NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 216/2014
ze dne 7. března 2014,
kterým se mění nařízení (ES) č. 2075/2005, kterým se stanoví zvláštní předpisy pro úřední kontroly trichinel v mase
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 854/2004 ze dne 29. dubna 2004, kterým se stanoví zvláštní pravidla pro organizaci úředních kontrol produktů živočišného původu určených k lidské spotřebě (1), a zejména na čl. 18 odst. 6, 8, 10 a 12 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Komise (ES) č. 2075/2005 ze dne 5. prosince 2005, kterým se stanoví zvláštní předpisy pro úřední kontroly trichinel v mase (2), stanoví pravidla pro odběr vzorků z jatečně upravených těl druhů vnímavých k nákaze trichinelami za účelem určení statusu hospodářství a regionů a podmínky pro dovoz masa do Unie. Rovněž stanoví referenční metody a ekvivalentní metody zjišťování trichinel ve vzorcích jatečně upravených těl.
(2)
Evropský úřad pro bezpečnost potravin (EFSA) přijal dne 3. října 2011 vědecké stanovisko o nebezpečích pro veřejné zdraví, které má být zohledněno při kontrole masa (prasat) (3). V tomto stanovisku EFSA uvedl, že trichinely představují pro veřejné zdraví střední riziko, které je spojeno s konzumací vepřového masa, a dospěl k závěru, že pokud jde o metody kontroly biologických rizik, je zajištění bezpečnosti jatečně upravených těl prasat, doprovázené řadou preventivních opatření a kontrol jednotně uplatňovaných v hospodářstvích i na jatkách, jediným způsobem, jak zajistit účinnou kontrolu hlavních nebezpečí.
(3)
EFSA vymezil některé epizootologické ukazatele, jež se týkají trichinel. V závislosti na účelu a epizootologické situaci v zemi mohou být indikátory uplatňovány na vnitrostátní či regionální úrovni, na úrovni jatek nebo hospodářství.
(4)
EFSA si je vědom sporadického výskytu trichinel v Unii, zejména u prasat chovaných ve volném výběhu a v malochovu. EFSA rovněž vymezil, že druh systému produkce je jediným hlavním rizikovým faktorem nákazy trichinelami. Kromě toho dostupné údaje ukazují, že riziko nákazy trichinelami je u prasat z úředně uznaných řízených podmínek ustájení zanedbatelné.
(5)
Světová organizace pro zdraví zvířat (OIE) již status zanedbatelného rizika pro zemi nebo region v mezinárodním kontextu neuznává. Místo toho se dané uznání váže na jednotky jednoho nebo více hospodářství, které uplatňují zvláštní řízené podmínky ustájení.
(6)
Z důvodu zajištění souladu s mezinárodními normami a s cílem posílit kontrolní systém podle skutečných rizik pro veřejné zdraví by opatření ke zmírnění rizika trichinel, včetně podmínek dovozu, na jatkách a podmínky pro určení statusu zemí, regionů nebo hospodářství postižených nákazou trichinelami měly být přizpůsobeny, racionalizovány a zjednodušeny.
(7)
V roce 2011 oznámily Belgie a Dánsko v souladu s nařízením (ES) č. 2075/2005, že jejich území představuje zanedbatelné riziko trichinel. Status země nebo oblasti představující zanedbatelné riziko již však není uznáván. Nicméně pro podniky a jednotky v Belgii a Dánsku, které splňují řízené podmínky ustájení ke dni vstupu tohoto nařízení v platnost, by měla být povolena odchylka bez dodatečných podmínek, jako jsou další požadavky v podobě dodatečného úředního uznání příslušným orgánem.
(8)
Referenční laboratoř EU pro parazity doporučila, aby bylo vyjasněno znění nařízení, pokud jde o postup některých ekvivalentních metod pro testování na trichinely.
(9)
Mělo by být stanoveno, že provozovatelé musí zajistit, aby byla uhynulá zvířata sbírána, identifikována a přepravována bez zbytečného prodlení v souladu s články 21 a 22 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1069/2009 ze dne 21. října 2009 o hygienických pravidlech pro vedlejší produkty živočišného původu a získané produkty, které nejsou určeny k lidské spotřebě, a o zrušení nařízení (ES) č. 1774/2002 (nařízení o vedlejších produktech živočišného původu) (4) a přílohou VIII nařízení Komise (EU) č. 142/2011 ze dne 25. února 2011, kterým se provádí nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1069/2009 o hygienických pravidlech pro vedlejší produkty živočišného původu a získané produkty, které nejsou určeny k lidské spotřebě, a provádí směrnice Rady 97/78/ES, pokud jde o určité vzorky a předměty osvobozené od veterinárních kontrol na hranicích podle uvedené směrnice (5).
(10)
Počet případů (dovezených a původních) trichinel u lidí, včetně epidemiologických údajů, by se měl vykazovat v souladu s rozhodnutím Komise 2000/96/ES ze dne 22. prosince 1999 o přenosných nemocích, které musí být postupně podchyceny sítí Společenství podle rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 2119/98/ES (6).
(11)
Nařízení (ES) č. 2075/2005 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno.
(12)
Požadavky stanovené tímto nařízením představují úpravu stávajících postupů jak provozovatelů potravinářských podniků, tak příslušných orgánů. Je proto vhodné povolit odklad použití některých ustanovení tohoto nařízení.
(13)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a ani Evropský parlament, ani Rada nevyjádřily s těmito opatřeními nesouhlas,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 2075/2005 se mění takto:
1)
Článek 1 se nahrazuje tímto:
„Článek 1
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
1)
„trichinelami“ se rozumí všichni hlísti příslušející k druhu rodu Trichinella;
2)
„řízenými podmínkami ustájení“ se rozumí druh chovu, ve kterém jsou prasata vždy chována za podmínek řízených provozovatelem potravinářského podniku, pokud jde o krmení a ustájení;
3)
„jednotkou“ se rozumí skupina hospodářství, která uplatňují řízené podmínky ustájení. Všechna hospodářství, jež v určitém členském státě uplatňují řízené podmínky ustájení, lze považovat za jednu jednotku.“
2)
Články 2 a 3 se nahrazují tímto:
„Článek 2
Odběr vzorků z jatečně upravených těl
1. Z jatečně upravených těl domácích prasat se na jatkách odebírají vzorky v rámci vyšetření po porážce, a to takto:
a)
Všechna jatečně upravená těla chovných prasnic či kanců nebo alespoň 10 % jatečně upravených těl zvířat odeslaných k porážce v každém roce z každého hospodářství, jež bylo úředně uznáno jako hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení, se vyšetří na přítomnost trichinel.
b)
Všechna jatečně upravená těla z hospodářství, která nejsou úředně uznána jako hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení, musí být systematicky testována na přítomnost trichinel.
Z každého jatečně upraveného těla se odebírá vzorek a tento vzorek se v laboratoři určené příslušným orgánem vyšetří na přítomnost trichinel pomocí jedné z následujících metod zjišťování:
a)
referenční metoda zjišťování uvedená v kapitole I přílohy I, nebo
b)
ekvivalentní metoda zjišťování uvedená v kapitole II přílohy I.
2. Do doby, než budou známy výsledky vyšetření na přítomnost trichinel, a za podmínky, že provozovatel potravinářského podniku zajistí plnou sledovatelnost, lze tato jatečně upravená těla rozdělit nejvýše na šest dílů, a to na jatkách nebo v bourárně nacházející se ve stejných prostorách jako jatka („prostory“).
Odchylně od prvního pododstavce a na základě schválení příslušného orgánu lze tato jatečně upravená těla porcovat v bourárně připojené k jatkám nebo oddělené od jatek za podmínky, že:
a)
postup podléhá dohledu příslušného orgánu;
b)
jatečně upravená těla nebo jejich části nemají jako místo určení více než jednu bourárnu;
c)
bourárna se nachází na území členského státu a
d)
v případě pozitivního výsledku jsou všechny části prohlášeny za nevhodné pro lidskou spotřebu.
3. Z jatečně upravených těl koní, divokých prasat a jiných farmových a volně žijících druhů vnímavých k nákaze trichinelami se systematicky odebírají vzorky na jatkách nebo v zařízeních na zpracování zvěře v rámci prohlídky po porážce/postmortálního vyšetření.
Z každého jatečně upraveného těla se odebírá vzorek a tento vzorek se vyšetří podle příloh I a III v laboratoři určené příslušným orgánem.
Článek 3
Odchylky
1. Odchylně od čl. 2 odst. 1 je z vyšetření na přítomnost trichinel vyňato maso domácích prasat, které prošlo zmrazením podle přílohy II pod dohledem příslušného orgánu.
2. Odchylně od čl. 2 odst. 1 jsou z vyšetření na přítomnost trichinel vyňata jatečně upravená těla a maso domácích neodstavených prasat starých méně než 5 týdnů.
3. Odchylně od čl. 2 odst. 1 mohou být z vyšetření na přítomnost trichinel vyňata jatečně upravená těla a maso domácích prasat, pokud zvířata pocházejí z hospodářství nebo jednotky, jež jsou úředně uznány jako hospodářství nebo jednotka uplatňující řízené podmínky ustájení v souladu s přílohou IV, pokud:
a)
nebyly v daném členském státě zjištěny žádné původní nákazy trichinelami u domácích prasat chovaných v hospodářstvích úředně uznaných jako hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení, a to v posledních třech letech, během nichž bylo prováděno průběžné vyšetření v souladu s článkem 2, nebo
b)
historické údaje o průběžném vyšetřování prováděném u poražené populace prasat poskytují přinejmenším 95 % jistotu, že prevalence trichinel není vyšší než 1 v milionu uvedené populace, nebo
c)
hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení se nacházejí v Belgii a Dánsku.
4. Pokud členský stát uplatní odchylku uvedenou v odstavci 3, informuje o tom Komisi a ostatní členské státy v rámci Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a předloží Komisi roční zprávu obsahující údaje uvedené v kapitole II přílohy IV. Komise na svých internetových stránkách zveřejní seznam členských států, které uplatňují příslušnou odchylku.
Pokud členský stát nepředloží roční zprávu nebo pokud bude roční zpráva pro účely tohoto článku nedostatečná, přestane odchylka pro daný členský stát platit.“
3)
Články 8 až 12 se nahrazují tímto:
„Článek 8
Úřední uznání hospodářství uplatňujících řízené podmínky ustájení
1. Pro účely tohoto nařízení může příslušný orgán úředně uznat hospodářství nebo jednotku uplatňující řízené podmínky ustájení, pokud jsou splněny požadavky stanovené v příloze IV.
2. Hospodářství nebo jednotka, které v den použitelnosti tohoto nařízení uplatňují řízené podmínky ustájení v Dánsku nebo Belgii v souladu s čl. 3 odst. 3 písm. c), se považují za úředně uznané hospodářství nebo úředně uznanou jednotku uplatňující řízené podmínky ustájení, jak je uvedeno v příloze IV tohoto nařízení.
Článek 9
Informační povinnost provozovatelů v potravinářství
Provozovatelé potravinářských podniků úředně uznaných za podniky uplatňující řízené podmínky ustájení informují příslušný orgán o jakémkoli požadavku stanoveném v příloze IV, který již není plněn, nebo o jakékoli jiné změně, kterou by mohl být dotčen status hospodářství jako hospodářství prostých trichinel.
Článek 10
Audity hospodářství úředně uznaných jako hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení
Příslušný orgán zajistí pravidelné provádění auditů hospodářství úředně uznaných jako hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení.
Četnost auditů musí vycházet z rizika, s přihlédnutím k historii a prevalenci nákazy, předchozím zjištěním, geografické oblasti, místním vnímavým volně žijícím živočichům, postupům v živočišné výrobě, veterinárnímu dohledu a plnění požadavků ze strany zemědělců.
Příslušný orgán ověří, že domácí prasata pocházející z těchto hospodářství byla vyšetřena v souladu s čl. 2 odst. 1.
Článek 11
Programy sledování
Příslušný orgán může zavést program sledování zahrnující domácí prasata, jež pocházejí z hospodářství nebo jednotky úředně uznaných jako hospodářství nebo jednotka uplatňující řízené podmínky ustájení, aby ověřil, že daná populace není trichinelami napadena.
Program sledování stanoví četnost testování, počet testovaných zvířat a plán odběru vzorků. Pro tento účel jsou vzorky masa odebírány a vyšetřovány na přítomnost parazitů rodu Trichinella v souladu s kapitolou I nebo II přílohy I.
Program sledování může jako doplňkový nástroj zahrnovat sérologické metody, jakmile referenční laboratoř Evropské unie validuje vhodný test.
Článek 12
Odejmutí úředního uznání hospodářství jako hospodářství uplatňujících řízené podmínky ustájení
1. Pokud výsledky auditů provedených podle článku 10 prokáží, že požadavky stanovené v příloze IV přestaly být plněny, odejme neprodleně příslušný orgán daným hospodářstvím příslušné úřední uznání.
2. Pokud je domácí prase z hospodářství úředně uznaného jako hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení v testu na přítomnost trichinel pozitivní, příslušný orgán musí neprodleně:
a)
odejmout hospodářství úřední uznání;
b)
vyšetřit všechna domácí prasata z tohoto hospodářství v době porážky;
c)
vysledovat a otestovat všechna chovná zvířata, která přišla do hospodářství, a pokud možno i všechna zvířata, která hospodářství opustila nejméně v posledních šesti měsících před pozitivním nálezem; k tomuto účelu se odebírají vzorky masa a vyšetřují se na přítomnost parazitů rodu Trichinella pomocí metod zjišťování stanovených v kapitolách I a II přílohy I;
d)
případně pokud to bude možné, vyšetřit rozšíření parazitární nákazy způsobené distribucí masa z domácích prasat poražených v období před pozitivním nálezem;
e)
informovat Komisi a ostatní členské státy;
f)
případně zahájit epizootologické šetření pro objasnění příčiny nákazy;
g)
přijmout vhodná opatření v případě, že na jatkách nebude možné zjistit nakažená jatečně upravená těla, včetně:
i)
zvýšení velikosti každého vzorku masa odebraného k testování podezřelých jatečně upravených těl, nebo
ii)
prohlášení jatečně upravených těl za nevhodná k lidské spotřebě,
iii)
přijetí vhodných opatření k likvidaci podezřelých jatečně upravených těl nebo jejich částí a rovněž těch, které vykazují pozitivní výsledek testu.
3. Po odejmutí uznání mohou být hospodářství opět úředně uznána jako hospodářství uplatňující řízené podmínky ustájení, jakmile se zjištěné problémy vyřeší a požadavky stanovené v příloze IV budou splněny ke spokojenosti příslušného orgánu.
4. Pokud kontrola zjistí nedostatek souladu s článkem 9 nebo pozitivní výsledky testů v hospodářství nebo jednotce, mělo by být dotčené hospodářství vyjmuto z příslušné jednotky, než dojde k obnovení souladu.“
4)
Článek 13 se nahrazuje tímto:
„Článek 13
Dovozní zdravotní požadavky
Maso živočišných druhů, které mohou být nosiči trichinel, jež obsahuje příčně pruhovanou svalovinu a pochází ze třetí země, lze do Unie dovážet pouze za předpokladu, že před vývozem bylo v dané třetí zemi provedeno vyšetření na přítomnost trichinel v souladu s články 2 a 3.“
5)
Článek 14 se zrušuje.
6)
Článek 15 se nahrazuje tímto:
„Článek 15
Dokumenty
Osvědčení o zdravotní nezávadnosti doprovázející dovoz masa podle článku 13 se potvrzují prohlášením úředního veterinárního lékaře o tom, že vyšetření na přítomnost trichinel bylo ve třetí zemi původu provedeno v souladu s článkem 13.
Tento dokument musí maso doprovázet v originálním vyhotovení, pokud nebyla udělena výjimka podle čl. 14 odst. 4 nařízení (ES) č. 854/2004.“
7)
Příloha I se mění v souladu s přílohou I tohoto nařízení.
8)
Znění přílohy IV se nahrazuje zněním přílohy II tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. června 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 7. března 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 216/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 7ης Μαρτίου 2014
σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2075/2005 για τη θέσπιση ειδικών κανόνων σχετικά με τους επίσημους ελέγχους για ανίχνευση Trichinella στο κρέας
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 854/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον καθορισμό ειδικών διατάξεων για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο (1), και ιδίως το άρθρο 18 σημεία 6, 8 και 12,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2075/2005 της Επιτροπής, της 5ης Δεκεμβρίου 2005, για τη θέσπιση ειδικών κανόνων σχετικά με τους επίσημους ελέγχους για ανίχνευση Trichinella στο κρέας (2), ορίζει κανόνες για τη δειγματοληψία σφαγίων των ειδών που είναι ευπρόσβλητα στη λοίμωξη από Trichinella, για τον προσδιορισμό του καθεστώτος των εκμεταλλεύσεων και περιοχών, καθώς και των όρων για την εισαγωγή κρέατος στην Ένωση. Προβλέπει επίσης μεθόδους αναφοράς και ισοδύναμες μεθόδους ανίχνευσης Trichinella σε δείγματα σφαγίων.
(2)
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εξέδωσε, στις 3 Οκτωβρίου 2011, επιστημονική γνώμη σχετικά με το ποιοι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία θα καλύπτονται από επιθεώρηση κρεάτων (χοίροι) (3). Στην εν λόγω γνώμη η ΕΑΑΤ εντόπισε την Trichinella ως μέτριο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία συνδεόμενο με την κατανάλωση χοιρινού κρέατος και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τις μεθόδους ελέγχου για τους βιολογικούς κινδύνους, η εγγύηση της ασφάλειας ενός χοιρινού σφαγίου με ένα φάσμα προληπτικών μέτρων και ελέγχων που εφαρμόζονται με ολοκληρωμένο τρόπο τόσο στις εκμεταλλεύσεις όσο και στα σφαγεία είναι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των ελέγχων των κυριότερων κινδύνων.
(3)
Η EFSA προσδιόρισε ορισμένους επιδημιολογικούς δείκτες σε σχέση με την Trichinella. Ανάλογα με τον σκοπό και την επιδημιολογική κατάσταση της χώρας, οι δείκτες μπορούν να εφαρμόζονται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο σφαγείου ή εκμετάλλευσης.
(4)
Η EFSA αναγνωρίζει τη σποραδική παρουσία της Trichinella στην Ένωση, κυρίως σε ελεύθερους και οικόσιτους χοίρους. Η EFSA επίσης διαπίστωσε ότι ο τύπος του συστήματος παραγωγής αποτελεί τον ενιαίο κύριο παράγοντα κινδύνου λοιμώξεων από την Trichinella. Επιπλέον, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο κίνδυνος λοίμωξης των χοίρων από την Trichinella από επίσημα αναγνωρισμένες ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού είναι αμελητέος.
(5)
Το καθεστώς αμελητέου κινδύνου όσον αφορά μια χώρα ή περιοχή δεν αναγνωρίζεται πλέον σε διεθνές πλαίσιο από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας των Ζώων (OIE). Αντίθετα, η αναγνώριση αυτή συνδέεται με διαμερίσματα μιας ή περισσότερων εκμεταλλεύσεων όπου ισχύουν συγκεκριμένες ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού.
(6)
Για λόγους συνέπειας με τα διεθνή πρότυπα, και προκειμένου να ενισχυθεί ένα σύστημα ελέγχου σύμφωνα με τους πραγματικούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, θα πρέπει να προσαρμοστούν, να εξορθολογιστούν και να απλουστευθούν τα μέτρα άμβλυνσης του κινδύνου που παρουσιάζει η Trichinella, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών εισαγωγής, των συνθηκών στα σφαγεία και των προϋποθέσεων για τον προσδιορισμό του καθεστώτος μόλυνσης από την Trichinella χωρών, περιοχών ή εκμεταλλεύσεων.
(7)
Το Βέλγιο και η Δανία κοινοποίησαν το 2011 αμελητέο κίνδυνο για Trichinella στην επικράτειά τους σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2075/2005. Τέτοιο καθεστώς αμελητέου κινδύνου όσον αφορά μια χώρα ή μια περιοχή, ωστόσο, δεν αναγνωρίζεται πλέον. Παρ’ όλα αυτά, εκμεταλλεύσεις και διαμερίσματα στο Βέλγιο και στη Δανία που πληρούν τις προϋποθέσεις για ελεγχόμενο σταβλισμό κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να μπορούν να εφαρμόσουν την παρέκκλιση για τις εν λόγω εκμεταλλεύσεις και διαμερίσματα χωρίς πρόσθετες προϋποθέσεις όπως περαιτέρω απαιτήσεις για εκ των υστέρων επίσημη αναγνώριση από την αρμόδια αρχή.
(8)
Το εργαστήριο αναφοράς της ΕΕ για τα παράσιτα έχει συστήσει να αποσαφηνιστεί το κείμενο του κανονισμού σχετικά με τη διαδικασία ορισμένων ισοδύναμων μεθόδων για τη δοκιμή ανίχνευσης της Trichinella.
(9)
Θα πρέπει να προβλέπεται ότι οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων πρέπει να εξασφαλίζουν τη συλλογή, ταυτοποίηση και μεταφορά χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση των νεκρών ζώων σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, περί υγειονομικών κανόνων για ζωικά υποπροϊόντα και παράγωγα προϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1774/2002 (κανονισμός για τα ζωικά υποπροϊόντα) (4), και με το παράρτημα VIII του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 142/2011 της Επιτροπής, της 25ης Φεβρουαρίου 2011, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί υγειονομικών κανόνων για ζωικά υποπροϊόντα και παράγωγα προϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο και για την εφαρμογή της οδηγίας 97/78/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά ορισμένα δείγματα και τεμάχια που εξαιρούνται από κτηνιατρικούς ελέγχους στα σύνορα οι οποίοι αναφέρονται στην εν λόγω οδηγία (5).
(10)
Ο αριθμός κρουσμάτων (εισαγόμενων και αυτόχθονων) Trichinella στον άνθρωπο, συμπεριλαμβανομένων και των επιδημιολογικών δεδομένων, θα πρέπει να αναφέρονται σύμφωνα με την απόφαση 2000/96/ΕΚ της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 1999, για τις μεταδοτικές ασθένειες που θα καλυφθούν προοδευτικά από το κοινοτικό δίκτυο, δυνάμει της απόφασης αριθ. 2119/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6).
(11)
Επομένως, θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2075/2005.
(12)
Οι απαιτήσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό αφορούν την προσαρμογή των σημερινών πρακτικών τόσο για τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων όσο και για τις αρμόδιες αρχές. Είναι, συνεπώς, σκόπιμο να επιτραπεί η καθυστερημένη εφαρμογή ορισμένων από τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.
(13)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων και ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σε αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2075/2005 τροποποιείται ως εξής:
1)
Το άρθρο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 1
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
Ο όρος “Trichinella” σημαίνει κάθε νηματώδες που ανήκει στα είδη του γένους Trichinella.
2)
ο όρος “ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού” σημαίνει το είδος εκτροφής ζώων στα πλαίσια του οποίου οι χοίροι εκτρέφονται υπό συνθήκες που ελέγχονται συνεχώς από τον υπεύθυνο της επιχείρησης τροφίμων όσον αφορά τη διατροφή και τον σταβλισμό τους.
3)
“διαμέρισμα” σημαίνει μία ομάδα εκμεταλλεύσεων που εφαρμόζουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού. Όλες οι εκμεταλλεύσεις στις οποίες ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού σε ένα κράτος μέλος μπορούν να θεωρηθούν ως ένα διαμέρισμα.».
2)
Τα άρθρα 2 και 3 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 2
Δειγματοληψία σφαγίων
1. Στο πλαίσιο της εξέτασης μετά τη σφαγή λαμβάνονται δείγματα από σφάγια κατοικίδιων χοίρων στα σφαγεία ως εξής:
α)
εξετάζονται για Trichinella όλα τα σφάγια των θηλυκών χοίρων και των κάπρων αναπαραγωγής ή τουλάχιστον το 10 % των σφαγίων ζώων που εστάλησαν σε για σφαγή κάθε έτος από κάθε εκμετάλλευση η οποία είναι επίσημα αναγνωρισμένη ως εκμετάλλευση όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού·
β)
εξετάζονται συστηματικά για Trichinella όλα τα σφάγια από εκμεταλλεύσεις που δεν είναι επίσημα αναγνωρισμένες ως εκμεταλλεύσεις όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού.
Λαμβάνεται δείγμα από κάθε σφάγιο και το δείγμα αυτό εξετάζεται για Trichinella σε εργαστήριο που ορίζεται από την αρμόδια αρχή, με χρήση μιας από τις ακόλουθες μεθόδους ανίχνευσης:
α)
της μεθόδου ανίχνευσης αναφοράς, που καθορίζεται στο κεφάλαιο I του παραρτήματος I· ή
β)
ισοδύναμης μεθόδου ανίχνευσης, από τις περιγραφόμενες στο κεφάλαιο II του παραρτήματος I.
2. Έως ότου εξαχθούν τα αποτελέσματα της εξέτασης για Trichinella και υπό τον όρο ότι ο υπεύθυνος της επιχείρησης τροφίμων εγγυάται την πλήρη ιχνηλασιμότητα, τα εν λόγω σφάγια μπορούν να τεμαχιστούν σε έξι το πολύ τεμάχια σε σφαγείο ή σε εργαστήριο τεμαχισμού στην ίδια εγκατάσταση με το σφαγείο (“εγκατάσταση”).
Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο και κατόπιν εγκρίσεως από την αρμόδια αρχή, τα εν λόγω σφάγια μπορούν να τεμαχιστούν σε εργαστήριο τεμαχισμού προσαρτημένο στο σφαγείο ή άσχετο με αυτό υπό τους ακόλουθους όρους:
α)
η διαδικασία τελεί υπό την εποπτεία της αρμόδιας αρχής·
β)
το σφάγιο ή τα τμήματά του δεν έχουν ως προορισμό περισσότερα από ένα εργαστήρια τεμαχισμού·
γ)
το εργαστήριο τεμαχισμού βρίσκεται στο έδαφος κράτους μέλους· και
δ)
σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, όλα τα τμήματα των σφαγίων χαρακτηρίζονται ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο.
3. Στο πλαίσιο της εξέτασης μετά τη σφαγή λαμβάνονται σε συστηματική βάση, στα σφαγεία ή σε εγκαταστάσεις χειρισμού θηραμάτων, δείγματα από σφάγια αλόγων, αγριόχοιρων και άλλων εκτρεφόμενων και άγριων ειδών ευαίσθητων σε προσβολή από Trichinella.
Λαμβάνεται δείγμα από κάθε σφάγιο και το δείγμα αυτό εξετάζεται σύμφωνα με τα παραρτήματα I και ΙΙΙ σε εργαστήριο που ορίζεται από την αρμόδια αρχή.
Άρθρο 3
Παρεκκλίσεις
1. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2 παράγραφος 1, το κρέας κατοικίδιων χοίρων που έχει υποβληθεί σε επεξεργασία κατάψυξης σύμφωνα με το παράρτημα II υπό την επίβλεψη της αρμόδιας αρχής απαλλάσσεται από την εξέταση για ανίχνευση Trichinella.
2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2 παράγραφος 1, τα σφάγια και το κρέας μη απογαλακτισμένων κατοικίδιων χοίρων ηλικίας κάτω των 5 εβδομάδων απαλλάσσονται από την εξέταση για ανίχνευση Trichinella.
3. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2 παράγραφος 1, τα σφάγια και το κρέας κατοικίδιων χοίρων μπορεί να απαλλάσσονται από την εξέταση για Trichinella στην περίπτωση που τα ζώα προέρχονται από εκμετάλλευση ή διαμέρισμα που είναι επίσημα αναγνωρισμένα ως εκμετάλλευση ή διαμέρισμα όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού σύμφωνα με το παράρτημα IV, εάν:
α)
στη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών κατά τα οποία πραγματοποιούνταν συνεχείς δοκιμές σύμφωνα με το άρθρο 2 δεν έχει εντοπιστεί στο κράτος μέλος καμία αυτόχθων προσβολή από Trichinella σε κατοικίδιους χοίρους που εκτρέφονται σε εκμεταλλεύσεις επίσημα αναγνωρισμένες ως εκμεταλλεύσεις όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού· ή
β)
τα ιστορικά στοιχεία για τις συνεχείς δοκιμές που διεξήχθησαν σε σφαγέντα πληθυσμό χοίρων παρέχουν τουλάχιστον 95 % βεβαιότητα ότι ο επιπολασμός της Trichinella δεν υπερβαίνει το 1 ανά εκατομμύριο στον εν λόγω πληθυσμό· ή
γ)
οι εκμεταλλεύσεις όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού βρίσκονται στο Βέλγιο και τη Δανία.
4. Όταν ένα κράτος μέλος εφαρμόζει την παρέκκλιση που προβλέπεται στην παράγραφο 3, το σχετικό κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων και υποβάλλει στην Επιτροπή ετήσια έκθεση που περιέχει τις πληροφορίες που αναφέρονται στο κεφάλαιο II του παραρτήματος IV. Η Επιτροπή δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της τον κατάλογο των κρατών μελών που εφαρμόζουν την παρέκκλιση.
Αν ένα κράτος μέλος δεν υποβάλει αυτή την ετήσια έκθεση ή αν η ετήσια έκθεση δεν είναι ικανοποιητική για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, η παρέκκλιση παύει να ισχύει για το εν λόγω κράτος μέλος.».
3)
Τα άρθρα 8 έως 12 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 8
Επίσημη αναγνώριση των εκμεταλλεύσεων που εφαρμόζουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού
1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, η αρμόδια αρχή μπορεί να αναγνωρίσει επίσημα μία εκμετάλλευση ή ένα διαμέρισμα ως εκμετάλλευση ή διαμέρισμα που εφαρμόζουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού όταν εκπληρώνονται οι απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα IV.
2. Οι εκμεταλλεύσεις ή τα διαμέρισμα που εφαρμόζουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού στη Δανία ή το Βέλγιο σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3 στοιχείο γ) κατά την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού θεωρούνται ότι αναγνωρίζονται επίσημα ως εκμεταλλεύσεις ή διαμερίσματα που εφαρμόζουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού, όπως απαριθμούνται στο παράρτημα IV του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 9
Υποχρέωση των υπευθύνων των επιχειρήσεων τροφίμων να ενημερώνουν
Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων των εκμεταλλεύσεων που αναγνωρίζονται ως εκμεταλλεύσεις όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού ενημερώνουν την αρμόδια αρχή, αν οποιαδήποτε από τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα IV δεν πληρούται πλέον ή αν έχει επέλθει οποιαδήποτε άλλη μεταβολή που θα μπορούσε να επηρεάσει το καθεστώς των εκμεταλλεύσεων όσον αφορά την Trichinella.
Άρθρο 10
Έλεγχοι σε εκμεταλλεύσεις που είναι επίσημα αναγνωρισμένες ως εκμεταλλεύσεις όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού
Η αρμόδια αρχή μεριμνά για τη διενέργεια περιοδικών ελέγχων στις εκμεταλλεύσεις που αναγνωρίζονται επίσημα ως εκμεταλλεύσεις όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού.
Η συχνότητα των ελέγχων γίνεται με βάση τον υπάρχοντα κίνδυνο, λαμβανομένου υπόψη του ιστορικού και της επίπτωσης της νόσου, των προηγούμενων πορισμάτων, της γεωγραφικής περιοχής, της ευαίσθητης τοπικής άγριας πανίδας, των πρακτικών κτηνοτροφικής παραγωγής, της κτηνιατρικής επίβλεψης και της συμμόρφωσης των κτηνοτρόφων.
Η αρμόδια αρχή επαληθεύει ότι οι κατοικίδιοι χοίροι που προέρχονται από τις εν λόγω εκμεταλλεύσεις εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1.
Άρθρο 11
Προγράμματα παρακολούθησης
Η αρμόδια αρχή μπορεί να εφαρμόσει πρόγραμμα παρακολούθησης που καλύπτει τον πληθυσμό των κατοικίδιων χοίρων που προέρχονται από εκμετάλλευση ή διαμέρισμα επίσημα αναγνωρισμένα ως εκμετάλλευση ή διαμέρισμα όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού, για να επαληθευθεί ότι η Trichinella ουσιαστικά απουσιάζει από τον συγκεκριμένο πληθυσμό.
Η συχνότητα των δοκιμών, ο αριθμός των προς εξέταση ζώων και το σχέδιο δειγματοληψίας καθορίζονται στο πρόγραμμα παρακολούθησης. Για τον σκοπό αυτό, συλλέγονται δείγματα κρέατος, τα οποία εξετάζονται για την παρουσία παρασίτων Trichinella, σύμφωνα με τα κεφάλαια Ι ή ΙΙ του παραρτήματος I.
Το πρόγραμμα παρακολούθησης μπορεί να περιλαμβάνει ορολογικές μεθόδους ως πρόσθετο μέσο, όταν το εργαστήριο αναφοράς της ΕΕ επικυρώσει κατάλληλη σχετική δοκιμή.
Άρθρο 12
Ανάκληση της επίσημης αναγνώρισης των εκμεταλλεύσεων ως εκμεταλλεύσεων που εφαρμόζουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού
1. Όταν τα αποτελέσματα των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 10 δείχνουν ότι οι απαιτήσεις του παραρτήματος IV δεν πληρούνται πλέον, η αρμόδια αρχή ανακαλεί την επίσημη αναγνώριση των εκμεταλλεύσεων χωρίς καθυστέρηση.
2. Όταν τα αποτελέσματα δοκιμής σε κατοικίδιους χοίρους προερχόμενους από εκμετάλλευση η οποία είναι αναγνωρισμένη επίσημα ως εκμετάλλευση όπου ισχύουν ελεγχόμενες συνθήκες σταβλισμού είναι θετικά για Trichinella, η αρμόδια αρχή αμελλητί:
α)
ανακαλεί την επίσημη αναγνώριση της εκμετάλλευσης·
β)
εξετάζει όλους τους κατοικίδιους χοίρους της εκμετάλλευσης αυτής κατά τον χρόνο της σφαγής·
γ)
ανιχνεύει και υποβάλλει σε δοκιμή όλα τα ζώα αναπαραγωγής που εισήλθαν στην εκμετάλλευση και, στο μέτρο του δυνατού, όλα τα ζώα που εξήλθαν από την εκμετάλλευση τουλάχιστον κατά τους έξι μήνες που προηγούνται του θετικού ευρήματος· για τον σκοπό αυτό, συλλέγονται δείγματα κρέατος τα οποία εξετάζονται για την παρουσία παρασίτων Trichinella, σύμφωνα με τις μεθόδους ανίχνευσης που καθορίζονται στα κεφάλαια Ι ή ΙΙ του παραρτήματος I·
δ)
κατά περίπτωση και στο μέτρο του δυνατού, διερευνά την εξάπλωση της παρασιτικής προσβολής που οφείλεται στην κυκλοφορία κρέατος κατοικίδιων χοίρων οι οποίοι εσφάγησαν κατά την περίοδο που προηγείται του θετικού ευρήματος·
ε)
ενημερώνει την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη·
στ)
κατά περίπτωση, διεξάγει επιδημιολογική έρευνα για τη διαλεύκανση της αιτίας της μόλυνσης·
ζ)
αν κάποιο μολυσμένο σφάγιο δεν μπορεί να προσδιοριστεί στο σφαγείο, λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των ακόλουθων:
i)
αύξηση του μεγέθους κάθε δείγματος κρέατος που συλλέγεται για τη διενέργεια δοκιμής στα ύποπτα σφάγια, ή
ii)
χαρακτηρισμός των σφαγίων ως ακατάλληλων για κατανάλωση από τον άνθρωπο,
iii)
λήψη κατάλληλων μέτρων για τη διάθεση των ύποπτων σφαγίων ή των τμημάτων τους, καθώς και εκείνων που βρίσκονται θετικά στη σχετική δοκιμή.
3. Μετά την ανάκληση της αναγνώρισης, οι εκμεταλλεύσεις μπορούν να αναγνωριστούν και πάλι επίσημα μόλις επιλυθούν τα προβλήματα που επισημάνθηκαν και εκπληρωθούν οι απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα IV κατά τρόπο που να ικανοποιεί την αρμόδια αρχή.
4. Εάν από την επιθεώρηση διαπιστώθηκε έλλειψη συμμόρφωσης με το άρθρο 9 ή θετικά αποτελέσματα δοκιμών σε εκμετάλλευση ενός διαμερίσματος, η εν λόγω εκμετάλλευση πρέπει να αφαιρεθεί από το διαμέρισμα έως αποκατασταθεί η συμμόρφωση.».
4)
Το άρθρο 13 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 13
Υγειονομικές απαιτήσεις για τις εισαγωγές
Κρέας προερχόμενο από ζωικά είδη που ενδέχεται να είναι φορείς Trichinella, το οποίο περιέχει γραμμωτούς μυς και προέρχεται από τρίτη χώρα, μπορεί να εισαχθεί στην Ένωση μόνο αν έχει πραγματοποιηθεί εξέταση για Trichinella σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 3 στην εν λόγω τρίτη χώρα πριν από την εξαγωγή.».
5)
Το άρθρο 14 απαλείφεται.
6)
Το άρθρο 15 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 15
Έγγραφα
Το υγειονομικό πιστοποιητικό που συνοδεύει τις εισαγωγές κρέατος όπως αναφέρονται στο άρθρο 13 επικυρώνονται με δήλωση του επίσημου κτηνιάτρου που πιστοποιεί ότι η εξέταση για Trichinella διεξήχθη στην τρίτη χώρα καταγωγής σύμφωνα με το άρθρο 13.
Το κρέας συνοδεύεται από το πρωτότυπο του εν λόγω εγγράφου, εκτός αν έχει επιτραπεί εξαίρεση σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 854/2004.».
7)
Το παράρτημα I τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα I του παρόντος κανονισμού.
8)
Το παράρτημα IV αντικαθίσταται από το κείμενο του παραρτήματος II του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιουνίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 7 Μαρτίου 2014.