SMĚRNICE KOMISE (EU) 2015/1787
ze dne 6. října 2015,
kterou se mění přílohy II a III směrnice Rady 98/83/ES o jakosti vody určené k lidské spotřebě
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Rady 98/83/ES ze dne 3. listopadu 1998 o jakosti vody určené k lidské spotřebě (1), a zejména na čl. 11 odst. 2 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Přílohy II a III směrnice 98/83/ES stanoví minimální požadavky na monitorovací programy pro veškerou vodu určenou k lidské spotřebě a specifikace pro metody rozboru pro jednotlivé ukazatele.
(2)
Specifikace v uvedených přílohách II a III by měly být aktualizovány s ohledem na vědecký a technický pokrok, aby se zajistil soulad s právními předpisy Unie.
(3)
Příloha II směrnice 98/83/ES poskytuje určitou míru flexibility při provádění revizního monitorování a kontrolního monitorování, což za určitých okolností umožňuje provádět vzorkování s nižší četností. Konkrétní podmínky pro provádění monitorování ukazatelů s přiměřenou četností a škálu technik monitorování je nutné upřesnit s ohledem na vědecký pokrok.
(4)
Světová zdravotnická organizace od roku 2004 rozvíjí přístup založený na plánu pro zajištění bezpečného zásobování pitnou vodou, který vychází ze zásad posuzování a řízení rizik stanovených v jejích Obecných zásadách jakosti pitné vody (2). Tyto obecné zásady spolu s normou EN 15975-2 týkající se zabezpečení dodávek pitné vody jsou mezinárodně uznávanými zásadami, z nichž vycházejí výroba, distribuce, monitorování a rozbor ukazatelů pro pitnou vodu. Příloha II směrnice 98/83/ES by tudíž měla být uvedena do souladu s nejnovějšími aktualizacemi těchto zásad.
(5)
Za účelem kontroly rizik pro lidské zdraví by monitorovací programy měly zajišťovat, aby byla zavedena opatření v celém řetězci zásobování vodou, a zohledňovat informace z vodních útvarů využívaných pro odběr pitné vody. Obecné povinnosti pro monitorovací programy by měly obsáhnout i oblast mezi odběrem a dodávkami vody. Podle článku 6 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES (3) musí členské státy zajistit zřízení registru nebo registrů chráněných oblastí. Mezi tyto chráněné oblasti patří všechny vodní útvary využívané k odběru pitné vody nebo uvažované pro tento účel v souladu s čl. 7 odst. 1 uvedené směrnice. Výsledky monitorování těchto vodních útvarů podle čl. 7 odst. 1 druhého pododstavce a článku 8 uvedené směrnice by měly být využity pro účely směrnice 98/83/ES ke stanovení potenciálních rizik pro pitnou vodu před její úpravou a po ní.
(6)
Na základě zkušeností je zřejmé, že u mnoha ukazatelů (zejména fyzikálně-chemických) by přítomné koncentrace jen ojediněle vedly k překročení mezních hodnot. Monitorování těchto ukazatelů a podávání zpráv o těchto ukazatelích, pokud tato činnost nemá praktický význam, s sebou nese značné náklady, zejména pokud je nutné brát v úvahu velký počet ukazatelů. Zavedení flexibilní četnosti monitorování za takovýchto okolností nabízí potenciální příležitosti k úsporám nákladů, které by neohrozily veřejné zdraví ani jiné přínosy. Flexibilní monitorování rovněž omezuje sběr údajů, které o jakosti pitné vody přináší málo informací nebo nepřináší žádné informace.
(7)
Členským státům by proto mělo být umožněno odchýlit se od jimi stanovených programů, pokud je prováděno důvěryhodné posuzování rizik, které se může opírat o Obecné zásady jakosti pitné vody vydané WHO a které by mělo zohledňovat monitorování prováděné podle článku 8 směrnice 2000/60/ES.
(8)
Tabulka B2 v příloze II směrnice 98/83/ES, která se týká vody stáčené do lahví nebo kontejnerů za účelem prodeje, je zastaralá, jelikož na tyto výrobky se vztahuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 178/2002 (4). Také se na tyto výrobky vztahuje zásada analýzy rizik a kritických kontrolních bodů (HACCP) stanovená v nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 852/2004 (5) a zásady pro úřední kontroly stanovené nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 882/2004 (6). V důsledku přijetí uvedených nařízení se příloha II směrnice 98/83/ES na vodu plněnou do lahví nebo kontejnerů za účelem prodeje již de facto nevztahuje.
(9)
Směrnice Rady 2013/51/Euratom (7) zavedla konkrétní požadavky pro monitorování radioaktivních látek. Programy monitorování radioaktivních látek by proto měly být stanoveny výhradně podle této směrnice.
(10)
Laboratoře, které uplatňují specifikace pro rozbor ukazatelů stanovených v příloze III směrnice 98/83/ES, by měly pracovat v souladu s mezinárodně schválenými postupy nebo pracovními normami založenými na kritériích a měly by v co největší možné míře používat schválené metody rozboru.
(11)
Směrnice Komise 2009/90/ES (8) stanoví, že jako schválené metody rozboru mají být používány normy EN ISO/IEC 17025 či jiné srovnatelné normy přijímané na mezinárodní úrovni. Norma EN ISO/IEC 17025 je také jednou z norem používaných v souladu s nařízením (ES) č. 882/2004 pro akreditace laboratoří určených příslušnými orgány členských států. Je proto nutné stanovit, že tato norma či jiné srovnatelné normy uznávané na mezinárodní úrovni jsou v kontextu směrnice 98/83/ES schválenými metodami rozboru. S cílem uvést do souladu přílohu III směrnice 98/83/ES se směrnicí 2009/90/ES by měly být jakožto pracovní charakteristiky zavedeny mezní hodnota kvantifikace a nejistota měření. Členské státy by však měly mít možnost nadále po omezenou dobu povolovat užívat jako pracovní charakteristiky pravdivost, přesnost a mez detekce podle přílohy III směrnice 98/83/ES, aby tak laboratořím poskytly dostatek času na přizpůsobení se technickému pokroku.
(12)
Pro účely rozboru mikrobiologických ukazatelů byla zavedena řada norem ISO. Veškeré nezbytné specifikace pro provádění rozboru tedy stanoví normy EN ISO 9308-1 a EN ISO 9308-2 (pro vyčíslení E. coli a koliformních bakterií) a norma EN ISO 14189 (pro rozbor Clostridium perfringens). Tyto nové normy a technický pokrok by se měly odrazit v příloze III směrnice 98/83/ES.
(13)
Pro účely posouzení rovnocennosti alternativních metod s metodou stanovenou v příloze III směrnice 98/83/ES by členské státy měly mít povoleno užívání normy EN ISO 17994, která již byla stanovena jako norma rovnocennosti mikrobiologických metod v kontextu směrnice Evropského parlamentu a Rady 2006/7/ES (9) a rozhodnutí Komise 2009/64/ES (10). Alternativně by měly ke stanovení rovnocennosti metod založených na jiných zásadách než je kultivace, které jsou mimo oblast působnosti normy EN ISO 17994, mít povoleno použití normy EN ISO 16140 či jakýchkoli jiných podobných mezinárodně přijatých protokolů, jak stanoví čl. 5 odst. 5 nařízení Komise (ES) č. 2073/2005 (11).
(14)
Přílohy II a III směrnice 98/83/ES by proto měly být odpovídajícím způsobem změněny.
(15)
Opatření stanovená touto směrnicí jsou v souladu se stanoviskem Výboru pro pitnou vodu, zřízeného podle čl. 12 odst. 1 směrnice 98/83/ES,
PŘIJALA TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Směrnice 98/83/ES se mění takto:
1)
příloha II se nahrazuje zněním uvedeným v příloze I této směrnice;
2)
příloha III se mění v souladu s přílohou II této směrnice.
Článek 2
1. Členské státy přijmou právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí nejpozději do 27. října 2017. Neprodleně sdělí Komisi znění těchto předpisů.
Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 3
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 4
Tato směrnice je určena členským státům.
V Bruselu dne 6. října 2015.
ΟΔΗΓΊΑ (EE) 2015/1787 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 6ης Οκτωβρίου 2015
για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III της οδηγίας 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Νοεμβρίου 1998, σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (1), και ειδικότερα το άρθρο 11 παράγραφος 2,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Τα παραρτήματα II και III της οδηγίας 98/83/ΕΚ ορίζουν τις ελάχιστες απαιτήσεις για τα προγράμματα παρακολούθησης για όλα τα ύδατα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, καθώς και τις προδιαγραφές για τη μέθοδο ανάλυσης των διαφόρων παραμέτρων.
(2)
Οι προδιαγραφές των παραρτημάτων II και III θα πρέπει να επικαιροποιούνται με βάση την επιστημονική και τεχνική πρόοδο και με τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η συνοχή με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(3)
Το παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ προβλέπει ορισμένο βαθμό ευελιξίας κατά την εφαρμογή της ελεγκτικής παρακολούθησης και της δοκιμαστικής παρακολούθησης, επιτρέποντας μικρότερη συχνότητα δειγματοληψίας υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Οι ειδικές συνθήκες για τη διενέργεια της παρακολούθησης των παραμέτρων με την κατάλληλη συχνότητα και το εύρος των τεχνικών παρακολούθησης πρέπει να αποσαφηνιστούν με βάση την επιστημονική πρόοδο.
(4)
Από το 2004 και μετά η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει αναπτύξει την προσέγγιση του σχεδίου ασφάλειας υδάτων που βασίζεται στις αρχές εκτίμησης και διαχείρισης του κινδύνου οι οποίες προβλέπονται στις Κατευθυντήριες γραμμές της για την ποιότητα του πόσιμου νερού (2). Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, σε συνδυασμό με το πρότυπο EN 15975-2 που αφορά την ασφάλεια της τροφοδοσίας πόσιμου νερού, είναι διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές στις οποίες βασίζεται η παραγωγή, η διανομή, η παρακολούθηση και η ανάλυση των παραμέτρων του πόσιμου νερού. Συνεπώς, το παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις τελευταίες επικαιροποιήσεις των εν λόγω αρχών.
(5)
Για τη διαχείριση των κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία, τα προγράμματα παρακολούθησης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι εφαρμόζονται μέτρα για τα ύδατα σε ολόκληρη την αλυσίδα τροφοδοσίας νερού και ότι λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες από τα υδάτινα σώματα που χρησιμοποιούνται για άντληση πόσιμου νερού. Οι γενικές υποχρεώσεις για τα προγράμματα παρακολούθησης θα πρέπει να γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ της άντλησης και παροχής νερού. Σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν τη δημιουργία μητρώου/-ων των προστατευόμενων περιοχών. Οι εν λόγω προστατευόμενες περιοχές περιλαμβάνουν όλα τα υδάτινα σώματα που χρησιμοποιούνται για την άντληση πόσιμου νερού ή προορίζονται για μια τέτοια χρήση, δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1 της εν λόγω οδηγίας. Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των υδάτινων αυτών σωμάτων βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο και του άρθρου 8 της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό του δυνητικού κινδύνου για το πόσιμο νερό πριν και μετά την επεξεργασία για τους σκοπούς της οδηγίας 98/83/ΕΚ.
(6)
Η πείρα έχει δείξει ότι, για πολλές (κυρίως φυσικοχημικές) παραμέτρους, οι συγκεντρώσεις που είναι παρούσες σπάνια θα οδηγούσαν σε παραβίαση των οριακών τιμών. Η παρακολούθηση και η υποβολή εκθέσεων για τις παραμέτρους αυτές χωρίς πρακτική σημασία συνεπάγεται σημαντικό κόστος, ιδίως όταν χρειάζεται να εξεταστεί μεγάλος αριθμός παραμέτρων. Η εισαγωγή ευελιξίας στη συχνότητα παρακολούθησης υπό τέτοιες συνθήκες παρουσιάζει ενδεχομένως δυνατότητες εξοικονόμησης κόστους που δεν ζημιώνουν τη δημόσια υγεία ούτε πλήττουν άλλα οφέλη. Η ευέλικτη παρακολούθηση μειώνει επίσης τη συλλογή δεδομένων που παρέχουν ελάχιστες ή και καμία πληροφορία σχετικά με την ποιότητα του πόσιμου νερού.
(7)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει, επομένως, να επιτρέπεται να παρεκκλίνουν από τα προγράμματα παρακολούθησης που έχουν θεσπίσει, υπό την προϋπόθεση ότι διενεργούνται αξιόπιστες εκτιμήσεις κινδύνου οι οποίες μπορεί να βασίζονται στις Κατευθυντήριες γραμμές της ΠΟΥ για την ποιότητα του πόσιμου νερού και θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την παρακολούθηση που διενεργείται βάσει του άρθρου 8 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ.
(8)
Ο πίνακας Β2 στο παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ, που αφορά το νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζεται για πώληση, έχει καταστεί άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι τα προϊόντα αυτά καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Τα εν λόγω προϊόντα καλύπτονται επίσης από την αρχή της «ανάλυσης κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου» (HACCP) που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και τις αρχές περί επίσημων ελέγχων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6). Ως συνέπεια της έκδοσης αυτών των κανονισμών, το παράρτημα II της οδηγίας 98/83/ΕΚ εκ των πραγμάτων δεν εφαρμόζεται πια για το νερό που τοποθετείται σε φιάλες ή δοχεία και προορίζεται για πώληση.
(9)
Η οδηγία 2013/51/Ευρατόμ του Συμβουλίου (7) εισήγαγε ειδικές ρυθμίσεις για την παρακολούθηση των ραδιενεργών ουσιών. Τα προγράμματα παρακολούθησης για τις ραδιενεργές ουσίες θα πρέπει, ως εκ τούτου, να καθορίζονται αποκλειστικά βάσει της εν λόγω οδηγίας.
(10)
Τα εργαστήρια που εφαρμόζουν τις προδιαγραφές για την ανάλυση των παραμέτρων που καθορίζονται στο παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ πρέπει να εργάζονται σύμφωνα με διεθνώς εγκεκριμένες διαδικασίες ή πρότυπα επιδόσεων βάσει κριτηρίων και να χρησιμοποιούν μεθόδους ανάλυσης που έχουν επικυρωθεί στο μέτρο του δυνατού.
(11)
Η οδηγία 2009/90/ΕΚ της Επιτροπής (8) προβλέπει να χρησιμοποιείται για την επικύρωση των μεθόδων ανάλυσης το πρότυπο EN ISO/IEC 17025, ή άλλα ισοδύναμα, διεθνώς αποδεκτά πρότυπα. Το EN ISO/IEC 17025 είναι επίσης ένα από τα πρότυπα που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 για τη διαπίστευση των εργαστηρίων που έχουν οριστεί από τις αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη. Είναι, επομένως, αναγκαίο να προβλέπεται το πρότυπο αυτό ή άλλο ισοδύναμο, διεθνώς αποδεκτό πρότυπο για την επικύρωση των μεθόδων ανάλυσης στο πλαίσιο της οδηγίας 98/83/ΕΚ. Για να ευθυγραμμιστεί το παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ με την οδηγία 2009/90/ΕΚ, το όριο ποσοτικού προσδιορισμού και η αβεβαιότητα μέτρησης θα πρέπει να καθιερωθούν ως χαρακτηριστικά επιδόσεων. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να συνεχίσουν να επιτρέπουν να χρησιμοποιείται η ορθότητα, η πιστότητα και το όριο ανίχνευσης ως χαρακτηριστικά επιδόσεων σύμφωνα με το παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ για περιορισμένη περίοδο, παρέχοντας με αυτόν τον τρόπο στα εργαστήρια επαρκή χρόνο για να προσαρμοστούν σε αυτή την τεχνική πρόοδο.
(12)
Ορισμένα πρότυπα ISO έχουν καθοριστεί για την ανάλυση των μικροβιολογικών παραμέτρων. Κατά συνέπεια, τα πρότυπα EN ISO 9308-1 και EN ISO 9308-2 (για την απαρίθμηση του E. coli και των κολοβακτηριοειδών) και το πρότυπο EN ISO 14189 (για την ανάλυση του Clostridium perfringens) παρέχουν όλες τις αναγκαίες προδιαγραφές για την εκτέλεση της ανάλυσης. Τα εν λόγω νέα πρότυπα και οι τεχνικές εξελίξεις θα πρέπει να αποτυπώνονται στο παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ.
(13)
Για τους σκοπούς της αξιολόγησης της ισοδυναμίας των εναλλακτικών μεθόδων με τη μέθοδο που καθορίζεται στο παράρτημα III της οδηγίας 98/83/ΕΚ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν το πρότυπο EN ISO 17994, που έχει ήδη καθιερωθεί ως πρότυπο για την ισοδυναμία των μικροβιολογικών μεθόδων στο πλαίσιο της οδηγίας 2006/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και με την απόφαση 2009/64/ΕΚ της Επιτροπής (10). Εναλλακτικά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέπεται να χρησιμοποιούν το πρότυπο EN ISO 16140 ή άλλα παρόμοια διεθνώς αποδεκτά πρωτόκολλα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2073/2005 της Επιτροπής (11), προκειμένου να διαπιστωθεί η ισοδυναμία των μεθόδων που βασίζονται σε αρχές διαφορετικές από την καλλιέργεια και οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου EN ISO 17994.
(14)
Επομένως, τα παραρτήματα II και III της οδηγίας 98/83/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθούν ανάλογα.
(15)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής για το πόσιμο νερό που συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1 της οδηγίας 98/83/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 98/83/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1)
Το παράρτημα II αντικαθίσταται από το κείμενο του παραρτήματος I της παρούσας οδηγίας.
2)
Το παράρτημα III τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα II της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 2
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 27 Οκτωβρίου 2017. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές πρέπει να περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή να συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 3
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 6 Οκτωβρίου 2015.