NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1068/2013
ze dne 30. října 2013,
kterým se mění příloha II nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008, pokud jde o používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) v čerstvých solených rybách
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1333/2008 ze dne 16. prosince 2008 o potravinářských přídatných látkách (1), a zejména na čl. 10 odst. 3 a čl. 30 odst. 5 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 obsahuje seznam potravinářských přídatných látek Unie schválených pro použití v potravinách a podmínky jejich použití.
(2)
Tento seznam může být pozměněn postupem podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1331/2008 ze dne 16. prosince 2008, kterým se stanoví jednotné povolovací řízení pro potravinářské přídatné látky, potravinářské enzymy a potravinářská aromata (2).
(3)
Podle čl. 3 odst. 1 nařízení (ES) č. 1331/2008 může být seznam potravinářských přídatných látek Unie aktualizován buď z podnětu Komise, nebo na základě podání žádosti.
(4)
Dne 19. června 2009 byla předložena žádost o povolení používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) v čerstvých solených rybách a byla zpřístupněna členským státům.
(5)
Ryby lze upravovat a konzervovat přidáním vysokého množství soli do surového materiálu. Solení se vyvinulo z jednorázového procesu do procesu sestávajícího z několika kroků, mezi něž patří fáze nasolování, která umožňuje kratší dobu solení a poměrně homogenní koncentraci soli ve svalovině ryb. Za tímto účelem jsou ryby nejprve nasoleny pomocí vstřiku a/nebo aplikace solného nálevu, a to připraveným solným nálevem s kontrolovanou koncentrací soli. Poté jsou ryby soleny za sucha (tzv. suchosolení), aby se docílilo správné koncentrace soli v konečném produktu.
(6)
Během této dlouhé konzervace může stále nastat oxidace, zejména u lipidů přítomných ve svalovině ryb. To vede ke změně barvy a chuti. Oxidaci urychlují ionty kovů přítomné ve svalovině ryb a použitá sůl. Jelikož vytvářejí chemické komplexy s ionty kovů, ukázaly se difosforečnany (E 450), trifosforečnany (E 451) a polyfosforečnany (E 452) nejúčinnější ochranou solených ryb před oxidací. Většina přidaných fosforečnanů a soli je odstraněna namáčením do vody před spotřebou. Obsah vody v konečném čerstvém soleném výrobku se tímto použitím fosforečnanů nezvyšuje. Solené ryby se zachovanou původní barvou a chutí jsou žádány zejména na trzích ve Španělsku, Itálii a Řecku.
(7)
V souladu s článkem 3 ve spojení s čl. 6 odst. 4 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/13/ES ze dne 20. března 2000 o sbližování právních předpisů členských států týkajících se označování potravin, jejich obchodní úpravy a související reklamy (3) musí být používání fosforečnanů v čerstvých solených rybách uvedeno v seznamu složek. Provozovatelé potravinářských podniků mohou rovněž na svých výrobcích uvést, že polyfosforečnany nebyly použity.
(8)
Vzhledem k tomu, že většina přidaných fosforečnanů je odstraněna během namáčení do vody, bude expozice spotřebitelů fosforečnanům minimální, a z tohoto důvodu nemá pravděpodobně vliv na lidské zdraví. Je proto vhodné umožnit používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) ke konzervaci čerstvých solených ryb.
(9)
Podle čl. 3 odst. 2 nařízení (ES) č. 1331/2008 je Komise povinna požádat o stanovisko Evropského úřadu pro bezpečnost potravin za účelem aktualizace seznamu potravinářských přídatných látek Unie stanoveného v příloze II nařízení (ES) č. 1333/2008, s výjimkou případů, kdy tato aktualizace pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví. Vzhledem k tomu, že povolení používání difosforečnanů (E 450), trifosforečnanů (E 451) a polyfosforečnanů (E 452) ke konzervaci čerstvých solených ryb představuje aktualizaci uvedeného seznamu, která pravděpodobně nemá vliv na lidské zdraví, není nutné žádat o stanovisko Evropského úřadu pro bezpečnost potravin.
(10)
Bacalhau neboli portugalská treska se vyrábí dalším sušením čerstvých solených ryb. Používání polyfosforečnanů by tento proces sušení mohlo ovlivnit. Kromě toho by toto použití rovněž mohlo bránit rozvoji typické barvy a chuti portugalské tresky bacalhau. Solené ryby, které jsou ošetřeny pomocí fosforečnanů, by proto nebyly žádány výrobci tradičních bacalhau. Aby se umožnilo výrobcům tradičních bacalhau přizpůsobit se situaci, kdy lze na trh uvést ryby ošetřené pomocí fosforečnanů, mělo by být navrženo přechodné období. Během tohoto období mohou výrobci tradičních bacalhau uzavírat dohody s dodavateli a seznámit se s analytickými metodami, které se mohou používat ke kontrole přítomnosti fosforečnanů přidávaných do ryb.
(11)
V zájmu dalšího posouzení dopadu na dostupnost čerstvých solených ryb pro výrobu bacalhau bude Komise po tři roky sledovat používání polyfosforečnanů v hlavních producentských zemích solené tresky.
(12)
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna.
(13)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Příloha II nařízení (ES) č. 1333/2008 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 30. října 2013.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1068/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 30ής Οκτωβρίου 2013
για την τροποποίηση του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη χρήση των διφωσφορικών αλάτων (E 450), των τριφωσφορικών αλάτων (E 451) και πολυφωσφορικών αλάτων (E 452) στα υγράλατα ψάρια
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 10 παράγραφος 3 και το άρθρο 30 παράγραφος 5,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 θεσπίζει ενωσιακό κατάλογο προσθέτων τροφίμων που εγκρίνονται για χρήση σε τρόφιμα και καθορίζει τους όρους χρήσης τους.
(2)
Ο εν λόγω κατάλογος μπορεί να τροποποιηθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1331/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, για τη θέσπιση ενιαίας διαδικασίας έγκρισης για τα πρόσθετα τροφίμων, τα ένζυμα τροφίμων και τις αρωματικές ύλες τροφίμων (2).
(3)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1331/2008, ο ενωσιακός κατάλογος προσθέτων τροφίμων μπορεί να επικαιροποιείται είτε με πρωτοβουλία της Επιτροπής είτε ύστερα από υποβολή αίτησης.
(4)
Στις 19 Ιουνίου 2009 υποβλήθηκε αίτηση για την έγκριση της χρήσης των διφωσφορικών αλάτων (E 450), των τριφωσφορικών αλάτων (E 451) και πολυφωσφορικών αλάτων (E 452) στα υγράλατα ψάρια, η οποία κατόπιν διαβιβάστηκε στα κράτη μέλη.
(5)
Τα ψάρια μπορούν να διατηρηθούν και να συντηρηθούν με την προσθήκη μεγάλων ποσοτήτων αλατιού στην πρώτη ύλη. Η διαδικασία αλάτισης, που αποτελούνταν αρχικά από ένα στάδιο, έχει εξελιχθεί και περιλαμβάνει σήμερα πολλά στάδια, όπως η προαλάτιση, η οποία επιτρέπει συντομότερο χρόνο αλάτισης και σχετικά ομοιογενή συγκέντρωση αλατιού στους μυς των ψαριών. Για τον σκοπό αυτό, καταρχάς, τα ψάρια προαλατίζονται με ένεση και/ή αλάτισμα σε άλμες με παρασκευασμένη άλμη με ελεγχόμενη συγκέντρωση άλατος. Κατόπιν αυτού τα ψάρια είναι αλατισμένα και αποξηραμένα (π.χ. πάστωμα) ώστε να επιτευχθεί η κατάλληλη συγκέντρωση αλατιού στο τελικό προϊόν.
(6)
Κατά τη μακρά αυτή διαδικασία διατήρησης, μπορεί να προκληθεί οξείδωση, ιδίως των λιπιδίων στους μυς των ψαριών. Αυτό θα οδηγήσει σε αλλαγή του χρώματος και της γεύσης. Η οξείδωση επιταχύνεται από τα ιόντα των μετάλλων που υπάρχουν στους μυς των ψαριών και το αλάτι που χρησιμοποιείται. Επειδή σχηματίζουν χημικά σύμπλοκα με μεταλλικά ιόντα, τα διφωσφορικά άλατα (E 450), τα τριφωσφορικά άλατα (E 451) και τα πολυφωσφορικά άλατα (E 452) έχει αποδειχθεί ότι είναι τα πλέον αποτελεσματικά για την προστασία των αλίπαστων ψαριών έναντι της οξείδωσης. Το μεγαλύτερο μέρος των πρόσθετων φωσφορικών αλάτων και του αλατιού απομακρύνεται, πριν από την κατανάλωση, με εμποτισμό σε νερό. Η περιεκτικότητα σε νερό του τελικού υγράλατου προϊόντος δεν αυξήθηκε κατά τη συγκεκριμένη χρήση των φωσφορικών αλάτων. Τα αλίπαστα ψάρια των οποίων το αρχικό χρώμα και η γεύση έχουν συντηρηθεί έχουν, ειδικότερα, ζήτηση από τις αγορές στην Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα.
(7)
Σύμφωνα με το άρθρο 3, σε συνδυασμό με το άρθρο 6 παράγραφος 4 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων (3), η χρήση φωσφορικών αλάτων σε υγράλατα ψάρια πρέπει να επισημαίνεται στον κατάλογο των συστατικών. Οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων τροφίμων μπορούν επίσης να επισημαίνουν στα προϊόντα τους ότι δεν έχουν χρησιμοποιηθεί πολυφωφορικά άλατα.
(8)
Δεδομένου ότι οι περισσότερες προσθήκες φωσφορικών αλάτων απομακρύνονται κατά τον εμποτισμό σε νερό, η έκθεση του καταναλωτή στα φωσφορικά άλατα θα είναι ελάχιστη και για τον λόγο αυτό δεν ενδέχεται να έχουν επίδραση στην ανθρώπινη υγεία. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να επιτραπεί η χρήση των διφωσφορικών αλάτων (E 450), των τριφωσφορικών αλάτων (E 451) και των πολυφωσφορικών αλάτων (E 452) για τη διατήρηση των υγράλατων ψαριών.
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1331/2008, η Επιτροπή πρέπει να ζητά τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων για την επικαιροποίηση του ενωσιακού καταλόγου προσθέτων τροφίμων ο οποίος αναφέρεται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008, εκτός από τις περιπτώσεις που η εν λόγω επικαιροποίηση δεν πρόκειται να έχει επίδραση στην ανθρώπινη υγεία. Επειδή η έγκριση της χρήσης των διφωσφορικών αλάτων (E 450), των τριφωσφορικών αλάτων (E 451) και των πολυφωσφορικών αλάτων (E 452) για τη συντήρηση των υγράλατων ψαριών αποτελεί επικαιροποίηση του εν λόγω καταλόγου, η οποία δεν ενδέχεται να έχει επίπτωση στην ανθρώπινη υγεία, δεν είναι αναγκαίο να ζητηθεί η γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων.
(10)
Ο πορτογαλικός bacalhau (παστός μπακαλιάρος) παράγεται από περαιτέρω αποξήρανση υγράλατων ψαριών. Η χρήση πολυφωσφορικών αλάτων θα μπορούσε να επηρεάσει αυτή τη διαδικασία ξήρανσης. Επιπλέον, η χρήση αυτή θα μπορούσε επίσης να εμποδίσει την ανάπτυξη του χαρακτηριστικού χρώματος και της γεύσης του bacalhau. Ως εκ τούτου, οι παραγωγοί του παραδοσιακού bacalhau δεν θα ζητούσαν αλίπαστα ψάρια που υπέστησαν κατεργασία με φωσφορικά άλατα. Προκειμένου να επιτραπεί στους παραγωγούς του παραδοσιακού bacalhau να προσαρμοστούν στην πιθανή διάθεση στην αγορά ψαριών που έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία με φωσφορικά άλατα, θα πρέπει να προταθεί μεταβατική περίοδος. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι παραγωγοί του παραδοσιακού bacalhau θα μπορούν να συνάψουν συμφωνίες με προμηθευτές και να εξοικειωθούν με τις αναλυτικές μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο της παρουσίας πρόσθετων φωσφορικών αλάτων στα ψάρια.
(11)
Για να αξιολογηθεί περαιτέρω η επίδραση στη διαθεσιμότητα υγράλατων ψαριών για την παραγωγή bacalhau, η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια τριών ετών, θα παρακολουθεί τη χρήση των πολυφωσφορικών αλάτων στις κύριες χώρες παραγωγής αλατισμένου μπακαλιάρου.
(12)
Με βάση τα παραπάνω, το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.
(13)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 30 Οκτωβρίου 2013.