών, τα τρόφιμα αυτά πρέπει να ελέγχονται ανά τριετία για φυτοφάρμακα, με σκοπό να αξιολογηθεί η έκθεση των καταναλωτών και η εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης.
(3)
Βάσει διωνυμικής κατανομής πιθανοτήτων μπορεί να υπολογιστεί ότι η εξέταση 654 δειγμάτων επιτρέπει, με βεβαιότητα μεγαλύτερη του 99 %, την ανίχνευση δείγματος που περιέχει κατάλοιπα φυτοφαρμάκων άνω του ορίου προσδιορισμού (LOD), με την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον το 1 % των προϊόντων περιέχει κατάλοιπα άνω του ορίου αυτού (4). Η συλλογή των εν λόγω δειγμάτων θα πρέπει να κατανεμηθεί μεταξύ των κρατών μελών με βάση τον πληθυσμό, με ελάχιστο όριο 12 δείγματα ανά προϊόν και ανά έτος.
(4)
Τα αναλυτικά αποτελέσματα από τα προηγούμενα επίσημα προγράμματα ελέγχου της Ένωσης έχουν συνεκτιμηθεί έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι το φάσμα των φυτοφαρμάκων που καλύπτονται από το πρόγραμμα ελέγχου είναι αντιπροσωπευτικό των φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται.
(5)
Οι κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τις «Αναλυτικές διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου και επικύρωσης για την ανάλυση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές» δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής (5).
(6)
Όταν ο ορισμός των καταλοίπων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει άλλες δραστικές ουσίες, μεταβολίτες, προϊόντα αποδόμησης ή αντίδρασης, οι ενώσεις αυτές θα πρέπει να αναφέρονται ξεχωριστά, υπό την προϋπόθεση ότι μετρώνται ξεχωριστά.
(7)
Η εφαρμογή μέτρων, όπως η Τυπική Περιγραφή Δείγματος (SSD) (6) (7) για την υποβολή των αποτελεσμάτων των αναλύσεων καταλοίπων φυτοφαρμάκων, σχετικά με την υποβολή πληροφοριών από τα κράτη μέλη έχει συμφωνηθεί από τα κράτη μέλη, την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων.
(8)
Για τις διαδικασίες δειγματοληψίας θα πρέπει να εφαρμόζεται η οδηγία 2002/63/ΕΚ της Επιτροπής (8), η οποία ενσωματώνει τις μεθόδους και τις διαδικασίες δειγματοληψίας που συνιστά η επιτροπή του Codex Alimentarius.
(9)
Είναι αναγκαίο να εκτιμηθεί κατά πόσον τηρούνται τα ανώτατα όρια καταλοίπων για τις παιδικές τροφές, που προβλέπονται στο άρθρο 10 της οδηγίας 2006/141/ΕΚ της Επιτροπής (9), καθώς και στο άρθρο 7 της οδηγίας 2006/125/ΕΚ της Επιτροπής (10), λαμβανομένων υπόψη μόνο των ορισμών των καταλοίπων φυτοφαρμάκων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
(10)
Όσον αφορά τις μεθόδους ενιαίου καταλοίπου, τα κράτη μέλη μπορούν να ανταποκρίνονται στην υποχρέωση ανάλυσης που υπέχουν απευθυνόμενα σε επίσημα εργαστήρια που διαθέτουν ήδη τις αναγκαίες επικυρωμένες μεθόδους.
(11)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν έως τις 31 Αυγούστου κάθε έτους τις πληροφορίες για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
(12)
Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση λόγω της επικάλυψης των διαδοχικών πολυετών προγραμμάτων, ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 400/2014 θα πρέπει να καταργηθεί για λόγους ασφάλειας δικαίου. Ωστόσο, θα πρέπει να εξακολουθήσει να εφαρμόζεται για τα δείγματα που ελήφθησαν το 2015.
(13)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Τα κράτη μέλη, στη διάρκεια των ετών 2016, 2017 και 2018, λαμβάνουν και αναλύουν δείγματα για τον συνδυασμό προϊόντων/φυτοφαρμάκων, όπως καθορίζεται στο παράρτημα I.
Ο αριθμός των δειγμάτων κάθε προϊόντος, συμπεριλαμβανομένων των παιδικών τροφών για βρέφη και μικρά παιδιά και των προϊόντων που προέρχονται από βιολογική καλλιέργεια, είναι εκείνος που καθορίζεται στο παράρτημα II.
Άρθρο 2
1. Η παρτίδα προς δειγματοληψία επιλέγεται τυχαία.
Η διαδικασία δειγματοληψίας, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των μονάδων, είναι σύμφωνη με την οδηγία 2002/63/ΕΚ.
2. Όλα τα δείγματα, συμπεριλαμβανομένων των τροφών για βρέφη και μικρά παιδιά, αναλύονται για τα φυτοφάρμακα που ορίζονται στο παράρτημα I, σύμφωνα με τους ορισμούς καταλοίπων που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
3. Όσον αφορά τις τροφές που προορίζονται για βρέφη και μικρά παιδιά, τα δείγματα αξιολογούνται για τα προϊόντα όπως προτείνονται έτοιμα για κατανάλωση ή όπως ανασυστάθηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες του παρασκευαστή, λαμβάνοντας υπόψη τα ΑΟΚ που καθορίζονται στις οδηγίες 2006/125/ΕΚ και 2006/141/ΕΚ. Εάν τα τρόφιμα αυτά μπορούν να καταναλωθούν είτε όπως πωλούνται είτε όπως ανασυστάθηκαν, τα αποτελέσματα αναφέρονται στο μη ανασυσταθέν προϊόν όπως πωλείται.
Άρθρο 3
Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τα αποτελέσματα της ανάλυσης των δειγμάτων που θα έχουν υποβληθεί σε δοκιμές κατά τα έτη 2016, 2017 και 2018 έως τις 31 Αυγούστου των ετών 2017, 2018 και 2019 αντίστοιχα. Τα εν λόγω αποτελέσματα υποβάλλονται σύμφωνα με την Τυπική Περιγραφή Δείγματος (SSD).
Όταν ο ορισμός των καταλοίπων φυτοφαρμάκου περιλαμβάνει περισσότερες από μία ενώσεις (δραστική ουσία, μεταβολίτης και/ή προϊόν αποδόμησης ή αντίδρασης), τα κράτη μέλη αναφέρουν τα αποτελέσματα των αναλύσεων σύμφωνα με τον πλήρη ορισμό του καταλοίπου. Επιπροσθέτως, τα αποτελέσματα όλων των αναλυτών που αποτελούν τμήμα του ορισμού του καταλοίπου υποβάλλονται ξεχωριστά, με την προϋπόθεση ότι μετρώνται ξεχωριστά.
Άρθρο 4
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 400/2014 καταργείται.
Ωστόσο, εξακολουθεί να εφαρμόζεται για τα δείγματα που ελέγχθηκαν το 2015.
Άρθρο 5
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2016.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 15 Απριλίου 2015.