GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. 1159/2013 VAN DE COMMISSIE
van 12 juli 2013
tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 911/2010 van het Europees Parlement en de Raad inzake het Europees programma voor monitoring van de aarde (GMES) en zijn initiële operationele diensten (2011-2013) via de vaststelling van registratie- en vergunningsvoorwaarden voor GMES-gebruikers en de vaststelling van criteria voor het beperken van de toegang tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie
(Voor de EER relevante tekst)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EU) nr. 911/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2010 inzake het Europees programma voor monitoring van de aarde (GMES) en zijn initiële operationele diensten (2011-2013) (1), en met name artikel 9, lid 2,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Het beleid inzake GMES-gegevens en -informatie moet stroken met andere relevante EU-beleidslijnen, -instrumenten en -acties. Het moet met name voldoen aan de voorschriften van Richtlijn 2007/2/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 2007 tot oprichting van een infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Europese Gemeenschap (Inspire) (2). Dit beleid moet de rechten en beginselen eerbiedigen die in het Handvest van de grondrechten van de EU zijn erkend, met name het recht op eerbiediging van het privéleven, de bescherming van persoonsgegevens, het recht op intellectuele eigendom, de vrijheid van kunsten en wetenschappen en de vrijheid van ondernemerschap.
(2)
Het beleid inzake GMES-gegevens en -informatie moet in belangrijke mate bijdragen tot het open gegevensbeleid dat door de Unie naar voren wordt geschoven en dat werd ingevoerd bij Richtlijn 2003/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie (3) en verder werd uitgewerkt in Besluit 2011/833/EU van de Commissie van 12 december 2011 betreffende het hergebruik van documenten van de Commissie (4), dat werd goedgekeurd in de context van de mededeling van de Commissie van 26 augustus 2010 getiteld „Een digitale agenda voor Europa” (5).
(3)
De registratie- en vergunningsvoorwaarden voor GMES-gebruikers moeten worden vastgelegd en er moeten criteria worden vastgesteld om de toegang tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie te beperken. De voorwaarden voor de toegang tot andere gegevens en informatie die als input voor GMES-diensten worden gebruikt, moeten door de aanbieders van die gegevens en informatie worden vastgesteld.
(4)
In haar mededeling van 28 oktober 2009 getiteld „Wereldwijde monitoring voor milieu en veiligheid (GMES): Uitdagingen en volgende stappen voor de ruimtecomponent” (6) uitte de Commissie haar voornemen om een beleid inzake gratis, open toegang in te voeren voor de Sentinels.
(5)
De toegang tot Sentinel-gegevens moet gratis, volledig en open zijn, zoals bepaald in de gezamenlijke beginselen voor een beleid inzake de Sentinel-gegevens (7) die door het programmacomité voor aardobservatie van het Europees Ruimteagentschap zijn vastgesteld.
(6)
Derde landen of internationale organisaties die bijdragen tot GMES-activiteiten in de zin van artikel 7 van Verordening (EU) nr. 911/2010 moeten onder dezelfde voorwaarden als de lidstaten toegang krijgen tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie.
(7)
Zoals aangegeven in overweging 28 van Verordening (EU) nr. 911/2010, moet GMES worden beschouwd als een Europese bijdrage aan de bouw van het Global Earth Observation System of Systems (GEOSS). De open verspreiding van GMES-gegevens moet daarom volledig stroken met de beginselen voor gegevensuitwisseling van het GEOSS.
(8)
Om de doelstellingen van het beleid inzake GMES-gegevens en -informatie die in artikel 9 van Verordening (EU) nr. 911/2010 zijn vastgesteld, te kunnen verwezenlijken, moeten gebruikers de nodige machtigingen krijgen om GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie zo extensief mogelijk te gebruiken. Gebruikers moeten voorts de mogelijkheid krijgen om GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie verder te verspreiden, met of zonder wijzigingen.
(9)
GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie moeten kosteloos ter beschikking worden gesteld aan de gebruikers om zo de maatschappelijke voordelen van een intensiever gebruik van GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie optimaal te kunnen benutten.
(10)
Het open verspreidingsbeleid voor GMES kan worden herzien en waar nodig worden aangepast, waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van de gebruikers en de aardobservatie-industrie, alsmede met de technologische ontwikkelingen.
(11)
Om een ruime verspreiding van GMES-gegevens en -informatie te verzekeren, worden er geen expliciete of impliciete garanties geboden, ook niet ten aanzien van de kwaliteit en de geschiktheid voor een bepaald doel.
(12)
De Commissie moet voorts beperkingen opleggen aan de open verspreiding van GMES-gegevens wanneer de gratis, volledige en open toegang tot bepaalde GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie de rechten en beginselen die in het Handvest van de grondrechten van de EU vervat zitten, zoals het recht op eerbiediging van het privéleven of op bescherming van persoonsgegevens of de intellectuele-eigendomsrechten op gegevens die als input worden gebruikt voor de productieprocessen van GMES-diensten, zou schenden.
(13)
Waar nodig moet worden voorzien in beperkingen om de veiligheidsbelangen van de Unie en de nationale veiligheidsbelangen van de lidstaten te beschermen. Wat de nationale veiligheidsbelangen betreft, moeten die beperkingen stroken met de verplichtingen van lidstaten die zich reeds bij een gemeenschappelijke defensieorganisatie hebben aangesloten in het kader van internationale verdragen. De beoordeling van de gevoeligheidscriteria voor de beperking van de verspreiding van GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie moet ervoor zorgen dat beveiligingsproblemen op voorhand worden opgelost om de continuïteit van de levering van GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie te verzekeren.
(14)
In de gevoeligheidscriteria moet rekening worden gehouden met verschillende parameters die naar verwachting risico’s zullen inhouden voor de beveiliging van de Unie of haar lidstaten. De bedreigingen van kritieke infrastructuur in de zin van artikel 2, onder a), van Richtlijn 2008/114/EG van de Raad van 8 december 2008 inzake de identificatie van Europese kritieke infrastructuren, de aanmerking van infrastructuren als Europese kritieke infrastructuren en de beoordeling van de noodzaak de bescherming van dergelijke infrastructuren te verbeteren (8), moeten als belangrijk gevoeligheidscriterium worden beschouwd.
(15)
Als dat nodig is, moeten de lidstaten de mogelijkheid krijgen om te verzoeken om beperkingen op te leggen aan de verstrekking van specifieke GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie. Wanneer zij zulke verzoeken onderzoekt of zelf het initiatief neemt om beperkingen op te leggen, moet de Commissie efficiënt en effectief optreden om de veiligheidsbelangen van de Unie of de lidstaten te beschermen en de verstoring van de gegevens- en informatiestromen naar de gebruikers tot een minimum te beperken.
(16)
Platformen voor de verspreiding van GMES-gegevens en -informatie kunnen onderhevig zijn aan technische beperkingen die het onmogelijk maken om alle verzoeken om gegevens of informatie in te willigen. In zulke uitzonderlijke omstandigheden moet de technische toegang tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie worden voorbehouden aan gebruikers uit landen en internationale organisaties die bijdragen tot GMES-activiteiten om zo de continuïteit van de diensten te vrijwaren. Het voordeel van een voorbehoud van diensten moet in voorkomend geval worden gekoppeld aan een vorm van registratie. Het voorbehoud mag niet verhinderen dat gebruikers die gegevens of informatie hebben gekregen waarvoor een voorbehoud kan gelden, de rechten genieten die hun in deze verordening worden toegekend, met inbegrip van het recht om zulke gegevens of informatie verder te verspreiden.
(17)
Er moet worden voorzien in vier registratieniveaus om de toegang van gebruikers tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie te regelen. In het belang van een breed gebruik van GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie moeten ten eerste zoek- en raadpleegdiensten, zoals bepaald in artikel 11, lid 1, onder a) en b), van Richtlijn 2007/2/EG, zonder registratie worden aangeboden. Ten tweede moet worden voorzien in een basisregistratie voor downloaddiensten in de zin van artikel 11, lid 1, onder c), van Richtlijn 2007/2/EG. Het registratieproces mag gebruikers niet beletten om de gegevens en informatie te raadplegen, maar het moet wel mogelijk zijn om statistieken te vergaren over de gebruikers. Ten derde moet een uitgebreidere registratie het mogelijk maken om de toegang voor te behouden aan bepaalde gebruikersgroepen. Ten vierde moet een strikte registratieprocedure worden toegepast die het mogelijk maakt om de toegang om veiligheidsredenen te beperken, waarbij de gebruiker eenduidig moet kunnen worden geïdentificeerd,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
HOOFDSTUK 1
ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 1
Onderwerp
Deze verordening regelt de vaststelling van:
a)
voorwaarden voor de volledige en open toegang tot informatie die door de GMES-diensten is geproduceerd en tot de gegevens die via de specifiek voor GMES bestemde infrastructuur zijn verzameld;
b)
criteria om de toegang tot die informatie en gegevens te beperken, en
c)
voorwaarden voor de registratie van GMES-gebruikers.
Artikel 2
Definities
Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
a) „GMES-diensten”: de dienstencomponent zoals bedoeld in artikel 2, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 911/2010;
b) „GMES-dienstinformatie”: informatie en verwante metagegevens geproduceerd door GMES-diensten;
c) „GMES-specifieke gegevens”: gegevens die via de specifiek voor GMES bestemde infrastructuur zijn verzameld en verwante metagegevens;
d) „metagegevens”: gestructureerde informatie over gegevens of informatie op basis waarvan die gegevens of informatie kunnen worden opgezocht, geïnventariseerd en gebruikt;
e) „GMES-verspreidingsplatform”: de technische systemen die worden gebruikt om GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie te verspreiden onder gebruikers;
f) „zoekdiensten”: zoekdiensten zoals gedefinieerd in artikel 11, lid 1, onder a), van Richtlijn 2007/2/EG;
g) „raadpleegdiensten”: raadpleegdiensten zoals gedefinieerd in artikel 11, lid 1, onder b), van Richtlijn 2007/2/EG;
h) „downloaddiensten”: downloaddiensten zoals gedefinieerd in artikel 11, lid 1, onder c), van Richtlijn 2007/2/EG.
HOOFDSTUK 2
OPEN VERSPREIDING VAN GMES-SPECIFIEKE GEGEVENS EN GMES-DIENSTINFORMATIE - VERGUNNINGSVOORWAARDEN
Artikel 3
De beginselen van een open verspreiding
Gebruikers krijgen gratis volledige en open toegang tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie onder de voorwaarden die zijn vastgelegd in de artikelen 4 tot en met 10, overeenkomstig de in de artikelen 11 tot en met 16 vastgestelde beperkingen.
Artikel 4
Financiële voorwaarden
Er wordt gratis toegang verleend tot de GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie die ter beschikking wordt gesteld via GMES-verspreidingsplatformen overeenkomstig de in artikel 5, lid 1, bedoelde technische voorwaarden.
Artikel 5
Voorwaarden ten aanzien van eigenschappen, formaat en verspreidingsmedia
1. Voor elk type GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie stellen de aanbieders van deze gegevens en informatie onder toezicht van de Commissie ten minste één reeks eigenschappen, formaten en verspreidingsmedia vast en delen zij die definitie mee op GMES-verspreidingsplatformen.
2. GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie moeten voldoen aan de voorschriften van Richtlijn 2007/2/EG voor zover de gegevens en informatie binnen het toepassingsgebied van die bepalingen vallen.
Artikel 6
Voorwaarden voor GMES-verspreidingsplatformen
GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie worden aan de gebruikers verstrekt via GMES-verspreidingsplatformen die door de Commissie worden aangeleverd of onder haar toezicht staan.
Artikel 7
Voorwaarden voor het gebruik
1. Voor zover dit wettig is, wordt toegang verleend tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie voor de volgende toepassingen:
a)
reproductie;
b)
verspreiding;
c)
mededeling aan het publiek;
d)
aanpassing, wijziging en combinatie met andere gegevens en informatie;
e)
een combinatie van de punten a) tot en met d).
2. GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie mogen wereldwijd gebruikt worden, zonder enige beperkingen in de tijd.
Artikel 8
Voorwaarden voor door gebruikers te verstrekken informatie
1. Wanneer zij GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie verspreiden of meedelen aan het publiek, stellen gebruikers het publiek in kennis van de bron van die gegevens en informatie.
2. Gebruikers zorgen ervoor dat zij niet de indruk wekken bij het publiek dat hun activiteiten officieel werden bekrachtigd door de Unie.
3. Wanneer de gegevens of informatie zijn aangepast of gewijzigd, moet de gebruiker dat duidelijk vermelden.
Artikel 9
Afwezigheid van garanties
GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie worden aan de gebruikers verstrekt zonder enige expliciete of impliciete garantie, ook niet ten aanzien van de kwaliteit of de geschiktheid voor een bepaald doel.
Artikel 10
Voorwaarden voor beperkingen op de open verspreiding
Wanneer de Commissie de toegang tot GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie overeenkomstig artikel 12 beperkt tot bepaalde gebruikers, registreren die gebruikers zich volgens een procedure die het mogelijk maakt om hen eenduidig te identificeren alvorens zij toegang krijgen tot de gegevens of informatie.
HOOFDSTUK 3
BEPERKINGEN
Artikel 11
Tegenstrijdige rechten
Wanneer de open verspreiding van bepaalde GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie in strijd is met internationale overeenkomsten of de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten met betrekking tot gegevens en informatie die gebruikt worden als input voor de productieprocessen van GMES-dienstinformatie of wanneer deze verspreiding de rechten en beginselen die in het Handvest van de grondrechten van de EU zijn erkend, zoals het recht op eerbiediging van het privéleven of op de bescherming van persoonsgegevens, onevenredig zou beïnvloeden, treft de Commissie de nodige maatregelen overeenkomstig artikel 13, lid 1, van Verordening (EU) nr. 911/2010 om zulke conflicten te vermijden of om de verspreiding van de desbetreffende GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie te beperken.
Artikel 12
Bescherming van veiligheidsbelangen
1. Wanneer de open verspreiding van GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie vanwege het gevoelige karakter van de gegevens en informatie een onaanvaardbaar hoog risico inhoudt voor de veiligheidsbelangen van de Unie of haar lidstaten, beperkt de Commissie de verspreiding van die gegevens en informatie overeenkomstig artikel 13, lid 1, van Verordening (EU) nr. 911/2010.
2. De Commissie beoordeelt de gevoeligheid van GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie op basis van de gevoeligheidscriteria die zijn vastgesteld in de artikelen 13 tot en met 16.
Artikel 13
Gevoeligheidscriteria voor GMES-specifieke gegevens
1. Wanneer GMES-specifieke gegevens worden geproduceerd door een observatiesysteem in de ruimte dat aan ten minste een van de in de bijlage opgesomde kenmerken voldoet, beoordeelt de Commissie de gevoeligheid van de gegevens aan de hand van de volgende criteria:
a)
de technische kenmerken van de gegevens, met inbegrip van de ruimtelijke resolutie en de spectrumbanden;
b)
het interval tussen de verwerving en de verspreiding van de gegevens;
c)
het bestaan van gewapende conflicten, bedreigingen voor de internationale of regionale vrede en veiligheid of voor kritieke infrastructuur in de zin van artikel 2, onder a), van Richtlijn 2008/114/EG in het gebied waarop de GMES-specifieke gegevens betrekking hebben;
d)
het bestaan van beveiligingsgebreken of de verwachting dat GMES-specifieke gegevens gebruikt zullen worden voor tactische of operationele activiteiten die de veiligheidsbelangen van de Unie, haar lidstaten of internationale partners kunnen schaden.
2. Wanneer GMES-specifieke gegevens worden geproduceerd met behulp van een observatiesysteem in de ruimte dat aan geen enkele van de in de bijlage opgesomde eigenschappen voldoet, wordt ervan uitgegaan dat de GMES-specifieke gegevens niet gevoelig zijn.
Artikel 14
Gevoeligheidscriteria voor GMES-dienstinformatie
De Commissie beoordeelt de gevoeligheid van GMES-dienstinformatie aan de hand van de volgende criteria:
a)
de gevoeligheid van de input die werd gebruikt om de GMES-dienstinformatie te produceren;
b)
het interval tussen de verwerving van de input en de verspreiding van de GMES-dienstinformatie;
c)
het bestaan van gewapende conflicten, bedreigingen voor de internationale of regionale vrede en veiligheid of voor kritieke infrastructuur in de zin van artikel 2, onder a), van Richtlijn 2008/114/EG in het gebied waarop de GMES-dienstinformatie betrekking heeft;
d)
het bestaan van beveiligingsgebreken of de verwachting dat GMES-dienstinformatie gebruikt zal worden voor tactische of operationele activiteiten die de veiligheidsbelangen van de Unie, haar lidstaten of internationale partners kunnen schaden.
Artikel 15
Verzoek om herbeoordeling van de gevoeligheid
Wanneer de voorwaarden waaronder de beoordeling overeenkomstig artikel 13 of 14 werd uitgevoerd, gewijzigd zijn, kan de Commissie de gevoeligheid van GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie op eigen initiatief of op verzoek van een lidstaat opnieuw beoordelen om de verwerving van GMES-specifieke gegevens of de verspreiding van GMES-dienstinformatie te beperken, te schorsen of toe te staan. Wanneer een lidstaat een verzoek indient, moet de Commissie de verzochte limieten voor de duur en het toepassingsgebied van de beperking in acht nemen.
Artikel 16
Belangenafweging
1. Bij het beoordelen van de gevoeligheid van de GMES-specifieke gegevens en GMES-dienstinformatie overeenkomstig artikel 12, moeten de veiligheidsbelangen worden afgewogen tegen de belangen van de gebruikers en de maatschappelijke, economische en milieuvoordelen van het verzamelen, produceren en openlijk verspreiden van de gegevens en informatie in kwestie.
2. De Commissie overweegt bij de uitvoering van de veiligheidsbeoordeling of beperkingen doeltreffend zullen zijn als soortgelijke gegevens hoe dan ook beschikbaar zijn uit andere bronnen.
HOOFDSTUK 4
VOORBEHOUD VAN TOEGANG EN REGISTRATIE
Artikel 17
Voorbehoud van toegang
1. Wanneer de verzoeken om toegang de capaciteit van de GMES-verspreidingsplatformen overstijgen, kan de toegang tot de GMES-bronnen worden voorbehouden aan de volgende gebruikers:
a)
overheidsinstanties, bedrijven, onderzoeksorganisaties en burgers in de Unie;
b)
overheidsinstanties, industrie, onderzoeksorganisaties en burgers in derde landen die bijdragen tot de GMES-activiteiten;
c)
internationale organisaties die bijdragen tot de GMES-activiteiten.
2. De gebruikers aan wie de toegang is voorbehouden overeenkomstig lid 1 moeten zich registreren om toegang te krijgen door hun identiteit, contactgegevens, vakgebied en het land waarin zij gevestigd zijn mee te delen.
Artikel 18
Registratie
1. Om toegang te krijgen tot downloaddiensten moeten gebruikers zich online registreren op de GMES-verspreidingsplatformen. De registratie is gratis. Gebruikers hoeven zich slechts eenmaal te registreren en worden automatisch aanvaard. Het registratieproces omvat de volgende elementen:
a)
het aanmaken van een gebruikersnaam en wachtwoord door de gebruiker;
b)
statistische informatie die beperkt blijft tot maximaal 10 items die door de gebruiker worden opgegeven.
2. Voor zoek- en raadpleegdiensten is geen registratie vereist.
HOOFDSTUK 5
SLOTBEPALINGEN
Artikel 19
Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.
Gedaan te Brussel, 12 juli 2013.