UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 964/2014 VAN DE COMMISSIE
van 11 september 2014
tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft standaardvoorwaarden voor financieringsinstrumenten
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (1), en met name artikel 38, lid 3, tweede alinea,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)
Met het oog op het vergemakkelijken van het gebruik van op nationaal, regionaal, transnationaal of grensoverschrijdend niveau ingestelde financieringsinstrumenten, beheerd door of onder verantwoordelijkheid van de managementautoriteit, overeenkomstig artikel 38, lid 3, onder a), van Verordening (EU) nr. 1303/2013, moeten uitvoeringshandelingen inzake standaardvoorwaarden worden vastgesteld voor bepaalde financieringsinstrumenten. Deze standaardvoorwaarden maken deze instrumenten klaar voor gebruik - zogenaamde „off-the-shelf”-financieringsinstrumenten.
(2)
Om het gebruik van financieringsinstrumenten te vergemakkelijken, moeten de standaardvoorwaarden de naleving van staatssteunregels waarborgen en het verlenen van financiële steun van de Unie aan eindontvangers vergemakkelijken door middel van een combinatie van financieringsinstrumenten en subsidies.
(3)
De standaardvoorwaarden mogen niet toestaan dat aanbieders van financiële diensten, zoals een publieke of private investeerder of een kredietverlener, een beheerder van het financieringsinstrument of een eindontvanger staatssteun ontvangen die onverenigbaar is met de interne markt. In de standaardvoorwaarden moet rekening worden gehouden met de relevante de-minimisverordeningen,zoals Verordening (EU) nr. 1407/2013 van de Commissie (2) en Verordening (EU) nr. 1408/2013 van de Commissie (3), Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie (4), Verordening (EU) nr. 702/2014 van de Commissie (5), de richtsnoeren inzake staatssteun ter bevordering van risicokapitaal (6) en de richtsnoeren voor staatssteun in de landbouw- en bosbouwsector en in plattelandsgebieden 2014 tot en met 2020 (7).
(4)
Gezien het feit dat de staatssteunregels niet van toepassing zijn op agrarische activiteiten die steun ontvangen uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling, dient de naleving van de standaardvoorwaarden vrijwillig te zijn. Voor andere activiteiten die steun ontvangen uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling zijn de algemene staatssteunregels van toepassing en dient de naleving van de standaardvoorwaarden verplicht te zijn.
(5)
Het is mogelijk dat ondernemingen in de visserijsector, met name kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), profiteren van financieringsinstrumenten die worden gefinancierd door een Europees structuur- en investeringsfonds. Wanneer een dergelijk voordeel wordt gefinancierd door een ander Europees structuur- en investeringsfonds dan het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, moet het totale bedrag aan door de financieringsinstrumenten verleende steun aan alle ondernemingen in de visserij- en aquacultuursector over een periode van drie jaar lager zijn dan het maximum van de jaarlijkse omzet van de visserij-, aquacultuur- en verwerkingsactiviteiten per lidstaat, zoals bepaald in Verordening (EU) nr. 717/2014 van de Commissie (8). Bovendien moet rekening worden gehouden met Verordening (EU) nr. 702/2014 van de Commissie (9) en de richtsnoeren voor het onderzoek van de steunmaatregelen van de staten in de visserij- en de aquacultuursector (10).
(6)
In de standaardvoorwaarden moet ook een minimumpakket aan governancevereisten worden opgenomen, teneinde een goed beheer van de financieringsinstrumenten te waarborgen, om te voorzien in meer gedetailleerde regels dan die welke zijn opgenomen in Verordening (EU) nr. 1303/2013).
(7)
Ter ondersteuning van de groei van kmo's in een moeilijk financieringsklimaat is een lening met deling van het portefeuillerisico (een „risicodelende lening”) een passend financieringsinstrument. De risicodelende lening zorgt voor nieuwe leningen aan kmo's en een vereenvoudigde toegang tot financiering, door financiële intermediairs een financiële bijdrage en een regeling voor het delen van kredietrisico te bieden en zodoende kmo's meer middelen te bieden tegen preferentiële voorwaarden in termen van renteverlaging en/of een verlaging van onderpand.
(8)
Financiering door middel van de risicodelende lening kan een bijzonder doeltreffende manier zijn om kmo's te ondersteunen in een context van een beperkte beschikbaarheid van financiering of een relatief kleine bereidheid om risico's te nemen bij financiële intermediairs voor bepaalde sectoren of soorten kmo's. In dit verband zijn de standaardvoorwaarden een doeltreffende manier om een dergelijk tekortschieten van de markt aan te pakken.
(9)
Als stimulans voor financiële intermediairs om de kredietverlening aan kmo's die vallen onder door de Unie gefinancierde garanties uit te breiden, is een geplafonneerde portefeuillegarantie een passend financieringsinstrument.
(10)
De geplafonneerde portefeuillegarantie moet het bestaande tekort op de schuldenmarkt voor kmo's aanpakken door nieuwe leningen te ondersteunen door middel van het bieden van kredietrisicobescherming (in de vorm van een geplafonneerde portefeuillegarantie voor het eerste verlies), ter verlichting van de specifieke moeilijkheden die kmo's ondervinden bij de toegang tot financiering vanwege onvoldoende beschikbaar onderpand in combinatie met het relatief hoge kredietrisico dat zij vertegenwoordigen. Om het verwachte effect te bereiken, dient de bijdrage van de Unie aan de geplafonneerde portefeuillegarantie echter geen vervanging te zijn van de gelijkwaardige garanties die de respectieve financiële instellingen voor hetzelfde doel ontvangen uit hoofde van bestaande communautaire, nationale en regionale financieringsinstrumenten. In dit verband zijn de standaardvoorwaarden een doeltreffende manier om een dergelijk tekortschieten van de markt aan te pakken.
(11)
Teneinde een stimulans te bieden voor de mogelijke energiebesparing die voortkomt uit de renovatie van woongebouwen, is een renovatielening een passend financieringsinstrument.
(12)
De renovatielening moet gericht zijn op gesubsidieerde leningsvoorwaarden op de lange termijn en op rechtstreekse technische ondersteuning en financiering voor eigenaren van woongebouwen voor het voorbereiden en uitvoeren van renovatieprojecten voor gebouwen. Hierbij wordt ook uitgegaan van een financiële markt waarop bancaire intermediairs in wezen de enige bron van financiering zijn, maar deze financiering te beperkt (vanwege de risicobereidheid van de intermediair), voor een te korte termijn, te duur of op andere wijze ongeschikt is voor de lange terugverdientijd van de gefinancierde projecten. Dit, in combinatie met een inefficiënt systeem voor het vaststellen van de nodige werkzaamheden en de uitbesteding hiervan namens de eigenaren van meerdere appartementen, zonder de mogelijkheid uit te sluiten om individuen te ondersteunen, betekent dat de markt niet goed functioneert. In deze context zijn de standaardvoorwaarden een doeltreffende manier om een dergelijk tekortschieten van de markt aan te pakken.
(13)
De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Coördinatiecomité voor de Europese structuur- en investeringsfondsen,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
Onderwerp
Bij deze verordening worden de regels vastgesteld met betrekking tot de standaardvoorwaarden voor de volgende financieringsinstrumenten:
a)
een lening met deling van het portefeuillerisico („risicodelende lening”);
b)
een geplafonneerde portefeuillegarantie;
c)
een renovatielening.
Artikel 2
Aanvullende voorwaarden
De managementautoriteiten kunnen naast de voorwaarden die in de financieringsovereenkomst moeten worden opgenomen ook andere voorwaarden opnemen, overeenkomstig de voorwaarden voor het gekozen financieringsinstrument zoals vastgesteld in deze verordening.
Artikel 3
Naleving van de staatssteunregels onder de standaardvoorwaarden
1. Wanneer financieringsinstrumenten worden gecombineerd met subsidies voor technische ondersteuning aan eindontvangers die profiteren van één van de instrumenten, mogen dergelijke subsidies niet meer dan 5 % van de steun uit de ESI-fondsen aan het instrument bedragen en zijn zij onderworpen aan de ex-antebeoordeling voor de rechtvaardiging van dergelijke subsidies, als bedoeld in artikel 37 van Verordening (EU) nr. 1303/2013.
2. Het orgaan dat het financieringsinstrument ten uitvoer legt (hierna „de financiële intermediair”), beheert de subsidie voor technische ondersteuning. Activiteiten die vallen onder de beheerskosten en -vergoedingen die worden ontvangen voor het beheer van het financieringsinstrument, vallen niet onder de technische ondersteuning. De uitgaven die vallen onder de technische ondersteuning mogen geen deel uitmaken van de investering die met de lening moet worden gefinancierd uit het desbetreffende financieringsinstrument.
Artikel 4
Governance onder de standaardvoorwaarden
1. De managementautoriteit of, indien van toepassing, de beheerder van het dakfonds, is vertegenwoordigd in het toezichtcomité of een gelijksoortige controlestructuur van het financieringsinstrument.
2. De managementautoriteit neemt niet rechtstreeks deel aan afzonderlijke investeringsbeslissingen. In het geval van een dakfonds oefent de managementautoriteit op het niveau van het dakfonds alleen haar toezichthoudende rol uit, zonder inmenging in individuele beslissingen van het dakfonds.
3. Het financieringsinstrument heeft een controlestructuur die het mogelijk maakt op transparante wijze besluiten te nemen met betrekking tot krediet- en risicospreiding, conform de relevante marktpraktijken.
4. De beheerder van het dakfonds en de financiële intermediair hebben een controlestructuur die de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de beheerder van het dakfonds of de financiële intermediair waarborgt.
Artikel 5
Financieringsovereenkomst onder de standaardvoorwaarden
1. De managementautoriteit sluit schriftelijk een financieringsovereenkomst voor de programmabijdragen voor het financieringsinstrument die de voorwaarden bevat overeenkomstig bijlage I.
2. De financieringsovereenkomst bevat als bijlagen:
a)
de ex-antebeoordeling vereist uit hoofde van artikel 37 van Verordening (EU) nr. 1303/2013 die het financieringsinstrument rechtvaardigt;
b)
het bedrijfsplan van het financieringsinstrument, met inbegrip van de investeringsstrategie en een beschrijving van het investerings-, garantie- of kredietbeleid;
c)
de beschrijving van het instrument, die moet worden afgestemd op de gedetailleerde standaardvoorwaarden van het instrument en waarin de financiële parameters van de financieringsinstrumenten moeten worden vastgesteld;
d)
modellen voor het toezicht en de verslaglegging.
Artikel 6
Risicodelende lening
1. De risicodelende lening heeft de vorm van een leningenfonds dat wordt opgezet door een financiële intermediair met een bijdrage uit het programma en een bijdrage van de financiële intermediair van ten minste 25 % van het leningenfonds. Het leningenfonds financiert een portefeuille van nieuw verstrekte leningen, met uitsluiting van de herfinanciering van bestaande leningen.
2. De risicodelende lening voldoet aan de voorwaarden van bijlage II.
Artikel 7
Geplafonneerde portefeuillegarantie
1. De geplafonneerde portefeuillegarantie voorziet in de dekking van kredietrisico's voor afzonderlijke leningen tot een garantiepercentage van maximaal 80 %, om een portefeuille van nieuwe leningen voor kleine en middelgrote ondernemingen te creëren tot een maximaal verliesbedrag dat is vastgesteld op basis van het percentage van de garantielimiet, dat niet meer dan 25 % van het risico op portefeuilleniveau bedraagt.
2. De geplafonneerde portefeuillegarantie voldoet aan de voorwaarden van bijlage III.
Artikel 8
Renovatielening
1. De renovatielening heeft de vorm van een leningenfonds dat wordt opgezet door een financiële intermediair met een bijdrage uit het programma en een bijdrage van de financiële intermediair van ten minste 15 % van het leningenfonds. Het leningenfonds financiert een portefeuille van nieuw verstrekte leningen, met uitsluiting van de herfinanciering van bestaande leningen.
2. Eindontvangers kunnen natuurlijke personen, rechtspersonen of onafhankelijke beroepsbeoefenaren zijn die gebouwen bezitten, alsook beheerders of andere rechtspersonen die namens en ten behoeve van de eigenaren optreden, die maatregelen met betrekking tot energie-efficiëntie of hernieuwbare energie uitvoeren die in aanmerking komen voor financiering uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1303/2013 en programmasteun.
3. De renovatielening voldoet aan de voorwaarden van bijlage IV.
Artikel 9
Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.
Gedaan te Brussel, 11 september 2014.