UITVOERINGSBESLUIT VAN DE COMMISSIE
van 22 december 2011
inzake noodmaatregelen met betrekking tot niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst in rijstproducten van oorsprong uit China en tot intrekking van Beschikking 2008/289/EG
(Voor de EER relevante tekst)
(2011/884/EU)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (1), en met name artikel 53, lid 1,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Krachtens artikel 4, lid 2, en artikel 16, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (2) mogen in de Unie geen genetisch gemodificeerde levensmiddelen of diervoeders in de handel worden gebracht tenzij daarvoor overeenkomstig die verordening een vergunning is verleend. Overeenkomstig artikel 4, lid 3, en artikel 16, lid 3, van genoemde verordening mag slechts een vergunning voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen of diervoeders worden verleend indien afdoende en voldoende is aangetoond dat deze geen negatieve effecten op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu hebben, dat zij de consument of gebruiker niet misleiden en niet zodanig verschillen van de levensmiddelen of diervoeders ter vervanging waarvan zij zijn bedoeld, dat de normale consumptie ervan vanuit voedingsoogpunt voor mens of dier nadelig zou zijn.
(2)
In september 2006 zijn in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland rijstproducten van oorsprong of verzonden uit China aangetroffen die met de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” waren verontreinigd; dit is gemeld aan het systeem voor snelle waarschuwingen over levensmiddelen en diervoeders (RASFF). Ondanks de door de Chinese autoriteiten aangekondigde maatregelen om op de aanwezigheid van dat niet-toegelaten genetisch gemodificeerde organisme (ggo) te controleren, zijn er daarna nog een aantal waarschuwingen betreffende de aanwezigheid van de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” geweest.
(3)
In verband met de herhaalde waarschuwingen en het ontbreken van voldoende waarborgen van de bevoegde Chinese autoriteiten ten aanzien van de afwezigheid van de niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” in producten van oorsprong of verzonden uit China zijn bij Beschikking 2008/289/EG van de Commissie (3) noodmaatregelen met betrekking tot het niet-toegelaten ggo „Bt 63” in rijstproducten vastgesteld. Krachtens die beschikking moeten exploitanten vóór het in de handel brengen aan de bevoegde autoriteiten van de desbetreffende lidstaat een analyserapport overleggen waaruit blijkt dat de zending rijstproducten niet met de genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63” verontreinigd is. Bovendien moeten de lidstaten volgens die beschikking de nodige maatregelen nemen, waaronder steekproefsgewijze bemonstering en analyse overeenkomstig een specifieke, in die beschikking beschreven methode, met betrekking tot producten die voor invoer worden aangeboden of al in de handel zijn.
(4)
In maart 2010 heeft Duitsland het RASFF in kennis gesteld van de aanwezigheid van nieuwe rijstvariëteiten met niet-toegelaten genetische elementen die coderen voor insectenresistentie, met soortgelijke eigenschappen als het ggo Kefeng 6. Daarna zijn nog verscheidene waarschuwingen van dezelfde strekking verzonden, waarin naast Kefeng 6 ook de aanwezigheid van een andere insectenresistente rijstlijn werd gemeld met genetische elementen die overeenkomst vertonen met het ggo Kemingdao 1 (KMD1). Kefeng 6 en KMD1 zijn noch in de Unie, noch in China toegelaten.
(5)
Alle RASFF-kennisgevingen zijn aan de desbetreffende Chinese autoriteiten doorgezonden en ook heeft de Commissie die autoriteiten in juni 2010 en nogmaals in februari 2011 schriftelijk verzocht actie te ondernemen naar aanleiding van het stijgende aantal waarschuwingen.
(6)
Het Voedsel- en Veterinair Bureau heeft in oktober 2008 in China een inspectie gehouden om de uitvoering van Beschikking 2008/289/EG te evalueren en in maart 2011 een vervolginspectie. Uit de conclusies van het inspectiebezoek van 2008 en de eerste constateringen van het bezoek van 2011 blijkt dat er onzekerheid bestaat over het type en het aantal genetisch gemodificeerde rijstvariëteiten waarmee rijstproducten van oorsprong of verzonden uit China verontreinigd zijn en de mate waarin dat het geval is, zodat er een groot risico bestaat dat er nog vaker niet-toegelaten ggo's in dergelijke rijstproducten terecht zullen komen.
(7)
Gezien de resultaten van de inspecties van het Voedsel- en Veterinair Bureau van 2008 en 2011 en de vele RASFF-kennisgevingen betreffende niet-toegelaten genetische modificaties in rijst moeten de maatregelen van Beschikking 2008/289/EG worden aangescherpt zodat er in de Unie geen verontreinigde producten meer in de handel gebracht worden. Daarom moet Beschikking 2008/289/EG door dit besluit worden vervangen.
(8)
Aangezien in de Unie geen enkel genetisch gemodificeerd rijstproduct is toegelaten, moet het toepassingsgebied van Beschikking 2008/289/EG, dat beperkt is tot de genetisch gemodificeerde rijst „Bt 63”, worden uitgebreid tot alle genetisch gemodificeerde organismen in rijstproducten van oorsprong of verzonden uit China. De bij Beschikking 2008/289/EG ingevoerde verplichting om een analyserapport inzake bemonstering en analyse over te leggen waaruit blijkt dat er geen genetisch gemodificeerde rijst aanwezig is, moet blijven bestaan. De controles van de lidstaten moeten echter worden geïntensiveerd door 100 % van alle zendingen rijstproducten uit China aan bemonstering en analyse te onderwerpen en de exploitanten van levensmiddelen- en diervoederbedrijven te verplichten van tevoren de vermoedelijke datum, tijd en plaats van de fysieke aankomst van de zending te melden.
(9)
Met het oog op representatieve en vergelijkbare resultaten is de bemonsteringswijze van essentieel belang; daarom moet voor de controle op de afwezigheid van genetisch gemodificeerde rijst in uit China ingevoerde producten een gemeenschappelijk protocol voor bemonstering en analyse worden vastgesteld. De beginselen voor betrouwbare bemonsteringsprocedures voor landbouwproducten in bulk zijn vastgelegd in Aanbeveling 2004/787/EG van de Commissie van 4 oktober 2004 betreffende technische richtsnoeren inzake bemonstering en opsporing van genetisch gemodificeerde organismen en materiaal geproduceerd met genetisch gemodificeerde organismen, als of in producten aangeboden, in het kader van Verordening (EG) nr. 1830/2003 (4) en wat voorverpakte levensmiddelen betreft in CEN/TS 15568 of gelijkwaardig. Voor diervoeders zijn soortgelijke beginselen vervat in Verordening (EG) nr. 152/2009 van de Commissie van 27 januari 2009 tot vaststelling van de bemonsterings- en analysemethoden voor de officiële controle van diervoeders (5).
(10)
In verband met het aantal mogelijke genetische modificaties in rijst en het ontbreken van gevalideerde detectiemethoden en controlemonsters van voldoende kwaliteit en hoeveelheid, en om de controles te vergemakkelijken, moet de bemonsterings- en analysemethode van Beschikking 2008/289/EG worden vervangen door de analytische screeningsmethoden in bijlage II.
(11)
De nieuwe voorgestelde screeningsmethoden moeten worden gebaseerd op Aanbeveling 2004/787/EG. Daarbij wordt er met name rekening mee gehouden dat de momenteel beschikbare methoden kwalitatief zijn en er een niet-toegelaten genetisch gemodificeerd organisme moet worden gedetecteerd waarvoor geen tolerantiedrempel ten aanzien van de bemonstering en analyse bestaat.
(12)
Het Europees referentielaboratorium voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (EU-RL GMFF) bij het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) heeft geverifieerd en bevestigd dat de voorgestelde screeningsmethoden geschikt zijn voor het aantonen van genetisch gemodificeerde rijst.
(13)
Om te bereiken dat met de bemonstering en detectie wordt voorkomen dat producten met niet-toegelaten gemodificeerde rijst in de handel worden gebracht, moeten zowel de exploitanten als de officiële diensten de in bijlage II beschreven methoden volgen. Met name moeten de door het EU-RL GMFF verstrekte richtsnoeren voor de toepassing van deze methoden in acht worden genomen.
(14)
De in bijlage I genoemde rijstproducten van oorsprong of verzonden uit China mogen pas in het vrije verkeer worden gebracht als zij vergezeld gaan van een door het „Entry Exit Inspection and Quarantine Bureau” van de Volksrepubliek China (AQSIQ) afgegeven analyserapport en gezondheidscertificaat overeenkomstig de modellen in de bijlagen III en IV bij dit besluit.
(15)
Om de controlemaatregelen doorlopend te kunnen beoordelen moeten de lidstaten worden verplicht op gezette tijden bij de Commissie verslag uit te brengen over de officiële controles op zendingen rijstproducten van oorsprong of verzonden uit China.
(16)
De maatregelen van dit besluit moeten evenredig zijn en mogen de handel niet meer dan nodig beperken; daarom mogen zij alleen betrekking hebben op producten van oorsprong of verzonden uit China waarvan het waarschijnlijk wordt geacht dat zij verontreinigd zijn met niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst. Gezien het scala aan producten dat met dergelijke niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijst verontreinigd kan zijn, lijkt het raadzaam om alle levensmiddelen en diervoeders waarbij rijst als ingrediënt vermeld staat, te onderzoeken. Sommige producten kunnen echter al dan niet rijst bevatten, uit rijst bestaan of met rijst zijn vervaardigd. Het lijkt dan ook evenredig de exploitanten in staat te stellen een eenvoudige verklaring af te geven wanneer het product geen rijst bevat, niet uit rijst bestaat en niet met rijst is vervaardigd, en aldus de verplichte analyse en certificering te vermijden.
(17)
De situatie betreffende de mogelijke verontreiniging van rijstproducten met niet-toegelaten genetisch gemodificeerde rijstlijnen moet binnen zes maanden opnieuw worden bekeken om na te gaan of de maatregelen van dit besluit nog steeds nodig zijn.
(18)
De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Toepassingsgebied
Dit besluit is van toepassing op de in bijlage I genoemde rijstproducten van oorsprong of verzonden uit China.
Artikel 2
Definities
1. Voor de toepassing van dit besluit zijn de definities van de artikelen 2 en 3 van Verordening (EG) nr. 178/2002, artikel 2 van Verordening (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake officiële controles op de naleving van de wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen en de voorschriften inzake diergezondheid en dierenwelzijn (6) en artikel 3, onder b) en c), van Verordening (EG) nr. 669/2009 van de Commissie (7) wat betreft meer uitgebreide officiële controles op de invoer van bepaalde diervoeders en levensmiddelen van niet-dierlijke oorsprong van toepassing.
2. Daarnaast gelden de volgende definities:
a) partij: een onderscheidbare en gespecificeerde hoeveelheid materiaal;
b) basismonster: de kleine, gelijke hoeveelheid product die op ieder afzonderlijk bemonsteringspunt over de gehele diepte aan de partij wordt onttrokken (statische bemonstering) of die gedurende een nader gespecificeerd tijdsinterval aan de productstroom wordt onttrokken (bemonstering van vrijstromende producten);
c) bulkmonster: de hoeveelheid product die wordt verkregen door samenvoeging en menging van de uit een specifieke partij getrokken basismonsters;
d) laboratoriummonster: een aan het bulkmonster onttrokken hoeveelheid product die bestemd is voor laboratoriumonderzoek en beproeving;
e) analysemonster: homogenaat van het laboratoriummonster, bestaande uit het hele laboratoriummonster of een representatief deel daarvan.
Artikel 3
Vooraanmelding
De exploitanten van diervoeder- en levensmiddelenbedrijven of hun vertegenwoordigers melden voldoende van tevoren de fysieke aankomst van de zending op het aangewezen punt van binnenkomst, onder opgave van de vermoedelijke datum en tijd alsmede de aard van de zending. De exploitanten geven daarbij ook aan of het om levensmiddelen of diervoeders gaat.
Artikel 4
Invoervoorschriften
1. Elke zending producten als bedoeld in artikel 1 gaat vergezeld van een analyserapport voor elke partij en een gezondheidscertificaat, overeenkomstig de modellen in de bijlagen III en IV en ingevuld, ondertekend en geverifieerd door een gemachtigde vertegenwoordiger van het „Entry Exit Inspection and Quarantine Bureau” van de Volksrepubliek China (AQSIQ).
2. Als een in bijlage I genoemd product geen rijst bevat, niet uit rijst bestaat en niet met rijst is vervaardigd, mag in plaats van het analyserapport en het gezondheidscertificaat een verklaring van de voor de zending verantwoordelijke exploitant worden overgelegd dat het levensmiddel of diervoeder geen rijst bevat, niet uit rijst bestaat en niet met rijst is vervaardigd.
3. De bemonstering en analyse ten behoeve van het in lid 1 bedoelde analyserapport worden uitgevoerd overeenkomstig bijlage II.
4. Elke zending wordt gekenmerkt met de code die op het gezondheidscertificaat vermeld staat. Die code wordt op elke afzonderlijke zak of ander soort verpakking van de zending aangegeven.
Artikel 5
Officiële controles
1. De bevoegde autoriteit van een lidstaat ziet erop toe dat van alle in artikel 1 bedoelde producten een documentencontrole wordt uitgevoerd om na te gaan of aan de invoervoorschriften van artikel 4 wordt voldaan.
2. Indien een zending producten, die geen producten zijn als beschreven in artikel 4, lid 2, niet vergezeld gaat van een gezondheidscertificaat en analyserapport als bedoeld in artikel 4, wordt de zending naar het land van oorsprong teruggezonden of vernietigd.
3. Indien een zending vergezeld gaat van het gezondheidscertificaat en analyserapport als bedoeld in artikel 4 neemt de bevoegde autoriteit met een frequentie van 100 % een analysemonster overeenkomstig bijlage II om op de aanwezigheid van niet-toegelaten ggo's te controleren. Als het monster uit meerdere partijen bestaat, wordt elke partij bemonsterd en geanalyseerd.
4. De bevoegde autoriteit kan het verdere vervoer van de zending toestaan in afwachting van de resultaten van de materiële controles. In dat geval blijft de zending onder permanente controle van de bevoegde autoriteiten in afwachting van de resultaten van de materiële controles.
5. Zendingen mogen alleen in het vrije verkeer worden gebracht nadat door bemonstering en analyse overeenkomstig bijlage II is vastgesteld dat alle partijen van die zending in overeenstemming zijn met de wetgeving van de Unie.
Artikel 6
Rapportering aan de Commissie
1. De lidstaten stellen elk kwartaal een verslag op met alle resultaten van alle analyses die het afgelopen kwartaal zijn uitgevoerd op zendingen van de in artikel 1 bedoelde producten.
Die verslagen worden in de maand na afloop van elk kwartaal, dus in april, juli, oktober en januari, bij de Commissie ingediend.
2. Het verslag moet de volgende informatie bevatten:
a)
het aantal zendingen waarvan monsters zijn genomen voor analyse;
b)
de resultaten van de in artikel 5 bedoelde controles;
c)
het aantal zendingen dat is afgewezen wegens ontbreken van een gezondheidscertificaat of een analyserapport.
Artikel 7
Splitsing van zendingen
Zendingen mogen pas worden gesplitst als alle officiële controles door de bevoegde autoriteiten zijn voltooid.
Indien een zending na de officiële controle wordt gesplitst, wordt bij elk deel van de gesplitste zending een gewaarmerkte kopie van het gezondheidscertificaat en het analyserapport gevoegd.
Artikel 8
Kosten
Alle kosten die voortvloeien uit de officiële controles, met inbegrip van bemonstering, analyse, opslag en eventuele maatregelen in het geval van niet-naleving, komen ten laste van de exploitanten van diervoeder- en levensmiddelenbedrijven.
Artikel 9
Overgangsbepaling
In afwijking van artikel 4, lid 1, staan de lidstaten de invoer toe van zendingen van de in artikel 1 bedoelde producten die China vóór 1 februari 2012 hebben verlaten, mits de bemonstering en analyse zijn uitgevoerd overeenkomstig artikel 4.
Artikel 10
Herbeoordeling van de maatregelen
Deze in dit besluit vervatte maatregelen worden uiterlijk zes maanden na de vaststelling ervan opnieuw bezien.
Artikel 11
Intrekking
Besluit 2008/289/EG wordt ingetrokken.
Verwijzingen naar de ingetrokken beschikking worden gelezen als verwijzingen naar dit besluit.
Artikel 12
Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Gedaan te Brussel, 22 december 2011.