PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE (EU) 2015/495
ze dne 20. března 2015,
kterým se stanoví seznam sledovaných látek pro monitorování v rámci celé Unie v oblasti vodní politiky podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/105/ES
(oznámeno pod číslem C(2015) 1756)
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2008/105/ES ze dne 16. prosince 2008 o normách environmentální kvality v oblasti vodní politiky, změně a následném zrušení směrnic Rady 82/176/EHS, 83/513/EHS, 84/156/EHS, 84/491/EHS a 86/280/EHS a změně směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES (1), a zejména čl. 8b odst. 5 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES je stanoveno vypracování seznamu sledovaných látek, nejprve maximálně 10 látek nebo skupin látek, o nichž se shromažďují údaje z monitorování v rámci celé Unie pro účely podpory budoucího rozdělování látek podle priority v souladu s čl. 16 odst. 2 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES (2). V seznamu by měly být uvedeny matrice pro monitorování a případné metody analýzy, které nevyžadují nadměrné náklady.
(2)
Článek 8b směrnice 2008/105/ES stanoví mimo jiné podmínky a postupy pro monitorování látek zahrnutých do seznamu sledovaných látek, za účelem podávání zpráv o výsledcích monitorování ze strany členských států a aktualizace seznamu.
(3)
Tyto látky v seznamu sledovaných látek by se měly vybírat z látek, které podle dostupných informací mohou představovat na úrovni Unie významné riziko pro vodní prostředí nebo jeho prostřednictvím, avšak pro něž nejsou dostatečné údaje z monitorování, aby bylo možné učinit závěr o skutečném riziku, které představují. U vysoce toxických látek používaných v mnoha členských státech a vypouštěných do vodního prostředí, které však nejsou monitorovány nebo jsou monitorovány pouze zřídka, by mělo být zváženo jejich zařazení do seznamu sledovaných látek. Uvedený postup výběru by měl vzít v úvahu informace uvedené v čl. 8b odst. 1 písm. a) až e) směrnice 2008/105/ES, přičemž by se měly zejména zohlednit nově se objevující znečišťující látky.
(4)
Monitorování látek ze seznamu sledovaných látek by mělo poskytnout vysoce kvalitní údaje o jejich koncentracích ve vodním prostředí, které jsou vhodné pro účely podpory hodnocení rizik podle zvláštního přezkumu podle čl. 16 odst. 4 směrnice 2000/60/ES, které jsou základem pro určování prioritních látek. V uvedeném přezkumu by se mělo zvážit, zda budou látky, které představují významné riziko, začleněny do seznamu prioritních látek. Byla by rovněž stanovena určitá norma kvality životního prostředí, kterou by členské státy musely dodržovat. Návrh látek pro zařazení do seznamu prioritních látek by měl být předmětem posouzení dopadů.
(5)
V souladu s čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES by se diklofenak, 17-beta-estradiol (E2) a 17-alfa-ethinylestradiol (EE2) měly zahrnout do prvního seznamu sledovaných látek s cílem shromáždit údaje z monitorování pro účely snazšího stanovení vhodných opatření s cílem řešit rizika, která uvedené látky představují. Estron (E1) by měl být zahrnut do seznamu sledovaných látek z důvodu své blízké chemické příbuznosti s 17-beta-estradiolem, jehož je produktem rozkladu.
(6)
Komise během roku 2014 shromáždila údaje o různých dalších látkách, které by mohly být zařazeny do seznamu sledovaných látek. Zohlednila informační zdroje uvedené v čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES a konzultovala odborníky z členských států a skupiny zúčastněných stran. Stanovovalo se pořadí látek. Týkalo se to zejména látek, které měly při nedávno dokončeném přezkumu prioritních látek blízko k tomu, aby byly zařazeny mezi prioritní látky, pro něž jsou však ještě potřebné údaje z monitorování, aby bylo významné riziko potvrzeno. Týkalo se to rovněž několika dalších látek, které byly identifikovány jako potenciální nové znečišťujícílátky, pro něž byly k dispozici omezené nebo žádné údaje z monitorování. Riziko, které představuje každá z těchto látek, bylo vypočteno z dostupných informací o jejich vnitřní nebezpečnosti a o expozici životního prostředí těmto látkám. Expozice byla odhadnuta na základě údajů o rozsahu výroby a používání, přičemž byly zohledněny veškeré aktuální údaje z monitorování.
(7)
V průběhu shromažďování údajů o látkách v původním seznamu byly pro některé z uvedených látek zjištěny dodatečné údaje z monitorování. Dostupnost spolehlivých, aktuálních údajů pro alespoň čtyři členské státy byla považována za dostatečnou k tomu, aby látky nebyly zařazeny do seznamu sledovaných látek. Poté, co se uvedené látky přestaly používat, spolu s některými dalšími látkami, u nichž existovaly pochybnosti o jejich toxicitě nebo u nichž se očekávalo, že jejich používání bude ukončeno, byly jako látky, které se umístily v rámci pořadí na nejpřednějších místech, označeny tyto látky: oxadiazon, methiokarb, 2,6-di-terc-butyl-4-methylfenol, triallát, čtyři neonikotinoidové pesticidy, makrolidové antibiotikum erythromycin a 2-ethylhexyl-4-methoxycinnamát. Tyto látky by tudíž měly být zahrnuty do seznamu sledovaných látek a označeny čísly organizace Chemical Abstracts Service (CAS) a čísly EU. Pátý neonikotinoidový pesticid a dvě další makrolidová antibiotika byly také stanoveny jako látky, které potenciálně představují významné riziko. Možnost, že by látky se stejným účinkem mohly mít aditivní účinky, je dalším důvodem pro jejich společné zahrnutí do seznamu sledovaných látek. Mělo by být možné analyzovat současně neonikotinoidy a rovněž makrolidová antibiotika, a umožnit jejich zařazení do seznamu.
(8)
V souladu s čl. 8b odst. 1 směrnice 2008/105/ES Komise určila pro navrhované látky možné analytické metody. Detekční limit metody by měl být přinejmenším tak nízký jako předpokládaná koncentrace bez účinku specifická pro každou látku v příslušné matrici. Pokud nové informace povedou v případě určitých látek k poklesu předpokládané koncentrace bez účinku, mohl by být maximální detekční limit přijatelné metody snížen, přičemž uvedené látky zůstanou na seznamu. V případě analytických metod se má za to, že nevyžadují nadměrné náklady.
(9)
Za účelem srovnatelnosti by měly být všechny látky monitorovány ve všech vzorcích vody. Bylo by však vhodné monitorovat 2-ethylhexyl-4-methoxycinnamát také v suspendovaných částicích nebo sedimentu, neboť má tendenci se do této matrice štěpit.
(10)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného na základě čl. 21 odst. 1 směrnice 2000/60/ES,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
První seznam sledovaných látek pro monitorování v rámci celé Unie uvedený v článku 8b směrnice 2008/105/ES je stanoven v příloze tohoto rozhodnutí.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 20. března 2015.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/495 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Μαρτίου 2015
για τη δημιουργία καταλόγου επιτήρησης των ουσιών για την παρακολούθηση σε επίπεδο Ένωσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων, σύμφωνα με την οδηγία 2008/105/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2015) 1756]
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2008/105/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος στον τομέα της πολιτικής των υδάτων καθώς και σχετικά με την τροποποίηση και τη συνακόλουθη κατάργηση των οδηγιών του Συμβουλίου 82/176/ΕΟΚ, 83/513/ΕΟΚ, 84/156/ΕΟΚ, 84/491/ΕΟΚ και 86/280/ΕΟΚ και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 8β παράγραφος 5,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το άρθρο 8β παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/105/ΕΚ προβλέπει την κατάρτιση καταλόγου επιτήρησης ο οποίος, σε πρώτη φάση, περιλαμβάνει κατά μέγιστο 10 ουσίες ή ομάδες ουσιών για τις οποίες πρέπει να συλλέγονται δεδομένα παρακολούθησης σε επίπεδο Ένωσης με σκοπό την υποστήριξη της μελλοντικής διαδικασίας ιεράρχησης σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 2 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2). Ο κατάλογος θα πρέπει να περιλαμβάνει ένδειξη των υλικών φορέων παρακολούθησης και των πιθανών μεθόδων ανάλυσης που δεν συνεπάγονται υπερβολικό κόστος.
(2)
Το άρθρο 8β της οδηγίας 2008/105/ΕΚ καθορίζει, μεταξύ άλλων, τους όρους και τις λεπτομέρειες για την παρακολούθηση των ουσιών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο επιτήρησης, για την υποβολή εκθέσεων με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης από τα κράτη μέλη, καθώς και για την επικαιροποίηση του καταλόγου.
(3)
Οι ουσίες που πρέπει να συμπεριληφθούν στον κατάλογο επιτήρησης επιλέγονται μεταξύ εκείνων για τις οποίες τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν ότι ενδέχεται να δημιουργούν σημαντικό κίνδυνο σε επίπεδο Ένωσης για το υδάτινο περιβάλλον ή μέσω αυτού, για τις οποίες, όμως, τα στοιχεία παρακολούθησης είναι ανεπαρκή για να εξαχθεί συμπέρασμα ως προς τον πραγματικό κίνδυνο που ενέχουν. Οι ουσίες υψηλής τοξικότητας που χρησιμοποιούνται σε πολλά κράτη μέλη και απορρίπτονται στο υδάτινο περιβάλλον, αλλά είτε δεν παρακολουθούνται είτε παρακολουθούνται σπανίως, θα πρέπει να εξετάζονται ως υποψήφιες για συμπερίληψη στον κατάλογο επιτήρησης. Κατά την εν λόγω διαδικασία επιλογής θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πληροφορίες που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως ε) του άρθρου 8β παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/105/ΕΚ, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στους νεοεμφανιζόμενους ρύπους.
(4)
Η παρακολούθηση των ουσιών του καταλόγου επιτήρησης θα πρέπει να παράγει υψηλής ποιότητας δεδομένα σχετικά με τις συγκεντρώσεις των ουσιών αυτών στο υδάτινο περιβάλλον, κατάλληλα για τον σκοπό της υποστήριξης, σε ξεχωριστή διαδικασία επανεξέτασης σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 4 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ, των αξιολογήσεων βάσει του κινδύνου οι οποίες αποτελούν τη βάση του προσδιορισμού των ουσιών προτεραιότητας. Στο πλαίσιο της εν λόγω επανεξέτασης, οι ουσίες που διαπιστώνεται ότι εμφανίζουν σοβαρό κίνδυνο θα πρέπει να εξετάζονται ως υποψήφιες για συμπερίληψη στον κατάλογο των ουσιών προτεραιότητας. Στην περίπτωση αυτή θα καθορίζεται επίσης ένα ποιοτικό περιβαλλοντικό πρότυπο στο οποίο θα πρέπει να ανταποκρίνονται τα κράτη μέλη. Η πρόταση συμπερίληψης μιας ουσίας στον κατάλογο των ουσιών προτεραιότητας θα υπόκειται σε εκτίμηση επιπτώσεων.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 8β παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/105/ΕΚ, οι ουσίες diclofenac, 17-beta-estradiol (E2) και 17-alpha-ethinylestradiol (EE2) θα πρέπει να περιλαμβάνονται στον πρώτο κατάλογο επιτήρησης για τη συλλογή στοιχείων παρακολούθησης προκειμένου να διευκολυνθεί ο καθορισμός των κατάλληλων μέτρων για την αντιμετώπιση του κινδύνου που δημιουργούν οι εν λόγω ουσίες. Η ουσία οιστρόνη (E1) θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνεται στον κατάλογο επιτήρησης εξαιτίας της στενής της χημικής σχέσης με την ουσία 17-beta-estradiol (οιστραδιόλη-17β), της οποίας αποτελεί προϊόν διάσπασης.
(6)
Κατά τη διάρκεια του 2014 η Επιτροπή συγκέντρωσε στοιχεία για μια σειρά άλλων ουσιών που θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στον κατάλογο επιτήρησης. Έλαβε υπόψη τις πηγές πληροφοριών που αναφέρονται στο άρθρο 8β παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/105/ΕΚ και ζήτησε τη γνώμη εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών και ομάδων ενδιαφερομένων. Διενεργήθηκε διαδικασία κατάταξης. Αυτή αφορούσε ιδίως ουσίες που προσέγγιζαν τον χαρακτηρισμό της ουσίας προτεραιότητας κατά την επανεξέταση των ουσιών προτεραιότητας που ολοκληρώθηκε τελευταία, αλλά για τις οποίες χρειάζονταν ακόμη στοιχεία παρακολούθησης προκειμένου να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη σημαντικού κινδύνου. Η Επιτροπή εξέτασε επίσης διάφορες άλλες ουσίες που προσδιορίζονται ως δυνητικοί νεοεμφανιζόμενοι ρύποι, για τις οποίες υπήρχε μικρός αριθμός ή απουσία πρόσφατων δεδομένων παρακολούθησης. Ο κίνδυνος που εμφανίζει καθεμία από τις ουσίες αυτές υπολογίστηκε από τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τους εγγενείς τους κινδύνους και την έκθεση του περιβάλλοντος σε αυτούς. Η έκθεση εκτιμήθηκε από δεδομένα σχετικά με την έκταση της παραγωγής και της χρήσης, λαμβανομένων υπόψη των τυχόν πραγματικών δεδομένων παρακολούθησης.
(7)
Κατά τη διάρκεια της συλλογής δεδομένων σχετικά με τις ουσίες του πρώτου καταλόγου, προέκυψαν πρόσθετα δεδομένα παρακολούθησης για ορισμένες από τις ουσίες αυτές. Η διαθεσιμότητα αξιόπιστων, επικαιροποιημένων δεδομένων για τουλάχιστον τέσσερα κράτη μέλη θεωρήθηκε επαρκής για τη μη συμπερίληψη ουσιών στον κατάλογο επιτήρησης. Όταν οι εν λόγω ουσίες δεν ελήφθησαν υπόψη, παράλληλα με ορισμένες άλλες για την τοξικότητα των οποίων υπήρχαν συγκεκριμένες αμφιβολίες, ή με ουσίες η χρήση των οποίων αναμενόταν να διακοπεί, οι ακόλουθες προσδιορίστηκαν ως ουσίες με την πλέον υψηλή κατάταξη: oxadiazon, methiocarb, 2,6-δι-tert-βουτυλο-4-μεθυλοφαινόλη, tri-allate, τέσσερα νεονικοτινοειδή παρασιτοκτόνα, το μακρολιδικό αντιβιοτικό ερυθρομυκίνη και το 4-μεθοξυκινναμωμικό 2-αιθυλεξύλιο. Οι εν λόγω ουσίες θα πρέπει, επομένως, να συμπεριληφθούν επίσης στον κατάλογο επιτήρησης, ταυτοποιούμενες με τον αριθμό της Chemical Abstracts Service (CAS) και τον αριθμό της ΕΕ. Διαπιστώθηκε, επίσης, ότι ένα πέμπτο νεονικοτινοειδές παρασιτοκτόνο και δύο άλλα μακρολιδικά αντιβιοτικά εμφανίζουν δυνητικά σημαντικό κίνδυνο. Το ενδεχόμενο ότι ουσίες με τον ίδιο τρόπο δράσης θα μπορούσαν να έχουν προσθετικό αποτέλεσμα δικαιολογεί επιπροσθέτως την πρόταση για την ταυτόχρονη καταχώρισή τους στον κατάλογο επιτήρησης. Θα πρέπει να είναι δυνατή η ταυτόχρονη ανάλυση των νεονικοτινοειδών, όπως και των μακρολίδιων αντιβιοτικών που θα τους επιτρέψει να ομαδοποιηθούν στον κατάλογο.
(8)
Σύμφωνα με το άρθρο 8β παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/105/ΕΚ, η Επιτροπή έχει εντοπίσει πιθανές μεθόδους ανάλυσης για τις προτεινόμενες ουσίες. Το όριο ανίχνευσης της μεθόδου θα πρέπει να είναι τουλάχιστον τόσο χαμηλό όσο η ειδική για την ουσία προβλεπόμενη συγκέντρωση χωρίς επιδράσεις, για κάθε ουσία στον σχετικό υλικό φορέα. Εάν νέες πληροφορίες οδηγούν σε μείωση της προβλεπόμενης συγκέντρωσης χωρίς επιδράσεις για συγκεκριμένες ουσίες, το ανώτατο αποδεκτό όριο ανίχνευσης της μεθόδου ενδέχεται να πρέπει να μειωθεί, ενώ οι ουσίες αυτές παραμένουν στον κατάλογο. Οι αναλυτικές μέθοδοι δεν θεωρείται ότι συνεπάγονται υπερβολικό κόστος.
(9)
Για λόγους συγκρισιμότητας, όλες οι ουσίες θα πρέπει να παρακολουθούνται στα συνολικά δείγματα ύδατος. Ωστόσο, η ουσία 4-μεθοξυκινναμωμικό 2-αιθυλεξύλιο θα ήταν σκόπιμο να παρακολουθείται και στα αιωρούμενα σωματίδια ή στο ίζημα, λόγω της τάσης της να διαχωρίζεται σε αυτόν τον υλικό φορέα.
(10)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 21 παράγραφος 1 της οδηγίας 2000/60/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Ο πρώτος κατάλογος επιτήρησης των ουσιών για παρακολούθηση σε επίπεδο Ένωσης, που αναφέρεται στο άρθρο 8β της οδηγίας 2008/105/ΕΚ, καθορίζεται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 20 Μαρτίου 2015.