BESLUIT VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK
van 25 november 2010
inzake de toedeling van monetaire inkomsten van de nationale centrale banken van lidstaten die de euro als munt hebben
(herschikking)
(ECB/2010/23)
(2011/66/EU)
DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK,
Gezien de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank (hierna de „ESCB-statuten”), inzonderheid artikel 32,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Besluit ECB/2001/16 van 6 december 2001 inzake de toedeling van monetaire inkomsten van de nationale centrale banken van de deelnemende lidstaten met ingang van het boekjaar 2002 (1) is verscheidene malen aanzienlijk gewijzigd (2). Aangezien verdere wijzigingen noodzakelijk zijn, dient duidelijkheidshalve een herschikking plaats te vinden.
(2)
Krachtens artikel 32.1 van de ESCB-statuten zijn monetaire inkomsten de inkomsten die de NCB's bij de uitoefening van de monetaire beleidstaken verkrijgen. Op grond van artikel 32.2 van de ESCB-statuten zijn de monetaire inkomsten van elke NCB gelijk aan de jaarinkomsten die zij verkrijgt uit de activa die worden aangehouden als tegenwaarde voor de in omloop zijnde bankbiljetten en de verplichtingen jegens kredietinstellingen uit hoofde van deposito's. Deze activa worden door de NCB's geoormerkt volgens door de Raad van bestuur vast te stellen richtsnoeren. NCB's dienen de activa die voortvloeien uit de uitoefening van de monetaire beleidstaken te oormerken als activa die worden aangehouden als tegenwaarde voor de in omloop zijnde bankbiljetten en de verplichtingen jegens kredietinstellingen uit hoofde van deposito's. Krachtens artikel 32.4 van de ESCB-statuten worden op het bedrag van de monetaire inkomsten van elke NCB de rentelasten in mindering gebracht die door de betrokken NCB zijn betaald over de verplichtingen jegens kredietinstellingen uit hoofde van deposito's overeenkomstig artikel 19.
(3)
Krachtens artikel 32.5 van de ESCB-statuten wordt de som van de monetaire inkomsten van de NCB's aan hen toegedeeld naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de Europese Centrale Bank (ECB).
(4)
Krachtens artikel 32.6 en artikel 32.7 van de ESCB-statuten is de Raad van bestuur bevoegd om richtsnoeren vast te stellen voor de verrekening en afwikkeling door de ECB van de saldi afkomstig van de toedeling van monetaire inkomsten en treft de Raad alle andere maatregelen die voor de toepassing van artikel 32 nodig zijn.
(5)
Krachtens artikel 10 van Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad van 3 mei 1998 over de invoering van de euro (3), brengen de ECB en de NCB's in euro luidende bankbiljetten in omloop. Artikel 15 van genoemde verordening bepaalt dat in de nationale munteenheid luidende bankbiljetten binnen hun territoriale grenzen wettig betaalmiddel blijven tot uiterlijk zes maanden na de respectieve datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld. Het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld, dient derhalve als een speciaal jaar te worden beschouwd, omdat bankbiljetten in omloop die luiden in de nationale munteenheden, nog een aanzienlijk deel kunnen uitmaken van de in omloop zijnde bankbiljetten.
(6)
Artikel 15, lid 1 van Richtsnoer ECB/2006/9 van 14 juli 2006 inzake bepaalde voorbereidingen voor de omschakeling naar de chartale euro en inzake bevoorrading vooraf en verdere bevoorrading vooraf met eurobankbiljetten en -muntstukken buiten het eurogebied (4) bepaalt dat voor eurobankbiljetten die vooraf aan in aanmerking komende tegenpartijen worden verstrekt, de rekeningen van die tegenpartijen bij hun NCB met de nominale waarde van die eurobankbiljetten als volgt lineair worden gedebiteerd: het totale bedrag van vooraf verstrekte eurobankbiljetten wordt in drie gelijke termijnbedragen gedebiteerd, op de vereveningsdatum van de eerste, vierde en vijfde basis-herfinancieringstransactie van het Eurosysteem, volgend op de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld. Bij het berekenen van de monetaire inkomsten voor het jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld, dient rekening te worden gehouden met dit „lineaire model van debiteren”.
(7)
Dit besluit houdt verband met Besluit ECB/2010/29 van 13 december 2010 betreffende de uitgifte van eurobankbiljetten (5), dat bepaalt dat de ECB en de NCB's eurobankbiljetten uitgeven. Besluit ECB/2010/29 stelt de toedeling van in omloop zijnde eurobankbiljetten aan de NCB's vast naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de ECB. Hetzelfde besluit deelt 8 % van de totale waarde van in omloop zijnde eurobankbiljetten toe aan de ECB. De toedeling van eurobankbiljetten aan leden van het Eurosysteem leidt tot tegoeden binnen het Eurosysteem. De rentevergoeding op deze tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop heeft een direct effect op de inkomsten van elk lid van het Eurosysteem, en dient daarom op grond van het huidige besluit te worden geregeld. De inkomsten die de ECB in verband met haar aandeel in eurobankbiljetten in omloop verkrijgt uit de rentevergoeding op haar vorderingen binnen het Eurosysteem op NCB's dienen in beginsel in hetzelfde boekjaar waarin de inkomsten worden verkregen, aan de NCB's te worden uitgedeeld naar rato van hun aandeel in de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal overeenkomstig Besluit ECB/2010/24 van 25 november 2010 inzake de tussentijdse verdeling van de inkomsten van de Europese Centrale Bank uit in omloop zijnde eurobankbiljetten en uit effecten aangekocht uit hoofde van het programma voor de effectenmarkten (6).
(8)
Op het nettosaldo van de vorderingen en verplichtingen binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop dient een vergoeding te worden betaald door toepassing van een objectief criterium ter bepaling van de kosten van geld. In dit verband wordt het door het Eurosysteem bij zijn tenders op basis-herfinancieringstransacties gebruikte tarief als geëigend beschouwd.
(9)
De nettoverplichtingen binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop dienen te worden opgenomen in de referentiepassiva voor het berekenen van de monetaire inkomsten van de NCB's op grond van artikel 32.2 van de ESCB-statuten daar zij equivalent zijn aan bankbiljetten in omloop. De verrekening van rente op tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop zal bijgevolg resulteren in de verdeling van een aanzienlijk bedrag van de monetaire inkomsten van het Eurosysteem onder NCB's naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de ECB. Deze tegoeden binnen het Eurosysteem dienen te worden aangepast om een geleidelijke aanpassing van de balans en winst-en-verliesrekening van de NCB's mogelijk te maken. De aanpassingen dienen gebaseerd te zijn op de waarde van de in omloop zijnde bankbiljetten van iedere NCB in een periode vóór de invoering van eurobankbiljetten. Deze aanpassingen dienen op jaarbasis te worden toegepast overeenkomstig een vaste formule gedurende niet meer dan vijf jaar daarna.
(10)
De aanpassingen van de tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop zijn berekend om eventuele belangrijke veranderingen in de inkomensposities van de NCB's tengevolge van de invoering van eurobankbiljetten en de eropvolgende toedeling van monetaire inkomsten te compenseren.
(11)
De in artikel 32 van de ESCB-statuten neergelegde algemene regels zijn ook van toepassing op de inkomsten die resulteren uit de afschrijving van eurobankbiljetten die uit circulatie zijn genomen.
(12)
Artikel 32.5 van de ESCB-statuten specificeert dat de som van de monetaire inkomsten van de NCB's aan de NCB's wordt toegedeeld naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de ECB. Krachtens artikel 32.7 van de ESCB-statuten, treft de Raad van bestuur alle andere maatregelen die voor de toepassing van artikel 32 nodig zijn. Dit omvat de bevoegdheid om andere factoren in aanmerking te nemen bij de beslissing over de toedeling van inkomsten uit de afschrijving van uit circulatie genomen eurobankbiljetten. In deze context vereisen de beginselen van gelijke behandeling en billijkheid dat rekening wordt gehouden met de periode waarin de uit circulatie genomen eurobankbiljetten werden uitgegeven. De verdeelsleutel voor deze specifieke inkomsten moet daarom zowel het desbetreffende aandeel in het kapitaal van de ECB, alsook de duur van de uitgiftefase weerspiegelen.
(13)
Het uit circulatie nemen van eurobankbiljetten moet worden geregeld door aparte besluiten krachtens artikel 5 van Besluit ECB/2003/4 van 20 maart 2003 betreffende de denominaties, specificaties, reproductie, vervanging en het uit circulatie nemen van eurobankbiljetten (7),
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Definities
In dit besluit wordt bedoeld met:
a) „NCB”: de nationale centrale bank van een lidstaat die de euro als munt heeft;
b) „referentiepassiva”: de relevante passiva, op de balans van elke NCB, gespecificeerd in overeenstemming met bijlage I van dit besluit;
c) „te oormerken activa”: het bedrag aan activa dat als tegenwaarde wordt aangehouden voor de referentiepassiva, op de balans van elke NCB, gespecificeerd in overeenstemming met bijlage II van dit besluit;
d) „tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop”: de vorderingen en verplichtingen tussen een NCB en de ECB en tussen een NCB en de andere NCB's die voortvloeien uit de toepassing van artikel 4 van ECB/2010/29;
e) „verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal”: de aandelen van de NCB's, uitgedrukt in percentages, in het geplaatste kapitaal van de ECB die resulteren uit de toepassing op de NCB's van de wegingen in de verdeelsleutel zoals bedoeld in artikel 29.1 van de ESCB-statuten en zoals van toepassing voor het relevante boekjaar;
f) „kredietinstelling”: hetzij a) een kredietinstelling in de zin van artikel 2 en artikel 4, lid 1, onder a) van Richtlijn 2006/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2006 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (8), zoals uitgevoerd in nationale wetgeving, die onderworpen is aan toezicht door een bevoegde autoriteit; of b) een andere kredietinstelling in de zin van artikel 123, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie die onderworpen is aan toezicht dat vergelijkbaar is met de standaarden voor toezicht door een bevoegde autoriteit;
g) „GB”: de geharmoniseerde balans zoals uiteengezet in bijlage VIII van Richtsnoer ECB/2010/20 van 11 november 2010 betreffende het juridische kader voor de financiële administratie en verslaglegging in het Europees Stelsel van centrale banken (9);
h) „referentierente”: de meest recente marginale rentevoet die door het Eurosysteem wordt gebruikt bij zijn tenders op basis-herfinancieringstransacties uit hoofde van paragraaf 3.1.2 van bijlage I bij Richtsnoer ECB/2000/7 van 31 augustus 2000 betreffende monetaire beleidsinstrumenten en -procedures van het Eurosysteem (10). Indien meer dan één basis-herfinancieringstransactie op dezelfde dag wordt afgewikkeld, wordt een eenvoudig gemiddelde genomen van de rentevoeten van de parallel afgewikkelde transacties;
i) „datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld”: de datum waarop eurobankbiljetten en -muntstukken de status van wettig betaalmiddel krijgen in een lidstaat die de euro als munt heeft;
j) „referentieperiode”: een periode van 24 maanden beginnende 30 maanden vóór de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld;
k) „jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld”: een periode van twaalf maanden beginnende op de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld;
l) „dagelijkse referentiewisselkoers”: dagelijkse referentiewisselkoers die is gebaseerd op de dagelijkse overlegprocedure tussen centrale banken binnen en buiten het Europees Stelsel van centrale banken die normaliter om 14.15 uur Midden-Europese tijd plaatsvindt;
m) „uit circulatie genomen eurobankbiljetten”: een type of serie bij besluit van de Raad van bestuur krachtens artikel 5 van Besluit ECB/2003/4 uit circulatie genomen eurobankbiljetten;
n) „uitgiftesleutel”: de gemiddelde verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal gedurende de uitgiftefase van een type of serie uit circulatie genomen eurobankbiljetten;
o) „uitgiftefase”, met betrekking tot een type of serie eurobankbiljetten: de periode vanaf de datum waarop de eerste uitgifte van een eurobankbiljet van dit type of deze serie werd opgenomen in de referentiepassiva, tot de datum waarop de laatste uitgifte van een eurobankbiljet van dit type of deze serie werd opgenomen in de referentiepassiva;
p) „afschrijven”: uit circulatie genomen eurobankbiljetten uit de balanspost „bankbiljetten in omloop” verwijderen.
Artikel 2
Tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop
1. De tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop worden op maandbasis berekend en op de eerste werkdag van de maand in de boeken van de ECB en de NCB's opgenomen met als valutadatum de laatste werkdag van de voorbije maand.
Indien een lidstaat de euro aanneemt, wordt de berekening van de tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop krachtens de eerste alinea opgenomen in de boeken van de ECB en de NCB's met als valutadatum de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld.
De tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop worden voor de periode van 1 tot en met 31 januari van het eerste jaar met ingang waarvan elke vijfjaarlijkse aanpassing overeenkomstig artikel 29.3 van de ESCB-statuten van toepassing is, berekend op basis van de aangepaste verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal die wordt toegepast op de tegoeden betreffende het totale aantal op 31 december van het voorafgaande jaar in omloop zijnde eurobankbiljetten.
2. Op de tegoeden binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop, met inbegrip van de tegoeden die voortvloeien uit de toepassing van artikel 4, wordt een rente vergoed tegen de referentierente.
3. De in lid 2 bedoelde rentevergoeding wordt op kwartaalbasis verrekend door middel van betalingen via TARGET2.
Artikel 3
Methode ter bepaling van de monetaire inkomsten
1. Het bedrag van de monetaire inkomsten van elke NCB wordt bepaald door de feitelijke inkomsten vast te stellen die verkregen worden uit de in de boeken van de betreffende NCB opgenomen te oormerken activa. Als uitzondering hierop wordt goud geacht geen inkomsten te genereren, en worden op grond van Besluit ECB/2009/16 van 2 juli 2009 houdende de tenuitvoerlegging van het programma voor de aankoop van gedekte obligaties (11) voor doeleinden van monetair beleid aangehouden waardepapieren geacht inkomsten te genereren tegen de referentierente.
2. Als de waarde van te oormerken activa van een NCB hoger of lager is dan de waarde van haar referentiepassiva, wordt het verschil verrekend door de referentierente toe te passen op het verschil.
Artikel 4
Aanpassingen van tegoeden binnen het Eurosysteem
1. Ter berekening van monetaire inkomsten worden de tegoeden van elke NCB binnen het Eurosysteem betreffende eurobankbiljetten in omloop aangepast met een compenserend bedrag dat bepaald wordt volgens de volgende formule:
C = (K - A) × S
met:
C
het compenserende bedrag,
K
voor elke NCB het bedrag in euro dat volgt uit de toepassing van de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal op het gemiddelde bedrag van in de referentieperiode in omloop zijnde bankbiljetten, waarbij het bedrag aan in omloop zijnde bankbiljetten luidend in de nationale munteenheid van een lidstaat die de euro aanneemt, tegen de dagelijkse referentiewisselkoers tijdens de referentieperiode wordt omgerekend in euro,
A
voor iedere NCB het gemiddelde bedrag in euro van tijdens de referentieperiode in omloop zijnde tegen de dagelijkse referentiewisselkoers in euro omgerekende bankbiljetten,
S
de volgende coëfficiënt voor ieder boekjaar, met ingang van de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld:
Boekjaar
Coëfficiënt
Jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld
1
Jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld plus één jaar
0,8606735
Jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld plus twee jaar
0,7013472
Jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld plus drie jaar
0,5334835
Jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld plus vier jaar
0,3598237
Jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld plus vijf jaar
0,1817225
2. De som van de compenserende bedragen van de NCB's is 0.
3. Telkens wanneer een lidstaat de euro aanneemt of wanneer de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal van de ECB verandert, worden de compenserende bedragen berekend.
4. Wanner een NCB toetreedt tot het Eurosysteem, wordt het compenserende bedrag van die NCB toegedeeld aan de overige NCB's naar rato van de respectieve aandelen van de overige NCB's in de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal, met omkering van het teken (+/-), welk compenserend bedrag voor de overige NCB's reeds geldende compenserende bedragen aanvult.
5. De compenserende bedragen en de administratieve boekingsposten ter saldering van die compenserende bedragen worden op aparte rekeningen binnen het Eurosysteem in de boeken van elke NCB opgenomen met als valutadatum de datum waarop naar de chartale euro wordt omgeschakeld, en met dezelfde valutadatum in elk daaropvolgend jaar van de aanpassingsperiode. De administratieve boekingsposten ter saldering van de compenserende bedragen worden niet vergoed.
6. Indien zich specifieke gebeurtenissen voordoen met betrekking tot veranderingen in patronen van in omloop zijnde bankbiljetten, zoals beschreven in bijlage III bij dit besluit, worden de tegoeden binnen het Eurosysteem van elke NCB betreffende eurobankbiljetten in omloop in afwijking van lid 1 overeenkomstig de in die bijlage uiteengezette bepalingen aangepast.
7. De in dit artikel vastgelegde aanpassingen van tegoeden binnen het Eurosysteem gelden niet langer vanaf de eerste dag van het zesde jaar volgend op het desbetreffende jaar waarin naar de chartale euro wordt omgeschakeld.
Artikel 5
Berekening en toedeling van monetaire inkomsten
1. De monetaire inkomsten van elke NCB worden door de ECB op een dagelijkse basis berekend. Hierbij wordt uitgegaan van de administratieve gegevens die de deelnemende NCB's aan de ECB verstrekken. Ieder kwartaal informeert de ECB de NCB's over de gecumuleerde bedragen.
2. Op het bedrag van de monetaire inkomsten van elke NCB wordt de rente in mindering gebracht die is ontvangen of betaald over in de referentiepassiva opgenomen passiva en overeenkomstig een besluit van de Raad van bestuur uit hoofde van de tweede alinea van artikel 32.4 van de ESCB-statuten.
3. De som van de monetaire inkomsten van elke NCB wordt toegedeeld naar rato van de verdeelsleutel voor het geplaatste kapitaal en vindt plaats aan het eind van ieder boekjaar.
Artikel 6
Berekening en toedeling van inkomsten uit de afschrijving van eurobankbiljetten
1. Uit circulatie genomen eurobankbiljetten blijven deel uitmaken van de referentiepassiva tot ze vervangen of afgeschreven worden, afhankelijk van hetgeen het eerst gebeurt.
2. De Raad van bestuur kan beslissen uit circulatie genomen eurobankbiljetten af te schrijven, in welk geval zij de afschrijvingsdatum en het totale bedrag van de te treffen voorziening voor deze uit circulatie genomen, naar verwachting nog te vervangen eurobankbiljetten vaststelt.
3. Uit circulatie genomen eurobankbiljetten worden als volgt afgeschreven:
a)
Op de afschrijvingsdatum worden de balansposten „bankbiljetten in omloop” van de ECB en de NCB's verminderd met het totale bedrag van de uit circulatie genomen, nog in omloop zijnde eurobankbiljetten. Daartoe wordt het actuele bedrag van de uit de circulatie genomen, in omloop gebrachte eurobankbiljetten aangepast aan de pro-ratabedragen die werden berekend overeenkomstig de uitgiftesleutel, en de verschillen worden verevend tussen de ECB en de NCB's.
b)
Het aangepaste bedrag van uit circulatie genomen eurobankbiljetten wordt afgeschreven op de balanspost „bankbiljetten in omloop” op de winst-en-verliesrekeningen van de NCB's.
c)
Elke NCB treft een voorziening voor uit circulatie genomen, naar verwachting nog te vervangen eurobankbiljetten. De voorziening is gelijk aan het aandeel van de desbetreffende NCB in het totale bedrag van de op basis van de uitgiftesleutel berekende voorziening.
4. Uit circulatie genomen eurobankbiljetten die na de afschrijvingsdatum worden vervangen, worden opgenomen in de boeken van de NCB die ze in ontvangst heeft genomen. De instroom van uit circulatie genomen eurobankbiljetten wordt minstens éénmaal per jaar onder de NCB's herverdeeld door toepassing van de uitgiftesleutel en de verschillen worden tussen hen verevend. Alle NCB's verrekenen het pro-ratabedrag met hun voorziening, of, indien de instroom hoger is dan de voorziening, nemen zij een overeenkomstige uitgave op in hun winst-en-verliesrekening.
5. De Raad van bestuur herziet jaarlijks het totale bedrag van de voorziening.
Artikel 7
Intrekking
Besluit ECB/2001/16 wordt hierbij ingetrokken. Verwijzingen naar het ingetrokken besluit gelden als verwijzingen naar dit besluit en worden gelezen overeenkomstig de concordantietabel in bijlage V.
Artikel 8
Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking op 31 december 2010.
Gedaan te Frankfurt am Main, 25 november 2010.