NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 515/2014
ze dne 16. dubna 2014,
kterým se jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost zřizuje nástroj pro finanční podporu v oblasti vnějších hranic a víz a zrušuje rozhodnutí č. 574/2007/ES
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 77 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Cíle Unie zajistit vysokou úroveň bezpečnosti v prostoru svobody, bezpečnosti a práva podle čl. 67 odst. 3 Smlouvy o fungování Unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) by mělo být dosaženo mimo jiné společnými opatřeními pro překračování vnitřních hranic osobami a ochranu na vnějších hranicích a společnou vízovou politiku, která mají být součástí konvergentního vícestupňového systému, který by měl umožnit výměnu údajů a získání úplných informací o situaci a jehož cílem je usnadnit legální cestování a boj proti nelegálnímu přistěhovalectví.
(2)
Unie musí přistupovat k vnitřním a vnějším aspektům řízení migrace a vnitřní bezpečnosti uceleněji, měla by vytvořit spojitost mezi bojem proti nelegálnímu přistěhovalectví a zvýšením bezpečnosti na vnějších hranicích Unie a také by měla lépe spolupracovat a vést dialog se třetími zeměmi při řešení nelegálního přistěhovalectví a podpoře legální migrace.
(3)
Je nezbytné vytvořit integrovaný přístup k otázkám vyplývajícím z migračních tlaků a žádostí o azyl a ke správě vnějších hranic Unie, přičemž je nutné, aby byly k dispozici dostatečné rozpočtové prostředky a podpůrné nástroje pro řešení mimořádných situací v duchu dodržování lidských práv a solidarity mezi všemi členskými státy se zřetelem na vnitrostátní odpovědnost a při jasném vymezení úkolů.
(4)
Strategie vnitřní bezpečnosti Evropské unie (dále jen „strategie vnitřní bezpečnosti“), kterou Rada schválila v únoru 2010, tvoří sdílený program pro řešení těchto společných úkolů v oblasti bezpečnosti. Sdělení Komise z listopadu 2010 nazvané „Strategie vnitřní bezpečnosti EU: pět kroků směrem k bezpečnější Evropě“ proměňuje zásady a pokyny strategie v konkrétní kroky tím, že stanovuje pět strategických cílů: zničit mezinárodní zločinecké sítě, předcházet terorismu a řešit radikalizaci a nábor, zvýšit pro občany a podniky úroveň bezpečnosti v kyberprostoru, posílit bezpečnost prostřednictvím správy hranic a zlepšit odolnost Evropy vůči krizím a katastrofám.
(5)
Podle strategie vnitřní bezpečnosti jsou svoboda, bezpečnost a spravedlnost cíle, které je třeba sledovat souběžně, přičemž bezpečnost by měla být v rámci snahy o dosažení svobody a spravedlnosti prosazována vždy v souladu se zásadami stanovenými ve Smlouvách, zásadami právního státu a závazky Unie v oblasti základních práv.
(6)
Klíčovými zásadami, kterými se provádění strategie vnitřní bezpečnosti řídí, by měly být solidarita mezi členskými státy, jasné rozdělení úkolů, respektování základních svobod a lidských práv a právního státu, silné zaměření na globální perspektivu a propojení s vnější bezpečností stejně jako plný soulad s cíli zahraniční politiky Unie, jak jsou stanoveny v článku 21 Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“).
(7)
Na podporu provádění strategie v oblasti vnitřní bezpečnosti a pro zajištění, aby mohla být skutečně uvedena do chodu, by měla být členským státům poskytnuta adekvátní finanční podpora formou zřízení Fondu pro vnitřní bezpečnost (dále jen „fond“).
(8)
Vzhledem k právním specifikům, jež se vážou k hlavě V Smlouvy o fungování EU, nelze z právního hlediska fond zřídit formou jediného finančního nástroje. Fond by měl být proto zřízen jako komplexní rámec pro finanční podporu Unie v oblasti vnitřní bezpečnosti, který bude obsahovat nástroj pro finanční podporu v oblasti vnějších hranic a víz (dále jen „nástroj“) zřízený tímto nařízením, jakož i nástroj pro finanční podporu policejní spolupráce, předcházení trestné činnosti, boje proti trestné činnosti a řešení krizí zřízený nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 513/2014 (4). Tento komplexní rámec by mělo doplňovat nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 514/2014 (5), na které by toto nařízení mělo odkazovat, pokud jde o pravidla týkající se programování, finančního řízení, řízení a kontroly, účetní závěrky, uzavírání programů a podávání zpráv a hodnocení.
(9)
Nová dvoupilířová struktura financování v oblasti vnitřních záležitostí by měla přispívat ke zjednodušení, racionalizaci, konsolidaci a transparentnosti financování v této oblasti. Mělo by se usilovat o součinnost, soulad a doplňkovost s jinými fondy a programy, a to i za účelem přidělování finančních prostředků na společné cíle. Mělo by se nicméně zabránit překrývání různých nástrojů financování.
(10)
Fond by měl odrážet potřebu zvýšené flexibility a zjednodušení a současně splňovat požadavky v oblasti předvídatelnosti a zajišťovat spravedlivé a transparentní rozdělování zdrojů s cílem splnit obecné i konkrétní cíle stanovené v tomto nařízení.
(11)
Hlavní zásady, kterými se řídí provádění fondu, jsou účinnost opatření a kvalita výdajů. Fond by měl být dále prováděn co nejefektivnějším a uživatelsky nejvstřícnějším způsobem.
(12)
Fond by měl brát zvláštní ohled na ty členské státy, které jsou v důsledku své zeměpisné polohy neúměrně zatíženy migračními toky.
(13)
Solidarita a sdílení odpovědnosti mezi členskými státy a Unií jsou základními prvky společné politiky v oblasti správy vnějších hranic.
(14)
Fond by měl vyjadřovat solidaritu prostřednictvím finanční pomoci těm členským státům, které v plném rozsahu uplatňují schengenská ustanovení týkající se vnějších hranic, jakož i těm státům, které se na úplnou účast v schengenském systému připravují, a měl by být využíván členskými státy v zájmu společné politiky Unie v oblasti správy vnějších hranic.
(15)
Aby se přispělo k dosažení obecných cílů tohoto fondu, měly by členské státy zajistit, že se jejich národní programy zaměří na konkrétní cíle nástroje a že rozdělení zdrojů mezi jednotlivé cíle bude úměrné souvisejícím výzvám a potřebám a umožní splnění cílů. V případě, že se národní program některým z konkrétních cílů nezabývá nebo jsou přidělené zdroje nižší než minimální procentní podíly na některé cíle národních programů stanovené v tomto nařízení, měl by to daný členský stát v rámci programu odůvodnit.
(16)
Aby bylo možné výsledky dosažené tímto fondem měřit, je třeba stanovit společné ukazatele pro každý specifický cíl tohoto nástroje. Měření plnění specifických cílů prostřednictvím společných ukazatelů neznamená, že provádění akcí v návaznosti na tyto ukazatele bude povinné.
(17)
Účast určitého členského státu by neměla být souběžná s jeho účastí na některém dočasném finančním nástroji Unie, který podporuje přijímající členské státy mimo jiné při financování akcí na nových vnějších hranicích Unie v rámci provádění schengenského acquis týkajícího se hranic, víz a ochrany vnějších hranic.
(18)
Nástroj by měl být založen na procesu budování kapacit vytvořených za pomoci Fondu pro vnější hranice na období 2007-2013, který byl zřízen rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 574/2007/ES (6), a měl by být rozšířen tak, aby zohledňoval nové události.
(19)
Při plnění úkolů na vnějších hranicích a konzulátech v souladu se schengenským acquis týkajícím se hranic a víz vykonávají členské státy v schengenském prostoru činnosti v zájmu všech ostatních členských států a jejich jménem, a tím vykonávají pro Unii veřejnou službu. Tento nástroj by měl přispívat na podporu nákladů na provoz souvisejících s politikou ochrany hranic a víz a umožnit členským státům, aby si udržovaly kapacity nezbytné pro tuto službu, kterou vykonávají pro všechny. Tato podpora spočívá v plné náhradě vybraných zvláštních nákladů souvisejících s cíli spadajícími do nástroje a měla by být nedílnou součástí národních programů.
(20)
Nástroj by měl doplňovat a posilovat činnosti prováděné za účelem rozvoje operativní spolupráce pod záštitou Evropské agentury pro řízení operativní spolupráce na vnějších hranicích členských států Evropské unie, zřízené nařízením Rady (ES) č. 2007/2004 (7) (dále jen „agentura Frontex“), včetně nových činností vyplývajících ze změn zavedených nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1168/2011 (8), a tímto dále posílit solidaritu mezi těmi členskými státy, které provádějí kontrolu na vnějších hranicích v zájmu schengenského prostoru jako celku a jeho jménem. To mimo jiné znamená, že by členské státy měly při přípravě svých národních programů zohledňovat analytické nástroje a provozní a technické pokyny vytvořené agenturou Frontex i připravené školící osnovy, konkrétně společné hlavní osnovy pro školení příslušníků pohraniční stráže, včetně částí týkajících se základních práv a přístupu k mezinárodní ochraně. V zájmu rozvoje doplňkovosti mezi posláním agentury Frontex a povinnostmi členských států, pokud jde o ochranu a ostrahu vnějších hranic, i pro zajištění soudržnosti a předcházení neúčinnosti v oblasti nákladů by Komise měla agenturu Frontex konzultovat ohledně návrhů národních programů předkládaných členskými státy, a to zejména pokud jde o činnosti financované z operační podpory.
(21)
Tento nástroj by měl být proveden tak, aby byla plně respektována práva a zásady zakotvené v Listině základních práv Evropské unie a mezinárodní závazky Unie a aniž je dotčeno uplatňování zvláštních ustanovení o právu na azyl a mezinárodní ochranu.
(22)
Pro posílení prostoru svobody, bezpečnosti a práva je zásadní jednotná a vysoce kvalitní ochrana vnějších hranic. V souladu se společnými standardy Unie by měl tento nástroj podporovat opatření související se správou vnějších hranic, měl by být uplatňován v souladu se čtyřstupňovým modelem ochrany, který zahrnuje opatření ve třetích zemích, spolupráci se sousedními zeměmi, opatření na ochranu hranic a kontrolní opatření v oblasti volného pohybu s cílem předcházet nelegálnímu přistěhovalectví a přeshraniční trestné činnosti v schengenském prostoru.
(23)
Podle článku 3 Smlouvy o EU by měl nástroj podporovat činnosti zaměřující se na zajišťování ochrany dětí, které by na vnějších hranicích mohly utrpět újmu. Členské státy by při provádění akcí zaměřených na identifikaci, okamžitou pomoc a předávání útvarům pro ochranu měly pokud možno věnovat zvláštní pozornost zejména zranitelným osobám, zejména dětem a nezletilým osobám bez doprovodu.
(24)
K zajištění jednotné a vysoce kvalitní ochrany vnějších hranic a k usnadnění legálního cestování přes vnější hranice v rámci strategie vnitřní bezpečnosti by měl nástroj přispívat k rozvoji společného evropského systému integrované správy hranic. Tento systém zahrnuje veškerá opatření související s politikou, právními předpisy, systematickou spoluprací, sdílením zátěže, vyhodnocováním konkrétní situace a měnících se tras nelegálních migračních toků, zaměstnanci, vybavením a technologií přijatá na různých úrovních příslušnými orgány členských států jednajícími ve spolupráci s agenturou Frontex, třetími zeměmi a případně s ostatními subjekty, jako jsou zejména Europol a Agentura pro provozní řízení rozsáhlých informačních systémů, a využívá mimo jiné čtyřstupňový model ochrany hranic a integrovanou analýzu rizik Unie.
(25)
V souladu s protokolem č. 5 k aktu o přistoupení z roku 2003 o pozemním průjezdu osob mezi Kaliningradskou oblastí a ostatními částmi Ruské federace by se z nástroje měly uhradit veškeré dodatečné náklady vynaložené při provádění zvláštních ustanovení acquis Unie přijatých pro tento průjezd, tj. nařízení Rady (ES) č. 693/2003 (9) a nařízení Rady (ES) č. 694/2003 (10). Potřeba nepřetržité finanční podpory za ušlé poplatky by však měla záviset na platném vízovém režimu Unie s Ruskou federací.
(26)
Nástroj by měl obsahovat podporu vnitrostátních opatření a spolupráce mezi členskými státy v oblasti vízové politiky a jiné činnosti probíhající ve fázi, která předchází ochraně vnějších hranic, a měl by v plné míře při tom využívat vízový informační systém (VIS). Účinné řízení činností organizovaných službami členských států ve třetích zemích je v zájmu společné vízové politiky jakožto součásti vícestupňového systému zaměřeného na usnadnění legálního cestování a na boj proti nelegálnímu přistěhovalectví v Unii a je nedílnou součástí společného integrovaného systému správy hranic.
(27)
Kromě toho by měl nástroj podporovat opatření na území zemí schengenského prostoru, která jsou součástí rozvoje společného integrovaného systému správy hranic, jenž posiluje celkové fungování schengenského prostoru.
(28)
Nástroj by měl rovněž podporovat rozvoj systémů informační technologie Evropské unie založených na stávajících nebo nových systémech informačních technologií, díky čemuž by byly členské státy vybaveny nástroji pro efektivnější řízení pohybu státních příslušníků třetích zemí přes hranice a byla by zajištěna lepší identifikace a ověření totožnosti cestujících, čímž by se zjednodušilo cestování a zvýšila bezpečnost hranic. Za tímto účelem by měl být zřízen program v souladu se strategií řízení informací pro vnitřní bezpečnost EU, jehož cílem je pokrýt náklady na rozvoj součástí takových systémů jak na centrální, tak na vnitrostátní úrovni, které zajišťují technický soulad, interoperabilitu s ostatními informačními systémy Unie, úspory nákladů a hladký průběh provádění v členských státech. Systémy informačních technologií financované podle tohoto nařízení by měly být v souladu se základními právy, včetně ochrany osobních údajů.
(29)
Členské státy by měly poskytnout nezbytné finanční prostředky pro Evropský systém ostrahy hranic (Eurosur), zřízený nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1052/2013 (11), aby bylo zajištěno jeho správné fungování.
(30)
Pro okamžité řešení nepředpokládaného migračního tlaku a rizik pro bezpečnost hranic by mělo být možné poskytnout mimořádnou pomoc v souladu s rámcem stanoveným v nařízení (EU) č. 514/2014.
(31)
Navíc v zájmu posílené solidarity v schengenském prostoru jako celku by v případech, kdy jsou zjištěny nedostatky či případná rizika, a to zejména v důsledku schengenského hodnocení, měly členské státy záležitost příslušným způsobem sledovat za pomocí zdrojů v rámci svých národních programů podle priority, případně jako doplněk opatření mimořádné pomoci.
(32)
Pro posílení solidarity a sdílení odpovědnosti by měly být členské státy vyzývány, aby využily část zdrojů dostupných v rámci národních programů na zvláštní priority definované Unií, jako například nákup technického vybavení pro potřeby agentury Frontex a rozvoj konzulární spolupráce pro Unii. Je nutné zajistit co největší dopad financování Unie tím, že budou uvolněny a shromážděny veřejné a soukromé finanční zdroje a bude využito jejich pákového účinku. Měla by být zajištěna maximální transparentnost, odpovědnost a demokratická kontrola inovativních finančních nástrojů a mechanismů, do nichž je zapojen rozpočet Unie.
(33)
Aby bylo zajištěno uplatňování schengenského acquis v celém schengenském prostoru, mělo by být provádění nařízení Rady (EU) č. 1053/2013 (12) podporováno také tímto nástrojem, který je nezbytný pro podporu uplatňování politik Unie v prostoru svobody, bezpečnosti a práva zajišťujícím vysokou úroveň ochrany vnějších hranic a neprovádění hraničních kontrol uvnitř schengenského prostoru.
(34)
Vzhledem ke zkušenostem získaným v případě Fondu pro vnější hranice a rozvoji systémů SIS II a VIS se považuje za vhodné, aby byl umožněn určitý stupeň flexibility týkající se případných převodů zdrojů mezi různými prostředky provádění cílů nástroje, aniž by byla ovlivněna zásada zajistit od počátku kritickou míru a finanční stabilitu pro programy a operační podporu pro členské státy a aniž by byl dotčen dohled Evropského parlamentu a Rady.
(35)
Ve stejném smyslu by měl být rozšířen rozsah akcí a zvýšeny stropy zdrojů, které má Unie stále k dispozici (dále jen „akce Unie“) s cílem posílit kapacity Unie při provádění různých činností v daném rozpočtovém roce týkajících se správy vnějších hranic a společné vízové politiky v zájmu Unie jako celku, a to v případě potřeby. Mezi takové akce Unie patří studie a pilotní projekty na podporu správy vnějších hranic a společné vízové politiky a jejich uplatňování, odborná příprava příslušníků pohraniční stráže v oblasti ochrany lidských práv, opatření či ujednání v třetích zemích, která se zabývají migračními tlaky z těchto zemí v zájmu optimálního řízení migračních toků do Unie a efektivní organizace souvisejících úkolů na vnějších hranicích a konzulátech.
(36)
Opatření ve třetích zemích a ve vztahu k těmto zemím podporovaná nástrojem by měla být přijímána v součinnosti a souladu s ostatními akcemi mimo Unii, která získávají podporu prostřednictvím zeměpisných a tematických nástrojů vnější pomoci Unie. Při provádění těchto akcí by se mělo zejména dbát na plný soulad se zásadami a obecnými cíli vnější činnosti a zahraniční politiky Unie, jež se k dané zemi či regionu vážou. Neměla by být určena na podporu akcí přímo orientovaných na rozvoj a v případě potřeby by měla doplňovat finanční pomoc poskytovanou prostřednictvím nástrojů vnější pomoci. Rovněž bude zajištěn soulad s humanitární politikou Unie, zejména pokud jde o mimořádná opatření.
(37)
Financování z rozpočtu Unie by se mělo zaměřit na činnosti, kde může příspěvek Unie vytvářet přidanou hodnotu ve srovnání s akcemi na úrovni samotných členských států. Vzhledem k tomu, že Evropská unie má lepší postavení než členské státy k poskytnutí rámce pro vyjádření solidarity Unie při ochraně hranic, vízové politiky a řízení migračních toků a k poskytnutí platformy pro vývoj společných systémů informačních technologií na podporu těchto politik, finanční podpora poskytovaná podle tohoto nařízení přispěje zejména k posilování kapacit v těchto oblastech na vnitrostátní i unijní úrovni.
(38)
Toto nařízení by mělo stanovit přidělení základních částek jednotlivým členským státům. Základní částka pro každý členský stát by měla být vypočtena na základě finančních přídělů z Fondu pro vnější hranice pro jednotlivé členské státy v letech 2010-2012 a vydělením výsledné částky celkovou výší prostředků, které jsou k dispozici pro sdílené řízení na tyto tři roky. Výpočty byly provedeny v souladu s kritérii pro rozdělování stanovenými v rozhodnutí č. 574/2007/ES.
(39)
Komise by měla monitorovat provádění nástroje v souladu s příslušnými ustanoveními nařízení (EU) č. 514/2014 za pomoci klíčových ukazatelů pro hodnocení výsledků a dopadu. Tyto ukazatele, včetně příslušných základních hodnot, by měly vytvářet minimální základ pro hodnocení toho, nakolik bylo cílů nástroje dosaženo.
(40)
Pro doplnění nebo změnu ustanovení tohoto nařízení týkajících se vymezení specifických akcí v rámci národních programů by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracování aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(41)
Při uplatňování tohoto nařízení, včetně přípravy aktů v přenesené pravomoci, by Komise měla konzultovat odborníky ze všech členských států.
(42)
Za účelem zajištění jednotného, účinného a včasného uplatňování ustanovení o operační podpoře stanovené tímto nařízením by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (13).
(43)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž stanovit solidaritu a sdílení odpovědnosti mezi členskými státy a Unií při správě vnějších hranic a v rámci vízové politiky, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, ale spíše jej může být lépe dosaženo na úrovni Unie, smí Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o EU. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku toto nařízení nepřekračuje rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(44)
Rozhodnutí č. 574/2007/ES by mělo být zrušeno za podmínek stanovených v přechodných ustanoveních tohoto nařízení.
(45)
Pokud jde o Island a Norsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody uzavřené mezi Radou Evropské unie a Islandskou republikou a Norským královstvím o přidružení těchto dvou států k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (14), která spadají do oblastí uvedených v čl. 1 bodech A a B rozhodnutí Rady 1999/437/ES (15).
(46)
Pokud jde o Švýcarsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (16), která spadají do oblasti uvedené v čl. 1 bodě A a B rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2008/146/ES (17).
(47)
Pokud jde o Lichtenštejnsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Protokolu mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím, Švýcarskou konfederací a Lichtenštejnským knížectvím o přistoupení Lichtenštejnského knížectví k Dohodě mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (18), která spadají do oblastí uvedených v čl. 1 bodech A a B rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2011/350/EU (19).
(48)
V souladu s článkem 1 a 2 Protokolu č. 22 o postavení Dánska, připojeného ke Smlouvě o EU a Smlouvě o fungování EU, se Dánsko neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení není pro ně závazné ani použitelné. Vzhledem k tomu, že tento návrh navazuje na schengenské acquis, rozhodne se Dánsko v souladu s článkem 4 tohoto Protokolu do šesti měsíců od přijetí tohoto nařízení Radou, zda toto nařízení je provede ve svém vnitrostátním právu.
(49)
Toto nařízení rozvíjí ta ustanovení schengenského acquis, kterých se neúčastní Spojené království v souladu s rozhodnutím Rady 2000/365/ES (20). Spojené království se tedy nepodílí na jeho přijímání a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(50)
Toto nařízení rozvíjí ta ustanovení schengenského acquis, kterých se neúčastní Irsko v souladu s rozhodnutím Rady 2002/192/ES (21). Irsko se tedy nepodílí na jeho přijímání, a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(51)
Je vhodné uvést do souladu dobu použitelnosti tohoto nařízení s dobou použitelnosti nařízení Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013 (22). Proto by se mělo toto nařízení použít ode dne 1. ledna 2014,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Účel a oblast působnosti
1. Tímto nařízením se jako součást Fondu pro vnitřní bezpečnost (dále jen „fond“) zřizuje nástroj pro finanční podporu správy vnějších hranic a společné vízové politiky (dále jen „nástroj“).
Společně s nařízením (EU) 513/2014 se tímto nařízením zřizuje fond na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020.
2. Toto nařízení stanoví:
a)
cíle finanční podpory a způsobilé akce;
b)
obecný rámec k provádění způsobilých akcí;
c)
zdroje dostupné v rámci tohoto nástroje od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 a jejich rozdělování;
d)
účel a oblast působnosti různých zvláštních prostředků, kterými se financují výdaje na správu vnějších hranic a společnou vízovou politiku.
3. Tímto nařízením se upravuje uplatňování pravidel stanovených v nařízení (EU) č. 514/2014.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
a)
„vnějšími hranicemi“ se rozumí pozemní hranice členských států, včetně říčních a jezerních hranic, námořní hranice a letiště, říční přístavy, námořní přístavy a jezerní přístavy členských států, na které se vztahují právní předpisy Unie o překračování vnějších hranic, bez ohledu na to, zda se jedná o dočasné hranice či nikoli;
b)
„společnými standardy Unie“ se rozumí uplatňování operativních opatření společným a nefragmentárním způsobem s cílem dosáhnout vysoké a jednotné úrovně bezpečnosti v oblasti ochrany hranic a víz v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 562/2006 (23), nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 810/2009 (24), nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 767/2008 (25), nařízením (ES) č. 2007/2004, nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1931/2006 (26), schengenským katalogem pro ochranu vnějších hranic, praktickou příručkou pro příslušníky pohraniční stráže, příručkou o vízech, praktickou příručkou o uplatňování a řízení systému Eurosur a všemi dalšími nařízeními a pokyny, které budou přijaty na úrovni Unie a budou se vztahovat na ochranu hranic a víza;
c)
„dočasnými vnějšími hranicemi“ se rozumí:
i)
společná hranice mezi členským státem, který v plném rozsahu provádí schengenské acquis, a členským státem, který je povinen toto acquis v plném rozsahu uplatňovat v souladu se svým aktem o přistoupení, pro nějž však příslušné rozhodnutí Rady, které ho zmocňuje toto acquis plně uplatňovat, zatím nevstoupilo v platnost,
ii)
společná hranice mezi dvěma členskými státy, které jsou povinny uplatňovat schengenské acquis v plném rozsahu v souladu se svými akty o přistoupení, pro něž však příslušné rozhodnutí Rady, které je zmocňuje toto acquis plně uplatňovat, zatím nevstoupilo v platnost;
d)
„hraničním přechodem“ se rozumí jakýkoliv přechod určený příslušnými orgány pro překračování vnějších hranic, oznámený v souladu s čl. 34 odst. 2 nařízení (ES) č. 562/2006;
e)
„schengenským hodnotícím a monitorovacím mechanismem“ se rozumí ověření správného uplatňování schengenského acquis, jak stanoví nařízení (EU) č. 1053/2013;
f)
„mimořádnou situací“ se rozumí situace vyvolaná naléhavými a výjimečnými okolnostmi, kdy velký či nepřiměřený počet státních příslušníků třetích zemí překročí vnější hranice jednoho nebo více členských států nebo se očekává, že je překročí, nebo jakákoli jiná řádně odůvodněná naléhavá situace, která vyžaduje okamžité přijetí opatření na vnějších hranicích;
g)
„úsekem vnějších hranic“ se rozumí vnější pozemní či námořní hranice členského státu, definovaná ve vnitrostátním právu nebo stanovená národním koordinačním centrem či jiným příslušným vnitrostátním orgánem pro účely provádění nařízení (EU) č. 1052/2013, nebo část této hranice.
Článek 3
Cíle
1. Obecným cílem nástroje je přispět k zajištění vysoké úrovně bezpečnosti v Evropské unii a usnadnit legální cestování prostřednictvím jednotné a vysoké úrovně ochrany vnějších hranic a účinným zpracováváním schengenských víz v souladu se závazky Unie v oblasti základních svobod a lidských práv.
2. V rámci obecného cíle stanoveného v odstavci 1 nástroj přispívá v souladu s prioritami obsaženými v příslušných unijních strategiích, programech, posouzeních hrozeb a posouzeních rizik k plnění následujících konkrétních cílů:
a)
podporovat společnou vízovou politiku, která má usnadňovat legální cestování, poskytovat žadatelům o víza vysoce kvalitní služby, zajišťovat rovné zacházení se státními příslušníky třetích zemí a řešit nelegální přistěhovalectví;
b)
podporovat integrovanou správu hranic, včetně podpory další harmonizace opatření souvisejících se správou hranic v souladu se společnými standardy Unie a prostřednictvím sdílení informací mezi členskými státy navzájem a mezi členskými státy a agenturou Frontex, aby byla zajištěna jednotná a vysoká úroveň ochrany a zabezpečení vnějších hranic na jedné straně, včetně řešení nelegálního přistěhovalectví, a plynulý přechod přes vnější hranice v souladu s schengenským acquis na straně druhé, přičemž bude zajištěna dostupnost mezinárodní ochrany pro osoby, které ji potřebují, v souladu se závazky, které členské státy přijaly v oblasti lidských práv, včetně zásady nenavracení.
Dosažení specifických cílů tohoto nástroje se hodnotí v souladu s čl. 55 odst. 2 nařízení (EU) č. 514/2014 podle společných ukazatelů, které jsou stanoveny v příloze IV tohoto nařízení a ukazatelů pro konkrétní programy zahrnutých v národních programech.
3. Pro dosažení cílů uvedených v odstavcích 1 a 2 nástroj přispěje k následujícím operačním cílům:
a)
podpora rozvoje provádění a prosazování politik s cílem zajistit neprovádění kontrol osob bez ohledu na jejich státní příslušnost při překračování vnitřních hranic a provádění kontrol osob a efektivní monitorování překračování vnějších hranic;
b)
postupné zavádění systému integrované správy vnějších hranic založeného na solidaritě a odpovědnosti, zejména prostřednictvím:
i)
posilování systémů kontrol a ostrahy na vnějších hranicích a meziagenturní spolupráce mezi pohraničními, celními, migračními, azylovými a donucovacími orgány členských států na vnějších hranicích, včetně námořních hranic,
ii)
opatření na území souvisejících se správou vnějších hranic a nezbytných stěžejních opatření týkajících se bezpečnosti dokumentů, zjišťování a ověřování totožnosti a interoperability získaného technického vybavení,
iii)
jakýchkoli opatření přispívajících rovněž k předcházení přeshraniční trestné činnosti na vnějších hranicích související s pohybem osob, včetně obchodu s lidmi a převaděčství, a k potírání této trestné činnosti;
c)
podpora rozvoje a provádění společné politiky týkající se víz a jiných krátkodobých povolení k pobytu a různých forem konzulární spolupráce za účelem zajištění lepšího konzulárního pokrytí a harmonizovaných postupů při vydávání víz;
d)
zřizování a provozování systémů informačních technologií, jejich komunikační infrastruktury a vybavení podporujícího společnou vízovou politiku, hraniční kontroly a ostrahu hranic na vnější hranici a plné dodržování práva na ochranu osobních údajů;
e)
zlepšení informovanosti o situaci na vnějších hranicích a schopnosti členských států reagovat;
f)
zajišťování účinného a jednotného uplatňování acquis Unie týkajícího se hranic a víz, včetně účinného fungování schengenského hodnotícího a monitorovacího mechanismu;
g)
posilování akcí členských států přispívajících ke zlepšení spolupráce mezi členskými státy působícími ve třetích zemích v souvislosti s toky státních příslušníků třetích zemí na území členských států, včetně předcházení nelegálnímu přistěhovalectví a jeho řešení, jakož i spolupráce s třetími zeměmi v tomto ohledu a v naprostém souladu s cíli a zásadami vnější činnosti Unie a její humanitární politiky.
4. Akce financované z nástroje musí být prováděny v plném souladu se základními právy a s ohledem na lidskou důstojnost. Akce musí být v souladu zejména s ustanoveními Listiny základních práv Evropské unie, unijními právními předpisy na ochranu údajů, Evropskou úmluvou o ochraně lidských práv a základních svobod (EÚLP), zásadou spravedlivého zacházení se státními příslušníky třetích zemí, právem na azyl a na mezinárodní ochranu, zásadou nenavracení a mezinárodními závazky Unie a členských států vyplývajícími z mezinárodních nástrojů, jejichž jsou signatáři, například Ženevské úmluvy o právním postavení uprchlíků ze dne 28. července 1951 ve znění newyorského protokolu ze dne 31. ledna 1967.
Členské státy by pokud možno měly věnovat zvláštní pozornost zejména provádění akcí zaměřených na identifikaci, okamžitou pomoc a předávání zranitelných osob, zejména dětí a nezletilých osob bez doprovodu, útvarům zajišťujícím jejich ochranu.
5. Při provádění akcí financovaných podle nástroje, které souvisejí s ostrahou námořní hranice, by členské státy měly věnovat zvláštní pozornost svým povinnostem poskytnout pomoc ohroženým osobám, které vyplývají z mezinárodního námořního práva. V tomto ohledu mohou být využívány vybavení a systémy financované z nástroje k pátracím a záchranným akcím, k nimž může dojít při realizaci opatření na ostrahu hranic na moři, s cílem přispět k zajištění ochrany a záchraně životů migrantů.
6. Nástroj přispívá k financování technické pomoci z podnětu členských států a Komise.
Článek 4
Způsobilé akce
1. V rámci cílů uvedených v článku 3 tohoto nařízení a s ohledem na sjednané závěry politického dialogu v souladu s článkem 13 nařízení (EU) č. 514/2014 a v souladu s cíli národních programů uvedenými v článku 9 tohoto nařízení jsou prostřednictvím tohoto nástroje podporovány akce v členských státech nebo akce jimi prováděné, a to zejména:
a)
infrastruktury, budovy a systémy nezbytné na hraničních přechodech a pro ostrahu prostoru mezi hraničními přechody za účelem předcházení a boje proti nedovolenému překračování hranic, nelegálnímu přistěhovalectví a přeshraniční trestné činnosti a zajištění plynulých toků cestujících;
b)
operativní vybavení, dopravní prostředky a komunikační systémy nezbytné pro účinnou a bezpečnou ochranu hranic a odhalování osob;
c)
systémy informačních a komunikačních technologií pro účinné řízení migračních toků přes hranice, včetně investic do stávajících a budoucích systémů;
d)
infrastruktura, budovy, systémy komunikačních a informačních technologií a operativní vybavení nezbytné pro zpracovávání žádostí o víza a konzulární spolupráci, jakož i další akce zaměřené na zlepšení kvality služeb pro žadatele o vízum;
e)
odborná příprava týkající se používání vybavení a systémů uvedených v písm. b), c) a d) a prosazování norem řízení kvality a odborná příprava příslušníků pohraniční stráže, v případě potřeby v třetích zemích, týkající se provádění jejich úkolů v oblasti ostrahy, poradenství a kontroly v souladu s mezinárodním právem v oblasti lidských práv, včetně identifikace obětí obchodování s lidmi a převaděčství;
f)
vysílání styčných úředníků v oblasti přistěhovalectví a poradců pro doklady do třetích zemí a výměna a vysílání příslušníků pohraniční stráže mezi členskými státy navzájem nebo mezi členským státem a třetí zemí;
g)
studie, odborná příprava, pilotní projekty a další akce, jejichž prostřednictvím bude postupně vytvořen systém integrované správy vnějších hranic, jak je uvedeno v čl. 3 odst. 3, včetně akcí zaměřených na posílení meziagenturní spolupráce jak v jednotlivých členských státech, tak mezi členskými státy navzájem, a akcí týkajících se interoperability a harmonizace systémů správy hranic;
h)
studie, pilotní projekty a akce zaměřené na provádění doporučení, operativní standardy a osvědčené postupy vyplývající z operativní spolupráce mezi členskými státy a agenturami Unie.
2. V rámci cílů uvedených v článku 3 tohoto nařízení a s ohledem na výsledky politického dialogu v souladu s článkem 13 nařízení (EU) č. 514/2014 a v souladu s cíli národních programů uvedenými v článku 9 tohoto nařízení jsou prostřednictvím nástroje podporovány akce ve vztahu ke třetím zemím, a to zejména:
a)
informační systémy, nástroje nebo vybavení pro sdílení informací mezi členskými státy a třetími zeměmi;
b)
akce týkající se operační spolupráce mezi členskými státy a třetími zeměmi, včetně společných operací;
c)
projekty ve třetích zemích, jejichž cílem je zlepšit systémy ostrahy, a zajistit tak spolupráci s Eurosur;
d)
studie, semináře, pracovní setkání, konference, odborná příprava, vybavení a pilotní projekty na poskytování ad hoc technických a operativních znalostí třetím zemím;
e)
studie, semináře, pracovní setkání, konference, odborná příprava, vybavení a pilotní projekty provádějící zvláštní doporučení, operativní standardy a osvědčené postupy vyplývající z operativní spolupráce mezi členskými státy a agenturami Unie v třetích zemích.
Komise a členské státy spolu s Evropskou službou pro vnější činnost zajišťují koordinaci akcí ve třetích zemích a ve vztahu ke třetím zemím, jak je stanoveno v čl. 3 odst. 5 nařízení (EU) č. 514/2014.
3. Akce uvedené v odst. 1 písm. a) nejsou na dočasných vnějších hranicích způsobilé.
4. Akce související s dočasným a výjimečným znovuzavedením ochrany vnitřních hranic podle Schengenského hraničního kodexu nejsou způsobilé.
5. Akce, jejichž výlučným cílem nebo dopadem je kontrola zboží, nejsou způsobilé.
KAPITOLA II
FINANČNÍ A PROVÁDĚCÍ RÁMEC
Článek 5
Celkové zdroje a provádění
1. Celkové zdroje na provádění tohoto nástroje činí 2 760 milionů EUR v současných cenách.
2. Roční rozpočtové prostředky schvaluje Evropský parlament a Rada v mezích víceletého finančního rámce.
3. Celkové zdroje jsou čerpány těmito způsoby:
a)
v rámci národních programů podle článků 9 a 12;
b)
v rámci operační podpory, která je součástí, národních programů a za podmínek stanovených v článku 10;
c)
v rámci zvláštního režimu průjezdu podle článku 11;
d)
v rámci akcí Unie podle článku 13;
e)
v rámci mimořádné pomoci podle článku 14;
f)
v rámci provádění programu pro zřizování systémů informačních technologií na podporu řízení migračních toků přes vnější hranice za podmínek stanovených v článku 15;
g)
v rámci technické pomoci podle článku 16.
4. Rozpočet přidělený v rámci tohoto nástroje na akce Unie uvedené v článku 13 tohoto nařízení, na mimořádnou pomoc podle článku 14 tohoto nařízení a na technickou pomoc podle čl. 16 odst. 1 tohoto nařízení je plněn v rámci přímého řízení v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. a) nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (27) a případně v rámci nepřímého řízení v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. c) nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Rozpočet přidělený národním programům uvedeným v článku 9, na operační podporu uvedenou v článku 10 a fungování zvláštního režimu průjezdu uvedeného v článku 11 je plněn v rámci sdíleného řízení v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. b) nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Rozpočet přidělený zemím zapojeným do provádění, uplatňování a rozvoje schengenského acquis uvedeným v odstavci 7 tohoto článku je plněn v rámci nepřímého řízení v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. c) bod i) nařízení (EU, Euratom) č. 966/2012.
Způsoby plnění rozpočtu pro program týkající se vývoje systémů informačních technologií založených na stávajících nebo nových systémech informačních technologií jsou stanoveny v příslušných právních předpisech Unie s výhradou jejich přijetí.
5. Celkové zdroje se použijí takto:
a)
1 551 milionů EUR na národní programy členských států;
b)
791 milionů EUR na vývoj systémů informačních technologií založených na stávajících nebo nových systémech na podporu řízení migračních toků přes vnější hranice Unie, s výhradou přijetí příslušných právních předpisů Unie.
Pokud tato částka není přidělena nebo vynaložena, Komise ji formou aktu v přenesené pravomoci podle článku 17 přidělí na jednu nebo více činností uvedených v čl. 6 odst. 1 písm. b) a c) a písmeně d) tohoto odstavce. V tomto aktu v přenesené pravomoci se posoudí stav vývoje příslušných systémů informačních technologií včetně plnění rozpočtu a částek, které se podle očekávání nepodaří vynaložit. Toto přidělení lze provést po přijetí příslušných právních aktů nebo při přezkumu v polovině období podle článku 8;
c)
154 milionů EUR na zvláštní režim průjezdu;
d)
264 milionů EUR na akce Unie, mimořádnou pomoc a technickou pomoc z podnětu Komise, přičemž se na akce Unie použije alespoň 30 % této částky.
6. Společně s celkovými zdroji stanovenými pro nařízení (EU) č. 513/2014 představují globální zdroje, jež jsou k dispozici pro tento nástroj, jak stanoví odstavec 1, finanční krytí pro fond a představují pro Evropský parlament a Radu během ročního rozpočtového procesu hlavní referenční částku ve smyslu bodu 17 interinstitucionální dohody mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí ze dne 2. prosince 2013 o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (28).
7. Země zapojené do provádění, uplatňování a rozvoje schengenského acquis se účastní nástroje v souladu s tímto nařízením.
Budou uzavřena ujednání týkající se finančních příspěvků placených těmito zeměmi do tohoto nástroje a doplňková pravidla nezbytná pro takovou účast, včetně ustanovení na zajištění ochrany finančních zájmů Unie a pravomoci auditu Účetního dvora.
Finanční příspěvky z těchto zemí se připočtou k celkovým zdrojům dostupným z rozpočtu Unie, jak stanoví odstavec 1.
Článek 6
Zdroje na způsobilé akce v členských státech
1. 1 551 milionů EUR je přiděleno členským státům orientačně takto:
a)
1 276 milionů EUR tak, jak je uvedeno v příloze I;
b)
147 milionů EUR na základě výsledků mechanismu uvedeného v článku 7;
c)
v rámci přezkumu v polovině období uvedeného v článku 8 a pro období počínaje rozpočtovým rokem 2018 je přiděleno 128 milionů EUR, což je zbývající část dostupných prostředků v rámci tohoto článku nebo jiná částka, jak je stanoveno podle odstavce 4, na základě výsledků analýzy rizik a přezkumu v polovině období.
2. Každý členský stát přidělí základní částky pro národní programy uvedené v příloze I takto:
a)
alespoň 10 % na akce v souvislosti s čl. 9 odst. 2 písm. a);
b)
alespoň 25 % na akce v souvislosti s čl. 9 odst. 2 písm. b);
c)
alespoň 5 % na akce v souvislosti s čl. 9 odst. 2 písm. c), d), e) a f).
Členské státy se mohou od těchto minimálních procentních podílů odchýlit, pokud je v daném národním programu podáno vysvětlení, z jakého důvodu při přidělení zdrojů v nižší než minimální míře není ohroženo dosažení příslušného cíle. Toto vysvětlení posoudí Komise v rámci schvalování národních programů podle čl. 9 odst. 2.
3. Členské státy poskytnou nezbytné prostředky pro Eurosur s cílem zajistit jeho řádné fungování.
4. Pro náležité plnění cílů nástroje v případě nepředpokládaných nebo nových okolností nebo pro zajištění účinného použití finančních prostředků dostupných v rámci nástroje je Komise zmocněna přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 17, pokud jde o úpravu orientační částky stanovené v odst. 1 písm. c) tohoto článku.
5. Členské státy, které přistoupí k Unii v období 2012-2020, nemohou využívat výhod plynoucích z příspěvků na národní programy v rámci tohoto nástroje, dokud budou moci čerpat z dočasného nástroje Unie, ze kterého získávají podporu přijímající členské státy na financování akcí na nových vnějších hranicích v rámci provádění schengenského acquis týkajícího se hranic, víz a ochrany vnějších hranic.
Článek 7
Zdroje na specifické akce
1. Členské státy mohou mimo své příděly vypočtené v souladu s čl. 6 odst. 1 písm. a) získat další částku za předpokladu, že je jako taková označena v národním programu a je použita pro dosažení specifických akcí uvedených v příloze II.
2. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 17, pokud jde o přepracování specifických akcí uvedených v příloze II, je-li to vhodné, například v rámci přezkumu v polovině období. V závislosti na dostupných zdrojích a na základě nových specifických akcí mohou členské státy obdržet další částku, podle odstavce 1 tohoto článku.
3. Další částka v rámci tohoto článku se přidělí dotčeným členským státům v příslušném rozhodnutí o financování, kterým se schvaluje nebo pozměňuje jejich národní program postupem stanoveným v článku 14 nařízení (EU) č. 514/2014.
Článek 8
Zdroje v rámci přezkumu v polovině období
1. Pro přidělení částky uvedené v čl. 6 odst. 1 písm. c) Komise do 1. června 2017 přihlédne k zatížení členských států při správě hranic, včetně pátracích a záchranných činností, k nimž může dojít při operacích na ostrahu hranic na moři, a hodnotících zpráv vypracovaných v rámci schengenského hodnotícího a monitorovacího mechanismu a k úrovním ohrožení, na vnějších hranicích na období 2017-2020 a k faktorům, které měly vliv bezpečnost na vnějších hranicích v období 2014-2016. Uvedená částka se rozděluje mezi členské státy na základě vážení těchto kategorií hranic při zohlednění odstavce 6 tohoto článku:
a)
45 % pro vnější námořní hranice;
b)
38 % pro vnější pozemní hranice;
c)
17 % pro letiště.
2. Pro vnější námořní a pozemní hranice se při výpočtu částky vychází z délky úseků vnější hranice vynásobené úrovní ohrožení (minimální, běžné, střední, vysoká) pro každý úsek hranice, a to tímto způsobem:
a)
koeficient 0,5 pro minimální ohrožení;
b)
koeficient 1 pro běžné ohrožení;
c)
koeficient 3 pro střední ohrožení;
d)
koeficient 5 pro vysoké ohrožení.
3. V případě letišť se příspěvek pro každý členský stát stanoví následovně:
a)
50 % na základě počtu osob překračujících vnější hranice;
b)
50 % na základě počtu státních příslušníků třetích zemí, jimž byl na vnější hranici odepřen vstup.
4. V souladu se zprávou o analýze rizik vypracovanou agenturou Frontex a ve spolupráci s touto agenturou, případně s dalšími agenturami Unie, Komise určí úrovně ohrožení pro každý úsek vnější hranice členských států na období 2017-2020. Úrovně ohrožení se stanoví na základě těchto faktorů:
a)
zátěž v důsledku správy hranic na vnějších hranicích;
b)
faktory, které ovlivnily bezpečnost na vnějších hranicích členských států v období 2014-2016;
c)
změny politik Unie, například vízové politiky;
d)
možné budoucí trendy migračních toků a rizika nelegálních činností v souvislosti s nedovoleným překračováním vnějších hranic osobami a
e)
pravděpodobné změny v politické, hospodářské a sociální oblasti ve třetích zemích, zejména pak v sousedních zemích.
Komise má povinnost před vydáním zprávy, ve které se stanoví úrovně ohrožení, uspořádat s členskými státy výměnu názorů.
5. Pro účely rozdělení zdrojů podle odstavce 1:
a)
se zohlední demarkační linie mezi územími uvedenými v článku 1 nařízení Rady (ES) č. 866/2004 (29), a to i přesto, že se nejedná o vnější pozemní hranici, pokud se zůstává použitelný článek 1 protokolu č. 10 týkajícího se Kypru k aktu o přistoupení z roku 2003; nezohledňuje se však délka námořní hranice, která se nachází severně od této linie;
b)
se výrazem „vnější námořní hranice“ rozumí vnější hranice pobřežního moře členských států v souladu s vymezením podle článků 4 až 16 Úmluvy Organizace spojených národů o mořském právu. V případech, kdy je k zamezení nepovoleného překračování hranic třeba rozsáhlých pravidelných operací, se však tímto výrazem rozumí vnější hranice oblastí s vysokým rizikem. Tyto vnější hranice se určí s ohledem na příslušné údaje týkající se těchto operací v letech 2014-2016 poskytnuté dotčenými členskými státy.
6. Navíc v návaznosti na výzvu Komise učiněnou do 1. června 2017 mohou členské státy obdržet další příspěvek za předpokladu, že je jako takový označen v národním programu a bude použit na dosažení specifických akcí, které budou stanoveny s ohledem na priority Unie v danou dobu.
7. Další částky v rámci tohoto článku se přidělí dotčeným členským státům v příslušném rozhodnutí o financování, kterým se schvaluje nebo pozměňuje jejich národní program postupem stanoveným v článku 14 nařízení (EU) č. 514/2014.
Článek 9
Národní programy
1. Národní programy, které mají být vypracovány s přihlédnutím k výsledku politického dialogu uvedeného v článku 13 nařízení (EU) č. 514/2014 v rámci nástroje, a ty, které mají být vypracovány podle nařízení (EU) č. 513/2014, jsou předloženy Komisi jako jediný národní program pro fond v souladu s článkem 14 nařízení (EU) č. 514/2014.
2. V rámci národních programů, které má Komise posoudit a schválit podle článku 14 nařízení (EU) č. 514/2014, členské státy v rámci cílů uvedených v článku 3 tohoto nařízení a s přihlédnutím k výsledku politického dialogu uvedeného v článku 13 nařízení (EU) č. 514/2014 sledují především tyto cíle:
a)
vytvořit evropský systém ostrahy hranic (Eurosur) v souladu s právem a pokyny Unie;
b)
podporovat a rozšiřovat stávající kapacitu na národní úrovni ve vízové politice a při správě vnějších hranic, jakož i podporovat a rozšiřovat opatření v rámci oblasti volného pohybu v souvislosti se správou vnějších hranic, s ohledem zejména na nové technologie, vývoj nebo normy pro řízení migračních toků;
c)
podporovat další rozvoj řízení migračních toků konzulárními a jinými službami členského státu v třetích zemích, například vytvořením mechanismu konzulární spolupráce, s cílem usnadnit zákonné cestování v souladu s právem Unie či právem příslušného členského státu a zabránit nelegálnímu přistěhovalectví do Unie;
d)
posilovat integrovanou správu hranic testováním a zaváděním nových nástrojů, interoperabilních systémů a pracovních metod, jejichž cílem je zlepšit výměnu informací v rámci členského státu nebo zlepšit spolupráci mezi agenturami;
e)
rozvíjet projekty, jejichž cílem bude zajistit jednotnou a vysokou úroveň ochrany vnější hranice v souladu se společnými standardy Unie a jež budou zaměřeny na zvýšenou interoperabilitu systémů správy hranic mezi členskými státy;
f)
podporovat po konzultaci s agenturou Frontex akce zaměřené na podporu další harmonizace správy hranic a zejména technologických prostředků v souladu se společnými standardy Unie;
g)
zajišťovat správné a jednotné uplatňování acquis Unie týkající se víz a ochrany hranic v důsledku nedostatků zjištěných na úrovni Unie a potvrzených výsledky zjištěnými v rámci schengenského hodnotícího a monitorovacího mechanismu;
h)
budovat kapacitu pro řešení budoucích problémů, včetně současných i budoucích hrozeb a tlaků na vnějších hranicích zejména s ohledem na analýzu vypracovanou příslušnými agenturami Unie.
3. Při plnění cílů uvedených v odstavci 2 mohou členské státy poskytnout podporu akcím v rámci svých národních programů prováděným ve třetích zemích a v souvislosti se třetími zeměmi, včetně sdílení informací a operativní spolupráce.
4. Aby se vzájemně doplňovaly poslání agentury Frontex a povinnosti členských států, pokud jde o ochranu a ostrahu vnějších hranic, i pro zajištění konzistentnosti a předcházení neefektivnímu vynakládání nákladů, konzultuje Komise s agenturou Frontex návrhy národních programů, zejména ohledně činností financovaných z operační podpory.
Článek 10
Operační podpora v rámci národních programů členských států
1. Členský stát může využít až 40 % částky přidělené v rámci nástroje na svůj národní program na financování operační podpory pro veřejné orgány odpovědné za plnění úkolů a služeb, které představují pro Unii veřejnou službu.
2. Operační podpora je poskytována, pokud dotčený členský stát splní následující podmínky:
a)
dodržuje acquis Unie týkající se hranic a víz;
b)
dodržuje cíle národního programu;
c)
dodržuje společné standardy Unie s cílem posílit koordinaci mezi členskými státy a zabránit zdvojování, roztříštěnosti a nákladové neefektivitě v oblasti ochrany hranic.
3. Za tímto účelem Komise před schválením národních programů posoudí výchozí situaci v členských státech, které naznačily svůj záměr požádat o operační podporu, a přihlédne přitom případně k schengenským hodnotícím zprávám.
Zjištění Komise jsou předmětem výměny názorů s dotčeným členským státem.
V návaznosti na výměnu názorů může být schválení rozpočtové podpory ze strany Komise v rámci národního programu členského státu podmíněno programováním a dokončením řady akcí s cílem zajistit, aby podmínky stanovené v odstavci 2 byly do poskytnutí rozpočtové podpory zcela splněny.
4. Operační podpora se soustřeďuje na konkrétní úkoly nebo služby a zaměřuje se na cíle stanovené v příloze III. Je potřeba provést plnou úhradu výdajů vzniklých při plnění úkolů nebo služeb definovaných v národním programu v rozmezí finančních limitů stanovených v programu a stropu podle odstavce 1.
5. Operační podpora podléhá dohledu a výměně informací mezi Komisí a dotčeným členským státem v porovnání s výchozí situací v tomto členském státě, cíli, které mají být splněny, a ukazateli, kterými se měří pokrok.
6. Komise stanoví prostřednictvím prováděcích aktů postupy pro podávání zpráv týkající se uplatňování tohoto ustanovení a veškeré další praktické podrobnosti, aby členské státy a Komise mohly dodržet tento článek. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 18 odst. 2.
Článek 11
Operační podpory na zvláštní režim průjezdu
1. Nástroj poskytne podporu na ušlé poplatky z víz vystavených za účelem průjezdu a na krytí dodatečných nákladů vynaložených na zavedení režimu dokladu k usnadnění průjezdu (FTD) a dokladu k usnadnění průjezdu po železnici (FRTD) v souladu s nařízením (ES) č. 693/2003 a nařízením (ES) č. 694/2003.
2. Zdroje přidělené Litvě v souladu s odstavcem 1 nepřesáhnou za období 2014-2020 154 milionů EUR a jsou dány k dispozici jako dodatečná konkrétní operační podpora pro Litvu.
3. Pro účely odstavce 1 se dodatečnými náklady rozumějí náklady, které přímo vyplývají z konkrétních požadavků při provádění operací v rámci zvláštního režimu průjezdu a které nevznikají v důsledku udělování víz pro účely průjezdu nebo pro jiné účely.
Financovat lze tyto druhy dodatečných nákladů:
a)
investice do infrastruktury;
b)
odborná příprava zaměstnanců provádějících zvláštní režim průjezdu;
c)
další náklady na provoz, včetně platů zaměstnanců konkrétně provádějících zvláštní režim průjezdu.
4. Ušlé poplatky uvedené v odstavci 1 tohoto článku se vypočítají na základě výše poplatků za víza a osvobození od poplatků za víza stanovených v Dohodě mezi Evropským společenstvím a Ruskou federací o usnadnění udělování víz občanům Evropské unie a Ruské federace (30) v mezích finančního rámce stanoveného v odstavci 2 tohoto článku.
5. Komise a Litva přezkoumají uplatnění tohoto článku v případě změn, které mají dopad na existenci nebo fungování zvláštního režimu průjezdu.
6. Komise stanoví formou prováděcího aktu postupy pro podávání zpráv týkající se uplatňování tohoto ustanovení a veškeré finanční a jiné praktické podrobnosti, aby Litva a Komise mohly dodržet tento článek. Tyto prováděcí akty se přijímají v souladu s přezkumným postupem uvedeným v čl. 18 odst. 2.
7. Pro zajištění hladkého fungování zvláštního režimu průjezdu může Komise učinit konkrétní dočasné dohody o úhradě, které se odchylují od ustanovení nařízení (EU) č. 514./2014.
Článek 12
Programování v souladu s výsledky schengenského hodnotícího a monitorovacího mechanismu
V návaznosti na zprávu schengenského hodnocení, jak byla přijata v souladu s nařízením (EU) č. 1053/2013, dotčený členský stát prověří společně s Komisí a agenturou Frontex, jak řešit příslušná zjištění, včetně jakýchkoli nedostatků, a provést doporučení v rámci svého národního programu.
V případě nutnosti členský stát přepracuje svůj národní program v souladu s čl. 14 odst. 9 nařízení (EU) č. 513/2014 a zohlední v něm uvedená zjištění a doporučení.
Financování nápravných akcí je prioritou. V návaznosti na dialog s Komisí a agenturou Frontex příslušný členský stát přerozdělí zdroje v rámci svého programu, včetně zdrojů vyčleněných na operační podporu, nebo zavede nebo změní akce s cílem napravit nedostatky v souladu se zjištěními a doporučeními podle zprávy o schengenském hodnocení.
Článek 13
Akce Unie
1. Z podnětu Komise může být nástroj využíván k financování nadnárodních akcí nebo akcí, na kterých má Unie mimořádný zájem (dále jen „akce Unie“) a jež se týkají obecných, specifických a operačních cílů uvedených v článku 3.
2. Akce Unie jsou způsobilé k financování, pokud sledují zejména tyto cíle:
a)
podporovat přípravné, monitorovací, administrativní a technické činnosti nutné k provádění politiky vnějších hranic a vízové politiky, včetně posilování správy schengenského prostoru vytvořením a uplatňováním hodnotícího mechanismu, jak stanoví nařízení (EU) č. 1053/2013 k ověření uplatňování schengenského acquis a schengenského hraničního kodexu, zejména výdaje na mise odborníků Komise a členských států, kteří se účastní návštěv na místě;
b)
zlepšit znalosti a chápání situace převládající v členských státech a třetích zemích prostřednictvím analýzy, hodnocení a podrobného monitorování politik;
c)
podporovat rozvoj společných statistických nástrojů, včetně společných statistických nástrojů, metod a společných ukazatelů;
d)
podporovat a sledovat provádění právních předpisů Unie a cílů politik Unie v členských státech a hodnotit jejich účinnost a dopad, a to i s ohledem na dodržování lidských práv a základních svobod v rozsahu působnosti tohoto nástroje;
e)
podporovat vytváření sítí, vzájemné učení, určování a šíření osvědčených postupů a inovativních přístupů mezi jednotlivými zúčastněnými stranami na evropské úrovni;
f)
podporovat projekty zaměřené na harmonizaci a interoperabilitu opatření souvisejících se správou hranic v souladu se společnými standardy Unie s cílem rozvíjet evropský systém integrované správy hranic;
g)
zlepšovat povědomí o politikách a cílech Unie mezi zúčastněnými stranami a širokou veřejností, včetně institucionální komunikace týkající se politických priorit Unie;
h)
zlepšovat kapacitu evropských sítí pro posuzování, propagaci, podporu a další rozvoj politik a cílů Unie;
i)
podporovat mimořádně inovativní projekty, které rozvíjejí nové metody nebo technologie s potenciálem jejich převedení do jiného členského státu, zejména projekty, jejichž cílem je zkoušet a potvrdit výzkumné projekty;
j)
podporovat akce ve třetích zemích a ve vztahu k těmto zemím, jak stanoví čl. 4 odst. 2.
3. Akce Unie se provádějí v souladu s článkem 6 nařízení (EU) č. 514/2014.
Článek 14
Mimořádná pomoc
1. Nástroj poskytuje finanční pomoc na řešení naléhavých a konkrétních potřeb v případě mimořádné situace, jak je vymezeno v čl. 2 písm. f).
2. Mimořádná pomoc se provádí v souladu s články 6 a 7 nařízení (EU) č. 514/2014.
Článek 15
Zřízení programu na rozvoj nových systémů informačních technologií
Program na rozvoj systémů informačních technologií založených na stávajících nebo nových systémech informačních technologií bude prováděn po přijetí právních předpisů Unie, jež vymezují tyto systémy informačních technologií a jejich komunikační infrastrukturu zejména s cílem zlepšit řízení a správu toků cestujících osob na vnějších hranicích posilováním kontrol a současném urychlování překračování hranic pro běžné cestující. Kde je to vhodné, zajistí se součinnost se stávajícími systémy informačních technologií s cílem zabránit zdvojování výdajů.
Rozdělení částky uvedené v čl. 5 odst. 5 písm. b) je stanoveno buď v příslušných legislativních aktech Unie, nebo po přijetí příslušných legislativních aktů aktem v přenesené pravomoci podle článku 17.
Komise informuje Evropský parlament a Radu o pokroku při vývoji těchto systémů informačních technologií nejméně jednou ročně a pokaždé, kdy to bude vhodné.
Článek 16
Technická pomoc
1. Z podnětu nebo jménem Komise může být poskytnuto z nástroje až 1,7 milionu EUR ročně na technickou pomoc pro fond v souladu s článkem 9 nařízení (EU) č. 514/2014.
2. Z podnětu členského státu je možné prostřednictvím nástroje financovat činnosti v oblasti technické pomoci v souladu s článkem 20 nařízení (EU) č. 514/2014. Částka vyčleněná na technickou pomoc v období 2014-2020 nepřesáhne 5 % celkové částky přidělené členskému státu navýšenou o 500 000 EUR.
KAPITOLA III
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 17
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci svěřená Komisi podléhá podmínkám stanoveným v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 5 odst. 5 písm. b, čl. 6 odst. 4, čl. 7 odst. 2 a článku 15 se svěřuje Komisi na dobu sedmi let ode dne 21. května 2014. Komise vypracuje zprávu o přenesení pravomoci nejpozději devět měsíců před koncem sedmiletého období. Přenesení pravomocí se automaticky prodlužuje o další tři roky, pokud Evropský parlament nebo Rada nevysloví proti tomuto prodloužení námitku nejpozději tři měsíce před koncem tohoto sedmiletého období.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v čl. 5 odst. 5 písm. b, čl. 6 odst. 4, čl. 7 odst. 2 a článku 15 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomocí v něm blíže určených. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle čl. 5 odst. 5 písm. b, čl. 6 odst. 4, čl. 7 odst. 2 a článku 15 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 18
Postup projednávání ve výborech
1. Komisi je nápomocen Výbor pro Azylový, migrační a integrační fond a Fond pro vnitřní bezpečnost zřízený článkem 59 odst. 1 nařízení (EU) č. 514/2014.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 19
Použitelnost nařízení (EU) č. 514/2014
Na nástroj se použijí ustanovení nařízení (EU) č. 514/2014.
Článek 20
Zrušení
Rozhodnutí č. 574/2007/ES se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2014.
Článek 21
Přechodná ustanovení
1. Tímto nařízením není dotčeno pokračování nebo změna, včetně úplného nebo částečného zrušení, projektů a ročních programů až do jejich uzavření nebo finanční pomoci schválené Komisí na základě rozhodnutí č. 574/2007/ES ani žádného jiného právního předpisu, který se na tuto pomoc použije k 31. prosinci 2013.
2. Při rozhodování o spolufinancování z nástroje Komise přihlíží k opatřením, která mají finanční dopady v období tohoto spolufinancování a která byla přijata na základě rozhodnutí č. 574/2007/ES před 20. květnem 2014.
3. Částky přidělené na závazky pro spolufinancování schválené Komisí mezi 1. lednem 2011 a 31. prosincem 2014, k nimž nejsou doklady požadované pro uzavření akce zaslány Komisi ve lhůtě pro předložení závěrečné zprávy, Komise automaticky uvolní ze závazku do 31. prosince 2017, přičemž vzniká povinnost neoprávněně vyplacené částky vrátit.
4. K částkám na akce, které byly pozastaveny z důvodu soudních řízení nebo správních řízení o opravném prostředku s odkladným účinkem, se při výpočtu částky, která se automaticky uvolňuje ze závazku, nepřihlíží.
5. Členské státy předloží Komisi do 30. června 2015 hodnotící zprávu o výsledcích a dopadech akcí spolufinancovaných podle rozhodnutí č. 574/2007/ES za období 2011-2013.
6. Komise předloží Evropskému parlamentu, Radě, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů do 31. prosince 2015 následnou hodnotící zprávu podle rozhodnutí č. 574/2007/ES za období 2011-2013.
Článek 22
Přezkum
Evropský parlament a Rada na základě návrhu Komise přezkoumají toto nařízení nejpozději do 30. června 2020.
Článek 23
Vstup v platnost a použitelnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech v souladu se Smlouvami.
Ve Štrasburku dne 16. dubna 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 515/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 16ης Απριλίου 2014
για τη θέσπιση, στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, του μέσου χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα των εξωτερικών συνόρων και των θεωρήσεων και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 77 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο στόχος της Ένωσης να διασφαλίσει υψηλό επίπεδο ασφάλειας στο εσωτερικό ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης σύμφωνα με το άρθρο 67 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) θα πρέπει να επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με τη θέσπιση κοινών μέτρων για τη διέλευση των προσώπων από τα εσωτερικά σύνορα και για τους συνοριακούς ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα και με την κοινή πολιτική θεωρήσεων στο πλαίσιο ενός συγκλίνοντος πολυεπίπεδου συστήματος, που καθιστά δυνατή την ανταλλαγή δεδομένων και την πλήρη επίγνωση της κατάστασης και που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της νόμιμης διακίνησης και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
(2)
Η Ένωση χρειάζεται μια πιο συνεκτική προσέγγιση στις εσωτερικές και εξωτερικές πτυχές της διαχείρισης της μετανάστευσης και της εσωτερικής ασφάλειας και θα πρέπει να διαμορφώσει έναν συσχετισμό μεταξύ της καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης και της βελτίωσης της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, καθώς και καλύτερη συνεργασία και διάλογο με τρίτες χώρες για τους σκοπούς της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης και την προώθηση της νόμιμης μετανάστευσης.
(3)
Απαιτείται ολοκληρωμένη προσέγγιση στα πιεστικά προβλήματα της μετανάστευσης και ασύλου καθώς και στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, με επαρκή χρηματοδότηση και πόρους για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε πνεύμα σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και αλληλεγγύης μεταξύ όλων των κρατών μελών, έχοντας παράλληλα επίγνωση των εθνικών αρμοδιοτήτων και διασφαλίζοντας τον σαφή καταμερισμό των καθηκόντων.
(4)
Η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης («στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας»), που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο του 2010, αποτελεί κοινό θεματολόγιο για την αντιμετώπιση αυτών των κοινών προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας. Η ανακοίνωση της Επιτροπής του Νοεμβρίου του 2010 με τίτλο «Η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ στην πράξη» μετουσιώνει τις αρχές και κατευθυντήριες γραμμές της στρατηγικής σε συγκεκριμένες δράσεις μέσω του καθορισμού πέντε στρατηγικών στόχων: της εξουδετέρωσης των διεθνών εγκληματικών δικτύων, της πρόληψης της τρομοκρατίας και της αντιμετώπισης της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης τρομοκρατών, της αύξησης των επιπέδων ασφάλειας των πολιτών και των επιχειρήσεων στον κυβερνοχώρο, της ενίσχυσης της ασφάλειας μέσω της διαχείρισης των συνόρων, και της αύξησης της ανθεκτικότητας της Ευρώπης σε καταστάσεις κρίσεων και καταστροφών.
(5)
Σύμφωνα με τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας, η ελευθερία, η ασφάλεια και η δικαιοσύνη αποτελούν στόχους οι οποίοι θα πρέπει να επιδιώκονται εκ παραλλήλου και, προκειμένου να επιτευχθεί η ελευθερία και η δικαιοσύνη, η ασφάλεια θα πρέπει πάντα να επιδιώκεται σύμφωνα με τις αρχές των Συνθηκών, το κράτος δικαίου και τις υποχρεώσεις της Ένωσης στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
(6)
Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, η σαφής κατανομή καθηκόντων, ο σεβασμός των θεμελιωδών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, η ισχυρή εστίαση στην παγκόσμια προοπτική και στη σύνδεση με την εξωτερική ασφάλεια, και η συνέπεια και η συνοχή με τους στόχους της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης, όπως ορίζονται στο άρθρο 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), θα πρέπει να αποτελούν βασικές αρχές που διέπουν την εφαρμογή της στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας.
(7)
Για την προώθηση της εφαρμογής της στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας και για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή της στην πράξη, είναι απαραίτητο να χορηγηθεί στα κράτη μέλη επαρκής χρηματοδοτική στήριξη από την Ένωση μέσω της δημιουργίας ενός Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας («το Ταμείο»).
(8)
Λόγω των νομικών ιδιαιτεροτήτων που διέπουν τον Τίτλο V ΣΛΕΕ, δεν είναι εφικτό από νομική άποψη να ιδρυθεί το Ταμείο ως ενιαίο χρηματοδοτικό μέσο. Το Ταμείο θα πρέπει, συνεπώς, να θεσπιστεί ως συνολικό πλαίσιο για τη χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας, που θα περιλαμβάνει το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα των εξωτερικών συνόρων και των θεωρήσεων (το μέσο) που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό καθώς και το μέσο για τη χρηματοδοτική στήριξη της αστυνομικής συνεργασίας, της πρόληψης και καταστολής της εγκληματικότητας και της διαχείρισης κρίσεων που θεσπίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 513/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Το συνολικό αυτό πλαίσιο θα πρέπει να συμπληρωθεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), στον οποίο θα πρέπει να παραπέμπει ο παρών κανονισμός όσον αφορά τους κανόνες σχετικά με τον προγραμματισμό, τη δημοσιονομική διαχείριση, τη διαχείριση και τον έλεγχο, την εκκαθάριση λογαριασμών, το κλείσιμο προγραμμάτων και την υποβολή εκθέσεων και την αξιολόγηση.
(9)
Η νέα δομή των δύο πυλώνων της χρηματοδότησης στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων θα πρέπει να συμβάλει στην απλούστευση, στον εξορθολογισμό, στην εξυγίανση και στη διαφάνεια της χρηματοδότησης στον εν λόγω τομέα. Θα πρέπει να επιδιώκονται συνέργειες, συνεκτικότητα και συμπληρωματικότητα με άλλα ταμεία και προγράμματα προκειμένου, μεταξύ άλλων, να κατανέμονται οι χρηματοδοτικοί πόροι σε κοινούς σκοπούς. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφεύγεται η αλληλοεπικάλυψη μεταξύ των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων.
(10)
Το Ταμείο θα πρέπει να καλύπτει την ανάγκη για αυξημένη ευελιξία και απλούστευση, τηρώντας παράλληλα τις απαιτήσεις ως προς την προβλεψιμότητα και διασφαλίζοντας τη δίκαιη και διαφανή κατανομή των πόρων προκειμένου να επιτευχθούν οι γενικοί και ειδικοί στόχοι που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
(11)
Η αποτελεσματικότητα των μέτρων και η ποιότητα των δαπανών αποτελούν κατευθυντήριες αρχές κατά την εκτέλεση του Ταμείου. Επιπλέον, το Ταμείο θα πρέπει επίσης να εκτελείται με όσο το δυνατό πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς τον χρήστη τρόπο.
(12)
Το Ταμείο θα πρέπει να λάβει ιδιαιτέρως υπόψη του τα κράτη μέλη τα οποία αντιμετωπίζουν δυσανάλογες επιβαρύνσεις από τις μεταναστευτικές ροές εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης.
(13)
Η αλληλεγγύη και ο επιμερισμός ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης είναι θεμελιώδης συνιστώσα της κοινής πολιτικής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων.
(14)
Το Ταμείο θα πρέπει να εκδηλώνει την αλληλεγγύη του μέσω της χρηματοδοτικής στήριξης των κρατών μελών τα οποία εφαρμόζουν πλήρως τις διατάξεις του Σένγκεν για τα εξωτερικά σύνορα, καθώς και εκείνων που ετοιμάζονται να συμμετάσχουν πλήρως στο Σένγκεν και θα πρέπει να αξιοποιείται από τα κράτη μέλη προς το συμφέρον της κοινής πολιτικής της Ένωσης για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.
(15)
Προκειμένου να συμβάλλουν στην επίτευξη του γενικού στόχου του Ταμείου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα εθνικά τους προγράμματα ανταποκρίνονται στους ειδικούς στόχους του μέσου και ότι η κατανομή των πόρων μεταξύ των στόχων είναι ανάλογη των προκλήσεων και αναγκών και εξασφαλίζει ότι οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν. Στις περιπτώσεις που ένα εθνικό πρόγραμμα δεν ανταποκρίνεται σε έναν από τους ειδικούς στόχους ή η χρηματοδότηση υπολείπεται των ελαχίστων ποσοστών για ορισμένους στόχους των εθνικών προγραμμάτων, που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό, το ενεχόμενο κράτος μέλος θα πρέπει να παρέχει αιτιολόγηση στο πλαίσιο του προγράμματος.
(16)
Για τη μέτρηση των αποτελεσμάτων του Ταμείου, θα πρέπει να καθοριστούν κοινοί δείκτες σε σχέση με κάθε ειδικό στόχο του μέσου. Η μέτρηση των αποτελεσμάτων των ειδικών στόχων με την έννοια των κοινών δεικτών δεν καθιστά υποχρεωτική την εφαρμογή δράσεων που συνδέονται με τους δείκτες αυτούς.
(17)
Η συμμετοχή ενός κράτους μέλους δεν θα πρέπει να συμπίπτει με τη συμμετοχή του σε ένα προσωρινό χρηματοδοτικό μηχανισμό της Ένωσης που στηρίζει τα δικαιούχα κράτη μέλη όσον αφορά τη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, δράσεων στα νέα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης για την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν στα σύνορα και για τον έλεγχο των θεωρήσεων και των εξωτερικών συνόρων.
(18)
Το μέσο θα πρέπει να βασίζεται στη διαδικασία δημιουργίας ικανοτήτων που αναπτύσσεται με τη βοήθεια του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων για την περίοδο 2007-2013 το οποίο ιδρύθηκε με την απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και θα πρέπει να την επεκτείνει ώστε να λαμβάνει υπόψη τις νέες εξελίξεις.
(19)
Κατά την εκτέλεση καθηκόντων στα εξωτερικά σύνορα και τα προξενεία, σύμφωνα με το κεκτημένο του Σένγκεν για τα σύνορα και τις θεωρήσεις, τα κράτη μέλη ασκούν δραστηριότητες προς όφελος και εξ ονόματος όλων των άλλων κρατών μελών του χώρου Σένγκεν, παρέχοντας δημόσια υπηρεσία για την Ένωση. Το μέσο θα πρέπει να συμβάλει στη στήριξη του λειτουργικού κόστους που συνδέεται με τον έλεγχο των συνόρων και την πολιτική θεωρήσεων και να επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρούν ικανότητες που έχουν καθοριστική σημασία για την παροχή αυτής της υπηρεσίας σε όλους. Η στήριξη αυτή συνίσταται στην πλήρη επιστροφή επιλεγμένων ειδικών δαπανών που συνδέονται με τους στόχους βάσει του μέσου και θα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των εθνικών προγραμμάτων.
(20)
Το μέσο θα πρέπει να συμπληρώνει και να ενισχύει τις δραστηριότητες για την ανάπτυξη επιχειρησιακής συνεργασίας υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού διαχείρισης της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου («Οργανισμός Frontex») (7), συμπεριλαμβανομένων των νέων δραστηριοτήτων που απορρέουν από τις τροποποιήσεις που επέφερε ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1168/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), και συνεπώς να ενισχύει περαιτέρω την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών που ελέγχουν τα εξωτερικά σύνορα προς όφελος και για λογαριασμό του χώρου Σένγκεν συνολικά. Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων ότι, κατά την κατάρτιση των εθνικών τους προγραμμάτων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα εργαλεία ανάλυσης και τις επιχειρησιακές και τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές που έχουν εκδοθεί από τον Οργανισμό Frontex καθώς και τα εκπαιδευτικά προγράμματα που έχουν καταρτιστεί, δηλαδή τα κοινά βασικά προγράμματα για την εκπαίδευση των συνοριοφυλάκων συμπεριλαμβανομένων των συστατικών μερών τους που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και την πρόσβαση στη διεθνή προστασία. Προκειμένου να αναπτυχθεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ της αποστολής του Οργανισμού Frontex και των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών για τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων καθώς και για να διασφαλίζεται η συνεκτικότητα και να αποφεύγεται η μη αποτελεσματική χρήση των οικονομικών πόρων, η Επιτροπή θα πρέπει να ζητεί τη γνώμη του Οργανισμού Frontex σχετικά με τα σχέδια εθνικών προγραμμάτων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη, και ειδικότερα σχετικά με τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της λειτουργικής ενίσχυσης.
(21)
Το μέσο θα πρέπει να εφαρμόζεται με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων και αρχών που ορίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης και με την επιφύλαξη της εφαρμογής των ειδικών διατάξεων που αφορούν το δικαίωμα παροχής ασύλου και διεθνούς προστασίας.
(22)
Ο ενιαίος και υψηλής ποιότητας έλεγχος των εξωτερικών συνόρων είναι θεμελιώδης για την ενίσχυση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης, το μέσο θα πρέπει να στηρίζει τα μέτρα που σχετίζονται με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, ώστε να εφαρμόζονται σύμφωνα με το μοντέλο τεσσάρων βαθμίδων ελέγχου της πρόσβασης το οποίο περιλαμβάνει μέτρα σε τρίτες χώρες, συνεργασία με γειτονικές χώρες, μέτρα ελέγχου των συνόρων και μέτρα ελέγχου εντός του χώρου ελεύθερης κυκλοφορίας προκειμένου να εμποδίζεται η παράνομη μετανάστευση και η διασυνοριακή εγκληματικότητα εντός του χώρου Σένγκεν.
(23)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 ΣΕΕ, το μέσο θα πρέπει να υποστηρίζει δραστηριότητες που διασφαλίζουν την προστασία των παιδιών που κινδυνεύουν στα εξωτερικά σύνορα. Συγκεκριμένα, εφόσον είναι δυνατόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή κατά την ανάληψη δράσεων για τον εντοπισμό, την άμεση παροχή βοήθειας και την παραπομπή στις υπηρεσίες προστασίας ευάλωτων ατόμων, ιδίως παιδιών και ασυνόδευτων ανήλικων.
(24)
Για να εξασφαλιστεί ένας ενιαίος και υψηλής ποιότητας έλεγχος των εξωτερικών συνόρων και για να διευκολυνθεί η νόμιμη διέλευση των εξωτερικών συνόρων στο πλαίσιο της στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας, το μέσο θα πρέπει να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού κοινού συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων. Το εν λόγω σύστημα περιλαμβάνει όλα τα μέτρα σε σχέση με την πολιτική, τη νομοθεσία, τη συστηματική συνεργασία, τον επιμερισμό της επιβάρυνσης, αξιολόγηση της κατάστασης και των μεταβαλλόμενων συνθηκών όσον αφορά τα σημεία διέλευσης των παράνομων μεταναστών, το προσωπικό, τον εξοπλισμό και την τεχνολογία τα οποία λαμβάνονται σε διαφορετικά επίπεδα από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Frontex, με τρίτες χώρες και, κατά περίπτωση, με άλλους φορείς, ιδίως τη Ευρωπόλ και τον Οργανισμό για τη λειτουργική διαχείριση μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων, χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, το μοντέλο τεσσάρων βαθμίδων για την ασφάλεια των συνόρων και την ολοκληρωμένη ανάλυση κινδύνου της Ένωσης.
(25)
Σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 5 της πράξης προσχώρησης του 2003 για τη χερσαία διέλευση προσώπων μεταξύ της περιοχής του Καλίνινγκραντ και άλλων σημείων της Ρωσικής Ομοσπονδίας, το μέσο θα πρέπει να αναλαμβάνει το πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η εφαρμογή των ειδικών διατάξεων του κεκτημένου της Ένωσης που καλύπτει την εν λόγω διέλευση, δηλαδή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 693/2003 του Συμβουλίου (9) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 694/2003 του Συμβουλίου (10). Η ανάγκη, ωστόσο, να συνεχιστεί η χρηματοδοτική στήριξη για διαφυγόντα έσοδα από τέλη θα πρέπει να εξαρτάται από το ισχύον καθεστώς της Ένωσης για τις θεωρήσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία.
(26)
Το μέσο θα πρέπει να περιλαμβάνει τη στήριξη των εθνικών μέτρων και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της πολιτικής θεωρήσεων και άλλων δραστηριοτήτων που προηγούνται της διέλευσης των συνόρων, οι οποίες πραγματοποιούνται πριν από τη διενέργεια ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, και θα πρέπει να αξιοποιεί παράλληλα πλήρως το σύστημα πληροφοριών για τις θεωρήσεις (VIS). Η αποτελεσματική διαχείριση δραστηριοτήτων που οργανώνουν οι υπηρεσίες των κρατών μελών σε τρίτες χώρες είναι προς όφελος της κοινής πολιτικής θεωρήσεων ως μέρους ενός πολυεπίπεδου συστήματος που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της νόμιμης κυκλοφορίας και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης στην Ένωση και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κοινού συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων.
(27)
Επιπλέον, το μέσο θα πρέπει να στηρίζει μέτρα στο έδαφος των χωρών του Σένγκεν, στο πλαίσιο της ανάπτυξης ενός κοινού συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων που ενισχύει τη συνολική λειτουργία του χώρου Σένγκεν.
(28)
Το παρόν μέσο θα πρέπει επίσης να στηρίζει την ανάπτυξη από την Ένωση των συστημάτων ΤΠ, με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα ΤΠ, που θα εξοπλίσουν τα κράτη μέλη με τα εργαλεία για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της κυκλοφορίας υπηκόων τρίτων χωρών στα σύνορα και τη διασφάλιση καλύτερης ταυτοποίησης και επαλήθευσης των ταξιδιωτών, με αποτέλεσμα να διευκολύνονται τα ταξίδια και να ενισχύεται η ασφάλεια των συνόρων. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να θεσπιστεί πρόγραμμα, ευθυγραμμιζόμενο με τη στρατηγική διαχείρισης των πληροφοριών για την εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ, με στόχο την κάλυψη του κόστους για την ανάπτυξη τόσο της κεντρικής συνιστώσας όσο και των εθνικών συνιστωσών αυτών των συστημάτων, εξασφαλίζοντας την τεχνική συνοχή, τη διαλειτουργικότητα με άλλα συστήματα ΤΠ της Ένωσης, την εξοικονόμηση δαπανών και την ομαλή εφαρμογή στα κράτη μέλη. Τα εν λόγω συστήματα ΤΠ θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
(29)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur), που θεσπίσθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), την απαραίτητη χρηματοδότηση προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του εν λόγω συστήματος.
(30)
Για την άμεση αντιμετώπιση απρόβλεπτης μεταναστευτικής πίεσης και κινδύνων για τη συνοριακή ασφάλεια, θα πρέπει να είναι εφικτή η χορήγηση επείγουσας βοήθειας, σύμφωνα με το πλαίσιο που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
(31)
Επιπλέον, για την ενίσχυση της αλληλεγγύης στον χώρο Σένγκεν συνολικά, όταν εντοπίζονται αδυναμίες ή πιθανοί κίνδυνοι, ιδίως μετά από αξιολόγηση Σένγκεν, το οικείο κράτος μέλος θα πρέπει να εξασφαλίζει επαρκή παρακολούθηση χρησιμοποιώντας πόρους κατά προτεραιότητα στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματός του, κατά περίπτωση, συμπληρωματικά προς τα μέτρα επείγουσας συνδρομής.
(32)
Για την ενίσχυση της αλληλεγγύης και τον επιμερισμό των ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν μέρος των διαθέσιμων πόρων βάσει των εθνικών προγραμμάτων τους για ειδικές προτεραιότητες που ορίζει η Ένωση, όπως η αγορά τεχνικού εξοπλισμού που είναι απαραίτητος στον Οργανισμό Frontex και η ανάπτυξη προξενικής συνεργασίας για την Ένωση. Είναι αναγκαία η μεγιστοποίηση του αντίκτυπου της χρηματοδότησης από την Ένωση, με την κινητοποίηση, τη συγκέντρωση και τη μόχλευση δημόσιων και ιδιωτικών χρηματοδοτικών πόρων. Θα πρέπει να εξασφαλιστούν απόλυτη διαφάνεια, λογοδοσία και δημοκρατικός έλεγχος των καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων και μηχανισμών που σχετίζονται με τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
(33)
Για να διασφαλιστεί η εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν σε ολόκληρο τον χώρο του Σένγκεν, το μέσο θα πρέπει να στηρίζει την εφαρμογή του κανονισμού (EE) αριθ. 1053/2013 του Συμβουλίου (12) ως βασικού εργαλείου για τη διευκόλυνση της εφαρμογής των πολιτικών της Ένωσης στον τομέα της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ασφάλειας διασφαλίζοντας ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των εξωτερικών συνόρων και την απουσία συνοριακών ελέγχων εντός του χώρου Σένγκεν.
(34)
Με βάση τις εμπειρίες που έχουν αποκτηθεί με το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων και την ανάπτυξη των συστημάτων SIS II και VIS, θεωρείται σκόπιμο, για λόγους εξασφάλισης ενός ορισμένου βαθμού ευελιξίας, να επιτρέπονται τυχόν μεταφορές πόρων μεταξύ των διαφόρων μέσων εφαρμογής των στόχων που επιδιώκονται από το μέσο, με την επιφύλαξη της αρχής να διασφαλίζεται εξαρχής κρίσιμη μάζα και χρηματοδοτική σταθερότητα για τα προγράμματα και λειτουργική ενίσχυση για τα κράτη μέλη, και με την επιφύλαξη της διενέργειας ελέγχου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(35)
Παρομοίως, το πεδίο των δράσεων και το ανώτατο όριο των πόρων που παραμένουν στη διάθεση της Ένωσης («δράσεις της Ένωσης») θα πρέπει να αυξηθούν για να βελτιωθεί η ικανότητα της Ένωσης να εκτελεί σε ένα συγκεκριμένο οικονομικό έτος πολλαπλές δραστηριότητες για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και της κοινής πολιτικής θεωρήσεων προς όφελος της Ένωσης συνολικά, όταν και εφόσον προβάλλει σχετική ανάγκη. Αυτές οι δράσεις της Ένωσης περιλαμβάνουν μελέτες και πιλοτικά σχέδια για τη διεύρυνση της διαχείρισης εξωτερικών συνόρων και της κοινής πολιτικής θεωρήσεων και του πεδίου εφαρμογής τους, εκπαίδευση των συνοριοφυλάκων στον τομέα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μέτρα ή ρυθμίσεις σε τρίτες χώρες που αντιμετωπίζουν μεταναστευτικές πιέσεις από αυτές τις χώρες, με στόχο την άριστη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών προς την Ένωση και την αποτελεσματική οργάνωση των συναφών καθηκόντων στα εξωτερικά σύνορα και τα προξενεία.
(36)
Μέτρα που εφαρμόζονται σε τρίτες χώρες και σε σχέση με τρίτες χώρες και τα οποία χρηματοδοτούνται από το μέσο θα πρέπει να λαμβάνονται σε συνέργεια και συνέπεια με τις άλλες δράσεις εκτός της Ένωσης που χρηματοδοτούνται από τα γεωγραφικά και θεματικά μέσα εξωτερικής βοήθειας της Ένωσης. Συγκεκριμένα, κατά την εφαρμογή των εν λόγω δράσεων, θα πρέπει να επιδιώκεται η απόλυτη συνοχή με τις αρχές και τους γενικούς στόχους της εξωτερικής δράσης και της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με την εκάστοτε χώρα ή περιφέρεια. Δεν θα πρέπει να αποσκοπούν στη χρηματοδότηση δράσεων με άμεσα αναπτυξιακό προσανατολισμό και θα πρέπει να συμπληρώνουν, κατά περίπτωση, τη χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται από τα μέσα εξωτερικής βοήθειας. Θα πρέπει επίσης να επιδιώκεται η συνοχή με την ανθρωπιστική πολιτική της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή μέτρων έκτακτης ανάγκης.
(37)
Η χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης θα πρέπει να επικεντρώνεται σε δραστηριότητες στις οποίες η παρέμβαση της Ένωσης μπορεί να αποφέρει προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με τη μεμονωμένη δράση των κρατών μελών. Εφόσον η Ένωση βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση από το κάθε κράτος μέλος χωριστά να παρέχει ένα πλαίσιο για την εκδήλωση της αλληλεγγύης της Ένωσης σε θέματα συνοριακών ελέγχων, πολιτικής θεωρήσεων και διαχείρισης μεταναστευτικών ροών και να παρέχει έναν μηχανισμό για την ανάπτυξη κοινών συστημάτων ΤΠ που υποστηρίζουν τις πολιτικές αυτές, η χορηγούμενη βάσει του παρόντος κανονισμού χρηματοδοτική στήριξη θα συμβάλλει ιδίως στην ενίσχυση των εθνικών και ενωσιακών ικανοτήτων σε αυτούς τους τομείς.
(38)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθορίσει την κατανομή των βασικών ποσών στα κράτη μέλη. Το βασικό ποσό για κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να υπολογίζεται με βάση τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων για κάθε κράτος μέλος κατά τα έτη 2010-2012 και διαιρώντας το ποσό πουν προκύπτει με το σύνολο των πιστώσεων που διατίθενται για επιμερισμένη διαχείριση για τα τρία αυτά έτη. Οι υπολογισμοί έγιναν σύμφωνα με τα κριτήρια κατανομής που καθορίζονται με την απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ.
(39)
Η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί την εφαρμογή του μέσου, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 χρησιμοποιώντας βασικούς δείκτες για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων. Οι δείκτες, συμπεριλαμβανομένων σχετικών γραμμών βάσης, θα πρέπει να παρέχουν την ελάχιστη βάση για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του μέσου.
(40)
Για να συμπληρωθούν ή να τροποποιηθούν οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού σχετικά με τον καθορισμό ειδικών δράσεων στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διεξάγει η Επιτροπή τις κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, ακόμα και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν ετοιμάζει και συντάσσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(41)
Στο πλαίσιο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, καθώς και κατά την προπαρασκευή κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να διαβουλεύεται με εμπειρογνώμονες από όλα τα κράτη μέλη.
(42)
Για να εξασφαλιστεί η ενιαία, αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τη λειτουργική ενίσχυση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13).
(43)
Εφόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, συγκεκριμένα η εκδήλωση αλληλεγγύης και ο επιμερισμός ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης κατά τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και της πολιτικής θεωρήσεων, δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί επαρκώς από το κάθε κράτος μέλος χωριστά, μπορεί όμως να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λαμβάνει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει το αναγκαίο για την επίτευξη αυτού του στόχου.
(44)
Η απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ θα πρέπει να καταργηθεί με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων που θεσπίζονται στον παρόντα κανονισμό.
(45)
Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν με την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (14) που εμπίπτει στους τομείς οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχεία Α και Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου (15).
(46)
Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (16), οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1 στοιχεία Α και Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου (17).
(47)
Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (18), που εμπίπτει στον τομέα ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 1 στοιχεία Α και Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ του Συμβουλίου (19).
(48)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 για τη θέση της Δανίας, που προσαρτάται στη ΣΕΕ και τη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία, βάσει του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, θα αποφασίσει εντός έξι μηνών μετά την απόφαση του Συμβουλίου για τον παρόντα κανονισμό, αν θα εφαρμόσει τον παρόντα κανονισμό στο εθνικό της δίκαιο.
(49)
Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στο οποίο δεν συμμετέχει το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου (20)· ως εκ τούτου, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην έκδοση και δεν δεσμεύεται από τον παρόντα κανονισμό ούτε οφείλει να τον εφαρμόσει.
(50)
Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στο οποίο δεν συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου (21). Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση και δεν δεσμεύεται από τον παρόντα κανονισμό ούτε οφείλει να τον εφαρμόσει.
(51)
Είναι σκόπιμο να ευθυγραμμιστεί η περίοδος εφαρμογής του παρόντος κανονισμού με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (22). Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή από 1ης Ιανουαρίου 2014,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Σκοπός και πεδίο εφαρμογής
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το μέσο χρηματοδοτικής στήριξης στον τομέα της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και της κοινής πολιτικής θεωρήσεων (το «μέσο»), στο πλαίσιο του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας (το «Ταμείο»).
Από κοινού με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 513/2014, ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Ταμείο για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.
2. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει:
α)
τους στόχους της χρηματοδοτικής στήριξης και τις επιλέξιμες δράσεις·
β)
το γενικό πλαίσιο για την εφαρμογή των επιλέξιμων δράσεων·
γ)
τους πόρους που διατίθενται βάσει του μέσου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 και την κατανομή τους·
δ)
το πεδίο και τον σκοπό των διαφόρων ειδικών μέσων με τα οποία χρηματοδοτούνται οι δαπάνες για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και την κοινή πολιτική θεωρήσεων.
3. Ο παρών κανονισμός προβλέπει την εφαρμογή των κανόνων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «εξωτερικά σύνορα»: τα χερσαία σύνορα των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των ποτάμιων και λιμναίων συνόρων, των θαλάσσιων συνόρων και των αεροδρομίων τους, των ποτάμιων λιμένων, θαλάσσιων λιμένων και λιμναίων λιμένων στους οποίους εφαρμόζονται οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τη διέλευση εξωτερικών συνόρων, ανεξάρτητα αν αυτά τα σύνορα είναι προσωρινά ή όχι·
β) «κοινά πρότυπα της Ένωσης»: η εφαρμογή επιχειρησιακών μέτρων κατά τρόπο κοινό και ενιαίο, προκειμένου να επιτευχθεί ένα υψηλό και ομοιόμορφο επίπεδο ασφαλείας στον τομέα των συνοριακών ελέγχων και των θεωρήσεων, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 767/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (25), του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2007/2004, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1931/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (26), του καταλόγου Σένγκεν για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων, του πρακτικού εγχειριδίου για τους συνοριοφύλακες, του εγχειριδίου για τις θεωρήσεις, του εγχειριδίου του Eurosur και οποιωνδήποτε άλλων κανονισμών και κατευθυντήριων γραμμών που πρόκειται να εγκριθούν σε επίπεδο Ένωσης σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους και τις θεωρήσεις·
γ) «προσωρινά εξωτερικά σύνορα»:
i)
τα κοινά σύνορα μεταξύ ενός κράτους μέλους που εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν και ενός κράτους μέλους που έχει υποχρέωση να εφαρμόσει πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν, σύμφωνα με την πράξη προσχώρησής του, αλλά για το οποίο δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ η σχετική απόφαση του Συμβουλίου που το εξουσιοδοτεί να εφαρμόζει πλήρως το εν λόγω κεκτημένο,
ii)
τα κοινά σύνορα μεταξύ δύο κρατών μελών που έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν, σύμφωνα με τις αντίστοιχες πράξεις προσχώρησής τους, για τα οποία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ η σχετική απόφαση του Συμβουλίου που τα εξουσιοδοτεί να εφαρμόζουν πλήρως το εν λόγω κεκτημένο·
δ) «σημείο συνοριακής διέλευσης»: κάθε σημείο διέλευσης από το οποίο οι αρμόδιες αρχές επιτρέπουν τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, όπως αυτό κοινοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006·
ε) «μηχανισμός αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν»: η επαλήθευση της ορθής εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013·
στ) «κατάσταση έκτακτης ανάγκης»: μια κατάσταση που προκύπτει από επείγουσα και έκτακτη πίεση, κατά την οποία μεγάλος ή δυσανάλογα μεγάλος αριθμός υπηκόων τρίτων χωρών διέρχονται ή αναμένεται να διέλθουν τα εξωτερικά σύνορα ενός ή περισσότερων κρατών μελών ή οποιαδήποτε άλλη δεόντως τεκμηριωμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης που απαιτεί επείγουσα δράση στα εξωτερικά σύνορα·
ζ) «τμήμα των εξωτερικών συνόρων»: το σύνολο ή μέρος των εξωτερικών χερσαίων ή θαλάσσιων συνόρων κράτους μέλους όπως ορίζονται από την εθνική νομοθεσία ή όπως καθορίζονται από το εθνικό κέντρο συντονισμού ή οποιαδήποτε άλλη αρμόδια εθνική αρχή για τους σκοπούς της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013.
Άρθρο 3
Στόχοι
1. Ο γενικός στόχος του παρόντος μέσου είναι να συμβάλει στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας στην Ένωση, διευκολύνοντας παράλληλα τις νόμιμες μετακινήσεις, μέσω ενός ομοιόμορφου και υψηλού επιπέδου ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα και της αποτελεσματικής διαχείρισης των θεωρήσεων Σένγκεν, σύμφωνα με τη δέσμευση της Ένωσης στις θεμελιώδεις ελευθερίες και στα ανθρώπινα δικαιώματα.
2. Στο πλαίσιο του γενικού στόχου που ορίζεται στην παράγραφο 1, το μέσο συμβάλλει -σε συμφωνία με τις προτεραιότητες που καθορίζονται στις σχετικές στρατηγικές της Ένωσης, τα προγράμματα, τις εκτιμήσεις απειλών και τις εκτιμήσεις κινδύνων της Ένωσης- στην επίτευξη των ακόλουθων ειδικών στόχων:
α)
τη στήριξη μιας κοινής πολιτικής θεωρήσεων για τη διευκόλυνση της νόμιμης κυκλοφορίας, την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών σε όσους ζητούν θεώρηση διαβατηρίου, τη διασφάλιση ίσης μεταχείρισης των υπηκόων τρίτων χωρών και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης·
β)
τη στήριξη της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων, μεταξύ άλλων προωθώντας περαιτέρω την εναρμόνιση των μέτρων που συνδέονται με τη διαχείριση των συνόρων σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης και μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των κρατών μελών και του Οργανισμού Frontex, για να εξασφαλιστεί, αφενός, ομοιόμορφο και υψηλό επίπεδο ελέγχου και προστασίας των εξωτερικών συνόρων, μέσω και της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης και, αφετέρου, η ομαλή διέλευση των εξωτερικών συνόρων, σύμφωνα με το κεκτημένο του Σένγκεν, διασφαλίζοντας παράλληλα στα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας πρόσβαση σε αυτή, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχουν τα κράτη μέλη στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Η επίτευξη των ειδικών στόχων του μέσου αξιολογείται σύμφωνα με το άρθρο 55 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 χρησιμοποιώντας κοινούς δείκτες που καθορίζονται στο παράρτημα IV του παρόντος κανονισμού και ειδικούς ανά πρόγραμμα δείκτες που περιλαμβάνονται στα εθνικά προγράμματα.
3. Για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, το μέσο θα συνεισφέρει στην επιδίωξη των ακόλουθων επιχειρησιακών στόχων:
α)
προώθηση της ανάπτυξης, της υλοποίησης και της εφαρμογής πολιτικών που αποσκοπούν να διασφαλίζουν την απουσία κάθε ελέγχου προσώπων, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, κατά τη διέλευση των εσωτερικών συνόρων, και τη διενέργεια ελέγχων προσώπων και την αποτελεσματική παρακολούθηση της διέλευσης των εξωτερικών συνόρων·
β)
σταδιακή θέσπιση ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, βασιζόμενου στην αλληλεγγύη και την υπευθυνότητα, ιδίως μέσω:
i)
της ενίσχυσης των συστημάτων ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα και των συστημάτων επιτήρησης, καθώς και της διυπηρεσιακής συνεργασίας μεταξύ των αρχών φύλαξης των συνόρων, των τελωνειακών αρχών, των αρχών μετανάστευσης, ασύλου και των διωκτικών αρχών των κρατών μελών στα εξωτερικά σύνορα, συμπεριλαμβανομένων και των θαλάσσιων συνόρων,
ii)
μέτρων στο εσωτερικό του εδάφους που συνδέονται με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και των απαραίτητων επικουρικών μέτρων που συνδέονται με την ασφάλεια των εγγράφων, τη διαχείριση της ταυτότητας και τη διαλειτουργικότητα αγοραζόμενου τεχνικού εξοπλισμού,
iii)
οποιωνδήποτε μέτρων που συμβάλλουν επίσης στην πρόληψη και στην καταστολή της διασυνοριακής εγκληματικότητας στα εξωτερικά σύνορα όσον αφορά την κυκλοφορία προσώπων, συμπεριλαμβανομένης της εμπορίας και της παράνομης διακίνησης ανθρώπων·
γ)
προώθηση της ανάπτυξης και εφαρμογής της κοινής πολιτικής θεωρήσεων και άλλων αδειών βραχείας διαμονής, και διαφόρων μορφών προξενικής συνεργασίας προκειμένου εξασφαλιστούν πληρέστερη προξενική κάλυψη και εναρμονισμένες πρακτικές σχετικά με την έκδοση θεωρήσεων·
δ)
δημιουργία και λειτουργία συστημάτων ΤΠ, της υποδομής επικοινωνίας τους και του εξοπλισμού που στηρίζουν την κοινή πολιτική θεωρήσεων, τους συνοριακούς ελέγχους και την επιτήρηση στα εξωτερικά σύνορα και σέβονται πλήρως τη νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα·
ε)
ενίσχυση της επίγνωσης της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα και των ικανοτήτων αντίδρασης των κρατών μελών·
στ)
εξασφάλιση της αποτελεσματικής και ενιαίας εφαρμογής του κεκτημένου της Ένωσης για τη διαχείριση των συνόρων και των θεωρήσεων, καθώς και της αποτελεσματικής λειτουργίας του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν·
ζ)
ενίσχυση των δράσεων των κρατών μελών που συμβάλλουν στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που δραστηριοποιούνται σε τρίτες χώρες όσον αφορά τις ροές υπηκόων τρίτων χωρών στο έδαφος των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης, καθώς και της συνεργασίας με τρίτες χώρες σε αυτό τον τομέα, με πλήρη σεβασμό των στόχων και των αρχών της εξωτερικής δράσης και της ανθρωπιστικής πολιτικής της Ένωσης.
4. Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του μέσου εφαρμόζονται με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Ειδικότερα, οι δράσεις θα συμμορφώνονται με τις διατάξεις του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη νομοθεσία της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων, την Ευρωπαϊκή σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΑΔ), την αρχή της δίκαιης μεταχείρισης των υπηκόων τρίτων χωρών, με σεβασμό του δικαιώματος ασύλου και διεθνούς προστασίας και της αρχής της μη επαναπροώθησης, καθώς και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης και των κρατών μελών που απορρέουν από την προσχώρησή τους σε διεθνείς πράξεις τις οποίες έχουν υπογράψει, όπως η σύμβαση της Γενεύης σχετικά με το Καθεστώς των Προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951, όπως αυτή συμπληρώθηκε από το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967.
Συγκεκριμένα, εφόσον είναι δυνατό, τα κράτη μέλη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή κατά την ανάληψη δράσεων για τον εντοπισμό, την άμεση παροχή βοήθειας και την παραπομπή στις υπηρεσίες προστασίας ευάλωτων ατόμων, ιδίως παιδιών και ασυνόδευτων ανήλικων.
5. Κατά την εφαρμογή δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του μέσου και συνδέονται με την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων, τα κράτη μέλη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς ναυτικού δικαίου όσον αφορά την παροχή συνδρομής σε πρόσωπα που βρίσκονται σε κίνδυνο. Εν προκειμένω, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εξοπλισμός και συστήματα που χρηματοδοτούνται από το μέσο για την αντιμετώπιση περιστατικών έρευνας και διάσωσης που ενδέχεται να προκύψουν κατά τη διάρκεια θαλάσσιας επιχείρησης επιτήρησης των συνόρων συμβάλλοντας κατά τον τρόπο αυτό στη διασφάλιση της προστασίας και στη διάσωση των ζωών μεταναστών.
6. Το μέσο θα συμβάλει επίσης στη χρηματοδότηση τεχνικής βοήθειας με πρωτοβουλία των κρατών μελών και της Επιτροπής.
Άρθρο 4
Επιλέξιμες δράσεις
1. Στο πλαίσιο των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, με βάση τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους του εθνικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 9 του παρόντος κανονισμού, το μέσο στηρίζει δράσεις σε ή από κράτη μέλη και συγκεκριμένα εκείνες που περιλαμβάνονται στα ακόλουθα:
α)
υποδομές, κτίρια και συστήματα που είναι αναγκαία στα σημεία συνοριακής διέλευσης και για την επιτήρηση μεταξύ των σημείων συνοριακής διέλευσης με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση της μη επιτρεπόμενης διέλευσης συνόρων, της παράνομης μετανάστευσης και της διασυνοριακής εγκληματικότητας καθώς και για τη διασφάλιση ομαλών ταξιδιωτικών ροών·
β)
εξοπλισμός λειτουργίας, μεταφορικά μέσα και συστήματα επικοινωνίας που είναι αναγκαία για τον αποτελεσματικό και ασφαλή έλεγχο των συνόρων και τον εντοπισμό προσώπων·
γ)
συστήματα ΤΠ και επικοινωνίας για την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στα σύνορα, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε υφιστάμενα και μελλοντικά συστήματα·
δ)
υποδομές, κτίρια, συστήματα επικοινωνίας και ΤΠ και εξοπλισμός λειτουργίας που απαιτείται για την επεξεργασία των αιτήσεων θεώρησης εισόδου και την προξενική συνεργασία, καθώς και λοιπές δράσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών για τους αιτούντες θεώρηση·
ε)
εκπαίδευση σχετικά με τη χρήση του εξοπλισμού και των συστημάτων που αναφέρονται στα στοιχεία β), γ) και δ) και την προώθηση ποιοτικών προτύπων διαχείρισης και εκπαίδευση συνοριοφυλάκων, ενδεχομένως και σε τρίτες χώρες, όσον αφορά την εκτέλεση των εποπτικών, συμβουλευτικών και ελεγκτικών καθηκόντων τους σε συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του εντοπισμού των θυμάτων εμπορίας και παράνομης διακίνησης ανθρώπων·
στ)
απόσπαση αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης και συμβούλων σε θέματα εγγράφων σε τρίτες χώρες και ανταλλαγή και απόσπαση συνοριοφυλάκων μεταξύ των κρατών μελών ή μεταξύ ενός κράτους μέλους και τρίτης χώρας·
ζ)
μελέτες, εκπαίδευση, πιλοτικά σχέδια και άλλες δράσεις που θεσπίζουν σταδιακά ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 συμπεριλαμβανομένων δράσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της διυπηρεσιακής συνεργασίας είτε στο εσωτερικό των κρατών μελών είτε μεταξύ των κρατών μελών και δράσεων που συνδέονται με τη διαλειτουργικότητα και εναρμόνιση των συστημάτων διαχείρισης των συνόρων·
η)
μελέτες, πιλοτικά σχέδια και δράσεις που αποσκοπούν στην εφαρμογή συστάσεων, επιχειρησιακών προτύπων και βέλτιστων πρακτικών που είναι αποτέλεσμα της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και οργανισμών της Ένωσης.
2. Στο πλαίσιο των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, με βάση τα αποτελέσματα του διαλόγου πολιτικής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, και σύμφωνα με τους στόχους του εθνικού προγράμματος που αναφέρονται στο άρθρο 9 του παρόντος κανονισμού, το παρόν μέσο στηρίζει δράσεις που αφορούν τρίτες χώρες ή δράσεις εντός τρίτων χωρών και ιδίως τις ακόλουθες:
α)
συστήματα πληροφόρησης, εργαλεία ή εξοπλισμό ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών·
β)
δράσεις που αφορούν την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, καθώς και των κοινών επιχειρήσεων·
γ)
έργα σε τρίτες χώρες που αποσκοπούν στη βελτίωση των συστημάτων επιτήρησης ώστε να διασφαλίζεται η συνεργασία με το Eurosur·
δ)
μελέτες, σεμινάρια, εργαστήρια, διασκέψεις, εκπαίδευση, εξοπλισμός και πιλοτικά σχέδια για την παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής εμπειρογνωμοσύνης ad hoc σε τρίτες χώρες·
ε)
μελέτες, σεμινάρια, εργαστήρια, διασκέψεις, εκπαίδευση, εξοπλισμός και πιλοτικά σχέδια για την εφαρμογή ειδικών συστάσεων, επιχειρησιακών προτύπων και βέλτιστων πρακτικών που είναι αποτέλεσμα της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και οργανισμών της Ένωσης σε τρίτες χώρες.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τον συντονισμό σε ό, τι αφορά δράσεις σε σχέση με τρίτες χώρες και εντός τρίτων χωρών, μαζί με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
3. Οι δράσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο α) δεν είναι επιλέξιμες για τα προσωρινά εξωτερικά σύνορα.
4. Δεν είναι επιλέξιμες δράσεις που συνδέονται με την προσωρινή και έκτακτη επανεισαγωγή συνοριακών ελέγχων σε εσωτερικά σύνορα, όπως αναφέρεται στις διατάξεις του κώδικα συνόρων του Σένγκεν.
5. Δεν είναι επιλέξιμες δράσεις που έχουν ως αποκλειστικό σκοπό ή αποτέλεσμα τον έλεγχο εμπορευμάτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 5
Συνολικοί πόροι και εφαρμογή
1. Οι συνολικοί πόροι για την εφαρμογή του μέσου ανέρχονται σε 2 760 εκατ. EUR σε τρέχουσες τιμές.
2. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
3. Οι συνολικοί πόροι εκτελούνται με τα ακόλουθα μέσα:
α)
εθνικά προγράμματα, σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 12·
β)
λειτουργική ενίσχυση, εντός του πλαισίου των εθνικών προγραμμάτων και σύμφωνα με τους όρους που ορίζονται στο άρθρο 10·
γ)
το ειδικό καθεστώς διέλευσης σύμφωνα με το άρθρο 11·
δ)
δράσεις της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 13·
ε)
επείγουσα συνδρομή σύμφωνα με το άρθρο 14·
στ)
εφαρμογή προγράμματος για τη δημιουργία συστημάτων ΤΠ για τη στήριξη της διαχείρισης μεταναστευτικών ροών στα εξωτερικά σύνορα, σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 15·
ζ)
τεχνική βοήθεια, σύμφωνα με το άρθρο 16.
4. Ο προϋπολογισμός που διατίθεται στο πλαίσιο του παρόντος μέσου για τις αναφερόμενες στο άρθρο 13 του παρόντος κανονισμού δράσεις της Ένωσης, την αναφερόμενη στο άρθρο 14 του παρόντος κανονισμού επείγουσα συνδρομή και για τεχνική βοήθεια που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού, εκτελείται με άμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27) και με έμμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Ο προϋπολογισμός που διατίθεται για τα αναφερόμενα στο άρθρο 9 εθνικά προγράμματα, για την αναφερόμενη στο άρθρο 10 λειτουργική ενίσχυση και για τη λειτουργία του ειδικού καθεστώτος διέλευσης που αναφέρεται στο άρθρο 11, εκτελείται υπό επιμερισμένη διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Ο προϋπολογισμός που διατίθεται στις χώρες που συμμετέχουν στην εκτέλεση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν και που αναφέρονται στην παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου εκτελείται με έμμεση διαχείριση σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) σημείο i) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012.
Η μέθοδος ή οι μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το πρόγραμμα σχετικά με την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα καθορίζεται ή καθορίζονται στις σχετικές νομοθετικές πράξεις της Ένωσης εφόσον εγκριθούν.
5. Οι συνολικοί πόροι χρησιμοποιούνται ως ακολούθως:
α)
ποσό 1 551 εκατ. EUR για τα εθνικά προγράμματα των κρατών μελών·
β)
ποσό 791 εκατ. EUR για την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα για τη στήριξη της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, υπό την επιφύλαξη της έγκρισης των σχετικών νομοθετικών πράξεων της Ένωσης·
Σε περίπτωση που το ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β) δεν έχει διατεθεί ή δεν έχει δαπανηθεί, η Επιτροπή, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης σύμφωνα με το άρθρο 17, διαθέτει εκ νέου το ποσό αυτό σε μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχεία β) και γ) και στο στοιχείο δ) της παρούσας παραγράφου. Η εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξη περιλαμβάνει αξιολόγηση της εξέλιξης των σχετικών συστημάτων ΤΠ συμπεριλαμβανομένων της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και των ποσών που αναμένεται ότι δεν θα δαπανηθούν. Η εκ νέου αυτή διάθεση δύναται να πραγματοποιηθεί μετά από την έγκριση των σχετικών νομοθετικών πράξεων ή με την ευκαιρία της ενδιάμεσης επανεξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 8·
γ)
ποσό 154 εκατ. EUR για το ειδικό καθεστώς διέλευσης·
δ)
ποσό 264 εκατ. EUR για δράσεις της Ένωσης, για επείγουσα βοήθεια και τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής, από το οποίο τουλάχιστον 30 χρησιμοποιείται για δράσεις της Ένωσης.
6. Από κοινού με τους συνολικούς πόρους που θεσπίζονται για τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 513/2014, οι συνολικοί πόροι που διατίθενται για το μέσο, όπως ορίζονται στην παράγραφο 1, αποτελούν το σύνολο των χρηματοδοτικών πόρων για το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και χρησιμεύουν ως προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 17 της διοργανικής συμφωνίας της 2ας Δεκεμβρίου 2013 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε θέματα προϋπολογισμού και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (28), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
7. Οι χώρες που συμμετέχουν στην εκτέλεση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν συμμετέχουν στο μέσο σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
Συνάπτονται οι ρυθμίσεις για τις χρηματοδοτικές συνεισφορές των εν λόγω χωρών στο μέσο και οι συμπληρωματικοί κανόνες που είναι απαραίτητοι για την εν λόγω συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων που διασφαλίζουν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και την ελεγκτική εξουσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Οι χρηματοδοτικές συνεισφορές των εν λόγω χωρών προστίθενται στους αναφερόμενους στην παράγραφο 1 συνολικούς πόρους που διατίθενται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
Άρθρο 6
Πόροι για επιλέξιμες δράσεις στα κράτη μέλη
1. Ενδεικτικά, χορηγείται στα κράτη μέλη ποσό 1 551 εκατ. EUR ως ακολούθως:
α)
ποσό 1 276 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρεται στο παράρτημα I·
β)
ποσό 147 εκατ. ευρώ, με βάση τα αποτελέσματα του μηχανισμού που αναφέρονται στο άρθρο 7·
γ)
στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης όπως αναφέρεται στο άρθρο 8 και για την περίοδο από το οικονομικό έτος 2018, ποσό 128 εκατ. ευρώ, το υπόλοιπο των διαθεσίμων πιστώσεων βάσει του παρόντος άρθρου ή άλλο ποσό, όπως ορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 4, βάσει των αποτελεσμάτων της ανάλυσης κινδύνου και της ενδιάμεσης επανεξέτασης.
2. Κάθε κράτος μέλος κατανέμει τα βασικά ποσά για τα εθνικά προγράμματα που αναφέρονται στο παράρτημα I ως ακολούθως:
α)
τουλάχιστον 10 % για δράσεις που σχετίζονται με το άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο α)·
β)
τουλάχιστον 25 % για δράσεις που σχετίζονται με το άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο β)·
γ)
τουλάχιστον 5 % για δράσεις που σχετίζονται με το άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχεία γ), δ), ε) και στ).
Τα κράτη μέλη δύνανται να παρεκκλίνουν από τα ελάχιστα αυτά ποσοστά υπό την προϋπόθεση ότι στο εθνικό πρόγραμμα διευκρινίζεται ότι η επίτευξη του στόχου δεν τίθεται σε κίνδυνο λόγω της διάθεσης λιγότερων πόρων σε σχέση με τα επίπεδα αυτά. Η εν λόγω διευκρίνηση θα αξιολογείται από την Επιτροπή στο πλαίσιο της έγκρισης των εθνικών προγραμμάτων σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2.
3. Τα κράτη μέλη διαθέτουν στο Eurosur την απαραίτητη χρηματοδότηση προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία του παρόντος συστήματος.
4. Για την ορθή επιδίωξη των στόχων βάσει του μέσου σε περίπτωση απρόβλεπτων ή νέων περιστάσεων και/ή για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εκτέλεση των διαθεσίμων πιστώσεων βάσει του μέσου, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 17 για την αναπροσαρμογή του ενδεικτικού ποσού που ορίζεται στην παράγραφο 1 στοιχείο γ) του παρόντος άρθρου.
5. Τα κράτη μέλη που θα προσχωρήσουν στην Ένωση την περίοδο 2012-2020 δεν λαμβάνουν χρηματοδοτήσεις για τα εθνικά προγράμματα στο πλαίσιο του μέσου, για όσο διάστημα χρηματοδοτούνται από προσωρινό μέσο της Ένωσης το οποίο στηρίζει τα δικαιούχα κράτη μέλη για να χρηματοδοτούν δράσεις στα νέα εξωτερικά σύνορα για την εφαρμογή του κεκτημένου του Σένγκεν όσον αφορά τον έλεγχο των συνόρων, των θεωρήσεων και των εξωτερικών συνόρων.
Άρθρο 7
Πόροι για ειδικές δράσεις
1. Τα κράτη μέλη μπορούν, συμπληρωματικά προς το ποσό που διατίθεται σε αυτά σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο α), να λαμβάνουν συμπληρωματικό ποσό, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό προβλέπεται ειδικά στο εθνικό πρόγραμμα και πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη ειδικών δράσεων που αναφέρονται στο παράρτημα II.
2. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 17 για την αναθεώρηση των ειδικών δράσεων που αναφέρονται στο παράρτημα II, εφόσον κριθεί αναγκαίο, ακόμη και στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης. Βάσει των νέων ειδικών δράσεων, τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν συμπληρωματικό ποσό, όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, με την επιφύλαξη των διαθέσιμων πόρων.
3. Τα συμπληρωματικά ποσά βάσει του παρόντος άρθρου κατανέμονται στα εν λόγω κράτη μέλη στην ατομική απόφαση χρηματοδότησης για την έγκριση ή αναθεώρηση του εθνικού προγράμματός τους, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 8
Πόροι στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης
1. Για την κατανομή του ποσού που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ), μέχρι την 1η Ιουνίου 2017, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την επιβάρυνση των κρατών μελών από τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένων δράσεων έρευνας και διάσωσης που ενδέχεται να προκύψουν κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων επιτήρησης των θαλάσσιων συνόρων και εκθέσεων αξιολόγησης που εκπονούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης του Σένγκεν, και τα επίπεδα κινδύνου στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών για την περίοδο 2017-2020, καθώς και τους παράγοντες που επηρέασαν την ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών κατά την περίοδο 2014-2016. Το εν λόγω ποσό κατανέμεται στα κράτη μέλη με βάση τη στάθμιση των ακόλουθων κατηγοριών συνόρων, λαμβάνοντας υπόψη την παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου:
α)
45 % για τα εξωτερικά θαλάσσια σύνορα·
β)
38 % για τα εξωτερικά χερσαία σύνορα·
γ)
17 % για τους αερολιμένες.
2. Για τα εξωτερικά θαλάσσια και χερσαία σύνορα ο υπολογισμός του ποσού βασίζεται στο μήκος των τμημάτων των εξωτερικών συνόρων πολλαπλασιαζόμενο με ένα επίπεδο κινδύνου (ελάχιστο, φυσιολογικό, μεσαίο, υψηλό) για κάθε τμήμα των εξωτερικών συνόρων, ως ακολούθως:
α)
συντελεστής 0,5 για ελάχιστο κίνδυνο·
β)
συντελεστής 1 για φυσιολογικό κίνδυνο·
γ)
συντελεστής 3 για μεσαίο κίνδυνο·
δ)
συντελεστής 5 για υψηλό κίνδυνο.
3. Για τα αεροδρόμια, το χορηγούμενο ποσό υπολογίζεται για κάθε κράτος μέλος ως ακολούθως:
α)
50 % βάσει του αριθμού των προσώπων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα·
β)
50 % βάσει του αριθμού των υπηκόων τρίτων χωρών στους οποίους απαγορεύθηκε η είσοδος στα εξωτερικά σύνορα.
4. Σύμφωνα με την έκθεση ανάλυσης κινδύνου του Οργανισμού Frontex και σε διαβούλευση με τον Οργανισμό Frontex, και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, με άλλους οργανισμούς της Ένωσης, η Επιτροπή καθορίζει επίπεδα κινδύνου για κάθε τμήμα των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών για την περίοδο 2017-2020. Τα επίπεδα κινδύνου βασίζονται στους ακόλουθους παράγοντες:
α)
επιβάρυνση από τη διαχείριση των συνόρων στα εξωτερικά σύνορα·
β)
παράγοντες που επηρέασαν την ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών κατά την περίοδο 2014-2016·
γ)
αλλαγές σε πολιτικές της Ένωσης, για παράδειγμα πολιτικές θεωρήσεων·
δ)
πιθανές μελλοντικές τάσεις όσον αφορά τις μεταναστευτικές ροές και τους κινδύνους παράνομων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την αντικανονική διέλευση προσώπων από τα εξωτερικά σύνορα· και
ε)
ενδεχόμενες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις σε τρίτες χώρες και ιδίως στις γειτονικές χώρες.
Προτού εκδώσει την έκθεσή της για τον προσδιορισμό των επιπέδων κινδύνου, η Επιτροπή προβαίνει σε ανταλλαγή απόψεων με τα κράτη μέλη.
5. Για τους σκοπούς της κατανομής των πόρων βάσει της παραγράφου 1:
α)
η γραμμή μεταξύ των περιοχών που αναφέρονται στο άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 866/2004 του Συμβουλίου (29), αλλά όχι τα θαλάσσια σύνορα βορείως αυτής της γραμμής, θα ληφθεί υπόψη ακόμη και αν δεν αποτελεί εξωτερικό χερσαίο σύνορο, για όσο διάστημα εξακολουθεί να εφαρμόζεται στην Κύπρο το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 10 της πράξης προσχώρησης του 2003·
β)
εξωτερικά θαλάσσια σύνορα είναι το εξωτερικό όριο των χωρικών υδάτων των κρατών μελών, σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 16 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Εντούτοις, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες απαιτούνται σε τακτική βάση επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας για την πρόληψη μη επιτρεπόμενων διελεύσεων μέσω των συνόρων, αυτό θα είναι το εξωτερικό όριο περιοχών υψηλού κινδύνου. Αυτό θα καθοριστεί λαμβάνοντας υπόψη τα συναφή δεδομένα για τις εν λόγω επιχειρήσεις στην περίοδο 2014-2016, όπως παρέχονται από τα οικεία κράτη μέλη.
6. Επιπλέον, κατόπιν προσκλήσεως της Επιτροπής, μέχρι την 1η Ιουνίου 2017, τα κράτη μέλη μπορούν να λάβουν συμπληρωματική χρηματοδότηση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή διατίθεται γι’ αυτόν τον σκοπό στο εθνικό πρόγραμμα και ότι πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για την υλοποίηση ειδικών δράσεων που θα καθοριστούν με βάση τις προτεραιότητες της Ένωσης εκείνη τη χρονική στιγμή.
7. Τα συμπληρωματικά ποσά βάσει του παρόντος άρθρου θα διατεθούν στα εμπλεκόμενα κράτη μέλη με ατομικές αποφάσεις χρηματοδότησης που θα εγκρίνουν ή θα αναθεωρούν το εθνικό τους πρόγραμμα, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 9
Εθνικά προγράμματα
1. Το εθνικό πρόγραμμα που εκπονείται, λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων του διαλόγου πολιτικής που αναφέρεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 στο πλαίσιο του μέσου, και το εθνικό πρόγραμμα που εκπονείται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 513/2014 υποβάλλονται στην Επιτροπή ως ένα ενιαίο εθνικό πρόγραμμα για το Ταμείο και σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
2. Βάσει των εθνικών προγραμμάτων που θα εξεταστούν και θα εγκριθούν από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού και λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων του πολιτικού διαλόγου που αναφέρεται στο άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014, επιδιώκουν ιδίως στόχους από τον ακόλουθο κατάλογο:
α)
ανάπτυξη του Eurosur, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις κατευθυντήριες γραμμές της Ένωσης·
β)
στήριξη και επέκταση της υφιστάμενης ικανότητας σε εθνικό επίπεδο για την πολιτική θεωρήσεων και τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων καθώς επίσης στήριξη και επέκταση των μέτρων εντός του χώρου ελεύθερης κυκλοφορίας που σχετίζονται με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, λαμβάνοντας, ειδικότερα, υπόψη τη νέα τεχνολογία, τις εξελίξεις και/ή τα πρότυπα σε σχέση με τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών·
γ)
στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών από τις προξενικές αρχές και λοιπές υπηρεσίες των κρατών μελών σε τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μηχανισμών προξενικής συνεργασίας, με στόχο τη διευκόλυνση της νόμιμης διακίνησης σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης ή του εκάστοτε κράτους μέλους και την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης προς την Ένωση·
δ)
ενίσχυση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων μέσω της δοκιμαστικής εφαρμογής και εισαγωγής νέων εργαλείων, διαλειτουργικών συστημάτων και μεθόδων εργασίας που αποσκοπούν στη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών στο εσωτερικό του κράτους μέλους ή τη βελτίωση της διυπηρεσιακής συνεργασίας·
ε)
ανάπτυξη σχεδίων προκειμένου να διασφαλίζεται ένας ενιαίος και υψηλού επιπέδου έλεγχος των εξωτερικών συνόρων σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης και με στόχο την αύξηση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων διαχείρισης των συνόρων των κρατών μελών·
στ)
υποστήριξη δράσεων μετά από διαβούλευση με τον Οργανισμό Frontex, που αποσκοπούν στην περαιτέρω προώθηση της εναρμόνισης στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων και ειδικότερα των τεχνολογικών ικανοτήτων, σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης·
ζ)
διασφάλιση της ορθής και ομοιόμορφης εφαρμογής του κεκτημένου της Ένωσης για τον έλεγχο των συνόρων και τις θεωρήσεις για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που εντοπίζονται σε ενωσιακό επίπεδο, όπως αποδεικνύουν τα αποτελέσματα που εξάγονται στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης του Σένγκεν·
η)
οικοδόμηση της ικανότητας για την αντιμετώπιση των επερχόμενων προκλήσεων, που περιλαμβάνουν τις τρέχουσες και μελλοντικές απειλές και πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα, λαμβανομένων ειδικότερα υπόψη των αναλύσεων που διεξάγονται από αρμόδιους οργανισμούς της Ένωσης.
3. Κατά την επιδίωξη των στόχων που αναφέρονται στην παράγραφο 2, τα κράτη μέλη μπορούν να υποστηρίζουν στο πλαίσιο των εθνικών τους προγραμμάτων δράσεις σε τρίτες χώρες και σε σχέση με αυτές μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και της επιχειρησιακής συνεργασίας.
4. Η Επιτροπή ζητεί τη γνώμη του Οργανισμού Frontex σχετικά με τα σχέδια εθνικών προγραμμάτων, ιδίως όσον αφορά τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της λειτουργικής ενίσχυσης, τα οποία υποβάλλονται από τα κράτη μέλη προκειμένου να αναπτυχθεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ της αποστολής του Οργανισμού Frontex και των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών για τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων καθώς και προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή και να αποφευχθεί η μη αποδοτική χρήση των δαπανών.
Άρθρο 10
Λειτουργική ενίσχυση στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων των κρατών μελών
1. Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν ποσοστό μέχρι 40 % του ποσού που διατίθεται από τον παρόν μέσο στο εθνικό πρόγραμμά τους για τη χρηματοδότηση της λειτουργικής ενίσχυσης των δημόσιων αρχών που είναι αρμόδιες για την εκπλήρωση των καθηκόντων και υπηρεσιών που συνιστούν δημόσια υπηρεσία για την Ένωση.
2. Η λειτουργική ενίσχυση χορηγείται όταν το οικείο κράτος μέλος ικανοποιεί τους ακόλουθους όρους:
α)
συμμορφώνεται με το κεκτημένο της Ένωσης για τα σύνορα και τις θεωρήσεις·
β)
συμμορφώνεται με τους στόχους του εθνικού προγράμματος·
γ)
συμμορφώνεται με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης προκειμένου να βελτιωθεί ο συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών και να αποφευχθούν οι επικαλύψεις, ο κατακερματισμός και η μη αποδοτική χρήση των δαπανών στον τομέα των συνοριακών ελέγχων.
3. Προς τον σκοπό αυτό, πριν από την έγκριση του εθνικού προγράμματος, η Επιτροπή αξιολογεί την αρχική κατάσταση στα κράτη μέλη που έχουν δηλώσει την πρόθεσή τους να ζητήσουν λειτουργική ενίσχυση λαμβάνοντας υπόψη, κατά περίπτωση, τις εκθέσεις αξιολόγησης του Σένγκεν.
Τα συμπεράσματα της Επιτροπής υπόκεινται σε ανταλλαγή απόψεων με το οικείο κράτος μέλος.
Μετά την ανταλλαγή απόψεων, για την αποδοχή της δημοσιονομικής στήριξης από την Επιτροπή στο πλαίσιο ενός εθνικού προγράμματος κράτους μέλους, μπορεί να επιβληθούν όροι όσον αφορά τον προγραμματισμό και την ολοκλήρωση ορισμένων δράσεων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της πλήρους τήρησης των όρων της παραγράφου 2 κατά τον χρόνο χορήγησης της δημοσιονομικής ενίσχυσης.
4. Η λειτουργική ενίσχυση επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα καθήκοντα και/ή υπηρεσίες και εστιάζει στους στόχους που καθορίζονται στο παράρτημα III. Συνεπάγεται την πλήρη επιστροφή της δαπάνης για την εκπλήρωση των καθηκόντων και/ή υπηρεσιών που καθορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα, εντός των δημοσιονομικών ορίων που ορίζει το πρόγραμμα και του ανώτατου ορίου που ορίζεται στην παράγραφο 1.
5. Η λειτουργική ενίσχυση υπόκειται σε παρακολούθηση και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους σε σχέση με την κατάσταση αναφοράς στο εν λόγω κράτος μέλος, με τους γενικούς και ειδικούς στόχους που πρέπει να επιτευχθούν και τους δείκτες για τη μέτρηση της προόδου.
6. Η Επιτροπή καθορίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις διαδικασίες υποβολής εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας διάταξης και όλες τις άλλες πρακτικές ρυθμίσεις που θα συμφωνηθούν μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής για τη συμμόρφωση με το παρόν άρθρο. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 18 παράγραφος 2.
Άρθρο 11
Λειτουργική ενίσχυση για το ειδικό καθεστώς διέλευσης
1. Το παρόν μέσο παρέχει στήριξη για την αντιστάθμιση διαφυγόντων εσόδων από τέλη για θεωρήσεις που εκδίδονται για τον σκοπό της διέλευσης και συμπληρωματικών δαπανών που πραγματοποιούνται κατά την εφαρμογή του συστήματος του εγγράφου διευκόλυνσης της διέλευσης (FTD) και διευκόλυνσης της σιδηροδρομικής διέλευσης (FRTD), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 693/2003 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 694/2003.
2. Οι πόροι που διατίθενται στη Λιθουανία γι’ αυτό τον σκοπό δεν υπερβαίνουν τα 154 εκατ. EUR για την περίοδο 2014-2020 και διατίθενται ως συμπληρωματική ειδική λειτουργική ενίσχυση για τη Λιθουανία.
3. Για τον σκοπό της παραγράφου 1, συμπληρωματικές δαπάνες είναι οι δαπάνες που είναι άμεσο αποτέλεσμα των ειδικών απαιτήσεων εφαρμογής της πράξης του ειδικού καθεστώτος διέλευσης και οι οποίες δεν είναι αποτέλεσμα της έκδοσης θεωρήσεων εισόδου για διέλευση ή άλλους σκοπούς.
Οι ακόλουθοι τύποι συμπληρωματικών δαπανών είναι επιλέξιμοι για χρηματοδότηση:
α)
επενδύσεις υποδομών·
β)
κατάρτιση του προσωπικού που εφαρμόζει το ειδικό καθεστώς διέλευσης·
γ)
συμπληρωματικές λειτουργικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένων των μισθών του προσωπικού που απασχολείται ειδικά στο ειδικό καθεστώς διέλευσης.
4. Τα αναφερόμενα στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου μη εισπραχθέντα τέλη υπολογίζονται βάσει του επιπέδου των τελών για θεωρήσεις και των απαλλαγών από τέλη θεωρήσεων που καθορίζονται από τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων σε πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσικής Ομοσπονδίας (30), εντός του δημοσιονομικού πλαισίου που ορίζεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
5. Η Επιτροπή και η Λιθουανία επανεξετάζουν την εφαρμογή του παρόντος άρθρου σε περίπτωση μεταβολών οι οποίες έχουν επίπτωση στην ύπαρξη και/ή λειτουργία του ειδικού καθεστώτος διέλευσης.
6. Η Επιτροπή προβλέπει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις διαδικασίες υποβολής εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας διάταξης και κάθε δημοσιονομική ή άλλη πρακτική ρύθμιση που πρέπει να γίνει μεταξύ της Λιθουανίας και της Επιτροπής για τη συμμόρφωση με το παρόν άρθρο. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 18 παράγραφος 2.
7. Για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του ειδικού καθεστώτος διέλευσης, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίζει ειδικές ρυθμίσεις ενδιάμεσων πληρωμών κατά παρέκκλιση των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 12
Προγραμματισμός σύμφωνα με τα αποτελέσματα του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν
Με βάση την έκθεση αξιολόγησης Σένγκεν, η οποία εγκρίνεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013, τα οικεία κράτη μέλη εξετάζουν, μαζί με την Επιτροπή και τον Οργανισμό Frontex, τον τρόπο αντιμετώπισης των συμπερασμάτων, συμπεριλαμβανομένων τυχόν αδυναμιών, και εφαρμόζουν τις συστάσεις στο πλαίσιο του εθνικού τους προγράμματος.
Εάν κριθεί απαραίτητο, ένα κράτος μέλος αναθεωρεί το εθνικό του πρόγραμμα σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 για να λάβει υπόψη τα συμπεράσματα και τις συστάσεις.
Η χρηματοδότηση διορθωτικών δράσεων συνιστά προτεραιότητα. Σε συνεννόηση με την Επιτροπή και τον Οργανισμό Frontex, το οικείο κράτος μέλος ανακατανέμει τους πόρους του προγράμματός τους, περιλαμβανομένων, των πόρων που έχουν προγραμματιστεί για λειτουργική ενίσχυση, και/ή θεσπίζει ή τροποποιεί δράσεις που αποσκοπούν στην εξάλειψη των αδυναμιών, σύμφωνα με τα συμπεράσματα και τις συστάσεις της έκθεσης αξιολόγησης Σένγκεν.
Άρθρο 13
Δράσεις της Ένωσης
1. Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, το παρόν μέσο μπορεί να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση διεθνικών δράσεων ή δράσεων ειδικού ενδιαφέροντος για την Ένωση («δράσεις της Ένωσης») που αφορούν τους αναφερόμενους στο άρθρο 3 γενικούς, ειδικούς και επιχειρησιακούς στόχους.
2. Για να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση οι δράσεις της Ένωσης πρέπει ειδικότερα να επιδιώκουν τους ακόλουθους στόχους:
α)
να στηρίζουν δραστηριότητες προετοιμασίας και παρακολούθησης καθώς και δραστηριότητες διοικητικού και τεχνικού χαρακτήρα, που είναι αναγκαίες για την υλοποίηση των πολιτικών για τα εξωτερικά σύνορα και τις θεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της διακυβέρνησης του χώρου του Σένγκεν μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής του μηχανισμού αξιολόγησης που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1053/2013 για την επαλήθευση της εφαρμογής του κεκτημένου του Σένγκεν και του κώδικα συνόρων του Σένγκεν, ιδίως όσον αφορά τα έξοδα αποστολής για εμπειρογνώμονες της Επιτροπής και των κρατών μελών που συμμετέχουν σε επιτόπιες επισκέψεις·
β)
να βελτιώνουν τη γνώση και την κατανόηση της κατάστασης που επικρατεί στα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες μέσω της ανάλυσης, της αξιολόγησης και της στενής παρακολούθησης των πολιτικών·
γ)
να στηρίζουν την ανάπτυξη στατιστικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένων κοινών στατιστικών εργαλείων, και μεθόδων και κοινών δεικτών·
δ)
να στηρίζουν και να παρακολουθούν την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης και τους στόχους πολιτικής της Ένωσης στα κράτη μέλη και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα και τον αντίκτυπό τους, μεταξύ άλλων όσον αφορά το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, στον βαθμό στον οποίο αφορούν το πεδίο εφαρμογής του παρόντος μέσου·
ε)
να προωθούν τη δημιουργία δικτύων, την αμοιβαία μάθηση, τον εντοπισμό και τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών και καινοτόμων προσεγγίσεων μεταξύ διαφόρων ενδιαφερομένων φορέων σε ευρωπαϊκό επίπεδο·
στ)
να προωθούν σχέδια που αποσκοπούν στην εναρμόνιση και στη διαλειτουργικότητα των μέτρων που συνδέονται με τη διαχείριση των συνόρων σύμφωνα με τα κοινά πρότυπα της Ένωσης με στόχο την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης των συνόρων·
ζ)
να βελτιώνουν τις γνώσεις για τις πολιτικές και τους στόχους της Ένωσης μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων και του κοινού, περιλαμβανομένης της εταιρικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης·
η)
να αναπτύσσουν την ικανότητα των ευρωπαϊκών δικτύων να αξιολογούν, να προωθούν, να στηρίζουν και να αναπτύσσουν περαιτέρω τις πολιτικές και τους στόχους της Ένωσης·
θ)
να στηρίζουν κατεξοχήν καινοτόμα σχέδια που αναπτύσσουν νέες μεθόδους και/ή τεχνολογίες, με δυνατότητα μεταφοράς στα άλλα κράτη μέλη, και ιδίως σχεδίων που αποσκοπούν στη δοκιμή και επικύρωση ερευνητικών σχεδίων·
ι)
να στηρίζουν δράσεις που αφορούν τρίτες χώρες και υλοποιούνται σε τρίτες χώρες, όπως αναφέρει το άρθρο 4 παράγραφος 2.
3. Οι δράσεις της Ένωσης υλοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 14
Επείγουσα συνδρομή
1. Το παρόν μέσο χορηγεί χρηματοδοτική συνδρομή για την αντιμετώπιση εκτάκτων και ειδικών αναγκών σε περίπτωση κατάστασης έκτακτης ανάγκης, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο στ).
2. Η επείγουσα συνδρομή υλοποιείται σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
Άρθρο 15
Θέσπιση προγράμματος για την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ
Το πρόγραμμα για την ανάπτυξη συστημάτων ΤΠ, με βάση υφιστάμενα και/ή νέα συστήματα ΤΠ, θα εφαρμοστεί υπό την προϋπόθεση ότι θα εγκριθούν οι νομοθετικές πράξεις της Ένωσης που ορίζουν αυτά τα συστήματα ΤΠ και την υποδομή επικοινωνιών τους με βασικό σκοπό να βελτιωθούν η διαχείριση και ο έλεγχος των ροών των ταξιδιωτών στα εξωτερικά σύνορα, μέσω της ενίσχυσης των ελέγχων και της επιτάχυνσης της διέλευσης των συνόρων για τους νόμιμους ταξιδιώτες. Στις περιπτώσεις που κρίνεται σκόπιμο, επιδιώκονται συνέργειες με υφιστάμενα συστήματα ΤΠ προκειμένου να αποφεύγονται οι περιττές δαπάνες.
Η ανάλυση του ποσού που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β) πραγματοποιείται είτε στις σχετικές νομοθετικές πράξεις της Ένωσης είτε, μετά την έγκριση των εν λόγω νομοθετικών πράξεων, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης σύμφωνα με το άρθρο 17.
Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά την ανάπτυξη των εν λόγω συστημάτων ΤΠ τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και όποτε κρίνεται σκόπιμο.
Άρθρο 16
Τεχνική βοήθεια
1. Με πρωτοβουλία της και/ή εξ ονόματος της Επιτροπής, το μέσο μπορεί να διαθέτει ετησίως ποσό μέχρι 1,7 εκατ. EUR για τεχνική βοήθεια στο Ταμείο, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
2. Με πρωτοβουλία ενός κράτους μέλους, το μέσο μπορεί να χρηματοδοτήσει τις δραστηριότητες τεχνικής βοήθειας, σύμφωνα με το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014. Το ποσό που προορίζεται για τεχνική βοήθεια δεν υπερβαίνει, για την περίοδο 2014-2020, το 5 % του συνολικού ποσού που χορηγείται στο κράτος μέλος επαυξημένο κατά 500 000 ευρώ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 17
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β), στο άρθρο 6 παράγραφος 4, στο άρθρο 7 παράγραφος 2 και στο άρθρο 15 εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο επτά ετών από τις 21 Μαΐου 2014. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της περιόδου των επτά ετών. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται αυτομάτων για περιόδους τριών ετών, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλλουν αντιρρήσεις το αργότερο εντός τριών μηνών πριν από τη λήξη της επταετίας.
3. Η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 5 στοιχείο β), στο άρθρο 6 παράγραφος 4, στο άρθρο 7 παράγραφος 2 και στο άρθρο 15, μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των ήδη εν ισχύι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
4. Μόλις εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί συγχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
5. Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 5 στοιχείο β) και του άρθρου 6 παράγραφος 4, του άρθρου 7 παράγραφος 2 και του άρθρου 15, τίθεται σε ισχύ μόνο εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 18
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή συνεπικουρείται από την «επιτροπή Ταμείων ασύλου, μετανάστευσης και ενσωμάτωσης και εσωτερικής ασφάλειας» που θεσπίζεται με το άρθρο 59 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 19
Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014
Οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 514/2014 εφαρμόζονται στο μέσο.
Άρθρο 20
Κατάργηση
Η απόφαση αριθ. 574/2007/ΕΚ καταργείται με εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 21
Μεταβατικές διατάξεις
1. Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τη συνέχιση ή την τροποποίηση, συμπεριλαμβανομένης της ολικής ή μερικής ακύρωσης, των έργων και ετήσιων προγραμμάτων μέχρι το κλείσιμό τους ή της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή βάσει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ ή κάθε άλλης νομοθεσίας που εφαρμόζεται στην εν λόγω συνδρομή στις 31 Δεκεμβρίου 2013.
2. Κατά τη θέσπιση αποφάσεων συγχρηματοδότησης βάσει του μέσου, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τα μέτρα που έχουν εγκριθεί βάσει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ πριν από τις 20 Μαΐου 2014 τα οποία έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτεται από την εν λόγω συγχρηματοδότηση.
3. Τα αναληφθέντα ποσά για συγχρηματοδότηση που εγκρίνονται από την Επιτροπή από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014, για τα οποία τα έγγραφα που απαιτούνται για το κλείσιμο των δράσεων δεν έχουν αποσταλεί στην Επιτροπή εντός της προθεσμίας υποβολής της τελικής έκθεσης, αποδεσμεύονται αυτόματα από την Επιτροπή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2017, δημιουργώντας απαίτηση επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
4. Τα ποσά που σχετίζονται με δράσεις που ανεστάλησαν λόγω δικαστικών διαδικασιών ή διοικητικών προσφυγών με ανασταλτικό αποτέλεσμα εξαιρούνται από τον υπολογισμό του ποσού που αποδεσμεύεται αυτόματα.
5. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου 2015 την έκθεση αξιολόγησης για τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των δράσεων που συγχρηματοδοτούνται βάσει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ, όσον αφορά την περίοδο 2011-2013.
6. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015 την έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης δυνάμει της απόφασης αριθ. 574/2007/ΕΚ για την περίοδο 2011-2013.
Άρθρο 22
Επανεξέταση
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο επανεξετάζουν, βάσει πρότασης της Επιτροπής, τον παρόντα κανονισμό έως τις 30 Ιουνίου 2020.
Άρθρο 23
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της ημέρας δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και εφαρμόζεται άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Στρασβούργο, 16 Απριλίου 2014.