NAŘÍZENÍ RADY (EU) č. 733/2013
ze dne 22. července 2013,
kterým se mění nařízení (ES) č. 994/98 o použití článků 92 a 93 Smlouvy o založení Evropského společenství na určité kategorie horizontální státní podpory
(Text s významem pro EHP)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 109 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Rady (ES) č. 994/98 (1) opravňuje Komisi prohlásit prostřednictvím nařízení, že některé specifikované kategorie podpor jsou slučitelné s vnitřním trhem a nevztahuje se na ně oznamovací povinnost podle čl. 108 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva“).
(2)
Státní podpora je objektivní pojem vymezený v čl. 107 odst. 1 Smlouvy. Pravomoc Komise přijímat blokové výjimky, stanovená v nařízení (ES) č. 994/98, se vztahuje pouze na opatření, která splňují všechna kritéria čl. 107 odst. 1 Smlouvy, a představují tudíž státní podporu. Skutečnost, že je určitá kategorie podpory zahrnuta do nařízení (ES) č. 994/98 nebo v určitém nařízení o výjimce, nepředurčuje kvalifikaci určitého opatření jakožto státní podpory ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy.
(3)
Nařízení (ES) č. 994/98 opravňuje Komisi vyhlásit, že za určitých podmínek je podpora ve prospěch malých a středních podniků, podpora ve prospěch výzkumu a vývoje, podpora ve prospěch ochrany životního prostředí, podpora ve prospěch zaměstnanosti a vzdělávání a podpora, jež odpovídá mapě poskytování regionální podpory schválené Komisí pro každý členský stát, slučitelná s vnitřním trhem a nevztahuje se na ni oznamovací povinnost.
(4)
Nařízení (ES) č. 994/98 opravňuje Komisi vyjmout podpory na výzkum a vývoj, avšak nikoliv na inovace. Inovace se mezitím staly jednou z politických priorit Unie v rámci iniciativy „Unie inovací“, jedné ze stěžejních iniciativ strategie Evropa 2020. Navíc mnohé podpory na inovace jsou poměrně drobné a nenarušují výrazně hospodářskou soutěž.
(5)
V oblasti kultury a zachování kulturního dědictví nemusí řada opatření přijatých členskými státy představovat podporu, neboť nesplňují veškerá kritéria čl. 107 odst. 1 Smlouvy, například protože příjemce nevykonává hospodářskou činnost nebo protože není zasažen obchod mezi členskými státy. Nicméně pokud opatření v oblasti kultury a zachování kulturního dědictví státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy představují, jsou členské státy v současnosti povinny je oznamovat Komisi. Nařízení (ES) č. 994/98 opravňuje Komisi, aby udělila výjimku na podporu poskytnutou malým a středním podnikům, ale taková výjimka má v oblasti kultury omezené použití, protože příjemci jsou často velké podniky. Přitom malé projekty v oblasti kultury, tvorby a zachování kulturního dědictví, i když jsou prováděny většími společnostmi, nevedou obvykle k žádným výrazným narušením hospodářské soutěže a nedávné případy ukázaly, že taková podpora má na obchod omezený účinek.
(6)
Výjimky v oblasti kultury a zachování kulturního dědictví by mohly být vymezovány na základě zkušeností Komise zachycených v pokynech, například v případě kinematografických a audiovizuálních děl, nebo by takové výjimky mohly být vytvářeny na základě jednotlivých případů. Komise by při navrhování těchto blokových výjimek měla zohlednit skutečnost, že by se měly vztahovat pouze na opatření představující státní podporu, že by měly být v zásadě zaměřeny na opatření přispívající k cílům „Modernizace státní podpory v EU“ a že blokově lze vyjmout pouze takovou podporu, s níž má již Komise patřičné zkušenosti. Kromě toho by měla být zohledněna primární pravomoc členských států v oblasti kultury, zvláštní ochrana, jíž se podle čl. 167 odst. 1 Smlouvy dostává kulturní rozmanitosti, a zvláštní povaha kultury.
(7)
Členské státy jsou povinny Komisi oznamovat i opatření státní podpory na náhradu škod způsobených přírodními katastrofami. Částky podpory poskytnuté v této oblasti jsou většinou omezené a mohou být definovány jasné podmínky slučitelnosti. Nařízení (ES) č. 994/98 opravňuje Komisi vyjmout takovou podporu z oznamovací povinnosti, pouze pokud je poskytnuta malým a středním podnikům. Velké společnosti však mohou být přírodními katastrofami rovněž postiženy. Ze zkušeností Komise vyplývá, že taková podpora nevede k žádným výrazným narušením hospodářské soutěže a že na základě získaných zkušeností lze definovat jasné podmínky slučitelnosti.
(8)
Členské státy musí oznámit Komisi i opatření státní podpory na náhradu škod způsobených určitými nepříznivými povětrnostními podmínkami při rybolovu. Částky podpory poskytnuté v této oblasti jsou většinou omezené a mohou být definovány jasné podmínky slučitelnosti. Nařízení (ES) č. 994/98 opravňuje Komisi vyjmout takovou podporu z oznamovací povinnosti, pouze pokud je poskytnuta malým a středním podnikům. Nepříznivými povětrnostními podmínkami při rybolovu mohou být nicméně postiženy i velké společnosti. Ze zkušeností Komise vyplývá, že taková podpora nevede k žádným výrazným narušením hospodářské soutěže a že na základě získaných zkušeností lze definovat jasné podmínky slučitelnosti.
(9)
V souladu s článkem 42 Smlouvy se pravidla státní podpory za určitých podmínek nevztahují na některá opatření podpory ve prospěch zemědělských produktů uvedených v příloze I Smlouvy. Článek 42 se nevztahuje na odvětví lesnictví ani na produkty neuvedené v příloze I. Proto je v současnosti možné vyjmout na základě nařízení (ES) č. 994/98 podporu v odvětví lesnictví a pro potravinářské produkty neuvedené v příloze I, pouze pokud je omezena na malé a střední podniky. Komise by měla mít možnost vyjmout určité druhy podpory ve prospěch odvětví lesnictví, mimo jiné podpory zahrnuté do programů rozvoje venkova, a rovněž podpory ve prospěch propagace a reklamy potravinářských produktů neuvedených v příloze I, jsou-li podle zkušeností Komise v těchto případech narušení hospodářské soutěže omezená a lze definovat jasné podmínky slučitelnosti.
(10)
V souladu s článkem 7 nařízení Rady (ES) č. 1198/2006 ze dne 27. července 2006 o Evropském rybářském fondu (2) se články 107, 108 a 109 Smlouvy uplatňují na podporu poskytovanou členskými státy ve prospěch podniků v odvětví rybolovu, s výjimkou plateb, které členské státy uskutečnily na základě nařízení (ES) č. 1198/2006 a v souladu s ním. Dodatečná státní podpora na ochranu mořských a sladkovodních biologických zdrojů má na obchod mezi členskými státy obvykle omezený vliv, přispívá k plnění cílů Unie v oblasti námořní a rybářské politiky a nepředstavuje vážné narušení hospodářské soutěže. Poskytnuté částky podpory jsou většinou omezené a mohou být definovány jasné podmínky slučitelnosti.
(11)
V odvětví sportu, zejména v oblasti amatérského sportu, nemusí řada opatření přijatých členskými státy představovat podporu, neboť nesplňují veškerá kritéria čl. 107 odst. 1 Smlouvy, například protože příjemce nevykonává hospodářskou činnost nebo protože není zasažen obchod mezi členskými státy. Nicméně pokud opatření v oblasti sportu státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy představují, jsou členské státy v současnosti povinny je oznamovat Komisi. Státní podpora sportu, zejména amatérského sportu nebo sportu provozovaného v malém rozsahu, má na obchod mezi členskými státy často pouze omezený vliv a nepředstavuje vážné narušení hospodářské soutěže. Kromě toho jsou poskytnuté částky obvykle omezené. Na základě zkušeností mohou být definovány jasné podmínky slučitelnosti a lze tak zajistit, aby podpora sportu neznamenala výrazné narušení.
(12)
Pokud jde o podporu v oblasti letecké a námořní přepravy, podle zkušeností Komise sociální podpora v oblasti dopravy pro obyvatele odlehlých regionů, jako jsou nejvzdálenější regiony a ostrovy včetně ostrovních členských států o jednom regionu a řídce osídlených oblastí, nezpůsobuje výrazná narušení hospodářské soutěže, pokud je poskytována nezávisle na totožnosti dopravce, a je možné stanovit jasné podmínky slučitelnosti.
(13)
V posledních letech získala Komise rozsáhlé zkušenosti s podporou pro odvětví širokopásmového připojení a vytvořila příslušné pokyny (3). Ze zkušeností Komise vyplývá, že podpory pro některé typy širokopásmové infrastruktury nevedou k žádným výrazným narušením hospodářské soutěže a mohly by být blokově vyňaty za předpokladu splnění určitých podmínek slučitelnosti a za předpokladu, že je infrastruktura použita v tzv. „bílých oblastech“, tedy v oblastech, kde infrastruktura téže kategorie není přítomna (širokopásmové připojení nebo vysokorychlostní přístupová síť nové generace, NGA) a kde v blízké budoucnosti pravděpodobně nebude rozvinuta, jak je uvedeno v kritériích vypracovaných v pokynech. To platí pro podporu poskytování základního širokopásmového připojení a pro podporu malých jednotlivých opatření, která se týkají sítí NGA, jakož i pro podporu stavebně-inženýrských prací širokopásmového připojení a pasivní širokopásmové infrastruktury.
(14)
Pokud jde o infrastrukturu, řada opatření přijatých členskými státy nemusí představovat podporu, neboť nesplňují veškerá kritéria čl. 107 odst. 1 Smlouvy, například protože příjemce nevykonává hospodářskou činnost nebo protože není zasažen obchod mezi členskými státy nebo protože opatření spočívá v náhradě za službu obecného hospodářského zájmu, která splňuje veškerá kritéria judikatury ve věci Altmark (4). Nicméně pokud financování infrastruktury státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy představují, jsou členské státy povinny ji oznámit Komisi. Pokud jde o infrastrukturu, mohou nízké částky podpory věnované infrastrukturním projektům představovat účinný způsob podpory cílů Unie, jestliže tato podpora minimalizuje náklady a potenciální narušení hospodářské soutěže je omezené. Komise by tudíž měla mít možnost udělit výjimku projektům v oblasti infrastruktury podporujícím cíle uvedené v tomto nařízení a další cíle společného zájmu, zejména cíle strategie Evropa 2020 (5). Výjimka by se mohla vztahovat i na podporu pro projekty zahrnující víceodvětvové sítě nebo zařízení, u nichž jsou zapotřebí poměrně malé částky podpory. Avšak blokové výjimky lze udělovat pouze v případech infrastrukturních projektů, kde má Komise dostatečné zkušenosti ke stanovení jasných a přísných kritérií slučitelnosti, aby bylo zajištěno, že riziko potenciálního narušení hospodářské soutěže bude omezené a že velké částky podpory budou i nadále podléhat oznamovací povinnosti podle čl. 108 odst. 3 Smlouvy.
(15)
Oblast působnosti nařízení (ES) č. 994/98 by proto měla být rozšířena na nové kategorie podpory. Jejich začlenění nemá vliv na kvalifikaci určitého opatření jakožto státní podpory v kategoriích nebo odvětvích, kde jsou členské státy již aktivní.
(16)
Nařízení (ES) č. 994/98 vyžaduje, aby pro každou kategorii podpor, u kterých Komise přijme nařízení o blokových výjimkách, byly prahy vyjádřené buď jako výše podpory v poměru k souhrnu způsobilých nákladů, nebo v podobě maximální výše podpory. Tato podmínka znesnadňuje blokové výjimky na některé typy opatření zahrnující opatření státní podpory, u kterých v důsledku zvláštního způsobu, jakým byla koncipována, nelze přesně vyjádřit intenzitu podpory nebo maximální výši podpory, jako jsou například nástroje finančního inženýrství nebo některé formy opatření k propagaci investic rizikového kapitálu. To je způsobeno zejména skutečností, že taková komplexní opatření mohou zahrnovat podporu na různých úrovních: u přímých příjemců, zprostředkujících příjemců a nepřímých příjemců. S ohledem na rostoucí význam takových opatření a jejich přínos pro cíle Unie by měla být při umožnění výjimek pro ně zajištěna větší flexibilita. U těchto opatření by tedy mělo být možné stanovit prahové hodnoty pro konkrétně udělenou podporu, pokud jde o maximální míru státní podpory daného opatření nebo vztahující se k němu. Maximální míra státní podpory může zahrnovat podpůrný prvek, který nemusí být státní podporou, jsou-li součástí daného opatření alespoň určité prvky, které zahrnují státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy a které nejsou okrajové.
(17)
Nařízení (ES) č. 994/98 vyžaduje po členských státech, aby předložily souhrny informací o podporách, které poskytly a na které se vztahuje nařízení o výjimkách. Zveřejnění těchto souhrnů je nezbytné pro zabezpečení transparentnosti opatření přijatých členskými státy. Jejich zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie bylo nejúčinnějším prostředkem v době, kdy bylo nařízení (ES) č. 994/98 přijato. Nicméně s ohledem na rozvoj elektronických komunikačních prostředků je zveřejnění těchto souhrnů na internetových stránkách Komise rychlejší a efektivnější metodou a zvýší transparentnost ku prospěchu zúčastněných stran. Je proto třeba nahradit zveřejnění uvedených souhrnů v Úředním věstníku zveřejněním na internetových stránkách Komise.
(18)
Obdobně by se návrhy nařízení a ostatní dokumenty, které má zkoumat Poradní výbor pro státní podpory v souladu s nařízením (ES) č. 994/98, měly zveřejňovat na internetových stránkách Komise, a nikoli v Úředním věstníku Evropské unie, aby byla zabezpečena větší transparentnost, snížena administrativní zátěž a zkrácena prodleva při zveřejňování.
(19)
Konzultační postup zavedený v článku 8 nařízení (ES) č. 994/98 stanoví, že před zveřejněním návrhu nařízení musí být konzultován Poradní výbor pro státní podpory. Nicméně v zájmu větší transparentnosti by měl být návrh nařízení zveřejněn na internetových stránkách Komise současně s první konzultací Komise s poradním výborem.
(20)
Nařízení (ES) č. 994/98 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 994/98 se mění takto:
1)
Název nařízení se nahrazuje tímto:
„Nařízení Rady (ES) č. 994/98 ze dne 7. května 1998 o použití článků 107 a 108 Smlouvy o fungování Evropské unie na určité kategorie horizontální státní podpory“.
2)
Článek 1 se mění takto:
a)
v odstavci 1 se písmeno a) nahrazuje tímto:
„a)
podpora ve prospěch:
i)
malých a středních podniků,
ii)
výzkumu, vývoje a inovací,
iii)
ochrany životního prostředí,
iv)
zaměstnanosti a odborné přípravy,
v)
kultury a zachování kulturního dědictví,
vi)
nápravy škod způsobených přírodními katastrofami,
vii)
nápravy škod způsobených některými nepříznivými povětrnostními podmínkami při rybolovu,
viii)
lesnictví,
ix)
propagace potravinářských produktů neuvedených v příloze I Smlouvy o fungování Evropské unie,
x)
ochrany mořských a sladkovodních biologických zdrojů,
xi)
sportu,
xii)
obyvatel odlehlých regionů na dopravu, pokud má podpora sociální charakter a je poskytována nezávisle na totožnosti dopravce,
xiii)
základní širokopásmové infrastruktury, malých jednotlivých opatření podpory infrastruktury, která se týkají přístupových sítí nové generace, stavebně-inženýrských prací širokopásmového připojení a pasivní širokopásmové infrastruktury, v oblastech, kde taková širokopásmová infrastruktura neexistuje nebo nebude pravděpodobně v blízké budoucnosti rozvinuta,
xiv)
infrastruktury na podporu cílů uvedených v bodech i) až xiii) tohoto písmene a v písmeni b) a na podporu dalších cílů společného zájmu, zejména cílů strategie Evropa 2020.“;
b)
v odstavci 2 se písmeno c) nahrazuje tímto:
„c)
prahy vyjádřené jako výše podpory v poměru k souhrnu nákladů, které je možné zahrnout, nebo v podobě maximální výše podpory nebo, v případě některých typů podpory, kdy může být obtížné přesně stanovit výši podpory nebo částku podpory, zejména u nástrojů finančního inženýrství nebo investic rizikového kapitálu či v případech podobné povahy, v podobě maximální míry státní podpory daného opatření nebo vztahující se k němu, aniž je dotčena kvalifikace dotyčných opatření podle čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie;“.
3)
V článku 3 se odstavec 2 nahrazuje tímto:
„Při uskutečňování režimů podpory nebo jednotlivých podpor poskytnutých mimo jakýkoliv režim, které byly vyňaty podle nařízení uvedených v čl. 1 odst. 1, předloží členské státy Komisi souhrny informací o těchto režimech podpory nebo jednotlivých podporách, na které se nevztahuje vynětí, za účelem jejich zveřejnění na internetových stránkách Komise.“
4)
Článek 8 se mění takto:
a)
v odstavci 1 se písmeno a) nahrazuje tímto:
„a)
současně se zveřejněním jakéhokoli návrhu nařízení v souladu s článkem 6“;
b)
v odstavci 2 se druhá věta nahrazuje tímto:
„K oznámení o svolání zasedání se přikládají projednávané návrhy a dokumenty, jež mohou být zveřejněny na internetových stránkách Komise.“
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 22. července 2013.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 733/2013 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Ιουλίου 2013
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98 για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε ορισμένες κατηγορίες οριζόντιων κρατικών ενισχύσεων
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 109,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 του Συμβουλίου (1) εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να αποφασίζει, εκδίδοντας κανονισμούς, ότι ορισμένες κατηγορίες ενισχύσεων είναι συμβατές με την εσωτερική αγορά και εξαιρούνται από την υποχρέωση κοινοποίησης του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
(2)
Οι κρατικές ενισχύσεις αποτελούν αντικειμενική έννοια που ορίζεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η κατά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσία της Επιτροπής να υιοθετεί απαλλαγές κατά κατηγορία ισχύει μόνο σε ορισμένα μέτρα που πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και ως εκ τούτου συνιστούν κρατική ενίσχυση. Η ένταξη ορισμένης κατηγορίας κρατικών ενισχύσεων στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 994/98 ή σε κανονισμό εξαίρεσης δεν προκαθορίζει τον χαρακτηρισμό μέτρου ως κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(3)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να αποφασίζει ότι υπό ορισμένες προϋποθέσεις οι ενισχύσεις για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), για έρευνα και ανάπτυξη, για την προστασία του περιβάλλοντος, για απασχόληση και κατάρτιση καθώς και οι ενισχύσεις που είναι σύμφωνες με τον χάρτη που έχει εγκρίνει η Επιτροπή για κάθε κράτος μέλος όσον αφορά τη χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων, είναι συμβατές με την εσωτερική αγορά και δεν πρέπει να κοινοποιούνται.
(4)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί τις ενισχύσεις για έρευνα και ανάπτυξη, αλλά όχι για καινοτομία. Η καινοτομία έχει πλέον καταστεί προτεραιότητα πολιτικής για την ΕΕ στο πλαίσιο της «Ένωσης καινοτομίας», η οποία αποτελεί μία από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Εξάλλου, πολλά μέτρα ενίσχυσης για την καινοτομία είναι σχετικά περιορισμένης κλίμακας και δεν προκαλούν σημαντικές στρεβλώσεις ανταγωνισμού.
(5)
Στον τομέα του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ορισμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη μπορεί να μη συνιστούν ενίσχυση διότι δεν πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, για παράδειγμα επειδή ο δικαιούχος δεν ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή επειδή δεν επηρεάζονται οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, στον βαθμό που μέτρα στον τομέα του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται επί του παρόντος να τα κοινοποιούν στην Επιτροπή. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί ενισχύσεις χορηγούμενες σε ΜΜΕ, αλλά στον τομέα του πολιτισμού η χρησιμότητα της εξαίρεσης αυτής είναι περιορισμένη δεδομένου ότι δικαιούχοι των ενισχύσεων είναι συχνά μεγάλες εταιρείες. Ωστόσο, μικρά έργα στον τομέα του πολιτισμού, της δημιουργίας και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ακόμη και όταν εκτελούνται από μεγαλύτερες εταιρείες, δεν προκαλούν κατά κανόνα σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού, ενώ διαπιστώθηκε από πρόσφατες υποθέσεις ότι τέτοιου είδους ενισχύσεις έχουν περιορισμένο αντίκτυπο στις συναλλαγές.
(6)
Θα μπορούσαν να προβλεφθούν εξαιρέσεις στον τομέα του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς με βάση την πείρα της Επιτροπής όπως περιγράφεται σε κατευθυντήριες γραμμές, π.χ. για τα κινηματογραφικά ή οπτικοακουστικά έργα, ή όπως προκύπτει από συγκεκριμένες υποθέσεις. Κατά την πρόβλεψη εξαιρέσεων κατά κατηγορία, η Επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη ότι θα πρέπει να καλύπτουν μόνο τα μέτρα που συνιστούν κρατική ενίσχυση, ότι θα πρέπει καταρχήν να εστιάζουν σε μέτρα που συμβάλλουν στους στόχους του «Εκσυγχρονισμού των κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ», και ότι επιτρέπεται η κατά κατηγορία εξαίρεση μόνο για τις ενισχύσεις ως προς τις οποίες η Επιτροπή έχει ήδη σημαντική πείρα. Επιπλέον, θα λαμβάνονται υπόψη η πρωταρχική αρμοδιότητα των κρατών μελών στον τομέα του πολιτισμού και η ειδική προστασία που απολαύει η πολιτιστική ποικιλομορφία δυνάμει του άρθρου 167 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ και τα ειδικά χαρακτηριστικά του πολιτισμού.
(7)
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων για την αποκατάσταση ζημιών λόγω φυσικών καταστροφών. Τα ποσά που χορηγούνται σε αυτόν τον τομέα είναι συνήθως περιορισμένα και μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί τις εν λόγω ενισχύσεις από την υποχρέωση κοινοποίησης μόνον εφόσον χορηγούνται σε ΜΜΕ. Ωστόσο, και μεγάλες εταιρείες ενδέχεται να πληγούν από φυσικές καταστροφές. Η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν προκαλούν σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού και ότι μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας με βάση την κτηθείσα πείρα.
(8)
Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να κοινοποιούν στην Επιτροπή τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων για την αποκατάσταση ζημιών στην αλιεία λόγω ορισμένων δυσμενών καιρικών συνθηκών. Τα ποσά που χορηγούνται σε αυτόν τον τομέα είναι συνήθως περιορισμένα και μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί τις εν λόγω ενισχύσεις από την υποχρέωση κοινοποίησης μόνον εφόσον χορηγούνται σε ΜΜΕ. Ωστόσο, και μεγάλες εταιρείες ενδέχεται να πληγούν από δυσμενείς καιρικές συνθήκες στην αλιεία. Η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν προκαλούν σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού και ότι μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας με βάση την κτηθείσα πείρα.
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 42 της ΣΛΕΕ, οι κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων δεν εφαρμόζονται υπό ορισμένες προϋποθέσεις σε ορισμένα μέτρα ενισχύσεων υπέρ των γεωργικών προϊόντων που απαριθμούνται στο παράρτημα I της ΣΛΕΕ. Το άρθρο 42 δεν εφαρμόζεται στη δασοκομία ή στα προϊόντα εκτός παραρτήματος I. Ως εκ τούτου, επί του παρόντος, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98, οι ενισχύσεις για τη δασοκομία και για την προώθηση προϊόντων εκτός παραρτήματος I στον τομέα των τροφίμων μπορούν να εξαιρούνται μόνον εάν χορηγούνται σε ΜΜΕ. Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εξαιρεί ορισμένα είδη ενισχύσεων υπέρ της δασοκομίας, μεταξύ άλλων ενισχύσεις που περιλαμβάνονται στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, καθώς και ενισχύσεις υπέρ της προώθησης και διαφήμισης προϊόντων εκτός παραρτήματος I στον τομέα των τροφίμων εφόσον γνωρίζει εκ πείρας ότι οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού είναι περιορισμένες και ότι μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας.
(10)
Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1198/2006 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουλίου 2006, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (2), στις ενισχύσεις που χορηγούνται από τα κράτη μέλη σε επιχειρήσεις του αλιευτικού κλάδου εφαρμόζονται τα άρθρα 107, 108 και 109 της ΣΛΕΕ, εκτός από τις πληρωμές που καταβάλλουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο και σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1198/2006. Οι πρόσθετες κρατικές ενισχύσεις για τη διατήρηση των βιολογικών πόρων της θάλασσας και των γλυκών υδάτων έχουν συνήθως περιορισμένες συνέπειες στις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ στον τομέα της θαλάσσιας και αλιευτικής πολιτικής και δεν προκαλούν σοβαρές στρεβλώσεις ανταγωνισμού. Τα χορηγούμενα ποσά είναι συνήθως περιορισμένα και μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας.
(11)
Στον τομέα του αθλητισμού και ιδίως του ερασιτεχνικού αθλητισμού, ορισμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη ενδέχεται να μη συνιστούν ενίσχυση διότι δεν πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, για παράδειγμα επειδή ο δικαιούχος δεν ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή επειδή δεν επηρεάζονται οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, στον βαθμό που μέτρα στον τομέα του αθλητισμού συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται επί του παρόντος να τα κοινοποιούν στην Επιτροπή. Τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων για τον αθλητισμό και ιδίως στον τομέα του ερασιτεχνικού ή μικρής κλίμακας αθλητισμού, συχνά έχουν περιορισμένες επιπτώσεις στις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές και δεν δημιουργούν σοβαρές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Εξάλλου, τα χορηγούμενα ποσά είναι κατά κανόνα περιορισμένα. Μπορούν να ορισθούν σαφείς όροι συμβατότητας με βάση την κτηθείσα πείρα κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι ενισχύσεις για τον αθλητισμό δεν προκαλούν σημαντικές στρεβλώσεις ανταγωνισμού.
(12)
Όσον αφορά τις ενισχύσεις για τις αεροπορικές και τις θαλάσσιες μεταφορές, η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα για τη μεταφορά των κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών, όπως των εξαιρετικά απόκεντρων και νησιωτικών περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών κρατών μελών που αντιστοιχούν σε μια περιφέρεια και των αραιοκατοικημένων περιοχών, εφόσον χορηγούνται χωρίς διακρίσεις όσον αφορά την ταυτότητα του μεταφορέα, δεν προκαλούν σημαντική στρέβλωση και μπορούν επιπλέον να ορισθούν και σαφείς όροι συμβατότητας.
(13)
Στον τομέα των ενισχύσεων για τις ευρυζωνικές υποδομές, η Επιτροπή έχει αποκτήσει πλούσια πείρα κατά τα τελευταία έτη και έχει διατυπώσει κατευθυντήριες γραμμές (3). Η Επιτροπή γνωρίζει εκ πείρας ότι οι ενισχύσεις για ορισμένα είδη ευρυζωνικών υποδομών δεν προκαλούν σημαντική στρέβλωση και θα μπορούσαν να τύχουν εξαίρεσης κατά κατηγορία, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις συμβατότητας και εφόσον η υποδομή δημιουργείται σε «λευκές περιοχές», δηλαδή σε περιοχές όπου δεν υπάρχει υποδομή της ίδιας κατηγορίας [είτε ευρυζωνική είτε δίκτυα πρόσβασης πολύ υψηλών ταχυτήτων νέας γενιάς (NGA)] και είναι απίθανο να δημιουργηθεί στο εγγύς μέλλον, όπως υπογραμμίζεται στα κριτήρια που θεσπίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές. Αυτό ισχύει για τις ενισχύσεις που καλύπτουν την παροχή βασικών ευρυζωνικών υπηρεσιών καθώς και ενισχύσεις για μικρής κλίμακας μεμονωμένα μέτρα που καλύπτουν NGA πολύ υψηλής ταχύτητας, ενισχύσεις για έργα πολιτικού μηχανικού τα οποία συνδέονται με ευρυζωνικές υπηρεσίες και παθητική ευρυζωνική υποδομή.
(14)
Όσον αφορά τις υποδομές, ορισμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη μπορεί να μη συνιστούν ενίσχυση διότι δεν πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, για παράδειγμα επειδή ο δικαιούχος δεν ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή επειδή δεν επηρεάζονται οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών ή επειδή το μέτρο συνίσταται στην παροχή αποζημίωσης για υπηρεσία γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος που πληροί όλα τα κριτήρια της νομολογίας Altmark (4). Ωστόσο, στον βαθμό που η χρηματοδότηση των υποδομών συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να κοινοποιούν τα εν λόγω μέτρα στην Επιτροπή. Όσον αφορά τις υποδομές, η χορήγηση μικρών ποσών ενίσχυσης για έργα υποδομών μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την υποστήριξη των στόχων της ΕΕ, στον βαθμό που η ενίσχυση μειώνει το κόστος και η πιθανότητα στρέβλωσης του ανταγωνισμού είναι μικρή. Η Επιτροπή θα πρέπει λοιπόν να είναι σε θέση να εξαιρεί τις κρατικές ενισχύσεις για τα έργα υποδομών που υποστηρίζουν τους στόχους του παρόντος κανονισμού και άλλους στόχους κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» (5). Αυτό θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει τη στήριξη έργων στα οποία συμμετέχουν πολυτομεακά δίκτυα ή εγκαταστάσεις που δεν χρειάζονται σημαντικά ποσά ενισχύσεων. Ωστόσο, εξαιρέσεις κατά κατηγορία για έργα υποδομών μπορούν να εγκρίνονται μόνον εφόσον η Επιτροπή διαθέτει επαρκή πείρα για να ορίζει σαφή και αυστηρά κριτήρια συμβατότητας, διασφαλίζοντας ότι ο κίνδυνος ενδεχόμενης στρέβλωσης ανταγωνισμού είναι περιορισμένος και ότι τα μεγάλα ποσά ενισχύσεων συνεχίζουν να κοινοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
(15)
Συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98 πρέπει να διευρυνθεί, ώστε να συμπεριλάβει νέες κατηγορίες ενισχύσεων. Η προσθήκη αυτή δεν επηρεάζει τον χαρακτηρισμό μέτρου ως κρατικής ενίσχυσης σε κατηγορίες ή τομείς όπου τα κράτη μέλη είναι ήδη ενεργά.
(16)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 προβλέπει ότι τα όρια για κάθε κατηγορία ενισχύσεων για την οποία η Επιτροπή εκδίδει κανονισμό εξαίρεσης κατά κατηγορία πρέπει να καθορίζονται είτε ως εντάσεις ενίσχυσης σε σχέση με το σύνολο του αποδεκτού κόστους είτε ως ανώτατα ποσά ενίσχυσης. Ο όρος αυτός δυσχεραίνει την κατά κατηγορία εξαίρεση ορισμένων ειδών μέτρων που περιλαμβάνουν κρατική ενίσχυση τα οποία, λόγω του συγκεκριμένου τρόπου με τον οποίον έχουν σχεδιασθεί, δεν είναι δυνατόν να εκφρασθούν με ακρίβεια ως εντάσεις ενίσχυσης ή ως ανώτατα ποσά ενίσχυσης, για παράδειγμα τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής ή ορισμένες μορφές μέτρων που αποσκοπούν στην προώθηση των επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων. Τούτο οφείλεται ιδίως στο γεγονός ότι τέτοια περίπλοκα μέτρα ενδέχεται να συνεπάγονται ενίσχυση σε διάφορα επίπεδα (άμεσοι δικαιούχοι, ενδιάμεσοι δικαιούχοι, έμμεσοι δικαιούχοι). Δεδομένης της αυξανόμενης σημασίας των εν λόγω μέτρων και της συμβολής τους στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης, πρέπει να προβλέπεται περισσότερη ευελιξία ώστε αυτά τα μέτρα να μπορούν να εξαιρούνται. Συνεπώς, θα πρέπει να είναι δυνατόν, στην περίπτωση τέτοιων μέτρων, να καθορίζονται τα όρια για συγκεκριμένη ενίσχυση με βάση το ανώτατο επίπεδο κρατικής στήριξης που αφορά ή σχετίζεται με αυτό το μέτρο. Το ανώτατο επίπεδο κρατικής στήριξης μπορεί να περιλαμβάνει ένα στοιχείο στήριξης, το οποίο μπορεί να μην αποτελεί κρατική ενίσχυση, εφόσον το μέτρο περιλαμβάνει τουλάχιστον ορισμένα στοιχεία που περιλαμβάνουν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και δεν είναι περιθωριακά.
(17)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν συνοπτικές πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούν και οι οποίες καλύπτονται από κανονισμό εξαίρεσης. Η δημοσίευση των εν λόγω πληροφοριών είναι αναγκαία προκειμένου να εξασφαλίζεται η διαφάνεια των μέτρων που θεσπίζουν τα κράτη μέλη. Η δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούσε το αποτελεσματικότερο μέσο για την εξασφάλιση διαφάνειας όταν εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98. Ωστόσο, δεδομένης της εξέλιξης των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας, η δημοσίευση των πληροφοριών στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής αποτελεί ταχεία και περισσότερο αποτελεσματική μέθοδο, η οποία αυξάνει τη διαφάνεια προς όφελος των ενδιαφερόμενων μερών. Κατά συνέπεια, αντί της Επίσημης Εφημερίδας, οι εν λόγω συνοπτικές πληροφορίες θα πρέπει να δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής.
(18)
Ομοίως, τα σχέδια κανονισμών και άλλα έγγραφα που πρέπει να εξετάζονται από τη συμβουλευτική επιτροπή για τις κρατικές ενισχύσεις σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 994/98, θα πρέπει να δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, αντί για την Επίσημη Εφημερίδα, ώστε να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη διαφάνεια, να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος και να επιταχυνθεί η δημοσίευσή τους.
(19)
Η διαδικασία διαβούλευσης που θεσπίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98 προβλέπει ότι πρέπει να ζητείται η γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις πριν από τη δημοσίευση των σχεδίων κανονισμών. Ωστόσο, για λόγους μεγαλύτερης διαφάνειας, τα σχέδια κανονισμών θα πρέπει να δημοσιεύονται στο διαδίκτυο ταυτόχρονα με τη διεξαγωγή διαβούλευσης της Επιτροπής με τη συμβουλευτική επιτροπή.
(20)
Επομένως, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 τροποποιείται ως εξής:
1)
Ο τίτλος του κανονισμού αντικαθίσταται από τον ακόλουθο:
«Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 994/98 του Συμβουλίου, της 7ης Μαΐου 1998, για την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε ορισμένες κατηγορίες οριζόντιων κρατικών ενισχύσεων».
2)
Το άρθρο 1 τροποποιείται ως εξής:
α)
Στην παράγραφο 1, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
ενισχύσεις για:
i)
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις,
ii)
έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία,
iii)
προστασία του περιβάλλοντος,
iv)
απασχόληση και κατάρτιση,
v)
πολιτισμό και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς,
vi)
αποκατάσταση των ζημιών λόγω φυσικών καταστροφών,
vii)
αποκατάσταση των ζημιών στην αλιεία λόγω ορισμένων δυσμενών καιρικών συνθηκών,
viii)
τη δασοκομία,
ix)
προώθηση προϊόντων εκτός παραρτήματος I ΣΛΕΕ στον τομέα των τροφίμων,
x)
διατήρηση βιολογικών πόρων της θάλασσας και των γλυκών υδάτων,
xi)
αθλητισμό,
xii)
μεταφορές κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών, εφόσον οι ενισχύσεις έχουν κοινωνικό χαρακτήρα και χορηγούνται χωρίς διακρίσεις σε σχέση με την ταυτότητα του μεταφορέα,
xiii)
βασικές ευρυζωνικές υποδομές, μικρής κλίμακας μεμονωμένα μέτρα υποδομών που καλύπτουν δίκτυα πρόσβασης νέας γενεάς, έργα πολιτικού μηχανικού τα οποία αφορούν ευρυζωνικές υπηρεσίες και παθητική ευρυζωνική υποδομή σε περιοχές στις οποίες είτε δεν υπάρχουν είτε δεν είναι πιθανόν να αναπτυχθούν τέτοιες υποδομές στο εγγύς μέλλον,
xiv)
υποδομές προς στήριξη των στόχων που απαριθμούνται στα σημεία i) έως xiii) και στο στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου και άλλων στόχων κοινού ενδιαφέροντος, ιδίως στο πλαίσιο των στόχων της στρατηγικής “Ευρώπη 2020”·».
β)
Στην παράγραφο 2, το στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ)
όρια εκφραζόμενα είτε ως εντάσεις ενίσχυσης σε σχέση με το σύνολο του αποδεκτού κόστους είτε ως ανώτατα ποσά ενίσχυσης είτε, για ορισμένα είδη ενισχύσεων για τα οποία μπορεί να είναι δύσκολο να καθοριστεί με ακρίβεια η ένταση της ενίσχυσης ή το ποσό της ενίσχυσης, ιδίως μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής ή επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου ή άλλα μέσα παρόμοιου χαρακτήρα, ως μέγιστο ποσοστό κρατικής στήριξης που αφορά ή σχετίζεται με αυτό το μέτρο, με την επιφύλαξη του χαρακτηρισμού των συγκεκριμένων μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ·».
3)
Η παράγραφος 2 του άρθρου 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2. Όταν εφαρμόζουν καθεστώτα ενίσχυσης ή χορηγούν μεμονωμένες ενισχύσεις εκτός καθεστώτος που εξαιρούνται, κατ’ εφαρμογή των κανονισμών του άρθρου 1 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη αποστέλλουν στην Επιτροπή, προκειμένου να δημοσιευθούν στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, συνοπτικές πληροφορίες σχετικά με αυτά τα καθεστώτα ενίσχυσης ή με μεμονωμένες ενισχύσεις οι οποίες δεν υπάγονται σε εξαιρούμενο καθεστώς ενίσχυσης.».
4)
Το άρθρο 8 τροποποιείται ως εξής:
α)
Στην παράγραφο 1, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α)
ταυτόχρονα με τη δημοσίευση σχεδίου κανονισμού σύμφωνα με το άρθρο 6·».
β)
Στην παράγραφο 2, η δεύτερη πρόταση αντικαθίσταται από την ακόλουθη:
«Τα προς εξέταση σχέδια και έγγραφα επισυνάπτονται στην κοινοποίηση και μπορούν να δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής».
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 22 Ιουλίου 2013.