BESLUIT VAN DE COMMISSIE
van 19 juli 2012
inzake de opstelling van de jaarlijkse prioriteitenlijsten voor de ontwikkeling van netcodes en richtsnoeren voor 2013
(Voor de EER relevante tekst)
(2012/413/EU)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1228/2003 (1) en Verordening (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1775/2005 (2), en met name artikel 6, lid 1,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Het derde pakket richtlijnen en verordeningen (hierna het „derde pakket” genoemd), dat in 2009 was vastgesteld, is op 3 maart 2011 in werking getreden. Daarbij is tevens een nieuw stelsel voor de vaststelling van bindende, in heel Europa geldende netcodes in werking getreden.
(2)
Als eerste stap op weg naar bindende Europese netcodes moet de Europese Commissie overeenkomstig artikel 6, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009 (hierna de „elektriciteitsverordening” genoemd) en artikel 6, lid 1, van Verordening (EG) nr. 715/2009 (hierna de „gasverordening” genoemd) een jaarlijkse prioriteitenlijst van in de ontwikkeling van netcodes op te nemen gebieden opstellen. Bij de vaststelling van de prioriteiten moet de Europese Commissie het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators („ACER”), het verantwoordelijke Europese netwerk van transmissiesysteembeheerders („ENTSB”) en andere betrokken belanghebbenden raadplegen. In dit besluit worden de prioriteiten vastgesteld waartoe de Commissie heeft besloten op grond van de uitkomsten van de openbare raadpleging.
(3)
Op 4 februari 2011 heeft de Europese Raad bepaald dat de streefdatum voor de voltooiing van de interne markt voor elektriciteit en gas 2014 is. Het derde pakket is een belangrijke stap op weg naar dit doel. Er moeten echter nog meer inspanningen worden geleverd om ervoor te zorgen dat gas en elektriciteit vrijelijk door Europa kunnen stromen. De netcodes en richtsnoeren waarin door het derde pakket is voorzien, zullen voorschriften voor deze verdere ontwikkeling verstrekken.
(4)
Voor de planning van middelen moeten jaarlijks prioritaire gebieden voor de ontwikkeling van netcodes en richtsnoeren worden vastgesteld. Zodra een gebied voor het eerst als prioritair wordt aangemerkt, moeten verkennende werkzaamheden worden gestart om vast te stellen in hoeverre harmonisatie nodig is. Prioritaire gebieden waarin de werkzaamheden op het gebied van netcodes en richtsnoeren reeds zijn begonnen, moeten worden voortgezet en voltooid.
(5)
De op grond van artikel 6, lid 1, van de elektriciteits- en de gasverordening vereiste openbare raadpleging heeft van 8 maart tot 16 april 2012 plaatsgevonden. De Commissie heeft 18 antwoorden (3) ontvangen, waaronder één antwoord van een plaatselijke overheid, alsmede antwoorden van ENTSOG en ENTSO-E. De overige antwoorden waren voornamelijk afkomstig van Europese belanghebbende organisaties op het gebied van energie, maar ook deden verscheidene individuele bedrijven aan de raadpleging mee.
(6)
De belangrijkste algemene opmerkingen die de openbare raadpleging heeft opgeleverd, waren de volgende:
a)
de belanghebbenden lieten duidelijk blijken dat zij de gerichte aanpak van de Commissie ondersteunen waarbij voorrang wordt gegeven aan de totstandbrenging van de belangrijkste elementen voor de voltooiing van de interne energiemarkt tegen 2014, namelijk de ontwikkeling van netcodes en richtsnoeren voor elektriciteit en gas. De belanghebbenden zijn van mening dat de Commissie in haar raadpleging de belangrijkste zaken die tot stand moeten worden gebracht om de energiemarkt verder te kunnen integreren, heeft aangegeven;
b)
nog een belangrijke boodschap van verscheidene belanghebbenden was dat zij de in artikel 8, lid 6, van de elektriciteits- en de gasverordeningen genoemde kwesties liever zouden willen regelen door het opstellen van kaderrichtsnoeren en netcodes dan via rechtstreekse comitologierichtsnoeren voor de vaststelling van bindende voorschriften op deze gebieden. In dit verband hebben sommige belanghebbenden het belang benadrukt van een transparant, efficiënt en samenhangend proces dat nauwe betrokkenheid in een vroeg stadium van belanghebbenden en distributiesysteembeheerders garandeert. Ook is genoemd dat de nodige termijnen moeten worden toegestaan voor de ontwikkeling van robuuste netcodes, waarbij voldoende tijd wordt ingeruimd voor de raadpleging van de betrokken actoren;
c)
verscheidene belanghebbenden hebben verzocht de ontwerpvoorstellen voor de kaderrichtsnoeren en netcodes vergezeld te doen gaan van een effectbeoordeling waarin de belangrijkste beleidsopties worden uiteengezet en deze te onderbouwen met een uitgebreide kostenbatenanalyse. Over de effectbeoordeling moet bovendien een aparte openbare raadpleging worden gehouden. De opstelling van een ontwerp-effectbeoordeling na afloop van een openbare raadpleging, zoals in het geval van de „proefcode”, zou onaanvaardbaar zijn;
d)
Verscheidene belanghebbenden hebben in hun antwoord vermeld dat het toepassingsgebied van de netcodes te ruim is en zich in onvoldoende mate beperkt tot het toepassingsgebied van de verordeningen, d.w.z. tot grensoverschrijdende kwesties. In dit verband is ook benadrukt dat de netcodes een niet te sterk prescriptief karakter mogen hebben.
(7)
De belangrijkste opmerkingen betreffende de jaarlijkse prioriteitenlijsten voor elektriciteitsnetcodes die de openbare raadpleging heeft opgeleverd, waren de volgende:
a)
verscheidene belanghebbenden waren bezorgd over een mogelijk gebrek aan samenhang tussen de netcodes onderling. Sommigen stelden voor slechts één netcode te ontwikkelen die overeen zou komen met één kaderrichtsnoer, en sommigen benadrukten dat ten minste enkele netcodes gezamenlijk moeten worden ontwikkeld, zoals de netcodes inzake opwekkingsaansluitingen en consumentenaansluitingen, de netcodes inzake netaansluitingen en systeembeheer, de netcode inzake aansluitings- en congestiebeheer en de richtsnoer inzake governancecomitologie;
b)
verschillende belanghebbenden ondersteunen de ontwikkeling van voorschriften inzake geharmoniseerde transmissietariefstructuren en/of investeringsstimulansen. ENTSO-E was van mening dat er geen duidelijk verband bestond tussen het punt van de tariefstructuren en dat van de investeringsstimulansen, en beval derhalve aan deze onafhankelijk van elkaar aan te pakken en prioriteit te geven aan voorschriften inzake investeringsstimulansen;
c)
ENTSO-E vond verder dat de voorschriften voor de (vroegtijdige) capaciteitstoewijzing op de langere termijn en de voorschriften inzake de HVDC-transmissiesysteemaansluiting aan de jaarlijkse prioriteitenlijst voor 2013 moeten worden toegevoegd.
(8)
De belangrijkste opmerkingen betreffende de jaarlijkse prioriteitenlijsten voor gasnetcodes die de openbare raadpleging heeft opgeleverd, waren de volgende:
a)
een belangrijke boodschap van de belanghebbenden was dat zij geharmoniseerde voorschriften willen betreffende transmissietariefstructuren, maar dat zij liever voorschriften tot stand zouden brengen via het opstellen van netcodes dan via rechtstreekse comitologierichtsnoeren. Verscheidene belanghebbenden stelden voor het toepassingsgebied beperkt te houden;
b)
sommige belanghebbenden hebben hun bezorgdheid geuit over de samenhang tussen de netcode inzake capaciteitstoewijzing en de voorschriften inzake congestiebeheersprocedures en hebben derhalve aanbevolen de comitologieprocedure voor beide onderwerpen te synchroniseren.
(9)
De volgende opmerking was de belangrijkste betreffende de mogelijke reikwijdte van en de behoefte aan netcodes en richtsnoeren ná 2013 ten aanzien van voorschriften inzake het elektriciteitsnet die uit de openbare raadpleging naar voren kwam: enkele belanghebbenden waren van mening dat de voorschriften inzake toegang voor derden moeten worden ontwikkeld vóór de voorschriften in verband met energie-efficiëntie betreffende elektriciteitsnetten, aangezien zij een gelijk speelveld zouden kunnen bieden voor marktdeelnemers op de interne markt.
(10)
De volgende opmerkingen waren de belangrijkste betreffende de mogelijke reikwijdte van en de behoefte aan netcodes en richtsnoeren ná 2013 ten aanzien van voorschriften inzake het gasnet die uit de openbare raadpleging naar voren kwamen:
a)
verschillende belanghebbenden vragen om het probleem van de capaciteitsuitbreiding aan te pakken en stellen voor voorschriften op te stellen voor een netcode inzake toegang van derden, andere willen het ook aanpakken via de opstelling van voorschriften inzake een geharmoniseerde transmissietariefstructuur. Verschillende belanghebbenden waren van mening dat de handelsvoorschriften die verband houden met de technische en operationele bepalingen van nettoegangsdiensten en systeembalans reeds door de voorschriften inzake capaciteitstoewijzing en -balancering werden bestreken. Ook waren er nog belanghebbenden die opriepen tot het opstellen van handelsvoorschriften die vooral zouden moeten worden gericht op het bevorderen van een liquide markt inzake secundaire capaciteitsverhandeling;
b)
wat betreft „netveiligheids- en -betrouwbaarheidsvoorschriften” werd naar voren gebracht dat wanneer dit probleem moet worden aangepakt, het passender zou zijn dit te doen in het kader van Verordening (EU) nr. 994/2010 van het Europees Parlement en de Raad (4) betreffende maatregelen tot veiligstelling van de gaslevering;
c)
sommige belanghebbenden waren bezorgd of de ontwikkeling van netcodes en richtsnoeren ten aanzien van operationele procedures in geval van nood enig nut zou hebben en trokken de harmonisatie van deze bepalingen in twijfel.
(11)
Gezien de antwoorden van de belanghebbenden geeft de Commissie voorrang aan de werkzaamheden die erop gericht zijn belangrijke elementen te leveren die nodig zijn voor de voltooiing van de interne-energiemarkt tegen 2014,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Aangezien is bepaald dat geharmoniseerde voorschriften inzake transparantie in 2012 de comitologieprocedure zullen doorlopen, stelt de Commissie voor 2013 de volgende prioriteitenlijst voor de totstandbrenging van geharmoniseerde voorschriften op het gebied van elektriciteit op:
-
voorschriften op het gebied van capaciteitstoewijzing en congestiebeheer, met inbegrip van governance voor day-ahead- en intraday-markten, waaronder capaciteitsberekening (vaststelling in het kader van de comitologieprocedure),
-
voorschriften voor de (voorwaartse) capaciteitstoewijzing (opstelling van netcode),
-
voorschriften voor netaansluiting:
-
netwerkvoorschriften inzake opwekkingsnetaansluiting (vaststelling in het kader van de comitologieprocedure),
-
netcode inzake de distributiesysteembeheerder en het industriëleafnemeraansluitelement (afronding netcode en begin comitologieprocedure),
-
netcode inzake HVDC-transmissiesysteemaansluiting;
-
systeembeheer (afronding netcode inzake operationele veiligheid, inzake operationele planning en regeling en inzake load frequency controle en reserves en begin vaststellingsprocedure (5)),
-
voorschriften inzake balancering met inbegrip van netgerelateerde voorschriften inzake reservevermogen (afronding netcode inzake balancering),
-
voorschriften inzake geharmoniseerde transmissietariefstructuren en/of investeringsstimulansen.
Artikel 2
Aangezien is bepaald dat geharmoniseerde voorschriften inzake congestiebeheer in 2012 de comitologieprocedure zullen doorlopen, stelt de Commissie voor 2013 de volgende prioriteitenlijst voor de totstandbrenging van geharmoniseerde voorschriften op het gebied van gas op:
-
capaciteitstoewijzing (vaststelling in het kader van de comitologieprocedure),
-
voorschriften inzake balancering met inbegrip van netgerelateerde voorschriften inzake de benoemingsprocedure, voorschriften inzake tarieven voor onbalans en voorschriften voor operationele balancering tussen de systemen van transmissiesysteembeheerders (afronding netcode en begin vaststellingsprocedure),
-
voorschriften inzake interoperabiliteit en gegevensuitwisseling,
-
voorschriften inzake geharmoniseerde transmissietariefstructuren.
Artikel 3
Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Gedaan te Brussel, 19 juli 2012.