NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1300/2014
ze dne 18. listopadu 2014,
o technických specifikacích pro interoperabilitu týkajících se přístupnosti železničního systému Unie pro osoby se zdravotním postižením a osoby s omezenou schopností pohybu a orientace
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2008/57/ES ze dne 17. června 2008 o interoperabilitě železničního systému ve Společenství (1), a zejména na čl. 6 odst. 1 a čl. 8 odst. 1 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Článek 12 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 881/2004 (2) vyžaduje, aby Evropská agentura pro železnice (dále jen „agentura“) zajistila přizpůsobování technických specifikací pro interoperabilitu (TSI) technickému pokroku, vývoji trhu a sociálním požadavkům a navrhovala Komisi změny TSI, které považuje za nezbytné.
(2)
Rozhodnutím C(2010) 2576 (3) pověřila Komise agenturu, aby vypracovala a přezkoumala technické specifikace pro interoperabilitu za účelem rozšíření jejich oblasti působnosti na celý železniční systém v Unii. V rámci uvedeného pověření byla agentura požádána, aby rozšířila oblast působnosti TSI týkající se přístupnosti transevropského konvenčního a vysokorychlostního železničního systému, kterou rozhodnutí Komise 2008/164/ES (4) stanoví pro osoby se zdravotním postižením a osoby s omezenou schopností pohybu a orientace, na celý železniční systém v celé Unii.
(3)
Dne 6. května 2013 předložila agentura doporučení k přijetí TSI týkající se osob s omezenou schopností pohybu a orientace.
(4)
Úmluva Organizace spojených národů o právech osob se zdravotním postižením, jejímiž smluvními stranami je Unie i většina členských států, uznává přístupnost jako jednu ze svých obecných zásad. V článku 9 požaduje, aby státy, které jsou smluvní stranou této úmluvy, přijaly příslušná opatření k zajištění přístupu osob se zdravotním postižením na rovnoprávném základě s ostatními. Tato opatření musí zahrnovat vymezení a odstraňování překážek a bariér bránících přístupnosti a mimo jiné se týkají dopravy.
(5)
Směrnice 2008/57/ES stanoví „přístupnost“ jako základní požadavek na železniční systém uvnitř Unie.
(6)
Směrnice 2008/57/ES stanoví registr infrastruktury a registr vozidel, přičemž uvádí hlavní parametry, které je třeba pravidelně zveřejňovat a aktualizovat. Rozhodnutí Komise 2008/164/ES dále definuje parametry pro TSI týkající se „osob s omezenou schopností pohybu a orientace“, jež mají být v těchto registrech uvedeny. Vzhledem k tomu, že účel těchto registrů souvisí s postupem povolování a technickou kompatibilitou, považuje se za nezbytné vytvořit pro tyto parametry zvláštní nástroj. Tento soupis aktiv by měl umožnit určit překážky a bariéry bránící přístupnosti a monitorovat jejich postupné odstraňování.
(7)
Směrnice 2008/57/ES stanoví zásadu postupného uplatňování, zejména skutečnost, že cílové subsystémy uvedené v TSI mohou být zaváděny postupně v přiměřeném časovém období a že každá TSI by měla uvádět prováděcí strategii s cílem uskutečnit postupný přechod od současného stavu do konečného stavu, ve kterém bude dodržování TSI obecnou normou.
(8)
Členské státy by měly zavést vnitrostátní prováděcí plány, aby v přiměřeném časovém období prostřednictvím koordinovaného úsilí směřujícího k obnově a modernizaci subsystémů a prostřednictvím zavádění provozních opatření postupně odstranily všechny zjištěné překážky v oblasti přístupnosti. Tyto vnitrostátní prováděcí plány však nemohou být dostatečně podrobné a může u nich dojít k nepředvídatelným změnám, a členské státy by tedy měly i nadále předkládat informace v případech, kdy je k uvedení stávajících subsystémů do provozu po obnově nebo modernizaci zapotřebí nové povolení k uvedení do provozu, a v případě, že se TSI v plném rozsahu podle směrnice 2008/57/ES neuplatní.
(9)
Unie by měla přijmout společné priority a kritéria, jež by členské státy měly začlenit do svých vnitrostátních prováděcích plánů. Tím se přispěje k dosažení postupného uplatňování TSI v přiměřeném časovém období.
(10)
S cílem reagovat na technologický vývoj a podpořit modernizaci by měla být prosazována inovativní řešení a za určitých podmínek by měla být povolena jejich realizace. Je-li navrhováno inovativní řešení, výrobce nebo jeho oprávněný zástupce by měl vysvětlit, jak se odchyluje od příslušného oddílu TSI a Komise by toto inovativní řešení měla posoudit. V případě kladného posouzení by měla agentura u tohoto inovativního řešení definovat příslušné funkční specifikace a specifikace rozhraní a navrhnout vhodné metody posuzování.
(11)
S cílem předejít zbytečným dalším nákladům a administrativní zátěži a zásahu do stávajících smluv by se na subsystémy a projekty uvedené v čl. 9 odst. 1 písm. a) směrnice 2008/57/ES mělo i po svém zrušení nadále vztahovat rozhodnutí 2008/164/ES.
(12)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného podle čl. 29 odst. 1 směrnice 2008/57/ES,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví technickou specifikaci pro interoperabilitu (TSI) týkající se přístupnosti železničního systému Unie pro osoby se zdravotním postižením a osoby s omezenou schopností pohybu a orientace, jež je uvedena v příloze.
Článek 2
Oblast působnosti
1. Tato TSI platí pro subsystémy infrastruktura, provoz a řízení dopravy, využití telematiky a kolejová vozidla v souladu s jejich popisem v bodě 2 přílohy II směrnice 2008/57/ES a v bodě 2.1 přílohy tohoto nařízení. Týká se všech aspektů těchto subsystémů, které jsou relevantní z hlediska přístupnosti pro osoby se zdravotním postižením a osoby s omezenou schopností pohybu a orientace.
2. Tato TSI platí pro tyto sítě:
a)
síť transevropského konvenčního železničního systému v souladu s její definicí v oddílu 1.1 přílohy I směrnice 2008/57/ES;
b)
síť transevropského vysokorychlostního železničního systému v souladu s její definicí v oddílu 2.1 přílohy I směrnice 2008/57/ES;
c)
veškeré další části sítě.
Tato TSI neplatí pro případy uvedené v čl. 1 odst. 3 směrnice 2008/57/ES.
3. Tato TSI platí pro veškeré nové subsystémy infrastruktury nebo kolejových vozidel železničního systému v Unii uvedené v odstavci 1, které jsou uvedeny do provozu po dni, od kterého se tato TSI podle článku 12 použije, a to s přihlédnutím k bodům 7.1.1 a 7.1.2 přílohy.
4. Tato TSI neplatí pro stávající infrastrukturu nebo kolejová vozidla železničního systému v Unii uvedená v odstavci 1, která ke dni, od kterého se tato TSI podle článku 12 použije, již byla uvedena do provozu v síti jednoho z členských států (nebo její části).
5. Tato TSI však platí pro stávající infrastrukturu a kolejová vozidla železničního systému v Unii uvedená v odstavci 1, pokud procházejí obnovou nebo modernizací v souladu s článkem 20 směrnice 2008/57/ES, a to s přihlédnutím k článku 8 tohoto nařízení a k bodu 7.2 přílohy tohoto nařízení.
Článek 3
Posuzování shody
1. Postupy posuzování shody prvků a subsystémů interoperability uvedené v oddílu 6 přílohy musí vycházet z modulů stanovených rozhodnutím Komise 2010/713/EU (5).
2. Certifikát o přezkoušení typu nebo návrhu pro prvky interoperability je platný po dobu pěti let. Během této doby mohou být nové prvky téhož typu uváděny do provozu, aniž by bylo třeba provést nové posouzení shody.
3. Certifikáty uvedené v odstavci 2, které byly vydány v souladu s požadavky rozhodnutí 2008/164/ES zůstávají v platnosti, aniž by bylo třeba provést nové posouzení shody, až do původně stanoveného dne konce jejich platnosti. K prodloužení platnosti certifikátu je návrh nebo typ třeba opětovně posoudit, a to výhradně na základě nových nebo upravených požadavků uvedených v příloze tohoto nařízení.
4. Moduly univerzálních toalet, které byly posouzeny na základě požadavků rozhodnutí Komise 2008/164/ES, se neposuzují znovu, jsou-li určeny pro kolejová vozidla již existujícího návrhu v souladu s jejich definicí v nařízení Komise (EU) č. 1302/2014 (6).
Článek 4
Zvláštní případy
1. S ohledem na zvláštní případy uvedené v oddílu 7.3 přílohy jsou podmínkami, které musí být splněny pro ověření interoperability v souladu s čl. 17 odst. 2 směrnice 2008/57/ES, technická pravidla používaná v členském státě, na základě kterých se povoluje uvedení subsystémů, na něž se vztahuje toto nařízení, do provozu.
2. Do 1. července 2015 informují všechny členské státy ostatní členské státy a Komisi o:
a)
technických pravidlech uvedených v odstavci 1;
b)
postupech posuzování shody a ověřování, které mají být prováděny za účelem použití vnitrostátních pravidel uvedených v odstavci 1;
c)
subjektech pověřených podle čl. 17 odst. 3 směrnice 2008/57/ES prováděním postupů posuzování shody a ověřování ve vztahu ke zvláštním případům uvedeným v oddílu 7.3 přílohy.
Článek 5
Projekty v pokročilé fázi rozvoje
V souladu s čl. 9 odst. 3 směrnice 2008/57/ES vyrozumí všechny členské státy do jednoho roku od vstupu tohoto nařízení v platnost Komisi o seznamu projektů, které se provádějí na jejich území a nacházejí se v pokročilé fázi rozvoje.
Článek 6
Inovativní řešení
1. Technologický pokrok může vyžadovat inovativní řešení, která nejsou v souladu se specifikacemi uvedenými v příloze nebo pro něž nelze použít metody posuzování uvedené v příloze.
2. Inovativní řešení se mohou týkat subsystémů infrastruktury a kolejových vozidel, jejich částí a jejich prvků interoperability.
3. Je-li navrhováno inovativní řešení, je výrobce nebo jeho oprávněný zástupce usazený ve Společenství povinen uvést, jak se odchyluje od příslušného ustanovení TSI uvedené v příloze, a předložit ho Komisi k analýze. Komise si k navrhovanému inovativnímu řešení může vyžádat stanovisko agentury a případně konzultovat příslušné zúčastněné strany.
4. Komise k navrhovanému inovativnímu řešení vydá stanovisko. Je-li stanovisko kladné, je nutné vypracovat příslušné funkční specifikace a specifikace rozhraní a rovněž metodu posouzení, jichž je v rámci TSI zapotřebí, aby bylo možné tohoto inovativního řešení využít, a následně je během procesu revize začlenit do TSI. Je-li stanovisko záporné, nelze navrhované inovativní řešení použít.
5. Do dokončení revize TSI je třeba kladné stanovisko vydané Komisí považovat za přijatelný prostředek k zajištění dodržování základních požadavků směrnice 2008/57/ES a lze je použít pro posouzení subsystémů a projektů.
Článek 7
Soupis aktiv
1. Všechny členské státy zajistí zřízení a provedení soupisu aktiv s cílem:
a)
určit překážky a bariéry bránící přístupnosti;
b)
poskytovat informace uživatelům;
c)
monitorovat a vyhodnocovat pokrok v oblasti přístupnosti.
2. Agentura zřídí a bude koordinovat pracovní skupinu pověřenou vypracováním návrhu doporučení ohledně minimální struktury a obsahu údajů, jež je třeba pro soupisy aktiv shromáždit. Agentura předloží Komisi doporučení, a to mj. k obsahu, formátu údajů, funkční a technické architektuře, provoznímu režimu, pravidlům pro zadávání údajů a konzultacím a pravidlům pro sebehodnocení a určení subjektů odpovědných za poskytování údajů. S cílem stanovit nejživotaschopnější řešení toto doporučení zohlední odhadované náklady a přínosy všech posuzovaných technických řešení. Jeho součástí bude návrh časového harmonogramu zřízení soupisů aktiv.
3. Na základě doporučení uvedených v odstavci 2 se kapitola 7 přílohy aktualizuje v souladu s článkem 6 směrnice 2008/57/ES.
4. Z hlediska rozsahu tyto soupisy aktiv zahrnují přinejmenším:
a)
veřejné prostory stanic určených k přepravě cestujících v souladu s jejich definicí v bodě 2.1.1 přílohy;
b)
kolejová vozidla v souladu s jejich definicí v bodě 2.1.2 přílohy.
5. Soupis aktiv bude aktualizován tak, aby obsahoval údaje o nové infrastruktuře a kolejových vozidlech a o obnově nebo modernizaci stávající infrastruktury a kolejových vozidel.
Článek 8
Vnitrostátní prováděcí plány
1. Členské státy přijmou vnitrostátní prováděcí plány, jejichž součástí musí být alespoň informace uvedené v dodatku C přílohy, a to s cílem postupně odstranit všechny zjištěné překážky v oblasti přístupnosti.
2. Vnitrostátní prováděcí plány vycházejí ze stávajících vnitrostátních plánů a ze soupisu aktiv uvedeného v článku 7, je-li k dispozici, nebo z případných jiných relevantních a spolehlivých zdrojů informací.
O oblasti působnosti a rychlosti provádění vnitrostátních plánů rozhodují členské státy.
3. Vnitrostátní prováděcí plány se uplatňují po dobu nejméně deseti let a pravidelně se aktualizují, a to nejméně jednou za pět let.
4. Vnitrostátní prováděcí plány musí obsahovat strategii, včetně pravidla pro určení priorit, na jehož základě se stanoví kritéria a priority k určení stanic a jednotek kolejových vozidel, jež mají projít obnovou nebo modernizací. Tato strategie bude formulována v součinnosti s provozovatelem (provozovateli) infrastruktury, provozovatelem (provozovateli) stanice, železničním podnikem (podniky) a v případě potřeby dalšími místními orgány (včetně místních dopravních orgánů). Je třeba vést konzultace se sdruženími zastupujícími uživatele, včetně osob se zdravotním postižením a osob s omezenou schopností pohybu a orientace.
5. Ve všech jednotlivých členských státech nahradí pravidlo pro určení priorit uvedené v odstavci 4 pravidlo uvedené v dodatku B přílohy, které platí až do doby, než bude v daném členském státě přijat vnitrostátní prováděcí plán.
6. Členské státy oznámí své vnitrostátní prováděcí plány Komisi nejpozději do 1. ledna 2017. Komise vnitrostátní prováděcí plány a veškeré následné revize oznámené podle odstavce 9 zveřejní na svých internetových stránkách a informuje o nich členské státy prostřednictvím výboru zřízeného podle směrnice 2008/57/ES.
7. Do šesti měsíců od dokončení procesu oznámení vypracuje Komise srovnávací přehled strategií obsažených ve vnitrostátních prováděcích plánech. Na základě tohoto přehledu a v součinnosti s poradním orgánem uvedeným v článku 9 určí společné priority a kritéria k prohloubení procesu uplatňování TSI. Tyto priority budou začleněny do kapitoly 7 přílohy během procesu revize podle článku 6 směrnice 2008/57/ES.
8. Členské státy provedou revizi svých vnitrostátních prováděcích plánů v souladu s prioritami uvedenými v odstavci 7 do dvanácti měsíců ode dne přijetí revidované TSI.
9. Členské státy oznámí revidované vnitrostátní prováděcí plány uvedené v odstavci 8 a případné další změny vnitrostátních prováděcích plánů uvedených v odstavci 3 Komisi nejpozději čtyři týdny ode dne jejich schválení.
Článek 9
Poradní orgán
1. Komise zřídí poradní orgán, který bude Komisi nápomocen při pozorném monitorování procesu uplatňování TSI. Tomuto poradnímu orgánu bude předsedat Komise.
2. Poradní orgán bude zřízen nejpozději 1. února 2015 a budou v něm zastoupeni představitelé:
a)
členských států, které mají zájem v něm působit,
b)
orgánů zastupujících železniční odvětví,
c)
orgánů zastupujících uživatele,
d)
Evropské agentury pro železnice.
3. Úkoly poradního orgánu zahrnují:
a)
monitorování procesu vypracování minimální struktury údajů pro soupis aktiv,
b)
podporu členských států při pořizování soupisu jejich aktiv a prováděcích plánů,
c)
pomoc Komisi při monitorování procesu uplatňování TSI,
d)
usnadňování výměny osvědčených postupů,
e)
pomoc Komisi při stanovení společných priorit a kritérií pro uplatňování TSI uvedených v článku 8,
f)
případné předkládání doporučení Komisi, zejména za účelem posílení procesu uplatňování TSI.
4. Komise členské státy o činnostech poradního orgánu informuje prostřednictvím výboru zřízeného podle směrnice 2008/57/ES.
Článek 10
Závěrečná ustanovení
Soulad s TSI v plném rozsahu je povinný u projektů, na které se poskytuje finanční podpora Unie na obnovu nebo modernizaci stávajících kolejových vozidel nebo jejich částí nebo na obnovu či modernizaci stávající infrastruktury, zejména stanic nebo jejich částí a nástupišť nebo jejich částí.
Článek 11
Zrušující ustanovení
Rozhodnutí 2008/164/ES se zrušuje s účinkem ode dne 1. ledna 2015.
I nadále však platí pro:
a)
subsystémy schválené v souladu s tímto rozhodnutím;
b)
projekty nových, obnovených nebo modernizovaných subsystémů, které jsou v době vyhlášení tohoto nařízení v pokročilé fázi rozvoje nebo jsou předmětem platné smlouvy;
c)
projekty nových kolejových vozidel již existujícího návrhu, jak je uvedeno v bodě 7.1.2 přílohy tohoto nařízení.
Článek 12
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2015. Povolení k uvedení do provozu však může být na základě TSI stanovené v příloze tohoto nařízení uděleno již před 1. lednem 2015.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 18. listopadu 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (EE) αριθ. 1300/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 18ης Νοεμβρίου 2014
σχετικά με τις τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας για την προσβασιμότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης για τα άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2008/57/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του κοινοτικού σιδηροδρομικού συστήματος (1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 8 παράγραφος 1,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (εφεξής «ο Οργανισμός») απαιτείται να μεριμνά για την προσαρμογή των τεχνικών προδιαγραφών διαλειτουργικότητας («ΤΠΔ») στην τεχνική πρόοδο, στις τάσεις της αγοράς και στις κοινωνικές απαιτήσεις, και να προτείνει στην Επιτροπή τις τροποποιήσεις των ΤΠΔ που κρίνει αναγκαίες.
(2)
Με την απόφαση Ε(2010) 2576 (3), η Επιτροπή έδωσε εντολή στον Οργανισμό να αναπτύξει και να επανεξετάσει τις τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας προκειμένου να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής τους σε ολόκληρο το σιδηροδρομικό σύστημα της Ένωσης. Με βάση τους όρους εκείνης της εντολής, ζητήθηκε από τον Οργανισμό να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των ΤΠΔ που αφορούν την προσβασιμότητα του διευρωπαϊκού συμβατικού σιδηροδρομικού συστήματος και του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος υψηλής ταχύτητας που προβλέπονται στην απόφαση 2008/164/ΕΚ (4) της Επιτροπής για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα στο σύνολο του σιδηροδρομικού συστήματος ανά την Ένωση.
(3)
Στις 6 Μαΐου 2013 ο Οργανισμός υπέβαλε σύσταση σχετικά με την έκδοση της ΤΠΔ για τα άτομα μειωμένης κινητικότητας.
(4)
Στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, της οποίας η Ένωση και τα περισσότερα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη, η προσβασιμότητα αναγνωρίζεται ως μία από τις γενικές αρχές της. Βάσει του άρθρου 9 της σύμβασης, απαιτείται να λάβουν τα συμβαλλόμενα κράτη τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν πρόσβαση σε ισότιμη βάση με τους υπόλοιπους επιβάτες. Τα εν λόγω μέτρα πρέπει να περιλαμβάνουν τον εντοπισμό και την άρση εμποδίων και φραγμών στην προσβασιμότητα, εφαρμόζονται δε, μεταξύ άλλων, στις μεταφορές.
(5)
Η οδηγία 2008/57/ΕΚ ορίζει την «προσβασιμότητα» ως βασική απαίτηση για το σιδηροδρομικό σύστημα της Ένωσης.
(6)
Η οδηγία 2008/57/ΕΚ προβλέπει μητρώο υποδομής και μητρώα οχημάτων, όπου επισημαίνονται οι κυριότερες παράμετροι, οι οποίες πρέπει να δημοσιεύονται και να επικαιροποιούνται τακτικά. Η απόφαση 2008/164/ΕΚ της Επιτροπής καθορίζει επίσης τις παραμέτρους της ΤΠΔ για τα άτομα μειωμένης κινητικότητας που πρέπει να περιλαμβάνουν τα μητρώα αυτά. Επειδή οι στόχοι αυτών των μητρώων συνδέονται με τη διαδικασία έγκρισης και την τεχνική συμβατότητα, κρίνεται αναγκαίο να ορισθεί χωριστό εργαλείο για τις παραμέτρους αυτές. Η απογραφή των περιουσιακών στοιχείων αναμένεται να επιτρέψει τον εντοπισμό εμποδίων και φραγμών όσον αφορά την προσβασιμότητα, όπως και την παρακολούθηση της σταδιακής εξάλειψής τους.
(7)
Η οδηγία 2008/57/ΕΚ θεσπίζει την αρχή της βαθμιαίας υλοποίησης, σύμφωνα με την οποία ιδίως τα στοχευόμενα υποσυστήματα που αναφέρονται σε ΤΠΔ επιτρέπεται να τίθενται σε λειτουργία προοδευτικά και μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, και κάθε ΤΠΔ πρέπει να περιέχει στρατηγική εφαρμογής, με σκοπό τη βαθμιαία μετάβαση από την υφιστάμενη κατάσταση στην τελική, στην οποία η συμμόρφωση με την ΤΠΔ θα αποτελεί τον κανόνα.
(8)
Ενόψει της σταδιακής κατάργησης σε εύλογο χρονικό διάστημα, όλων των εντοπιζόμενων εμποδίων στην προσβασιμότητα, μέσω μιας συντονισμένης προσπάθειας για την ανακαίνιση και την αναβάθμιση των υποσυστημάτων και την ανάπτυξη επιχειρησιακών μέτρων, τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια εφαρμογής. Ωστόσο, επειδή τα εν λόγω εθνικά σχέδια εφαρμογής δεν μπορούν να είναι αρκετά λεπτομερή και υφίστανται απρόβλεπτες αλλαγές, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να υποβάλλουν τις πληροφορίες στις περιπτώσεις που τίθενται σε λειτουργία υφιστάμενα υποσυστήματα μετά από ανακαίνιση ή αναβάθμισή τους και απαιτείται νέα έγκριση και εφόσον δεν εφαρμόζεται πλήρως η ΤΠΔ σύμφωνα με την οδηγία 2008/57/ΕΚ.
(9)
Η Ένωση θα πρέπει να εγκρίνει κοινές προτεραιότητες και κριτήρια που τα κράτη μέλη πρέπει να εντάξουν στα εθνικά τους σχέδια εφαρμογής. Αυτό θα συμβάλει στην επίτευξη σταδιακής υλοποίησης της ΤΠΔ μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα.
(10)
Για να ακολουθούνται οι τεχνολογικές εξελίξεις και να ενθαρρυνθεί ο εκσυγχρονισμός, πρέπει να προωθηθούν καινοτόμες λύσεις και να καταστεί δυνατή η υλοποίησή τους υπό ορισμένους όρους. Εφόσον προτείνεται καινοτόμος λύση, ο κατασκευαστής ή ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός του πρέπει να εξηγούν τον τρόπο με τον οποίον αποκλίνουν από το σχετικό τμήμα της ΤΠΔ, και η Επιτροπή να αξιολογεί την καινοτόμο λύση. Αν η αξιολόγηση είναι θετική, ο Οργανισμός θα πρέπει να καθορίσει κατάλληλες προδιαγραφές λειτουργίας και διεπαφής της καινοτόμου λύσης και να αναπτύξει κατάλληλες μεθόδους αξιολόγησης.
(11)
Για να αποφευχθούν άσκοπες πρόσθετες δαπάνες και διοικητικός φόρτος, και για να μην θιγούν υφιστάμενες συμβάσεις, η απόφαση 2008/164/ΕΚ θα πρέπει να συνεχίσει να εφαρμόζεται για όσα υποσυστήματα και έργα αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2008/57/ΕΚ μετά την κατάργησή της.
(12)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 29 παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει την τεχνική προδιαγραφή διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) για την προσβασιμότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης στα άτομα με αναπηρία και άτομα με μειωμένη κινητικότητα, όπως αυτή ορίζεται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Η ΤΠΔ εφαρμόζεται για τα υποσυστήματα υποδομής, λειτουργίας και διαχείρισης της κυκλοφορίας, τηλεματικών εφαρμογών και τροχαίου υλικού, όπως περιγράφονται στο σημείο 2 του παραρτήματος II της οδηγίας 2008/57/ΕΚ και στο σημείο 2.1 του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού. Καλύπτει όλες τις πτυχές των εν λόγω υποσυστημάτων τα οποία σχετίζονται με την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.
2. Η παρούσα ΤΠΔ εφαρμόζεται στα ακόλουθα δίκτυα:
α)
το δίκτυο του συμβατικού διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος, όπως αυτό ορίζεται στο παράρτημα I τμήμα 1.1 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ·
β)
το δίκτυο του διευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος υψηλών ταχυτήτων, όπως αυτό ορίζεται στο παράρτημα I τμήμα 2.1 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ·
γ)
όλα τα υπόλοιπα τμήματα του δικτύου.
Η ΤΠΔ δεν καλύπτει τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ.
3. Η ΤΠΔ ισχύει για το σύνολο της νέας υποδομής ή των υποσυστημάτων τροχαίου υλικού του σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης που αναφέρονται στην παράγραφο 1, τα οποία τίθεται σε λειτουργία μετά την ημερομηνία εφαρμογής που προβλέπεται στο άρθρο 12, λαμβανομένων υπόψη των σημείων 7.1.1 και 7.1.2 του παραρτήματος.
4. Η ΤΠΔ δεν εφαρμόζεται σε υφιστάμενη υποδομή ή τροχαίο υλικό του κατά την παράγραφο 1 σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης, που είναι ήδη σε λειτουργία στο δίκτυο (ή μέρος αυτού) κράτους μέλους την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής που προβλέπεται στο άρθρο 12.
5. Ωστόσο, η ΤΠΔ εφαρμόζεται σε υφιστάμενη υποδομή ή τροχαίο υλικό του κατά την παράγραφο 1 σιδηροδρομικού συστήματος της Ένωσης, όταν υπόκειται σε ανακαίνιση ή αναβάθμιση σύμφωνα με το άρθρο 20 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 8 του παρόντος κανονισμού και του σημείου 7.2 του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 3
Αξιολόγηση της συμμόρφωσης
1. Οι διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης των στοιχείων διαλειτουργικότητας και των υποσυστημάτων που καθορίζονται στο τμήμα 6 του παραρτήματος βασίζονται στις ενότητες που έχουν θεσπιστεί με την απόφαση 2010/713/ΕΕ της Επιτροπής (5).
2. Το πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ή σχεδιασμού των στοιχείων διαλειτουργικότητας ισχύει για περίοδο πέντε ετών. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής επιτρέπεται η θέση νέων συστατικών στοιχείων του ιδίου τύπου σε λειτουργία χωρίς νέα αξιολόγηση της συμμόρφωσης.
3. Τα κατά την παράγραφο 2 πιστοποιητικά, τα οποία έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις της απόφασης 2008/164/ΕΚ, παραμένουν σε ισχύ, χωρίς να χρειάζεται νέα αξιολόγηση της συμμόρφωσης, μέχρι την ημερομηνία λήξης που καθορίστηκε αρχικά. Για την ανανέωση πιστοποιητικού το σχέδιο ή ο τύπος πρέπει να επαναξιολογείται μόνον έναντι των νέων ή των τροποποιημένων απαιτήσεων που καθορίζονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
4. Ενότητες χώρων υγιεινής καθολικής χρήσεως που έχουν αξιολογηθεί με βάση τις απαιτήσεις της απόφασης 2008/164/ΕΚ της Επιτροπής, δεν αξιολογούνται εκ νέου όταν προορίζονται για τροχαίο υλικό υφιστάμενου σχεδιασμού, όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1302/2014 της Επιτροπής (6).
Άρθρο 4
Ειδικές περιπτώσεις
1. Όσον αφορά τις ειδικές περιπτώσεις που καθορίζονται στο τμήμα 7.3 της ΤΠΔ, οι όροι που πρέπει να πληρούνται για τον έλεγχο της διαλειτουργικότητας σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 2 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ είναι οι ισχύοντες τεχνικοί κανόνες που εφαρμόζονται στο κράτος μέλος το οποίο εγκρίνει τη θέση σε λειτουργία των υποσυστημάτων που καλύπτει ο παρών κανονισμός.
2. Έως την 1η Ιουλίου 2015 κάθε κράτος μέλος ενημερώνει τα υπόλοιπα κράτη μέλη και την Επιτροπή για:
α)
τους τεχνικούς κανόνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1·
β)
τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης και επαλήθευσης που πρέπει να διενεργούνται για την εφαρμογή των αναφερόμενων στην παράγραφο 1 εθνικών κανόνων·
γ)
τους φορείς που έχει ορίσει σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 3 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ για τη διενέργεια των διαδικασιών αξιολόγησης της συμμόρφωσης και επαλήθευσης όσον αφορά τις ειδικές περιπτώσεις που ορίζονται στο τμήμα 7.3 του παραρτήματος.
Άρθρο 5
Έργα σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης
Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ και εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, κάθε κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή κατάλογο των εκτελούμενων έργων στην επικράτειά του που ευρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης.
Άρθρο 6
Καινοτόμες λύσεις
1. Η τεχνολογική πρόοδος ενδέχεται να απαιτεί καινοτόμες λύσεις, οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με τις προδιαγραφές του παραρτήματος ή για τις οποίες δεν είναι δυνατόν να εφαρμοσθούν οι μέθοδοι αξιολόγησης που καθορίζονται στο παράρτημα.
2. Καινοτόμες λύσεις ενδέχεται να αφορούν στα υποσυστήματα υποδομής και τροχαίου υλικού, τα μέρη τους και τα στοιχεία διαλειτουργικότητάς τους.
3. Εάν προτείνεται καινοτόμος λύση, ο κατασκευαστής ή ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός του που είναι εγκαταστημένος στην Ένωση δηλώνει τον τρόπο με τον οποίο αποκλίνει από τη σχετική διάταξη της ΤΠΔ που καθορίζεται στο παράρτημα και τον υποβάλλει στην Επιτροπή προς ανάλυση. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει τη γνώμη του Οργανισμού σχετικά με την προτεινόμενη καινοτόμο λύση και, εφόσον χρειάζεται, μπορεί να διαβουλευθεί με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους παράγοντες.
4. Η Επιτροπή γνωμοδοτεί για την προτεινόμενη καινοτόμο λύση. Εάν η εν λόγω γνώμη είναι θετική, καταρτίζονται οι ενδεδειγμένες λειτουργικές προδιαγραφές και προδιαγραφές διεπαφών, καθώς και η μέθοδος αξιολόγησης που απαιτείται στην ΤΠΔ για να καταστεί δυνατή η χρήση της συγκεκριμένης καινοτόμου λύσης, και στη συνέχεια ενσωματώνεται στην ΤΠΔ κατά τη διαδικασία αναθεώρησης. Εάν η γνώμη είναι αρνητική, η προτεινόμενη καινοτόμος λύση δεν μπορεί να εφαρμοσθεί.
5. Εν αναμονή της αναθεώρησης της ΤΠΔ, η θετική γνώμη την οποία έχει εκδώσει η Επιτροπή θεωρείται ως αποδεκτό μέσο συμμόρφωσης με τις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας 2008/57/ΕΚ, και επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση υποσυστημάτων και έργων.
Άρθρο 7
Απογραφή περιουσιακών στοιχείων
1. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά για τη διενέργεια και την εφαρμογή απογραφής των περιουσιακών στοιχείων με σκοπό:
α)
τον εντοπισμό των εμποδίων προσβασιμότητας·
β)
την παροχή πληροφοριών στους χρήστες·
γ)
την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της προόδου όσον αφορά την προσβασιμότητα.
2. Ο Οργανισμός συστήνει και λειτουργεί ομάδα εργασίας, υπεύθυνη να προτείνει σύσταση σχετική με την ελάχιστη δομή και το περιεχόμενο των προς συλλογή δεδομένων για την απογραφή των περιουσιακών στοιχείων. Ο Οργανισμός υποβάλλει σύσταση στην Επιτροπή, η οποία αφορά επίσης το περιεχόμενο, τον μορφότυπο των δεδομένων, τη λειτουργική και τεχνική αρχιτεκτονική, τον τρόπο λειτουργίας, τους κανόνες εισαγωγής και ανάγνωσης των δεδομένων, και τους κανόνες αυτοαξιολόγησης και καθορισμού των φορέων που είναι υπεύθυνοι για την παροχή των δεδομένων. Για να εξευρεθεί η πλέον βιώσιμη λύση, στη σύσταση λαμβάνονται υπόψη τα εκτιμώμενα κόστη και οφέλη όλων των εξεταζόμενων τεχνικών λύσεων. Περιλαμβάνεται πρόταση για το χρονοδιάγραμμα απογραφής των περιουσιακών στοιχείων.
3. Με βάση τη σύσταση που αναφέρεται στην παράγραφο 2, το κεφάλαιο 7 του παραρτήματος επικαιροποιείται σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ.
4. Οι εν λόγω απογραφές των περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνουν τουλάχιστον:
α)
δημόσιους χώρους των σταθμών που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη μεταφορά επιβατών, όπως ορίζει το σημείο 2.1.1 του παραρτήματος·
β)
το τροχαίο υλικό όπως ορίζεται στο σημείο 2.1.2 του παραρτήματος.
5. Η απογραφή των περιουσιακών στοιχείων επικαιροποιείται ώστε να ενσωματώνονται τα δεδομένα των νέων υποδομών και του τροχαίου υλικού, καθώς και οι εργασίες ανακαίνισης ή αναβάθμισης της υπάρχουσας υποδομής και του τροχαίου υλικού.
Άρθρο 8
Εθνικά σχέδια εφαρμογής
1. Τα κράτη μέλη εγκρίνουν εθνικά σχέδια εφαρμογής, τα οποία περιλαμβάνουν τουλάχιστον τις πληροφορίες που αναφέρονται στο προσάρτημα Γ του παραρτήματος, με σκοπό την προοδευτική κατάργηση όλων των εντοπιζόμενων εμποδίων προσβασιμότητας.
2. Τα εθνικά σχέδια εφαρμογής βασίζονται σε υπάρχοντα εθνικά σχέδια και, ανάλογα με τη διαθεσιμότητά τους, στην απογραφή των περιουσιακών στοιχείων που αναφέρεται στο άρθρο 7 ή σε κάθε άλλη σχετική και αξιόπιστη πηγή πληροφοριών.
Τα κράτη μέλη αποφασίζουν το περιεχόμενο και την ταχύτητα υλοποίησης των εθνικών σχεδίων εφαρμογής.
3. Τα εθνικά σχέδια εφαρμογής είναι διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών και επικαιροποιούνται τακτικά, τουλάχιστον ανά πενταετία.
4. Τα εθνικά σχέδια εφαρμογής περιέχουν στρατηγική, καθώς και κανόνα ιεράρχησης, για τον καθορισμό των κριτηρίων και των προτεραιοτήτων για τους σταθμούς και τις μονάδες τροχαίου υλικού που πρέπει υποβληθούν σε ανακαίνιση ή αναβάθμιση. Η εν λόγω στρατηγική διαμορφώνεται σε συνεργασία με διαχειριστή(ές) υποδομής, διαχειριστή(ές) σταθμών, σιδηροδρομική(ές) επιχείρηση(εις) και, αν απαιτείται, με άλλες τοπικές αρχές (συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών μεταφορών). Πραγματοποιείται διαβούλευση με αντιπροσωπευτικές ενώσεις χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των ενώσεων ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.
5. Σε κάθε κράτος μέλος, ο κανόνας ιεράρχησης που αναφέρεται στην παράγραφο 4 αντικαθιστά τον κανόνα του προσαρτήματος Β του παραρτήματος, ο οποίος ισχύει μέχρι την έγκριση του εθνικού σχεδίου εφαρμογής στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.
6. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα εθνικά τους σχέδια εφαρμογής το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2017. Η Επιτροπή δημοσιεύει στον ιστότοπό της τα εθνικά σχέδια εφαρμογής, καθώς και τυχόν μετέπειτα αναθεωρήσεις τους που κοινοποιούνται σύμφωνα με την παράγραφο 9, και ενημερώνει σχετικά τα κράτη μέλη μέσω της επιτροπής που έχει συσταθεί με την οδηγία 2008/57/ΕΚ.
7. Εντός έξι μηνών από την ολοκλήρωση της διαδικασίας κοινοποίησης, η Επιτροπή εκπονεί συγκριτική επισκόπηση των στρατηγικών που περιέχουν τα εθνικά σχέδια εφαρμογής. Με βάση την επισκόπηση αυτή και σε συνεργασία με τον συμβουλευτικό φορέα που αναφέρεται στο άρθρο 9, καθορίζει κοινές προτεραιότητες και κριτήρια για την περαιτέρω υλοποίηση της ΤΠΔ. Οι εν λόγω προτεραιότητες ενσωματώνονται στο κεφάλαιο 7 του παραρτήματος κατά τη διαδικασία αναθεώρησης σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2008/57/ΕΚ.
8. Τα κράτη μέλη αναθεωρούν τα εθνικά τους σχέδια εφαρμογής σύμφωνα με τις προτεραιότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 7 εντός δώδεκα μηνών από την έγκριση της αναθεωρημένης ΤΠΔ.
9. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα αναθεωρημένα εθνικά σχέδια εφαρμογής που αναφέρονται στην παράγραφο 8 και τυχόν άλλες επικαιροποιήσεις των εθνικών τους σχεδίων εφαρμογής που αναφέρονται στην παράγραφο 3 το αργότερο τέσσερις εβδομάδες από την έγκρισή τους.
Άρθρο 9
Συμβουλευτικός φορέας
1. Η Επιτροπή συστήνει συμβουλευτικό φορέα για να επικουρεί την Επιτροπή στην εκ του σύνεγγυς παρακολούθηση της υλοποίησης της ΤΠΔ. Η Επιτροπή προεδρεύει του συμβουλευτικού φορέα.
2. Ο συμβουλευτικός φορέας συστήνεται το αργότερο έως την 1η Φεβρουαρίου 2015 και απαρτίζεται από:
α)
τα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετέχουν·
β)
αντιπροσωπευτικούς φορείς του σιδηροδρομικού τομέα·
γ)
αντιπροσωπευτικούς φορείς των χρηστών·
δ)
τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων.
3. Τα καθήκοντα του συμβουλευτικού φορέα περιλαμβάνουν:
α)
έλεγχο της ανάπτυξης ελάχιστης δομής δεδομένων για την απογραφή των περιουσιακών στοιχείων·
β)
παροχή στήριξης στα κράτη μέλη για την ολοκλήρωση της απογραφής των περιουσιακών στοιχείων και των σχεδίων εφαρμογής·
γ)
παροχή συνδρομής στην Επιτροπή στην παρακολούθηση της υλοποίησης της ΤΠΔ·
δ)
διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών·
ε)
παροχή συνδρομής στην Επιτροπή στον προσδιορισμό των κοινών προτεραιοτήτων και των κριτηρίων για την υλοποίηση της ΤΠΔ κατά το άρθρο 8·
στ)
κατά περίπτωση, διατύπωση συστάσεων στην Επιτροπή, ιδίως για την ενίσχυση της υλοποίησης της ΤΠΔ.
4. Η Επιτροπή τηρεί τα κράτη μέλη ενήμερα σχετικά με τις δραστηριότητες του συμβουλευτικού φορέα μέσω της επιτροπής που έχει συσταθεί με την οδηγία 2008/57/ΕΚ.
Άρθρο 10
Τελικές διατάξεις
Η πλήρης συμμόρφωση με την ΤΠΔ είναι υποχρεωτική για έργα που λαμβάνουν ενωσιακή χρηματοδοτική στήριξη για την ανακαίνιση ή την αναβάθμιση του υφιστάμενου τροχαίου υλικού και των μερών του, καθώς και για την ανακαίνιση ή την αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, και ιδίως σταθμού ή δομικών στοιχείων του και αποβάθρας ή δομικών μερών της.
Άρθρο 11
Κατάργηση
Η απόφαση αριθ. 2008/164/ΕΚ καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2015.
Εξακολουθεί ωστόσο να εφαρμόζεται σε:
α)
υποσυστήματα που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση·
β)
έργα για νέα, ανακαινισμένα ή αναβαθμισμένα υποσυστήματα, τα οποία, την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος κανονισμού, ευρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης ή αποτελούν το αντικείμενο εκτελούμενης σύμβασης·
γ)
έργα για νέο τροχαίο υλικό υφιστάμενου σχεδιασμού, όπως αναφέρεται στο σημείο 7.1.2 του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 12
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2015. Ωστόσο, η έγκριση για θέση σε λειτουργία μπορεί να χορηγηθεί σύμφωνα με την ΤΠΔ, όπως ορίζεται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού, πριν από την 1η Ιανουαρίου 2015.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 2014.