PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) 2015/10
ze dne 6. ledna 2015
o kritériích pro žadatele o přidělení kapacity železniční infrastruktury a o zrušení prováděcího nařízení (EU) č. 870/2014
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2012/34/EU ze dne 21. listopadu 2012 o vytvoření jednotného evropského železničního prostoru (1), a zejména na čl. 41 odst. 3 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V čl. 41 odst. 2 směrnice 2012/34/EU se stanoví, že provozovatelé infrastruktury mohou stanovit požadavky kladené na žadatele, aby zajistili naplnění svých oprávněných očekávání ohledně budoucích výnosů a využití infrastruktury.
(2)
Takové požadavky by měly být přiměřené, transparentní a nediskriminační. Mohou zahrnovat pouze poskytnutí finanční záruky, které by měly být úměrné zamýšlenému rozsahu činnosti žadatele, a ujištění o schopnosti podat vyhovující návrhy na přidělení kapacity infrastruktury.
(3)
Finanční záruky by mohly být ve formě záloh nebo záruk poskytovaných finančními institucemi.
(4)
V rámci přiměřenosti požadavků podle čl. 41 odst. 2 směrnice 2012/34/EU je třeba zohlednit skutečnost, že infrastruktura konkurenčních druhů dopravy, jako je silniční a letecká doprava, námořní lodě a vnitrozemské vodní cesty, mnohdy není zatížena poplatky za její využití, a tudíž pro ni není třeba poskytovat finanční záruky. Aby byla zajištěna spravedlivá hospodářská soutěž mezi jednotlivými druhy dopravy, měly by být finanční záruky omezeny na nezbytně nutné minimum z hlediska jejich výše i doby trvání.
(5)
Tyto finanční záruky jsou přiměřené, pouze jsou-li nutné k ujištění provozovatele infrastruktury ohledně budoucích výnosů a využití infrastruktury. Jelikož provozovatelé infrastruktury mohou využít i kontroly finanční způsobilosti železničních podniků a související dohled v rámci postupu pro vydávání licencí v souladu s kapitolou III směrnice 2012/34/EU, a zejména jejím článkem 20, potřeba finanční záruky se tím dále snižuje.
(6)
Na uvedené záruky se vztahuje zásada nediskriminace, takže by se požadavky na záruky kladené na žadatele v soukromém a ve veřejném vlastnictví neměly nijak lišit.
(7)
Záruky by měly být úměrné míře rizika, které žadatel pro provozovatele infrastruktury v různých fázích přidělování kapacity představuje. Riziko je obecně považováno za nízké, dokud lze kapacitu přerozdělit jiným železničním podnikům.
(8)
Záruku, která se vyžaduje při podání vyhovujících návrhů na přidělení kapacity infrastruktury, lze považovat za přiměřenou, transparentní a nediskriminační, pouze pokud provozovatel infrastruktury stanoví ve zprávě o síti jasná a transparentní pravidla pro podání žádosti o přidělení kapacity a nabídne žadatelům potřebné podpůrné nástroje. Jelikož před zahájením řízení pro podávání žádostí není možné objektivně rozhodnout o schopnosti žadatele připravit vyhovující návrhy na přidělení kapacity infrastruktury, lze případné nedostatky ve vztahu k dané schopnosti určit až po uplynutí daného řízení, a to pokud žadatel opakovaně nepředloží uvedené návrhy nebo provozovateli infrastruktury nesdělí potřebné informace. Žadatel by za uvedené selhání měl nést odpovědnost, a to v podobě sankce ve formě jeho vyloučení z podávání žádosti o konkrétní trasu vlaku.
(9)
Prováděcí nařízení Komise (EU) č. 870/2014 (2) bylo omylem přijato v jiném znění než v tom, ke kterému se kladně vyjádřil výbor. Prováděcí nařízení (EU) č. 870/2014 by proto mělo být zrušeno.
(10)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru uvedeného v čl. 62 odst. 1 směrnice 2012/34/EU,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví požadavky na finanční záruky, které může vyžadovat provozovatel infrastruktury pro naplnění svých oprávněných očekávání ohledně budoucích výnosů, aniž by byla překročena výše přiměřená rozsahu činnosti zamýšlené žadatelem. Požadavky zahrnují zejména podmínky, v jakých situacích lze vyžadovat záruku či zálohu, jakož i výši finanční záruky a dobu jejího trvání. Toto nařízení dále podrobněji stanoví kritéria pro posouzení schopnosti žadatele podat vyhovující návrhy na přidělení kapacity infrastruktury.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použije tato definice:
„finanční zárukou“ se rozumí a) zálohy, které mají snížit budoucí závazky k úhradě poplatků za infrastrukturu a které mají tyto závazky předem plnit, nebo b) smluvní ujednání, jimiž se finanční instituce (např. banka) zavazuje zajistit úhradu daných plateb k datu jejich splatnosti.
Článek 3
Podmínky finančních záruk
1. Žadatel může žádosti o finanční záruku vyhovět buď prostřednictvím zálohy, nebo prostřednictvím smluvního ujednání ve smyslu článku 2. Poskytne-li žadatel zálohu na poplatky za infrastrukturu, nesmí provozovatel infrastruktury zároveň za tytéž zamýšlené činnosti požadovat jiné finanční záruky.
2. Provozovatel infrastruktury smí na žadatelích požadovat poskytnutí finanční záruky v případě, že je možné se na základě úvěrového hodnocení žadatele domnívat, že by mohl mít potíže s pravidelnou úhradou poplatků za infrastrukturu. Provozovatel infrastruktury tato úvěrová hodnocení případně uvede v oddíle o zásadách zpoplatnění v rámci své zprávy o síti. Ve své žádosti o finanční záruku vychází provozovatel infrastruktury z úvěrových hodnocení, která nejsou starší dvou let a která poskytla ratingová agentura či jiný profesionální subjekt poskytující ratingové služby či úvěrové hodnocení.
3. Provozovatel infrastruktury nesmí finanční záruku vyžadovat:
a)
po určeném železničním podniku v případě, že finanční záruku již poskytl či uhradil žadatel, který není železničním podnikem, za účelem úhrady budoucích plateb za tytéž zamýšlené činnosti;
b)
má-li poplatek za infrastrukturu provozovateli infrastruktury přímo uhradit příslušný orgán podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1370/2007 (3).
Článek 4
Výše finančních záruk a doba jejich trvání
1. Výše finančních záruk na jednoho žadatele nepřekročí odhadovanou výši poplatků, které vzniknou během dvou měsíců provozu vlaků, jenž je předmětem žádosti.
2. Provozovatel infrastruktury nesmí vyžadovat, aby finanční záruka nabyla účinku či byla zaplacena dříve než deset dnů před prvním dnem v měsíci, v němž železniční podnik zahájí provoz vlaků, na který se vztahují poplatky za infrastrukturu, jež má uvedená záruka pokrýt. Je-li kapacita infrastruktury přidělena až po tomto datu, může provozovatel infrastruktury vyžadovat finanční záruku v krátké lhůtě.
Článek 5
Schopnost podat vyhovující návrhy na přidělení kapacity infrastruktury
Provozovatel infrastruktury smí žádost o konkrétní trasu vlaku zamítnout z důvodu, že nezískal jistotu o schopnosti žadatele podat vyhovující návrhy na přidělení kapacity infrastruktury ve smyslu čl. 41 odst. 2 směrnice 2012/34/EU, pouze pokud:
a)
žadatel nevyhověl dvěma následným žádostem o poskytnutí chybějících informací nebo opakovaně reagoval způsobem, který nesplňuje podmínky stanovené ve zprávě o síti uvedené v článku 27 směrnice 2012/34/EU a v příloze IV uvedené směrnice, pokud jde o řízení pro podávání žádostí k trasám vlaků, a
b)
provozovatel infrastruktury je schopen na žádost regulačního subjektu a k jeho spokojenosti doložit, že učinil veškeré přiměřené kroky, aby podpořil řádné a včasné podání žádostí.
Článek 6
Přechodné ustanovení
Provozovatelé infrastruktury uvedou v případě potřeby své zprávy o síti pro první období jízdního řádu po vstupu tohoto nařízení v platnost do souladu s jeho ustanoveními.
Článek 7
Prováděcí nařízení (EU) č. 870/2014 se zrušuje.
Článek 8
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 16. června 2015, s výjimkou článku 7, který se použije ode dne vstupu tohoto nařízení v platnost.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 6. ledna 2015.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) 2015/10 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 6ης Ιανουαρίου 2015
σχετικά με τα κριτήρια για τους αιτούντες χωρητικότητα σιδηροδρομικής υποδομής και την κατάργηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 870/2014
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012, για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου (1), και ιδίως το άρθρο 41 παράγραφος 3,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Στο άρθρο 41 παράγραφος 2 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ προβλέπεται η δυνατότητα να εγείρουν οι διαχειριστές υποδομής απαιτήσεις προς τους αιτούντες για να εξασφαλίζουν ότι υπάρχουν εχέγγυα για τις θεμιτές προσδοκίες τους όσον αφορά τα μελλοντικά έσοδα και τη χρήση της υποδομής.
(2)
Οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να είναι κατάλληλες, διαφανείς και να μην εισάγουν διακρίσεις. Οι απαιτήσεις επιτρέπεται να περιλαμβάνουν μόνον την παροχή οικονομικής εγγύησης που δεν θα πρέπει να υπερβαίνει ενδεδειγμένο ύψος, ανάλογο του σκοπούμενου επιπέδου δραστηριότητας, και τη διασφάλιση της δυνατότητας του αιτούντος να καταθέσει συμμορφούμενες προσφορές μεταφορικής ικανότητας της υποδομής.
(3)
Οι οικονομικές εγγυήσεις είναι δυνατόν να έχουν τη μορφή προκαταβολών ή εγγυήσεων που παρέχονται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
(4)
Για την καταλληλότητα των απαιτήσεων που αναφέρονται στο άρθρο 41 παράγραφος 2 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι για την υποδομή ανταγωνιστικών τρόπων μεταφοράς, όπως οι οδικές, οι αεροπορικές, οι θαλάσσιες και οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές, συχνά δεν χρεώνονται τέλη χρήσης και, επομένως, δεν παρέχονται οικονομικές εγγυήσεις. Για την εξασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των τρόπων μεταφοράς, οι οικονομικές εγγυήσεις θα πρέπει να περιορίζονται αυστηρά στο ελάχιστο όσον αφορά το επίπεδο και τη διάρκειά τους.
(5)
Οι εν λόγω οικονομικές εγγυήσεις είναι κατάλληλες μόνον εάν είναι αναγκαίες για να παρέχουν βεβαιότητα στον διαχειριστή υποδομής σχετικά με τα μελλοντικά έσοδα και τη χρήση της υποδομής. Η ανάγκη για οικονομικές εγγυήσεις μειώνεται περαιτέρω αν ληφθεί υπόψη ότι οι διαχειριστές υποδομής έχουν τη δυνατότητα να βασίζονται στους ελέγχους και στην επιτήρηση της οικονομικής επιφάνειας των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, βάσει της διαδικασίας έκδοσης αδειών σύμφωνα με το κεφάλαιο III της οδηγίας 2012/34/ΕΕ, και ιδίως το άρθρο 20 της εν λόγω οδηγίας.
(6)
Η αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων εφαρμόζεται στις εν λόγω εγγυήσεις και, επομένως, θα πρέπει να μη γίνεται διάκριση μεταξύ των απαιτήσεων εγγύησης για αιτούντες ιδιώτες και των απαιτήσεων εγγύησης για αιτούντες ιδιοκτησίας του Δημοσίου.
(7)
Οι εγγυήσεις θα πρέπει να είναι ανάλογες του επιπέδου κινδύνου για τον διαχειριστή υποδομής που αντιστοιχεί στον εκάστοτε αιτούντα κατά τα διάφορα στάδια της κατανομής της χωρητικότητας. Ο κίνδυνος θεωρείται γενικά χαμηλός, όταν η χωρητικότητα είναι δυνατόν να ανακατανεμηθεί σε άλλες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις.
(8)
Εγγύηση που ζητείται για την κατάθεση συμμορφούμενων προσφορών μπορεί να θεωρηθεί κατάλληλη, διαφανής και χωρίς διακρίσεις μόνον εφόσον ο διαχειριστής υποδομής καθορίζει στη δήλωση δικτύου σαφείς και διαφανείς κανόνες για την κατάθεση αίτησης χωρητικότητας και προσφέρει τα απαραίτητα υποστηρικτικά εργαλεία στους αιτούντες. Επειδή η δυνατότητα κατάθεσης συμμορφούμενων προσφορών δεν είναι δυνατόν να κριθεί αντικειμενικά πριν από τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, τυχόν έλλειψη χωρητικότητας μπορεί να προσδιοριστεί μόνο μετά την εν λόγω διαδικασία, κατόπιν επανειλημμένης αδυναμίας υποβολής συμμορφούμενων προσφορών ή παροχής των αναγκαίων πληροφοριών στον διαχειριστή υποδομής. Ο αιτών πρέπει να είναι υπεύθυνος για την εν λόγω αδυναμία, η οποία επιφέρει κύρωση που συνεπάγεται τον αποκλεισμό του από τη διαδικασία υποβολής αίτησης για τη συγκεκριμένη σιδηροδρομική διαδρομή.
(9)
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 870/2014 της Επιτροπής (2) εκδόθηκε εσφαλμένα υπό μορφή άλλη από εκείνη που είχε λάβει τη θετική γνώμη της επιτροπής. Ως εκ τούτου, ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 870/2014 πρέπει να καταργηθεί.
(10)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 62 παράγραφος 1 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός καθορίζει τις απαιτήσεις σχετικά με τις οικονομικές εγγυήσεις που μπορεί να απαιτήσει διαχειριστής υποδομής για να εξασφαλίσει ότι υπάρχουν εχέγγυα για τις θεμιτές προσδοκίες του όσον αφορά τα μελλοντικά έσοδα, χωρίς οι εγγυήσεις αυτές να υπερβαίνουν ύψος ανάλογο του σκοπούμενου επιπέδου δραστηριότητας του αιτούντος. Οι απαιτήσεις περιλαμβάνουν ιδίως τους όρους υπό τους οποίους επιτρέπεται να ζητηθεί εγγύηση ή προκαταβολή, καθώς και το ύψος και τη διάρκεια των οικονομικών εγγυήσεων. Επιπλέον, ο παρών κανονισμός καθορίζει ορισμένες λεπτομέρειες όσον αφορά τα κριτήρια για την αξιολόγηση της δυνατότητας του αιτούντος να καταθέσει συμμορφούμενες προσφορές χωρητικότητας υποδομής.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοείται ως:
«οικονομική εγγύηση»: α) προκαταβολές για τη μείωση και την πρόβλεψη μελλοντικών υποχρεώσεων καταβολής τελών υποδομής ή β) συμβατικές διευθετήσεις με τις οποίες χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, όπως τράπεζα, δεσμεύεται να εξασφαλίσει την εκτέλεση των πληρωμών αυτών όταν καθίστανται απαιτητές.
Άρθρο 3
Όροι των οικονομικών εγγυήσεων
1. Ο αιτών μπορεί να επιλέξει να ικανοποιήσει το αίτημα για παροχή οικονομικής εγγύησης είτε με προκαταβολή είτε με συμβατική διευθέτηση κατά την έννοια του άρθρου 2. Εάν ο αιτών προβεί σε προκαταβολή τελών υποδομής, ο διαχειριστής υποδομής δεν ζητεί ταυτόχρονα άλλες οικονομικές εγγυήσεις για τις ίδιες προβλεπόμενες δραστηριότητες.
2. Ο διαχειριστής υποδομής μπορεί να ζητήσει από τους αιτούντες την παροχή οικονομικών εγγυήσεων, εφόσον η κατάταξη πιστοληπτικής ικανότητας του αιτούντος υποδηλώνει ότι ενδέχεται να αντιμετωπίσει δυσκολίες στην τακτική καταβολή των τελών χρήσης υποδομής. Ο διαχειριστής υποδομής αναφέρει, κατά περίπτωση, την εν λόγω κατάταξη πιστοληπτικής ικανότητας στην οικεία δήλωση δικτύου, στο τμήμα που αφορά τις αρχές χρέωσης. Ο διαχειριστής υποδομής βασίζει το αίτημά του για παροχή οικονομικής εγγύησης σε πιστοληπτική κατάταξη που πραγματοποιήθηκε εντός της προηγούμενης διετίας από οργανισμό αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας ή άλλο φορέα βαθμολόγησης επαγγελματικής ικανότητας ή βαθμολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας.
3. Ο διαχειριστής υποδομής δεν ζητεί οικονομική εγγύηση:
α)
από την ορισθείσα σιδηροδρομική επιχείρηση εάν έχει ήδη χορηγηθεί ή καταβληθεί οικονομική εγγύηση από τον αιτούντα, ο οποίος δεν είναι σιδηροδρομική επιχείρηση, προκειμένου να καλύψει μελλοντικές πληρωμές για τις ίδιες προβλεπόμενες δραστηριότητες·
β)
στην περίπτωση που τα τέλη υποδομής πρόκειται να καταβληθούν άμεσα στον διαχειριστή υποδομής από αρμόδια αρχή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3).
Άρθρο 4
Ύψος και διάρκεια των οικονομικών εγγυήσεων
1. Το ύψος των οικονομικών εγγυήσεων από έναν αιτούντα δεν υπερβαίνει το κατ' εκτίμηση ποσό των τελών που οφείλονται κατά τη διάρκεια δύο μηνών για τις σιδηροδρομικές δραστηριότητες που αφορά η αίτηση.
2. Ο διαχειριστής υποδομής δεν απαιτεί να αρχίσει να ισχύει ή να καταβληθεί η οικονομική εγγύηση περισσότερο από δέκα ημέρες πριν από την πρώτη ημέρα του μήνα έναρξης από τη σιδηροδρομική επιχείρηση των σιδηροδρομικών δραστηριοτήτων των οποίων τα τέλη υποδομής προορίζεται να καλύπτει η εν λόγω οικονομική εγγύηση. Εάν η χωρητικότητα κατανεμηθεί μετά αυτήν τη χρονική στιγμή, ο διαχειριστής υποδομής μπορεί να ζητήσει την οικονομική εγγύηση με βραχυπρόθεσμη προειδοποίηση.
Άρθρο 5
Δυνατότητα κατάθεσης συμμορφούμενων προσφορών χωρητικότητας υποδομής
Ο διαχειριστής υποδομής δεν απορρίπτει αίτηση για συγκεκριμένη σιδηροδρομική διαδρομή για τον λόγο ότι δεν είναι δυνατόν να διασφαλιστεί η ικανότητα κατάθεσης συμμορφούμενης αίτησης χωρητικότητας υποδομής, κατά την έννοια του άρθρου 41 παράγραφος 2 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ, εκτός εάν:
α)
ο αιτών δεν έχει απαντήσει σε δύο διαδοχικά αιτήματα παροχής των ελλειπουσών πληροφοριών ή έχει επανειλημμένως απαντήσει κατά τρόπο που δεν πληροί τους όρους, όπως ορίζονται στη δήλωση δικτύου που αναφέρεται στο άρθρο 27 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ και στο παράρτημα IV της εν λόγω οδηγίας, που αφορούν τις διαδικασίες υποβολής αίτησης για σιδηροδρομικές διαδρομές, και
β)
ο διαχειριστής υποδομής είναι σε θέση να αποδείξει, μετά από αίτημα του ρυθμιστικού φορέα και κατά τρόπο ικανοποιητικό γι' αυτόν, ότι έχει λάβει όλα τα εύλογα μέτρα για να στηρίξει την ορθή και έγκαιρη υποβολή αιτήσεων.
Άρθρο 6
Μεταβατική διάταξη
Εφόσον είναι αναγκαίο, οι διαχειριστές υποδομής εναρμονίζουν τις οικείες δηλώσεις δικτύου με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού για την πρώτη δρομολογιακή περίοδο μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 7
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 870/2014 καταργείται.
Άρθρο 8
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 16 Ιουνίου 2015, με εξαίρεση το άρθρο 7, το οποίο εφαρμόζεται από την ημερομηνία έναρξης ισχύος.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 6 Ιανουαρίου 2015.