PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 2. dubna 2014
o vynětí některých služeb v poštovním odvětví v Rakousku z použití směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/17/ES o koordinaci postupů při zadávání zakázek subjekty působícími v odvětví vodního hospodářství, energetiky, dopravy a poštovních služeb
(oznámeno pod číslem C(2014) 2093)
(Pouze německé znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2014/184/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2004/17/ES ze dne 31. března 2004 o koordinaci postupů při zadávání zakázek subjekty působícími v odvětví vodního hospodářství, energetiky, dopravy a poštovních služeb (1), a zejména na čl. 30 odst. 5 a 6 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
I. SKUTKOVÝ STAV
(1)
Dne 1. října 2013 předala společnost Österreichische Post AG (dále jen „rakouská pošta“) Komisi e-mailem žádost podle čl. 30 odst. 5 směrnice 2004/17/ES. V souladu s čl. 30 odst. 5 prvním pododstavcem uvedené směrnice o tom Komise rakouské orgány informovala dopisem ze dne 18. října 2013. Komise si vyžádala doplňující informace od rakouských orgánů e-mailem ze dne 5. prosince 2013 a od žadatelky e-maily ze dne 4. listopadu 2013, 28. listopadu 2013, 10. ledna 2014 a 13. ledna 2014. Doplňující informace byly od rakouských orgánů obdrženy e-mailem ze dne 18. prosince 2013 a od žadatelky e-maily ze dne 8. listopadu 2013, 2. prosince 2013 a 14. ledna 2014.
(2)
Žádost se týká některých poštovních služeb, jakož i některých nepoštovních služeb poskytovaných rakouskou poštou na rakouském území. Dotyčné služby jsou v žádosti popsány takto:
a)
poštovní služby týkající se doručování adresných listovních zásilek mezi zákazníky z řad podniků (dále jen „B2B“) a mezi podniky a soukromými zákazníky (dále jen „B2C“) na vnitrostátní úrovni („vnitrostátní“ a „příchozí“);
b)
poštovní služby týkající se doručování adresných listovních zásilek mezi soukromými zákazníky (dále jen „C2C“) a mezi soukromými zákazníky a zákazníky z řad podniků (dále jen „C2B“) na vnitrostátní úrovni („vnitrostátní“ a „příchozí“);
c)
poštovní služby týkající se doručování adresných mezinárodních („odchozích“) listovních zásilek B2B a B2C (dále jen „B2X“), jakož C2B a C2C (dále jen „C2X“);
d)
poštovní služby týkající se adresných reklamních zásilek na vnitrostátní a mezinárodní úrovni;
e)
poštovní služby týkající se doručování neadresných reklamních zásilek na vnitrostátní a mezinárodní úrovni;
f)
poštovní služby týkající se adresného a neadresného doručování novin;
g)
služby v oblasti řízení podatelny;
h)
služby s přidanou hodnotou související s elektronickými médii a poskytované zcela těmito médii;
i)
filatelie - speciální poštovní známky;
j)
finanční služby.
II. PRÁVNÍ RÁMEC
(3)
Článek 30 směrnice 2004/17/ES stanoví, že zakázky, které mají umožnit výkon jedné z činností, na něž se směrnice 2004/17/ES vztahuje, se touto směrnicí neřídí, pokud je daná činnost v členském státě, v němž je vykonávána, přímo vystavena hospodářské soutěži na trzích, na které není omezen přístup. Přímé vystavení hospodářské soutěži se posuzuje na základě objektivních kritérií s přihlédnutím ke zvláštním rysům dotčeného odvětví. Přístup na trh se považuje za neomezený, pokud členský stát provedl a uplatňuje příslušné právní předpisy Unie k otevření daného odvětví nebo jeho části. Uvedené právní předpisy jsou uvedeny v příloze XI směrnice 2004/17/ES, která v případě poštovního odvětví odkazuje na směrnici Evropského parlamentu a Rady 97/67/ES (2).
(4)
Rakousko provedlo a uplatňuje směrnici 97/67/ES ve znění směrnice Evropského parlamentu a Rady 2002/39/ES (3) a směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/6/ES (4). Žádná ze služeb, jichž se uvedená žádost týká, nebyla v době podání žádosti vyhrazena. Jelikož Rakousko dosáhlo míry otevřenosti trhu stanovené právními předpisy uvedenými v příloze XI směrnice 2004/17/ES, mělo by se mít v souladu s čl. 30 odst. 3 prvním pododstavcem uvedené směrnice za to, že přístup na trh není omezen.
(5)
Přímé vystavení hospodářské soutěži na konkrétním trhu by mělo být posouzeno na základě různých kritérií, z nichž žádné není samo o sobě rozhodující. Pokud jde o trhy dotčené tímto rozhodnutím, je jedním kritériem, které by mělo být zohledněno, podíl hlavních účastníků na daném trhu. Dalším kritériem může být stupeň koncentrace na těchto trzích. Jelikož podmínky se u různých činností, jichž se toto rozhodnutí týká, liší, průzkum situace v oblasti hospodářské soutěže by měl vzít v úvahu různou situaci na jednotlivých trzích.
(6)
Ačkoli by v určitých případech bylo možné předpokládat užší nebo širší definici trhu, lze pro účely tohoto rozhodnutí přesnou definici relevantního trhu ponechat otevřenou, jelikož výsledek analýzy je týž bez ohledu na to, zda je založen na úzké nebo široké definici.
(7)
Tímto rozhodnutím není dotčeno uplatňování pravidel hospodářské soutěže. Zejména kritéria a metody používané k posouzení přímého vystavení hospodářské soutěži podle článku 30 směrnice 2004/17/ES nejsou nutně totožné s těmi, které jsou používány k provedení posouzení podle článku 101 nebo 102 Smlouvy nebo nařízení Rady (ES) č. 139/2004 (5).
III. POSOUZENÍ
(8)
Je třeba mít na paměti, že cílem tohoto rozhodnutí je stanovit, zda jsou služby, na něž se žádost vztahuje, vystaveny takové míře hospodářské soutěže (na trzích, na které není omezen přístup ve smyslu článku 30 směrnice 2004/17/ES), která zajistí, že i v případě neuplatňování podrobných pravidel pro zadávání veřejných zakázek stanovených ve směrnici 2004/17/ES bude zadávání veřejných zakázek za účelem výkonu dotčených činností probíhat transparentním a nediskriminačním způsobem založeným na kritériích, která kupujícím umožňují určit řešení, jež je z celkového hlediska ekonomicky nejvýhodnější.
(9)
V této souvislosti je třeba připomenout, že vymezené výrobkové trhy se obecně vyznačují přítomností řady hospodářských subjektů. Podle dostupných informací je však ze všech těchto hospodářských subjektů pouze rakouská pošta zadavatelem ve smyslu směrnice 2004/17/ES. Zadávání zakázek konkurenty rakouské pošty za účelem výkonu činností dotčených tímto rozhodnutím není předmětem směrnice 2004/17/ES. Pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, proto analýza trhu nebude zaměřena na obecnou úroveň hospodářské soutěže na daném trhu, nýbrž na posouzení toho, zda jsou činnosti rakouské pošty vystaveny hospodářské soutěži na trzích, na které není omezen přístup, či nikoli.
(10)
Ve své praxi (6) zastává Komise názor, že trhy pro služby doručování poštovních zásilek a všechny jejich segmenty jsou svým rozsahem trhy vnitrostátními. Toto rozdělení je založeno především na skutečnosti, že tyto služby jsou poskytovány na vnitrostátní úrovni. Stanovisko žadatelky je v souladu s uvedenou praxí Komise.
(11)
Vzhledem k tomu, že v případě služeb doručování poštovních zásilek neexistují žádné náznaky širší nebo užší zeměpisné oblasti trhu, považuje se pro účely vyhodnocení, zda jsou podmínky stanovené v čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES splněny, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, za relevantní zeměpisný trh území Rakouska.
(12)
Pokud jde o nepoštovní služby, jichž se tato žádost týká, žadatelka se domnívá, že trhy jsou svým rozsahem vnitrostátní. Jelikož služby, jichž se žádost týká, jsou vnitrostátními službami, považuje se pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, za relevantní zeměpisný trh území Rakouska.
(13)
Komise v předchozí praxi zastávala názor, že trh pro služby doručování poštovních zásilek lze rozdělit takto:
a)
vnitrostátní a přeshraniční poštovní zásilky (7);
b)
příchozí přeshraniční poštovní zásilky a odchozí přeshraniční poštovní zásilky (8);
c)
obchodní poštovní zásilky a poštovní zásilky pro soukromé spotřebitele (9);
d)
adresné a neadresné poštovní zásilky (10).
Poštovní služby týkající se adresných listovních zásilek B2X na vnitrostátní úrovni („vnitrostátní“ a „příchozí“)
(14)
Podle žádosti tvoří výrobkový trh pro poštovní služby týkající se adresných listovních zásilek B2X především transakční zásilky a reklamní zásilky. Transakční zásilky jsou vymezeny jako komunikace mezi podniky nebo mezi podniky a fyzickými osobami v souvislosti s probíhajícími zakázkami/poskytováním zboží a služeb. K příkladům transakčních zásilek patří faktury zasílané podniky veřejných služeb, složenky, měsíční výpisy z účtu zasílané bankami atd. V Rakousku tvoří 74 % veškerých transakčních zásilek faktury nebo finanční výkazy (11). Faktury mohou být příjemcům zasílány elektronicky (elektronická fakturace) nebo poštou.
(15)
Žadatelka tvrdí, že způsob doručování obchodních poštovních zásilek je technologicky neutrální v tom smyslu, že oba způsoby doručování - elektronickými prostředky a poštou - patří na stejný relevantní trh. Toto tvrzení není v souladu s precedenty Komise.
(16)
S ohledem na současný právní a skutkový stav v Rakousku byly rakouské orgány vyzvány (12), aby se vyjádřily k zaměnitelnosti elektronického a poštovního doručování a konkrétně k definici relevantního výrobkového trhu. Rakouské orgány nemohly poskytnout doplňující informace (13) k doložení tvrzení žadatelky.
(17)
Je třeba uvést, že podle pravidel Unie v oblasti hospodářské soutěže je třeba zaměnitelnost analyzovat mimo jiné na základě vlastností produktů, jejich cen a zamýšleného použití.
(18)
Žadatelka tvrdí, že v Rakousku dosáhlo rozšíření internetu a širokopásmového připojení velmi vysoké úrovně, která umožňuje nahradit poštovní doručovací služby elektronickými komunikačními prostředky. Aby však bylo možno poslat a/nebo obdržet například elektronickou fakturu, která umožňuje automatizované zpracování, může být nezbytná určitá další infrastruktura, zejména v případě elektronických faktur B2B. Tato infrastruktura může znamenat využívání externího poskytovatele služeb nebo zvláštní interní aplikace (14), používání elektronického podpisu atd. Podle informací, které má Komise k dispozici, může být používání elektronické fakturace mimoto spojeno s řadou služeb s přidanou hodnotou (umožňuje např. automatizované zpracování, financování platby třetími stranami - tzv. financování dodavatelského řetězce atd.) a výhod (např. nižší náklady u odesílatele i příjemce, zkrácení doby potřebné na zpracování a provedení platby, nižší náklady na archivaci, umožňuje vyplacení slev, je-li místo papírových faktur použita elektronická fakturace atd.). Vzhledem k výše uvedeným skutečnostem se zdá, že se charakteristiky a zamýšlené použití papírových faktur a elektronických faktur značně liší.
(19)
Co se týká elektronické fakturace, Komise podotýká, že od ledna 2014 se elektronická fakturace stala podle práva závaznou na spolkové úrovni (ve vztazích mezi podniky a vládou). V tomto případě není otázka zaměnitelnosti relevantní, jelikož si odesílatelé nemohou zvolit poštovní doručovací služby. Mimoto mohou existovat jiné podobné situace, kdy jsou elektronické faktury závazné fakticky na základě žádosti velkého zákazníka nebo dodavatele (15).
(20)
Žadatelka provedla analýzu testu hypotetického monopolisty s využitím údajů z průzkumu provedeného u 451 rakouských podniků. Průzkum zahrnoval soubor nepřímých otázek zaměřených na zjištění preferencí s ohledem na papírovou a elektronickou poštu, a to pomocí metod preferenční analýzy (conjoint analýzy). Z výsledků vyplývá, že by [… %] (16) nárůst ceny poštovného vedl k snížení poptávky po zasílání listovních zásilek o [… %]. Ačkoli by uvedené výsledky naznačovaly, že papírová a elektronická pošta patří na stejný relevantní trh, některé technické aspekty formy průzkumu platnost výsledků zpochybňují. Soubor vlastností k vymezení produktů je například zvolen tak, že by mohl vést k určitému zkreslení ve prospěch elektronických komunikačních prostředků. Nezdá se, že by v příslušné ekonomické literatuře uplatňující metodu preferenční analýzy byly použity kontroverzní předpoklady, a není možné změřit jejich dopad na odhadovaný pokles o [… %].
(21)
Žadatelka předložila rovněž grafy (17) ukazující vývoj množství a cen (18), které naznačují mnohem menší citlivost množství na ceny, než jak vyplývá z průzkumu. K objasnění tohoto zjevného rozporu byla žadatelka požádána, aby poskytla skutečné údaje použité k vyhotovení grafů a vyčíslení citlivosti poptávky. Citlivost poptávky, kterou žadatelka vypočítala s použitím těchto skutečných údajů, byla v rozmezí od [… %] do [… %] v závislosti na použité metodě. Žadatelka však k dosažení uvedených výsledků nepoužila standardní ekonometrickou analýzu (19). Předběžné výsledky samostatné analýzy, kterou naše útvary provedly s použitím stejného souboru údajů a standardních ekonometrických metod pro odhad poptávky uvedených v ekonomické literatuře, ukazují, že by citlivost množství na změny ceny mohla činit pouze [… %].
(22)
Neexistují proto spolehlivé a přesvědčivé důkazy, že elektronická pošta a doručování poštou představují skutečné náhrady.
(23)
Zákazníci, podniky i soukromí klienti, kteří nemohou nebo nechtějí přejít na elektronickou komunikaci, budou i nadále představovat segmentovaný, omezený trh, jenž bude pravděpodobně obsluhován pouze žadatelkou. Rakouská pošta v současnosti drží velkou většinu trhu s papírovou poštou (20). Za překážku vstupu a hospodářské soutěže lze považovat fixní náklady na vstup a provozování sítě potřebné pro poskytování služeb. Toto postavení rakouské pošty se pravděpodobně nezmění ani v případě budoucího zmenšování trhu, kdy potenciální noví účastníci mohou v porovnání se současnými podmínkami na trhu očekávat ještě větší potíže při dosahování zisku vzhledem k výši fixních nákladů, které je třeba uhradit. V této prakticky monopolní situaci nelze předpokládat, že u vnitrostátního zavedeného provozovatele budou existovat silné pobídky nebo omezení, jež jej budou nutit chovat se při pořizování vstupů konkurenčně.
(24)
Rakouská pošta bude schopna přenést vyšší náklady na zákazníky (21), kteří vzhledem k upřednostňování poštovních doručovacích služeb nebudou mít jinou možnost než přijmout vyšší cenu. Z téhož důvodu jednoznačně dominantní postavení rakouské pošty nezaručuje, že na zákazníky bude přeneseno případné snížení nákladů.
(25)
Nelze tudíž akceptovat tvrzení žadatelky, že elektronické a poštovní doručování patří na stejný relevantní trh.
(26)
Ačkoli hlavním dopadem vyššího využívání elektronických komunikačních prostředků je snížení celkové velikosti trhu s listovními zásilkami, nelze vyvodit závěr, že elektronická komunikace zavedla na trhu s poštovními doručovacími službami přímou hospodářskou soutěž.
(27)
Je možné rovněž další rozlišení podle kategorie příjemců: v segmentu B2X rozlišování mezi doručováním podnikům (B2B) a doručováním spotřebitelům (B2C), jelikož doručování B2C vyžaduje hustší síť než doručování B2B.
(28)
Zdá se však, že by v obou scénářích (jestliže se B2B a B2C považují za dva samostatné trhy, nebo pouze za jeden trh B2X) byl výsledek posouzení situace v oblasti hospodářské soutěže stejný.
(29)
Žadatelka se domnívá, že poštovní služby týkající se adresných listovních zásilek B2X, a to vnitrostátních a příchozích (22), jsou součástí téhož trhu. Jelikož by byl výsledek posouzení stejný bez ohledu na to, zda je posuzujeme zvlášť, nebo na stejném trhu, pro účely tohoto rozhodnutí se neprovádí žádné rozlišení a přesnou definici relevantního trhu lze v tomto ohledu nechat otevřenou.
(30)
Na základě výše uvedených informací lze pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, mít za to, že relevantním výrobkovým trhem je trh s poštovními službami pro adresné listovní zásilky B2X, přičemž přesnou definici relevantního trhu lze nechat otevřenou.
(31)
Podle dostupných informací (23) má rakouská pošta na uvedeném trhu velmi silné postavení s odhadovaným podílem ve výši [… %].
(32)
Komise podotýká, že trh poštovních služeb je od ledna 2011 v souladu se směrnicí 2008/6/ES plně liberalizován a že tato liberalizace až dosud vedla pouze k tomu, že konkurenti získali souhrnný odhadovaný podíl na trhu ve výši [… %], a to dokonce i v nejkonkurenčnějším segmentu (služby týkající se adresných listovních zásilek B2X).
(33)
Nelze proto vyvodit závěr, že předmětná kategorie služeb je v Rakousku přímo vystavena hospodářské soutěži. Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES se proto na zakázky, jež mají umožnit výkon těchto činností v Rakousku, nevztahuje.
Poštovní služby týkající se adresných listovních zásilek C2X na vnitrostátní úrovni („vnitrostátní“ a „příchozí“)
(34)
V případě poštovních služeb týkajících se adresných listovních zásilek C2X žadatelka rovněž tvrdí, že oba způsoby doručování, elektronickými prostředky a poštou, patří na stejný trh. Toto tvrzení není v souladu s precedenty Komise.
(35)
Rakouské orgány byly vyzvány (24), aby se vyjádřily k zaměnitelnosti elektronického a poštovního doručování v případě adresných listovních zásilek C2X a konkrétně k definici relevantního výrobkového trhu. Rakouské orgány nemohly poskytnout doplňující informace (25) k doložení tvrzení žadatelky.
(36)
Žadatelka tvrdí, že v Rakousku dosáhlo rozšíření internetu a širokopásmového připojení velmi vysoké úrovně, která umožňuje nahradit poštovní doručovací služby elektronickými komunikačními prostředky. Podle nedávné studie (26) však téměř 30 % obyvatel Rakouska nikdy nepoužilo Internet, přibližně 55 % obyvatel nepoužívá internetové bankovnictví a 75 % nevyplňuje správní formuláře na internetu.
(37)
K doložení svých tvrzení a prokázání zaměnitelnosti nepředložila žadatelka žádné další empirické důkazy.
(38)
Vzhledem k výše uvedeným skutečnostem nelze vyvodit závěr, že elektronické a poštovní doručování adresných listovních zásilek C2X patří na stejný trh.
(39)
Pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, lze mít za to, že relevantním výrobkovým trhem jsou poštovní služby týkající se adresných listovních zásilek C2X.
(40)
Podle dostupných informací (27) činí podíl rakouské pošty na trhu přibližně [… %].
(41)
Trh je plně liberalizován od ledna 2011 v souladu se směrnicí 2008/6/ES. Komise konstatuje, že liberalizace až dosud vedla pouze k tomu, že konkurenti získali souhrnný odhadovaný podíl na trhu ve výši pouhých [… %].
(42)
Nelze proto vyvodit závěr, že předmětná kategorie služeb je v Rakousku přímo vystavena hospodářské soutěži. Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES se proto na zakázky, jež mají umožnit výkon těchto činností v Rakousku, nevztahuje.
Přeshraniční poštovní služby týkající se adresných („odchozích“) listovních zásilek B2X a C2X
(43)
Žadatelka tvrdí, že rovněž na tomto trhu je způsob doručování přeshraničních poštovních zásilek technologicky neutrální a že služby elektronického a poštovního doručování patří na stejný relevantní trh. Tohoto tvrzení nelze přijmout v zásadě ze stejných důvodů, jaké byly uvedeny v případě poštovních služeb pro vnitrostátní a příchozí adresné listovní zásilky B2X a C2X.
(44)
Předchozí rozhodnutí Komise (28) rozlišovala mezi příchozími přeshraničními poštovními službami a odchozími přeshraničními poštovními službami.
(45)
Jak je objasněno ve 29. bodě odůvodnění, pro účely tohoto rozhodnutí se příchozí poštovní služby pokládají za součást domácího trhu poštovních služeb týkajících se adresných poštovních zásilek B2X resp. C2X. Za relevantní trh budou proto považovány pouze odchozí poštovní služby.
(46)
Hospodářská soutěž v oblasti přeshraničních listovních zásilek se u soukromých osob a podniků velmi liší. Soukromé osoby obvykle nemají skutečný výběr, jelikož mezinárodní poštovní zásilky musí zasílat prostřednictvím vnitrostátního poskytovatele všeobecných služeb. Objemy zasílané soukromými osobami jsou obvykle příliš nízké, než aby poskytovaly pobídky pro nové účastníky na trhu.
(47)
Podotýká se, že situace v oblasti hospodářské soutěže závisí rovněž na velikosti/počtu obyvatel každého města, a to kvůli skutečnosti, že poskytovatelé přeshraničních služeb neudržují celostátní přístupovou síť, nýbrž obvykle vybírají poštovní zásilky přímo v prostorách zákazníka.
(48)
V předchozí praxi Komise (29) se rozlišovalo mezi přeshraničními poštovními službami na trhu s adresnými listovními zásilkami B2X a přeshraničními poštovními službami na trhu s adresnými listovními zásilkami C2X.
(49)
Neexistují žádné důkazy, že se v Rakousku situace liší, pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, budou proto uváženy dva samostatné výrobkové trhy, a to přeshraniční poštovní služby týkající se odchozích adresných listovních zásilek B2X a přeshraniční poštovní služby týkající se odchozích adresných listovních zásilek C2X.
(50)
Rakouská pošta nemohla poskytnout pro každý trh podrobné informace (30) o svých relevantních podílech na každém trhu ani o tržních podílech svých hlavních konkurentů. Jelikož nejsou k dispozici informace o míře hospodářské soutěže na každém z uvedených trhů, nelze vyvodit závěr, že v Rakousku jsou splněny podmínky pro udělení výjimky podle čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES přeshraničním poštovním službám týkajícím se odchozích adresných listovních zásilek B2X a přeshraničním poštovním službám týkajícím se odchozích listovních zásilek C2X. Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES se proto na zakázky, jež mají umožnit výkon těchto činností v Rakousku, nevztahuje.
Poštovní služby týkající se adresných reklamních zásilek na vnitrostátní a mezinárodní úrovni
(51)
Adresné reklamní zásilky jsou vymezeny jako poštovní zásilky sestávající výhradně z reklamních, marketingových nebo propagačních materiálů, které obsahují totožnou zprávu. Tento druh reklamních zásilek, které mohou být určeny podnikům nebo soukromým osobám, musí být opatřen jménem a adresou zákazníka a zákazník musí s obdržením těchto informací souhlasit.
(52)
Žadatelka uvádí, že trh pro adresné reklamní zásilky lze zahrnout do trhu pro poštovní služby týkající se adresných listovních zásilek B2X, neposkytla však žádné empirické důkazy. Tvrzení žadatelky není v souladu s rozhodnutím Komise 2007/564/ES (31).
(53)
Pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, lze mít za to, že relevantním výrobkovým trhem jsou poštovní služby týkající se adresných reklamních zásilek.
(54)
Podle žadatelky (32) představuje její podíl na trhu pro adresné reklamní zásilky [… %].
(55)
Poštovní trh pro adresné reklamní zásilky je plně liberalizován od ledna 2011. Komise konstatuje, že liberalizace až dosud vedla k tomu, že konkurenti získali souhrnný odhadovaný podíl na trhu ve výši pouhých [… %].
(56)
Nelze proto vyvodit závěr, že předmětná kategorie služeb je v Rakousku přímo vystavena hospodářské soutěži. Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES se proto na zakázky, jež mají umožnit výkon těchto činností v Rakousku, nevztahuje.
Poštovní služby týkající se neadresných reklamních zásilek na vnitrostátní i mezinárodní úrovni
(57)
Neadresné reklamní zásilky se vyznačují tím, že nejsou opatřeny konkrétní adresou místa určení. Jedná se o nevyžádané reklamní zásilky, které splňují určitá kritéria, například: jednotná hmotnost, formát, obsah a forma při distribuci určité skupině příjemců.
(58)
Žadatelka vymezuje relevantní výrobkový trh pro neadresné reklamní zásilky jako trh zahrnující rovněž reklamu v jiných médiích, například reklamu v denním tisku a v regionálních týdenících. Výchozím bodem byla skutečnost, že v roce 2009 rakouský kartelový soud uznal (33), že přímou reklamu i neadresnou reklamu lze považovat za součást téhož relevantního trhu pro bezplatně distribuovaný periodický tisk. Soud však tuto zaměnitelnost uznal pouze u velkých klientů (např. velkých maloobchodníků) a s ohledem na relevantní zeměpisný trh učinil několik rozlišení (v závislosti na typu použité reklamní kampaně: místní, regionální a celostátní).
(59)
Žadatelka tento závěr rozšířila na veškeré noviny a uvedla, že doručování bezplatných/neadresných poštovních zásilek soutěží s reklamou ve všech novinách. Žadatelka provedla analýzu testu hypotetického monopolisty s využitím údajů z průzkumu provedeného u 248 subjektů. Výsledky testu byly náležitě zohledněny. Široký výklad rozsudku rakouského kartelového soudu ze strany žadatelky však není v souladu s precedenty Komise (34), podle nichž se různé druhy sdělovacích prostředků (elektronická média, televize, rozhlas nebo tisk) vzájemně doplňují a nejsou vzájemně zaměnitelné.
(60)
Rakouské orgány byly vyzvány (35), aby se vyjádřily k navrhované definici trhu pro neadresné reklamní zásilky, s náležitým přihlédnutím k výše uvedenému rozsudku kartelového soudu a současnému právnímu a skutkovému stavu v Rakousku. Rakouské orgány nemohly poskytnout doplňující informace (36) k doložení tvrzení žadatelky.
(61)
Informace, které má Komise v současnosti k dispozici, nejsou tudíž dostatečně přesvědčivé, aby podpořily definici trhu, kterou navrhla žadatelka.
(62)
Pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, je tudíž relevantní výrobkový trh vymezen jako poštovní služby týkající se neadresných reklamních zásilek.
(63)
Podle žadatelky (37) představuje její podíl na trhu pro neadresné reklamní zásilky [… %]. Žadatelka nemohla poskytnout údaje o tržních podílech jednotlivých hlavních konkurentů. Podle dostupných informací však většina konkurentů nemá celostátní působnost.
(64)
Nelze proto vyvodit závěr, že předmětná kategorie služeb je v Rakousku přímo vystavena hospodářské soutěži. Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES se proto na zakázky, jež mají umožnit výkon těchto činností v Rakousku, nevztahuje.
Poštovní služby týkající se běžného adresného a neadresného doručování novin
(65)
V rozhodnutí 2007/564/ES se rozlišovalo mezi časným doručováním novin a běžným doručováním.
(66)
Žadatelka nepůsobí v oblasti časného doručování novin (38), působí však v oblasti běžného doručování novin.
(67)
Pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž by byly dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, představují relevantní výrobkový trh poštovní služby týkající se běžného adresného a neadresného doručování novin.
(68)
Rakouská pošta má na uvedeném trhu podíl ve výši [… %] (39). Hlavními konkurenty jsou celostátní nebo regionální sítě organizované vydavateli, které domácnostem doručují adresné a neadresné noviny. Tito konkurenti však společně mají kumulovaný podíl na trhu pouze ve výši [… %].
(69)
Nelze proto vyvodit závěr, že předmětná kategorie služeb je v Rakousku přímo vystavena hospodářské soutěži. Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES se proto na zakázky, jež mají umožnit výkon těchto činností v Rakousku, nevztahuje.
Služby v oblasti řízení podatelny
Služby podatelny („řízení podatelny“)
(70)
Řízení podatelny nabízí zákazníkům řešení pro vyřizování pošty v rámci organizace. V závislosti na příslušné poptávce se vyvíjejí řešení „na míru“, která zahrnují externí zajišťování individuálních činností či dokonce veškeré vyřizování pošty.
(71)
Trh pro služby podatelny zahrnuje veškeré služby, které poskytují podporu s ohledem na interní vyřizování pošty v podniku. Tyto interní procesy jsou v zájmu zvýšení efektivnosti často zajišťovány externě třetími stranami a tyto třetí strany je často spojují s dodatečnými činnostmi za účelem využití kapacity osob vykonávajících tuto činnost v co největším možném rozsahu. Kromě služeb v oblasti vyřizování pošty jsou proto poskytovány navíc různé kancelářské služby, jako je skenování, kopírování a telefonické služby.
(72)
Služby podatelny je možné poskytovat ve formě pronájmu zaměstnanců, nebo smluv o poskytování služeb. Trh proto zahrnuje vykonávání činností ve formě smluv o poskytování služeb i pronájmu zaměstnanců. Žadatelka tyto služby poskytuje ve formě smluv o poskytování služeb.
(73)
Podle definice trhu pro služby řízení podatelny z předchozích odstavců a aniž jsou dotčeny právní předpisy z oblasti hospodářské soutěže, měla rakouská pošta podle žádosti (40) tržní podíl ve výši [… %] v roce 2010, [… %] v roce 2011 a [… %] v roce 2012.
(74)
Souhrnný tržní podíl prvních dvou konkurentů činil [… %] v letech 2010 a 2011 a [… %] v roce 2012. Na této úrovni jsou s to vyvinout značný konkurenční tlak na rakouskou poštu.
(75)
Faktory uvedené v předchozích dvou bodech odůvodnění je proto třeba považovat za projev přímého vystavení rakouské pošty hospodářské soutěži.
Tiskařské služby
(76)
Tiskařské služby jsou vymezeny jako tisk, vkládání do obálek, logistika a zpracování materiálů potřebných pro opakující se obchodní procesy (faktury, upomínky, sdělení, výkazy a výplatní pásky).
(77)
Za účelem zvýšení nákladové efektivnosti podniky často tyto interní procesy zajišťují externě u třetích stran.
(78)
Existuje trh pro elektronický a digitální tisk, kdy zákazník předává data pro tisk elektronicky a veškeré další služby týkající se tisku, skládání, vkládání do obálek atd. zajišťuje poskytovatel služeb. Zákazník proto nemusí pořizovat stroje, které jsou zapotřebí pro poskytování těchto služeb.
(79)
Podle definice trhu pro tiskařské služby z předchozích odstavců a aniž jsou dotčeny právní předpisy z oblasti hospodářské soutěže, měla rakouská pošta podle žádosti (41) tržní podíl ve výši [… %] v letech 2010 a 2011 a [… %] v roce 2012.
(80)
Příslušný rakouský trh je velmi roztříštěný. Na tomto trhu působí vysoký počet podniků. Pouze jeden konkurent však má podíl na trhu vyšší než [… %].
(81)
Faktory uvedené v předchozích dvou bodech odůvodnění je proto třeba považovat za projev přímého vystavení rakouské pošty hospodářské soutěži.
Služby s přidanou hodnotou související s elektronickými médii a poskytované zcela těmito médii
Prodej adres, dat a srovnávací služby („obchodování s adresami“)
(82)
Žadatelka poskytuje podnikům, které chtějí zvýšit kvalitu údajů o adresách svých zákazníků, řadu služeb v oblasti údajů o adresách.
(83)
Podle definice trhu pro obchodování s adresami z předchozích odstavců a aniž jsou dotčeny právní předpisy z oblasti hospodářské soutěže, měla rakouská pošta podle dostupných informací (42) tržní podíl ve výši [… %] v roce 2010, [… %] v roce 2011 a [… %] v roce 2012. Největší konkurent měl podíl na trhu ve výši [… %], který se od roku 2010 trvale zvyšuje.
(84)
Výše uvedené faktory je proto třeba považovat za projev přímého vystavení rakouské pošty hospodářské soutěži.
Elektronická pošta
(85)
Rakouská pošta působí na trhu elektronické komunikace, na němž poskytuje například tyto služby: modul zasílání (plně automatizovaný, bezpečné doručování písemných dokumentů jednotlivcům); elektronická fakturace; elektronické výplatní pásky (výplatní pásky vyhotovené přímo mzdovým systémem a předávané zaměstnancům prostřednictvím internetového bankovnictví). Hlavní část podnikání na trhu elektronické pošty představují elektronické faktury.
(86)
Podle definice trhu pro elektronickou poštu z předchozích odstavců a aniž jsou dotčeny právní předpisy z oblasti hospodářské soutěže, měla žadatelka podle dostupných informací (43) tržní podíl ve výši [… %] v roce 2010, [… %] v roce 2011 a [… %] v roce 2012.
(87)
Výše uvedené faktory je proto třeba považovat za projev přímého vystavení rakouské pošty hospodářské soutěži.
Filatelistické služby
(88)
Pro účely tohoto rozhodnutí a v souladu s předchozí praxí Komise (44) jsou filatelistické služby vymezeny jako „prodej známek a s nimi souvisejících produktů především sběratelům známek a v omezeném rozsahu osobám kupujícím dárky a suvenýry“.
(89)
Rakouská pošta je společností, která je příslušná pro vydávání nových speciálních rakouských poštovních známek. Rovněž zahraniční poskytovatelé poštovních služeb vydávají speciální známky na filatelistickém trhu. Filatelistický trh však není omezen na vydávání nových speciálních známek, nýbrž zahrnuje rovněž obchodování se známkami prostřednictvím aukčních síní, obchodníků se známkami a prodeje a aukcí na internetu.
(90)
Odhadovaný podíl (45) rakouské pošty na celkovém trhu pro filatelistické služby podle definice trhu a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, činil [… %] v roce 2010, [… %] v roce 2011 a [… %] v roce 2012.
(91)
Tento faktor je proto nutno považovat za projev přímého vystavení filatelistických služeb hospodářské soutěži.
Finanční služby
(92)
Podle čl. 6 odst. 2 písm. c) směrnice 2004/17/ES se uvedená směrnice vztahuje na poskytování finančních služeb vymezených ve čtvrté odrážce uvedeného písmene c) pouze v případě, že jsou tyto služby poskytovány subjekty, které poskytují rovněž poštovní služby ve smyslu písmene b) uvedeného ustanovení.
(93)
Rakouská pošta poskytuje tyto finanční služby:
a)
vlastním jménem: platební služby - sběr hotovosti (při doručování balíků) „Nachnahme“ a služby v oblasti inkasa pohledávek ze strany poštovních doručovatelů „Postauftrag“;
b)
jménem a na účet společnosti Bank für Arbeit und Wirtschaft und Österreichische Postsparkasse Aktiengesellschaft (BAWAG PSK): výběr hotovosti a hotovostní úspory.
(94)
V souladu s precedenty Komise (46) se pro účely tohoto rozhodnutí, a aniž jsou dotčeny právní předpisy v oblasti hospodářské soutěže, má za to, že relevantními výrobkovými trhy jsou: platební služby, služby v oblasti výběru hotovosti a služby zprostředkování spořicích účtů.
(95)
Rakouská pošta poskytuje vlastním jménem platební služby uvedené v písmenu a) 93. bodu odůvodnění. Rakouská pošta má na tomto trhu podíl nižší než [… %] a při poskytování těchto služeb soutěží s platebními službami, které nabízejí banky a finanční instituce, jež mohou na rakouskou poštu vyvíjet značný konkurenční tlak.
(96)
Tyto faktory lze proto považovat za projev přímého vystavení platebních služeb, které rakouská pošta poskytuje svým jménem, hospodářské soutěži.
(97)
Rakouská pošta nemohla poskytnout (47) údaje o svých podílech na trzích a o podílech hlavních konkurentů na trzích pro služby poskytované jménem společnosti BAWAG PSK, a to výběr hotovosti a hotovostní úspory.
(98)
Vzhledem k neexistenci informací o míře hospodářské soutěže na každém z těchto výrobkových trhů pro služby poskytované jménem společnosti BAWAG PSK není možné vyvodit závěr, že jsou splněny podmínky pro udělení výjimky podle čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES. Ustanovení čl. 30 odst. 1 uvedené směrnice se proto na zakázky, jež mají umožnit výkon těchto činností v Rakousku, nevztahuje.
IV. ZÁVĚRY
(99)
Vzhledem k faktorům zkoumaným ve 2. až 98. bodu odůvodnění je třeba mít za to, že podmínka přímého vystavení hospodářské soutěži stanovená v čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES je splněna, pokud jde o tyto služby poskytované v Rakousku:
a)
služby v oblasti řízení podatelny;
b)
služby s přidanou hodnotou související s elektronickými médii a poskytované zcela těmito médii;
c)
filatelistické služby;
d)
platební služby poskytované vlastním jménem.
(100)
Jelikož se podmínka neomezeného přístupu na trh považuje za splněnou, směrnice 2004/17/ES by se neměla použít v případě, kdy zadavatelé zadávají zakázky, jež mají v Rakousku umožnit poskytování služeb uvedených v 99. bodu odůvodnění písm. a) až d), ani v případě, jsou-li pořádány veřejné soutěže s ohledem na výkon těchto činností v uvedeném členském státě.
(101)
Toto rozhodnutí je založeno na právním a skutkovém stavu z října 2013 až ledna 2014, jak se jeví na základě informací předložených rakouskou poštou a rakouskými orgány. Může být revidováno, pokud by v případě podstatných změn právní či skutkové situace došlo k tomu, že by nebyly splněny podmínky pro uplatnění čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES.
(102)
Podmínka přímého vystavení hospodářské soutěži stanovená v čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES by však neměla být na území Rakouska považována za splněnou, pokud jde o jiné činnosti, jichž se týká žádost rakouské pošty.
(103)
Vzhledem k tomu, že na některé služby, jichž se týká tato žádost, se i nadále vztahuje směrnice 2004/17/ES, je třeba připomenout, že se zakázkami zahrnujícími více činností by mělo být zacházeno v souladu s článkem 9 směrnice 2004/17/ES. To znamená, že zadává-li zadavatel „smíšenou“ zakázku, tedy zakázku určenou k vykonávání činností vyňatých z oblasti působnosti směrnice 2004/17/ES i činností, které vyňaty nejsou, musí se přihlížet k tomu, které činnosti mají být hlavním předmětem zakázky. V případě takové smíšené zakázky, jejímž hlavním účelem je podpora činností, které nebyly vyňaty, se použijí ustanovení směrnice 2004/17/ES. Není-li objektivně možné určit, která činnost má být hlavním předmětem zakázky, zadává se zakázka v souladu s pravidly uvedenými v čl. 9 odst. 2 a 3 směrnice 2004/17/ES.
(104)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Poradního výboru pro veřejné zakázky,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Směrnice 2004/17/ES se nevztahuje na zakázky zadané zadavateli, které mají v Rakousku umožnit vykonávání níže uvedených služeb:
a)
služby v oblasti řízení podatelny;
b)
služby s přidanou hodnotou související s elektronickými médii a poskytované zcela těmito médii;
c)
filatelistické služby;
d)
platební služby poskytované vlastním jménem.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Rakouské republice.
V Bruselu dne 2. dubna 2014.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 2ας Απριλίου 2014
σχετικά με την εξαίρεση ορισμένων υπηρεσιών του τομέα των ταχυδρομείων στην Αυστρία από την εφαρμογή της οδηγίας 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 2093]
(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2014/184/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (1), και ιδίως το άρθρο 30 παράγραφοι 5 και 6,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
(1)
Την 1η Οκτωβρίου 2013 η Österreichische Post AG. (εφεξής «Αυστριακά Ταχυδρομεία») διαβίβασε στην Επιτροπή, με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, αίτηση κατ' εφαρμογή του άρθρου 30 παράγραφος 5 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 30 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο, η Επιτροπή ενημέρωσε σχετικά τις αυστριακές αρχές, με επιστολή της 18ης Οκτωβρίου 2013. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από τις αυστριακές αρχές με ηλεκτρονικό μήνυμα της 5ης Δεκεμβρίου 2013 και από τον αιτούντα, με ηλεκτρονικά μηνύματα στις 4 Νοεμβρίου 2013, 28 Νοεμβρίου 2013, 10 Ιανουαρίου 2014 και 13 Ιανουαρίου 2014. Ελήφθησαν πρόσθετες πληροφορίες από τις αυστριακές αρχές με ηλεκτρονικό μήνυμα της 18ης Δεκεμβρίου 2013 και από τον αιτούντα, με ηλεκτρονικά μηνύματα στις 8 Νοεμβρίου 2013, 2 Δεκεμβρίου 2013 και 14 Ιανουαρίου 2014, αντίστοιχα.
(2)
Η αίτηση αφορά ορισμένες ταχυδρομικές υπηρεσίες καθώς και ορισμένες άλλες υπηρεσίες εκτός από τις ταχυδρομικές υπηρεσίες που παρέχουν τα Αυστριακά Ταχυδρομεία στο έδαφος της Αυστρίας. Οι σχετικές υπηρεσίες που περιγράφονται στην αίτηση είναι οι εξής:
α)
ταχυδρομικές υπηρεσίες για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη μεταξύ επιχειρήσεων (εφεξής «B2B») και μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών (εφεξής «B2C») σε εθνικό επίπεδο («εγχώριο» και «εισερχόμενο» ταχυδρομείο)·
β)
ταχυδρομικές υπηρεσίες για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη μεταξύ ιδιωτών (εφεξής «C2C») και μεταξύ ιδιωτών και επιχειρήσεων (εφεξής «C2B») σε εθνικό επίπεδο («εγχώριο» και «εισερχόμενο» ταχυδρομείο)·
γ)
ταχυδρομικές υπηρεσίες για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη στο εξωτερικό («εξερχόμενο» ταχυδρομείο) B2B και B2C (εφεξής «B2X») καθώς και C2B, C2C (εφεξής «C2X»)·
δ)
ταχυδρομικές υπηρεσίες για διαφημιστικές επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη σε εθνικό και διεθνές επίπεδο·
ε)
ταχυδρομικές υπηρεσίες για διαφημιστικές επιστολές χωρίς ονομαστικό παραλήπτη σε εθνικό και διεθνές επίπεδο·
στ)
ταχυδρομικές υπηρεσίες για αποστολές εφημερίδων με και χωρίς ονομαστικό παραλήπτη·
ζ)
υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας (mailrooms)·
η)
υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας που συνδέονται με ηλεκτρονικά μέσα και παρέχονται εξ ολοκλήρου με ηλεκτρονικά μέσα·
θ)
φιλοτελισμός - ειδικά γραμματόσημα·
ι)
χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
II. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
(3)
Το άρθρο 30 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ προβλέπει ότι οι συμβάσεις που προορίζονται να επιτρέψουν την άσκηση δραστηριότητας η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ίδιας οδηγίας δεν υπόκεινται στην εν λόγω οδηγία, εάν η δραστηριότητα, στο κράτος μέλος όπου ασκείται, είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό σε αγορές στις οποίες η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη. Η άμεση έκθεση στον ανταγωνισμό αξιολογείται με βάση αντικειμενικά κριτήρια, λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του εκάστοτε τομέα. Θεωρείται ότι η πρόσβαση σε μια αγορά δεν περιορίζεται, εάν το κράτος μέλος έχει ενσωματώσει στο εθνικό δίκαιο και εφαρμόζει τις διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας της ΕΕ για την ελευθέρωση ενός συγκεκριμένου τομέα ή μέρους του. Οι σχετικές νομοθετικές πράξεις παρατίθενται στο παράρτημα XI της οδηγίας 2004/17/ΕΚ το οποίο, για τον τομέα των ταχυδρομικών υπηρεσιών, παραπέμπει στην οδηγία 97/67/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2).
(4)
Η Αυστρία έχει μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο και εφαρμόζει την οδηγία 97/67/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2002/39/ΕΚ (3) και 2008/6/ΕΚ (4). Καμία από τις υπηρεσίες στις οποίες αναφέρεται το παρόν αίτημα δεν είχε αποκλειστικό χαρακτήρα κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Καθώς η Αυστρία έχει επιτύχει το επίπεδο απελευθέρωσης της αγοράς το οποίο προβλέπεται στη νομοθεσία που αναφέρεται στο παράρτημα XI της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, πρέπει να θεωρείται ότι δεν υφίσταται περιορισμός της πρόσβασης στην αγορά σύμφωνα με το άρθρο 30 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο της εν λόγω οδηγίας.
(5)
Η απευθείας έκθεση στον ανταγωνισμό σε μια συγκεκριμένη αγορά θα πρέπει να εκτιμάται βάσει διαφόρων κριτηρίων, κανένα από τα οποία δεν είναι αφ' εαυτού αποφασιστικής σημασίας. Σχετικά με τις αγορές τις οποίες αφορά η παρούσα απόφαση, το μερίδιο αγοράς των κυριότερων παραγόντων σε δεδομένη αγορά αποτελεί ένα κριτήριο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Ένα άλλο κριτήριο είναι ο βαθμός συγκέντρωσης σε αυτές τις αγορές. Δεδομένου ότι για τις διάφορες δραστηριότητες που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση οι συνθήκες ποικίλλουν, η εξέταση της κατάστασης του ανταγωνισμού πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διάφορες καταστάσεις που επικρατούν στις διάφορες αγορές.
(6)
Μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε να προβλεφθεί ένας στενότερος ή ευρύτερος ορισμός της αγοράς, ο ακριβής ορισμός της σχετικής αγοράς μπορεί να παραμείνει ανοικτός για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, στον βαθμό που το αποτέλεσμα της ανάλυσης παραμένει το ίδιο, ανεξάρτητα από το αν αυτή βασίζεται σε συσταλτικό ή διασταλτικό ορισμό.
(7)
Η παρούσα απόφαση υπόκειται στην εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού. Ειδικότερα, τα κριτήρια και η μεθοδολογία που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό βάσει του άρθρου 30 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν είναι κατ' ανάγκη τα ίδια με εκείνα που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια αξιολόγησης βάσει του άρθρου 101 ή 102 της Συνθήκης ή των άρθρων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (5).
III. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
(8)
Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι σκοπός της παρούσας απόφασης είναι να προσδιοριστεί κατά πόσον οι υπηρεσίες τις οποίες αφορά η αίτηση είναι εκτεθειμένες σε ένα επίπεδο ανταγωνισμού (σε αγορές η πρόσβαση στις οποίες δεν είναι περιορισμένη κατά την έννοια του άρθρου 30 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ) που διασφαλίζει ότι, ακόμη και χωρίς την πειθαρχία που επιβάλλουν οι προβλεπόμενοι στην οδηγία 2004/17/ΕΚ λεπτομερείς κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων, οι δημόσιες συμβάσεις για την άσκηση των σχετικών δραστηριοτήτων θα εκτελούνται με διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις, βάσει κριτηρίων που επιτρέπουν στους αγοραστές να εντοπίζουν τη συνολικά πλέον συμφέρουσα λύση από οικονομική άποψη.
(9)
Συναφώς, θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι οι οριζόμενες αγορές προϊόντων χαρακτηρίζονται γενικά από την παρουσία περισσότερων φορέων παροχής υπηρεσιών. Ωστόσο, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, από τους εν λόγω φορείς μόνο τα Αυστριακά Ταχυδρομεία είναι αναθέτων φορέας κατά την έννοια της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Οι συμβάσεις των ανταγωνιστών των Αυστριακών Ταχυδρομείων για την άσκηση των δραστηριοτήτων που περιγράφονται ανωτέρω δεν υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Κατά συνέπεια, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, η ανάλυση της αγοράς δεν θα επικεντρωθεί στο γενικό επίπεδο του ανταγωνισμού σε μια δεδομένη αγορά, αλλά θα αξιολογήσει κατά πόσον οι δραστηριότητες των Αυστριακών Ταχυδρομείων είναι εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό σε αγορές στις οποίες η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη.
(10)
Στις αποφάσεις της (6), η Επιτροπή έχει υιοθετήσει την άποψη ότι οι αγορές για εγχώριες υπηρεσίες διανομής ταχυδρομείου και όλα τα τμήματα αυτής της αγοράς έχουν εθνικό πεδίο εφαρμογής. Η κατάτμηση αυτή βασίζεται κυρίως στο γεγονός ότι οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται σε εθνικό επίπεδο. Η θέση του αιτούντος είναι σύμφωνη με τις αποφάσεις της Επιτροπής.
(11)
Δεδομένου ότι, όσον αφορά τις υπηρεσίες διανομής αλληλογραφίας, δεν υπάρχουν ενδείξεις ευρύτερου ή μικρότερου γεωγραφικού πεδίου της αγοράς, για να αξιολογηθεί κατά πόσον πληρούνται οι όροι που καθορίζονται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας ανταγωνισμού, ως σχετική γεωγραφική αγορά θεωρείται το έδαφος της Αυστρίας.
(12)
Όσον αφορά άλλες υπηρεσίες εκτός των ταχυδρομικών υπηρεσιών, που αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας αίτησης, ο αιτών θεωρεί ότι οι αγορές έχουν εθνική διάσταση. Εφόσον οι υπηρεσίες τις οποίες αφορά η αίτηση είναι εγχώριες υπηρεσίες, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας ανταγωνισμού, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ως σχετική γεωγραφική αγορά θεωρείται το έδαφος της Αυστρίας.
(13)
Σε προηγούμενες αποφάσεις της η Επιτροπή έκρινε ότι η αγορά των υπηρεσιών διανομής ταχυδρομείου μπορεί να χωριστεί στα ακόλουθα τμήματα αγοράς:
α)
εσωτερική και διασυνοριακή αλληλογραφία (7)·
β)
υπηρεσίες εισερχόμενου διασυνοριακού ταχυδρομείου και υπηρεσίες εξερχόμενου διασυνοριακού ταχυδρομείου (8)·
γ)
εταιρική αλληλογραφία και ιδιωτική αλληλογραφία (9)·
δ)
αλληλογραφία με και χωρίς ονομαστικό παραλήπτη (10).
Ταχυδρομικές υπηρεσίες για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X σε εθνικό επίπεδο («εγχώριο» και «εισερχόμενο» ταχυδρομείο)
(14)
Σύμφωνα με την αίτηση, η αγορά προϊόντος των ταχυδρομικών υπηρεσιών για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X αποτελείται κυρίως από διασυνοριακή αλληλογραφία και διαφημιστική αλληλογραφία. Ως διασυνοριακή αλληλογραφία ορίζεται η επικοινωνία μεταξύ επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών, που σχετίζεται με τρέχουσες συμβάσεις/προμήθειες αγαθών και παροχές υπηρεσιών. Ενδεικτικά, η διασυνοριακή αλληλογραφία μπορεί να περιλαμβάνει λογαριασμούς υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, έντυπα ταχυπληρωμής, μηνιαία δελτία κίνησης λογαριασμών που αποστέλλουν οι τράπεζες κ.λπ. Στην Αυστρία, το 74 % της συνολικής διασυνοριακής αλληλογραφίας αντιπροσωπεύει τιμολόγια ή καταστάσεις κίνησης λογαριασμών (11). Οι λογαριασμοί μπορεί να διαβιβάζονται στους αποδέκτες τους με ηλεκτρονικά μέσα (ηλεκτρονικά τιμολόγια) ή μέσω ταχυδρομείου.
(15)
Ο αιτών υποστηρίζει ότι ο τρόπος διανομής εταιρικής αλληλογραφίας είναι τεχνολογικά ουδέτερος από την άποψη ότι και οι δύο τρόποι διανομής, ηλεκτρονική και ταχυδρομική, ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά. Ο ισχυρισμός αυτός δεν συνάδει με τις προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής.
(16)
Λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την τρέχουσα νομική και πραγματική κατάσταση στην Αυστρία, οι αυστριακές αρχές κλήθηκαν (12) να διατυπώσουν τις απόψεις τους σχετικά με την υποκατάσταση μεταξύ της ηλεκτρονικής και ταχυδρομικής διανομής και, πιο συγκεκριμένα, για τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος. Οι αυστριακές αρχές δεν μπόρεσαν να παράσχουν συμπληρωματικά στοιχεία (13) για να στηρίξουν τους ισχυρισμούς του αιτούντος.
(17)
Πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τους ενωσιακούς κανόνες ανταγωνισμού, η δυνατότητα υποκατάστασης θα πρέπει να αναλύεται, μεταξύ άλλων, με βάση τα χαρακτηριστικά των προϊόντων, τις τιμές και την προβλεπόμενη χρήση τους.
(18)
Ο αιτών υποστηρίζει ότι η διείσδυση του διαδικτύου και των ευρυζωνικών υπηρεσιών είναι ιδιαίτερα υψηλή στην Αυστρία, γεγονός που επιτρέπει την υποκατάσταση των ταχυδρομικών υπηρεσιών από ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας. Για να είναι, ωστόσο, δυνατή η αποστολή ή/και η λήψη π.χ. ηλεκτρονικού τιμολογίου που θα επιτρέπει την αυτοματοποιημένη επεξεργασία, ενδέχεται να απαιτούνται ορισμένες συμπληρωματικές υποδομές, ιδίως στην περίπτωση των ηλεκτρονικών τιμολογίων B2B. Η σχετική υποδομή μπορεί να συνεπάγεται τη χρήση εξωτερικού παρόχου υπηρεσιών ή ειδικής εσωτερικής εφαρμογής (14), τη χρήση ηλεκτρονικής υπογραφής κ.λπ. Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, η χρήση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης θα μπορούσε να συνδέεται με ένα φάσμα υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας (π.χ. επιτρέπει την αυτοματοποιημένη επεξεργασία, τη χρηματοδότηση της πληρωμής από τρίτους - της λεγόμενης χρηματοδότησης αλυσίδας εφοδιασμού κ.λπ.) και οφελών (π.χ. μειωμένο κόστος τόσο για τον αποστολέα όσο και τον παραλήπτη, μείωση του χρόνου επεξεργασίας και πληρωμής, μείωση του κόστους αρχειοθέτησης, έκπτωση για τη χρήση ηλεκτρονικής τιμολόγησης αντί τιμολογίων σε χαρτί κ.λπ.). Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, φαίνεται ότι τα χαρακτηριστικά και η προβλεπόμενη χρήση των έντυπων τιμολογίων και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης διαφέρουν σημαντικά.
(19)
Όσον αφορά την ηλεκτρονική τιμολόγηση, η Επιτροπή σημειώνει ότι, από τον Ιανουάριο του 2014, η ηλεκτρονική τιμολόγηση εφαρμόζεται υποχρεωτικά βάσει του νόμου σε ομοσπονδιακό επίπεδο στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και του δημοσίου. Στην περίπτωση αυτή, δεν τίθεται ζήτημα δυνατότητας υποκατάστασης, εφόσον οι αποστολείς δεν έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν παράδοση μέσω ταχυδρομείου. Επιπλέον, μπορούν να ανακύψουν και άλλες παρόμοιες καταστάσεις, όταν τα ηλεκτρονικά τιμολόγια είναι υποχρεωτικά de facto, εάν το ζητήσει ένας μεγάλος πελάτης ή ένας μεγάλος προμηθευτής (15).
(20)
Ο αιτών πραγματοποίησε ανάλυση υποθετικού μονοπωλίου με τη χρήση δεδομένων που ελήφθησαν από 451 αυστριακές επιχειρήσεις. Η έρευνα περιελάμβανε ένα σύνολο έμμεσων ερωτήσεων που αποσκοπούν στη διαπίστωση των προτιμήσεων για το έντυπο και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο με τη χρήση τεχνικών κοινής ανάλυσης. Με βάση τα αποτελέσματα, μια αύξηση των ταχυδρομικών τελών κατά [… %] (16) θα μείωνε τη ζήτηση για ταχυδρομική αποστολή επιστολών κατά [… %]. Μολονότι τα εν λόγω αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι τόσο το έντυπο όσο και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά, ορισμένες τεχνικές πτυχές του σχεδιασμού της στατιστικής έρευνας εγείρουν αμφιβολίες ως προς την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Ενδεικτικά, το σύνολο των χαρακτηριστικών για τον ορισμό των προϊόντων επιλέγεται κατά τρόπο που θα μπορούσε να ενέχει σχετικό βαθμό μεροληψίας υπέρ των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας. Οι επίμαχες παραδοχές δεν φαίνεται να χρησιμοποιούνται στη σχετική οικονομική βιβλιογραφία που εφαρμόζει τη μέθοδο της κοινής ανάλυσης και δεν είναι δυνατόν να μετρηθεί ο αντίκτυπός τους στην εκτιμώμενη μείωση κατά [… %].
(21)
Ο αιτών υπέβαλε επίσης διαγράμματα (17) της εξέλιξης των ποσοτήτων και των τιμών (18) που υποδηλώνουν ότι οι ποσότητες παρουσιάζουν πολύ μικρότερη ευαισθησία στις τιμές από αυτήν που αναφέρεται στην ανάλυση της έρευνας. Για να διευκρινιστεί αυτή η φαινομενική αντίφαση, ο αιτών κλήθηκε να υποβάλει τα πραγματικά δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή των διαγραμμάτων και για τον ποσοτικό προσδιορισμό της ευαισθησίας της ζήτησης. Η ευαισθησία της ζήτησης που υπολογίστηκε από τον αιτούντα με πραγματικά στοιχεία κυμαινόταν μεταξύ [… %] και [… %], ανάλογα με τη χρησιμοποιηθείσα μέθοδο. Όμως, ο αιτών δεν χρησιμοποίησε την τυποποιημένη οικονομετρική ανάλυση (19) για την παραγωγή των εν λόγω αποτελεσμάτων. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα μιας ξεχωριστής ανάλυσης που διενήργησαν οι υπηρεσίες μας χρησιμοποιώντας το ίδιο σύνολο δεδομένων και τυποποιημένες οικονομετρικές τεχνικές για την εκτίμηση της ζήτησης στην οικονομική βιβλιογραφία δείχνουν ότι η ευαισθησία των ποσοτήτων σε μεταβολές των τιμών ενδέχεται να τοποθετείται στο χαμηλό επίπεδο του [… %].
(22)
Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν αξιόπιστα και αδιαμφισβήτητα αποδεικτικά στοιχεία για τη δυνατότητα πρακτικής υποκατάστασης μεταξύ της ηλεκτρονικής και ταχυδρομικής διανομής.
(23)
Τόσο οι εταιρικοί όσο και οι ιδιώτες πελάτες που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να μεταστραφούν στην ηλεκτρονική επικοινωνία θα εξακολουθήσουν να αποτελούν χωριστό τμήμα και δέσμια αγορά που θα εξυπηρετείται ενδεχομένως μόνο από τον αιτούντα. Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία κατέχουν σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς των υπηρεσιών αλληλογραφίας σε χαρτί (20). Το πάγιο κόστος εισόδου και λειτουργίας του δικτύου που απαιτείται για την παροχή της υπηρεσίας μπορεί να θεωρηθεί ως φραγμός εισόδου στην αγορά και του ανταγωνισμού. Η θέση που κατέχουν τα Αυστριακά Ταχυδρομεία είναι απίθανο να διεκδικηθεί στο μέλλον σε συνθήκες συρρίκνωσης της αγοράς, στην οποία οι δυνητικοί ανταγωνιστές θα ανέμεναν να αντιμετωπίσουν ακόμη περισσότερες δυσκολίες, σε σύγκριση με τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς, να αποκομίσουν κέρδος με βάση το ποσό των προς ανάκτηση πάγιων εξόδων. Σε αυτή τη σχεδόν μονοπωλιακή κατάσταση, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο εγκατεστημένος εθνικός φορέας θα είχε ισχυρά κίνητρα ή περιορισμούς που θα τον εξανάγκαζαν να συμπεριφέρεται ανταγωνιστικά στην προμήθεια των εισροών του.
(24)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία θα ήταν σε θέση να μετακυλίσουν την αύξηση του κόστους στους πελάτες (21) οι οποίοι, με δεδομένες τις εγγενείς προτιμήσεις τους για την ταχυδρομική παράδοση, δεν θα είχαν άλλη επιλογή από το να υποστούν την αύξηση των τιμών. Για τον ίδιο λόγο, η σαφώς δεσπόζουσα θέση των Αυστριακών Ταχυδρομείων δεν εγγυάται ότι ενδεχόμενες μειώσεις του κόστους θα μετακυλιστούν στους πελάτες.
(25)
Συνεπώς, ο ισχυρισμός του αιτούντος ότι η ηλεκτρονική και έντυπη διανομή αλληλογραφίας ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.
(26)
Ενώ η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας έχει ως κύριο αποτέλεσμα τη μείωση του συνολικού όγκου της αγοράς ταχυδρομικής αλληλογραφίας, δεν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η ηλεκτρονική επικοινωνία εισήγαγε άμεσο ανταγωνισμό στο εσωτερικό της αγοράς ταχυδρομικής διανομής.
(27)
Θα μπορούσε να προβλεφθεί επίσης και περαιτέρω διάκριση με βάση τον τύπο του παραλήπτη: εντός του τμήματος της αγοράς υπηρεσιών B2X, η διάκριση μεταξύ της διανομής εταιρικής αλληλογραφίας (B2B) και ιδιωτικής αλληλογραφίας (B2C), εφόσον οι παραδόσεις σε B2C απαιτούν πυκνότερο δίκτυο διανομής από τις παραδόσεις B2B.
(28)
Παρ' όλα αυτά, φαίνεται ότι και στις δύο περιπτώσεις (εάν B2B και B2C θεωρηθούν δύο χωριστές αγορές ή μόνο μία αγορά B2X) το αποτέλεσμα της αξιολόγησης της κατάστασης του ανταγωνισμού θα ήταν το ίδιο.
(29)
Ο αιτών θεωρεί ότι οι ταχυδρομικές υπηρεσίες για τις επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X εγχώριου και εισερχόμενου ταχυδρομείου αποτελούν (22) μέρος της ίδιας αγοράς. Εφόσον το αποτέλεσμα της αξιολόγησης θα ήταν το ίδιο, είτε θεωρηθούν χωριστή είτε ενιαία αγορά, δεν θα υπάρξει διάκριση για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης και ο ακριβής ορισμός της σχετικής αγοράς θα παραμείνει ανοικτός ως προς αυτό το ζήτημα.
(30)
Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, μπορεί να θεωρηθεί ότι η σχετική αγορά προϊόντος είναι η αγορά ταχυδρομικών υπηρεσιών για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X, ενώ ο ακριβής ορισμός της σχετικής αγοράς μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(31)
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες (23), τα Αυστριακά Ταχυδρομεία κατέχουν πολύ ισχυρή θέση σε αυτή την αγορά με εκτιμώμενο μερίδιο αγοράς [… %].
(32)
Η Επιτροπή σημειώνει ότι η αγορά των ταχυδρομικών υπηρεσιών έχει απελευθερωθεί πλήρως από τον Ιανουάριο του 2011, σύμφωνα με την οδηγία 2008/6/ΕΚ, και ότι η ελευθέρωση έχει μέχρι στιγμής ως αποτέλεσμα να αποκτήσουν οι ανταγωνιστές συνολικό κατ' εκτίμηση μερίδιο αγοράς μόνο [… %] ακόμη και στο τμήμα της αγοράς που είναι το πλέον εκτεθειμένο στον ανταγωνισμό (αυτό των υπηρεσιών επιστολών με ονομαστικό παραλήπτη B2X).
(33)
Δεν μπορεί, συνεπώς, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η κατηγορία των εν λόγω υπηρεσιών είναι άμεσα εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό στην Αυστρία. Επομένως, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στη Αυστρία.
Ταχυδρομικές υπηρεσίες για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη C2X σε εθνικό επίπεδο («εγχώριο» και «εισερχόμενο» ταχυδρομείο)
(34)
Στην περίπτωση των ταχυδρομικών υπηρεσιών για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη C2X, ο αιτών ισχυρίζεται επίσης ότι και οι δύο τρόποι διανομής, η ηλεκτρονική και ταχυδρομική, ανήκουν στην ίδια αγορά. Ο ισχυρισμός αυτός δεν συνάδει με τις προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής.
(35)
Οι αυστριακές αρχές κλήθηκαν (24) να διατυπώσουν τις απόψεις τους σχετικά με την υποκατάσταση μεταξύ ηλεκτρονικής και ταχυδρομικής διανομής στην περίπτωση των επιστολών με ονομαστικό παραλήπτη C2X, και πιο συγκεκριμένα όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντος. Οι αυστριακές αρχές δεν μπόρεσαν να παράσχουν συμπληρωματικά στοιχεία (25) για να στηρίξουν τους ισχυρισμούς του αιτούντος.
(36)
Ο αιτών υποστηρίζει ότι ο βαθμός διείσδυσης των ευρυζωνικών υπηρεσιών διαδικτύου είναι ιδιαίτερα υψηλός στην Αυστρία και αυτό συνεπάγεται τη δυνατότητα υποκατάστασης της ταχυδρομικής αποστολής από τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη (26), σχεδόν το 30 % του πληθυσμού της Αυστρίας δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ το διαδίκτυο, περίπου το 55 % του πληθυσμού δεν χρησιμοποιεί τραπεζικές υπηρεσίες διαδικτύου και το 75 % δεν συμπληρώνει διοικητικά έντυπα ηλεκτρονικά.
(37)
Ο αιτών δεν ανέφερε άλλη πρακτική εμπειρία για να στηρίξει τους ισχυρισμούς του και να αποδείξει τη δυνατότητα υποκατάστασης.
(38)
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, δεν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η ηλεκτρονική και ταχυδρομική διανομή επιστολών με ονομαστικό παραλήπτη C2X ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά.
(39)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, μπορεί να θεωρηθεί ότι η σχετική αγορά προϊόντος είναι οι ταχυδρομικές υπηρεσίες για τις επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη C2X.
(40)
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες (27), το μερίδιο αγοράς των Αυστριακών Ταχυδρομείων ανερχόταν σε [… %].
(41)
Η αγορά έχει απελευθερωθεί πλήρως από τον Ιανουάριο του 2011, σύμφωνα με την οδηγία 2008/6/ΕΚ. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ελευθέρωση έχει επί του παρόντος ως αποτέλεσμα να αποκτήσουν οι ανταγωνιστές αθροιστικό κατ' εκτίμηση μερίδιο αγοράς μόνο [… %].
(42)
Δεν μπορεί, συνεπώς, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η κατηγορία των εν λόγω υπηρεσιών είναι άμεσα εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό στην Αυστρία. Επομένως, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στη Αυστρία.
Διασυνοριακές ταχυδρομικές υπηρεσίες για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη («εξερχόμενο ταχυδρομείο») B2X και C2X
(43)
Ο αιτών υποστηρίζει επίσης ότι, όσον αφορά την εν λόγω αγορά, ο τρόπος διανομής του διασυνοριακού ταχυδρομείου είναι τεχνολογικά ουδέτερος και ότι οι ηλεκτρονικές και οι ταχυδρομικές υπηρεσίες παράδοσης ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά. Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό, κυρίως για τους ίδιους λόγους με εκείνους που περιγράφονται σε σχέση με τις ταχυδρομικές υπηρεσίες για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X και C2X εγχώριου και εισερχόμενου ταχυδρομείου.
(44)
Προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής (28) κάνουν διάκριση μεταξύ υπηρεσιών εισερχόμενου διασυνοριακού ταχυδρομείου και εξερχόμενου διασυνοριακού ταχυδρομείου.
(45)
Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 29, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, οι υπηρεσίες εισερχόμενου ταχυδρομείου θεωρήθηκαν ως μέρος της εγχώριας αγοράς ταχυδρομικών υπηρεσιών για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X και C2X, αντίστοιχα. Ως εκ τούτου, μόνο οι υπηρεσίες εξερχόμενου διασυνοριακού ταχυδρομείου θα θεωρούνται ως σχετική αγορά.
(46)
Ο ανταγωνισμός για τις υπηρεσίες διασυνοριακών ταχυδρομικών επιστολών είναι πολύ διαφορετικός για την ιδιωτική και για την εταιρική αλληλογραφία. Γενικά, η μόνη πραγματική επιλογή που έχουν οι ιδιώτες είναι να αποστέλλουν την αλληλογραφία τους στο εξωτερικό μέσω του εθνικού τους φορέα παροχής καθολικής υπηρεσίας. Ο όγκος της αλληλογραφίας των ιδιωτών πελατών είναι γενικά υπερβολικά χαμηλός για να αποτελέσει κίνητρο για νεοεισερχόμενους στην αγορά.
(47)
Επισημαίνεται ότι η κατάσταση του ανταγωνισμού εξαρτάται επίσης από το μέγεθος/πληθυσμό της κάθε πόλης, λόγω του γεγονότος ότι οι φορείς παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών δεν διατηρούν ένα πανεθνικό δίκτυο πρόσβασης, αλλά γενικά συλλέγουν το ταχυδρομείο απευθείας από τον χώρο του πελάτη.
(48)
Στις προηγούμενες αποφάσεις της η Επιτροπή (29) έκανε διάκριση μεταξύ της αγοράς των διασυνοριακών ταχυδρομικών υπηρεσιών για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X και των διασυνοριακών ταχυδρομικών υπηρεσιών για επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη C2X.
(49)
Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κατάσταση είναι διαφορετική στην Αυστρία. Ως εκ τούτου, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, θα θεωρείται ότι υπάρχουν δύο χωριστές αγορές προϊόντος, συγκεκριμένα η αγορά των διασυνοριακών ταχυδρομικών υπηρεσιών για εξερχόμενες επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X και η αγορά των διασυνοριακών ταχυδρομικών υπηρεσιών για εξερχόμενες επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη C2X.
(50)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία δεν μπόρεσαν να παράσχουν λεπτομερείς πληροφορίες (30) σχετικά με το μερίδιο αγοράς τους σε κάθε αγορά, ούτε για τα μερίδια αγοράς των κυριότερων ανταγωνιστών τους. Ελλείψει στοιχείων για το επίπεδο του ανταγωνισμού σε καθεμία από αυτές τις αγορές, δεν είναι δυνατό να διαπιστωθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις εξαίρεσης δυνάμει του άρθρου 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ όσον αφορά τις διασυνοριακές ταχυδρομικές υπηρεσίες για εξερχόμενες επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X και για εξερχόμενες επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη C2X στην Αυστρία. Επομένως, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στη Αυστρία.
Ταχυδρομικές υπηρεσίες για διαφημιστικές επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη σε εθνικό και σε διεθνές επίπεδο
(51)
Οι διαφημιστικές επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη ορίζονται ως αλληλογραφία που συνίσταται αποκλειστικά σε υλικό που αφορά αγγελίες, προώθηση πωλήσεων ή διαφήμιση και περιέχει το ίδιο ακριβώς μήνυμα. Αυτό το είδος της ταχυδρομικής αποστολής διαφημιστικού υλικού, που μπορεί να απευθύνεται σε εταιρείες ή σε ιδιώτες, πρέπει να φέρει το όνομα και τη διεύθυνση του πελάτη και τη σύμφωνη γνώμη του πελάτη να παραλαμβάνει τέτοιου είδους πληροφορίες.
(52)
Ο αιτών ισχυρίζεται ότι, η αγορά για τις διαφημιστικές επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη θα μπορούσε να περιληφθεί στην αγορά των ταχυδρομικών υπηρεσιών για τις επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη B2X, αλλά δεν προσκόμισε εμπειρικά αποδεικτικά στοιχεία. Ο ισχυρισμός του αιτούντος δεν συνάδει με την απόφαση 2007/564/ΕΚ της Επιτροπής (31).
(53)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, μπορεί να θεωρηθεί ότι η σχετική αγορά προϊόντος είναι η ταχυδρομική υπηρεσία για διαφημιστικές επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη.
(54)
Σύμφωνα με τον αιτούντα (32), το μερίδιο αγοράς του για τις διαφημιστικές επιστολές με ονομαστικό παραλήπτη είναι [… %].
(55)
Η ταχυδρομική αγορά των διαφημιστικών επιστολών με ονομαστικό παραλήπτη έχει απελευθερωθεί πλήρως από τον Ιανουάριο του 2011. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ελευθέρωση έχει επί του παρόντος ως αποτέλεσμα να αποκτήσουν οι ανταγωνιστές αθροιστικά κατ' εκτίμηση μερίδιο της αγοράς μόνο [… %].
(56)
Δεν μπορεί, συνεπώς, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η κατηγορία των εν λόγω υπηρεσιών είναι άμεσα εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό στην Αυστρία. Επομένως, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στη Αυστρία.
Ταχυδρομικές υπηρεσίες για διαφημιστικές επιστολές χωρίς ονομαστικό παραλήπτη τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο
(57)
Οι διαφημιστικές επιστολές χωρίς ονομαστικό παραλήπτη χαρακτηρίζονται από την έλλειψη συγκεκριμένης διεύθυνσης προορισμού. Είναι μη ζητηθείσα ταχυδρομική αποστολή διαφημιστικού υλικού που ικανοποιεί ορισμένα κριτήρια, όπως: ομοιόμορφο βάρος, σχήμα, περιεχόμενο και παρουσίαση για διανομή σε μια ομάδα παραληπτών.
(58)
Σύμφωνα με τον ορισμό του αιτούντος, η σχετική αγορά προϊόντος για το διαφημιστικό υλικό χωρίς ονομαστικό παραλήπτη περιλαμβάνει τη διαφήμιση σε άλλα μέσα, όπως η διαφήμιση στον ημερήσιο τύπο καθώς και στον εβδομαδιαίο επαρχιακό τύπο. Το σημείο εκκίνησης ήταν το γεγονός ότι, το 2009, το αυστριακό Kartellgericht (33) (αρμόδιο δικαστήριο για υποθέσεις συμπράξεων) αποδέχθηκε ότι τόσο η άμεση διαφήμιση όσο και η διαφήμιση χωρίς ονομαστικό παραλήπτη μπορούν να θεωρηθούν μέρος της ίδιας σχετικής αγοράς της δωρεάν διανομής εφημερίδων. Ωστόσο, το δικαστήριο αναγνώρισε τη δυνατότητα υποκατάστασης μόνο για μεγάλους πελάτες (π.χ. μεγάλοι λιανοπωλητές) και έκανε διάφορες διακρίσεις όσον αφορά τη σχετική γεωγραφική αγορά (ανάλογα με τον τύπο της διαφημιστικής εκστρατείας: σε τοπική, περιφερειακή και εθνική κλίμακα).
(59)
Ο αιτών επέκτεινε αυτό το συμπέρασμα σε όλες τις εφημερίδες και υπονόησε ότι η διανομή δωρεάν υλικού/υλικού χωρίς ονομαστικό παραλήπτη είναι ανταγωνιστική προς τις διαφημίσεις σε όλες τις εφημερίδες. Ο αιτών διενήργησε ανάλυση υποθετικού μονοπωλίου με τη χρήση δεδομένων από έρευνες, τα οποία συγκεντρώθηκαν από 248 θέματα. Τα αποτελέσματα της δοκιμής ελήφθησαν δεόντως υπόψη. Ωστόσο, η πολύ διασταλτική ερμηνεία της απόφασης του αυστριακού Kartellgericht εκ μέρους του αιτούντος δεν συνάδει με προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής (34), σύμφωνα με τις οποίες τα διάφορα είδη μέσων μαζικής ενημέρωσης (ηλεκτρονικά μέσα, τηλεόραση, ραδιόφωνο ή έντυπα μέσα) είναι συμπληρωματικά μεταξύ τους και δεν υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασης του ενός από το άλλο.
(60)
Οι αυστριακές αρχές κλήθηκαν (35) να εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με τον προτεινόμενο ορισμό της αγοράς υπηρεσιών διαφημιστικού υλικού χωρίς ονομαστικό παραλήπτη, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την προαναφερθείσα απόφαση του αυστριακού Kartellgericht και την τρέχουσα νομική και πραγματική κατάσταση στην Αυστρία. Οι αυστριακές αρχές δεν μπόρεσαν να παράσχουν συμπληρωματικά στοιχεία (36) για να στηρίξουν τους ισχυρισμούς του αιτούντος.
(61)
Κατά συνέπεια, οι πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή δεν είναι αρκετά πειστικές για να στηρίξουν τον προτεινόμενο από τον αιτούντα ορισμό της αγοράς.
(62)
Ως εκ τούτου, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, ως σχετική αγορά προϊόντος ορίζονται οι ταχυδρομικές υπηρεσίες για τις διαφημιστικές επιστολές χωρίς ονομαστικό παραλήπτη.
(63)
Σύμφωνα με τον αιτούντα (37), το μερίδιο αγοράς για τις διαφημιστικές επιστολές χωρίς ονομαστικό παραλήπτη είναι [… %]. Ο αιτών δεν μπορούσε να αναφέρει τα μερίδια αγοράς των επιμέρους βασικών ανταγωνιστών του. Ωστόσο, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι περισσότεροι ανταγωνιστές δεν δραστηριοποιούνται σε πανεθνικό επίπεδο.
(64)
Δεν μπορεί, συνεπώς, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η κατηγορία των εν λόγω υπηρεσιών είναι άμεσα εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό στην Αυστρία. Επομένως, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στη Αυστρία.
Ταχυδρομικές υπηρεσίες για συνήθη διανομή εφημερίδων με και χωρίς ονομαστικό παραλήπτη
(65)
Η απόφαση 2007/564/ΕΚ έκανε διάκριση μεταξύ της επείγουσας διανομής εφημερίδων και της κανονικής διανομής.
(66)
Ο αιτών δεν πραγματοποιεί επείγουσα διανομή εφημερίδων (38), αλλά δραστηριοποιείται στην κανονική διανομή εφημερίδων.
(67)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, η αγορά του σχετικού προϊόντος είναι οι ταχυδρομικές υπηρεσίες για κανονική διανομή εφημερίδων με και χωρίς ονομαστικό παραλήπτη.
(68)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία κατέχουν μερίδιο αγοράς [… %] σε αυτή την αγορά (39). Οι κύριοι ανταγωνιστές τους είναι τα εθνικά ή περιφερειακά δίκτυα που οργανώνονται από τους εκδότες, τα οποία διανέμουν σε νοικοκυριά εφημερίδες με και χωρίς ονομαστικό παραλήπτη. Ωστόσο, το αθροιστικό μερίδιο αγοράς όλων αυτών των ανταγωνιστών είναι μόνο [… %].
(69)
Δεν μπορεί, συνεπώς, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η κατηγορία των εν λόγω υπηρεσιών είναι άμεσα εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό στην Αυστρία. Επομένως, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στη Αυστρία.
Υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας (mailrooms)
Υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας («mailroom management»)
(70)
Οι υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας προσφέρουν στους πελάτες μια λύση για τη διαχείριση της αλληλογραφίας στο εσωτερικό ενός οργανισμού. Ανάλογα με τη σχετική ζήτηση, εκπονούνται εξατομικευμένες λύσεις που περιλαμβάνουν την εξωτερική ανάθεση επιμέρους δραστηριοτήτων ή ακόμη και το σύνολο της επεξεργασίας της αλληλογραφίας.
(71)
Η αγορά των υπηρεσιών πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας περιλαμβάνει όλες τις υπηρεσίες που παρέχουν στήριξη όσον αφορά τη διαχείριση της αλληλογραφίας στο εσωτερικό μιας εταιρείας. Οι εν λόγω εσωτερικές εργασίες συχνά ανατίθενται σε εξωτερικούς φορείς για λόγους μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας και οι εν λόγω τρίτοι φορείς συχνά τις συνδυάζουν με πρόσθετες δραστηριότητες με σκοπό να αξιοποιήσουν στο έπακρο την ικανότητα των προσώπων που εκτελούν αυτή τη δραστηριότητα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο διάφορες υπηρεσίες γραφείου, όπως η σάρωση, η αντιγραφή και οι τηλεφωνικές υπηρεσίες παρέχονται επιπλέον των υπηρεσιών επεξεργασίας ταχυδρομείου.
(72)
Οι υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας μπορούν να παρέχονται με τη μορφή χρηματοδοτικής μίσθωσης προσωπικού ή συμβάσεων παροχής υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, η αγορά περιλαμβάνει την εκτέλεση δραστηριοτήτων με τη μορφή συμβάσεων υπηρεσιών καθώς και χρηματοδοτικής μίσθωσης προσωπικού. Ο αιτών παρέχει τις υπηρεσίες αυτές με μορφή συμβάσεων παροχής υπηρεσιών.
(73)
Χρησιμοποιώντας τον ορισμό της αγοράς για τις υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας με βάση τις προηγούμενες παραγράφους, με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, τα Αυστριακά Ταχυδρομεία είχαν, σύμφωνα με την αίτηση (40), μερίδιο αγοράς της τάξης του [… %] το 2010, […] % το 2011 και […] % το 2012.
(74)
Το αθροιστικό μερίδιο αγοράς των δύο πρώτων ανταγωνιστών ήταν [… %] το 2010 και το 2011 και [… %] το 2012. Σε αυτό το επίπεδο είναι σε θέση να ασκούν σημαντική ανταγωνιστική πίεση στα Αυστριακά Ταχυδρομεία.
(75)
Οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν στις δύο προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις θεωρούνται, επομένως, ένδειξη άμεσης έκθεσης των Αυστριακών Ταχυδρομείων στον ανταγωνισμό.
Υπηρεσίες εκτύπωσης
(76)
Οι υπηρεσίες εκτύπωσης ορίζονται ως εκτύπωση, εισαγωγή σε φακέλους, υπηρεσίες εφοδιαστικής και επεξεργασίας υλικών που είναι αναγκαία για τις επαναλαμβανόμενες επιχειρηματικές διαδικασίες (τιμολόγια, επιστολές υπενθύμισης, πρωτόκολλα ανάγνωση και φύλλα μισθοδοσίας).
(77)
Για να αυξηθεί η οικονομική απόδοση, οι εταιρείες αναθέτουν συχνά αυτές τις εσωτερικές διαδικασίες σε εξωτερικούς φορείς.
(78)
Υπάρχει αγορά για ηλεκτρονικές και ψηφιακές διεργασίες εκτύπωσης όπου ο πελάτης διαβιβάζει τα δεδομένα εκτύπωσης ηλεκτρονικά και όλες οι άλλες υπηρεσίες εκτύπωσης, διπλώματος, τοποθέτησης σε φακέλους κ.λπ. παρέχονται από τον φορέα παροχής υπηρεσιών. Με αυτόν τον τρόπο, ο πελάτης δεν χρειάζεται να αγοράσει τα μηχανήματα που απαιτούνται για τις υπηρεσίες αυτές.
(79)
Με τον ορισμό της αγοράς των υπηρεσιών εκτύπωσης με βάση τις προηγούμενες παραγράφους, με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, το μερίδιο αγοράς των Αυστριακών Ταχυδρομείων ήταν, σύμφωνα με την αίτηση (41), της τάξης του [… %] το 2010 και το 2011 και [… %] το 2012.
(80)
Η σχετική αυστριακή αγορά παρουσιάζει υψηλό βαθμό κατακερματισμού. Ένας μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων δραστηριοποιούνται σε αυτή την αγορά. Ωστόσο, μόνο ένας ανταγωνιστής κατέχει μερίδιο αγοράς μεγαλύτερο του [… %].
(81)
Οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν στις δύο προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις θεωρούνται, επομένως, ένδειξη άμεσης έκθεσης των Αυστριακών Ταχυδρομείων στον ανταγωνισμό.
Υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας που συνδέονται με ηλεκτρονικά μέσα και παρέχονται εξ ολοκλήρου με ηλεκτρονικά μέσα
Πώληση διευθύνσεων, δεδομένων και υπηρεσίες σύγκρισης («address trading»)
(82)
Ο αιτών παρέχει ένα σύνολο υπηρεσιών για δεδομένα διευθύνσεων σε εταιρείες που επιθυμούν να έχουν βελτιωμένα ποιοτικά στοιχεία για το απόθεμα των διευθύνσεων των πελατών τους.
(83)
Χρησιμοποιώντας τον ορισμό της αγοράς για τις υπηρεσίες διαχείρισης αλληλογραφίας με βάση τις προηγούμενες παραγράφους, με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, τα Αυστριακά Ταχυδρομεία είχαν, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες (42), μερίδιο αγοράς της τάξης του [… %] το 2010, [… %] το 2011 και [… %] το 2012. Το μερίδιο αγοράς του μεγαλύτερου ανταγωνιστή ήταν [… %] και αυξάνεται σταθερά από το 2010.
(84)
Οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν στις δύο προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις πρέπει, επομένως, να θεωρούνται ένδειξη άμεσης έκθεσης των Αυστριακών Ταχυδρομείων στον ανταγωνισμό.
Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
(85)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία δραστηριοποιούνται στην αγορά των ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην οποία παρέχουν υπηρεσίες όπως: πρόγραμμα αποστολής (πλήρως αυτοματοποιημένη, ασφαλής παράδοση γραπτών εγγράφων σε ιδιώτες), ηλεκτρονική τιμολόγηση, ηλεκτρονικά φύλλα μισθοδοσίας (τα φύλλα μισθοδοσίας παράγονται απευθείας από το λογιστικό σύστημα μισθοδοσίας και τίθενται στη διάθεση των μισθωτών μέσω διαδικτυακής τραπεζικής συναλλαγής). Το κύριο μέρος της δραστηριότητάς στην αγορά του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αποτελείται από τα ηλεκτρονικά τιμολόγια.
(86)
Χρησιμοποιώντας τον ορισμό της αγοράς για το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο με βάση τις προηγούμενες παραγράφους, με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, τα Αυστριακά Ταχυδρομεία κατείχαν, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες (43), μερίδιο αγοράς [… %] το 2010, [… %] το 2011 και [… %] το 2012.
(87)
Οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν στις δύο προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις πρέπει, επομένως, να θεωρούνται ένδειξη άμεσης έκθεσης των Αυστριακών Ταχυδρομείων στον ανταγωνισμό.
Φιλοτελικές υπηρεσίες
(88)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και σύμφωνα με την προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής (44), οι φιλοτελικές υπηρεσίες ορίζονται ως «πωλήσεις γραμματοσήμων και συναφών προϊόντων κυρίως σε συλλέκτες γραμματοσήμων και, σε περιορισμένο βαθμό, σε αγοραστές δώρων και αναμνηστικών ειδών».
(89)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία είναι η αρμόδια εταιρεία για την έκδοση νέων ειδικών αυστριακών ταχυδρομικών γραμματοσήμων. Και αλλοδαποί φορείς παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών εκδίδουν επίσης ειδικά γραμματόσημα για τη φιλοτελική αγορά. Η αγορά φιλοτελικών υπηρεσιών, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην έκδοση νέων ειδικών γραμματοσήμων, αλλά περιλαμβάνει επίσης και το εμπόριο γραμματοσήμων από οίκους δημοπρασιών, εμπόρους γραμματοσήμων και διαδικτυακές πωλήσεις και πλειστηριασμούς.
(90)
Το εκτιμώμενο μερίδιο των Αυστριακών Ταχυδρομείων (45) στη συνολική αγορά φιλοτελικών υπηρεσιών, κατά τον ορισμό της αγοράς, με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, ανερχόταν σε [… %] το 2010, [… %] το 2011 και [… %] το 2012.
(91)
Επομένως, ο παράγοντας αυτός θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένδειξη άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό για τις φιλοτελικές υπηρεσίες.
Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες
(92)
Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, η παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, όπως ορίζονται στην τέταρτη περίπτωση του εν λόγω στοιχείου γ), καλύπτεται από αυτή την οδηγία μόνον εφόσον οι εν λόγω υπηρεσίες παρέχονται από φορείς οι οποίοι παρέχουν επίσης ταχυδρομικές υπηρεσίες κατά την έννοια του στοιχείου β) της ίδιας διάταξης.
(93)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία παρέχουν τις ακόλουθες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες:
α)
για δικό τους λογαριασμό: υπηρεσίες πληρωμών - είσπραξη μετρητών (κατά την παράδοση δεμάτων «Nachnahme» και υπηρεσίες είσπραξης οφειλών από ταχυδρομικούς εισπράκτορες («Postauftrag»).
β)
Εξ ονόματος και για λογαριασμό της Bank fur Arbeit und Wirtschaft und Österreichische Postsparkasse Aktiengesellschaft (BAWAG PSK): ανάληψη μετρητών και αποταμιεύσεις σε μετρητά.
(94)
Σύμφωνα με προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής (46), για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, θεωρείται ότι οι σχετικές αγορές προϊόντων είναι: οι υπηρεσίες πληρωμών, οι υπηρεσίες ανάληψης μετρητών και οι υπηρεσίες διαμεσολάβησης λογαριασμών ταμιευτηρίου.
(95)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία παρέχουν για δικό τους λογαριασμό, υπηρεσίες πληρωμών που αναφέρονται στο στοιχείο α) της αιτιολογικής σκέψης 93. Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία κατέχουν μερίδιο αγοράς κατώτερο του [… %] και η παροχή αυτών των υπηρεσιών είναι ανταγωνιστική προς τις παρεχόμενες από τις τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα υπηρεσίες πληρωμών, που μπορούν να ασκήσουν σημαντική ανταγωνιστική πίεση στα Αυστριακά Ταχυδρομεία.
(96)
Αυτοί οι παράγοντες πρέπει, συνεπώς, να θεωρούνται δείκτης άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό για τις παρεχόμενες από τα Αυστριακά Ταχυδρομεία υπηρεσίες πληρωμών για δικό τους λογαριασμό.
(97)
Τα Αυστριακά Ταχυδρομεία δεν κοινοποίησαν (47) το μερίδιο αγοράς τους και τα μερίδια αγοράς των κύριων ανταγωνιστών τους για τις παρεχόμενες υπηρεσίες για λογαριασμό της BAWAG-PSK, ήτοι για τις αναλήψεις μετρητών και τις αποταμιεύσεις μετρητών.
(98)
Ελλείψει στοιχείων για τον βαθμό του ανταγωνισμού σε κάθε μία από τις εν λόγω αγορές προϊόντων για υπηρεσίες που παρέχονται για λογαριασμό της BAWAG-PSK, δεν είναι δυνατό να συναχθεί το συμπέρασμα ότι πληρούνται οι όροι για τη χορήγηση εξαίρεσης δυνάμει του άρθρου 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Επομένως, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της εν λόγω οδηγίας δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την άσκηση των σχετικών δραστηριοτήτων στη Αυστρία.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(99)
Λαμβάνοντας υπόψη τους παράγοντες που εξετάζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 2 έως 98, ο όρος της άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό που ορίζεται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται όσον αφορά την παροχή των ακόλουθων υπηρεσιών στην Αυστρία:
α)
υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας (mailroom management)·
β)
υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας που συνδέονται με ηλεκτρονικό μέσα και παρέχονται εξ ολοκλήρου με ηλεκτρονικά μέσα·
γ)
φιλοτελικές υπηρεσίες·
δ)
υπηρεσίες πληρωμών παρεχόμενες για ίδιο λογαριασμό.
(100)
Εφόσον θεωρείται ότι πληρούται η προϋπόθεση της χωρίς περιορισμό πρόσβασης στην αγορά, η οδηγία 2004/17/ΕΚ δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται όταν οι αναθέτοντες φορείς συνάπτουν συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την παροχή των υπηρεσιών οι οποίες παρατίθενται στην αιτιολογική σκέψη 99 στοιχεία α) έως δ) στην Αυστρία, ούτε όταν προκηρύσσονται διαγωνισμοί μελετών για την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στο εν λόγω κράτος μέλος.
(101)
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπέβαλαν τα Αυστριακά Ταχυδρομεία και οι αυστριακές αρχές, η παρούσα απόφαση βασίζεται στη νομική και πραγματική κατάσταση από τον Οκτώβριο του 2013 έως τον Ιανουάριο του 2014. Είναι δυνατό να αναθεωρηθεί, εάν πάψουν να πληρούνται οι όροι για την εφαρμογή του άρθρου 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, λόγω σημαντικών αλλαγών της νομικής ή πραγματικής κατάστασης.
(102)
Ωστόσο, ο όρος της άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό που ορίζεται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται όσον αφορά τις ασκούμενες στο έδαφος της Αυστρίας λοιπές δραστηριότητες τις οποίες αφορά η αίτηση των Αυστριακών Ταχυδρομείων.
(103)
Δεδομένου ότι οι ορισμένες από τις υπηρεσίες τις οποίες αφορά η παρούσα αίτηση εξακολουθούν να υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, υπενθυμίζεται ότι οι συμβάσεις προμηθειών που αφορούν διάφορες δραστηριότητες θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Αυτό σημαίνει ότι, όταν ένας αναθέτων φορέας έχει συνάψει «μεικτή» σύμβαση, δηλαδή σύμβαση που χρησιμοποιείται για τη στήριξη της άσκησης τόσο δραστηριοτήτων που εξαιρούνται από την εφαρμογή της οδηγίας 2004/17/ΕΚ όσο και δραστηριοτήτων που δεν εξαιρούνται, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι δραστηριότητες τις οποίες αφορά κατά κύριο λόγο η σύμβαση. Σε περίπτωση τέτοιας μεικτής σύμβασης, ο κύριος στόχος της οποίας είναι η υποστήριξη μη εξαιρούμενων υπηρεσιών, πρέπει να εφαρμόζονται οι διατάξεις της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Εάν είναι αντικειμενικά αδύνατο να προσδιοριστεί για ποια δραστηριότητα προορίζεται κυρίως η σύμβαση, η σύμβαση ανατίθεται σύμφωνα με τους κανόνες που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφοι 2 και 3 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(104)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής δημοσίων συμβάσεων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που συνάπτουν οι αναθέτοντες φορείς και οι οποίες έχουν σκοπό να επιτρέψουν την παροχή των κατωτέρω υπηρεσιών στην Αυστρία:
α)
υπηρεσίες πλήρους διαχείρισης αλληλογραφίας (mailroom management)·
β)
υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας που συνδέονται με ηλεκτρονικά μέσα και παρέχονται εξ ολοκλήρου με ηλεκτρονικά μέσα·
γ)
φιλοτελικές υπηρεσίες·
δ)
υπηρεσίες πληρωμών που παρέχονται για ίδιο λογαριασμό.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Αυστρίας.
Βρυξέλλες, 2 Απριλίου 2014.