NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 223/2014
ze dne 11. března 2014
o Fondu evropské pomoci nejchudším osobám
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 175 odst. 3 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (2),
v souladu s řádným legislativním postupem (3),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V souladu se závěry Evropské rady ze dne 17. června 2010, jimiž byla přijata strategie Unie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění (dále jen „strategie Evropa 2020“), si Unie a členské státy vytyčily cíl, jímž je snížení počtu osob ohrožených chudobou a sociálním vyloučením do roku 2020 nejméně o 20 milionů. Přesto byla v roce 2011 téměř jedna čtvrtina obyvatel Unie (119,82 milionů) ohrožena chudobou nebo sociálním vyloučením, což je přibližně o 4 miliony osob více než v předchozím roce. Míra chudoby a sociálního vyloučení však není ve všech částech Unie stejná a jejich závažnost se v různých členských státech liší.
(2)
Počet osob, jež trpí materiální či dokonce vážnou materiální deprivací, v Unii neustále narůstá, takže v roce 2011 žilo v podmínkách vážné materiální deprivace téměř 8,8 % občanů Unie. Tyto osoby jsou navíc často natolik vyloučeny, že nemohou využívat aktivačních opatření podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1303/2013 (4), a zejména nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1304/2013 (5).
(3)
Členské státy a Komise by měly přijmout vhodná opatření, která by zabránila veškeré diskriminaci, a měly by zajistit rovnost žen a mužů a systematické začleňování genderového hlediska do všech fází přípravy, programování, řízení a provádění, monitorování a hodnocení Fondu evropské pomoci nejchudším osobám (dále jen „fond“), do informačních a osvětových kampaní a do výměny osvědčených postupů.
(4)
Článek 2 Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“) zdůrazňuje, že Unie je založena na hodnotách úcty k lidské důstojnosti, svobody, demokracie, rovnosti, právního státu a dodržování lidských práv, včetně práv příslušníků menšin.
(5)
Článek 6 Smlouvy o EU zdůrazňuje, že Unie uznává práva, svobody a zásady obsažené v Listině základních práv Evropské unie.
(6)
Článek 174 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) stanoví, že Unie za účelem podpory celkového harmonického vývoje rozvíjí a prosazuje svou činnost vedoucí k posílení hospodářské, sociální a územní soudržnosti.
(7)
Fond by měl posílit sociální soudržnost, a tím přispět ke snížení chudoby - a v konečném důsledku k odstranění jejích nejhorších forem - v Unii prostřednictvím podpory vnitrostátních systémů, jež poskytují pomoc nefinanční povahy nejchudším osobám, a zmírňují tak potravinovou a vážnou materiální deprivaci, nebo napomáhají sociálnímu začleňování nejchudších osob. Fond by měl zmírňovat ty formy extrémní chudoby, jejichž dopad na sociální vyloučení je největší, jako jsou například bezdomovectví, chudoba dětí a potravinová nouze.
(8)
Účelem fondu není nahradit veřejné politiky členských států zaměřené na boj proti chudobě a sociálnímu vyloučení, a zejména politiky, které jsou nezbytné s cílem předcházet marginalizaci zranitelných skupin a skupin s nízkými příjmy a zabránit zvyšování rizika chudoby a sociálního vyloučení.
(9)
Podle článku 317 Smlouvy o fungování EU a v rámci sdíleného řízení by měly být stanoveny podmínky umožňující Komisi vykonávat své úkoly při plnění souhrnného rozpočtu Unie a rovněž by měly být vyjasněny oblasti odpovědnosti v rámci spolupráce členských států. Uplatňování těchto podmínek by mělo umožnit Komisi ujistit se o tom, že členské státy využívají fond zákonným a správným způsobem a v souladu se zásadou řádného finančního řízení ve smyslu nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU, Euratom) č. 966/2012 (6) (dále jen „finanční nařízení“).
(10)
Uvedená ustanovení rovněž zajišťují, aby byly podporované operace v souladu s platnými právními předpisy Unie a se souvisejícími vnitrostátními právními předpisy, které přímo či nepřímo provádějí toto nařízení, jakož i s příslušnými politikami, zejména pokud jde o bezpečnost potravinové pomoci nebo základní materiální pomoci poskytovaných nejchudším osobám.
(11)
Přidělování prostředků fondu jednotlivým členským státům v období 2014-2020 zohledňuje ve stejné míře následující ukazatele, které jsou vyhodnocovány na základě údajů Eurostatu týkající se počtu obyvatel, kteří jsou obětí vážné materiální deprivace a počtu obyvatel žijících v domácnostech s velmi nízkou intenzitou práce. Kromě toho toto přidělování rovněž zohlední různé způsoby, jimiž se nejchudším osobám v jednotlivých členských státech pomáhá. Každému členskému státu by nicméně měla být přidělena přinejmenším částka 3 500 000 EUR na programové období 2014-2020, aby mohl zavést operační program se smysluplnou úrovní prostředků.
(12)
Prostředky, které jsou členskému státu přiděleny ze strukturálních fondů, by měly být sníženy o prostředky, které jsou mu přiděleny z fondu.
(13)
Operační programy členských států by měly stanovit a vysvětlit formy potravinové nebo materiální deprivace, které mají být řešeny, nebo činnosti na podporu sociálního začlenění, které mají být podporovány, a popsat rysy pomoci nejchudším osobám, která bude poskytnuta prostřednictvím podpory z fondu vnitrostátním systémům. Tento popis by měl rovněž zahrnovat prvky nezbytné k zajištění účinného a efektivního provádění operačních programů.
(14)
Vážná potravinová nouze v Unii existuje současně se značným plýtváním potravinami. V tomto ohledu by měl fond ve vhodných případech usnadňovat potravinové dary. Tímto však nesmí být ohrožena snaha o odstranění stávajících překážek s cílem podněcovat dary přebytečných potravin pro účely boje proti potravinové nouzi.
(15)
V zájmu účinného a efektivního provádění opatření financovaných z fondu by členské státy měly ve vhodných případech podporovat spolupráci mezi regionálními a místními orgány a subjekty zastupujícími občanskou společnost a také účast všech zapojených stran do vypracovávání a provádění činností, které jsou z fondu financovány.
(16)
S cílem co nejvíce zvýšit účinnost fondu, zejména pokud jde o případné změny okolností v konkrétním členském státě, je vhodné stanovit postup pro změny operačního programu.
(17)
S cílem co nejefektivněji a nejvhodněji reagovat na různé potřeby a zdokonalit poskytování pomoci nejchudším osobám by se měla uplatňovat zásada partnerství.
(18)
Značný přínos má výměna zkušeností a osvědčených postupů, protože usnadňuje vzájemné učení. Komise by měla takovou výměnu usnadňovat a podporovat jejich šíření a zároveň hledat synergie s výměnou osvědčených postupů v souvislosti se souvisejícími fondy, zejména Evropským sociálním fondem (dále jen „ESF“).
(19)
S cílem sledovat pokrok při provádění operačních programů by měly členské státy vypracovat výroční a závěrečné zprávy o provádění a poskytnout je Komisi. To by mělo zajistit, aby byly k dispozici důležité a aktuální informace pro tyto operační programy. Z téhož důvodu by se měla Komise a každý členský stát každoročně sejít za účelem provedení posouzení, nedohodnou-li se jinak. Příslušné zúčastněné strany by měly být do tohoto monitorování vhodným způsobem zapojeny.
(20)
V zájmu vyšší kvality a lepšího vypracování každého operačního programu a posouzení účinnosti a efektivity fondu by se měla vypracovat předběžná a následná hodnocení. Tato hodnocení by měla být založena na relevantních údajích a ve vhodných případech doplněna průzkumy prováděnými u nejchudších osob, jež čerpají pomoc z operačního programu, a v případě potřeby hodnocením v průběhu programového období. Tato hodnocení by měla rovněž respektovat soukromí konečných příjemců a měla by být prováděna takovým způsobem, aby nejchudší osoby nebyly stigmatizovány. Měly by být upřesněny oblasti odpovědnosti členských států a Komise v tomto ohledu.
(21)
Při hodnocení fondu a vypracovávání metodiky tohoto hodnocení by se měla brát v potaz skutečnost, že pojem deprivace je značně složitý a vícerozměrný.
(22)
Občané mají právo vědět, jak a s jakým účinkem jsou finanční zdroje Unie investovány. Pro účely zajištění většího rozšíření informací o tom, čeho fond dosáhl, a zajištění dostupnosti a transparentnosti příležitostí pro financování by měla být stanovena podrobná pravidla o informačních a komunikačních činnostech, zejména v souvislosti s odpovědnostmi příjemců, členských států a ve vhodných případech také místních a regionálních orgánů.
(23)
Použije se právo Unie týkající se ochrany fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů a o volném pohybu těchto údajů, zejména směrnice Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES (7).
(24)
Je třeba stanovit maximální úroveň spolufinancování z fondu na operační programy, aby se zajistil multiplikační účinek unijních zdrojů. Navíc by se měla řešit situace členských států, jež se potýkají s dočasnými rozpočtovými nesnázemi.
(25)
V celé Unii by se měla používat jednotná, jednoduchá a nestranná pravidla ohledně období způsobilosti, způsobilých operací a výdajů fondu. Podmínky způsobilosti by měly odrážet specifickou povahu cílů a cílové populace fondu, zejména prostřednictvím vhodných a zjednodušených podmínek způsobilosti operací a forem podpory a pravidel a podmínek pro úhrady.
(26)
S ohledem na datum, k němuž musí být vyhlášena výběrová řízení, na lhůty pro přijetí tohoto nařízení a na dobu potřebnou k přípravě operačních programů je třeba zavést pravidla, která umožní plynulý přechod, s cílem zabránit výpadkům v dodávkách potravinové pomoci. K tomuto účelu je třeba umožnit, aby výdaje byly způsobilé od 1. prosince 2013.
(27)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1308/2013 (8) stanoví, že produkty zakoupené v rámci veřejné intervence mohou být poskytnuty pro režim distribuce potravin nejchudším osobám v Unii, umožňuje-li to dotčený režim. V závislosti na okolnostech může být nejhospodárnější získat potraviny z použití, zpracování nebo prodeje těchto produktů, a proto je vhodné stanovit takovou možnost v tomto nařízení. Částky pocházející z prodeje těchto produktů by měly být použity ve prospěch nejchudších osob. Tyto částky by se neměly použít ke snížení povinné částky ke spolufinancování programu členskými státy. K zajištění co nejúčinnějšího využití těchto produktů a výnosu z nich by měla Komise přijmout prováděcí akty v souladu s nařízením (EU) č. 1308/2013 stanovící postupy, podle nichž lze tyto produkty použít, zpracovat či prodat pro účely programu pomoci nejchudším osobám.
(28)
Je nezbytné určit druhy činností, které lze provádět z podnětu Komise a členských států jakožto technickou pomoc s podporou fondu. Za tímto účelem by Komise měla konzultovat členské státy a zástupce partnerských organizací na úrovni Unie.
(29)
Za řízení a kontrolu programů by měly v souladu se zásadou sdíleného řízení zodpovídat členské státy a Komise. Za provádění a kontrolu svého operačního programu by měly v prvé řadě odpovídat členské státy prostřednictvím svých systémů řízení a kontroly.
(30)
Členské státy by měly přijmout přiměřená opatření, aby zajistily řádné nastavení a fungování svých systémů řízení a kontroly, a tím poskytly jistotu, pokud jde o zákonné a řádné využívání fondu. Proto by měly být specifikovány povinnosti členských států, pokud jde o systémy řízení a kontroly jejich operačních programů a prevenci, zjišťování a nápravu nesrovnalostí a porušování práva Unie.
(31)
Členské státy by měly plnit povinnosti v oblasti řízení, kontroly a auditu a nést z toho vyplývající odpovědnost, jak ji stanoví pravidla sdíleného řízení uvedená v tomto nařízení a ve finančním nařízení. Členské státy by měly zajistit, aby byla v souladu s podmínkami stanovenými v tomto nařízení zavedena účinná opatření pro posuzování stížností týkajících se fondu. V souladu se zásadou subsidiarity by členské státy měly na žádost Komise prošetřit stížnosti, které byly předloženy Komisi a které spadají do působnosti jejich opatření, a měly by Komisi informovat o výsledcích požadovaného šetření.
(32)
Členské státy by měly určit pro každý ze svých operačních programů řídící orgán, certifikační orgán a funkčně nezávislý auditní orgán. Aby se zajistila flexibilita pro členské státy při zřizování jejich systémů kontroly, je vhodné umožnit, aby funkce certifikačního orgánu mohl vykonávat i řídící orgán. Členské státy by měly mít rovněž možnost určit zprostředkující subjekty, které mají provádět určité úkoly řídícího orgánu nebo certifikačního orgánu. Členské státy by měly v takovém případě jasně stanovit jejich povinnosti a funkce.
(33)
Řídící orgán má hlavní odpovědnost za účinné a efektivní provádění fondu, a proto plní mnoho funkcí souvisejících s řízením a monitorováním operačního programu, finančním řízením a kontrolami a rovněž výběrem projektu. Toto nařízení by tedy mělo stanovit oblasti odpovědnosti a funkce řídícího orgánu.
(34)
Certifikační orgán by měl vypracovávat a předkládat Komisi žádosti o platby. Měl by vypracovávat účetní závěrky, osvědčovat jejich úplnost, přesnost a věrnost a to, že v nich zaúčtované výdaje jsou v souladu s platnými unijními a vnitrostátními předpisy. Toto nařízení by mělo stanovit oblasti odpovědnosti a funkce certifikačního orgánu.
(35)
Auditní orgán by měl zajišťovat, aby se prováděly audity systémů řízení a kontroly za použití vhodného vzorku operací a účetní závěrky. Toto nařízení by mělo stanovit oblasti odpovědnosti a funkce auditního orgánu. Audity vykázaných výdajů by se měly provádět na reprezentativním vzorku operací, aby bylo možné vyvozovat z jejich výsledků závěry. Obecně platí, že k získání spolehlivého reprezentativního vzorku by se měla používat statistická metoda výběru vzorků. Auditní orgány by však měly mít možnost za řádně odůvodněných okolností použít jinou než statistickou metodu výběru vzorků nebo testování věcné správnosti, jsou-li splněny podmínky stanovené v tomto nařízení.
(36)
Aby se přihlédlo ke zvláštní organizaci systémů řízení a kontroly u fondu a k potřebě zajistit vyvážený přístup, měla by být stanovena zvláštní ustanovení pro určení řídícího orgánu a certifikačního orgánu. Aby se zabránilo jakékoli zbytečné administrativní zátěži, mělo by se předběžné ověření souladu s kritérii určení uvedenými v tomto nařízení týkat pouze řídícího orgánu a certifikačního orgánu. Nemělo by být požadováno, aby toto určení schválila Komise. Sledování souladu s kritérii určení prováděné prostřednictvím auditu a kontrolních mechanismů by v případě, že výsledky prokáží nesplnění kritérií, mělo vést k nápravným opatřením a případně k možnosti ukončit toto určení.
(37)
Aniž jsou dotčeny pravomoci Komise, pokud jde o finanční kontrolu, měla by se zajistit spolupráce mezi členskými státy a Komisí v rámci tohoto nařízení a měla by být stanovena kritéria, jež Komisi umožní, aby v souvislosti se svou strategií kontroly vnitrostátních systémů určila úroveň ujištění, kterou by jí měly poskytovat vnitrostátní auditní subjekty.
(38)
Měly by být stanoveny pravomoci a odpovědnosti Komise, pokud jde o ověřování účinnosti fungování systémů řízení a kontroly a požadování zásahu členského státu. Komise by rovněž měla mít pravomoc provádět audity na místě zaměřené na otázky související s řádným finančním řízením, aby mohla vyvodit závěry o výkonnosti fondu.
(39)
Rozpočtové závazky Unie by se měly plnit každý rok. Aby bylo zajištěno účinné řízení programů, je nutno stanovit jednoduchá pravidla pro předběžné financování, žádosti o průběžné platby a konečný zůstatek.
(40)
S cílem zajistit přiměřenou jistotu pro Komisi před schválením účetní závěrky by se měly žádosti o průběžné platby proplácet ve výši 90 % částky vyplývající z uplatnění míry spolufinancování stanovené v rozhodnutí o přijetí operačního programu na způsobilé výdaje. Zůstatek dlužných částek by měl být členským státům vyplacen po schválení účetní závěrky, pokud Komise dospěje k závěru, že je úplná, přesná a věrná.
(41)
Předběžná platba na začátku operačního programu by měla zajistit, aby měl členský stát prostředky k poskytnutí podpory příjemcům při provádění operací od přijetí operačního programu. Toto předběžné financování by se mělo použít výhradně pro tyto účely a příjemci by měli obdržet dostatečné finanční prostředky, aby operaci poté, co je vybrána, zahájili.
(42)
Příjemce by měl obdržet podporu v plné výši nejpozději 90 dní ode dne, kdy předložil žádost o platbu, v závislosti na dostupných finančních prostředcích z předběžných a průběžných plateb. Řídící orgán by měl mít možnost tuto lhůtu přerušit, nejsou-li předložené doklady úplné nebo existuje-li důkaz o nesrovnalosti vyžadujících další šetření.
(43)
Za účelem ochrany finančních zájmů Unie by měla být stanovena časově omezená opatření, která pověřenému schvalujícímu úředníkovi umožní přerušit platby v případě, že existují jasné důkazy o možných významných nedostatcích ve fungování systému řízení a kontroly, důkazy o pochybení souvisejícím se žádostí o platbu nebo nedodržení povinnosti předložit dokumenty pro účely kontroly a schválení účetní závěrky. Toto přerušení by mělo trvat nejvýše šest měsíců s možností prodloužení této lhůty, se souhlasem členského státu, na devět měsíců, s cílem poskytnout dostatek času na odstranění příčin přerušení, a předejít tak pozastavení plateb.
(44)
Za účelem ochrany finančních zájmů Unie a poskytnutí prostředků pro zajištění účinného provádění programů by měla být přijata ustanovení umožňující pozastavení plateb Komise.
(45)
S cílem uplatnit požadavky finančního nařízení na finanční řízení fondu je nezbytné stanovit jednoduché postupy pro sestavování, kontrolu a schvalování účetní závěrky, které by měly zajistit jasný základ a právní jistotu pro tato opatření. Navíc by mělo být členskému státu umožněno, aby v zájmu řádného plnění svých povinností vyloučil částky, u nichž probíhá posuzování jejich zákonnosti a správnosti.
(46)
S cílem omezit riziko vykazování neoprávněných výdajů by certifikační orgán měl mít možnost bez nutnosti dodatečného odůvodnění zahrnout částky, které vyžadují další ověření, do žádosti o průběžnou platbu po skončení účetního období, kdy byly zaúčtovány do jeho účetního systému.
(47)
V zájmu snížení administrativní zátěže pro příjemce by měly být stanoveny konkrétní lhůty, během nichž jsou řídící orgány povinny zajistit dostupnost dokladů týkajících se operací v návaznosti na uplatnění výdajů nebo dokončení operace. V souladu se zásadou proporcionality by doba uchovávání dokumentů měla být rozlišena podle celkových způsobilých výdajů konkrétní operace.
(48)
Vzhledem k tomu, že účetní závěrka je ověřována a schvalována každý rok, postup uzavření programu by měl být jednoduchý. Konečné uzavření programu by tak mělo vycházet pouze z dokladů vztahujících se k závěrečnému účetnímu období a k závěrečné zprávě o provádění nebo k poslední výroční zprávě o provádění, bez nutnosti poskytovat jakékoli dodatečné doklady.
(49)
V zájmu ochrany rozpočtu Unie může být nezbytné, aby Komise prováděla finanční opravy. Aby se zajistila právní jistota pro členské státy, je důležité vymezit okolnosti, za kterých porušení použitelného unijního právního předpisu nebo vnitrostátního právního předpisu týkajícího se jeho uplatňování může vést k finančním opravám ze strany Komise. Aby se zajistila souvislost případných finančních oprav ukládaných Komisí členským státům s ochranou finančních zájmů Unie, měly by být takové opravy omezeny pouze na případy, kdy se porušení použitelného unijního právního předpisu nebo vnitrostátního právního předpisu týkajícího se jeho uplatňování týká způsobilosti, správnosti, řízení nebo kontroly operací a souvisejících výdajů vykázaných Komisi. Pro zajištění proporcionality je důležité, aby Komise při rozhodování o finanční opravě zvážila povahu a závažnost dotčeného porušení a související finanční důsledky pro rozpočet Unie.
(50)
Je třeba vybudovat takový právní rámec, který umožňuje vytvoření solidních systémů řízení a kontroly a odpovídající rozdělení úloh a povinností v souvislosti se sdíleným řízením. Úloha Komise by proto měla být přesně určena a vysvětlena a měla by být stanovena přiměřená pravidla pro provádění finančních oprav Komisí.
(51)
Četnost auditů operací by měla odpovídat rozsahu podpory Unie z fondu. Zejména by se měl snížit počet provedených auditů, pokud celkové způsobilé výdaje na danou operaci nepřesahují 150 000 EUR. Mělo by nicméně být možné provádět audity kdykoli, pokud existuje důkaz o nesrovnalosti nebo podvodu, nebo - v rámci auditního vzorku - po uzavření dokončené operace. Komise by měla mít možnost přezkoumat auditní stopu dotyčného auditního orgánu nebo se zúčastnit auditů na místě prováděných auditním orgánem. Pokud Komise nezíská nezbytnou jistotu ohledně účinného fungování auditního orgánu těmito prostředky, měla by mít možnost auditní činnost opakovat, pokud je to v souladu s mezinárodně uznávanými auditními standardy. Aby byla úroveň auditů prováděných Komisí úměrná riziku, měla by Komise mít možnost snížit úroveň auditní činnosti v souvislosti s operačními programy, pokud nebyly zjištěny žádné závažné nedostatky nebo pokud je auditní orgán spolehlivý. V zájmu snížení administrativní zátěže pro příjemce by měla být zavedena konkrétní pravidla pro snížení rizika překrývání auditů, které u stejných operací provádějí různé orgány, tedy konkrétně Evropský účetní dvůr, Komise a auditní orgán. Kromě toho by rozsah auditů měl plně zohlednit cíl a charakter cílové populace fondu a povahu mnoha příjemců, kteří svou činnost vykonávají na dobrovolném základě.
(52)
Za účelem zajištění finanční disciplíny je vhodné stanovit opatření ke zrušení kterékoli části rozpočtového závazku v rámci některého operačního programu, zejména pokud částka může být vyňata ze zrušení závazku, především tehdy, pokud prodlevy při provádění vyplývají z mimořádných nebo nepředvídatelných okolností nezávislých na dotyčné straně, jejichž následkům nelze ani přes veškeré prokázané úsilí zabránit, jakož i v situaci, kdy byla předložena žádost o platbu, avšak lhůta pro její uhrazení byla přerušena nebo byla pozastavena platba.
(53)
Za účelem doplnění a změny některých jiných než podstatných prvků tohoto nařízení by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o obsah výročních zpráv a závěrečných zpráv o provádění, včetně seznamu společných ukazatelů, kritéria určení případů nesrovnalostí, které je třeba oznámit, a údajů, jež je třeba poskytnout, a vymáhání neoprávněně vyplacených částek, pravidla upravující údaje, jež je třeba v rámci systému monitorování zavedeného řídícím orgánem zaznamenat a uchovat v počítačové podobě, minimální požadavky na auditní stopu, rozsah a obsah vnitrostátních auditů a metodiku výběru vzorků, podrobná pravidla pro používání údajů shromážděných během auditů a kritéria pro určování závažných nedostatků v účinném fungování systémů řízení a kontroly, kritéria k určení výše finančních oprav, jež mají být použita, a kritéria pro použití paušálních sazeb nebo extrapolovaných finančních oprav. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni.
(54)
Při přípravě a vypracování aktu v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(55)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o rozhodnutí o výročních plánech akcí, jež mají být financovány z technické pomoci z podnětu Komise, rozhodnutí o přijetí a změně operačních programů, rozhodnutí o pozastavení předběžných plateb, rozhodnutí o neschválení účetní závěrky a rozhodnutí, v němž stanoví částku k tíži fondu pro dané účetní období, rozhodnutí o finančních opravách, rozhodnutí o ročním rozpisu rozpočtových závazků mezi členské státy a v případě zrušení závazku rozhodnutí o změně rozhodnutí o přijetí programů.
(56)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o vzor pro strukturovaný průzkum u konečných příjemců, četnost podávání zpráv a jejich formát, podmínky, jež musí systém řízení a kontroly pro elektronickou výměnu dat splňovat, vzor prohlášení řídícího subjektu, vzory pro auditní strategii, výrok auditora a kontrolní zprávu, vzor zprávy a stanoviska nezávislého auditního subjektu a popisu funkcí a postupů zavedených pro řídící orgán a případně pro certifikační orgán, vzor žádostí o platbu a vzor účetní závěrky. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (9).
(57)
Některé prováděcí akty, jež mají být přijímány přezkumným postupem podle článku 5 nařízení (EU) č. 182/2011, mohou mít dopad a důsledky natolik významné pro členské státy, že je důvodné odchýlit se od obecného pravidla. Proto by v případech, kdy výbor nevydá stanovisko, Komise neměla návrh prováděcího aktu přijmout. Tyto prováděcí akty se týkají stanovení technických specifikací pro zaznamenávání a uchovávání údajů ve vztahu k systému řízení a kontroly. Na takové prováděcí akty by se proto měl použít čl. 5 odst. 4 třetí pododstavec nařízení (EU) č. 182/2011.
(58)
Toto nařízení ctí základní práva a zachovává zásady uznávané zejména v Listině základních práv Evropské unie, včetně úcty k lidské důstojnosti a soukromému a rodinnému životu, práva na ochranu osobních údajů, práv dítěte, práv starších osob, rovnosti mezi ženami a muži a zákazu diskriminace. Toto nařízení by mělo být uplatňováno v souladu s těmito právy a zásadami.
(59)
Jelikož cílů tohoto nařízení, totiž zlepšení sociálního začleňování v Unii a pomoci v boji proti chudobě a sociálnímu vyloučení, nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy ale spíše jich může být lépe dosaženo na úrovni Unie, smí Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku toto nařízení nepřekračuje rámec toho, co je nezbytné pro dosažení uvedených cílů,
(60)
Je třeba zajistit, aby fond doplňoval činnosti financované z ESF, jako jsou například činnosti zaměřené na sociální začleňování, a současně pomáhal výhradně nejchudším osobám.
(61)
Aby bylo možné neprodleně přijmout akty v přenesené pravomoci stanovené v tomto nařízení, mělo by toto nařízení vstoupit v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
HLAVA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Předmět a účel nařízení
Tímto nařízením se zřizuje Fond evropské pomoci nejchudším osobám (dále jen „fond“) na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 a stanoví se cíle fondu, rozsah jeho podpory, dostupné finanční zdroje a jejich přidělení jednotlivým členským státům a také pravidla nezbytná pro zajištění účinného a účelného fungování fondu.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
1)
„základní materiální pomocí“ základní spotřební zboží, jehož hodnota je omezená a které je určeno pro osobní spotřebu nejchudších osob, například ošacení, obuv, hygienické potřeby, školní pomůcky a spací pytle;
2)
„nejchudšími osobami“ fyzické osoby, ať již jednotlivci, rodiny, domácnosti nebo skupiny složené z takových osob, jejichž potřeba pomoci byla zjištěna v souladu s objektivními kritérii, která určily příslušné vnitrostátní orgány v konzultaci s příslušnými zúčastněnými stranami - aniž by došlo ke střetu zájmů -, nebo která definovaly partnerské organizace a schválily tyto příslušné vnitrostátní orgány; tato kritéria mohou zahrnovat prvky umožňující zaměřit se na nejchudší osoby v určitých zeměpisných oblastech;
3)
„partnerskými organizacemi“ veřejné subjekty nebo neziskové organizace, které poskytují potraviny nebo případně základní materiální pomoc, společně s doprovodnými opatřeními přímo nebo prostřednictvím jiných partnerských organizací, nebo které provádějí činnosti přímo zaměřené na sociální začlenění nejchudších osob, a jejichž operace byly vybrány řídícím orgánem v souladu s čl. 32 odst. 3 písm. b);
4)
„vnitrostátním systémem“ jakýkoli systém, jenž má, alespoň částečně, stejné cíle jako fond a který provádějí na celostátní, regionální nebo místní úrovni veřejné subjekty nebo neziskové organizace;
5)
„operačním programem pro potraviny nebo základní materiální pomoc“ (dále také jen „OP I“) operační program na podporu distribuce potravin nebo základní materiální pomoci nejchudším osobám, který může být případně spojen s doprovodnými opatřeními zaměřenými na zmírnění sociálního vyloučení nejchudších osob;
6)
„operačním programem pro sociální začlenění nejchudších osob“ (dále také jen „OP II“) operační program podporující činnosti, které nespadají pod aktivní opatření na trhu práce a které spočívají v pomoci, jež není finanční ani materiální povahy a jejímž cílem je sociální začlenění nejchudších osob;
7)
„operací“ projekt, smlouva nebo opatření, které byly vybrány řídícím orgánem dotčeného operačního programu nebo z jeho pověření a které přispívají k dosažení cílů operačního programu, k němuž se vztahují;
8)
„dokončenou operací“ operace, která je fyzicky dokončena nebo zcela provedena a v souvislosti s níž příjemci provedli všechny příslušné platby a byla jim vyplacena podpora z odpovídajícího operačního programu;
9)
„příjemcem“ veřejný nebo soukromý subjekt odpovědný za zahájení nebo za zahájení a provádění operací;
10)
„konečným příjemcem“ nejchudší osoba nebo osoby, jež obdrží pomoc ve smyslu článku 4 tohoto nařízení;
11)
„doprovodnými opatřeními“ činnosti, které přesahují rámec distribuce potravin nebo základní materiální pomoci a jejichž cílem je zmírňovat sociální vyloučení nebo řešit udržitelnějším způsobem, který současně posiluje postavení nejchudších osob, naléhavé sociální situace, například poradenství týkající se vyváženého stravování nebo domácího rozpočtu;
12)
„veřejným výdajem“ příspěvek z veřejných zdrojů na financování operací, jehož zdrojem je rozpočet celostátních, regionálních nebo místních orgánů veřejné správy, rozpočet Unie související s fondem, rozpočet veřejnoprávních subjektů nebo rozpočet sdružení orgánů veřejné správy nebo veřejnoprávních subjektů ve smyslu čl. 1 odst. 9 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/18/ES (10);
13)
„zprostředkujícím subjektem“ jakýkoli veřejný nebo soukromý subjekt, za jehož činnost odpovídá řídící nebo certifikační orgán nebo který z pověření takového orgánu plní povinnosti související s prováděním operací příjemci;
14)
„účetním obdobím“ období od 1. července do 30. června, s výjimkou prvního účetního období programového období, u nějž se tím rozumí období od počátečního dne způsobilosti výdajů do 30. června 2015; poslední účetní období je období od 1. července 2023 do 30. června 2024;
15)
„rozpočtovým rokem“ období od 1. ledna do 31. prosince;
16)
„nesrovnalostí“ jakékoli porušení unijního právního předpisu nebo vnitrostátního právního předpisu týkajícího se jeho uplatňování, které vyplývá z jednání nebo opomenutí hospodářského subjektu zapojeného do provádění fondu a v jehož důsledku je nebo by mohl být poškozen rozpočet Unie tím, že by z něj byl uhrazen neoprávněný výdaj;
17)
„hospodářským subjektem“ jakákoli fyzická či právnická osoba nebo jiný subjekt, které se podílejí na provádění pomoci z fondu, s výjimkou členského státu při výkonu veřejné moci;
18)
„systémovou nesrovnalostí“ nesrovnalost, jež se může opakovat a u níž je vysoká pravděpodobnost, že se bude vyskytovat u podobných typů operací, a která je důsledkem závažného nedostatku v účinném fungování systému řízení a kontroly, včetně nezavedení odpovídajících postupů v souladu s tímto nařízením;
19)
„závažným nedostatkem v účinném fungování systému řízení a kontroly“ nedostatek, který vyžaduje podstatná zlepšení systému, který vystavuje fond závažnému riziku nesrovnalostí a jehož existence je neslučitelná s výrokem auditora bez výhrad ohledně fungování systému řízení a kontroly.
Článek 3
Cíle
1. Fond podporuje sociální soudržnost, posiluje sociální začlenění, a v konečném důsledku tak napomáhá dosahování cíle, jímž je vymýcení chudoby v Unii, neboť přispívá k dosažení cíle strategie Evropa 2020, jímž je snížení počtu osob ohrožených chudobou a sociálním vyloučením do roku 2020 nejméně o 20 milionů, přičemž současně doplňuje strukturální fondy. Fond přispívá k dosahování specifického cíle, jímž je zmírnění nejhorších forem chudoby, tím, že poskytuje nejchudším osobám pomoc nefinanční povahy: potraviny nebo základní materiální pomoc a činnosti na podporu sociálního začlenění nejchudších osob.
Tento cíl a výsledky provádění fondu se vyhodnocují z kvalitativního i kvantitativního hlediska.
2. Fond doplňuje vnitrostátní programy na udržitelné vymýcení chudoby a sociální začlenění, za něž i nadále zodpovídají členské státy.
Článek 4
Rozsah podpory
1. Fond podporuje vnitrostátní systémy, jež prostřednictvím partnerských organizací vybraných členskými státy distribuují nejchudším osobám potraviny nebo základní materiální pomoc.
Fond může podporovat činnosti spojené se sběrem, přepravou, skladováním a distribucí potravinových darů s cílem zvýšit a rozrůznit dodávky potravin nejchudším osobám a omezit plýtvání potravinami a předcházet mu.
Fond může také podporovat doprovodná opatření, jež doplňují poskytování potravin nebo základní materiální pomoci.
2. Fond podporuje činnosti, jež napomáhají sociálnímu začleňování nejchudších osob.
3. Fond podporuje na unijní úrovni vzájemné učení, vytváření sítí a šíření osvědčených postupů v oblasti pomoci nefinanční povahy nejchudším osobám.
Článek 5
Zásady
1. Část rozpočtu Unie přidělená fondu je plněna v rámci sdíleného řízení, na němž se podílejí členské státy a Komise, v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. b) finančního nařízení, s výjimkou technické pomoci z podnětu Komise, která se provádí v rámci přímého řízení v souladu s čl. 58 odst. 1 písm. a) finančního nařízení.
2. Komise a členské státy s přihlédnutím ke specifickým podmínkám v jednotlivých členských státech zajistí, aby byla podpora z fondu v souladu s příslušnými politikami a prioritami Unie a vzájemně se doplňovala s dalšími nástroji Unie.
3. Podpora z fondu se provádí v úzké spolupráci mezi Komisí a členskými státy v souladu se zásadou subsidiarity.
4. Členské státy a subjekty určené členskými státy pro tento účel zodpovídají za provádění operačních programů a plní své úkoly podle tohoto nařízení v souladu s institucionálním, právním a finančním rámcem dotčeného členského státu a v souladu s tímto nařízením.
5. Opatření pro provádění a využívání fondu a zejména finanční a správní zdroje potřebné v souvislosti s podáváním zpráv, hodnocením, řízením a kontrolou musí zohlednit zásadu proporcionality s ohledem na výši přidělené podpory a na omezenou administrativní kapacitu organizací, které fungují především díky dobrovolníkům.
6. Komise a členské státy v souladu se svými povinnostmi a s cílem zamezit dvojímu financování zajišťují koordinaci s ESF a dalšími relevantními politikami, strategiemi a nástroji Unie, zejména iniciativami Unie v oblasti veřejného zdraví a boje proti plýtvání potravinami.
7. Komise, členské státy a příjemci uplatňují zásadu řádného finančního řízení v souladu s článkem 30 finančního nařízení.
8. Komise a členské státy zajistí účinnost fondu, zejména monitorováním, podáváním zpráv a hodnocením.
9. Členské státy a Komise zajistí, aby byly operační programy vypracovávány, programovány, prováděny, monitorovány a vyhodnocovány za dodržení zásady partnerství a v konzultaci s příslušnými zúčastněnými stranami, jak stanoví toto nařízení.
10. Komise a členské státy přijmou opatření k zajištění účinnosti fondu a plní své úlohy v souvislosti s fondem s cílem snížit administrativní zátěž pro příjemce.
11. Komise a členské státy zajistí, aby byly rovnost mezi ženami a muži a začlenění hlediska rovnosti pohlaví brány v úvahu a podporovány v různých etapách přípravy, programování, řízení a provádění, monitorování a hodnocení fondu, jakož i v informačních a osvětových kampaních a při výměnách osvědčených postupů. Komise a členské státy využívají údaje rozčleněné podle pohlaví, jsou-li dostupné.
Komise a členské státy přijmou vhodná opatření, aby v získání přístupu k fondu a k programům a operacím podporovaným z fondu nedocházelo k diskriminaci na základě pohlaví, rasového nebo etnického původu, náboženského vyznání nebo víry, zdravotního postižení, věku nebo sexuální orientace.
12. Operace podporované z fondu musí být v souladu s platnými unijními právními předpisy a vnitrostátními právními předpisy týkajícími se jeho uplatňování (dále jen „použitelné právo“). Fondu lze využít pouze na podporu distribuce potravin nebo zboží, které jsou v souladu s právem Unie týkajícím se bezpečnosti spotřebních výrobků.
13. Členské státy a příjemci vybírají potraviny nebo základní materiální pomoc na základě objektivních kritérií týkajících se potřeb nejchudších osob. Kritéria výběru potravin, a případně také zboží, rovněž zohledňují klimatické a environmentální aspekty, zejména s ohledem na omezení plýtvání potravinami. Ve vhodných případech přihlíží výběr typu potravin, které mají být distribuovány, k jejich přínosu k vyváženému stravování nejchudších osob.
14. Komise a členské státy zajistí, aby pomoc poskytovaná v rámci tohoto fondu respektovala důstojnost nejchudších osob.
HLAVA II
ZDROJE A PROGRAMOVÁNÍ
Článek 6
Celkové finanční zdroje
1. Finanční zdroje, které jsou k dispozici na rozpočtové závazky z fondu na období 2014 až 2020, činí 3 395 684 880 EUR v cenách roku 2011, v souladu s ročním rozpisem uvedeným v příloze II.
2. Prostředky z fondu přidělené každému členskému státu na období 2014-2020 stanoví příloha III. Minimální částka, kterou lze přidělit členskému státu na celé období, činí 3 500 000 EUR.
3. Pro účely vypracování programu a následného zahrnutí do souhrnného rozpočtu Unie se částka finančních zdrojů indexuje mírou 2 % ročně.
4. Částka ve výši 0,35 % celkových finančních zdrojů se přiděluje na technickou pomoc z podnětu Komise.
Článek 7
Operační programy
1. Každý členský stát předloží Komisi do šesti měsíců od vstupu tohoto nařízení v platnost OP I nebo OP II na období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020:
2. OP I uvádí tyto údaje:
a)
určení a vysvětlení výběru druhu či druhů materiální deprivace, jichž se opatření v rámci operačního programu týkají, a popis každého druhu materiální deprivace, hlavních charakteristik distribuce potravin nebo základní materiální pomoci a tam, kde je to vhodné, doprovodných opatření, jež mají být provedena, s ohledem na výsledky předběžného hodnocení provedeného v souladu s článkem 16;
b)
popis odpovídajícího vnitrostátního systému či systémů pro každý druh dotčené materiální deprivace;
c)
popis mechanismu, kterým se stanoví kritéria způsobilosti nejchudších osob, případně rozdělená podle druhu dotčené materiální deprivace;
d)
kritéria výběru operací a popis mechanismu pro výběr, případně rozdělené podle druhu dotčené materiální deprivace;
e)
kritéria pro výběr partnerských organizací, případně rozdělená podle druhu dotčené materiální deprivace;
f)
popis mechanismu použitého k zajištění doplňkovosti s ESF;
g)
plán financování obsahující tabulku, ve které se pro celé programové období uvede celková výše finančních prostředků na podporu z operačního programu orientačně rozdělených podle druhu dotčené materiální deprivace, a odpovídající doprovodná opatření.
3. OP II uvádí:
a)
strategii, jak bude program přispívat k podpoře sociální soudržnosti a snižování chudoby v souladu se strategií Evropa 2020, včetně odůvodnění výběru priorit pomoci;
b)
specifické cíle operačního programu vycházející ze zjištění vnitrostátních potřeb, s ohledem na výsledky předběžného hodnocení provedeného v souladu s článkem 16; předběžné hodnocení se předloží Komisi spolu s operačním programem;
c)
plán financování obsahující tabulku, ve které se pro celé programové období uvede celková výše finančních prostředků na podporu z operačního programu orientačně rozdělených podle druhu dotčené materiální deprivace;
d)
určení nejchudších osob, kterým bude pomoc určena;
e)
finanční ukazatele týkající se odpovídajících přidělených výdajů;
f)
očekávané výsledky pro specifické cíle a odpovídající ukazatele pro výstupy a výsledky programu, spolu s výchozími a cílovými hodnotami;
g)
popis typů a příkladů opatření, která mají být podporována, a jejich očekávaný přínos ke splnění specifických cílů uvedených v písmeni b), včetně hlavních zásad pro výběr operací, a případně určení hlavních druhů příjemců;
h)
popis mechanismu zajišťujícího doplňkovost s ESF, jehož pomocí se má předejít překrývaní a dvojímu financování operací.
4. Každý operační program kromě toho uvádí:
a)
určení řídícího orgánu, případného certifikačního orgánu, auditního orgánu a subjektu, kterému bude Komise vyplácet finanční částky, a popis postupu monitorování;
b)
popis opatření k zapojení všech příslušných zúčastněných stran a případně také příslušných regionálních, místních a jiných orgánů veřejné správy do přípravy operačního programu;
c)
popis plánovaného využití technické pomoci v souladu s čl. 27 odst. 4, včetně kroků vedoucích k posílení správní kapacity příjemců ve vztahu k provádění operačního programu;
d)
plán financování obsahující tabulku, ve které se pro jednotlivé roky v souladu s článkem 20 uvede výše předpokládaných finančních prostředků na podporu z fondu a spolufinancování v souladu s článkem 20.
Partnerské organizace uvedené v čl. 7 odst. 2 písm. e), jež dodávají přímo potraviny nebo základní materiální pomoc, provádějí samy nebo ve spolupráci s jinými organizacemi činnosti doplňující poskytování potravinové pomoci, které případně spočívají v přesměrování na příslušné služby, aby se zlepšilo sociální začleňování nejchudších osob, a to bez ohledu na to, zda tyto činnosti dostávají podporu z fondu. Taková doprovodná opatření nejsou však povinná v případech, kdy jsou potraviny nebo základní materiální pomoc poskytovány pouze nejchudším dětem v zařízeních péče o děti nebo obdobných zařízeních.
5. Členské státy nebo jimi určené orgány vypracovávají operační programy. Spolupracují se všemi příslušnými zúčastněnými stranami a případně s příslušnými regionálními, místními a jinými orgány veřejné správy. Členské státy zajistí, aby byly operační programy úzce propojeny s jejich vnitrostátní politikou sociálního začleňování.
6. Členské státy vypracují své operační programy v souladu s odpovídajícími vzory obsaženými v příloze I.
Článek 8
Přijímání operačních programů
1. Komise posoudí soulad každého operačního programu s tímto nařízením a jeho přínos k cílům fondu s přihlédnutím k předběžnému hodnocení provedenému v souladu s článkem 16. Komise zajistí, aby se programy nepřekrývaly s jinými operačními programy financovanými z ESF v členském státě.
2. Komise může vyjádřit své připomínky do tří měsíců ode dne předložení operačního programu. Členský stát poskytne Komisi veškeré nezbytné dodatečné informace a případně navrhovaný operační program upraví.
3. Jsou-li případné připomínky Komise v souladu s odstavcem 2 odpovídajícím způsobem zohledněny, Komise prostřednictvím prováděcích aktů každý operační program schválí nejpozději šest měsíců od jejich předložení členským státem.
Článek 9
Změny operačních programů
1. Členský stát může podat žádost o změnu operačního programu. Spolu se žádostí se předkládá upravený operační program a odůvodnění změny.
2. Komise informace poskytnuté v souladu s odstavcem 1 posoudí s přihlédnutím k odůvodnění poskytnutému členským státem. Komise může vznést připomínky a členský stát poskytne Komisi všechny nezbytné dodatečné informace.
3. Jsou-li případné připomínky Komise odpovídajícím způsobem zohledněny, Komise prostřednictvím prováděcích aktů změnu operačního programu schválí nejpozději čtyři měsíce od jejich předložení členským státem.
Článek 10
Výměna osvědčených postupů
Komise usnadňuje, rovněž prostřednictvím internetové stránky, výměnu zkušeností, budování kapacit a sítí a šíření podstatných výstupů v oblasti nefinanční pomoci nejchudším osobám.
Mohou být zahrnuty také příslušné organizace, které nečerpají podporu z fondu.
Komise kromě toho alespoň jednou za rok konzultuje organizace, jež zastupují partnerské organizace na úrovni Unie, k provádění podpory z fondu a po těchto konzultacích podá včas zprávu Evropskému parlamentu a Radě.
Komise usnadňuje také šíření příslušných výsledků, zpráv a informací týkajících se fondu prostřednictvím internetu.
HLAVA III
MONITOROVÁNÍ, HODNOCENÍ, INFORMAČNÍ A KOMUNIKAČNÍ ČINNOSTI
Článek 11
Monitorovací výbor pro OP II
1. Do tří měsíců ode dne oznámení rozhodnutí o přijetí OP II členskému státu tento členský stát po dohodě s řídícím orgánem a v souladu se svým institucionálním, právním a finančním rámcem zřídí nebo určí výbor, jehož úkolem je monitorovat provádění programu.
2. Každý monitorovací výbor vypracuje a přijme svůj jednací řád v souladu s institucionálním, právním a finančním rámcem daného členského státu.
3. O složení monitorovacího výboru rozhodne členský stát za předpokladu, že se monitorovací výbor skládá ze zástupců příslušných orgánů členského státu, zprostředkujících subjektů a všech příslušných zúčastněných stran a případně rovněž ze zástupců příslušných regionálních, místních a jiných orgánů veřejné správy. Zástupci příslušných regionálních, místních a jiných orgánů veřejné správy a rovněž příslušných zúčastněných stran musí být delegováni jako členové monitorovacího výboru příslušnými organizacemi transparentním postupem. Každý člen monitorovacího výboru může mít hlasovací právo. Seznam členů monitorovacího výboru se zveřejní.
4. Komise se účastní činnosti monitorovacího výboru jako poradce.
5. Monitorovacímu výboru předsedá zástupce členského státu nebo řídícího orgánu.
Článek 12
Funkce monitorovacího výboru OP II
1. Monitorovací výbor se schází nejméně jednou za rok a posuzuje provádění programu a pokrok v dosahování jeho specifických cílů. Zohledňuje přitom finanční údaje, společné ukazatele a ukazatele specifické pro jednotlivé programy, včetně změn ukazatelů výsledků a pokroku při plnění vyčíslených cílových hodnot, a případně výsledky kvalitativních analýz.
2. Monitorovací výbor se zabývá všemi aspekty, které ovlivňují výkonnost programu. Prověřuje zejména:
a)
pokrok při dosahování specifických cílů operačních programů na základě podkladů předložených řídícím orgánem, včetně závěrů hodnocení;
b)
provádění informačních a komunikačních činností;
c)
činnosti zohledňující a prosazující rovnost mezi muži a ženami, rovnost příležitostí a zákaz diskriminace.
3. Monitorovací výbor prověřuje a schvaluje:
a)
metodiku a kritéria výběru operací v souladu s hlavními zásadami stanovenými v čl. 7 odst. 3 písm. f);
b)
výroční a závěrečné zprávy o provádění;
c)
jakýkoli návrh řídícího orgánu na případné změny operačního programu.
4. Monitorovací výbor může řídícímu orgánu sdělit připomínky ohledně provádění programu a jeho hodnocení.
Monitoruje opatření přijatá na základě jeho připomínek.
Článek 13
Zprávy o provádění a ukazatele provádění
1. Od roku 2015 do roku 2023 předkládají členské státy Komisi do 30. června každého roku výroční zprávu o provádění operačního programu v předchozím rozpočtovém roce.
2. Členské státy vypracují výroční zprávu o provádění v souladu s aktem v přenesené pravomoci uvedeným v odstavci 6, včetně seznamu společných ukazatelů, a v případě operačních programů na podporu sociálního začleňování včetně seznamu ukazatelů specifických pro tento program.
Členské státy konzultují příslušné zúčastněné strany v souvislosti se zprávami o provádění OP I, přičemž je nutné předejít střetu zájmů. Souhrn připomínek těchto příslušných zúčastněných stran se přiloží ke zprávě.
3. Výroční zprávy o provádění jsou přípustné, obsahují-li všechny požadované informace podle aktu v přenesené pravomoci uvedeného v odstavci 6. O tom, že určitá výroční zpráva o provádění není přípustná, vyrozumí Komise dotčený členský stát do 15 pracovních dnů ode dne jejího obdržení. Pokud Komise své připomínky ve stanovené lhůtě členskému státu nesdělí, má se za to, že dotyčný zpráva je přípustná.
4. Komise posoudí výroční zprávu o provádění a uvědomí členský stát o svých připomínkách do dvou měsíců od jejího obdržení.
Pokud Komise nesdělí své připomínky členskému státu v této lhůtě, považují se zprávy za schválené.
5. Závěrečnou zprávu o provádění operačního programu předloží členské státy do 30. září 2024.
Členské státy vypracují závěrečnou zprávu o provádění operačního programu v souladu s akty v přenesené pravomoci uvedenými v odstavci 6.
Komise závěrečné zprávy o provádění přezkoumá a uvědomí členský stát o svých připomínkách do pěti měsíců od jejího obdržení.
Pokud Komise nesdělí své připomínky členskému státu v této lhůtě, považují se zprávy za schválené.
6. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 62, jimiž stanoví obsah výročních zpráv a závěrečných zpráv o provádění, včetně seznamu společných ukazatelů, do 17. července 2014.
7. Komise může členskému státu sdělit připomínky k provádění operačního programu. Řídící orgán vyrozumí Komisi do tří měsíců o přijetí nápravných opatřeních.
8. Řídící orgán zveřejní shrnutí obsahu výroční a závěrečné zprávy o provádění.
9. Komise předloží shrnutí výročních a závěrečných zpráv o provádění operačního programu včas Evropskému parlamentu a Radě.
10. Postup týkající se zpráv o provádění operačního programu nesmí být neúměrný přiděleným finančním zdrojům a povaze podpory a nesmí působit zbytečnou administrativní zátěž.
Článek 14
Přezkumná jednání
1. Každoročně od roku 2014 do roku 2023 se uspořádá jednání mezi Komisí a členskými státy, není-li dohodnuto jinak, za účelem přezkoumání pokroku při provádění operačního programu s ohledem na výroční zprávu o provádění a na případné připomínky Komise zmíněné v čl. 13 odst. 7.
2. Přezkumnému jednání předsedá Komise. Příslušné zúčastněné strany jsou přizvány k účasti na přezkumných jednáních o OP I s výjimkou těch částí jednání, kde by jejich účast vedla ke střetu zájmů nebo porušení důvěrnosti v souvislosti s auditem.
3. Členské státy zajistí, aby po skončení přezkumného jednání byly učiněny vhodné kroky v reakci na připomínky Komise, a odkáží na tyto kroky ve zprávě o provádění v následujícím rozpočtovém roce nebo v následujících rozpočtových rocích.
Článek 15
Obecná ustanovení o hodnocení
1. Členské státy poskytnou zdroje nezbytné k provádění hodnocení a zajistí zavedení postupů pro tvorbu a sběr údajů potřebných k hodnocení, včetně údajů týkajících se společných ukazatelů zmíněných v článku 13.
2. Hodnocení provádějí odborníci, kteří jsou funkčně nezávislí na řídících orgánech odpovědných za provádění operačního programu. Všechna hodnocení se v plném rozsahu zveřejňují, nesmějí však obsahovat informace o totožnosti konečných příjemců pomoci.
3. Hodnocení nesmějí být neúměrná přiděleným finančním zdrojům a povaze podpory a nesmějí působit zbytečnou administrativní zátěž.
Článek 16
Předběžné hodnocení
1. Členské státy provádějí předběžné hodnocení každého operačního programu.
2. Provádění předběžných hodnocení je povinností orgánu odpovědného za přípravu operačního programu. Předběžná hodnocení se předkládají Komisi současně s operačním programem a se shrnutím.
3. V rámci předběžného hodnocení OP I se posuzují tyto prvky:
a)
přínos k cíli Unie, jímž je snížení počtu osob žijících v chudobě nebo ohrožených chudobou a sociálním vyloučením do roku 2020 nejméně o 20 milionů, s přihlédnutím k vybranému druhu materiální deprivace, jejž je třeba řešit, a k okolnostem, pokud jde o chudobu, sociální vyloučení a materiální deprivaci v konkrétním členském státě;
b)
vnitřní soudržnost navrhovaného operačního programu a jeho návaznost na ostatní příslušné finanční nástroje;
c)
soulad mezi přidělováním rozpočtových prostředků a cíli operačního programu;
d)
přínos očekávaných výstupů k výsledkům, a tím ke splnění cílů fondu;
e)
zapojení příslušných zúčastněných stran;
f)
vhodnost postupů pro monitorování operačního programu a shromažďování údajů nezbytných k provádění hodnocení.
4. V rámci předběžného hodnocení OP II se posuzují tyto prvky:
a)
přispění k podpoře sociální soudržnosti a snižování chudoby v souladu se strategií Evropa 2020 při zohlednění vnitrostátních potřeb;
b)
vnitřní ucelenost navrhovaného operačního programu a jeho návaznost na ostatní příslušné nástroje, zejména na ESF;
c)
soulad mezi přidělováním rozpočtových prostředků a cíli programu;
d)
relevance a srozumitelnost navržených ukazatelů specifických pro jednotlivé programy;
e)
jak očekávané výstupy přispějí k dosažení výsledků;
f)
zda jsou vyčíslené cílové hodnoty ukazatelů reálné s ohledem na plánovanou výši podpory z fondu;
g)
odůvodnění navrhované formy podpory;
h)
přiměřenost lidských zdrojů a správní kapacity pro řízení programu;
i)
vhodnost postupů pro monitorování programu a shromažďování údajů nezbytných k provádění hodnocení;
j)
přiměřenost plánovaných opatření na podporu rovných příležitostí pro ženy a muže a opatření k předcházení jakékoli diskriminaci.
Článek 17
Hodnocení během programového období
1. Do 31. prosince 2018 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě hodnocení fondu v polovině období.
2. Komise může hodnotit operační programy z vlastního podnětu.
3. Řídící orgán OP I může hodnotit účinnost a efektivitu operačního programu během programového období.
4. Řídící orgán OP I provede v letech 2017 a 2022 strukturovaný průzkum u konečných uživatelů v souladu se vzorem přijatým Komisí. Komise po konzultaci s příslušnými zúčastněnými stranami přijme prováděcí akty, jimiž tento vzor stanoví. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 63 odst. 2.
5. Řídící orgán OP II provede do 31. prosince 2022 alespoň jedno hodnocení. Hodnotí se účinnost, efektivita a dopad podporovaných operací. Zajistí se přijetí vhodných následných opatření.
Článek 18
Následné hodnocení
Komise provádí z vlastního podnětu a v úzké spolupráci s členskými státy a za pomoci externích odborníků následné hodnocení, které zhodnotí účinnost a efektivnost fondu a udržitelnost dosažených výsledků a měří přínos fondu. Následné hodnocení se dokončí do 31. prosince 2024.
Článek 19
Informační a komunikační činnosti
1. Komise a členské státy poskytují informace týkající se opatření podporovaných z fondu a propagují tato opatření. Informace jsou určeny zejména nejchudším osobám a rovněž širší veřejnosti a sdělovacím prostředkům. Mají zdůraznit úlohu Unie a zajistit zviditelnění příspěvku z fondu a příspěvku členských států a partnerských organizací, pokud jde o cíle Unie v oblasti sociální soudržnosti, bez stigmatizace konečných příjemců pomoci.
2. V zájmu zajištění transparentního přidělování podpory z fondu vede řídící orgán seznam operací, které fond podporuje, a to v tabulkovém formátu umožňujícím třídění, vyhledávání, výpisy, srovnávání a snadné zveřejnění na internetu. Na seznamu operací jsou uvedeny přinejmenším tyto informace:
a)
jméno a adresa příjemce;
b)
částka přidělená z finančních prostředků Unie;
c)
v případě OP I druh dotčené materiální deprivace.
Řídící orgán aktualizuje seznam operací nejméně jednou za dvanáct měsíců.
3. Během provádění operace příjemci podpory a partnerské organizace informují veřejnost o podpoře získané z fondu tím, že umístí buď alespoň jeden plakát s informacemi o operaci (minimální velikost A3), včetně informací o finanční podpoře od Unie nebo znak Unie v přiměřené velikosti, na místě snadno viditelném pro veřejnost. Tento požadavek musí být splněn tak, aby koneční příjemci nebyli stigmatizováni, a to na každém místě, kde se poskytuje pomoc v rámci OP I nebo OP II, kromě případů, kdy to okolnosti distribuce neumožňují.
Příjemci a partnerské organizace, které mají internetové stránky, rovněž poskytnou stručný popis operace včetně jejích cílů a výsledků na svých internetových stránkách a zdůrazní, že je na danou operaci poskytována finanční podpora Unie.
4. Všechny informační a komunikační činnosti příjemce a partnerských organizací zmiňují podporu operace z fondu tak, že zobrazí znak Unie a odkaz na Unii a fond.
5. Řídící orgán informuje příjemce o tom, že zveřejnil seznam operací v souladu s odstavcem 2. Řídící orgán poskytne soubory informačních a komunikačních nástrojů, včetně šablon v elektronické podobě, jež mají příjemcům a partnerským organizacím pomoci, aby splnili své povinnosti stanovené v odstavci 3.
6. V případě OP II:
a)
je členský stát nebo řídící orgán odpovědný za organizaci:
i)
hlavní informační činnosti spočívající ve zveřejnění zahájení operačního programu a
ii)
nejméně jedné hlavní informační činnosti za rok, která propaguje možnosti financování a sledované strategie nebo představuje úspěchy operačního programu, případně včetně příkladů operací;
b)
příjemce během provádění operace informuje veřejnost o podpoře obdržené z fondu tak, že zajistí, aby účastníci operace byli o poskytnutí podpory z fondu informováni;
c)
každý dokument, včetně potvrzení účasti nebo jakéhokoli jiného potvrzení, týkající se takové operace musí obsahovat prohlášení o tom, že operační program byl podporován z fondu;
d)
řídící orgán zajistí, aby potenciální příjemci měli přístup k příslušným informacím o možnostech financování, zahájení výzev k předkládání žádostí a podmínkách předkládání žádostí a kritériích výběru operací, jež mají obdržet podporu.
7. Při zpracovávání osobních údajů podle článků 15 až 19 tohoto nařízení řídící orgán, příjemci a partnerské organizace dodržují směrnici 95/46/ES.
HLAVA IV
FINANČNÍ PODPORA Z FONDU
Článek 20
Spolufinancování
1. Míra spolufinancování na úrovni operačního programu činí nejvýše 85 % způsobilých výdajů z veřejných zdrojů. V případech uvedených v čl. 21 odst. 1 ji lze zvýšit. Členské státy mohou podporovat činnost fondu z vlastních dodatečných zdrojů.
2. V rozhodnutí Komise o přijetí operačního programu se stanoví míra spolufinancování pro operační program a maximální výše podpory z fondu.
3. Opatření v oblasti technické pomoci prováděná z podnětu nebo z pověření Komise lze financovat ve 100 % výši.
Článek 21
Zvýšení plateb pro členské státy s dočasnými rozpočtovými problémy
1. Na žádost členského státu mohou být průběžné platby a platby konečného zůstatku zvýšeny o 10 procentních bodů nad míru spolufinancování platnou pro operační program. Zvýšená míra, která nesmí přesáhnout 100 %, se uplatňuje v případě žádostí o platby za účetní období, ve kterém členský stát předložil svou žádost, a v následujících účetních obdobích, v jejichž průběhu členský stát splňuje jednu z následujících podmínek:
a)
pokud dotyčný členský stát přijal euro, dostává makrofinanční pomoc od Unie v souladu s nařízením Rady (EU) č. 407/2010 (11);
b)
pokud dotyčný členský stát nepřijal euro, dostává střednědobou finanční pomoc v souladu s nařízením Rady (ES) č. 332/2002 (12);
c)
členskému státu je poskytována finanční pomoc v souladu se Smlouvou o založení Evropského mechanismu stability.
2. Aniž je dotčen odstavec 1, nesmí být podpora Unie vyplacená prostřednictvím průběžných plateb a plateb konečného zůstatku vyšší než příspěvek z veřejných zdrojů a maximální výše podpory z fondu, jak stanoví rozhodnutí Komise o schválení operačního programu.
Článek 22
Období způsobilosti
1. Tímto článkem nejsou dotčena pravidla způsobilosti technické pomoci z podnětu Komise stanovená v článku 27.
2. Výdaje jsou způsobilé pro podporu z operačního programu, jestliže vzniky příjemci a byly zaplaceny v období od 1. prosince 2013 do 31. prosince 2023.
3. Pro poskytnutí podpory z operačního programu nelze vybrat operace, které byly fyzicky dokončeny nebo plně provedeny dříve, než příjemce předložil žádost o financování v rámci operačního programu řídícímu orgánu, a to bez ohledu na to, zda příjemce provedl všechny související platby či nikoli.
4. Při změně operačního programu jsou výdaje, které se stávají způsobilými v důsledku změny operačního programu, způsobilé až ode dne, kdy členský stát předložil žádost o změnu Komisi.
Článek 23
Způsobilost operací
1. Operace podporované z operačního programu se provádějí v členském státě, na který se operační program vztahuje.
2. Operace mohou obdržet podporu z operačního programu, pokud byly vybrány na základě spravedlivého a transparentního postupu a na základě kritérií stanovených v operačním programu nebo případně schválených monitorovacím výborem.
3. O kritériích výběru a seznamech vybraných operací, které obdrží podporu z OP II, jsou při jejich přijetí informovány monitorovací výbory operačních programů spolufinancovaných z ESF.
4. Potraviny nebo základní materiální pomoc pro nejchudší osoby mohou nakupovat samy partnerské organizace.
Potraviny nebo základní materiální pomoc pro nejchudší osoby může nakupovat rovněž veřejnoprávní subjekt a bezplatně je poskytovat partnerským organizacím. V tomto případě mohou být potraviny získány použitím, zpracováním či prodejem produktů, s nimiž se nakládá v souladu s čl. 16 odst. 2 nařízení (EU) č. 1308/2013, jedná-li se o nejhospodárnější možnost a nezpůsobí-li to přílišné zpoždění při dodávce potravin partnerským organizacím. Veškeré částky získané z této transakce se použijí ve prospěch nejchudších osob a nesmějí se použít ke snížení povinné částky ke spolufinancování programu členskými státy, jak je stanoveno v článku 20 tohoto nařízení.
Komise použije postupy přijaté podle čl. 20 písm. i) nařízení (EU) č. 1308/2013, podle nichž lze produkty uvedené ve zmíněném nařízení použít, zpracovat či prodat pro účely tohoto nařízení, aby se zajistila jejich maximální účinnost.
5. Potraviny nebo základní materiální pomoc se nejchudším osobám poskytují bezplatně.
6. Operace podporovaná z fondu nesmí čerpat podporu z více než jednoho operačního programu spolufinancovaného z fondu nebo z jiného nástroje Unie, aby nedocházelo ke zdvojování financování.
Článek 24
Formy podpory
Členské státy používají fond pro poskytování podpory ve formě grantů, veřejných zakázek nebo jejich kombinace. Tato podpora však nesmí mít formu pomoci ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování EU.
Článek 25
Formy grantů
1. Granty mohou mít tyto formy:
a)
úhrada způsobilých nákladů, které skutečně vznikly a byly zaplaceny;
b)
proplacení na základě jednotkových nákladů;
c)
jednorázové částky příspěvku z veřejných zdrojů nepřesahující 100 000 EUR;
d)
financování paušální sazbou, která se určí za použití procentního podílu z jedné nebo více stanovených kategorií nákladů.
2. Možnosti zmíněné v odstavci 1 lze kombinovat u jedné operace pouze tehdy, pokud se každá z nich vztahuje na jinou kategorii nákladů nebo pokud se použijí na jednotlivé po sobě jdoucí fáze této operace.
3. Částky podle odst. 1 písm. b), c) a d) se určují jedním z těchto způsobů:
a)
spravedlivými, přiměřenými a ověřitelnými metodami výpočtu založenými na:
i)
statistických údajích nebo jiných objektivních informacích; nebo
ii)
ověřených údajích jednotlivých příjemců z minulých let nebo za použití jejich obvyklých postupů účtování nákladů;
b)
metodami a použitím odpovídajících jednotkových nákladů, jednorázových částek a paušálních sazeb, které se v rámci režimů pro granty financované výhradně dotčeným členským státem uplatňují na podobný druh operace a příjemce;
c)
sazbami stanovenými tímto nařízením;
d)
postupem případ od případu s odkazem na návrh rozpočtu předem schválený řídícím orgánem, pokud příspěvek z veřejných zdrojů nepřesahuje 100 000 EUR.
4. Částky vypočtené ve formě grantů uvedené v odst. 1 písm. b), c) a d) se považují za způsobilé výdaje vzniklé příjemci a zaplacené pro účely uplatnění hlavy VI.
5. Dokument, který stanoví podmínky podpory pro jednotlivé operace, stanoví metodu, která se má použít pro určení nákladů operace, a podmínky pro vyplacení grantu.
Článek 26
Způsobilost výdajů
1. Způsobilost výdajů se kromě případů, kdy jsou přímo v tomto nařízení či na jeho základě stanovena zvláštní pravidla, určuje na základě vnitrostátních pravidel.
2. Aniž je dotčen odstavec 1, jsou pro podporu z OP I způsobilé:
a)
výdaje na nákup potravin nebo základní materiální pomoci;
b)
provádí-li nákup potravin nebo základní materiální pomoci veřejný subjekt a poskytuje-li je partnerským organizacím, výdaje na dopravu potravin nebo základní materiální pomoci do skladu partnerské organizace a výdaje na skladování v paušální sazbě 1 % výdajů uvedených v písmeni a), nebo v řádně odůvodněných případech výdaje, které skutečně vznikly a byly zaplaceny;
c)
administrativní výdaje a výdaje na dopravu a skladování, které vznikly partnerské organizaci v paušální sazbě 5 % výdajů zmíněných v písmeni a); nebo 5 % hodnoty potravinářských produktů, s nimiž je nakládáno v souladu s článkem 16 nařízení (EU) č. 1308/2013;
d)
výdaje na sběr, dopravu, skladování a distribuci potravinových darů a na činnosti přímo spojené se zvyšováním povědomí veřejnosti o těchto činnostech, vynaložené a zaplacené partnerskými organizacemi;
e)
výdaje na doprovodná opatření, jež podnikají a vykazují partnerské organizace poskytující potraviny nebo základní materiální pomoc nejchudším osobám přímo nebo v rámci smluv o spolupráci, v paušální sazbě 5 % výdajů zmíněných v písmeni a).
3. Aniž je dotčen odstavec 1 tohoto článku, jsou pro podporu z operačního programu způsobilé výdaje vzniklé podle čl. 27 odst. 4 nebo, v případě nepřímých výdajů vzniklých podle čl. 27 odst. 4, výdaje v paušální sazbě až 15 % způsobilých přímých nákladů na zaměstnance.
4. Pro podporu z operačního programu nejsou způsobilé tyto výdaje:
a)
úroky z dlužných částek;
b)
poskytování infrastruktury;
c)
výdaje za použité zboží;
d)
daň z přidané hodnoty, kromě případů, kdy je podle vnitrostátních právních předpisů neodpočitatelná.
Článek 27
Technická pomoc
1. Z podnětu Komise nebo z podnětu vedeného jejím jménem může fond financovat přípravu, monitorování, správní a technickou pomoc, audit, informační, kontrolní a vyhodnocovací opatření nezbytná pro provádění tohoto nařízení, jakož i činnosti podle článku 10, a to až do výše 0,35 % svého ročního přídělu.
2. Komise konzultuje členské státy a organizace, které zastupují partnerské organizace na úrovni Unie, v souvislosti s plánovaným využitím technické pomoci.
3. Pokud se předpokládá příspěvek z fondu, stanoví Komise každý rok prostřednictvím prováděcích aktů své plány týkající se druhu opatření souvisejících s opatřeními uvedenými v odstavci 1.
4. Z operačního programu mohou být z podnětu členských států financována opatření zaměřená na přípravu, řízení, monitorování, správní a technickou pomoc, audit a informační, kontrolní a vyhodnocovací opatření nezbytná pro provádění tohoto nařízení, a to až do výše 5 % přídělu fondu. Lze z něj rovněž financovat technickou pomoc a budování kapacit partnerských organizací.
HLAVA V
ŘÍZENÍ A KONTROLA
Článek 28
Obecné zásady systémů řízení a kontroly
Systémy řízení a kontroly musí v souladu s čl. 5 odst. 7 zajistit:
a)
popis funkcí jednotlivých subjektů zapojených do řízení a kontroly a rozdělení funkcí v rámci jednotlivých subjektů;
b)
dodržování zásady oddělení funkcí uvnitř těchto subjektů a mezi nimi;
c)
postupy pro zajištění správnosti a řádnosti vykazovaných výdajů;
d)
počítačové systémy pro účetnictví, ukládání a přenos finančních údajů a údajů o ukazatelích, monitorování a podávání zpráv;
e)
systémy podávání zpráv a monitorování, pokud odpovědný subjekt pověří výkonem úkolů jiný subjekt;
f)
opatření pro audit fungování systémů řízení a kontroly;
g)
systémy a postupy pro zabezpečení odpovídající auditní stopy;
h)
předcházení nesrovnalostem, včetně podvodů, jejich odhalování a náprava a vymáhání neoprávněně vyplacených částek spolu s případnými úroky z prodlení.
Článek 29
Odpovědnost v rámci sdíleného řízení
V souladu se zásadou sdíleného řízení jsou členské státy a Komise odpovědné za řízení a kontrolu programů v souladu se svými povinnostmi stanovenými tímto nařízením.
Článek 30
Odpovědnost členských států
1. Členské státy plní povinnosti v oblasti řízení, kontroly a auditu a nesou z toho vyplývající odpovědnost, kterou stanoví pravidla sdíleného řízení obsažená ve finančním nařízení a v tomto nařízení.
2. Členské státy předcházejí nesrovnalostem, odhalují je a zajišťují jejich nápravu a vymáhají neoprávněně vyplacené částky spolu s případnými úroky z prodlení. Oznamují Komisi nesrovnalosti v příspěvcích z fondu přesahující 10 000 EUR a průběžně ji informují o podstatných aspektech průběhu souvisejících správních a soudních řízení.
Členské státy neoznamují Komisi nesrovnalosti související s případy:
a)
kdy nesrovnalost spočívá pouze v úplném nebo částečném neprovedení určité operace uvedené ve spolufinancovaném operačním programu z důvodu úpadku příjemce;
b)
na něž příjemce upozornil řídící či certifikační orgán dobrovolně a dříve, než je některý z těchto orgánů odhalil, ať již před nebo po vyplacení příspěvku z veřejných zdrojů;
c)
které řídící nebo certifikační orgán odhalil a napravil dříve, než byly příslušné výdaje zahrnuty do výkazu výdajů předkládaných Komisi.
Ve všech ostatních případech, zejména před úpadkem nebo existuje-li podezření z podvodu, se zjištěné nesrovnalosti a související preventivní a nápravná opatření oznámí Komisi.
Nelze-li částky neoprávněně vyplacené příjemci získat zpět v důsledku pochybení nebo nedbalosti členského státu, zodpovídá členský stát za uhrazení dotčených částek zpět do rozpočtu Unie. Členské státy se mohou rozhodnout nevymáhat od příjemce neoprávněně vyplacenou částku příspěvku z fondu, pokud nepřesahuje 250 EUR bez úroku.
Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 62, které stanoví další podrobná pravidla pro kritéria určení případů nesrovnalostí, které je třeba oznámit, a údajů, jež je třeba poskytnout, a pro podmínky a postupy, jež se mají použít k rozhodnutí, zda mají členské státy uhradit částky, které nelze získat zpět.
Komise přijme poradním postupem podle čl. 63 odst. 2 prováděcí akty, jimiž stanoví četnost podávání zpráv a jejich formát.
3. Členské státy zajistí, aby existovala účinná opatření na přezkum stížností týkajících se fondu. Rozsah působnosti, pravidla a postupy týkající se těchto opatření jsou v pravomoci členských států v souladu s jejich institucionálním a právním rámcem. Členské státy na žádost Komise prošetří stížnosti podané Komisi, jež spadají do působnosti jejich opatření. Členské státy na žádost informují Komisi o výsledcích těchto šetření.
4. Všechny úřední výměny informací mezi členskými státy a Komisí se provádějí za použití systému pro elektronickou výměnu dat. Komise přijme prováděcí akty, které stanoví podmínky, jež má uvedený systém pro elektronickou výměnu dat splňovat. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 63 odst. 3.
Článek 31
Určení orgánů
1. Každý členský stát určí pro každý operační program vnitrostátní orgán veřejné správy nebo veřejnoprávní subjekt jako řídící orgán. Tentýž řídící orgán může být určen pro dva operační programy.
2. Členský stát určí pro každý operační program vnitrostátní orgán veřejné správy nebo veřejnoprávní subjekt jakožto certifikační orgán, aniž je dotčen odstavec 3. Tentýž certifikační orgán může být určen pro dva operační programy.
3. Členský stát může pro operační program určit řídící orgán, který navíc plní i funkce certifikačního orgánu.
4. Členský stát určí pro každý operační program vnitrostátní orgán veřejné správy nebo veřejnoprávní subjekt funkčně nezávislý na řídícím orgánu a certifikačním orgánu jakožto auditní orgán. Tentýž auditní orgán může být určen pro dva operační programy.
5. Za předpokladu, že je dodržena zásada oddělení funkcí, mohou být řídící orgán, certifikační orgán v případě OP I a OP II, jejichž celková výše podpory z fondu nepřekračuje 250 000 000 EUR, i auditní orgán součástí stejného orgánu veřejné správy nebo veřejnoprávního subjektu.
6. Členský stát může určit jeden nebo více zprostředkujících subjektů pro výkon některých úkolů řídícího nebo certifikačního orgánu z pověření tohoto orgánu. Příslušná ujednání mezi řídícím orgánem nebo certifikačním orgánem a zprostředkujícími subjekty musí být oficiálně písemně zaznamenána.
7. Členský stát nebo řídící orgán může pověřit řízením části operačního programu zprostředkující subjekt, a to písemnou dohodou mezi zprostředkujícím subjektem a členským státem nebo řídícím orgánem. Zprostředkující subjekt poskytne záruky své solventnosti a způsobilosti v dotčeném oboru, jakož i svých schopností v oblasti správního a finančního řízení.
8. Členský stát stanoví písemně pravidla upravující jeho vztah s řídícími orgány, certifikačními orgány a auditními orgány, vztahy mezi těmito orgány navzájem a vztahy těchto orgánů s Komisí.
Článek 32
Funkce řídícího orgánu
1. Řídící orgán zodpovídá za řízení operačního programu v souladu se zásadou řádného finančního řízení.
2. Pokud jde o řízení operačního programu, řídící orgán:
a)
podporuje v případě potřeby činnost monitorovacího výboru uvedeného v článku 11 a poskytuje mu informace, které výbor potřebuje k plnění svých úkolů, zejména údaje týkající se pokroku operačního programu v dosahování cílů, finanční údaje a údaje týkající se ukazatelů;
b)
pro OP I po konzultaci s příslušnými zúčastněnými stranami, a aniž by došlo ke střetu zájmů, nebo pro OP II po schválení monitorovacím výborem uvedeným v článku 11 vypracovává výroční a závěrečné zprávy o provádění uvedené v článku 13 a předkládá je Komisi;
c)
zpřístupňuje zprostředkujícím subjektům informace, které jsou důležité pro plnění jejich úkolů, a příjemcům informace potřebné pro provádění operací;
d)
zřizuje systém pro zaznamenávání a uchovávání počítačových údajů o každé operaci, které jsou nezbytné pro monitorování, hodnocení, finanční řízení, ověřování a audit, včetně údajů o jednotlivých účastnících operací spolufinancovaných z OP II;
e)
zajišťuje, aby údaje uvedené v písmeni d) byly shromažďovány, zadávány a ukládány v systému uvedeném v písmeni d) v souladu se směrnicí 95/46/ES, a je-li to možné, rozlišeny podle pohlaví.
3. Pokud jde o výběr operací, řídící orgán:
a)
vypracovává a případně po schválení uplatňuje vhodné postupy nebo kritéria výběru, jež jsou nediskriminační a transparentní;
b)
zajišťuje, aby vybraná operace:
i)
spadala do působnosti fondu a operačního programu;
ii)
splňovala kritéria stanovená v operačním programu a v článcích 22, 23 a 26;
iii)
je-li to relevantní, zohledňovala obecné zásady stanovené v čl. 5 odst. 11, 12, 13 a 14;
c)
zajišťuje, aby byl příjemci poskytnut dokument, který stanoví podmínky podpory pro každou operaci, včetně zvláštních požadavků týkajících se produktů nebo služeb, jež mají být dodány v rámci operace, plánu financování a lhůty pro provedení;
d)
před schválením operace se přesvědčí, že příjemce má správní, finanční a provozní způsobilost ke splnění podmínek uvedených v písmeni c);
e)
přesvědčí se, že pokud operace začala před předložením žádosti o financování řídícímu orgánu, bylo dodrženo použitelné právo vztahující se na danou operaci;
f)
určí druh materiální pomoci pro OP I a druh opatření pro OP II, na něž jsou určeny výdaje operace.
4. Pokud jde o finanční řízení a kontrolu operačního programu, řídící orgán:
a)
ověřuje, že spolufinancované produkty a služby byly dodány, že výdaje, jež příjemci vykázali, byly skutečně zaplaceny, že je dodržen soulad s platnými právními předpisy a operačním programem a že jsou splněny podmínky podpory operace;
b)
zajišťuje, aby příjemci zapojení do provádění operací hrazených na základě skutečně vzniklých způsobilých nákladů buď vedli oddělený účetní systém, nebo používali vhodný účetní kód pro všechny transakce související s operací;
c)
zavádí účinná a přiměřená opatření proti podvodům s přihlédnutím ke zjištěným rizikům;
d)
stanoví postupy k zajištění toho, aby všechny doklady týkající se výdajů a auditů, jež jsou nezbytné pro zajištění odpovídající auditní stopy, byly uchovávány v souladu s požadavky čl. 28 písm. g);
e)
vypracovává prohlášení řídícího subjektu a shrnutí výsledků za daný rok podle čl. 59 odst. 5 prvního pododstavce písm. a) a b) finančního nařízení.
5. Ověřování podle odst. 4 písm. a) musí zahrnovat tyto postupy:
a)
správní ověření každé žádosti o úhradu předložené příjemcem,
b)
ověření operací na místě.
Četnost a rozsah ověření na místě musí být úměrné výši příspěvku z veřejných zdrojů poskytnutého na danou operaci a úrovni rizika zjištěného při takovýchto ověřeních a auditech prováděných auditním orgánem u systému řízení a kontroly jako celku.
6. Ověření jednotlivých operací na místě podle odst. 5 prvního pododstavce písm. b) lze provádět na základě výběru vzorků.
7. Pokud je v rámci operačního programu řídící orgán rovněž příjemcem, je třeba přijmout pro ověření uvedená v odst. 4 písm. a) taková opatření, která zajistí odpovídající oddělení funkcí.
8. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 62, kterými stanoví pravidla upřesňující informace týkající se údajů, jež je třeba v rámci systému monitorování zavedeného podle odst. 2 písm. d) tohoto článku zaznamenat a uchovat v počítačové podobě.
Komise přijme prováděcí akty, kterými stanoví technické specifikace systému zavedeného podle odst. 2 písm. d) tohoto článku. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 63 odst. 3.
9. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 62, kterými stanoví podrobné minimální požadavky na auditní stopu uvedenou v odst. 4 písm. d) tohoto článku, pokud jde o účetní záznamy, které mají být vedeny, a o podklady, které mají být uchovávány na úrovni certifikačního orgánu, řídícího orgánu, zprostředkujících subjektů a příjemců.
10. Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto článku Komise přijme prováděcí akty týkající se vzoru prohlášení řídícího subjektu uvedeného v odst. 4 písm. e) tohoto článku. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 63 odst. 2.
Článek 33
Funkce certifikačního orgánu
Certifikační orgán operačního programu je pověřen výkonem zejména těchto úkolů:
a)
vypracovává a předkládá žádosti o platbu Komisi a potvrzuje, že pocházejí ze spolehlivých účetních systémů, zakládají se na ověřitelných podkladech a byly ověřeny řídícím orgánem;
b)
vypracovává účetní závěrky uvedené v čl. 59 odst. 5 prvním pododstavci písm. a) finančního nařízení;
c)
potvrzuje úplnost, přesnost a věrnost účetní závěrky a osvědčuje, že zaúčtované výdaje jsou v souladu s použitelným právem a byly vynaloženy na operace vybrané pro financování podle kritérií platných pro daný operační program a v souladu s použitelným právem;
d)
zajišťuje, aby existoval systém, který v počítačové podobě zaznamenává a ukládá účetní záznamy za každou operaci a který umožňuje zaznamenávat a ukládat všechny údaje potřebné k vypracování žádostí o platby a účetní závěrky, včetně záznamů o částkách, jež mají být získány zpět, částkách získaných zpět a částkách odejmutých z důvodu zrušení celého příspěvku na operaci či operační program nebo části tohoto příspěvku;
e)
zajišťuje, aby pro účely vypracování a předkládání žádostí o platbu obdržel od řídícího orgánu přiměřené informace o postupech a ověřeních prováděných v souvislosti s výdaji;
f)
při vypracování a předkládání žádostí o platbu zohledňuje výsledky všech auditů provedených auditním orgánem nebo z jeho pověření;
g)
vede v počítačové podobě účetní záznamy o výdajích vykázaných Komisi a odpovídajících příspěvcích z veřejných zdrojů vyplacených příjemcům;
h)
vede záznamy o částkách, které mají být získány zpět, a částkách odejmutých z důvodu zrušení celého příspěvku na operaci nebo jeho části. Částky získané zpět se vracejí do rozpočtu Unie před uzavřením operačního programu tak, že se odečtou z následného výkazu výdajů.
Článek 34
Funkce auditního orgánu
1. Auditní orgán zajišťuje, aby se prováděly audity řádného fungování systému řízení a kontroly operačního programu a audity vhodného vzorku operací na základě vykázaných výdajů.
Audity vykázaných výdajů vycházejí z reprezentativního vzorku, nebo je-li to vhodné, z testování věcné správnosti a zpravidla jsou založeny na statistických metodách výběru vzorků.
V řádně odůvodněných případech v souladu s mezinárodně uznávanými auditními normami a ve všech případech, kdy počet operací v účetním období nestačí k tomu, aby bylo možné použít statistickou metodu výběru vzorků, je možné na základě odborného úsudku auditního orgánu použít jinou než statistickou metodu výběru vzorků.
V těchto případech musí být velikost vzorku dostatečná na to, aby auditnímu orgánu umožnila vypracovat platný výrok auditora podle čl. 59 odst. 5 prvním pododstavci písm. b) finančního nařízení.
Jiná než statistická metoda výběru vzorků se vztahuje alespoň na 5 % operací, jejichž výdaje byly vykázány Komisi v účetním období, a na 10 % výdajů, které byly vykázány Komisi v účetním období.
Nepřesahuje-li celková výše podpory z fondu pro OP I částku 35 000 000 EUR, může auditní orgán omezit činnosti v oblasti auditu na každoroční audit systému, jehož součástí je testování věcné správnosti založené na kombinaci namátkových kontrol operací a kontrol v závislosti na riziku. Audit je prováděn v souladu s mezinárodně uznávanými auditními normami a každoročně kvantifikuje chybovost ověřených výkazů údajů předkládaných Komisi.
2. Provádí-li audity jiný subjekt než auditní orgán, zajistí auditní orgán, aby měl takový subjekt nezbytnou funkční nezávislost.
3. Auditní orgán zajistí, aby byly při auditní činnosti zohledněny mezinárodně uznávané auditní standardy.
4. Do osmi měsíců od schválení operačního programu vypracuje auditní orgán auditní strategii pro provádění auditů. Auditní strategie stanoví metodiku auditu, způsob výběru vzorků, nebo je-li to vhodné, testování věcné správnosti pro audity operací a plánování auditů v souvislosti s aktuálním účetním obdobím a dvěma následujícími účetními obdobími. Od roku 2016 do roku 2024 včetně se auditní strategie každoročně aktualizuje. Pokud se společný systém řízení a kontroly vztahuje na dva operační programy, může být pro dotčené operační programy vypracována jediná auditní strategie. Na žádost předkládá auditní orgán auditní strategii Komisi.
5. Auditní orgán vypracovává:
a)
výrok auditora v souladu s čl. 59 odst. 5 prvním pododstavcem písm. b) finančního nařízení;
b)
kontrolní zprávu uvádějící hlavní zjištění auditů provedených v souladu s odstavcem 1 tohoto článku, včetně zjištění ohledně nedostatků v systému řízení a kontroly, a navrhovaná a provedená nápravná opatření.
Pokud se společný systém řízení a kontroly vztahuje na dva operační programy, lze informace požadované podle prvního pododstavce písm. b) tohoto odstavce seskupit do jediné zprávy.
6. Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto článku Komise přijme prováděcí akty, kterými stanoví vzory pro auditní strategii, výrok auditora a kontrolní zprávu. Tyto prováděcí akty se přijímají poradním postupem podle čl. 63 odst. 2.
7. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 62, kterými stanoví rozsah a obsah auditů operací a auditů účetnictví a metodiku pro výběr vzorku operací uvedených v odstavci 1 tohoto článku.
8. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 62, jimiž stanoví podrobná pravidla pro používání údajů shromážděných během auditů prováděných úředníky Komise nebo pověřenými zástupci Komise.
Článek 35
Postup pro určení řídícího orgánu a certifikačního orgánu
1. Předtím, než předloží Komisi první žádost o průběžnou platbu, oznámí jí členský stát den a formu určení řídícího orgánu a případně certifikačního orgánu, které musí být provedeny na příslušné úrovni.
2. Určení uvedená v odstavci 1 vycházejí ze zprávy a stanoviska nezávislého auditního subjektu, který hodnotí, zda orgány dodržují kritéria týkající se prostředí vnitřní kontroly, řízení rizik, řídící a kontrolní činnosti a monitorování stanovená v příloze IV.
Nezávislým auditním subjektem je auditní orgán nebo jiný veřejnoprávní či soukromoprávní subjekt, který má potřebnou auditorskou způsobilost, je nezávislý na řídícím orgánu a případně i na certifikačním orgánu a při výkonu své činnosti bere v úvahu mezinárodně uznávané auditní standardy.
3. Členské státy mohou rozhodnout, že se řídící orgán nebo certifikační orgán, jenž byl určen v souvislosti s operačním programem spolufinancovaným s ESF podle nařízení (EU) č. 1303/2013, považuje za určený pro účely tohoto nařízení.
4. Komise si může do jednoho měsíce od oznámení určení zmíněných v odstavci 1 vyžádat zprávu a stanovisko nezávislého auditního subjektu uvedeného v odstavci 2 a popis funkcí a postupů zavedených pro řídící orgán a případně pro certifikační orgán. Komise rozhodne, zda si tyto dokumenty vyžádá, na základě svého posouzení rizik.
Komise může vznést připomínky do dvou měsíců od obdržení dokumentů uvedených v prvním pododstavci.
Aniž je dotčen článek 46, posuzování těchto dokumentů nepřeruší vyřizování žádostí o průběžné platby.
5. Pokud ze stávajících výsledků auditu a kontroly vyplývá, že určený orgán již nesplňuje kritéria uvedená v odstavci 2, členský stát na odpovídající úrovni a podle závažnosti problému stanoví zkušební dobu, během níž musí být učiněna nezbytná nápravná opatření.
Pokud určený orgán neprovede požadovaná nápravná opatření ve zkušební době stanovené členským státem, členský stát na odpovídající úrovni ukončí určení tohoto orgánu.
Je-li pro některý určený orgán stanovena zkušební doba, členský stát o tom neprodleně informuje Komisi, přičemž jí poskytne údaje o dané zkušební době, o jejím ukončení v návaznosti na provedení nápravných opatření, jakož i o ukončení určení některého orgánu. Aniž je dotčeno použití článku 46, oznámení o tom, že členský stát stanovil pro některý určený orgán zkušební dobu, nepřeruší vyřizování žádostí o průběžné platby.
6. Je-li určení řídícího orgánu nebo certifikačního orgánu ukončeno, členský stát určí v souladu s postupem uvedeným v odstavci 2 nový subjekt, který převezme funkce řídícího orgánu nebo certifikačního orgánu, a oznámí to Komisi.
7. Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto článku Komise přijme prováděcí akty týkající se vzoru zprávy a stanoviska nezávislého auditního subjektu a popisu funkcí a postupů zavedených pro řídící orgán a případně pro certifikační orgán. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 63 odst. 3.
Článek 36
Pravomoci a odpovědnosti Komise
1. Komise se na základě dostupných informací, včetně informací o určení orgánů odpovědných za řízení a kontrolu, dokumentů každoročně poskytovaných podle čl. 59 odst. 5 finančního nařízení uvedenými určenými orgány, kontrolních zpráv, výročních zpráv o provádění a auditů provedených subjekty členských států a subjekty Unie přesvědčí, že členské státy zavedly systémy řízení a kontroly, které jsou v souladu s tímto nařízením, a že tyto systémy během provádění operačních programů účinně fungují.
2. Úředníci nebo pověření zástupci Komise mohou provádět audity nebo kontroly na místě, které alespoň dvanáct pracovních dní předem, s výjimkou naléhavých případů, oznámí příslušnému vnitrostátnímu orgánu. Komise dodržuje zásadu proporcionality, a za tímto účelem zohledňuje potřebu zamezit bezdůvodnému zdvojování auditů či kontrol prováděných členskými státy, úroveň rizika pro rozpočet Unie a potřebu minimalizovat administrativní zátěž příjemců v souladu s tímto nařízením. Rozsah takových auditů nebo kontrol může zahrnovat zejména ověření účinného fungování systémů řízení a kontroly v rámci programu nebo jeho části a v rámci operací a posouzení řádného finančního řízení operací nebo programů. Těchto auditů nebo kontrol se mohou účastnit úředníci nebo pověření zástupci členského státu.
Úředníci nebo pověření zástupci Komise řádně zplnomocnění k provádění auditů nebo kontrol na místě mají přístup ke všem potřebným záznamům, dokladům a metadatům, které se týkají operací podporovaných z fondu nebo systémů řízení a kontroly, a to bez ohledu na médium, na němž jsou uloženy. Na žádost poskytnou členské státy kopie takových záznamů, dokladů a metadat Komisi.
Pravomocemi stanovenými v tomto odstavci není dotčeno uplatňování vnitrostátních ustanovení, jež vyhrazují některé úkony činitelům zvlášť určeným vnitrostátními právními předpisy. Úředníci a pověření zástupci Komise se neúčastní mimo jiné domovních prohlídek ani úředních výslechů osob podle vnitrostátních právních předpisů. Tito úředníci a zástupci však mají přístup k takto získaným informacím, aniž jsou dotčeny pravomoci vnitrostátních soudů, a při plném dodržování základních práv dotčených právních subjektů.
3. Komise může požádat členský stát, aby přijal opatření nezbytná k zajištění účinného fungování systémů řízení a kontroly nebo k ověření správnosti výdajů v souladu s tímto nařízením.
Článek 37
Spolupráce s auditními orgány
1. Komise spolupracuje s auditními orgány za účelem koordinace jejich plánů a způsobů auditu a neprodleně si s těmito orgány sděluje výsledky auditů zaměřených na systémy řízení a kontroly.
2. Pokud členský stát určí více auditních orgánů, může za účelem usnadnění této spolupráce určit koordinační subjekt.
3. Komise, auditní orgány a případný koordinační subjekt se scházejí pravidelně a obvykle nejméně jednou za rok, pokud není dohodnuto jinak, aby posoudily výroční kontrolní zprávu, výrok auditora a strategii auditu a vyměnily si názory na otázky týkající se zlepšení systémů řízení a kontroly.
HLAVA VI
FINANČNÍ ŘÍZENÍ, KONTROLA A SCHVÁLENÍ ÚČETNÍ ZÁVĚRKY, FINANČNÍ OPRAVY A ZRUŠENÍ ZÁVAZKU
KAPITOLA 1
Finanční řízení
Článek 38
Rozpočtové závazky
Rozpočtové závazky Unie týkající se jednotlivých operačních programů v období od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020 se uskutečňují v ročních splátkách. Rozhodnutí Komise o přijetí operačního programu představuje rozhodnutí o financování ve smyslu článku 84 finančního nařízení, a jakmile je oznámeno dotčenému členskému státu, je právním závazkem ve smyslu uvedeného nařízení.
U každého operačního programu platí, že rozpočtový závazek na první splátku následuje po přijetí operačního programu Komisí.
S výjimkou případů, kdy je použit článek 16 finančního nařízení, provádí rozpočtové závazky na další splátky Komise na základě rozhodnutí uvedeného ve druhém pododstavci do 1. května každého roku.
Článek 39
Platby Komise
1. Platby příspěvků z fondu na jednotlivé operační programy provádí Komise v souladu s rozpočtovými prostředky a v závislosti na dostupných finančních prostředcích. Každá platba se přiřadí k nejstaršímu otevřenému rozpočtovému závazku fondu.
2. Platby probíhají formou předběžného financování, průběžných plateb a vyplacení konečného zůstatku.
Článek 40
Průběžné platby a vyplacení konečného zůstatku Komisí
1. Jako průběžnou platbu uhradí Komise 90 % z částky vyplývající z uplatnění míry spolufinancování stanovené v rozhodnutí o přijetí operačního programu na způsobilé výdaje z veřejných zdrojů uvedené v žádosti o platbu. Komise určí výši zbývajících prostředků, které mají být uhrazeny jako průběžné platby nebo získány zpět v souladu s článkem 50.
2. Aniž je dotčen článek 21, nesmí být příspěvek z fondu poskytovaný prostřednictvím průběžných plateb a platby konečného zůstatku vyšší než maximální výše příspěvku z fondu stanovená v rozhodnutí Komise o schválení operačního programu.
Článek 41
Žádosti o platbu
1. Žádost o platbu předkládaná Komisi musí poskytovat veškeré informace, které Komise potřebuje k sestavování účetních závěrek v souladu s čl. 68 odst. 3 finančního nařízení.
2. Žádosti o platbu u operačního programu jako celku a technické pomoci uvedené v čl. 27 odst. 4 musí obsahovat:
a)
celkovou výši způsobilých výdajů z veřejných zdrojů, které vznikly příjemci a které byly zaplaceny při provádění operací, zanesenou v účetním systému certifikačního orgánu;
b)
celkovou výši výdajů z veřejných zdrojů vzniklých při provádění operací zanesenou v účetním systému certifikačního orgánu;
3. Způsobilé výdaje zahrnuté v žádosti o platbu musí být doloženy potvrzenými fakturami nebo účetními doklady stejné důkazní hodnoty, kromě forem podpory podle čl. 25 odst. 1 písm. b), c) a d). Pro tyto formy grantu se částky zahrnuté v žádosti o platbu rovnají nákladům vypočteným na příslušném základě.
4. Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto článku Komise přijme prováděcí akty, jimiž stanoví vzor žádostí o platbu. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 63 odst. 3.
Článek 42
Vyplácení příjemcům
1. Řídící orgán zajistí, aby v případě grantů pro partnerské organizace měli příjemci k dispozici dostatečné finanční prostředky k zajištění řádného provádění operací.
2. Řídící orgány v závislosti na dostupnosti finančních prostředků z předběžného financování a průběžných plateb zajistí, aby příjemce obdržel celkovou částku způsobilých výdajů z veřejných zdrojů v plné výši do 90 dnů ode dne předložení žádosti o platbu. Žádná částka se neodečítá ani nezadržuje a nejsou ukládány žádné zvláštní poplatky či jiné poplatky s rovnocenným účinkem, které by snížily částky určené příjemcům.
3. Platební lhůta uvedená v odstavci 2 může být řídícím orgánem přerušena v jednou z těchto řádně odůvodněných případů:
a)
částka uvedená v žádosti o platbu není splatná nebo nebyly předloženy příslušné podklady, včetně dokladů nutných k ověřování řízení podle čl. 32 odst. 4 písm. a);
b)
bylo zahájeno řízení v souvislosti s možnými nesrovnalostmi týkajícími se příslušných výdajů.
Dotčený příjemce je písemně informován o přerušení platební lhůty a jeho důvodech.
Článek 43
Použití eura
1. Částky uváděné v operačních programech předložených členskými státy, ve výkazech výdajů, žádostech o platby a účetních závěrkách a výdaje uváděné ve výročních a závěrečných zprávách o provádění se vyjadřují v eurech.
2. Členské státy, které ke dni předložení žádosti o platbu nepřijaly euro jako svou měnu, přepočítají na eura výši výdajů vzniklých v národní měně. Tyto částky se přepočítají na eura tak, že se použije měsíční účetní směnný kurs Komise platný v měsíci, v němž výdaj zaúčtuje certifikační orgán dotčeného operačního programu. Směnný kurs Komise elektronicky zveřejňuje každý měsíc.
3. Pokud se euro stane měnou členského státu, použije se postup pro přepočet uvedený v odstavci 2 i nadále na veškeré výdaje zaúčtované certifikačním orgánem přede dnem vstupu pevného přepočítacího koeficientu mezi národní měnou a eurem v platnost.
Článek 44
Vyplácení a zúčtování předběžných plateb
1. V návaznosti na rozhodnutí Komise o přijetí operačního programu vyplatí Komise předběžnou platbu ve výši 11 % celkového příspěvku fondu pro dotčený operační program.
2. Předběžné financování lze použít pouze pro platby příjemcům při provádění operačního programu. Za tímto účelem musí být okamžitě k dispozici odpovědnému orgánu.
3. Celková částka vyplacená v rámci předběžného financování musí být vrácena Komisi, jestliže jí není do 24 měsíců od vyplacení první části předběžného financování zaslána žádost o platbu v rámci dotčeného operačního programu. Příspěvek Unie na dotčený operační program není tímto vrácením nijak dotčen.
4. Částku vyplacenou v rámci předběžného financování Komise plně zúčtuje nejpozději při uzavření operačního programu.
Článek 45
Lhůta pro podávání žádostí o průběžné platby a pro jejich vyplácení
1. Certifikační orgán předkládá v souladu s čl. 41 odst. 2 pravidelně žádosti o průběžné platby k pokrytí částek zanesených v účetním systému v účetním období. Pokud to však certifikační orgán považuje za nezbytné, může uvést takové částky v žádostech o platbu předložených v následujících účetních obdobích.
2. Certifikační orgán předloží konečné žádosti o průběžnou platbu do 31. července po konci předchozího účetního období a v každém případě před první žádostí o průběžnou platbu na další účetní období.
3. První žádost o průběžnou platbu nesmí být předložena dříve, než Komise obdrží oznámení o určení řídícího orgánu a certifikačního orgánu v souladu s článkem 35.
4. Průběžné platby se na operační program neposkytují, pokud výroční zpráva o provádění nebyla zaslána Komisi v souladu s článkem 13.
5. V závislosti na dostupných finančních prostředcích provede Komise průběžnou platbu do 60 dnů ode dne, kdy byla žádost o platbu zaregistrována u Komise.
Článek 46
Přerušení platební lhůty
1. Pověřená schvalující osoba ve smyslu finančního nařízení může na dobu nejvýše šesti měsíců přerušit platební lhůtu týkající se žádosti o průběžnou platbu, pokud:
a)
informace poskytnuté auditorským subjektem členského státu nebo Unie jasně ukazují na možnost významných nedostatků ve fungování systému řízení a kontroly;
b)
pověřená schvalující osoba musí provést dodatečná ověření poté, co obdrží informaci, která ji upozorní na skutečnost, že určitý výdaj uvedený v žádosti o platbu je spojen s nesrovnalostí, která má vážné finanční následky;
c)
nebyl předložen jeden z dokumentů požadovaných podle čl. 59 odst. 5 finančního nařízení.
Členské státy mohou souhlasit s prodloužením přerušení platební lhůty o další tři měsíce.
2. Pověřená schvalující osoba omezí přerušení platební lhůty pouze na tu část výdajů, na něž se vztahuje žádost o platbu ovlivněná situacemi uvedenými v odst. 1 prvním pododstavci, ledaže by nebylo možné určit část výdajů, které se to týká. Pověřená schvalující osoba okamžitě písemně informuje členský stát a řídící orgán o důvodu přerušení platební lhůty a vyzve je k nápravě situace. Pověřená schvalující osoba přerušení platební lhůty ukončí, jakmile jsou přijata nezbytná opatření.
Článek 47
Pozastavení plateb
1. Komise může všechny průběžné platby nebo jejich část pozastavit, jestliže je splněna alespoň jedna z následujících podmínek:
a)
v účinném fungování systému řízení a kontroly operačního programu existuje závažný nedostatek, který ohrožuje příspěvek Unie k operačnímu programu a v souvislosti s nímž nebyla přijata opatření k nápravě;
b)
určitý výdaj ve výkazu výdajů je spojen s nesrovnalostí, jež má závažné finanční důsledky a která nebyla napravena;
c)
členský stát nepřijal nezbytná opatření k nápravě situace, která vedla k přerušení platební lhůty podle článku 46;
d)
existují závažné nedostatky v kvalitě a spolehlivosti systému monitorování nebo údajů o ukazatelích.
2. Komise se může prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnout pozastavit všechny průběžné platby nebo jejich část poté, co poskytla členskému státu příležitost, aby předložil své připomínky.
3. Komise ukončí pozastavení všech průběžných plateb nebo jejich části, pokud členský stát přijme nezbytná opatření, která umožňují pozastavení zrušit.
KAPITOLA 2
Sestavení, kontrola a schválení účetní závěrky a uzavírání operačních programů
Článek 48
Předkládání informací
Členské státy předloží za každý rok období 2016 až 2025 včetně ve lhůtě stanovené v čl. 59 odst. 5 finančního nařízení dokumenty uvedené ve zmíněném článku, a to:
a)
účetní závěrku uvedenou v čl. 49 odst. 1 tohoto nařízení za předchozí účetní období;
b)
prohlášení řídícího subjektu a shrnutí výsledků za daný rok uvedené v čl. 32 odst. 4 písm. e) tohoto nařízení za předchozí účetní období;
c)
výrok auditora a kontrolní zprávu uvedené v čl. 34 odst. 5 písm. a) a b) tohoto nařízení za předchozí účetní období.
Článek 49
Sestavení účetní závěrky
1. Komisi se předkládá účetní závěrka uvedená v čl. 59 odst. 5 prvním pododstavci písm. a) finančního nařízení za každý operační program. Tato účetní závěrka pokrývá účetní období a zahrnuje:
a)
celkovou výši způsobilých výdajů z veřejných zdrojů vedenou v účetních systémech certifikačního orgánu, která byla zahrnuta v žádostech o platbu předložených Komisi v souladu s článkem 41 a čl. 45 odst. 2 do 31. července následujícího po skončení účetního období, celkovou výši odpovídajících způsobilých výdajů z veřejných zdrojů vzniklých při provádění operací a celkovou výši odpovídajících plateb vyplacených příjemcům podle čl. 42 odst. 2;
b)
částky odňaté a získané zpět v průběhu účetního období, částky, které mají být získány zpět na konci účetního období, a částky, které zpět získat nelze;
c)
porovnání výdajů uvedených podle písmene a) s výdaji vykázanými za totéž účetní období v žádostech o platbu, spolu s vysvětlením případných rozdílů.
2. Pokud některý členský stát neuvede v účetní závěrce výdaje předtím uvedené v žádosti o průběžnou platbu na dané účetní období, protože jsou předmětem probíhajícího posuzování jejich zákonnosti a správnosti, mohou být veškeré tyto výdaje nebo jejich část, které jsou následně shledány zákonnými a správnými, uvedeny v žádosti o průběžnou platbu týkající se následujících účetních období.
3. Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto článku Komise přijme prováděcí akty, jimiž stanoví vzor účetní závěrky uvedené v tomto článku. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 63 odst. 3.
Článek 50
Kontrola a schválení účetní závěrky
1. Do 31. května následujícího po skončení účetního období Komise v souladu s čl. 59 odst. 6 finančního nařízení zkontroluje dokumenty, které jí členské státy předkládají podle článku 48 tohoto nařízení.
Na žádost Komise poskytne členský stát veškeré dodatečné informace potřebné k tomu, aby umožnil Komisi ve lhůtě uvedené v prvním pododstavci tohoto odstavce zjistit, zda je účetní závěrka úplná, přesná a věrná.
2. Komise schválí účetní závěrku, pokud dospěje k závěru, že je úplná, přesná a věrná. Komise dojde k takovému závěru v případě, že auditní orgán poskytl výrok bez výhrad, pokud jde o úplnost, přesnost a věrnost účetní závěrky, pokud Komise nemá konkrétní důkazy o tom, že je výrok auditora ohledně účetní závěrky nespolehlivý.
3. Komise oznámí členským státům ve lhůtě stanovené v odstavci 1, zda může účetní závěrku schválit.
4. Pokud z důvodů na straně členského státu nemůže Komise účetní závěrku schválit ve lhůtě stanovené v odstavci 1, oznámí to členským státům a v souladu s odstavcem 2 uvede důvody svého rozhodnutí a opatření, která je třeba přijmout, a lhůtu pro jejich provedení. Na konci uvedené lhůty oznámí Komise členskému státu, zda může účetní závěrku schválit.
5. Komise pro účely schválení účetní závěrky nezohledňuje otázky související se zákonností a správností příslušných transakcí týkajících se výdajů uvedených v účetní závěrce. Aniž jsou dotčeny články 46 a 47, postup kontroly a schvalování účetní závěrky nepřeruší zpracovávání žádostí o průběžné platby a nepovede k pozastavení plateb.
6. Na základě schválené účetní závěrky vypočte Komise částky k tíži fondů za účetní období a následné úpravy, pokud jde o platby převáděné členskému státu. Komise vezme v úvahu:
i)
zaúčtované částky uvedené v čl. 49 odst. 1 písm. a), u nichž se použije míra spolufinancování vymezená v článku 20;
ii)
celkovou částku plateb provedených Komisí v průběhu účetního období, která se skládá z částky průběžných plateb vyplacených Komisí v souladu s článkem 21 a čl. 40 odst. 1.
7. Po provedení výpočtu podle odstavce 6 tohoto článku Komise vyplatí veškeré dodatečné splatné částky během 30 dnů po schválení účetní závěrky. Pokud existuje částka, která má být získána zpět od členského státu, musí být předmětem inkasního příkazu vydaného Komisí, který se provádí pokud možno započtením proti částce splatné příslušnému členskému státu v rámci následujících plateb na stejný operační program. Takové zpětné získání finanční částky nepředstavuje finanční opravu a nesnižuje podporu příslušného operačního programu poskytovanou z fondů. Částka získaná zpět představuje v souladu s čl. 177 odst. 3 finančního nařízení účelově vázaný příjem.
8. Pokud po uplatnění postupu uvedeného v odstavci 4 nemůže Komise schválit účetní závěrku, rozhodne na základě dostupných informací a v souladu s odstavcem 6 o částce k tíži fondu pro dané účetní období a informuje o tom členský stát. Pokud členský stát během dvou měsíců po předání informací Komisí oznámí Komisi svůj souhlas, použije se odstavec 7. V případě nesouhlasu přijme Komise prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnutí, v němž stanoví částku k tíži fondu pro dané účetní období. Toto rozhodnutí nepředstavuje finanční opravu a nesnižuje podporu příslušného operačního programu poskytovanou z fondu. Na základě takového rozhodnutí Komise provede v souladu s odstavcem 7 úpravy plateb poskytovaných členskému státu.
9. Schválením účetní závěrky Komisí nebo rozhodnutím Komise podle odstavce 8 není dotčeno provádění oprav podle článků 55 a 56.
10. Aniž jsou dotčeny články 55 a 56, členské státy mohou nahradit nesprávné částky, které jsou zjištěny po předložení účetní závěrky, provedením odpovídajících úprav v účetní závěrce za účetní období, v němž jsou nesrovnalosti odhaleny.
Článek 51
Dostupnost dokladů
1. Řídící orgán zajistí, aby všechny doklady o výdajích podporovaných z fondu na operace, u nichž jsou celkové způsobilé výdaje z veřejných zdrojů nižší než 1 000 000 EUR, byly na požádání k dispozici Komisi a Evropskému účetnímu dvoru po dobu tří let od 31. prosince následujícího po předložení účetní závěrky, která obsahuje výdaje na danou operaci.
V případě operací neuvedených v prvním pododstavci musí být všechny doklady k dispozici po dobu dvou let od 31. prosince následujícího po předložení účetní závěrky, v níž jsou uvedeny konečné výdaje na dokončenou operaci.
Řídící orgán může rozhodnout, že na operace, jejichž celkové způsobilé výdaje jsou nižší než 1 000 000 EUR, použije pravidlo uvedené ve druhém pododstavci.
Lhůta uvedená v prvním pododstavci se přeruší buď v případě soudního řízení, nebo na základě řádně odůvodněné žádosti Komise.
2. Řídící orgán informuje příjemce o datu, kdy začíná běžet lhůta uvedená v odstavci 1.
3. Doklady se uchovávají buď ve formě originálů, nebo ověřených kopií originálů, případně na běžných nosičích dat, včetně elektronické verze originálních dokladů nebo dokladů existujících pouze v elektronické podobě.
4. Doklady se uchovávají ve formě umožňující identifikaci subjektů údajů po dobu ne delší než je nezbytné pro účely, ke kterým byly údaje shromážděny nebo ke kterým jsou dále zpracovávány.
5. Postup ověřování souladu dokladů uchovávaných na běžných nosičích dat s originály dokladů stanoví vnitrostátní orgány, přičemž tento postup zajistí, aby uchovávané verze splňovaly požadavky vnitrostátních právních předpisů a byly dostatečně spolehlivé pro účely auditu.
6. Pokud doklady existují pouze v elektronické podobě, musí používané počítačové systémy splňovat uznávané bezpečnostní normy, které zajistí, že uchovávané doklady splňují požadavky vnitrostátních právních předpisů a jsou dostatečně spolehlivé pro účely auditu.
Článek 52
Předkládání závěrečných dokladů a platba konečného zůstatku
1. Kromě dokumentů uvedených v článku 48 členské státy za poslední účetní období od 1. července 2023 do 30. června 2024 předloží závěrečnou zprávu o provádění operačního programu.
2. Konečný zůstatek bude vyplacen do tří měsíců ode dne schválení účetní závěrky za poslední účetní období nebo do jednoho měsíce ode dne schválení závěrečné zprávy o provádění, podle toho, co nastane později.
KAPITOLA 3
Finanční opravy a zpětné získávání prostředků
Článek 53
Finanční opravy prováděné členskými státy
1. Za vyšetřování nesrovnalostí, provedení potřebných finančních oprav a vymáhání neoprávněně vyplacených částek zodpovídají v prvé řadě členské státy. V případě systémových nesrovnalostí rozšíří členský stát své vyšetřování na všechny operace, které by mohly být dotčeny.
2. Členské státy provádějí finanční opravy požadované v souvislosti s jednotlivými nebo systémovými nesrovnalostmi zjištěnými u operací nebo operačních programů. Finanční opravy spočívají ve zrušení celého příspěvku na operaci nebo operační program z veřejných zdrojů nebo jeho části. Členský stát zohlední povahu a závažnost nesrovnalostí a finanční ztrátu, která fondu vznikla, a uplatní přiměřenou opravu. Finanční opravy zaznamená řídící orgán do účetní závěrky za účetní období, ve kterém se o zrušení rozhodlo.
3. Příspěvek z fondu zrušený podle odstavce 2 může členský stát znovu použít v rámci daného operačního programu s výhradou odstavce 4.
4. Příspěvek zrušený podle odstavce 2 nelze znovu použít na žádnou operaci, která byla předmětem opravy nebo - pokud je finanční oprava provedena z důvodu systémové nesrovnalosti - na žádnou operaci ovlivněnou touto systémovou nesrovnalostí.
5. Finanční opravou není dotčena povinnost členského státu získávat zpět vyplacené částky podle tohoto článku.
Článek 54
Finanční opravy prováděné Komisí
1. Komise provádí finanční opravy prostřednictvím prováděcích aktů zrušením celého příspěvku Unie na daný operační program nebo jeho části a získáním částky zpět od členského státu s cílem vyloučit z financování Unie výdaje, které jsou v rozporu s platnými právními předpisy.
2. Porušení použitelného práva vede k finanční opravě pouze v souvislosti s výdaji, které byly vykázány Komisi, a v případě, že je splněna jedna z těchto podmínek:
a)
porušení ovlivnilo výběr operace odpovědným orgánem k podpoře z fondu nebo pokud s ohledem na povahu porušení nelze takový dopad stanovit, avšak existuje odůvodněné riziko, že toto porušení takový vliv mělo;
b)
porušení ovlivnilo výši výdajů, které mají být uhrazeny z rozpočtu Unie, nebo s ohledem na povahu porušení nelze jeho finanční dopad stanovit, avšak existuje odůvodněné riziko, že toto porušení takový vliv mělo.
3. Při rozhodování o provedení finanční opravy podle odstavce 1 Komise dodržuje zásadu proporcionality zohledněním povahy a závažnosti porušení použitelného práva a finanční důsledky takového porušení pro rozpočet Unie. Komise informuje Evropský parlament a Radu o rozhodnutích o provedení finančních oprav.
Článek 55
Kritéria pro finanční opravy prováděné Komisí
1. Komise provede finanční opravy prostřednictvím prováděcích aktů zrušením celého příspěvku Unie na operační program nebo jeho části podle článku 54, jestliže po provedení nezbytného šetření dojde k závěru, že:
a)
vyskytují se závažné nedostatky v účinném fungování systému řízení a kontroly operačního programu, které ohrožují příspěvek Unie již vyplacený na daný operační program;
b)
členský stát nesplnil před zahájením opravného řízení podle tohoto odstavce své povinnosti podle článku 53;
c)
výdaje uvedené v žádosti o platbu nejsou správné a nebyly členským státem opraveny před zahájením opravného řízení podle tohoto odstavce.
Komise při svých finančních opravách vychází z jednotlivých případů zjištěných nesrovnalostí, přičemž přihlíží k tomu, zda se jedná o systémovou nesrovnalost. Pokud nelze přesně vyčíslit výši nesprávných výdajů uplatněných u fondu, použije Komise finanční opravu na základě paušální sazby nebo extrapolace.
2. Při rozhodování o provedení opravy podle odstavce 1 Komise dodržuje zásadu proporcionality zohledněním povahy a závažnosti nesrovnalostí a rozsahu a finančních důsledků nedostatků zjištěných v systému řízení a kontroly daného operačního programu.
3. Jestliže Komise zakládá své stanovisko na výrocích jiných auditorů než auditorů svých vlastních útvarů, vypracuje vlastní závěry ohledně finančních důsledků po posouzení opatření přijatých dotyčným členským státem podle čl. 53 odst. 2, oznámení zaslaných podle čl. 30 odst. 2 a případných odpovědí členského státu.
4. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 62, jimiž stanoví podrobná pravidla týkající se kritérií pro určování závažných nedostatků v účinném fungování systémů řízení a kontroly, včetně základních typů těchto nedostatků, kritéria k určení výše finančních oprav, jež mají být použita, a kritéria pro použití paušálních sazeb nebo extrapolovaných finančních oprav.
Článek 56
Postup pro finanční opravy prováděné Komisí
1. Před přijetím rozhodnutí o finanční opravě zahájí Komise řízení oznámením předběžných závěrů svého šetření členskému státu spolu s výzvou, aby členský stát do dvou měsíců předložil své připomínky.
2. Navrhuje-li Komise finanční opravu na základě extrapolace nebo paušální sazby, dostane členský stát příležitost prokázat přezkoumáním příslušné dokumentace, že skutečný rozsah nesrovnalosti je menší, než jak byl posouzen Komisí. Po dohodě s Komisí může členský stát omezit rozsah tohoto přezkumu na vhodnou část nebo vzorek příslušné dokumentace. S výjimkou řádně odůvodněných případů nesmí doba povolená pro takové přezkoumání překročit další dva měsíce od uplynutí lhůty dvou měsíců uvedené v odstavci 1.
3. Komise zohlední veškeré důkazy předložené členským státem ve lhůtách uvedených v odstavcích 1 a 2.
4. Nepřijme-li členský stát předběžné závěry Komise, pozve ho Komise na slyšení, aby se zaručilo, že jsou k vyvození závěru Komise ohledně uplatnění finanční opravy k dispozici všechny důležité informace a zjištění.
5. V případě dohody a aniž je dotčen odstavec 7 tohoto článku, může členský stát opětovně použít fond v souladu s čl. 53 odst. 3.
6. V zájmu uplatnění finančních oprav přijme Komise prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnutí do šesti měsíců ode dne slyšení nebo ode dne obdržení dalších informací, pokud členský stát souhlasil s tím, že tyto dodatečné informace po slyšení předloží. Komise vezme v úvahu veškeré informace a připomínky předložené v průběhu řízení. Pokud se slyšení neuskuteční, začíná šestiměsíční lhůta běžet dva měsíce po dni, kdy Komise odeslala pozvánku ke slyšení.
7. Zjistí-li Komise při vykonávání svých funkcí podle článku 36 nebo Evropský účetní dvůr nesrovnalosti dokládající závažné nedostatky v účinném fungování systémů řízení a kontroly, sníží výsledná finanční oprava podporu z fondu na daný operační program.
První pododstavec se nepoužije v případě závažných nedostatků v účinném fungování systémů řízení a kontroly, které byly před jejich zjištěním ze strany Komise nebo Evropského účetního dvora:
a)
zjištěny v prohlášení řídícího subjektu, výroční kontrolní zprávě nebo výroku auditora předložených Komisi v souladu s čl. 59 odst. 5 finančního nařízení nebo v jiných zprávách o auditu auditního orgánu předložených Komisi a pokud byla přijata příslušná opatření; nebo
b)
předmětem náležitých nápravných opatření ze strany členského státu.
Posouzení závažných nedostatků v účinném fungování systému řízení a kontroly vychází z práva použitelného v době, kdy byly předloženy příslušné prohlášení řídících subjektů, výroční kontrolní zprávy a výroky auditora.
Komise při rozhodování o finanční opravě:
a)
dodržuje zásadu proporcionality tím, že zohlední povahu a závažnost závažného nedostatku v účinném fungování systému řízení a kontroly a jeho finanční dopady na rozpočet Unie;
b)
pro účely použití paušální sazby nebo opravy extrapolací vyloučí výdaje, u nichž nesrovnalosti odhalil již členský stát a které byly předmětem úpravy v účetní uzávěrce v souladu s čl. 50 odst. 10, jakož i výdaje podléhající probíhajícímu posuzování jejich zákonnosti a správnosti podle čl. 49 odst. 2;
c)
zohlední paušální sazbu nebo opravy extrapolací použité v případě výdajů členským státem z důvodu jiných závažných nedostatků, které členský stát odhalil při určování zbytkového rizika pro rozpočet Unie.
Článek 57
Vrácení platby
1. Každá částka, která má být vrácena do rozpočtu Unie, se uhrazuje přede dnem splatnosti uvedeným v příkazu k úhradě vydaném v souladu s článkem 73 finančního nařízení. Dnem splatnosti je poslední den druhého měsíce po vydání příkazu.
2. Každým prodlením při navracení částky vzniká nárok na úrok z prodlení ode dne splatnosti až do dne uskutečnění platby. Sazba tohoto úroku z prodlení je o jeden a půl procentního bodu vyšší než sazba používaná Evropskou centrální bankou při jejích hlavních refinančních operacích v první pracovní den měsíce, do kterého spadá den splatnosti.
Článek 58
Přiměřená kontrola operačních programů
1. Na operace, u nichž celkové způsobilé výdaje nepřesahují 150 000 EUR, se nevztahuje více než jeden audit provedený buď auditním orgánem, nebo Komisí před předložením účetní závěrky za účetní období, během něhož byla operace dokončena. Na jiné operace se nevztahuje více než jeden audit za účetní období provedený buď auditním orgánem, nebo Komisí před předložením účetní závěrky za účetní období, během kterého byla operace dokončena. Operace nepodléhají auditu ze strany Komise nebo auditního orgánu v roce, kdy audit již provedl Evropský účetní dvůr, pokud mohou být výsledky auditní činnosti, kterou Evropský účetní dvůr s ohledem na tyto operace provedl, použity auditním orgánem nebo Komisí za účelem splnění jejich příslušných povinností.
2. Audit operace podporované OP I může zahrnovat všechny fáze provádění a všechny úrovně distribučního řetězce s jedinou výjimkou kontroly skutečných konečných příjemců, nezjistí-li posouzení rizik zvláštní riziko nesrovnalostí či podvodu.
3. U operačních programů, jež podle posledního výroku auditora nevykazují žádné významné nedostatky, se může Komise s auditním orgánem při následujícím setkání podle čl. 37 odst. 2 dohodnout, že lze úroveň potřebné auditní činnosti snížit tak, aby byla úměrná zjištěné míře rizika. V takových případech neprovádí Komise své vlastní audity na místě, pokud neexistují důkazy naznačující nedostatky v systému řízení a kontroly, jež nepříznivě ovlivňují výdaje vykázané Komisi v účetním období, za které byla účetní závěrka přijata Komisí.
4. V případě operačních programů, u nichž Komise dojde k závěru, že výrok auditního orgánu je spolehlivý, se může s auditním orgánem dohodnout, že omezí své vlastní audity na místě, jejichž předmětem je práce auditního orgánu, pokud neexistují důkazy o nedostatcích v práci auditního orgánu za účetní období, za které byla účetní závěrka přijata Komisí.
5. Aniž je dotčen odstavec 1, mohou auditní orgán a Komise provádět audity operací v případě, že se při posuzování rizik nebo v rámci auditu ze strany Evropského účetního dvora zjistí zvláštní riziko nesrovnalostí či podvodu, v případě důkazů o závažných nedostatcích v účinném fungování systému řízení a kontroly daného operačního programu a po dobu uvedenou v čl. 51 odst. 1. Komise může za účelem hodnocení práce auditního orgánu přezkoumat auditní stopu dotyčného auditního orgánu nebo se zúčastnit auditů na místě prováděných auditním orgánem, a pokud je to z hlediska získání jistoty o účinném fungování auditního orgánu nutné v souladu s mezinárodně přijatými auditními standardy, může Komise provádět i audit operací.
KAPITOLA 4
Zrušení závazku
Článek 59
Zrušení závazku
1. Komise zruší jakýkoli díl částky v operačním programu, který nebyl použit pro výplatu předběžného financování a průběžných plateb do 31. prosince třetího rozpočtového roku následujícího po roce, v němž byl přijat rozpočtový závazek v rámci operačního programu nebo v souvislosti s nímž nebyla v souladu s článkem 45 předložena žádost o platbu podle článku 41, včetně všech žádostí o platby, které zcela nebo zčásti podléhají přerušení platební lhůty nebo pozastavení plateb.
2. Ta část závazků, která zůstane otevřená ke dni 31. prosince 2023, se zruší, pokud nebude ve lhůtě stanovené v čl. 52 odst. 1 předložen Komisi některý z dokladů požadovaných podle čl. 52 odst. 1.
Článek 60
Výjimka ze zrušení závazku
1. Částka, jíž se zrušení týká, se snižuje o částky odpovídající té části rozpočtového závazku, u níž:
a)
operace byly pozastaveny soudním řízením nebo řízením o správním opravném prostředku s odkladným účinkem; nebo
b)
nebylo možné předložit žádost o platbu z důvodů působení vyšší moci, která vážně ovlivnila provádění operačního programu nebo jeho části.
Vnitrostátní orgány, které se na vyšší moc podle prvního pododstavce písm. b) odvolávají, musí prokázat její přímé důsledky pro provádění operačního programu nebo jeho části.
Pro účely prvního pododstavce písm. a) a b) lze o snížení požádat jednou, pokud pozastavení nebo vyšší moc netrvaly déle než jeden rok, nebo několikrát podle trvání vyšší moci nebo počtu let, které uběhnou mezi dnem soudního nebo správního rozhodnutí o pozastavení provádění dané operace a dnem nabytí právní moci konečného soudního nebo správního rozhodnutí.
2. Do 31. ledna zašle členský stát Komisi informace o výjimkách podle odst. 1 prvního pododstavce písm. a) a b) v souvislosti s částkou, která se měla vykázat do konce předcházejícího roku.
Článek 61
Postup
1. Komise uvědomí členský stát a řídící orgán s dostatečným předstihem vždy, když hrozí nebezpečí uplatnění ustanovení o zrušení závazku podle článku 59.
2. Komise na základě informací, které obdržela ke dni 31. ledna, informuje členský stát a řídící orgán o výši zrušeného závazku podle těchto informací.
3. Členský stát má dva měsíce, aby odsouhlasil částku, která má být zrušena, nebo předložil své připomínky.
4. Do 30. června předloží členský stát Komisi revidovaný plán financování zohledňující snížení částky podpory na dotčený rozpočtový rok pro operační program. Pokud jej nepředloží, Komise upraví plán financování snížením příspěvku z fondu na dotčený rozpočtový rok.
5. Komise prostřednictvím prováděcích aktů pozmění rozhodnutí o přijetí operačního programu nejpozději 30. září.
HLAVA VII
PŘENESENÍ PRAVOMOCI, PROVÁDĚCÍ A ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 62
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v čl. 13 odst. 6, čl. 30 odst. 2 pátém pododstavci, čl. 32 odst. 8 prvním pododstavci a odst. 9, čl. 34 odst. 7 a 8 a čl. 55 odst. 4 je svěřena Komisi na dobu neurčitou počínaje dnem vstupu tohoto nařízení v platnost.
3. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
4. Akt v přenesené pravomoci vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament a Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Pokud Evropský parlament ani Rada v uvedené lhůtě námitky proti aktu v přenesené pravomoci nevysloví, vyhlásí se akt v přenesené pravomoci v Úředním věstníku Evropské unie a vstupuje v platnost dnem v něm stanoveným.
Akt v přenesené pravomoci může být zveřejněn v Úředním věstníku Evropské unie a vstoupit v platnost před uplynutím této lhůty, pokud Evropský parlament i Rada uvědomí Komisi o svém rozhodnutí námitky nevyslovit.
Pokud Evropský parlament nebo Rada vysloví námitky proti aktu v přenesené pravomoci, nevstoupí tento akt v platnost. Orgán, který vyslovuje námitku proti aktu v přenesené pravomoci, svou námitku odůvodní.
Článek 63
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 4 nařízení (EU) č. 182/2011.
3. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Pokud výbor nevydá žádné stanovisko, Komise navrhovaný prováděcí akt v rámci prováděcí pravomoci uvedené v čl. 32 odst. 8 druhém pododstavci tohoto nařízení nepřijme a použije se čl. 5 odst. 4 třetí pododstavec nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 64
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie. Použije se ode dne 1. ledna 2014.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 11. března 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 223/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Μαρτίου 2014
για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 3,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα εξής:
(1)
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 2010, με τα οποία εγκρίθηκε η στρατηγική της Ένωσης για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, («στρατηγική Ευρώπη 2020») η Ένωση και τα κράτη μέλη έθεσαν ως στόχο τους να μειώσουν τουλάχιστον κατά 20 εκατομμύρια τους ανθρώπους που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού έως το 2020. Ωστόσο, το 2011, σχεδόν ένα τέταρτο των ανθρώπων που ζουν στην Ένωση (119,82 εκατομμύρια) διέτρεχαν τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, περίπου 4 εκατομμύρια άτομα περισσότερα από το προηγούμενο έτος. Εντούτοις, η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός δεν παρουσιάζουν ομοιομορφία στην Ένωση και η σοβαρότητά τους ποικίλλει μεταξύ των κρατών μελών.
(2)
Ο αριθμός των ατόμων που υποφέρουν από υλική στέρηση ή ακόμη και σοβαρή υλική στέρηση στην Ένωση αυξάνεται και το 2011 σχεδόν το 8,8 % των πολιτών της Ένωσης ζούσε υπό συνθήκες σοβαρής υλικής στέρησης. Επιπλέον, πολλές φορές τα άτομα αυτά στερούνται επίσης τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τα μέτρα ενεργοποίησης του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) και, ιδίως, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5).
(3)
Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να αποτρέπουν οιαδήποτε διάκριση και να εξασφαλίζουν την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και την συνεπή ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλα τα στάδια της προετοιμασίας, του προγραμματισμού, της διαχείρισης και της υλοποίησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (το «Ταμείο»), καθώς και σε εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.
(4)
Το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) τονίζει ότι η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες.
(5)
Το άρθρο 6 ΣΕΕ τονίζει ότι η Ένωση αναγνωρίζει τα δικαιώματα, τις ελευθερίες και τις αρχές που διακηρύσσονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(6)
Το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ορίζει ότι η Ένωση, προκειμένου να προαχθεί η αρμονική ανάπτυξη του συνόλου της, αναπτύσσει και εξακολουθεί τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής της συνοχής.
(7)
Το Ταμείο αναμένεται να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή συμβάλλοντας στη μείωση της φτώχειας, και εν τέλει στην εξάλειψη των χειρότερων μορφών φτώχειας στην Ένωση με την υποστήριξη εθνικών συστημάτων που παρέχουν μη οικονομική βοήθεια για την ανακούφιση της στέρησης τροφής και της σοβαρής υλικής στέρησης ή/και να συμβάλλει στην κοινωνική ένταξη των απόρων. Το Ταμείο θα πρέπει να ανακουφίσει τις χειρότερες μορφές φτώχειας με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο κοινωνικού αποκλεισμού, όπως η έλλειψη στέγης, η παιδική φτώχεια και η στέρηση τροφής.
(8)
Το Ταμείο δεν καλείται να αντικαταστήσει τις κρατικές πολιτικές που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ιδιαίτερα τις πολιτικές που είναι αναγκαίες για την πρόληψη της περιθωριοποίησης των ευάλωτων και με χαμηλό εισόδημα ομάδων και την αποσόβηση του αυξημένου κινδύνου της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
(9)
Βάσει του άρθρου 317 ΣΛΕΕ και στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, θα πρέπει να καθοριστούν οι όροι υπό τους οποίους μπορεί να ασκήσει τις αρμοδιότητές της η Επιτροπή για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης και να διασαφηνιστούν οι αρμοδιότητες συνεργασίας των κρατών μελών. Οι όροι αυτοί εκτιμάται ότι θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να αποκτήσει τη βεβαιότητα ότι τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τους πόρους του Ταμείου με νόμιμο και κανονικό τρόπο και σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) («δημοσιονομικός κανονισμός»).
(10)
Αυτές οι διατάξεις εξασφαλίζουν επίσης ότι οι πράξεις που λαμβάνουν υποστήριξη συμβαδίζουν με την εφαρμοστέα ενωσιακή και σχετική εθνική νομοθεσία η οποία εφαρμόζει άμεσα ή έμμεσα τον παρόντα κανονισμό, καθώς επίσης τις πολιτικές, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια της επισιτιστικής βοήθειας ή/και της βασικής υλικής συνδρομής που παρέχεται προς τους απόρους.
(11)
Κατά τη διάθεση των πόρων του Ταμείου μεταξύ των κρατών μελών για την περίοδο 2014-2020 λαμβάνονται εξίσου υπόψη οι ακόλουθοι δείκτες, οι οποίοι υπολογίζονται με βάση τα στοιχεία της Eurostat σχετικά με τον πληθυσμό που υποφέρει από σοβαρή υλική στέρηση και με τον πληθυσμό που ζει σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας. Επιπλέον, κατά την διάθεση των πόρων λαμβάνονται υπόψη οι διάφοροι τύποι συνδρομής των απόρων στα κράτη μέλη. Ωστόσο, σε κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να διατίθεται το ελάχιστο ποσό των 3 500 000 EUR για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 προκειμένου να θεσπίσει ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα με σημαντικό επίπεδο πόρων.
(12)
Το μερίδιο του κράτους μέλους όσον αφορά το Ταμείο θα πρέπει να αφαιρείται από το μερίδιο του κράτους μέλους από τα διαρθρωτικά ταμεία.
(13)
Τα επιχειρησιακά προγράμματα των κρατών μελών θα πρέπει να προσδιορίζουν και να δικαιολογούν τις μορφές στέρησης τροφής ή/και υλικής στέρησης τις οποίες πρέπει να καταπολεμούν ή/και τις δραστηριότητες κοινωνικής ενσωμάτωσης που πρέπει να υποστηριχθούν, και θα πρέπει να περιγράφουν τα χαρακτηριστικά της βοήθειας προς τους απόρους, που θα παρασχεθεί μέσω της στήριξης εθνικών συστημάτων από το Ταμείο. Θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής και αποδοτικής εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων.
(14)
Η σοβαρή στέρηση τροφής στην Ένωση συμπίπτει με σημαντική σπατάλη τροφίμων. Το Ταμείο θα πρέπει, εν προκειμένω, να διευκολύνει τις δωρεές τροφίμων, όπου χρειάζεται. Ωστόσο, αυτό θα πρέπει να συμβαίνει με την επιφύλαξη της ανάγκης να εξαλειφθούν οι φραγμοί προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι δωρεές πλεονασμάτων ειδών διατροφής για τους σκοπούς της καταπολέμησης της στέρησης τροφής.
(15)
Προκειμένου να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή των μέτρων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο, τα κράτη μέλη, όπου χρειάζεται, θα πρέπει να προωθήσουν τη συνεργασία μεταξύ των περιφερειακών και τοπικών αρχών και των φορέων που εκπροσωπούν την κοινωνία των πολιτών και την συμμετοχή όλων εκείνων που εμπλέκονται στην εκπόνηση και εφαρμογή χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο δραστηριοτήτων.
(16)
Για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας του Ταμείου, ιδίως όσον αφορά τις πιθανές αλλαγές στις εθνικές περιστάσεις, ενδείκνυται να θεσπιστεί μια διαδικασία για την πιθανή τροποποίηση επιχειρησιακού προγράμματος.
(17)
Η αρχή της εταιρικής σχέσης θα πρέπει να εφαρμόζεται προκειμένου να ανταποκρίνεται κατά τον πλέον αποτελεσματικό και ενδεδειγμένο τρόπο στις διάφορες ανάγκες και να είναι περισσότερο προσιτή στους απόρους.
(18)
Οι ανταλλαγές εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών έχουν σημαντική προστιθέμενη αξία διότι διευκολύνουν την αμοιβαία ενημέρωση. H Επιτροπή θα πρέπει να διευκολύνει και να προωθεί την ανταλλαγή τους, επιδιώκοντας παράλληλα συνέργειες με την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στο πλαίσιο των σχετικών Ταμείων, ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου («ΕΚΤ»).
(19)
Για να παρακολουθείται η πρόοδος της εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπονούν και να παρέχουν στην Επιτροπή ετήσιες και τελικές εκθέσεις υλοποίησης. Αυτό θα πρέπει να εξασφαλίζει τη διαθεσιμότητα ουσιαστικών και επίκαιρων πληροφοριών για τα εν λόγω επιχειρησιακά προγράμματα. Για τον ίδιο σκοπό, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεδριάζει με κάθε κράτος μέλος κάθε χρόνο προκειμένου να διεξάγει αναθεώρηση, εκτός εάν συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό. Οι σχετικοί ενδιαφερόμενοι παράγοντες θα πρέπει να συμμετέχουν με τον κατάλληλο τρόπο στην παρακολούθηση.
(20)
Με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και του σχεδιασμού κάθε επιχειρησιακού προγράμματος και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του Ταμείου, θα πρέπει να διενεργούνται εκ των προτέρων και εκ των υστέρων αξιολογήσεις. Οι αξιολογήσεις αυτές θα πρέπει να υποστηρίζονται από συναφή στοιχεία και να συμπληρώνονται, όπου χρειάζεται, από έρευνες επισκόπησης για τους απόρους οι οποίοι επωφελήθηκαν από το επιχειρησιακό πρόγραμμα και, εάν είναι απαραίτητο, από αξιολογήσεις κατά την περίοδο του προγράμματος. Οι εν λόγω αξιολογήσεις θα πρέπει επίσης να σέβονται την ιδιωτική ζωή των τελικών αποδεκτών και να διενεργούνται κατά τρόπον ώστε να μην στιγματίζονται οι άποροι. Ως προς αυτό, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες των κρατών μελών και της Επιτροπής.
(21)
Κατά την αξιολόγηση του Ταμείου και την ανάπτυξη της μεθοδολογίας της αξιολόγησης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η στέρηση είναι μια σύνθετη έννοια με πολυδιάστατο χαρακτήρα.
(22)
Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πώς επενδύονται οι δημοσιονομικοί πόροι της Ένωσης και με ποια αποτελέσματα. Με σκοπό την ευρεία διάδοση πληροφοριών για τα επιτεύγματα του Ταμείου και για να εξασφαλιστεί η προσβασιμότητα στις ευκαιρίες χρηματοδότησης και η διαφάνειά τους, θα πρέπει να θεσπιστούν λεπτομερείς κανόνες σχετικά με την ενημέρωση και την επικοινωνία, ιδίως σε σχέση με τις αρμοδιότητες των δικαιούχων, των κρατών μελών και, όπου κρίνεται σκόπιμο, των τοπικών και περιφερειακών αρχών.
(23)
Εφαρμόζεται το ενωσιακό δίκαιο που αφορά την προστασία των ατόμων σε σχέση με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, ειδικότερα η οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
(24)
Είναι απαραίτητο να οριστεί μέγιστο επίπεδο συγχρηματοδότησης από το Ταμείο στα επιχειρησιακά προγράμματα με σκοπό την επίτευξη πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος των πόρων της Ένωσης. Επιπλέον, θα πρέπει να εξεταστεί η κατάσταση των κρατών μελών που αντιμετωπίζουν προσωρινές δημοσιονομικές δυσκολίες.
(25)
Σε όλη την Ένωση θα πρέπει να εφαρμόζονται ενιαίοι, απλοί και ισότιμοι κανόνες για την περίοδο επιλεξιμότητας, για τις πράξεις και τις δαπάνες για το Ταμείο. Οι όροι επιλεξιμότητας θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τον ειδικό χαρακτήρα των στόχων του Ταμείου και των στοχευόμενων πληθυσμών, ιδίως με τον καθορισμό κατάλληλων και απλοποιημένων όρων επιλεξιμότητας των πράξεων καθώς και μορφών στήριξης και κανόνων και όρων επιστροφής.
(26)
Λαμβάνοντας υπόψη την ημερομηνία κατά την οποία πρέπει να προκηρυχθεί η πρόσκληση υποβολής προσφορών, τις προθεσμίες έγκρισης του παρόντος κανονισμού και τον απαιτούμενο χρόνο για την προετοιμασία των επιχειρησιακών προγραμμάτων, κρίνεται σκόπιμη η θέσπιση κανόνων που θα επιτρέψουν την ομαλή μετάβαση ώστε να αποφευχθεί η διακοπή του εφοδιασμού σε τρόφιμα. Προς τον σκοπό αυτό, κρίνεται αναγκαίο να επιτραπεί η επιλεξιμότητα των δαπανών από 1ης Δεκεμβρίου 2013.
(27)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) προβλέπει ότι τα προϊόντα που έχουν αγοραστεί με δημόσια παρέμβαση μπορούν να διατίθενται με σκοπό να διανεμηθούν στο πλαίσιο του καθεστώτος διανομής τροφίμων σε απόρους της Ένωσης, εάν αυτό προβλέπεται από το εν λόγω καθεστώς. Δεδομένου ότι, ανάλογα και με τις περιστάσεις, η εξασφάλιση τροφίμων από τη χρήση, την επεξεργασία ή την πώληση αυτών των προϊόντων είναι από οικονομική άποψη η προσφορότερη επιλογή, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί αυτή δυνατότητα στον παρόντα κανονισμό. Τα ποσά που προκύπτουν από συναλλαγή που αφορά τα προϊόντα αυτά θα πρέπει να αξιοποιούνται προς όφελος των απόρων. Τα ποσά αυτά δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με σκοπό τον περιορισμό της υποχρέωσης των κρατών μελών να συγχρηματοδοτούν το πρόγραμμα. Για να εξασφαλιστεί η αποδοτικότερη δυνατή χρήση των προϊόντων αυτών και των εισπράξεων από αυτά, η Επιτροπή θα πρέπει να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 για την εφαρμογή διαδικασιών βάσει των οποίων θα μπορούν να χρησιμοποιούνται, να μεταποιούνται ή να πωλούνται τα προϊόντα αυτά για τους σκοπούς του προγράμματος για τους απόρους.
(28)
Είναι απαραίτητο να διευκρινιστούν τα είδη των δράσεων που μπορούν να αναληφθούν με πρωτοβουλία της Επιτροπής και των κρατών μελών ως τεχνική βοήθεια που υποστηρίζεται από το Ταμείο. Η Επιτροπή θα πρέπει να διεξάγει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και εκπροσώπους των οργανώσεων εταίρων σε επίπεδο Ένωσης για τον σκοπό αυτό.
(29)
Σύμφωνα με την αρχή της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των προγραμμάτων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να φέρουν την πρωταρχική ευθύνη, μέσω των συστημάτων τους διαχείρισης και ελέγχου, για την υλοποίηση και τον έλεγχο των πράξεων στα επιχειρησιακά τους προγράμματα.
(30)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν τη σωστή διαμόρφωση και ορθή λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου ώστε να υπάρξει βεβαιότητα για τη νόμιμη και κανονική χρήση του Ταμείου. Θα πρέπει, επομένως, να προσδιοριστούν οι υποχρεώσεις των κρατών μελών σε σχέση με τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού τους προγράμματος και σε σχέση με την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση των παρατυπιών και των παραβάσεων του δικαίου της Ένωσης.
(31)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκτελούν τις υποχρεώσεις διαχείρισης, ελέγχου και λογιστικού ελέγχου και αναλαμβάνουν τις αρμοδιότητες που ορίζονται στους κανόνες περί επιμερισμένης διαχείρισης, οι οποίοι ορίζονται στον παρόντα κανονισμό και στον δημοσιονομικό κανονισμό. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν την εφαρμογή, σύμφωνα με τους όρους που τίθενται στον παρόντα κανονισμό, αποτελεσματικών ρυθμίσεων για την εξέταση καταγγελιών σε σχέση με το Ταμείο. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, να εξετάζουν καταγγελίες που υποβάλλονται στην Επιτροπή οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των ρυθμίσεών τους και να ενημερώνουν την Επιτροπή για τα αποτελέσματα των εξετάσεων κατόπιν αιτήματος.
(32)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν μια διαχειριστική αρχή, μια αρχή πιστοποίησης και μια λειτουργικά ανεξάρτητη αρχή ελέγχου για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα. Για να διαθέτουν τα κράτη μέλη ευελιξία ως προς τη διαμόρφωση συστημάτων ελέγχου, ενδείκνυται να δοθεί η δυνατότητα να εκτελούνται τα καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης από τη διαχειριστική αρχή. Θα πρέπει επίσης να παρέχεται στο κράτος μέλος η δυνατότητα να ορίζει ενδιάμεσους φορείς που θα εκτελούν ορισμένα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης. Στην περίπτωση αυτή, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν σαφώς τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντά τους αντίστοιχα.
(33)
Η διαχειριστική αρχή φέρει την κύρια ευθύνη για την αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή του Ταμείου και, συνεπώς, εκτελεί έναν σημαντικό αριθμό λειτουργιών που έχουν σχέση με τη διαχείριση και την παρακολούθηση του επιχειρησιακού προγράμματος, τη δημοσιονομική διαχείριση και τους ελέγχους καθώς και την επιλογή των έργων. Θα πρέπει ως εκ τούτου να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής.
(34)
Η αρχή πιστοποίησης θα πρέπει να καταρτίζει και να υποβάλλει στην Επιτροπή αιτήσεις πληρωμής. Θα πρέπει να καταρτίζει τους λογαριασμούς, να πιστοποιεί την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνειά τους και να βεβαιώνει ότι οι δαπάνες που καταχωρίζονται στους λογαριασμούς συμμορφώνονται με τους εφαρμοστέους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες. Θα πρέπει να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης.
(35)
Η αρχή ελέγχου θα πρέπει να διασφαλίζει τη διενέργεια ελέγχων στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου σε κατάλληλο δείγμα πράξεων και στους λογαριασμούς. Θα πρέπει να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της αρχής ελέγχου. Οι έλεγχοι δεδηλωμένων δαπανών θα πρέπει να διενεργούνται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πράξεων προκειμένου να είναι δυνατή η εξαγωγή συμπερασμάτων. Κατά γενικό κανόνα, θα πρέπει να χρησιμοποιείται μια στατιστική μέθοδος δειγματοληψίας προκειμένου να παρασχεθεί αξιόπιστο αντιπροσωπευτικό δείγμα. Ωστόσο, οι αρχές ελέγχου θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν σε δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις μια μη στατιστική μέθοδο δειγματοληψίας ή ελέγχους επαλήθευσης, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι που τίθενται στον παρόντα κανονισμό.
(36)
Για να ληφθεί υπόψη η ειδική οργάνωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου του Ταμείου και η ανάγκη να εξασφαλιστεί αναλογική προσέγγιση, θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικές διατάξεις σε σχέση με τον διορισμό της διαχειριστικής αρχής και της αρχής πιστοποίησης. Προκειμένου να αποφευχθούν οι περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις, η εκ των προτέρων επαλήθευση της συμμόρφωσης με τα κριτήρια διορισμού που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να περιορίζεται στην διαχειριστική αρχή και στην αρχή πιστοποίησης. Δεν θα πρέπει να απαιτείται η έγκριση του διορισμού από την Επιτροπή. Η παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τα κριτήρια διορισμού που πραγματοποιείται βάσει των ρυθμίσεων λογιστικού ελέγχου και απλού ελέγχου θα πρέπει, στις περιπτώσεις που τα αποτελέσματα δείχνουν μη συμμόρφωση με τα κριτήρια, να επισύρει τη λήψη διορθωτικών μέτρων, και ενδεχομένως τον τερματισμό του διορισμού.
(37)
Με την επιφύλαξη των εξουσιών της Επιτροπής όσον αφορά τον δημοσιονομικό έλεγχο, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και να θεσπιστούν κριτήρια που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να καθορίσει, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για τον έλεγχο των εθνικών συστημάτων, το επίπεδο αξιοπιστίας που θα πρέπει να λαμβάνει από τους εθνικούς οργανισμούς ελέγχου.
(38)
Θα πρέπει να θεσπιστούν οι εξουσίες και αρμοδιότητες της Επιτροπής όσον αφορά την επαλήθευση της ουσιαστικής λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου και την απαίτηση για τη λήψη μέτρων από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα πρέπει, επίσης, να έχει την εξουσία να διεξάγει επιτόπιους ελέγχους για θέματα σχετικά με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, ώστε να συνάγονται συμπεράσματα για τις επιδόσεις του Ταμείου.
(39)
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης θα πρέπει να πραγματοποιούνται σε ετήσια βάση. Για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση του προγράμματος είναι απαραίτητο να θεσπιστούν απλοί κανόνες για την προχρηματοδότηση, τις αιτήσεις ενδιάμεσων πληρωμών και το τελικό υπόλοιπο.
(40)
Με σκοπό να εξασφαλιστεί εύλογη βεβαιότητα για την Επιτροπή πριν από την αποδοχή των λογαριασμών, οι αιτήσεις ενδιάμεσων πληρωμών θα πρέπει να ικανοποιούνται κατά το 90 % του ποσού που προκύπτει από την εφαρμογή του συντελεστή συγχρηματοδότησης, όπως ορίζεται στην απόφαση έγκρισης του επιχειρησιακού προγράμματος για την επιλέξιμη δαπάνη. Τα εκκρεμή οφειλόμενα ποσά θα πρέπει να καταβάλλονται στα κράτη μέλη κατά την αποδοχή των λογαριασμών, υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή είναι σε θέση να συμπεράνει πως οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς.
(41)
Η καταβολή προχρηματοδότησης κατά την έναρξη του επιχειρησιακού προγράμματος θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι το κράτος μέλος έχει τα μέσα να παρέχει υποστήριξη στους δικαιούχους για την εκτέλεση των πράξεων από την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος. Αυτή η προχρηματοδότηση θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για τον σκοπό αυτό, οι δε δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν αρκετή χρηματοδότηση ώστε να ξεκινούν μια πράξη μόλις επιλεγεί.
(42)
Οι δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν τη στήριξη στο ακέραιο το αργότερο 90 ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αξίωσης πληρωμής από τον δικαιούχο, υπό τον όρο της διαθεσιμότητας χρηματοδότησης από την προχρηματοδότηση και τις ενδιάμεσες πληρωμές. Η διαχειριστική αρχή θα πρέπει να μπορεί να διακόπτει την προθεσμία σε περίπτωση που δεν υπάρχουν πλήρη δικαιολογητικά έγγραφα ή όταν υπάρχει ένδειξη για παρατυπία που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.
(43)
Για τη διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, θα πρέπει να θεσπιστούν χρονικά περιορισμένα μέτρα που να επιτρέπουν στον κύριο διατάκτη να διακόπτει τις πληρωμές, όταν υπάρχουν σαφή στοιχεία που υποδηλώνουν σοβαρή έλλειψη στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, αποδεικτικά στοιχεία για παρατυπίες που αφορούν αίτηση πληρωμής ή στοιχεία για μη υποβολή εγγράφων απαραίτητων για την εξέταση και αποδοχή λογαριασμών. Η διάρκεια της περιόδου διακοπής θα πρέπει να εκτείνεται έως τους έξι μήνες, με πιθανή επέκταση της εν λόγω περιόδου έως εννέα μήνες με τη σύμφωνη γνώμη του κράτους μέλους, ώστε να επιτραπεί επαρκής χρόνος για την επίλυση των αιτίων της διακοπής αποφεύγοντας ως εκ τούτου την εφαρμογή αναστολών.
(44)
Για να διασφαλιστούν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης και να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος, θα πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις που να επιτρέπουν στην Επιτροπή την αναστολή πληρωμών.
(45)
Για να εφαρμοσθούν οι απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού στη δημοσιονομική διαχείριση του Ταμείου, είναι απαραίτητο να θεσπισθούν απλές διαδικασίες για την προετοιμασία, εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών που θα εξασφαλίσουν μια σαφή βάση και ασφάλεια δικαίου για τις ρυθμίσεις αυτές. Επιπλέον, για να επιτραπεί σε ένα κράτος μέλος να εκπληρώσει σωστά τις υποχρεώσεις του, θα πρέπει να είναι σε θέση το εν λόγω κράτος μέλος να αποκλείει ποσά που αποτελούν το αντικείμενο τρέχουσας αξιολόγησης της νομιμότητας και της κανονικότητά τους.
(46)
Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος δήλωσης παράτυπων δαπανών, η αρχή πιστοποίησης θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα, χωρίς να χρειάζεται πρόσθετη αιτιολογία, να συμπεριλάβει τα ποσά που απαιτούν περαιτέρω επαλήθευση σε ενδιάμεση αίτηση πληρωμών μετά τη λογιστική χρήση κατά την οποία εισήχθησαν στο λογιστικό της σύστημα.
(47)
Για να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση των δικαιούχων, θα πρέπει να ορισθούν συγκεκριμένα χρονικά όρια κατά τη διάρκεια των οποίων οι αρχές διαχείρισης υποχρεούνται να μεριμνήσουν για τη διαθεσιμότητα των εγγράφων για πράξεις μετά την υποβολή δαπανών ή την περάτωση μιας πράξης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η περίοδος διατήρησης των εγγράφων θα πρέπει να διαφοροποιείται ανάλογα με τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες μιας πράξης.
(48)
Εφόσον οι λογαριασμοί επαληθεύονται και γίνονται αποδεκτοί κάθε χρόνο, η διαδικασία κλεισίματος θα πρέπει να είναι απλή. Το τελικό κλείσιμο του προγράμματος θα πρέπει ως εκ τούτου να βασίζεται μόνο στα έγγραφα που αφορούν την τελική λογιστική χρήση και την τελική έκθεση υλοποίησης ή την τελευταία ετήσια έκθεση υλοποίησης, χωρίς να υπάρχει ανάγκη για την προσκόμιση πρόσθετων εγγράφων.
(49)
Για να διασφαλιστεί ο προϋπολογισμός της Ένωσης, ενδέχεται να είναι απαραίτητο να πραγματοποιεί η Επιτροπή δημοσιονομικές διορθώσεις. Για να διασφαλισθεί η ασφάλεια δικαίου για τα κράτη μέλη, είναι σημαντικό να οριστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες οι παραβιάσεις του εφαρμοστέου ενωσιακού ή εθνικού δικαίου σχετικά με την εφαρμογή του μπορούν να οδηγήσουν σε δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή. Για να εξασφαλισθεί ότι τυχόν δημοσιονομικές διορθώσεις που επιβάλλει η Επιτροπή σε κράτη μέλη αφορούν την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, οι διορθώσεις αυτές θα πρέπει να περιορίζονται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση του εφαρμοστέου ενωσιακού ή εθνικού δικαίου σχετικά με την εφαρμογή του σχετικού ενωσιακού δικαίου αφορά την επιλεξιμότητα, την κανονικότητα, τη διαχείριση ή τον έλεγχο των πράξεων και των αντίστοιχων δαπανών που έχουν δηλωθεί στην Επιτροπή. Για να εξασφαλισθεί η αναλογικότητα είναι σημαντικό να εξετάζει η Επιτροπή τη φύση και την σοβαρότητα της παραβίασης και τις σχετικές δημοσιονομικές επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό της Ένωσης όταν αποφασίζει μια δημοσιονομική διόρθωση.
(50)
Είναι απαραίτητο να θεσπιστεί νομικό πλαίσιο το οποίο να παρέχει άρτια συστήματα διαχείρισης και ελέγχου και την κατάλληλη κατανομή ρόλων και ευθυνών στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης. Ο ρόλος της Επιτροπής θα πρέπει συνεπώς να προσδιοριστεί και να αποσαφηνιστεί και να καθοριστούν αναλογικοί κανόνες για την εφαρμογή των δημοσιονομικών διορθώσεων εκ μέρους της Επιτροπής.
(51)
Η συχνότητα των λογιστικών ελέγχων των πράξεων θα πρέπει να είναι ανάλογη με το μέγεθος της ενωσιακής στήριξης που παρέχεται από το Ταμείο. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των διενεργούμενων λογιστικών ελέγχων θα πρέπει να μειώνεται, όταν η συνολική επιλέξιμη δαπάνη μιας πράξης δεν υπερβαίνει τα 150 000 EUR. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα διενέργειας λογιστικών ελέγχων ανά πάσα στιγμή, όταν υπάρχουν ενδείξεις παρατυπίας ή απάτης ή στο πλαίσιο δειγματοληπτικών λογιστικών ελέγχων μετά το κλείσιμο μιας περατωθείσας πράξης. Η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να επανεξετάσει την διαδρομή λογιστικού ελέγχου της αρχής ελέγχου ή να λάβει μέρος σε επιτόπιους ελέγχους της αρχής ελέγχου. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η Επιτροπή δεν εξασφαλίσει την αναγκαία διαβεβαίωση ως προς την αποτελεσματική λειτουργία της αρχής ελέγχου με τα μέσα αυτά, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να προβεί σε επανάληψη της ελεγκτικής δραστηριότητας όταν αυτό συνάδει με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου. Για να είναι το επίπεδο των λογιστικών ελέγχων της Επιτροπής ανάλογο με τον κίνδυνο, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να μειώνει το ελεγκτικό της έργο σε σχέση με τα επιχειρησιακά προγράμματα όταν δεν υπάρχουν σημαντικές ανεπάρκειες ή όταν είναι αξιόπιστη η ελεγκτική αρχή. Προκειμένου να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση των δικαιούχων, θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες για να μειωθεί ο κίνδυνος αλληλεπικάλυψης ανάμεσα σε ελέγχους των ίδιων πράξεων από διαφορετικά θεσμικά όργανα, όπως το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, η Επιτροπή ή η αρχή ελέγχου. Επιπλέον, στο πεδίο εφαρμογής των λογιστικών ελέγχων θα πρέπει να λαμβάνεται πλήρως υπόψη ο σκοπός, τα χαρακτηριστικά των στοχευόμενων πληθυσμών του Ταμείου, καθώς και ο εθελοντικός χαρακτήρας πολλών δικαιούχων.
(52)
Προκειμένου να εξασφαλισθεί η δημοσιονομική πειθαρχία, θα πρέπει να καθοριστούν οι ρυθμίσεις αποδέσμευσης μιας δημοσιονομικής ανάληψης υποχρέωσης για ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα, ιδίως όταν ένα ποσό μπορεί να εξαιρεθεί από την αποδέσμευση, κυρίως όταν οι καθυστερήσεις κατά την εφαρμογή οφείλονται σε περιστάσεις ανεξάρτητες από τη βούληση του εμπλεκόμενου μέρους, ασυνήθιστες ή απρόβλεπτες, και οι συνέπειές τους δεν είναι δυνατό να αποφευχθούν, παρά την επιδεικνυόμενη επιμέλεια, καθώς και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες έχει υποβληθεί αίτηση πληρωμής αλλά έχει διακοπεί η προθεσμία πληρωμής ή έχει ανασταλεί η πληρωμή.
(53)
Για τη συμπλήρωση και την τροποποίηση ορισμένων μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά το περιεχόμενο των ετησίων και τελικών εκθέσεων εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου των κοινών δεικτών, τα κριτήρια για τον καθορισμό των περιπτώσεων παρατυπιών που πρέπει να αναφέρονται και για την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τους κανόνες σχετικά με τις πληροφορίες που πρέπει να καταγράφονται και να αρχειοθετούνται σε ψηφιακή μορφή εντός των συστημάτων παρακολούθησης που θεσπίζουν οι διαχειριστικές αρχές, τις ελάχιστες ρυθμίσεις για τη διαδρομή λογιστικού ελέγχου, το πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενο των εθνικών λογιστικών ελέγχων και τη μεθοδολογία δειγματοληψίας, τους λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τη χρήση δεδομένων που συνελέγησαν κατά το λογιστικό έλεγχο, τα κριτήρια για τον καθορισμό σοβαρής ανεπάρκειας στην αποτελεσματική λειτουργία συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, για τον καθορισμό του επιπέδου της εφαρμοστέας δημοσιονομικής διόρθωσης και για την εφαρμογή κατ’ αποκοπή συντελεστών ή δημοσιονομικών διορθώσεων κατά παρέκταση. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διεξάγει η Επιτροπή τις κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, ακόμα και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.
(54)
Η Επιτροπή, όταν ετοιμάζει και συντάσσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(55)
Για να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά αποφάσεις για τα ετήσια προγράμματα δράσεων που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από την τεχνική συνδρομή κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής, για την έγκριση και τροποποίηση επιχειρησιακών προγραμμάτων, αποφάσεις για την αναστολή των ενδιάμεσων πληρωμών, αποφάσεις για τη μη αποδοχή των λογαριασμών και το ποσό που καταλογίζεται εάν οι λογαριασμοί δεν έγιναν δεκτοί, αποφάσεις για δημοσιονομικές διορθώσεις, αποφάσεις που καθορίζουν την ετήσια κατανομή των πιστώσεων υποχρεώσεων στα κράτη μέλη και, στην περίπτωση της αποδέσμευσης, αποφάσεις για την τροποποίηση αποφάσεων έγκρισης προγραμμάτων.
(56)
Για να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά το υπόδειγμα των ετήσιων και των τελικών εκθέσεων υλοποίησης και του καταλόγου κοινών δεικτών, τη συχνότητα υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις παρατυπίες και το μορφότυπο έκθεσης που πρέπει να χρησιμοποιηθεί, τους όρους και τις προϋποθέσεις σχετικά με το σύστημα ηλεκτρονικής ανταλλαγής διαχείρισης και ελέγχου, τις τεχνικές προδιαγραφές για την εγγραφή και αποθήκευση δεδομένων σε σχέση με το πρόγραμμα παρακολούθησης και ελέγχου, το υπόδειγμα της δήλωσης διαχείρισης, τα υποδείγματα για τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, τη γνωμοδότηση λογιστικού ελέγχου και ελέγχου, το υπόδειγμα για την έκθεση και τη γνωμοδότηση του ανεξάρτητου φορέα λογιστικού ελέγχου και την περιγραφή των καθηκόντων και διαδικασιών που τίθενται για τη διαχειριστική αρχή και, όπου ενδείκνυται, την αρχή πιστοποίησης, το υπόδειγμα των αιτήσεων πληρωμής και το υπόδειγμα για τους λογαριασμούς. Οι εκτελεστικές αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).
(57)
Για ορισμένες εκτελεστικές πράξεις που πρόκειται να εκδοθούν σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που καθορίζεται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 οι ενδεχόμενος αντίκτυπος και οι επιπλοκές είναι τόσο σημαντικές για τα κράτη μέλη ώστε να δικαιολογείται εξαίρεση από τον γενικό κανόνα. Κατά συνέπεια, στις περιπτώσεις που δεν εκδοθεί γνώμη από την επιτροπή, η Επιτροπή δεν θα πρέπει να εκδίδει το σχέδιο νομοθετικής πράξης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις συνδέονται με τον καθορισμό τεχνικών λεπτομερειών καταγραφής και αποθήκευσης δεδομένων σχετικά με το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου. Το τρίτο εδάφιο του άρθρου 5 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 θα πρέπει επομένως να εφαρμόζεται στις εν λόγω εκτελεστικές πράξεις.
(58)
Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις ελευθερίες που αναγνωρίζονται κυρίως από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και τον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα δικαιώματα του παιδιού, τα δικαιώματα των ηλικιωμένων, την ισότητα γυναικών και ανδρών και την απαγόρευση διακρίσεων. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με αυτά τα δικαιώματα και τις αρχές.
(59)
Εφόσον οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, ο οποίος έγκειται στην βελτίωση της κοινωνικής συνοχής στην Ένωση και στη συμβολή στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μπορούν όμως να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο προαναφερθέν άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει το μέτρο που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων αυτών.
(60)
Θα πρέπει να εξασφαλισθεί ότι το Ταμείο συμπληρώνει δράσεις που χρηματοδοτούνται στα πλαίσια του ΕΚΤ ως δραστηριότητες κοινωνικής ενσωμάτωσης, στηρίζοντας συγχρόνως αποκλειστικά τους απόρους.
(61)
Προκειμένου να επιτραπεί η άμεση έκδοση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο και σκοπός
Με τον παρόντα κανονισμό ιδρύεται το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους («το Ταμείο») για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 και καθορίζονται οι στόχοι του Ταμείου, το πεδίο εφαρμογής της στήριξής του, οι διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι και η χορήγησή τους ανά κράτος μέλος και ορίζονται οι απαραίτητοι κανόνες για την εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητάς του.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
ως «βασική υλική συνδρομή» ορίζονται τα βασικά καταναλωτικά αγαθά περιορισμένης αξίας και για προσωπική χρήση των απόρων, για παράδειγμα ρουχισμός, υποδήματα, είδη υγιεινής, σχολικά είδη και υπνόσακοι·
2)
ως «άποροι» ορίζονται φυσικά πρόσωπα, άτομα ή οικογένειες, νοικοκυριά ή ομάδες τέτοιων προσώπων, των οποίων η ανάγκη για βοήθεια έχει διαπιστωθεί σύμφωνα με τα αντικειμενικά κριτήρια που θέσπισαν οι αρμόδιες εθνικές αρχές σε συνεργασία με τα αντίστοιχα ενδιαφερόμενα μέρη, αποφεύγοντας τις συγκρούσεις συμφερόντων, ή που όρισαν οι οργανώσεις-εταίροι και ενέκριναν οι εν λόγω αρμόδιες εθνικές αρχές, και που μπορούν να περιλαμβάνουν στοιχεία τα οποία να επιτρέπουν την στόχευση των απόρων σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές·
3)
ως «οργανώσεις-εταίροι» ορίζονται δημόσιοι φορείς ή/και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που προσφέρουν τρόφιμα ή/και βασική υλική συνδρομή, όπου ενδείκνυται, σε συνδυασμό με συνοδευτικά μέτρα απευθείας ή μέσω άλλων οργανώσεων-εταίρων, ή που αναλαμβάνουν δραστηριότητες που στοχεύουν άμεσα στην κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων, και των οποίων οι πράξεις έχουν επιλεγεί από τη διαχειριστική αρχή σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 3 στοιχείο β)·
4)
ως «εθνικό σύστημα» ορίζεται κάθε σύστημα που έχει, τουλάχιστον εν μέρει, τους ίδιους στόχους με το Ταμείο και το οποίο εφαρμόζεται σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο από δημόσιους φορείς ή μη κερδοσκοπικές οργανώσεις·
5)
ως «επιχειρησιακό πρόγραμμα επισιτιστικής ή/και βασικής υλικής συνδρομής» (αναφερόμενο επίσης ως «ΕΠ Ι») ορίζεται επιχειρησιακό πρόγραμμα που υποστηρίζει τη διανομή τροφίμων ή/και την παροχή βασικής υλικής συνδρομής στους απόρους, συνδυάζεται όπου χρειάζεται με συνοδευτικά μέτρα, και έχει ως στόχο την ελάφρυνση του κοινωνικού αποκλεισμού των απόρων·
6)
ως «επιχειρησιακό πρόγραμμα κοινωνικής ενσωμάτωσης των απόρων» (επίσης αναφερόμενο ως «ΕΠ ΙΙ») ορίζεται επιχειρησιακό πρόγραμμα που υποστηρίζει τις δραστηριότητες εκτός των μέτρων για την ενεργό αγορά εργασίας, το οποίο συνίσταται σε μη οικονομική, μη υλική συνδρομή, και αποσκοπεί στην κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων·
7)
ως «πράξη» ορίζεται έργο, σύμβαση ή δράση που επιλέγεται από τη διαχειριστική αρχή του οικείου επιχειρησιακού προγράμματος ή με ευθύνη της και που συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος με το οποίο συνδέεται·
8)
ως «περατωθείσα πράξη» ορίζεται πράξη που έχει ολοκληρωθεί υλικά ή εκτελεστεί εξ ολοκλήρου και για την οποία έχουν καταβληθεί όλες οι σχετικές πληρωμές από τους δικαιούχους και έχει καταβληθεί στους δικαιούχους η στήριξη από το αντίστοιχο επιχειρησιακό πρόγραμμα·
9)
ως «δικαιούχος» ορίζεται δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας υπεύθυνος για την έναρξη ή την έναρξη και την υλοποίηση πράξεων·
10)
ως «τελικός αποδέκτης» ορίζεται ο άπορος που λαμβάνει ή οι άποροι που λαμβάνουν στήριξη όπως ορίζεται στο άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού·
11)
ως «συνοδευτικά μέτρα» ορίζονται οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται πέραν της διανομής τροφίμων ή/και της βασικής υλικής συνδρομής, με στόχο την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού ή/και των κοινωνικών έκτακτων αναγκών με πιο ενεργό και βιώσιμο τρόπο, για παράδειγμα καθοδήγηση για ισορροπημένη διατροφή και παροχή συμβουλών για την οικονομική διαχείριση·
12)
ως «δημόσια δαπάνη» ορίζεται η δημόσια συνδρομή στην χρηματοδότηση πράξεων πηγή της οποίας είναι ο προϋπολογισμός των εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών δημόσιων αρχών, ο προϋπολογισμός της Ένωσης που συνδέεται με το Ταμείο, ο προϋπολογισμός φορέων δημοσίου δικαίου ή ο προϋπολογισμός ενώσεων δημόσιων αρχών ή οποιουδήποτε οργανισμού δημοσίου δικαίου κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 9 της οδηγίας 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10)·
13)
ως «ενδιάμεσος φορέας» ορίζεται κάθε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας που ενεργεί υπό την ευθύνη μιας διαχειριστικής αρχής ή αρχής πιστοποίησης ή εκτελεί καθήκοντα εξ ονόματος μιας τέτοιας αρχής έναντι δικαιούχων που εκτελούν πράξεις·
14)
ως «λογιστική χρήση» ορίζεται η περίοδος από 1η Ιουλίου έως 30 Ιουνίου, εκτός από την πρώτη λογιστική χρήση της περιόδου προγραμματισμού, η οποία καλύπτει την περίοδο από την ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας της δαπάνης έως τις 30 Ιουνίου 2015· Η τελική λογιστική χρήση καλύπτει την περίοδο από 1 Ιουλίου 2023 έως 30 Ιουνίου 2024·
15)
ως «οικονομικό έτος» ορίζεται η περίοδος από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου·
16)
ως «παρατυπία» ορίζεται οποιαδήποτε παραβίαση της ενωσιακής ή εθνικής νομοθεσίας σε σχέση με την εφαρμογή της, που είναι αποτέλεσμα πράξης ή παράλειψης οικονομικού φορέα ο οποίος συμμετέχει στην υλοποίηση του Ταμείου που έχει ή θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση ζημίας στον προϋπολογισμό της Ένωσης με τη χρέωση αδικαιολόγητης δαπάνης στον προϋπολογισμό της Ένωσης·
17)
ως «οικονομικός φορέας» ορίζεται οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή άλλη οντότητα που λαμβάνει μέρος στην υλοποίηση της συνδρομής του Ταμείου, με εξαίρεση το κράτος μέλος κατά την άσκηση των προνομίων του ως δημόσιας εξουσίας·
18)
ως «συστημική παρατυπία» ορίζεται οιαδήποτε παρατυπία που έχει ενδεχομένως επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα, με μεγάλη πιθανότητα εμφάνισης σε παρεμφερή είδη πράξεων, η οποία προκύπτει από σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της παράλειψης καθορισμού κατάλληλων διαδικασιών σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό·
19)
ως «σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου» ορίζονται οι ελλείψεις για τις οποίες απαιτούνται ουσιαστικές βελτιώσεις στο σύστημα, οι οποίες εκθέτουν το Ταμείο σε σημαντικούς κινδύνους παρατυπιών, και των οποίων η ύπαρξη δεν συνάδει με γνώμη ελέγχου χωρίς επιφυλάξεις σχετικά με την λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου.
Άρθρο 3
Στόχοι
1. Το Ταμείο προάγει την κοινωνική συνοχή, ενισχύει την κοινωνική ενσωμάτωση και, ως εκ τούτου, συνεισφέρει εν τέλει στον στόχο της εξάλειψης της φτώχειας στην Ένωση, συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου για μείωση της φτώχειας, και συγκεκριμένα την μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 20 εκατομμύρια, σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», συμπληρώνοντας παράλληλα τη δράση των διαρθρωτικών ταμείων. Το Ταμείο συμβάλλει στην επίτευξη του ειδικού στόχου για την ανακούφιση των χειρότερων μορφών φτώχειας, παρέχοντας μη οικονομική βοήθεια στους απόρους με επισιτιστική ή/και βασική υλική συνδρομή, ή αμφότερα, και δραστηριότητες κοινωνικής ενσωμάτωσης που αποσκοπούν στην ενσωμάτωση των απόρων.
Ο στόχος αυτός και τα αποτελέσματα της υλοποίησης του Ταμείου αξιολογούνται ποιοτικά και ποσοτικά.
2. Το Ταμείο συμπληρώνει τις βιώσιμες εθνικές πολιτικές εξάλειψης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, οι οποίες παραμένουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.
Άρθρο 4
Πεδίο εφαρμογής της στήριξης
1. Το Ταμείο υποστηρίζει εθνικά συστήματα μέσω των οποίων διανέμονται στους απόρους τρόφιμα ή/και βασική υλική συνδρομή μέσω οργανώσεων-εταίρων που επιλέγονται από τα κράτη μέλη.
Με στόχο την αύξηση και διαφοροποίηση του εφοδιασμού τροφίμων για τους απόρους, καθώς επίσης για τη μείωση και πρόληψη της σπατάλης τροφίμων, το Ταμείο μπορεί να στηρίξει δραστηριότητες σχετικά με τη συλλογή, μεταφορά, αποθήκευση και διανομή δωρεών τροφίμων.
Το Ταμείο μπορεί επίσης να στηρίξει συνοδευτικά μέτρα, συμπληρώνοντας την παροχή τροφίμων ή/και βασικής υλικής συνδρομής.
2. Το Ταμείο στηρίζει δραστηριότητες που συμβάλλουν στην κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων.
3. Το Ταμείο προάγει, σε ενωσιακό επίπεδο, την αμοιβαία μάθηση, τη δικτύωση και τη διάδοση καλών πρακτικών στον τομέα της μη οικονομικής βοήθειας προς τους απόρους.
Άρθρο 5
Αρχές
1. Το μέρος του προϋπολογισμού της Ένωσης που χορηγείται στο Ταμείο εκτελείται στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού, με εξαίρεση την τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής, η οποία εκτελείται στο πλαίσιο της άμεσης διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 58 παράγραφος 1 στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού.
2. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εγγυώνται, λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό πλαίσιο κάθε κράτους μέλους, ότι η στήριξη από το Ταμείο είναι σύμφωνη με τις συναφείς πολιτικές και τις προτεραιότητες της Ένωσης και συμπληρωματική προς τα άλλα μέσα της Ένωσης.
3. Η υποστήριξη από το Ταμείο εφαρμόζεται σε στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.
4. Τα κράτη μέλη και οι φορείς οι οποίοι ορίζονται από αυτά γι’ αυτόν τον σκοπό είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή του επιχειρησιακού προγράμματος και την εκτέλεση των καθηκόντων τους βάσει του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με το θεσμικό, νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του κάθε κράτους μέλους και με την επιφύλαξη της συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό.
5. Οι ρυθμίσεις που διέπουν την εφαρμογή και τη χρήση του Ταμείου και ιδίως των χρηματοδοτικών και διοικητικών πόρων που απαιτούνται για τις δραστηριότητες υποβολής εκθέσεων, αξιολόγησης, διαχείρισης και ελέγχου λαμβάνουν υπόψη την αρχή της αναλογικότητας, με δεδομένο το επίπεδο της χορηγούμενης στήριξης και τις περιορισμένες διοικητικές ικανότητες των οργανώσεων που λειτουργούν κυρίως χάρη σε εθελοντές.
6. Σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους, και προκειμένου να αποφευχθεί η διπλή χρηματοδότηση, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τον συντονισμό με το ΕΚΤ και με άλλες συναφείς πολιτικές, στρατηγικές και μέσα της Ένωσης, ιδίως δε με πρωτοβουλίες τις Ένωσης στον τομέα της δημόσιας υγείας και της καταπολέμησης της σπατάλης τροφίμων.
7. Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι δικαιούχοι εφαρμόζουν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 30 του δημοσιονομικού κανονισμού.
8. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα του Ταμείου, ιδίως μέσω της παρακολούθησης, της υποβολής εκθέσεων και της αξιολόγησης.
9. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή μεριμνούν για την προετοιμασία, τον προγραμματισμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, τηρώντας της αρχή της εταιρικής σχέσης κατά την διενέργεια διαβουλεύσεων με τους αντίστοιχους ενδιαφερομένους παράγοντες όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό.
10. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν δράση για να εγγυηθούν την αποτελεσματικότητα του Ταμείου, και ασκούν τους αντίστοιχους ρόλους τους σε σχέση με το Ταμείο, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους.
11. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου λαμβάνονται υπόψη και προωθούνται στα διάφορα στάδια της προετοιμασίας, του προγραμματισμού, της διαχείρισης και της υλοποίησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης του Ταμείου, καθώς και σε εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης και ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν δεδομένα κατανεμημένα ανά φύλο, όπου είναι διαθέσιμα.
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να αποτρέψουν κάθε διάκριση εξαιτίας του φύλου, της φυλής ή της εθνοτικής καταγωγής, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, της αναπηρίας, της ηλικίας ή του σεξουαλικού προσανατολισμού κατά την εξασφάλιση πρόσβασης στο Ταμείο, και σε προγράμματα και πράξεις που υποστηρίζονται από το Ταμείο.
12. Οι υποστηριζόμενες από το Ταμείο πράξεις συμμορφώνονται με το εφαρμοστέο ενωσιακό και εθνικό δίκαιο σχετικά με την εφαρμογή του («εφαρμοστέο δίκαιο»). Ειδικότερα, το Ταμείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για να υποστηριχθεί η διανομή τροφίμων ή αγαθών που συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο για την ασφάλεια των καταναλωτικών προϊόντων.
13. Τα κράτη μέλη και οι δικαιούχοι επιλέγουν τα τρόφιμα ή/και την βασική υλική συνδρομή βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που αφορούν τις ανάγκες των απόρων. Στα κριτήρια επιλογής για τα προϊόντα διατροφής, και κατά περίπτωση για τα αγαθά, λαμβάνονται επίσης υπόψη οι κλιματικές και περιβαλλοντικές πτυχές, ιδίως με σκοπό τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Κατά περίπτωση, η επιλογή του τύπου των προϊόντων διατροφής που διανέμεται βασίζεται στην συμβολή τους στην ισορροπημένη διατροφή των απόρων.
14. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η χορηγούμενη στο πλαίσιο του Ταμείου αυτού βοήθεια να παρέχεται με σεβασμό προς την αξιοπρέπεια των απόρων·
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
Άρθρο 6
Συνολικοί πόροι
1. Οι πόροι του Ταμείου που διατίθενται για δημοσιονομική ανάληψη υποχρεώσεων για την περίοδο 2014-2020 ανέρχονται σε 3 395 684 880 EUR σε τιμές 2011, σύμφωνα με την ετήσια ανάλυση που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙ.
2. Η επιχορήγηση του Ταμείου για την περίοδο 2014-2020 για κάθε κράτος μέλος ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ. Το ελάχιστο ποσό για κάθε κράτος μέλος ανέρχεται σε 3 500 000 EUR για το σύνολο της περιόδου.
3. Για τον σκοπό του προγραμματισμού και τη συνακόλουθη ενσωμάτωση στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, το ποσό των πόρων υπόκειται σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή 2 % ετησίως.
4. Το 0,35 % των συνολικών πόρων διατίθεται στην τεχνική βοήθεια με πρωτοβουλία της Επιτροπής.
Άρθρο 7
Επιχειρησιακά προγράμματα
1. Εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, κάθε κράτος μέλος υποβάλλει στην Επιτροπή ένα ΕΠ Ι ή/και ένα ΕΠ ΙΙ που καλύπτουν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.
2. Ένα ΕΠ Ι ορίζει τα εξής:
α)
ταυτοποίηση και αιτιολόγηση της επιλογής του είδους (ειδών) υλικής στέρησης που θα αποτελέσει(-ουν) αντικείμενο του επιχειρησιακού προγράμματος και περιγραφή, για κάθε είδος υλικής στέρησης, των κύριων χαρακτηριστικών της διανομής τροφίμων ή/και της βασικής υλικής συνδρομής και, όπου ενδείκνυται, των συνοδευτικών μέτρων που θα εφαρμοστούν, λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων της εκ των προτέρων αξιολόγησης που έχει διεξαχθεί σύμφωνα με το άρθρο 16·
β)
περιγραφή του αντίστοιχου εθνικού συστήματος ή συστημάτων για κάθε είδος υλικής στέρησης που αποτελεί αντικείμενο του προγράμματος·
γ)
περιγραφή του μηχανισμού με τον οποίο καθορίζονται τα κριτήρια επιλεξιμότητας των απόρων, με διαφοροποίηση, όπου είναι απαραίτητο, κατά είδος υλικής στέρησης·
δ)
κριτήρια επιλογής πράξεων και περιγραφή του μηχανισμού επιλογής, με διαφοροποίηση, όπου είναι απαραίτητο, κατά είδος υλικής στέρησης·
ε)
κριτήρια για την επιλογή των οργανώσεων-εταίρων, με διαφοροποίηση, όπου είναι απαραίτητο, κατά είδος υλικής στέρησης·
στ)
περιγραφή του μηχανισμού που εφαρμόζεται για την εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας με το ΕΚΤ·
ζ)
σχέδιο χρηματοδότησης το οποίο περιέχει πίνακα που προσδιορίζει, για όλη την προγραμματική περίοδο, το ποσό των συνολικών πιστώσεων στήριξης από το επιχειρησιακό πρόγραμμα, κατανεμημένο ενδεικτικά ανά είδος υλικής στέρησης που αποτελεί αντικείμενο του προγράμματος, καθώς και τα αντίστοιχα συνοδευτικά μέτρα.
3. Ένα ΕΠ ΙΙ ορίζει:
α)
στρατηγική για τη συμβολή του προγράμματος στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και τη μείωση της φτώχειας σύμφωνα με την στρατηγική Ευρώπη 2020, στην οποία περιλαμβάνεται αιτιολόγηση της επιλογής της συνδρομής που έχει προτεραιότητα·
β)
τους ειδικούς στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος που βασίζονται στην ταυτοποίηση των εθνικών αναγκών, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της εκ των προτέρων αξιολόγησης που διενεργήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 16. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση υποβάλλεται στην Επιτροπή συγχρόνως με το επιχειρησιακό πρόγραμμα·
γ)
σχέδιο χρηματοδότησης το οποίο περιέχει πίνακα που προσδιορίζει, για όλη την προγραμματική περίοδο, το ποσό των συνολικών πιστώσεων στήριξης από το επιχειρησιακό πρόγραμμα, κατανεμημένο ενδεικτικά ανά τύπο δράσης·
δ)
την ταυτοποίηση των απόρων που θα αποτελέσουν αντικείμενο του προγράμματος·
ε)
τους δημοσιονομικούς δείκτες σχετικά με τις αντίστοιχες προβλεπόμενες δαπάνες·
στ)
τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τους ειδικούς στόχους και την αντίστοιχη συγκεκριμένη απόδοση του προγράμματος και τους αντίστοιχους δείκτες αποτελεσμάτων που περιλαμβάνουν τιμές αναφοράς και τιμές στόχου·
ζ)
περιγραφή του τύπου και παραδείγματα δράσεων που πρέπει να στηριχθούν και η αναμενόμενη συμβολή τους στους ειδικούς στόχους που αναφέρονται στο στοιχείο β) συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων αρχών για την επιλογή των πράξεων και, όπου ενδείκνυται, την ταυτοποίηση των τύπων δικαιούχων·
η)
περιγραφή του μηχανισμού για την εξασφάλιση της συμπληρωματικότητας με το ΕΚΤ, καθώς επίσης για την πρόληψη της αλληλεπικάλυψης και διπλής χρηματοδότησης πράξεων·
4. Επιπλέον, κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα ορίζει:
α)
την ταυτοποίηση της διαχειριστικής αρχής, της αρχής πιστοποίησης, εάν είναι απαραίτητο, της αρχής ελέγχου και της οργάνωσης στην οποία θα καταβληθούν οι πληρωμές της Επιτροπής, καθώς και περιγραφή της διαδικασίας παρακολούθησης·
β)
περιγραφή των μέτρων που έχουν ληφθεί για τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων παραγόντων καθώς επίσης, όπου χρειάζεται, των αρμόδιων περιφερειακών, τοπικών και άλλων δημόσιων αρχών στην προετοιμασία του επιχειρησιακού προγράμματος·
γ)
περιγραφή της σχεδιαζόμενης χρήσης τεχνικής βοήθειας σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 4, συμπεριλαμβανομένων δράσεων για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των δικαιούχων σε σχέση με την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος·
δ)
σχέδιο χρηματοδότησης που περιλαμβάνει πίνακα που προσδιορίζει για κάθε έτος, σύμφωνα με το άρθρο 20, το ποσό των προβλεπόμενων πιστώσεων στήριξης από το Ταμείο και της συγχρηματοδότησης σύμφωνα με το άρθρο 20.
Οι οργανώσεις-εταίροι που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο ε), οι οποίες προσφέρουν άμεσα τα τρόφιμα ή/και την βασική υλική συνδρομή, αναλαμβάνουν οι ίδιες ή σε συνεργασία με άλλες οργανώσεις δραστηριότητες, οι οποίες, όπου ενδείκνυται, συνίστανται στον αναπροσανατολισμό προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, που συμπληρώνουν την επισιτιστική βοήθεια, με σκοπό την κοινωνική ενσωμάτωση των απόρων, είτε υποστηρίζονται οι δραστηριότητες αυτές από το Ταμείο είτε δεν υποστηρίζονται. Ωστόσο, αυτά τα συνοδευτικά μέτρα δεν είναι υποχρεωτικά σε περιπτώσεις που τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική συνδρομή παρέχονται μόνον σε απόρους σε παιδικούς σταθμούς ή παρόμοια ιδρύματα.
5. Τα κράτη μέλη ή οποιαδήποτε αρχή οριστεί από αυτά καταρτίζουν επιχειρησιακά προγράμματα. Συνεργάζονται με όλους τους ενδιαφερόμενους καθώς επίσης, όπου ενδείκνυται, με τις αρμόδιες περιφερειακές, τοπικές και λοιπές δημόσιες αρχές. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα επιχειρησιακά προγράμματα να συνδέονται στενά με τις εθνικές πολιτικές κοινωνικής ενσωμάτωσης.
6. Τα κράτη μέλη ετοιμάζουν, όπου αρμόζει, τα επιχειρησιακά τους προγράμματα σύμφωνα με τα υποδείγματα του παραρτήματος Ι.
Άρθρο 8
Έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων
1. Η Επιτροπή αξιολογεί τη συνέπεια κάθε επιχειρησιακού προγράμματος με τον παρόντα κανονισμό και τη συμβολή του στους στόχους του Ταμείου, λαμβάνοντας υπόψη της την εκ των προτέρων αξιολόγηση που έχει διεξαχθεί σύμφωνα με το άρθρο 16. Η Επιτροπή μεριμνά ώστε να μην υπάρχει αλληλεπικάλυψη με οιοδήποτε επιχειρησιακό πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το ΕΚΤ στο κράτος μέλος.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει παρατηρήσεις εντός τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής του επιχειρησιακού προγράμματος. Το κράτος μέλος παρέχει στην Επιτροπή όλες τις απαραίτητες συμπληρωματικές πληροφορίες και, κατά περίπτωση, αναθεωρεί το επιχειρησιακό πρόγραμμα που πρότεινε.
3. Υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη οι τυχόν παρατηρήσεις που υπέβαλε η Επιτροπή σύμφωνα με την παράγραφο 2, η Επιτροπή εγκρίνει κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το αργότερο έξι μήνες μετά την υποβολή του από το κράτος μέλος.
Άρθρο 9
Τροποποιήσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων
1. Ένα κράτος μέλος μπορεί να υποβάλει αίτηση τροποποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος. Η αίτηση συνοδεύεται από αναθεωρημένο επιχειρησιακό πρόγραμμα και αιτιολόγηση της τροποποίησης.
2. Η Επιτροπή αξιολογεί τις πληροφορίες που της παρέχονται σύμφωνα με την παράγραφο 1, λαμβάνοντας υπόψη την αιτιολόγηση του κράτους μέλους. Η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις και το κράτος μέλος παρέχει στην Επιτροπή όλες τις απαραίτητες συμπληρωματικές πληροφορίες.
3. Η Επιτροπή εγκρίνει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, την τροποποίηση επιχειρησιακού προγράμματος το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από την υποβολή της από το κράτος μέλος, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη οι τυχόν παρατηρήσεις που υπέβαλε η Επιτροπή.
Άρθρο 10
Ανταλλαγή ορθών πρακτικών
Η Επιτροπή διευκολύνει, και μέσω δικτυακού τόπου, την ανταλλαγή εμπειριών, την ανάπτυξη ικανοτήτων και τη δικτύωση, καθώς και τη διάδοση των σχετικών αποτελεσμάτων στον τομέα της μη οικονομικής βοήθειας προς τους απόρους.
Μπορούν να συμπεριλαμβάνονται σχετικές οργανώσεις που δεν κάνουν χρήση του Ταμείου.
Επιπλέον, τουλάχιστον μία φορά κατ’ έτος, η Επιτροπή διεξάγει διαβουλεύσεις με τις οργανώσεις που εκπροσωπούν τις οργανώσεις-εταίρους στο επίπεδο της Ένωσης σχετικά με την υλοποίηση της στήριξης από το Ταμείο και, σε συνέχεια των διαβουλεύσεων αυτών, υποβάλλει εκ νέου εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εν ευθέτω χρόνω.
Η Επιτροπή διευκολύνει επίσης την επιγραμμική διάδοση των σχετικών αποτελεσμάτων, εκθέσεων και πληροφοριών σε σχέση με το Ταμείο.
ΤΙΤΛΟΣ III
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Άρθρο 11
Επιτροπή παρακολούθησης των ΕΠ ΙΙ
1. Εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης στο κράτος μέλος της απόφασης για την έγκριση ενός ΕΠ ΙΙ, το κράτος μέλος συγκροτεί ή διορίζει επιτροπή, σύμφωνα με το θεσμικό, νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του οικείου κράτους μέλους, για να παρακολουθεί την υλοποίηση του προγράμματος σε συμφωνία με τη διαχειριστική αρχή.
2. Κάθε επιτροπή παρακολούθησης συντάσσει και εγκρίνει τον εσωτερικό κανονισμό της σύμφωνα με το θεσμικό, νομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο του οικείου κράτους μέλους.
3. Η σύνθεση της επιτροπής παρακολούθησης αποφασίζεται από το κράτος μέλος, υπό τον όρο ότι η επιτροπή παρακολούθησης αποτελείται από αντιπροσώπους των σχετικών αρχών του κράτους μέλους και των ενδιάμεσων φορέων και όλων των ενδιαφερομένων καθώς και, όπου κρίνεται σκόπιμο, αντιπροσώπους των αρμόδιων περιφερειακών, τοπικών και άλλων δημόσιων αρχών. Οι αντιπρόσωποι των αρμόδιων περιφερειακών, τοπικών και άλλων δημόσιων αρχών καθώς και των αντίστοιχων ενδιαφερομένων εξουσιοδοτούνται να αποτελέσουν τμήμα της επιτροπής παρακολούθησης από την αντίστοιχη οργάνωση μέσω διαφανών διαδικασιών. Κάθε μέλος της επιτροπής παρακολούθησης μπορεί να έχει δικαίωμα ψήφου. Ο κατάλογος των μελών της επιτροπής παρακολούθησης δημοσιεύεται.
4. Η Επιτροπή συμμετέχει στις εργασίες της επιτροπής παρακολούθησης με συμβουλευτική ιδιότητα.
5. Η προεδρία της επιτροπής παρακολούθησης ασκείται από αντιπρόσωπο του κράτους μέλους ή της διαχειριστικής αρχής.
Άρθρο 12
Καθήκοντα της επιτροπής παρακολούθησης των ΕΠ ΙΙ
1. Η επιτροπή παρακολούθησης συνέρχεται τουλάχιστον μία φορά το έτος και εξετάζει την υλοποίηση του προγράμματος και την πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί ως προς την επίτευξη των ειδικών στόχων του. Εξετάζει, εν προκειμένω, τα δημοσιονομικά στοιχεία, τους κοινούς και ειδικούς δείκτες του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων των μεταβολών στις τιμές των δεικτών αποτελεσμάτων και την πρόοδο προς την επίτευξη των ποσοτικά προσδιορισμένων στόχων και, όπου ενδείκνυται, τα αποτελέσματα των ποιοτικών αναλύσεων.
2. Η επιτροπή παρακολούθησης εξετάζει όλα τα ζητήματα που επηρεάζουν την επίδοση του προγράμματος. Εξετάζει συγκεκριμένα:
α)
την πρόοδο ως προς την επίτευξη των ειδικών στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος βάσει των εγγράφων που υποβλήθηκαν από την διαχειριστική αρχή, συμπεριλαμβανομένων των πορισμάτων της αξιολόγησης·
β)
την υλοποίηση των δράσεων ενημέρωσης και επικοινωνίας·
γ)
τις δράσεις στις οποίες λαμβάνονται υπόψη και προωθούνται η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, οι ίσες ευκαιρίες και η απαγόρευση των διακρίσεων.
3. Η επιτροπή παρακολούθησης εξετάζει και εγκρίνει:
α)
τη μεθοδολογία και τα κριτήρια επιλογής πράξεων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες αρχές που ορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 3 στοιχείο στ)·
β)
τις ετήσιες και τις τελικές εκθέσεις υλοποίησης·
γ)
κάθε πρόταση της διαχειριστικής αρχής για τροποποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος.
4. Η επιτροπή παρακολούθησης δύναται να υποβάλλει παρατηρήσεις στη διαχειριστική αρχή σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος και την αξιολόγησή του.
Παρακολουθεί τις δράσεις που αναλαμβάνονται ως αποτέλεσμα των παρατηρήσεών της.
Άρθρο 13
Εκθέσεις υλοποίησης και δείκτες
1. Από το 2015 έως το 2023 τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, ετήσια έκθεση σχετικά με την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος κατά το προηγούμενο οικονομικό έτος.
2. Τα κράτη μέλη συντάσσουν την ετήσια έκθεση υλοποίησης σύμφωνα με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που αναφέρεται στην παράγραφο 6, καθώς και τον κατάλογο των κοινών δεικτών, και αναφορικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα κοινωνικής ενσωμάτωσης, των ειδικών δεικτών του προγράμματος.
Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν διαβουλεύσεις με τους αντίστοιχους ενδιαφερομένους, αποφεύγοντας συγχρόνως τις συγκρούσεις συμφερόντων, σχετικά με τις εκθέσεις υλοποίησης του ΕΠ Ι. Επισυνάπτεται στην έκθεση περίληψη των παρατηρήσεων των ενδιαφερομένων αυτών.
3. Οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης είναι αποδεκτές εφόσον περιέχουν όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που αναφέρεται στην παράγραφο 6. Εάν η ετήσια έκθεση υλοποίησης δεν είναι αποδεκτή, η Επιτροπή ενημερώνει το οικείο κράτος μέλος εντός 15 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της έκθεσης. Εάν η Επιτροπή δεν ενημερώσει το κράτος μέλος εντός της προθεσμίας, η έκθεση θεωρείται αποδεκτή.
4. Η Επιτροπή εξετάζει την ετήσια έκθεση υλοποίησης και ενημερώνει το κράτος μέλος για τις παρατηρήσεις της εντός δύο μηνών από την παραλαβή της ετήσιας έκθεσης υλοποίησης.
Εάν η Επιτροπή δεν υποβάλει παρατηρήσεις εντός αυτής της προθεσμίας, οι εκθέσεις θεωρούνται αποδεκτές.
5. Το κράτος μέλος υποβάλλει τελική έκθεση υλοποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου 2024.
Τα κράτη μέλη συντάσσουν την τελική έκθεση υλοποίησης σύμφωνα με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 6.
Η Επιτροπή εξετάζει την τελική έκθεση υλοποίησης και ενημερώνει το κράτος μέλος για τις παρατηρήσεις της εντός πέντε μηνών από την παραλαβή της τελικής έκθεσης.
Εάν η Επιτροπή δεν υποβάλει παρατηρήσεις στο κράτος μέλος εντός αυτής της προθεσμίας, οι εκθέσεις θεωρούνται αποδεκτές.
6. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, σύμφωνα με το άρθρο 62, για τον ορισμό του περιεχομένου των ετήσιων και τελικών εκθέσεων υλοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου των κοινών δεικτών, έως τις 17 Ιουλίου 2014.
7. Η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις σε κράτος μέλος σχετικά με την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Η διαχειριστική αρχή ενημερώνει την Επιτροπή, εντός τριών μηνών, για τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε.
8. Η διαχειριστική αρχή δημοσιεύει περίληψη του περιεχομένου κάθε ετήσιας έκθεσης και της τελικής έκθεσης υλοποίησης.
9. Η Επιτροπή υποβάλλει σύνοψη των ετήσιων εκθέσεων υλοποίησης και των τελικών εκθέσεων υλοποίησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο εν ευθέτω χρόνω.
10. Η διαδικασία σχετικά με τις εκθέσεις υλοποίησης δεν πρέπει να είναι υπερβολική σε σύγκριση με τους διατιθέμενους πόρους και τη φύση της υποστήριξης και δεν πρέπει να συνεπάγεται περιττά διοικητικά βάρη.
Άρθρο 14
Συνεδριάσεις αναθεώρησης
1. Η Επιτροπή συνεδριάζει με τα κράτη μέλη μία φορά ετησίως από το 2014 έως το 2023, εκτός εάν συμφωνήσουν διαφορετικά, για την αναθεώρηση της προόδου που πραγματοποιήθηκε ως προς την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη την ετήσια έκθεση υλοποίησης και, κατά περίπτωση, τις παρατηρήσεις της Επιτροπής που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφος 7.
2. Στη συνεδρίαση αναθεώρησης προεδρεύει η Επιτροπή. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμμετάσχουν στις συνεδριάσεις αναθεώρησης του ΕΠ Ι εκτός από τα μέρη της εν λόγω συνεδρίασης στα οποία η συμμετοχή τους θα οδηγούσε σε συγκρούσεις συμφερόντων ή παραβίαση της εμπιστευτικότητας σχετικά με θέματα λογιστικού ελέγχου.
3. Το κράτος μέλος μεριμνά ώστε να δίνεται η απαραίτητη συνέχεια σε όλες τις παρατηρήσεις της Επιτροπής μετά τη συνεδρίαση αναθεώρησης και αναφέρεται στην παρακολούθηση αυτή στην έκθεση υλοποίησης του επόμενου λογιστικού έτους ή, κατά περίπτωση, των επόμενων ετών.
Άρθρο 15
Γενικές διατάξεις για την αξιολόγηση
1. Τα κράτη μέλη χορηγούν τους απαραίτητους πόρους για τη διενέργεια των αξιολογήσεων και εξασφαλίζουν ότι λειτουργούν οι διαδικασίες για την παραγωγή και συλλογή των δεδομένων που είναι απαραίτητα για τις αξιολογήσεις, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων που αφορούν τους κοινούς δείκτες που αναφέρονται στο άρθρο 13.
2. Οι αξιολογήσεις γίνονται από εμπειρογνώμονες λειτουργικά ανεξάρτητους από τις αρχές που είναι αρμόδιες για την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Όλες οι αξιολογήσεις δημοσιοποιούνται ολόκληρες αλλά δεν περιλαμβάνουν σε καμία περίπτωση πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των τελικών δικαιούχων.
3. Οι αξιολογήσεις δεν είναι υπερβολικές σε σχέση με τους διατιθέμενους πόρους ή τη φύση της υποστήριξης και δεν συνεπάγονται περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις.
Άρθρο 16
Εκ των προτέρων αξιολόγηση
1. Τα κράτη μέλη διεξάγουν εκ των προτέρων αξιολόγηση κάθε επιχειρησιακού προγράμματος.
2. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση πραγματοποιείται υπό την ευθύνη της αρχής που είναι αρμόδια για την εκπόνηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Υποβάλλεται στην Επιτροπή ταυτόχρονα με το επιχειρησιακό πρόγραμμα μαζί με συνοπτική παρουσίαση.
3. Η εκ των προτέρων αξιολόγηση του ΕΠ Ι εκτιμά τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
τη συμβολή στον στόχο της Ένωσης για μείωση, κατά τουλάχιστον 20 εκατομμύρια, των ατόμων που υποφέρουν από φτώχεια και εκείνων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού έως το 2020, σε συνάρτηση με το είδος υλικής στέρησης που έχει επιλεγεί ως αντικείμενο του προγράμματος και λαμβανομένων υπόψη των εθνικών περιστάσεων όσον αφορά τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό και την υλική στέρηση·
β)
την εσωτερική συνοχή του προτεινόμενου επιχειρησιακού προγράμματος και τη σχέση του με άλλα συναφή χρηματοδοτικά μέσα·
γ)
τη συνέπεια της χορήγησης πόρων του προϋπολογισμού με τους στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος·
δ)
τη συμβολή της αναμενόμενης απόδοσης στα αποτελέσματα και ως εκ τούτου στους στόχους του Ταμείου·
ε)
τη συμμετοχή των αντίστοιχων ενδιαφερομένων·
στ)
την καταλληλότητα των διαδικασιών για την παρακολούθηση του επιχειρησιακού προγράμματος και για τη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων με σκοπό τη διενέργεια των αξιολογήσεων.
4. Οι εκ των προτέρων αξιολογήσεις του ΕΠ ΙΙ εκτιμούν τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
τη συμβολή στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και τη μείωση της φτώχειας σύμφωνα με την στρατηγική Ευρώπη 2020, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές ανάγκες·
β)
την εσωτερική συνοχή του προτεινόμενου επιχειρησιακού προγράμματος και τη σχέση του με άλλα συναφή μέσα, και συγκεκριμένα του ΕΚΤ·
γ)
τη συμμόρφωση της διάθεσης των πόρων του προϋπολογισμού με τους στόχους του προγράμματος·
δ)
τη συνάφεια και σαφήνεια των προτεινόμενων ειδικών δεικτών του προγράμματος·
ε)
τον τρόπο με τον οποίο οι αναμενόμενες εκροές θα συμβάλουν σε αποτελέσματα·
στ)
το κατά πόσο οι ποσοτικές τιμές στόχου για τους δείκτες είναι ρεαλιστικές, σε σχέση με την προβλεπόμενη υποστήριξη από τα Ταμεία·
ζ)
την αιτιολόγηση της προτεινόμενης μορφής υποστήριξης·
η)
την επάρκεια των ανθρώπινων πόρων και της διοικητικής ικανότητας για τη διαχείριση του προγράμματος·
θ)
την καταλληλότητα των διαδικασιών παρακολούθησης του προγράμματος και συλλογής των αναγκαίων δεδομένων για τη διενέργεια των αξιολογήσεων·
ι)
την επάρκεια των προγραμματιζόμενων μέτρων για την προώθηση ίσων ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών και την πρόληψη οποιωνδήποτε διακρίσεων.
Άρθρο 17
Αξιολόγηση κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού
1. Η Επιτροπή υποβάλλει ενδιάμεση αξιολόγηση του Ταμείου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018.
2. Η Επιτροπή μπορεί να αξιολογεί, με δική της πρωτοβουλία, τα επιχειρησιακά προγράμματα.
3. Κατά την περίοδο προγραμματισμού, η διαχειριστική αρχή ενός ΕΠ Ι μπορεί να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα του επιχειρησιακού προγράμματος.
4. Η διαχειριστική αρχή ενός ΕΠ Ι διεξάγει δομημένη έρευνα επισκόπησης στους τελικούς αποδέκτες το 2017 και το 2022, σύμφωνα με το υπόδειγμα που εκδίδει η Επιτροπή. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τη θέσπιση του υποδείγματος κατόπιν διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2.
5. Η διαχειριστική αρχή ενός ΕΠ ΙΙ διενεργεί τουλάχιστον μία αξιολόγηση πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Η αξιολόγηση εκτιμά την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τον αντίκτυπο των πράξεων που υποστηρίζονται. Διασφαλίζεται η απαραίτητη συνέχεια.
Άρθρο 18
Εκ των υστέρων αξιολόγηση
Με δική της πρωτοβουλία και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή διενεργεί, με τη βοήθεια εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, εκ των υστέρων αξιολόγηση, με σκοπό την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του Ταμείου καθώς και της διατηρησιμότητας των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν καθώς και για τη μέτρηση της προστιθέμενης αξίας του Ταμείου. Αυτή η εκ των υστέρων αξιολόγηση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Άρθρο 19
Ενημέρωση και επικοινωνία
1. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη παρέχουν ενημέρωση σχετικά με τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο και τις προβάλλουν. Η ενημέρωση απευθύνεται, ιδίως, στους απόρους, καθώς και στο ευρύτερο κοινό και στα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Τονίζει τον ρόλο της Ένωσης και εξασφαλίζει την ευδιάκριτη προβολή της συνεισφοράς του Ταμείου, των κρατών μελών και των οργανώσεων εταίρων στους στόχους κοινωνικής συνοχής της Ένωσης χωρίς να στιγματίζονται οι τελικοί αποδέκτες.
2. Η διαχειριστική αρχή διατηρεί κατάλογο των πράξεων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο υπό μορφή λογιστικού φύλλου δεδομένων, ο οποίος επιτρέπει την ταξινόμηση, αναζήτηση, εξαγωγή, σύγκριση και εύκολη δημοσίευση των δεδομένων στο διαδίκτυο, για να εξασφαλίζεται διαφάνεια στη στήριξη του Ταμείου. Ο κατάλογος των πράξεων περιλαμβάνει τουλάχιστον τις εξής πληροφορίες:
α)
το όνομα και τη διεύθυνση του δικαιούχου,
β)
το χορηγούμενο ποσό της ενωσιακής χρηματοδότησης,
γ)
για το ΕΠ Ι, το είδος υλικής στέρησης το οποίο στοχεύει η χρηματοδότηση.
Η διαχειριστική αρχή επικαιροποιεί τον κατάλογο των πράξεων τουλάχιστον ανά δωδεκάμηνο.
3. Κατά την εκτέλεση μιας πράξης, οι δικαιούχοι και οι οργανώσεις-εταίροι ενημερώνουν το κοινό σχετικά με την υποστήριξη που έχουν λάβει από το Ταμείο, τοποθετώντας είτε τουλάχιστον μία αφίσα με στοιχεία σχετικά με την πράξη (ελάχιστο μέγεθος Α3) που περιλαμβάνει τη χρηματοδοτική υποστήριξη από την Ένωση είτε ένα έμβλημα της Ένωσης σε λογικές διαστάσεις, σε σημείο εύκολα ορατό από το κοινό. Η υποχρέωση αυτή εκπληρώνεται χωρίς να στιγματίζονται οι τελικοί αποδέκτες σε κάθε σημείο παράδοσης του ΕΠ Ι ή/και του ΕΠ ΙΙ, εκτός εάν αυτό είναι αδύνατον λόγω των συνθηκών της διανομής.
Οι δικαιούχοι και οι οργανώσεις-εταίροι που διαθέτουν δικτυακούς τόπους παρέχουν επίσης σύντομη περιγραφή της πράξης στους δικτυακούς τους τόπους, που περιλαμβάνει τους στόχους και τα αποτελέσματά της και επισημαίνει τη χρηματοδοτική υποστήριξη από την Ένωση.
4. Όλα τα μέτρα ενημέρωσης και επικοινωνίας που εφαρμόζει ο δικαιούχος και οι οργανώσεις-εταίροι αναγνωρίζουν τη στήριξη της πράξης από το Ταμείο, προβάλλοντας το έμβλημα της Ένωσης μαζί με αναφορά στην Ένωση και στο Ταμείο.
5. Η διαχειριστική αρχή ενημερώνει τους δικαιούχους για τη δημοσίευση του καταλόγου των πράξεων σύμφωνα με την παράγραφο 2. Η διαχειριστική αρχή παρέχει τα εργαλεία ενημέρωσης και επικοινωνίας, που περιλαμβάνουν υποδείγματα σε ηλεκτρονική μορφή, για να βοηθήσει τους δικαιούχους και τις οργανώσεις-εταίρους να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους όπως ορίζονται στην παράγραφο 3.
6. Στην περίπτωση του ΕΠ ΙΙ:
α)
Το κράτος μέλος ή η διαχειριστική αρχή ευθύνεται για την οργάνωση:
i)
μιας κύριας ενημερωτικής δραστηριότητας δημοσιεύοντας την έναρξη του επιχειρησιακού προγράμματος· και
ii)
τουλάχιστον μιας κύριας ενημερωτικής δραστηριότητας το έτος η οποία προωθεί τις ευκαιρίες χρηματοδότησης και τις επιδιωκόμενες στρατηγικές ή/και παρουσιάζει τα επιτεύγματα του επιχειρησιακού προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων, όπου αρμόζει, παραδειγμάτων πράξεων·
β)
κατά την εκτέλεση μιας πράξης, ο δικαιούχος ενημερώνει το κοινό σχετικά με την υποστήριξη που έλαβε από το Ταμείο μεριμνώντας ώστε εκείνοι που έλαβαν μέρος στην πράξη να ενημερωθούν για την υποστήριξη του Ταμείου·
γ)
κάθε έγγραφο που αφορά αυτή την πράξη, συμπεριλαμβανομένης της βεβαίωσης παρακολούθησης ή άλλου πιστοποιητικού, περιλαμβάνει δήλωση στην οποία αναφέρεται ότι το επιχειρησιακό πρόγραμμα υποστηρίχθηκε από το Ταμείο·
δ)
η διαχειριστική αρχή εξασφαλίζει την πρόσβαση των εν δυνάμει δικαιούχων στην σχετική ενημέρωση σχετικά με τις ευκαιρίες χρηματοδότησης, την πρόσκληση υποβολής αιτήσεων και τις σχετικές προϋποθέσεις καθώς και τα κριτήρια για την επιλογή των προς υποστήριξη πράξεων.
7. Κατά την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με τα άρθρα 15 έως 19 του παρόντος κανονισμού, η διαχειριστική αρχή, καθώς και οι δικαιούχοι και οι οργανώσεις-εταίροι τηρούν τις διατάξεις της οδηγίας 95/46/ΕΚ.
ΤΙΤΛΟΣ IV
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ
Άρθρο 20
Συγχρηματοδότηση
1. Το ποσοστό συγχρηματοδότησης στο επίπεδο του επιχειρησιακού προγράμματος ανέρχεται στο 85 % της επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης. Μπορεί να προσαυξηθεί στις περιπτώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 21 παράγραφος 1. Τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να υποστηρίξουν τις πρωτοβουλίες του Ταμείου με πρόσθετους εθνικούς πόρους.
2. Η απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση ενός επιχειρησιακού προγράμματος καθορίζει το ποσοστό συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και το ανώτατο ποσοστό στήριξης από το Ταμείο.
3. Τα μέτρα τεχνικής βοήθειας που εκτελούνται με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή εξ ονόματός της, μπορούν να χρηματοδοτούνται σε ποσοστό 100 %.
Άρθρο 21
Αύξηση στις πληρωμές για κράτη μέλη με προσωρινές δημοσιονομικές δυσκολίες
1. Μετά από αίτηση κράτους μέλους, τα ποσά των ενδιάμεσων πληρωμών και οι πληρωμές του τελικού υπολοίπου μπορούν να αυξηθούν κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες άνω του ποσοστού συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το αυξημένο ποσοστό, που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 100 %, εφαρμόζεται σε αιτήσεις πληρωμών που αφορούν τη λογιστική περίοδο κατά την οποία το κράτος μέλος υπέβαλε την αίτησή του και μεταγενέστερες λογιστικές περιόδους κατά τις οποίες το κράτος μέλος πληροί μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
εάν το οικείο κράτος μέλος έχει υιοθετήσει το ευρώ, λαμβάνει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου (11)·
β)
εάν το οικείο κράτος μέλος δεν έχει υιοθετήσει το ευρώ, λαμβάνει μεσοπρόθεσμη χρηματοδοτική συνδρομή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου (12)·
γ)
η χρηματοδοτική συνδρομή τέθηκε στη διάθεσή του σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.
2. Παρά τις διατάξεις της παραγράφου 1, η στήριξη της Ένωσης με μορφή ενδιάμεσων πληρωμών και πληρωμών του τελικού υπολοίπου δεν είναι υψηλότερη από τη δημόσια στήριξη και το ανώτατο ποσό της στήριξης από το Ταμείο, όπως ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος.
Άρθρο 22
Περίοδος επιλεξιμότητας
1. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των κανόνων για την επιλεξιμότητα της τεχνικής βοήθειας με πρωτοβουλία της Επιτροπής όπως ορίζεται στο άρθρο 27.
2. Μια δαπάνη είναι επιλέξιμη για στήριξη από το επιχειρησιακό πρόγραμμα, εάν έχει πραγματοποιηθεί από δικαιούχο και πληρωθεί μεταξύ 1ης Δεκεμβρίου 2013 και 31ης Δεκεμβρίου 2023.
3. Δεν επιλέγονται για χρηματοδότηση από το επιχειρησιακό πρόγραμμα πράξεις που έχουν περατωθεί υλικά ή εκτελεστεί εξ ολοκλήρου πριν να υποβάλει ο δικαιούχος στη διαχειριστική αρχή την αίτηση χρηματοδότησης βάσει του επιχειρησιακού προγράμματος, ανεξάρτητα αν ο δικαιούχος έχει εκτελέσει όλες τις σχετικές πληρωμές.
4. Σε περίπτωση τροποποίησης ενός επιχειρησιακού προγράμματος, δαπάνη η οποία καθίσταται επιλέξιμη λόγω της τροποποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος είναι επιλέξιμη μόνο από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης τροποποίησης από το κράτος μέλος στην Επιτροπή.
Άρθρο 23
Επιλεξιμότητα των πράξεων
1. Η τοποθεσία των πράξεων που χρηματοδοτούνται από ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα πρέπει να βρίσκεται στο κράτος μέλος που καλύπτεται από το επιχειρησιακό πρόγραμμα.
2. Οι πράξεις μπορούν να λάβουν στήριξη από επιχειρησιακό πρόγραμμα μόνον εφόσον έχουν επιλεγεί βάσει δίκαιης και διαφανούς διαδικασίας και σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα ή που εγκρίνονται από την επιτροπή παρακολούθησης όπως αρμόζει.
3. Τα κριτήρια επιλογής και οι κατάλογοι πράξεων που επιλέγονται για στήριξη από ΕΠ ΙΙ ανακοινώνονται μετά την έγκριση στις επιτροπές παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ.
4. Τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική συνδρομή για απόρους μπορούν να αγοράζονται από τις ίδιες τις οργανώσεις-εταίρους.
Τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική συνδρομή για τους απόρους μπορούν να αγοράζονται επίσης από δημόσιο φορέα και να διατίθενται δωρεάν στις οργανώσεις-εταίρους. Στην περίπτωση αυτή, τα τρόφιμα μπορεί να προέρχονται από τη χρήση, επεξεργασία ή πώληση των προϊόντων τα οποία έχουν καταστεί διαθέσιμα βάσει του άρθρου 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, υπό τον όρο ότι πρόκειται για την προσφορότερη, από οικονομική άποψη, επιλογή και ότι δεν καθυστερείται αδικαιολόγητα η παράδοση τροφίμων στις οργανώσεις-εταίρους. Τα ποσά που προκύπτουν από παρόμοια συναλλαγή που αφορά τα εν λόγω αποθέματα αξιοποιούνται προς όφελος των απόρων και δεν χρησιμοποιούνται με σκοπό τον περιορισμό της υποχρέωσης των κρατών μελών, που προβλέπεται στο άρθρο 20 του παρόντος κανονισμού, να συγχρηματοδοτούν το πρόγραμμα.
Η Επιτροπή εφαρμόζει τις διαδικασίες που θεσπίστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 20 σημείο i) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 βάσει των οποίων τα προϊόντα που αναφέρονται εκεί μπορούν να χρησιμοποιούνται, να μεταποιούνται ή να πωλούνται για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ώστε να εξασφαλιστεί η μέγιστη αποδοτικότητά τους.
5. Τα τρόφιμα ή/και η βασική υλική βοήθεια διανέμεται δωρεάν στους απόρους.
6. Μια πράξη που χρηματοδοτείται από το Ταμείο δεν μπορεί να λάβει χρηματοδότηση από περισσότερα του ενός επιχειρησιακά προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο ή από άλλο μέσο της Ένωσης προκειμένου να αποφεύγεται η διπλή χρηματοδότηση.
Άρθρο 24
Μορφές στήριξης
Το Ταμείο χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη για την παροχή στήριξης με τη μορφή επιχορηγήσεων, ανάθεσης συμβάσεων ή συνδυασμού των δύο. Πάρα ταύτα, η στήριξη αυτή δεν λαμβάνει τη μορφή ενίσχυσης που εμπίπτει στο άρθρο 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ.
Άρθρο 25
Μορφές επιχορηγήσεων
1. Οι επιχορηγήσεις δύνανται να λάβουν τις ακόλουθες μορφές:
α)
επιστροφή επιλέξιμων δαπανών που όντως πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν·
β)
επιστροφή με βάση το μοναδιαίο κόστος·
γ)
κατ’ αποκοπήν ποσά που δεν υπερβαίνουν τις 100 000 EUR δημόσιας στήριξης·
δ)
κατ’ αποκοπήν χρηματοδότηση που καθορίζεται με την εφαρμογή ενός ποσοστού σε μία ή περισσότερες προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών.
2. Οι επιλογές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να συνδυαστούν για μία μοναδική επιχείρηση μόνον εφόσον η καθεμία επιλογή εφαρμόζεται σε διαφορετική κατηγορία δαπανών ή όταν χρησιμοποιούνται για διαδοχικές φάσεις της εν λόγω επιχείρησης.
3. Τα ποσά των δαπανών που αναφέρονται στα στοιχεία β), γ) και δ) της παραγράφου 1 καθορίζονται βάσει:
α)
μιας δίκαιης, αντικειμενικής και επαληθεύσιμης μεθόδου υπολογισμού που βασίζεται στα ακόλουθα:
i)
στατιστικά δεδομένα ή άλλες αντικειμενικές πληροφορίες· ή
ii)
επαληθευμένα ιστορικά δεδομένα του κάθε δικαιούχου ή στην εφαρμογή των συνήθων πρακτικών λογιστικής εγγραφής δαπανών·
β)
μεθόδων και αντίστοιχου κόστους ανά μονάδα, εφάπαξ ποσών και κατ’ αποκοπήν χρηματοδότησης που εφαρμόζονται σε συστήματα για επιχορηγήσεις τα οποία χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το κράτος μέλος για παρόμοιο τύπο πράξης και δικαιούχο·
γ)
συντελεστών που καθορίζονται από τον παρόντα κανονισμό·
δ)
κατά περίπτωση, με παραπομπή σε σχέδιο προϋπολογισμού εκ των προτέρων συμφωνημένο από τη διαχειριστική αρχή, αν η δημόσια στήριξη δεν υπερβαίνει τις 100 000 EUR.
4. Τα ποσά που υπολογίζονται υπό την μορφή επιχορηγήσεων τα οποία αναφέρονται στα στοιχεία β), γ) και δ) της παραγράφου 1 θεωρούνται ως επιλέξιμες δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί και πληρωθεί από τον δικαιούχο για τον σκοπό της εφαρμογής του τίτλου VI.
5. Το έγγραφο που καθορίζει τους όρους στήριξης για κάθε πράξη παραθέτει την εφαρμοστέα μέθοδο για τον καθορισμό των δαπανών και των όρων για την καταβολή της επιχορήγησης.
Άρθρο 26
Επιλεξιμότητα των δαπανών
1. Η επιλεξιμότητα των δαπανών καθορίζεται βάσει εθνικών κανόνων, εκτός εάν θεσπίζονται ειδικοί κανόνες στον παρόντα κανονισμό ή βάσει του κανονισμού αυτού.
2. Παρά τις διατάξεις της παραγράφου 1, οι δαπάνες που είναι επιλέξιμες για στήριξη από το ΕΠ Ι είναι οι ακόλουθες:
α)
οι δαπάνες για την αγορά τροφίμων ή/και την παροχή βασικής υλικής συνδρομής·
β)
εάν τα τρόφιμα ή η βασική υλική συνδρομή αγοράζονται από δημόσιο φορέα ο οποίος τα παρέχει στη συνέχεια σε οργανώσεις- εταίρους, οι δαπάνες μεταφοράς των τροφίμων ή της βασικής υλικής συνδρομής στις αποθήκες των οργανώσεων-εταίρων και οι δαπάνες αποθήκευσης βάσει κατ’ αποκοπήν ποσοστού 1 % των δαπανών που αναφέρονται στο στοιχείο α) ή, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, οι δαπάνες που όντως πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν·
γ)
οι διοικητικές δαπάνες και οι δαπάνες μεταφοράς και αποθήκευσης που επωμίζονται οι οργανώσεις-εταίροι βάσει κατ’ αποκοπήν ποσοστού 5 % των δαπανών που αναφέρονται στο στοιχείο α)· ή 5 % της αξίας των προϊόντων τροφίμων που διατίθενται σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013·
δ)
οι δαπάνες συλλογής, μεταφοράς, αποθήκευσης και διανομής δωρεών τροφίμων και οι οποίες συνδέονται άμεσα με δραστηριότητες ενημέρωσης, που πραγματοποιήθηκαν και πληρώθηκαν από οργανώσεις-εταίρους·
ε)
οι δαπάνες για συνοδευτικά μέτρα τα οποία λαμβάνονται και δηλώνονται από τις οργανώσεις-εταίρους που παρέχουν απευθείας ή βάσει συμφωνιών συνεργασίας τα τρόφιμα ή/και την υλική βοήθεια στους απόρους, βάσει κατ’ αποκοπήν ποσοστού 5 % επί των δαπανών που αναφέρονται στο στοιχείο α).
3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, οι δαπάνες που είναι επιλέξιμες για στήριξη από επιχειρησιακό πρόγραμμα είναι δαπάνες που προκύπτουν βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 4 ή, για έμμεσες δαπάνες που προκύπτουν βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 4, κατ’ αποκοπήν ποσό έως το 15 % των επιλέξιμων άμεσων δαπανών προσωπικού.
4. Οι ακόλουθες δαπάνες δεν είναι επιλέξιμες για στήριξη από το επιχειρησιακό πρόγραμμα:
α)
τόκοι χρέους·
β)
παροχή υποδομών·
γ)
κόστος μεταχειρισμένων αγαθών·
δ)
φόρος προστιθέμενης αξίας, εκτός της περίπτωσης που δεν είναι ανακτήσιμος δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας για τον ΦΠΑ.
Άρθρο 27
Τεχνική βοήθεια
1. Κατόπιν πρωτοβουλίας της Επιτροπής ή για λογαριασμό της και μέχρι ανώτατου ποσοστού 0,35 % της ετήσιας χρηματοδότησής του, το Ταμείο μπορεί να χρηματοδοτήσει, μέτρα προπαρασκευαστικά, παρακολούθησης, διοικητικής και τεχνικής βοήθειας, λογιστικού ελέγχου, ενημέρωσης, ελέγχου και αξιολόγησης που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, καθώς και δραστηριότητες του άρθρου 10.
2. Η Επιτροπή διεξάγει διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και τις οργανώσεις που εκπροσωπούν τις οργανώσεις-εταίρους στο επίπεδο της Ένωσης σχετικά με την σχεδιαζόμενη χρήση της τεχνικής βοήθειας.
3. Η Επιτροπή καταρτίζει κάθε χρόνο, μέσω εκτελεστικών πράξεων, σχέδια σχετικά με τη μορφή των δράσεων που συνδέονται με τα μέτρα που καταγράφονται στην παράγραφο 1, εφόσον προβλέπεται συνδρομή από το Ταμείο.
4. Κατόπιν πρωτοβουλίας των κρατών μελών και μέχρι ανώτατου ποσοστού 5 % της χρηματοδότησης του Ταμείου, το επιχειρησιακό πρόγραμμα μπορεί να χρηματοδοτήσει, μέτρα προπαρασκευαστικά, διαχειριστικά, παρακολούθησης, διοικητικής και τεχνικής βοήθειας, λογιστικού ελέγχου, ενημέρωσης, ελέγχου και αξιολόγησης που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Μπορεί επίσης να χρηματοδοτήσει τεχνική βοήθεια και ανάπτυξη ικανοτήτων των οργανώσεων-εταίρων.
ΤΙΤΛΟΣ V
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ
Άρθρο 28
Γενικές αρχές των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου
Τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 7, εξασφαλίζουν τα ακόλουθα:
α)
περιγραφή των καθηκόντων κάθε αρμόδιου φορέα που συμμετέχει στη διαχείριση και τον έλεγχο, και την κατανομή αρμοδιοτήτων στο εσωτερικό του κάθε φορέα·
β)
τον σεβασμό της αρχής του διαχωρισμού των καθηκόντων μεταξύ των φορέων καθώς και στο πλαίσιο κάθε φορέα·
γ)
διαδικασίες για τη διασφάλιση της νομιμότητας και κανονικότητας των δηλούμενων δαπανών·
δ)
πληροφορικά συστήματα για την τήρηση λογιστικών, την αποθήκευση και διαβίβαση δημοσιονομικών δεδομένων και δεδομένων για τους δείκτες, την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων·
ε)
συστήματα για τη σύνταξη εκθέσεων και την παρακολούθηση, όταν ο αρμόδιος φορέας αναθέτει την εκτέλεση καθηκόντων σε άλλο φορέα·
στ)
ρυθμίσεις για τον έλεγχο της λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου·
ζ)
συστήματα και διαδικασίες για τη διασφάλιση επαρκούς διαδρομής ελέγχου·
η)
την πρόληψη, ανίχνευση και διόρθωση παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένης της απάτης, και την είσπραξη αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών μαζί με τους ενδεχόμενους τόκους υπερημερίας.
Άρθρο 29
Ευθύνες που απορρέουν από την επιμερισμένη διαχείριση
Σύμφωνα με την αρχή της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση και τον έλεγχο των προγραμμάτων σύμφωνα με τις οικείες ευθύνες τους που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 30
Αρμοδιότητες των κρατών μελών
1. Τα κράτη μέλη εκτελούν τις υποχρεώσεις διαχείρισης, ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου και αναλαμβάνουν τις συνακόλουθες αρμοδιότητες που ορίζονται στους κανόνες περί επιμερισμένης διαχείρισης, οι οποίοι παρατίθενται στον δημοσιονομικό κανονισμό και στον παρόντα κανονισμό.
2. Τα κράτη μέλη προλαμβάνουν, ανιχνεύουν και διορθώνουν παρατυπίες και ανακτούν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά καθώς και τόκους υπερημερίας. Κοινοποιούν στην Επιτροπή παρατυπίες που υπερβαίνουν τα 10 000 EUR σε συνεισφορά του Ταμείου και την τηρούν ενήμερη για σημαντική πρόοδο των σχετικών διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών.
Τα κράτη μέλη δεν κοινοποιούν στην Επιτροπή παρατυπίες σε σχέση με τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
η παρατυπία έγκειται μόνο στην αδυναμία μερικής ή πλήρους εκτέλεσης μιας πράξης που περιλαμβάνεται στο συγχρηματοδοτούμενο επιχειρησιακό πρόγραμμα λόγω της πτώχευσης του δικαιούχου·
β)
εκείνες στις οποίες γνωστοποιούνται ηθελημένα από τον δικαιούχο στη διαχειριστική αρχή ή στην αρχή πιστοποίησης, πριν αυτές τις αντιληφθούν, είτε πριν είτε μετά την καταβολή της δημόσιας συνεισφοράς·
γ)
εκείνες στις οποίες εντοπίζει και διορθώνει η διαχειριστική αρχή ή η αρχή πιστοποίησης πριν να περιληφθεί η οικεία δαπάνη σε δήλωση δαπανών και υποβληθεί στην Επιτροπή.
Σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, ιδίως δε σε εκείνες που προηγούνται πτώχευσης ή σε περιπτώσεις που υπάρχουν υπόνοιες για απάτη, οι παρατυπίες που εντοπίσθηκαν, μαζί με τα σχετικά προληπτικά και διορθωτικά μέτρα, πρέπει να δηλώνονται στην Επιτροπή.
Όταν δεν είναι εφικτή η ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σε έναν δικαιούχο εξαιτίας παράλειψης ή αμέλειας από πλευράς ενός κράτους μέλους, το εν λόγω κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για την επιστροφή των σχετικών ποσών στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μην ανακτήσουν αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό εάν το προς ανάκτηση από τον δικαιούχο ποσό, χωρίς τους τόκους, δεν υπερβαίνει τα 250 EUR σε συνεισφορά από το Ταμείο.
Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 62 περί συμπληρωματικών λεπτομερών κανόνων σχετικά με τα κριτήρια για τον προσδιορισμό των περιπτώσεων παρατυπίας που πρέπει να αναφερθούν, τα στοιχεία που πρέπει να παρέχονται και τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζονται για να καθοριστεί εάν τα ποσά τα οποία είναι μη ανακτήσιμα πρέπει να επιστρέφονται από τα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2, για να καθορίσει τη συχνότητα της υποβολής εκθέσεων και το υπόδειγμα που πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την υποβολή της έκθεσης.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την θέσπιση αποτελεσματικών ρυθμίσεων για την εξέταση των καταγγελιών σχετικά με το Ταμείο. Την ευθύνη για το πεδίο εφαρμογής, τους κανόνες και τις διαδικασίες σχετικά με τις ρυθμίσεις αυτές αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το θεσμικό και νομικό τους πλαίσιο. Τα κράτη μέλη εξετάζουν, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, τις καταγγελίες που υποβάλλονται στην Επιτροπή και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των ρυθμίσεών τους. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν, κατόπιν σχετικού αιτήματος, την Επιτροπή για τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων.
4. Όλες οι επίσημες ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ του κράτους μέλους και της Επιτροπής πραγματοποιούνται με τη χρήση συστήματος ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων. Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις με την οποία θέτει τους όρους και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί το εν λόγω σύστημα ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 31
Διορισμός αρχών
1. Κάθε κράτος μέλος διορίζει, για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια εθνική δημόσια αρχή ή φορέα ως διαχειριστική αρχή. Η ίδια διαχειριστική αρχή μπορεί να διορίζεται για δύο επιχειρησιακά προγράμματα.
2. Το κράτος μέλος διορίζει, για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια εθνική δημόσια αρχή ή φορέα ως αρχή πιστοποίησης, με την επιφύλαξη της παραγράφου 3. Η ίδια αρχή πιστοποίησης μπορεί να διορίζεται για δύο επιχειρησιακά προγράμματα.
3. Το κράτος μέλος μπορεί να διορίσει, για ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια διαχειριστική αρχή για να εκτελέσει συμπληρωματικά και τα καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης.
4. Το κράτος μέλος διορίζει, για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, μια εθνική δημόσια αρχή ή φορέα, λειτουργικά ανεξάρτητη(-ο) από τη διαχειριστική αρχή και την αρχή πιστοποίησης, ως αρχή ελέγχου. Η ίδια αρχή ελέγχου μπορεί να διορίζεται για δύο επιχειρησιακά προγράμματα.
5. Υπό την προϋπόθεση της τήρησης της αρχής του διαχωρισμού των λειτουργιών, η διαχειριστική αρχή, η αρχή πιστοποίησης και, για ΕΠ Ι και ΕΠ ΙΙ για τα οποία το συνολικό ποσό της στήριξης από το Ταμείο δεν υπερβαίνει τα 250 000 000 EUR, η αρχή ελέγχου, μπορούν να αποτελούν μέρος της ίδιας δημόσιας αρχής ή φορέα.
6. Το κράτος μέλος μπορεί να ορίσει έναν ή περισσότερους ενδιάμεσους φορείς για να εκτελούν συγκεκριμένα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης υπό την ευθύνη της εν λόγω αρχής. Οι σχετικές ρυθμίσεις μεταξύ της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης και των ενδιάμεσων φορέων καταγράφονται σε επίσημο έγγραφο.
7. Το κράτος μέλος ή η διαχειριστική αρχή μπορεί να αναθέσει τη διαχείριση μέρους ενός επιχειρησιακού προγράμματος σε έναν ενδιάμεσο φορέα μέσω γραπτής συμφωνίας μεταξύ του ενδιάμεσου φορέα και του κράτους μέλους ή της διαχειριστικής αρχής. Ο ενδιάμεσος φορέας παρέχει εγγυήσεις της φερεγγυότητας και των ικανοτήτων του στον οικείο τομέα καθώς και της ικανότητάς του για διοικητική και οικονομική διαχείριση.
8. Το κράτος μέλος ορίζει εγγράφως τους κανόνες που διέπουν τη σχέση του με τις διαχειριστικές αρχές, τις αρχές πιστοποίησης και τις ελεγκτικές αρχές, τις σχέσεις μεταξύ των εν λόγω αρχών και τις σχέσεις αυτών των αρχών με την Επιτροπή.
Άρθρο 32
Καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής
1. Η διαχειριστική αρχή είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση του επιχειρησιακού προγράμματος σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
2. Όσον αφορά τη διαχείριση του επιχειρησιακού προγράμματος, η διαχειριστική αρχή:
α)
όπου αρμόζει, υποστηρίζει το έργο της επιτροπής παρακολούθησης που αναφέρεται στο άρθρο 11 και της παρέχει τα απαιτούμενα στοιχεία για την εκτέλεση των καθηκόντων της, και ιδίως δεδομένα που αφορούν την πρόοδο του επιχειρησιακού προγράμματος ως προς την επίτευξη των στόχων του, δημοσιονομικά δεδομένα και δεδομένα που αφορούν τους δείκτες·
β)
εκπονεί και, μετά από διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και αποφεύγοντας τις συγκρούσεις συμφερόντων, για ΕΠ Ι, ή κατόπιν έγκρισης της επιτροπής παρακολούθησης που αναφέρεται στο άρθρο 11 για ΕΠ ΙΙ, υποβάλλει στην Επιτροπή τις ετήσιες και τελικές εκθέσεις υλοποίησης που αναφέρονται στο άρθρο 13·
γ)
θέτει στη διάθεση των ενδιάμεσων φορέων και των δικαιούχων πληροφορίες σχετικά με την εκτέλεση των καθηκόντων τους και την υλοποίηση πράξεων αντίστοιχα·
δ)
θεσπίζει σύστημα εγγραφής και αποθήκευσης δεδομένων σε ηλεκτρονική μορφή για κάθε πράξη, τα οποία είναι αναγκαία για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, τη δημοσιονομική διαχείριση, την επαλήθευση και τον έλεγχο, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων για μεμονωμένους συμμετέχοντες σε πράξεις που συγχρηματοδοτούνται από ΕΠ ΙΙ·
ε)
εξασφαλίζει ότι τα αναφερόμενα στο στοιχείο δ) δεδομένα συλλέγονται, καταχωρίζονται και αποθηκεύονται στο αναφερόμενο στο στοιχείο δ) σύστημα, σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 95/46/ΕΚ και, κατά περίπτωση, αναλύονται κατά φύλο.
3. Όσον αφορά την επιλογή των πράξεων, η διαχειριστική αρχή:
α)
καταρτίζει και, κατά περίπτωση όταν εγκριθούν, εφαρμόζει κατάλληλες διαδικασίες επιλογής και/ή κριτήρια που δεν εισάγουν διακρίσεις και είναι διαφανή·
β)
εξασφαλίζει ότι η πράξη που επιλέχθηκε:
i)
εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Ταμείου και του επιχειρησιακού προγράμματος·
ii)
πληροί τα κριτήρια που καθορίζονται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και στα άρθρα 22, 23 και 26·
iii)
λαμβάνει υπόψη, κατά περίπτωση, τις αρχές που ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 11, 12, 13 και 14·
γ)
εξασφαλίζει ότι παρέχεται στον δικαιούχο έγγραφο που καθορίζει τους όρους για την υποστήριξη της κάθε πράξης, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών απαιτήσεων που αφορούν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που πρέπει να παρασχεθούν βάσει της πράξης, το σχέδιο χρηματοδότησης και την προθεσμία εκτέλεσης·
δ)
εξασφαλίζει ότι ο δικαιούχος διαθέτει τη διοικητική, χρηματοοικονομική και επιχειρησιακή ικανότητα να τηρήσει τους όρους που αναφέρονται στο στοιχείο γ) πριν από την έγκριση της πράξης·
ε)
εξασφαλίζει ότι, σε περίπτωση που η υλοποίηση της πράξης έχει αρχίσει πριν από την υποβολή αίτησης για χρηματοδότηση στη διαχειριστική αρχή, τηρείται το ισχύον δίκαιο σχετικά με την εν λόγω πράξη·
στ)
καθορίζει το είδος της υλικής βοήθειας για ΕΠ Ι και το είδος δράσης για ΕΠ ΙΙ στα οποία θα καταλογιστούν οι δαπάνες μιας πράξης.
4. Όσον αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση και τον έλεγχο του επιχειρησιακού προγράμματος, η διαχειριστική αρχή:
α)
επαληθεύει την παράδοση των συγχρηματοδοτούμενων προϊόντων και υπηρεσιών και την καταβολή των δαπανών που δηλώνουν οι δικαιούχοι και ότι οι δαπάνες αυτές είναι σύμφωνες με το εφαρμοστέο δίκαιο, το επιχειρησιακό πρόγραμμα και τους όρους για την υποστήριξη της πράξης·
β)
διασφαλίζει ότι οι δικαιούχοι που εμπλέκονται στην υλοποίηση πράξεων των οποίων οι δαπάνες επιστρέφονται βάσει επιλέξιμων δαπανών που όντως έχουν γίνει τηρούν είτε χωριστό λογιστικό σύστημα είτε επαρκή λογιστική κωδικοποίηση για όλες τις συναλλαγές που αφορούν μια πράξη·
γ)
θέτει σε εφαρμογή αποτελεσματικά και αναλογικά μέτρα καταπολέμησης της απάτης, λαμβάνοντας υπόψη τους εντοπισθέντες κινδύνους·
δ)
ορίζει διαδικασίες που διασφαλίζουν την τήρηση όλων των εγγράφων σχετικά με τις δαπάνες και τους ελέγχους που απαιτούνται για τη διασφάλιση επαρκούς διαδρομής του ελέγχου, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 28 στοιχείο ζ)·
ε)
συντάσσει τη διαχειριστική δήλωση και την ετήσια σύνοψη που προβλέπεται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και β) του δημοσιονομικού κανονισμού.
5. Οι επαληθεύσεις βάσει της παραγράφου 4 στοιχείο α) περιλαμβάνουν τις ακόλουθες διαδικασίες:
α)
διοικητικές επαληθεύσεις για κάθε αίτηση επιστροφής που υποβάλλουν οι δικαιούχοι·
β)
επιτόπιες επαληθεύσεις πράξεων.
Η συχνότητα και το πεδίο κάλυψης των επιτόπιων επαληθεύσεων είναι ανάλογα προς το ποσό της δημόσιας υποστήριξης σε μια πράξη και προς το επίπεδο κινδύνου που εντοπίζεται κατά τις εν λόγω επαληθεύσεις και τους ελέγχους που διενεργεί η ελεγκτική αρχή για το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου συνολικά.
6. Οι επιτόπιες επαληθεύσεις μεμονωμένων πράξεων δυνάμει της παραγράφου 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) μπορούν να διενεργούνται σε δειγματοληπτική βάση.
7. Εάν η διαχειριστική αρχή είναι και δικαιούχος στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος, οι ρυθμίσεις για τις επαληθεύσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 4 στοιχείο α) εξασφαλίζουν τον επαρκή διαχωρισμό καθηκόντων.
8. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62 για τον καθορισμό των κανόνων προσδιορισμού των πληροφοριών σε σχέση με τα δεδομένα που πρέπει να καταγράφονται και να αποθηκεύονται σε ηλεκτρονική μορφή εντός του συστήματος παρακολούθησης όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2 στοιχείο δ) του παρόντος άρθρου.
Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των τεχνικών προδιαγραφών του συστήματος που θεσπίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 στοιχείο δ) του παρόντος άρθρου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
9. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62, για τον καθορισμό των λεπτομερών ελάχιστων απαιτήσεων για τη διαδρομή ελέγχου που αναφέρεται στην παράγραφο 4 στοιχείο δ) του παρόντος άρθρου σε σχέση με τις λογιστικές εγγραφές που πρέπει να τηρούνται και τα δικαιολογητικά έγγραφα που πρέπει να φυλάσσονται σε επίπεδο αρχής πιστοποίησης, διαχειριστικής αρχής, ενδιάμεσων φορέων και δικαιούχων.
10. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα της διαχειριστικής δήλωσης που αναφέρεται στην παράγραφο 4 στοιχείο ε). Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2.
Άρθρο 33
Καθήκοντα της αρχής πιστοποίησης
Η αρχή πιστοποίησης επιχειρησιακού προγράμματος είναι αρμόδια ειδικότερα για:
α)
την κατάρτιση και υποβολή αιτήσεων πληρωμής στην Επιτροπή και την πιστοποίηση ότι αυτές είναι προϊόν αξιόπιστων λογιστικών συστημάτων, βασίζονται σε επαληθεύσιμα παραστατικά και έχουν υποβληθεί σε επαληθεύσεις από τη διαχειριστική αρχή·
β)
την κατάρτιση των λογαριασμών που αναφέρονται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού·
γ)
την πιστοποίηση της πληρότητας, της ακρίβειας και της ειλικρίνειας των λογαριασμών και ότι οι δαπάνες που εγγράφονται σε αυτούς είναι σύμφωνες με το εφαρμοστέο δίκαιο και έχουν πραγματοποιηθεί για πράξεις που επελέγησαν για χρηματοδότηση σύμφωνα με τα κριτήρια που εφαρμόζονται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και συνάδουν με το εφαρμοστέο δίκαιο·
δ)
τη διασφάλιση της ύπαρξης ενός συστήματος εγγραφής και αποθήκευσης, σε ηλεκτρονική μορφή, λογιστικών εγγραφών για κάθε πράξη, και το οποίο υποστηρίζει όλα τα απαιτούμενα δεδομένα για την κατάρτιση των αιτήσεων πληρωμής και τους λογαριασμούς, περιλαμβανομένων των εγγραφών των προς ανάκτηση ποσών, των ανακτηθέντων ποσών και των ποσών που ανακλήθηκαν μετά από ολική ή μερική ακύρωση της συνεισφοράς για μια πράξη ή ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα·
ε)
τη διασφάλιση, για τους σκοπούς της σύνταξης και υποβολής των αιτήσεων πληρωμών, ότι έχει λάβει επαρκείς πληροφορίες από τη διαχειριστική αρχή σχετικά με τις διαδικασίες και τις διενεργηθείσες επαληθεύσεις σε σχέση με τη δαπάνη·
στ)
τη συνεκτίμηση, κατά τη σύνταξη και υποβολή αιτήσεων πληρωμής, των αποτελεσμάτων όλων των ελέγχων που διενεργούνται από την αρχή ελέγχου ή υπό την ευθύνη της·
ζ)
την τήρηση, σε ηλεκτρονική μορφή, λογιστικών εγγραφών όσον αφορά τις δαπάνες που δηλώνονται στην Επιτροπή και του αντίστοιχου ποσού της δημόσιας συμμετοχής που καταβάλλεται στους δικαιούχους·
η)
την τήρηση λογαριασμών για τα προς ανάκτηση ποσά και τα ποσά που αποσύρονται μετά από ολική ή μερική ακύρωση της συνεισφοράς σε μια πράξη. Τα ανακτώμενα ποσά επιστρέφονται στον προϋπολογισμό της Ένωσης πριν από το κλείσιμο του επιχειρησιακού προγράμματος και αφαιρούνται από την επόμενη δήλωση δαπανών.
Άρθρο 34
Καθήκοντα της αρχής ελέγχου
1. Η αρχή ελέγχου διασφαλίζει τη διενέργεια ελέγχων όσον αφορά την ομαλή λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος και σε κατάλληλο δείγμα πράξεων με βάση τις δαπάνες που δηλώνονται.
Οι δηλωθείσες δαπάνες ελέγχονται με βάση αντιπροσωπευτικό δείγμα, ή κατά περίπτωση, με ελέγχους επαλήθευσης, και, κατά γενικό κανόνα, με στατιστικές μεθόδους δειγματοληψίας.
Μη στατιστική μέθοδος δειγματοληψίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί ανάλογα με την επαγγελματική κρίση της αρχής ελέγχου, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά ελεγκτικά πρότυπα και σε κάθε περίπτωση όταν ο αριθμός των πράξεων για μια λογιστική χρήση δεν είναι επαρκής ώστε να επιτρέψει τη χρήση στατιστικής μεθόδου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, το μέγεθος του δείγματος είναι επαρκές ώστε να είναι σε θέση η αρχή ελέγχου να συντάσσει έγκυρη έκθεση λογιστικού ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού.
Η μέθοδος μη στατιστικού δείγματος καλύπτει τουλάχιστον το 5 % των πράξεων για τις οποίες έχουν δηλωθεί δαπάνες στην Επιτροπή κατά τη διάρκεια μιας λογιστικής χρήσης και 10 % των δαπανών που έχουν δηλωθεί στην Επιτροπή κατά τη διάρκεια μιας λογιστικής χρήσης.
Στις περιπτώσεις που το συνολικό ποσό στήριξης από το Ταμείο σε ένα ΕΠ Ι δεν υπερβαίνει τα 35 000 000 EUR, μπορεί η αρχή ελέγχου να περιορίσει τις ελεγκτικές της δραστηριότητες σε ετήσιο σύστημα ελέγχου το οποίο περιλαμβάνει ελέγχους επαλήθευσης με συνδυασμό αιφνιδιαστικών ελέγχων και δοκιμών βάσει του κινδύνου. Το ελεγκτικό έργο διενεργείται σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα ελέγχου και αξιολογεί ποσοτικά ετησίως το επίπεδο σφάλματος που περιλαμβάνεται στις πιστοποιημένες δηλώσεις δαπανών προς την Επιτροπή.
2. Όταν οι έλεγχοι διενεργούνται από άλλο φορέα διαφορετικό από την ελεγκτική αρχή, η ελεγκτική αρχή εγγυάται ότι ο εν λόγω φορέας διαθέτει την αναγκαία λειτουργική ανεξαρτησία.
3. Η ελεγκτική αρχή εγγυάται ότι κατά τον έλεγχο λαμβάνονται υπόψη τα διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα.
4. Η αρχή ελέγχου καταρτίζει, εντός οκτώ μηνών από την έγκριση ενός επιχειρησιακού προγράμματος, στρατηγική λογιστικού ελέγχου για τη διενέργεια των λογιστικών ελέγχων. Η στρατηγική λογιστικού ελέγχου ορίζει τη μεθοδολογία ελέγχου, την μέθοδο δειγματοληψίας ή, κατά περίπτωση, τους ελέγχους επαλήθευσης για τους λογιστικούς ελέγχους πράξεων και τον προγραμματισμό των ελέγχων για την τρέχουσα λογιστική χρήση και τις δύο επόμενες λογιστικές χρήσεις. Η στρατηγική λογιστικού ελέγχου επικαιροποιείται σε ετήσια βάση από το 2016 μέχρι και το 2024. Όταν ένα κοινό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου εφαρμόζεται σε δύο επιχειρησιακά προγράμματα, μπορεί να καθοριστεί μία ενιαία στρατηγική λογιστικού ελέγχου για τα εν λόγω επιχειρησιακά προγράμματα. Η αρχή ελέγχου υποβάλλει στην Επιτροπή τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, κατόπιν σχετικού αιτήματος.
5. Η αρχή ελέγχου συντάσσει:
α)
γνώμη λογιστικού ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού·
β)
ετήσια έκθεση ελέγχου που παραθέτει τα κύρια συμπεράσματα των λογιστικών ελέγχων που διενεργήθηκαν σύμφωνα με την παράγραφο 1, συμπεριλαμβανομένων των συμπερασμάτων σχετικά με ελλείψεις που διαπιστώθηκαν στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, και των προτεινόμενων διορθωτικών ενεργειών καθώς και εκείνων που υλοποιήθηκαν.
Όταν ένα κοινό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου εφαρμόζεται σε δύο επιχειρησιακά προγράμματα, τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου μπορούν να ομαδοποιηθούν σε μία ενιαία έκθεση.
6. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με τα υποδείγματα για τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, τη γνώμη λογιστικού ελέγχου και την έκθεση ελέγχου. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 2.
7. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 62, προκειμένου να ορίζει το πεδίο και το περιεχόμενο των λογιστικών ελέγχων πράξεων και των λογιστικών ελέγχων των λογαριασμών και τη μεθοδολογία για την επιλογή του δείγματος των πράξεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου.
8. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων όσον αφορά τη χρήση των δεδομένων που συλλέγονται κατά τη διενέργεια των εν λόγω λογιστικών ελέγχων από υπαλλήλους της Επιτροπής ή εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους της Επιτροπής.
Άρθρο 35
Διαδικασία διορισμού της διαχειριστικής αρχής και της αρχής πιστοποίησης
1. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή την ημερομηνία και τη μορφή των διορισμών, που πραγματοποιούνται στο κατάλληλο επίπεδο, της διαχειριστικής αρχής και, κατά περίπτωση, της αρχής πιστοποίησης, πριν από την υποβολή της πρώτης αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής προς την Επιτροπή.
2. Οι διορισμοί που αναφέρονται στην παράγραφο 1 βασίζονται σε έκθεση και γνώμη ανεξάρτητου ελεγκτικού φορέα, που αξιολογεί τη συμμόρφωση των αρχών προς τα κριτήρια που αφορούν το περιβάλλον εσωτερικού ελέγχου, τη διαχείριση των κινδύνων, τις δραστηριότητες διαχείρισης και ελέγχου, και την παρακολούθηση όπως αναφέρονται στο παράρτημα IV.
Ο ανεξάρτητος φορέας ελέγχου είναι η αρχή ελέγχου, ή άλλος φορέας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου με την απαραίτητη ελεγκτική ικανότητα, ο οποίος είναι ανεξάρτητος από τη διαχειριστική αρχή και, κατά περίπτωση, από την αρχή πιστοποίησης, και ο οποίος εκτελεί τα καθήκοντά του λαμβάνοντας υπόψη τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα λογιστικού ελέγχου.
3. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν ότι μια διαχειριστική αρχή ή μια αρχή πιστοποίησης που διορίστηκε για επιχειρησιακό πρόγραμμα συγχρηματοδοτούμενο από το ΕΚΤ, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 θεωρείται ότι διορίστηκε για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού.
4. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει, εντός ενός μηνός από την αναφερόμενη στην παράγραφο 1 κοινοποίηση των διορισμών, την έκθεση και τη γνώμη του αναφερόμενου στην παράγραφο 2 ανεξάρτητου ελεγκτικού φορέα και την περιγραφή των καθηκόντων και διαδικασιών της διαχειριστικής αρχής ή, κατά περίπτωση, της αρχής πιστοποίησης. Η Επιτροπή αποφασίζει εάν θα ζητήσει τα έγγραφα αυτά με βάση την αξιολόγηση κινδύνου.
Η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις εντός δύο μηνών από την παραλαβή των εγγράφων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο.
Με την επιφύλαξη του άρθρου 46, η εξέταση των εν λόγω εγγράφων δεν συνεπάγεται διακοπή της επεξεργασίας των αιτήσεων για ενδιάμεσες πληρωμές.
5. Σε περίπτωση που τα υφιστάμενα αποτελέσματα των λογιστικών και άλλων ελέγχων δείχνουν ότι η διορισθείσα αρχή δεν πληροί πλέον τα κριτήρια της παραγράφου 2, το κράτος μέλος καθορίζει, στο κατάλληλο επίπεδο και ανάλογα με τη σοβαρότητα του προβλήματος, περίοδο συμμόρφωσης κατά την οποία πρέπει να αναληφθούν οι απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες.
Σε περίπτωση που η διορισμένη αρχή δεν υλοποιήσει τις απαιτούμενες διορθωτικές ενέργειες εντός της περιόδου συμμόρφωσης που καθόρισε το κράτος μέλος, επιβάλλεται παύση του διορισμού της από το ίδιο το κράτος μέλος στο κατάλληλο επίπεδο.
Το κράτος μέλος ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση την Επιτροπή όταν διορισμένη αρχή υπαχθεί σε περίοδο συμμόρφωσης, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με την αντίστοιχη περίοδο συμμόρφωσης, όταν τερματισθεί η περίοδος συμμόρφωσης μετά την εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων, καθώς και σε περίπτωση που τερματισθεί ο διορισμός αρχής. Η γνωστοποίηση υπαγωγής διορισμένου φορέα σε περίοδο συμμόρφωσης από το κράτος μέλος, με την επιφύλαξη της εφαρμογής του άρθρου 46, δεν συνεπάγεται διακοπή της επεξεργασίας των αιτήσεων για ενδιάμεσες πληρωμές.
6. Όταν τερματίζεται ο διορισμός διαχειριστικής αρχής ή αρχής πιστοποίησης, τα κράτη μέλη διορίζουν, σύμφωνα με τη διαδικασία της παραγράφου 2, νέο φορέα ο οποίος αναλαμβάνει τα καθήκοντα της διαχειριστικής αρχής ή της αρχής πιστοποίησης, και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.
7. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα έκθεσης και γνώμης του ανεξάρτητου ελεγκτικού φορέα και την περιγραφή των καθηκόντων και διαδικασιών που ισχύουν για τη διαχειριστική αρχή και, ανάλογα με την περίπτωση, την αρχή πιστοποίησης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 36
Εξουσίες και αρμοδιότητες της Επιτροπής
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών που καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τις πληροφορίες για τον διορισμό των φορέων που είναι υπεύθυνοι για την διαχείριση και τον έλεγχο, τα έγγραφα που παρέχονται κατ’ έτος, σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, από τους ορισθέντες φορείς, τις εκθέσεις ελέγχου, τις ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης και τους ελέγχους που διενεργούνται από εθνικούς και ενωσιακούς φορείς, ότι τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει συστήματα διαχείρισης και ελέγχου τα οποία είναι σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και ότι τα συστήματα αυτά λειτουργούν αποτελεσματικά κατά τη διάρκεια εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων.
2. Υπάλληλοι της Επιτροπής ή εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής μπορούν να διενεργούν επιτόπιους λογιστικούς ελέγχους ή επαληθεύσεις μετά από προειδοποίηση τουλάχιστον 12 εργάσιμων ημερών στην αρμόδια εθνική αρχή, εκτός από επείγουσες περιπτώσεις. Η Επιτροπή τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη αποφυγής αδικαιολόγητων αλληλοεπικαλύψεων των λογιστικών ελέγχων ή των επαληθεύσεων που διενεργούν τα κράτη μέλη, το επίπεδο κινδύνου για τον προϋπολογισμό της Ένωσης και την ανάγκη ελαχιστοποίησης των διοικητικών επιβαρύνσεων για τους δικαιούχους σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Το πεδίο εφαρμογής αυτών των ελέγχων ή επαληθεύσεων μπορεί να περιλαμβάνει ιδίως την επαλήθευση της αποτελεσματικής λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου ενός προγράμματος ή μέρους του προγράμματος και των πράξεων, καθώς και αξιολόγηση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης πράξεων ή προγραμμάτων. Σε αυτούς τους ελέγχους ή τις επαληθεύσεις μπορούν να συμμετέχουν υπάλληλοι ή εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι του κράτους μέλους.
Οι υπάλληλοι ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής, οι οποίοι είναι δεόντως εξουσιοδοτημένοι να διενεργούν επιτόπιους λογιστικούς ελέγχους ή επαληθεύσεις, έχουν πρόσβαση σε όλα τα απαιτούμενα αρχεία, έγγραφα και μεταδεδομένα, ανεξάρτητα από το μέσο αποθήκευσής τους, τα οποία αφορούν τις χρηματοδοτούμενες από το Ταμείο δαπάνες ή τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου. Τα κράτη μέλη παρέχουν αντίγραφα αυτών των αρχείων, εγγράφων και μεταδεδομένων στην Επιτροπή μετά από σχετικό αίτημα.
Οι αρμοδιότητες που ορίζονται στην παρούσα παράγραφο δεν θίγουν την εφαρμογή των εθνικών διατάξεων που επιφυλάσσουν ορισμένες πράξεις για υπαλλήλους που ορίζονται ειδικά από την εθνική νομοθεσία. Υπάλληλοι και εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι της Επιτροπής δεν συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, σε κατ’ οίκον επισκέψεις ή στις επίσημες ανακρίσεις ατόμων στα πλαίσια διαδικασιών βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Εντούτοις, οι υπάλληλοι αυτοί και οι αντιπρόσωποι έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που αποκτώνται με αυτόν τον τρόπο χωρίς να θίγονται οι αρμοδιότητες των εθνικών δικαστηρίων και τηρώντας πλήρως τα θεμελιώδη δικαιώματα των σχετικών υποκειμένων δικαίου.
3. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από ένα κράτος μέλος να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων του διαχείρισης και ελέγχου ή να επαληθεύσει την ορθότητα των δαπανών σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 37
Συνεργασία με τις ελεγκτικές αρχές
1. Η Επιτροπή συνεργάζεται με τις αρχές ελέγχου για τον συντονισμό των σχεδίων και των μεθόδων του λογιστικού ελέγχου και ανταλλάσσει αμέσως με τις εν λόγω αρχές τα αποτελέσματα των λογιστικών ελέγχων των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.
2. Για να διευκολυνθεί η συνεργασία αυτή σε περιπτώσεις που ένα κράτος μέλος ορίζει περισσότερες από μία ελεγκτικές αρχές, το κράτος μέλος μπορεί να ορίσει έναν συντονιστικό φορέα.
3. Η Επιτροπή, οι ελεγκτικές αρχές και ο τυχόν συντονιστικός φορέας συναντώνται τακτικά κατά γενικό δε κανόνα τουλάχιστον μία φορά το έτος, εκτός εάν καταλήξουν σε διαφορετική απόφαση μεταξύ τους, για να εξετάσουν από κοινού την ετήσια έκθεση ελέγχου, τη γνώμη λογιστικού ελέγχου και τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, και να ανταλλάξουν απόψεις για θέματα που σχετίζονται με τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.
ΤΙΤΛΟΣ VI
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΧΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Δημοσιονομική διαχείριση
Άρθρο 38
Αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις στη διάρκεια της περιόδου από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020. Η απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση επιχειρησιακού προγράμματος συνιστά απόφαση χρηματοδότησης κατά την έννοια του άρθρου 84 του δημοσιονομικού κανονισμού και, μόλις κοινοποιηθεί στο οικείο κράτος μέλος, συνιστά νομική ανάληψη υποχρέωσης κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού.
Για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα, η ανάληψη υποχρέωσης του προϋπολογισμού για την πρώτη δόση έπεται της έγκρισης του επιχειρησιακού προγράμματος από την Επιτροπή.
Οι αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού για τις επόμενες δόσεις πραγματοποιούνται από την Επιτροπή πριν από την 1η Μαΐου κάθε έτους με βάση την απόφαση που αναφέρεται στην δεύτερη παράγραφο, εκτός εάν εφαρμόζεται το άρθρο 16 του δημοσιονομικού κανονισμού.
Άρθρο 39
Πληρωμές εκ μέρους της Επιτροπής
1. Οι πληρωμές εκ μέρους της Επιτροπής της συνεισφοράς του Ταμείου σε κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού και με την επιφύλαξη των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων. Κάθε πληρωμή καταλογίζεται στις παλαιότερες ανοικτές πιστώσεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού του Ταμείου.
2. Οι πληρωμές έχουν τη μορφή προχρηματοδότησης, ενδιάμεσων πληρωμών και πληρωμής του τελικού υπολοίπου.
Άρθρο 40
Ενδιάμεσες πληρωμές και πληρωμή του τελικού υπολοίπου εκ μέρους της Επιτροπής
1. Η Επιτροπή καταβάλλει ως ενδιάμεσες πληρωμές το 90 % του ποσού που προκύπτει από την εφαρμογή του ποσοστού συγχρηματοδότησης που ορίζεται στην απόφαση για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος, στην επιλέξιμη δημόσια δαπάνη που περιλαμβάνεται στην αίτηση πληρωμής. Η Επιτροπή καθορίζει τα υπόλοιπα ποσά τα οποία επιστρέφονται υπό μορφή ενδιάμεσων πληρωμών ή ανακτώνται σύμφωνα με το άρθρο 50.
2. Παρά τις διατάξεις του άρθρου 21, η συνεισφορά από το Ταμείο μέσω των ενδιάμεσων πληρωμών και της πληρωμής του τελικού υπολοίπου δεν είναι υψηλότερη από το ανώτατο ποσό της συνεισφοράς από το Ταμείο, όπως ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος.
Άρθρο 41
Αιτήσεις πληρωμής
1. Η αίτηση πληρωμής που υποβάλλεται στην Επιτροπή παρέχει όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα στην Επιτροπή για την τήρηση λογαριασμών σύμφωνα με το άρθρο 68 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού.
2. Οι αιτήσεις πληρωμής περιλαμβάνουν για το επιχειρησιακό πρόγραμμα συνολικά και για την τεχνική βοήθεια που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 4:
α)
το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δημόσιων δαπανών που επωμίστηκαν οι δικαιούχοι και οι οποίες καταβλήθηκαν για την υλοποίηση πράξεων, όπως αυτές έχουν εγγραφεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης·
β)
το συνολικό ποσό της δημόσιας δαπάνης για την υλοποίηση πράξεων, όπως έχει καταχωριστεί στο λογιστικό σύστημα της αρχής πιστοποίησης.
3. Οι επιλέξιμες δαπάνες που περιλαμβάνονται σε αίτηση πληρωμής τεκμηριώνονται από τα εκδοθέντα τιμολόγια ή λογιστικά έγγραφα ισοδύναμης αποδεικτικής αξίας, εκτός των μορφών υποστήριξης που προβλέπονται στο άρθρο 25 παράγραφος 1 στοιχεία β), γ) και δ). Για τέτοιες μορφές επιχορηγήσεων, τα ποσά που περιλαμβάνονται σε μια αίτηση πληρωμής είναι οι δαπάνες που υπολογίζονται σε συνάρτηση με την εφαρμοζόμενη βάση.
4. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα για τις αιτήσεις πληρωμής. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 42
Πληρωμές προς δικαιούχους
1. Η διαχειριστική αρχή εξασφαλίζει ότι, όταν παρέχονται επιχορηγήσεις προς τις οργανώσεις-εταίρους, οι δικαιούχοι διαθέτουν επαρκή ρευστότητα ώστε να διασφαλίζεται η ορθή εκτέλεση των πράξεων.
2. Υπό τον όρο της διαθεσιμότητας χρηματοδότησης από την προχρηματοδότηση και τις ενδιάμεσες πληρωμές, η διαχειριστική αρχή μεριμνά ώστε ο δικαιούχος να εισπράττει στο ακέραιο το συνολικό ποσό της οφειλόμενης επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης το αργότερο 90 ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αξίωσης πληρωμής από τον δικαιούχο. Κανένα ποσό δεν αφαιρείται ούτε παρακρατείται, ούτε εισπράττεται οποιαδήποτε ειδική επιβάρυνση ή άλλο τέλος ισοδύναμου αποτελέσματος, το οποίο θα επέφερε μείωση των οφειλόμενων στους δικαιούχους ποσών.
3. Η προθεσμία πληρωμής που αναφέρεται στην παράγραφο 2 μπορεί να διακοπεί από την διαχειριστική αρχή στις ακόλουθες δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις:
α)
το ποσό της αξίωσης πληρωμής δεν οφείλεται ή δεν έχουν προσκομιστεί τα απαραίτητα δικαιολογητικά έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων και των εγγράφων που είναι αναγκαία για τις επαληθεύσεις διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 4 στοιχείο α)·
β)
έχει ξεκινήσει έρευνα σε σχέση με πιθανές παρατυπίες που επηρεάζουν τη σχετική δαπάνη.
Ο ενδιαφερόμενος δικαιούχος ενημερώνεται γραπτώς για την διακοπή και τους λόγους της διακοπής.
Άρθρο 43
Χρήση του ευρώ
1. Τα ποσά των επιχειρησιακών προγραμμάτων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη, οι δηλώσεις δαπανών, οι αιτήσεις πληρωμής, οι λογαριασμοί και οι δαπάνες που αναφέρονται στις ετήσιες και τελικές εκθέσεις υλοποίησης εκφράζονται σε ευρώ.
2. Τα κράτη μέλη που δεν έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως νόμισμά τους κατά την ημερομηνία της αίτησης πληρωμής μετατρέπουν σε ευρώ τα ποσά των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν σε εθνικό νόμισμα. Τα ποσά αυτά μετατρέπονται σε ευρώ με την χρήση της μηνιαίας λογιστικής ισοτιμίας της Επιτροπής για τον μήνα εγγραφής της σχετικής δαπάνης στους λογαριασμούς της αρχής πιστοποίησης του συγκεκριμένου επιχειρησιακού προγράμματος. Η Επιτροπή δημοσιεύει κάθε μήνα ηλεκτρονικώς αυτή τη συναλλαγματική ισοτιμία.
3. Όταν το ευρώ γίνει το νόμισμα ενός κράτους μέλους, η διαδικασία μετατροπής που μνημονεύεται στην παράγραφο 2 εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε όλες τις δαπάνες που έχουν καταλογιστεί στους λογαριασμούς από την αρχή πιστοποίησης πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της αμετάκλητης ισοτιμίας μετατροπής του εθνικού νομίσματος σε ευρώ.
Άρθρο 44
Πληρωμή και εκκαθάριση της προχρηματοδότησης
1. Έπειτα από την απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος, η Επιτροπή καταβάλλει προχρηματοδότηση που ανέρχεται στο 11 % της συνολικής συνεισφοράς του Ταμείου στο εν λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα.
2. Η προχρηματοδότηση χρησιμοποιείται μόνο για πληρωμές στους δικαιούχους κατά την εφαρμογή του επιχειρησιακού προγράμματος. Διατίθεται αμέσως στον αρμόδιο φορέα γι’ αυτόν τον σκοπό.
3. Το συνολικό ποσό που καταβάλλεται ως προχρηματοδότηση επιστρέφεται στην Επιτροπή εάν δεν σταλεί καμία αίτηση πληρωμής για το εν λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα εντός 24 μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή καταβάλλει το πρώτο ποσό της προχρηματοδότησης. Η συνεισφορά της Ένωσης στο εν λόγω επιχειρησιακό πρόγραμμα δεν επηρεάζεται από αυτή την επιστροφή.
4. Το ποσό που καταβάλλεται ως προχρηματοδότηση διαγράφεται εξ ολοκλήρου από τους λογαριασμούς της Επιτροπής το αργότερο κατά το κλείσιμο του επιχειρησιακού προγράμματος.
Άρθρο 45
Προθεσμίες για την υποβολή των αιτήσεων ενδιάμεσης πληρωμής και για την πληρωμή τους
1. Η αρχή πιστοποίησης υποβάλλει σε τακτά διαστήματα αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής σύμφωνα με το άρθρο 41 παράγραφος 2 που καλύπτει ποσά τα οποία εγγράφονται στο λογιστικό της σύστημα κατά την λογιστική χρήση. Ωστόσο, η αρχή πιστοποίησης, όταν το θεωρεί αναγκαίο, μπορεί να συμπεριλάβει τα εν λόγω ποσά στις αιτήσεις πληρωμής που υποβάλλονται σε μεταγενέστερες λογιστικές χρήσεις.
2. Η αρχή πιστοποίησης υποβάλλει την τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής έως τις 31 Ιουλίου μετά τη λήξη της προηγούμενης λογιστικής χρήσης και, σε κάθε περίπτωση, πριν από την πρώτη αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για την επόμενη λογιστική χρήση.
3. Η πρώτη αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής δεν υποβάλλεται πριν από την κοινοποίηση στην Επιτροπή του διορισμού της διαχειριστικής αρχής και της αρχής πιστοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 35.
4. Δεν πραγματοποιούνται ενδιάμεσες πληρωμές για επιχειρησιακό πρόγραμμα, εκτός εάν έχει αποσταλεί στην Επιτροπή η ετήσια έκθεση υλοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 13.
5. Με την επιφύλαξη των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, η Επιτροπή πραγματοποιεί την ενδιάμεση πληρωμή το αργότερο εντός 60 ημερών από την ημερομηνία καταχώρισης της αίτησης πληρωμής από την Επιτροπή.
Άρθρο 46
Διακοπή της προθεσμίας πληρωμής
1. Ο κύριος διατάκτης, κατά την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού, μπορεί να διακόπτει την προθεσμία πληρωμής για μια αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής για ανώτατη περίοδο έξι μηνών:
α)
σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρασχεθεί από έναν εθνικό ή ενωσιακό φορέα λογιστικού ελέγχου, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις σημαντικής ανεπάρκειας στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου·
β)
ο κύριος διατάκτης οφείλει να διενεργεί πρόσθετες επαληθεύσεις όταν περιέρχονται σε γνώση του πληροφορίες ότι οι δαπάνες που περιέχονται σε μια αίτηση πληρωμής συνδέονται με παρατυπία που έχει σοβαρές δημοσιονομικές συνέπειες·
γ)
δεν υποβάλλεται ένα από τα έγγραφα που απαιτούνται βάσει του άρθρου 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού.
Τα κράτη μέλη μπορούν να συμφωνήσουν για επέκταση της περιόδου διακοπής κατά τρεις επιπλέον μήνες.
2. Ο κύριος διατάκτης περιορίζει τη διακοπή στο μέρος της δαπάνης που καλύπτεται από την αίτηση πληρωμής την οποία αφορούν τα στοιχεία που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1, εκτός εάν δεν είναι δυνατός ο εντοπισμός του μέρους των δαπανών που επηρεάζεται. Ο κύριος διατάκτης ενημερώνει γραπτώς το κράτος μέλος και τη διαχειριστική αρχή αμέσως για τον λόγο της διακοπής και τους ζητά να διορθώσουν την κατάσταση. Ο κύριος διατάκτης τερματίζει τη διακοπή της προθεσμίας πληρωμής μόλις ληφθούν τα αναγκαία μέτρα.
Άρθρο 47
Αναστολή πληρωμών
1. Το σύνολο ή μέρος των ενδιάμεσων πληρωμών μπορεί να αναστέλλεται από την Επιτροπή εάν συντρέχει ένας ή περισσότεροι από τους ακόλουθους λόγους:
α)
υπάρχει σοβαρή έλλειψη στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος, που έχει θέσει σε κίνδυνο την ενωσιακή συνεισφορά στο επιχειρησιακό πρόγραμμα και για την οποία δεν έχουν ληφθεί διορθωτικά μέτρα·
β)
δαπάνη που περιλαμβάνεται σε δήλωση δαπανών συνδέεται με παρατυπία που έχει σοβαρές δημοσιονομικές συνέπειες, η οποία δεν έχει διορθωθεί·
γ)
το κράτος μέλος δεν έχει λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την επανόρθωση της κατάστασης η οποία αποτέλεσε αιτία της διακοπής βάσει του άρθρου 46·
δ)
υπάρχει σοβαρή ανεπάρκεια όσον αφορά την ποιότητα και την αξιοπιστία του συστήματος παρακολούθησης ή των δεδομένων σχετικά με τους δείκτες.
2. Η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει με εκτελεστικές πράξεις την αναστολή όλων ή μέρους των ενδιάμεσων πληρωμών, αφού προηγουμένως δώσει στο κράτος μέλος την ευκαιρία να υποβάλει τις παρατηρήσεις του.
3. Η Επιτροπή τερματίζει την αναστολή όλων ή μέρους των ενδιάμεσων πληρωμών όταν το κράτος μέλος έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να καταστήσει δυνατή την άρση της αναστολής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Προετοιμασία, εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών και κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων
Άρθρο 48
Υποβολή πληροφοριών
Για κάθε έτος από το 2016 έως και το 2025, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή κατά την ημερομηνία που ορίζεται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, τα κατωτέρω έγγραφα που αναφέρονται στο εν λόγω άρθρο, και συγκεκριμένα:
α)
τους λογαριασμούς που αναφέρονται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού για την προηγούμενη λογιστική χρήση·
β)
τη διαχειριστική δήλωση και την ετήσια σύνοψη που προβλέπεται στο άρθρο 32 παράγραφος 4 στοιχείο ε) του παρόντος κανονισμού για την προηγούμενη λογιστική χρήση·
γ)
τη γνώμη λογιστικού ελέγχου και την έκθεση ελέγχου που προβλέπεται στο άρθρο 34 παράγραφος 5 στοιχεία α) και β) του παρόντος κανονισμού για την προηγούμενη λογιστική χρήση.
Άρθρο 49
Προετοιμασία των λογαριασμών
1. Οι λογαριασμοί που αναφέρονται στο άρθρο 59 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού υποβάλλονται στην Επιτροπή για κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα. Οι λογαριασμοί καλύπτουν τη λογιστική χρήση και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
α)
το συνολικό ποσό των επιλέξιμων δημόσιων δαπανών που έχουν εγγραφεί στα λογιστικά συστήματα της αρχής πιστοποίησης το οποίο έχει συμπεριληφθεί σε αιτήσεις πληρωμών που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 41 και το άρθρο 45 παράγραφος 2 έως τις 31 Ιουλίου που έπεται της λήξης της λογιστικής χρήσης, το συνολικό ποσό της αντίστοιχης επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης που έχει πραγματοποιηθεί κατά την υλοποίηση των πράξεων και το συνολικό ποσό των αντίστοιχων πληρωμών που έχουν καταβληθεί στους δικαιούχους δυνάμει του άρθρου 42 παράγραφος 2·
β)
τα ποσά που ανακλήθηκαν και ανακτήθηκαν κατά τη λογιστική χρήση, τα προς ανάκτηση ποσά μέχρι το τέλος της λογιστικής χρήσης και τα μη ανακτήσιμα ποσά·
γ)
έλεγχο της συνάφειας μεταξύ των δαπανών που δηλώνονται σύμφωνα με το στοιχείο α) και των δαπανών που δηλώθηκαν για την ίδια λογιστική χρήση στις αιτήσεις πληρωμής και εξήγηση κάθε απόκλισης.
2. Στην περίπτωση που δαπάνες οι οποίες περιλαμβάνονταν προηγουμένως σε αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή της λογιστικής χρήσης αποκλείονται από τους λογαριασμούς κράτους μέλους, λόγω υπό εξέλιξη αξιολόγησης της νομιμότητας και κανονικότητας των εν λόγω δαπανών, το σύνολο ή μέρος των δαπανών αυτών που αποδειχθεί νόμιμο και κανονικό μπορεί να συμπεριληφθεί σε αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή σε μεταγενέστερες λογιστικές χρήσεις.
3. Η Επιτροπή εκδίδει, προκειμένου να οριστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος άρθρου, εκτελεστικές πράξεις σχετικά με το υπόδειγμα για τους λογαριασμούς που αναφέρονται στο παρόν άρθρο. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 63 παράγραφος 3.
Άρθρο 50
Εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών
1. Έως τις 31 Μαΐου του έτους που έπεται της λήξης της λογιστικής περιόδου, η Επιτροπή προβαίνει, σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 6 του δημοσιονομικού κανονισμού, σε εξέταση των εγγράφων που υποβλήθηκαν από το κράτος μέλος δυνάμει του άρθρου 48 του παρόντος κανονισμού.
Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, το κράτος μέλος παρέχει όλες τις απαραίτητες επιπρόσθετες πληροφορίες που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να καθορίσει εάν οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς έως την προθεσμία που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου.
2. Η Επιτροπή αποδέχεται τους λογαριασμούς εφόσον είναι σε θέση να συμπεράνει ότι οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα αυτό όταν η αρχή ελέγχου παράσχει γνώμη λογιστικού ελέγχου χωρίς επιφυλάξεις όσον αφορά την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνεια των λογαριασμών, εκτός εάν η Επιτροπή κατέχει συγκεκριμένα στοιχεία βάσει των οποίων η γνώμη λογιστικού ελέγχου των λογαριασμών είναι αναξιόπιστη.
3. Η Επιτροπή ενημερώνει το κράτος μέλος έως την προθεσμία που ορίζεται στην παράγραφο 1 εάν είναι σε θέση να αποδεχθεί τους λογαριασμούς.
4. Εάν, για λόγους που αποδίδονται στο κράτος μέλος, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να πραγματοποιήσει την αποδοχή των λογαριασμών έως την προθεσμία που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή προβαίνει σε κοινοποίηση στο κράτος μέλος διευκρινίζοντας τους λόγους σύμφωνα με την παράγραφο 2 και αναφέροντας τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν καθώς και την χρονική περίοδο για την ολοκλήρωσή τους. Στο τέλος της ε λόγω χρονικής περιόδου η Επιτροπή ενημερώνει το κράτος μέλος εάν είναι σε θέση να αποδεχθεί τους λογαριασμούς.
5. Τα ζητήματα που αφορούν τη νομιμότητα και κανονικότητα των σχετικών συναλλαγών όσον αφορά τις δαπάνες που εγγράφονται στους λογαριασμούς δεν λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς της αποδοχής των λογαριασμών από την Επιτροπή. Η διαδικασία εξέτασης και αποδοχής των λογαριασμών δεν διακόπτει την εξέταση των αιτήσεων για ενδιάμεσες πληρωμές και δεν οδηγεί σε αναστολή των πληρωμών, με την επιφύλαξη των άρθρων 46 και 47.
6. Βάσει των λογαριασμών που γίνονται αποδεκτοί, η Επιτροπή υπολογίζει το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για τη λογιστική χρήση και τις επακόλουθες προσαρμογές αναφορικά με τις πληρωμές στο κράτος μέλος. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη:
i)
τα ποσά στους λογαριασμούς που αναφέρονται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 στοιχείο α) και στα οποία πρόκειται να εφαρμοσθεί το ποσοστό συγχρηματοδότησης που ορίζεται στο άρθρο 20·
ii)
το συνολικό ποσό των πληρωμών που πραγματοποίησε η Επιτροπή στη διάρκεια της εν λόγω λογιστικής χρήσης, το οποίο αποτελείται από το ποσό των ενδιάμεσων πληρωμών που κατέβαλε η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 21 και με το άρθρο 40 παράγραφος 1.
7. Μετά τον υπολογισμό που πραγματοποιείται σύμφωνα με την παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή καταβάλλει τυχόν οφειλόμενο επιπλέον ποσό εντός 30 ημερών από την αποδοχή των λογαριασμών. Εφόσον υπάρχουν ποσά προς ανάκτηση από το κράτος μέλος, υπόκεινται σε ένταλμα είσπραξης που εκδίδει η Επιτροπή το οποίο εκτελείται, κατά το δυνατόν, με συμψηφισμό των ποσών που οφείλονται στο κράτος μέλος στο πλαίσιο μεταγενέστερων πληρωμών στο ίδιο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Η είσπραξη αυτή δεν αποτελεί δημοσιονομική διόρθωση και δεν περιορίζει την υποστήριξη του Ταμείου προς το επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το ποσό που εισπράττεται αποτελεί έσοδο για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 177 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού.
8. Όταν μετά την εφαρμογή της διαδικασίας της παραγράφου 4, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποδεχθεί τους λογαριασμούς, καθορίζει, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών και σύμφωνα με την παράγραφο 6, το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για τη λογιστική χρήση, και ενημερώνει το κράτος μέλος. Όταν το κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή τη σύμφωνη γνώμη του εντός δύο μηνών από την ημερομηνία διαβίβασης των πληροφοριών από την Επιτροπή, εφαρμόζεται η παράγραφος 7. Ελλείψει τέτοιας συμφωνίας, η Επιτροπή εκδίδει απόφαση, με εκτελεστικές πράξεις, ορίζοντας το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για την λογιστική χρήση. Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί δημοσιονομική διόρθωση και δεν περιορίζει τη στήριξη του Ταμείου προς το επιχειρησιακό πρόγραμμα. Βάσει της απόφασης αυτής, η Επιτροπή εφαρμόζει τις προσαρμογές στις πληρωμές προς το κράτος μέλος σύμφωνα με την παράγραφο 7.
9. Η αποδοχή των λογαριασμών από την Επιτροπή, ή η έκδοση απόφασης από την Επιτροπή σύμφωνα με την παράγραφο 8, δεν θίγει την εφαρμογή των διορθώσεων δυνάμει των άρθρων 55 και 56.
10. Τα κράτη μέλη δύνανται να αντικαθιστούν τα παράτυπα ποσά που εντοπίζονται μετά την υποβολή των λογαριασμών, προβαίνοντας στις αντίστοιχες προσαρμογές στους λογαριασμούς για τη λογιστική χρήση κατά την οποία εντοπίστηκε η παρατυπία, με την επιφύλαξη των άρθρων 55 και 56.
Άρθρο 51
Διαθεσιμότητα εγγράφων
1. Η διαχειριστική αρχή διασφαλίζει ότι όλα τα δικαιολογητικά έγγραφα σχετικά με τις δαπάνες που υποστηρίζονται από το Ταμείο για πράξεις για τις οποίες το συνολικό ποσό της επιλέξιμης δημόσιας δαπάνης δεν υπερβαίνει το 1 000 000 EUR, τίθενται για διάστημα τριών ετών στη διάθεση της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου εάν το ζητήσουν, από τις 31 Δεκεμβρίου μετά την υποβολή των λογαριασμών στους οποίους περιλαμβάνεται η δαπάνη της πράξης.
Στην περίπτωση πράξεων άλλων από εκείνες που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, όλα τα δικαιολογητικά έγγραφα είναι διαθέσιμα για περίοδο δύο ετών από τις 31 Δεκεμβρίου μετά την υποβολή των λογαριασμών στους οποίους περιλαμβάνεται η τελική δαπάνη της περατωθείσας πράξης.
Μια διαχειριστική αρχή μπορεί να αποφασίσει να εφαρμόσει σε πράξεις για τις οποίες η συνολική επιλέξιμη δαπάνη είναι μικρότερη των 1 000 000 EUR, τον κανόνα που αναφέρεται στο δεύτερο εδάφιο.
Η χρονική περίοδος που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο διακόπτεται είτε σε περίπτωση δικαστικών διαδικασιών είτε με δεόντως αιτιολογημένη αίτηση της Επιτροπής.
2. Η διαχειριστική αρχή κοινοποιεί στους δικαιούχους την ημερομηνία έναρξης της περιόδου που αναφέρεται στην παράγραφο 1.
3. Τα έγγραφα τηρούνται υπό τη μορφή είτε πρωτοτύπων είτε επικυρωμένων αντιγράφων των πρωτοτύπων ή σε κοινώς αποδεκτούς φορείς δεδομένων, περιλαμβανομένων των ηλεκτρονικών εκδόσεων των πρωτότυπων εγγράφων ή εγγράφων που υπάρχουν μόνο σε ηλεκτρονική μορφή.
4. Τα έγγραφα τηρούνται σε μορφή που επιτρέπει ταυτοποίηση των υποκειμένων των δεδομένων για διάστημα που δεν υπερβαίνει το αναγκαίο για τους σκοπούς για τους οποίους συγκεντρώθηκαν τα δεδομένα ή για τους οποίους υποβάλλονται σε περαιτέρω επεξεργασία
5. Η διαδικασία πιστοποίησης της αντιστοιχίας των εγγράφων που διατηρούνται σε κοινά αποδεκτούς φορείς δεδομένων με τα πρωτότυπα έγγραφα ορίζεται από τις εθνικές αρχές και εξασφαλίζει ότι οι διατηρούμενες εκδόσεις τηρούν τις εθνικές νομικές απαιτήσεις και είναι αξιόπιστες για τους σκοπούς του λογιστικού ελέγχου.
6. Όταν τα έγγραφα υπάρχουν μόνο σε ηλεκτρονική μορφή, τα πληροφοριακά συστήματα που χρησιμοποιούνται πρέπει να πληρούν τα αποδεκτά πρότυπα ασφαλείας που διασφαλίζουν ότι τα διατηρούμενα έγγραφα τηρούν τις εθνικές νομικές απαιτήσεις και είναι αξιόπιστα για τους σκοπούς του λογιστικού ελέγχου.
Άρθρο 52
Υποβολή εγγράφων κλεισίματος και πληρωμή του τελικού υπολοίπου
1. Πέραν των εγγράφων που αναφέρονται στο άρθρο 48, για την τελική λογιστική χρήση από την 1η Ιουλίου 2023 έως την 30ή Ιουνίου 2024, τα κράτη μέλη υποβάλλουν τελική έκθεση υλοποίησης του επιχειρησιακού προγράμματος.
2. Το τελικό υπόλοιπο καταβάλλεται το αργότερο εντός τριών μηνών από την ημερομηνία αποδοχής των λογαριασμών της τελευταίας λογιστικής χρήσης ή ενός μηνός μετά την ημερομηνία παραλαβής της τελικής έκθεσης υλοποίησης ισχύει η τελευταία ημερομηνία.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Δημοσιονομικές διορθώσεις και εισπράξεις
Άρθρο 53
Δημοσιονομικές διορθώσεις από τα κράτη μέλη
1. Τα κράτη μέλη φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για τη διερεύνηση των παρατυπιών και την επιβολή των αναγκαίων δημοσιονομικών διορθώσεων και την επιδίωξη της ανάκτησης των σχετικών ποσών. Σε περίπτωση συστημικής παρατυπίας, το κράτος μέλος επεκτείνει την έρευνά του για να καλυφθούν όλες οι πράξεις που έχουν ενδεχομένως επηρεαστεί.
2. Τα κράτη μέλη προβαίνουν στις απαιτούμενες δημοσιονομικές διορθώσεις όσον αφορά τις μεμονωμένες ή συστημικές παρατυπίες που διαπιστώνονται σε πράξεις ή επιχειρησιακά προγράμματα. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις συνίστανται στην ακύρωση ολόκληρης ή μέρους της δημόσιας συνεισφοράς σε μια πράξη ή επιχειρησιακό πρόγραμμα. Το κράτος μέλος λαμβάνει υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα των παρατυπιών και την οικονομική απώλεια του Ταμείου και εφαρμόζει αναλογική διόρθωση. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις εγγράφονται στους λογαριασμούς από τη διαχειριστική αρχή για τη λογιστική χρήση κατά τη διάρκεια της οποίας αποφασίζεται η ακύρωση.
3. Το ποσό της συνεισφοράς του Ταμείου που ακυρώνεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί από το κράτος μέλος στο εσωτερικό του ίδιου επιχειρησιακού προγράμματος με την επιφύλαξη της παραγράφου 4.
4. Η συνεισφορά που ακυρώνεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 δεν επιτρέπεται να επαναχρησιμοποιηθεί για καμία πράξη που αποτέλεσε αντικείμενο διόρθωσης ούτε, στην περίπτωση που η δημοσιονομική διόρθωση πραγματοποιείται λόγω συστημικής παρατυπίας, για πράξη που επηρεάστηκε από τη συστημική παρατυπία.
5. Μία δημοσιονομική διόρθωση δεν έχει αντίκτυπο στην υποχρέωση των κρατών μελών να επιδιώκουν την ανάκτηση ποσών βάσει του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 54
Δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή
1. Η Επιτροπή πραγματοποιεί τις δημοσιονομικές διορθώσεις, μέσω εκτελεστικών πράξεων, ακυρώνοντας συνολικά ή εν μέρει τη συνεισφορά της Ένωσης σε ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα και προβαίνοντας σε ανάκτηση από το κράτος μέλος, με στόχο να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο χρηματοδότησης από την Ένωση δαπάνης η οποία συνιστά παράβαση της εφαρμοστέας νομοθεσίας·
2. Παράβαση της εφαρμοστέας νομοθεσίας συνεπάγεται δημοσιονομική διόρθωση μόνο σε σχέση με δαπάνες που έχουν δηλωθεί στην Επιτροπή και εάν συντρέχει ένας από τους ακόλουθους όρους:
α)
η παράβαση επηρέασε την επιλογή μιας πράξης από τον αρμόδιο φορέα για τη στήριξη από το Ταμείο ή, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες, λόγω της φύσης της παράβασης, δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί ο εν λόγω αντίκτυπος, υφίσταται όμως προφανής κίνδυνος η παράβαση να έχει αυτές τις επιπτώσεις·
β)
η παράβαση επηρέασε το ποσό της δαπάνης που δηλώθηκε για επιστροφή από τον προϋπολογισμό της Ένωσης ή, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες, λόγω της φύσης της παράβασης, δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί επακριβώς ο δημοσιονομικός αντίκτυπος, αλλά υφίσταται προφανής κίνδυνος η παράβαση να έχει αυτές τις επιπτώσεις.
3. Όταν λαμβάνεται απόφαση για δημοσιονομική διόρθωση βάσει της παραγράφου 1, η Επιτροπή τηρεί την αρχή της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης της εφαρμοστέας νομοθεσίας και τις δημοσιονομικές της επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η Επιτροπή τηρεί ενήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνονται για την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων.
Άρθρο 55
Κριτήρια για δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή
1. Η Επιτροπή προβαίνει σε δημοσιονομικές διορθώσεις με εκτελεστικές πράξεις, ακυρώνοντας το σύνολο ή μέρος της συνεισφοράς της Ένωσης σε επιχειρησιακό πρόγραμμα, σύμφωνα με το άρθρο 54, όταν, μετά τη διεξαγωγή της αναγκαίας εξέτασης, συμπεραίνει ότι:
α)
υπάρχει σοβαρή έλλειψη στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος η οποία έχει θέσει σε κίνδυνο την ήδη καταβληθείσα συνεισφορά της Ένωσης στο επιχειρησιακό πρόγραμμα·
β)
το κράτος μέλος δεν έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του βάσει του άρθρου 53 πριν από την έναρξη της διαδικασίας διόρθωσης βάσει της παρούσας παραγράφου·
γ)
οι δαπάνες που περιέχονται στην αίτηση πληρωμής είναι παράτυπες και δεν έχουν διορθωθεί από το κράτος μέλος πριν από την έναρξη της διαδικασίας διόρθωσης βάσει της παρούσας παραγράφου.
Η Επιτροπή στηρίζει τις δημοσιονομικές της διορθώσεις σε διαπιστωμένες μεμονωμένες περιπτώσεις παρατυπιών, λαμβάνοντας υπόψη αν η παρατυπία είναι συστημική. Όταν δεν είναι εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός του ποσού της παράτυπης δαπάνης με την οποία επιβαρύνθηκε το Ταμείο, η Επιτροπή εφαρμόζει κατ’ αποκοπήν διόρθωση ή διόρθωση κατά παρέκταση.
2. Κατά την έκδοση απόφασης σχετικά με τη διόρθωση βάσει της παραγράφου 1, η Επιτροπή τηρεί την αρχή της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παρατυπίας καθώς και την έκταση και τις δημοσιονομικές επιπτώσεις των ελλείψεων που διαπιστώθηκαν στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου του επιχειρησιακού προγράμματος.
3. Όταν η Επιτροπή στηρίζει τη θέση της σε εκθέσεις ελεγκτών, με εξαίρεση τους ελεγκτές των δικών της υπηρεσιών, εξάγει τα δικά της συμπεράσματά σε σχέση με τις δημοσιονομικές συνέπειες, αφού εξετάσει τα μέτρα που έλαβε το οικείο κράτος μέλος βάσει του άρθρου 53 παράγραφος 2, τις κοινοποιήσεις που πραγματοποιούνται βάσει του άρθρου 30 παράγραφος 2 και τις ενδεχόμενες απαντήσεις από το κράτος μέλος.
4. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 62, θεσπίζοντας λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τα κριτήρια για τον καθορισμό σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων των κύριων τύπων τέτοιων ελλείψεων, τα κριτήρια που εφαρμόζονται για τον καθορισμό του επιπέδου της δημοσιονομικής διόρθωσης που πρέπει να εφαρμοστεί και τα κριτήρια για την εφαρμογή κατ’ αποκοπήν διορθώσεων ή διορθώσεων κατά παρέκταση.
Άρθρο 56
Διαδικασία δημοσιονομικής διόρθωσης από την Επιτροπή
1. Πριν λάβει απόφαση για τη δημοσιονομική διόρθωση, η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία ενημερώνοντας το κράτος μέλος για τα προσωρινά συμπεράσματα της εξέτασής της και ζητώντας από το κράτος μέλος να διατυπώσει τις παρατηρήσεις του εντός δύο μηνών.
2. Όταν η Επιτροπή προτείνει κατά παρέκταση ή κατ’ αποκοπήν δημοσιονομική διόρθωση, παρέχεται στο κράτος μέλος η δυνατότητα να αποδείξει, μέσω εξέτασης των συναφών εγγράφων, ότι η πραγματική έκταση της παρατυπίας είναι μικρότερη από την εκτίμηση της Επιτροπής. Το κράτος μέλος, σε συμφωνία με την Επιτροπή, δύναται να περιορίσει το πεδίο της εξέτασης αυτής σε ένα κατάλληλο ποσοστό ή ένα δείγμα των σχετικών φακέλων. Εκτός από δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, η χρονική παράταση που χορηγείται για την εξέταση αυτή δεν μπορεί να υπερβεί περαιτέρω την περίοδο δύο μηνών μετά τη δίμηνη περίοδο πού αναφέρεται στην παράγραφο 1.
3. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία που υποβάλλει το κράτος μέλος εντός της προθεσμίας που ορίζεται στις παραγράφους 1 και 2.
4. Όταν το κράτος μέλος δεν αποδέχεται τα προσωρινά συμπεράσματα της Επιτροπής, καλείται σε ακρόαση από την Επιτροπή, ώστε να διασφαλιστεί ότι είναι διαθέσιμες όλες οι σχετικές πληροφορίες και παρατηρήσεις που θα χρησιμεύσουν ως βάση για τα συμπεράσματα της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της δημοσιονομικής διόρθωσης.
5. Σε περίπτωση συμφωνίας και με την επιφύλαξη της παραγράφου 6 του παρόντος άρθρου, το κράτος μέλος μπορεί να χρησιμοποιήσει εκ νέου το Ταμείο σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 3.
6. Για την επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων, η Επιτροπή λαμβάνει απόφαση σχετικά με τη δημοσιονομική διόρθωση, με εκτελεστική πράξη, εντός έξι μηνών από την ημερομηνία της ακρόασης ή από την ημερομηνία παραλαβής των συμπληρωματικών στοιχείων, όταν το κράτος μέλος δεχθεί να υποβάλει τα εν λόγω συμπληρωματικά στοιχεία μετά την ακρόαση. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία και τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν κατά τη διαδικασία. Εάν δεν πραγματοποιηθεί ακρόαση, ο υπολογισμός της εξάμηνης περιόδου αρχίζει δύο μήνες από την ημερομηνία της προσκλητήριας σε ακρόαση επιστολής της Επιτροπής.
7. Όταν η Επιτροπή κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της σύμφωνα με το άρθρο 36, ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, εντοπίζουν παρατυπίες που καταδεικνύουν σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, η συνακόλουθη δημοσιονομική διόρθωση μειώνει τη χρηματοδότηση από το Ταμείο στο επιχειρησιακό πρόγραμμα
Το πρώτο εδάφιο δεν ισχύει στην περίπτωση σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου οι οποίες, πριν από την ημερομηνία εντοπισμού από την Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο:
α)
είχαν προσδιορισθεί στην διαχειριστική δήλωση, την ετήσια έκθεση ελέγχου ή την γνώμη λογιστικού ελέγχου που υποβλήθηκε στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, ή σε άλλες εκθέσεις λογιστικού ελέγχου της αρχής λογιστικού ελέγχου που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα, ή
β)
είχαν αποτελέσει το αντικείμενο κατάλληλων διορθωτικών μέτρων από το κράτος μέλος.
Η αξιολόγηση των σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου βασίζεται στην εφαρμοστέα νομοθεσία κατά την υποβολή των συναφών διαχειριστικών δηλώσεων, των ετήσιων εκθέσεων ελέγχου και των γνωμών λογιστικού ελέγχου.
Όταν η Επιτροπή αποφασίζει την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων:
α)
τηρεί την αρχή της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα των σοβαρών ελλείψεων στην αποτελεσματική λειτουργία ενός συστήματος διαχείρισης και ελέγχου και τις δημοσιονομικές τους επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης·
β)
για τους σκοπούς της εφαρμογής κατ’ αποκοπή ή κατά παρέκταση διορθώσεων, εξαιρεί τις παράτυπες δαπάνες που εντοπίστηκαν προηγουμένως από το κράτος μέλος το οποίο απετέλεσε αντικείμενο προσαρμογής των λογαριασμών σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 10 και των δαπανών που υπόκεινται σε εν εξελίξει αξιολόγηση της νομιμότητας και της κανονικότητάς τους σύμφωνα προς το άρθρο 49 παράγραφος 2·
γ)
λαμβάνει υπόψη της τις κατ’ αποκοπή ή κατά παρέκταση διορθώσεις που εφαρμόζονται στις δαπάνες του κράτους μέλους για άλλες σοβαρές ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί από το κράτος μέλος κατά τον υπολογισμό του υπολειπόμενου κινδύνου για τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
Άρθρο 57
Επιστροφή
1. Κάθε επιστροφή η οποία οφείλεται στον προϋπολογισμό της Ένωσης πραγματοποιείται πριν από την προθεσμία που αναφέρεται στο ένταλμα είσπραξης το οποίο συντάσσεται σύμφωνα με το άρθρο 73 του δημοσιονομικού κανονισμού. Η προθεσμία αυτή λήγει την τελευταία ημέρα του δεύτερου μήνα από την έκδοση του εντάλματος.
2. Οποιαδήποτε καθυστέρηση της επιστροφής συνεπάγεται την πληρωμή τόκων υπερημερίας, αρχής γενομένης από την ημερομηνία λήξης μέχρι την ημερομηνία πραγματοποίησης της πραγματικής πληρωμής. Το επιτόκιο αυτών των τόκων είναι κατά μιάμιση ποσοστιαία μονάδα υψηλότερο από το επιτόκιο που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στις βασικές πράξεις της αναχρηματοδότησης κατά την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
Άρθρο 58
Αναλογικός έλεγχος επιχειρησιακών προγραμμάτων
1. Οι πράξεις των οποίων οι συνολικές επιλέξιμες δαπάνες δεν υπερβαίνουν τις 150 000 EUR δεν υπόκεινται σε περισσότερους από έναν λογιστικούς ελέγχους είτε από την αρχή ελέγχου είτε από την Επιτροπή πριν από την υποβολή των λογαριασμών της λογιστικής χρήσης κατά την οποία περατώνεται η πράξη. Οι άλλες πράξεις δεν υπόκεινται σε περισσότερους από έναν λογιστικούς ελέγχους ανά λογιστική χρήση είτε από την αρχή ελέγχου είτε από την Επιτροπή πριν από την υποβολή των λογαριασμών της λογιστικής χρήσης κατά την οποία περατώνεται η πράξη. Οι πράξεις δεν υπόκεινται σε λογιστικό έλεγχο από την Επιτροπή ή την αρχή ελέγχου σε οιοδήποτε έτος κατά το οποίο έχει ήδη πραγματοποιηθεί λογιστικός έλεγχος από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, υπό την προϋπόθεση ότι τα αποτελέσματα του ελεγκτικού έργου που διεξήγαγε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο για τις εν λόγω πράξεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την αρχή ελέγχου ή την Επιτροπή για τον σκοπό της εκπλήρωσης των αντίστοιχων καθηκόντων τους.
2. Ο λογιστικός έλεγχος μιας πράξης που στηρίζεται από ΕΠ Ι μπορεί να καλύπτει όλα τα στάδια εκτέλεσής της και όλα τα επίπεδα της αλυσίδας εφοδιασμού, με μόνη εξαίρεση τον έλεγχο των πραγματικών τελικών αποδεκτών, εκτός εάν η αξιολόγηση κινδύνου διαπιστώσει ειδικό κίνδυνο παρατυπίας ή απάτης.
3. Για τα επιχειρησιακά προγράμματα για τα οποία η τελευταία γνώμη λογιστικού ελέγχου αναφέρει ότι δεν υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις, η Επιτροπή μπορεί να συμφωνήσει με την αρχή ελέγχου στην επόμενη συνεδρίαση η οποία αναφέρεται στο άρθρο 37 παράγραφος 2 ότι ο απαιτούμενος όγκος ελεγκτικής εργασίας μπορεί να περιοριστεί, ώστε να είναι ανάλογος με τον διαπιστωθέντα κίνδυνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Επιτροπή δεν διενεργεί δικούς της επιτόπιους ελέγχους, εκτός εάν υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ελλείψεις του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου οι οποίες επηρεάζουν τις δηλωθείσες στην Επιτροπή δαπάνες σε μια λογιστική χρήση για την οποία οι λογαριασμοί έχουν γίνει αποδεκτοί από την Επιτροπή.
4. Για τα επιχειρησιακά προγράμματα για τα οποία η Επιτροπή εξάγει το συμπέρασμα ότι η γνώμη της αρχής ελέγχου είναι αξιόπιστη, μπορεί να συμφωνήσει με την αρχή ελέγχου να περιορίσει τους επιτόπιους ελέγχους που πραγματοποιεί η ίδια η Επιτροπή στο ελεγκτικό έργο της αρχής ελέγχου, εκτός εάν υπάρχουν στοιχεία για ελλείψεις στο έργο της αρχής ελέγχου για μια λογιστική χρήση για την οποία οι λογαριασμοί έχουν γίνει αποδεκτοί από την Επιτροπή.
5. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, η αρχή ελέγχου και η Επιτροπή μπορούν να διενεργούν λογιστικούς ελέγχους πράξεων σε περίπτωση που η αξιολόγηση κινδύνου ή λογιστικός έλεγχος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου διαπιστώσει ειδικό κίνδυνο παρατυπίας ή απάτης, στην περίπτωση που υπάρχουν στοιχεία για σοβαρές ελλείψεις στην αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του οικείου επιχειρησιακού προγράμματος και, κατά τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 51 παράγραφος 1. Η Επιτροπή μπορεί, για να αξιολογήσει το έργο μιας αρχής ελέγχου, να επανεξετάσει τη διαδρομή ελέγχου της αρχής λογιστικού ελέγχου ή να συμμετέχει σε επιτόπιους ελέγχους της αρχής ελέγχου και όταν, σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά λογιστικά πρότυπα, είναι αναγκαίο, προκειμένου να λάβει διασφάλιση σε σχέση με την αποτελεσματική λειτουργία της αρχής ελέγχου, η Επιτροπή μπορεί να διεξάγει ελέγχους πράξεων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Αποδέσμευση
Άρθρο 59
Αποδέσμευση
1. Η Επιτροπή αποδεσμεύει μέρος του ποσού επιχειρησιακού προγράμματος, το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί για την καταβολή της προχρηματοδότησης και των ενδιάμεσων πληρωμών έως τις 31 Δεκεμβρίου του τρίτου οικονομικού έτους μετά το έτος της δημοσιονομικής ανάληψης υποχρεώσεων στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος ή για το οποίο δεν έχει υποβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 45 αίτηση πληρωμής η οποία συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 41, συμπεριλαμβανομένων και των αιτήσεων πληρωμής οι οποίες είτε ολόκληρες είτε τμηματικώς υπόκεινται σε διακοπή της προθεσμίας πληρωμής ή σε αναστολή πληρωμών.
2. Το συγκεκριμένο μέρος των αναλήψεων υποχρεώσεων που είναι ακόμη ανοικτό στις 31 Δεκεμβρίου 2023 αποδεσμεύεται εάν κάποιο από τα έγγραφα που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 52 παράγραφος 1 δεν έχει υποβληθεί στην Επιτροπή έως την προθεσμία που αναγράφεται στο άρθρο 52 παράγραφος 1.
Άρθρο 60
Εξαίρεση από την αποδέσμευση
1. Από το ποσό το οποίο αφορά η αποδέσμευση αφαιρούνται τα ποσά που αντιστοιχούν στο τμήμα της ανάληψης υποχρέωσης του προϋπολογισμού για το οποίο:
α)
αναστέλλονται οι πράξεις με δικαστική διαδικασία ή με διοικητική ένσταση η οποία έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα· ή
β)
δεν κατέστη δυνατή η υποβολή αίτησης πληρωμής για λόγους ανωτέρας βίας που επηρέασαν σοβαρά την υλοποίηση ολόκληρου ή μέρους του επιχειρησιακού προγράμματος.
Οι εθνικές αρχές που προβάλλουν λόγους ανωτέρας βίας βάσει του στοιχείου β) του πρώτου εδαφίου αποδεικνύουν τις άμεσες επιπτώσεις της ανωτέρας βίας στην υλοποίηση ολόκληρου ή μέρους του επιχειρησιακού προγράμματος
Για τους σκοπούς των στοιχείων α) και β) του πρώτου εδαφίου, η μείωση του ποσού μπορεί να ζητηθεί μία φορά, εάν η διάρκεια της αναστολής ή της κατάστασης ανωτέρας βίας δεν είναι μεγαλύτερη του ενός έτους, ή περισσότερες φορές για διάστημα που αντιστοιχεί στη διάρκεια της κατάστασης ανωτέρας βίας ή στον αριθμό των ετών μεταξύ της ημερομηνίας της δικαστικής ή διοικητικής απόφασης για την αναστολή της υλοποίησης της πράξης και της ημερομηνίας έκδοσης της οριστικής δικαστικής ή διοικητικής απόφασης.
2. Το κράτος μέλος αποστέλλει στην Επιτροπή, έως τις 31 Ιανουαρίου, στοιχεία για τις αναφερόμενες στα στοιχεία α) και β) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1 εξαιρέσεις για το ποσό που έπρεπε να δηλωθεί μέχρι το τέλος του προηγούμενου έτους.
Άρθρο 61
Διαδικασία
1. Η Επιτροπή ενημερώνει εγκαίρως το κράτος μέλος και τη διαχειριστική αρχή σε εύθετο χρόνο όποτε υπάρχει κίνδυνος εφαρμογής του κανόνα της αποδέσμευσης βάσει του άρθρου 59.
2. Βάσει των πληροφοριών που λαμβάνει στις 31 Ιανουαρίου, η Επιτροπή ανακοινώνει στο κράτος μέλος και τη διαχειριστική αρχή το ποσό της αποδέσμευσης που προκύπτει από τα εν λόγω στοιχεία.
3. Το κράτος μέλος έχει προθεσμία δύο μηνών να αποδεχθεί το ποσό που πρόκειται να αποδεσμευτεί ή να υποβάλει τις παρατηρήσεις του.
4. Το κράτος μέλος υποβάλει στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου αναθεωρημένο σχέδιο χρηματοδότησης που αποτυπώνει για το εξεταζόμενο οικονομικό έτος το μειωμένο ποσό της στήριξης που παρέχεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Εάν δεν το πράξει, η Επιτροπή αναθεωρεί το σχέδιο χρηματοδότησης μειώνοντας τη συνεισφορά του Ταμείου για το εξεταζόμενο οικονομικό έτος.
5. Η Επιτροπή τροποποιεί την απόφαση για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος, μέσω εκτελεστικών πράξεων, το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
ΤΙΤΛΟΣ VΙΙ
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΕΙΣ, ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 62
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 13 παράγραφος 6, στο άρθρο 30 παράγραφος 2 πέμπτο εδάφιο, στο άρθρο 32 παράγραφος 8 πρώτο εδάφιο, στο άρθρο 32 παράγραφος 9, στο άρθρο 34 παράγραφος 7, στο άρθρο 34 παράγραφος 8 και στο άρθρο 55 παράγραφος 4 εξουσιοδότηση που ανατίθεται στην Επιτροπή για αόριστο χρονικό διάστημα από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.
3. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
4. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχουν αντιταχθεί σε αυτή ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της εν λόγω πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από την παρέλευση της εν λόγω χρονικής περιόδου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν αμφότερα ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν σκοπεύουν να προβάλουν αντίρρηση. Η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Εάν κατά τη λήξη αυτής της περιόδου ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο έχει αντιταχθεί στην πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν.
Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη μπορεί να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να τεθεί σε ισχύ πριν από τη λήξη της περιόδου αυτής, εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν αμφότερα ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν προτίθενται να εγείρουν αντιρρήσεις.
Εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο αντιταχθούν σε κατ’ εξουσιοδότηση εκδοθείσα πράξη, αυτή δεν τίθεται σε ισχύ. Το όργανο που προβάλλει αντίρρηση στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη αναφέρει τους λόγους των αντιρρήσεών του.
Άρθρο 63
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή που συστήνεται κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Όταν η επιτροπή δεν εκδίδει γνώμη, η Επιτροπή δεν εκδίδει το σχέδιο εκτελεστικής πράξης όσον αφορά τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που αναφέρονται στο άρθρο 32 παράγραφος 8 του παρόντος κανονισμού, και εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2001.
Άρθρο 64
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 11 Μαρτίου 2014.