ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 27. března 2014
o režimu státní podpory SA.36139 (13/C) (ex 13/N),
kterou Spojené království zamýšlí poskytnout pro videohry
(oznámeno pod číslem C(2014) 1786)
(Pouze anglické znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/764/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské Unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) uvedené dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s uvedenými ustanoveními (1), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Dne 25. ledna 2013 oznámilo Spojené království Komisi svůj záměr zavést od 1. dubna 2013 do 31. března 2017 daňovou úlevu pro videohry. Komise požádala dopisem ze dne 7. března 2013 o dodatečné informace, které Spojené království poskytlo dopisem ze dne 22. března 2013.
(2)
Dopisem ze dne 16. dubna 2013 informovala Komise Spojené království, že se rozhodla zahájit ve věci plánovaného opatření podpory řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy.
(3)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení („rozhodnutí o zahájení řízení“) bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské Unie (2). Komise vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek.
(4)
Spojené království předložilo své připomínky k rozhodnutí Komise dopisem ze dne 17. května 2013. Komise rovněž obdržela připomínky od zúčastněných stran. Zaslala je Spojenému království a poskytla mu možnost se k nim vyjádřit; jeho připomínky obdržela dopisem ze dne 22. srpna 2013. Dopisem ze dne 7. října 2013 Komise požádala Spojené království o další informace. Spojené království odpovědělo dopisem ze dne 4. listopadu 2013.
II. POPIS OPATŘENÍ A DŮVODY PRO ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(5)
Cílem opatření umožňujícího daňovou úlevu pro videohry ve Spojeném království je poskytnout vývojářům videoher pobídku k produkci videoher založených na britské či evropské kultuře. Opatření vychází ze vzoru daňové pobídky pro film ve Spojeném království, kterou Komise schválila v roce 2006 (3) a v roce 2011 ji prodloužila (4) do 31. prosince 2015.
(6)
Navrhovaný celkový rozpočet opatření, které má probíhat do března 2017, je 115 milionů GBP. Předpokládané výdaje na rozpočtový rok 2013/2014 činí 10 milionů GBP a na následující tři rozpočtové roky vždy 35 milionů EUR. Podpora je financována Ministerstvem financí Spojeného království. Za hodnocení žádostí o certifikaci her založených na britské kultuře bude odpovídat certifikační oddělení Britského filmového ústavu.
(7)
Společnosti, které podléhají korporační dani ve Spojeném království a vytvoří videohry splňující kritéria, by mohly uplatnit daňovou úlevu z výdajů za zboží a služby užívané či spotřebovávané ve Spojeném království až do hodnoty 25 % rozpočtu na produkci. Úleva je poskytována jako dodatečný odečet způsobilých výrobních nákladů ze zdanitelného příjmu z videohry. Dodatečný odečet je však omezen na maximálně 80 % rozpočtu na produkci. Jestliže příjemci vznikla v daném účetním období ztráta, může požádat o daňový bonus. Podle článku 1217CF(3) návrhu novely zákona o korporační dani z roku 2009 jsou způsobilé výdaje omezeny na hlavní výdaje týkající se návrhu, produkce a testování hry.
(8)
Daňová úleva pro videohry ve Spojeném království podléhá kulturnímu testu podobně jako daňová pobídka pro film ve Spojeném království. Oba testy jsou rozděleny do čtyř oddílů: kulturní obsah, kulturní přínos, využití kulturních center Spojeného království a využití pracovníků v kultuře, kteří jsou občany nebo rezidenty Spojeného království nebo EHP.
(9)
Jelikož oznámené opatření je financováno odpočtem z daní, které jsou běžně splatné do státního rozpočtu, je financováno státem. Videohry se produkují v několika členských státech a existuje vnitřní trh s těmito videohrami. Jejich podpora proto může ovlivnit obchod a hospodářskou soutěž mezi členskými státy. V souladu s tím Komise v rozhodnutí o zahájení řízení shledala, že opatření představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy. Komise měla rovněž pochybnosti, zda lze podporu považovat za slučitelnou s vnitřním trhem.
(10)
Zaprvé měla Komise pochybnosti o tom, že je nezbytné nebo přiměřené spojovat s touto podporou územní podmínky. Spojené království založilo koncepci navrhovaného režimu na daňové pobídce pro film ve Spojeném království. Proto navrhlo, aby daňová úleva byla k dispozici pouze pro výdaje na zboží a služby užívané či spotřebovávané ve Spojeném království. Nicméně režim pobídky pro film využívá zvláštní výjimku z obvyklého zákazu územních omezení, kterou umožňuje sdělení o filmu (5), pouze pokud jde o podporu produkce filmů a televizních pořadů, nikoli pokud jde o videohry.
(11)
Zadruhé měla Komise pochybnosti, zda je podpora pro hry nezbytná, neboť se jedná o rychle rostoucí trh. Spojené království nepředložilo přesvědčivé důkazy, že by došlo k selhání trhu, které by bez státní podpory vedlo k nedostatečné produkci videoher založených na britské kultuře.
(12)
Kromě toho se Spojené království domnívá, že daňová úleva pro videohry ve Spojeném království je slučitelná s vnitřním trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy. Komise však nebyla přesvědčena, že kulturní test navrhovaný Spojeným královstvím by v praxi vedl k selektivní identifikaci omezeného počtu videoher, které představují kulturní kvalitu, již trh bez podpory dostatečně nenabízí, a které by byly nutné pro zajištění dostatečného zastoupení a zohlednění britských a evropských kulturních témat ve videohrách.
(13)
Komise rovněž vyjádřila obavu, že by podpora mohla podnítit soupeření v poskytování dotací v rámci Unie, a zpochybnila, že by možné narušení hospodářské soutěže bylo vyrovnáno pozitivními účinky.
III. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
(14)
Komise obdržela připomínky od jednoho členského státu, Francie, od vnitrostátních sdružení vývojářů her ze Spojeného království, Francie, Německa a Finska, Evropské federace vývojářů her (EGDF), veřejnoprávních subjektů Spojeného království zapojených do propagace filmů, jedné vysílací společnosti a profesních sdružení v oblasti filmové produkce ze Spojeného království. Všichni přispěvatelé zdůraznili kulturní kvalitu a význam, které hry mohou mít. Považovali tržní pobídky pro výrobu kulturně relevantnější her za nedostatečné. Nikdo z nich se nedomníval, že existuje riziko soupeření v poskytování finanční pomoci mezi členskými státy.
(15)
Pokud jde o nezbytnost podpory, zúčastněné strany uvedly, že Spojené království ztrácí své vedoucí postavení na trhu videoher, že v roce 2012 bylo ve Spojeném království vytvořeno méně než 10 % her, které byly uvedeny na jeho trh, že trh ovládají Severní Amerika a Asie a že probíhá odliv zaměstnanců do Kanady. Přispěvatelé poukázali rovněž na skutečnost, že hlavní výzvou pro členské státy je řešit hospodářskou soutěž ze třetích zemí, které hry silně dotují, zejména z Kanady.
(16)
Sdružení nezávislých vývojářů her Spojeného království (TIGA) předložilo četné příklady plánů a projektů, které mohly být ve Spojeném království/Evropě uskutečněny, kdyby existovala daňová úleva, ale bez ní k jejich realizaci nedošlo. Organizace United Kingdom Interactive Entertainment (Ukie), která ve Spojeném království zastupuje herní a interaktivní zábavní průmysl, uvedla, že na globálním trhu her působí na vývojáře tlak, aby své produkty zacílili na co nejširší trh. To zejména znamená, aby byly přístupné pro severoamerický trh a stále více také pro trhy na Dálném východě a aby odpovídaly kulturním normám a očekáváním těchto trhů. Proto jsou vývojáři her v Evropě pod stálým tlakem, aby nezdůrazňovali kulturně evropské prvky svých her s cílem prodávat je na celosvětovém trhu. Z toho důvodu je pro vývojáře her založených na evropské kultuře obtížnější získat soukromé financování. Organizace Ukie měla za to, že podpora by pomohla napravit selhání trhu.
(17)
Francie uvedla, že hry mají tendenci stále více zobrazovat „mezinárodní stereotypy“.
(18)
Na druhou stranu sdružení TIGA sdělilo, že 54 % obratu nezávislých vývojářů ve Spojeném království tvoří domácí prodej. To naznačuje, že kupující ve Spojeném království vykazují silné preference pro produkci ze Spojeného království. Navíc (podle údajů sdružení TIGA) mezi lety 2008 a 2011 v tomto odvětví více podniků vzniklo (216) než zaniklo (197).
(19)
Pokud jde o možné narušení hospodářské soutěže mezi členskými státy, sdružení TIGA připustilo, že nižší náklady skutečně ovlivňují rozhodnutí o umístění společností produkujících videohry; domnívalo se však, že hlavní narušení je způsobeno třetími zeměmi, jako je Kanada, kde toto odvětví roste díky veřejné podpoře. Podle sdružení TIGA zaměstnanost v tomto odvětví mezi roky 2008 a 2010 v Kanadě vzrostla o 33 %, zatímco ve Spojeném království o 9 % poklesla.
IV. PŘIPOMÍNKY SPOJENÉHO KRÁLOVSTVÍ
1. Povinná územní vázanost výdajů
(20)
Po vyjádření pochybností Komise o tom, zda by podmínky územní vázanosti výdajů vyplývající z testu „užívání či spotřebovávání ve Spojeném království“ byly přiměřené, se Spojené království zavázalo tyto obavy rozptýlit a změnit navrhovaný právní předpis tak, že výraz „užívané či spotřebovávané ve Spojeném království“ nahradí výrazem „užívané či spotřebovávané v Evropském hospodářském prostoru (EHP)“, a upřesnilo, že pro úlevu budou způsobilé veškeré výdaje vynaložené v EHP. Kromě toho hodlá omezit výši nákladů na subdodavatelskou činnost, které jsou způsobilé pro financování. Podporovaný výrobce může subdodavatelům vyplatit způsobilé hlavní výdaje na projekt ve výši až 1 milion EUR, v souladu s daňovou úlevou pro videohry ve Francii (6). Díky tomu bude podstatnou část vývoje hry provádět sám příjemce.
(21)
Spojené království se domnívá, že toto omezení způsobilosti nákladů na subdodavatelské činnosti má jen malý vliv na obchod mezi členskými státy. Z diskusí se zástupci z celého odvětví videoher, včetně malých a velkých vývojářů, vyplynulo, že vývoj videoher se stejně jako jiná tvůrčí odvětví vyznačuje vysokou mírou spolupráce, přičemž hlavní vývojové činnosti, jako je programování, design a umělecké ztvárnění, obvykle probíhají ve stejném místě.
2. Nezbytnost podpory
(22)
Pokud jde o nezbytnost podpory z důvodu nedostatečné produkce her založených na dané kultuře, předložilo Spojené království doklady o tom, že tyto hry jsou na ústupu, a to v relativním i absolutním měřítku. Spojené království souhlasí s tím, že obecně je odvětví videoher dynamické a rostoucí. V roce 2012 však bylo ve Spojeném království vytvořeno méně než 10 % her, které byly ve Spojeném království uvedeny na trh, ve srovnání s 16 % v roce 2008. Spojené království rovněž provedlo další analýzu her uvedených na trh ve Spojeném království mezi roky 2003 a 2012. Údaje ukazují trvalý pokles počtu her založených na britské kultuře a prudký pokles jejich podíl na trhu z 9 % všech her uvedených na trh ve Spojeném království (včetně her z jiných zemí) v roce 2003 na 4 % v roce 2006 a na 3 % v letech 2009 až 2012. V roce 2003 by kulturním testem prošlo 41 % her vytvořených ve Spojeném království oproti pouze zhruba 25 % v roce 2012.
(23)
Spojené království souhlasí s tím, že rozšíření her pro chytré telefony odstranilo některé překážky vstupu na trh pro menší vývojáře, kteří chtějí začít působit na trhu videoher. Údaje zveřejněné v roce 2011 skutečně ukazují, že počet videoher vyvíjených nově založenými podniky v posledním roce vzrostl. Pokud však jde o obsah těchto her, průzkum provedený v rámci programu univerzity Abertay pro prototypy videoher ukazuje, že z 306 návrhů mobilních a on-line her, které univerzitě za uplynulé dva roky předložily malé podniky a mikropodniky z celého Spojeného království, se naprostá většina (255) neodehrávala ve Spojeném království ani neměla britské hrdiny či příběh (7).
(24)
To lze vysvětlit skutečností, že kulturně významné hry mohou mít stejné výrobní náklady jako „globální hry“, avšak mnohem menší trh. Jejich produkce s sebou tudíž nese vyšší ekonomické riziko. Proto jsou videohry založené na britské/evropské kultuře komerčně méně životaschopné než globalizovanější videohry. Mezinárodní vydavatelé i domácí vývojáři pravděpodobně nebudou ochotni nést riziko spojené s produkcí kulturně relevantního obsahu, a namísto toho budou vytvářet obecnější obsah zacílený na mezinárodní trhy.
(25)
Z průzkumu Spojeného království vyplynulo, že prvky britské kultury jsou ve hrách oslabovány s cílem zajistit smlouvu na vydání hry na globálním trhu, která umožní financovat vývoj hry a zaručí další existenci vývojáře. Téměř tři čtvrtiny britských vývojářů videoher uvedly, že vytváření původního duševního vlastnictví se během posledních pěti let zpomalilo nebo zastavilo. Průzkum zjistil, že řada vývojářů musela změnit kulturní obsah svých videoher, aby splnila komerční požadavky. Celých 53 % respondentů uvedlo, že změnili postavy a prostředí her tak, aby potlačili britskou nebo evropskou tematiku.
(26)
Z tohoto hlediska je motivačním cílem financování dosáhnout toho, aby se pravděpodobně ekonomicky nevýnosné kulturní produkty staly komerčně životaschopnými, čímž se podpoří vytváření nových kulturních produktů, které by bez daňové úlevy nebylo možné realizovat, a aby se napomohlo rozvoji dovedností pro udržitelnou produkci kulturních produktů, videoher relevantních pro britskou kulturu/kulturu EHP.
3. Rozlišující kulturní test
(27)
Pokud jde o kulturní test, který zajišťuje, že se režim vztahuje pouze na hry založené na určité kultuře, Spojené království vysvětlilo, že zaprvé má daňový orgán HM Revenue and Customs („HMRC“) zvláštní specializované „oddělení pro tvůrčí odvětví“, které bude odpovídat za správu a kontrolu žádostí o daňovou úlevu pro videohry. Oddělení provádí u žádostí posouzení rizik a tento proces mimo jiné zaručuje, že budou řádně dodržována stanovená kritéria. Existuje tedy jasný postup pro uplatnění testu.
(28)
Pokud jde o prvky testu, které mají pomoci určit kulturní kvalitu hry, Spojené království objasnilo, že většina bodů, které je možné v rámci navrhovaného kulturního testu získat, se vztahuje k obsahu. Až 20 bodů z 31 se týká kulturního obsahu a přínosu hry. Patří sem prvky jako umístění příběhu, hlavní postavy, téma, na němž je videohra založena, použití anglického jazyka a odraz britské kultury a kulturního dědictví. Pouze 3 body se vztahují k umístění vývojových činností a zbývajících 8 bodů lze získat v případě, že příslušní kulturní pracovníci, například autor scénáře, skladatel hudebního dopravu, designér, výtvarník nebo programátor, jsou občany nebo rezidenty Spojeného království nebo EHP. Navrhovaný test se tedy výrazně zaměřuje na obsah a nikoli na umístění činnosti. Toto zaměření na obsah je dále posíleno uplatněním pravidla o minimálním kulturním obsahu, „pravidlo nejvýznamnějších bodů“, které zajistí, že testem projdou pouze hry, které získají dostatečný počet bodů za kulturní obsah.
(29)
Toto zaměření na obsah zabraňuje obecnému uplatnění daňové úlevy. Spojené království provedlo analýzu her, které v něm byly uvedeny na trh v letech 2006, 2009 a 2012, přičemž kulturní test uplatnilo zpětně na všechny hry uvedené na trh během tohoto období, které byly vytvořeny ve Spojeném království. Z 822 her uvedených na trh ve Spojeném království v roce 2012 bylo pouze 74 vytvořeno vývojáři ve Spojeném království a z nich by kulturním testem prošlo 25,7 % (19 videoher), kdyby v té době existoval. Z testu vyplynulo, že i v letech 2006 a 2009 by se podíl těchto her na hrách vytvořených ve Spojeném království pohyboval kolem 27 % a jejich podíl mezi všemi hrami uvedenými na trh ve Spojeném království by činil 3 až 4 %.
(30)
Spojené království má za to, že 25,7 % míra úspěšnosti se nachází v rozpětí přijatém Komisí v případě francouzské daňové pobídky pro videohry (8). V daném rozhodnutí z roku 2007 Komise shledala, že skutečnost, že je vybráno zhruba 30 % her, ukazuje, že Francií vypracovaná kritéria zaručují, že je obsah videoher způsobilých k daňové úlevě skutečně kulturní. Podobně se Spojené království domnívá, že kulturní test videoher je dostatečně restriktivní na to, aby zajistil, že podpora bude zaměřena na videohry založené na britské kultuře/kultuře EHP.
(31)
Spojené království kromě toho souhlasilo s tím, že režim oznámí jako počáteční pilotní projekt na dobu čtyř let a toto období využije pro sledování úlevy a zajištění toho, aby byla využívána v souladu s původním záměrem.
4. Soupeření v poskytování dotací
(32)
Pokud jde o obavy Komise, že by podpora mohla podnítit soupeření v poskytování dotací v rámci Unie, jež by vedlo k nepřiměřenému narušení hospodářské soutěže, Spojené království uvedlo, že takové soupeření v poskytování dotací by nastalo, kdyby velký počet členských států používal režimy pro zvýšení konkurenceschopnosti svých domácích odvětví. Spojené království se nedomnívá, že by k tomu mělo dojít. Přestože daňové výhody mohou být určujícím faktorem pro rozhodnutí o umístění podniku, podpora je především reakcí na daňové úlevy v Kanadě, USA a Jižní Koreji. Jediným dalším členským státem, který nabízí daňovou pobídku pro produkci kulturně relevantních videoher, je v současnosti Francie.
(33)
Soupeření v poskytování dotací by navíc bylo zaměřeno čistě na hospodářskou soutěž bez jakýchkoli kulturních omezení. Pokud by dvě nebo více zemí chtělo chránit produkci určitých kulturních produktů (na základě schváleného kulturního testu, neznamenalo by to soupeření v poskytování dotací.
(34)
Cílem navrhované podpory je chránit produkci videoher založených na britské/evropské kultuře, a proto podpora poskytne úlevu pouze pro zlomek videoher vytvořených ve Spojeném království a v Evropě a bude se vztahovat pouze na malou část celkových výdajů na vývoj videoher. Na základě diskusí se zástupci odvětví Spojené království odhaduje, že pouze zhruba 10 % videoher založených na britské/evropské kultuře bude mít rozpočet přesahující 5 milionů GBP. Většina výdajů na vývoj her se bude týkat výrazně menších projektů.
V. POSOUZENÍ OPATŘENÍ PODPORY
1. Klasifikace státní podpory
(35)
Podle čl. 107 odst. 1 Smlouvy jsou, pokud jde o podpory poskytnuté členskými státy, podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem.
(36)
Podpora pro produkci videoher poskytovaná po schválení daňovým úřadem HMRC přináší formou daňové úlevy finanční výhodu podnikům v odvětví produkce videoher na úkor rozpočtu ministerstva financí. Je tedy poskytnuta ze státních prostředků a lze ji přičíst státu. Účelem daného opatření je snížit výrobní náklady příjemce a představuje pro ně ekonomickou výhodu. Podpora je poskytována pouze podnikům v odvětví produkce videoher, a je proto selektivní. Má rovněž dopad na obchod a hospodářskou soutěž mezi členskými státy, protože videohry se vyrábějí také v jiných členských státech a obchoduje se s nimi po celém světě. Z tohoto důvodu představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy.
2. Slučitelnost podpory s vnitřním trhem
(37)
Co se týče obecné zákonnosti režimu, Komise bere na vědomí, že Spojené království stáhlo ustanovení o územní vázanosti výdajů, které Komise považovala za problematické s ohledem na svobodu pohybu zboží a poskytování služeb na vnitřním trhu. Dále souhlasilo s omezením výše nákladů na subdodavatelské činnosti považované za způsobilé pro podporu na 1 milion GBP.
(38)
Komise se domnívá, že toto omezení je v daném případě přijatelné, neboť vzhledem k výši rozpočtů na produkci se nejeví jako pravděpodobné, že by limit 1 milionu GBP na náklady na subdodavatelské činnosti výrazně bránil využití subdodávek. Spojené království očekává, že většina videoher, na něž se vztahuje jejich kulturní test, bude mít rozpočet na produkci nižší než 1 milion GBP. Pouze asi 10 % z těchto videoher by mělo mít rozpočet přesahující 5 milionů GBP. V závislosti na vývoji rozpočtů na produkci videoher ve Spojeném království si Komise vyhrazuje právo výši horní hranice znovu zvážit, až bude toto opatření podpory do čtyř let od svého zavedení znovu oznámeno v souladu se závazkem, který si Spojené království stanovilo.
(39)
Spojené království má v úmyslu odůvodnit podporu vývoje her jako podporu určenou na pomoc kultuře. Proto by se muselo provádět posouzení podle čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy. Komise dosud nevypracovala pokyny pro uplatnění tohoto ustanovení na podporu her. O možnosti poskytování podpory pro hry se však hovoří ve sdělení o filmu. V odstavci 24 sdělení se uvádí, že opatření na podporu videoher budou i nadále posuzována případ od případu. Pokud bude možné prokázat, že režim podpory zaměřený na videohry, které slouží kulturním a vzdělávacím účelům, je nezbytný, uplatní Komise kritéria intenzity podpory uvedená ve sdělení o filmu.
(40)
Komise proto musí posoudit slučitelnost opatření přímo na základě čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy. Bude muset ověřit, zda skutečně slouží na pomoc kultuře a zda neovlivní podmínky obchodu a hospodářské soutěže v Unii v míře odporující společnému zájmu. To znamená, že musí být vhodným nástrojem k dosažení tohoto cíle, zejména že bez této podpory by účastníci trhu neměli dostatečné pobídky pro produkci požadovaného druhu her. Pokud jde o přiměřenost podpory, je možné analogicky použít maximální intenzity podpory stanovené ve sdělení o filmu pro audiovizuální dílo. Komise již posoudila kulturní cíl a nezbytnost podpory pro určité videohry ve dvou rozhodnutích ohledně podpory pro videohry ve Francii, jež byla zmíněna v bodech odůvodnění 20 a 30 výše.
a) Pomoc kultuře
(41)
Aby byla podpora pro hry navrhovaná Spojeným královstvím slučitelná s čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy, musí být určena na pomoc kultuře. Na základě změny režimu a doplňujících důkazů předložených Spojeným královstvím je Komise přesvědčena, že Spojené království bude uplatňovat skutečně selektivní kulturní test, který zajistí, že podpora bude poskytnuta pouze na pomoc kultuře v souladu s čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy.
(42)
Komise zaprvé bere na vědomí vysvětlení podaná Spojeným královstvím, pokud jde o test používaný k určení kulturní kvality hry (body odůvodnění 27 až 29): většina bodů, které je v rámci navrhovaného kulturního testu možno získat, až 20 z celkem 31 bodů, se vztahuje ke kulturnímu obsahu a přínosu hry. To je dále posíleno uplatněním pravidla o minimálním kulturním obsahu, „pravidlo nejvýznamnějších bodů“, které zajistí, že testem projdou pouze hry, které získají dostatečný počet bodů za kulturní obsah.
(43)
Toto zaměření na obsah zabraňuje obecnému uplatnění daňové úlevy. Simulace kulturního testu vycházející z her uvedených na trh v dřívějších letech ukázaly, že kulturním testem by prošlo 26 % až 27 % her produkovaných ve Spojeném království. Tato míra úspěšnosti ukazuje, že kritéria testu zajišťují, že obsah videoher způsobilých k daňové úlevě je skutečně kulturní, a že test je dostatečně restriktivní na to, aby byla podpora cílená na videohry založené na britské/evropské kultuře. Pro srovnání, ve svém rozhodnutí z roku 2007 ohledně francouzské daňové pobídky pro videohry (9) Komise došla k závěru, že způsobilost zhruba 30 % her ukazuje, že test je dostatečně selektivní.
(44)
Vzhledem k tomu byly pochybnosti vyjádřené v rozhodnutí o zahájení řízení rozptýleny. Skutečnost, že je vybráno jen asi 27 % her, ukazuje, že toto opatření nemá pouhý průmyslový cíl spočívající v podpoře specifického odvětví, ale cíl skutečně kulturní. Opatření podpory tudíž sleduje skutečný cíl pomoci kultuře.
b) Vhodnost, nezbytnost a přiměřenost opatření
(45)
Daňová úleva pro videohry na základě čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy by měla být vhodným nástrojem ke splnění vybraného cíle. Státní podpora pro jiné účely, která by nebyla zaměřena na tento kulturní cíl, by pravděpodobněji podporovala průmyslové cíle související s daným odvětvím. Komise uznává, že navržená daňová úleva umožňuje skutečně směřovat veřejnou podporu na videohry s kulturním obsahem, a proto je vhodným nástrojem pro dosažení vybraného kulturního cíle.
(46)
S ohledem na velmi dynamický rozvoj a vývoj trhu her předložilo Spojené království údaje dokládající, že podpora je nezbytná pro udržení rozumné produkce takovýchto her, jelikož bez podpory pro kulturní hry by jejich produkce a podíl na trhu výrazně poklesly. Údaje ukazují trvalý pokles počtu her založených na britské kultuře a prudký pokles jejich podíl na trhu z 9 % všech her uvedených na trh ve Spojeném království v roce 2003 na 4 % v roce 2006 a na 3 % v letech 2009 až 2012.
(47)
Kulturně významné hry mohou mít stejné výrobní náklady jako globální hry, avšak mnohem menší trh. Jejich produkce s sebou tudíž nese vyšší ekonomické riziko. Videohry s obsahem založeným na britské/evropské kultuře jsou proto komerčně méně životaschopné než globalizovanější videohry. Z toho důvodu jsou vývojáři her v Evropě pod stálým tlakem trhu, aby nezdůrazňovali kulturně evropské prvky svých her s cílem prodávat je na celosvětovém trhu. Pro vývojáře her založených na evropské kultuře je obtížnější získat soukromé financování.
(48)
Navrhovaná daňová úleva by měla podpořit výrobu videoher s kulturním obsahem na rozdíl od her, které přinášejí pouze zábavu, a to snížením jejich produkčních nákladů. Lze tedy dospět k závěru, že opatření bude pravděpodobně mít ve vztahu ke svému cíli dostatečně stimulující účinek.
(49)
Kromě toho je opatření podpory přiměřené, jelikož omezuje intenzitu podpory na 25 % produkčních nákladů skutečně vynaložených na produkci způsobilých her. To je méně než 50 % intenzita podpory povolená pro audiovizuální produkci podle odstavce 52 bodu 1) sdělení o filmu, které se použije analogicky, pokud jde o přípustnou intenzitu podpory.
(50)
Aby nedošlo k ovlivnění podmínek obchodu a hospodářské soutěže v Unii v rozsahu, který je v rozporu se společným zájmem, je rovněž třeba, aby byly narušení hospodářské soutěže a vliv na obchod, které opatření vyvolává, vyrovnány jeho příznivými účinky.
(51)
Podle údajů poskytnutých Spojeným královstvím a zástupci odvětví bylo v roce 2012 ve Spojeném království vytvořeno méně než 10 % her, které zde byly vydány. Tržní podíl způsobilých her uvedených na trh ve Spojeném království je poměrně malý (4-5 %). Také podíl způsobilých her mezi videohrami produkovanými ve Spojeném království je poměrně nízký, přibližně 27 %.
(52)
Navíc žádná potenciálně postižená třetí strana nepoukázala na možný negativní účinek opatření. Naopak, sdružení výrobců videoher, která po zahájení řízení předložila své připomínky (TIGA a EGDF), zdůraznila malý dopad opatření na jejich domácí odvětví a jeho celkový dopad ve vztahu ke konkurenci především ze Severní Ameriky a Dálného východu. Soupeření v poskytování finanční pomoci mezi členskými státy by proto bylo spíše nepravděpodobné.
(53)
V každém případě je užitečné, že Spojené království omezuje dobu trvání režimu na čtyři roky, aby umožnilo hodnocení jeho uplatňování a přezkum kritérií s ohledem na vývoj trhu.
(54)
Komise proto dospěla k závěru, že pochybnosti vyjádřené v rozhodnutí o zahájení řízení byly rozptýleny. Narušení hospodářské soutěže a vliv opatření na obchod mezi členskými státy jsou nyní omezeny tak, že nejsou v rozporu se společným zájmem.
VI. ZÁVĚR
(55)
Komise se proto domnívá, že podpora nepovede k nepřiměřenému posílení tržní síly podniků, kterým je podpora poskytnuta, ani k narušení dynamických pobídek pro účastníky trhu, ale naopak rozšíří nabídku na trhu. Lze tedy dojít k závěru, že narušení hospodářské soutěže a vliv opatření na obchod jsou omezeny tak, že celkové hodnocení podpory je příznivé. Proto je daňová úleva na vývoj videoher slučitelná s vnitřním trhem na základě čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Státní podpora, kterou Spojené království zamýšlí poskytnout pro videohry prostřednictvím změny zákona o korporační dani z roku 2009, je slučitelná s vnitřním trhem ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. d) Smlouvy o fungování Evropské unie.
Provedení tohoto opatření podpory se proto povoluje.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Spojenému království Velké Británie a Severního Irska.
V Bruselu dne 27. března 2014.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 27ης Μαρτίου 2014
για το καθεστώς κρατικής ενίσχυσης SA.36139 (13/C) (πρώην 13/N)
που προτίθεται να εφαρμόσει το Ηνωμένο Βασίλειο υπέρ των βιντεοπαιγχνιδιών
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 1786]
(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/764/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις (1) και αφού έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις τους,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 25 Ιανουαρίου 2013, το Ηνωμένο Βασίλειο γνωστοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή του να θεσπίσει φορολογικές ελαφρύνσεις για βιντεοπαιχνίδια από την 1η Απριλίου 2013 έως τις 31 Μαρτίου 2017. Με επιστολή της 7ης Μαρτίου 2013, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες, τις οποίες το Ηνωμένο Βασίλειο παρέσχε στις 22 Μαρτίου 2013.
(2)
Με επιστολή της 16ης Απριλίου 2013, η Επιτροπή γνωστοποίησε στο Ηνωμένο Βασίλειο την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης σχετικά με την ενίσχυση.
(3)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία («απόφαση κίνησης της διαδικασίας») δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν παρατηρήσεις.
(4)
Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε τις παρατηρήσεις του σχετικά με την απόφαση με επιστολή της 17ης Μαΐου 2013. Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις ενδιαφερομένων μερών. Διαβίβασε τις παρατηρήσεις αυτές στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να τις σχολιάσει· οι παρατηρήσεις του διαβιβάστηκαν με επιστολές της 22ας Αυγούστου 2013. Με επιστολή της 7ης Οκτωβρίου 2013, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από το Ηνωμένο Βασίλειο. Το Ηνωμένο Βασίλειο απάντησε με επιστολή της 4ης Νοεμβρίου 2013.
II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(5)
Στόχος του μέτρου φορολογικών ελαφρύνσεων στον τομέα των βιντεοπαιχνιδιών του Ηνωμένου Βασιλείου είναι να παράσχει κίνητρα στους παραγωγούς βιντεοπαιχνιδιών για τη δημιουργία παιχνιδιών βρετανικού ή ευρωπαϊκού πολιτιστικού χαρακτήρα. Το μέτρο ακολουθεί το πρότυπο του καθεστώτος φορολογικών κινήτρων του Ηνωμένου Βασιλείου υπέρ της παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών («UK film tax incentive») που εγκρίθηκε από την Επιτροπή το 2006 (3) και παρατάθηκε το 2011 (4) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015.
(6)
Ο προτεινόμενος συνολικός προϋπολογισμός του μέτρου, το οποίο προβλέπεται να διαρκέσει μέχρι τον Μάρτιο του 2017, ανέρχεται σε 115 εκατ. GBP. Για το οικονομικό έτος 2013-2014, η προβλεπόμενη δαπάνη ανέρχεται σε 10 εκατ. GBP και για τα τρία επόμενα οικονομικά έτη σε 35 εκατ. GBP για έκαστο έτος. Η ενίσχυση χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Οικονομικών του ΗΒ. Η υπηρεσία πιστοποίησης του βρετανικού ινστιτούτου κινηματογράφου θα είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση των αιτήσεων για την πιστοποίηση των βρετανικών πολιτιστικών παιχνιδιών.
(7)
Φορολογική ελάφρυνση θα δικαιούνται να ζητήσουν οι εταιρείες που υπόκεινται στον φόρο εταιρειών του Ηνωμένου Βασιλείου οι οποίες αναπτύσσουν επιλέξιμα βιντεοπαιχνίδια, όσον αφορά δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται ή καταναλώνονται στο Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι ποσοστού 25 % του προϋπολογισμού της παραγωγής. Η ελάφρυνση επιτυγχάνεται με πρόσθετη αφαίρεση του επιλέξιμου κόστους παραγωγής από το φορολογητέο εισόδημα που προκύπτει από το βιντεοπαιχνίδι. Ωστόσο, μόνο το 80 % του προϋπολογισμού παραγωγής κατ’ ανώτατο όριο μπορεί να αφαιρεθεί επιπλέον. Σε περίπτωση που ο δικαιούχος έχει υποστεί ζημία κατά τη λογιστική περίοδο, δύναται να απαιτήσει την πληρωτέα έκπτωση φόρου. Σύμφωνα με το τμήμα 1217CF(3) του σχεδίου τροποποίησης του νόμου του 2009 περί φόρου εταιρειών, οι επιλέξιμες δαπάνες αφορούν μόνο τις βασικές δαπάνες σχετικά με το σχεδιασμό, την παραγωγή και τη δοκιμή των παιχνιδιών.
(8)
Το καθεστώς φορολογικών ελαφρύνσεων του Ηνωμένου Βασιλείου για τα βιντεοπαιχνίδια υπόκειται σε πολιτιστικό τεστ παρόμοιο με εκείνο του καθεστώτος φορολογικών κινήτρων του Ηνωμένου Βασιλείου υπέρ της παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών. Και τα δύο πολιτιστικά τεστ χωρίζονται σε τέσσερα τμήματα: πολιτιστικό περιεχόμενο, πολιτιστική συνεισφορά, χρήση των πολιτιστικών πόλων του Ηνωμένου Βασιλείου και χρήση πολιτιστικών συντελεστών του Ηνωμένου Βασιλείου ή του ΕΟΧ.
(9)
Το κοινοποιηθέν μέτρο χρηματοδοτείται με την αφαίρεση φόρων που οφείλονται κανονικά στον κρατικό προϋπολογισμό και, κατά συνέπεια, χρηματοδοτείται με κρατικούς πόρους. Βιντεοπαιχνίδια παράγονται σε διάφορα κράτη μέλη και υπάρχει εσωτερική αγορά για αυτά. Η παροχή στήριξης σε αυτά τα βιντεοπαιχνίδια θα μπορούσε να επηρεάσουν τις συναλλαγές και τον ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έκρινε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Η Επιτροπή αμφέβαλλε επίσης κατά πόσο η ενίσχυση μπορούσε να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά.
(10)
Πρώτον, η Επιτροπή δεν είχε πεισθεί ότι ήταν αναγκαίο ή αναλογικό η ενίσχυση αυτή να συνδέεται με την εκπλήρωση εδαφικών προϋποθέσεων. Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν στηρίξει τον σχεδιασμό του προτεινόμενου συστήματος στο καθεστώς κινήτρων του Ηνωμένου Βασιλείου για την παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών. Ως εκ τούτου, πρότειναν να παρέχεται φορολογική ελάφρυνση μόνο στις δαπάνες για αγαθά ή υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται ή καταναλώνονται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, το καθεστώς κινήτρων για την παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών κάνει χρήση μιας ειδικής εξαίρεσης από τη συνήθη απαγόρευση εδαφικών περιορισμών, η οποία προβλέπεται στην ανακοίνωση για τον κινηματογράφο (5), μόνον όσον αφορά τη στήριξη της παραγωγής ταινιών και τηλεοπτικών προγραμμάτων, και όχι όσον αφορά τα βιντεοπαιχνίδια.
(11)
Δεύτερον, η Επιτροπή δεν είχε πεισθεί ότι θα ήταν αναγκαία η ενίσχυση σε βιντεοπαιχνίδια, δεδομένου ότι αποτελούν ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά. Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου δεν υπέβαλαν πειστικά αποδεικτικά στοιχεία εκ των οποίων να προκύπτει ότι υπήρχε ανεπάρκεια της αγοράς που, χωρίς τη βοήθεια, θα οδηγούσε σε ελλειμματική παραγωγή στον τομέα των βιντεοπαιχνιδιών με βρετανικό πολιτιστικό χαρακτήρα.
(12)
Επιπλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί ότι η φορολογική ελάφρυνση στον τομέα των βιντεοπαιχνιδιών του Ηνωμένου Βασιλείου είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης. Η Επιτροπή, ωστόσο, δεν έχει πεισθεί ότι το πολιτιστικό τεστ που προτείνει το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε στην πράξη να οδηγήσει σε επιλεκτική ταυτοποίηση του περιορισμένου αριθμού των βιντεοπαιχνιδιών πολιτιστικής ποιότητας τα οποία δεν προσφέρονται επαρκώς στην αγορά χωρίς ενίσχυση και η οποία έχει ζωτική σημασία προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα βρετανικά και ευρωπαϊκά πολιτιστικά θέματα εκπροσωπούνται και να αντικατοπτρίζεται στα παιχνίδια.
(13)
Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε την ανησυχία ότι η ενίσχυση θα μπορούσε να οδηγήσει σε συναγωνισμό επιδοτήσεων εντός της Ένωσης και δεν είχε πεισθεί ότι οι ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού θα αντισταθμίζονταν από πιθανά θετικά αποτελέσματα.
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
(14)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από ένα κράτος μέλος (Γαλλία), τις εθνικές ενώσεις ανάπτυξης παιχνιδιών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Φινλανδίας, την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία ανάπτυξης παιχνιδιών (EGDF), δημόσιους φορείς του Ηνωμένου Βασιλείου που ασχολούνται με την προώθηση κινηματογραφικών ταινιών, έναν ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό και από ενώσεις παραγωγών κινηματογραφικών ταινιών του Ηνωμένου Βασιλείου. Όλοι οι ενδιαφερόμενοι υπογράμμισαν την πολιτιστική ποιότητα και τη σημασία που μπορεί να έχουν τα παιχνίδια. Έκριναν ανεπαρκή τα κίνητρα της αγοράς για την παραγωγή παιχνιδιών πολιτιστικού χαρακτήρα. Κανείς από αυτούς δεν θεώρησε ότι υφίσταται κίνδυνος αγώνα δρόμου επιδοτήσεων μεταξύ των κρατών μελών.
(15)
Όσον αφορά την αναγκαιότητα της ενίσχυσης, τα ενδιαφερόμενα μέρη επεσήμαναν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο χάνει την ηγετική θέση που κατείχε στην αγορά, ότι το 2012, λιγότερο από το 10 % των βιντεοπαιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο αναπτύχθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, ότι η αγορά αυτή κυριαρχείται από τη Βόρειο Αμερική και την Ασία και ότι υπάρχει διαρροή εγκεφάλων προς τον Καναδά. Οι ενδιαφερόμενοι υπογράμμισαν επίσης το γεγονός ότι οι κυριότερες προκλήσεις για τα κράτη μέλη θα ήταν να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες οι οποίες επιδοτούν σε μεγάλο βαθμό τα παιχνίδια, και ιδιαίτερα ο Καναδάς.
(16)
Η Ανεξάρτητη Ένωση Σχεδιαστών Βιντεοπαιχνιδιών του Ηνωμένου Βασιλείου («TIGA») ανέφερε πολυάριθμα παραδείγματα σχεδίων και έργων με τα οποία θα μπορούσαν να είχαν δημιουργηθεί βιντεοπαιχνίδια με βάση το Ηνωμένο Βασίλειο/την Ευρώπη με τη βοήθεια φορολογικής ελάφρυνσης, αλλά τα οποία στην πραγματικότητα δεν δημιουργήθηκαν. Η Interactive Entertainment του Ηνωμένου Βασιλείου («Ukie»), που αντιπροσωπεύει τη βιομηχανία παιχνιδιών και διαδραστικής ψυχαγωγίας, παρατήρησε ότι στην παγκόσμια αγορά παιχνιδιών θα ασκηθεί πίεση στους φορείς ανάπτυξης παιχνιδιών να εστιάσουν την παραγωγή τους στα προϊόντα που έχουν την ευρύτερη δυνατή αγορά. Αυτό συνεπάγεται ιδίως ότι θα έπρεπε να καταστούν προσβάσιμα στην αγορά της Βορείου Αμερικής και όλο και περισσότερο στις αγορές της Άπω Ανατολής και να ανταποκρίνονται στα πολιτιστικά πρότυπα και προσδοκίες των αγορών αυτών. Αυτό θα ασκούσε συνεχή πίεση στους φορείς ανάπτυξης παιχνιδιών στην Ευρώπη να μην δίνουν έμφαση στα ευρωπαϊκά πολιτισμικά στοιχεία των παιχνιδιών τους ώστε να ανταποκρίνονται στις προτιμήσεις ενός παγκόσμιου κοινού. Κατά συνέπεια, θα ήταν λιγότερο εύκολο για τους φορείς ανάπτυξης ευρωπαϊκών πολιτιστικών παιχνιδιών να λάβουν ιδιωτική χρηματοδότηση. Συνεπώς, η Ukie είχε την άποψη ότι η ενίσχυση θα βοηθούσε στην επανόρθωση μιας ανεπάρκειας της αγοράς.
(17)
Η Γαλλία επεσήμανε την τάση τα παιχνίδια να ακολουθούν όλο και περισσότερο «διεθνή στερεότυπα».
(18)
Από την άλλη πλευρά, η TIGA ανέφερε ότι το 54 % του κύκλου εργασιών των ανεξάρτητων φορέων ανάπτυξης παιχνιδιών του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελείται από πωλήσεις που πραγματοποιούνται σε εγχώριο επίπεδο. Αυτό υποδηλώνει μια έντονη προτίμηση των αγοραστών του Ηνωμένου Βασιλείου για εγχώριες παραγωγές. Επιπλέον, σύμφωνα με την TIGA, μεταξύ 2008 και 2011, υπήρχαν περισσότερες νεοσύστατες επιχειρήσεις (216) από επιχειρήσεις που έκλεισαν (197) στον τομέα αυτόν.
(19)
Σχετικά με πιθανή στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών, η TIGA παραδέχθηκε ότι το χαμηλότερο κόστος επηρεάζει τις αποφάσεις σχετικά με τον τόπο εγκατάστασης των εταιρειών παραγωγής βιντεοπαιχνιδιών· ωστόσο θεωρεί ότι οι κύριες στρεβλώσεις θα προέρχονται από τρίτες χώρες, όπως ο Καναδάς, όπου η βιομηχανία σημειώνει ανάπτυξη εξαιτίας της δημόσιας στήριξης. Σύμφωνα με την TIGA, μεταξύ 2008 και 2010, η απασχόληση στον Καναδά στον τομέα αυτό αυξήθηκε κατά 33 % ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσε υποχώρηση κατά 9 %.
IV. ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
1. Υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών
(20)
Μετά τη διατύπωση των αμφιβολιών της Επιτροπής σχετικά με τη σκοπιμότητα των όρων εδαφικότητας των δαπανών που προβλέπονται στο τεστ με την απαίτηση «χρήση ή κατανάλωση εντός του Ηνωμένου Βασιλείου», το Ηνωμένο Βασίλειο έλαβε μέτρα για την αντιμετώπιση των ανησυχιών αυτών και για την αλλαγή της προτεινόμενης νομοθεσίας από «χρήση ή κατανάλωση εντός του Ηνωμένου Βασιλείου» σε «δαπάνη εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ)», αποσαφηνίζοντας ότι τυχόν δαπάνες που πραγματοποιούνται στον ΕΟΧ μπορούν να είναι επιλέξιμες για απαλλαγή. Επιπλέον, θα επιδιώξουν να περιορίσουν το ποσό των δαπανών υπεργολαβίας που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση. Οι παραγωγός που ενισχύεται μπορεί να δαπανήσει ποσό μέχρι 1 εκατ. ευρώ επιλέξιμων βασικών δαπανών ανά έργο σε υπεργολάβους, σύμφωνα το καθεστώς φορολογικών ελαφρύνσεων βιντεοπαιχνιδιών στη Γαλλία (6). Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται ότι το σημαντικότερο μέρος της ανάπτυξης του παιχνιδιού γίνεται από τον ίδιο τον δικαιούχο.
(21)
Το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί ότι ο εν λόγω περιορισμός όσον αφορά την επιλεξιμότητα των δαπανών υπεργολαβίας έχει ήσσονα επίδραση στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν με εκπροσώπους από ολόκληρη τη βιομηχανία βιντεοπαιχνιδιών, συμπεριλαμβανομένων των μικρών και των μεγάλων κατασκευαστών, έδειξαν ότι, όπως και σε άλλους δημιουργικούς κλάδους, η ανάπτυξη βιντεοπαιχνιδιών είναι διαδικασία που στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στη συνεργασία, και οι βασικές αναπτυξιακές δραστηριότητες, όπως ο προγραμματισμός, ο σχεδιασμός και η βασική καλλιτεχνική εργασία, κατά κανόνα πραγματοποιούνται στην ίδια τοποθεσία.
2. Αναγκαιότητα της ενίσχυσης
(22)
Σχετικά με την αναγκαιότητα της ενίσχυσης λόγω μιας ελλειμματικής παραγωγής πολιτιστικών παιχνιδιών, το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η παραγωγή των εν λόγω παιχνιδιών συρρικνώνεται σε σχετικούς και σε απόλυτους όρους. Το Ηνωμένο Βασίλειο συμφωνεί ότι, σε γενικές γραμμές, ο κλάδος των βιντεοπαιχνιδιών είναι δυναμικός και αναπτυσσόμενος. Ωστόσο, το 2012 λιγότερο από το 10 % των παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο αναπτύχθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, έναντι 16 % το 2008. Το Ηνωμένο Βασίλειο διενήργησε επίσης μια περαιτέρω ανάλυση των παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ 2003 και 2012. Τα στοιχεία δείχνουν μια σταθερή μείωση του αριθμού των βρετανικών παιχνιδιών πολιτιστικού χαρακτήρα και μεγάλη πτώση του μεριδίου αγοράς από το 9 % όλων των παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο (συμπεριλαμβανομένων παιχνιδιών από άλλες χώρες) το 2003 σε 4 % το 2006, ενώ το μερίδιο αυτό διατηρήθηκε στο 3 % από το 2009 έως το 2012. Το 2003, το 41 % των παιχνιδιών που αναπτύχθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο είχαν περάσει το πολιτιστικό τεστ, ενώ το 2012 μόνο το 25 % περίπου.
(23)
Το Ηνωμένο Βασίλειο συμφωνεί ότι η αύξηση των παιχνιδιών των έξυπνων τηλεφώνων έχει εξαλείψει ορισμένα εμπόδια για την είσοδο στην αγορά ορισμένων μικρότερων κατασκευαστών που επιδιώκουν να εισέλθουν στην αγορά των βιντεοπαιχνιδιών. Πράγματι, τα αριθμητικά στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν το 2011 δείχνουν ότι ο αριθμός των βιντεοπαιχνιδιών που αναπτύσσονται από τις εταιρείες που βρίσκονται σε φάση εκκίνησης αυξήθηκε κατά το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, όσον αφορά το περιεχόμενο των παιχνιδιών, μια μελέτη του πρότυπου προγράμματος βιντεοπαιχνιδιών του Πανεπιστημίου του Abertay δείχνει ότι από 306 προτάσεις παιχνιδιών σε κινητά τηλέφωνα και σε απευθείας σύνδεση που παρουσιάστηκαν στο πανεπιστήμιο την τελευταία διετία από μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις από όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, τα παιχνίδια αυτά στη συντριπτική πλειοψηφία τους (255) ούτε διαδραματίζονταν στο Ηνωμένο Βασίλειο ούτε αφορούσαν πρόσωπα ή ιστορία που εκτυλισσόταν στο Ηνωμένο Βασίλειο (7).
(24)
Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι τα σημαντικά από πολιτιστική άποψη παιχνίδια μπορεί να έχουν κόστος παραγωγής ίσο με τα «παγκόσμια παιχνίδια», αλλά σημαντικά μικρότερη αγορά. Ως εκ τούτου, η παραγωγή τους θα συνεπαγόταν υψηλότερο οικονομικό κίνδυνο. Συνεπώς τα βιντεοπαιχνίδια βρετανικού/ευρωπαϊκού πολιτιστικού περιεχομένου θα ήταν λιγότερο βιώσιμα εμπορικά από εκείνα με πιο παγκοσμιοποιημένο περιεχόμενο. Τόσο οι διεθνείς όσο και οι εγχώριοι φορείς παραγωγής είναι λιγότερο πιθανό να αναλάβουν κινδύνους για την παραγωγή περιεχομένου πολιτιστικού χαρακτήρα και προτιμούν να δημιουργούν γενικότερο περιεχόμενο που απευθύνεται σε διεθνείς αγορές.
(25)
Από έρευνα που διεξήγαγε το Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσε ότι τα βρετανικά αφηγηματικά στοιχεία των παιχνιδιών διαβρώνονται σε μια προσπάθεια να επιτευχθούν οι διεθνείς εκδοτικές συμφωνίες που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξής τους και να διασφαλιστεί η επιβίωση του φορέα ανάπτυξης του παιχνιδιού. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των βρετανών παραγωγών βιντεοπαιχνιδιών ισχυρίστηκαν ότι η ανάπτυξη έργων πρωτότυπης διανοητικής ιδιοκτησίας είχε επιβραδυνθεί ή διακοπεί κατά τα προηγούμενα πέντε έτη. Η έρευνα έδειξε ότι πολλοί φορείς παραγωγής χρειάστηκε να αλλάξουν το πολιτιστικό περιεχόμενο των παιχνιδιών τους για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του εμπορίου. Το 53 % των ερωτηθέντων δήλωσε ότι είχε αλλάξει τους χαρακτήρες και τις ρυθμίσεις απομακρυνόμενοι από τα βρετανικά ή ευρωπαϊκά θέματα.
(26)
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, οι στόχοι παροχής κινήτρων του καθεστώτος θα ήταν να καταστήσει εμπορικά βιώσιμα ορισμένα πιθανώς ασύμφορα πολιτιστικά προϊόντα, προωθώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την παραγωγή νέων πολιτιστικών προϊόντων που δεν θα είχε πραγματοποιηθεί αν δεν υπήρχε η φορολογική ελάφρυνση, και να υποστηρίξει την ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη βιώσιμη παραγωγή πολιτιστικών προϊόντων, σχετικών βιντεοπαιχνιδιών από το Ηνωμένο Βασίλειο ή τον ΕΟΧ.
3. Πολιτιστικό τεστ που εξυπηρετεί την επιλογή
(27)
Τέλος, όσον αφορά τον πολιτιστικό τεστ, που εξασφαλίζει ότι το καθεστώς καλύπτει μόνο παιχνίδια σαφώς πολιτιστικού περιεχομένου, το Ηνωμένο Βασίλειο εξήγησε ότι, πρώτον, η φορολογική αρχή (η βασιλική φορολογική και δασμολογική υπηρεσία, «HMRC») διαθέτει κατάλληλη και ειδικευμένη υπηρεσία όσον αφορά τις δημιουργικές βιομηχανίες, η οποία θα είναι αρμόδια για τη διαχείριση και τον έλεγχο των αιτήσεων φορολογικών ελαφρύνσεων για βιντεοπαιχνίδια. Η υπηρεσία αυτή θα αξιολογεί τους κινδύνους όσον αφορά τις επιμέρους αιτήσεις και η διαδικασία αυτή θα διασφαλίζει την ορθή τήρηση των κανόνων προεπιλογής. Υπάρχει συνεπώς μια σαφής διαδικασία για την εφαρμογή του τεστ.
(28)
Όσον αφορά τα στοιχεία του τεστ τα οποία βοηθούν στον προσδιορισμό της πολιτιστικής ποιότητας ενός παιχνιδιού, το Ηνωμένο Βασίλειο διευκρίνισε ότι οι περισσότερες από τις μονάδες που είναι διαθέσιμες στο προτεινόμενο πολιτιστικό τεστ αφορούν το περιεχόμενο. Μέχρι 20 μονάδες επί συνόλου 31 αφορούν το πολιτιστικό περιεχόμενο και τη συμβολή του παιχνιδιού. Σε αυτές περιλαμβάνονται στοιχεία όπως η τοποθεσία στην οποία εκτυλίσσεται η ιστορία, οι πρωταγωνιστές, το θέμα στο οποίο βασίζεται το παιχνίδι, η χρήση της αγγλικής γλώσσας και η αποτύπωση του βρετανικού πολιτισμού και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μόνο 3 μονάδες αφορούν την τοποθεσία της δραστηριότητας όπου αναπτύσσεται το παιχνίδι και οι υπόλοιπες 8 μονάδες είναι διαθέσιμες όταν οι σχετικοί φορείς του πολιτιστικού τομέα, όπως ο σεναριογράφος, ο συνθέτης, ο σχεδιαστής, ο καλλιτέχνης ή ο προγραμματιστής, είναι πολίτες ή κάτοικοι του ΕΟΧ. Επομένως, το προτεινόμενο τεστ εστιάζεται περισσότερο στο περιεχόμενο παρά στην τοποθεσία της δραστηριότητας. Η εστίαση στο περιεχόμενο ενισχύεται περαιτέρω από την εφαρμογή ενός κανόνα για ελάχιστο πολιτιστικό περιεχόμενο, του λεγόμενου «χρυσού κανόνα», που διασφαλίζει ότι θα περνούν το τεστ μόνο παιχνίδια με επαρκή αριθμό βαθμών για το πολιτιστικό τους περιεχόμενο.
(29)
Αυτή η εστίαση στο περιεχόμενο αποτελεί περιορισμό για το συνολικό πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος απαλλαγής. Το Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποίησε ανάλυση των παιχνιδιών που κυκλοφορούσαν στη χώρα το 2006, το 2009 και το 2012, εφαρμόζοντας «πολιτιστικό τεστ» αναδρομικά σε όλα τα παιχνίδια παραγωγής Ηνωμένου Βασιλείου τα οποία κυκλοφόρησαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Από τα 822 παιχνίδια που κυκλοφόρησαν το Ηνωμένο Βασίλειο το 2012, μόνο 74 αναπτύχθηκαν από φορείς του Ηνωμένου Βασιλείου, εκ των οποίων το 25,7 % (19 παιχνίδια) θα είχε περάσει το πολιτιστικό τεστ εάν αυτό υπήρχε. Και για το 2006 και το 2009, το τεστ έδειξε ότι το μερίδιο των εν λόγω παιχνιδιών μεταξύ των εκείνων που αναπτύχθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο θα ήταν γύρω στο 27 %, ενώ το μερίδιό τους επί του συνόλου των παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο θα ήταν μεταξύ 3 και 4 %.
(30)
Το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμά ότι ένα ποσοστό επιτυχίας 25,7 % είναι εντός του φάσματος που έγινε δεκτό από την Επιτροπή στην περίπτωση του γαλλικού καθεστώτος φορολογικών κινήτρων για βιντεοπαιχνίδια (8). Στην εν λόγω απόφαση, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το γεγονός ότι επιλέγεται το 30 % περίπου των παιχνιδιών, δείχνει ότι η Γαλλία έχει θεσπίσει κριτήρια που εξασφαλίζουν ότι το περιεχόμενο των βιντεοπαιχνιδιών που είναι επιλέξιμα για τη φορολογική ελάφρυνση είναι όντως πολιτιστικό. Ομοίως, το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί ότι το πολιτιστικό τεστ των βιντεοπαιχνιδιών είναι αρκούντως περιοριστικό ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις απευθύνονται σε πολιτιστικά βιντεοπαιχνίδια από το Ηνωμένο Βασίλειο/τον ΕΟΧ.
(31)
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης συμφωνήσει να κοινοποιήσει το καθεστώς ως αρχικό πιλοτικό σχέδιο για τέσσερα έτη, και θα χρησιμοποιήσει αυτό το διάστημα για να παρακολουθήσει το καθεστώς απαλλαγής και να εξασφαλίσει ότι χρησιμοποιείται όπως είχε προβλεφθεί.
4. Συναγωνισμός επιδοτήσεων
(32)
Όσον αφορά την ανησυχία της Επιτροπής ότι η ενίσχυση μπορεί να οδηγήσει σε συναγωνισμό επιδοτήσεων εντός της Ένωσης, πράγμα που θα επέφερε αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, το Ηνωμένο Βασίλειο παρατήρησε ότι ένας τέτοιος συναγωνισμός επιδοτήσεων θα παρατηρείτο αν μεγάλος αριθμός κρατών μελών έθετε σε εφαρμογή καθεστώτα για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των εγχώριων τομέων τους. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θεωρεί ότι είναι πιθανό να συμβεί αυτό. Αν και τα φορολογικά πλεονεκτήματα είναι δυνατόν να αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για αποφάσεις σχετικά με την εγκατάσταση μιας επιχείρησης, η ενίσχυση αποτελεί κυρίως απάντηση στις φορολογικές ελαφρύνσεις που προσφέρουν ο Καναδάς, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Νότια Κορέα. Επί του παρόντος η Γαλλία είναι το μόνο άλλο κράτος μέλος που προσφέρει φορολογικά κίνητρα για την παραγωγή βιντεοπαιχνιδιών πολιτιστικού χαρακτήρα.
(33)
Επιπλέον, ένας συναγωνισμός επιδοτήσεων θα εστιαζόταν σε θέματα οικονομικού ανταγωνισμού χωρίς οποιουσδήποτε περιορισμούς πολιτιστικού χαρακτήρα. Αν δύο ή περισσότερες χώρες επιδιώξουν να προστατεύσουν την παραγωγή ιδιαίτερων πολιτιστικών προϊόντων, με βάση καθορισμένο πολιτιστικό τεστ, αυτό δεν θα συνιστούσε συναγωνισμό επιδοτήσεων.
(34)
Στόχος της προτεινόμενης ενίσχυσης είναι να προστατεύσει την παραγωγή πολιτιστικά βρετανικών/ευρωπαϊκών βιντεοπαιχνιδιών και, ως εκ τούτου, η ενίσχυση θα προσφέρει φορολογικά κίνητρα μόνο για ένα μέρος των βιντεοπαιχνιδιών που αναπτύσσονται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ευρώπη και θα στηρίξει μόνο για ένα μικρό ποσό των συνολικών δαπανών ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών. Κατόπιν συζητήσεων με τον κλάδο, το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμά ότι μόνο το 10 % περίπου αυτών των πολιτιστικά βρετανικών/ευρωπαϊκών βιντεοπαιχνιδιών θα έχει προϋπολογισμό άνω των 5 εκατ. GBP. Η πλειονότητα των δαπανών ανάπτυξης παιχνιδιών θα είναι για πολύ μικρότερα έργα.
V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
1. Χαρακτηρισμός ως κρατική ενίσχυση
(35)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης, σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούν τα κράτη μέλη, οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, στον βαθμό που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός αν οι Συνθήκες ορίζουν άλλως.
(36)
Η στήριξη της παραγωγής βιντεοπαιχνιδιών, με βάση έγκριση από την HMRC, παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα με τη μορφή φορολογικής ελάφρυνσης σε επιχειρήσεις του τομέα της παραγωγής παιχνιδιών σε βάρος του προϋπολογισμού του βρετανικού Υπουργείου Οικονομικών. Επομένως, χορηγείται με κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο Δημόσιο. Το εν λόγω μέτρο έχει ως στόχο να μειώσει το κόστος παραγωγής των δικαιούχων επιχειρήσεων και συνιστά οικονομικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις αυτές. Περιορίζεται σε εταιρείες του τομέα των βιντεοπαιχνιδιών και, ως εκ τούτου, είναι επιλεκτικό. Τέλος, επηρεάζει τις συναλλαγές και τον ανταγωνισμό μεταξύ κρατών μελών, δεδομένου ότι παιχνίδια παράγονται επίσης σε άλλα κράτη μέλη και διατίθενται διεθνώς. Κατά συνέπεια, συνιστά κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.
2. Συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά
(37)
Όσον αφορά τη γενική νομιμότητα του καθεστώτος, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο ανακάλεσε τη ρήτρα εδαφικότητας η οποία ερχόταν σε σύγκρουση με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Δέχθηκε να περιορίσει το ύψος των δαπανών υπεργολαβίας που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση σε 1 εκατ. GBP.
(38)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το όριο αυτό είναι αποδεκτό στην παρούσα υπόθεση, στο μέτρο που στην πράξη, λόγω του μεγέθους των προϋπολογισμών παραγωγής, ένα ανώτατο όριο 1 εκατ. GBP για τις δαπάνες υπεργολαβίας δεν φαίνεται πιθανό να παρεμποδίσει σημαντικά την προσφυγή σε υπεργολαβία. Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένει ότι το μεγαλύτερο μέρος των βιντεοπαιχνιδιών που καλύπτονται από το πολιτιστικό τεστ θα έχει προϋπολογισμό παραγωγής κάτω του 1 εκατ. GBP. Μόνο το 10 % περίπου αυτών των βιντεοπαιχνιδιών θα είχε προϋπολογισμό άνω των 5 εκατ. GBP. Σε συνάρτηση με την εξέλιξη των προϋπολογισμών παραγωγής των βιντεοπαιχνιδιών στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να αναθεωρήσει το επίπεδο του ανώτατου αυτού ορίου, όταν το μέτρο ενίσχυσης θα κοινοποιηθεί εκ νέου, μετά τα τέσσερα έτη εφαρμογής του, σύμφωνα με την υποχρέωση που έχουν αναλάβει οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου.
(39)
Το Ηνωμένο Βασίλειο σκοπεύει να δικαιολογήσει την υποστήριξη της ανάπτυξης βιντεοπαιχνιδιών ως ενίσχυση για την προώθηση του πολιτισμού. Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση θα πρέπει να διεξαχθεί βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης. Η Επιτροπή δεν έχει καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης για ενισχύσεις σε παιχνίδια. Ωστόσο, η ανακοίνωση για τον κινηματογράφο αναφέρεται στη δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων σε παιχνίδια. Η παράγραφος 24 της εν λόγω ανακοίνωσης αναφέρει ότι τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης για παιχνίδια θα συνεχίσουν να εξετάζονται κατά περίπτωση. Στον βαθμό που μπορεί να αποδειχθεί η ανάγκη ενός καθεστώτος ενίσχυσης στοχευμένου σε πολιτιστικά και εκπαιδευτικά παιχνίδια, η Επιτροπή θα εφαρμόσει τα κριτήρια έντασης των ενισχύσεων που προβλέπονται στην ανακοίνωση για τον κινηματογράφο.
(40)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει το συμβιβάσιμο του μέτρου απευθείας βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης. Θα πρέπει να ελεγχθεί αν εξυπηρετεί την προώθηση του πολιτισμού και αν δεν επηρεάζει τις συναλλαγές και τον ανταγωνισμό στην Ένωση σε βαθμό που να αντίκειται προς το κοινό συμφέρον. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη του στόχου αυτού, και ιδίως ότι χωρίς την υποστήριξη αυτή δεν θα υπήρχε επαρκές κίνητρο για τους παράγοντες της αγοράς να παράγουν το συγκεκριμένο στοχοθετημένο είδος παιχνιδιού. Όσον αφορά την αναλογικότητα της ενίσχυσης, μπορούν να εφαρμοστούν κατ’ αναλογία οι μέγιστες εντάσεις ενισχύσεων που ορίζονται στην ανακοίνωση περί κινηματογράφου. Η Επιτροπή αξιολόγησε τον πολιτιστικό στόχο και την αναγκαιότητα της ενίσχυσης σε ορισμένα βιντεοπαιχνίδια στις δύο αποφάσεις όσον αφορά τη στήριξη προς τα παιχνίδια στη Γαλλία, που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 20 και 30.
α) Προώθηση του πολιτισμού
(41)
Για να είναι συμβατή με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης, η ενίσχυση που χορηγείται σε βιντεοπαιχνίδια, όπως προτείνει το Ηνωμένο Βασίλειο, πρέπει να εξυπηρετεί τον στόχο της προώθησης του πολιτισμού. Μετά από τις τροποποιήσεις του καθεστώτος και τα συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλε το Ηνωμένο Βασίλειο, η Επιτροπή έχει πεισθεί ότι οι βρετανικές αρχές θα εφαρμόσουν ένα πραγματικά επιλεκτικό πολιτιστικό τεστ, για να διασφαλιστεί ότι η ενίσχυση χορηγείται μόνο για την προώθηση του πολιτισμού σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης.
(42)
Πρώτον, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις εξηγήσεις που δόθηκαν από τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με το τεστ που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της πολιτιστικής ποιότητας ενός παιχνιδιού (βλέπε παραγράφους 27 έως 29): το μεγαλύτερο μέρος των μονάδων που διατίθενται στο πλαίσιο του πολιτιστικού τεστ, μέχρι και 20 βαθμοί από 31, αφορά το πολιτιστικό περιεχόμενο και την πολιτιστική συνεισφορά του παιχνιδιού. Αυτό ενισχύεται περαιτέρω από την εφαρμογή ενός κανόνα για το ελάχιστο πολιτιστικό περιεχόμενο, του λεγόμενου «χρυσού κανόνα», που διασφαλίζει ότι θα περνούν το τεστ μόνο παιχνίδια με επαρκή αριθμό μονάδων για το πολιτιστικό τους περιεχόμενο.
(43)
Αυτή η εστίαση στο περιεχόμενο αποτελεί περιορισμό για το συνολικό πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος απαλλαγής. Όπως έδειξαν προσομοιώσεις του πολιτιστικού τεστ βάσει των παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν σε προηγούμενα έτη, 26 έως 27 % των παιχνιδιών που παράγονται στο Ηνωμένο Βασίλειο θα είχαν περάσει το πολιτιστικό τεστ. Ένα τέτοιο ποσοστό επιτυχίας δείχνει ότι τα κριτήρια του τεστ εξασφαλίζουν ότι το περιεχόμενο των βιντεοπαιχνιδιών που είναι επιλέξιμα για τη φορολογική ελάφρυνση είναι όντως πολιτιστικό και ότι το τεστ είναι επαρκώς περιοριστικό ώστε η ενίσχυση να επικεντρωθεί σε πολιτιστικά βρετανικά/ευρωπαϊκά βιντεοπαιχνίδια. Για λόγους σύγκρισης επισημαίνεται ότι στην απόφασή της που εκδόθηκε το 2007 σχετικά με τα φορολογικά κίνητρα που θέσπισε η Γαλλία για τη στήριξη των βιντεοπαιχνιδιών (9), η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η επιλεξιμότητα του 30 % περίπου των παιχνιδιών υποδήλωνε ότι το τεστ ήταν επαρκώς επιλεκτικό.
(44)
Κατά συνέπεια, έχουν αρθεί οι αμφιβολίες που εκφράστηκαν στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας. Το γεγονός ότι επιλέγεται μόνο το 27 % περίπου των παιχνιδιών, δείχνει ότι το μέτρο δεν έχει απλώς τον βιομηχανικό στόχο της στήριξης ενός ειδικού τομέα, αλλά έχει όντως ένα πολιτιστικό στόχο. Το μέτρο ενίσχυσης ανταποκρίνεται, ως εκ τούτου, στον γνήσιο στόχο προώθησης της πολιτιστικής έκφρασης.
β) Καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα του μέτρου
(45)
Βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης, η φορολογική ελάφρυνση στον τομέα των βιντεοπαιχνιδιών θα πρέπει να αποτελεί κατάλληλο μέσο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Οι κρατικές ενισχύσεις για άλλους σκοπούς που δεν επικεντρώνονται σ’ αυτόν τον πολιτιστικό στόχο είναι πιο πιθανό να ευνοούν συναφείς βιομηχανικούς στόχους. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η εν λόγω η φορολογική ελάφρυνση, όπως έχει σχεδιαστεί, επιτρέπει όντως την κατεύθυνση της δημόσιας στήριξης προς τα παιχνίδια πολιτιστικού περιεχομένου και, συνεπώς, αποτελεί κατάλληλο μέσο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου πολιτικού στόχου.
(46)
Λαμβάνοντας υπόψη την πολύ δυναμική ανάπτυξη και εξέλιξη της αγοράς παιχνιδιών, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου υπέβαλαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η ενίσχυση είναι απαραίτητη για να διατηρηθεί μια εύλογη παραγωγή των εν λόγω παιχνιδιών και ότι χωρίς την ενίσχυση υπέρ των παιχνιδιών πολιτιστικού ενδιαφέροντος η παραγωγή και το μερίδιο αγοράς τους θα μειώνονταν σημαντικά. Τα στοιχεία δείχνουν σταθερή μείωση του αριθμού των βρετανικών παιχνιδιών πολιτιστικού χαρακτήρα και μεγάλη πτώση του μεριδίου αγοράς από το 9 % όλων των παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2003 σε 4 % το 2006, ενώ το μερίδιο αυτό διατηρήθηκε στο 3 % από το 2009 έως το 2012.
(47)
Τα σημαντικά από πολιτιστική άποψη παιχνίδια μπορεί να έχουν κόστος παραγωγής ίσο με τα παιχνίδια με «παγκόσμιο» περιεχόμενο, αλλά σημαντικά μικρότερη αγορά. Ως εκ τούτου, η παραγωγή τους ενέχει υψηλότερο οικονομικό κίνδυνο. Έτσι, τα βιντεοπαιχνίδια με πολιτιστικά βρετανικά/ευρωπαϊκό περιεχόμενο είναι λιγότερο εμπορικά βιώσιμα από εκείνα με πιο «παγκοσμιοποιημένο» περιεχόμενο. Επομένως, ο παράγων «αγορά» ασκεί συνεχή πίεση στους φορείς ανάπτυξης παιχνιδιών στην Ευρώπη να μην τονίζουν τα ευρωπαϊκά πολιτισμικά στοιχεία των παιχνιδιών τους ώστε να ανταποκρίνονται στις προτιμήσεις ενός παγκόσμιου κοινού. Οι φορείς ανάπτυξης με ευρωπαϊκό πολιτιστικό ενδιαφέρον δυσκολεύονται περισσότερο να λάβουν ιδιωτική χρηματοδότηση.
(48)
Η προτεινόμενη φορολογική ελάφρυνση αναμένεται να ευνοήσει την παραγωγή των βιντεοπαιχνιδιών πολιτιστικού περιεχομένου σε σχέση με άλλα που είναι καθαρά ψυχαγωγικά, με μείωση του κόστους παραγωγής των πρώτων. Θα πρέπει, ως εκ τούτου, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το μέτρο είναι πιθανό να δημιουργήσει επαρκή κίνητρα σε σχέση με τον στόχο του.
(49)
Επιπλέον το μέτρο ενίσχυσης είναι αναλογικό δεδομένου ότι περιορίζει την ένταση των ενισχύσεων στο 25 % του πραγματικού κόστους για την παραγωγή των επιλέξιμων παιχνιδιών. Η ένταση αυτή είναι χαμηλότερη από την ένταση ενίσχυσης του 50 % που προβλέπεται για την οπτικοακουστική παραγωγή, σύμφωνα με την παράγραφο 52 σημείο 1 της ανακοίνωσης για τον κινηματογράφο, η οποία εφαρμόζεται κατ’ αναλογία όσον αφορά την επιτρεπόμενη ένταση ενίσχυσης.
(50)
Τέλος, προκειμένου να μην αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών και του ανταγωνισμού στην Ένωση σε βαθμό που αντίκειται προς το κοινό συμφέρον, οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και οι επιπτώσεις στις συναλλαγές που προκαλούνται από το μέτρο θα πρέπει να αντισταθμίζονται από τα θετικά τους αποτελέσματα.
(51)
Σύμφωνα με τα αριθμητικά στοιχεία που παρασχέθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο και τους εκπροσώπους του τομέα, το 2012 λιγότερο από το 10 % των παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο αναπτύχθηκαν στη χώρα. Τα μερίδια αγοράς των επιλέξιμων παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι μάλλον περιορισμένα (4-5 %). Επίσης το ποσοστό των επιλέξιμων παιχνιδιών μεταξύ των βιντεοπαιχνιδιών που παρήχθησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι σχετικά μικρό και φθάνει σε 27 % περίπου.
(52)
Επιπλέον, κανένα ενδεχομένως επηρεαζόμενο τρίτο μέρος δεν επισήμανε πιθανές αρνητικές συνέπειες του μέτρου. Αντιθέτως, οι ενώσεις παραγωγών βιντεοπαιχνιδιών που διατύπωσαν σχόλια μετά την κίνηση της διαδικασίας, η TIGA και η EGDF, υπογράμμισαν τη χαμηλή επίδραση του μέτρου στους εθνικούς κλάδους παραγωγής και τον συνολικό του αντίκτυπο για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού κυρίως από τη Βόρεια Αμερική και την Άπω Ανατολή. Ως εκ τούτου, θεωρείται μάλλον απίθανο το μέτρο να οδηγήσει σε συναγωνισμό επιδοτήσεων μεταξύ των κρατών μελών.
(53)
Εν πάση περιπτώσει, είναι χρήσιμο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο περιορίζει τη διάρκεια του προγράμματος σε τέσσερα έτη, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της εφαρμογής του και η επανεκτίμηση των κριτηρίων με βάση τις εξελίξεις της αγοράς.
(54)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχουν αρθεί οι αμφιβολίες που είχε διατυπώσει στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας. Οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και η επίδραση του μέτρου στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών έχουν περιοριστεί και δεν αντίκεινται πλέον προς το κοινό συμφέρον.
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(55)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση δεν θα έχει ως αποτέλεσμα την αδικαιολόγητη αύξηση της επιρροής των δικαιούχων επιχειρήσεων στην αγορά ούτε θα εμποδίσει τα δυναμικά κίνητρα των φορέων της αγοράς αλλά, αντίθετα, θα αυξήσει την ποικιλία της προφοράς στην αγορά. Θα πρέπει, ως εκ τούτου, να συναχθεί ότι οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και η επίδραση του μέτρου στο εμπόριο είναι περιορισμένες, κατά τρόπον ώστε ο τελικός απολογισμός της ενίσχυσης να είναι θετικός. Η φορολογική ελάφρυνση για τη δημιουργία βιντεοπαιχνιδιών συμβιβάζεται, ως εκ τούτου, με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση που το Ηνωμένο Βασίλειο προτίθεται να χορηγήσει για βιντεοπαιχνίδια, μέσω τροπολογίας του νόμου φορολογίας εταιρειών του 2009 είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επομένως, εγκρίνεται η εφαρμογή του εν λόγω μέτρου ενίσχυσης.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.
Βρυξέλλες, 27 Μαρτίου 2014.