PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 13. února 2014
o opatřeních proti rozšiřování Xylella fastidiosa (Well et Raju) na území Unie
(oznámeno pod číslem C(2014) 726)
(2014/87/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Rady 2000/29/ES ze dne 8. května 2000 o ochranných opatřeních proti zavlékání organismů škodlivých rostlinám nebo rostlinným produktům do Společenství a proti jejich rozšiřování na území Společenství (1), a zejména na čl. 16 odst. 3 třetí větu uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Xylella fastidiosa (Well et Raju) (dále jen „dotčený organismus“) je uveden v příloze I části A kapitole I směrnice 2000/29/ES jako škodlivý organismus, jehož výskyt není v Unii znám a jehož zavlékání a rozšiřování na území všech členských států je zakázáno.
(2)
Dne 21. října 2013 informovala Itálie ostatní členské státy a Komisi o výskytu dotčeného organismu na jejím území, a to ve dvou oddělených oblastech provincie Lecce v regionu Apulie. Následně byly ve stejné provincii zaznamenány další dvě oddělená ohniska. Výskyt dotčeného organismu byl potvrzen v souvislosti s několika rostlinnými druhy, včetně Olea europaea L., Prunus amygdalus Batsch, Nerium oleander L. a Quercus sp. L., u nichž se projevovala usycháním listů a příznaky rychlého chřadnutí. Jde o první případ, kdy byl potvrzen výskyt dotčeného organismu na území Unie. Kontroly u některých dalších rostlinných druhů na výskyt dotčeného organismu dosud nebyly dokončeny. Zjišťování přenašeče dotčeného organismu v regionu Apulie stále probíhá.
(3)
Dne 29. října 2013 přijal region Apulie mimořádná opatření pro prevenci a eradikaci dotčeného organismu (2) v souladu s čl. 16 odst. 1 směrnice 2000/29/ES.
(4)
Itálie informovala o tom, že prohlídky, které provedla, nezjistily výskyt dotčeného organismu v sousedních provinciích Brindisi a Taranto.
(5)
V reakci na žádost Komise Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „úřad“) přijal dne 25. listopadu 2013 (3) prohlášení, které obsahuje následující závěry. Spektrum hostitelských rostlin dotčeného organismu je patrně velmi široké a patří do něj mnoho v Evropě běžně pěstovaných i spontánně rostoucích rostlin.
(6)
Hlavní cestou průniku pro dotčený organismus je přemísťování rostlin určených k pěstování s výjimkou osiva. Obavy vzbuzuje také možnost průniku infekčních přenašečů dotčeného organismu dopravených v zásilkách rostlin. Plody a dřevo jsou méně významnými cestami průniku se zanedbatelnou pravděpodobností zavlečení. Osivo, řezané květiny a okrasná zeleň jsou méně významnými cestami průniku s nízkou pravděpodobností zavlečení. Přemísťování infikovaných rostlin určených k pěstování je nejúčinnějším způsobem šíření dotčeného organismu na velké vzdálenosti.
(7)
Vzhledem k povaze dotčeného organismu je pravděpodobné, že se bude šířit rychle a ve velkém rozsahu. Je nutné okamžitě přijmout opatření, aby se dotčený organismus nerozšířil do zbytku Unie. Dokud nebude k dispozici více konkrétních informací o spektru hostitelů, přenašečích, cestách průniku a možnostech snižování rizik, je vhodné zakázat přemísťování z oblastí, kde se mohou nacházet infikované rostliny.
(8)
Vzhledem k místům výskytu dotčeného organismu, zvláštní zeměpisné situaci správní provincie Lecce a nejistotě ohledně demarkačních kritérií je třeba, aby se v zájmu rychlého a účinného použití zákaz vztahoval na celou provincii.
(9)
Uvedený zákaz by se měl vztahovat na rostliny určené k pěstování kromě osiva, jelikož tyto rostliny představují hlavní cestu průniku pro dotčený organismus. Z rozsáhlého vzorkování a testování v provincii Lecce však vyplynulo, že rostliny určené k pěstování patřící k určitým rodům a druhům a pocházející z napadených částí Lecce dotčeným organismem infikovány nejsou. Na základě tohoto důkazu by se zákaz neměl týkat partií rostlin určených k pěstování těch rodů a druhů, které byly ovzorkovány a testovány na výskyt dotčeného organismu. Mimo to by bylo také vhodné ze zákazu vyjmout rostliny určené k pěstování, které byly pěstovány na stanovištích s úplnou fyzickou ochranou proti zavlečení dotčeného organismu a které patří k rodům a druhům, na něž se vztahuje certifikační systém, který vyžaduje, aby byly podrobeny úřednímu testování na výskyt dotčeného organismu, a byly shledány prosté tohoto organismu.
(10)
Vzhledem k omezeným informacím ohledně možného výskytu dotčeného organismu ve zbytku Unie by měly členské státy na svém území provádět každoroční průzkumy ke zjištění výskytu uvedeného dotčeného organismu. Vzhledem k širokému spektru potenciálních hostitelských rostlin by tyto průzkumy měly být uzpůsobeny zvláštnostem každé oblasti, hostitelské rostliny a rostlinných produktů a také charakteristice potenciálních přenašečů.
(11)
Členské státy by měly v zájmu získání co největšího množství informací o dotčeném organismu a jeho výskytu zajistit, aby jim byly sdělovány relevantní informace.
(12)
Aby bylo možné účinně posoudit provádění tohoto rozhodnutí, je třeba, aby členské státy ihned informovaly Komisi o opatřeních, která přijaly, aby vyhověly požadavkům tohoto rozhodnutí.
(13)
Je vhodné stanovit, aby byla opatření přezkoumána nejpozději do 30. dubna 2014, což umožní zohlednit přesnější vědecké a technické informace, jež budou do té doby k dispozici, jakož i výsledky probíhajících prohlídek a testů prováděných italskými orgány.
(14)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Stálého rostlinolékařského výboru,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Přemísťování rostlin určených k pěstování
Přemísťování rostlin určených k pěstování mimo území provincie Lecce regionu Apulie v Itálii se zakazuje.
Tento zákaz se nevztahuje na:
a)
osivo;
b)
partie rostlin určených k pěstování rodů a druhů uvedených v příloze I, které byly ovzorkovány a testovány na výskyt škodlivého organismu Xylella fastidiosa (Well et Raju) (dále jen „dotčený organismus“), a byly shledány prosté tohoto organismu;
c)
rostliny určené k pěstování rodů a druhů uvedených v příloze II, které byly pěstovány na stanovištích s úplnou fyzickou ochranou proti zavlečení dotčeného organismu a které jsou úředně certifikovány v rámci certifikačního systému, který vyžaduje, aby byly podrobeny úřednímu testování na výskyt dotčeného organismu, a byly shledány prosté tohoto organismu.
Článek 2
Průzkumy
1. Členské státy na svém území provádějí každoroční úřední průzkumy ke zjištění výskytu dotčeného organismu na rostlinách a rostlinných produktech. Tyto průzkumy se podle potřeby provádějí s přihlédnutím k biologii, podmínkám a období růstu rostlin, na něž se průzkum vztahuje, ke klimatickým podmínkám, biologii dotčeného organismu a charakteristice potenciálních přenašečů.
2. Výsledky průzkumů uvedených v odstavci 1 se oznamují Komisi a ostatním členským státům do 31. října každého roku a vztahují se na období jednoho roku, které končí 30. září téhož roku. Výsledky prvního průzkumu se oznámí do 31. října 2014 a budou se vztahovat na období od 1. února 2014 do 30. září 2014.
Článek 3
Oznamování výskytu
1. Členské státy zajistí, aby každá osoba, která zjistí výskyt dotčeného organismu nebo má důvodné podezření na jeho výskyt, do deseti kalendářních dnů informovala příslušný orgán.
2. Členské státy zajistí, aby osoba uvedená v odstavci 1 příslušnému orgánu na žádost poskytla informace, které má o daném výskytu k dispozici.
Článek 4
Soulad
Členské státy neprodleně uvědomí Komisi o opatřeních přijatých k dosažení souladu s tímto rozhodnutím.
Článek 5
Přezkum
Toto rozhodnutí bude přezkoumáno do 30. dubna 2014.
Článek 6
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 13. února 2014.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 13ης Φεβρουαρίου 2014
όσον αφορά τα μέτρα για την πρόληψη της εξάπλωσης στην Ένωση του οργανισμού Xylella fastidiosa (Wells και Raju)
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 726]
(2014/87/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/29/ΕΚ του Συμβουλίου, της 8ης Μαΐου 2000, περί μέτρων κατά της εισαγωγής στην Κοινότητα οργανισμών επιβλαβών για τα φυτά ή τα φυτικά προϊόντα και κατά της εξάπλωσής τους στο εσωτερικό της Κοινότητας (1), και ιδίως το άρθρο 16 παράγραφος 3 τρίτη πρόταση,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο οργανισμός Xylella fastidiosa (Wells και Raju) (στο εξής «ο συγκεκριμένος οργανισμός») περιλαμβάνεται στον κατάλογο του κεφαλαίου Ι του μέρους Α του παραρτήματος I της οδηγίας 2000/29/ΕΚ, ως επιβλαβής οργανισμός που δεν είναι γνωστός ως εμφανιζόμενος στην Ένωση, του οποίου η εισαγωγή και η εξάπλωση απαγορεύεται σε όλα τα κράτη μέλη.
(2)
Στις 21 Οκτωβρίου 2013, η Ιταλία ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή σχετικά με την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στο έδαφός της, σε δύο διαφορετικές περιοχές της επαρχίας Lecce, στην περιφέρεια Apulia. Στη συνέχεια, δύο πρόσθετες χωριστές εστίες εντοπίστηκαν στην ίδια επαρχία. Η παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού επιβεβαιώθηκε επί πολλών ειδών φυτών, συμπεριλαμβανομένων των Olea europaea L., Prunus amygdalus Batsch, Nerium oleander L. και Quercus sp. L., με συμπτώματα φρύξης φύλλων και ταχείας επιδείνωσης συρρίκνωσης. Είναι η πρώτη φορά που επιβεβαιώνεται η παρουσία του εν λόγω οργανισμού στην επικράτεια της Ένωσης. Για πολλά άλλα είδη φυτών οι έλεγχοι σχετικά με την παρουσία του δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί Η ταυτοποίηση του διαβιβαστή του εν λόγω οργανισμού στην Apulia εκκρεμεί.
(3)
Στις 29 Οκτωβρίου 2013, η περιφέρεια Apulia έλαβε επείγοντα μέτρα για την πρόληψη και την εξάλειψη του συγκεκριμένου οργανισμού (2), σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 2000/29/ΕΚ.
(4)
Η Ιταλία ανέφερε ότι οι επιθεωρήσεις που είχε διεξάγει δεν κατέδειξαν παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στις γειτονικές επαρχίες Brindisi και Taranto.
(5)
Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, εφεξής «η Αρχή», εξέδωσε δήλωση στις 25 Νοεμβρίου 2013 (3), η οποία περιέχει τα ακόλουθα συμπεράσματα. Ο εν λόγω οργανισμός έχει πιθανότατα πολύ ευρύ φάσμα ξενιστών φυτών, συμπεριλαμβανομένων πολλών που καλλιεργούνται καθώς και αυτοφυών φυτών κοινών στην Ευρώπη.
(6)
Η κύρια οδός εισόδου για τον συγκεκριμένο οργανισμό είναι η κυκλοφορία των φυτών που προορίζονται προς φύτευση, εκτός από σπόρους προς σπορά. Η οδός των μολυσμένων διαβιβαστών του συγκεκριμένου οργανισμού που μεταφέρονται με αποστολές των φυτών αποτελεί επίσης πρόβλημα. Τα φρούτα και το ξύλο είναι δευτερεύουσες οδοί με αμελητέα πιθανότητα εισαγωγής. Οι σπόροι, τα κομμένα άνθη και τα διακοσμητικά φυλλώματα είναι δευτερεύουσες οδοί με χαμηλή πιθανότητα εισαγωγής. Η μετακίνηση μολυσμένων φυτών προς φύτευση είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για μακρών αποστάσεων διασπορά του συγκεκριμένου οργανισμού.
(7)
Δεδομένης της φύσης του, ο εν λόγω οργανισμός είναι πιθανόν να εξαπλωθεί γρήγορα και ευρέως. Για να διασφαλιστεί ότι ο εν λόγω οργανισμός δεν θα εξαπλωθεί στην υπόλοιπη επικράτεια της Ένωσης, είναι απαραίτητο να ληφθούν άμεσα μέτρα. Έως ότου καταστούν διαθέσιμες πιο συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με το φάσμα ξενιστών, τους διαβιβαστές, τις οδούς και τις επιλογές μείωσης του κινδύνου, είναι σκόπιμο να απαγορευθεί η μετακίνηση από περιοχές που πιθανόν περιέχουν προσβληθέντα φυτά.
(8)
Λαμβάνοντας υπόψη τις τοποθεσίες παρουσίας του εν λόγω οργανισμού, την ιδιαίτερη γεωγραφική κατάσταση της διοικητικής επαρχίας του Lecce και την αβεβαιότητα σχετικά με τα κριτήρια οριοθέτησης, το σύνολο της επαρχίας πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο της ανωτέρω απαγόρευσης, προκειμένου να εφαρμοστεί η απαγόρευση γρήγορα και αποτελεσματικά.
(9)
Η εν λόγω απαγόρευση θα πρέπει να αφορά τα φυτά προς φύτευση, πλην των σπόρων προς σπορά, καθώς τα φυτά αυτά είναι η κύρια οδός για τον συγκεκριμένο οργανισμό. Ωστόσο, με την εκτεταμένη δειγματοληψία και τις δοκιμές, στην επαρχία του Lecce, προέκυψε ότι τα φυτά προς φύτευση που ανήκουν σε ορισμένα γένη και είδη και προέρχονται από μολυσμένα τμήματα του Lecce, δεν είναι προσβεβλημένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό. Με βάση τα εν λόγω στοιχεία, η απαγόρευση δεν θα πρέπει να αφορά τις παρτίδες φυτών προς φύτευση από αυτά τα γένη και είδη, τα οποία έχουν υποβληθεί σε δειγματοληψία και δοκιμές όσον αφορά την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού. Επιπλέον, θα ήταν σκόπιμο να εξαιρεθούν από την εν λόγω απαγόρευση τα φυτά προς φύτευση που έχουν παραχθεί σε χώρους με πλήρη φυσική προστασία κατά της εισαγωγής του συγκεκριμένου οργανισμού και τα οποία ανήκουν στα γένη και είδη που αποτελούν αντικείμενο ενός συστήματος πιστοποίησης που απαιτεί να υπόκεινται σε επίσημη δοκιμή που αφορά τον συγκεκριμένο οργανισμό και για τα οποία διαπιστώθηκε ότι είναι απαλλαγμένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό.
(10)
Λαμβάνοντας υπόψη τα περιορισμένα στοιχεία σχετικά με την πιθανή παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στην υπόλοιπη Ένωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διενεργούν έρευνες ετησίως σχετικά με την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στο έδαφός τους. Λαμβάνοντας υπόψη το ευρύ φάσμα δυνητικών ξενιστών φυτών, οι εν λόγω έρευνες θα πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, των ξενιστών φυτών και φυτικών προϊόντων, καθώς και των χαρακτηριστικών των εν δυνάμει διαβιβαστών.
(11)
Προκειμένου να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον συγκεκριμένο οργανισμό και την παρουσία του, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι σχετικές πληροφορίες κοινοποιούνται σε αυτά.
(12)
Τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν για να συμμορφωθούν με την παρούσα απόφαση ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική επιτήρηση της εφαρμογής της παρούσας απόφασης.
(13)
Είναι σκόπιμο τα μέτρα να επανεξεταστούν πριν από τις 30 Απριλίου 2014, το αργότερο, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ακριβέστερες επιστημονικές και τεχνικές πληροφορίες που θα προκύψουν, καθώς και τα αποτελέσματα των τρεχουσών επιθεωρήσεων και δοκιμών που διενεργήθηκαν από τις ιταλικές αρχές.
(14)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης φυτοϋγειονομικής επιτροπής,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Κυκλοφορία φυτών προς φύτευση
Η κυκλοφορία, από την επαρχία του Lecce της περιφέρειας Apulia, Ιταλία, φυτών προς φύτευση απαγορεύεται.
Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για:
α)
σπόρους προς σπορά·
β)
παρτίδες φυτών που προορίζονται για φύτευση και τα γένη και τα είδη που απαριθμούνται στο παράρτημα I, για τα οποία έχει γίνει δειγματοληψία και έχουν δοκιμαστεί όσον αφορά την παρουσία του Xylella fastidiosa (Wells και Raju) (στο εξής «ο συγκεκριμένος οργανισμός») και έχει αποδειχθεί ότι είναι απαλλαγμένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό·
γ)
φυτά προς φύτευση των γενών και ειδών που απαριθμούνται στο παράρτημα II, τα οποία έχουν παραχθεί σε χώρους με πλήρη φυσική προστασία από την εισαγωγή του συγκεκριμένου οργανισμού και τα οποία έχουν επίσημα πιστοποιηθεί στα πλαίσια ενός συστήματος πιστοποίησης που απαιτεί να υπόκεινται σε επίσημο έλεγχο για την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού, και για τα οποία διαπιστώθηκε ότι είναι απαλλαγμένα από τον συγκεκριμένο οργανισμό.
Άρθρο 2
Έρευνες
1. Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν επίσημες ετήσιες έρευνες για την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού στα φυτά και τα φυτικά προϊόντα στο έδαφός τους. Οι μελέτες αυτές πραγματοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, λαμβανομένων υπόψη των βιολογικών χαρακτηριστικών και των συνθηκών καλλιέργειας και καλλιεργητικών περιόδων του φυτών που υπόκεινται στην έρευνα, των κλιματικών συνθηκών, της βιολογίας του συγκεκριμένου οργανισμού και των χαρακτηριστικών των εν δυνάμει διαβιβαστών.
2. Τα αποτελέσματα των ερευνών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη έως τις 31 Οκτωβρίου κάθε έτους και να καλύπτουν περίοδο ενός έτους που λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Τα αποτελέσματα της πρώτης έρευνας θα κοινοποιηθούν έως τις 31 Οκτωβρίου 2014 και θα καλύπτουν την περίοδο από την 1η Φεβρουαρίου 2014 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2014.
Άρθρο 3
Γνωστοποίηση της παρουσίας
1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, όταν οιοσδήποτε αντιλαμβάνεται την παρουσία του συγκεκριμένου οργανισμού ή έχει λόγους να υποπτεύεται την παρουσία αυτού, το εν λόγω πρόσωπο ενημερώνει την αρμόδια αρχή εντός προθεσμίας δέκα ημερολογιακών ημερών.
2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, εφόσον τούτο ζητηθεί από την αρμόδια αρχή, το πρόσωπο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 πρέπει να παρέχει σε αυτήν τις πληροφορίες, οι οποίες είναι στην κατοχή του, σχετικά με την εν λόγω παρουσία.
Άρθρο 4
Συμμόρφωση
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνουν για να συμμορφωθούν με την παρούσα απόφαση.
Άρθρο 5
Επανεξέταση
Η παρούσα απόφαση θα επανεξεταστεί έως τις 30 Απριλίου 2014.
Άρθρο 6
Αποδέκτες
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 13 Φεβρουαρίου 2014.