BESLUIT 2012/642/GBVB VAN DE RAAD
van 15 oktober 2012
betreffende beperkende maatregelen tegen Belarus
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 29,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
De Raad heeft voor het eerst beperkende maatregelen tegen Belarus aangenomen in het kader van Gemeenschappelijk Standpunt 2004/661/GBVB (1). Daarna heeft hij steeds uitdrukking gegeven aan zijn grote bezorgdheid over het feit dat de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat nog altijd niet geëerbiedigd worden, en dat politieke gevangenen niet zijn vrijgelaten of gerehabiliteerd; daarom heeft hij zijn maatregelen verlengd en uitgebreid.
(2)
De Raad heeft op 25 oktober 2010 Besluit 2010/639/GBVB betreffende beperkende maatregelen tegen Belarus (2) vastgesteld.
(3)
Specifieke zorgen vormden de aanleiding om beperkende maatregelen vast te stellen tegen degenen die in het Pourgourides-verslag worden aangemerkt als centrale figuren in de onopgeloste verdwijning van vier algemeen bekende personen in Belarus in 1999-2000 en bij de daaropvolgende doofpotoperatie, of die nagelaten hebben een onafhankelijk onderzoek naar of een onafhankelijke vervolging van de verdwijningen in te stellen.
(4)
Ook zijn maatregelen genomen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor het frauduleus verloop van de verkiezingen en het referendum in Belarus van 17 oktober 2004, voor de schendingen van de internationale normen voor verkiezingen bij de presidentsverkiezingen in Belarus van 19 maart 2006 en 19 december 2010, alsmede tegen de personen die verantwoordelijk zijn voor de ernstige mensenrechtenschendingen en de onderdrukking van een vreedzame betoging in de nasleep van die verkiezingen en dat referendum.
(5)
Een bijzondere verantwoordelijkheid rust op de functionarissen die rechtsreeks betrokken zijn bij of verantwoordelijk zijn voor het frauduleuze verloop van de presidentsverkiezingen en het referendum; op de personen die verantwoordelijk zijn voor het organiseren en daadwerkelijk verspreiden van valse informatie via door de staat gecontroleerde media; op de personen die verantwoordelijk zijn voor het buitensporig en niet uitgelokt gebruik van geweld tegen ongewapende vreedzame demonstranten; op de personen die verantwoordelijk zijn voor de toepassing van de huidige, politiek gemotiveerde administratieve en strafrechtelijke sancties tegen grote groepen vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, de democratische oppositie, ngo's en vrije media in Belarus, en op de personen die verantwoordelijk zijn voor de systematische, gecoördineerde schending van de internationale mensenrechtelijke normen en van de wetten van de Republiek Belarus bij de rechtsbedeling en het stelselmatig gebruik van dwang en intimidatie tegen juridische vertegenwoordigers van gedetineerden en tegen andere personen.
(6)
Gezien de ernst van de situatie dienen bovendien maatregelen te worden genomen tegen personen in leidinggevende posities in Belarus en tegen personen en entiteiten die baat hebben bij het Loekasjenko-bewind of dat bewind steunen, met name personen en entiteiten die het bewind financieel of materieel steunen.
(7)
Willen deze maatregelen doeltreffend zijn, dan moeten zij ook van toepassing zijn op entiteiten die in bezit zijn of onder zeggenschap staan van natuurlijke of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van de mensenrechten of voor de onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie, of wier activiteiten de democratie of de rechtsstaat in Belarus anderszins ernstig ondermijnen, alsmede op entiteiten die het bezit zijn of onder zeggenschap staan van personen en entiteiten die baat hebben bij het bewind van Loekasjenko of dat bewind steunen.
(8)
De Raad stelt vast dat de meest recente verkiezingen, die van 23 september 2012, eveneens niet aan de internationale normen beantwoordden, zoals met name blijkt uit de eerste bevindingen van de OVSE/ODIHR-verkiezingswaarnemingsmissie in Belarus, en dat de situatie op het gebied van democratie, mensenrechten en de rechtsstaat niet verbeterd is, en blijft ernstig bezorgd over de situatie in Belarus.
(9)
Na toetsing van Besluit 2010/639/GBVB wordt het wenselijk geacht de toepassing van de beperkende maatregelen te verlengen tot en met 31 oktober 2013.
(10)
Duidelijkheidshalve moeten de in Besluit 2010/639/GBVB vastgestelde maatregelen worden opgenomen in een enkel rechtsinstrument,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
1. De verkoop, levering, overdracht of uitvoer van wapens en alle soorten aanverwant materieel, waaronder wapens en munitie, militaire voertuigen en militaire uitrusting, paramilitaire uitrusting en onderdelen daarvoor, alsmede uitrusting die voor binnenlandse repressie kan worden gebruikt, aan of naar Belarus door onderdanen van de lidstaten, of vanaf het grondgebied van de lidstaten, of met gebruik van onder hun vlag varende schepen of hun luchtvaartuigen, is verboden, ongeacht of de goederen oorspronkelijk van het grondgebied van de lidstaten afkomstig zijn.
2. Het is verboden om:
a)
rechtstreeks of indirect technische bijstand, tussenhandeldiensten of andere diensten te verlenen in verband met de in lid 1 bedoelde goederen of in verband met het leveren, vervaardigen, onderhouden en gebruiken van dergelijke goederen, aan natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen in Belarus of bestemd voor gebruik in Belarus;
b)
rechtstreeks of indirect financieringsmiddelen of financiële bijstand te verstrekken in verband met de in lid 1 bedoelde goederen, met inbegrip van met name subsidies, leningen en exportkredietverzekering, ten behoeve van de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van die goederen, of ten behoeve van de verlening van daarmee verband houdende technische bijstand, tussenhandeldiensten of andere diensten aan natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen in Belarus of voor gebruik in Belarus;
c)
het bewust en opzettelijk deelnemen aan activiteiten die ertoe strekken of die tot gevolg hebben dat de onder a) of b) bedoelde verbodsbepalingen worden omzeild.
Artikel 2
1. Artikel 1 is niet van toepassing op:
a)
de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van niet-dodelijke militaire uitrusting, alsmede uitrusting die kan worden gebruikt voor binnenlandse repressie, die uitsluitend is bedoeld voor humanitair of beschermend gebruik, of voor programma's voor institutionele opbouw van de Verenigde Naties (VN) en de Unie, of voor crisisbeheersingsoperaties van de EU en de VN;
b)
de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van andere voertuigen dan gevechtsvoertuigen, die zijn gemaakt van of uitgerust met materiaal dat bescherming biedt tegen kogels en die uitsluitend bestemd zijn voor de bescherming van personeel van de Unie en haar lidstaten in Belarus;
c)
het verstrekken van technische bijstand, bemiddelings- en andere diensten in verband met dergelijke uitrusting of met dergelijke programma’s en operaties;
d)
het verstrekken van financieringsmiddelen of financiële bijstand in verband met dergelijke uitrusting en dergelijke programma's,
mits deze uitvoer en bijstand van tevoren door de ter zake bevoegde autoriteit zijn goedgekeurd.
2. Artikel 1 is niet van toepassing op beschermende kleding, met inbegrip van scherfwerende vesten en militaire helmen, die door personeel van de Verenigde Naties, personeel van de Unie of haar lidstaten, vertegenwoordigers van de media, medewerkers van humanitaire en ontwikkelingsorganisaties en daarmee verbonden personeel, louter voor persoonlijk gebruik tijdelijk naar Belarus worden uitgevoerd.
Artikel 3
1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om binnenkomst op of doorreis via hun grondgebied te beletten van personen die:
a)
verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen of de onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie, of wier activiteiten anderszins de democratie of de rechtsstaat in Belarus ernstig ondermijnen, alsmede eenieder die banden heeft met hen;
b)
profiteren van of steun verlenen aan het Loekasjenko-regime,
en vermeld staan in de bijlage.
2. Lid 1 verplicht lidstaten niet eigen onderdanen te beletten hun grondgebied binnen te komen.
3. Lid 1 laat gevallen onverlet waarin lidstaten uit hoofde van het internationale recht gebonden zijn, en wel:
a)
als gastland van een internationale intergouvernementele organisatie;
b)
als gastland van een internationale conferentie die is bijeengeroepen door of plaatsvindt onder auspiciën van de Verenigde Naties;
c)
krachtens een multilaterale overeenkomst die voorrechten en immuniteiten verleent;
of
d)
krachtens het Concordaat (Verdrag van Lateranen) van 1929, dat werd gesloten tussen de Heilige Stoel (Vaticaanstad) en Italië.
4. Lid 3 wordt ook geacht van toepassing te zijn op gevallen waarin een lidstaat optreedt als gastland van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).
5. De Raad wordt terdege geïnformeerd over alle gevallen waarin een lidstaat krachtens lid 3 of lid 4 een ontheffing verleent.
6. De lidstaten kunnen vrijstellingen van de krachtens lid 1 opgelegde maatregelen verlenen voor reizen die plaatsvinden op grond van dringende humanitaire noden, of om vergaderingen van intergouvernementele instanties, met inbegrip van vergaderingen die door de Unie geïnitieerd worden of waarbij zij als gastheer optreedt, of vergaderingen waarvoor een lidstaat als zittend voorzitter van de OVSE als gastheer optreedt, bij te wonen wanneer een politieke dialoog wordt gevoerd waarbij de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat in Belarus rechtstreeks worden bevorderd.
7. Een lidstaat die de in lid 6 bedoelde vrijstellingen wil verlenen, brengt zulks schriftelijk ter kennis van de Raad. De vrijstelling wordt geacht te zijn toegestaan, tenzij door één of meer leden van de Raad binnen twee werkdagen na ontvangst van de kennisgeving van de voorgestelde vrijstelling, schriftelijk bezwaar wordt gemaakt bij de Raad. Indien één of meer leden van de Raad bezwaar maken, kan de Raad met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten de voorgestelde vrijstelling te verlenen.
8. In de gevallen waarin een lidstaat krachtens de leden 3, 4, 6 en 7 machtiging verleent tot binnenkomst op of doorreis via zijn grondgebied van een in de bijlage vermelde persoon, geldt deze machtiging alleen voor het doel waarvoor zij is verleend en alleen voor de daarbij betrokken persoon.
Artikel 4
1. Alle tegoeden en economische middelen die eigendom zijn, in het bezit zijn, of onder zeggenschap staan van:
a)
personen, entiteiten of lichamen die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen of de onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie, of wier activiteiten anderszins de democratie en de rechtsstaat in Belarus ernstig ondermijnen, of alle andere natuurlijke of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die banden hebben met hen, alsmede alle rechtspersonen, entiteiten of lichamen die hun eigendom zijn of onder hun zeggenschap staan;
b)
natuurlijke of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die van het Loekasjenko-bewind profiteren of het steunen, alsmede rechtspersonen, entiteiten of lichamen die hun eigendom zijn of onder hun zeggenschap staan,
en vermeld staan in de bijlage, worden bevroren.
2. Er worden geen tegoeden of economische middelen rechtstreeks of onrechtstreeks ter beschikking gesteld aan of ten behoeve van de in de bijlage genoemde natuurlijke of rechtspersonen, entiteiten of lichamen.
Artikel 5
1. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten kunnen, onder voorwaarden die zij passend achten, toestemming geven voor de vrijgave of de beschikbaarstelling van bepaalde bevroren tegoeden of economische middelen, indien zij hebben vastgesteld dat de betrokken tegoeden of economische middelen:
a)
noodzakelijk zijn voor het dekken van uitgaven voor de basisbehoeften van een in de bijlage genoemde persoon en de leden van diens gezin die van hem afhankelijk zijn, zoals betalingen voor voedsel, huur of hypotheeklasten, geneesmiddelen of geneeskundige behandelingen, belastingen, verzekeringspremies of openbare voorzieningen;
b)
uitsluitend bestemd zijn voor de betaling van redelijke honoraria en de vergoeding van kosten in verband met de verlening van juridische diensten;
c)
uitsluitend bestemd zijn voor de betaling van honoraria of kosten voor het loutere houden of beheren van bevroren tegoeden of economische middelen;
d)
noodzakelijk zijn voor de betaling van buitengewone lasten, mits de bevoegde autoriteit de overige bevoegde autoriteiten en de Commissie ten minste twee weken voor zij de toestemming geeft, in kennis heeft gesteld van de redenen waarom zij meent dat specifieke toestemming moet worden gegeven; of
e)
gestort zullen worden op of betaald zullen worden van een rekening van een diplomatieke of consulaire post of een internationale organisatie die bescherming geniet op grond van het internationale recht, voor zover die betalingen bestemd zijn voor de officiële doelen van de diplomatieke of consulaire post of de internationale organisatie.
De lidstaten stellen elkaar en de Commissie in kennis van elke toestemming die overeenkomstig dit artikel is verleend.
2. Artikel 4, lid 2, is niet van toepassing op de bijboeking op bevroren rekeningen van:
a)
rente of andere inkomsten op deze rekeningen; of
b)
betalingen die verschuldigd zijn krachtens contracten, overeenkomsten of verplichtingen die zijn gesloten of ontstaan vóór de datum waarop Gemeenschappelijk Standpunt 2006/276/GBVB, Besluit 2010/639/GBVB van de Raad of dit besluit op deze rekeningen van toepassing werd,
mits ten aanzien van deze rente, andere inkomsten en betalingen steeds aan artikel 4, lid 1, van dit besluit wordt voldaan.
3. Artikel 4, lid 1, belet niet dat een op een lijst geplaatste natuurlijke of rechtspersoon, entiteit of lichaam betalingen doet die verschuldigd zijn uit hoofde van een contract dat is gesloten voordat de natuurlijke of rechtspersoon, de entiteit of het lichaam op de lijst werd geplaatst, mits de betrokken lidstaat heeft vastgesteld dat de betaling niet rechtstreeks of middellijk wordt ontvangen door een natuurlijke of rechtspersoon, entiteit of lichaam als bedoeld in artikel 4, lid 1.
Artikel 6
1. De Raad neemt op voorstel van een lidstaat of van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid de wijzigingen van de lijst in de bijlage aan die op grond van de politieke ontwikkelingen in Belarus nodig zijn.
2. De Raad stelt de betrokken persoon in kennis van zijn besluit en van de motivering voor plaatsing op de lijst, hetzij rechtstreeks, indien het adres bekend is, hetzij middels de bekendmaking van een kennisgeving, zodat de betrokken persoon daarover opmerkingen kan indienen.
3. Indien er opmerkingen worden ingediend of substantieel nieuw bewijsmateriaal wordt overgelegd, toetst de Raad zijn besluit en brengt hij de betrokken persoon daarvan op de hoogte.
Artikel 7
Om het effect van voornoemde maatregelen zo groot mogelijk te maken, moedigt de Unie derde landen aan soortgelijke beperkende maatregelen als de in dit besluit genoemde te treffen.
Artikel 8
Dit besluit is van toepassing tot en met 31 oktober 2013. Het wordt voortdurend geëvalueerd. Het kan zo nodig worden verlengd of gewijzigd indien de Raad van oordeel is dat de doelstellingen ervan niet zijn verwezenlijkt.
Artikel 9
Dit besluit treedt in werking op 1 november 2012.
Gedaan te Luxemburg, 15 oktober 2012.