NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 233/2014
ze dne 11. března 2014,
kterým se zřizuje finanční nástroj pro rozvojovou spolupráci na období 2014-2020
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 209 odst. 1 a čl. 212 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Toto nařízení tvoří součást politiky rozvojové spolupráce Unie a je jedním z nástrojů poskytujících podporu pro vnější politiku Unie. Nahrazuje nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1905/2006 (3), jehož platnost skončila dnem 31. prosince 2013.
(2)
Boj proti chudobě zůstává hlavním cílem rozvojové politiky Unie, jak je stanoveno v hlavě V kapitole 1 Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“) a v části páté hlavě III kapitole 1 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“), v souladu s rozvojovými cíli tisíciletí a dalšími mezinárodně sjednanými závazky a cíli v oblasti rozvoje schválenými Unií a jejími členskými státy v rámci Organizace spojených národů (OSN) a na dalších příslušných mezinárodních fórech.
(3)
Společné prohlášení Rady a zástupců vlád členských států zasedajících v Radě, Evropského parlamentu a Komise o rozvojové politice Evropské unie: „Evropský konsensus“ (4) (dále jen „evropský konsensus“) a jeho schválené změny stanoví obecný politický rámec, hlavní směry a zaměření pro provádění tohoto nařízení.
(4)
Pomoc Unie by měla postupem času přispívat ke snížení závislosti na pomoci.
(5)
Činnost Unie na mezinárodní scéně má spočívat na zásadách, které se uplatnily při jejím založení, rozvoji a rozšiřování a které hodlá podporovat v ostatních částech světa, totiž demokracii, právním státu, univerzálnosti a nedělitelnosti lidských práv a základních svobod, úctě k lidské důstojnosti, zásadách rovnosti a solidarity a dodržování zásad Charty Organizace spojených národů a mezinárodního práva. Prostřednictvím dialogu a spolupráce se má Unie snažit rozvíjet a upevňovat odhodlání prosazovat tyto zásady v partnerských zemích, územích a regionech. Při naplňování těchto zásad Unie prokazuje svou přidanou hodnotu v roli aktéra v oblasti rozvojových politik.
(6)
Při provádění tohoto nařízení, a zejména v průběhu procesu programování, by Unie měla řádně zohlednit priority, cíle a referenční hodnoty v oblasti lidských práv a demokracie, které stanovila pro partnerské země, zejména své strategie v oblasti lidských práv pro jednotlivé země.
(7)
Dodržování lidských práv a základních svobod, podpora právního státu a demokratických zásad, transparentnost, řádná správa věcí veřejných, mír a stabilita a rovnost žen a mužů jsou nezbytné pro rozvoj partnerských zemí a tuto problematiku je třeba zahrnout do rozvojové politiky Unie, zejména pak do programování a do dohod s partnerskými zeměmi.
(8)
Pro zajištění soudržnosti a případnosti pomoci a zároveň pro snížení nákladů partnerských zemí je nezbytná účinná pomoc, větší transparentnost, spolupráce a doplňkovost a lepší harmonizace a soulad s partnerskými zeměmi, jakož i koordinace postupů jak mezi Unií a jejími členskými státy, tak i v rámci vztahů s dalšími dárci a aktéry v oblasti rozvoje. Prostřednictvím své rozvojové politiky je Unie odhodlána provést závěry prohlášení o účinnosti pomoci přijatého fórem na vysoké úrovni o účinnosti pomoci, jež se konalo v Paříži dne 2. března 2005, akčního programu z Akkry přijatého dne 4. září 2008 a jejich následného prohlášení přijatého v Pusanu dne 1. prosince 2011. Tyto závazky vedly k řadě závěrů Rady a zástupců vlád členských států zasedajících v Radě, jako jsou Kodex chování EU pro doplňkovost a dělbu práce v rámci rozvojové politiky a Operační rámec pro účinnost pomoci. Je třeba zvýšit úsilí a posílit postupy pro dosažení společného programování.
(9)
Pomoc Unie by měla podporovat společnou strategii Afrika-EU přijatou na summitu EU-Afrika v Lisabonu ve dnech 8. a 9. prosince 2007 a její následné změny a doplnění, založené na společné vizi, zásadách a cílech, z nichž strategické partnerství Afrika-EU vychází.
(10)
Unie a členské státy by měly zlepšit jednotnost, koordinaci a doplňkovost svých politik v oblasti rozvojové spolupráce, a to zejména tím, že budou reagovat na priority partnerských zemí a regionů na úrovni jednotlivých zemí a regionů. Aby se zajistilo vzájemné doplňování a posilování politiky rozvojové spolupráce Unie a téže politiky členských států a aby se zajistilo nákladově účinné poskytování podpory, aniž by se v některých oblastech překrývala či naopak chyběla, je naléhavě nezbytné a vhodné stanovit společné postupy programování, které by se měly uplatňovat, kdykoli je to možné a vhodné.
(11)
Politika a mezinárodní činnost Unie v oblasti rozvojové spolupráce se řídí rozvojovými cíli tisíciletí, jako je vymýcení extrémní chudoby a hladu, a to včetně jejich případných pozdějších úprav, a rozvojovými cíli, zásadami a závazky, které schválila Unie a její členské státy, a to rovněž v souvislosti s jejich spoluprací v rámci OSN a jiných příslušných mezinárodních fór v oblasti rozvojové spolupráce. Politika Unie a její mezinárodní činnost se rovněž řídí jejími závazky a povinnostmi v oblasti lidských práv a rozvoje, mezi něž patří Všeobecná deklarace lidských práv, Mezinárodní pakt o občanských a politických právech, Mezinárodní pakt o hospodářských, sociálních a kulturních právech, Úmluva o odstranění všech forem diskriminace žen, Úmluva OSN o právech dítěte a Deklarace OSN o právu na rozvoj.
(12)
Unie je pevně odhodlána prosazovat rovnost žen a mužů jakožto jedno z lidských práv, otázku sociální spravedlnosti a jednu z hlavních zásad rozvojové politiky Unie. Rovnost žen a mužů je zásadní k dosažení všech rozvojových cílů tisíciletí. Dne 14. června 2010 Rada podpořila akční plán EU pro rovnost žen a mužů a posílení postavení žen v oblasti rozvoje na období 2010-2015.
(13)
Podpora komplexního přístupu při reakci na krize a katastrofy a konfliktní či nestabilní situace včetně situací během přechodného období a v období po ukončení krize by měla pro Unii představovat vysoce prioritní otázku. Tento přístup by měl především vycházet ze závěrů Rady ze dne 19. listopadu 2007 o reakci EU na nestabilní situace a ze závěrů Rady a zástupců vlád členských států zasedajících v Radě, rovněž ze dne 19. listopadu 2007, o bezpečnosti a rozvoji, jakož i ze závěrů Rady ze dne 20. června 2011 o předcházení konfliktům, jakož i z jakýchkoli příslušných následných závěrů.
(14)
Zejména v situacích, kdy jsou potřeby nejnaléhavější a chudoba nejrozsáhlejší a nejhlubší, by se podpora Unie měla zaměřit na posílení odolnosti zemí a jejich obyvatel vůči nepříznivým okolnostem. Toho by mělo být dosaženo vhodnou kombinací přístupů, reakcí a nástrojů, zejména zajištěním toho, aby přístupy zaměřené na bezpečnost, humanitární problematiku a rozvoj byly vyvážené, soudržné a účinně koordinované, čímž by došlo k propojení pomoci, obnovy a rozvoje.
(15)
Pomoc Unie by se měla zaměřit tam, kde má větší dopad s ohledem na její schopnost působit v globálním měřítku a reagovat na globální výzvy, jako je vymýcení chudoby, udržitelný rozvoj podporující začlenění a celosvětové prosazování demokracie, řádné správy věcí veřejných, lidských práv a právního státu, a s ohledem na její dlouhodobé a předvídatelné odhodlání poskytovat rozvojovou pomoc a její úlohu při koordinaci s členskými státy. K zajištění tohoto dopadu by se měla používat zásada rozlišování nejen na úrovni přidělování finančních prostředků, ale rovněž na úrovni programování, která zajistí, aby se dvoustranná rozvojová spolupráce zaměřila na ty partnerské země, které to nejvíce potřebují, včetně nestabilních států a vysoce zranitelných států, a na partnerské země s omezenou schopností přístupu k dalším zdrojům financování svého rozvoje. Unie by měla uzavřít nová partnerství se zeměmi, na které se přestávají vztahovat programy dvoustranné pomoci, především na základě regionálních a tematických programů v rámci těchto nástrojů a dalších tematických nástrojů Unie pro financování vnější činnosti, zejména nástroje partnerství pro spolupráci s třetími zeměmi, zřízeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 234/2014 (5) (dále jen „nástroj partnerství“).
(16)
Unie by měla usilovat o co nejúčinnější využití dostupných zdrojů k optimalizaci dopadu své vnější činnosti. Toho by mělo být dosahováno uceleným přístupem ke každé zemi na základě soudržnosti a doplňkovosti nástrojů Unie pro vnější činnost, jakož i vytvářením synergie mezi tímto nástrojem, ostatními nástroji Unie pro financování vnější činnosti a dalšími politikami Unie. Mělo by to dále vést ke vzájemnému posílení programů navržených podle nástrojů pro financování vnější činnosti. V rámci úsilí o celkovou soudržnost vnější činnosti Unie v souladu s článkem 21 Smlouvy o EU má Unie ve shodě s požadavkem článku 208 Smlouvy o fungování EU zajistit soudržnost politik ve prospěch rozvoje.
(17)
Při dodržení soudržnosti politik ve prospěch rozvoje by toto nařízení mělo umožnit větší jednotnost politik Unie. Mělo by také umožnit plné sladění s partnerskými zeměmi a regiony, pokud možno díky využívání národních rozvojových plánů nebo podobných komplexních rozvojových dokumentů přijatých se zapojením dotčených vnitrostátních a regionálních subjektů jako základ pro plánování činnosti Unie. Mělo by dále usilovat o lepší koordinaci mezi dárci, zejména mezi Unií a členskými státy, prostřednictvím společného programování.
(18)
V globalizovaném světě se stále více stávají součástí vnější činnosti Unie různé vnitřní politiky Unie, jako jsou životní prostředí, změna klimatu, podpora energie z obnovitelných zdrojů, zaměstnanost (včetně důstojných pracovních podmínek pro všechny), rovnost žen a mužů, energetika, vodní hospodářství, doprava, zdravotnictví, školství, spravedlnost a bezpečnost, kultura, výzkum a inovace, informační společnost, migrace a zemědělství a rybolov.
(19)
Strategie pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění, což zahrnuje modely růstu, které posilují sociální, hospodářskou a územní soudržnost a umožňují chudým podílet se větší měrou na tvorbě národního bohatství a mít z něho prospěch, zdůrazňuje odhodlání Unie podporovat ve své vnitřní i vnější politice inteligentní, udržitelný růst podporující začlenění, který v sobě spojuje tři pilíře: hospodářský, sociální a environmentální.
(20)
Boj proti změně klimatu a ochrana životního prostředí patří mezi velké výzvy, jimž Unie a rozvojové země čelí a u nichž existuje naléhavá potřeba jednat na vnitrostátní i mezinárodní úrovni. Toto nařízení by tudíž mělo přispět k dosažení cíle vynaložit alespoň 20 % rozpočtu Unie na vytvoření nízkouhlíkové společnosti odolné vůči změně klimatu, přičemž 25 % prostředků z programu pro globální veřejné statky a výzvy stanoveného tímto nařízením by se mělo vynaložit na financování v oblasti životního prostředí a změny klimatu. Akce v těchto oblastech by se měla v mezích možností vzájemně podporovat, aby se posílily jejich dopady.
(21)
Toto nařízení by mělo Unii umožnit, aby přispívala k plnění společného závazku Unie zajistit trvalou podporu lidského rozvoje, který povede ke zlepšení životních podmínek lidí. K dosažení tohoto cíle by mělo přispět vynaložení nejméně 25 % prostředků z programu pro globální veřejné statky a výzvy na podporu této oblasti rozvoje.
(22)
Nejméně 20 % pomoci podle tohoto nařízení by mělo být přiděleno na základní sociální služby, zejména v oblasti zdravotní péče a vzdělávání, jakož i na středoškolské vzdělání, s vědomím, že stejně jako v případech mimořádné pomoci musí být uplatňována určitá míra pružnosti. Do výroční zprávy uvedené v nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 236/2014 (6) je třeba zahrnout údaje o plnění tohoto požadavku.
(23)
V akčním programu OSN z Istanbulu pro nejméně rozvinuté země na období 2011-2020 se nejméně rozvinuté země zavázaly, že do svých národních strategií rozvoje začlení politiky v oblasti obchodu a budování obchodních kapacit. Na 8. ministerské konferenci Světové obchodní organizace konané v Ženevě ve dnech 15.-17. prosince 2011 se dále ministři dohodli, že po roce 2011 ponechají pomoc na podporu obchodu na úrovních, které odrážejí alespoň průměrnou hodnotu období 2006-2008. Toto úsilí musí být doprovázeno účinnější a cílenější pomocí na podporu obchodu a usnadněním obchodu.
(24)
Tematické programy by měly podporovat v první řadě rozvojové země, ale za podmínek stanovených v tomto nařízení by pro ně měly být způsobilé i některé přijímající země, jakož i zámořské země a území (ZZÚ), jejichž charakteristiky neumožňují vyhovět požadavkům Výboru pro rozvojovou pomoc Organizace pro hospodářskou spolupráci a rozvoj (OECD/DAC) na příjemce oficiální rozvojové pomoc, ale na něž se vztahuje čl. 1 odst. 1 písm. b).
(25)
Podrobnosti týkající se oblastí spolupráce a úpravy finančních přídělů pro jednotlivé zeměpisné oblasti a oblasti spolupráce představují jiné než podstatné prvky tohoto nařízení. Na Komisi by tedy měla být přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o aktualizaci těch prvků příloh tohoto nařízení, které stanoví podrobnosti týkající se oblastí spolupráce v rámci zeměpisných a tematických programů a orientačních finančních přídělů pro jednotlivé zeměpisné oblasti a oblasti spolupráce. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracování aktů v přenesené pravomoci by měla Komise zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(26)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o strategické dokumenty a víceleté orientační programy podle tohoto nařízení. Tyto prováděcí pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 (7).
(27)
S ohledem na povahu těchto prováděcích aktů, zejména jejich politické zaměření a rozpočtové dopady, by se při jejich přijímání měl v zásadě použít přezkumný postup, s výjimkou opatření malého finančního rozsahu.
(28)
Komise by měla přijmout okamžitě použitelné prováděcí akty, pokud se jedná o řádně odůvodněné případy, u nichž je vzhledem k naléhavosti a závažnosti situace nutná rychlá reakce Unie.
(29)
Společná pravidla a postupy pro provádění nástrojů Unie pro financování vnější činnosti jsou stanoveny v nařízení (EU) č. 236/2014.
(30)
Organizaci a fungování Evropské služby pro vnější činnost stanoví v rozhodnutí Rady 2010/427/EU (8),
(31)
Jelikož cílů tohoto nařízení nemůže být dosaženo uspokojivě členskými státy, ale spíše jich, z důvodu rozsahu činnosti, může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o EU. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů.
(32)
Toto nařízení stanoví pro celou dobu používání finanční krytí, které stanoví pro Evropský parlament a Radu hlavní referenční částku při ročním rozpočtovém procesu ve smyslu bodu 17 interinstitucionální dohody ze dne 2. prosince 2013 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni, spolupráci v rozpočtových záležitostech a řádném finančním řízení (9).
(33)
Je vhodné uvést dobu použitelnosti tohoto nařízení do souladu s dobou použitelnosti nařízení Rady (EU, Euratom) č. 1311/2013 (10). Toto nařízení by se proto mělo použít od 1. ledna 2014 do 31. prosince 2020,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
HLAVA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Toto nařízení zřizuje nástroj (dále jen „nástroj pro rozvojovou spolupráci“), v rámci kterého může Unie financovat:
a)
zeměpisné programy zaměřené na podporu rozvojové spolupráce s rozvojovými zeměmi, které jsou zařazeny na seznam příjemců oficiální rozvojové pomoci vypracovaného Výborem pro rozvojovou pomoc Organizace pro hospodářskou spolupráci a rozvoj (OECD), s výjimkou:
i)
zemí, které jsou stranami Dohody o partnerství mezi africkými, karibskými a tichomořskými státy na jedné straně a Evropským společenstvím a jeho členskými státy na straně druhé, podepsané v Cotonou dne 23. června 2000 (11), kromě Jihoafrické republiky;
ii)
zemí způsobilých pro financování z Evropského rozvojového fondu;
iii)
zemí způsobilých pro financování Unií v rámci evropského nástroje sousedství, zřízeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 232/2014 (12) (dále jen „evropský nástroj sousedství“);
iv)
příjemců způsobilých pro financování Unií v rámci nástroje předvstupní pomoci, zřízeného nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 231/2014 (13) (dále jen „nástroj předvstupní pomoci“);
b)
tematické programy k řešení problematiky globálních veřejných statků a výzev související s otázkami rozvoje a na podporu organizací občanské společnosti a místních orgánů v partnerských zemích podle písmene a) tohoto odstavce a v zemích způsobilých pro financování Unií v rámci nástrojů uvedených v písm. a) bodech i) až iii) tohoto odstavce a v zemích a na územích, které spadají do oblasti působnosti rozhodnutí Rady 2013/755/EU (14);
c)
panafrický program na podporu strategického partnerství mezi Afrikou a Unií a jeho následné změny a doplnění, který má zahrnout činnosti nadregionální, kontinentální nebo celosvětové povahy v Africe a ve spolupráci s Afrikou.
2. Pro účely tohoto nařízení je regionem zeměpisná oblast zahrnující více než jednu rozvojovou zemi.
3. Země a území podle odstavce. 1 se v tomto nařízení uvádějí jako „partnerské země“ nebo případně „partnerské regiony“ podle příslušného zeměpisného, tematického nebo panafrického programu.
Článek 2
Cíle a kritéria způsobilosti
1. V rámci zásad a cílů vnější činnosti Unie a evropského konsensu a jeho dohodnutých změn:
a)
hlavním cílem spolupráce podle tohoto nařízení je snížení a v dlouhodobém horizontu vymýcení chudoby;
b)
v souladu s hlavním cílem uvedeným v písmenu a) přispívá spolupráce podle tohoto nařízení k:
i)
posílení udržitelného hospodářského, sociálního a environmentálního rozvoje a
ii)
upevňování a podpoře demokracie, právního státu, řádné správy věcí veřejných, lidských práv a příslušných zásad mezinárodního práva.
Dosažení cílů uvedených v prvním pododstavci se měří pomocí příslušných ukazatelů, včetně ukazatelů lidského rozvoje, zejména rozvojového cíle tisíciletí 1 pro písmeno a) a rozvojových cílů tisíciletí 1 až 8 pro písmeno b), a po roce 2015 dalších ukazatelů sjednaných na mezinárodní úrovni Unií a jejími členskými státy.
2. Spolupráce podle tohoto nařízení přispívá k dosažení mezinárodních závazků a cílů v oblasti rozvoje, na nichž se Unie dohodla, zejména rozvojových cílů tisíciletí a nových rozvojových cílů pro období po roce 2015.
3. Akce v rámci zeměpisných programů musí být koncipovány tak, aby splňovaly kritéria pro oficiální rozvojovou pomoc stanovená Výborem pro rozvojovou pomoc OECD.
Akce v rámci tematických programů a panafrického programu musí být navrženy tak, aby splňovaly kritéria pro oficiální rozvojovou pomoc stanovená Výborem pro rozvojovou pomoc OECD, s výjimkou případů, kdy:
a)
se akce použijí na přijímající zemi či území, jež nemohou být považovány za příjemce oficiální rozvojové pomoci podle Výboru pro rozvojovou pomoc OECD, nebo
b)
se prostřednictvím akce provádí globální iniciativa, priorita politiky Unie nebo mezinárodní povinnost či závazek Unie podle čl. 6 odst. 2 písm. b) a e) a akce nemá vlastnosti nezbytné ke splnění kritérií pro oficiální rozvojovou pomoc.
4. Aniž je dotčen odst. 3 písm. a), nejméně 95 % výdajů předpokládaných v rámci tematických programů a nejméně 90 % výdajů předpokládaných v rámci panafrického programu musí splňovat kritéria pro oficiální rozvojovou pomoc stanovená Výborem pro rozvojovou pomoc OECD.
5. Akce, na které se vztahuje nařízení Rady (ES) č. 1257/96 (15) a které jsou způsobilé pro financování podle uvedeného nařízení, nejsou v zásadě financovány podle tohoto nařízení s výjimkou případů, kdy je třeba zajistit kontinuitu spolupráce od krizové situace až do dosažení stabilních podmínek pro rozvoj. V takových případech je třeba věnovat zvláštní pozornost tomu, aby bylo zajištěno účinné propojení humanitární pomoci, obnovy a rozvojové pomoci.
Článek 3
Obecné zásady
1. Unie se snaží podporovat, rozvíjet a upevňovat zásady demokracie, právního státu a dodržování lidských práv a základních svobod, na nichž je založena, a to prostřednictvím dialogu a spolupráce s partnerskými zeměmi a regiony.
2. Při provádění tohoto nařízení je třeba prosazovat přístup založený na diferenciaci mezi partnerskými zeměmi, aby jim byla poskytována konkrétní, individuálně přizpůsobená spolupráce, která vychází z:
a)
jejich potřeb, a to na základě kritérií, jako je počet obyvatel, příjem na obyvatele, míra chudoby, rozdělení příjmů a úroveň lidského rozvoje;
b)
jejich schopnosti vytvářet finanční zdroje a mít k nim přístup a jejich schopnosti využít pomoc Unie;
c)
jejich závazků a jejich plnění, posuzovaného na základě kritérií a ukazatelů, jako je politický, hospodářský a sociální pokrok, rovnost žen a mužů, pokrok v oblasti řádné správy věcí veřejných a lidských práv a účinné využívání pomoci, zejména způsob, jakým země využívá omezených zdrojů pro rozvoj, a zda přednostně vychází ze svých vlastních zdrojů; a
d)
z potenciálního dopadu rozvojové pomoci Unie v partnerských zemích.
Nejpotřebnější země, zejména nejméně rozvinuté země, země s nízkými příjmy a země v krizi nebo v období po ukončení krize a nestabilní a zranitelné země mají při přidělování zdrojů přednost.
Na podporu analýzy a určení nejpotřebnějších zemí mohou být použita kritéria jako index lidského rozvoje, index ekonomické zranitelnosti a další příslušné indexy, včetně indexů pro měření chudoby a nerovnosti v jednotlivých zemích.
3. Do všech programů se začlení průřezové otázky stanovené v evropském konsensu. Navíc budou případně zahrnuty otázky související s předcházením konfliktům, důstojnými pracovními podmínkami a změnou klimatu.
Průřezovými otázkami uvedenými v prvním pododstavci se rozumějí otázky, které zahrnují následující aspekty, jimž je třeba věnovat zvláštní pozornost, pokud tak vyžadují okolnosti: nediskriminace, práva příslušníků menšin, práva osob se zdravotním postižením, práva osob postižených život ohrožujícím onemocněním a dalších zranitelných skupin, základní práva pracujících a sociální začlenění, silnější postavení žen, právní stát, posílení kapacity parlamentů a občanské společnosti a podpora dialogu, účasti a usmíření, jakož i budování institucí, a to i na místní a regionální úrovni.
4. Při provádění tohoto nařízení je nutno zajistit soudržnost politik ve prospěch rozvoje a konzistentnost s dalšími oblastmi vnější činnosti Unie a s dalšími příslušnými politikami Unie v souladu s článkem 208 Smlouvy o fungování EU.
V tomto ohledu vycházejí opatření financovaná podle tohoto nařízení, včetně těch, jež řídí Evropská investiční banka (EIB), z politik rozvojové spolupráce stanovené v takových nástrojích, jako jsou dohody, prohlášení a akční plány sjednané mezi Unií a dotyčnými partnerskými zeměmi a regiony, a z příslušných rozhodnutí, zvláštních zájmů, politických priorit a strategií Unie.
5. Unie a členské státy usilují o pravidelnou a častou výměnu informací, mimo jiné i s ostatními dárci, a podporují lepší koordinaci a doplňkovost dárců tím, že směřují ke společnému víceletému programování založenému na strategiích partnerských zemí pro snižování chudoby nebo obdobných rozvojových strategiích. Mohou provádět společná opatření včetně společné analýzy těchto strategií a společné reakce na tyto strategie, v nichž jsou určena prioritní odvětví zásahu a dělba práce v rámci dané země, tím, že provádějí společné mise více dárců a využívají režimy spolufinancování a delegovanou spolupráci.
6. Unie prosazuje vícestranný přístup ke globálním problémům a v tomto ohledu spolupracuje se členskými státy. Tam, kde je to vhodné, podporuje spolupráci s mezinárodními organizacemi a orgány i s dalšími bilaterálními dárci.
7. Vztahy mezi Unií a jejími členskými státy na jedné straně a partnerskými zeměmi na straně druhé jsou založeny na společných hodnotách, jako jsou lidská práva, demokracie a právní stát, a zásadách vlastní a vzájemné odpovědnosti a tyto společné hodnoty a zásady prosazují.
Ve vztazích s partnerskými zeměmi je dále zohledňováno jejich odhodlání a výsledky při provádění mezinárodních dohod a naplňování smluvních vztahů s Unií.
8. Unie prosazuje účinnou spolupráci s partnerskými zeměmi a regiony v souladu s osvědčenými mezinárodními postupy. Kdekoli je to možné, přizpůsobuje svou podporu jejich rozvojovým strategiím, reformním politikám a postupům a podněcuje demokratickou, jakož i národní a vzájemnou odpovědnost. Za tímto účelem podporuje:
a)
transparentní proces rozvoje, který řídí partnerská země nebo region a nese za něj odpovědnost, včetně podpory místní odborné základny;
b)
přístup založený na právech, který by zahrnoval všechna lidská práva, ať už občanská a politická, hospodářská, sociální či kulturní, s cílem začlenit do provádění tohoto nařízení zásady v oblasti lidských práv, napomoci partnerským zemím při provádění jejich mezinárodních závazků v oblasti lidských práv a podpořit držitele práv při vymáhání jejich nároků, se zaměřením na chudé a zranitelné skupiny;
c)
zlepšování postavení obyvatel partnerských zemí a přístupy k rozvoji, které podporují začleňování, účast a široké zapojení všech částí společnosti do procesu rozvoje a do vnitrostátního a regionálního dialogu, včetně dialogu politického. Zvláštní pozornost je věnována úloze parlamentů, místních orgánů a občanské společnosti, mimo jiné z hlediska účasti, dohledu a odpovědnosti;
d)
účinné způsoby a nástroje spolupráce uvedené v článku 4 nařízení (EU) č. 236/2014 v souladu s osvědčenými postupy Výboru pro rozvojovou pomoc OECD, včetně používání inovativních nástrojů, jako je kombinování grantů a půjček a dalších mechanismů sdílení rizik ve vybraných odvětvích a zemích a zapojení soukromého sektoru, s řádným přihlédnutím k otázkám udržitelnosti dluhu, počtu uvedených mechanismů a požadavku systematického posuzování dopadu v souladu s cíli tohoto nařízení, zejména s cílem snižování chudoby.
Všechny programy, zásahy a způsoby a nástroje spolupráce je nutno přizpůsobovat konkrétním okolnostem v jednotlivých partnerských zemích nebo regionech se zaměřením na přístupy založené na programech, na poskytování předvídatelného financování pomoci, na využití soukromých zdrojů, včetně zdrojů z místního soukromého sektoru, na všeobecném a nediskriminačním přístupu k základním službám a na vývoji a používání systémů jednotlivých zemí;
e)
mobilizaci domácích příjmů prostřednictvím posílení daňové politiky partnerských zemí s cílem snížit chudobu a závislost na pomoci;
f)
lepší dopad politik a programování prostřednictvím koordinace, soudržnosti a harmonizace mezi dárci, aby se vytvořila součinnost, zabránilo se překrývání a zdvojování, zlepšila se doplňkovost a podpořily iniciativy více dárců;
g)
koordinaci v partnerských zemích a regionech za použití dohodnutých směrů a zásad osvědčených postupů v oblasti koordinace a účinnosti pomoci;
h)
přístupy k rozvoji založené na výsledcích, a to mimo jiné prostřednictvím využití transparentních rámců pro výsledky na úrovni jednotlivých zemí, případně na základě mezinárodně dohodnutých cílových hodnot a ukazatelů, jako jsou ukazatele rozvojových cílů tisíciletí, pro vyhodnocení a sdílení výsledků zahrnujících výstupy, výsledky a dopad rozvojové pomoci.
9. Unie podle potřeby podporuje provádění dvoustranné, regionální a mnohostranné spolupráce a dialogu, rozvojový rozměr dohod o partnerství a třístrannou spolupráci. Unie rovněž podporuje spolupráci mezi zeměmi Jihu navzájem.
10. Komise informuje Evropský parlament a pořádá s ním pravidelnou výměnu názorů.
11. Komise pořádá pravidelnou výměnu informací s občanskou společností a s místními orgány.
12. Při svých činnostech v rámci rozvojové spolupráce Unie podle potřeby využívá a sdílí zkušenosti členských států s reformou a transformací a získané poznatky.
13. Pomoc Unie poskytovaná podle tohoto nařízení nesmí být použita k financování nákupu zbraní nebo střeliva ani k operacím pro vojenské či obranné účely.
HLAVA II
PROGRAMY
Článek 4
Provádění pomoci Unie
Pomoc Unie se provádí v souladu s nařízením (EU) č. 236/2014 prostřednictvím:
a)
zeměpisných programů,
b)
tematických programů, sestávajících z:
i)
programu „Globální veřejné statky a výzvy“ a
ii)
programu týkajícího se organizací občanské společnosti a místních orgánů, a
c)
panafrického programu.
Článek 5
Zeměpisné programy
1. Spolupráce Unie podle tohoto článku probíhá v rámci činností celostátního, regionálního, nadregionálního a kontinentálního charakteru.
2. Zeměpisný program zahrnuje spolupráci v příslušných oblastech činnosti:
a)
na regionální úrovni s partnerskými zeměmi podle čl. 1 odst. 1 písm. a), zejména v zájmu zmírnění dopadu, jaký má vyřazení z programů pomoci na partnerské země vykazující vysokou a rostoucí míru nerovností; nebo
b)
na dvoustranné úrovni:
i)
s partnerskými zeměmi, které nejsou zeměmi s vyššími středními příjmy podle seznamu rozvojových zemí vypracovaného Výborem pro rozvojovou pomoc OECD a nemají ani hrubý domácí produkt vyšší než 1 % světového hrubého domácího produktu;
ii)
ve výjimečných případech, mimo jiné za účelem postupného ukončení rozvojové pomoci v podobě grantů, může být také uskutečňována dvoustranná spolupráce s omezeným počtem partnerských zemí, pokud to je řádně odůvodněno v souladu s čl. 3 odst. 2. Postupné ukončení probíhá v těsné koordinaci s jinými dárci. Ukončení tohoto typu spolupráce je případně doprovázeno politickým dialogem s dotčenými zeměmi, který se zaměří na potřeby nejchudších a nejzranitelnějších skupin.
3. Aby bylo dosaženo cílů stanovených v čl. 2 odst. 1, čerpají se náměty pro zeměpisné programy z oblastí spolupráce obsažených v evropském konsensu rozvoji a jeho následných dohodnutých změnách, jakož i z těchto oblastí spolupráce:
a)
lidská práva, demokracie a řádná správa věcí veřejných:
i)
lidská práva, demokracie a právní stát,
ii)
rovnost žen a mužů, posilování postavení žen a rovné příležitosti pro ženy,
iii)
řízení veřejného sektoru na ústřední a místní úrovni,
iv)
daňová politika a správa,
v)
boj proti korupci,
vi)
občanská společnost a místní orgány,
vii)
prosazování a ochrana práv dětí;
b)
udržitelný růst podporující začlenění pro lidský rozvoj:
i)
zdravotní péče, vzdělávání, sociální ochrana, zaměstnanost a kultura,
ii)
podnikatelské prostředí, regionální integrace a světové trhy,
iii)
udržitelné zemědělství, zajišťování potravin a výživy,
iv)
udržitelná energetika,
v)
řízení přírodních zdrojů včetně půdy, lesů a vody,
vi)
změna klimatu a životní prostředí;
c)
další oblasti s významem pro rozvoj:
i)
migrace a azyl,
ii)
propojení humanitární pomoci a rozvojové spolupráce,
iii)
odolnost a snižování rizika katastrof,
iv)
rozvoj a bezpečnost včetně předcházení konfliktům.
4. Další podrobnosti o oblastech spolupráce uvedených v odstavci 3 jsou stanoveny v příloze I.
5. V rámci každého dvoustranného programu Unie v zásadě soustředí svou pomoc nejvýše na tři odvětví, na nichž se pokud možno dohodne s dotčenou partnerskou zemí.
Článek 6
Tematické programy
1. Akce prováděné v rámci tematických programů představují přidanou hodnotu k akcím financovaným v rámci zeměpisných programů, doplňují je a jsou s nimi soudržné.
2. Na programování tematických akcí se vztahuje nejméně jedna z těchto podmínek:
a)
politických cílů Unie podle tohoto nařízení nelze vhodným ani účinným způsobem dosáhnout prostřednictvím zeměpisných programů, včetně v případě potřeby případů, kdy zeměpisný program neexistuje nebo byl pozastaven nebo kdy neexistuje dohoda o akci s dotčenou partnerskou zemí;
b)
akce se týkají globálních iniciativ na podporu mezinárodně dohodnutých cílů rozvoje nebo globálních veřejných statků a výzev;
c)
akce zahrnují více regionů či více zemí nebo mají průřezový charakter;
d)
akce provádějí inovativní politiky nebo iniciativy, jejichž cílem je poskytnout informace pro budoucí akce;
e)
akce reagují na priority politiky Unie nebo na mezinárodní povinnost či závazek Unie týkající se rozvojové spolupráce.
3. Není-li v tomto nařízení stanoveno jinak, z tematických akcí mají přímý prospěch země nebo území podle čl. 1 odst. 1 písm. b) a dané akce se provádějí v těchto zemích či na těchto územích. Tyto akce lze provádět mimo uvedené země či území, pokud se jedná o nejúčinnější způsob pro dosažení cílů dotčeného programu.
Článek 7
Globální veřejné statky a výzvy
1. Cílem pomoci Unie v rámci programu „Globální veřejné statky a výzvy“ je podporovat akce v oblastech, které vycházejí z těchto tematických celků:
a)
životní prostředí a změna klimatu,
b)
udržitelná energetika,
c)
lidský rozvoj, včetně důstojných pracovních podmínek, sociální spravedlnosti a kultury,
d)
zajišťování potravin a výživy a udržitelné zemědělství a
e)
migrace a azyl.
2. Další podrobnosti týkající se oblastí spolupráce uvedených v odstavci 1 jsou stanoveny v části A přílohy II.
Článek 8
Organizace občanské společnosti a místní orgány
1. Cílem pomoci Unie v rámci programu týkajícího se organizací občanské společnosti a místních orgánů je posílit organizace občanské společnosti a místní orgány v partnerských zemích, a pokud je tak stanoveno v tomto nařízení, v Unii a přijímajících zemích způsobilých podle nařízení (EU) č. 231/2014.
Akce, které mají být financovány, jsou prováděny především organizacemi občanské společnosti a místními orgány. V zájmu zajištění jejich účinnosti mohou být tyto akce případně prováděny i jinými aktéry ve prospěch organizací občanské společnosti a dotčených místních orgánů.
2. Další podrobnosti ohledně oblastí spolupráce podle tohoto článku jsou stanoveny v části B přílohy II.
Článek 9
Panafrický program
1. Cílem pomoci Unie v rámci panafrického programu je podpora strategického partnerství mezi Afrikou a Unií a jeho následných změn a doplnění, což zahrnuje činnosti nadregionální, kontinentální nebo celosvětové povahy v Africe a ve spolupráci s Afrikou.
2. Panafrický program doplňuje další programy v rámci tohoto nařízení, jakož i další nástroje Unie pro financování vnější činnosti, zejména Evropský rozvojový fond a evropský nástroj sousedství, a je s nimi v souladu.
3. Další podrobnosti ohledně oblastí spolupráce podle tohoto článku jsou uvedeny v příloze III.
HLAVA III
PROGRAMOVÁNÍ A PŘIDĚLOVÁNÍ FINANČNÍCH PROSTŘEDKŮ
Článek 10
Obecný rámec
1. U zeměpisných programů se víceleté orientační programy pro partnerské země a regiony vypracují na základě strategického dokumentu, jak je stanoveno v článku 11.
U tematických programů se víceleté orientační programy vypracují podle článku 13.
Víceletý panafrický orientační program se vypracuje podle článku 14.
2. Komise přijme prováděcí opatření uvedená v článku 2 nařízení (EU) č. 236/2014 na základě programových dokumentů uvedených v článcích 11, 13 a 14 tohoto nařízení.
3. Podpora poskytovaná Unií může mít také podobu opatření, na něž se programové dokumenty uvedené v článcích 11, 13 a 14 tohoto nařízení nevztahují, jak je stanoveno v článku 2 nařízení (EU) č. 236/2014.
4. V zájmu podpory soudržnosti, doplňkovosti a jednotnosti svých činností v oblasti spolupráce se Unie a její členské státy v počáteční fázi a během programového procesu vzájemně konzultují. Tyto konzultace mohou vést ke společnému plánování Unie a členských států. Unie konzultuje také další dárce a aktéry rozvoje, včetně zástupců občanské společnosti, místních orgánů a jiných subjektů provádění. Evropský parlament je informován.
5. Při programování podle tohoto nařízení se řádně zohlední lidská práva a demokracie v partnerských zemích.
6. Finanční prostředky stanovené tímto nařízením mohou zůstat nepřidělené, aby byla zajištěna odpovídající reakce Unie v případech nepředvídaných okolností, zejména v nestabilních situacích a během krize a v období po krizi, a aby bylo umožněno časové sladění s cykly strategií partnerských zemí a změna orientačních finančních přídělů v návaznosti na přezkumy provedené podle čl. 11 odst. 5, čl. 13 odst. 2 a čl. 14 odst. 3. S výhradou jejich následného rozdělení nebo přerozdělení v souladu s postupy podle článku 15 se o použití těchto prostředků rozhodne později v souladu s nařízením (EU) č. 236/2014.
Část finančních prostředků, které zůstanou na úrovni každého druhu programu nepřiděleny, nesmí přesáhnout 5 %, s výjimkou prostředků na účely časového sladění a prostředků pro země uvedené v čl. 12 odst. 1.
7. Aniž je dotčen čl. 2 odst. 3, může Komise začlenit zvláštní finanční příděl za účelem pomoci partnerským zemím a regionům při posilování jejich spolupráce se sousedními nejvzdálenějšími regiony Unie.
8. Při veškerém programování nebo přezkumech programů probíhajících po zveřejnění zprávy o přezkumu v polovině období podle článku 17 nařízení (EU) č. 236/2014 se zohlední její výsledky, zjištění a závěry.
Článek 11
Programové dokumenty pro zeměpisné programy
1. Při přípravě, provádění a přezkumu veškerých programových dokumentů, na něž se vztahuje tento článek, se dodržují zásady soudržnosti politik ve prospěch rozvoje a zásady účinnosti pomoci, a to demokratická odpovědnost, partnerství, koordinace, harmonizace, přizpůsobení se systémům partnerské země nebo regionu, transparentnost, vzájemná odpovědnost a zaměření na výsledky, jak stanoví čl. 3 odst. 4 až 8. Je-li to možné, programové období je z časového hlediska sladěno se strategickými cykly partnerských zemí.
Programové dokumenty pro zeměpisné programy, včetně společných programových dokumentů, jsou v nejvyšším možném rozsahu založeny na dialogu mezi Unií, členskými státy a dotčenou partnerskou zemí či regionem, včetně vnitrostátních a regionálních parlamentů, a podílejí se na nich občanská společnost a místní orgány a další strany, aby byla zvýšena vlastní odpovědnost za tento proces a stimulována podpora vnitrostátních strategií rozvoje, zvláště pak strategií zaměřených na snižování chudoby.
2. Strategické dokumenty Unie vypracuje pro dotčenou partnerskou zemí nebo region cílem poskytnout soudržný rámec pro rozvojovou spolupráci mezi Unií a danou zemí nebo regionem v souladu s celkovým účelem a oblastí působnosti, cíli, zásadami a politickými ustanoveními obsaženými v tomto nařízení.
3. Strategický dokument není nutný v případě:
a)
zemí, které mají vnitrostátní strategii rozvoje ve formě národního rozvojového plánu nebo podobného rozvojového dokumentu schváleného Komisí jako základ pro příslušný víceletý orientační program v době přijímání uvedeného dokumentu;
b)
zemí nebo regionů, pro něž byl vypracován společný rámcový dokument, který stanoví komplexní strategii Unie včetně zvláštní kapitoly týkající se rozvojové politiky;
c)
zemí nebo regionů, pro které byl mezi Unií a členskými státy sjednán společný víceletý programový dokument;
d)
regionů, které mají strategii společně sjednanou s Unií;
e)
zemí, u nichž má Unie v úmyslu sladit načasování své strategie s novým vnitrostátním cyklem začínajícím před 1. lednem 2017; v takových případech obsahuje víceletý orientační program pro přechodné období od 1. ledna 2014 do začátku nového vnitrostátního cyklu reakci Unie pro danou zemi;
f)
zemí nebo regionů přijímajících finanční prostředky Unie přidělené podle tohoto nařízení, jejichž výše pro období 2014-2020 nepřesahuje 50 000 000 EUR.
V případech uvedených v prvním pododstavci písm. b) a f) obsahuje rozvojovou strategii Unie pro dotčenou zemi či region víceletý orientační program pro uvedenou zemi či region.
4. Strategické dokumenty se přezkoumávají v polovině období nebo podle potřeby ad hoc, případně v souladu se zásadami a postupy stanovenými v dohodách o partnerství a spolupráci uzavřených s danou zemí nebo regionem.
5. Víceleté orientační programy pro zeměpisné programy se vypracovávají pro každou ze zemí nebo každý z regionů, jež obdrží orientační přidělení finančních prostředků Unie podle tohoto nařízení. S výjimkou zemí nebo regionů uvedených v odst. 3 prvním pododstavci písm. e) a f) musí být tyto dokumenty vypracovány na základě strategických dokumentů nebo rovnocenných dokumentů uvedených v odstavci 3.
Pro účely tohoto nařízení lze společný víceletý programový dokument podle odst. 3 prvního pododstavce písm. c) tohoto článku považovat za víceletý orientační program, pokud je dotyčný programový dokument v souladu se zásadami a podmínkami stanovenými v tomto odstavci, včetně orientačního přídělu finančních prostředků, a s postupy uvedenými v článku 15.
Víceleté orientační programy pro zeměpisné programy stanoví prioritní oblasti zvolené pro financování z prostředků Unie, konkrétní cíle, očekávané výsledky, konkrétní, jasné a transparentní ukazatele výkonu, orientační finanční příděly, a to jak celkové, tak i pro jednotlivé prioritní oblasti, a případně způsoby pomoci.
Komise přijme rozhodnutí o víceletých orientačních finančních přídělech v rámci každého zeměpisného programu v souladu s obecnými zásadami tohoto nařízení na základě kritérií stanovených v čl. 3 odst. 2, přičemž vedle zvláštní povahy jednotlivých programů přihlédne ke konkrétním obtížím, kterým čelí země nebo regiony, které prodělávají krizi, jsou zranitelné nebo nestabilní, nebo země či regiony s častým výskytem konfliktů nebo přírodních katastrof.
Je-li to vhodné, mohou být finanční příděly poskytovány ve formě rozmezí nebo některé prostředky mohou být ponechány nepřidělené. Orientační finanční příděly nesmějí být stanoveny nad rámec období 2014-2020, ledaže jsou konkrétně podmíněny dostupností zdrojů po tomto období.
Víceleté orientační programy pro zeměpisné programy mohou být v případě potřeby přezkoumány, mimo jiné v zájmu účinného provádění, s přihlédnutím k přezkumům v polovině období nebo ad hoc přezkumům strategického dokumentu, z něhož vycházejí.
V návaznosti na přezkumy, zejména v důsledku krize nebo v období po krizi, lze rovněž upravit orientační finanční příděly, priority, konkrétní cíle, očekávané výsledky, ukazatele výkonu a případně způsoby pomoci.
Tyto přezkumy by se měly zabývat potřebami i závazky a pokrokem, pokud jde o sjednané cíle rozvoje, včetně cílů týkajících se lidských práv, demokracie, právního státu a řádné správy věcí veřejných.
6. Komise podá o společném programování s členskými státy zprávu o přezkumu v polovině období podle článku 17 nařízení (EU) č. 236/2014, do níž zahrne doporučení v případě, že společné programování nebylo zcela dokončeno.
Článek 12
Programování pro země a regiony v krizi, po krizi nebo v nestabilní situaci
1. Při přípravě programových dokumentů pro země a regiony, které se nacházejí v krizi, v období po ukončení krize nebo v nestabilní situaci nebo jsou často zasahovány přírodními katastrofami, je nutno řádně zohlednit zranitelnost, zvláštní potřeby a okolnosti dotčených zemí nebo regionů.
Zvláštní pozornost by se měla věnovat předcházení konfliktům, budování státu a míru, usmíření po ukončení konfliktu a opatřením na obnovu země a rovněž úloze žen a právům dětí v těchto procesech.
V případech, kdy se partnerské země nebo regiony přímo účastní krize, situace po ukončení krize nebo nestabilní situace nebo kdy jsou těmito situacemi postiženy, se klade zvláštní důraz na zlepšení koordinace okamžité pomoci, obnovy a rozvoje mezi všemi příslušnými aktéry, aby se napomohlo přechodu z mimořádné situace do fáze rozvoje.
U nestabilních zemí a regionů nebo zemí a regionů, jež pravidelně zasahují přírodní katastrofy, obsahují programové dokumenty ustanovení, která se týkají připravenosti na katastrofy, předcházení jejich vzniku a zvládání jejich důsledků, řeší problém zranitelnosti v mimořádných situacích a posilují odolnost obyvatel.
2. V řádně odůvodněných zvláště naléhavých případech, jako jsou krize nebo bezprostřední ohrožení demokracie, právního státu, lidských práv nebo základních svobod, může Komise přijmout okamžitě použitelné prováděcí akty postupem podle čl. 16 odst. 4 nařízení (EU) č. 236/2014 měnící strategické dokumenty a víceleté orientační programy uvedené v článku 11 tohoto nařízení.
V rámci takové revize může být navržena konkrétní přizpůsobená strategie, která zajistí přechod k dlouhodobé spolupráci a rozvoji přispívající k lepší koordinaci a přechodu od nástrojů humanitární pomoci k nástrojům rozvojové politiky.
Článek 13
Programové dokumenty pro tematické programy
1. Ve víceletých orientačních programech pro tematické programy se stanoví strategie Unie pro příslušné téma a s ohledem na program „Globální veřejné statky a výzvy“ i pro jednotlivé oblasti spolupráce a dále se v nich stanoví priority zvolené pro financování ze strany Unie, konkrétní cíle, očekávané výsledky, jasné, konkrétní a transparentní ukazatele výkonu, mezinárodní situace, činnosti hlavních partnerů a případně způsoby pomoci.
Případně se stanoví zdroje a priority zásahů pro účast v globálních iniciativách.
Víceleté orientační programy pro tematické programy doplňují zeměpisné programy a jsou v souladu se strategickými dokumenty uvedenými v čl. 11 odst. 2.
2. Ve víceletých orientačních programech pro tematické programy jsou uvedeny orientační finanční příděly, a to celkové, podle oblastí spolupráce a podle priorit. Je-li to vhodné, mohou být tyto orientační finanční příděly stanoveny ve formě rozmezí nebo některé prostředky mohou být ponechány nepřidělené.
Víceleté orientační programy pro tematické programy se s přihlédnutím k přezkumům v polovině období nebo ad hoc přezkumům přezkoumávají, je-li to zapotřebí v zájmu zajištění účinného provádění.
Orientační finanční příděly, priority, specifické cíle, očekávané výsledky, ukazatele výkonu a případné způsoby pomoci mohou rovněž být upravovány v důsledku přezkumů.
Článek 14
Programové dokumenty pro panafrický program
1. Při přípravě, provádění a přezkumu programových dokumentů pro panafrický program se uplatňují zásady účinnosti pomoci stanovené v čl. 3 odst. 4 až 8.
Programové dokumenty pro panafrický program jsou založeny na dialogu, kterého se účastní všechny příslušné zainteresované subjekty, jako například Panafrický parlament.
2. Ve víceletém orientačním programu pro panafrický program se stanoví priority zvolené pro financování, konkrétní cíle, očekávané výsledky, jasné, konkrétní a transparentní ukazatele výkonu a případně způsoby pomoci.
Tento víceletý orientační program pro panafrický program je v souladu se zeměpisnými a tematickými programy podle tohoto nařízení.
3. Ve víceletém orientačním programu pro panafrický program jsou uvedeny orientační finanční příděly, a to celkové, podle oblastí spolupráce a podle priorit. Je-li to vhodné, mohou být tyto orientační finanční příděly stanoveny ve formě rozmezí.
Víceletý orientační program pro panafrický program může být přezkoumán, je-li zapotřebí reagovat na nepředvídané výzvy či potíže s prováděním nebo zohlednit přezkum strategického partnerství.
Článek 15
Schvalování strategických dokumentů a přijímání víceletých orientačních programů
1. Komise schvaluje strategické dokumenty uvedené v článku 11 a přijímá víceleté orientační programy uvedené v článcích 11, 13 a 14 prostřednictvím prováděcích aktů. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 16 odst. 3 nařízení (EU) č. 236/2014. Tento postup se vztahuje také na přezkumy, v jejichž důsledku se strategie nebo její plánování výrazně změní.
2. V řádně odůvodněných zvláště naléhavých případech, jako jsou krize nebo bezprostřední ohrožení demokracie, právního státu, lidských práv nebo základních svobod, může Komise strategické dokumenty uvedené v článku 11 tohoto nařízení a víceleté orientační programy uvedené v článcích 11, 13 a 14 tohoto nařízení přezkoumat postupem podle čl. 16 odst. 4 nařízení (EU) č. 236/2014.
HLAVA IV
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 16
Účast třetí země, která není způsobilá podle tohoto nařízení
Aniž je dotčen čl. 2 odst. 3 tohoto nařízení, za výjimečných a řádně odůvodněných okolností a za účelem zajištění soudržnosti a účinnosti financování z prostředků Unie nebo posílení regionální nebo nadregionální spolupráce se Komise v rámci víceletých orientačních programů v souladu s článkem 15 tohoto nařízení nebo příslušných prováděcích opatření v souladu s článkem 2 nařízení (EU) č. 236/2014 může rozhodnout rozšířit způsobilost akcí i na země a území, které by jinak nebyly pro financování podle článku 1 tohoto nařízení způsobilé, pokud akce, která má být provedena, je celosvětové, regionální, nadregionální nebo přeshraniční povahy.
Článek 17
Přenesení pravomocí na Komisi
1. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 18, jimiž změní:
a)
podrobnosti o oblastech spolupráce uvedených v:
i)
čl. 5 odst. 3, jak jsou stanoveny v části A a části B přílohy I,
ii)
čl. 7 odst. 2, jak jsou stanoveny v části A přílohy II,
iii)
čl. 8 odst. 2, jak jsou stanoveny v části B přílohy II,
iv)
čl. 9 odst. 3, jak jsou stanoveny v příloze III, a to zejména v návaznosti na summity EU-Afrika;
b)
orientační finanční příděly v rámci zeměpisných programů a v rámci tematického programu „Globální veřejné statky a výzvy“, jak jsou stanoveny v příloze IV. Změny nesmějí vést ke snížení původní částky o více než 5 %, s výjimkou přídělů podle bodu 1 písm. b) přílohy IV.
2. Komise zejména do 31. března 2018 přijme akty v přenesené pravomoci, kterými se prvky uvedené v odstavci 1 tohoto článku mění v návaznosti na zveřejnění zprávy o přezkumu v polovině období podle článku 17 nařízení (EU) č. 236/2014 a na základě doporučení v ní obsažených.
Článek 18
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v článku 17 je svěřena Komisi na dobu platnosti tohoto nařízení.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v článku 17 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti jakýchkoli již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článku 17 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 19
Výbor
1. Komisi je nápomocen výbor nástroje pro rozvojovou spolupráci. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Jednání výboru nástroje pro rozvojovou spolupráci se u otázek týkajících se EIB účastní její pozorovatel.
Článek 20
Finanční krytí
1. Finanční krytí pro provádění tohoto nařízení na období 2014-2020 činí 19 661 639 000 EUR.
Roční rozpočtové prostředky schvaluje Evropský parlament a Rada v mezích víceletého finančního rámce.
2. Orientační částky přidělené pro každý program uvedený v článcích 5 až 9 na období 2014-2020 jsou uvedeny v příloze IV.
3. V souladu s čl. 18 odst. 4 nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1288/2013 (16) se z různých nástrojů pro financování vnější činnosti (nástroj pro rozvojovou spolupráci, evropský nástroj sousedství, nástroj partnerství a nástroj předvstupní pomoci) přiděluje orientační částka 1 680 000 000 EUR na opatření v oblasti mobility ve vzdělávání směřující do partnerských zemí nebo z partnerských zemí ve smyslu nařízení (EU) č. 1288/2013 a na spolupráci a politický dialog s orgány, institucemi a organizacemi z těchto zemí.
Použití těchto finančních prostředků se řídí nařízením (EU) č. 1288/2013.
Finanční prostředky se poskytnou ve dvou víceletých přídělech, z nichž první se bude vztahovat na první čtyři roky, druhý pan na zbývající tři roky. S přidělením těchto finančních prostředků počítá víceleté orientační programování stanovené v tomto nařízení v souladu se zjištěnými potřebami a prioritami dotčených zemí. PV případě závažných nepředvídaných okolností nebo významných politických změn mohou být tyto příděly přehodnoceny v souladu s prioritami vnější činnosti Unie.
4. Výše financování podle tohoto nařízení pro akce uvedené v odstavci 3 nesmí překročit 707 000 000 EUR. Prostředky jsou čerpány z finančních přídělů pro zeměpisné programy, přičemž se uvede jejich předpokládané regionální rozdělení a typ financovaných činností. Prostředky podle tohoto nařízení, které jsou určeny k financování akcí, na něž se vztahuje nařízení (EU) č. 1288/2013, se použijí na akce v partnerských zemích, na které se vztahuje toto nařízení, se zvláštním zřetelem k nejchudším zemím. Opatření v oblasti mobility studentů a pracovníků probíhající, které jsou financovány příděly podle tohoto nařízení, se zaměřují na oblasti, jež jsou významné z hlediska udržitelného rozvoje rozvojových zemí podporujícího začlenění.
5. Komise do své výroční zprávy o provádění tohoto nařízení podle článku 13 nařízení (EU) č. 236/2014 zahrne seznam všech opatření uvedených v odstavci 3 tohoto článku financovaných podle tohoto nařízení a informace o tom, jak splňují cíle a zásady stanovené v článcích 2 a 3 tohoto nařízení.
Článek 21
Evropská služba pro vnější činnost
Toto nařízení se uplatňuje v souladu s rozhodnutím 2010/427/EU.
Článek 22
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2014 do dne 31. prosince 2020.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 11. března 2014.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 233/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Μαρτίου 2014
περί μηχανισμού χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας την περίοδο 2014-2020
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως τα άρθρα 209 παράγραφος 1 και 212 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο παρών κανονισμός αποτελεί μέρος της πολιτικής αναπτυξιακής συνεργασίας της Ένωσης και ιδρύει έναν από τους μηχανισμούς στήριξης των εξωτερικών πολιτικών της. Αντικαθιστά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) ο οποίος λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2013.
(2)
Η καταπολέμηση της φτώχειας παραμένει πρωταρχικός στόχος της αναπτυξιακής πολιτικής της Ένωσης, όπως ορίζεται στον Τίτλο V Κεφάλαιο 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και στον Τίτλο ΙΙΙ Μέρος Πέμπτο Κεφάλαιο 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), σύμφωνα με τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας (ΑΣΧ) και άλλες διεθνώς συμφωνηθείσες αναπτυξιακές δεσμεύσεις και στόχους εγκεκριμένους από την Ένωση και τα κράτη μέλη της στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και λοιπών αρμόδιων διεθνών οργανισμών.
(3)
Η κοινή δήλωση του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Η Ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη» (4) («Ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη»)και οι συμφωνηθείσες τροποποιήσεις της, καθορίζει το πλαίσιο γενικής πολιτικής, τις κατευθύνσεις και τα κεντρικά σημεία στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
(4)
Βαθμιαίως η ενωσιακή αρωγή θα πρέπει να συνεισφέρει στη μείωση της εξάρτησης από τη βοήθεια.
(5)
Η διεθνής δράση της Ένωσης επιδιώκει να προωθήσει στο ευρύτερο παγκόσμιο πλαίσιο τις αρχές που ενέπνευσαν τη δημιουργία, την ανάπτυξη και τη διεύρυνσή της: τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, την οικουμενικότητα και το αδιαίρετο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, τις αρχές της ισότητας και της αλληλεγγύης και τον σεβασμό των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου. Επιδιώκει, μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας, την ανάληψη δέσμευσης για τον σεβασμό και την εδραίωση αυτών των αρχών στις χώρες, περιφέρειες και εδάφη εταίρους. Επιδιώκοντας την πραγμάτωση αυτών των αρχών, η Ένωση αποδεικνύει την προστιθέμενη αξία της ως παράγοντος των αναπτυξιακών πολιτικών.
(6)
Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ιδίως κατά τη διαδικασία προγραμματισμού, η Ένωση θα πρέπει να συνυπολογίζει τις προτεραιότητες, τους στόχους και τα κριτήρια αναφοράς σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία που έχει καθορίσει για τις χώρες εταίρους, ιδίως τις ανά χώρα στρατηγικές της για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
(7)
Η Ένωση θα πρέπει να αναγνωρίζει ότι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι θεμελιώδεις ελευθερίες, το κράτος δικαίου, οι δημοκρατικές αρχές, η διαφάνεια, η χρηστή διακυβέρνηση, η ειρήνη και η σταθερότητα και η ισότητα των φύλων έχουν ζωτική σημασία για την ανάπτυξη των χωρών εταίρων και ότι τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να ενσωματωθούν στην αναπτυξιακή πολιτική της Ένωσης, ιδίως κατά τον προγραμματισμό και τις συμφωνίες με χώρες εταίρους.
(8)
Η αποτελεσματικότητα της βοηθείας, η μεγαλύτερη διαφάνεια, συνεργασία και συμπληρωματικότητα και καλύτερη εναρμόνιση, ο συγχρονισμός με τις χώρες εταίρους καθώς και ο συντονισμός των διαδικασιών μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της όσο και με άλλους χορηγούς και αναπτυξιακούς φορείς, έχουν καθοριστική σημασία για τη συνοχή και καταλληλότητα της βοηθείας, ενώ ταυτόχρονα μειώνουν το κόστος που φέρουν οι χώρες εταίροι. Μέσω της αναπτυξιακής πολιτικής της, η Ένωση δεσμεύεται να υλοποιήσει τα συμπεράσματα της Διακήρυξης για την αποτελεσματικότητα της βοηθείας που ενέκρινε το Φόρουμ υψηλού επιπέδου για την αποτελεσματικότητα της βοηθείας στο Παρίσι, στις 2 Μαρτίου 2005, το Πρόγραμμα Δράσης της Άκρα που εγκρίθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2008 και τη συνακόλουθη διακήρυξη του Μπουσάν της 1ης Δεκεμβρίου 2011. Οι εν λόγω δεσμεύσεις οδήγησαν σε ορισμένα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, όπως ο κώδικας δεοντολογίας της ΕΕ για τη συμπληρωματικότητα και τον επιμερισμό καθηκόντων στο πλαίσιο της αναπτυξιακής πολιτικής και το επιχειρησιακό πλαίσιο για την αποτελεσματικότητα της βοηθείας. Οι προσπάθειες και οι διαδικασίες κοινού προγραμματισμού θα πρέπει να ενισχυθούν.
(9)
Η βοήθεια της Ένωσης θα πρέπει να στηρίξει την κοινή στρατηγική Αφρικής-ΕΕ, που εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Αφρικής, στη Λισαβόνα, στις 8-9 Δεκεμβρίου 2007 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις και προσθήκες, βάσει του κοινού οράματος, των αρχών και των στόχων στα οποία θεμελιώνεται η στρατηγική εταιρική σχέση Αφρικής-ΕΕ.
(10)
Η Ένωση και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να βελτιώσουν τη συνοχή, τον συντονισμό και τη συμπληρωματικότητα των οικείων πολιτικών αναπτυξιακής συνεργασίας, ανταποκρινόμενοι ιδίως στις προτεραιότητες των χωρών και περιφερειών εταίρων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Για να εξασφαλιστεί ότι η πολιτική αναπτυξιακής συνεργασίας της Ένωσης και των κρατών μελών της αλληλοσυμπληρώνονται και αλληλοενισχύονται, και για να υλοποιηθεί η βοήθεια αποτελεσματικά, χωρίς επικαλύψεις και παραλείψεις, χρειάζονται επειγόντως κατάλληλες κοινές διαδικασίες προγραμματισμού οι οποίες θα εφαρμόζονται όταν είναι εφικτό και απαραίτητο.
(11)
Η πολιτική και η διεθνής δράση της Ένωσης για την αναπτυξιακή συνεργασία διέπεται από τους ΑΣΧ, όπως η εξάλειψη της ακραίας φτώχειας και της πείνας,, ως εκάστοτε τροποποιούνται και από τους αναπτυξιακούς στόχους, αρχές και δεσμεύσεις που εγκρίνουν η Ένωση και τα κράτη μέλη της, στο πλαίσιο επίσης της συνεργασίας τους με τον ΟΗΕ και με άλλα αρμόδια διεθνή φόρουμ αναπτυξιακής συνεργασίας. Η πολιτική και η διεθνής δράση της Ένωσης καθοδηγούνται επίσης από τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις της όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, του Διεθνούς Συμφώνου για τα οικονομικά, κοινωνικά και μορφωτικά δικαιώματα, της Σύμβασης για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων εις βάρος των γυναικών, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των παιδιών και της Διακήρυξης των Ηνωμένων Εθνών για το δικαίωμα στην ανάπτυξη.
(12)
Η Ένωση είναι σταθερά προσηλωμένη στην ισότητα των φύλων ως ανθρώπινο δικαίωμα, ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και βασική αξία της αναπτυξιακής της πολιτικής. Η ισότητα των φύλων έχει μεγάλη σημασία για την επίτευξη όλων των ΑΣΧ. Το Συμβούλιο ενέκρινε στις 14 Νοεμβρίου 2010 το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών στο πλαίσιο της ανάπτυξης (2010-2015).
(13)
Η Ένωση θα πρέπει να δίνει μεγίστη προτεραιότητα στην ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση κρίσεων και καταστροφών και εμπόλεμων και επισφαλών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των μεταβατικών καταστάσεων και των συνθηκών ύστερα από κρίση. Αυτή η προσέγγιση θα βασίζεται κυρίως στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης Νοεμβρίου 2007 για την αντίδραση της ΕΕ σε καταστάσεις αστάθειας, και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των Αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών συνελθόντων στις 19 Νοεμβρίου 2007 στα πλαίσια του Συμβουλίου για την ασφάλεια και την ανάπτυξη, καθώς και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 2011 για την πρόληψη συγκρούσεων και στα τυχόν επακόλουθα συμπεράσματα.
(14)
Ιδίως όταν οι ανάγκες είναι πιο πιεστικές και η φτώχεια πιο διαδεδομένη και βαθιά, η στήριξη της Ένωσης θα πρέπει να έχει ως στόχο να βοηθήσει τις χώρες και τους πληθυσμούς να ανταπεξέλθουν. Αυτό θα πρέπει να γίνει με κατάλληλο συνδυασμό προσεγγίσεων, αντιδράσεων και μηχανισμών, εξασφαλίζοντας ιδίως ότι οι προσεγγίσεις που έχουν γνώμονα την ασφάλεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανάπτυξη είναι ισορροπημένες, συνεκτικές και αποτελεσματικά συντονισμένες, συνδυάζοντας την αρωγή, την αποκατάσταση και την ανάπτυξη.
(15)
Η βοήθεια της Ένωσης θα πρέπει να εστιάζεται εκεί που θα έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο, όσον αφορά την ικανότητά της να δρα παγκοσμίως και να αντιμετωπίζει τις παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η εξάλειψη της φτώχειας, η βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη ή η προώθηση της δημοκρατίας, της χρηστής διακυβέρνησης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου σε όλο τον κόσμο, η μακροπρόθεσμη και προβλέψιμη δέσμευση για αναπτυξιακή βοήθεια και ο ρόλος της στον συντονισμό με τα κράτη μέλη της. Για να διασφαλιστεί αυτός ο αντίκτυπος, θα πρέπει να εφαρμοστεί η αρχή της διαφοροποίησης, όχι μόνο στην κατανομή των κεφαλαίων, αλλά και στον προγραμματισμό, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η διμερής συνεργασία για την ανάπτυξη εστιάζεται στις χώρες εταίρους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, καθώς και στα ασταθή και πλέον ευάλωτα κράτη με περιορισμένη ικανότητα πρόσβασης σε άλλες πηγές χρηματοδότησης για να στηρίξουν την ανάπτυξή τους, λαμβάνοντας υπόψη τον δυνητικό αντίκτυπο της συνδρομής της Ένωσης στις χώρες εταίρους. Η Ένωση θα πρέπει να συνάψει νέες εταιρικές σχέσεις με χώρες που παύουν να είναι δικαιούχες προγραμμάτων διμερούς βοηθείας, οι οποίες θα βασίζονται κυρίως σε περιφερειακά και θεματικά προγράμματα βάσει του προκειμένου νομοθετήματος, και βάσει άλλων θεματικών χρηματοδοτικών μηχανισμών για την εξωτερική δράση της Ένωσης, ιδίως του Μέσου εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 234/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) («Μέσο εταιρικής σχέσης»).
(16)
Η Ένωση θα πρέπει να επιδιώκει την αποτελεσματικότερη χρήση των διαθέσιμων πόρων μεγιστοποιώντας τον αντίκτυπο της εξωτερικής δράσης της. Αυτό θα πρέπει να επιτυγχάνεται μέσω συνολικής προσέγγισης για κάθε χώρα, στη βάση της συνοχής και της συμπληρωματικότητας των μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης της Ένωσης, καθώς και με τη δημιουργία συνεργειών μεταξύ του παρόντος μηχανισμού, άλλων μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης της Ένωσης και άλλων πολιτικών της. Αυτό θα πρέπει περαιτέρω να συνεπάγεται αμοιβαία ενίσχυση των προγραμμάτων που καταρτίζονται στο πλαίσιο των μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης. Στην προσπάθεια για μια συνολική συνοχή της εξωτερικής της δράσης κατά το άρθρο 21 ΣΕΕ, η Ένωση διασφαλίζει τη συνοχή της αναπτυξιακής της πολιτικής, ως απαιτεί το άρθρο 208 ΣΛΕΕ.
(17)
Τηρώντας τη γενική απαίτηση μιας συνεκτικής αναπτυξιακής πολιτικής, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα αυξημένης συνοχής μεταξύ των πολιτικών της Ένωσης. Θα πρέπει να επιτρέπει την πλήρη ευθυγράμμιση με τις χώρες και περιφέρειες εταίρους χρησιμοποιώντας, όποτε είναι δυνατόν, εθνικά αναπτυξιακά σχέδια ή παρόμοια περιεκτικά αναπτυξιακά έγγραφα, τα οποία εγκρίνονται με τη συμμετοχή των αρμόδιων εθνικών και περιφερειακών φορέων, ως βάση για τον προγραμματισμό της δράσης της Ένωσης. Επιπλέον θα πρέπει να επιδιώκει τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ χορηγών, ιδίως μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της, μέσω κοινού προγραμματισμού.
(18)
Στη σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης, οι διάφορες εσωτερικές πολιτικές της Ένωσης, όπως οι πολιτικές για το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή, την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την απασχόληση (συμπεριλαμβανομένης της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους), την ισότητα των φύλων, την ενέργεια, τους υδάτινους πόρους, τις μεταφορές, την υγεία, την εκπαίδευση, τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια, τον πολιτισμό, την έρευνα και καινοτομία, την κοινωνία των πληροφοριών, τη μετανάστευση, τη γεωργία και την αλιεία, γίνονται ολοένα και περισσότερο στοιχείο της εξωτερικής δράσης της Ένωσης.
(19)
Η στρατηγική για μια έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, δηλαδή τα αναπτυξιακά μοντέλα που ενισχύουν την κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή και επιτρέπουν στους φτωχούς να συμβάλουν περισσότερο στον εθνικό πλούτο και να επωφεληθούν από αυτόν, τονίζει τη δέσμευση της Ένωσης να προωθήσει στις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές της την έξυπνη, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη ανάπτυξη, μέσω του συνδυασμού της οικονομικής, της κοινωνικής και της περιβαλλοντικής συνιστώσας.
(20)
Η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η Ένωση και οι αναπτυσσόμενες χώρες και η ανάγκη για εθνική και διεθνή δράση είναι επιτακτική. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει, επομένως, να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου να διατεθεί ποσοστό τουλάχιστον 20 % του προϋπολογισμού της Ένωσης σε μια κοινωνία με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή, ενώ ποσοστό 25 % των προβλεπομένων στον παρόντα κανονισμό πόρων του προγράμματος για τα παγκόσμια δημόσια αγαθά και τις προκλήσεις πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη στόχων που αφορούν την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον. Οι δράσεις σε αυτούς τους τομείς πρέπει, όταν είναι εφικτό, να αλληλοενισχύονται, ώστε να έχουν ισχυρότερο αντίκτυπο.
(21)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επιτρέπει στην Ένωση να συμβάλλει στην εκπλήρωση της κοινής της δέσμευσης για παροχή συνεχιζόμενης στήριξης της ανθρώπινης ανάπτυξης προκειμένου να βελτιωθεί η ζωή των ανθρώπων. Ποσοστό τουλάχιστον 25 % των πόρων του προγράμματος για τα παγκόσμια δημόσια αγαθά και τις προκλήσεις θα πρέπει προς το σκοπό αυτό να στηρίξει τον τομέα της ανάπτυξης.
(22)
Τουλάχιστον το 20 % της χορηγούμενης βοήθειας βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη των βασικών κοινωνικών υπηρεσιών, με έμφαση στην υγεία και την εκπαίδευση, καθώς και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αναγνωρίζοντας ότι θα πρέπει κατά κανόνα να υπάρχει ένας βαθμός ευελιξίας, όπως στην περίπτωση της έκτακτης βοηθείας. Στην ετήσια έκθεση που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 236/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) θα πρέπει να περιλαμβάνονται δεδομένα σχετικά με την ανωτέρω απαίτηση.
(23)
Στο πρόγραμμα δράσης της Κωνσταντινούπολης (2011-2012) για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, του ΟΗΕ, οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες ανέλαβαν τη δέσμευση να ενσωματώσουν εμπορικές πολιτικές και πολιτικές για την ενίσχυση των εμπορικών ικανοτήτων στις εθνικές αναπτυξιακές στρατηγικές τους. Επιπλέον, στην 8η Υπουργική Διάσκεψη του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου της Γενεύης (15-17 Δεκεμβρίου 2011), οι υπουργοί συμφώνησαν να διατηρήσουν και πέραν του 2011 τα επίπεδα της βοηθείας για το εμπόριο που αντανακλούν τουλάχιστον τον μέσο όρο της περιόδου 2006-2008. Αυτές οι προσπάθειες πρέπει να συνοδεύονται από καλύτερη και πιο επικεντρωμένη βοήθεια για το εμπόριο και από εμπορική διευκόλυνση.
(24)
Μολονότι τα θεματικά προγράμματα θα πρέπει κατά κύριο λόγο να στηρίζουν τις αναπτυσσόμενες χώρες, θα πρέπει να είναι επίσης επιλέξιμες για θεματικά προγράμματα υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό ορισμένες δικαιούχες χώρες καθώς και οι Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη («ΥΧΕ»), τα χαρακτηριστικά των οποίων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε να ορισθούν ως δικαιούχοι επίσημης αναπτυξιακής βοηθείας («ΕΑΒ») από την Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοηθείας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης («ΕΑΒ/ΟΟΣΑ») αλλά οι οποίες καλύπτονται από το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο β).
(25)
Οι λεπτομέρειες των τομέων συνεργασίας και οι προσαρμογές της χρηματοδότησης ανά γεωγραφική περιοχή και τομέα συνεργασίας αποτελούν μη ουσιώδη στοιχεία του παρόντος κανονισμού. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ, για να επικαιροποιεί εκείνα τα στοιχεία των παραρτημάτων του παρόντος κανονισμού που ορίζουν λεπτομέρειες των τομέων συνεργασίας βάσει γεωγραφικών και θεματικών προγραμμάτων και την ενδεικτική χρηματοδότηση ανά γεωγραφική περιοχή και τομέα συνεργασίας. Έχει ιδιαίτερη σημασία να διεξάγει η Επιτροπή τις απαραίτητες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες, και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την προετοιμασία και σύνταξη κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και σωστή διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(26)
Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες σχετικές με τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7).
(27)
Λαμβάνοντας υπόψη τον χαρακτήρα αυτών των εκτελεστικών πράξεων, και ιδίως τον χαρακτήρα πολιτικού προσανατολισμού ή τις δημοσιονομικές επιπτώσεις τους, πρέπει κατ αρχήν να εφαρμόζεται για την έκδοσή τους η διαδικασία εξέτασης, με εξαίρεση τα μέτρα με χρηματοδότηση μικρής κλίμακας.
(28)
Η Επιτροπή θα πρέπει να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις που έχουν άμεση εφαρμογή όταν, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις που συνδέονται με την ανάγκη ταχείας αντίδρασης της Ένωσης, αυτό επιβάλλεται από επιτακτικούς λόγους επείγουσας ανάγκης.
(29)
Κοινοί κανόνες και διαδικασίες για την εφαρμογή των μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης της Ένωσης προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 236/2014.
(30)
Η οργάνωση και λειτουργία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης ορίζονται στην απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου (8),
(31)
Εφόσον οι στόχοι του παρόντος κανονισμού δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακας της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίζει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως ορίζονται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη αυτών των στόχων.
(32)
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει, για τη συνολική διάρκεια εφαρμογής του, ένα χρηματοδοτικό κονδύλιο που συνιστά προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 17 της Διοργανικής Συμφωνίας της 2ας Δεκεμβρίου 2013 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά ζητήματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (9), για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και του Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
(33)
Θα πρέπει να ευθυγραμμισθεί η περίοδος εφαρμογής του παρόντος κανονισμού με αυτήν του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου (10). Συνεπώς, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ Ι
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
1. Δια του παρόντος κανονισμού ιδρύεται Μηχανισμός Αναπτυξιακής Συνεργασίας (ΜΑΣ) δια του οποίου η Ένωση μπορεί να χρηματοδοτεί:
α)
γεωγραφικά προγράμματα που αποσκοπούν στη στήριξη της αναπτυξιακής συνεργασίας με αναπτυσσόμενες χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των δικαιούχων της επίσημης αναπτυξιακής βοηθείας της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ, εκτός:
i)
των χωρών που είναι συμβαλλόμενες στη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ μεταξύ της ομάδας κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητα και των κρατών μελών της, αφετέρου, που υπεγράφη στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000 (11), εκτός της Νοτίου Αφρικής·
ii)
των χωρών που είναι επιλέξιμες για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης·
iii)
των χωρών που είναι επιλέξιμες για ενωσιακή χρηματοδότηση δυνάμει του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας που ιδρύθηκε δια του κανονισμού (EΕ) αριθ. 232/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12) (ο «Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας»·
iv)
δικαιούχων που είναι επιλέξιμοι για ενωσιακή χρηματοδότηση δυνάμει του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοηθείας που ιδρύθηκε δια του κανονισμού (EΕ) αριθ. 231/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13) (ο «Μηχανισμός Προενταξιακής Βοηθείας»·
β)
θεματικά προγράμματα τα οποία αφορούν τα παγκόσμια δημόσια αγαθά και προκλήσεις που συνδέονται με την ανάπτυξη και τη στήριξη οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και τοπικών αρχών σε χώρες εταίρους, δυνάμει του στοιχείου α) της παρούσας παραγράφου, και χώρες επιλέξιμες για χρηματοδότηση της Ένωσης δυνάμει των μηχανισμών που αναφέρονται στο στοιχείο α) σημεία i) ως iii) της παρούσας παραγράφου, και χώρες και εδάφη που καλύπτονται από την απόφαση 2013/755/EU του Συμβουλίου (14)
γ)
ένα Παναφρικανικό Πρόγραμμα για τη στήριξη της στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ένωσης και Αφρικής, και τις ακόλουθες σχετικές τροποποιήσεις και προσθήκες, και την κάλυψη δραστηριοτήτων διαπεριφερειακού, ηπειρωτικού ή παγκόσμιου χαρακτήρα στην Αφρική και με αυτήν..
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως περιφέρεια ορίζεται η γεωγραφική οντότητα που περιλαμβάνει περισσότερες από μία αναπτυσσόμενες χώρες.
3. Οι χώρες και τα εδάφη στην παράγραφο 1 στο εξής αναφέρονται στα πλαίσια του παρόντος κανονισμού ως «χώρες εταίροι» ή «περιφέρειες εταίροι», ανάλογα με την περίπτωση, βάσει του σχετικού γεωγραφικού, θεματικού ή παναφρικανικού προγράμματος.
Άρθρο 2
Στόχοι και κριτήρια επιλεξιμότητας
1. Εντός του πλαισίου των αρχών και των στόχων της εξωτερικής δράσης της Ένωσης και της ευρωπαϊκής κοινής αντίληψης για την ανάπτυξη και των τροποποιήσεων αυτής που έχουν συμφωνηθεί:
α)
πρωταρχικός στόχος της συνεργασίας βάσει του παρόντος κανονισμού είναι η μείωση και, μακροπρόθεσμα, η εξάλειψη της φτώχειας·
β)
σύμφωνα με τον πρωταρχικό στόχο του στοιχείου α), η συνεργασία στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού συμβάλει επίσης:
i)
στην ενίσχυση της βιώσιμης οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης, και
ii)
στην εδραίωση και στήριξη της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της χρηστής διακυβέρνησης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των σχετικών αρχών του διεθνούς δικαίου.
Η επίτευξη των στόχων του πρώτου εδαφίου μετράται δια καταλλήλων δεικτών που περιλαμβάνουν και δείκτες ανθρώπινης ανάπτυξης, και ιδίως τον ΑΣΧ 1 όσον αφορά το στοιχείο α) και τους ΑΣΧ 1 έως 8 όσον αφορά το στοιχείο β) και, για την περίοδο μετά το 2015, άλλων δεικτών που έχουν συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο από την Ένωση και τα κράτη μέλη της.
2. Η συνεργασία βάσει του παρόντος κανονισμού θα συμβάλει στην τήρηση των διεθνών δεσμεύσεων και την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της Ένωσης, ιδίως των ΑΣΧ, και των νέων αναπτυξιακών στόχων μετά το 2015.
3. Οι δράσεις βάσει γεωγραφικών προγραμμάτων σχεδιάζονται ακολουθώντας τα κριτήρια για την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια που καθόρισε η ΕΑΒ/ΟΟΣΑ.
Οι δράσεις του Παναφρικανικού και των θεματικών προγραμμάτων σχεδιάζονται ακολουθώντας τα κριτήρια για την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια που καθόρισε η ΕΑΒ/ΟΟΣΑ, εκτός εάν:
α)
η δράση εφαρμόζεται σε μια χώρα ή έδαφος δικαιούχο που δεν μπορεί να λάβει το καθεστώς δικαιούχου χώρας ή εδάφους για ΕΑΒ σύμφωνα με την ΕΑΒ/ΟΟΣΑ· ή
β)
η δράση υλοποιεί μια παγκόσμια πρωτοβουλία, μια προτεραιότητα πολιτικής της Ένωσης ή μια διεθνή υποχρέωση ή δέσμευση της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχεία β) και ε) χωρίς να έχει χαρακτηριστικά που πληρούν τα κριτήρια της επίσημης αναπτυξιακής βοηθείας.
4. Με την επιφύλαξη του στοιχείου α) της παραγράφου3, τουλάχιστον το 95 % των δαπανών που προβλέπονται στο πλαίσιο των θεματικών προγραμμάτων και τουλάχιστον το 90 % των δαπανών που προβλέπονται στο πλαίσιο του Παναφρικανικού προγράμματος πρέπει να πληρούν τα κριτήρια για την ΕΑΒ τα οποία έχει θεσπίσει η ΕΑΒ/ΟΟΣΑ.
5. Οι δράσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/96 του Συμβουλίου (15), και είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση βάσει αυτού, δεν χρηματοδοτούνται, κατ' αρχήν, βάσει του παρόντος κανονισμού, εκτός εάν πρέπει να εξασφαλιστεί συνέχεια της συνεργασίας από κατάσταση κρίσης σε συνθήκες σταθερότητας για ανάπτυξη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, λαμβάνεται ειδική μέριμνα για μια αποτελεσματική σύνδεση της ανθρωπιστικής βοηθείας, της βοηθείας αποκατάστασης και της αναπτυξιακής βοηθείας.
Άρθρο 3
Γενικές αρχές
1. Η Ένωση επιδιώκει την προώθηση, ανάπτυξη και εδραίωση των αρχών της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, που αποτελούν τα θεμέλιά της, μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας με τις χώρες και περιφέρειες εταίρους.
2. Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού επιδιώκεται διαφοροποιημένη προσέγγιση μεταξύ των χωρών εταίρων, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τους προσφέρεται ειδικά προσαρμοσμένη συνεργασία βασιζόμενη:
α)
στις ανάγκες τους, βάσει κριτηρίων που περιλαμβάνουν τον πληθυσμό, το κατά κεφαλήν εισόδημα, την έκταση της φτώχειας, την εισοδηματική κατανομή και το επίπεδο ανθρώπινης ανάπτυξης·
β)
στις ικανότητές τους να δημιουργούν και να έχουν πρόσβαση σε χρηματοδοτικούς πόρους και στις ικανότητές τους απορρόφησης·
γ)
στις δεσμεύσεις και τις επιδόσεις τους, βάσει κριτηρίων και δεικτών που περιλαμβάνουν την πολιτική, την οικονομική και την κοινωνική πρόοδο, την ισότητα των φύλων, την πρόοδο όσον αφορά τη χρηστή διακυβέρνηση και τα ανθρώπινα δικαιώματα, και την αποτελεσματική χρήση της βοήθειας, ιδίως δε τον τρόπο με τον οποίο μια χώρα χρησιμοποιεί σπάνιους πόρους για την ανάπτυξη, αρχίζοντας από τους δικούς της πόρους· και
δ)
στον δυνητικό αντίκτυπο της βοήθειας της Ένωσης στις χώρες εταίρους.
Κατά την κατανομή των πόρων δίνεται προτεραιότητα στις χώρες με τις μεγαλύτερες ανάγκες, ιδίως στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες και τις χώρες χαμηλού εισοδήματος, καθώς και τις χώρες που βρίσκονται σε κρίση, μετά από κρίση και σε επισφαλή ή ευάλωτη κατάσταση.
Προς υποβοήθηση της ανάλυσης και του προσδιορισμού των χωρών που χρειάζονται περισσότερο βοήθεια, χρησιμοποιούνται κριτήρια όπως ο δείκτης ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού, ο δείκτης οικονομικής ευπάθειας και άλλοι οικείοι δείκτες, μεταξύ άλλων για τη μέτρηση της φτώχειας και της ανισότητας εντός των χωρών.
3. Σε όλα τα προγράμματα ενσωματώνονται οριζόντια ζητήματα όπως ορίζονται στην ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη. Επιπλέον ενσωματώνονται όπου κρίνεται σκόπιμο η πρόληψη των συγκρούσεων, η αξιοπρεπής εργασία και η κλιματική αλλαγή.
Εννοείται ότι τα οριζόντια ζητήματα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο περιλαμβάνουν τις ακόλουθες διαστάσεις, στις οποίες πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία όπου το απαιτούν οι περιστάσεις: εξάλειψη των διακρίσεων, δικαιώματα ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες, δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, δικαιώματα των ατόμων με απειλητικές για τη ζωή ασθένειες και άλλων ευάλωτων ομάδων, βασικά εργατικά δικαιώματα και κοινωνική ένταξη, ενδυνάμωση των γυναικών, κράτος δικαίου, οικοδόμηση ικανοτήτων για τα κοινοβούλια και την κοινωνία των πολιτών και προώθηση του διαλόγου, της συμμετοχής και της συμφιλίωσης, καθώς και δημιουργία θεσμών, μεταξύ άλλων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
4. Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, εξασφαλίζεται συνοχή πολιτικής για την ανάπτυξη και συνέπεια με άλλους τομείς της εξωτερικής δράσης της Ένωσης καθώς και με άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 208 ΣΛΕΕ.
Από την άποψη αυτή, μέτρα που χρηματοδοτούνται βάσει του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των έργων που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), βασίζονται στις πολιτικές αναπτυξιακής συνεργασίας οι οποίες ορίζονται σε πράξεις όπως συμφωνίες, δηλώσεις και σχέδια δράσης μεταξύ της Ένωσης και των εμπλεκόμενων χωρών και περιφερειών εταίρων, καθώς και στις σχετικές αποφάσεις, τα ειδικά συμφέροντα, τις πολιτικές προτεραιότητες και τις στρατηγικές της Ένωσης.
5. Η Ένωση και τα κράτη μέλη επιδιώκουν τακτικές και συχνές ανταλλαγές πληροφοριών, μεταξύ άλλων με άλλους χορηγούς, και προωθούν τον καλύτερο συντονισμό και τη μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα της δράσης των χορηγών, μέσω της συνεργασίας για κοινό πολυετή προγραμματισμό που βασίζεται στις στρατηγικές των χωρών εταίρων για τη μείωση της φτώχειας ή σε ισοδύναμες αναπτυξιακές στρατηγικές. Μπορούν να αναλάβουν κοινή δράση που να περιλαμβάνει την κοινή ανάλυση αυτών των στρατηγικών και την κοινή ανταπόκριση σε αυτές, τον προσδιορισμό τομέων προτεραιότητας για παρέμβαση και τον ενδοκρατικό επιμερισμό των καθηκόντων, με τη διοργάνωση κοινών αποστολών χορηγών και με τη χρήση μηχανισμών συγχρηματοδότησης και συμφωνιών συνεργασίας κατ' ανάθεση.
6. Η Ένωση προωθεί την πολυμερή προσέγγιση των παγκόσμιων προκλήσεων και συνεργάζεται με τα κράτη μέλη σε αυτή τη συνάρτηση. Όπου χρειάζεται, ενισχύει τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και φορείς και άλλους διμερείς χορηγούς.
7. Οι σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και των χωρών εταίρων, αφετέρου, βασίζονται στις κοινές αξίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου καθώς και τις αρχές της οικειοποίησης και της αμοιβαίας ευθύνης, τις οποίες και προωθούν.
Επιπλέον, στις σχέσεις με χώρες εταίρους λαμβάνεται υπόψη η δέσμευσή τους και οι επιδόσεις τους στην εφαρμογή διεθνών συμφωνιών και συμβατικών σχέσεων με την Ένωση.
8. Η Ένωση προωθεί την αποτελεσματική συνεργασία με χώρες και περιφέρειες εταίρους, σύμφωνα με τη διεθνή βέλτιστη πρακτική. Εναρμονίζει τη στήριξή της με τις εθνικές ή περιφερειακές στρατηγικές ανάπτυξης, τις πολιτικές και τις διαδικασίες μεταρρυθμίσεων των χωρών ή περιφερειών εταίρων, όταν αυτό είναι εφικτό, και στηρίζει τη δημοκρατική οικειοποίηση και την εσωτερική και αμοιβαία λογοδοσία. Για τον σκοπό αυτό προωθεί:
α)
μια αναπτυξιακή διαδικασία που είναι διαφανής και εφαρμόζεται με πρωτοβουλία της χώρας ή περιφέρειας εταίρου και είναι αποδεκτή από αυτήν, μεταξύ άλλων με προώθηση της τοπικής εμπειρογνωμοσύνης·
β)
μια προσέγγιση με βάση τα δικαιώματα που περιλαμβάνει όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα, είτε τα ατομικά και πολιτικά είτε τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, προκειμένου να ενσωματωθούν οι αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, να βοηθηθούν οι χώρες εταίροι στην τήρηση των διεθνών υποχρεώσεών τους όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και να στηριχθούν οι κάτοχοι αυτών των δικαιωμάτων, ιδίως οι φτωχοί και οι ευάλωτες ομάδες, κατά τη διεκδίκησή τους·
γ)
την ενδυνάμωση του πληθυσμού των χωρών εταίρων, συμμετοχικές και χωρίς αποκλεισμούς προσεγγίσεις της ανάπτυξης καθώς και ευρεία συμμετοχή όλων των τμημάτων της κοινωνίας στην αναπτυξιακή διεργασία και στον εθνικό και περιφερειακό διάλογο, περιλαμβανομένου του πολιτικού διαλόγου. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στον αντίστοιχο ρόλο των κοινοβουλίων, των τοπικών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τη συμμετοχή, την εποπτεία και τη λογοδοσία·
δ)
αποτελεσματικούς τρόπους και μέσα συνεργασίας όπως ορίζονται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014, σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ, μεταξύ άλλων με τη χρήση καινοτόμων μέσων όπως ο συνδυασμός επιχορηγήσεων και δανείων καθώς και άλλοι μηχανισμοί επιμερισμού του κινδύνου σε επιλεγμένους τομείς και χώρες όπως επίσης και η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα ζητήματα της βιωσιμότητας των χρεών, του αριθμού των μέσων αυτών και της απαίτησης για συστηματική αξιολόγηση του αντίκτυπου σύμφωνα με τους στόχους του παρόντος κανονισμού, ιδίως τη μείωση της φτώχειας.
Όλα τα προγράμματα, οι παρεμβάσεις και οι τρόποι και μηχανισμοί συνεργασίας προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας ή περιφέρειας εταίρου, με έμφαση σε προσεγγίσεις βάσει προγραμμάτων, στη χορήγηση προβλέψιμης χρηματοδότησης για τη βοήθεια, στη συγκέντρωση ιδιωτικών πόρων, εξίσου από τοπικούς ιδιωτικούς φορείς, στην καθολική και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και στην ανάπτυξη και τη χρήση εθνικών συστημάτων·
ε)
τη συγκέντρωση εγχώριων εσόδων μέσω της ενίσχυσης της δημοσιονομικής πολιτικής των χωρών εταίρων για να μειωθεί η φτώχεια και η εξάρτηση από τη βοήθεια·
στ)
τον μεγαλύτερο αντίκτυπο των πολιτικών και του προγραμματισμού μέσω του συντονισμού, της συνέπειας και της εναρμόνισης μεταξύ των χορηγών για τη δημιουργία συνεργειών και την αποφυγή επικαλύψεων και επαναλήψεων, τη μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα και στήριξη πρωτοβουλιών των χορηγών·
ζ)
τον συντονισμό στις χώρες και περιφέρειες εταίρους με βάση συμφωνημένες κατευθυντήριες γραμμές και αρχές βέλτιστης πρακτικής σχετικά με τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα της βοηθείας·
η)
προσεγγίσεις για την ανάπτυξη βάσει αποτελεσμάτων, που περιλαμβάνουν διαφανή και με πρωτοβουλία των χωρών πλαίσια αποτελεσμάτων με βάση, κατά περίπτωση, διεθνώς αποδεκτούς στόχους και δείκτες, όπως οι δείκτες των ΑΣΧ για την αξιολόγηση και διάδοση των αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένων των εκροών, της έκβασης και του αντικτύπου της αναπτυξιακής βοηθείας.
9. Η Ένωση στηρίζει όπου χρειάζεται την εφαρμογή διμερούς, περιφερειακής και πολυμερούς συνεργασίας και διαλόγου, την αναπτυξιακή διάσταση των συμφωνιών εταιρικής σχέσης και την τριμερή συνεργασία. Η Ένωση προωθεί επίσης τη συνεργασία Νότου-Νότου.
10 Η Επιτροπή ενημερώνει και ανταλλάσσει τακτικά απόψεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
11. Η Επιτροπή επιδιώκει τακτική ανταλλαγή πληροφοριών με την κοινωνία των πολιτών και τις τοπικές αρχές.
12. Στις δραστηριότητές αναπτυξιακής συνεργασίας η Ένωση αξιοποιεί τις εμπειρίες και τα διδάγματα των κρατών μελών και τα χρησιμοποιεί από κοινού.
13. Η βοήθεια της Ένωσης δυνάμει του παρόντος κανονισμού δεν χρησιμοποιείται για την προμήθεια όπλων ή πυρομαχικών ούτε για επιχειρήσεις που έχουν στρατιωτικές συνέπειες ή συνέπειες στον τομέα της άμυνας.
ΤΙΤΛΟΣ ΙI
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
Άρθρο 4
Υλοποίηση της βοηθείας από την Ένωση
Η βοήθεια της Ένωσης υλοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 236/2014 μέσω:
α)
γεωγραφικών προγραμμάτων·
β)
θεματικών προγραμμάτων αποτελουμένων από:
i)
ένα Συνολικό πρόγραμμα δημοσίων αγαθών και προκλήσεων, και
ii)
ένα πρόγραμμα για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τις τοπικές αρχές· και
γ)
ενός Παναφρικανικού προγράμματος.
Άρθρο 5
Γεωγραφικά προγράμματα
1. Οι δραστηριότητες συνεργασίας της Ένωσης βάσει του παρόντος άρθρου υλοποιούνται μέσω δραστηριοτήτων σε εθνικό, περιφερειακό και ηπειρωτικό επίπεδο.
2. Ένα γεωγραφικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τη συνεργασία στους κατάλληλους τομείς δραστηριότητας:
α)
σε περιφερειακό επίπεδο με τις χώρες εταίρους που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο α), ιδίως προκειμένου να μετριαστούν οι επιπτώσεις από τον τερματισμό της βοηθείας σε χώρες εταίρους που παρουσιάζουν μεγάλες και αυξανόμενες ανισότητες· ή
β)
διμερώς:
i)
με χώρες εταίρους που δεν είναι χώρες υψηλού μεσαίου εισοδήματος στον κατάλογο αναπτυσσόμενων χωρών της ΕΑΒ/ΟΟΣΑ ή δεν έχουν ΑΕΠ μεγαλύτερο του ενός τοις εκατό του παγκόσμιου ΑΕΠ,
ii)
σε έκτακτες περιπτώσεις, και ενόψει της σταδιακής κατάργησης των αναπτυξιακών επιχορηγήσεων, η διμερής συνεργασία μπορεί επίσης να αναληφθεί με περιορισμένο αριθμό χωρών-εταίρων, όταν αιτιολογείται δεόντως βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 2. Η εν λόγω σταδιακή κατάργηση πραγματοποιείται σε στενό συντονισμό με τους χορηγούς. Η διακοπή του εν λόγω είδους της συνεργασίας συνοδεύεται, όπου είναι σκόπιμο, από διάλογο πολιτικής με την ενδιαφερόμενη χώρα, με έμφαση στις ανάγκες των φτωχότερων και των πλέον ευάλωτων ομάδων.
3. Τα γεωγραφικά προγράμματα αντλούνται από τους τομείς συνεργασίας που περιέχονται στην Ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη, ως εκάστοτε τροποποιούνται δια συμφωνίας, καθώς και από τους ακόλουθους τομείς συνεργασίας, για να επιτευχθούν οι στόχοι που προβλέπονται στο άρθρο 2:
α)
ανθρώπινα δικαιώματα, δημοκρατία και χρηστή διακυβέρνηση:
i)
ανθρώπινα δικαιώματα, δημοκρατία και κράτος δικαίου·
ii)
ισότητα των φύλων, χειραφέτηση των γυναικών και ίσες ευκαιρίες για τις γυναίκες·
iii)
διαχείριση του δημόσιου τομέα σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο·
iv)
φορολογική πολιτική και διοίκηση·
v)
καταπολέμηση της διαφθοράς·
vi)
κοινωνία των πολιτών και τοπικές αρχές·
vii)
προώθηση και προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών.
β)
χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη ανάπτυξη για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού:
i)
υγεία, εκπαίδευση, κοινωνική προστασία, απασχόληση και πολιτισμός·
ii)
περιβάλλον επιχειρήσεων, περιφερειακή ολοκλήρωση και παγκόσμιες αγορές·
iii)
βιώσιμη γεωργία· επισιτιστική και διατροφική ασφάλεια·
iv)
βιώσιμη ενέργεια·
v)
διαχείριση των φυσικών πόρων, περιλαμβανομένων του εδάφους, των δασών και των υδάτων·
vi)
κλιματική αλλαγή και περιβάλλον.
γ)
άλλοι σημαντικοί τομείς για την ανάπτυξη:
i)
μετανάστευση και άσυλο·
ii)
σύνδεση της ανθρωπιστικής βοηθείας και της αναπτυξιακής συνεργασίας·
iii)
ανθεκτικότητα και μείωση του κινδύνου καταστροφών·
iv)
ανάπτυξη και ασφάλεια, περιλαμβανομένης της πρόληψης συγκρούσεων.
4. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τους τομείς συνεργασίας της παραγράφου 3 ορίζονται στο παράρτημα I.
5. Στο πλαίσιο του κάθε διμερούς προγράμματος, η Ένωση εστιάζει τη βοήθειά της κατά κανόνα το πολύ σε τρεις τομείς οι οποίοι συμφωνούνται με τη χώρα εταίρο όταν είναι δυνατό.
Άρθρο 6
Θεματικά προγράμματα
1. Οι δράσεις στο πλαίσιο θεματικών προγραμμάτων εισφέρουν προστιθέμενη αξία και συμπληρώνουν και εναρμονίζονται με δράσεις που χρηματοδοτούνται βάσει γεωγραφικών προγραμμάτων.
2. Για τον προγραμματισμό θεματικών δράσεων εφαρμόζεται τουλάχιστον ένας από τους ακόλουθους όρους:
α)
οι στόχοι πολιτικής της Ένωσης βάσει του παρόντος κανονισμού δεν μπορούν να επιτευχθούν με τον κατάλληλο ή αποτελεσματικό τρόπο μέσω γεωγραφικών προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, όταν δεν υπάρχει γεωγραφικό πρόγραμμα ή όταν το πρόγραμμα αυτό έχει ανασταλεί ή όταν δεν υπάρχει συμφωνία για τη δράση με τη σχετική χώρα εταίρο·
β)
οι δράσεις αφορούν παγκόσμιες προτεραιότητες που στηρίζουν διεθνώς συμφωνηθέντες αναπτυξιακούς στόχους ή παγκόσμια δημόσια αγαθά και προκλήσεις ·
γ)
οι δράσεις έχουν πολυπεριφερειακό, πολυκρατικό ή/και οριζόντιο χαρακτήρα·
δ)
οι δράσεις υλοποιούν καινοτόμες πολιτικές ή πρωτοβουλίες με στόχο την τεκμηρίωση μελλοντικών δράσεων·
ε)
οι δράσεις αντανακλούν μια πολιτική προτεραιότητα της Ένωσης ή διεθνή υποχρέωση ή δέσμευσή της σχετικά με την αναπτυξιακή συνεργασία.
3. Εκτός αν προβλέπεται άλλως στον παρόντα κανονισμό, οι θεματικές δράσεις θα ωφελήσουν άμεσα τις χώρες ή τα εδάφη του άρθρου 1 παράγραφος 1 στοιχείο β) και εκτελούνται επιτοπίως. Οι δράσεις μπορούν να πραγματοποιούνται εκτός των εν λόγω χωρών ή εδαφών αν αυτός είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να επιτευχθούν οι στόχοι του οικείου προγράμματος.
Άρθρο 7
Παγκόσμια δημόσια αγαθά και προκλήσεις
1. Ο στόχος της βοηθείας της Ένωσης στο πλαίσιο του προγράμματος «Παγκόσμια δημόσια αγαθά και προκλήσεις» είναι να στηρίξει δράσεις στους εξής τομείς:
α)
περιβάλλον και κλιματική αλλαγή·
β)
βιώσιμη ενέργεια·
γ)
ανθρώπινη ανάπτυξη, μεταξύ άλλων αξιοπρεπής εργασία, κοινωνική δικαιοσύνη και πολιτισμός·
δ)
επισιτιστική και διατροφική ασφάλεια και βιώσιμη γεωργία· και
ε)
μετανάστευση και άσυλο.
2. Περισσότερες λεπτομέρειες για τους τομείς συνεργασίας της παραγράφου 1 ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ τμήμα Α.
Άρθρο 8
Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τοπικές αρχές
1. Ο στόχος της βοηθείας της Ένωσης βάσει του προγράμματος «Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τοπικές αρχές» είναι να ενισχύσει τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τις τοπικές αρχές σε χώρες εταίρους και, όταν αυτό προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό, στην Ένωση και δικαιούχους επιλέξιμους δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 231/2014.
Οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται εκτελούνται κυρίως από τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τις τοπικές αρχές. Όταν κρίνεται απαραίτητο χάριν αποτελεσματικότητος, οι εν λόγω δραστηριότητες μπορούν να εκτελεστούν και από άλλους φορείς προς όφελος των σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και τοπικών αρχών.
2. Περισσότερες λεπτομέρειες για τους τομείς συνεργασίας βάσει του παρόντος άρθρου ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ τμήμα Β.
Άρθρο 9
Παναφρικανικό Πρόγραμμα
1. Ο στόχος της βοηθείας της Ένωσης βάσει του Παναφρικανικού Προγράμματος είναι να στηρίξει την στρατηγική εταιρική σχέση ΕΕ-Αφρικής και τις ακόλουθες σχετικές τροποποιήσεις και προσθήκες, για να καλύψει δραστηριότητες διαπεριφερειακού, ηπειρωτικού ή παγκόσμιου χαρακτήρα στην Αφρική και με αυτήν.
2. Το Παναφρικανικό Πρόγραμμα συμπληρώνει και εναρμονίζεται με άλλα προγράμματα δυνάμει του παρόντος κανονισμού, καθώς και με άλλους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της εξωτερικής δράσης της Ένωσης, ιδίως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας.
3. Περισσότερες λεπτομέρειες για τους τομείς συνεργασίας βάσει του παρόντος άρθρου ορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.
ΤΙΤΛΟΣ IΙΙ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ
Άρθρο 10
Γενικό πλαίσιο
1. Για τα γεωγραφικά προγράμματα, τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για χώρες και περιφέρειες εταίρους εκπονούνται βάσει εγγράφου στρατηγικής, όπως προβλέπει το άρθρο 11.
Για τα θεματικά προγράμματα, τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα εκπονούνται σύμφωνα με το άρθρο 13.
Το Παναφρικανικό πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα εκπονείται σύμφωνα με το άρθρο 14.
2. Η Επιτροπή εγκρίνει τα εκτελεστικά μέτρα του άρθρου 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014 βάσει των εγγράφων προγραμματισμού των άρθρων 11, 13 και 14 του παρόντος κανονισμού.
3. Η στήριξη της Ένωσης μπορεί επίσης να λαμβάνει τη μορφή μέτρων τα οποία δεν καλύπτονται από τα έγγραφα που αναφέρονται στα άρθρα 11, 13 και 14 του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014.
4. Η Ένωση και τα κράτη μέλη συνεννοούνται σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας προγραμματισμού και καθ' όλη της τη διάρκεια, για να προαγάγουν τη συνεκτικότητα, τη συμπληρωματικότητα και τη συνοχή των δραστηριοτήτων συνεργασίας τους. Η διαβούλευση αυτή μπορεί να καταλήξει σε κοινό προγραμματισμό Ένωσης και κρατών μελών της. Η Ένωση συνεννοείται και με άλλους χορηγούς και αναπτυξιακούς παράγοντες και με αντιπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, τοπικές αρχές και άλλους εκτελεστικούς φορείς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τηρείται ενήμερο.
5. Ο προγραμματισμός βάσει του παρόντος κανονισμού λαμβάνει δεόντως υπόψη τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στις χώρες εταίρους.
6. Επιτρέπεται ορισμένα κεφάλαια προβλεπόμενα δια του παρόντος κανονισμού να μένουν αδιάθετα ώστε η Ένωση να μπορεί να αντιμετωπίσει απρόβλεπτες περιστάσεις και ειδικότερα ευαίσθητες καταστάσεις, κρίσεις και καταστάσεις μετά την κρίση, καθώς και να είναι δυνατός ο συγχρονισμός με τους κύκλους στρατηγικής των χωρών εταίρων και η τροποποίηση της ενδεικτικής κατανομής κονδυλίων μετά τις επανεξετάσεις δυνάμει του άρθρου 11 παράγραφος 5, του άρθρου 13 παράγραφος 2 και του άρθρου 14 παράγραφος 3. Με την επιφύλαξη μεταγενέστερης διάθεσης ή ανακατανομής με τις διαδικασίες του άρθρου 15, η χρήση αυτών των κεφαλαίων θα αποφασιστεί αργότερα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 236/2014.
Το μέρος των αχρησιμοποίητων κεφαλαίων κάθε τύπου προγράμματος δεν υπερβαίνει το 5 %, με εξαίρεση τους σκοπούς του συγχρονισμού και ισχύει για τις χώρες του άρθρου 12 παράγραφος 1.
7. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2 παράγραφος 3, η Επιτροπή μπορεί να συμπεριλάβει συγκεκριμένη κατανομή πιστώσεων προκειμένου να συνδράμει χώρες και περιφέρειες εταίρους, με σκοπό την ενδυνάμωση της συνεργασίας τους με γειτονικές εξόχως απόκεντρες περιοχές της Ένωσης.
8. Τυχόν προγραμματισμός ή αναθεωρήσεις προγραμμάτων που πραγματοποιούνται μετά τη δημοσίευση της ενδιάμεσης έκθεσης του άρθρου17 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014 λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα, τα ευρήματα και τα συμπεράσματα της εν λόγω έκθεσης.
Άρθρο 11
Έγγραφα προγραμματισμού για γεωγραφικά προγράμματα
1. Η κατάρτιση, εφαρμογή και αναθεώρηση όλων των εγγράφων προγραμματισμού στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου πραγματοποιείται σύμφωνα με τις αρχές της πολιτικής συνοχής για την ανάπτυξη και τις αρχές της αποτελεσματικότητας της βοηθείας: δημοκρατική οικειοποίηση, εταιρική σχέση, συντονισμός, εναρμόνιση, ευθυγράμμιση με τα συστήματα της χώρας ή της περιφέρειας εταίρου, διαφάνεια, αμοιβαία λογοδοσία και προσανατολισμός με γνώμονα τα αποτελέσματα, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφοι 4 έως 8. Όπου είναι εφικτό, η περίοδος προγραμματισμού συγχρονίζεται με τους στρατηγικούς κύκλους της χώρας εταίρου.
Τα έγγραφα προγραμματισμού για γεωγραφικά προγράμματα, περιλαμβανομένων των κοινών εγγράφων προγραμματισμού, βασίζονται, στο μέτρο του δυνατού, σε διάλογο μεταξύ της Ένωσης, των κρατών μελών και της οικείας χώρας ή περιφέρειας εταίρου, περιλαμβανομένων των εθνικών και περιφερειακών κοινοβουλίων, στον οποίο συμμετέχει η κοινωνία των πολιτών και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές καθώς και άλλα μέρη, ώστε να ενισχυθεί η οικειοποίηση της διαδικασίας και να ενθαρρυνθεί η στήριξη εθνικών αναπτυξιακών στρατηγικών, ιδίως των στρατηγικών για τη μείωση της φτώχειας.
2. Τα έγγραφα στρατηγικής συντάσσονται από την Ένωση για να εξασφαλισθεί ένα συνεκτικό πλαίσιο αναπτυξιακής συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης και της οικείας χώρας ή περιφέρειας εταίρου, σύμφωνα με τον γενικό σκοπό, το πεδίο εφαρμογής, τους στόχους, τις αρχές και τις περί πολιτικής διατάξεις του παρόντος κανονισμού.
3. Κανένα έγγραφο στρατηγικής δεν απαιτείται για:
α)
χώρες που έχουν εθνική αναπτυξιακή στρατηγική με τη μορφή ενός εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου ή παρόμοιου αναπτυξιακού εγγράφου, το οποίο είναι αποδεκτό από την Επιτροπή ως βάση για το αντίστοιχο πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα, κατά την έγκριση του τελευταίου εγγράφου·
β)
χώρες ή περιφέρειες για τις οποίες έχει καταρτιστεί κοινό έγγραφο-πλαίσιο που θεσπίζει συνολική στρατηγική της Ένωσης και περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για την αναπτυξιακή πολιτική·
γ)
χώρες ή περιφέρειες για τις οποίες έχει συμφωνηθεί ένα κοινό πολυετές έγγραφο προγραμματισμού μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών·
δ)
περιφέρειες που έχουν μια στρατηγική από κοινού συμφωνηθείσα με την Ένωση ·
ε)
χώρες με τις οποίες η Ένωση σκοπεύει να συγχρονίσει τη στρατηγική της με νέο εθνικό κύκλο που θα αρχίζει πριν την 1η Ιανουαρίου 2017· σε αυτές τις περιπτώσεις, το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα για την ενδιάμεση περίοδο μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2014 και της αρχής νέου εθνικού κύκλου περιλαμβάνει την αντίδραση της Ένωσης για την εν λόγω χώρα·
στ)
χώρες ή περιφέρειες που χρηματοδοτούνται με κεφάλαια της Ένωσης βάσει του παρόντος κανονισμού τα οποία δεν υπερβαίνουν τα 50 000 000 EUR για την περίοδο 2014-2020·
Στην περίπτωση των στοιχείων β) και στ) του πρώτου εδαφίου, το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα για τη συγκεκριμένη χώρα ή περιφέρεια περιλαμβάνει την αναπτυξιακή στρατηγική της Ένωσης για τη συγκεκριμένη χώρα ή περιφέρεια.
4. Τα έγγραφα στρατηγικής υπόκεινται σε ενδιάμεση ή, ενδεχομένως, σε ad hoc επανεξέταση με την εφαρμογή, αν χρειαστεί, των διαδικασιών και αρχών οι οποίες ορίζονται στις συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας που συνάπτονται με τις οικείες χώρες ή περιφέρειες.
5. Πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για τα γεωγραφικά προγράμματα καταρτίζονται για κάθε μία από τις χώρες ή τις περιφέρειες που εισπράττουν ένα ενδεικτικό ποσό από τα κεφάλαια της Ένωσης βάσει του παρόντος κανονισμού. Με εξαίρεση τις χώρες ή τις περιφέρειες που αναφέρονται στα στοιχεία ε) και στ) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3, τα έγγραφα αυτά συντάσσονται βάσει των εγγράφων στρατηγικής ή ισοδύναμων εγγράφων όπως αναφέρονται στην παράγραφο 3.
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού,, το κοινό έγγραφο πολυετούς προγραμματισμού που προβλέπεται στο στοιχείο γ) του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου μπορεί να εκληφθεί ως πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα όταν είναι σύμφωνο με τις αρχές και τους όρους που θεσπίζονται στην παρούσα παράγραφο, συμπεριλαμβανομένης μιας ενδεικτικής κατανομής κεφαλαίων, και με βάση τις διαδικασίες του άρθρου 15.
Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για τα γεωγραφικά προγράμματα ορίζουν τους τομείς προτεραιότητας που επιλέγονται για χρηματοδότηση από την Ένωση, τους ειδικούς στόχους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, σαφείς, συγκεκριμένους και διαφανείς δείκτες επιδόσεων, τις ενδεικτικές χρηματοδοτήσεις, συνολικά και ανά τομέα προτεραιότητας και, όπου έχει εφαρμογή, των διαδικασιών βοηθείας.
Η Επιτροπή εγκρίνει τις πολυετείς ενδεικτικές πιστώσεις στο εσωτερικό κάθε γεωγραφικού προγράμματος σύμφωνα με τις γενικές αρχές του παρόντος κανονισμού, βάσει των κριτηρίων του άρθρου 3 παράγραφος 2, και λαμβάνοντας υπόψη, παράλληλα με την ιδιαιτερότητα του κάθε προγράμματος, τις ειδικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι χώρες ή περιφέρειες που βρίσκονται σε κρίση, είναι ευάλωτες, ασταθείς βρίσκονται σε πόλεμο ή αντιμετωπίζουν συχνές καταστροφές.
Κατά περίπτωση, οι χρηματοδοτήσεις μπορεί να δοθούν υπό μορφή εύρους τιμών ή/και ορισμένα κεφάλαια μπορεί να μένουν αδιάθετα. Δεν μπορεί να προβλεφθεί ενδεικτική χρηματοδότηση πέραν της περιόδου 2014-2020 εκτός εάν υπόκειται ρητώς στη διαθεσιμότητα πόρων πέραν αυτής της περιόδου.
Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για τα γεωγραφικά προγράμματα μπορούν αν χρειασθεί να επανεξετάζονται, μεταξύ άλλων και για την αποτελεσματική εφαρμογή τους, λαμβάνοντας υπόψη ενδιάμεσες ή ad hoc επανεξετάσεις του εγγράφου στρατηγικής στο οποίο βασίζονται.
Οι ενδεικτικές χρηματοδοτήσεις, οι προτεραιότητες, οι συγκεκριμένοι στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, οι δείκτες επιδόσεων και οι διαδικασίες βοηθείας, όπου υπάρχουν, μπορούν επίσης να προσαρμόζονται κατόπιν επανεξετάσεων, ιδίως μετά από κατάσταση κρίσης ή μετά από κρίση.
Οι επανεξετάσεις καλύπτουν τις ανάγκες καθώς και τη δέσμευση και την πρόοδο προς τους συμφωνηθέντες στόχους ανάπτυξης, περιλαμβανομένων αυτών που αναφέρονται στα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τη χρηστή διακυβέρνηση.
6. Η Επιτροπή υποβάλει έκθεση ως προς τον κοινό προγραμματισμό με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ενδιάμεσης έκθεσης του άρθρου 17 του κανονισμού (EΕ) αριθ. 236/2014 και περικλείει σε αυτήν συστάσεις αν ο κοινός προγραμματισμός δεν έχει επιτευχθεί πλήρως.
Άρθρο 12
Προγραμματισμός για χώρες και περιφέρειες σε κατάσταση κρίσης, μετά από κρίση ή σε επισφαλή κατάσταση
1. Κατά την κατάρτιση των εγγράφων προγραμματισμού για χώρες και περιφέρειες σε κατάσταση κρίσης, μετά από κρίση ή που βρίσκονται σε επισφαλή κατάσταση ή είναι επιρρεπείς σε φυσικές καταστροφές, λαμβάνονται δεόντως υπόψη ο βαθμός έκθεσης, οι ειδικές ανάγκες και η εκεί επικρατούσα κατάσταση.
Λαμβάνεται η απαιτούμενη μέριμνα για την πρόληψη συγκρούσεων, για την οικοδόμηση του κράτους και της ειρήνης, για τη συμφιλίωση μετά από συγκρούσεις και για μέτρα ανοικοδόμησης, καθώς και για τον ρόλο των γυναικών και τα δικαιώματα των παιδιών στις διαδικασίες αυτές.
Όταν ορισμένες χώρες ή περιφέρειες εταίροι εμπλέκονται άμεσα ή επηρεάζονται από μια κατάσταση κρίσης, μετά από κρίση ή επισφαλή κατάσταση, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ της επείγουσας βοηθείας, της αποκατάστασης και της ανάπτυξης μεταξύ όλων των σχετικών φορέων, ώστε να διευκολυνθεί η μετάβαση από μια κατάσταση επείγουσας ανάγκης στην ανάπτυξη.
Τα έγγραφα προγραμματισμού για χώρες και περιφέρειες που είναι ευάλωτες ή πλήττονται τακτικά από φυσικές καταστροφές προβλέπουν ετοιμότητα για την αντιμετώπιση και την πρόληψη των καταστροφών και για τη διαχείριση των συνεπειών τέτοιων καταστροφών, αντιμετωπίζουν την ευπάθεια σε τέτοιου είδους κλυδωνισμούς και ενισχύουν την ανθεκτικότητα.
2. Για δεόντως αιτιολογημένους επιτακτικούς λόγους επείγουσας ανάγκης, όπως καταστάσεις κρίσεων ή άμεσης απειλής κατά της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή των θεμελιωδών ελευθεριών, η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει αμέσως εφαρμοστέες εκτελεστικές πράξεις με τη διαδικασία επείγοντος στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014 για να τροποποιεί στρατηγικά έγγραφα και πολυετή ενδεικτικά προγράμματα που αναφέρονται στο άρθρο 11 του παρόντος κανονισμού.
Οι επανεξετάσεις αυτές μπορεί να προτείνουν μια ειδική και προσαρμοσμένη στρατηγική που διασφαλίζει τη μετάβαση σε μακροπρόθεσμη συνεργασία και ανάπτυξη, με την προώθηση ενός καλύτερου συντονισμού και τη μετάβαση από τους μηχανισμούς της ανθρωπιστικής βοηθείας σε μηχανισμούς αναπτυξιακής πολιτικής.
Άρθρο 13
Έγγραφα προγραμματισμού για θεματικά προγράμματα
1. Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για θεματικά προγράμματα καθορίζουν τη στρατηγική της Ένωσης για το εκάστοτε θέμα και, σε σχέση με το πρόγραμμα για τα παγκόσμια δημόσια αγαθά και τις προκλήσεις, για κάθε τομέα συνεργασίας, τις προτεραιότητες που επιλέγονται για χρηματοδότηση από την Ένωση, τους ειδικούς στόχους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, σαφείς, συγκεκριμένους και διαφανείς δείκτες επιδόσεων, τη διεθνή κατάσταση και τις δραστηριότητες των κυριότερων εταίρων και, κατά περίπτωση, τις διαδικασίες βοηθείας.
Κατά περίπτωση, καθορίζονται οι πόροι και οι δραστηριότητες παρέμβασης για συμμετοχή σε παγκόσμιες πρωτοβουλίες.
Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για θεματικά προγράμματα, συμπληρώνουν τα γεωγραφικά προγράμματα και είναι σύμφωνα με τα έγγραφα στρατηγικής του άρθρου 11 παράγραφος 2.
2. Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για θεματικά προγράμματα, προβλέπουν επίσης την ενδεικτική χρηματοδότηση, συνολικά, ανά τομέα συνεργασίας και ανά τομέα προτεραιότητας. Κατά περίπτωση, η ενδεικτική χρηματοδότηση είναι δυνατό να χορηγείται με τη μορφή εύρους τιμών ή/και ορισμένα κεφάλαια μπορεί να μένουν αδιάθετα.
Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα για θεματικά προγράμματα, τροποποιούνται όταν είναι απαραίτητο για την αποτελεσματική εφαρμογή τους, λαμβάνοντας υπόψη ενδιάμεσες ή ad hoc επανεξετάσεις.
Οι ενδεικτικές κατανομές κονδυλίων, οι προτεραιότητες, οι ειδικοί στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, οι δείκτες επιδόσεων και οι τυχόν διαδικασίες βοηθείας μπορούν επίσης να προσαρμόζονται ως αποτέλεσμα των επανεξετάσεων.
Άρθρο 14
Έγγραφα προγραμματισμού για το Παναφρικανικό Πρόγραμμα
1. Για το Παναφρικανικό πρόγραμμα, η κατάρτιση, η εφαρμογή και η επανεξέταση των εγγράφων προγραμματισμού συνάδουν προς τις αρχές της αποδοτικότητας της βοηθείας κατά τα αναφερόμενα στις παραγράφους 4 έως 8 του άρθρου 3.
Για το Παναφρικανικό πρόγραμμα τα έγγραφα προγραμματισμού βασίζονται σε διάλογο που πραγματοποιείται με τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων, όπως το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο.
2. Στο πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα για το Παναφρικανικό Πρόγραμμα καθορίζονται οι προτεραιότητες που επιλέγονται για χρηματοδότηση από την Ένωση, οι ειδικοί στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, σαφείς, συγκεκριμένοι και διαφανείς δείκτες επιδόσεων και, όπου έχει εφαρμογή, οι διαδικασίες βοηθείας.
Για το Παναφρικανικό πρόγραμμα το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα είναι εναρμονισμένο με τα γεωγραφικά και τα θεματικά προγράμματα στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού.
3. Για το Παναφρικανικό πρόγραμμα το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα προβλέπει επίσης τις ενδεικτικές χρηματοδοτήσεις, συνολικά, ανά τομέα συνεργασίας και ανά τομέα προτεραιότητας. Ανάλογα με την περίπτωση, η ενδεικτική αυτή χρηματοδότηση μπορεί να παρέχεται υπό μορφή εύρους τιμών.
Για το Παναφρικανικό πρόγραμμα το πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα υπόκειται σε επανεξέταση όταν αυτό επιβάλλεται για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων προκλήσεων ή δυσχερειών εφαρμογής, και για να ληφθούν υπόψη τυχόν αναθεωρήσεις της στρατηγικής εταιρικής σχέσης.
Άρθρο 15
Έγκριση εγγράφων στρατηγικής και έκδοση πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων
1. Η Επιτροπή εγκρίνει τα έγγραφα στρατηγικής του άρθρου 11 και εγκρίνει πολυετή ενδεικτικά προγράμματα κατ' άρθρο 11, 13 και 14 μέσω εκτελεστικών πράξεων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου16 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται και σε επανεξετάσεις οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη σημαντική τροποποίηση της στρατηγικής ή του προγραμματισμού της.
2. Για δεόντως αιτιολογημένους επιτακτικούς λόγους επείγουσας ανάγκης, όπως καταστάσεις κρίσεων ή άμεσης απειλής κατά της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή των θεμελιωδών ελευθεριών, η Επιτροπή μπορεί να επανεξετάζει στρατηγικά έγγραφα σύμφωνα με το άρθρο 11 του παρόντος κανονισμού και πολυετή ενδεικτικά προγράμματα σύμφωνα με τα άρθρα 11, 13 και 14 του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με τη διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014.
ΤΙΤΛΟΣ ΙV
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 16
Συμμετοχή τρίτης χώρας μη επιλέξιμης βάσει του παρόντος κανονισμού
Σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις και χωρίς να θίγεται το άρθρο 2 παράγραφος 3 του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή και η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης της Ένωσης ή για να ενισχυθεί η περιφερειακή ή διαπεριφερειακή συνεργασία, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίζει, εντός των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων και σύμφωνα με το άρθρο 15 του παρόντος κανονισμού ή τα σχετικά εκτελεστικά μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014, να επεκτείνει την επιλεξιμότητα δράσεων σε χώρες και εδάφη που, υπό διαφορετικές συνθήκες, δεν θα ήταν επιλέξιμες για χρηματοδότηση βάσει του άρθρου 1 του παρόντος κανονισμού, εφόσον η προς υλοποίηση δράση έχει παγκόσμιο, περιφερειακό, διαπεριφερειακό ή διασυνοριακό χαρακτήρα.
Άρθρο 17
Ανάθεση εξουσίας στην Επιτροπή
1. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης κατ' εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 18 για να τροποποιεί:
α)
τις λεπτομέρειες σχετικά με τους τομείς συνεργασίας που αναφέρονται:
i)
στο άρθρο 5 παράγραφος 3, όπως ορίζονται στο παράρτημα I, μέρη Α και Β·
ii)
στο άρθρο 7 παράγραφος 2, όπως ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ μέρος Α·
iii)
στο άρθρο 8 παράγραφος 2, όπως ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ μέρος Β·
iv)
στο άρθρο 9 παράγραφος 3, όπως ορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ και ειδικότερα σε ό,τι αφορά στη συνέχεια που δίνεται στις συνόδους κορυφής Αφρικής-ΕΕ·
β)
τις ενδεικτικές κατανομές των χρηματοδοτήσεων στο πλαίσιο των γεωγραφικών προγραμμάτων και του θεματικού προγράμματος «παγκόσμια δημόσια αγαθά και προκλήσεις», ως έχει στο παράρτημα IV. Οι τροποποιήσεις δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση του αρχικού ποσού κατά ποσοστό άνω του 5 %, εκτός από τις κατανομές δυνάμει του παραρτήματος ΙV παράγραφος 1) στοιχείο β).
2. Συγκεκριμένα, μετά τη δημοσίευση της ενδιάμεσης επανεξέτασης, σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014 και βάσει των συστάσεων που περιέχονται στην ενδιάμεση έκθεση, η Επιτροπή εκδίδει τις κατ' εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, έως τις 31 Μαρτίου 2018.
Άρθρο 18
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Η εξουσία έκδοσης πράξεων κατ' εξουσιοδότηση ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η αναφερόμενη στο άρθρο 17 εξουσία έκδοσης πράξεων κατ' εξουσιοδότηση ανατίθεται στην Επιτροπή για την περίοδο ισχύος του παρόντος κανονισμού.
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 17 μπορεί να ανακληθεί οποτεδήποτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την ανάθεση εξουσίας που ορίζεται στη συγκεκριμένη απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται στην απόφαση. Δεν θίγει το κύρος των κατ' εξουσιοδότηση πράξεων που βρίσκονται ήδη σε ισχύ.
4. Μόλις εκδώσει κατ' εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Η εκδοθείσα σύμφωνα με το άρθρο 17 κατ' εξουσιοδότηση πράξη τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από το Συμβούλιο εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εφόσον, πριν από τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν αμφότερα ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 19
Επιτροπή
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή (η επιτροπή του ΜΑΣ). Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Ένας παρατηρητής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων συμμετέχει στις εργασίες της επιτροπής του ΜΑΣ για τα θέματα που αφορούν την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Άρθρο 20
Ποσό δημοσιονομικής αναφοράς
1. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά την περίοδο 2014-2020 ανέρχεται σε 19 661 639 000 EUR.
Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
2. Τα αναφερόμενα στα άρθρα 5 έως 9 ενδεικτικά ποσά που διατίθενται σε κάθε πρόγραμμα για την περίοδο 2014-2020, ορίζονται στο παράρτημα IV.
3. Όπως ορίζεται στο άρθρο 18 παράγραφος 4 του κανονισμού (EΕ) αριθ. 1288/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), ένα ενδεικτικό ποσό 1 680 000 000 EUR από τα διάφορα εργαλεία χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης (μηχανισμός αναπτυξιακής συνεργασίας, ευρωπαϊκός μηχανισμός γειτονίας, μέσο εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία με τρίτες χώρες και μηχανισμός προενταξιακής βοηθείας), κατανέμεται στις δράσεις μαθησιακής κινητικότητας προς ή από χώρες-εταίρους εν τη εννοία του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 και στον διάλογο σχετικά με τη συνεργασία και τις πολιτικές με αρχές/ιδρύματα/οργανώσεις από τις εν λόγω χώρες.
Για τη χρησιμοποίηση της χρηματοδότησης αυτής εφαρμόζονται οι διατάξεις του κανονισμού (EΕ) αριθ. 1288/2013.
Η χρηματοδότηση καθίσταται διαθέσιμη μέσω δύο πολυετών χορηγήσεων που θα καλύπτουν τα πρώτα τέσσερα χρόνια και τα υπόλοιπα τρία χρόνια αντίστοιχα. Αυτά τα κονδύλια συνυπολογίζονται στον πολυετή ενδεικτικό προγραμματισμό του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με τις διαπιστωθείσες ανάγκες και τις προτεραιότητες των σχετικών χωρών. Οι χορηγήσεις μπορούν να αναθεωρηθούν σε περίπτωση σοβαρών απρόβλεπτων περιστάσεων ή σημαντικών πολιτικών αλλαγών σύμφωνα με τις εξωτερικές προτεραιότητες της Ένωσης.
4. Η χρηματοδότηση βάσει του παρόντος κανονισμού για δράσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 3 δεν υπερβαίνει τα 707 000 000 EUR. Τα κεφάλαια αντλούνται από τις χρηματοδοτικές κατανομές για γεωγραφικά προγράμματα και προσδιορίζονται η αναμενόμενη περιφερειακή κατανομή και τα είδη δράσεων. Η βάσει του παρόντος κανονισμού χρηματοδότηση για δράσεις που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 χρησιμοποιείται για δράσεις στις χώρες εταίρους που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, ενώ ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις φτωχότερες χώρες. Η δράση κινητικότητας σπουδαστών και προσωπικού μεταξύ συμμετεχουσών και χωρών εταίρων που χρηματοδοτείται με τη διάθεση κονδυλίων από τον παρόντα κανονισμό, εστιάζεται σε τομείς που είναι σημαντικοί για τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών.
5. Στην ετήσια έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού, κατά το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2014 η Επιτροπή περιλαμβάνει κατάλογο όλων των δράσεων της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου οι οποίες χρηματοδοτούνται με κονδύλια που προέρχονται από τον παρόντα κανονισμό, καθώς και εκτίμηση της συμμόρφωσής τους με τους στόχους και τις αρχές που ορίζονται στα άρθρα 2 και 3.
Άρθρο 21
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ.
Άρθρο 22
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και εφαρμόζεται άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 11 Μαρτίου 2014.