UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2015/424 VAN DE COMMISSIE
van 11 maart 2015
betreffende de vaststelling van het afwijkingsbesluit overeenkomstig artikel 9 van Richtlijn 96/67/EG van de Raad met betrekking tot de verstrekking van bepaalde grondafhandelingsdiensten op de internationale luchthaven van Zagreb
(Kennisgeving geschied onder nummer C(2015) 473)
(Slechts de tekst in de Kroatische taal is authentiek)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Richtlijn 96/67/EG van de Raad van 15 oktober 1996 betreffende de toegang tot de grondafhandelingsmarkt op de luchthavens van de Gemeenschap (1), en met name artikel 9, lid 5,
Overwegende hetgeen volgt:
1. HET AANGEMELDE AFWIJKINGSBESLUIT
(1)
Bij schrijven van 13 augustus 2014, dat op 1 september 2014 door de Commissie is ontvangen, hebben de Kroatische autoriteiten, overeenkomstig artikel 9, lid 3, van Richtlijn 96/67/EG (hierna „de richtlijn” genoemd), het afwijkingsbesluit aangemeld dat de regering van de Republiek Kroatië op basis van artikel 9, lid 1, onder b) en d), van de Richtlijn heeft genomen met betrekking tot de internationale luchthaven van Zagreb. Ter voltooiing van de aanmelding hebben de Kroatische autoriteiten aanvullende informatie verstrekt bij brief van 1 december 2014, door de Commissie ontvangen op 17 december 2014.
(2)
Het aangemelde besluit voorziet in twee afwijkingen. Ten eerste behoudt het de categorieën grondafhandelingsdiensten die vermeld zijn in de punten 3, 4 en 5 van de bijlage bij de richtlijn voor aan één dienstverlener, met uitzondering van punt 5.1; het betreft bagageafhandeling en vracht- en postafhandeling, voor wat betreft de fysieke afhandeling van vracht en post tussen het luchthavengebouw en het vliegtuig, zowel bij aankomst en vertrek als bij transitvluchten, en platformafhandeling, behalve het geleiden van luchtvaartuigen op de grond. In de tweede plaats verbiedt het besluit zelfafhandeling voor deze drie categorieën grondafhandelingsdiensten, behalve voor het geleiden van luchtvaartuigen op de grond. Beide afwijkingen gelden voor een periode van twee jaar, van 1 januari 2015 tot en met 31 december 2016.
2. DE HUIDIGE SITUATIE OP DE INTERNATIONALE LUCHTHAVEN VAN ZAGREB
(3)
De internationale luchthaven van Zagreb wordt beheerd door Zagreb International Airport Jsc. In 2013 heeft de luchthaven 2,3 miljoen passagiers afgehandeld.
(4)
De internationale luchthaven van Zagreb beschikt momenteel over één passagiersterminal; de bouw van een nieuwe passagiersterminal met bijbehorende infrastructuur (luchthavenplatform, toegangswegen en parkeerplaatsen) is aan de gang. Uiterlijk eind 2016 zal de nieuwe terminal afgewerkt en operationeel zijn. De nieuwe terminal zal een capaciteit van 5 miljoen passagiers hebben. De bestaande terminal zal worden afgesloten, behalve voor de general aviation en overige diverse activiteiten (huur van kantoren enz.).
(5)
Volgens de autoriteiten van Kroatië maken de beperkingen van de huidige terminal, zowel wat de infrastructuur als de operationele aspecten betreft, het vanuit economisch en praktisch oogpunt onmogelijk om tijdens de bouw van de nieuwe terminal extra verleners van grondafhandelingsdiensten toe te laten. Zodra de bouw van de nieuwe passagiersterminal en het nieuwe platform voltooid zijn en de activiteiten van start zijn gegaan, zullen de ruimte- en capaciteitsproblemen met de bestaande infrastructuur zijn opgelost.
(6)
Volgens de Kroatische autoriteiten is de toegang tot de markt voor de verlening van bagageafhandeling, platformafhandeling en vracht- en postafhandeling momenteel open. Tot dusver hebben echter geen derde verleners van grondafhandelingsdiensten een aanvraag ingediend voor een goedkeuring en een vergunning voor het verlenen van deze grondafhandelingsdiensten op de internationale luchthaven van Zagreb. Momenteel worden deze diensten aan de gebruikers verleend door Zagreb International Airport Jsc., via een dochteronderneming waarvan Zagreb International Airport Jsc. volledig eigenaar is.
(7)
De vrijheid van zelfafhandeling is ook van toepassing op de internationale luchthaven van Zagreb. Momenteel doet echter slechts één luchtvaartmaatschappij aan zelfafhandeling voor één subcategorie van platformafhandelingsdiensten (laden en lossen van voedsel en drank). Geen enkele andere luchtvaartmaatschappij heeft belangstelling getoond in zelfafhandeling.
(8)
De internationale luchthaven van Zagreb beschikt over één sorteerinstallatie voor ter plaatse gecontroleerde bagage en alle transferbagage. Het oppervlak van de sorteerinstallatie bedraagt 515 m2. De sorteerruimte bevindt zich in de kelder van het centrale deel van de terminal.
(9)
De internationale luchthaven van Zagreb beschikt over één vrachtterminal, met een totale oppervlakte van 2 160 m2; het vrachtafhandelingsproces vindt plaats in dit entrepot. Door plaatsgebrek wordt dit gehele proces handmatig uitgevoerd met behulp van handgereedschap en vorkheftrucks. Aan de landzijde van dit entrepot bevindt zich een operationeel platform voor de levering en groepering van vracht, met één laad-loskade.
(10)
In de vrachtterminal van de internationale luchthaven van Zagreb wordt jaarlijks tussen 8 000 en 8 500 ton vracht en post afgehandeld, waarvan 1 000 tot 1 500 ton post.
(11)
De internationale luchthaven van Zagreb heeft één platform voor commerciële luchtvaart met een totale oppervlakte van 140 000 m2 en 22 standplaatsen, en een platform voor general aviation met een totale oppervlakte van 28 000 m2 en een capaciteit van 20 luchtvaartuigen.
3. RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN
(12)
Overeenkomstig artikel 9, lid 3, van de richtlijn heeft de Commissie een samenvatting van het door de Kroatische autoriteiten aangemelde afwijkingsbesluit gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie en de belanghebbende partijen verzocht opmerkingen in te dienen.
(13)
De Commissie heeft één reactie ontvangen van een verlener van grondafhandelingsdiensten; deze dienstverlener vroeg of een aanbestedingsprocedure zou worden georganiseerd tijdens de vrijstellingsperiode, zodat de geselecteerde grondafhandelaar met zijn activiteiten van start zou kunnen gaan zodra de vrijstellingsperiode was verstreken. Er werden geen andere opmerkingen van belanghebbende partijen ontvangen.
4. EVALUATIE VAN HET AFWIJKINGSBESLUIT IN HET LICHT VAN DE RICHTLIJN
(14)
De Kroatische autoriteiten hebben hun afwijkingsbesluit gebaseerd op artikel 9, lid 1, onder b) en d), van de richtlijn; volgens deze punten is het, wegens specifieke belemmeringen wat de beschikbare ruimte of capaciteit betreft, toegestaan om een of meer van de in artikel 6, lid 2, bedoelde categorieën voor één dienstverlener te reserveren en om zelfafhandeling te verbieden voor de in artikel 7, lid 2, bedoelde categorieën.
(15)
Overeenkomstig artikel 9, lid 2, onder a), van de richtlijn, hebben de Kroatische autoriteiten gepreciseerd dat de twee afwijkingen van toepassing zijn op de categorieën grondafhandelingsdiensten die zijn vermeld in de punten 3, 4 en 5, met uitzondering van punt 5.1, van de bijlage bij de richtlijn, namelijk bagageafhandeling, vracht- en postafhandeling en platformafhandeling, behalve het geleiden van luchtvaartuigen op de grond.
(16)
Wat bagageafhandeling betreft, oordeelt de Commissie op basis van de ingediende informatie dat de Kroatische autoriteiten hebben aangetoond dat er onvoldoende ruimte is om, naast de grondafhandelingsafdeling van de luchthaven, plaats te bieden aan een tweede externe afhandelaar of een zelfafhandelende luchthavengebruiker.
(17)
Er is weinig operationele ruimte, de doorgangen zijn beperkt en het moeilijk om te manoeuvreren met bagagekarretjes. Vooral het sorteren van bagage tijdens piekperioden, wanneer beide check-inafdelingen in gebruik zijn, vormt een groot probleem. Er is dan ook onvoldoende ruimte om meer dan één afhandelaar efficiënt te laten werken.
(18)
Het is niet mogelijk dit ruimteprobleem op te lossen op de huidige locatie want de bagagesorteerinstallatie bevindt zich op een plaats die uitbreiding naar andere zones onmogelijk maakt. Door de grondwaterstand en het daaraan verbonden risico op overstroming is het ook niet mogelijk om gebruik te maken van een ondergronds niveau. De bouw van een uitbreiding van de sorteerinstallatie op een andere plaats zou aanzienlijke verbouwingswerken met zich brengen, die grote gevolgen zouden hebben voor de actuele verkeersprocessen; bovendien is de kostprijs van deze oplossing zeer hoog, terwijl de efficiëntie van een dergelijke installatie twijfelachtig is.
(19)
Wat vracht- en postafhandeling betreft, oordeelt de Commissie op basis van de ingediende informatie dat de Kroatische autoriteiten hebben aangetoond dat er onvoldoende ruimte is om, naast de grondafhandelingsafdeling van de luchthaven, plaats te bieden aan een tweede externe afhandelaar of een zelfafhandelende luchthavengebruiker.
(20)
De ruimte in de vrachtterminal is beperkt. Het platform voor de levering en groepering van vracht heeft slechts één laad- en loskade; hierdoor worden de operationele functies van het platform sterk beperkt wanneer meerdere sleepwagens in deze ruimte geparkeerd zijn of laad- en losactiviteiten uitvoeren. Er is dus geen ruimte voor een extra dienstverlener.
(21)
De Commissie wijst er in dit verband ook op dat het volume vracht en post respectievelijk ongeveer 8 000 en 8 500 ton bedraagt; in de richtlijn is bepaald dat de verplichting om de grondafhandelingsmarkt open te stellen voor derde partijen en om zelfafhandeling toe te staan pas geldt vanaf 50 000 ton vracht.
(22)
Wat platformafhandeling betreft, met uitzondering van het geleiden op de grond van het vliegtuig bij aankomst en vertrek, oordeelt de Commissie op basis van de ingediende informatie dat de Kroatische autoriteiten hebben aangetoond dat er onvoldoende ruimte is om, naast de grondafhandelingsafdeling van de luchthaven, plaats te bieden aan een tweede externe afhandelaar of een zelfafhandelende luchthavengebruiker.
(23)
Het vluchtschema van de internationale luchthaven van Zagreb wordt gekenmerkt door drie korte piekbelastingen, namelijk 's ochtends, 's middags en 's avonds. Tijdens deze piekbelastingen moeten zeer veel uitrustingseenheden gedurende een relatief korte periode worden ingezet om te voldoen aan alle eisen in verband met de tijdige afhandeling van luchtvaartuigen.
(24)
Parkeergelegenheid voor deze vele uitrustingseenheden vormt een probleem. Rekening houdend met gebouwen en andere constructies is er in de onmiddellijke omgeving van het parkeerterrein voor luchtvaartuigen geen plaats om parkeerplaatsen voor aanvullende uitrustingseenheden aan te leggen. De vereiste parkeerruimte voor de bestaande uitrusting vormt reeds een probleem voor het luchthavenmanagement. Het probleem is nog groter tijdens de winter, wanneer ook sneeuwruimers en -verwijderaars op de beperkte ruimte moeten worden geparkeerd. Dit gebrek aan parkeerruimte maakt het eveneens onmogelijk om plaats te bieden aan een tweede afhandelaar.
(25)
De bovenstaande beperkingen als gevolg van het gebrek aan parkeerruimte gelden echter niet voor het begeleiden van luchtvaartuigen op de grond, aangezien er voor deze diensten geen omvangrijke apparatuur nodig is. Deze diensten vallen niet onder het door de Kroatische autoriteiten aangemelde afwijkingsbesluit; er zijn dan ook geen beperkingen op het aantal dienstverleners voor het begeleiden van luchtvaartuigen op de internationale luchthaven van Zagreb.
(26)
Uit de informatie waarover de Commissie beschikt, blijkt voorts ook dat de bouw van een nieuwe terminal op de internationale luchthaven van Zagreb in december 2013 van start is gegaan. Naar verwachting zal de eerste fase van de bouw van de nieuwe terminal in 2016 voltooid zijn en zal de terminal eind 2016 operationeel zijn. De nieuwe terminal zal een capaciteit hebben van 5 miljoen passagiers per jaar en beschikt over een nieuw en volledig geïntegreerd bagagesysteem, een nieuw platform en nieuwe taxibanen en dienstwegen. De Kroatische autoriteiten hebben uitgelegd dat de bouw en exploitatie van de nieuwe terminal de huidige ruimte- en capaciteitsproblemen zal oplossen. De bouw en exploitatie van de nieuwe terminal kan dan ook worden beschouwd als een passende maatregel om de belemmeringen weg te nemen, overeenkomstig artikel 9, lid 2, onder b).
(27)
De vrijstellingen waarin het door de Kroatische autoriteiten aangemelde afwijkingsbesluit voorziet, zijn beperkt in de tijd: ze gelden voor een periode van twee jaar. Ze voldoen dus aan de vereisten van artikel 9, lid 6, van de richtlijn.
(28)
In het licht van het voorgaande, en met name van de huidige situatie op de internationale luchthaven van Zagreb, van de beperkingen van deze afwijkingen in termen van materiële en temporele werkingssfeer en van de maatregelen die zijn genomen om de bestaande knelpunten weg te werken, is de Commissie ten slotte van mening dat de afwijkingen niet onnodig afbreuk doen aan de doelstellingen van deze richtlijn, niet leiden tot concurrentieverstoringen tussen verleners van grondafhandelingsdiensten en/of luchthavengebruikers die aan zelfafhandeling doen, en niet verder gaan dan noodzakelijk is, in overeenstemming met de tweede alinea van artikel 9, lid 2, van de richtlijn.
(29)
In dit verband is ook rekening gehouden met het feit dat de beperkingen waarin de afwijkingen voorzien op niet-discriminerende wijze van toepassing zijn op alle (potentiële) verleners van grondafhandelingsdiensten, afgezien van de grondafhandelingsafdeling van luchthaven, en op alle luchthavengebruikers die aan zelfafhandeling doen, dat er tot dusver geen enkele verlener van grondafhandelingsdiensten of luchthavengebruiker een verzoek heeft ingediend voor een vergunning om grondafhandelingsactiviteiten te verrichten op de internationale luchthaven van Zagreb, ook al zijn er momenteel geen toegangsbeperkingen voor externe dienstverleners of beperkingen van het recht op zelfafhandeling, en dat geen enkele belanghebbende partij bezwaar heeft gemaakt tegen het afwijkingsbesluit. Met betrekking tot de opmerking die is ontvangen in verband met een eventuele aanbestedingsprocedure, herinnert de Commissie de Kroatische autoriteiten aan de verplichting om tijdig te voldoen aan alle relevante voorschriften van de wetgeving van de Unie op dit gebied, met inbegrip van artikel 11 van de richtlijn.
(30)
Artikel 102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat verbiedt dat een of meer ondernemingen misbruik maken van een machtspositie op de interne markt of op een wezenlijk deel daarvan, wordt onverlet gelaten door dit besluit.
5. CONCLUSIE
(31)
In het licht van de resultaten van het door de Commissie uitgevoerde onderzoek en na overleg met de Republiek Kroatië, dient het afwijkingsbesluit dat door die lidstaat is vastgesteld op grond van artikel 9, lid 1, onder b) en d), van de richtlijn met betrekking tot de internationale luchthaven van Zagreb, aangemeld bij de Commissie op 1 september 2014 en 17 december 2014, te worden goedgekeurd.
(32)
De maatregelen in dit besluit zijn in overeenstemming met het advies van het raadgevend comité als bedoeld in artikel 10 van de richtlijn,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Het afwijkingsbesluit dat de Republiek Kroatië heeft vastgesteld op grond van artikel 9, lid 1, onder b) en d), van Richtlijn 96/67/EG met betrekking tot de internationale luchthaven van Zagreb, aangemeld bij de Commissie op 1 september 2014 en 17 december 2014, wordt hierbij goedgekeurd.
Artikel 2
Dit besluit is gericht tot de Republiek Kroatië.
Gedaan te Brussel, 11 maart 2015.