BESLUIT 2014/912/GBVB VAN DE RAAD
van 15 december 2014
betreffende activiteiten ter ondersteuning van de fysieke beveiliging en het voorraadbeheer (PSSM) met het doel het risico op illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en de munitie daarvoor in de regio van de Sahel te voorkomen
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 26, lid 2, en artikel 31, lid 1,
Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Op 15 en 16 december 2005 heeft de Europese Raad de strategie van de Europese Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens en van munitie daarvoor aangenomen. In deze strategie gaat de Europese Raad er van uit dat door de overvloedige voorraden SALW en munitie dergelijke wapens voor burgers, misdadigers, terroristen en strijders makkelijk te krijgen zijn, en benadrukt dat preventieve actie moet worden ondernomen om het illegale aanbod van conventionele wapens en de vraag ernaar te bestrijden. In de strategie wordt Afrika aangewezen als het werelddeel dat het meest te lijden heeft van de gevolgen van interne conflicten, die nog versterkt worden door de destabiliserende instroom van SALW.
(2)
Op 21 maart 2011 heeft de Raad zijn goedkeuring gehecht aan de strategie van de Europese Unie voor veiligheid en ontwikkeling in de Sahel, die voorziet in een geïntegreerd kader voor het optreden van de Unie in de Sahel-regio. Een van de vier aspecten van de acties van deze strategie is gericht op de versterking van de sectoren capaciteiten van de beveiliging, wetshandhaving en de rechtsstaat in deze regio, met als doel dreigingen te bestrijden en terrorisme en georganiseerde misdaad op een efficiëntere en gespecialiseerde wijze aan te pakken, in combinatie met maatregelen voor goed bestuur.
(3)
Op 14 juni 2006 hebben de lidstaten van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS) in Abuja, Nigeria, de ECOWAS-Overeenkomst aangenomen inzake handvuurwapens en lichte wapens, de munitie daarvoor en ander daarmee verband houdend materiaal, die in werking is getreden op 29 september 2009. Op 30 april 2010 hebben de lidstaten van de Economische Gemeenschap van Centraal-Afrikaanse Staten (ECCAS) en de Republiek Rwanda in Kinshasa, de Democratische Republiek Congo, een Centraal-Afrikaanse Overeenkomst inzake de controle op handvuurwapens en lichte wapens, de bijbehorende munitie en onderdelen, die gebruikt kunnen worden voor de vervaardiging, reparatie of montage ervan, aangenomen. In beide overeenkomsten hebben de ondertekenende staten zich er onder meer toe verbonden de nodige maatregelen te nemen om te zorgen voor een veilig en doeltreffend beheer en een veilige en doeltreffende opslag en beveiliging van hun nationale voorraden SALW, in overeenstemming met de van toepassing zijnde normen en procedures.
(4)
Burkina Faso, Mali en Nigeria hebben het Wapenhandelsverdrag geratificeerd, evenals 23 lidstaten van de Unie; Tsjaad, Mauritanië en Niger hebben het ondertekend. In artikel 16, lid 1, van het Wapenhandelsverdrag staat dat bij de uitvoering van dit verdrag, elke staat die partij is om bijstand kan verzoeken, met inbegrip van juridische of wettelijke bijstand, opbouw van institutionele capaciteit, en technische, materiële en financiële bijstand. Tot deze bijstand kunnen behoren voorraadbeheer, programma's voor ontwapening, demobilisatie en reïntegratie, modelwetgeving en doeltreffende praktijken voor de uitvoering ervan. Elke staat die partij is en die daartoe de mogelijkheid heeft, zal deze bijstand op verzoek verlenen.
(5)
Burkina Faso, Mali, Mauritanië en Nigeria zijn partij bij het Protocol tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie, tot aanvulling van het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad (het „Vuurwapenprotocol”).
(6)
Alle lidstaten van de VN hebben zich verbonden tot de effectieve uitvoering van het actieprogramma van de Verenigde Naties ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten (het „VN-actieprogramma”), alsook van het internationaal instrument waarmee staten tijdig en op betrouwbare wijze illegale handvuurwapens en lichte wapens kunnen identificeren en traceren.
(7)
Tijdens de Vijfde tweejaarlijkse bijeenkomst van staten over de uitvoering van het VN-actieprogramma (New York, 16-20 juni 2014) hebben alle lidstaten van de VN herhaald dat het goed beheer van de voorraden van SALW, in het bijzonder in conflict- en postconflictsituaties, van wezenlijk belang is voor de preventie van ongevallen en de beperking van het risico dat voorraden terechtkomen in de illegale handel of bij illegale gewapende groeperingen, terroristen, en andere afnemers zonder vergunning. De lidstaten van de VN hebben gepleit voor een versterking van de internationale en regionale samenwerking en bijstand op het vlak van voorraadbeheer en fysieke beveiliging, en hebben toegezegd om, waar mogelijk, gebruik te maken van de technologische vooruitgang om het voorraadbeheer te verbeteren, met inbegrip van fysieke beveiligingsmaatregelen.
(8)
De volksopstand in Libië in februari 2011 en het daaruit voortkomende gewapende conflict alsmede de politieke en veiligheidscrises in Mali in 2012 hebben duidelijk gemaakt hoe niet-overheidsactoren, zoals terroristen, zich dankzij een onvoldoende beveiliging en een verkeerd beheer van overheidsvoorraden meester kunnen maken van SALW en munitie, ten koste van vrede en veiligheid. Als gevolg van de toegenomen activiteiten van niet-overheidsactoren in de Sahel-regio, waaronder in het noorden van Nigeria, is verbetering van de beveiliging van wapens en munitie in staten van de Sahel een prioriteit geworden.
(9)
Het regionaal centrum van de Verenigde Naties voor Vrede en Ontwapening in Afrika (UNREC), dat deel uitmaakt van het Bureau van de Verenigde Naties voor ontwapeningszaken (UNODA), heeft een lange ervaring op het gebied van ondersteuning van staten en het maatschappelijk middenveld in de Sahel bij de uitvoering van internationale en regionale instrumenten voor controle op handvuurwapens en lichte wapens, overeenkomstig het mandaat dat het heeft gekregen van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (Resolutie 40/151 G van 16 december 1985).
(10)
Sinds 2013 helpt de geïntegreerde multidimensionale stabilisatiemissie van de Verenigde Naties in Mali (MINUSMA), via de United Nations Mine Action Service (UNMAS), de Malinese autoriteiten bij mijnbestrijding en het beheer van wapens en munitie, overeenkomstig de Resoluties 2100 (2013) en 2164 (2014) van de VN-Veiligheidsraad.
(11)
De ngo-adviesgroep mijnen (MAG) is onlangs begonnen met een regionaal project voor de aanpak van dringende beveiligings- en beheersvraagstukken in verband met conventionele wapens en munitie in doellanden in de regio Sahel-Maghreb.
(12)
Uit hoofde van Besluit 2011/428/GBVB van de Raad (1), heeft de Unie onder meer het verstrekken van markeerapparatuur aan rechtshandhavingsinstanties in verschillende West-Afrikaanse staten gefinancierd, alsmede opleidingen op het gebied van het internationale traceringsinstrument en van de internationale technische richtsnoeren inzake munitie.
(13)
Op grond van Besluit 2013/320/GBVB van de Raad (2) steunt de Unie maatregelen die gericht zijn op het verzekeren van deugdelijke fysieke beveiliging en deugdelijk voorraadbeheer (PSSM) van de Libische wapenarsenalen, ter beperking van de risico's die illegale verspreiding van SALW en munitie met zich meebrengen voor de veiligheid van Libië en zijn buurlanden, waaronder in de Sahel.
(14)
Op grond van Besluit 2013/698/GBVB van de Raad (3) steunt de Unie de oprichting van een mondiaal rapportagemechanisme inzake illegale SALW en andere conventionele wapens en munitie („iTrace”), dat met name gebaseerd zal zijn op veldonderzoek naar handvuurwapens en lichte wapens en munitie die in door conflicten getroffen gebieden circuleren, zoals in Afrika.
(15)
De Unie heeft in het kader van haar gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid drie acties in de Sahel opgezet: ten eerste: EUCAP Sahel Niger (begonnen op 8 augustus 2012) voor steun in de strijd tegen georganiseerde misdaad en terrorisme in Niger; ten tweede: de opleidingsmissie van de Europese Unie in Mali (begonnen op 18 februari 2013) als bijdrage tot de herstructurering en reorganisatie van de Malinese strijdkrachten door middel van opleiding en advies; ten derde: EUCAP Sahel Mali (gestart op 15 april 2014) voor het verstrekken van strategisch advies en opleiding aan de binnenlandse veiligheidstroepen in Mali.
(16)
In het kader van het stabiliteits- en vredesinstrument steunt de Unie sinds 2011 het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding in diens streven naar de bevordering van de ratificatie en uitvoering van het Vuurwapenprotocol, met name in West-Afrika. In het kader van datzelfde instrument verstrekt de Unie sedert 2010 financiële steun aan het regionaal centrum voor handvuurwapens (RECSA), in het gebied van de Grote Meren, de Hoorn van Afrika en aangrenzende staten, dat in Nairobi zetelt,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
1. De Unie draagt bij tot de veiligheid en stabiliteit in de Sahel-regio door de staten in die regio te helpen bij het voorkomen van omleiding van en illegale handel in SALW en munitie die eigendom van de overheid zijn, door de fysieke beveiliging en het beheer van de voorraden („PSSM”) ervan te verbeteren.
2. Om de in lid 1 bedoelde doelstelling te verwezenlijken, ondersteunt de Unie activiteiten met de volgende specifieke doelstellingen:
a)
het genereren van de noodzakelijke politieke betrokkenheid voor de verbetering van PSSM-procedures en voor de bevordering van regionale samenwerking en het delen van kennis;
b)
ondersteuning van doellanden bij de ontwikkeling van op de actuele situatie toegesneden wetgeving, administratieve procedures en praktische operationele standaardprocedures („SOP's”) als de grondslag van versterkte PSSM, in overeenstemming met internationale normen inzake goede praktijken;
c)
rechtstreeks de uitvoering steunen van voorraadbeheer en beveiliging, onder meer door herstel van opslaginstallaties, vernietiging van overtollige, verouderde of illegale SALW en het uittesten van nieuwe technologieën.
In de bijlage gaat een nadere omschrijving van deze activiteiten.
Artikel 2
1. De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid („hoge vertegenwoordiger”) is belast met de uitvoering van dit besluit.
2. Met de technische uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde activiteiten wordt het UNODA belast, via het UNREC. Het UNODA voert deze taken uit onder de verantwoordelijkheid van de hoge vertegenwoordiger. De hoge vertegenwoordiger treft voor dit doel de nodige regelingen met het UNODA.
Artikel 3
1. Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde activiteiten is 3 561 257,06 EUR. De totale geraamde begroting van het gehele project bedraagt 4 129 393,06, welk bedrag door cofinanciering zal worden verstrekt.
2. De in lid 1 vermelde uitgaven worden beheerd volgens de procedures en regels van de Unie die van toepassing zijn op de algemene begroting van de Unie.
3. De Commissie houdt toezicht op de correcte besteding van de in lid 1 bedoelde bijdrage van de Unie. Hiertoe sluit zij een financieringsovereenkomst met het UNODA. In de overeenkomst wordt bepaald dat het UNODA ervoor moet zorgen dat de bijdrage van de Unie zichtbaar is in een mate die overeenstemt met de omvang ervan.
4. De Commissie stelt alles in het werk om de in lid 3 bedoelde financieringsovereenkomst zo spoedig mogelijk na 15 december 2014 te sluiten. Zij stelt de Raad en de hoge vertegenwoordiger in kennis van eventuele moeilijkheden in het proces en van de datum van sluiting van de financieringsovereenkomst, binnen twee weken na de datum van ondertekening.
Artikel 4
1. De hoge vertegenwoordiger brengt aan de Raad verslag uit over de uitvoering van dit besluit, op basis van geregelde verslagen die worden opgesteld door het UNODA. Deze verslagen vormen de basis voor de evaluatie door de Raad.
2. De Commissie verstrekt informatie over de financiële aspecten van de uitvoering van de in artikel 1, lid 2 bedoelde activiteiten.
Artikel 5
1. Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.
2. Dit besluit verstrijkt 42 maanden na de sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde financieringsovereenkomst, of zes maanden na de datum waarop het is vastgesteld indien binnen die termijn geen financieringsovereenkomst is gesloten.
Gedaan te Brussel, 15 december 2014.