VERORDENING (EU) Nr. 1194/2012 VAN DE COMMISSIE
van 12 december 2012
tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor gerichte lampen, ledlampen en gerelateerde uitrusting betreft
(Voor de EER relevante tekst)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor energiegerelateerde producten (1), en met name artikel 15, lid 1,
Na raadpleging van het Overlegforum ecologisch ontwerp,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Krachtens Richtlijn 2009/125/EG moet de Commissie eisen inzake ecologisch ontwerp vaststellen voor energiegerelateerde producten met een significant omzet- en handelsvolume, een significant milieueffect en een significant potentieel voor verbetering met betrekking tot het milieueffect, zonder dat dit buitensporige kosten meebrengt.
(2)
Overeenkomstig artikel 16, lid 2, onder a), van Richtlijn 2009/125/EG moet de Commissie overeenkomstig de procedure van artikel 19, lid 3, en de criteria van artikel 15, lid 2, en na raadpleging van het Overlegforum ecologisch ontwerp, in voorkomend geval uitvoeringsmaatregelen vaststellen, te beginnen bij die producten welke een grote bijdrage kunnen leveren tot de kosteneffectieve beperking van broeikasgasemissies, zoals voor verlichtingsproducten in zowel de huishoudelijke als de tertiaire sector, waaronder gerichte lampen, ledlampen en daaraan gerelateerde apparatuur.
(3)
De Commissie heeft een voorbereidende studie verricht waarin zij de technische, milieu- en economische aspecten van gerichte lampen, ledlampen en daaraan gerelateerde uitrusting heeft onderzocht. De studie is verricht in samenwerking met de belanghebbenden en de betrokken partijen uit de Unie en derde landen en de bevindingen ervan zijn openbaar gemaakt. In een voorbereidende studie inzake externe stroomvoorzieningen werd soortgelijk onderzoek gedaan naar voorschakelapparaten voor halogeenlampen.
(4)
De verplichte eisen inzake ecologisch ontwerp gelden voor producten die in de Unie in de handel worden gebracht, ongeacht waar zij worden geïnstalleerd of gebruikt. Dergelijke eisen kunnen dan ook niet afhankelijk worden gemaakt van de toepassing waarvoor het product wordt gebruikt.
(5)
Producten die aan deze verordening onderworpen zijn, zijn in hoofdzaak ontworpen voor de volledige of gedeeltelijke verlichting van een ruimte, doordat zij natuurlijk licht vervangen of aanvullen met kunstlicht om de zichtbaarheid in die ruimte te verbeteren. Lampen voor bijzondere doeleinden die hoofdzakelijk ontworpen zijn voor andere toepassingen (zoals verkeerslichten, verlichting van terraria of huishoudelijke apparaten) en die in de meegeleverde productinformatie duidelijk als dusdanig worden beschreven, horen buiten de eisen inzake ecologisch ontwerp van deze verordening te vallen.
(6)
Nieuwe technologieën die op de markt worden gebracht, zoals lichtdioden, moeten onder deze verordening vallen.
(7)
De milieuaspecten van de producten in kwestie die voor de toepassing van deze verordening als significant worden beschouwd, zijn het energieverbruik tijdens de gebruiksfase, het kwikgehalte en de kwikemissies.
(8)
De kwikemissie in de verschillende fasen van de levenscyclus van de lampen, met inbegrip van de elektriciteitsopwekking tijdens de gebruiksfase en de 80 % gerichte compacte kwikhoudende fluorescentielampen waarvan wordt aangenomen dat zij aan het einde van hun levensduur niet worden gerecycleerd, wordt op basis van het totaal aan geïnstalleerde lampen geschat op 0,7 ton in 2007. Zonder concrete maatregelen zullen de kwikemissies van het totaal aan geïnstalleerde lampen naar verwachting stijgen tot 0,9 ton in 2020, terwijl is aangetoond dat deze emissies sterk kunnen worden verminderd.
(9)
Het kwikgehalte van compacte fluorescentielampen wordt weliswaar als een significant milieuaspect beschouwd, maar het is passend om dit te regelen in het kader van Richtlijn 2011/65/EU van het Europees Parlement en de Raad (2). Het is passend de emissies van ultraviolet licht van lampen en andere kenmerken met potentiële effecten op de volksgezondheid te regelen in het kader van de Richtlijnen 2006/95/EG (3) en 2001/95/EG van het Europees Parlement en de Raad (4).
(10)
De vaststelling van energierendementseisen voor lampen zal normaal gezien resulteren in een afname van de totale kwikemissies.
(11)
Overeenkomstig artikel 14, lid 2, onder d), van Richtlijn 2012/19/EU (5) moeten de lidstaten ervoor zorgen dat gebruikers van elektrische en elektronische apparatuur in particuliere huishoudens de nodige informatie krijgen over de mogelijke gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid van de aanwezigheid van gevaarlijke bestanddelen in elektrische en elektronische apparatuur. De in deze verordening vastgestelde productinformatie-eisen moeten, wat kwik in compacte fluorescentielampen betreft, een aanvulling op die bepaling vormen.
(12)
Verbeteringen in het elektriciteitsverbruik van aan deze verordening onderworpen producten moeten worden bereikt door de toepassing van bestaande, niet aan eigendomsrechten gebonden kosteneffectieve technologieën die de gecombineerde uitgaven voor de aankoop en het gebruik van de apparatuur doen dalen.
(13)
Eisen inzake het ecologisch ontwerp van aan deze verordening onderworpen producten moeten worden vastgesteld om de milieuprestaties van de betrokken producten te verbeteren, alsook om bij te dragen aan de werking van de interne markt en de doelstelling van de Unie om het energieverbruik tegen 2020 met 20 % te verminderen in vergelijking met het vermoedelijke energieverbruik in dat jaar bij afwezigheid van maatregelen.
(14)
De in de onderhavige verordening en in Verordening (EU) nr. 874/2012 van de Commissie (6) vervatte eisen inzake ecologisch ontwerp zullen samen tegen 2020 naar verwachting resulteren in een jaarlijkse elektriciteitsbesparing van 25 TWh ten opzichte van een situatie bij ongewijzigd beleid.
(15)
De eisen inzake ecologisch ontwerp mogen uit het oogpunt van de gebruiker geen negatieve invloed hebben op de werking van het product en mogen geen schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid, de veiligheid en het milieu. De voordelen van het beperken van het elektriciteitsverbruik tijdens het gebruik moeten met name zwaarder wegen dan potentiële aanvullende milieueffecten tijdens de productiefase van onder deze verordening vallende producten. Om de tevredenheid van de consument over spaarlampen, met name leds, te waarborgen, moeten niet alleen voor gerichte lampen maar ook voor niet-gerichte leds eisen inzake functionaliteit worden vastgesteld aangezien zij niet vielen onder de functionaliteitseisen van Verordening (EG) nr. 244/2009 (7) van de Commissie. Productinformatie-eisen moeten ervoor zorgen dat consumenten weloverwogen keuzes kunnen maken.
(16)
Ledverlichtingsarmaturen waaruit geen ledlamp of -module kan worden verwijderd voor een onafhankelijke proef mogen ledfabrikanten niet de mogelijkheid bieden om de bij deze verordening vastgestelde eisen te omzeilen.
(17)
Het is passend specifieke eisen vast te stellen op een niveau dat het gebruik van alternatieve lampen voor het geheel van de geïnstalleerde verlichtingsuitrusting mogelijk maakt. Tegelijkertijd moeten algemene eisen worden vastgesteld die via geharmoniseerde normen ten uitvoer worden gelegd en die ervoor zorgen dat nieuwe verlichtingsuitrusting beter verenigbaar is met spaarlampen en dat spaarlampen beter verenigbaar zijn met een bredere waaier van verlichtingsuitrusting. Productinformatie-eisen inzake verlichtingsuitrusting kunnen gebruikers helpen om bij elkaar passende lampen en verlichtingsuitrusting te vinden.
(18)
Een gefaseerde invoering van de eisen inzake ecologisch ontwerp moet fabrikanten voldoende tijd geven om het ontwerp van de onder deze verordening vallende producten aan te passen. De timing van de fasen moet zo worden bepaald dat negatieve effecten op de werking van in de handel aangeboden producten worden voorkomen en dat rekening wordt gehouden met het kosteneffect voor eindgebruikers en fabrikanten, met name het midden- en kleinbedrijf, terwijl tevens wordt gegarandeerd dat de doelstellingen van deze verordening tijdig worden verwezenlijkt.
(19)
De relevante productparameters moeten worden gemeten met behulp van betrouwbare, nauwkeurige en reproduceerbare meetmethoden die beantwoorden aan de erkende stand van de techniek, met inbegrip van, voor zover beschikbaar, geharmoniseerde normen die door Europese normaliseringsinstanties zijn opgesteld, zoals opgenomen in bijlage I bij Richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad (8).
(20)
Overeenkomstig artikel 8 van Richtlijn 2009/125/EG moeten in deze verordening de toepasselijke overeenstemmingsbeoordelingsprocedures worden gespecificeerd.
(21)
Ter ondersteuning van controles op de naleving moeten fabrikanten informatie vermelden in de in de bijlagen V en VI bij Richtlijn 2009/125/EG genoemde technische documentatie, voor zover die informatie betrekking heeft op de eisen van deze verordening.
(22)
Naast de in deze verordening vastgestelde juridisch bindende eisen, moeten indicatieve benchmarks voor de beste beschikbare technologieën worden vastgesteld om informatie over de milieuprestaties tijdens de levensduur van de onder deze verordening vallende producten op grote schaal beschikbaar en gemakkelijk toegankelijk te maken.
(23)
Bij een evaluatie en/of herziening van deze verordening moet bijzondere aandacht worden besteed aan de ontwikkeling van de verkoop van lampen voor bijzondere doeleinden, om te garanderen dat zij uitsluitend worden gebruikt voor bijzondere toepassingen, alsook aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën, zoals leds en organische leds. Er moet worden nagegaan of energierendementseisen op het niveau van klasse A kunnen worden vastgesteld als gedefinieerd in Verordening (EU) nr. 874/2012, of op zijn minst op het niveau van klasse B voor gerichte halogeenlampen die werken op netspanning (rekening houdend met de in tabel 2 van punt 1.1 van bijlage III vastgestelde criteria). Er moet ook worden nagegaan of de eisen inzake energierendement voor andere gloeidraadlampen aanzienlijk strenger kunnen worden gemaakt. Bij de evaluatie moeten ook de functionaliteitseisen met betrekking tot de kleurweergave-index voor ledlampen worden beoordeeld.
(24)
De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 19, lid 1, van Richtlijn 2009/125/EG ingestelde comité,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
Onderwerp en toepassingsgebied
In deze verordening worden eisen inzake ecologisch ontwerp vastgesteld voor het in de handel brengen van de volgende algemene elektrische verlichtingsproducten:
a)
gerichte lampen;
b)
lampen met lichtdioden (ledlampen);
c)
apparatuur die wordt geïnstalleerd tussen de netvoeding en de lampen, waaronder voorschakelapparaten en bedieningsapparaten voor lampen en verlichtingsarmaturen (andere dan ballasten en verlichtingsarmaturen voor fluorescentie- en hogedrukgasontladingslampen);
ook wanneer zij in andere producten zijn verwerkt.
De verordening bevat ook productinformatie-eisen voor producten voor bijzondere doeleinden.
Ledmodules worden uitgezonderd van de eisen van deze verordening wanneer zij in de handel worden gebracht als onderdeel van armaturen waarvan minder dan 200 eenheden per jaar worden verhandeld.
Artikel 2
Definities
In aanvulling op de in artikel 2 van Richtlijn 2009/125/EG vastgestelde definities gelden de volgende definities voor de toepassing van deze verordening:
1. „verlichting”: de belichting van een ruimte, voorwerpen of hun omgeving om deze zichtbaar te maken voor de mens;
2. „accentverlichting”: een vorm van verlichting waarbij licht zo wordt gericht dat een voorwerp of een deel van een ruimte extra wordt belicht;
3. „elektrisch product voor verlichting”: een product dat is ontworpen om te worden gebruikt met elektriciteit en bestemd is voor gebruik in verlichting.
4. „product voor bijzonder doeleinde”: een product waarbij technologieën worden gebruikt die onder deze verordening vallen, maar dat bestemd is voor gebruik in bijzondere toepassingen wegens zijn technische eigenschappen als beschreven in de technische documentatie. Bijzondere toepassingen zijn toepassingen die technische eigenschappen vergen welke niet vereist zijn voor de verlichting van gewone ruimten of voorwerpen in gemiddelde omstandigheden. Zij zijn van de volgende types:
i)
de uitzending van licht als een agens in een scheikundig of biologisch proces (zoals polymerisatie, ultraviolet licht gebruikt voor verduurzamen/drogen/uitharden, fotodynamische therapie, tuinbouw, dierverzorging, insecticiden);
ii)
beeldvorming en -projectie (zoals flitslichten voor camera's, fotocopieermachines, videoprojectoren);
iii)
verwarming (zoals infrarode lampen);
iv)
signalering (zoals verkeerscontrole of verlichting van landingsbanen);
i)
de spectrale distributie van het licht bedoeld is om het uitzicht van de belichte scène of het belichte object te veranderen bovenop het zichtbaar maken ervan (zoals verlichting van tentoongestelde levensmiddelen of gekleurde lampen als omschreven in punt 1 van bijlage I), uitgezonderd de variaties in de toegevoegde kleurtemperatuur), of
ii)
de spectrale distributie van het licht aangepast is aan de specifieke behoeften van een specifieke technische apparatuur bovenop het voor mensen zichtbaar maken van de scène of het object (zoals studioverlichting, „show effect”-toepassingen, theaterverlichting), of
iii)
de verlichte scène of het verlichte voorwerp een bijzondere bescherming vergt van de negatieve effecten van de lichtbron (zoals verlichting voor patiënten met fotosensitiviteit of lichtgevoelige museumvoorwerpen), of
iv)
verlichting uitsluitend in noodsituaties vereist is (zoals armaturen voor noodverlichting of voorschakelapparaten voor noodverlichtingen), of
v)
de verlichtingsproducten weerstand moeten bieden aan extreme fysische omstandigheden (zoals trillingen of temperaturen beneden - 20 °C of boven 50 °C);
5. „lichtbron”: een oppervlak of voorwerp dat is ontworpen om hoofdzakelijk zichtbare optische stralen uit te zenden die worden geproduceerd door de omvorming van energie. De term „zichtbaar” verwijst naar een golflengte van 380-780 nm;
6. „lamp”: een eenheid waarvan de prestaties onafhankelijk kunnen worden beoordeeld en die bestaat uit een of meer lichtbronnen. Onder dit begrip kunnen ook aanvullende onderdelen vallen die nodig zijn om de lamp te doen ontbranden, van stroom te voorzien of stabiel te doen werken, dan wel voor de verspreiding, filtering of omzetting van de optische straling, indien die onderdelen niet kunnen worden verwijderd zonder de eenheid blijvend te beschadigen;
7. „lampvoet”: het deel van een lamp dat zorgt voor de aansluiting op de elektrische voeding door middel van een lamphouder of -connector en dat ook kan dienen om de lamp in de houder te bevestigen;
8. „lamphouder” of „fitting”: een inrichting die de lamp vasthoudt, meestal doordat de voet erin wordt bevestigd, waarbij zij dus ook dient om de lamp aan te sluiten op de elektrische voeding;
9. „gerichte lamp”: een lamp met een lichtopbrengst van minstens 80 % binnen een ruimtehoek van π sr (overeenkomend met een lichtkegel met een hoek van 120°);
10. „niet-gerichte lamp”: een lamp die niet een gerichte lamp is;
11. „gloeidraadlamp”: een lamp waarin licht wordt voortgebracht door middel van een draadgeleider die door de doorgang van een elektrische stroom tot gloeiens toe wordt verhit. De lamp kan al dan niet gassen bevatten die het gloeiproces beïnvloeden;
12. „gloeilamp”: een gloeidraadlamp waarin de gloeidraad werkt in een luchtledige peer of omgeven is door een edelgas;
13. „halogeenlamp (met een gloeidraad van wolfraam)”: een gloeidraadlamp waarin de gloeidraad is vervaardigd van wolfraam en wordt omringd door gas dat halogenen of halogeenverbindingen bevat; zij kan met een ingebouwde voeding worden geleverd;
14. „ontladingslamp”: een lamp waarin het licht direct of indirect wordt opgewekt door een elektrische ontlading met behulp van een gas, een metaaldamp of een mengsel van verscheidene gassen en dampen;
15. „fluorescentielamp”: een ontladingslamp van het lagedrukkwiktype waarin het meeste licht wordt voortgebracht door één of meer lagen fosfor die worden aangeslagen door de ultraviolette straling die door de ontlading wordt opgewekt. Fluorescentielampen worden met of zonder geïntegreerde ballast geleverd;
16. „fluorescentielamp zonder geïntegreerde ballast”: een fluorescentielamp met een enkelvoudige of dubbele lampvoet zonder geïntegreerde ballast;
17. „hogedrukgasontladingslamp”: een lamp waarin een elektrische gasontlading wordt opgewekt en waarbij de lichtvoortbrengende boog door de oppervlaktemperatuur wordt gestabiliseerd en de boog een hoger toegevoerd vermogen per eenheid binnenoppervlak heeft dan 3 watt per vierkante centimeter;
18. „lichtdiode” of „led”: een lichtbron die bestaat uit een halfgeleidertoestel dat een pn-junctie van anorganisch materiaal omvat. De junctie geeft optische straling af wanneer zij door elektrische stroom wordt aangeslagen;
19. „ledpakket”: een inrichting waarin één of meer leds zijn verwerkt. De inrichting kan een optisch element bevatten, alsook thermische, mechanische en elektrische interfaces;
20. „ledmodule”: een inrichting zonder voet die bestaat uit één of meer ledpakketten op een printplaat. De inrichting kan zijn voorzien van elektrische, optische, mechanische en thermische onderdelen, interfaces en voorschakelapparaten;
21. „ledlamp”: een lamp die bestaat uit één of meer ledmodules. De lamp kan voorzien zijn van een voet;
22. „voorschakelapparaat voor lampen”: een apparaat tussen de voeding en één of meer lampen die een functioneel doeleinde heeft in de werking van de lamp(en), zoals het omzetten van de voedingsspanning, het beperken van de stroom van de lamp(en) tot de vereiste waarde, het leveren van ontsteekspanning en voorverwarmingsstroom, het tegengaan van koude start, het corrigeren van de vermogensfactor of het terugdringen van radiostoring. Het apparaat kan zo zijn ontworpen dat het moet worden aangesloten op andere voorschakelapparaten voor lampen om deze functies te kunnen vervullen. De term verwijst niet naar:
bedieningsapparaten;
stroomvoorzieningen binnen het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 278/2009 van de Commissie (9);
23. „bedieningsapparaat”: een elektronisch of mechanisch apparaat dat de lichtstroom van een lamp regelt of bewaakt op een andere manier dan door stroomomvorming zoals tijdschakelaars, aanwezigheidssensoren, lichtsensoren en apparaten voor het regelen van het natuurlijke licht. Voorts worden ook dimmers met faseaansnijding of -afsnijding als bedieningsapparaten beschouwd;
24. „extern voorschakelapparaat voor lampen”: een niet-ingebouwd voorschakelapparaat dat bestemd is om buiten de behuizing van een lamp of verlichtingsarmatuur te worden geïnstalleerd of uit de behuizing kan worden verwijderd zonder de lamp of de verlichtingsarmatuur blijvend te beschadigen;
25. „ballast”: een voorschakelapparaat dat tussen de netvoeding en één of meer ontladingslampen wordt geplaatst en, door middel van zelfinductie, capacitantie of een combinatie van zelfinductie en capacitantie, in hoofdzaak dient om de stroom van de lamp(en) te beperken tot de vereiste waarde;
26. „voorschakelapparaat voor halogeenlampen”: voorschakelapparaat dat netspanning omzet in een bijzonder lage spanning voor halogeenlampen;
27. „compacte fluorescentielamp”: een fluorescentielamp die alle onderdelen omvat die nodig zijn voor het ontsteken en de stabiele werking van de lamp;
28. „verlichtingsarmatuur”: een inrichting die het door één of meer lampen uitgestraalde licht verspreidt, filtert of omvormt en alle onderdelen bevat die nodig zijn om de lampen te ondersteunen, te bevestigen en te beschermen, waaronder, indien nodig, hulpstroombanen en voorzieningen om deze op de elektrische voeding aan te sluiten;
29. „eindgebruiker”: een natuurlijke persoon die een product koopt of naar verwachting zal kopen voor doeleinden die niets te maken hebben met zijn commerciële, industriële of ambachtelijke activiteit dan wel zijn vrije beroep;
30. „uiteindelijke eigenaar”: de natuurlijke of rechtspersoon die een product bezit in de gebruiksfase van de levenscyclus daarvan, dan wel elke natuurlijke of rechtspersoon die handelt in naam van een dergelijke natuurlijke of rechtspersoon.
Voor de toepassing van de bijlagen III tot en met V gelden eveneens de in bijlage II vastgestelde definities.
Artikel 3
Eisen inzake ecologisch ontwerp
1. De in artikel 1 genoemde elektrische verlichtingsproducten voldoen aan de in bijlage III omschreven eisen inzake ecologisch ontwerp, behalve wanneer het producten voor bijzondere doeleinden betreft.
Elke eis inzake ecologisch ontwerp wordt volgens het onderstaande tijdschema toegepast:
fase 1: 1 september 2013
fase 2: 1 september 2014
fase 3: 1 september 2016
Tenzij een eis wordt vervangen of tenzij anderszins is bepaald, blijft elke eis van toepassing naast de andere eisen die later worden ingevoerd.
2. Met ingang van 1 september 2013 voldoen producten voor bijzondere doeleinden aan de in bijlage I vastgestelde informatie-eisen.
Artikel 4
Overeenstemmingsbeoordeling
1. De in artikel 8 van Richtlijn 2009/125/EG vastgestelde procedure voor overeenstemmingsbeoordeling bestaat uit de in bijlage IV bij die richtlijn beschreven interne ontwerpcontrole of het in bijlage V bij diezelfde richtlijn beschreven beheersysteem.
2. Voor de toepassing van de overeenstemmingsbeoordeling van artikel 8 van Richtlijn 2009/125/EG moet het technische documentatiedossier de volgende elementen bevatten:
a)
een kopie van de productinformatie die wordt verstrekt overeenkomstig deel 3 van bijlage III bij deze verordening;
b)
enige andere informatie die op grond van de bijlagen I, III en IV in de technische documentatie moet worden opgenomen;
c)
de beschrijving van ten minste één realistische combinatie van productinstellingen en voorwaarden waarbij het product met deze verordening in overeenstemming is.
Artikel 5
Controleprocedure met het oog op markttoezicht
Bij het uitvoeren van de in artikel 3, lid 2, van Richtlijn 2009/125/EG bedoelde markttoezichtcontroles gebruiken de lidstaten de in bijlage IV bij deze verordening beschreven controleprocedure.
Artikel 6
Indicatieve benchmarks
De indicatieve benchmarks voor de best presterende producten en technologieën die op de markt beschikbaar zijn op het ogenblik dat deze verordening wordt aangenomen, zijn vastgelegd in bijlage V.
Artikel 7
Herziening
Uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van deze verordening beoordeelt de Commissie deze verordening in het licht van de technologische vooruitgang en legt zij het resultaat van deze beoordeling voor aan het Overlegforum.
Artikel 8
Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.
Gedaan te Brussel, 12 december 2012.