BESLUIT 2010/765/GBVB VAN DE RAAD
van 2 december 2010
over een EU-optreden ter bestrijding van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) door de lucht
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 26, lid 2,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Op 13 december 2003 heeft de Raad een Europese veiligheidsstrategie aangenomen waarin vijf belangrijke problemen staan waaraan de Unie het hoofd moet bieden: terrorisme, de verspreiding van massavernietigingswapens, regionale conflicten, het verval van staten en georganiseerde misdaad. De productie en overdracht van en de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW), alsmede de excessieve accumulatie en ongeremde verspreiding ervan hebben ernstige gevolgen voor vier van de vijf problemen.
(2)
Op 15-16 december 2005 heeft de Raad de strategie van de Europese Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens en van munitie daarvoor (hierna de „SALW-strategie van de Europese Unie”) aangenomen. In de SALW-strategie van de Europese Unie wordt gepleit voor het ontwikkelen van een actief beleid tegen de netwerken voor de illegale handel in SALW (buiten de wet handelende tussenpersonen en vervoerders) die gebruikmaken van het luchtruim, de zeewegen en het grondgebied van de Unie, door hieromtrent waarschuwings- en samenwerkingsregelingen op te zetten.
(3)
In het actieplan van de SALW-strategie van de Europese Unie wordt ook benadrukt dat het effect van crisisbeheersingsmissies moet worden vergroot door in de mandaten ervan maatregelen op te nemen voor het instellen van grenscontroles (of controle van het luchtruim, het grondgebied en de maritieme ruimte van het conflictgebied) en ontwapening.
(4)
De Groep wereldwijde ontwapening en wapenbeheersing (CODUN) van de Raad van de Europese Unie en het Gemeenschappelijk Situatiecentrum (SitCen) van de Europese Unie werken sedert 2007 aan een initiatief dat de illegale handel van SALW via vervoer door de lucht moet beletten, en wel door middel van een betere uitwisseling tussen de lidstaten van informatie over verdachte luchtvaartmaatschappijen. Voor het verwezenlijken van zo’n systeem van informatie-uitwisseling hebben CODUN en SitCen samengewerkt met het Internationaal Instituut voor Vredesonderzoek van Stockholm (SIPRI) en het project van dit instituut, Bestrijding van illegale handel - Mechanismebeoordeling (Countering Illicit Trafficking - Mechanism Assessment Project (CIT - MAP)). In het kader van dit initiatief heeft CODUN onlangs besloten te zullen nadenken over manieren om dit EU-initiatief operationeler en doeltreffender te maken door te zorgen voor de tijdige bijwerking en verwerking van ter zake doende informatie.
(5)
Ook andere internationale en regionale organisaties zien het gevaar dat illegale handel van SALW door de lucht inhoudt voor de internationale veiligheid. Het OVSE-forum voor veiligheid en samenwerking heeft in 2007 een speciale zitting aan dit onderwerp gewijd en de Parlementaire Assemblee van de OVSE heeft in 2008 een resolutie aangenomen waarin wordt opgeroepen een gids voor beste praktijken van de OVSE inzake illegaal vervoer door de lucht van SALW af te ronden, aan te nemen en in de praktijk te brengen. Zo hebben de staten die deelnemen aan het Wassenaar Arrangement in 2007 de „beste handelwijzen voor de preventie van destabiliserende overdrachten via vervoer door de lucht van handvuurwapens en lichte wapens” vastgesteld. Daarenboven hebben talrijke verslagen van de groep deskundigen van het Sanctiecomité van de VN-Veiligheidsraad over West-Afrika en het gebied van de Grote Meren herhaaldelijk de sleutelrol aangetoond die luchtvrachtvervoerders spelen in de illegale handel in SALW.
(6)
Met het optreden dat in dit besluit wordt beoogd worden geen doelstellingen nagestreefd die te maken hebben met de verbetering van de veiligheid van het vervoer door de lucht,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
1. Voor de uitvoering van de strategie van de Europese Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens en van munitie daarvoor (SALW-strategie van de EU), streeft de Unie onderstaande doelstellingen na:
a)
verbetering van instrumenten en technieken waarover de crisisbeheersingsmissies, de internationale autoriteiten, de nationale autoriteiten van de derde landen en de lidstaten beschikken voor een doeltreffende en gerichte controle van verdachte vrachtvliegtuigen die wellicht betrokken zijn bij illegale handel in SALW door de lucht in, vanuit of naar derde staten;
b)
het betrokken internationale en nationale personeel bewuster maken en technisch scholen met betrekking tot „beste handelwijzen” inzake monitoring, opsporing en risicobeheersingsanalyse in verband met luchtvrachtvervoerders die ervan verdacht worden betrokken te zijn bij illegale handel in SALW door de lucht in, vanuit of naar derde staten.
2. Ter verwezenlijking van de in lid 1 genoemde doelstellingen treft de Unie de volgende maatregelen:
a)
de ontwikkeling en praktijktest van test-software voor risicobeheersing van handel door de lucht ten behoeve van crisisbeheersingsmissies, en internationale en nationale autoriteiten, plus een regelmatig bijgewerkte gegevensbank over onder meer luchtvaartmaatschappijen, vliegtuigen, registratienummers en vervoerstrajecten;
b)
de ontwikkeling en praktijktest van een beveiligd proefsysteem voor risicobeheersing en verspreiding van informatie;
c)
de ontwikkeling en publicatie van een handboek met bijbehorend opleidingsmateriaal, alsmede de levering van technische bijstand bij het gebruik en de aanpassing van de test-software en het beveiligd proefsysteem voor risicobeheersing en informatie, onder meer middels regionale studiebijeenkomsten voor het opleiden van de crisisbeheersingsmissies, en de internationale en nationale autoriteiten.
In de bijlage gaat een nadere omschrijving van dit project.
Artikel 2
1. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV) is belast met de uitvoering van dit besluit.
2. De technische uitvoering van het in artikel 1, lid 2, bedoelde project is in handen van het SIPRI.
3. Het SIPRI voert zijn taak uit onder de verantwoordelijkheid van de HV. Daartoe treft de HV de nodige regelingen met het SIPRI.
Artikel 3
1. Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van het in artikel 1, lid 2, bedoelde project bedraagt 900 000 EUR.
2. Voor het beheer van de in lid 1 bedoelde uitgaven gelden de procedures en voorschriften die van toepassing zijn op de algemene begroting van de Unie.
3. De Commissie ziet toe op het correcte beheer van de in lid 1 bedoelde uitgaven. Hiertoe sluit zij een financieringsovereenkomst met het SIPRI. Daarin wordt bepaald dat het SIPRI ervoor moet zorg dragen dat de EU-bijdrage zichtbaar is in een mate die overeenstemt met haar omvang.
4. De Commissie stelt alles in het werk om de in lid 3 bedoelde financieringsovereenkomst zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van dit besluit te sluiten. Zij stelt de Raad in kennis van eventuele moeilijkheden en van de datum van sluiting van de financieringsovereenkomst.
Artikel 4
De HV brengt aan de Raad verslag uit over de uitvoering van dit besluit, op basis van de geregelde tweemaandelijkse verslagen die worden opgesteld door het SIPRI. Deze verslagen zullen de basis vormen voor de evaluatie door de Raad. De Commissie geeft informatie over de financiële aspecten van de uitvoering van het in artikel 1, lid 2, bedoelde project.
Artikel 5
1. Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.
2. Dit besluit verstrijkt 24 maanden na de datum van sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde financieringsovereenkomst, of zes maanden na de vaststelling van dit besluit indien binnen die periode geen financieringsovereenkomst is gesloten.
Artikel 6
Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Gedaan te Brussel, 2 december 2010.